ابوالمؤیّد بلخی در چه قرنی می زیست؟
23563#0
ابوالمؤید بلخی شاعر و نویسنده ایرانی سدهٔ ۴ ق در بلخ و دوران سامانیان است. اثر اصلی او "شاهنامه بزرگ مؤیدی" است (به نثر) که "شاهنامهٔ بزرگ"، "شاهنامهٔ مؤیدی" و "شاهنامهٔ بوالمؤید" نیز خوانده می‌شود. تقریباً تمام آثار وی از میان رفته‌است و اطلاع چندانی پیرامون زندگی وی در دست نیست. "تاریخ سیستان" اثری به نام "کتاب گرشاسپ" ("گرشاسپنامه") از وی نام می‌برد که احتمالاً جزئی از شاهنامهٔ او بوده‌است. همچنین است "اخبار نریمان".
ابوالمؤید بلخی
827#0
ابوشکور بلخی (زادهٔ نزدیک به ۳۰۰ (هجری) در بلخ از شعرای نام‌آور سده چهارم هجری است که به زبان‌های فارسی و عربی شعر گفته‌است. دربارهٔ زندگی و شعرهای او آگاهی چندانی به‌جای نمانده‌است. او در روزگار سامانیان می‌زیسته‌است و مورد توجه و عنایت خاص نوح سامانی شاه وقت بود. ابیات و قطعات پراکنده‌ای از آثار او در حد ۴۲۹ بیت باقی است که بیشترین ابیات از آفرین‌نامه است.
ابوشکور بلخی
844499#5
در نامه دانشوران جلد ۵ آمده‌است: تا اوایل قرن پنجم می‌زیست. نقل است که چون اجل وی در رسید، یکی از مریدانش به بالینش حاضر بود، گفت: یا شیخ چگونه خود را بینی و چگونه خواهی رفت؟ گفت: ای فرزند این چنین که می‌بینی. این بگفت و روح از بدنش مفارقت نمود.
ابوالعباس قصاب آملی
902524#0
ابوزید احمد بن سهل بلخی (در حدود ۳۲۲ قمری) جغرافی‌دان، ریاضی‌دان و متکلم و فیلسوف در قرن‌های سوم و چهارم هجری بوده و از پیروان فرقهٔ امامیه بوده‌است. وی در اوایل جوانی (زیر بیست سالگی) محضر کندی را درک کرده‌است و در علوم گوناگون دست داشته و در مباحث روش فیلسوفانه پیش گرفته بود. تألیفات او در فلسفه بیشتر به بحث کلامی اختصاص داشت و اهمیت او بیشتر در این است که حکمت و شریعت را جمع و آن دو را به یکدیگر نزدیک کرده بود.
ابوزید بلخی
7809#0
کمال‌الدّین یا شمس‌الدّین محمّد وحشی بافقی یکی از شاعران نامدار سدهٔ دهم ایران است که در سال ۹۳۹ هجری قمری در شهر بافق از توابع یزد چشم به جهان گشود. دوران زندگی او با پادشاهی شاه طهماسب صفوی و شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده هم‌زمان بود. وی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش سپری نمود. وحشی در جوانی به یزد رفت و از دانشمندان و سخنگویان آن شهر کسب فیض کرد و پس از چند سال به کاشان عزیمت نمود و شغل مکتب‌داری را برگزید. وی پس از روزگاری اقامت در کاشان و سفر به بندر هرمز و هندوستان، در اواسط عمر به یزد یا کرمان (دقیقا مشخص نیست) بازگشت و تا پایان عمر (سال ۹۹۱ هجری قمری) در این شهر زندگی کرد.
وحشی بافقی
23563#2
شاهنامهٔ وی کتابی در شرح تاریخ و داستان‌های ایران تاریخی (که بسیار فراتر از مرزهای امروزی ایران است) و شامل بسیاری از روایات و داستان‌های ایرانیان از پهلوانان و پادشاهان است که بعداً در دیگر آثار حماسی، از جمله "شاهنامه" فردوسی، از آنان سخن گفته شد. قدیم‌ترین کتابی که از این اثر نام برده "تاریخ بلعمی" است که خود به تاریخ ۳۵۲ ق نوشته شده‌است.
ابوالمؤید بلخی
307885#0
ابومَعْشَر جعفر بن محمد بن عمر بلخی (۱۶۶ ه‍.خ–۲۶۴ ه‍.خ) اخترشناس ایرانی سدهٔ نهم میلادی و عضو دارالحکمه بود. نام او در غرب اپومسر یا البومسر آمده‌است. زادروز یادشده از کتابش "احکام تحویل سنی الموالید" به دست آمده‌است.
ابومعشر بلخی
238862#0
ابن بلخی (فوت پس از ۵۱۱ ق.) مورخ نیمه اول قرن ۶ هجری قمری نویسندهٔ کتاب "فارس‌نامه" است که بین سال‌های ۴۹۸ تا ۵۱۱ ه. ق نوشته شده‌است. نام او نامعلوم است و نخستین بار حمدالله مستوفی وی را با این نام ("ابن بلخی") ذکر می‌کند. ابن بلخی خود در "فارس‌نامه" می‌نویسد بلخی‌نژاد است ولی در فارس بزرگ شده‌است. از وی جز فارس‌نامه اثر دیگری به دست نیامده‌است لیک خود نوشته‌است که بر آن بود تا کتاب تاریخ دیگری از زمان پیامبر اسلام تا دوران خود وی بنویسد.
ابن بلخی
390205#6
ثعالبی در نیمه دوم سده چهارم و نیمه اول سده پنجم، هم‌زمان با عصر طلایی نهضت علمی و ادبی و شکوفایی جهان اسلام، در یکی از مراکز علمی آن زمان؛ نیشابور، پرورش یافت. او زندگی خود را به‌طور کامل در مشرق جهان اسلام گذراند. زادگاهش، نیشابور، به لحاظ فرهنگی، رقیب جدّی بغداد به‌شمار می‌آمد وی در این شهر با خاندان دانش دوست و ادب پرور آل میکال آشنا شد و همنشینی او با امیرِ ادیب و شاعر، ابوالفضل عبیداللّه بن احمد میکالی، سبب شد که با بزرگان عصر خود آشنا شود، از جمله با ابونصر محمدبن عبدالجبار عُتْبی. ثعالبی از کتابخانه ابوالفضل میکالی بهره فراوان برد و در هم‌نشینی با اندیشمندان و ادیبانِ درگاهِ میکالی، گنجینه‌ای از نظم و نثر و امثال و سخنان فصیح و بلیغ عربی کسب کرد و در نوشتن آثار خود از آن‌ها سود برد. هنگامی که میکالی مجموعه‌ای از اشعار حماسی عربی را با عنوان "المُنْتَخل" گردآوری کرد، ثعالبی آن را خلاصه نمود و برخی اشعار میکالی را به آن افزود. این کتاب با نام المُنْتحل به چاپ رسیده و به ثعالبی نسبت داده شده‌است.
ابومنصور عبدالملک ثعالبی
23563#3
"عجائب‌البلدان" اثر دیگر اوست که در قرن چهارم و اوایل قرن پنجم مشهور بوده و در "تاریخ سیستان" نیز چند بار از آن یاد شده‌است.
ابوالمؤید بلخی