Awan ti agminminas iti blacksand — Ryan Singson
June 29, 2014 in Featured, Ilocos, mining by patnugutan
Ni DONNA RABANG PETA
www.nordis.net
VIGAN CITY — Agsasaruno ti panangiwaragawag ti provincial government ti Ilocos Sur nga awan ti panagminas iti blacksand iti Ilocos Sur. Iti social media kas iti facebook ti Bumangon ka Ilocos Sur, imbutaktak da nga adda ti agminminas iti Poro, Caoayan ken impakita da pay ti letrato dagiti barko nga agminminas.
Idi June 22, naisayangkat ti maysa a martsa ken prayer rally sadiay Caoayan nga indauloan ti lokal a simbaan ti Romano Katoliko. Kalpasan ti martsa, nagtitipon dagiti tattao iti uneg ti simbaan, ditoy a naangay ti maysa a forum. Naikkan ti gundaway a nagsao da Governor Ryan Singson ken ni Germy Goulart, mayor ti Caoayan, Ilocos Sur.
Kinuna ni Rev. Fr. Felicisimo Ferrer a daytoy a panagtitipon ket panangiwaragawag kadagiti kapanunutan tapno malawagan dagiti tattao ken umili.
Imbingay ni Father Sammy Rosimo dagiti aktwal a nakita na iti panawen a napan nagbisita iti Poro nangruna iti sabangan ti karayan ken baybay. Laksid kadagiti nakita da Father Rosimo iti lugar, adda dagiti residente iti Poro a napan nagpatulong iti opisina ti Social Action iti Nueva Segovia tapno apan da kitaen dagiti barko nga agop operar iti nasao a lugar.
“Kinuna ti gobernador tayo nga awan ti blacksand mining iti lugar ngem dredging kanu laeng. We acknowledged a kasapulan a ma-dredge ti karayan ngem kasapulan kuma met a kitaen ti epekto na,” kinuna ni Fr. Rosimo. “ Kasapulan ti kongreto a solusyon para iti pagsayaatan ti sapasap, kasapulan nga isardeng ti panagdraga (dredging) ken papanawen dagiti barko,” innayon na pay.
Iti panagsao ni Caoayan Mayor Goulart, kinuna na “pudno nga adda dagiti barko nga addaan iti separator iti lugar, ngem saanen nga operational dagitoy.” Innayon pay ti Mayor nga adda ti dua a barko nga addaan iti separator sipud pay laeng tawen 2008 ken nanayunan pay iti tallo a barko. Kinuna pay nga no adda dagiti daranudor a manggeg manipud kadagitoy a barko ket natural laeng gapu ta papaandaren da agsipud ta kasapulan da ti kuryente.
Pinasingkedan na pay a kadagitoy napalabas ket adda ti simmangpet a pito (7) a barko nga addaan iti pangsusop (pump). “Kasapulan unay ti panagdraga iti lugar gaputa nangato ti river bed” kinuna na.
Kinarit pay ti Mayor dagiti tattao, “no adda ti panagminas ket ipakita yo ti hard evidence. Imbitaren dakayo tapno ulienyo dagiti barko ngem kasapulan yo a nga agpakada pay nga umuna.”
Basar iti programa ken plano ti lokal a gobyerno ti Caoayan ket agipatakder da iti pagprosesoan ti sand and gravel iti met laeng Poro, Caoayan.
Dagiti inrakurak ni Goulart ket pinasingkedan ni Gobernador Singson, “pudno nga awan ti panagminas ti blacksand,” kinuna na.
Basar iti panagsukisuk ti Defend Ilocos, ti Isla Verde Mining Corporation ken Megaeast Archipelago Resources Corporation dagiti kumpanya a nakakontrata a mangisayangkat iti panagdraga iti Karayan Abra ken Mestizo. Kinuna ni Sherwin de Vera, research staff ti Defend Ilocos, “kasapulan tayo ti naun-uneg a panagadal ti pakaseknan ti dredging, ti panagdraga wenno dredging ket panangala ti aniaman a material iti uneg ti danum, mabalin pay nga alaen ti minerals ken depende nu ania ti pakausaran na dagiti maala a material.”
Innayon pay ti Defend Ilocos a kas nailanad iti Memorandum of Agreement (MOA 2013), ti Isla Verde Mining Corp. ket saan na a mabalin nga irugi ti operasyon na no saan pay a naaprobaran ti 5 Year Work Program na. Ngem basar iti aktwal a napasamak, insayangkat ti Isla Verde ti operasyon na idi pay laeng 2012. Nailanad pay iti MOA nga 70,000MT kada tawen ti alaen ti kumpanya manipud iti panagdraga. Imbutaktak pay ti Defend Ilocos nga adda dagiti saan a nailawag iti MOA kas pangarigan ti kinaatiddug ti operasyon ken panagdraga, awan met ti nailanad maipanggep iti Social Development Program ti kumpanya. Nangruna ditoy ket awan ti nailanad no ania ti epekto ti panagdraga ken no ania ti ipaay ti panagdraga da.
“Saan a limed kadatayo amin nu sinno dagiti dadakkel a tao ken politiko nga adda ti likodan iti nasaknap a panagminas iti magnetite iti probinsya. Adu kadagiti kumpanya ti minas para iti magnetite ti addaan aplikasyon iti probinsya ken kukua dagiti adda iti turay. Nabayagen ken nalawag kadatayon iti kinaulbod nga ipatpatangatangda mainaig iti panagminas kas napaneknekan iti panangipalubos ken suporta da iti operasyon idiay Caparacadan, Caoayan; Tamurong, Sta Catalina; Pudoc ken San Sebastian iti San Vicente,” nailanad iti silulukat a surat ti Defend Ilocos.
Tuloy tuloy ti laban dagiti Ilokano kontra iti panagminas iti blacksand, saan laeng nga iti Ilocos Sur nudiket nakita met daytoy babaen iti naballigi a tignayan dagiti taga Ilocos Norte iti napalabas a public hearing iti Laoag City ken agtaltalinaed ti resolusyon ti provincial government iti La Union ti pangiparit ti panagminas iti blacksand iti intero a probinsya ti La Union. # nordis.net
ilo_Latn eng_Latn bam_Latn kab_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn