Sasao a Sirayaiko
Ti sasao a Sirayaiko ket maysa kadagtii subsanga ti sanga a Formosano, babaen ti pamilia a sasao nga Austronesio. Ikeddeng da Blust (1999) ken ni Li (2010) ti Proto-Siraya a maitagikua iti sasao a Daya a Formosano, a maikuyog kadagiti pagsasao ti Kavalaniko ken Amis.[2][3]
Ti pagsasao a Proto-Siraya ket nakonstrukto manen a tinaudan ti sanga a Siraiyako. Mangiraman ti Proto-Siraya kadagiti saan a basbassit a tallo apagsasao: ti Siraya, Taivoan, ken Makatao. Tinunton ni Li a ti Proto-Siraya ket mabalin a naisina kadagiti sabali a sasao a Daya a Formosano idi garup a 3,500 a tawen iti napalabas, ken nagrugi a dumur-as iti ita nga aldaw a Siraya, Taivoan, ken Makatao kadagiti napalabas a 3,000 a tawen.[3]
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Namatmati ni Raleigh Farrell (1971) adda dagiti saan a basbassit ngem lima nga indihenio a tattao iti abagatan akinlaud a tanap ti Taiwan iti dayta a panawen:[4]
- Siraya
- Tevorang-Taivuan
- Takaraian (naidasig itan a kas Makatao)
- Pangsoia-Dolatok (naidasig itan a kas Makatao)
- Longkiau (naidasig itan a kas Makatao)
Iti pannakaibatay iti kaudian a corpora, pinadas ni Li (2010) dagiti dua a kayo a pannakaidasig[3] para iti sasao a Sirayaiko:
1. Ti kayo a naibatay iti bilang dagiti ponolohiko nga inobasion
2. Ti kayo a naibatay iti relatibo a kronolohia dagiti panagbaliw ti uni
Rekonstruksion[urnosen | urnosen ti taudan]
Impablaak ni Adelaar ti rekonstruksionna iti ponolohia ti Proto-Siraya idi 2014:[5]
Dagiti panagbaliw ti uni[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti pannakaibatay iti panangiyasping kadagiti magun-od a corpora, INsingasing ni Adelaar (2014) ti maysa a pakabuklan dagiti pannakiatunos ti uni iti pagbaaetan ti Proto-Austronesio ken Proto-Siraya,[5] a maiyasping iti Siraya wenno Taivoan inti maikaa-17 a siglo, a kakuyog dagiti sabali a tallo a sasao a Daya a Formosano, ti Basay, Kavalan, ken Amis, nga insingasing babaen ni Li (2004):[6]
Panagiyaspingan a tsart[urnosen | urnosen ti taudan]
Dita baba ket timaysa a tsart ti panangiyasping ti listan dagiti bilang ti 1–10 iiti sasao a Sirayaiko, a maiaraman dagiti nadumaduma a dialekto ti pagsasao a Siraya, Taivoan, ken Makatao, a naisasao manipud iti Tainan aginggan aiti Pingtung iti abagatan a kinlaud a Taiwan, kenmanipud iti Hualien aginggana iti Taitung iti akindaya a Taiwan:[7]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Nakita kadagiti Manuskrito ti Utrecht Manuscripts a naisurat idi maika-17 a siglo.
- ^ Nakita iti Ebanghelio ni Santo Mateo iti maika-17 a siglo, nga ikeddeng ni Li (2010) a kas pagsasao a Taivoan a kakuyogna ti dialekto a Moatao, imbes nga iti Siraya.
- ^ Nakita ken nairehistro iti Kongana (崗仔林), ti maysa a komunidad ti Siraya ng ota nga aldaw iti Zuojhen, Tainan.
- ^ Naimbestigado ken nairehistro babaen ni Ino. Kanori iti Moatao (麻豆), ti maysa a komunidad ti Siraya a mabirukan ita nga aldaw iti Madou, Tainan.
- ^ Inimbestigdo babaen ni Ino, Kanori iti Suannsamna (山杉林), ti maysa komunidad ti Sia-urie-Taivoan a mabirukan ita nga aldaw iti Shanlin, Kaohsiung.
- ^ Mairaman ti bokabulario a nakita iti Siaolin (小林) ken Alikuan (阿里關), idi nag-imigrado dagiti tattao a Taivoan manipud iti Alikuan iti laeng Siaolin idi naladaw a maika-19 a siglo ket addan iti asideg a pannakikabagian iti tunggal maysa kaniada. Dagiti dua a komunidad ket maitagikua iti Tevorangh-Taivoan.
- ^ Nkaita iti Dazhuang (大庄), ti maysa a komunidad iti Hualien, kangrunan a pinundar ti tattao a Taivoan nga immalis manipud iti Siaolin ken Laulong, ken babaen pay ti sumagmamano a tattao a Makatao ken bassit usit a tattao a Siraya iti maika-19 a siglo.
- ^ Naimbestigado iti Marun wenno Laopi (老埤) idi nasapa a maika-2o a siglo, ti maysa a komunidad ti Makatao a mabirukan ita nga aldaw iti Neipu, Pingtung.
- ^ Naimbestigado ken nairehistro iti Kanapo (加蚋埔) idi nasapa a maika-20 a siglo, ti maysa a komunidad ti Makatao a mabirukan ita nga aldaw iti Gaoshu, Pingtung.
- ^ Naimbestigado iti Bankim (萬金), ti maysa a komunidad ti Makatao a mabirukan ita nga aldaw iti Wanluan, Pingtung, idi naladaw a maika-19 a siglo babaen ni Steere.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Sirayaic". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Blust, Robert (1985). "The Austronesian Homeland: A Linguistic Perspective". Asian Perspectives. 26: 46067.
- ^ a b c Li, Paul Jen-kuei (2010). 珍惜台灣南島語言. Taipei: 前衛出版. ISBN 978-957-801-635-4.
- ^ Ferrell, Raleigh (1971). "Aboriginal peoples of the Southwestern Taiwan plains". Bulletin of the Institute of Ethnology. 32: 217–235.
- ^ a b Adelaar, Alexander (2014). Proto Siraya Phonology: A Reconstruction. Cahiers de Linguistique Asie Orientale.
- ^ Li, Paul Jen-kuei (2004). Origins of the East Formosans: Basay, Kavalan, Amis, and Siraya. Taipei: Academia Sinica.
- ^ Tsuchida, Shigeru; Yamada, Yukihiro; Moriguchi, Ysunekazu (1991). Linguistic materials of the Formosan sinicized populations I: Siraya and Basai. Tokyo: The University of Tokyo, Department of Linguistics.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn dyu_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn yue_Hant eng_Latn srd_Latn zho_Hans eng_Latn