در افسانه های ایران باستان مرداس که بود؟
18388#0
مِرداس شاه دشت نیزه‌وران که از نژاد عرب یا آشوری بوده و قلمروش در منطقهٔ امروزی کشور سوریه قرار داشت. تاریخ پادشاهی مرداس همزمان با پادشاهی ‌جمشید در ایران بود. ریشهٔ نامی مرداس و ضحاک به زبان آرامی نزدیک‌تر است. ضحاک به کمک اهریمن پدر خود مرداس را از پای درآورد.
مرداس
645572#2
مرداس بر خلاف پسرش ضحاک حاکم نیک سرشتی بود که بسیار به درماندگان قوم عرب کمک می‌نمود و به آن‌ها بز و چهار پایان مفید دیگری پیشکش می‌کرد تا ضعیفان بتوانند مایحتاج‌شان را بی رنج و مشقّت بدست آورند. همچنین مرداس مردی دیندار و مؤمن بود و هر پگاه برای عبادت به معبد راهی می‌شد و عاقبت در همین مسیر توسط پسرش ضحاک در چاهی فرو افتاد و مرد. شاهنامه از مرداس و کشورش اینگونه سخن می‌راند:
دشت نیزه‌وران
18388#1
از گنجینه‌ها و آثاری که از قلعهٔ ضحاک در آذربایجان ایران بدست آمده، احتمال عرب بودن ضحاک را بیشتر می‌کند. به هر حال مرداس پدر ضحاک است که با نیرنگ او کشته می‌شود. مرداس بنابر روایت فردوسی مردی نیک و گرانمایه بود که دادگری می‌کرد و از خدای جهان‌دار می‌ترسید و شاید بخاطر همین خصائص مردم ایران که از ظلم و بیداد خسته شده بودند به استقبال پسرش ضحاک شتافتند و او را به‌جای جمشید برای پادشاهی ایران ترجیح دادند. باز هم بنابر روایتی از شاهنامه روزی ابلیس به وسوسه کردن ضحاک یا (آژی دهاک) آمد و ضحاک را به کشتن پدر برانگیخت.
مرداس
116950#0
ضَحّاک یا اژدهاک (اوستایی: اَژی‌دهاکه/AŽI DAHĀKA؛ ارمنی: اَدَهَک/Àdahak) از پادشاهان افسانه‌ای ایران است. نام وی در اوستا به صورت اژی‌دَهاک آمده‌است و معنای آن «مار اهریمنی» است. به گفته ثعالبی نیشابوری در " تاریخ ثعالبی" نام ضحاک از واژه اژدهاک که به معنای مار بزرگ است گرفته شده‌است و یمنیان او را از خود می‌دانند و از وجود او بر خود می‌بالند. در شاهنامه پسر مرداس از تبار اعراب و فرمانروای دشت نیزه‌وران است. او پس از کشتن پدرش بر تخت می‌نشیند. ایرانیان که از ستم‌های جمشید، پادشاه ایران، به ستوه آمده‌اند، به نزد ضحاک می‌روند و او را به شاهی برمی‌گزینند. اهریمن، آشپز ضحاک، دو بوسه بر دوش ضحاک می‌دهد و دو مار از جای بوسه‌ها بیرون می‌جهد. پس از این واقعه اهریمن نسخه‌ای تجویز می‌کند که باید هر روز مغز دو جوان را خوراک مارها سازد تا گزندی به او نرسد.
ضحاک
617840#22
شهبازی که از مخالفان این نظریه است در پاسخ می‌نویسد، اسخیلوس در سوگنامهٔ پارسیان خلاصهٔ ناقص و درهم‌برهمی از تاریخ ایران به شرح زیر می‌دهد. پنجم، "مردوس" بردیا به گاه رسید، آنکه ننگ ملتش و تخت باستانی (ایران) بود، اما او را "ارته فرنهٔ" آزاده به دستیاری دوستان، در کاخش بکشت.
نظریه یکسان بودن گئومات مغ و بردیا
480120#0
مِلمِداس، در آیین زرتشت و اساطیر ایرانی، نام زنی است بسیار زیبا، که آراسته به انواع گوهرهای گرانبها می‌باشد. ملمداس بر جوانان پدیدار می‌شود و آنان را به همآغوشی با خویش فرامی خواند، اما به هنگام همخوابی پاهای او، همچون اره ای جوان هوسباز را قربانی می‌سازد و او را تکّه تکّه می‌نماید.
ملمداس
18716#0
هادس (; "Hádēs"; Ἅιδης "Háidēs") در اساطیر یونانی و دین یونان باستان، فرمانروای مردگان و جهان زیرزمینی، پسر بزرگ تیتان کرونوس و رئا است. او در قرعه‌کشی با برادرانش، بدترین سهم را برنده شد و آن جهان زیرین یا دنیای مردگان بود، در صورتی که برادرانش زئوس و پوزئیدون به ترتیب آسمان و دریا نصیبشان شد. از آنجایی که رعایای هادس را مردگان تشکیل می‌دادند، او به کسانی که موجب افزایش جمعیت سرزمینش می‌شدند بسیار علاقه داشت. مانند ارینی‌ها یا خشم و ناامیدی، که کارشان تعقیب گناهکاران و سوق دادن آن‌ها به سمت خودکشی بود.
هادس
242259#1
مرداسیان از قبیله کلاب، از اعراب شمالی بودند که در ابتدای سده ۱۱م از منطقه حله در عراق به حلب کوچیدند. کوچ آل مرداس بخشی از جنبش اعراب بدوی که بیشتر شیعه مذهب بودند، به سوی کناره‌های عراق و شام در گذر سده ۱۰میلادی و ابتدای سده ۱۱میلادی بود. ممکن است رویدادهای برآمده از خیزش قرمطیان در صحرای شام انگیزه چنین جنبشی باشد.
مرداسیان
2350060#12
کتزیاس (پزشک مخصوص اردشیر دوم) در کتاب خود "پرسیکا" (که در اوایل سده چهارم پیش از میلاد نوشته‌است) نمونه‌ای از داستان‌های حماسی مادی را که منجر به برقراری استیلای مادها شده، بیان کرده‌است. او در این کتاب، افسانه‌های مادی دیگری نیز نقل کرده که دارای شیوه و سبک حماسی و حتی نزدیک به سبک شاهنامه است. برای نمونه از داستان پارسوندس پارسی، اسارت او به دست حاکم بابل، نَنَروس و ماجرای رهایی او می‌توان نام برد. نَنروس حاکم بابل، این سپهسالار و کمانگیر دلیر ایرانی را به مدت هفت سال، به لباس زنان، در شبستان خود زندانی کرد، تا آنکه پارسوندس به یاری یکی از هم‌پیمان‌هایش آزاد شد و به کادوسیان پناه برد و آن‌ها او را به شاهی برگزیدند.
ادبیات ایرانی باستان
31430#13
ظاهراً آتوسا در بیرون از مرزهای ایران باستان نیز زنی پرآوازه بوده‌است. او یکی از سه شخصیت اصلی نمایشنامه "ایرانیان" آیسخولوس بوده که خود در جنگ ماراتن و سالامیس شرکت کرده بود. در سراسر این نمایشنامه آتوسا در مقام زنی میهن‌پرست، مدبر و مسئول و هوشیار و همچنین مادری دلسوز و مهربان روی صحنه می‌آید. و شخصیت باوقارش قلب نمایش است. بررسی دیالوگ‌های آتوسا، هر چند افسانه‌ای است، برای بررسی مقام زن در ایران باستان یا برداشت غیرایرانیان از زن پارسی جالب توجه است. آشیل که خود در جبهه دشمن قرار داشته‌است، از آتوسا به استثنای چند مورد چهره‌ای قهرمان می‌سازد.
آتوسا