Komentario Ni Melvin Bandonil
Iti saan a magawidan a panagngato ti presio dagiti gatgatangen nga abono, pestisidio ken herbisidio, ken dinegdegan pay ti immadu a demand wenno kasapulan ti nangipaay iti signal tapno agraira met dagiti peke a produkto pang-agrikultura. Iti probinsia ti Ilocos Sur, daytoy ti maysa a kadakkelan a parikut a sangsanguen ti agrikultura iti agdama. Nagraira dagiti peke nga abono, pestisidio, herbisidio, foliar ken dadduma pay nga agricultural inputs. ket Agitukon wenno bumalaybalayen dagiti aglaklako kadagitoy a peke a produkto , kas dagiti aglaklako kadagiti special offer.
Napeggad la unay daytoy a sasaaden ti agrikultura ta imbes a paaduenna ti maapit wenno produkto, pabassitenna ketdi ta madadael dagiti mula, agraman ti daga ken ti aglawlaw.
Ania ngarud ti nasayaat nga aramiden?
Nasken a paingetan pay ti kampania iti pannakalapped ti panaglakuan kadagiti peke a produkto pang-agrikultura. Saan laeng koma a nainget a monitoring no di ket karaman pay ti pannakemmeg dagiti manglokloko ken maidataganda nga insigida iti nasisita a kaso.
Iti naglabas, ti mapaspasamak a panaglakuan kadagiti peke a produkto pang-agrikultura ditoy Ilocos Sur ket immunan a nagpasaran ti Cordillera nangruna ti Siudad ti Baguio ken dagiti probinsia a Benguet ken Mt. Province a pagtataudan kadagiti natnateng. Ngem maigapu iti nainget unay nga implementasion ti pannakaiparit iti panaglakuan kadagiti peke nga agricultural inputs iti Cordillera, immilet ti lubong dagiti mananggundaway a tattao isu a nagtakiasda kadagiti sabali a probinsia.
Gapu ta immadu ti apit ken naganaygay ti agrikultura iti Ilocos Sur, ditoyen iti nakaituonan ti imatang ken immalisan dagiti mangbalballaibo nga aglaklako.
Maipaganetget iti publiko ti pannakipartisiparda iti kampania kontra itoy. Ireportda koma nga insigida iti opisina ti Ilocos Sur Fertilizer and Pesticide Authority no adda makitada nga aglaklako kadagiti peke a produkto wenno ipakaammoda kadagiti kaasitgan nga otoridad. Nasken unay ti pannakipartisipar ti publiko ta saan laeng a dagiti mannalon ti maapektaran iti panagraira dagiti peke nga agricultural inputs no di pay ti sapasap. Saan nga ikkan dagitoy a peke nga agricultural dealers iti uray sangkausit a tiansa a manglilibeg iti nasalun-at nga atmospera ti agrikultura ken mangriribuk iti nasayaat ken nakananama nga insentibo ti probinsia.
Dagitoy a peke a produkto ket dadaelenda ti agrikultura ti probinsia. No saan a makapatay kadagiti peste dagiti pestisidio, no dagiti herbisidio ket paraberen ken palangtuenda ketdi dagiti ruot, no dagiti abono ket pagkuritegenna dagiti mula, dakkel la ketdi a pukaw ken pannakaupay dagiti mannalon. Saan laeng a dayta, karaman pay ti aglawlaw (environment) a madadael ken nadaras unay nga agrakaya ti nasalun-at a daga. Pagangayanna, iti nalawlawa a buya, agsagaba la unay ti economic growth.
Pagtaudan ngamin, aya, dagitoy a peke a produkto pang-agrikultura? Apay nga agrairada? Kasano a malapdan?
Saan pay nga establisado a nalawag ti pagtataudan dagitoy a peke a lako. Ngem ti agdadata a nalawag, parte wenno paset daytoy iti dakkel ken nalawa a network counterfeit system dagiti addaan iti koneksion kadagiti agro-chemical dealers lalo kadagiti importers.
Dagiti dadduma a lako ket dagiti adulterated genuine products. Naluktan; nalaokan iti peke a kimele (colored clay) a kas iti maris ti orihinal; nairepake iti kas iti orihinal a pakete; ket presto, tumukno sadi langit a ganansia ti panangballaibo ti merkado. Dakdakkel manen ti ganansiaen ken liksaben dagiti dealer no dagiti produkto a naipariten (ban) a mailako iti publiko ti usarenda iti adulteration ta nalaklaka ti igagatangda kadagitoy nga epektos.
Kas iti immunan a nadakamat, ti kinangato ti demand ken ti narigat a tuknuen a presio dagiti lehitimo a tagilako nga abono, pestisidio ken herbisidio dagiti rason nga agsapul ni mannalon iti alternatibo nga aramatenna iti talonna. Ngem daytoy a panagsapul iti alternatibo ti gundawayan dagiti mananggundaway.
Gumatang laeng iti lehitimo ken am-ammo a dealer iti agricultural inputs. Liklikan ti gumatang kadagiti nalalaka nga abono, pestisidio wenno herbisidio nga ilaklako dagiti bumalaybalay wenno agituktukon nga ahente (kuno).
Dakkel a leksion ngarud ti mannalon: iti panagsapul iti nalaklaka, ti karadkad ti nagsagaba.#
pap_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn