AGPRITPRITO iti tilapia ni Manang Ester Nasoto ngem sangkataliawna ni Manong Sabas Mierkoles a nakailad iti butaka iti salas. Nakadisso ti kapena iti lamesita iti abayna. Nailansa ngamin ti panagkita ti maikadua nga asawana ken ni Gina Lou nga anakda ken daydi Loreto Nasoto. Madama nga agsagsagaysay ti balasang iti sango ti dakkel a sarming a naisab-it iti di pay napalitada a diding ti salas. Mapan daytoy iti eskuela. Addan iti maikadua a tawen ti BSE idiay CSU Sanchez Mira.
Manen, tinaliawna ti asawana. Kitkitaenna pay laeng daytoy ni Gina Lou a madama itan a mangipuspusitsit iti bangbanglo iti blusana. Dimmakkel ti panaganges ni Ester. Kinaemna dagiti sangina. Agaluadka, lakay, agaluadka! Inngayemngem ti unegna. Dinak pakitaan iti di nas’yaat ta labananka!
Isublat a miningmingan ni Manang Ester ti balasangna. Bagayna la unay ti pangatiddogen a buokna iti kimmampuso a rupana. Kalalainganna ti kabayog ti barukong daytoy. Nabaknang ti patongna idinto a muldotan dagiti gurongna. Awan nagdumaanda idi isuna ti balasang. Natawid ketdi ti anakna ti pudaw daydi amana.
Nagsig-am a nangibaw-ing ti panagkitana iti tawa iti daya ngem nalawag a maanninawanna iti suli dagiti matana ti asawana a dagus met a timmaliaw. Idi pay laeng naminsan a bulan a mapalpaliiwna ti garaw ni lakayna. Idi damo, dina inkankano dayta. Ngem idi kinuna ni Manang Minnang a kumarina nga adda itsura ti balasangna ket amangan no magargari ti asawana, sinipsiputannan ti garaw ni lakayna. Pinalpaliiwna met ti balasangna. Sa laengen mapan agangkat ni Manang Ester iti ilakona nga ikan idiay ili no kasta a nakapanawen ti balasangna. Ikarigatanna met ti makaawid sakbay a sumangpet daytoy nga aggapu iti eskuela.
Nakapanawen ni Gina Lou ngem adda pay laeng babassit a dalagudog iti barukong ni Manang Ester. Nanakliing ti pinggan a lata a naibbatanna. Pinalag-anna ti unegna babaen ti pangibulosna iti nauneg nga anges. Sabagay, kinuna met ketdi ni Sabas idi agar-arem pay la kenkuana nga ibilangna ni Gina Lou a kas pudpudno nga anak. Ket tinungpalna met dayta a karina. Tatang pay ketdin ti awag ti anakna iti asawana. Ngem apay itan?
Nasurok pay la a dua tawen a nagdenna da Manang Ester ken Manong Sabas. Apagturpos ni Gina Lou idi panawan ida daydi Manong Loreto. Saan a nalasatan daytoy ti sakitna a leukemia. Nasakit unay kenkuana ti ipupusay ti asawana ta di man la nakita daytoy ti panagturpos ni Gina Lou ken ti pannakaaddanto met ti manugang ken appokoda. Ngem an’a ngarud ti mabalinna no isun ti keddeng ti asawana. Sabagay, agpayso tay kunada a bua laeng ti agbungil ditoy daga.
Naam-ammo idi ni Manang Ester ni Manong Sabas iti tiendaan ti ilida a Ballesteros – open market idi. Mapan idi agangkat ni Manang Ester iti ilakona nga ikan. Isu met nga agideliber – pahinante laeng – da Manong Sabas iti baraniti. Naggapu dagiti ikan iti ilida a Pamplona. Adda anakda ken Simang – ni Roysie. Daksanggasat ta nairamanda a narneb iti naglugananda a barangay a mapan idiay Camiguin. Mapanda koma agbakasion idi iti nakaiyanakan daydi Manang Simang. Adda idin ti anakna iti maikalima a tukad ti elementaria.
TIMMANGAR dagiti buok ti pispis ni Manang Ester iti damag a nangngegna iti radio. Maipanggep daytoy iti maysa a balasitang a gungundawayan ti agsiuman kenkuana. Impulongna iti inana ngem saan a mamati daytoy. Ketdi, inkalinteganna ti asawana. Basol kano ti anakna ta ar-aritenna kano ti agsiuman kenkuana. Saan kano a maaramid ti maikadua nga asawana ti ipabpabasol ti anakna.
Immanges ni Manang Ester iti nauneg. ‘Yad-adayom, Apo! kinunana iti nakemna. Iniddepna ti radio. Ania ti klasena dayta nga ina? Ania a puso ti adda kenkuana? A, rinimbawan kadin ti panagayatna iti maikadua nga asawana dagiti dungngo ken ayat nga impaayna iti anakna? Dara ken lasagna dayta kilkilawen ti maikadua nga asawana ket paboranna pay la daytoy! Hu! Makapatayak no siak!
(ADDA TULOYNA)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn