Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Ipapanko lattan nga adda format a sursuroten ken iyaplikar ti programa nga isu dayta ti mangparay-aw. Ket asinoman a mangipatulod iti limmaksid iti format ket agbalin laengen a maikadua a preperensia wenno saan nga isu ti kangrunaan a maibasa ta adda kangrunaan a mangakem kadayta a banag.
No agpakatawa wenno mangparay-aw ti format ti radio program, isu dayta ti iyawis ken isingasing met ti management kadagiti sponsors ken advertisers. Paliiwen met ken sukisoken dagitoy nga sponsors ken advertisers no adu met laeng dagiti dumdumngeg kadayta a programa. No adu ti dumdumngeg, dita ti pangipananda kadagiti ads. Ta no adu ti dumdumngeg, ad-adu met ti pangiyawisan dagitoy nga advertisers iti produktoda. Iti sabali a bangir, no manmano ti dumngeg iti programa, manmano met ti sumrek nga advertisers. No awan ti advertisers, saan nga agbayag ti programa ket matay iti natural death—saan a kimmita wenno kumitkita—awanan iti income, awanan kitaen, useless a negosio no saan a kumita.
Saan a kayat ti management iti programa a saan a kumitkita ta isuda met ti aglugi—bayad iti produksion, ti sueldo ti makinprograma, ti bayad ti kuriente, buis ken dadduma pay. No saan a kumita ti programa kadayta nga oras, option ti management ti panangbaliwda ti programa wenno panangidiayada dayta nga oras kadagiti block timers. Iti block time, sigurado a kumita ti management, maksayan pay ti production cost. Ta bayadan dagiti block timers ti oras, isu a nalawag ti kitaen ti management.
Ngem no kumita ti programa ket adu dagiti advertisers, sigurado a maiyatiddog pay ti orasna—no maysa laeng nga oras dayta, agbalin a maysa ket kagudua wenno dua nga oras wenno nasursurok pay. Ditada a kumita, adda income dita ket lalo pay a papintasenda dayta a programa babaen ti panangawisda kadagiti listeners—ad-adu a listeners tapno adu pay ti sumrek nga advertisers ken sponsors.
“Ti imasna ikalintegan ti agbasbasa a napintas kano met…”
Dillawenyo ti format ti programa? Natural nga idipensa ni announcer ken ti management dayta ta dita la ngarud a kumitkita. Dita nga agtaud ti income. Ket asinoman a di umayon iti format iti programa saan a maikkan iti importansia ta dayta met ti beddeng ti ipapatay ken balligi.
Ngem no saan a kumita ti programa, agkiddawda iti suhestion kadagiti listeners no kasano pay a mapapintas dayta wenno mangpanunotda iti pamuspusan no kasano a mailako dayta kadagiti advertisers ken sponsors. No awan latta, agpukaw ti programa ket masukatan iti sabali manen a programa.
Iti daytoy a naibinsabinsa, makita a dakkel ti pagdumaan ti literatura a nagkawes iti entertainment, ta adda sabali nga awis a gutad ti panagsina ti ar-arapaapen a ngayed ti kinapintas.
Innayon pay ni Agunoy: “Damagek man no nasken nga agsurat ni mannaniw iti makapakatawa?”
No dayta ti forte ni mannaniw, isu a ti mapasamak. Preperensia ti mannaniw daytan iti panagsurat iti makapakatawa
Agsurat ni mannaniw iti marikriknana, paliiw, sirmata, arapaap a di nasken nga agtulad. Nasaysayaat ti magna iti bukod a saka wenno agkarayam no awan saka ta makita dagiti bukod a tugot.
Iti nasurok dua a dekada nga eksperiensa (1986-2008) nga intay itatabuno kadagiti nadumaduma a poetry reading ken yaatendar nga agpaliiw maipapan iti dandaniw kadagiti poetry session, nangaramidtayo iti panagpaliiw, panangidasig ken panageksperimento tapno maammuan ti kinaepektibo ti behikulo nga inaramat. Nangaramidtayo kadagiti panangidasig itoy. Inalisartayo. Saan laeng a dagita, nagsalsaludsodtayo pay kadagiti respetado a mannaniw ken mangisursuro iti akademia maipapan kadagiti dandaniw.#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn