Awanton ti lames iti baybay uppat a pulo a tawen manipud ita, kapid?
Ayna, makapalibbi ken makapangato iti kiday dayta a damag. Makudkod pay a nalaing ti di aggagatel a tuktok.
Ngem saan a karkardayo a mapasamak dayta no saan nga ikkan iti solusion wenno sungbat dagiti timpuar nga isyo maipapan iti kumirkirang a makalapan a lames, kapid. Maigapu daytoy kadagiti nagkaadu a mangngalap nga agus-usar iti nangato ti kalidadna a teknolohia ken dagiti agar-aramat iti kabaruanan a kalap ken dagiti iket a babassit ti abutna.
Wen, kapid, addan dagiti barko nga agar-aramat iti radar a pangsirip kadagiti pangen ti ikan no sadino ti yanda ket dita ti pakaitinnagan kadagiti kabaruanan a kalap. Ti makadakes, kiborenda pay nga umuna ti apon dagiti ikan sakbay nga agiwayatda kadagiti kalap. Nasaknapen ti kastoy a wagas ti panagkalap ta saan laengen a dagiti nadur-as a nasion no di uray dagiti babassit ken nakurapay a nasion a pakaibilangan ti Pilipinas ti agar-aramaten iti radar iti panagkalapda.
Manmanon payen ita, kapid, no di pay ketdi awan ngatan dagiti cannery wenno agproseso iti taraon manipud iti ikan nga adda iti takdang no di ket addadan iti mismo a barko. Wen, dagiti paktoria nga adda idi iti takdang, addadan kadagiti barko wenno kadagiti fishing fleet. Ta apaman a makalap dagiti ikan, maprosesodan a dagus. Isu a no simmangladen ti nagkalap a barko iti puerto, saanen nga ikan ti itakdangna no di ket delata wenno nakatetra pack a sardinas ken dadduma pay a naproseso a makmakan ken masida manipud iti ikan.
Agasem, haytek itan, kapid!
Ngem subliantayo ti nadakamattayo nga isyo nga awanton ti makalapan nga ikan 40 a tawen manipud ita.
Segun iti naipablaak nga online report ni Sebastian Smith ti AFP, kuna dagiti eksperto iti United Nations a no saan a maksayan ti nadaras unay a yaadu dagiti fishing fleet iti sangalubongan ken saan a maikkan iti gundaway dagiti ikan a makadakkel ken umadu, namnamaenda la ketdi ti panagkisang ti makalapan. Kunada, kapid, a nakisangton no di pay awanton ti makalapan nga ikan dagiti nagkaadu a fishing fleets iti sangalubongan no madanon ti 2050. Naggapu daytoy a ballaag manipud iti United Nations Green Environment Program, maysa nga ahensia a mangidardarirag iti green economy.
Ne, apay a kastan ti mapaspasamak, kunam, kapid?
“If the various estimates we have received… come true, then we are in the situation where 40 years down the line we, effectively, are out of fish,” daytoy ti imbaga ni Pavan Sukhdev, pangulo ti nasao nga United Nations agency program. No pudno dagitoy nagkaadu a kalkulasion a naaw-awatda, nadagsen unay a panunoten nga addatayon iti kasasaad nga iti uneg ti 40 a tawen, awanton ti ikan a makalapan iti kabaybayan.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn