Tijuana
Ti Tijuana (Espaniol: [tiˈxwana]) ket ti kadakkelan a siudad idiay Baja California ken iti Peninsula Baja California ken ti sentro ti metropolitano a lugar ti Tijuana, parte ti internasional a metropolitano a lugar ti San Diego–Tijuana. Kas maysa a sentro ti industria ken pinansia ti Mehiko,[1] ti Tijuana ket mangiyunay-unay iti napigsa nga impluensia iti ekonomia, edukasion, kultura, arte, ken politika. Idi agbalbalinen daytoy a siudad a kas mangiyuna a sentro ti pagilian, kasta met dagiti mangpalpalikmut a metropolitano a lugar, ti maysa a nangruma iti industria ken metropolis idiay akin-amianan a laud a Mehiko. Agdama a maysa kadagiti kapartakan a dumakdakkel a metropolitano a lugar idiay Mehiko,[1] mangitaltalinaay ti Tijuana iti kasasaad a kas global a siudad.[2] Manipud idi 2015, ti siudad ti Tijuana ket addaan iti populasion iti 1,696,923.[3]
Mabirukan ti Tijuana idiay Nabalitokan nga Aplaya ti Baja California, ken isu ti tugaw ti munisipio ken ti sentro ti kultura ken komersio ti Ili ti Tijuana. Sakupen ti Tijuana iti 70% ti ili ngem aglaon iti sumurok a 80% iti populasionna. Maysa a nangruna a sentro iti panagpartuat iti kontinente ti Amianna nga Amerika, ti siudad ket mangtalinaay kadagiti pasilidad kadagiti kompania ti nadumaduma a pagilian. Idi nasapa a maika-21 a siglo, ti Tijuana ket nagbalin a kapitolio iti panagpataud kadagiti ramit ti mediko ti Amianan nga Amerika. Ti Tijuana ket maysa pay nga agrangrang-ay a sentro ti kultura ken nabigbiganen a kas maysa a nangruna a sentro ti kultura.[4] Ti siudad ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad iti lubong; ken makibingbingay iti pagbeddengan iti agarup a 24 km (15 mi) iti kabsatna a siudad iti San Diego. Ad-adu ngem limapulo a riwriw a tattao ti bumalballasiw iti pagbeddengan a pagbaetan dagitoy dua a siudad iti tinawen. Daytoy a metropolitano a pagballasiwan ket mangaramid ti Sumrekan a Puerto ti San Ysidro kakumikoman a pagballasiwan a pagbeddengan a daga iti lubong.[5] Naestimado daytoy a dagiti dua a pagballasiwan nga estasion a pagbaetan dagitoy dua a siudad ti San Diego ken Tijuana ket pakabilangan para iti 300,000 nga inaldaw a pagballasiwan ti pagbeddengan.
Ti Tijuana ket isu ti maika-45 a kadakkelan a siudad iti Kaamerikaan ken ti kaalaudan a siudad idiay Mehiko. Segun ti senso idi 2010, ti metropolitano alugar ti Tijuana ket su idi ti maikalima a kadakkelan idiay Mehiko, nga agraman iti populasion iti 1,784,034, ngem agdumaduma dagit pannakairanggo, ti siudad (lokalidad) idi ket maika-6 a kadakkelan ken ti ili (administratibo) ket maika-3 a kadakkelan iti pagilian. Ti rehion ti internasional a metropolitano ket nakarkulo a kas sumurok bassit a lima a riwriw idi 2009 ken agarup a 5,105,769 in 2010,[6] a mangaramid daytoy akas ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar iti dati a rehion ti California, ti maika-19 a kadakkelan a metropolitano alugar iti Kaamerikaan,[7] ken ti kadakkelan iti dua apagilian a konurborasion a pagbingayan a pagbaetan ti Estados Unidos ken Mehiko. Ti Tijuana ket agbalbalinen nga ad-adu a suburbanisado a kas ti San Diego; idi las-ud dagiti tawen ti 2000 ti ranggas ti druga ket gapuanan ti ipapanaw dagiti agtataeng iti napusek nga urbano abugas kadagiti isolado a komunidad iti kaunegan ti ili ken iti labes, kas ebedensia babaen dagiti pigura ti senso idi 2010 ken dagiti tabas ti idadakkel.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Walker, Margath (Enero 2011). "Knowledge production and border nationalism in northern Mexico". Nations and Nationalism. 17 (1): 168–187. doi:10.1111/j.1469-8129.2010.00461.x.
- ^ GaWC. "The World According to GaWC". Naala idi 2011-02-26.
- ^ "Tijuana". Catálogo de Localidades. Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL). Naala idi 23 Abril 2014.
- ^ Piore, Adam (Septiembre 2, 2002). "How to Build a Creative City". Newsweek International.
- ^ "Massive traffic cripples Tijuana border crossing". 19 Abril 2017 – babaen ti Reuters.
- ^ "World Gazetteer – San Diego-Tijuana". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-10-01.
- ^ "World Gazetteer – Metropolitan Areas of America". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-09-30.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Tijuana iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Tijuana manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
sot_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn grn_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn