(Umuna a paset)
Kolum ni Jobert M. Pacnis
ITI aguppat a tawen a panagbalinna nga adipen ti tisa iti nasao a deppaar, nadumaduma nga ubbing ti naglasaten kenkuana. Addada natulnog, nasingpet, nasaririt, buong ti ulo, dina kayat ti marugitan dagiti dakulapna, ken dadduma pay. Ngem ti nadlawna unay, a pakasakitan met ti ulo dagiti kabaddungalanna, ti ikakaro iti ug-ugali dagiti ubbing tunggal tawen.
Kas sagudayen ti sinapataanna a pagrebbengan, impakatna amin nga ammona a panglakagan tapno maatur, maawid, maiturongna dagiti ubbing a naikumit kadakuada. Nadumaduma nga istratehia. Imbabana ti bagina, iti lebel a namnamaenna a maalana ti puso ken isip dagiti ubbing. Ngem talaga nga adu ti sulpeng, paan-anawa ken di dumngeg iti pammagbaga.
Pagdaksanna, adu pay dagiti ag-cutting classes. Sumrekda pay met laeng iti agsapa. Ngem awandan iti leppas-pangaldaw. Agtawatawda kalpasan a nakapangaldawda (ta kaaduan kadagiti ubbingda ti agbalbalon). Sumurotda kadagiti adda motorna a barkadada ket mapanda agtawataw iti sentro ti kabangibangda nga ili nga as-asideg kadakuada. Agdammang pay ngamin iti sabangan ti sentro ti ili a nakaipalladawanna.
Saandan a makontrol dagitoy ta rimmuardan iti inaladan ti pagadalan. No la ketdi nakastrekda iti klasen iti agsapa, awan a pulos ti makaruar iti ruangan ta naiget ti bilin iti guardia. Pagdaksanna, ti panagawidan iti aldaw ti gungundawayan dagiti ubbingda.
Nadlawna pay, kaaduan ti nakapsut nga ubbingda a sumrek iti Grado 7. Dida madiretso ti agbasa. Ken addada pay pulos a di makabasa! Dagiti dadduma, dida ammo ti agkuenta uray ordinario laeng a plus ken minus. Aglalo la ngaruden no multiplication ken division. Kakaasida nga agkakabaddungalan a mangisuro kadagitoy.
Nagbalin a dakkel a saludsod kenkuana no kasano a nakapasa dagitoy iti elementaria. Pagaammona a di mabalin a sumrek iti sumaruno a grado ti maysa nga ubing no di makabasa wenno talaga a saan a maikari.
Ngem adda kadakuadan dagiti ubbing. Awanen ti mabalinanda nga agkakadua no di ipakat ti ammoda a makatulong kadagitoy. Ta pudno man met ti sangkakuna dagiti adda iti Departamento nga awan ti mannursuro no awan dagiti masursuroan.
Ti pay pakabuongan ti ulona, ti makitkitana, mapadpadasanna, a kaawan respeto dagiti dadduma nga ubbing. Kasla isuda ti kalaingan. Dida ipirpirit dagiti kas kenkuana a ganggannaet iti lugarda.
Managlangan pay ti dadduma. Pagdaksanna, awan man laeng ti excuse letter-da nupay kanayon a maibaga a no aglangan ti maysa nga ubing, masapul nga adda excuse letter a maidanon iti pagadalan tapno ammoda no ania ti mapaspasamak. Wenno agteks dagiti nagannak yantangay no adda general meeting iti rugrugi ti klase, maibagbaga nga alaen dagiti nagannak ti numero ti selpon ti adbayser ti/dagiti annakda. Iti kasta, maidanonda ti panaglangan ti anakda no bilang laeng. Wenno mabalin a damagenda no simrek met laeng ti anakda—a saan a nag-cutting classes.
Ket kas resulta dagita nga ipakpakita dagiti ubbing, adu kadakuada ti bagsak iti tunggal grading period.
Iti ayatda a makakamakam dagitoy, iwaywayatda ti makunkuna a remediation—‘tay maikkan iti sabali a panawen dagiti maseknan nga ubbing. Agklaseda iti nailatang nga oras a bakante koma ti titser a nakabagsakanda.
Yanna nga adat, ipapaaweng latta dagiti ubbing dayta nga addangda. Tumabunoda no kaykayatda.
Sakripisio para kenkuana dayta nga ar-aramidenda. Imbes nga ilatangna a para iti inana ti bakantena, wenno panangisagana iti sumuno a klasena, mapan pay laeng kadagiti pasaway nga ubbing tapno maikamatda dagiti gradoda. Di mabalin a saan nga agpa-remediation. No mabagsak ti ubing, damagendanto iti ngato: What have you done?
Saludsod a kasla ketdin basolna, basolda nga adipen ti tisa, no adda mabagsak nga ubing. Kenkuana, saan nga umanamong kadayta programa a mass promotion. Kasanon dagiti managpukaw nga ubbing gapu iti cutting classes? Kasano dagiti saan a makabasa wenno makakuenta nga isuda pay ti kangrunaan nga agpapaanawa ta dida ikaskaso ti panagbasada?
Iti panangarisitna, simmadut dagiti ubbing nga agbasa wenno mangsango iti leksionda gapu kadayta a pagannurotan a nayetnag nga awan kabalinanda iti baba a di mangsurot. Pampandagan ita dayta dagiti ubbing—saan laeng nga iti yanda no di pay ket iti sapasap. Pumasaakto latta, kunaenda. Uray man ket manmanoak a sumrek!
(Adda tuloyna)
ilo_Latn cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn