“Cascaron! Gumatangkayo iti cascaron!” Laaw ti maysa pamaketen nga agisursursor iti saramsam. “Cascaron! Cascaron, gumatangkayo!” Sinusuonna ti bassit a labba a naglaon iti tagilakona.
Tinalliawko dagiti tallo nga annakko ken uppat nga appo, naulimekda a tumaltalliaw kaniak. Sigurado, a dida la ket ammo no ania dayta cascaron. Napaisemak. Igatangak man ida, ta maramananda met ti naimas a saramsam wenno merienda iti kalgaw ditoy Ilocos. Kalgaw, kunak, ta kasta met iti kinaadda dagiti agisursur. No panagdadapilen, panagka-cascaron metten. Kagiddan ti panagluluto ti bennal tapno agbalin a palatipot, sinakub (tagapulot a kas iti sabut a nagkinnallub), ken tagapulot. Ti cascaron ket manipud iti giniling a diket, napagbubukel ken nailuto iti manteka, ti naluto ket natudok iti sagggatlo sa maisawsaw iti malutluto a bennal, nga isu iti nangipaay iti templado a sam-it.
“Sagmamano ti lakom a binnuelos, Manang?” Dinamagko. Umasideg ti aglaklako.
Tinaldiak dagiti annak ken appoko. Nakarkaron iti pannakaikulengda. Napan pay ketdi dagiti dua a lallaki nga appo iti sangok, sada nakanganga a mangmatmatmat kaniak, dagiti matada iti agdamdamag iti dida maawatan a banag.
“Ania ti cascaron? Ania ti binnuelos” Dinamag ti inaunaan a babai.
“Isu met la nga isu. Adda mangawag iti cascaron, binuelos kadagiti dadduma. Ilokano no binuelos. Isu dayta ‘tay bitsu-bitsu iti Tagalog. Nupay kasta, agduduma iti presentasion.”
Indisso ti pamaketen ti labbana, linukipna ti abbong a puraw a lupot, sa manen dagiti bulong saba. Nagayamuom ti banglo ken imas ti tinudok a saramsam.
Nagiinnuna dagiti magagaran a mata a mangmatmat.
“Napudot pay, ading, kaim-imasanna…!” inyisem ti agtagilako.
Sakbay a makapagsaoak, nagiinnunan dagiti ima nga agpidut iti tinudok iti saggatlo a binnuelos. Naginnisemkami laengen ti aglaklako a mangbuybuya kadagiti ubbing a maragragsakan iti inda pannangan.
“Bilangem lattan, Manang, maayatan metten dagiti ubbing…!”
“Ang sarap…!”
“Parang paninda ni Nanay Beth, na sticky rice balls, kaya lang, may maliliit na seeds ang sa kanya…”
Rice ball a napalikmotan iti bukel ti lingga kayatna a sawen. Naimas ken nagita, isuna laeng ta saan a natudok, ngem nagbukbukel iti sangkasakmol. Diket ngem saa a giniling. Saan met a naisawsaw iti asukar, tagapulo wenno aniaman a pangpasam-it.
“Mas masarap ito, brown sugary balls…”
“Maraming bersiyon ng rice balls, pero ito ang pinakamasarap!”
“Carioca Ilokano version…!”
“Daytoy ti saramsam nga adu ti naganna,” kinunak iti aglaklako. Ket nangpidutak metten a, iti dua a katudok.
Nasurok a kagudua ti nasurok a sangalabba a bassit ti ginatang dagiti ubbing, ta inramanda ti sumaruno a panagmemerienda.
Idi nakapanawen ti maragragsakan nga aglako, nautobko a naliwayak iti nangibaga no adda lakona a palatipot (pulitipot kadagiti dadduma) ken balikutsa. Naim-imas a pagtempla iti kape ti balikutsa. Ti palatipot ket daytay nabasa a tagapulot, nga isu iti naynay a mausar para iti kinalti, a kas iti bayyubana, ukis ti sua a naibilag, rimas ken dadduma pay. Kinalti wenno kalti met laeng iti pangawag kadagiti banana ken camote cue.
Nupay kasta, iti panaglabas ti henerasion ken panagraira kadagiti fastfood, adda pay laeng dagiti nakaugalian a saramsam. Dagiti dadduma a nailibay, ngem nariing, naaramid iti sabali a bersyon ken presentasyon ken mailaklako kadagiti restawrant nga aglako iti nakaisigudan a saramsam ken uray iti tiendaan. Saan a maiwagat dagiti saramsam a nakaugalian, lalo dagiti naaramid manipud iti ingridientes a diket, niog ken tagapulot, ta naigamayen iti lasag ken dara ti puli, a sippannakkelen a makikompetensia kadagiti baniaga a makmakan.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn tgl_Latn tgl_Latn ilo_Latn tgl_Latn tgl_Latn vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn