صنعت نفت ایران در چه تاریخی ملی شد؟
12650#1
دوره تاریخی ملی‌شدن صنعت نفت ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ با تصویب قانون ملی شدن نفت به اوج رسید و با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پایان گرفت.
نهضت ملی‌شدن نفت
12650#8
در نتیجه تداوم مبارزه کارگران و پیوستن مردم به جنبش، ملی‌شدن صنعت نفت ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ محقق گردید. با این که در مقابل این مبارزات، کشتارهایی نظیر ۲۳ تیر ۱۳۲۵ و ۳۰ تیر ۱۳۳۱ را تدارک دیدند، خللی در اراده مردم به وجود نیامد. ملی‌شدن صنعت نفت ایران برای انگلیس غیرقابل تحمل بود. ضربات سنگین ناشی از ملی‌شدن صنعت نفت برای انحصارات نفتی جبران‌ناپذیر بود، به ویژه که جنبش ملی‌شدن صنعت نفت ایران نیروی محرکه‌ای برای مردم دیگر کشورهای منطقه برای کسب حقوق خود بود.
نهضت ملی‌شدن نفت
12650#16
مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد. بدین ترتیب روز ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ به عنوان روز تاریخی ملی‌شدن صنعت نفت ایران در حافظه ملت ایران باقی ماند.
نهضت ملی‌شدن نفت
234802#3
پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت در ۸ آذرماه ۱۳۲۹ در کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملی به امضای ۱۷ تن از نمایندگان این کمیسیون رسید. در متن پیام آمده بود: در پی اعلام وصول این پیشنهاد، قانون «ملی شدن نفت در سراسر کشور و ۲ ماه تمدید به کمیسیون نفت جهت مطالعه در اطراف اجرای این اصل» در ۲۹ اسفندماه ۱۳۲۹ در مجلس شورای ملی و نهایتاً در مجلس سنا تصویب و در پی آن شرکت ملی نفت ایران تأسیس شد. اولین هیئت مدیره موقت شرکت ملی نفت، در پی اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت و پس از خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس، در خردادماه ۱۳۳۰ تشکیل شد و پس از آن قوانین جدیدی برای این شرکت نوپا تصویب گردید.
وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران
1677160#3
در سال ۱۹۵۱ صنعت نفت ایران ملی اعلام شد. نفت ایران که تا پیش از آن، در انحصار کامل شرکت نفت ایران و انگلیس (در حال حاضر بی‌پی) بود، پس از آن، نفت ایران در بازار بین‌المللی، تحریم شد. در تلاش برای انتقال دوباره نفت تولیدی ایران، به بازارهای بین‌المللی، وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، پیشنهاد ایجاد یک کنسرسیوم از شرکت‌های بزرگ نفتی را نمود. سپس شرکت‌های زیر «کنسرسیوم نفت ایران» را تشکیل می‌دادند:
هفت خواهران نفتی
208167#7
در سال ۱۳۲۹ در پی ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از شرکت نفت انگلیس و ایران، شرکت ملی نفت ایران تأسیس شد. این شرکت در دهه‌های نخست فعالیتش، تنها کار فروش مازاد فراورده‌های نفتی و توزیع گاز طبیعی جهت مصارف داخلی، همچنین مسئولیت تأمین، نگهداری و اداره خدمات پشتیبانی تولید را به عهده داشت. تا زمان ملی شدن صنعت نفت در اسفند ۱۳۲۹ تعداد کارمندان عالی‌رتبه ایرانی، در بخش‌های عملیاتی این شرکت، از ۳۰ نفر تجاوز نمی‌کرد. با ملی شدن صنعت نفت، کارکنان خارجی اقدام به خروج از کشور نمودند و تا مهر ۱۳۳۰ تقریباً کلیه آن‌ها ایران را ترک کردند و در پی آن، عملیات تولید و صادرات نفت ایران، متوقف شد.
شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب
1676285#0
پژوهشگاه صنعت نفت، مجموعه پژوهشی ایرانی است، که به‌عنوان بزرگترین مرکز پژوهشی در زمینه صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در ایران فعالیت می‌کند. این پژوهشگاه در سال ۱۳۳۸ توسط شرکت ملی نفت ایران تأسیس شد و اکنون به عنوان یکی از سازمان‌های وابسته به وزارت نفت ایران فعالیت می‌نماید. هم‌اکنون جعفر توفیقی ریاست پژوهشگاه صنعت نفت را برعهده دارد. این پژوهشگاه فناوری‌های گوناگونی را در سه حوزه بالادستی نفت‌وگاز، پایین‌دستی نفت‌وگاز، انرژی و محیط زیست توسعه داده‌است. برخی از مهمترین فناوری‌های توسعه‌یافته توسط پژوهشگاه صنعت نفت عبارتند از: پژوهشگاه صنعت نفت در سال ۱۳۳۸ با نام «اداره توسعه و تحقیقات شرکت ملی نفت ایران» تأسیس شد. هدف اولیه این سازمان، تحقیق و پژوهش در زمینه کاربرد مواد نفتی بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، نام این سازمان نیز به «مرکز پژوهش و خدمات علمی» تغییر یافت. بر پایه موافقتنامه اصولی سال ۱۳۶۸ شورای گسترش وزارت فرهنگ و آموزش عالی، به عنوان «پژوهشگاه صنعت نفت» با هدف انجام پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای، نامیده شد.
پژوهشگاه صنعت نفت
151240#23
تمام این اتفاقات ذهنی و درونی به تصاویر زنده و بیرونی مبدل می‌شوند و حالا تمام اجتماع او و بلکه ایران یکپارچه یک چیز را می‌خواهند: ملی شدن نفت. این تصاویر از نوارهای سفید روی سینه کارکنان صنعت نفت آغاز می‌شود و به اظهارات حاج‌علی رزم‌آرا که می‌گوید ما هنوز نمی‌توانیم یک «لولهنگ» سالم بسازیم چه‌طور می‌خواهیم نفت را ملی کنیم؟ می‌رسد. حزبی‌ها که نام مستعار هم دارند از بستن نوار سفید به سینه‌شان ابا می‌کنند به این بهانه که شناخته نشوند. غافل از این‌که وقتی تمام مردم جمله «نفت باید ملی شود» را به سینه می‌زنند آن‌ها هستند که شناخته می‌شوند. پس از ترور نخست‌وزیر، رزم‌آرا، اوضاع تغییر می‌کند و تصاویر داستان به جشن و شادی مردم بعد از به تصویب رسیدن ملی شدن صنعت نفت می‌انجامد. این خودآگاهی ملی در حقیقت به واسطه شرایط اقتصادی و اجتماعی نامناسب از طرفی و آگاه شدن مردم از چپاول انگلستان و پرداخت مالیات نفت از سوی ایران به وجود آمد. همین‌طور از عقده‌ای بود که به خصوص در خوزستان طی سال‌ها از برخوردهای تبعیض‌آمیز و تفاوت امکانات مردم و کارمندان شرکت نفت ایران و انگلیس شکل گرفته بود و منتظر بهانه‌ای بود تا سر باز کند.
همسایه‌ها
10788#13
در مارس ۱۹۵۱، علی رزم آرا ترور شد و در پی آن، محمد مصدق از سوی مجلس شورای ملی به‌عنوان نخست وزیر جدید انتخاب شد. در آوریل سال ۱۹۵۱، مجلس شورای ملی، به اتفاق آراء صنعت نفت ایران را ملی اعلام کرد، سپس شرکت ملی نفت ایران تأسیس شد. در پی آن، شرکت نفت ایران و انگلیس، مدیریت و کارکنان خود را از ایران خارج و اقدام به تحریم بین‌المللی فروش نفت ایران نمود. دولت بریتانیا نیز که مالک اصلی این شرکت بود، ابتدا پرونده این مجادله را، در دیوان بین‌المللی دادگستری مطرح کرد و علیه ایران، اقامه دعوی نمود، ولی پس از مدتی از شکایت خود، صرفنظر کرد.
بی‌پی
12920#20
از ابتدای دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، دولت توجه خاصی به توسعه صنعت نفت ایران داشت. نفت به عنوان سرمایه بین-نسلی و جزء جدایی ناپذیر توسعه اقتصادی مطرح گردید. به همین دلیل ایران از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ بیش از ۴۰ میلیارد دلار برای توسعه و رشد میادین نفتی موجود و اکتشاف میادین جدید هزینه کرد. این هزینه‌ها یا به صورت سرمایه‌گذاری‌های مشترک بین ایران و کمپانی‌های خارجی یا داخلی یا از طریق سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت ملی نفت ایران انجام شد. برابر با پیش‌بینی‌های شرکت همکاران تحقیقات انرژی کمبریج (Cambridge Energy Research Associates) با اینکه ایران زیر دوره‌های طولانی مدت تحریم‌های وضع شده توسط آمریکا است، اما درآمدهای نفتی آن در سال ۲۰۱۱ به میزان ۳۳ درصد رشد خواهد کرد.
صنعت نفت ایران