Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi iti dua a paset)
Ngem saan pay a napudotan ni Sen. Villar ti tugawna no ar-arigen, sinagadsaden dagiti netizen ti isyu.
Apay kano nga ipawil ket ti innapuy ti makunkuna nga staple food ni Pilipino? Apay koma a makedngan ti kanenna? Adda kenkuanan no abusuenna ti ipaunegna.
No nagaget ti tao, no ammona nga itrabaho, iwatwat ti kinnanna, papananna no di mausar amin nga enerhia nga imet ti innapuy? kuna pay dagiti netizen.
Nga agpayso met!
Kaniak laeng, kuna ni Sen. Villar, maseknanak iti pannakasalaknib ti salun-at ti tunggal maysa. Napaneknekan iti panagadal a ngumato iti 11% ti posibilidad nga agkadiabetes ti tao iti tunggal plato ti innapuy nga ipaunegna.
“Saanak a mangaramid iti linteg a mangipawil iti unli rice,” innayon pay ni Sen. Villar. “Nasaok laeng ti pakaseknak iti nalabes a pannangan iti innapuy a pakaigapgapuan ti panagngato ti blood sugar a mangibunga iti sakit a diabetes. Ngem saankonto a maparitan ti publiko a mangan iti unli rice. Aglalo ket daytoy ti kangrunaan a taraon ti pagilian. Pinili, kinayatda dayta. Awan maaramidak dita. Kaniak laeng ti pakaseknan ti tunggal maysa iti benneg ti salun-at.”
Ngem nakasarak ketdi ni Sen. Villar iti umanamong iti kinunana.
Saanak a pabor iti pannakaipawil ti unlimited rice, kinuna ni Dr. Parolita Misson, nutrition program coordinator ti National Nutritional Council ti Central Visayas, ngem umanamongak a malimitaran ti panangipauneg iti innapuy.
Ket inagapad ni Dr. Mission ti risgo ti sobra nga innapuy a maipauneg. Umuna ditan ti pannakabukel ti sakit a diabetes. Kadagiti nataengan (edad 19 agingga 59), masapul a mangipaunegda laeng iti innapuy a maysa ket gudua a tasa no lalaki ken maysa a tasa no babai.
Mabalin a bassit kadatayo ti rekomendar ni Dr. Mission. Ngem daytoy laeng ti pamuspusan no di kayat ti agsakit iti diabetes a nakasapsapa.
Di pay nagmawmaw ti isyu iti unli rice, sabali pay nga isyu ti umaw-aweng ita. Addada kanon peke a bagas a nakastrek iti pagiliantayo. Nagtaud kano idiay Tsina.
Ti nasao a peke a bagas, naaramid iti napaglalaok nga arina, starch ken plastic resin. Wen, plastic resin! Agasem dayta bagas a naaramid iti plastic resin a pannakaramen iti panagaramid iti plastik?
Saanen a nasken nga ipalawag a dakes ti ibungana iti salun-at dayta a banag. Uray metten saan a nakaadal, maawatannan dayta. Isu a nakadadanag man no pudno ti agwarwaras a damag.
Nagruar iti social media ti panag-panic dagiti dadduma. Adda dita a pinadasda a tinukel ti innapuyda sada imbaltog iti datar. No ngamin kano aglagto, peke a bagas ti naluto. Ta adda ramenna a plastik isu a lumagto. Ken napanda payen impaarisit iti ahensia ti gobierno dagiti atapenda a peke a bagas a nagatangda.
Ngem impasingked ketdi ti National Food Authority (NFA) nga awan ti peke a bagas a mailaklako iti pagilian.
Kayatna a sawen, saan pay a nakastrek dayta a pagam-amkan a peke a bagas ta segun kadagiti maseknan nga ahensia, naiget ti panagbantayda kadagiti sumsumrek a bagas iti pagilian.
Ken segun iti NFA, awan ti kinapudnona a peke ti bagas a naluto no limmagto apaman a tinukel nga imbaltog iti datar. Natural dayta a talugading ti innapuy.
Iti panagadal ti NFA, napaneknekanda iti pisikal a rupa ti mapagduaduaan a bagas a saan a peke dagitoy. Indalanda pay iti microscopic test a kunkunada.
Ipamatmat laeng daytoy a natalged latta dagiti gatgatangentayo a bagas iti pagilian. Banag a mangpalag-an iti riknatayo nga umili.
Saan a kas kadagiti sabsabali a pagilian, malaksid iti China, a pagam-amkanda dagiti mailaklako a bagas iti lugarda. Kas pangarigan iti India a napaneknekan metten nga adda peke sadiay. Iti istoria ti kaklasek idi nga adda sadiay ita, saanda payen unay nga agipapauneg iti innapuy iti amakda a naaramid daytoy iti plastik.
Sabagay, kinunana, addan inruar ti gobierno ditoy a brand dagiti peke a bagas. Ngem kaskasdi latta a di maikkat ti panagduaduami kadagiti mailaklako iti merkado, innayonna pay.
No kasta ngarud a pudno ti damag iti sabali a pagilian, maitutop laeng nga agridamtayo met ditoy. Nasayaat dayta panangiget dagiti maseknan nga ahensia tapno saan a makastrek iti pagilian dayta peke a bagas.
A masapul a pakitinnulongantayo nga umili.#
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn