Danaw Mapanuepe
Ti Danaw Mapanuepe ket ti maysa a nasadiwa a danum a danaw a mabirukan iti probinsia ti Zambales iti Filipinas. Napartuat ti danaw kalpasan ti didigra a panagbettak ti Bantay Pinatubo iti 1991. Dagiti lahar kalpasan ti panagbettak ket sinerraanna ti pagayusan ti Karayan Mapanuepe, iti abagatan ti bulkan, a nagkuyog a nalayus ti Ginget Mapanuepe ken dagiti pataenganna. Ti laeng torre ti simbaan a lumlumtaw iti danum ti nabati iti maysa kadagiti purok.[2]
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Mabirukan ti Danaw Mapanuepe iti pagsabtan ti Karayan Marella ken Mapanuepe iti pagtipunan dagiti dua a karayan ken agbalin a ti Karayan Santo Tomas. Dagiti panagtudtudo kalpasan ti panagbettak ti Bantay Pinatubo idi 1991 ket nagpataud iti lahar a nangigabsuon kadagiti bulkaniko a rugit iti Karayan Marella, maysa kadagiti kangrunaan a pagayusan ti bantay a nangipangato ti karayan a kanungpalan a nagpenned iti Karayan Mapanuepe. Dagiti immad-adalem a danum ket nangilenned iti Ginget Mapanuepe a nagiraman kadagiti baranggay ti Aglao (akinbaba), Buhawen ken Pili iti San Marcelino, Zambales. Iti las-ud ti panagdur-as ti danaw, ti pannakabuttaw ken ti naulit-ulit a panagporma dagiti penned ti rugit ket napasamak kalpasan ti tunggal maysa nga episoda ti lahar. Iti kadakkelan a gay-atna, dimmakkel ti danaw iti maysa a kalawa iti 670 ektaria (1,700 acre) ken addaan iti naipenpen a tomo ti danum iti 75 x 106 a kubiko metro (98,000,000 cu yd) sakbay a nakaabot iti agdama a kasasaadna. Ti laeng nabati nga estruktura ket ti torre ti simbaan nga addaan iti dakkel a metal a krus iti tengnga ti danaw.[3] Sakbay ti panagbettak idi 1991, dagiti panagadal dagiti heolohiko a pormasion ken dagiti sedimento ti Ginmget Mapanuepe ket nangipakita a ti lugar ket sitio idi iti maipada a binukel iti lahar a danaw manipud kadagiti duog a panagbettak.[2]
Kalidad ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]
Naireporta a ti danum ti danaw ket narugitan iti agub-ubo a merkurio manipud iti napanawan a Mina ti Gambang ti Dizon a mabirukan iti daya nga aplaya ti danaw. Nupay kasta dagiti makadangran a kemikal ket nalaokandan ken naipampamattian a natalgeden a pagbatokan ken pagkalapan.[4]
Dagiti ladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rodolfo, Kelvin S.; Umbal, Jesse V. "Two Years of Lahars on the Western Flank of Mount Pinatubo". U.S. Geological Survey. Naala idi 2011-06-17.
- ^ a b "The 1991 Lahars of Southwestern Mount Pinatubo and Evolution of the Lahar-Dammed Mapanuepe Lake". U.S. Geological Survey. Naala idi 2011-06-17.
- ^ "The World Behind My Wall: Look Ma, No Mutation". theworldbehindmywall.com. 2011-04-11. Naala idi Agosto 15, 2011.
- ^ http://www.theworldbehindmywall.com/2011/04/mapanuepe-lake.html?m=1
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn zho_Hant