Komentario ni Eden A. Alviar
NAKLAAT dagiti Pilipino iti kellaat a panangideklarar ni Presidente Rodrigo Duterte ti Martial Law iti intero a Mindanao gapu iti riribuk sadiay Marawi City a nakainaigan dagiti kameng ti terorista a Maute Group a supporter ti Islamic State of Iraq and Syria a naggandat a mangkontrol iti siudad tapno pagbalinenda a teritorio.
Ti sigud a tinagtagibassit a terorista a grupo ket nagbalinen a napeklan a mapagbutbutngan gapu iti pinarnuay ken imbatida a buteng kadagiti Pilipino nangruna kadagiti agnaed sadiay Marawi City ken iti Lanao del Sur. Ti Maute Group ket nabukel pay idi 2013 babaen kadagiti agkabsat nga Abdullah ken Omar Maute a taga-Butig, Lanao del Sur. Immuna a naglatak daytoy a grupo iti pannakainaigda kadagiti ranget sadiay Butig kontra kadagiti tropa ti gobierno.
Maibasar iti report, ti ama da Abdullah ken Omar a ni Cayamora Maute, ket nangato nga opisial ti Moro Islamic Liberation Front a madama a makitultulag iti kappia iti gobierno. Da Abdullah ken Omar ket babbabalawenda ti liderato ti MILF, ken nakikumplotdan iti ISIS. Dagiti agkabsat ket nangrugi laeng a nakaaramid kadagiti nalag-an a krimen idi 2012 agingga a nagbalinda a militante a terorista.
Ti Maute Group ket maaw-awagan pay iti Dawla Islamiya wenno Islamic State of Lanao ket radikal a grupo a buklen dagiti sigud a rebelde ken kameng ti MILF ken dadduma pay a ganggannaet a terorista.
Kabayatan ti pannakiranget ti Maute Group kadagiti tropa ti Philippine Army idi Pebrero 2016 a nakasakupan ti kutada sadiay Butig, Lanao del Sur, naipadamag a napapatay ni Omar Maute. Ngem adda met dagiti damag a sibibiag pay ni Omar ta nakalibas sakbay ti pannakasakup ti kutada.
Maibasar pay ti nagkauna a report ti Philippine Army, immuna a nakaenkuentro ti tropada kadagiti kameng ti Maute Group idi 2013 idi rauten dagiti terorista ti checkpoint dagiti military sadiay Madalum, Lanao del Sur. Mapapati a ti grupo ket addaan iti 100 a miembro ken supsoportaran ida ti armas ti ganggannaet a terorista a grupo. Mapapati idi a konektadoda iti Jemaah Islamiya, maysa nga Islamist terrorist group iti South East Asia.
Uray pay adda dagiti nagkauna a report a ti Maute Group ket agar-aramatda iti nangisit a bandera ti ISIS, ni Butig Mayor Ibrahim Macadato ket impasingkedna a ti grupo ket saan a naikappeng iti ISIS. Ngem narekobre kadagiti operasion ti militar iti kampo ti Maute Group dagiti training manuals ken dadduma pay a dokumento nga ikagkagumaan ti grupo ti mainaig iti ISIS.
Sadiay Butig a sigud nga ayan ti headquarters ti Maute Group ket baluarte met ti Moro Islamic Liberation Front ken dadduma pay a grupo ken agkakabagianda iti dara wenno panagassawa. Naipadamag pay a da Abdullah ken Omar Maute ket kasinsin ni Azisa Romato, nga asawa daydi pimmusayen nga MILF Vice Chairman for Military Affairs Alim Abdul Aziz Mimbantas, a naipumpon sadiay Butig. Dagiti agkabsat a Maute ket sigud pay a kameng ti MILF.
Naipadpadamag idin a ti Maute Group ket aktibo iti panagallukoy kadagiti ubbing ken menor de edad nga agbalin a mannakigubat babaen ti panangaramatda a propaganda ti saan a panagbalin a linteg ti Bangsamoro Basic Law. Kaaduan a naallukoyda ket dagiti napanglaw nga annak met laeng dagiti kameng ti MILF.
Kabayatan ti napaut ken nadara a ranget sadiay Marawi City, napaneknekan ti kinabileg ti Maute Group ken ti panagsaganada iti dayta a terorismo a nakatayan dagiti mapapati a nasuroken a 100 a tattao pakairamanan dagiti terorista, soldado ken polis, ken dagiti inosente a sibilian.
Dayta a pagteng patalgedanna dagiti immunan a ballaag idi pay Oktobre 2016 ti maysa a Jakarta-based think tank a nagpakdaar iti “cross-border extremist operations” kalpasan ti direkta a panagnaig ti Maute group ken dagiti maka-ISIS iti Mindanao, Indonesia ken Malaysia. Napasingkedan pay ti report idi a nagtiponen ti Maute Group ken ti grupo ni Ispilon Hapilon a komander ti Abu Sayyaf Group.
Nagbalin nga aktibo ti Maute Group iti terorismo itay 2016 nangruna sadiay Lanao del Sur. Idi Pebrero – Marso, sinakupda dagiti nagduduma a lugar sadiay Lanao del Sur a nakariribukan ken nagpaingan dagiti agarup 30,000 a tattao. Nagrautda iti military checkpoint ket nagputolda iti ulo ti maysa a soldado. Idi Abril 2016, dagiti terorista ket nagkidnapda iti innem a trabahador iti sawmill sadiay Butig, ken pinutolanda ti ulo dagiti dua a mangmangged a pinabasolda a military informers. Idi Agosto 2016, rinaut dagiti 50 nga armado a mapapati a kameng ti Maute Group ti Lanao del Sur Provincial Jail, ken winayawayaanda dagiti nakabalud a walo a kameng ti Maute Group, ken dadduma pay a 20 a balud.
Idi Oktobre 2016, tallo a mapapati a miembro ti Maute Group dagiti naaresto a suspek iti panagbomba sadiay Davao City idi Septiembre a nakatayan dagiti inosente a sibilian. Idi Nobiembre 2016, dagiti miembro ti Maute Group ket sinakupda ti Butig Municipal Hall, ken inyisada ti nangisit a bandera ti ISIS. Nakontrol laeng dagiti soldado ti lugar kalpasan ti sumagmamano a lawas a military operations.
Mapagbutbutngan met ti pannakadanon dagiti miembro ti Maute Group iti Luzon nangruna iti Metro Manila. Idi Nobiembre, nasarakan ti maysa a bomba wenno improvised explosive device sadiay asideg ti United States Embassy iti Manila, a nakaarestaran dagiti dua nga adda pakainaiganna iti Maute Group.
Idi pay laeng Nobiembre 2016 nga inrakurak ni Presidente Duterte a ti Maute group ket konektadon iti ISIS, Ngem saan a kinanunongan dayta ti AFP. Impasingkedda a nakapsut a lokal a terorista daytoy a grupo.
Iti panangsakup dagiti terorista a Maute Group iti Marawi City ket iyanninawna ti nakapsut ken saan nga agkompas nga intelligence gathering ti Armed Forces of the Philippines ken Philippine National Police ta nabayagen daytoy a grupo nga agisaksaknap iti buteng iti Lanao del Sur, ngem nasorpresa ti gobierno iti kabileg ti puersa dagiti terorista a nangsakup iti siudad iti napaut a tiempo.
Adu a biag dagiti tropa ti gobierno ken inosente a sibilian dagiti naisakripisio. Bilion met ti pateg dagiti sanikua a nadadael gapu iti panagpuor, panagbomba ken panagbettak. Naisakripisio pay ti demokrasia iti Mindanao tapno laeng mapengdan ti panagsaknap ti terorismo. Dagitoy a pasamak ket nalapdan koma no napasnek ken epektibo ti intelligence ti PNP ken AFP. Saan a mailemmeng a napaay dagiti ahente ti gobierno a nagala iti impormasion mainaig iti plano dagiti terorista tapno nalapdan koma dagitoy nadara ken nakaam-ames a terorismo.#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn