Je,nani alizindua kifaa cha kupima joto mwilini?
35940#1
Ugunduzi wa kipimajoto umechangiwa na Galileo, ingawa aina ya kipimajoto kilichozibwa hakikuwepo mpaka mwaka 1650. Vipimajoto vya kisasa vinavyotumia spiriti na zebaki viliundwa na mjerumani Gabriel Fahrenheit ambaye pia alipendekeza kipimio cha jotoridi, kilichoitwa kwa jina lake - Fahrenheit, ambapo 32 F ni jotoridi la kuganda kwa maji na 212 F ni jotoridi la kuchemka kwa maji katika mkandamizo wa hewa wa kawaida. Vipimio vingi vilipendekezwa tangu muda wake. Katika kipimio cha centigrade au celsius, kilichobuniwa na mnajimu wa kiswideni Anders Celsius, ndicho kinachotumika sana dunia. Katika kipimio hiki maji huganda katika 0 C na huchemka katika 100 C.
Kipimajoto
76644#4
UBETI WA PILI:
Mngekuwa mnajua anachokula nyuki, msingethubutu kusema asali ni tamu
Niwashukuru, kwa kufikiri mjini ni hifadhi yenu
Halikuwa wazo baya kwa wakati ule
Maana mlionyesha ukomavu kutoka kwenye shingo kwenda chini na sio juu
Mbona hamkumfikiria aliyekuwa ndani kafungiwa kwa nje?
Usingizi hapati anawaza jinsi ya kutoka
Nikisema uwezo wa watu kufikiri na mahitaji unatofautiana,
mtaanza kusema nina dharau na matusi
Lakini kumbukeni ulimi unauma kuliko meno
Mnawezaje kumfikiria aliyekuwa ndani,
kajifungia mwenyewe, funguo anazo mwenyewe,
Kalala fo fo fo, asijue hata idadi ya misumari iliyoshikilia mlango wake
Kulipamba jeneza, hakumfanyi aliyekufa kufufuka nyinyi
Kama kusema nimeshasema sana, mwishowe nitakuwa kama mwanasiasa
Hawajitokezi mpaka kuwe na maafa
Chocheeni Kuni
76644#2
UBETI WA KWANZA:
Watanzania, mwenda kwao siku zote haogopi giza
Acheni nirudi nyumbani safari imenishinda, nauli zenu nitarudisha.
Mtu anatapika nyongo yake, anailamba tena anaangaliwa
Ni sawa na tawi kavu linapoanguka watu wakapiga kelele, ayaaaa
Katika misimu minne kwa mwaka, tuongeze msimu mwingine wa kujiridhisha
Raha ya jamvi siku zote ni viraka viraka,
Na dungu, linamficha mlinzi wa ndege wakati wa mvua tu
Eti ooo, imenyesha juzi tu, maji sio mengi, nisubirini kule
Ilishindikana vipi kuyapima maji kwa mti, ndio mkawaambia watu wavuke
Mjomba, binadamu ni kama ganda la kitabu,
Mpaka umfungue maandishi, ndio uweze kumuelewa
Eti lilotokea mbali tufanye limepita, na haliwezi kumdhuru mwingine
Kweli! Inayotaka kunyesha huwa haisubiri mawingu
Mimi, sidhani kama kujiponya kwa mambo mazito
Tunahitaji cheti kilichogongwa muhuri wa moto
Au mtaalamu wa magonjwa ya akili, zaidi ya kutumia neno sahau tu
Unawaulizaje watu magongo ya nini, wakati umesema kuna nyoka?
Mjomba, wewe si uliwapaka wanja, ngoja wao wakupake pilipili
Halafu kwenye kombolela iwe zamu yako kuzinga
Chocheeni Kuni
35940#0
Kipimajoto (mara nyingine themomita) ni kifaa cha kupima jotoridi. Aina ya kipimajoto kinachotumika zaidi ni ile iliyotengenezwa kwa kuweka zebaki ("mercury") katika gilasi. Aina hii imeundwa na gilasi ya kapilari ambayo katika ncha moja ina tunguu ilijazwa zebaki na ncha ya upande mwingine imezibwa. Kifaa hufungwa pande zote ili kutunza umbwe ndani ya kapilari. Jotoridi hupimwa kwa kusoma kiasi cha zebaki iliyopanda katika kapilari kutokana na mabadiliko ya joto katika vipimo vilivyoandikwa kwenye kapilari. Zebaki inatumika sana katika kupima jotoridi. Spiriti, etha na vimiminika vingine vyenye tabia zinazohitajika vinaweza kutumika kwa dhumumi hilo.
Kipimajoto
5645#31
Kama marehemu alikua ameoa ama kuolewa Linaandaliwa tambiko la kimila ambalo linaitwa kucha au mkucha ambapo mtu anachuku jembe na kikapu kisha panakokwa moto, mtu Yule anakwenda kujificha akishajificha anagonga lile jembe kidogo kisha anasema “Mkucha mkucha” mwengine anaitikia “Eehee” Yule mtu anasema tena “Fulani kafa” (Kwa kulitaja jina la aliekufa) Yule muitikiaji anauliza “Kafa?” kisha “kaolewa/kaoa wakati gani?” Yule mtu anautaja ule wakati “Wakati Fulani” Muitikiaji anauliza tena “Mahali kalipa?” atajibiwa kuwa amelipa ama hajalipa kisha watauliza madeni yake ya ndoa tu na atauliza pia alioa wake wangapi atajibiwa katika mfumo huo huo, ana watoto wangapi.. atajibiwa baada ya ukucha kumalizika sasa inafuata Ngoma ya Tindia na kisha Ngoma ya ukaa
Wabondei
35940#9
Upimaji sahihi wa jotoridi hutegemea uanzishwaji wa uwianosawa wa joto ("thermal equilibrium") kati ya kifaa cha kupimia jotoridi na mazingira yake yayokizunguka. Hii ina maana, katika uwianosawa, hakuna mbadilishano wa joto kati ya kipimajoto na vitu inavyogusa au vitu vilivyo jirani. Hivyo kwa kipimajoto cha hospitali, kifaa inabidi kiweke kwa muda wa kutosha (zaidi ya dakika moja) ili kufikia uwianosawa na mwili ili kupata matokeo sahihi. Pia ni lazima iingizwe ndani zaidi na iwe na mgusano mzuri na mwili ili kupata jibu nzuri. Hali zote hizi huwa haziwezekani kufikiwa na kipimajoto kinachoingizwa mdomoni, ambacho huwa kinaonyesha jotoridi dogo ulinganisha na lile linaoonyeshwa na kipimajoto cha puru ("rectal thermometer").
Kipimajoto
5645#23
Siku ile ile mwali wa kike anachukuliwa anawekwa ndani akiwa na kungwi wake ambae kungwi huyu ndie anaekuwa akimfundisha mambo kadhaa awapo kwa mume wake, humo ndani kunakuwa na mtungi wa asali pamoja na ndizi kibungaa zilizoiva (Ndizi kibungaa ni zile ndizi ndogo ndogo ambazo wengine huziita bungala) Mwali anapowekwa ndani anakuwa na miko ambapo mwiko mkubwa hatakiwi kula chakula chochote wala kunywa kinywaji cha aina yoyote ile hadi zitimie siku tano, na hizo ndizi na asali amewekewa ili aweze kupimwa imani yake ijulikane kuwa kweli mke yule ni mvumilivu na ana huruma kwa mume wake? Kwa kua endapo mwali Yule atakula chochote kati ya vile alivyowekewa pale ndani basi mwanaume anaetaka kumuoa huko aliko analegea na kuanguka, Familia ya mume wakijua kuwa mwanamke amekula kabda ya siku tano wanakwenda kuwasema familia ya mke kuwa mwana wenu hana imani na mtoto wetu maana amekula na kupelekea mtoto wetu ameanguka, hapa mwanaume anakua na hiyali ya kumuoa Yule binti ama kumuacha. , Kwa upande wa mwanaume siku tano hizo nae pia anakuwa katika sheria ya kutokula, vilevile ilikua akila tu basi mke wake anaanguka.
Siku ya tano inapofika ngoma za kibondei zinakesha, Asubuhi ndugu wa kwa mume wanakuja huku wakiimba Nkondo wakiwa na Fimbo na mapanga wanacheza mduara huku ngoma zikipigwa, Baada ya hapo mume anaingizwa ndani ili kuandaliwa huku nje inapigwa ngoma ya maumbu ambapo wanawake wawili mmoja anajifanya mwanaume na mavazi ya kiume mwengine anajifanya mwanamke, huyu mwanamke anakuwa amebeba kikapu kisha anaigiza kuwa anatoroka anaingia kwenye nyumba Fulani kisha huyu anaecheza kama mwanaume anajifanya akimtafuta mke wake, Kila nyumba anauliza “Jamani hamjamuona mke wangu hapa” wanamjibu “Hatuja muona” Baada ya kutafuta na kuuliza sana ndipo wanapomuambia tumemuona kaingia nyumba ilee..(Kaingia nyumba ida) Anamfuata anamuona anamshika mkono na kutoka nae huku wakipigiwa vigelegele (Igizo hilo kwenye Ngoma hii ya maumbu linawafundisha wanaume kuwa mke akitoroka usimsuse, mtafute umrudishe).
Wabondei
18034#9
Mang'amuzi mengine aliyoshirikisha ni kama haya yafuatayo: “Siku moja roho yangu ilinyakuliwa, nikamuona Mungu katika uangavu mkubwa kuliko wowote niliowahi kujua… Nilimuona Mungu katika giza, na ni lazima liwe giza, kwa kuwa yuko juu mno kuliko roho, na lolote linaloweza kufikiriwa halilingani naye… Sioni kitu ila naona yote; hakika inapatikana katika giza. Kadiri giza lilivyo nene, wema unazidi yote. Ni fumbo lililofichika… Uweza, hekima na utashi wa Mungu, nilivyoviona vizuri ajabu siku nyingine, natambua ni kidogo kuliko hilo. Hilo ni kitu kizima, hivyo ni kama sehemu zake tu”. Maana yake, sasa sioni kitu maalumu, ila naona sifa zote za Mungu zimeunganika vizuri ajabu katika ukuu wake unaozidi akili yangu.
Anjela wa Foligno
18034#5
Alipotambua dhambi zake kwa mara ya kwanza alishikwa na hofu kubwa kwa wazo la maangamizi ya milele aliyostahili, akalia machozi mengi, lakini kwa aibu hakuziungama, na hata hivyo akasogea meza ya Bwana: “Nikiwa na dhambi zangu niliupokea Mwili wa Yesu Kristo. Lakini usiku na mchana dhamiri yangu haikuacha kamwe kulalamika. Nikamuomba Mt. Fransisko anikutanishe na muungamishi wa kunifaa, ili aweze kunielewa, nami niweze kujifunua kwake… Nikaungama inavyotakiwa na kuondolewa dhambi. Sikuona upendo kabisa, ila uchungu, aibu na sikitiko. Nikadumu kufanya malipizi niliyopewa nikijitahidi kulipa haki, huku najikuta sina kabisa faraja, ila nimejaa uchungu. Halafu nikaanza kuzingatia huruma ya Mungu na kuifahamu hiyo iliyonitoa motoni na kunijalia neema ninayosimulia. Nikapata mwanga wake wa kwanza; uchungu na machozi vikazidi maradufu. Nikajiachia kufanya malipizi makali… Kwa mwanga huo ndani mwangu nikaona nina dhambi tu, nikatambua kwa hakika nimestahili moto wa milele… Faraja yangu pekee ilikuwa kulia machozi. Mwanga mpya ukanionyesha kwa undani ukuu wa dhambi zangu. Ndipo nilipoelewa kwamba, kwa kumchukiza Muumba nilivichukiza viumbe vyote pia. Kwa maombezi ya Bikira Maria na ya watakatifu wote nikaiitia huruma ya Mungu; nikijisikia mfu nikaomba uhai huku nimepiga magoti… Ghafla ikanitokea nijisikie kufikiwa na huruma ya viumbe vyote na watakatifu wote. Hapo nikapokea zawadi, yaani moto mkali wa upendo na uwezo wa kusali jinsi nisivyowahi kamwe… Nikajaliwa ujuzi mkubwa wa jinsi Yesu Kristo alivyokufa kwa dhambi zangu. Nikang’amua ukatili wa dhambi zangu, nikatambua kuwa aliyemsulubisha ni mimi mwenyewe. Ila nilikuwa sijapata kuelewa ukuu usio na mipaka wa faida ya msalaba…"
Baada ya kifo cha mume, watoto na mama yake, alijiunga na Wafransisko wa Utawa wa Tatu mwaka 1291 hivi, akifuata kwa bidii zote mifano ya toba ya Fransisko wa Asizi.
Anjela wa Foligno
23555#28
Kuhusu Kristo, anatofautisha ndani yake hali mbili (umungu na utu) na vilevile utashi wa Kimungu na ule wa kibinadamu. Alikuwa hachoki kusema, “Kwetu Kristo ni kila kitu!” akifafanua, “Ukiwa na donda linalohitaji kuponywa, yeye ndiye mganga; ukiwa na joto la homa, yeye ndiye burudisho; ukilemewa na dhuluma, yeye ndiye haki; ukihitaji msaada, yeye ndiye nguvu; ukiogopa kifo, yeye ndiye uzima; ukitamani mbingu, yeye ndiye njia; ukiwa gizani, yeye ndiye mwanga… Onja na kuona jinsi Bwana alivyo mwema: heri mtu anayemtumainia!”
Ambrosi
23542#34
“Kristo, aliye uhai wako, ametundikwa mbele yako, uweze kuutazama msalaba kama kwamba ni kioo. Humo utaweza kujua majeraha yako yalivyokuwa ya kukufisha, kiasi kwamba Damu ya Mwana wa Mungu ilikuwa dawa pekee ya kukuponya. Ukitazama kwa makini zaidi utaweza kutambua ukuu wa hadhi yako kama mtu na wa thamani yako… Hakuna mahali ambapo mtu ataweza kuelewa vizuri zaidi ubora wake kuliko kwa kujitazama katika kioo cha msalaba”.
Antoni wa Padua