کدام روستاها به روستای آشوری‌نشین شهرت داشتند؟
2071111#35
در ژانویهٔ سال ۱۹۱۵ و پس از عقب‌نشینی نیروهای ارتش روسیه تزاری از ارومیه، سربازان ترک عثمانی، دست به کشتار آشوریان ایران زدند. به عنوان نمونه، در یک مورد نیروهای متجاوز، اقدام به محاصره، غارت و نابودی «روستای گلپاشان» —بزرگ‌ترین و ثروتمندترین روستای آشوری‌نشین ارومیه— کردند. این روستای آشوری‌نشین، دو هزار و پانصد نفر جمعیت داشت که در این حمله، همهٔ آشوریان روستا بجز دویست نفر کشته شدند. در «روستای هفتوان» —دیگر روستای آشوری‌نشین ایران نزدیک ارومیه— ۷۵۰ نفر گردن زده شدند و پس از آن ۵ هزار زن و کودک آشوری به اسارت درآمدند. در پی کشتارهای آشوریان، تنها ۲۵ هزار نفر از آشوریان ایران موفق به فرار از مرگ شده و در قفقاز جنوبی پناه گرفتند.
جمعیت‌شناسی تاریخی منطقه ارومیه
2809#55
یکی از روستاهای قدیمی منطقه روستای "کارین تاک" ارمنی‌نشین می‌باشد که در سال ۱۹۸۷م ۵۸۰ نفر جمعیت داشت. روستای "بِردازور" در سال ۱۹۸۹م ۲۰۱ نفر جمعیت داشت که ۱۹۶ نفر آن در جنگ جهانی دوم شرکت کردند و ۶۲ نفر کشته شدند.
آرتساخ (استان تاریخی)
2809#49
روستاهای ارمنی مانند: «نوراگیوغ (تاریخ بنا سدهٔ ۱۹م)، پاروخ (سدهٔ ۹م)، خان‌آباد (سدهٔ ۱۷م)، آرتساخاشن (سدهٔ ۳م)، ناخیجوانیک (سدهٔ ۱۵م) را می‌توان نام برد.» بزرگ‌ترین منطقهٔ آرتساخ است با ۱٫۷ هزار کیلومتر مربع وسعت. از نظر تاریخی معماری باستانی ارمنی از اهمیت خاصی برخوردار است به‌طوری‌که از ۲٬۷۶۵ اثر تاریخی کشف شده در قره‌باغ کوهستانی تعداد ۱٬۱۰۰ اثر در این منطقه واقع است.
آرتساخ (استان تاریخی)
737357#1
روستای شاه‌نشین از طرف شرق با کوه آسماری و روستاهای صحرای پیرموسی (آبلشکر و چشمه روغنی) و از سمت مغرب با روستاهای سرتیوک سفلی، سرتیوک علیا، جارو و دیمه درب و از سمت شمال نیز با بیدزرد و گل گیر همسایگی دیرینه دارد. با توجه به زمین‌های حاصلخیز کشاورزی و مراتع وسیع و بکر، کار اصلی مردم ساکن در روستای شاه‌نشین کشاورزی است و هم‌اکنون به صورت ثابت بیش از ده خانوار و به صورت فصلی نزدیک به دویست خانوار در این روستا ساکن هستند.
شاه‌نشین (هفتکل)
1530732#2
روستای آشمسیان این دهکدهٔ کوچک و خوش نقش واقع در ۲۵ کیلومتری شهرستان؛ به دلیل ویژگی‌هایی جغرافیایی و طبیعی از چشم‌اندازهای بسیار زیبایی برخوردار است که توجه گردشگران بسیاری را به خود جلب می‌کند. روستای آشمسیان از نظر جغرافیایی در سمت جنوب و جنوب غرب شهر خمین و در دشت کوچکی واقع شده است. قرار گرفتن در کوهپایه نیز ویژگی منحصر به فردی است که از جمله عوامل رونق کشاورزی و کوهستانی شدن آب و هوای این منطقه به حساب می آید. همان‌طور که گفته شد آب و هوای آشمسیان سرد و کوهستانی همراه با بهار معتدل و تابستان‌های گرم می‌باشد. حرفهٔ اصلی مردم این روستا طبق سنت گذشتگان کشاورزی بوده که البته در کنار کشاورزی به دامپروری هم مشغول هستند. مهمترین محصولات این روستا گندم، جو، لوبیا- در صورت آبسالی بودن- انگور، بادام و گردو و … می‌باشد. همچنین سیفی جات و سایر میوه‌ها نیز در این روستا تولید می‌شوند که از این میان می‌توان به سیب، گلابی، زردآلو، آلو و … اشاره کرد. محصولات دامی این روستا در درجه اول نیاز مردم روستا را برطرف می‌کند و در درجهٔ بعد مازاد آن به فروش می‌رسد. از جمله مهمترین محصولات دامی می‌توان به شیر، پنیر محلی، ماست محلی، کره و روغن محلی، خامه و دوغ محلی و… اشاره کرد. همین‌طور محصولات باغات انگور که شامل غوره و آب غوره، انگور تازه و فراورده‌های آن نظیر کشمش و شیره و مویز و .. است نیز در این روستا تولید می‌شود.
اشمسیان
3842774#2
در زمان فرمانروایی هخامنشیان بر آشوریه، پایتخت‌های سابق آشوریان یعنی نینوا، دور شاروکین و نمرود جمعیت پراکنده‌ای داشتند. بیشتر آشوریان در شهرهای کوچک و روستاها سکونت داشتند. با این حال، بنابه نظر برخی آشورشناسان شهرهایی مانند عرفه، تل حلف و اربیل سالم و دست نخورده ماندند. طبق گفتهٔ تاریخ‌نگار یونانی گزنفون، با وجود ویرانی بسیاری از شهرهای آشوریان در جنگ‌ها، آشوریانی که در روستاها زندگی می‌کردند، زندگی مرفهی داشتند. گزنفون و سایر یونانیانی که از آشوریه بازدید می‌کردند، پس از عبور از شهر نمرود که از آن به عنوان «ویرانه‌ای با ساکنانی اندک» یاد می‌کند، از روستاهای شمال غربی منطقه به دنبال کرانهٔ رود دجله این گونه یاد می‌کند: ... روستاهایی پر از ذرت وجود دارد، قصری پیداکردیم با روستاهای زیادی اطراف آن… آنان (یونانیان) در آن روستاها به مدت سه روز ماندند نه تنها به خاطر زخم هایشان، بلکه به خاطر اینکه آنان مقادیر بسیاری آرد و شراب و انبارهای بزرگ جو برای تغذیهٔ اسبان داشتند تمام این منابع توسط ساتراپ‌های منطقه جمع‌آوری شده‌است. این نقل قول نشانگر رونق کشاورزی و وجود کاخ‌های ساتراپی در آشوریه است. مکان دقیق کاخ‌ها مشخص نیست اما آستن هنری لایارد باستان‌شناس بریتانیایی، مکان کاخ‌ها را نزدیک زاخو کنونی پیش‌بینی می‌کند. کتیبهٔ یافت شده در مصر که به وسیلهٔ ساتراپ آن زمان آرسامس نوشته شده، از مراکز حکومتی آشوریان در زمان هخامنشیان را این‌گونه نام می‌برد: پیش از حکومت ایرانیان بر آشوریه، هخامنشیان تا حد زیادی تحت تأثیر آشوریان قرار داشتند. در زمان فرمانروایی هخامنشیان در این منطقه زبان آرامی به عنوان زبان میانجی با الفبای آشوری کاربرد روزمره داشت. مذهب آشوریان گرامی داشته می‌شد و سیستم قضایی آشوریان، تقویم آشوریان و قوانین حکومتی آنان به قوت خود باقی ماندند. آشوریان مانند سایر خراجگزاران ایران، مجبور به پرداخت مالیات و اعزام سرباز برای سپاه ایران بودند. نقش برجسته‌ای در کاخ آپادانا ادای احترام مردان خراجگزار آشوری را نشان می‌دهد که هدایایی را برای پادشاه ایران آورده‌اند: یکی چرم، یکی پارچه، دو نفر ظرف و دو نفر قوچ شرقی آورده بودند.
آشوریه هخامنشی
289527#1
داشکسن یکی از روستاهای تاریخی منطقه‌است که هم‌اکنون بقایای آثار باستانی در گوشه و کنار آن به چشم می‌خورد. دلیل نام‌گذاری این روستا بدین نام، معادن سنگ مرمر و آهک موجود در کوه‌های اطراف این روستا است. داشکسن از سمت غرب به دریاچهٔ ارومیه مشرف است. این روستا از سمت شرق به بزرگراه تبریز - کردستان و از سمت غرب به راه‌آهن تبریز - تهران دسترسی دارد. بدلیل خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه در این روستا لطمه زیادی به کشاورزی روستا وارد آورده‌است.
داشکسن (آذرشهر)
2046270#12
در زمان فرمانروایی هخامنشیان بر آشوریه، پایتخت‌های سابق آشوریان یعنی نینوا، دور شاروکین و نمرود جمعیت پراکنده‌ای داشتند. بیشتر آشوریان در شهرهای کوچک و روستاها سکونت داشتند. با این حال، بنابه نظر برخی آشورشناسان شهرهایی مانند عرفه، تل حلف و اربیل سالم و دست نخورده ماندند. طبق گفتهٔ تاریخ‌نگار یونانی گزنفون، با وجود ویرانی بسیاری از شهرهای آشوریان در جنگ‌ها، آشوریانی که در روستاها زندگی می‌کردند، زندگی مرفهی داشتند. گزنفون و سایر یونانیانی که از آشوریه بازدید می‌کردند، پس از عبور از شهر نمرود که از آن به عنوان «ویرانه‌ای با ساکنانی اندک» یاد می‌کند، از روستاهای شمال غربی منطقه به دنبال کرانهٔ رود دجله این گونه یاد می‌کند: ... روستاهایی پر از ذرت وجود دارد، قصری پیداکردیم با روستاهای زیادی اطراف آن… آنان (یونانیان) در آن روستاها به مدت سه روز ماندند نه تنها به خاطر زخم‌هایشان، بلکه به خاطر اینکه آنان مقادیر بسیاری آرد و شراب و انبارهای بزرگ جو برای تغذیهٔ اسبان داشتند تمام این منابع توسط ساتراپ‌های منطقه جمع‌آوری شده‌است. این نقل قول نشانگر رونق کشاورزی و وجود کاخ‌های ساتراپی در آشوریه است. مکان دقیق کاخ‌ها مشخص نیست اما آستن هنری لایارد باستان‌شناس بریتانیایی، مکان کاخ‌ها را نزدیک زاخو کنونی پیش‌بینی می‌کند. کتیبهٔ یافت شده در مصر که به وسیلهٔ ساتراپ آن زمان آرسامس نوشته شده، از مراکز حکومتی آشوریان در زمان هخامنشیان را این‌گونه نام می‌برد: پیش از حکومت ایرانیان بر آشوریه، هخامنشیان تا حد زیادی تحت تأثیر آشوریان قرار داشتند. در زمان فرمانروایی هخامنشیان در این منطقه زبان آرامی به عنوان زبان میانجی با الفبای آشوری کاربرد روزمره داشت. مذهب آشوریان گرامی داشته می‌شد و سیستم قضایی آشوریان، تقویم آشوریان و قوانین حکومتی آنان به قوت خود باقی ماندند. آشوریان مانند سایر خراجگزاران ایران، مجبور به پرداخت مالیات و اعزام سرباز برای سپاه ایران بودند. نقش برجسته‌ای در کاخ آپادانا ادای احترام مردان خراجگزار آشوری را نشان می‌دهد که هدایایی را برای پادشاه ایران آورده‌اند: یکی چرم، یکی پارچه، دو نفر ظرف و دو نفر قوچ شرقی آورده بودند.
آشور (سرزمین)
348615#6
آوارسین روستایی تاریخی با قدمت ۱۴۰۰ ساله بوده و در گذشته نه چندان دور یکی از روستاهای پرنفوذ منطقه به شمار می رفته است.
آوارسین
5404538#2
این روستا به‌دست مهاجران سوئیسی-آلمانی و با نام "ماناشید" ایجاد شد و تا مدتی با پنیرش شناخته‌شده بود. این روستا بعدها به‌عنولن بخشی از ناحیه شاهومیان در جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان به‌دست توسط ارامنه آباد شد. در طی جنگ قره‌باغ و در میان عملیات حلقه در بهار ۱۹۹۱، پیرامون ماناشید صحنه جنگ بسیار سختی بود. در سپتامبر ۱۹۹۱ "شیکاگو تریبون" گزارش داد که ساکنان این روستا ماه‌ها بدون برق، گاز و تجهیزات زندگی کرده‌اند و همچنین مدرسه تعطیل شده است، زیرا ساکنان از قراردادن شمار زیادی از کودکان در یک مکان شلوغ و پرتجمع به‌دلیل گلوله‌باران و انفجار واهمه دارند. در آن زمان گزارش‌ها هنوز پیروزی نیروهای آذری در جبهه‌ها را نپذیرفته بودند؛ زیرا یکی از جنگجویان ارمنی که ساکن این ناحیه بود و برای دفاع از روستا آمده بود که نیروهای آذری فقط بمب دارند و جنگجویان خوب و ماهری نیستند. پس از درگیری‌های فراوان روستا از مردم ارمنی خالی شد و این روستا و کلیسای "سورب هوانتس" نابود شد. چند سال بعد روستایی جدید با نام "منش‌لی" در این ناحیه با سکونت شماری از مردم آذری در این ناحیه ایجاد شد.
ماناشید