KAPITULO 30
“Itultuloyyo ti Magna iti Ayat”
1-3. Ania ti ibungana no tuladentayo ti panangipakita ni Jehova iti ayat?
“AD-ADU ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat.” (Aramid 20:35) Ipaganetget dagita a sasao ni Jesus daytoy napateg a kinapudno: Makagunggona ti di agimbubukodan nga ayat. Nupay naragsak unay ti umawat iti ayat, naragragsak pay ti mangted, wenno mangipakita, iti ayat kadagiti sabsabali.
2 Ti nailangitan nga Amatayo ti kangrunaan a makaammo iti daytoy. Kas nakitatayo kadagiti immun-una a kapitulo daytoy a benneg, ni Jehova ti kasayaatan a pagulidanan iti ayat. Awan makaartap iti kadakkel wenno kapaut ti panangipakitana iti ayat. Gapuna, nakaskasdaaw aya a maawagan ni Jehova a “ti naragsak a Dios”?—1 Timoteo 1:11.
3 Kalikaguman ti naayat a Diostayo nga ikagumaantayo ti mangtulad kenkuana, nangnangruna no maipapan iti panangipakita iti ayat. Kuna ti Efeso 5:1, 2: “Agbalinkayo a tumutulad iti Dios, kas annak a dungdungnguen, ket itultuloyyo ti magna iti ayat.” No tuladentayo ti panangipakita ni Jehova iti ayat, sagrapentayo ti ad-adda pay a ragsak nga ibunga ti panangted. Mapnektayo met a makaammo a maay-ayo ni Jehova kadatayo, yantangay idagadag ti Saona nga ‘ayatentayo ti maysa ken maysa.’ (Roma 13:8) Ngem adda pay dadduma a makagapu no apay a rumbeng nga ‘itultuloytayo ti magna iti ayat.’
No Apay a Nasken ti Ayat
4, 5. Apay a napateg nga ipakitatayo ti managsakripisio nga ayat kadagiti kapammatian?
4 Apay a napateg nga ipakitatayo ti ayat kadagiti kapammatiantayo? Iti simple a pannao, ti ayat isu ti kababagas ti pudno a Kinakristiano. No awan ti ayat ditay mabalin ti maaddaan iti nadekket a singgalut kadagiti padatayo a Kristiano, ken napatpateg pay, awan koma ti kaimudingantayo iti imatang ni Jehova. Usigem no kasano ti panangipaganetget ti Sao ti Dios kadagitoy a kinapudno.
5 Iti daydi naudi a rabii ti biag ni Jesus ditoy daga, kinunana kadagiti adalanna: “Mangtedak kadakayo iti baro a bilin, nga ayatenyo ti maysa ken maysa; kas iti panagayatko kadakayo, kasta met nga ayatenyo ti maysa ken maysa. Babaen iti daytoy maammuanto ti isuamin a dakayo dagiti adalak, no addaankayo iti ayat iti maysa ken maysa.” (Juan 13:34, 35) “Kas iti panagayatko kadakayo”—wen, naibilin kadatayo nga ipakitatayo ti kas iti ayat nga impakita ni Jesus. Iti Kapitulo 29, naammuantayo a nangipasdek ni Jesus iti nagsayaat nga ulidan iti panangipakita iti managsakripisio nga ayat, nga impangpangrunana dagiti kasapulan ken pakaseknan dagiti sabsabali imbes a ti kabukbukodanna. Masapul met nga ipakitatayo ti di agimbubukodan nga ayat, ken nasken nga ibatadtayo dayta tapno agminar ti ayattayo uray kadagidiay adda iti ruar ti kongregasion Kristiano. Kinapudnona, ti managsakripisio a nainkabsatan nga ayat isu ti pakailasinan a datayo dagiti pudno a pasurot ni Kristo.
6, 7. (a) Kasanotayo nga ammo nga ipagpaganetget ti Sao ni Jehova ti kinapateg ti panangipakita iti ayat? (b) Ania nga aspeto ti ayat ti ipaganetget ti sasao ni Pablo a nailanad iti 1 Corinto 13:4-8?
6 No ngay awanantayo iti ayat? “No . . . awan ayatko,” kinuna ni apostol Pablo, “nagbalinak nga agun-uni a suer wenno umaw-aweng a piangpiang.” (1 Corinto 13:1) Makatitileng ti umaw-aweng a piangpiang. Ti met ngay agun-uni a suer? Iti dadduma a bersion, “naringgor a gansa” wenno “kumanalbuong a gansa.” Anian a maitutop a panangiladawan! Ti awan ayatna a tao mayasping iti pagtokar a mangpataud iti naringgor ken makatitileng nga uni. Imbes a makaay-ayo, makapasuron dayta. Kasano a matagiragsak ti kasta a tao ti makilangen kadagiti sabsabali? Kinuna pay ni Pablo: “No addaanak iti amin a pammati tapno iyakarko dagiti bantay, ngem awan ayatko, awan kaes-eskak.” (1 Corinto 13:2) Agasem, “awan mamaayna” ti tao nga awanan ayat, uray ania ti aramidenna! (The Amplified Bible) Saan aya a nabatad nga ipagpaganetget ti Sao ni Jehova ti kinapateg ti panangipakita iti ayat?
7 Ngem kasanotayo a maipakita daytoy a galad iti pannakilangentayo kadagiti sabsabali? Tapno masungbatan dayta, usigentayo ti sasao ni Pablo a masarakan iti 1 Corinto 13:4-8. Saan a ti ayat ti Dios kadatayo wenno ti ayattayo iti Dios ti naipaganetget kadagitoy a bersikulo. Imbes ketdi, impaganetget ni Pablo no kasanotayo koma nga ipakita ti ayat iti maysa ken maysa. Dineskribirna ti nagduduma a banag a kaipapanan ti ayat ken ti dina kaipapanan.
No Ania ti Ayat
8. Kasano a ti mabayag a panagitured matulongannatayo iti pannakilangentayo kadagiti sabsabali?
8 “Ti ayat mabayag-panagituredna.” Ti mabayag a panagitured kaipapananna ti panangan-anus kadagiti sabsabali. (Colosas 3:13) Saan aya a kasapulantayo ti kasta a kinaanus? Gapu ta imperpektotayo a parsua nga agserserbi a sangsangkamaysa, realistiko laeng a namnamaentayo a no dadduma, mabalin a masairdatayo dagiti Kristiano a kakabsattayo ken mabalin a masairtay met ida. Ngem ti kinaanus ken panagitured matulongannatayo a mangdaer kadagiti babassit a garumiad a mapasarantayo iti pannakilangentayo kadagiti sabsabali—a ditay dadaelen ti talna ti kongregasion.
9. Kadagiti ania a pamay-an a maipakitatayo ti kinamanangngaasi kadagiti sabsabali?
9 “Ti ayat . . . manangngaasi.” Maipakita ti kinamanangngaasi babaen ti pannakitinnulong ken nakonsiderasion a sasao. Ti ayat tignayennatayo nga agbirok kadagiti pamay-an tapno maipakitatayo ti kinamanangngaasi, nangnangruna kadagidiay agkasapulan unay. Kas pagarigan, mabalin a malmalday ti lakay wenno baketen a kapammatian ket kasapulanna ti makaparegta nga isasarungkar. Nalabit agkasapulan iti tulong ti agsolsolo nga ina wenno kabsat a babai nga agnanaed iti sangakabbalayan a nabingaybingay gapu iti relihion. No adda masakit wenno marigrigatan, mabalin a kasapulanna ti naasi a sasao ti nasungdo a gayyem. (Proverbio 12:25; 17:17) No ikagumaantayo nga ipakita ti kinamanangngaasi iti kakasta a pamay-an, ipakpakitatayo ti kinapudno ti ayattayo.—2 Corinto 8:8.
10. Kasano a ti ayat tulongannatayo a mangitandudo ken agsao iti kinapudno, uray no narigat nga aramiden ti kasta?
10 “Ti ayat . . . makipagrag-o iti kinapudno.” Kuna ti sabali pay a patarus: “Ti ayat . . . sirarag-o a dumasig iti kinapudno.” Ti ayat tignayennatayo a mangitandudo iti kinapudno ken ‘agsao a sipupudno iti maysa ken maysa.’ (Zacarias 8:16) Kas pagarigan, no nakabasol iti nadagsen ti maysa a patpatgentayo, ti ayat ken Jehova—ken iti daydiay nagbasol—tulongannatayo a mangsurot kadagiti pagalagadan ti Dios imbes a padasentayo nga ilimed, ikalintegan, wenno iyulbod pay ketdi ti basol. Siempre, mabalin a narigat nga aklonen ti pudno a napasamak. Ngem no sipapanunottayo iti pagimbagan ti patpatgentayo, kayattayo nga awatenna ken ipangagna ti ebkas ti naayat a panangdisiplina ti Dios. (Proverbio 3:11, 12) Kas naayat a Kristiano, tarigagayantayo met “ti agbiag a mapagtalkan iti amin a bambanag.”—Hebreo 13:18.
11. Gapu ta ti ayat “anusanna ti amin a bambanag,” ania koma ti ikagumaantayo nga aramiden no maipapan kadagiti pagkurkurangan dagiti kapammatiantayo?
11 “Ti ayat . . . anusanna ti amin a bambanag.” Dayta a sasao literal a kaipapananna “abbonganna ti amin a bambanag.” (Kingdom Interlinear) Kuna ti 1 Pedro 4:8: “Ti ayat abbonganna ti nakaad-adu a basol.” Wen, ti maysa a Kristiano nga iwanwanwan ti ayat saan a magagaran a mangipalgak iti amin a kinaimperpekto ken pagkurkurangan dagiti Kristiano a kakabsatna. Iti adu a kaso, babassit laeng dagiti biddut ken kamali dagiti kapammatian ken mabalin nga abbongan iti ayat.—Proverbio 10:12; 17:9.
12. Kasano nga impakita ni apostol Pablo a pinatina ti kasayaatan maipapan ken Filemon, ket ania ti maadaltayo iti ulidan ni Pablo?
12 “Ti ayat . . . patienna ti amin a bambanag.” Kuna ti patarus ni Moffatt a ti ayat “kanayon a magagaran a mamati iti kasayaatan.” Saantayo a managatap unay kadagiti kapammatiantayo, a pagduaduaantay amin a motiboda. Ti ayat tulongannatayo “a mamati iti kasayaatan” maipapan kadagiti kakabsattayo ket agtalektayo kadakuada. * Imutektekam ti maysa a pagarigan iti surat ni Pablo ken Filemon. Nagsurat ni Pablo tapno paregtaenna ni Filemon a mangawat a siaasi iti isusubli ti naglibas nga adipen a ni Onesimo, a nagbalinen a Kristiano. Imbes a pilitenna ni Filemon, nagpakpakaasi ni Pablo maibatay iti ayat. Inyebkasna ti kompiansana nga aramiden ni Filemon ti nalinteg, a kunkunana: “Gapu ta agtaltalekak iti itutulokmo, agsursuratak kenka, yantangay ammok nga aramidemto ti ad-adda pay ngem ti bambanag nga ibagak.” (Bersikulo 21) No ti ayat tignayennatayo a mangyebkas iti kasta a kompiansa kadagiti kakabsattayo, matulongantayo ida a rumang-ay.
13. Kasanotayo a maipakita nga inanamaentayo ti kasayaatan kadagiti kakabsattayo?
13 “Ti ayat . . . inanamaenna ti amin a bambanag.” No kasano a managtalek ti ayat, mananginanama met dayta. Gapu iti ayat, inanamaentayo ti kasayaatan kadagiti kakabsattayo. Kas pagarigan, no makaaramid ti maysa a kabsat iti “di umiso nga addang sakbay a maammuanna dayta,” inanamaentayo nga ipangagna ti naayat a panangikagumaan a mangilinteg kenkuana. (Galacia 6:1) Inanamaentayo met a makaungarto dagidiay nakapuy ti pammatida. An-anusantayo ti kakasta a tattao, nga aramidentay ti kabaelantayo a tumulong kadakuada tapno bumileg ti pammatida. (Roma 15:1; 1 Tesalonica 5:14) Uray maiwawa ti maysa a patpatgen, ditay maawanan iti namnama nga addanto panawen nga agbabawi ket agsubli ken Jehova, a kas iti barayuboy nga anak iti pangngarig ni Jesus.—Lucas 15:17, 18.
14. Kadagiti ania a wagas a mabalin a masuot ti panagibturtayo iti uneg ti kongregasion, ket kasano a matulongannatayo ti ayat?
14 “Ti ayat . . . ibturanna ti amin a bambanag.” Ti panagibtur patibkerennatayo no maipasangotayo kadagiti pakaupayan wenno pakarigatan. Saan laeng nga iti ruar ti kongregasion a masubok ti panagibturtayo. No dadduma, mabalin a masuottayo iti uneg ti kongregasion. Gapu iti kinaimperpekto, no dadduma nalabit makaaramid dagiti kakabsattayo iti pakaupayantayo. Mabalin a sairennatayo ti dinadarasudos a sasao. (Proverbio 12:18) Nalabit ipagaruptayo a saan nga umiso ti pannakataming ti maysa a banag iti kongregasion. Mabalin a makaparurod ti kondukta ti maysa a mararaem a kabsat, isu a panunotentayo, ‘Kasano a maaramid dayta ti maysa a Kristiano?’ No maipasangotayo iti kakasta a kasasaad, umikaytayo kadi iti kongregasion ket isardengtayon ti agserbi ken Jehova? Saan, no adda ayattayo! Wen, no adda ayattayo, saan laeng a dagiti biddut ti maysa a kabsat ti kitkitaentayo, nga awan pay ketdin ti makitatayo a naimbag kenkuana wenno iti intero a kongregasion. Ti ayat tulongannatayo nga agmatalek iti Dios ken mangsuporta iti kongregasion uray ania ti sawen wenno aramiden ti asinoman nga imperpekto a tao.—Salmo 119:165.
No Ania ti Di Kaipapanan ti Ayat
15. Ania ti di umiso a panagimon, ket kasano a ti ayat tulongannatayo a mangliklik iti daytoy a makadangran nga emosion?
15 “Ti ayat saan a managimon.” Ti di umiso a panagimon mabalin a gargariennatayo nga umapal kadagiti sabsabali—kadagiti sanikua, pribilehio, wenno abilidadda. Managimbubukodan ken makadangran nga emosion ti kasta nga imon, a no di makontrol, madadaelna ti talna ti kongregasion. Ania ti tumulong kadatayo a mangsarked iti “panagannayas nga umapal”? (Santiago 4:5) Ayat. Daytoy a napateg a galad matulongannatayo a makipagrag-o kadagidiay kasla nasaysayaat ti kasasaadda ngem kadatayo. (Roma 12:15) Gapu iti ayat saantayo a masaktan no adda sabali a mapadayawan gapu iti naisangsangayan nga abilidad wenno gapuananna.
16. No pudno nga ay-ayatentayo dagiti kakabsattayo, apay a ditay koma pagpasindayag dagiti gapuanantayo iti panagserbi ken Jehova?
16 “Ti ayat . . . saan nga agpangas, saan nga agtangsit.” Ti ayat lapdannatayo a mangiparayag kadagiti talugading wenno gapuanantayo. No pudno nga ay-ayatentayo dagiti kakabsattayo, apay koma a pagpangastayo ti balligitayo iti ministerio wenno dagiti pribilehiotayo iti kongregasion? Ti kasta a panagpasindayag upayenna dagiti sabsabali, nga ipariknana a nababbabada. No adda ayattayo, ditay pagpannakkel dagiti inted ti Dios a pribilehiotayo iti serbisio. (1 Corinto 3:5-9) Maysa pay, ti ayat “saan nga agtangsit,” wenno kas kuna ti The New Testament in Modern English, saanna nga “ilalaen dagiti nalabes a kapanunotan maipapan iti bukodna a kinapateg.” Ti ayat lapdannatayo a mangipapan a natan-oktayo unay.—Roma 12:3.
17. Ti ayat tignayennatayo a mangipakita iti ania a konsiderasion kadagiti sabsabali, ket ania a kita ti kababalin ti liklikantayo?
17 “Ti ayat . . . saan a naalas ti panagtigtignayna.” Ti tao a naalas ti panagtigtignayna ket nakadakdakes wenno makaparurod ti kababalinna. Saan a naayat ti kasta a kababalin, yantangay ipakpakitana ti kinaawan pannakaseknan iti rikna ken pagimbagan dagiti sabsabali. Maisupadi iti dayta, managraem ti ayat ket dayta ti mangtignay kadatayo a mangipakita iti konsiderasion kadagiti sabsabali. Ti ayat itandudona ti naimbag a kababalin, nadiosan a kondukta, ken panagraem kadagiti kapammatiantayo. Gapuna, ti ayat lapdannatayo a mangpatanor iti “nakababain nga ugali”—kinapudnona, aniaman a kababalin a di makaay-ayo wenno mangsair kadagiti Kristiano a kakabsattayo.—Efeso 5:3, 4.
18. Apay a ti naayat a tao dina ipilit a ti laeng kaykayatna ti maaramid?
18 “Ti ayat . . . saanna a sapulen dagiti bukodna a pagimbagan.” Kastoy ti kuna ti Revised Standard Version: “Ti ayat dina ipapilit ti kabukbukodanna a wagas.” Ti naayat a tao dina ipilit a ti laeng kaykayatna ti maaramid, a kasla ketdin kanayon nga umiso dagiti kapanunotanna. Saanna a dominaran dagiti sabsabali, nga usarenna ti laingna a mangallukoy tapno abakenna dagidiay sabali ti panangmatmatda. Ti kasta a kinasubeg ipasimudaagna ti panagpannakkel, ket kuna ti Biblia: “Ti panagpannakkel adda iti sakbay ti pannakarpuog.” (Proverbio 16:18) No pudno nga ay-ayatentayo dagiti kakabsattayo, raementay ti kapanunotanda, ket no mabalin, ipakitatayo a sidadaantayo a tumulok. Ti kinatulok ket maitunos iti sasao ni Pablo: “Tunggal maysa itultuloyna koma a sapulen, saan a ti bukodna a pagsayaatan, no di ket ti pagsayaatan ti sabali a tao.”—1 Corinto 10:24.
19. Kasano a matulongannatayo ti ayat no adda mangsair kadatayo?
19 “Ti ayat . . . saan a magargari nga agpungtot . . . , saanna nga ing-ingpen ti pannakadangran.” Ti ayat saan a nalaka nga agpungtot gapu iti sawen wenno aramiden dagiti sabsabali. Pudno, gagangay laeng a marurodtayo no adda mangsair kadatayo. Ngem uray no adda umiso a pakaigapuan ti panagpungtottayo, ti ayat dina ipalubos nga agtalinaedtayo a sipupungtot. (Efeso 4:26, 27) Saantayo nga irekord dagiti makapasakit a sasao wenno aramid, a kas man la ilislistatayo dagita iti maysa a libro tapno saan a malipatan. Imbes ketdi, ti ayat tignayennatayo a mangtulad iti naayat a Diostayo. Kas naammuantayo iti Kapitulo 26, mamakawan ni Jehova no adda maitutop a pakaibatayan ti panangaramidna iti kasta. No pakawanennatayo, manglipat, kayatna a sawen, dinanton isingir kadatayo dagita a basol iti masanguanan a tiempo. Ditay kadi agyaman gapu ta saan nga ing-ingpen ni Jehova ti pannakadangran?
20. Ania koma ti reaksiontayo no adda kapammatiantayo a nasulisog nga agbasol ken dakes ti nagbanaganna?
20 “Ti ayat . . . saanna a pagrag-oan ti kinakillo.” Kastoy ti kuna ti The New English Bible: “Ti ayat . . . dina pagragsakan ti basbasol dagiti sabsabali.” Kuna ti patarus ni Moffatt: “Ti ayat di pulos agragsak no agbiddut dagiti sabsabali.” Ti ayat dina pagragsakan ti kinakillo, isu a ditay tagtagilag-anen ti aniaman a kita ti imoralidad. Ania ti reaksiontayo no adda kapammatiantayo a nasulisog nga agbasol ken dakes ti nagbanaganna? Ti ayat lapdannatayo nga agrag-o gapu iti dayta, a kasla ketdin kunatayo ‘Nasayaat dayta! Gunggonana!’ (Proverbio 17:5) Nupay kasta, agrag-otayo no ti maysa a kabsat a nakabasol ket ar-aramidenna ti umiso nga addang tapno makaungar iti naespirituan.
“Dalan a Naringringbaw”
21-23. (a) Ania ti kayat a sawen ni Pablo idi kinunana a ti “ayat saan a pulos aggibus”? (b) Ania ti mausig iti maudi a kapitulo?
21 “Ti ayat saan a pulos aggibus.” Ania ti kayat a sawen ni Pablo kadagita a sasao? Kas ipakita ti konteksto, salsalaysayenna dagiti sagut ti espiritu nga adda kadagidi nagkauna a Kristiano. Nagserbi dagidiay a sagut a kas pagilasinan nga inanamongan ti Dios ti kaipaspasdek idi a kongregasion. Ngem saan nga amin a Kristiano kabaelanda ti mangpaimbag, agipadto, wenno agsao iti nagduduma a pagsasao. Nupay kasta, saan a dayta ti napateg; idi agangay nagpatingga dagita a namilagruan a sagut. Ngem adda sabali a nagtalinaed, banag a mabalin a patanoren ti tunggal Kristiano. Nasaysayaat dayta ken ad-adda a mataginayon ngem iti aniaman a namilagruan a sagut. Kinapudnona, inawagan ni Pablo dayta a “dalan a naringringbaw.” (1 Corinto 12:31) Ania daytoy a “dalan a naringringbaw”? Isu dayta ti dalan ti ayat.
Mailasin ti ili ni Jehova gapu iti ayatda iti maysa ken maysa
22 Kinapudnona, ti Nakristianuan nga ayat a dineskribir ni Pablo “saan a pulos aggibus,” kayatna a sawen, dinto pulos agpatingga. Agingga ita, ti managsakripisio a nainkabsatan nga ayat ti pakailasinan kadagiti pudno a pasurot ni Jesus. Saan aya a makitatayo ti ebidensia ti kasta nga ayat iti kongregasion dagiti agdaydayaw ken Jehova iti intero a lubong? Agnanayonto dayta nga ayat, yantangay inkari ni Jehova ti biag nga agnanayon kadagiti matalek nga adipenna. (Salmo 37:9-11, 29) Sapay koma ta itultuloytayo nga aramiden ti amin a kabaelantayo nga ‘agtultuloy a magna iti ayat.’ No aramidentayo dayta, sagrapentayo ti dakdakkel a ragsak nga ibunga ti panangted. Napatpateg pay, makapagtultuloytayo nga agbiag—wen, agtultuloytayo nga agayat—iti agnanayon, kas panangtuladtayo iti naayat a Diostayo a ni Jehova.
23 Iti daytoy a kapitulo a nagpatinggaan ti benneg maipapan iti ayat, naammuantayo no kasanotayo a maipakita ti ayat iti maysa ken maysa. Ngem gapu iti adu a wagas a pakagunggonaantayo iti ayat ni Jehova—agraman iti pannakabalin, kinahustisia, ken siribna—nasayaat no isaludsodtayo, ‘Kasano a maipakitak ken Jehova a pudno nga ay-ayatek?’ Mausig dayta a saludsod iti maudi a kapitulo.
^ par. 12 Siempre, saan a basta agtaltalek lattan ti Nakristianuan nga ayat. Balakadannatayo ti Biblia: “Siputanyo dagidiay mangparnuay kadagiti pannakabingbingay ken kasasaad a makaitibkol . . . , ket liklikanyo ida.”—Roma 16:17.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ti Umiso a Relihion Isurona ti Panagayat iti Pada a Tao
Ania a relihion ti mangisursuro kadagiti miembrona a liklikanda dagiti bambanag mainaig iti politika, puli, ken kasasaad ti biag a mamagsisina iti tattao?
pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn