شاه اسماعیل دومچندمین شاه صفوی بود؟
57917#71
نخستین پادشاهان صفوی یعنی شاه اسماعیل اول و شاه تهماسب یکم برای پیشبرد مقاصد نظامی خود و دفع حمل‌های دشمن به قدرت و جنگاوری قزلباشان نیاز اساسی داشتند. امرای قزلباش از زمان بنیان‌گذاری سلسله صفویه به تدریج دارای قدرت و نفوذ زیادتری شدند به‌طوری‌که حتی در مقاطعی با سپاه شاهی (شاه تهماسب) نیز در گیر شدند. شاه اسماعیل اول و شاه تهماسب یکم هر دو متوجه قدرت روزافزون قزلباش شده بودند و سعی در کاهش این قدرت شده بودند. قدرت قزلباش و اختلاف بین آن‌ها به حدی رسیده بود که حتی در درگیری‌های جانشینی شاه طهماسب یکم، حیدرمیرزا (ولیعهد) را به قتل رساندند و اسماعیل میرزا را به سلطنت رساندند. شاه اسماعیل دوم که در قلعه قهقهه زندانی بود فقط به سبب خودسری و سرکشی سران قزلباش و دخالت زنان حرمسرا به پادشاهی رسید. با آنکه پدرش شاه تهماسب او را به جانشینی انتخاب نکرده بود، ولی چون تعدادی از سران قزلباش خواهان حکومت وی بودند، او به حمایت آنان و با جنگ و خون‌ریزی تاجگذاری کرد. شاه اسماعیل دوم نخستین شاه صفوی بود که بر خلاف نظر پادشاه قبلی و تنها به علت تصمیم سران قزلباش به قدرت رسیده بود. شاه اسماعیل دوم گزینش و دست نشانده سران قزلباش موافق وی بود. سران قزلباش با نشاندن شاه اسماعیل دوم به تخت شاهی، موقعیت و قدرت درباری خویش را در نظر داشتند و شاه را دستاویزی برای نیل به مقصودهای خود شمردند.
شاه اسماعیل دوم
67765#0
شاه سلیمان یکم (اسفند ۱۰۲۶ – ۸ مرداد ۱۰۷۳ خورشیدی/ فوریه ۱۶۴۸ – ۲۹ ژوئیه ۱۶۹۴ میلادی) که پیش از این با نام شاه صفی دوم تاج‌گذاری کرد، هشتمین پادشاه صفویان بود. او فرزند ارشد شاه عباس دوم بود که به مدت ۲۸ سال سلطنت کرد. شاه سلیمان با آن که در اداره مملکت چندان موفق نبود اما به ساخت و ساز علاقه بسیاری داشت و در دوران حکومتش روابط با کشورهای دیگر گسترش بیشتری یافت.
شاه سلیمان یکم
154311#1
شاه سلطان حسین، نهمین شاه صفوی، پدربزرگ شاه عباس سوم بود. وی زمانی که به پادشاهی رسید هفت ماه داشت. در زمان پادشاهی وی نادرشاه افشار حکومت را در دست گرفت سپس بعد از تقریباً ۴ سال او را بر کنار کرد و سلسله افشاریه را بنیان گذاشت. نادر شاه در جنگ با هندیان پسر خود رضاقلی میرزا را نایب السلطنه کرد و شاهزاده به دلیل ترسی که از جانب خاندان صفوی داشت دستور اعدام شاه طهماسب دوم و دو فرزندش شاه عباس سوم و اسماعیل میرزا را صادر کرد. شاه عباس سوم در سن هشت سالگی در سبزوار به قتل رسید و همراه با پدرش در قم دفن شد.
شاه عباس سوم
1063706#1
شاه اسماعیل سوم فرزند صدرالصدور «میر مرتضی خلیفه‌سلطانی» و «مریم بیگم» دختر شاه سلطان حسین بود. پدرش فرزند «میر سید علی خلیفه‌سلطانی» و نوهٔ «میر سید حسین خلیفه‌سلطان» (علاءالدین حسین مرعشی) بود. شهاب‌الدین مرعشی نجفی نسب او را چنین می‌داند: میرزا ابوتراب، پسر میرزا سید مرتضی پسر میرزا سیدعلی و او پسر میر سید حسین خلیفه‌سلطان. میر سید حسین در دو نوبت وزیر اعظم سه تن از شاهان صفوی (شاه عباس یکم، شاه صفی و شاه عباس دوم) بود. برادر شاه اسماعیل سوم به نام میرزا احمد نیازی از شاعران سدهٔ ۱۲ هجری است که با عصمت بیگم دختر شاه تهماسب دوم ازدواج کرد.
شاه اسماعیل سوم
154311#0
شاه عباس سوم، دوازدهمین و آخرین شاه دودمان صفوی در ایران بود. شاه عباس سوم که از ۱۱۱۱ تا ۱۱۱۴ خورشیدی حکومت کرد و جانشین شاه طهماسب دوم بود مادر او شاهپوری بیگم از خاندان صفویه بود.
شاه عباس سوم
2059335#0
میرزا سلمان جابری اصفهانی (درگذشته ۹۹۱ قمری برابر با ۱۵۸۳ میلادی) از سیاستمداران و شاعران عصر صفوی و وزیر شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده بود. وی در تاریخ ۲۶ ربیع‌الاول ۹۸۵ قمری به وزارت شاه اسماعیل دوم برگزیده شد. وی همچنین پیش از منصب وزیری شاه اسماعیل دوم، ناظر بیوتات سلطنتی بود. پس از قتل شاه اسماعیل دوم، وی با اجازه پریخان خانم به سرعت خود را از قزوین به شیراز رساند و با نفوذ در شاه محمد خدابنده و خیرالنساءبیگم دوباره مقام وزارت را به دست آورد و لقب اعتمادالدوله گرفت. پس از قتل خیرالنساءبیگم از آنجا که شاه محمد خدابنده بینایی ضعیفی داشت، اختیار امور کشور به دست کشندگان خیرالنساءبیگم و میرزا سلمان جابری اصفهانی افتاد.
میرزا سلمان جابری اصفهانی
58832#0
شاه محمد خدابندهٔ صفوی یا محمد میرزا (۹۸۵ تا ۹۹۶ ه‍.ق) فرزند تقریباً نابینای شاه تهماسب بود که از کشتار خانوادگی شاه اسماعیل دوم به دلیل نابینایی جان سالم به در برد و پس از کشته شدن شاه اسماعیل دوم از سوی امرای قزلباش به حکومت برگزیده شد. وی پیش از رسیدن به سلطنت حاکم فارس بود. وی به علت نابینایی نتوانست با اقتداری مانند پدرش تهماسب یا فرزندش شاه عباس حکومت کند و در دورهٔ کوتاه حکومت وی عثمانیان از اوضاع نابسامانی که پس از مرگ شاه اسماعیل دوم ایجاد شده بود استفاده کرده و تبریز را اشغال کردند. او به‌دلیل نابینایی مجبور بود که قزلباش‌ها را ساکت نگاه دارد؛ به‌همین‌دلیل پول‌های خزانه را به قزلباش‌ها می‌داد؛ بنابراین، پس از مدتی خزانه خالی شد.
شاه محمد خدابنده
57917#73
محمدی‌خان تخماق استاجلو سفیر ایران در امپراتوری عثمانی در اواخر زمامداری شاه تهماسب یکم بود. پس از مرگ شاه تهماسب یکم، سلطان مراد سوم، محمدی‌خان تخماق استاجلو را به همراه هدایای زیاد و یک چاوش نزد شاه اسماعیل دوم (شاه جدید) در قزوین فرستاد.
شاه اسماعیل دوم
57944#33
هنگامی که شاه طهماسب زنده بود، اختلاف نظرهای موجود بین قزلباش پنهان بود؛ اما هنگامی که وی بیمار گشت موضوع جانشینی مورد بحث درباریان شد. محمد خدابنده به علت ناراحتی چشمی دیگر مطرح نبود. تنها حیدر میرزا بود که قادر بود به رقابت با اسماعیل میرزا (شاه اسماعیل دوم) برخیزد زیرا وی بیش از دیگران مورد علاقه شاه طهماسب بود و درست به همین دلیل هم خطرناک‌ترین رقیب اسماعیل میرزا محسوب می‌شد. درگیری‌ها بر سر تصاحب جانشینی شاه طهماسب یکم، مجموعه کشمکش‌هایی بود که از ۱۵ صفر ۹۸۴ قمری (۱۴ مه ۱۵۷۶ میلادی) تا ۱۷ ربیع‌الاول ۹۸۴ قمری (۱۴ ژوئن ۱۵۷۶ میلادی) و با هدف تصاحب جانشینی شاه و بین حیدر میرزا (فرزند چهارم شاه) و اسماعیل میرزا (شاه اسماعیل دوم، فرزند دوم شاه) و طرفدارانشان روی می‌دهد. در پایان نزاع‌های دربار قزوین (پایتخت)، حیدر میرزا کشته می‌شود و اسماعیل میرزا در تاریخ چهارشنبه ۲۷ جمادی‌الاول ۹۸۴ (۲۲ اوت ۱۵۷۶) خود را شاه اسماعیل دوم خوانده، سومین پادشاه صفویان می‌گردد.
شاه تهماسب یکم
5674659#0
میرزا سید حسن (۲۵ ژانویه ۱۶۵۵، اصفهان – پیش از ۲۷ دسامبر ۱۷۱۵) یک شاهزاده صفوی بود. او پسر سلطان‌العلماء آملی، وزیر اعظم شاه عباس بزرگ، شاه صفی یکم و شاه عباس دوم، و خان آغا بیگم، دختر شاه عباس، بود. او در سال ۱۶۳۲ همراه با سه برادر دیگرش توسط شاه صفی (ح. ۱۶۲۹–۱۶۴۲) که برای ادامه سطلنت از جانب خاندان صفوی احساس خطر می‌کرد، کور شد. او به این دلیل نتوانست به مقام برسد. گرچه او به یکی از برجسته‌ترین عالمان زمان خود تبدیل شد. او با زبیده خانم دختر شاه سلیمان یکم (ح. ۱۶۶۶–۱۶۹۴) و خواهر شاه سلطان حسین (ح. ۱۶۹۴–۱۷۲۲) ازدواج کرد. میر محمد باقر و میر سید مرتضی حاصل این ازدواج بودند که هر دودر زمان حکومت شاه سلطان حسین به مقام "صدر خاصه" و "صدر ممالک" رسیدند.
میرزا سید حسن