MABIGBIG dagiti Overseas Filipino Workers wenno dagiti mangmangged sadiay ballasiw-taaw kas baro a bannuar gapu iti saan a magatadan a sakripisioda para kadagiti pamiliada ken para ti pagilian.
Ibturan dagiti OFW ti iliw, rigat ken leddaang ti maisina kadagiti ipatpategda iti biag tapno mapanda makigasanggasat a mangged kadagiti ganggannaet a pagilian gapu ti kinakurang dagiti trabaho wenno nasayaat a pagsapulan iti Pilipinas.
Iti daan a kultura dagiti Pilipino, nairut ti panagsisinged dagiti agkakapamilia. Uray no nataenganen ken naasawaanen wenno addaanen iti bukod a pamilia ti maysa nga inanak, makikabbalayda pay laeng kadagiti nagannakna ta saanda a mapanawan dagiti dadakkelda. Dagiti agpimpinnateg nga agassawa ket saanda a mapaaddayo uray no kasano ti rigat ti panagbiagda. Idi un-unana, uray agdildilda iti asin wenno agkarayamda iti rigat dagiti agassawa a mangisakad ti pamiliada ket saanda a kayat ti agsina ket ikagumaanda ti napasnek nga agtrabaho tapno mabiagda ti pamiliada.
Ngem paset ti panagdur-as ti panawen, ti panagbalbaliw ti galad ken kananakem dagiti adu a Pilipino. Iti agdama a tiempo, nagbalinen a kadawyan a tarigagay dagiti nagannak a Pilipino a pagadalen dagiti annakda kadagiti kurso para a mangisagana kadakuada kadagiti propesion a nalaka nga isapul ti pagtrabahuan a nangato ti sueldona sadiay ballasiw-taaw, kas kadagiti doktor, nurses, engineering, information technology, tapno ad-adunto ti matgedanda para iti bukodda a pamiliada.
Nagangayanna dagiti ubbing ken agtutubo iti agdama a tiempo ket kaaduannan kadakuada ti nakaturong ti panunotda a mapan agtrabaho sadiay ballasiw-taaw. Naiwalinen ti duduogan a kultura a panagtalinaed a nasinged dagiti pamilia.
Babaen iti anus, kinamanagsalimetmet ken panagsakripisio, adu a pamilia dagiti OFW ti dimmur-as dagiti kasasaadda. Adu kadakuada dagiti nakapaadal kadagiti annakda. Nakaipatakder kadagiti dadakkel a balay. Nakagatang kadagiti lugan, nangingina nga alikamen ken adu a sanikua.
Adu met a pamilia dagiti OFW ti narakrak ken nagtinnag iti trahedia kas ti pakasaritaan dagiti nagsisina nga agaassawa gapu ta maysa kadakuada wenno agpadada ket nakikamalala. Adda dagiti annak a nabaybay-an a nagtinnag a durugista, nasikogan a nasapa ken dadduma pay a trahedia a nakatungdayan dagiti arapaapda para iti naraniag a masakbayan.
Adda met dagiti kameng ti pamilia dagiti OFW a napanawan iti Pilipinas a saanda a pampanunoten ti rigat dagiti kapamiliada a kakaasi nga agtrabaho sadiay ballasiw-taaw nga ipagarupda a pidpidutenda laeng dagiti kuarta nga ipaw-itda. Ipaneknek daytoy dagiti assawa, annak wenno nagannak dagiti dadduma nga OFW a barayuboy a mangigasgastos kadagiti awan mamaayna a banag dagiti kuarta a maipawpaw-it kadakuada.
Narigat a baliwanen ti kapanunotan ken tarigagay dagiti Pilipino iti agdama a henerasion a mapan agtrabaho sadiay ballasiw-taaw ta nagbalinen daytoy nga estilo ti panagbiag dagiti adu nga umili. Ngem no dumur-as koma ti ekonomia ti Pilipinas kas kadagiti naprogreso a pagilian, ket awanton dagiti agtarigagay a mapan agtrabaho iti ballasiw-taaw a ti rason ket kinaawan ti nasayaat a pagsapulan iti Pilipinas.
Nangrugi dagiti Pilipino a mapan agtrabaho sadiay ballasiw-taaw idi pay laeng panawen a ti pagilian ket adda iti kolonia dagiti Kastila manipud idi 1521. Addan dagiti Indio wenno Pilipino a kimmuykuyog kadagiti Kastila a nagdaliasat babaen iti galleon wenno barko manipud Manila a nagturong kadagiti pagilian sadiay España ken dadduma pay a pagilian.
Adu dagiti tripulante dagiti Manila – Acapulco galleon ket dagiti Indio babaen ti panangimaton kadakuada dagiti Kastila. Gapu iti pannakamaltrato dagiti tripulante nga Indio kadagiti barko, adu kadakuada ti naglibas kadagiti barko wenno nangtakias kabayatan ti idadaongda kadagiti puerto sadiay Acapulco, Mexico ken Louisianna, USA. Isuda dagiti umuna a henerasion dagiti Pilipino a migrante a trabahador.
Kalpasan ti panawen dagiti Kastila, namitlo pay a tiempo a nagraira ti labor migration dagiti Pilipino. Idi 1900 – 1940 a panawen dagiti Amerikano ken Mancommunidad wenno Philippine Commonwealth. Iti dayta a panawen nga adu a Pilipino a trabahador ti napan nangged kadagiti plantasion ti unas ken pinia sadiay Hawaii, ken kadagiti kataltalonan sadiay California USA, nangrugi idi 1906. Iti dayta pay a tiempo nga adu dagiti Pilipino a simrek a kameng ti United States Navy ken US Army.
Manipud 1940 -1970, kalaksidan iti US a kangrunaan a nagturongan dagiti Pilipino, nalukatan ti opurtunidad kadagiti propesional nga agtrabahoda kadagiti dadduma pay a naprogreso a pagilian kas ti Canada, Australia ken dadduma pay a nadur-as a nasion.
Nagalimpatok ti labor migration manipud 1970 agingga iti agdama ta mismo a ti gobierno ti Pilipinas ti nangiturongen kadagiti Pilipino a mapanda agtrabaho kadagiti nagduduma a pagilian iti lubong. Idi panawen ni Presidente Ferdinand Marcos idi tiempo pay ti Martial Law, naadaptar ti Philippine Labor Code idi 1974. Pormal a naadaptar ti Overseas Employment Program. Inyusuat ti gobierno ti panagipatulod kadagiti OFW sadiay Middle East kangrunaanna dagiti awanan iti trabaho nga agtutubo ken agkabannuag iti Pilipinas. Iti dayta a panawen ket karigat ti ekonomia iti Pilipinas, ket karegta met ti ekonomia dagiti pagilian nga addaan iti lana.
Manipud ti panagipatulod ti OFW iti Kingdom of Saudi Arabia, nagsaknap kadagiti nagduduma a naprogreso a pagilian iti Middle East, Europa, North America, Asia ken dadduma pay a nasion nga ayan dagiti Pilipino.
Idi 1995, panawen ni Presidente Fidel Ramos, nagbalin a linteg ti Migrant Workers and Overseas Filipinos Act of 1995 (Republic Act No. 8042) gapu ti pressure kalpasan ti pannakabitay sadiay Singapore ti Pilipina a domestic helper a ni Flor Contemplacion. Gagem ti R.A. 8042 ti mangipaay ti naan-anay a proteksion ken mangitandudo ti interes dagiti migrant workers tapno masaluadan ti dignidad ken kalinteganda iti panagtrabahoda sadiay ballawis taaw.
Ngem iti laksid ti kaadda ti R.A. 8042, adu latta dagiti OFW a nagbalin a biktima ti pannakagundaway, pannakaidadanes ken inhustisia kas ti napasamak ken ni Joanna Daniella Demafelis, ti balasang a Pilipina a nasarakan ti bangkayna a makatawenen a naka-freezer sadiay Kuwait. Malaksid kenkuana, adun nga OFW dagiti nagbalin nga adipen iti moderno a panawen, ngem nabaybay-an ida dagiti ahensia a rebbengna a mangtulong kadakuada.
Naindaklan ti sakripisio dagiti OFW para kadagiti pamiliada ken para iti sapasap a pagilian. No awanda ken dagiti kuarta nga ipawpaw-itda ket nabayag koman a nalmes ti ekonomia ti Pilipinas. Nasken laeng a ti gobierno ket aywanan ken saluadanna dagiti OFW kas pagsupapak iti kinabannuarda.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn