Unitario nga estado
Ti unitario nga estado ket ti estado a naiturayan a kas agmaymaysa a bileg a ti sentral a gobierno ket isu ti kanungpalang a kangatuan ken dagiti ania man nga administratibo a pannakabingbingay (dagiti subnasional a yunit) ket mangisanay laeng kadagiti bileg a pinili nga indelegado ti sentral a gobierno. Kaaduan kadagiti estado iti lubong ket addaanda iti unitario a sistema ti gobierno. Kadagiti 193 a kameng ti UN, 165 kadagita ket naturayan iti unitario nga estado.
Maigiddiat dagiti unitario nga estado kadagiti pederal nga estado (dagiti pederasion) ken dagiti kompederal nga estado (kompederasion):
- Iti unitario nga estado, dagiti subnasional a yunit ket mapartuat ken mawaswas, ken dagiti bilegda ket mabalin a mapaadu wenno mapabassit, babaen ti sentral a gobierno. Urayno ti politikal a bileg kadagiti unitario nga estado ket mabalin a maidelegado babaen ti debolusion iti lokal a gobierno babaen ti linteg, ti sentral a gobierno ket agtuloy nga isu ti kangatuan; daytoy ket mabalin a mangikkat kadagiti tignay dagiti naiyakar a gobierno wenno gawidanna dagiti bilegda.
- Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket ti maysa a pagarigan iti unitario nga estado. Ti Eskosia, Gales, ken Akin-amianan nga Irlanda ket addaanda iti grado iti naiyakar a bileg, ngem ti kasta a naiyakar a bileg ket indelegado babaen ti Parlamento ti Nagkaykaysa a Pagarian a mabalin nga unilateral a mangitignay kadagitoy a linteg wenno mangwaswas kadagiti a naidelegado a gobierno.
- Adu kadagiti unitario a gobierno ken awananda kadagiti kasta a lugar ken awananda iti ania man a grado iti autonomia. Dagiti subnasional a lugar ket saanda a mabalin a mangikeddeng kadagiti ania man a bukodda a linteg. Dagiti kasta a pagarigan iti kasta a pagpagilian ket ti Suesia, Norwega[1] ken ti Irlanda.
- Kadagiti pederal nga estado, iti panangiddiat, dagiti estado wenno dagiti sabali a subnasional a yunit ket makibinningayda iti kinaturay iti sentral a gobierno, ken dagiti estado a mangbukel iti pederasion ket addaanda iti maysa a kaadda ken ken dagiti annong ti bileg a saan a mabalin nga unilateral a mabaliwan babaen ti sentral a gobierno. Kadagiti dadduma a kaso, ti laeng pederal a gobierno ti addaan kadagiti kasta a bileg a naiyebkas a naidelegado iti dayta.
- Ti Estados Unidos ket maysa a pagarigan iti pederal nga estado. Babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, ti bileg ket nagbibingayan iti baetan ti pederal a gobierno ken dagiti estado ti Estados Unidos, a nalawag nga inbagbaga babaen ti maikasangapulo nga enimienda, "Dagiti bileg a saan nga indelagado babaen ti Batay-linteg ti Estados Unidos, wenno iparit daytoy kadagiti Estado, ket respektibo a naireserbada kadagiti Estado, wenno iti tattao." Adu kadagiti pederal nga estado ket addaanda pay kadagiti unitario nga akinbaba nga agpang ti gobierno; bayat a ti Estados Unidos ket pederal, dagiti estado met ket unitarioda babaen ti Alagaden ni Dillon – dagiti kondado ken dagiti munisipalidad ket addaan laeng iti turay a naited kaniada babaen dagiti gobierno ti estado babaen kadagiti bukodda a batay-linteg ti estado wenno babaen dagiti tignay ti lehislatura. Kas pagarigan, iti senado ti Estados Unidos ti Connecticut, ti gobierno ti kondado ket nawaswas idi 1960.
Ti debolusion (kasla iti pederasion) ket mabalin a simetrikal, a dagiti amin a subnasional a yunit ket addaan kadagiti isu met laeng a bileg ken kasasaad, wenno asimetriko, a dagiti rehion ken addaan iti agdumaduma a bileg ken kasasaad.
Dagiti linaon
- 1 Listaan dagiti unitario nga estado
- 2 Dagiti nagibasaran
- 3 Dagiti akinruar a silpo
Listaan dagiti unitario nga estado[urnosen | urnosen ti taudan]
Unitario a republika[urnosen | urnosen ti taudan]
- Apganistan
- Albania
- Arhelia
- Angola
- Armenia
- Azerbaijan
- Banglades
- Bielorusia
- Benin
- Bolivia
- Botswana
- Bulgaria
- Burkina Faso
- Burundi
- Kamerun
- Kabo Berde
- Republika ti Tengnga nga Aprika
- Chad
- Chile
- Tsina[2]
- Colombia
- Kongo
- Costa Rica
- Kroasia
- Kuba
- Cyprus
- Republika a Tseka
- Djibouti
- Dominica
- Republika a Dominikano
- Demokratiko a Republika iti Kongo
- Timor-Leste
- Ecuador
- Ehipto
- El Salvador
- Guinea Ekuatorial
- Eritrea
- Estonia
- Fiji
- Pinlandia
- Pransia
- Gabon
- Gambia
- Georgia
- Ghana
- Gresia
- Guatemala
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Guyana
- Haiti
- Honduras
- Hungaria
- Islandia
- Indonesia
- Iran
- Irlanda
- Israel
- Italia
- Pantar ti Marpil
- Kazakhstan
- Kenya
- Kiribati
- Kirgistan
- Laos
- Letonia
- Lebanon
- Lesoto
- Liberia
- Libya
- Lituania
- Masedonia
- Madagascar
- Malawi
- Maldibas
- Mali
- Malta
- Is-isla ti Marshall
- Mauritania
- Maurisio
- Moldovia
- Mongolia
- Montenegro
- Mosambike
- Myanmar
- Namibia
- Nauru
- Nicaragua
- Niger
- Amianan a Korea
- Palau
- Palestina
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Filipinas
- Polonia
- Portugal
- Romania
- Rwanda
- Samoa
- San Marino
- Santo Tomas ken Prinsipe
- Senegal
- Serbia
- Seychelles
- Sierra Leone
- Singapur
- Eslobakia
- Eslobenia
- Abagatan nga Aprika
- Abagatan a Korea
- Sri Lanka
- Surinam
- Siria
- Taiwan
- Tayikistan
- Tanzania
- Togo
- Trinidad ken Tobago
- Tunisia
- Turkia
- Turkmenistan
- Uganda
- Ukrania
- Uruguay
- Uzbekistan
- Vanuatu
- Bietnam
- Yemen
- Zambia
- Zimbabwe
Unitario a monarkia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Andorra
- Antigua ken Barbuda
- Bahrain
- Bahamas
- Barbados
- Belis
- Butan
- Brunei
- Cambodia
- Dinamarka
- Grenada
- Hamaika
- Hapon
- Hordania
- Kuwait
- Liechtenstein
- Luxembourg
- Monaco
- Morocco
- Olanda
- Baro a Selanda[3]
- Norwega
- Oman
- Papua Baro a Guinea
- Katar
- Santa Lucia (pagilian)
- San Vicente ken dagiti Grenadito
- Saudi Arabia
- Is-isla ti Solomon
- Espania
- Suesia
- Tailandia
- Tonga
- Tuvalu
- Nagkaykaysa a Pagarian[4]
- Siudad ti Batikano
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti nominal a GDP[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti populasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti 5 a kadakkelan nga unitario nga estado babaen ti kalawa[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Svalbard ket addaan iti basbassit nga autonomia ngem ti nangruna a daga. Daytoy ket dagus a tinengngel babaen ti gobierno ken awanan iti lokal a turay
- ^ Roy Bin Wong. China Transformed: Historical Change and the Limits of European Experience. Cornell University Press.
- ^ "Story: Nation and government – From colony to nation". The Encyclopedia of New Zealand. Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage. 29 Agosto 2013. Naala idi 19 Abril 2014.
- ^ "Social policy in the UK". An introduction to Social Policy. Robert Gordon University – Aberdeen Business School. Naala idi 19 Abril 2014.
ceb_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn sun_Latn ron_Latn tso_Latn bam_Latn bjn_Latn sun_Latn tpi_Latn ace_Latn yor_Latn grn_Latn sot_Latn ron_Latn bam_Latn run_Latn bam_Latn pap_Latn ilo_Latn swh_Latn grn_Latn tgl_Latn grn_Latn bam_Latn vec_Latn ace_Latn kin_Latn lim_Latn szl_Latn sot_Latn srd_Latn ltg_Latn ilo_Latn ace_Latn grn_Latn pag_Latn vec_Latn vec_Latn som_Latn bam_Latn fuv_Latn ceb_Latn ilo_Latn bam_Latn swh_Latn azb_Arab swh_Latn pap_Latn ace_Latn vec_Latn vec_Latn srd_Latn ces_Latn ace_Latn ban_Latn glg_Latn min_Latn pag_Latn por_Latn quy_Latn srd_Latn sun_Latn ace_Latn swh_Latn bjn_Latn dyu_Latn ace_Latn glg_Latn azb_Arab bam_Latn bam_Latn bam_Latn sot_Latn tpi_Latn vec_Latn swh_Latn epo_Latn bam_Latn scn_Latn taq_Latn vec_Latn vec_Latn crh_Latn ace_Latn glg_Latn grn_Latn ind_Latn sot_Latn ban_Latn ast_Latn bam_Latn ilo_Latn cat_Latn ind_Latn gla_Latn grn_Latn grn_Latn pag_Latn ast_Latn por_Latn sot_Latn run_Latn bam_Latn vec_Latn ilo_Latn bam_Latn ron_Latn bam_Latn swh_Latn kab_Latn lin_Latn tpi_Latn ilo_Latn ilo_Latn min_Latn grn_Latn spa_Latn zho_Hans crh_Latn swh_Latn kbp_Latn ilo_Latn swh_Latn srd_Latn kon_Latn swh_Latn umb_Latn grn_Latn uzn_Latn crh_Latn hne_Deva som_Latn sot_Latn swh_Latn ilo_Latn fao_Latn ast_Latn min_Latn wol_Latn fao_Latn fao_Latn sun_Latn zsm_Latn taq_Latn kea_Latn szl_Latn eus_Latn ceb_Latn ace_Latn zsm_Latn lmo_Latn ltz_Latn vec_Latn swh_Latn azj_Latn ilo_Latn pap_Latn fao_Latn ilo_Latn tur_Latn scn_Latn ilo_Latn swh_Latn ilo_Latn ilo_Latn pap_Latn glg_Latn plt_Latn kmb_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn