Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)
AGLUKAT koma pay laeng ti klase idi mayimplimentar ti baro a pammilin kadakuada. Ngem ti yanna nga adat, saanda a naammuan a dagus agingga a dimteng ti maikadua a bulan ti klase. Sa pay laeng nalpasen ti naituyang nga aldaw iti dayta a bulan idi maammuanda. Naal-alimadamaddan iti social media dayta a pammilin ngem awan ti pammaneknek (memorandum) a pagibasaranda. Narigat a nakasursurotda lattan aglalo no iti social media laeng a namunganay ti amin.
Maysa pay, nakaawat ti prinsipalda iti text a saanda unay nga ikaskaso ti agwarwaras a pammilin ta iti laeng Kabisayaan daydiay. Saanda a sakup iti Tanap.
Pagdaksanna, apaman a nakapan ti prinsipalda iti training, ditoyen a nagbalin a nalawag kadakuada dayta a pammilin. Ket masapul nga agtungpalda iti maikatlo a bulan— itoy a masungad nga Agosto dayta.
Ania ngamin dayta a pammilin?
Masapul nga agsuotda iti ASEAN inspired costume tunggal umuna a Lunes ti kada bulan. Itay Hunio, pannakabagi ti pagiliantayo. Barong, kasta ti kunada. Itay Hulio, kawes met ti pagilian a Brunei. Sa kadaytoy nga Agosto, a panangrugida nga agtungpal (ta naammuandan ti amin), kawes manipud iti pagilian a Cambodia.
“Pangalaan, paggatangan kadagita, sir?” sangsangkamaysada a nagsaludsod. Imposte ngamin ti prinsipalda (a manarimaan ti training-na iti sabali a probinsia) iti chatroom-da dagiti kawes a pagtuladanda.
Ngem awan ti naurayda a sungbat. Kayatna a sawen, makaammodan a mangikalukag. Mapanda kadagiti ili/il-ili wenno iti siudad tapno agsapul—no adda man masapulanda.
Agsapulda, kayatna a sawen, gumastosda. Saan nga asi-asi a gastos aglalo no adayo ti pagsapulanda. Pamasahe laengen, manon ti roundtrip? Ti kanenda? Sa ti gatad ti kawes? Ayna, iti simple a panagkuenta, saan a nababbaba ngem dua ribu a pisos amin.
Para laeng iti maminsan a panangusar!
Saanda a rigaten ti agtungpal kadayta a pammilin a nagtaud iti Departamento. Ngem iti kabassit ti sueldoda, dakkel manen dayta a maikkat kadakuada a para koma iti pamiliada. Kalpasan a maisuotda ti kawes, anianto pay ti usarna? Inton agbaliw dagiti adda iti Departamento, agtuloyto pay ngata dayta a pammilin? Maipatungpalto pay ngata?
Sangapulo a daras nga agsuotda, sangapulo met a nadumaduma a klase a kawes ti nadumaduma a pagilian. Saan a barengbareng a gatad ti mabusbos, ti makaut iti agulser payen a bulsada.
No anianto la unay ti nakapanunotan dagiti dadauloda iti Departamento kadayta a pammilin. No ipokus la koman dagitoy ti atensionda iti pannakapaadda kadagiti masapul a libro iti panagisuro?
Agdadata a kinapudno nga iti sibubukel a pagilian, agkurkurang dagiti libro a mausar aglalo iti Grado 11 ken Grado 12. Kaaduanna kadagiti suheto ti awan pay libro a maibunong kadagiti ubbing. No adda man, saan nga 1:1 ti ratio-na. Kakaasida a mannursuro a mangiremremedio iti isuroda kas maibatay iti adda laeng kadakuada a giya (Curriculum Guide). Makaammodan nga agsapul iti libroda, makaammodan nga agsukisok iti internet ken dadduma pay a pamuspusan.
Ken no asikasuen la koma payen dagiti dadauloda dagiti papel dagiti dadduma a mannursuro a nagaburan payen kadagiti lamisaanda? Ta adu dagiti mano bulanen a saan pay a nagsueldo. Ti kaduana, pinagreportda iti bulan ti Hunio ta naawaten nga agisuro. Ti nasakit, napandagan dagiti papelna. Naitungtungkua ti pannakapirma ti appointment-na ta saan metten a nagna a napan iti Civil Cervice. Nagangayanna, bulanen ti Oktubre idi naaprubaran ti appointment-na. Saanen a nailaban daytoy ti kalinteganna ta nagbasar ti panagsueldona iti petsa ti appointment-na. Kapilitan a libre ti sueldo ti co-teacher-na iti no mano a bulan a panagserbidana iti pagadalanda.
Negligence, dayta ti nalawag.
Maysa pay, adu a pappapel ti mapukpukaw iti Departamento. Pangarigan laengen dagiti baro a na-regular a kaduana. Naladaw la ngaruden ti pannakapirma dagiti appointment-da (kas iti immuna a nadakamat), no namin-ano pay a nagipasada kadagiti DTR (daily time record) ken dadduma pay tapno laeng agsueldoda. Rasonda iti ngato nga awan pay naipasa a dokumento idinto nga inlangananda pay tapno laeng makaisubmitarda. Kasta a kasta agingga a dimmanon iti namimpat a daras a nagipasada kadagiti dokumento.
Sabali laeng dagiti naiwagat a pappapel a maipanggep iti benepisioda koma. Pangarigan laengen ti pannakanayon ti dependent-na. Nobiembre a naganak ni baketna. Impagnana a dagus dagiti pappapel tapno adda bassit mainayon iti sueldona iti binulan. Ngem nakapamitlo a nagsubli dagiti papelna agingga a nakompletona met laeng sakbay a nagtapos ti tawen.
Ngem dua tawenton ti ubingna (dependent), awan pay dayta resulta ti impagnana.
(Adda tuloyna)
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn