NO ANIA ti imulam, isu ti apitem, kuna ti Nasantuan a Paglintegan. Nasapa a nasursuromi daytoy nupay dimi pay la maawatan idi ti naan-anay a kaipapananna gapu iti kinaganusmi.
Addakami idin iti maikanem a tukad iti elementaria. Section I ti yanmi. Innem a seksion amin dagiti agbasbasa iti maikanem a grado iti Vigan Central School.
Mararaem a pagadalan publiko ti Vigan Central School idi panawenmi. Ditoy a pagadalan ti pakaibuntogan dagiti agkakalaing a mangisursuro. A-one a makuna dagiti teachers ditoy. Ditoy ti kangrunaan a pakaangayan dagiti seminar-workshop dagiti inobasion iti kurikulum ken iti edukasion ken kangrunaan a pakaang-angayan dagiti demonstration teachings a pagobserbaran dagiti agtuturay iti edukasion ken dagiti napili a mangisursuro tapno dagitoy naadalda ti ipakat ken iyallatiwda iti distrito a naggapuanda.
Agsipud ta addakami iti kangatuan a seksion – saan a panangitag-ay iti bukodmi a tugaw, nagdudupudop ditoy a seksion dagiti kalaingan nga agbasbasa – natural, ti kalaingan a maestra iti Vigan Central School ti advisermi – ni Miss Natividad Buenavista.
Estrikto ni Ma’am Buenavista. No kasdiay a sumingkit ti matana, agkaem dagiti bibigna ken nagdalikepkep sa agulimek iti nabayag, agtalnakami laengen ta no saan, ablaten ti kasaritami. Manalpiit ti ubet wenno patongmi ket uray la aglemma ken nasaniit. Kakaasikami a manglaplapped iti pannakapis-it ti luami.
Ngem inton aggawidkamin, iseman ni Ma’am ti nabaut sana kiddawen nga isu ti mangbagkat iti libro ken kuadernona sana ipan iti library. Agtartarayto metten ti kaklaseanmi ta panagriknana (ken uray dakami), napakawanen ni Ma’am ti madi nga inaramidna.
Saan pay idi a maibilang a corporal punishment ti panagablat iti ubing. Kadagidi a panawen (1950’s), saan a konsintidor dagiti nagannak. No ania ti kuna ti maestra, suroten ken raemenna. Saan a kas ita (pwera de los buenos) a no masagid la bassiten ti anakna, umsiagen ni nagannak a mapan iti pagadalan sana baniekesan wenno dap-asan ti maestra.
Isu a saankami nga agpulpulong idi. Adda ngamin daydi naminsan a nagpulongak ken daydi nanang iti pannakaablatko ken daydi maestromi iti Elementary Argriculture. Idi naammuan ni nanang a naablatannak gapu iti kinapiliok, ninayonanna ketdin ti ablatko! Imbagana pay iti maestrok a saan nga agpangadua a mangablat kaniak no adda aramidek a saan a nasayaat.
Nupay estrikto, magustuanmi ti panagisuro ni Ma’am Buenavista. Nalaing nga agingles. Saan a sumrek iti klase a saan a nakasagana. Maawisna ti gagarmi nga agadal agsipud ta adu dagiti teaching devices nga aramatenna tapno nalaklaka a maawatanmi ti leksionmi. Ngarud, nangato ti maalami nga score tunggal quiz. Ibilangmi a nababan a grado ti 80%.
Nalaing nga agestoria ni Ma’am Buenavista. No kasdiay a makitana a makatugtuglep ti klase lalo iti alas tres ti malem, ballaetanna ti leksionmi iti estoria. Teknik dayta nga ar-aramiden ita dagiti nalaing a lecturers. Ice breakers ti pangawagda iti dayta. Ababa nga estoria a mamagkatawa kadagiti agdengdengeg tapno maiwalin ti pannakauma ken pannakatuglepda.
Adu dagiti estoriana. Agingga ita, ammok pay la dagiti kaadduanna. Annugotek a dakkel a katulongak dagita iti panagputarko iti sarita.
Manangaasi ni Ma’am Buenavista. No adda kaklaseanmi nga awan ti papel wenno lapisna, kumaut iti bulsa ti unipormena ket baonenna a mapan gumatang iti canteen. No bayadanmi kalpasan a dumawatkami iti nagannak kadakami, pamrayanna a kusukusuen ti buokmi sana ibaga nga igatangmi laengen iti meriendami iti recess.
Perfectionist ni Ma’am Buenavista. No saan a mapnek iti trabahomi, paulitna. Iti panagsuratmi la unay iti theme composition, bassit la a biddut, pabaliwanna manen agingga iti awanen ti makitana a nabura a balikas. Nasursuromi ti agtanang ken agannad iti panagsuratmi.
Adda diak malipatan a balakadna kadakami. Kinunana a maminsan laeng a dumteng ti oportunidad iti biag ti maysa a tao. No dumteng dayta, saanka nga aggaripapa a mangarakup wenno mangtukma tapno saanmo a mapalusposan.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn