Agsubli manen ti panagayat iti tagapulot, nupay adu latta met dagiti pada nga Ilokano a saan a makalipat a gumatang iti tagapulot ta daytoy ti kaimasan a pagkalti iti tugi wenno kamotit ken pangluto iti bukayo a niog. Iti biangmi, naim-imas nga amang dagitoy a taraon no tagapulot ti pangpasam-it.
Tagapulot iti kultura ni Ilokano
Nupay malipatanen ti tagapulot kadagiti dadduma a barangay ditoy Kailokuan iti panagdur-as ti moderno a tiempo, ti panagaramid iti daytoy ti maysa kadagiti kapipintasan a parte ti kultura ni Ilokano. Kas kaniak, diakto malipatan dagidi nararagsak nga aldaw ti kinaubingmi no tiempo idi ti panagluto da lelong kada lelang iti tagapulot iti kasla higante nga anawang (dakkel a siliasi). Iti asideg ti paglutuan, adda ti dadapilan nga agngarngariet a mangpespespes ti tubbog ti unas nga iyusokda. Nagsam-it ti garikgik ti agay-ayus a tubbog ti unas manipud iti dapan ti pagdadapilan. Kalpasan ti sumagmamano nga oras, matuyutoykamin nga ubbing nga agitaya iti ubbak ti saba a pangikabilanda iti caramelized sugar. No agbaawto bassiten, binna-binnatenmi daytoy ket manipud iti kolor gatas, agbaliw ti kolorna a golden brown. Pormaenmi a kasla numero 8. Dayta ti makunkuna a balikutsa.
Nakasamsam-it ti angot ti kalutluto a tagapulot a nakaikabil kadagiti dadakkel a labba iti sagpat ti ngato a salas ti kadaanan a balay da lelangko. Pagaayatmi a mapan pilien dagiti saan a narunaw a tagapulot, aglalo dagitay kasla babassit a koriendo. Nagimas a paglaokenmi ti tagapulot ken pulbos a gatas sami ikabil iti nadalus a kasla apa a papel, wenno kutsaraenmi manipud tasa.
Immadu manen ti aggatang ti tagapulot
Kadagitoy a tiempo a manmanon dagiti agdapdapil ken aglutluto iti tagapulot, maragsakankami ta nagsubli manen ti kinapateg daytoy iti Pilipinas ken iti ballasiw-taaw gapu iti panagsapul dagiti tattao kadagiti nasalun-at a taraon. Nasalun-at a pangpasam-it iti makan ti tagapulot.
Segun iti salaysay ni Angel Basbasan, kas insuratna para iti Science and Technology Media Service, agipatpatulod ti probinsia ti Antique iti Visayas iti 150 metro tonelada a tagapulot iti tinawen. Daytoy ti mangipakita nga umad-adu manen dagiti aggatang iti tagapulot.
Inreport met ti Department of Trade and Industry a nagpangato ti maipatpatulod a tagapulot iti sabali a pagilian manipud iti 405 tonelada a tagapulot idi 1997 iti 1,186 tonelada idi 2006. Maiyek-eksport dagitoy a tagapulot iti Japan, Germany, Italy, France, South Korea, United States, Malaysia, Saudi Arabia ken Canada.
Nagbalin a major export product ti tagapulot idi tawen 1800s ngem gapu iti panangisangpet dagiti Amerikano iti moderno a pagpaaramidan iti napudaw nga asukar, bimmaba a bimmaba ti panaggusto dagiti tao iti tagapulot.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn