‚ÄúTi Lalaki A Pakaikamangak‚ÄĚ
Maikadua a Gunggona, Sabali Awards 2009-2010
Sarita ni Jovito Amorin ti Sta. Maria, Ilocos Sur.
Kas kadagiti naruay a saritana, naimarkan kenkuana daytoy estilona a sumurat ti sarita: awanen ti adu pay a palpalikaw. Straight to the point. Ababa ngem namsek, ngem madrama ken naannad a nangpili kadagiti indatagna nga eksena. Napili dagiti eksena. Uray kadagiti naratibo a paset ket ababa ngem namsekda kadagiti binatog.
Makaay-ayo ti kastoy a wagas ti panangiparang ti sarita (presentation) ken uray ania sinurat ta suroten laengen ti agbasbasa ti basbasaenna a sarita ket agtik-ab la ketdi iti nakaat-atiddog. Dagiti napili nga eksena ket isuda ti nangparnuay iti makagagar, makapikapik ken makaay-ayo a buya tapno saan nga ibbatan ti basbasaen.
Babaen ti first person point of view, ababa ken namsek a binatog, makuna a daytoyen ti makunak a marka ti author iti Literatura Ilokana. Personal memoir. Kas agpalpaliiw iti Ilokano literature, daytoy ti nadlawko…
Bueno, pasadaantayo man ti sarita…
TI PAULO:
‚ÄúTi Lalaki a Pakaikamangak.‚ÄĚ Saanen a nagpalikaw. Ti kadakkelan a parikut ket kasanona (ni Joven) nga iyasideg ti riknana iti lalaki a pakaikamanganna. Saanna nga am-ammo dayta a lalaki. Am-ammona laeng a kas kriminal. Siga. Ngem kayatna latta ti maikamang iti daytoy a lalaki.
Hmn, makapalibbi met ken makapangato kadagiti kiday ti napili a topiko ti sarita!
Ta kas kuna ni Joven: ‚ÄúAnia koma no kriminal ti lalaki a pakaikamangak? Maksayan aya ti kinataok? Saan met a naikawes ti kinadakes ti maysa a tao. Ammok nga uray kriminal ti maysa a tao adda latta uray uray sangkabassit a kinaimbag¬† a nabati ken naimula iti pusona.‚ÄĚ Daytoy ti prinsipio ni Joven. Nasiken a prinsipio nga umayon iti karakterna.
Pinasarunuan pay dagiti met mangisakit kenkuana: ‚ÄúSika ti torpe ken tanga no patiem amin nga ibagbagada.‚ÄĚ Kinunada. Ta ngamin dagiti mangdurdurog kenkuana nga armenna laengen ti anak ti prinsipalda ket kayatda laeng ti agpasikat ken mamadpadakes ken Merci ta adda met ‚Äúsisiimenda‚ÄĚ a pakairanudan ken nalimed-a-saan a panagibales..
Ngem ti napudno nga agayat, uray ngata isullatmo iti bunganga ti kanion samo pagunien isunto pay la nga isu a yebkasna ti napudno a panagayatna. Ta iti ayat, awanan iti nagbabaetan wenno lapped a makaguped iti nadarisay a panggep. Saan a nalaka a mabaw-ing. Kasta ti napudno nga agayat, saan?
Ti napintas kadaytoy a sarita ket ti expectation no kasano a sanguen ti bida dayta a parikut iti pakaikamanganna. Adu dagiti tumaud a saludsod sakbay a malawlawagan ti amin.¬† Adda daydiay saludsod ‚Äúkalpasanna, aniat, napasamak?‚ÄĚ No masagsagannad dayta a saludsod, ad-adda pay a nangipaay iti makagagar nga eksena. Daytoy ti inawit a birtud ti paulo daytoy a sarita‚Ķ
TI PANGRUGIAN:
Madlaw iti pangrugian ti nairteng a gutad ti first person story. Damo pay laeng, wenno iti lukat, naisubon kadagiti agbasbasa ti makasilud a balikas tapno saan nga ibbatan ti agbasbasa ti basbasaenna: ‚ÄúMakapasuron a saan dagiti padak a mannursuro iti East Central. Ti ket pannakaikawkawakon a nangibaga nga adda riknak ken ni Merci a kamaestraanmi.‚ÄĚ
Kadayta a lukat, maimarkan iti panunot ti agbasbasa dagiti agsasagannad a saludsod a kayatna a masungbatan kabayatan nga agtultuloy ti panangbasana iti sarita. Naimarka dita a kayat ti agbasbasa a maammuan dagiti sumaruno nga eksena ken ti kangrunaan a paset: ‚Äėasino aya ti lalaki a pakaikamangan ni Joven?‚Äô
Iti ababa a pannao, ti pangrugian ti nagserbi a banniit kadagiti agbasbasa tapno ituloyda a basaen ken dida ibbatan ti basbasaenda. Agtultuloy dagiti saludsod a panangammo kadagiti sumaruno nga eksena. Agasasagannad a saludsod agingga a maibuksilan ti amin a kinapudno…
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn