سازعاشیقی در زمره چه سازهایی است؟
57412#7
ساز عاشیقی، که عموماً با تک لغت ساز شناخته می‌شود، با قوپوز و چگور هم‌خانواده است و از جهات زیادی به باغلاما شباهت دارد. ساز کاسه‌ای حجیم و نیمه گلابی، از چوب درخت توت، و دسته‌ای از چوب درخت گردو یا زردآلو است که روی آن سیم و پرده‌ها را برای نواختن آهنگ‌های گوناگون نهاده‌اند. ساز عاشیقی با مضراب نواخته می‌شود. روی بسیاری از سازهای عاشیقی تزییناتی از جنس صدف، استخوان یا پلاستیک‌های رنگی دیده می‌شود. ساز دارای ۲۰ پرده می‌باشد و از ۹ سیم تشکیل می‌گردد. در این آلت موسیقی هفت پرده اصلی و پنج نیم پرده وجود دارد. اولین پرده سیم اول ساز بر اساس اوکتاو «do» تنظیم می‌شود. پرده‌های این ساز بر اساس اوکتاو، به قرار زیر است:
عاشیق
891007#0
سازهای زهی یا زه‌صداها آن رده‌ای از سازها هستند که در آن‌ها صدا از لرزش زه یا تار یا سیم به وجودمی‌آید. معمولاً با زخمه زدن یا ضربه زدن یا کشیدن آرشه بر روی این زه‌ها صدای دلخواه از ساز درمی‌آید. سازهای زهی را به صورت‌های مختلف بخش‌بندی نموده‌اند.
سازهای زهی
4809095#1
سازهایی مانند ویلون، ویولا و ویلونسل از این دسته هستند. این دسته سازها عامل ایجاد صوت سیم یا زه هست و آرشه ای که با کشیده شدن، سیم را مرتعش شده و تولید صوت می‌کند. در این دسته از سازها تکنیکی وجود دارد به نام پیتزیکاتو که با انگشتان دست سیم مرتعش می‌شود اما این یکی از تکنیک‌های این سازها است بنابرین در این مورد شبیه به سازهای زهی زخمه ای می‌مانند.
سازهای زهی آرشه‌ای
4107#6
همانطور که در سطرهای پیشین اشاره گردید طریقه تشخیص و درمان زار به ریتم و قطعه‌ای که نواخته می‌شود، مربوط می‌باشد. به عنوان مثال؛ در قطعهٔ سنج و دمام، سازهای بوق، دمام و سنج نواخته می‌شوند. سازهای مذکور در زمرهٔ نخستین آلات موسیقی بوده و ضمن آن‌که در زمرهٔ سازهای جنگلی محسوب می‌شوند، ریشه در موسیقی آفریقا دارند. این‌گونه سازها از همان ابتدا به عنوان وسیله‌ای برای اعلام خبر و تجمع مردم به کار می‌رفته‌اند. یکی از علل نواختن این آلات در آیین مورد نظر ما نیز همین امر می‌باشد.
موسیقی زار
2640031#0
زکریا یوسفی (زاده: ۱۷ شهریور ۱۳۶۲ در پاوه) نوازنده و مدرس کردتبار سازهای کوبه‌ای چون دف و بندیر است. از آلبوم‌های او می‌توان به «پیدای ناپیدا»، «سایه های خورشید»، «یقین گمشده»، «روژیار»، «اورامان تا بادینان»، «یاد نگاه»، «سر سماع»، «شارو»، «در حلقه دف» و «سبوی تشنه» اشاره کرد که به تنهایی یا با همکاری هنرمندان دیگر منتشر شده است. او در کنار سازهای کوبه‌ای عود نیز می‌نوازد و در تنظیم و اجرای سازهای کوبه‌ای در چندین آلبوم موسیقی، فیلم، مستند و مجموعه تلویزیونی در ایران، عراق و ترکیه فعالیت داشته است. یوسفی همچنین در زمینه‌ی آوازی، به ویژه موسیقی کردی و ژانر تلفیقی فعالیت می‌کند.
زکریا یوسفی
4141936#13
" ساز جفتی در هرمزگان عبارت از دو ساقهٔ نی موازی است که در هفت بند، جفت یکدیگر (با ۱۴سوراخ موازی) قرار گرفته‌اند. این دو نی با موم عسل و در بافته‌هایی محلی به نام "خوس" به یکدیگر چسبانده می‌شود، با دو دهانه برای دمیدن که همزمان با هم نواخته شده و بدین ترتیب با صدایی مضاعف نوای اصلی را برجسته می‌کند. "
قنبر راستگو
5739472#0
سازند زردکوه از سازندهای زمین‌شناسی ایران در زاگرس با سن اردویسین است. این سازند فقط در امتداد زردکوه رخنمون دارد و شامل شیل‌ها و ماسه‌سنگ‌های دانه‌ریز است. عضو زیرین سازند زردکوه شامل حدود ۹۰ متر شیل و ماسه‌سنگ است که شاخصه آن داشتن تریلوبیت است. عضو بالایی این سازند نیز با حدود ۲۴۷ متر ضخامت از شیل و ماسه‌سنگ تشکیل شده که در بخش میانی آن یک لایه کنگلومرایی وجود دارد و شاخصه بارز آن داشتن گراپتولیت است.
سازند زردکوه
867649#0
شاه‌صراحی یکی از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان است که در نمایشگاه سازهای ابداعی او در سال ۱۳۹۰ به نمایش درآمد. این ساز شبیه‌ساز کنترباس می‌باشد. شاه صراحی از نظر ظاهری بیشتر شبیه‌ساز عود یا بربط است با این تفاوت مهم فنی که خرک ساز مثل کمانچه روی یک پرده پوستی قرار گرفته و مانند بربط روی صفحه چوبی بدنه ساز قرار ندارد. ابعاد شاه‌صراحی تقریباً به اندازه کنترباس است یعنی نوازنده باید آن را در حالت ایستاده یا نشسته با یک تکیه گاه بنوازد.
شاه‌صراحی
653688#0
شورانگیز‌سازی زهی مضرابی و تلفیقی از سه‌تار، تار و تنبور است که سال‌ها پیش برای اولین بار به پیشنهاد علی تجویدی و توسط ابراهیم قنبری مهر ساخته شده بود. شیوهٔ نواختن این ساز در اصل برگرفته از سه‌تار است گرچه خصیصه‌های صوتیِ آن در بعضی موارد تفاوت‌های اساسی دارد. به عنوان مثال، طنینِ بیشترِ شورانگیز به خاطرِ استفاده از کاسهٔ تنبور است که صفحهٔ آن علاوه بر چوب، از پوست هم بهره می‌برد. صدای شورانگیز کمی بم تر از سه‌تار معمولی است. شورانگیز دارای شش سیم (دو سیم اول و دوم به صورت جفت بسته شده) و ۲۴ پرده است. حوزهٔ صدایی شورانگیز از دو (نت موسیقی) تا می(نت موسیقی) کرن می‌باشد و از لحاظ طول ارتعاش نیز متفاوت از تار و سه تار و طولانی‌تر از آنهاست. به این ترتیب که طولِ کاسه ۳۶ سانتی‌متر و طول دسته از محل اتصال تا شیطانک حدود ۴۱ سانتی‌متر می‌باشد. حسین علیزاده در تعدادی از آثارش مانند ماه و مه، باده تویی، نوای نور و… از این ساز استفاده کرده‌است.
شورانگیز (ساز)
653688#1
شورانگیز یک تکنیک از ابداعات ابراهیم قنبری مهر در تولید سازهای زهی می‌باشد. اصل ترکیب پوست و چوب در قسمتی از صفحه روی (منطقهٔ خرک) پایه این تکنیک می‌باشد. مشخصهٔ اصلی صدای این ساز حجم زیادتر و پر طنین تر در مقایسه با سازهای مشابه هم خانواده آن می‌باشد. پوست مورد استفاده در انواع شورانگیز نسبتاً ضخیم می‌باشد و در مقابل رطوبت حساسیت کمتری نسبت به پوست تار دارد.
شورانگیز (ساز)