Pananglapped Idiay Pagtaengan
Siam ti tawen ni Monique idi rinugianna ti nangabuso kenkuana. Nangrugi babaen ti panangsipsiputna kenkuana no aguksob; kalpasanna nangrugin a bumisita iti kuartona iti rabii ken mangsagid kadagiti pribado a paspaset ti bagina. No agkedked, makapungtot. Naminsan linayatanna pay iti martilio ken intinnagna iti agdan. “Awan ti mamati kaniak,” malagip ni Monique
SAAN a ganggannaet a nalimed ti ar-aramidna, managbukbukod nga agsipsiput iti kasamekan, ti kadakkelan a pagbutngan dagiti ubbing. Daytat’ miembro ti pamilia. Kaaduan a seksual a panangabuso mapasamak iti pagtaengan. Gapuna kasano nga ad-adda a malapdan ti panangabuso iti pagtaengan?
Iti librona nga Slaughter of the Innocents, ti historiador a ni Dr. Sander J. Breiner usigenna dagiti pammaneknek iti panangabuso ti ubing kadagiti lima a kadaanan a kagimongan
Moral a Linlinteg
Adda kadi epekto ti linteg ti Biblia iti pamiliayo? Kas pangarigan, mabasa ti Levitico 18:6: “Awan kadakayo ti dumenna iti siasinoman nga asideg a kabagianna, tapno lukaisanna ti bagi nga ibainna. Siak ni Jehova.” Ti kongregasion Kristiano itatta ipaalagadna met dagiti nainget a linlinteg a maibusor iti amin a kita ti seksual a panangabuso. Asinoman a seksual a mangabuso ti ubing agpeggad iti pannakailaksid, pannakaikkat iti kongregasion. *
Ammuen ken repasuen koma dagiti amin a pamilia dagita a linteg a sangsangkamaysa. Mamaregta ti Deuteronomio 6:
Mabalin nga usarenyo met dagiti estoria a kas ti estoria ni Tamar ken ni Amnon, dagiti annak ni David, a mangipakita kadagiti ubbing a dagiti seksual a banag adda pagbeddenganda a di mabalin a labsingen
Ti panangraem kadagitoy a prinsipio maipakita met iti praktikal a panagbiag. Iti maysa a pagilian iti Daya, impakita ti panagsirarak a mapasamak ti adu nga incesto kadagiti pamilia a sadiay maturog dagiti annak a kadua dagiti dadakkelda uray no di nasken daytoy iti ekonomia. Umasping iti dayta, kaaduanna saan a nainsiriban nga agkadua a maturog ti agkabsat a di agka-sekso iti maymaysa a katre wenno kuarto bayat a dumakdakkelda, no mabalin a liklikan dayta. Uray pay nailet ti pagnaedan, masapul a nasayaat ti pangngeddeng dagiti nagannak no sadino ti pagturogan ti tunggal miembro ti pamilia.
Iparit ti Biblia ti panagbartek, nga ipasimudaagna a daytat’ agturong iti dakes a kababalin. (Proverbio 23:
Naayat nga Ulo ti Pamilia
Naammuan dagiti managsirarak a gagangay ti panangabuso kadagiti pamilia a dominante dagiti assawa a lallaki. Ti nasaknap a panangmatmat nga adda laeng dagiti babbai tapno tungpalenda dagiti kasapulan ti lalaki ket saan a Nainkasuratan. Dadduma a lallaki usarenda daytoy di nakristianuan a kapanunotan a mangikalintegan iti panangusarda iti anakda a babai a maipaay iti aniaman a dida magun-odan iti asawada. Daytoy a kita ti panangilupitlupit pukawenna ti natimbeng a rikna dagiti babbai nga adda kadagitoy a kasasaad. Mapukaw pay dagiti adu ti gagangay a regget a mangsalaknib kadagiti annakda. (Idiligyo ti Eclesiastes 7:7.) Iti kasumbangirna, naammuan ti maysa a panagadal a no dagiti workaholic nga amma ket kanayon nga awanda iti pagtaengan, no dadduma tumaud ti seksual a panangabuso ti ina iti anakna a lalaki.
Ti ngay pamiliayo? Dakayo kadi nga asawa a lalaki sisiserioso nga ibaklayyo ti rebbengenyo nga ulo, wenno ipabiangyo dayta iti asawayo? (1 Corinto 11:3) Tratuenyo kadi ti asawayo a buyogen ti ayat, dayaw, ken panagraem? (Efeso 5:25; 1 Pedro 3:7) Ibilangyo kadi a napateg nga usigen dagiti panangmatmatna? (Genesis 21:12; Proverbio 31:
Di Nakaam-amak a Lugar
Kuna ti maysa nga agtutubo a babai nga awagantayo ti Sandi: “Ti kasasaad ti intero a pamiliak ket makaawis iti panangabuso. Saan a mannakilangen, ket di aglalangen ti tunggal miembro ti pamilia iti maysa ken maysa.” Ti panagsolsolo, kinainget, ken nalabes a kinalimed
Kasta met, masapul unay dagiti ubbing ti pannakaiyebkas ti ayat—panangarakup, panangapros, panangpetpet ti ima, panangrayray-aw. Dikay labsen ti agtignay kadagiti peggad ti seksual a panangabuso babaen ti di panangipakita kadagitoy nga ebkas ti ayat. Isuroyo dagiti annakyo babaen iti napanayag, nabara a panangipateg ken pammadayaw nga ipatpategyo ida. Malagip ni Sandi: “Matmatan ni nanangko a dakes ti panangkondenar iti asinoman iti aniaman a banag. Pagbalinennaka a natangsit.” Nagsagaba ni Sandi iti agarup sangapulo a tawen iti seksual a panangabuso a dina pulos imbagbaga dayta iti asinoman. Dagiti ubbing a di makaammo a maay-ayatda, maipatpategda nga indibidual mabalin a nalaklaka nga awatenda ti pammadayaw ti manangabuso, ti “panangipategna,” wenno ilimed ti pammutbutengna.
Masapul dagiti ubbing ti adu a nabara, naayat a panangaywan
Maysa a pedophile a nangabuso iti ginasut a barito iti las-ud ti 40-tawen inaminna a dagiti barito a makasapul iti makaparagsak a gayyem a kas kenkuana dagiti “kasayaatan” a biktima. Dikay patauden ti kasta a pakasapulan iti anakyo.
Pasardengenyo ti Panangabuso
Kinuna ni Job iti sidong ti nakaro a pannakasubok: “Ti kararuak mautoyan iti biagko. Palubosakto ti unnoyko. Agsaoakto iti kinapait ti kararuak!” (Job 10:1) Kasta met, nasarakan ti adu a nagannak a matulonganda dagiti annakda babaen ti panangtulongda iti bagbagida. Iti nabiit pay kinuna ti The Harvard Mental Health Letter: “Ti nainget a panangipaalagad ti kagimongan iti di pulos panagsasao a maibusor iti pammarigat dagiti lallaki kasla paaduenna ti panangabuso.” Agparang a dagiti lallaki a di pulos mangiyebkas iti rigatda a naabuso iti sekso ti ad-adda nga agbalin a manangabuso a mismo. Ipadamag ti The Safe Child Book a kaaduan a manangmolestia iti ubing ti naabuso a mismo iti sekso idi ubbingda pay ngem pulos a dida nagpatulong tapno mabang-aranda. Iyebkasda ti rigat ken pungtotda babaen ti panangabuso kadagiti dadduma nga ubbing. *
Ad-adu pay ti peggad kadagiti ubbing no dagiti inna dida sursuruen a tamingen ti napalabas a panangabuso. Kas pangarigan, ipadamag dagiti managsirarak a dagiti babbai a naabuso iti sekso idi ubbingda pay masansan a makiasawada kadagiti lallaki a manangabuso ti ubing. Kasta met, no ti maysa a babai dina nasursuro a tinaming ti napalabas a panangabuso, mabalin a marigatan a makisarita kadagiti annakna maipapan iti panangabuso. No mapasamak ti panangabuso, mabalin a dina madlaw dayta ken di makapagtignay. Iti kasta dagiti ubbing ti agsagaba iti nakaam-amak gapu iti di panagtignay ti ina.
Gapuna, mabalin a maiyallatiw ti panangabuso iti sumarsaruno a kaputotan. Siempre, adu nga indibidual a di mangisarita iti nakalkaldaang a napalabasda ti nakapagballigi a naimbag iti biag, ket makomendaran dayta. Ngem kadagiti adu nakarkaro ti rigat, ket pudno a masapul nga ipamaysada
Ti Patingga ti Panangabuso
No siuumiso a maiyaplikar, adut’ maaramidan ti naibaga nga immuna nga impormasion a mangpabassit iti pannakaabuso ti ubing iti pagtaenganyo. Laglagipenyo, nupay kasta, a sililimed nga agtignay dagiti manangabuso, gundawayanda ti panagtalek, ket usarenda dagiti taktika ti nataengan kadagiti awan ammona nga ubbing. Di ngarud maliklikan a dadduma kadakuada ti kasla makaliklik iti pannakadusa kadagiti makarimon a krimen nga inaramidda.
Nupay kasta, manginanamatayo a makita ti Dios ti ar-aramidenda. (Job 34:22) Malaksid no agbabawi ken agbalbaliwda, dinanto malipatan dagiti dakes nga aramidda. Ibutaktaknanto dagiti aramidda iti umiso a tiempona. (Idiligyo ti Mateo 10:26.) Ket ipaaynanto ti kinahustisia. Ikari ni Jehova a Dios ti maysa a tiempo a ‘maikkatton ditoy daga’ amin dagita a manangallilaw a tattao, ket dagiti laeng naemma ken naasi nga agayat iti Dios ken iti padada a tao ti mapalubosan nga agtalinaed. (Proverbio 2:22; Salmo 37:
Kabayatanna masapul nga aramidentayo ti amin a kabaelantayo a mangsalaknib kadagiti annaktayo. Nakapatpategda! Kaaduan a nagannak sidadaanda a mangirisgo iti bukodda a kinatalged tapno masalaknibanda dagiti babassit nga annakda. (Idiligyo ti Juan 15:13.) No ditay salakniban dagiti annaktayo, nakaam-amak dagiti pagbanaganna. No salaknibantay ida, ik-ikkantay ida ti nagsayaatan a sagut
^ par. 6 Mapasamak ti seksual a panangabuso ti ubing no adda mangusar ti maysa nga ubing tapno penkenna dagiti seksual a tarigagayna. Masansan a ramanen dayta ti awagan ti Biblia a pannakiabig, wenno por·nei′a, a mabalin a mangiraman iti panangkarawa iti mabagbagi, panagdenna, ken oral wenno anal a panagdenna. Dadduma a mangabuso nga aramid, kas ti panangkarawa iti suso, nalawag nga imoral a singasing, panangipakita iti pornograpia iti ubing, panangbuya kadagiti organo ti sekso wenno panagdenna, ken panangbuya kadagiti naalas nga aramid, mabalin nga agbanag ti kondenaren ti Biblia a “nalulok a kababalin.”
^ par. 19 Nupay kaaduan a manangmolestia ti naabuso idi ubbingda pay, daytoy dina kaipapanan a ti panangabuso pagbalinenna dagiti ubbing a manangabuso. Kurang pay a kakatlo kadagiti naabuso nga ubbing ti agbalin a manangmolestia ti ubing.
Ammuem ti Ad-adu Pay
No Kasano ti Agbalin a Nasayaat a Nagannak
Kasano a matulongam ti annakmo a mangsango kadagiti problema ita maipapan iti moralidad?
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn