گویش کُرُشی از تبار کدام زبان باستانی است؟
1535046#0
گویش کُرُشی یکی از گویش‌های زبان ایرانیان باستان و شبیه به زبان بلوچی است که در میان مردمی به نام کُرُشی رواج دارد (میراث ناملموس ایران). این گویش به عنوان میراث ناملموس استان هرمزگان در سال ۱۳۹۵ به شماره ۱۳۴۰ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید. آبادی‌های کرش‌نشین در استان هرمزگان عبارتند از: جلابی، کهورکلاغی، لردو، محمودکلاهی، شاهبازان، خرگی، دلبودنی، ذرتی، کدوکار، گاومرده، گزریز(کهنه شهر)، کناران، حسین‌آباد، پشتکوه. دهنو پایین، باریز، توج، ریگو، سرچیل، طاهری، نوبست، کولغان. کلاهی، مازغ بالا و مازغ پایین، تم بلوچان، کولغ کاشی، بندزرک، کشقلمان بالا، کشقلمان پایین، گرازوئیه، دماغ ریگ، کهنه شهر(گزریز فعلی)، طالوار، گبرانی، میسکنک، سرمست، کولغ کلم، کرگان و همچنین به صورت پراکنده در نواحی مختلف استان فارس و میان ساربانان رایج است، متکلمان این زبان در استان فارس در سال ۱۹۹۲ حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ نفر اعلام شده‌اند. در استان فارس آن‌ها را «دارغه dârɣe» نیز می‌نامند. دارغه شکل تغییر یافته داروغه به معنی پاسبان و نگهبان است و به علت اینکه این شاهزادگان بی نام و نشان سال‌های متمادی در مشاغل نظامی و انتظامی مشغول خدمت بوده‌اند این نام بر آن‌ها جاری شده‌است.
گویش کرشی
1535046#3
این قول از زبان پیران کُرُش نیز شنیده شده‌ است که خود را تیره‌هایی از طایفه فارسی مدان می‌دانند. واژگان آن‌ها به خوبی نشان می‌دهد که کُرُشی شاخه‌ای از زبان‌های پارسی باستان نزدیک به زبان بلوچی است و ارتباطی با ترکی قشقایی ندارد. زبان کُرُشی (Koroshi) جزئی از زبان‌های شمال غربی ایرانی است. جایی که زبان بلوچی در آن واقع شده‌است. این لهجه در تقسیم‌بندی زبانشناسی بخشی از لهجه‌ها و شاخه‌های زبان بلوچی قرار می‌گیرد. چون این لهجه خارج از محدوده جغرافیایی بلوچستان قرار گرفته‌است کمتر مورد توجه قرار گرفته‌است. زبان کروشی به علت همسایگی با زبان فارسی بسیاری از ویژگی‌های این زبان را به خود گرفته‌است.
گویش کرشی
11148#11
زبان خزری زبانی منقرض‌شده‌است. زبان‌شناسان زبان خزری را از شاخهٔ زبان‌های ترکی‌تبار می‌دانند و برخی دیگر آن را همسان زبان بلغاری باستان و زبان هونی از زیرشاخهٔ زبان‌های ترکی‌تبار می‌دانند. تنها واژه‌ای که با الفبای اصلی خزری باقی‌مانده‌است واژهٔ "OKHQURÜM" است، به معنی می‌خوانم و در ترکی نو به صورت "OKURUM" تلفظ می‌شود.
خزرها
259172#7
مردم کاث باستانی از نژاد ایرانی و زبانشان تا پیش از سدهٔ ۱۳ میلادی زبان خوارزمی از گروه زبان‌های ایرانی و بسیار نزدیک زبان ایرانی سغدی بوده‌است. پس از سدهٔ ۱۳ میلادی، رفته‌رفته این زبان با گویش‌های خاصی از ترکی و فارسی (از زبان‌های ایرانی) جایگزین می‌شود.
کاث
1259726#0
زبان چَرکَسی زبانی از زنجیره گویشی زبان‌های قفقازی است که در روسیه، گرجستان، ترکیه و بخش‌هایی دیگر از خاورمیانه توسط مردم چرکس تکلم می‌شود. زبان چرکسی به دو گونه زبانی جدا تقسیم می‌شود: یکی زبان آدیغی با نیم میلیون گویشور و دیگری زبان کاباردی که در مناطق شرقی‌تر جغرافیای پراکندگی چرکس‌ها رایج است، با یک میلیون متکلم. شمار زیادی از مردم اهل ترکیه چرکس تبار هستند اما شمار چرکسی‌زبانان ترکیه کمتر از هفتاد هزار نفر می‌باشد.
زبان‌های چرکسی
5476311#0
کریمچاقی (кърымчах тыльы, "Qrımçah tılyı"؛ یا تاتاری یهودی-کریمه) یک زبان ترک‌تبار درخطر است که در شبه‌جزیره کریمه توسط مردم کریمچاق گویش می‌شود. کریمچاق‌ها یهودیان مهاجری بودند که از آسیا و اروپا در این منطقه گرد هم آمدند. زبان و فرهنگ آن‌ها شبیه به تاتارهای کریمه با تاثیرپذیری بسیار از عبری است.
زبان کریمچاقی
7742#94
کسروی بعد از بازگشتش به تهران اولین کتابش را به نام آذری (زبان باستان آذربایجان) نوشت و نشان داد که آذری که در بیشتر کتاب‌های تاریخ قرون وسطی (medieval)، مخصوصاً کتب تاریخ اولیه اسلامی آورده شده، نام زبان باستانی آذربایجان است که با زبان ایرانی مربوط است و از نسل زبان مادی است که ربطی به زبان ترکی ندارد. کتاب مورد پذیرش جهانی پژوهشگران قرار گرفت. نشر این اثر نیز تأییدی بود بر رابطهٔ ناگسیختنی ایرانیان ترک‌زبان با ایران. بررسی رابطهٔ زبان‌شناسی ایرانیان باستان، به همان اندازه که نمایش شادی همهٔ ایرانیان از هویت یکسانشان ارزش داشت، برای ادعای وحدت زبانی آنان در آینده مهم بود.
احمد کسروی
117043#12
زبان کرسی یکی از زبان‌های رومی‌تبار است. این زبان در اصل یکی از گویش‌های توسکانی ایتالیایی است که تحت نفوذ شدید زبان فرانسوی قرار گرفته‌است. امروزه زبان کُرسی در فرانسه به عنوان یک زبان محلی به رسمیت شناخته‌شده‌است.
جزیره کرس
14425#0
کرماشانی (به کُردی: "کرماشانی")، یکی از گویش‌های اصلی زبان کردی است که در مناطق جنوبی کردستان رواج دارد و لهجه‌های گوناگون و متعددی از جمله کردی مایانی، چرداولی (چهاردولی)، ایلامی-فیلی، خانقینی، زنگنه‌ای-سنجاوی، قصری-کرماشانی، گروسی-کلیایی ، صحنه ای - کنگاوری و... را در بر می‌گیرد. کردی کرماشانی در ایران عمدتاً‌ در استان کرمانشاه و استان ایلام و استان همدان-شهر ملایر(طایفه چهاردولی) و در کردستان عراق در شهرهای خانقین، مندلی، زرباتیه، جلولا، جسان، کلار و کفری رواج دارد و زبان اول بخش قابل توجهی از مردم کرد به شمار می‌آید.
کردی کلهری
899326#24
در دوره مختصر چک‌ها بسیاری از شعرا و ادبا برخاستند مانند ملانامی، محمد امین مستغنی، ملا عینی، شیخ حمزه (م ۹۸۱ ه)، بابا داود خاکی گنائی (م ۹۹۴ ه) خواجه حسن قاری، خواجه میر بزاز و سلطان یوسف شاه چک (۹۸۷ – ۹۸۹ ه).
زبان فارسی در کشمیر