Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
No adda man ti lugar a pakabekbekkelan ti literatura saan met a nawaya dayta a nasion. Ti literatura ti mangiladawan iti mapaspasamak iti maysa a nasion. Uray no ikawarmo dagiti takiag ken imana, agpunger ti literatura a mangsurot ti kaimudinganna, saan a paikuspil ket irupirnanto latta ti karbenganna. Kastoy ti kapinget ti literatura a mangtunton iti kinapudno.
Agreggetto latta dagiti disipulos itoy nga arte ken dadduma pay a sanga ti arte a mangitaguyod ti ar-arapaapen a panagwaywayas, nga awan ti mangdikdiktar, nga awan ti al-alaenna a biang, a dina pulos bigbigen dagiti addang a manglapped iti panangiparang kadagiti pudpudno a pasamak iti gimong.
Nawaya a literatura – dayta ti nabayagen nga inesseman dagiti mannurat iti pagilian ti Myanmar. Kayatda a marikna, palawaen ken idebelop dayta naidumduma a rikna.
Ti Myanmar ket nabayag nga awanan iti demokrasia, ta adda la ngarud iti sidong ti junta militar. Nabayag a panawen ti panangilaban dagiti umili sadiay a magun-odda ti wayawaya; nagadu dagiti prominente a persona a nagessem iti kasasaad a demokrasia, a pakaibilangan ni Nobel Peace Prize laureate Aung San Suu Kyi, dagiti annak ti literatura a kas kada Ju, Ma Thida, ni nalatak a mannaniw Saw Wai ken dadduma pay.
Ita, ta agparangen ti inessemanda, pumayagpagto metten ti literaturada—a nairaman a nabekkel iti nabayag a tiempo ti military junta.
Iti kaunaan a gundaway, napasamak ti kaunaan nga international literary festival sadiay a nasion, ti Irrawaddy Literary Festival a napasamak idi Pebrero 1-3. Ti taripnong ket inorganisa ni Jane Heyn nga asawa ni British ambassador to Myanmar.
Ti taripnong ket inatenderan dagiti agarup tallopulo a lokal a piksionista, dagiti sumagmamano a bloggers ken journalist tapno tulnekanda ti kaunaan a literary festival iti nasion. Dagiti dadduma nga immatendar ket ni dati a political prisoner a kas ken ni Ang San Suu Kyi a democracy defender iti dayta a nasion.
“Literature has always been a big part of my life and I hope everybody will profit greatly from this event. I’m grateful to Jane for making it possible for us to bring in writers from other countries who will share their ideas and experience with writers from our country,” palawag ni Nobel Peace Prize laureate Aung San Suu Kyi.
Nagiinnadal dagiti nakitaripnong lalo iti nawaya a tema ti suraten—ta ngamin iti kallabes ket saan a nawaya dagiti mannuratda a mangiyebkas no ania ti makitkita ken mapalpaliiwda, no ania ti masirmatada a pagbanagan ti bukodda nga ili iti masakbayan—saanda a naeksperiensa ti kinawaya agsipud ta tenglen ida ti military junta no di man maibalud dagiti sumupring itoy—dagiti manuskrito a maipablaak ket aglasat pay nga umuna iti hunta, banag a makuna a saan a nawaya ti literaturada—nabalud, isu nga inlaban dagiti artist sadiay ti kalinteganda.
Addaan met ketdi ti pagilian ti Myanmar kadagiti sumagmamano a libro dagiti baniaga, kas kadagiti libro da Anton Chekhov, Leo Tolstoy, George Orwell, John Steinbeck ken dadduma pay ngem kalikaguman dagiti umili ti maaddaan iti makunkuna a kabukbukodanda a partuat—ti kabukbukodanda a literatura a sinurat dagiti taal nga umili iti Myanmar.
Narigat ngamin a kunaen a ti maysa a nasion ket addaan iti wayawaya no awan ti maputar a kabukbukodanna a literatura, ta iti kinawaya ti maysa a nasion a maipasngay dagiti literatura nga addaan iti nawaya a tema.
“I hope we Burmese writers could manage to hold a festival like this in the future, based on the experience we get from this one. By doing so, I dream to have a strong and concrete writers’ society,” inyarungaing ni Min Khaik Soe San, maysa kadagiti local writers nga immatender iti pasken ken nangisingasing ti pannakaadda iti naan-anay a wayawaya ti tema ti gapuananda ken maysa kadagiti facilitator iti panagsuratan iti ababa a sarita.
Ti Myanmar (dati a Burma) ket nabaknang kadagiti kultura ken kannawidan a rumbeng la unay a masurat ta narugianen a naraatan ti dana ti literatura.#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn