ایل بزرگ کردان روادی در چه مناطقی سکونت داشتند؟
20128#15
مقدسی به حضور کرد های هذبانی و سکونت آن‌ها در این منطقه اشاره می‌کند برخی از مورخان، روادیان را نیز شاخه‌ای از کردهای هذبانی دانسته‌اند روادیان در واقع عشایر عرب مهاجر به منطقه بودند که در دوره اسلامی در این مناطق سکونت گزیدند و فرزندان هندوایرانی زبان شده آن‌ها بعداً در طی قرون ۱۰ و ۱۱ میلادی نقش پر رنگی در بخش‌هایی از آذربایجان و ارمنستان ایفا کردند.
سلماس
21456#21
روادیان(۹۵۵–۱۰۷۱)، دودمانی کُرد تبار بودند که بر تبریز، آذربایجان و مُکریان در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم میلادی حکومت می‌کردند. روادیان در نیمهٔ دوم قرن دهم و بیشتر قرن یازدهم میلادی بر مُکریان و آذربایجان و بخش‌هایی از ارمنستان حکومت می‌کردند.مرکزیت تبریز و مراغه حکومت آن‌ها بود.
تاریخ مردم کرد
14425#3
اگر کردستان ایران را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کنیم، و حدود آن را نواحی کامیاران در نظر بگیریم مسکن اولیهٔ ایل کرد کلهر همراه با گوران بزرگ در نواحی مرز بین این دو منطقه یعنی نواحی دامنه‌های شاهو قلعهٔ پلنگان و دیگر نواحی این منطقه حضور داشته‌اند و در کردستان عراق نیز به‌طور سنتی در اطراف شهر زور خانقین کلار و دیگر نواحی گرمسیری جنوب کردستان عراق حضور داشته‌اند پس طی یک سری حوادث و اتفاقات به جنوب شاهراه کرماشان ـ خانقین نقل مکان کرده و ساکن شده‌اند و مرکز اصلی ایل گیلانغرب می‌باشد ولی طوایف کلهر امروزه در تمام کردستان ایران و عراق به‌طور پراکنده و گاه متمرکز در تمام شهرهای کرد نشین ایران و عراق از جمله گیلان غرب، ایوان غرب، سقز، بوکان، مهاباد، ملایر(دشت بزرگ شورکات_ایل چهاردولی), شاهین دژ (چهاردولی)، ارومیه، ماکو، سنندج، ایلام، مهران و در عراق در سلیمانیه، کرکوک، کلار، حلبچه، نواحی گرمیان زندگی می‌کنند. اکنون قسمت اعظم ایل در استان کرمانشاه ساکن است.
کردی کلهری
2275108#1
ترکیب ایلی ساکنان قسمت مهکی استان ایلام یعنی ایل ارکوازی و ایل خزل و ایل ملکشاهی و ایل شوهان و ایل ریزوند... در ملکشاهی، چرداول و شمال مهران و صالح آباد و ایلام و بدره و ارکوازی و چوار سکونت دارند. تقسیمات اولیه را هنری فیلد هم ثبت کرده‌است.
ایل کرد
3391593#0
ایل کرد شادلو یکی از ایلات بزرگ کرد است که همزمان با چمش گزک از جنوب قفقاز به آذربایجان و از آنجا به خوار ورامین و بعد به خراسان انتقال یافته است. مرکز اولیه آنها در قفقاز شهرهای دوین و چخور سعد و بوجنگرد و گنجه ایروان و قره باغ بوده که امروزه شهرستان وسیع بجنورد خراسان است که حدود چهار صدو پنجاه روستا را در بر می‌گیرد. کسروی اشاره می‌کند که کردهای شادی تیره‌ای از ایل بزرگ کردان روادی هستند. به گفته ابن اثیر در قرنهای قبل ازاسلام ایلی از کردان به نام روادی در ارمنستان درنزدیکی‌های دوین نشیمن داشتند که یکی از بهترین تیره کردان بودند. شدادیان نیز تیره‌ای از این ایل بودند به همین جهت آنها را روادی خوانده‌اند. به نوشته ابن خلکان کردان روادی در بیرون شهر دوین پایتخت کهنه ارمنستان نشیمن داشتند شدادیان را هم باید گفت از آنجا برخاسته‌اند.در اطراف شهرکرد طوایفی از کرد شادلو که به کرد شولو(شولی ) معروف هستند زندگی میکنند که گفته میشود در زمان صفویه به دیار چهارمحال امده اند .در زمان صفویه ولات چهارمحال (لار وکلار ومیزدج وگندمان) مورد توجه خاص پادشاهان صفوی بود.
شادلو
897711#11
همچنین مردمان هزو از کُردان اشنویه تا مراغه و تبریز گزارش شده اند. بنا به کتاب شرفنامه شدادیان کرد در ارمنستان و آذربایجان و بخشهایی از گرجستان امروزی حکومت میکردند. شدادیان از طایفه کرد روادی بودند که البته روادیان هم خود جزو کردهای هزوان محسوب می شدند.مینورسکی بر پایه منابع ارمنی، شدادیان را بازماندگان خانواده سلطنتی ماد می داند که پس از سقوط دولت ماد به کوهپایه های آرارات فرار کردند.نخستین گروه ترکان غز در دوره سلطان مسعود غزنوی به آذربایجان وارد شدند و به مراغه یورش بردند.وهسودان به یاری ابوالهیجا بن ربیب الدوله رهبر کردان هزبانی حاکم ارومیه آنان را شکست داد..در ۴۴۶ هجری طغرل سلجوقی به آذربایجان لشکر کشید و روادیان را خراج گذار خود کرد.حکومت روادی در ۴۶۳ هجری با خلع مملان آخرین حاکم روادی از سوی آلب ارسلان سلجوقی پایان یافت و مردمان هزو به حکاری عقب نشینی کردند.در تبریز و ارومیه بازماندگان هزو با نام خانوادگی هزویی و هزایی و در باتمان با شهرت هزوی،خِرزان و حمزه کان (همازه کان) سکونت دارند.گویش های کردی در استانهای الازیغ ، بینگول و دیاربکر و قسمتهای بالای رودخانه های فرات ، قزل ایرماق و مورات، زازاکی با نام های دیگر دیلمی ، زازاکی و زازاکی جنوبی و سیورکی ، کوری، ،موتکی (موتی) ،دامیلی و چندین گویش دیگر ،مربوط به گروه گورانی می باشند. همچنین مردمان هزو در آذربایجان به زبان ترکی آذربایجانی و کرمانجی سخن می گویند.
ایل خزل
1493587#5
کرد کرمانج نیز در برخی آبادی‌های اطراف رودبار مانند سنگرود، زکابر، دسترز، زردکش، دگاسر، کرماک بالا و… زندگی می‌کنند که حدوداً سیصد سال پیش به این منطقه توسط نادرشاه افشار کوچانده شده‌اند.
گروه‌های قومی گیلان
2275108#0
کردهای استان ایلام که شامل قلمرو فیلی است که در تقسیمات دوره والی‌های فیلی به دو بخش ایل‌های کرد و ایل‌های محکی تقسیم شده‌اند؛ ایل کرد ساکن در استان ایلام که یکی از ایل‌های ساکن در این استان است بعد از عزیمت و فرار والی به بغداد بازوی نظامی دولت مرکزی ایران بودند، و به همین سبب جنوب آبدانان را نیز به عنوان تیول سیاسی و نظامی تصرف کردند. ارکواز ملکشاهی، آبدانان، دهلران، موسیان، جنوب مهران قلمرو ایل‌های کرد محسوب می‌شود.
ایل کرد
291154#75
مردم کُرد، اقوام آریایی تباری هستند که در تاریخ کهن ایران زمین، با توجه به پیشینه غنی تاریخی فرهنگی، بخشی پراهمیت و انکارناپذیر از تاریخ کهن ۸۰۰۰ ساله سرزمین ایران ویج را تشکیل داده‌است، کردها در سراسر ایران در استان‌های کردستان، ایلام، کرمانشاه، آذربایجان غربی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، گیلان، مازندران و استان‌های البرز، قم، قزوین، زندگی می‌کنند.
کردستان
4040314#1
از دوره زندیه به بعد این گروه از لک‌ها در موطن اصلی خود لرستان، در نیمه شمالی و شمال‌غربی شهرستان خرم‌آباد و در بخشهای طَرْهان، چِگینی، اَلَشتَر و عمدتاً در دلفان (امروزه شهرستان دلفان) سکونت داشته‌اند. این منطقه از لرستان با نام لر کوچک مشتمل بر پیشکوه و پشتکوه بود.
ایل دلفان