اولین شاه و موسس سلسلهٔ اشکانیان چه کسی بود؟
45868#8
از نخستین سال‌های سده دوم پیش از میلادی، اشکانیان بر ادعای خود به عنوان جانشینشان شاهنشاهان هخامنشی پافشاری بیشتری کردند. آن‌ها مدعی بودند که ارشک، نخستین شاه اشکانی، از نسل اردشیر دوم، شاهنشاه هخامنشی است. همچنین عناوین سلطنتی هخامنشی در زمان اشکانی احیا شدند که مهم‌ترین آن‌ها عنوان «شاهنشاه» (شاهِ شاهان) بود. مهرداد یکم نخستین فرمانروای اشکانی بود که با این عنوان سکه زد، با این حال تبدیل شدن آن عنوان معمول شاهان اشکانی، تا دوران مهرداد دوم به طول انجامید. همچنین شاهان اولیه اشکانی، بر روی سکه‌هایشان خود را با کلاهِ شهربانی هخامنشی به تصویر کشیده‌اند.
مهرداد یکم
5836129#0
اَشک، اَرشَک یا آرشاک (پهلوانی: 𐭀𐭓𐭔𐭊، ارمنی باستان: Արշակ، پارسی باستان: 𐎠𐎼𐏁𐎣، سریانی: ܐܪܫܟ‎، یونانی: Ἀρσάκης، لاتین: Arsaces)، نام ارشک یکم، بنیان‌گذار و نخستین پادشاه دودمان اشکانی در ایران بود. پس از مرگ ارشک یکم، تمام پادشاهان حاکم بر شاهنشاهی اشکانی، به استثنای چند پادشاه غاصب و فاقد مشروعیت سلطنتی، خود را بر سکه‌ها و اسناد رسمی با نام ارشک خطاب می‌کردند. ارشک یا آرشاک (شکل ارمنی این نام)، همچنین نام سه تن از پادشاهان دودمان اشکانی ارمنستان نیز بوده‌است.
اشک (لقب)
77821#0
اَرشَک یکم (؛ از ؛ در ) نخستین پادشاه پارت و همچنین بنیانگذار و نام‌دهنده سلسله اشکانی بود که از سال ۲۴۷ قبل از میلاد تا ۲۱۷ قبل از میلاد حکومت کرد. او رهبر قبیله پارتی، یکی از سه قبیله‌های اتحادیه داهه، بود و توانست در میانه قرن سوم پیش از میلاد، آندراگوراس، حاکم ایالت پارت (امروزه شامل بخش‌هایی از ترکمنستان و ایران است) که علیه سلسله سلوکیان عَلَم طغیان برافراشته بود، را شکست بدهد و سلسله خود را تأسیس کند. او بقیه دوران سلطنت خود را به استوار کردن حاکمیت خود در این منطقه سپری کرد و با موفقیت تلاش‌های سلوکیان برای بازپس‌گیری پارت را ناکام گذاشت. به دلیل دستاوردهای ارشک یکم، وی به یک شخصیت محبوب در میان پادشاهان آینده اشکانی تبدیل شد، و آن‌ها از نام اشک، به عنوان نام سلطنتی خود استفاده کردند. هنگام مرگ او، ارشک پایه‌های یک دولت قدرتمند را بنیان نهاد که سرانجام تحت پادشاهی نواده ش، مهرداد یکم، که عنوان سلطنتی خاور نزدیک باستان، شاهنشاه، را برای خود برگزید، به امپراتوری تبدیل شد.
ارشک یکم
144266#0
کوی کَواد، اولین شاه و موسس سلسلهٔ کیانیان است. گویند تخمه کیان از او آغاز و تداوم می‌یابد. پس از مرگ زوطهماسب  آخرین شاه از سلسلهٔ پیشدادیان، با اینکه طوس و گستهم، پسران نوذر، زنده بودند و دودمان فریدون هنوز از میان نرفته بود، زال پس از مشورت با موبدان و بزرگان ایران، یکی از نوادگان فریدون به نام کی‌قباد را که دارای فرّ ایزدی و برازندهٔ تاج و تخت کیان بود به شاهی برگزید. زال رستم را به البرز کوه فرستاد تا کیقباد را یافته به ایران بیاورد. پس از جلوس کوی کواد بر تخت ایران، تورانیان که به ایران هجوم آورده بودند هزیمت یافته برگشتند.
کیقباد
3824313#3
اشک اولین شاه و بنیانگذار بود ۲ سال حکومت کرد و نقش چندانی در دولت پارت نداشت، شخصیت اصلی و بنیانگذار واقعی را تیرداد می‌دانستند و مدت ۳۷ سال پادشاهی کرد. جانشین وی اردوان یکم بود. بدین ترتیب توالی تاریخی نخستین شاهان پارت به صورت زیر ذکر شده‌است. نخست اشک، سپس برادرش تیرداد و آنگاه پسرش اردوان، مزیاپیت و فرهاد یکم بوده‌است. ساختمان تاریخی که واقعیت تیرداد را می‌پذیرفت و اشک را نمی‌پذیرفت در نوشته‌های آریانوس و سینسلوس وجود داشت. اما از وقتی که دورهٔ اشک از لوحه‌های بابلی و سپس کشف گنجینهٔ عظیم سکه‌های اشک یکم مشخص شد دوباره واقعیت تاریخی اشک مطرح شد. چه در مایهٔ بهترین منابع مکتوب و چه در منابع کتیبه‌ای و سکه‌شناسی، اشک بنیانگذار دولت و سلسله اشکانی بوده‌است. گزارش یونیسف هنگام بحث دربارهٔ جایگاه نمایندگان دیگر سلسله، پیوسته از نقش او یاد می‌کند. خرده‌سفال‌های پیداشده در شهر نشان وی تبارشناسی اشکانیان است و از آن معلوم می‌شود که در سنت دودمانی اشکانیان هیچ اشاره‌ای به سلطنت تیرداد در پارت وجود ندارد.
تاریخ اجتماعی اشکانیان
122823#0
خسرو یا اشک بیست و چهارم یکی از شاهان ایران از خاندان اشکانی بود. وی بیست و چهارمین شاه اشکانی بود و از حدود سال ۱۱۰ تا ۱۲۹ میلادی پادشاهی کرد. وی را برادر پاکور دوم دانسته‌اند. اگرچه پاکور دو پسر داشت، اما مجلس مهستان رأی به جانشینی خسرو داد.
خسرو یکم اشکانی
1485958#0
اردشیر یکم ساسانی (به پارسی میانه: ) معروف به اردشیر بابکان، بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی بود. وی پس از شکست آخرین شاهنشاه اشکانی، اردوان پنجم در سال ۲۲۴ میلادی در دشت هرمزدگان، دودمان اشکانی را برانداخت و پادشاهی ساسانی را بنیان گذاشت. اردشیر از آن پس خود را «شاهنشاه» نامید و به دست آوردن سرزمینی را که «ایرانشهر» یا «ایران» می‌خواند، آغازید.
اردشیر بابکان
6522#153
اردشیر یکم ساسانی شناخته‌شده به اردشیر بابکان بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی بود. وی پس از شکست واپسین شاهنشاه اشکانی، اردوان پنجم در سال ۲۲۴ میلادی در دشت هرمزدگان، دودمان اشکانی را برانداخت و پادشاهی ساسانی را بنیان گذاشت. اردشیر از آن پس خود را «شاهنشاه» نامید و تسخیر سرزمینی را که ایرانشهر یا «ایران» می‌خواندش، آغازید. شاپور اول، شاپور دوم، خسرو انوشیروان ، و خسرو پرویز از بزرگترین شاهان ساسانی بودند. جنگ ۲۵ ساله ایران و روم که از ۶۰۲ تا ۶۲۸ به طول انجامید، نظم سیاسی را که طی سه سده بر این منطقه حاکم بود، فروریخت و خلأ قدرتی را پدیدآورد، که در پی آن سپاهیان مسلمان عرب آن دو امپراتوری را شکست دادند و امپراتوری نوپدید خلافت را بنا نهادند. سپس طی کشورگشایی های اعراب، یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی، در مرو به دست آسیابانی کشته شد و ایران به قلمرو خلافت افزوده شد.
تاریخ ایران
122821#0
بَلاش یکم یا وَلَگش یکم (اشک بیست و دوم) بیست و‌ دومین شاه ایران از خاندان اشکانی است. او در سال ۵۱ میلادی پس از مرگ پدرش بهنام دوم بر تخت شاهی نشست و تا سال ۷۸ میلادی سلطنت کرد. وی در دوران زمامداری خود با مشکلات و نابسامانی‌های بسیاری مواجه شد. در تاریخ از او به عنوان آخرین شاه بزرگ اشکانی یاد می‌کنند. پس از وی دولت اشکانی رو به ضعف نهاد و سرانجام به دست ساسانیان ساقط شد.
بلاش یکم
204588#0
شیلهاک اینشوشیناک یا شیلهک-این شوشینک اول (Shilhak-inshushinak I) یکی از شاهان عیلامی در دورهٔ شهرنشینی عیلامیان، چهارمین پادشاه سلالهٔ شوتروکی ها و از پسران شوتروک-نهونت اول بود. او در سال ۱۱۶۵ پیش از میلاد، به شاهی عیلام رسید و پس از آن به تجهیز سپاه پرداخت و تا ناحیه دیاله نفوذ پیدا کرد و به کرکوک رسید و بابل را محاصره نمود و به غنایم زیادی دست یافت. در میان این غنایم، لوح سنگی نارامسین و قانون حمورابی به معبد شوش تقدیم شد و سپس همهٔ دره دجله و ساحل خلیج فارس و رشته‌کوه زاگرس زیر سلطهٔ او درآمد و همهٔ ایران غربی متحد شد و نخستین شاهنشاهی در تسلط ایلام تشکیل گردید. شیلهاک اینشوشیناک در سال ۱۱۵۱ قبل از میلاد، در اوج شکوه و قدرت درگذشت.اسدالله معطوفی
شیلهک اینشوشینک