Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Saan nga agkupas ti karisma dagiti dandaniw uray iti panagraira ti kabaruanan a teknolohia. Saan a nabati wenno pinanawan ti teknolohia. Adda latta a katakunaynay ti baddek ti panawen. Adda latta a makipaspaset iti gunay ken pagturongan ti tao. Ti daniw adda iti amin a panawen.
Ta saan nga agmawmaw dagiti nabalitokan a pampanunot a mangibunga iti naraniag a masakbayan. Agnanayondanto latta a naibudi iti biag ti tao; aniaman a kasasaad, iti panawen ti ragsak wenno liday, iti panawen ti kalamidad wenno talinaay, iti panawen ti isem wenno misuot ken dadduma pay, addanto latta dagiti dandaniw. Ta mismo a biag ket maysa a daniw.
No intay taldiapan ti nakakaskas-ang a napasamak itay napan a tawen sadiay Japan, agaligagawtayo pay a manglagip. Ta kalpasan ti ginggined, sinaruno ti pannakaisaruag ti tidal wave wenno higante nga aluyo ket pinunasna a naminpinsan ti rupa ti lugar. Limmaok pay a nayon ti pagam-amkan ti radieson ti nadadael a nuclear reactor sadiay Fukushima Prefecture.
Anian a delubio a linak-amda. Anian a kinadamsak ti nakaparsuaan!
Ngem naidumduma ti kinatao dagiti Hapon, natibker a sumaranget kadagiti pannubok ti biag. Saan a bastabasta lattan paibalat kadagiti kalamidad, sipipingetto latta a tumakder, makidangadang nga awanan panaginkukuna ken addaan latta iti positibo a panirigan. Saan a mabasa a naiyurit iti rupada ti kanibusanan wenno ultimo ti amin no di ket imbilangda laeng ti napasamak a kalamidad a pettat ken di mapakpakadaan a pagteng iti biag ti tao.
Ta iti biag ti tao, saan a pagduaduaan ti idadateng dagiti kalamidad a parnuayen ti nakaparsuaan. Saan met a mapakpakadaan. Basta kellaat lattan a dumteng. Awanan ballaag. Isu a saan nga ammo no kaano a dumteng wenno mapasamak dayta a kalamidad – ken no ania daytoy.
Dimteng dayta a kalamidad a nangdayyeg iti narang-ay a pagilian. Adu ti nadadael a sanikua, adu dagiti daksanggasat a di nakalasat, adu dagiti nadadael nga imprastruktura ken dagiti dadduma a disso, saanen a mabalin pay a pagindegan ta nagbalinen a kadanuman. Inayon pay ti pannakadadael ti planta nuclear a nagipangta iti nakarkaro pay a kalamidad, ti radiation.
Pudno la unay a makapasainnek ti nakaladladingit a buya a maimatangan.
Ammoyo kadi no ania ti maysa a panangagasda iti linak-amda a delubio?
Dandaniw!
Wen, dagiti dandaniw a mangited iti tibker ken pinget tapno mapanawanda ti saem nga imbunga ti napalabas a kalamidad. Sangsangkamaysada, manipud iti agtawen iti uppat agingga iti agtawen iti siam a pulo a nakipartisipar ket inyikkisda ti riknada nga umalut-ot iti nakaitebbaganda a didigra.
Sakbay a dimteng ti nakaam-ames a kalamidad, nagsuratdan kadagiti dandaniw ket inda inurnong dagitoy. Naipablaak dagiti dadduma iti Blue Window Magasin. Inawaganda dagiti dandaniwda iti “Our Words, from Children in Fukushima” a nangipaay iti naidumduma a kinaragsak ken namnama.
Kalpasanna, dimteng ti kalamidad. Pinunasna ti rupa ti lugar. Ngem saan a napunas ti riknada – dagiti dandaniwda – dagiti balikasda.
Uray ita a panawen ti iPhone ken iPad, saan a lapped kadakuada ti mangibunannag iti marikriknada. Babaen ti libre nga application nga idownload ti iPad wenno iPhone naurnong manen dagiti dandaniwda – “Our Words, from Children in Fukushima” nga inaramid ni Akihiro Takahashi.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn