روزنامه حبل‌المتین در چه سالی تاسیس شد؟
9950#11
روزنامۀ حبل‌المتین، ابتدا در تهران و مدتی در رشت، شش روز در هفته منتشر می‌شد. اولین شمارۀ آن در ۲۸ آوریل ۱۹۰۷ و آخرین شمارۀ آن در ۳۱ ژوئیه ۱۹۰۹ منتشر شد. از شمارۀ ۲۰ به بعد، نام شیخ یحیی کاشانی (روزنامه‌نگار مشهوری که بعدا سردبیر روزنامه‌های «مجلس» و «ایران» شد و نشریۀ «ایران امروز» را منتشر کرد) به عنوان سردبیر روزنامۀ حبل‌المتین ذکر می‌شد. سیدحسن کاشانی که طرفدار فعال جنبش مشروطه بود، در یکی از شماره‌های حبل‌المتین به تاریخ ۱۶ مه ۱۹۰۷، ترجمۀ فارسی یکی از مقالات سید جمال‌الدین اسدآبادی را منتشر کرد که در آن از مشارکت فعالانه علما در سیاست حمایت شده بود.
حبل‌المتین (نشریه)
9950#1
هفته‌نامهٔ حبل‌المتین از ۱۹ دسامبر ۱۸۹۳ تا ۹ دسامبر ۱۹۳۰ (۲۸ آذر ۱۲۷۲ تا ۱۸ آذر ۱۳۰۹ شمسی)، با چندین نوبت وقفه، در کلکته توسط سیدجلال‌الدین مؤیدالاسلام کاشانی منتشر می‌شد. از هفتمین سال انتشار، عبارت «مقدس» به عنوان حبل‌المتین اضافه شد. مؤیدالاسلام در آخرین دههٔ زندگی خود نابینا شد و به همین خاطر مدیریت نشریه را به دخترش فخرالسلطان سپرد که با امضای ف.س.مؤیدزاده و عنوان «دبیرثانی» نشریه را اداره می‌کرد. فخرالسلطان مدتی بعد از سمت خود کناره‌گیری کرد و نام مؤیدالاسلام را دوباره در سرلوحۀ نشریه آوردند. نخستین «منتظم اداره» (مدیر داخلی) و «دبیر ثانی» پیش از فخرالسلطان، آقامحمدجواد شیرازی بود. در اوایل انتشار حبل‌المتین، سیدحسن (برادر مؤیدالاسلام) و در سال‌های پایانی، علی‌اصغر رحیم‌زاده صفوی از دست‌اندرکاران اصلی نشریه بودند. حبل‌المتین به بسیارى از نقاط جهان از جمله ایران، اروپا، عراق (نجف)، عثمانى، افغانستان، مصر، چین، برمه، روسیه، و تركستان فرستاده می‌شد. توزیع گستردۀ حبل‌المتین با كمک مالى زین‌العابدین تقی‌یف (بازرگان ایرانی مقیم بادکوبه) ممکن می‌شد. حبل‌المتین ده سال به رایگان میان روحانیان نجف و ایران و روشنفكران توزیع می‌شد. برخی از مراجع تقلید مانند حاج محمدحسن ممقانی، مقلدان خود را به خواندن حبل‌المتین تشویق‌ می‌کردند.
حبل‌المتین (نشریه)
9950#13
روزنامۀ حبل‌المتین، نشریه‌ای لیبرال، اصلاح‌طلب و میهن‌پرست بود که اخبار روز و مقالات سیاسی منتشر می‌کرد. این روزنامه ۴ بار از سوی مقامات ایران توقیف شد. اولین توقیف در ژوئن ۱۹۰۷ (شمارۀ ۷۳)، به دلیل حملات روزنامه به سیاست‌های روسیه در ایران روی داد. به نشان همبستگی علیه توقیف این روزنامه، تمامی روزنامه‌ها و چاپخانه‌ها اعتصاب کردند. پس از چهار روز و با پرداخت جریمه، روزنامه مجددا اجازۀ انتشار یافت. دومین توقیف در اکتبر ۱۹۰۷ بود که علت آن تاکنون مشخص نشده است. سومین توقیف به علت حملۀ روزنامه به دو رهبر مذهبی ضدمشروطه یعنی شیخ فضل‌الله نوری و ملامحمد آملی بود (شمارۀ ۱۹۰، مورخ ۲۶ دسامبر ۱۹۰۷). چهارمین توقیف، پس از احیای دولت مشروطه و به دلیل انتشار مقاله‌ای در ۳۱ ژوئیه ۱۹۰۹ بود با عنوان «اذا فسد العالم، فسد العالم» (نوشتۀ سیدنورالدین خرقانی). در این مقاله، اعراب با عبارات تحقیرآمیزی توصیف شده بودند و با اشاره به اعدام شیخ فضل‌الله نوری، به شدت از مذهب و برخی علما انتقاد شده بود، به خصوص از ملاقربانعلی زنجانی. این بار توقیف روزنامه دائمی شد و دادگاه سیدحسن کاشانی را به ۲۳ ماه حبس و ۲۵۰ تومان جریمه محکوم کرد؛ اما او به زندان نیفتاد و فقط مدت کوتاهی در بازداشت بود. در نهایت، دادگاه تجدیدنظر سیدحسن را از تمامی اتهامات تبرئه کرد. سیدحسن پس از آن دیگر تلاشی برای انتشار روزنامه نکرد و مدت کوتاهی پس از آن درگذشت.
حبل‌المتین (نشریه)
908514#0
لومتن یکی از روزنامه‌های فرانسه است که برای اولین بار در سال ۱۸۸۳ میلادی منتشر شد. این روزنامه بر اساس ابتکار گروهی از سرمایه‌گذاران آمریکایی و تأثیر گرفتن از مطبوعات بریتانیایی، به خصوص "اخبار صبحگاهی" تأسیس شد. ادارهٔ این روزنامه را، آلفرد ادواردز، روزنامه‌نگار فرانسوی بر عهده گرفت. چند ماه پس از تأسیس، ادواردز روزنامهٔ شخصی خویش، "صبحگاهی" را که انتشارش بسیار موفقیت‌آمیز بود با روزنامهٔ لومتن ادغام کرد. او برای مدرنیزه کردن هر چه بیش‌تر پیوند این دو روزنامه، از جدیدترین فنون و تکنولوژی‌ها نظیر تلگراف و استخدام نویسندگان بزرگی چون ژولیو والز و آرتور رانک، از نمایندگان مجلس فرانسه، بهره برد. از نظر سیاسی این روزنامه از مخالفان ارگان حزب سوسیالیست به‌شمار می‌آمد. متعاقب رسوایی پاناما ادواردز تمامی امتیاز روزنامه را به هنری پیودتز فروخت. در مه ۱۸۹۹ قیمت روزنامه به ۵ سنت و تعداد صفحاتش از ۴ به ۶ صفحه افزایش یافت. در همان سال موریس بونوواریا که در ابتدا یکی از سهام‌داران روزنامه بود به هیئت مدیره پیوست و توانست در ۱۹۰۱ صاحب امتیاز و مدیر این روزنامه شود. به واسطهٔ تبلیغات فراوان، لحن جذاب و گیرای روزنامه و گزارش‌های شجاعانه، میزان تیراژ لومتن از ۱۰۰٬۰۰۰ به ۷۰۰٬۰۰۰ نسخه افزایش پیدا کرد و در ۱۹۱۴ به بیش از یک میلیون نسخه رسید. روند توسعه این روزنامه سیر صعودی داشت و توانست در فاصلهٔ سال‌های قبل از جنگ جهانی اول به عنوان یکی از ۴ روزنامه برتر روزانهٔ فرانسه مطرح شود. تمایلات سیاسی این روزنامه به‌طور فزاینده‌ای به ملی‌گرایی نزدیک شد و هم چنان به حمایت خود از مخالفان پارلمانی و کمونیستی ادامه داد. چاپ روزنامهٔ لومتن در ۱۹۴۴ برای همیشه متوقف گردید.
لومتن (فرانسه)
9950#3
در دورۀ اول، طی سال‌های اول تا پنجم (۱۸۹۳ تا ۱۸۹۹ میلادی)، حبل‌المتین از نظر شیوۀ نگارش و صفحه‌آرایی به روزنامه‌های فارسی که در هند منتشر می‌شدند شباهت داشت، و از سوی دیگر مانند روزنامه‌های ایران دچار خودسانسوری بود. در سال ۱۸۹۷ میلادی، سیدجلال‌الدین کاشانی به عنوان ناشر حبل‌المتین، مشمول مستمری سالانه از سوی مظفرالدین‌شاه شد و سال بعد لقب مؤیدالاسلام را از طرف دولت ایران دریافت کرد.
حبل‌المتین (نشریه)
9950#10
آزادی مطبوعات پس از پیروزی انقلاب مشروطه در ایران، باعث شد مدیریت حبل‌المتین تصمیم به انتشار روزنامه‌ای در تهران بگیرد. علت دیگر تصمیم آنها این بود که حبل‌المتین چاپ کلکته حدودا یک ماه بعد از انتشار به تهران می‌رسید و به دلیل کثرت روزنامه‌ها در این دوره، بخش زیادی از محبوبیتش را در ایران از دست داده بود. انتشار روزنامۀ حبل‌المتین تهران برعهدۀ برادر کوچک‌تر مؤیدالاسلام کاشانی یعنی سیدحسن کاشانی (معروف به سیدحسن حبل‌المتین) بود که در کلکته و حین همکاری با برادرش در انتشار نشریات مفتاح‌الظفر و آزاد، روزنامه‌نگاری را آموخته بود. به‌علاوه، سیدحسن کاشانی شرایط ایران را بهتر از برادرش می‌شناخت و در سیاست فعال بود. سیدحسن در سال ۱۹۰۱ به عنوان یکی از اعضای انجمن مخفی که شب‌نامه‌ای در انتقاد از میرزا علی‌اصغر اتابک منتشر کرده بود، دو سال به زندان افتاده بود.
حبل‌المتین (نشریه)
9950#4
در دورۀ دوم، از سال ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۶ یعنی سال صدور فرمان مشروطیت، حبل‌المتین گرایش پان‌اسلامیستی پیدا کرد و به انتقاد ملایم از وضع اقتصادی و سیاسی ایران می‌پرداخت. در سال ۱۹۰۰ میلادی، سلسله مقالاتی به قلم شیخ یحیی کاشانی در حبل‌المتین منتشر شد که صدراعظم وقت ایران، میرزا علی‌اصغر اتابک، را به‌تندی مورد انتقاد قرار می‌داد. پس از آن، میرزا علی‌اصغر اتابک ورود و توزیع کلیۀ نشریاتی را که در خارج از کشور منتشر می‌شدند ممنوع کرد، از جمله حبل‌المتین. این ممنوعیت تا سال ۱۹۰۲ ادامه داشت و پس از صدراعظم‌شدن عبدالمجید میرزا عین‌الدوله، که اتفاقا مورد حمایت حبل‌المتین بود، این ممنوعیت لغو شد.
حبل‌المتین (نشریه)
9950#0
حَبلُ‌المـَتین (به معنی رشته و ریسمان استوار که اشاره‌ای به سوره آل عمران آیه ۱۰۳ دارد)، نام نشریه‌ای بود که در دوران قبل و بعد از جنبش مشروطه در کلکته و تهران منتشر می‌گردید. مقالات این نشریه به همراه ۵ نشریه دیگر دوران مشروطیت (ندای وطن، صبح صادق، مجلس، مساوات، صوراسرافیل) نقش مهمی در بیداری افکار مردم و ترویج اندیشه آزادی‌خواهی و مشروطه‌طلبی داشت. مدیریت آن برعهدۀ سیدجلال‌الدین کاشانی، متخلص به «ادیب» و ملقب به «مؤیدالاسلام» بود.
حبل‌المتین (نشریه)
4573454#1
در اوت ۱۹۸۶ در هوستون ایالت تگزاس آمریکا، در ۱۲ صفحه منتشر شد و در طی یکسال تعداد صفحات روزنامه به ۴۸ عدد افزایش پیدا کرد، نیمی از صفحات این روزنامه برای آگهی شرکت‌های آمریکایی، عربی و موسسات است. این روزنامه تنها روزنامه عربی است که در ایالات متحده منتشر می‌شود و در سراسر ایالات متحده و بریتانیا توزیع می‌گردد. این روزنامه همچنین تنها روزنامه عربی است که در ایالات متحده عرضه می‌شود و بلافاصله پس از انتشار آن، به اتمام می‌رسد. در سال ۱۹۹۷، روزنامه عرب تایمز وبسایت خود را نیز راه‌اندازی کرده‌است.
عرب تایمز (ایالات متحده)
9950#12
با شدت‌گرفتن درگیری‌ها میان مشروطه‌خواهان و طرفداران محمدعلی‌شاه، سیدحسن کاشانی به عنوان یکی از کسانی که محمدعلی‌شاه خواستار تبعید آنها شده نام برده شد. پس از به‌توپ بستن مجلس توسط محمدعلی‌شاه، سیدحسن به سفارت بریتانیا پناهنده شد و نهایتا به قفقاز گریخت. مدتی بعد از قفقاز به رشت رفت و در آنجا انتشار روزنامۀ حبل‌المتین را در مارس ۱۹۰۹ از سر گرفت. حبل‌المتین رشت در چاپخانۀ عروة‌الوثقی و با پشتیبانی مالی فتح‌الله خان اکبر (سردار منصور رشتی) به چاپ می‌رسید. پس از فتح تهران و خلع محمدعلی‌شاه از سلطنت، سیدحسن به تهران بازگشت و بار دیگر انتشار حبل‌المتین در تهران را آغاز کرد.
حبل‌المتین (نشریه)