RIGNAS
"RIGRIGNASEN dagiti loko nga ubbing dagiti pagayen,” naitanamitim ni Bayang iti pannakasirpatna kadagiti uppat nga ubbing nga agtartaray iti kapagayanna iti lungog.
Iti pagtugtugawanna a kalapaw, natibong ti panagdengegna iti garikgik ken katawa dagitoy. Nawaya met a makitana ti pannakaisaplit dagiti nakadumog a dawa kadagiti bakrangda tunggal umaskawda.
Inukradna ti kanawan a dakulapna ket naglagtolagto ti kanigid a tammudona iti kanawan a ramay. Naungap ti bibigna.
“Dinan mauray ti lima nga aldaw,” naitanamitimna manen. Inunor dagiti matana dagiti umamarillon a bulongna a pagay. Sa timmakder ket tinaluntonna ti akin-abagatan a pungto ti kinelleng. Timmaliaw dagiti ubbing idi madlawda ti kaaddana.
“Saan a rummuar iti tengngat’ aldaw ti lawwalawwa. Iti rabii nga agsapotda; no nalamiis ken nasipnget,” naalumamay ti bosesna. Naiturong dagiti matana iti ubing a lalaki nga agpito ti tawenna ken unnat ti buokna.
“Kaing-ingasna latta ti amana,” nayesngawna ket pinadasna a kinarawa ti riknana. Nakarikna iti salemsem.
Nakanganga dagiti ubbing a nagtangad kenkuana. Dua kadagiti lallaki ti nakaiggem iti nagawangan iti gurabis.
“Angkel, kabutengda ti init ta mauramda?” nagkuretret ti muging ti kakaisuna a babai ken kaubinganda iti tallo a tawenna.
“Saan, a. Aginanada iti aldaw, agriingdanto manen iti malem tapno adda pigsada. Nalaglagda ti katayda no kasta a nalamiis. Ket masapulda a nalagda ta ti sapotda ti pagtiliwda iti kanenda. Isu nga inton bigat laengen nga agsapulkayo. Kitaenyo, nagadu dagiti narignasyo iti panagtaraytarayyo. Sayang dagita.” Intudona dagiti naruros a dawa. Sumirsirip ti dadduma kadagiti dapan ti ubing nga unnat ti buokna.
“Angkel, dimi met ‘gamin ammo!” kinuna manen ti babai.
“Ay, wen. Isu met la a rabii no mapankayo ‘yan da Anti Sayya idi,” kinuna met ti inaunaanda sa ginuyodna ti ima ti unnat ti buokna sa nagtarayen nga immadayo.
“Lokona’toyen nga ubing,” nakuna ni Bayang. Agwingwingiwing a mangbuybuya iti panagiinnuna dagiti ubbing iti dakkel a tambak.
TIMMANGWA ni Sayya iti tawa ket sinirpatna ti kabus a bulan a nagkul-ob kadagiti bulong ti pakak iti daya. Nakalawlawag ket nakangayngayed ti aglawlaw nga ad-adda a mangpagpagayebyeb iti iliwna ken ni Leon. Mano kadin a kabus ti limmabas sipud daydi naudi nga isasarungkarna?
Pimmanaw iti tawa ti kuartoda a pagtamtamdaganna tapno kitaenna ti anakna; narnekanen iti turog daytoy. Iti sumarsari a lawag ti bulan iti tinidtid a bulo a diding ti balayda, nalawag a makitana ti rupa ti anakna. Ipalpalagipna la unay ti rupa ni Leon.
Pinunasan ni Sayya ti ling-et ti ubing iti muging daytoy. Nadagaang ti rabii. Napaidam pay ti angin. Dagiti bulong ti arubayan, di man laeng agkuti.
Simmirpat manen iti silulukat a tawa. Adda anniniwan a sumungsungad manipud iti laud. Kumarasakas dagiti nagango a bulong ti kawayan a mapayat iti bangir a solar.
Babaen ti anniniwan, iladladawanna a maysa a lalaki ti dumteng. Ti danapegna, kas iti kabalio a pagpagpaguyod ti maysa a nabaknang a taga-ili; ti takderna, kas katangken ti sagat nga adigida a saan a basta tumbaen ti bagyo; dagiti nabibisked a pammagi a tinubay ti trabaho iti away.
Maripar itan ni Sayya ti sangaili. Addaan iti langa a pagragutan ti asino man a babai iti lugarda.
Nagapo ti lalaki idi makabatog iti balay. Timmamdag ni Sayya iti tawa sa met laeng pimmanaw. Sinabatna ti dimteng.
“Bayang! Rabiin, apay?”
“Aglubilubida idiay kuada Canya. Kunana a sukonenka. Uray apagbiitka laeng. Nalipatamon ti awisna?” Natibong ti boses ti baro.
“Wen gayam, kasangayna ita!” Immisem ti balasang a panglingedna iti bainna.
“Umulika.”
“Dika unay ‘gamin agpampanunot. Dimo bilangen dagiti matnag a binulong ti kalendario ta nayonanda ti uged dayta mugingmo.” Immisem iti apagbingi ni Bayang. Nagranitrit ti pangal ti agdan iti yuulina.
“Kasla inkabesam dayta manipud iti Bannawag,” inkatawa ni Sayya. Ngem iti unegna, kunkunana: Diak magawidan ti riknak. Ammom metten ti makagapu. Di man laeng nasurnadan daydi isasarungkar ni Leon. Uppaten a kalgaw. Dina kadi man laeng kailiw ti anakmi? Mano pay ngata a kabus ti buyaek tapno laeng maep-ep ti iliwko? Agsubli pay ngata iti dennami nga agina?
Nakita ni bayang ti panagtulid ti gimmilap a banag iti pingping ti balasang nga ina. Natnag iti datar. Kinaut ti baro ti bolsana ket indiayana ti inabel a paniona ngem di inawat ni Sayya.
“Tungpalento ni Leon ti karina…kadakayo nga agina…” Napnuan iti namnama ti timek ni Bayang. Maasian la unay iti langa ni Sayya.
“Ngem kaanonto a sumangpet?” Inamlid manen ni Sayya ti pingpingna.
“Inta ketdin ket amangan no awan ti para bayoda,” kinuna ketdi ni Bayang ket nagturongen iti agdan.
“Innak la ngarud agsukat ken agpakada ken ni Apong dita sipi..”
Timmaliaw ni Bayang; insurotna ti panagkitana iti balasang. Nalapsat latta uray addan maysa nga anakna. Narikna ti baro ti kasla pannakapika ti barukongna.
Nagasatka unay, Leon, Naitanamitim ni Bayang. Apay a maituredmo nga ikastoy dagiti aginam?
AGPADA nga agduyos da Leon ken Bayang ken ni Sayya a kinaubingan ken kataebda. Nagtulagda nga aggayyem nga awan ti agsaksakit ti nakemna asino man kadakuada ti sungbatan ti balasang.
Di mailibak ken ni Leon ti naidumduma a kinasinged ni Sayya ken ni bayang. Kanayon nga agkuyogda iti panggedan: panagburas iti mais, panagpag-utan iti mani, panaggatud wenno panaggapas. Arigna addan nagkinnaawatanda. Kinapudnona, binagaanen ni Sayya ni Leon a barkada laeng ti mariknana para kenkuana.
Ammo ni Leon, ti panagkadkaduada da Bayang ken Sayya ti pakaarusanna. No pammagi, agpadada ken Bayang. Ngem natataer nga amang. Dina met ngaminmasango ti sumalog iti talon ta agad-adal idiay kabesera. Agnaed pay iti ili isu a manmano nga agkitada ken Sayya. Adayo ti nasurok a lima a kilometro a kabambantayan a pagnaenna no agawid iti minalem. Tunggal Biernes laeng daytoy nga agawid iti barioda.
Iti laksid ti kinapasig ti rikna ni Sayya ken ni Bayang, di impudno ni Bayang ti riknana. Amkenna ti mabalin a biagdanto ken Sayya.
“G’yem, adda kadin nagkinnaawantanyo ken Sayya?” kinuna ni Leon ken ni Bayang iti dayta nga aldaw a nakatugawda iti pingir ti napagtutuon a bato. Addada iti Banurbor, iti waig a pagdigdigosanda. Ditoy ti ayuyangda nga aggayyem sipud pay idi adda puotda. TI burubor met laeng ti nangsaksi iti szpatada nga aggayyem nga asino man a maabak iti puso ni Sayya, batokenna iti maminsangapulo ti sangapulo kadapan ti kaunegna a dissuor.
Nagkatawa laeng ni Bayang a nangpidut iti natnag a bulong ti kaimito nga adda iti rangkis. Impaaudna daytoy iti danum.
“Dinak koma katawaan, G’yem. Ibagam no bumatokakon.”
“Dika man agkaskasta. Diak pay naipudno ti ayatko. Adda amakko…” IMmanges iti nauneg ni Bayang.
“Ngem talaga nga ay-ayatem?”
Pinerreng ni Bayang ni Leon. Nabayag a nagsinnanggol dagiti matada.
“Waswasek koman ti tulagta,” kinuna ni Leon. “Diak mabuteng a bumatok. Ngem ay-ayatek ni Sayya…”
Ad-addan a saan nga insina ni Bayang ti panagkitana iti gayyemna. Adda durdursok ti panagdesdesision ti gayyemna. Isunto ket ti pakaisarsarakam, kunkunana pay no kua.
“G’yem, ipabus-oymo laengen kaniak ni Sayya. Ipagpagapum laengen iti panaggayyemta. Diakto baybay-an. Dinto agbisin iti dennak.”
Nakigtot ni Bayang iti sinao ti gayyemna. Napatilmon pay. Isu daytan ti kunkunana. Kasla iparparupan ni Leon nga awanto ti naraniag a masakbayan ti balasang iti dennana. Tagtagibassiten ti gayyemna ti kabaelanna? Kasla napitik ti lapayagna.
“Awan koma met ti kinnastaan, a, G’yem.”
“Ibagbagak laeng ti pudno, G’yem.”
“Kadagiti ibalbalikasmo, diak ammo no gayyemka pay.”
“Ngem no talaga nga ay-ayatem ni Sayya, agpanunotka, G’yem.”
Namrayan laengen ni Bayang a kinita ti nagkinnamat a dua nga agatol a simmelsel kadagiti bato. Idi kuan rimmuar ti maysa. Addan sabali a kadduana. Dakdakkel.
Insublina a miningmingan ti gayyemna. Isu kadin daytoy daydi gayyemna? Daydi kanayonna a kadkadua.
Tiningitingna dagiti balikas ni Leon. Agang-angaw ti gayyemna? Tinukkolen ti gayyemna ti tulagda.
“Ania? Kinuna ni Leon. Agkatkatawan daytoy.
Nagsuek ni bayang iti simmarming a waig. Tanda kadi ti yaanamongna iti kayat ti gayyemna a mapasamak? Binay-anna ti pungtotna a timmipon iti nalamiis a danum. Inyaonna ti ulona ket pinunnona iti angin ti barukongna sa limned manen.
SIPUD iti daydi a panagsaritada ken Leon, liniklikanen ni Bayang ni Sayya. Uray ni Leon. Naamirisna a pudno ti kinuna ni leon. Ania ti napintas a masakbayan a maidiayana ken ni Sayya? Gagangay a mannalon laeng.
Dimlaw met ni Sayya iti panagliklik ni Bayang kenkuana. Mano laeng a balay ti nagbaetanda ngem kasla adda iti kabangibang nga ili no lablabsen ti agsao. Dati, inaldaw nga adda ti baro iti paraanganda. Kurangna laengen nga agindeg iti balayda ta pasaray payen makipangan. Ngem kadagiti naud-udi a naglabas nga aldaw, uray koma anniniwan laeng ni Bayang ti makitana. Ni ketdi Leon ti ad-adda nga um-umay.
Agpaspasapas ni Bayang iti pan-aw a pagreppet kadagiti pagsikkaenna iti bunubon iti turod idi mapasungadanna ni Sayya. Naladawen idi mapanunotna ti aglisi.
“Apay a lislisiannak? Adda kadi basolko?”
“Awan. Adu la ti obrak a kasapulan a maiwakas.” Naginkakalunkon ti baro iti pan-aw. Pinilina dagiti nalalagda.
“Saan a pambar dayta. Adu met obram idi…”
“Adu a talaga ti obrak…”
“Agul-ulbodka!” kinuna ti balasang; masimron; nadagsen dagiti paddakna nga immadayo. Pakawanennak, Sayya. Naragragsakkanto iti sidong ni Leon, naitanamitim laengen ni Bayang.
Ninamnaman ni Bayang ti pannakisarita ni Leon kenkuana. Nagkitada iti waig.
“G’yem, nagun-odkon ti arapaapko.” Imparabaw ni Leon ti takiagna iti abaga ni Bayang. Sa nagkatawa.
Timmalikud ni Bayang ket nangpidut iti bato. Imbakalna iti kaleddaan. Sinurot ti matana ti bato. Dina ammo ti nagdissuanna.
Kalpasan ti makatawen, naammuan ni Bayang nga agpa-Manilan ni Leon ken dagiti dadakkelna. Idiayda kanon nga agnaed-iti sidong ti babai a kabsat ni Leon a nayasawa sadiay. Idiay kano metten nga ituloy ni Leon ti kursona a kinainhiniero sibil.
Ngem ni Bayang, pangalaanna iti pagbasana? Makitaltalonda laeng iti apong ni Leon nga immun-una a nagdappat ditoy Salakan, dagiti nangpatag iti tapaw tapno agbalin a talon. Iti laengen talon nga ipakatna ti panawenna bareng adda pay gasatna nga agur-uray.
Iti kasasaadna, kasano nga agpannakkel ni Bayang ken ni Leon? Pudno unay a masapul ni Sayya ni Leon. Ulilan a demmang ti balasang idi agtawen pay laeng ti sangapulo. Nakimat ti amana bayat iti panagar-aradona iti sinilong nga awatna iti ama ni Leon. Kalpasan ti dua tawen, simmaruno met ti inana a nalmes iti Karayan Padlan iti ilalasatna koma a mangyudong iti lakona a nateng iti ili. Ni laengen apongna a Garan ti nagtartaripato kenkuana. Ket lakayen ni apongna sa parparigaten pay ti reumana.
No dadduma, di mamati ni Bayang a talaga a nairanta ken ni Canya. Isu ti kapatarna. Awan met ti pagkunaanna ken ni Canya. Napintas ken ub-ubing ngem ni Sayya. Nasingpet, mannakigayyem ken kanayon nga dda iti sibayna. Saanna a nobia ngem ammona ti rikna ti balasang kas ti pannakarikna ni Sayya iti riknana.
Nasinged ni Canya iti bagina ken ni Sayya. Isu nga iti kaawan ni Leon, simminged manen ti panaglangen da Bayang ken Sayya. Adda ni Bayang a manglinglingay ken ni Sayya no kasta a malmalday. Ammo ti baro, napunasen daydi gura iti nagbaetanda. Ti pakaburiboranna, in-inut met a nagsubli daydi kinasinged ni Sayya. Ket iti tunggal aldaw a makita ni Bayang ti balasang, maip-ipas ti barukongna. Apay a masapul nga agtuok iti kastoy idinto nga arigna gawgaw-atenna laeng ti balasang? Adda kenkuana amin a gundaway. Ngem gayyemnanto latta ni Leon uray ania pay ti inaramid daytoy.
SIMMANGPET ni Leon manipud iti Manila. Mailiw kano unay ken ni Sayya. Ket idi agdua a bulanen sipud pimmanaw manen ditoy Salakan, saanen a rumrummuar ni Sayya iti balayda. Nagbunga gayam ti isasarungkar ni Leon. Ngem saanen a nagparparang ni Leon manipud iti daydi naudi a panagawidna. Agingga iti nagpasngay ni Sayya. Ket ni Bayang ti adda iti sibayna, a saan ketdi a ni Leon.
“Nalabese unayen dayta a panagsakripisio Barok. Uray dimo ungapen ‘ta ngiwatmo, agsasao met ‘ta garawmo,” kinuna ni Ama Garan.
“Gayyemko ni Leon, Apong. Gayyemko met ni Sayya. Pakaragsakak no ania man ti maitulongko.”
“Barok, nagasgasat koma ti apok no sika ti pinilina ngem ti aguray iti tao a dina met ammo no kaano nga agsubli. Dina pay umay sirpaten dagitoy agina. Kaniak, uray dinan itungpal ti apok. Total, kasla awan met panggepna a kasta.”
Daytoy kadi ti nam-ay nga ibagbaga idi ni Leon a para ken ni Sayya?
Pudno a saanen a nasurnadan daydi nga ibibisita ni Leon. Kadagiti simarsaruno a tawen, nagpukaw ni Leon iti unibersidad a pagad-adalanna. Awan ti makaibaga iti napananna. Uray dagiti dadakkelna, dida maipatuldo no ‘yan ni Leon.
NAPATARAIGIDAN ti solar iti palangka nga iti tunggal maysa adda nakatugaw a balasang. Adda hasag a manglawlawag iti aglawlaw. Kumarayam ti bang-i ti natudok a manok iti igid a paglalanglangan dagiti baro.
“Oy, sumungsungaden ti biag-‘toy-biagmo, Canya!” sinurdo ti maysa ti lumablabassit nga agkasangay. Kas kalabbassit ti kayanga a naipalawlaw iti arubayan nga uray ti sipnget agandap ti marisna.
Adda ti imatang ti amin iti nagkuyog a pareha nga umas-askaw iti naimuntar nga alad. Nakakayang ti maysa nga ubing a lalaki iti tengged ti baro. Kasla agamada a kitaen. Nakapuot ti ubing itay agpakada ni Sayya ken ni Ama Garan ket kimmarayo. Awan ti naaramidan ti balasang nga ina no di isurotna ti ubing. Total, nasapa met pay.
“Agtalnaka man, Francia. Nakababain!” kinusilapan ni Canya ti kataebna a babai nga adda iti sikiganna.
“Naragsak a panagkasangaymo, Canya!” inkablaaw ni Sayya. Binisongna ti gayyemna. Inisemanna dagiti dadduma a babbalasang a mangkabkablaaw met kenkuana.
Inggay-at ni Sayya nga alaen ti anakna. Inyawatna dagiti takiagna iti ubing ngem nagwingiwing daytoy.
“Junior, bumabakan ta mapan tumulong ni angkelmo nga agbayo.”
“Mandiak!” Inet-etan ti ubing ti rakusna iti ulo ni Bayang.
Nagkakatawa dagiti sangaili.
“Naragsak a panagkasangaymo, Canya!” Adda inyawat ni Bayang a nasilap a nabungon a banag. Indissona ti ubing a dina pay koma kayat ti bumaba. Nagpakada ket nagtarusanna nga innala ti al-o a naipasanggir iti diding. Sinandianna ti maysa a lalaki a napan nagtugaw iti pasagad.
Nakiasud ni Bayang. Mayat ti panagdanggay ti garaw ti tunggal maysa.
Rinuggian met ti dadduma ti nagkanta a kaaduan ti kanta para iti agkasangay.
Nakiin-innestoria ni Sayya. Nagay-ayam met ti anakna a pasaray mapan umarakup iti saka ni Bayang nga agbaybayo.
“Mailiw ti ama ti anakko,” nakuna ni Sayya.
Inyawis ni Sayya ken ni Bayang ti panangitulnogna kadakuada idi agkakanayonen ti suyaab ni Junior. Ngem inggawid ida ni Canya. Pinaiddada ti nakaturog nga ubing iti kawayan a katre nga adda iti pataguab. Ni Bayang, nakiragup kadagiti lallaki a mangsangsango iti sangabayengyeng a basi. Madamdama pay, napnon ti aglawlaw iti natitinggaw a garakgark ken katkatawa. Nalpasen ti umuna a taraok dagiti manok idi in-inut a maburak ti ummong. Nagpakada ni Sayya ken ni Canya.
“Innak itulnog ida…” kinuna ni Bayang.
“Sika latta,” kinuna ni Canya. Nagkatawa ngem saan a nakalisi ken ni Sayya ti panagbaliw ti rupana.
Nabayag nga awan ti arimekmek iti nagbaetan da Sayya ken Bayang bayat ti panpannagnada. Ni Sayya ti nangbakruy iti ubing a narnekan iti turog.
“Mod’toy ni Junior ta sublatanka,” kinuna ni Bayang idi agangay.
“Bay-amon. Nabannogka a nagbayo itay.”
“’Mod’toy ketdin,” kinuna ni Bayang ket innalana ti ubing.
Awan manen timtimekda.
“Wen gayam, ania ti dimo pangayatan ken ni Canya?” Agduyduyos kenkuana ti anak ti kapitan.”
“Darsem ketdi ket, ne, agluan ti parbangon!”
“Kasano ngatan ni Leon itan?”
“Diak madanagan. Dandanin sumangpet.”
Naggiddanda a kimmita iti layap a limmabas iti ngatuenda ken nagsuek iti likudan ti turod. Nagtanamitimda a dua.
“Mabalin a maammuan no ania ti dinawatmo a grasia?” inimtuod ti balasang.
“Awan! Adda met, aya.”
“Ibagamon, a!”
“Bukodko la a dawat daydiay. Mamatpatika met iti pammati dagiti babbaket a di agsapsapin.”
`”Makaamoka. Sapay koma ta agpadata iti dinawat…nga agawiden ni Leon...”
Pinardasannan ti nagna.
Kasla nasudak ti barukong ni Bayang. Kimmamat ti baro.
“Dinawatko ti panagragsakmo koma…” inyarasaas ni Bayang kadagiti umel a sabong ti kawkawati a nalabsanda. Asidegdan ti balay da Sayya.
“INKA koma biit iridep, Sayya. Nagmalmalem ken nagpatpatnagka nga addaka idi iti sibay ni Leon agingga iti naitabon.” Naalumamay ti timek ni Bayang. Addada iti kadaklan ti balay da Sayya. “Kaasiam met ti bagim. Kasapulam met ti inana.
“Bayang, uppat a kalgaw a naguraykami. Uppat a kalgaw a nangnamnamaak. Apay a kastoy? Daytoy kadi ti subad ti panagurayko?” Timmakder ni Sayya. Nagunggon manen dagiti abagana.
Napan innala dagiti nagannak ti nobiona ti bangkay ni Leon iti kampo dagiti Army iti kabangibang a probinsia. Natatek iti bala ti bagina. Maysa kano kadagiti nakiranget kadagiti Army. Kimmapon gayam kadagiti rebelde iti Central Luzon. Di ammo ni Sayya no apay a napanunot ni Leon dayta.
“Laglagipem koma nga adda pay ti anakmo a pangibukbukam iti panawenmo. Dimo koma ipalubos nga agbalin a kasla rignas ti anakmo nga apaman a nairisang, makaammon iti biagna.”
Ad-addan ti saibbek ni Sayya. “Dagiti nalaing nga apong ti anakko…Saanda a bigbigen nga apoko ti anakmi ken Leon…”Agsangiten ni Sayya.
“Agyamanka laengen ta ditoy ilitayo nga impunponda ni Leon.”
Ti sangit, nagbalin nga ugaog.
INTUGAW ni Bayang iti tambak, impauyaoyna dagiti sakana ket immapiras kadagiti nagdumog a dawa. Ditoy ti dalan dagiti ubbing nga agturong iti kinelleng. Di pay simmingising ti init. Inulsan ti angep ti naiwaknar a kataltalonan.
“Yaman pay ta nagangep,” nakunana iti nakemna.
Sangadanganen ti init iti lulonan ti bantay iti daya ngem awan pay dagiti ubbing. Naakasen dagiti angep. Itay, adda dagiti lawwalawwa a nakitana a nakapakat dagiti sapotda. Kasla bambanti ti limminas a sapot. Adda nabungon a pattulit, kuriat, kulibangbang ken tuwwato kadagitoy.
“Awandan!” nanyesngawna manen. Timmakder ket inasakna ti nalungog a paset ti kinelleng. Binuyana dagiti nakadumog a dawa nga ap-apirasen ti pul-oy.
“Inton bigat mabalinen ti agani.”
Pagam-ammuan, nakangeg iti agriringgor nga ubbing. Timmaliaw ket nakitana ti tallo a lallaki ken maysa babai nga ubbing nga agsasaruno iti tambak. Agtatarayda.
“Aluadanyo dagita pagay,” kinuna ni Bayang.
Kinuyog ni Bayang dagiti ubbing a napan nangala kadagiti nakitana itay a lawwalawwa.
“Nagpintas!” kinuna ti unnat ti buokna iti pannakakitana iti dakkel a lawwalawwa.
“Saan a mabalin nga ay-ayamen dayta, Junior! Lawwalawwa ti nuang dayta!” Nagkatawa ni Bayang.
“No nagdakkel, Angkel!” kinuna ti ubing.
“A, di ammo, aya Angkel?” kinuna met ti ubing a babai.
Inubba ni Bayang ti babai. “Sika, saan a lawwalawwa ti ay-ayammo, wen?”Tulongam koma ni inam nga aglaba, a. Ken dimo tultuladen ni Unior nga angkel ti awagna kaniak.”
“Lakay! Mamigatka pay!”
Tinaliawda ti nagpukkaw. Agpaypayapay ni Canya nga adda iti kalapaw.
“O, pukpukkawannakan ni inangmo!” kinuna ni Bayang ket indissona ti ubing a babai. “Junior, agawidka pay laeng ket no sapsapulennakan ni inangmo!”
“Wen, Angkel,” kinuna ti ubing ket timmaray a nangkamakam kadagiti padana nga ubbing nga immunan.
Nangibulos ni Bayang iti nauneg ngem makapabang-ar a sennaay. Anian a naggasat ken ni Canya. Wen, ay-ayatenna ni Sayya. Ngem kasano a baybay-anna ni Canya a nanglinglingay kenkuana kadagiti panawen a kalidayna? Ken bay-bay-anna kadi a kasla rignas ti agpitpitik iti saklulo ni Canya gapu laeng iti panagayatna ken ni Sayya? Ni met laeng Sayya ti nagkuna kenkuana a masursuro ti agayat. Agpayso, ay-ayatennan ni Canya. Unay-unay.
Ket mangnamnama a kastanto met ni Sayya iti anak ti kapitan a nangikallaysa kenkuana.
-Bannawag, Agosto 20, 2007
isl_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn cjk_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn