Bantay Balatukan
Ti Bantay Balatukan ket ti dakkel a kompuesto nga estratobulkan idiay akin-abagatan nga isla ti Mindanao, Pilipinas. Daytoy ket awan kadagiti naipakasaritaan a panagbettak a mangipakpakita ti pumaroliko nga aktibidad. Ti 2,450-metro (8,040 ft) a bantay ket natuktokan ti dakkel nga abut ti bulkan babaen ti sukog ti trianggulo a kaldera ti 15 kilometro (9.3 mi) a kaatiddog ken 10.6 kilometro (6.6 mi) iti kaakabana. Ti Karayan Balatocan ket agtaud ti danumna manipud kadagiti panagayus ti danum ti dakkel nga abut ti bulkan.[3]
Ti bantay ket nasalakniban a lugar iti pagilian ken naidasig a kas Masna a Parke babaen ti nagan a Masna a Parke ti Kabambantayan ti Bantay Balatukan. Ti parke ket aglawa iti 8,423.00 hektaria (20,813.7 akre) nga addaan iti paglappedan a sona iti 1,222.00 hektaria (3,019.6 akre). Daytoy ket napartuat idi Marso 6, 2007 babaen ti Proklamasion Blng. 1249.[4][5]
Dagiti linaon
Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Balatukan ket napno a mabirukan idiay Probinsia ti Misamis Oriental iti rehion ti Amianan a Mindanao, Pilipinas. Ti aplaya a kalsada a nagbaetan ti Balingasag, Misamis Oriental ken Siudad ti Gingoog ket palikmutanna ti akin-amianan a lawlaw ti bantay idiay amianan nga aplaya ti Mindanao.
Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Balatukan ket estratobulkan nga agtayag iti 2,450 metro (8,040 ft) asl (GVP). Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS).
Ti satelite a panangiladawan ket mangipakpakita ti napusek a kabakiran a peninsula a sumariw-at iti amianan idiay Baybay Bohol.[6]
Bulkanismo[urnosen | urnosen ti taudan]
Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak ti Bantay Balatukan. Ti tawen ti naudi a panagbettak ket saan pay a inad-adal, urayno adda met dagiti agay-ayus a lava kadagiti bakras ti bantay a naikeddeng a kas Pleistoseno. Adda met ti pumaroliko nga aktibidad iti bantay, ngem ti pormana ket mangiparang ti nakaro a nurunor.[1]
Ti Bantay Balatukan ke paset dagiti bulkan ti Arko ti Tengnga a Mindanao. Ti akin-amianna unay nga ungtona ket tinawtawagan ti Puntos Sipaka, a mangitudo daytoy ti amianan a daya, ken 267 metro (876 ft) nga eskoria a kono ti bassit a peninsula a tinawtawagan ti Bantay Sipaka.[7][8]
Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kita ti bato ket saan a mabalin a magun-od.
Pannakailista[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Programa ti Global a Bulkanismo ket ilistana ti naudi nga aktibidad ti Bantay Balatukan a kas Holoseno ngem Di naikeddeng.[9]
Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (Phivolcs) ket ilistana ti Balatukan a kas Di aktibo, urayno ti bulkan ket mangipakpakita ti pumaroliko nga aktibidad.[10]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Pilipinas
- Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Pilipinas
- Singsing ti Apuy ti Pasipiko
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Balatukan". Programa ti Global a Bulkanismo, Instituto ti Smithsoniano. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0701-072.
- ^ "Dagit ikangatuan a bantay ti Pilipinas". Pinoy Mountaineer. 2008-02-02. Naala idi 2008-10-29.
- ^ "Balatukan, Gingoog, Amianan a Mindanao, Pilipinas". Mapmapa ti Google. Naala idi 2013-11-15.
- ^ "Nasalakniban a Luglugar ti Rehion 10". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2013-11-22.
- ^ "Proklamasion Blng. 1249". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2013-11-22.
- ^ "Sateliet a Panangiladawan ti Bulkan Balatukan". Mapmapa ti Google. Naala idi 2013-11-21.
- ^ U.S. Army Corps of Engineer (1954). "Argao (Topograpiko a Mapa)". Unibersidad ti Texas iti Biblioteka ti Austin. Naala idi 2013-11-24.
- ^ "Pakaimatangan ti Sipaka manipud idiay Villa Arcadia". Panoramio. Naala idi 2013-11-24.
- ^ "Volcanoes by name". Programa ti Global a Bulkanismo. Naala idi 2013-11-15.
- ^ "Dagiti Di aktibo a Bulkan Paset 1". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS). Naala idi 2013-11-15.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn glg_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn