YLOCO
Cacailian, daytoy ti umoctayo amin a mangtunton iti umiso, historical ken responsivo nga reintelectualisasion ti dilatayo a Samtoy. Umaycayo ket ibinglayyo dagiti nabalitocan a pampanunot ken addang nga agservi a raniag ti Ilocano tapno aglayag cas napabaro, napapigsa ken sibibiag a lenguaje a mabalin nga iyatar cadagiti malalaki a dila iti sangalubongan.
Mapagtutungtongan dagiti pacasecnan ti Iloco cas maysa a dila a manarimaan nga aglasat iti reintelectualisasion, pannacapapapintas, evolusion manipud iti cajon a limitasionna iti agdama gapu iti dictar dagiti adda iti bileg nga awanan met ngarud iti calintegan a mangmuli iti daytoy a pagsasao agsipud ta macuna a tagaruar dagitoy.
Dagitoy ngamin a fuerza a nangbeckel iti daytoy a pagsasao, indictarda dagiti napoliticaan nga ahenda a mamagcaycaysa cadagiti dila iti sangcapuruan a Filipinas, maysa a reacsionario a panangtunton iti cunada a "nasionalismo"; ngem iti kinaagpaysona, maysa daytoy a panangtaldeng cadagitoy a dila ket saandan a macatayactac iti lubong para iti globalisasion.
Ita, makitatayo ti nalidem ken macapadanag a pacapayan ti pagsasaotayo nga inramraman dagiti agcuncuna a "maka-Filipino." Impilit dagitoy a tinuccol ti nasimbeng ken narimat a masacbayanna gapu iti panangidictar dagitoy no ania ti rumbeng a maaramid iti daytoy pagsasao a dida met pagsasao, daytoy "Samtoy" saanen a Saomi ditoy no di ketdi cayatda pay a biangan ti panagdur-asna.
Maysa a dackel a camali a datayo nga Ilocano, simmurot iti dictar ti Instituto ti Lenguaje Nasional a macayasan ti alfabetotayo nga Ilocano babaen iti pannacaiccat ti letra c, v, f, ñ, ch, x, ken z. Nacaladladingit a saan a naipilit dagiti editores iti cangrunaan a bunannagtayo a defendaran ti tradision ti literacy ti Lenguaje Ilocana.
Ngarud, naiccat dagitoy a letra, nausar laeng ti k iti lugar ti c, ti b iti lugar ti v, ti p iti lugar ti f, ti ni iti lugar ti ñ, ti ts iti lugar ti ch, ti ks iti lugar ti x, ken ti s iti lugar ti z. Castoy ti agtultuloy ita a mapaspasamac iti dandani isuamin a pagsasao iti sangcapuruan. Napalaus a castoy ti mapaspasamac ita iti Tagalog a pinagparangda a Filipino ket no castoy laeng, saanto a macaruc-at daytoy a pagsasao iti limbo a nangigarangugongan kencuana dagiti ultra-Nasionalista nga agpanggep a mangitag-ay iti daytoy. Ti nasakit, inraman dagitoy amin a dila iti sangcapuruan a casla ketdin cucuada amin dagitoy nupay agparparang laeng a "Tagalista" dagitoy.
Ita, no cayattayo nga Ilocano a ti Iloco agbalin a pagsasao nga addaan tawa a tuman-aw iti lubong ken casta met nga addan iti pundasion iti Astronesiano a capupuonna a pinasingdat ti pannacaalina iti Hispanico a tradision ken pananggaw-atna iti capadasan ti Lumaud, panawenen tapno lumacsidtayo iti dana ti perdision a pangiturturongan ti dila a "Filipino" cadatayo. Panawenen a pabacnangentay ti pagsasaotayo saan laeng a babaen iti panangisublitayo iti impaidamda a ramen ti nabacnang a Latino a tawidtayo cadagiti Español no di pay ketdi ti panangsacdotayo iti capadasan dagiti Ingles ken Americano.
Dagitoy ngarud ti tungtongan iti daytoy a blogsite:
Reintelectualisasion
Estandardisasion
Nainliterarioan a Panagsukisoc ken Kinaescolar
Pannacausar ti Iloco kas Pagsasao ti Panangisuro
Pannacaisuro ti Iloco
Ken Dadduma Pay
Maawiscayo a makipartisipar babaen cadagiti dillaw ken singasingyo.
JOEL B. MANUEL
quy_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn glg_Latn