Bietnam
Nagsasabtan: 16°10′N 107°50′E / 16.167°N 107.833°E
Ti Bietnam (/ˌvjɛtˈnɑːm/ (dengngen), /ˌvjɛtˈnæm/), opisial a ti Sosialista a Republika ti Bietnam (Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (listen)), ket isu ti akindaya unay a pagilian iti Peninsula ti Indotsina a Peninsula iti Abagatan a daya nga Asia. Addaan daytoy iti nakarkulo a 87.8 a riwriw nga agtataeng manipud idi 2011, daytoy ti maika-13 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong, ken ti maika-8 a kaaduan ti populasion a pagilian iti Asia. Ti nagan ti Bietnam ket maipatarus a kas ti "Abagatan a Biet", ken opisial a naampon idi 1945. Ti pagilian ket nabeddengan babaen ti Tsina iti amianan, ti Laos iti amianan a laud, ti Cambodia iti abagatan a laud, ken ti Baybay Abagatan Tsina iti daya.[8] Ti siudad a kapitoliona ket ti Hanoi manipud idi naikaykaysa iti Amianan ken Abagatan a Bietnam idi 1976.
Dagiti Bietnamis ket nagbalinda a nawaya manipud iti Imperial a Tsina idi 938 AD, kalpasan ti Gubat ti Karayan Bạch Đằng. Dagiti nagsasaruno a Bietnamis a naarian a dinastia ket rimmang-ay idi ti pagilian ket heograpiko ken politikal a nagpadakkel iti Abagatan a daya nga Asia, aginggana idi ti Peninsula ti Indotsina ket nakolonisado babaen ti Pransia idi tengnga ti maika-19 a siglo. Ti Umuna a Gubat ti Indotsina ket dimtengan ti pannakaiturong ti pannakapapanaw dagiti Pranses idi 1954, a nakaibatbatian ti politiko a pannakabingbingay ti dua nga estado ti Bietnam, ti Amianan ken Abagatan a Bietnam. Ti suppiat a nagbaetan dagitoy dua a bangir ket kimmaro, nga adda dagiti adu a gangganaet a pannakibibiang, idi las-ud ti Bietnam a Gubat, a nagpatinggaan ti panagballigi ti Amianan a Bietnam idi 1975.
Ti Bietnam idin ket naipagkaykaysa babaen ti maysa a Komunista a gobierno, ngem daytoy ket politikal a naisinsina ken pimmanglaw. Idi 1986, ti gobierno ket nangirugi ti serye kadagiti ekonomiko ken politikal a reporma, a nagirugian ti dalan a pannakaikaduaan ti Bietnam kadagiti ekonomia iti lubong.[9] Babaen idi 2000, daytoy ket nakaipatakderen kadagiti kaaduan a diplomatiko a pannakibiang kadagiti pagilian. Ti panagpadakkel ti ekomnomiana ket maysa kadagiti kangatuan iti lubong manipud idi 2000,[9] ken segun ti Citigroup, agtultuloyto iti kastoy nga idadakkel. Ti Bietnam ket addaan iti kangatuan a Gapuanan a Pagsurotan ti Sangalubongan a Panagpadakkel kadagiti 11 a kangrunaan nga ekonomia,[10] ken dagiti nagballigi a panagrepormana ti ekonomia ken ti pannakitiponna ti Organisasion ti Sangalubongan a Komersio idi 2007. Nupay kasta, ti pagilian ket agtultuloy nga agsagsagaba kadagiti nangato nga agpang ti inekualida ti matgedan, dagiti adu a paggiddiatan ti panagaywan ti salun-at a probision, ken dagiti saan a nasayaat a ekualidad ti henero.[11][12][13][14][15]
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Robbers, Gerhard, ed. (2007). Encyclopedia of World Constitutions [Ensiklopedia dagiti Batay-Linteg iti Lubong] (iti Ingles). Infobase Publishing. p. 1021. ISBN 978-0-8160-6078-8.
- ^ "Vietnam Geography Profile 2011". Index Mundi (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-01-10. Naala idi 19 Disiembre 2011.
- ^ Tổng cục Thống kê / General Statistics Office of Vietnam (2020). Kết quả toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 / Completed Results of the 2019 Viet Nam Population and Housing Census (PDF) (iti Bietnamis ken Ingles). Nhà xuất bản Thống kê / Statistical Publishing House. ISBN 978-604-75-1532-5.
- ^ a b c d "Vietnam" [Bietnam]. International Monetary Fund (iti Ingles). Abril 2012. Naala idi 26 Septiembre 2012.
- ^ "Gini Index". World Bank (iti Ingles). Naala idi 29 Marso 2013.
- ^ United Nations Development Programme (2014). "2014 Human Development Report Summary" (PDF) (iti Ingles). pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Socialist Republic of Vietnam – Vietnam" [Sosialista a Republika ti Bietnam – Vietnam]. travelsradiate.com (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-05-10. Naala idi 6 Agosto 2011.
- ^ Ti Baybaya Abagatan Tsina ket naibagbaga idiay Bietnam a kas ti Baybay Daya (Biển Đông).
- ^ a b "Vietnam's New-Look Economy" [Ti Baro a Kita ti Ekonomia ti Bietnam]. BBC News (iti Ingles). 18 Oktubre 2004.
- ^ Weisenthal, Joe (22 Pebrero 2011). "Forget the BRICS: Citi's Willem Buiter Presents the 11 "3G" Countries that Will Win the Future". Business Insider (iti Ingles). Naala idi 6 Agosto 2011.
- ^ Mekong Economics (2005). Vietnam Inequality Report 2005 [Reporta ti Inekualidad ti Bietnam 2005] (PDF) (Reporta).
- ^ "Distribution of Family Income – Gini Index" [Pannakaiwarwaras ti Matgedan ti Pamilia – Gini a Pagsurotan]. The World Factbook (iti Ingles). Central Intelligence Agency. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-01-03. Naala idi 27 Nobiembre 2011.
- ^ Wagstaff, Adam; van Doorslaer, Eddy; Watanabe, Naoko (2003). "On Decomposing the Causes of Health Sector Inequalities with an Application to Malnutrition Inequalities in Vietnam" [Iti Pannakalungsot dagiti Gapuanan ti Inekualidad ti Sektor ti Salun-at nga Adda ti Pakaipakatan ti Inekualidad ti Malnutrision idiay Bietnam]. Journal of Econometrics (iti Ingles). 112 (1): 207–223. doi:10.1016/S0304-4076(02)00161-6.
- ^ Goodkind, D. (1995). "Rising Gender Inequality in Vietnam Since Reunification". Pacific Affairs (iti Ingles). 68 (3): 342–359. doi:10.2307/2761129.
- ^ Gallup, John Luke (2002). "The Wage Labor Market and Inequality in Viet Nam in the 1990s" [Ti Paglakuan a Matgedan ti Obra ken Inekulidad idiay Bietnam idi Tatwtawen ti 1990]. The World Bank (iti Ingles). Policy Research Working Paper Series 2896. Naala idi 7 Nobiembre 2010.
Adu pay a mabasbasaUrnosen
- Herring, George C. (2001). America's Longest War: The United States and Vietnam, 1950–1975 [Ti Kaatiddogan a Gubat ti Amerika: Ti Estados Unidos ken Bietnam, 1950–1975] (iti Ingles) (Maika-4 nga ed.). McGraw-Hill.
- Jahn, G. C. (2006). "The Dream is Not yet Over" [Ti Tagtagainep ket Saan pay a Nalpas]. Iti Fredenburg, P.; Hill, B. (dagiti ed.). Sharing Rice for Peace and Prosperity in the Greater Mekong Subregion [Ti Pannakibinningay ti Bagas para iti Kappia ken Prosperidad iti Kalatakan a Subrehion ti Mekong Subregion] (iti Ingles). Victoria, Australia: Sid Harta Publishers. pp. 237–240.
- Karnow, Stanley (1997). Vietnam: A History [Bietnam: Ti Maysa a Pakasaritaan] (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). New York, N.Y.: Penguin Books. ISBN 0-14-026547-3.
- McMahon, Robert J. (1995). Major Problems in the History of the Vietnam War: Documents and Essays [Dagiti Nangruna a Parikut iti Pakasaritaan ti Gubat ti Bietnam: Dagiti Dokumento ken Salaysay] (iti Ingles).
- Tucker, Spencer, ed. (1998). Encyclopedia of the Vietnam War [Ensiklopedia ti Bietnam a Gubat] (iti Ingles). 3 tom. repernsia; ken ti pay maysa a tomo a naipabassit nga edision (2001).
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Bietnam iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Bietnam iti Wikiquote (iti Ingles)
- Bariweswes ti pagilian manipud iti damdamag ti BBC
- Vietnam a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Bietnam manipud dagiti Bilioteka ti UCB GovPubs
- Bietnam iti Curlie (iti Ingles)
- Bietnam idiay Encyclopædia Britannica
- Wikimedia Atlas iti Bietnam
- Key Panagrang-ay a Panagipadto para iti Bietnam
- Gobierno
- Portal ti Gobierno ti Bietnam
- Partido Komunista ti Bietnam – opsiial a website (iti Bietnamis)
- Nailian nga Asemblia – lehislatibo a bagi ti Bietnam
- Opisina dagiti Sapasap nga Estadistika
- Ministro ti Gangganaet a Pannakibiang
- Pangulo ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete
hne_Deva gla_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn vie_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn