Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
NAAN-ANAYEN ti panagpakada ti Tawen 2015. Addatayon iti Tawen 2016— tawen ti kunkunada a fire monkey segun iti pammati dagiti Tsino. Ti saludsod, kumpleto kadi pay dagiti paset ti bagitayo itoy a tawen? Kumpleto kadi pay ti pamiliatayo? Wenno maysa kadagiti biktima dagiti paputok wenno palpalibang itay pinasangbaytayo ti Baro a Tawen?
Agingga ita, diak latta maawatan no apay a di maikkat dayta panagpaputok wenno panagpalibang a paset ti tradision iti panangpasangbay iti baro a tawen. No kitaen iti ania man nga anggulo, awan ti makitak a pagimbagan daytoy nga aramid. Bin-ig ketdi a perwisio, pakadadaelen ti ipaayna.
Pangbugaw kadagiti dakes nga espiritu ken malas? Ania koma ti koneksionna? Sanko a pulos a mautob ti lohika daytoy a pammati.
Ita, rumbeng kad’ pay a saggaysaen dagiti pagdaksan ti panagpaputok?
Kadagiti estasion ti radio ken telebision, ken pati iti print media, naynay a maibagbaga, mayan-anunsio dagitoy a pagdaksan ta uray kaskasano, maikabassit koma dagiti agbalin a biktima, wenno naan-anayen a maawan ti biktima. Ngem tuleng (wenno agintutuleng?) latta ti kaaduan kadatayo.
Umuna kadagitoy a pagdaksan ti pannakadangran dagiti ipatpateg iti biag. Umayamuom pay laeng ti espiritu ti Paskua, adun dagiti mabuybuya, madamdamagtayo a biktima ti paputok. No di maputdan dagiti ramay, ima, wenno sakada, addada dita dagiti mabulding, mapuoran ti bagida; ken ti kadaksan ti amin, addada dagiti matmatay. Anian a pannakasayang ti biag! Iti ayat a masarabo ti Baro a Tawen a sigagarbo, masapul pay a maisakripisio ti naindaklan a sagut ti Dios— ti kakaisuna a biagtayo.
Maikadua a pagdaksan ti panagpalibang ti pannakadadael dagiti naipundar. Riniwriw a sanikua ti padapuen ti puor a parnuayen ti paputok. Ket mano a pamilia ti mabati a “homeless”? Mano nga ubbing ti mabati a nakaay-ay-ay iti panangsaraboda iti Baro a Tawen?
Sabidong, pannakasabidong— dayta pay ti nakakaskas-ang nga epekto ti paputok. Iti maparnuay nga asuk dagitoy, adu a kailian ti kumaro ti/dagiti sagsagabaenda a sagubanit kangrunaan dagiti adda angkitna. Ta saanda met a malemmengan ti asuk a sumrek iti pagtaenganda. Ket addada dagiti maipadpadamag a maisapa ti ipapanawda gapu itoy.
Ti sabidong nga itden dagiti paputok, saan laeng a datayo a tao ti agsagrap. Mairaman ditan ti nakaparsuaan. Ket kas paset ti panaglabatiba, panagdalus daytoy, maparnuay dagiti kalamidad a datayto met laeng ti agsagaba iti udina.
Kaano ngarud a maadalantayo?
Daytoy a tradision, patiek la unay a parnuay dagiti negosiante. Nangparnuayda idi un-unana kadagitoy a pammati a pangpasuerte ti panagpalpalibang. Pangbugaw iti malas.
Ngem makaparnuaytayo met kadagiti napipigsa nga uni, no agpayso dayta a pammati, a saan nga agaramat kadagiti banag a makadangran. No ania ket ngamin ti adda iti panunottayo no maminsan.
Kanayon a maibagbaga a mabalin a patiten dagiti planggana, kaldero, ken lata kas pangbugiaw kadagiti dakes nga espiritu. Wenno agusar iti torotot nga adayo a nataltalged ngem kadagiti paputok. Ngem kaykayattay latta dagiti paputok a makadangran!
Ta paseten ti kultura daytoy ket narigat a maikkat! Kasla kurang ti selebrasion no awan daytoy.
Ngem, ala, ipanunotantayo dagitoy a sursuroten/ pammatitayo tunggal sarabuentayo ti Baro a Tawen. Saan ngata a negsosio ti adda iti likudan dagitoy?
Mangrugi kadagiti pampasuerte a masapul kano a maaddaanka. Maisuot dagitoy wenno yarkos kadagiti pagtaengan. Ayna, saan nga asi-asi ti gatadda. Asino ngarud ita dagiti suertien ti biagda? Saan ngata a dagiti negosiante?
Iti astrolohia, kunada, adu ti seknan ti suerte ita a tawen. Kas koma laeng dagiti nayanak ti Tawen ti Kabalio. Adda kano pettat a sumangbay a grasia. Mabalin a gapu iti panagtaya iti lotto wenno sweepstakes. Wenno hueteng!
(Adda tuloyna)
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn