Kenia
Ti Kenia ( /ˈkɛnjə/ wenno /ˈkiːnjə/), opisial a ti Republika ti Kenya, ket maysa a pagilian idiay Daya nga Aprika a naisanglad idiay ekuador. Adda ti Taaw Indiano iti abagatan adaya, daytoy ket nabeddengan babaen ti Tanzania iti abagatan, ti Uganda iti laud, ti Abagatan a Sudan iti amianan alaud, ti Etiopia iti amianan ken ti Somalia iti amianan adaya. Ti Kenia ket adda ti kalawa ti daga iti 580,000 km2 ken ti populasion ti sumurok a 43 a riwriw nga agtataeng. Ti pagilian ket nainaganan manipud ti Bantay Kenya, ti maysa a nasingsangayan a dulon ken maikadua kadagiti kangatuan a tuktok ti bantay idiay Aprika. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna ket ti Nairobi.
Ti Kenia ket adda ti napudot ken nadam-eg a klima iti igid ti aplayana ken ti Taaw Indiano, nga agbalbaliw ti nabaknang kadagiti kaatapan a karuotan a sabana nga agpauneg ti kadagaan a mapan idiay kapitolio. Ti Nairobi ket adda ti nalamiiis a klima a lumamlamiis pay no umas-asideg idiay Bantay Kenya, nga adda dagiti tallo nga agtultuloy a gora ti niebe a tuktok. Ti napudot ken nadameg atropikal a klima ket gaparang manen iti kaunegan amapan idiay danaw Victoria, sakbay a mapan iti kalalainganna a kabakiran ken katurturodan aluglugar idiay lumaud a rehion. Dagiti rehion ti Amianan a Daya idiay igid ti pagbeddengan ti Somalia ken Etiopia ket namaga ken namaga bassit a luglugar nga adda kasla desierto a langa ti daga. Ti Danaw Victoria, ti maikadua a kadakkelan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong (kalpasan ti Danaw Superior idiay Estados Unidos ken Kanada) ken ti kadakkelan a tropikal a danaw iti lubong, ket mabirukan idiay abagatan a laud ken nakibinningayan ti Uganda ken Tanzania. Ti Kenia ket naindayegan para kadagiti safari ken dagiti reserba ti nadumaduma a kita ti kaatapan a kas ti Daya ken Laud a Nailian a Parke ti Tsavo, ti Maasai Mara, Nailian a Parke ti Nakuru, ken ti Nailian a Parke ti Aberdares.
Ti rehion ti Nalatak a Dandanaw ti Aprika, a daytoy ket nakaikamengan ti Kenia, ket nakakitan kadagiti panagtaeng ti tao manipud idi paset ti panawen ti Akinbaba a Paleolitiko. Ti Bantu a panagpadakkel ket nakaabut ti lugar manipud idiay Laud-Tengnga nga Aprika babaen ti umuna a milenia AD, ken dagiti pagbeddengan ti moderno nga estado ket buklenna dagiti pagsasabtan ti Niger-Kongo, Nilo-Sahara ken Apro-Asiatiko nga etno-linguistiko a luglugar ti kontinentet, a mangaramid ti Kenia ti maysa nga adu ti kulturana a pagilian. Ti kaadda dagiti Europeano ken Arabo idiay Mombasa ket napetsaan manipud idi Nasapa a Moderno a paset ti panawen, ngem ti Europeano a panagsuksukisok iti kaunegan ket nangrugi laeng idi maika-19 a siglo. Ti Britaniko nga Imperio ket nangipatakder ti Protektorado ti Daya nga Aprika idi 1895, a naamammoan manipud idi 1920 a kas tiKenia Kolonia. Ti nawaya a Republika ti Kenya ket nabangon idi Disiembre1963. Kalpasan ti maysa a reperendum idi Agosto 2010 ken ti panakaampon ti maysa a baro a batay-linteg a nangsukat ti daan a tinawidan idi napawaya manipud ti Britaniko, ti Kenia tattan ket nabingbingay kadagitib 47 a kondado a nawaya manipud ti Nailian agobierno ken agikedkedengda kadagiti panakibiang a naibatay ti konsultasion ken panagtitinnulong. Dagiti kondado ket tinurayan babaen ti panagbutos kadagiti gobernador ken nawaya nga agtigtignay manipud ti sentro a gobierno idiay Nairobi.
Ti kapitolio, a Nairobi, ket isu ti rehional a sentro ti komersio. Ti ekonomia ti Kenya ket isu ti kadakkelan babaen ti GDP idiay Daya ken Tengnga nga Aprika.[5][6] Ti agrikultura ket isu ti nangruna a agpatpatrabaho ken ti pagilian ket tinawtawid nga agiluluas ti tsia ken kape, ken ti pay kinaudi dagiti nasadiwa a sabong idiay Europa. Ti serbisio nga industria ket maysa anagruna amangpatpatarya ti ekonomia. Ti Keni aket maysa akameng ti Komunidad ti Daya bnga Aprika.
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ Batay-linteg (2009) Art. 7 [Nailian, opisial ken dadduma pay a pagsasao] "(1) Ti nailian apagsasao ti Republika ket Kiswahili. (2) Dagiti opisial a pagsasao ti Republika ket ti Kiswahili ken Inggles. (3) Ti Estado ket Nasken a–-–- (a) mangipatakder ken agsalaknid ti dibersidad ti pagsasao ti tattao ti Kenia; ken (b) mangipatakder ti panagrang-ay ti panag-usar kadagiti patneng a pagsasao, ti Senial apagsasao ti Kenia, Braille ken dagiti daddum apay a porma ti pannakisao ken dagiti teknolohia a maserrekan ti tattao nga adda dagiti disabilidad."
- ^ Kenya 2009 a Populasion ket pagtaengan a senso. knbs.or.ke
- ^ 3.0 3.1 3.2 3.3 "Kenya". Internasional a Pundo ti Panguartaan. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=44&pr1.y=12&c=664&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Naala idi 19 Abril 2012.
- ^ "Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan 2011". Nagkaykaysa aPagpagilian. 2011. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf. Naala idi 2 Nobiembre 2011.
- ^ Ti Etiopia a GDP a bileg ti panagggatang idi 2010: 86 bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi 9 Abril 2012.
- ^ Ti Kenya a GDP a bileg ti panaggatang idi 2010: 66 Bilion. Imf.org (2006-09-14). Naala idi9 Abril 2012.
[urnosen] Dagiti silpo ti ruar
Dagiti midia a mainaig ti Kenia idiay Wikimedia Commons
- Gobierno
- Panakangiwat ti Gobierno Opisina ti Panakangiwat ti Republika ti Kenia.
- Gobierno ti Kenia Opisial a sitio.
- Kenya
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian ti Taaw IndianoC
- Daya nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Inggles
- G15 a pagpagilian
- Dagiti kameng nga estado ti Kappon ti Aprika
- Dagiti kameng nga estado ti Makomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1963
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Swahili
- Dagit kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilia
ayr_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn ilo_Latn ilo_Latn swh_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn