Komentario ni Eden A. Alviar
(Umuna iti dua a paset)
PANNAKAISAAD iti akem dagiti mabutosan nga opisial ti gobierno nga awanan ti mandato dagiti kaaduan a botante, ken pannakapukawen ti pateg ken kaipapanan dagiti partido iti politika. Dagitoy ti dakes nga epekto ti pannakaadaptar ti multi-party system iti eleksion iti Pilipinas kas sagudayen ti 1987 Constitution.
Iti kaadu dagiti partido iti politika nga addaan kadagiti impataray wenno induronda a kandidato, mabingbingay ti butosan dagiti botante ket agresulta daytoy iti panangabak ti kaaduan ti botos uray no bassit laeng ti kadagupanda.
Nangrugi a naadaptar ti multi-party system idi 1992 National and Local Election, umuna a panagpipili kalpasan ti 1987 Constitution. Iti dayta nga eleksion a nabukel dagiti nagadu a partido-politikal dagti kandidato a para presidente. Nagbabalubal idi da House Speaker Ramon Mitra Jr. ti Laban ng Demokatikong Pilipino, Senate President Jovito Salonga ti Liberal Party, negosiante nga Eduardo Cojuangco ti coalition ti Nationalist People’s Coalition – Partido ng Masang Pilipino, Mirriam Defensor Santiago ti People’s Reform Party, ken sigud a First Lady Imelda Marcos ti Kilusang Bagong Lipunan, Bise Pres. Salvador Laurel ti Nacionalista Party, sigud a Hen. Fidel Ramos ti Lakas ng EDSA – National Union of Christian Democrats – United Muslim Democrats of the Philippines.
Iti dayta nga eleksion, nangabak ni Ramos iti laksid a kabukbukel ti partido a Lakas – NUCD – UMDP gapu ta isuna ti kandidato ti administrasion daydi Presidente Corazon Aquino. Kabukbukel laeng idi ti partido ni Hen. Ramos kalpasan ti pannakaabakna ti nominasion dagiti delegado ti kombension ti LDP a nangabakan ni Mitra. Agdama met idi ni Santiago a kameng ti kabinete ni Pres. Aquino, ket binukelna ni PRP. Nagkadua met ti kabangbangon nga NPC ni Cojuangco, ken ti PMP ni Sen. Joseph Estrada.
Napinget idi ti risiris iti dayta nga eleksion ket bassit laeng ti baet dagiti kadagupan ti botos da Ramos, Santiago, Cojuangco, Mitra, Marcos, Salonga ken Laurel. Nangabak met ni Estrada a Bise Presidente. Naibilang ni Ramos a minority president ta ad-adu nga amang ti kadagupan dagiti botos dagiti nakabalubalna a kandidato ngem ti nagun-odna a botos. Uray no kasta, saan a lapped dayta iti nasamay a panagserbina a presidente ta kabayatan ti terminona ket simmayaat ti ekonomia ti pagilian, ken naawagan pay ti Tiger Economy iti Asia, ngem nasalaw ti krisis ti ekonomia iti sangalubongan.
Idi 1998 National and Local Elections, aglaplapusanan ti nangitarayan ni Bise Pres. Joseph Estrada ti PMP ken ni Speaker Jose de Venecia ti Lakas – NUCD – UMDP, ngem nangabak a Bise Pres. ni Sen. Gloria Macapagal Arroyo. Siam dagiti nagbabalubal a para presidente iti dayta nga eleksion pakairamanan pay da Raul Roco ti Aksion Demokratiko Party, Emilio Osmeña ti Lapian Manggagawa, Mayor Alfredo Lim ti LP, Renato de Villa ti Reporma Party, Miriam Defensor Santiago ti PRP, Juan Ponce Enrile kas Independent, ken Santiago Dumlao ti Movement for National Change.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn