MAPAWILANTO ngatan nga agpasada dagiti nakasanayanen a Pilipino jeepney nga ad-adda nga am-ammo a passenger jeep, wenno agtultuloy latta ti panagarangkada daytoy maibilang nga ari kadagiti kalsada?
Nagballaag ni Presidente Rodrigo Duterte kabayatan ti maikadua nga aldaw a panagprotesta ken panagsardeng nga agpasada dagiti drayber ken operator dagiti passenger jeep gapu ti panggep ti gobierno babaen ti Department of Transportation a pannakaimplementar ti Public Utility Vehicle Modernization Program nga agingga laengen iti agtapos ita a bulan a mapalubosan nga agpasada dagiti pampasahero a jeep nga agtawenen iti 15 agpangato.
Nagpangta ti Presidente nga inton umay a tawen, ket awanton ti pulos nga agpasada a pampasahero a jeep iti intero a Pilipinas. Nagballaag a dagiti aglabsing ket maaresto ken ma-impound dagiti luganda. Impaganetgetna a dagiti daanen a makina dagiti jeep ket sabsabidonganda ti angin nga in-inut a mangpatay kadagiti tattao, ken dagiti saan a nasayaat a mamanmantiner a lugan ket gapu dagiti adu nga aksidente kadagiti kalsada a nakaibuisanen iti adu a biag.
Supiaten dagiti adu nga operator ken drayber ti addang ti DOTr a mangipawilen a naan-anay dagiti kadaanan a passenger jeep, ken masukatanda kadagiti moderno a jeep. Nagprotesta ken saan a nagpasada iti dua nga aldaw dagiti kameng ti grupo a Piston a nakapuersaan ti Presidente a nangideklarar nga awan iti klase dagiti estudiante ken trabaho dagiti agpapaay iti gobierno iti intero a pagilian.
Kontraen pay dagiti nagprotesta ken nagwelga nga operator ken drayber ti pannakapabalinen a korporasion dagiti agtagikua kadagiti public utility vehicles ta dagiti laengen dadakkel a kompania wenno korporasion ti makabael ken mapalubosan a mangala iti prangkisa ta kasapulan nga addaanda iti saan a basbassit ngem 10 a moderno a jeep nga aggatad iti P1.2 – P1.8 million ti tunggal maysa. Ipetpettengda a saanda a kabaelan ti gumatang iti kasdiay ti kangina ken kaaduna a moderno a jeep ta kaaduanna kadagiti operator ket limitado laeng dagiti luganda a maipaspasada.
Maibasar iti PUV Modernization Program, dagiti daan a modelo ti jeep ket sukatanen dagiti moderno a Euro 4 engines wenno electrically powered engines. Dagiti moderno a jeep ket addaanda pay kadagiti safety measures, kas ti speed limiter, closed-circuit television camera, global positioning system, ken dashboard camera. Dagiti moderno a jeep ket makakarga iti 22 a pasahero ken adda iti bakrang ti ridawna.
Segun ken ni Land Transportation Franchising and Regulatory Board Chairman Martin Delgra III, dumanon iti 180,000 a passenger jeep iti sapasap a Pilipinas dagiti masukatan iti las-ud ti PUV Modernization Program. Saan pay a mairaman dagiti units nga awanan iti prangkisa wenno kolorum nga agpaspasada kadagiti nagduduma a rota kadagiti nasulinek a probinsia.
Nasayaat ti panggep ti PUV Modernization Program. Mabalin a maipakat daytoy iti Metro Manila, ken dagiti dadakkel a siudad ken ili. Ngem narigat a mayimplementar kadagiti nasulinek ken kabambantayan a lugar iti Pilipinas. Kasano a sukatan dagiti daanen ngem mapangnamnamaan pay laeng ti serbisioda a lugan? Kadagiti kabambantayan a lugar, dagiti daan a pampasahero a jeep ti kangrunaan a pagluganan dagiti tattao a mapunpunno uray dagiti bubongna. Kabaelan ngata dagiti lokal nga operator ti gumatang iti 10 a nangina a moderno a passenger jeep tapno makaalada iti prangkisa?
Panawenen a mamoderno ti wagas ti public transportation iti pagilian nangruna kadagiti passenger jeeps tapno mapatalgedan ti publiko kadagiti peggad nga itden dagiti daanen a lugan a nakirang ti pannakamantinerna. Saan laeng a kondision dagiti makina, piesa ken accessories dagiti lugan ti mabaybay-an ken naglabasanen ti panawen, ngem uray mismo ti pisikal a kasasaadda a makaapektar ti komportable ken kinatalged dagiti aglugan. Adun a PUV pakairamanan dagiti jeep dagiti naaksidente kadagiti kalsada a nakaibuisan dagiti adu a biag gapu ti kinadaan ken saan a nasayaat ti pannakamantiner dagiti lugan.
Nabayagen ti Republic Act No. 8749 wenno Clean Air Act of 1999 a nagbalin a linteg a mangsaluad ti karbengan ti tao nga umanges iti nadalus nga angin. Daytoy a linteg ket parnuayenna ti Comprehensive Air Pollution Control Policy agraman ti pannakaipawil dagiti lugan a nakaro ti panagipugsona iti asuk wenno smoke belchers. Ngem saan a nainget ti pannakaipakat ti linteg.
Uray pay agdalan dagiti motor vehicles iti smoke emission test no mapabaro ti rehistroda iti Land Transportation Office, ngem adu latta dagiti makalusot. Uray no addan linteg a mangipawil ti panagpasada dagiti pampasahero a lugan nga agtawenen iti 15 a tawen ken nasursurok pay, adu latta dagiti agtartaray kadagiti kalsada nangruna kadagiti probinsia. Mapaspasamak daytoy ta nakurang ti aksion ti LTO, LTFRB, ken Philippine National Police Highway Patrol Group a kangrunaan nga ahensia a mangsitar kadagiti aglabsing mainaig iti land transportation.
Maikkan koma ti naan-anay a panawen ti gobierno a mangadal ti pannakaipakat ti PUV Modernization Program ta no nainget a maipakat daytoy ket saan laeng a dagiti agindeg sadiay Metro Manila ken dagiti dadakkel a siudad dagiti maapektaran, ngem uray pay kadagiti nasulinek a probinsia nga adu kadagiti pasahero nangruna dagiti kadawyan a tattao wenno napanglaw. (Eden A. Alviar)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn