VIGAN CITY – Adu dagiti natay ken nadadael a sanikua iti benneg ti imprastraktura ken agrikultura iti Ilocos Sur ken iti sapasap a Northern Luzon gapu iti napigsa nga angin ken tudo a ginubuay ti iduduprak ti kapigsaan a bagyo a simmangbay iti Pilipinas ita a tawen, ni Typhoon Ompong idi Setiembre 15, 2018.
Naindaklan a pagyamanan iti Dios dagiti umili iti Ilocos Sur ta iti laksid ti kinaranggas ni Bagyo Ompong ket sumagmano laeng dagiti naireport a nadangran ken maysa laeng ti natay kabayatan iti bagyo. Natupakan iti sanga ti kayo ken natay ni Mauricio de la Rosa, agtawen iti 82 ken residente sadiay Pila West, Sta. Lucia kabayatan ti panagpukanna iti sanga ti mangga idi madama ti napigsa a bagyo.
Maibasar iti partial report mapattapatta a nasurok a 500 Million pesos dagiti napukaw ken pateg dagiti sanikua ken mula dagiti nadadael. Nasurok a 300 Million pesos dagiti naperdi iti benneg ti agrikultura. Adu a balay ken eskuela dagiti naitayab ti bubongan ken atepna, Adu a poste ken linia ti koriente ken komunikasion dagiti nabual ken napugsat. Adu met a kayo dagiti nabual ken natuktukkol dagiti sangana. Kangrunaan a naapektaran ket dagiti mula a pagay ken nateng iti sapasap a probinsia.
Nagbunga iti nasayaat ti nasapa ken nainget a panagsagana ti Provincial Government babaen ti panangidaulo ni Gov. Ryan Singson, nga idi pay laeng malem ti Setiembre 12, 2018 ket indekla-
ranan a suspendido ti klase iti amin a lebel, ken suspendido ti serrek kadagiti amin a publiko ken pribado nga opisina ken pagtrabahuan. Nakaalerto met ti Provincial Disaster Risk Reduction Management Office nga idauluan ni Michael Chan, ken dagiti amin a municipal and city DRRMC. Namandar kadagiti amin a local government units ti nainget a panagsaganada iti isasangbay ti napigsa a bagyo.
Sakbay ti idadateng ni Bagyo Ompong sadiay Cagayan a nagsangladanna ket naimandaren kadagiti LGU ti panangipaingda kadagiti agindeg kadagiti napeggad a lugar kadagiti evacuation centers iti tunggal ili ken siudad. Naimandar ti force evacuation kadagiti agindeg kadagiti igid ti kabaybayan nangruna kadagiti isla wenno puro a barangay gapu iti possible a dumanon iti 3 – 4 metro nga storm surge gapu ti pigsa ti angin a dimmanon iti nasurok a 230 kilometer per hour a pigsana, ken nasurok a 270 kph ti pagulpe a basnotna.
Indeklarar ti PAG-ASA a Typhoon Signal No. 3 ti Ilocos Sur, Ilocos Norte ken kabangibang a probinsia. Nagsagrap ti intero nga Ilocos Sur iti nakapigpigsa nga angin ken tudo a nangdadael kadagiti adu a sanikua nangruna iti benneg ti imprastraktura ken agrikultura.
Adu met dagiti nargaay a paset ti bantay, ken adda dagiti nabual a kayo ken naspak a sanga uray kadagiti kalsada nangruna iti National Highway ngem alerto dagiti maintenance personnel dagiti dua nga engineering districts ti Department of Public Works and Highways iti Ilocos Sur a nagiwalin kadagiti bangen tapno saan a makalapped ti panagbiahe. Nagawan ti koriente iti dua nga aldaw. Ngem napartak a naisubli ti power supply gapu ti kinaalibtak dagiti agpapaay iti Ilocos Sur Electric Cooperative. Nagawan ti internet connection ken signal dagiti cellular phones a nangparalisado ti komunikasion.
Maibasar iti report ti PDRRMO, nasurok a 10,000 dagiti pamilia a nag-evacuate kadagiti evacuation centers, ken kadagiti pagtaengan dagiti kabagian ken gagayyem dagiti naapektaran nga umili. Maibilang kadagiti kaaduan ti napan kadagiti evacuation centers ket dagiti agnaed kadagiti igid ti kabaybayan ken isla sadiay Tagudin, Sta. Cruz, Candon City, Santa, Caoayan, Vigan City, Santa Catalina, San Vicente, Magsingal ken dadduma pay nga ili.
Sadiay Cagayan a nagsangladan ni Bagyo Ompong a naindeklara a Signal No. 4 ket ad-adu nga amang a nadadael a sanikua, ngem nasapa ken nainget ti panagsagana ti local a gobierno. Naireport dagiti adu a panagreggaay ti daga kadagiti probinsia iti Cordillera Autonomous Region nangruna sadiay Itogon, Benguet a kaaduan dagiti casualty. Naserraan dagiti amin a kalsada nga agturong iti Baguio City manipud La Union.
Bayat ti pannakasurat daytoy a damag, maibasar iti partial report, addan 54 a natay, ken nasuroken a 5 Billion pesos ti mapattapatta a pateg dagiti nadadael a sanikua kangrunaanna iti benneg ti imprastraktura ken agrikultura. Nagbunga ti nasayaat ti nasapa ken nainget a panagsagana ti National Disaster Risk Reduction Management Council ta bassit laeng dagiti casualty. Personal a binayabay ni Presidente Rodrigo Duterte ti panagsagana ti NDRRMC kabayatan ti command conference iti headquarters dua nga aldaw sakbay ti iseserrek ni Bagyo Ompong iti Philippine Area of Responsibility. Bimmisitan ti Presidente sadiay Cagayan ken kabangibang a probinsia tapno personal a kitaenna ti namsaakan ti bagyo ken kasasaad dagiti biktima. Naideklaran nga under ti state of calamity dagiti probinsia a kangrunaan a nadidigra pakairamanan ti Ilocos Sur. (Eden Alviar)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn