TOPIKO ITI AKKUB
Dakkel ti Maaramidan ti Kinapositibo!
Panagkunam, ania kadagitoy ti kadakkelan ti epektona iti kinaragsakmo?
ti situasionmo
ti genes-mo
ti panagpampanunotmo
ADDA dagiti mangpili iti “ti situasionmo.” Mabalin nga ibagada, “Naragsakak koma . . .
“no ad-adu ti kuartak”
“no mayat ti nakiasawaak”
“no nasalsalun-atak”
Ngem iti pudpudno a biag, dakdakkel ti epektona iti kinaragsakmo ti panagpampanunotmo, wenno ti panagkitam kadagiti bambanag, no ikompara iti situasionmo ken genes-mo. Nagsayaat a maammuam dayta. Apay? Makontrolmo ngamin ti panagpampanunotmo, saan a kas iti situasionmo wenno iti genes-mo a bassit la ti maaramidam wenno awan ti kontrolmo.
“NASAYAAT A PANGAGAS”
Kuna ti maysa a pagsasao iti Biblia: “Ti puso a narag-o [wenno, naragsak] nasayaat a pangagas, ngem ti espiritu a nadanar magmaganna dagiti tulang.” (Proverbio 17:22) Iti sabali a pannao, dakkel ti epekto ti panagkitam kadagiti bambanag! Nakadepende iti dayta no magaw-atmo dagiti planom wenno sumukoka, wenno, no agbalin a nasayaat wenno dakes ti ugalim gapu kadagiti trahedia.
Mabalin nga adda dagiti saan a kombinsido iti dayta. Baka irasonda:
‘Apay koma nga agpammarangak a naragsak no marigrigatanak met?’
‘Uray kasano ti kinapositibok, dinto latta mabalbaliwan ti situasionko.’
‘Kaykayatko laengen, a, ti agbalin a realistiko ngem ‘tay agar-arapaap.’
Kasla adda met puntoda. Ngem adda a talaga pagimbaganna ti positibo a panagpampanunot. Kas panangiladawan, panunotem dagiti sumaganad a senario.
Iti pagtrabahuan da Alex ken Brian, adda agduma a proyektoda. Agpadada a dedikado iti trabahoda. Kalpasan a nakita ti superbisorda ti trabahoda, adda dagiti imbagana a dakkel a kamali iti tunggal proyekto.
Alex: “Adun a panawen ken bannog ti impuonak iti daytoy a proyekto ngem adda latta kamalik! Diak talaga a linia daytoy a trabaho. Uray kasano ti panangikarigatak, dinto latta umanay. Awanto met la serserbina ti panagporsegik.”
Brian: “Impakita ni boss-ko dagiti nagustuanna iti trabahok, ngem adda latta dagiti serioso a kamalik. Adda dagiti napateg a nasursurok a makatulong tapno nasaysayaatton ti trabahok inton maminsan.”
ANIA TI MAKUNAM?
Kalpasan ti innem a bulan manipud ita, asinonto ngata ti agbalin a mas naabilidad ken mapangnamnamaan nga empleado—ni Alex wenno ni Brian?
No sika ti boss, asino kadakuada ti kayatmo nga alaen nga empleadom?
No maipasangoka iti pannakapaay, asino kadakuada ti kapadam iti reaksion?
Agsublisubli ti liday a marikrikna da Andrea ken Brittney. Ngem agduma ti pamay-anda a mangsango iti situasionda.
Ti la bagi ni Andrea ti kanayon a pampanunotenna. Dina kayat ti mangaramid iti naimbag para iti dadduma no saan nga isuda ti umuna a mangaramid iti dayta. Irasonna, ‘Apay koma a sayangek ti orasko kadagiti tattao nga awan met maalak?’
Ikagkagumaan ni Brittney ti agbalin a naimbag ken tumulong iti dadduma, apresiarenda man dayta wenno saan. Sursurotenna ti Nabalitokan a Bilin—tratuenna ti sabsabali a kas iti kayatna a panangtratoda kenkuana. (Lucas 6:31) Para kenkuana, makaparagsak ti panagaramid iti naimbag uray awan kasukatna.
ANIA TI MAKUNAM?
Asino kada Andrea ken Brittney ti kaykayatmo nga agbalin a gayyem?
Asino kadakuada ti mas makarikna iti pannakapnek iti relasionda iti sabsabali?
No makariknaka iti agsublisubli a liday, kasano ti panangsangom iti dayta, kas kadi ken Andrea wenno kas ken Brittney?
Mabalin nga adda dagiti am-ammom a kas kada Brian ken Brittney. Baka panagriknam pay ketdi, kapadam ida. No kasta, sigurado a maawatam a dakkel ti epektona iti biagmo ti panagkitam kadagiti bambanag. Ngem kasanon no kasla ad-adda a kapadam ni Alex wenno ni Andrea? Ammuem ti tallo a pamay-an nga ibagbaga ti Biblia a makatulong tapno maaddaanka iti mas positibo a panagkita kadagiti pakarigatan iti biag.
1 DIKA AGBALIN A NEGATIBO
KUNA TI BIBLIA: “Impakitam kadi a naupayka iti aldaw ti rigat? Kurangto ti bilegmo.”—Proverbio 24:10.
KAYATNA A SAWEN: No negatiboka, maibus ti pigsam a mausarmo koma a mangpasayaat wenno mangsango iti situasionmo.
PAGARIGAN: Saan a pulos naragsak ti panagubing ni Juliza. Mammartek ni tatangna ken marigrigat ti pamiliada. Kanayon nga umakarda iti pagyanan. Idi damo, negatibo ti panangkita ni Juliza iti situasionna iti biag. Ngem nagbaliw dayta. Ania ti nakatulong? “Uray sakbay pay a napagballigian dagiti dadakkelko dagiti pakarigatanda,” kuna ni Juliza, “natulongannakon ti Biblia nga agbalin a positibo. Ken agingga ita, tultulongannak dagiti prinsipio ti Biblia a mangprotektar iti pampanunotko tapno saan nga agbalin a negatibo. Ita, no adda dagiti ugali ti dadduma a diak magustuan, ikagkagumaak a tarusan no apay a kasdiayda.”
Kas nasursuro ni Juliza, ti Biblia ket maysa a libro a naglaon kadagiti makatulong a prinsipio. Makatulong kenka dagiti pammagbagana a mangsango kadagiti saan a nasayaat a kasasaad. Kas pagarigan, kuna ti Efeso 4:23: “Mapabarokayo koma iti puersa a mangtigtignay iti panunotyo.”
Kas ipakita dayta a teksto, posible a mabalbaliwam ti panagkitam kadagiti bambanag. Mabalin a ‘mapabarom’ ti panagpampanunotmo. Ngem dayta a ‘panangpabaro,’ wenno panagbalbaliw, ket agtultuloy a proseso.
2 AGPOKUSKA ITI POSITIBO
KUNA TI BIBLIA: “Amin dagiti aldaw daydiay naparigatan dakesda; ngem daydiay maay-ayatan ti pusona addaan padaya a patinayon.”—Proverbio 15:15.
KAYATNA A SAWEN: No puro negatibo ti pampanunotem, mariknam a ‘naparigatanka’ ken kasla ‘dakes,’ wenno naliday ti tunggal aldaw. Ngem no agpokuska kadagiti positibo a bambanag, maaddaanka iti ‘maay-ayatan a puso’ ken agbalinka pay ketdi a nakaragragsak. Ania ti kayatmo? Sika ti agpili.
PAGARIGAN: Naoperaan ni Yanko iti sumagmamano a daras tapno maikkat ti tumor iti utekna. Gapu iti dayta, naapektaran ti panaggaraw ken panagsaona. Panagriknana idi, saannan a magaw-at dagiti arapaapna isu nga adu a tawen a kasta unay ti pannakaupayna. Idi kuan, nagbalbaliw ti kapanunotanna. Kasano? Kunana: “Imbes nga agpokusak kadagiti limitasionko, nasursurok a kanayon a panunoten dagiti positibo a bambanag.”
Ti maysa a nakatulong ken ni Yanko a nangaramid iti dayta ket ti panagbasana iti Biblia. “Nakatulong dayta tapno kanayon a positibo ti panunotek,” kunana. “Diak met pay ketdi linipat dagiti arapaapko ngem nakapokusak kadagiti babassit a banag a kayatko nga aramiden nga ipalubos ti situasionko ita. No sumrek iti panunotko dagiti makapaupay a bambanag, lagipek ti adu a rason no apay a masapul nga agbalinak a naragsak.”
Kas ken Yanko, malabanam ti panagpanunot iti negatibo a bambanag ken masuktam dagita iti positibo a bambanag. No addaka iti narigat a situasion—nalabit adda sakitmo a kas ken ni Yanko—isaludsodmo iti bagim: ‘Talaga kadi nga awanen ti maaramidak iti situasionko? Wenno adda pay met mabalinko a paglusotan?’ Sursuruem ti saan nga agpanunot kadagiti negatibo a bambanag babaen ti panangpunnom iti panunotmo kadagiti makatulong kenka.
3 AGARAMIDKA ITI NAIMBAG PARA ITI DADDUMA
KUNA TI BIBLIA: “Ad-adu ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat.” —Aramid 20:35.
KAYATNA A SAWEN: No mangtedka a naimpusuan, makariknaka iti napalalo a pannakapnek. Apay? Ngamin, paset iti pannakaparsuatayo ti panangasikaso iti kasapulan ti sabsabali. (Filipos 2:3, 4; 1 Juan 4:11) Dakkel ti maitulong ti ragsak a resulta ti panangtedmo tapno mapagballigiam dagiti narigat a situasion.
PAGARIGAN: Adda spina bifida ni Josué, maysa a nakaro a depekto iti spinal column wenno duri. Kanayon a makarikna iti ut-ot. Ngem naragsak ken adu ti maar-aramidanna gapu iti panangtulongna iti sabsabali. Kunana: “Imbes nga ibagak, ‘Diak kaya dayta,’ agpanunotak kadagiti pamay-an nga ipalubos ti situasionko a mangtulong kadagiti tattao iti inaldaw a kasapulanda. Ikarkarigatak ti agaramid iti naimbag para iti dadduma ket dayta ti mangparparagsak unay kaniak.”
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Mangsapulka kadagiti gundaway a maipakitam ti kinamanagsakripisio. Kas pagarigan, mabalin kadi nga ilutuam iti makan ti masakit a kaarrubam? Adda kadi am-ammom a lakay wenno baket nga agkasapulan iti tulong iti trabaho iti balay?
Aywanam ti panagpampanunotmo a kas iti panangaywanmo iti maysa a hardin. Parutem dagiti makadadael a ruot a kinanegatibo. Agmulaka kadagiti bukel ti kinapositibo a naibatay iti realidad, ken abunuam ti biagmo kadagiti aramid a mangparagsak ken mangparegta kenka. Ket sigurado a mas makapnek a biag ti apitem. Dayta ti pammaneknek a talaga a dakkel ti maaramidan ti kinapositibo!
Adda dagiti nakasursuro a mangliklik iti dadduma a makan tapno agbalinda a nasalun-at; mabalinmo met a liklikan ti agpanunot iti negatibo
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia?
Inlawlawag ni Jesus no apay a kasapulantayo ti panangiwanwan ken no ania ti dua a prinsipio ti Biblia a kapatgan.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn sag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn