Apro-Eurasia
Ti Apro-Eurasia,[1] ken ti pay[2] Euraprasia[2] wenno Euprasia,[3] naam-ammuan pay a kas ti Daan a Lubong, ket isu ti kadakkelan a masa ti daga iti Daga, idiay Akindaya a Hemisperio. Daytoy ket mabalin a maipalawag a kas nalatak a kontinente, a ti termino ket laok ti konstituentena a paspaset ti Aprika ken Eurasia (mabingbingay pay iti Europa ken Asia) a naisilpo dagitoy idiay Ismo ti Suez.[4] Ti Apro-Eurasia ket sakupenna dagiti 84,980,532 a kilometro kuadrado ket addaan iti populasion iti agarup a 6 bilion a tattao, wenno agarup a 85% iti populasion ti lubong.[5] Daytoy ket ammo pay a kas ti Daan a Lubong, a kasumabgir met ti Kaamerikaan, Antartika ken Oceania, a naam-ammuan dagitoy a kas ti Baro a Lubong.
Ti nangruna a daga ti Apro-Eurasia ket naibagbaga pay a kas ti Isla ti Lubong, ti termino nga inaramid babaen ni Apo Halford John Mackinder iti The Geographical Pivot of History.[6] (Ti termino ket saan a mangiraman kadagiti saan a nagruna a daga dagiti isla ken dagiti purpuro.) Daytoy idi ti orihinal a sakop ti balikas a 'kontinente'.[7]
Dagiti linaon
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Aprika ket naisilpo iti Asia babaen ti rangtay a daga. Ti Aprika ket manamnama a maidungparto iti Europa kadagiti masakbayan 600,000 a tawtawen manipud ita, intono marikpan ti Ilet ti Gibraltar. No mapasamakto daytoy, ti Baybay Mediteraneo ket maisaluminanto manipud ti Taaw Atlantiko. Iti ad-adu ngem 50 a riwriw a tawtawen manipud ita nga aldaw, ti Mediteraneo ket manamnama a mapukawto no ti panagdungpar ket mangiduron kadagiti baro a kabambantayan.[8]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Apro-Eurasia ket nangibalay kadagiti immuna a sibilisasion, ti Mesopotamia, Ehipto, ken ti sibilisasion ti Ginget ti Indus, ken dagiti pay nadumaduma a bilang dagiti nasapa a sibilisasion, kas dagiti Babilonia,[9] Insik, dagiti Persiano, dagiti Griego, ken dagiti Romano. Ti Apro-Eurasia ket maisuppiatan a maysa kadagiti naindumadumaan a lugar iti daga babaen ti kultura, ken iti pay kaada ti kadakkelan nga epekto iti amin a paset ti daga. Kaaduan kadagiti relihion ken pagsasao iti lubong ket nagtaud manipud ditoy, adda met dagiti naaramid a kalatakan nga inobasion ken inbension, kas iti moderno a panagsurat, ti pannakaduktal kadagiti siensia ken matematika, ti napasayaat a panagbangon ken inhenniera, ken dagiti pay adu ti bilangna a sabsabali.
Dagiti pannakabingbinagy[urnosen | urnosen ti taudan]
Kadawyan a ti Apro-Eurasia ket nabingbingay idiay Kanal Suez iti Aprika ken Eurasia, ti naud-udi ken mabalin manen a mabingbingay iti Europa ken Asia. Nabingbingay pay idin a kas ti Eurasia-Amianan nga Aprika ken Sub-Sahara nga Aprika para kadagiti panggep ti kultura ken pakasaritaan.[10]
Luglugar ti heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Frank, Andre G. (1998), ReORIENT: Global Economy in the Asian Age, University of California Press, ISBN 978-0-520-21474-3
- ^ a b Kas pagarigan, ni Henry Field ket nagus-usar kadagiti dua a termino ti The University of California African Expedition: I, Egypt. American Anthropologist, New Series, Vol. 50, No. 3, Part 1 (Hul. - Sep., 1948), pp. 479-493.
- ^ Vincent Capdepuy, 2011, Un espace : l'Eufrasie, M@ppemonde, N°104
- ^ R. W. McColl, ed. (2005). 'continents' - Encyclopedia of World Geography, Volume 1. p. 215. ISBN 9780816072293. Naala idi 2012-06-26. "And since Africa and Asia are connected at the Suez Peninsula, Europe, Africa, and Asia are sometimes combined as Afro-Eurasia or Eurafrasia."
- ^ No maibatay kadagiti karkulo ti populasion para iti 2007 a nadakamat iti reporta ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, World Population Prospects: The 2006 Revision (Highlights).
- ^ SKitaen ti Francis P. Sempa, Mackinder's World
- ^ Kas pagarigan, iti Heylin Cosmographie (1652), "ti sibubukel kontinente ti Europa, Asia, Aprika."
- ^ Ti Aprika ket makidinnungparto iti Europa ken Asia, kadagiti 50 riwriw a tawtawen manipud ita nga aldaw
- ^ http://www.appiusforum.net/civilizations.html
- ^ Diamond, Jared (1997), Guns, Germs, ken Steel: The Fates of Human Societies, Norton & Company, ISBN 0-393-03891-2
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ti Apro-Eurasia idiay Wikimedia Commons
ace_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn fra_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ltg_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn