Maikalima a Gunggona...
Sarita ni MELITON GAL. BRILLANTES
(Parbo a Nagan: Kapitan Osmon)
"LEO, bagaam dagiti kaduata a tanod. Agkokomperensiatayo 'ton bigat dita outpost. Ipakaammok kadakayo ti kuna ni kapitan a bilin kano ni Apo Mayor."
"'Nia ti oras ti komperensia, tsip?"
"Alas nuebe iti bigat."
"Walotayo a tanod idi, tsip, ngem pitotay laengen. Agikkat kanon ni mang Timot alias Maligno."
"Apay kano nga agikkat?"
"Kunana man nga awan kanot' maganabna. Ta ditay kano met agsueldo a tanod. Narigat kano ti agpuyat nga agpatrulia. Sa kunana pay, tsip, nga isu koma ti rumbeng a hepe a saan ket a sika. Dimo la ibagbagan kenkuana ti imbagak, tsip. Pudno met a sinaona ti kasta."
"Apay kano nga isu koma ti bepe?"
"Graduado kano iti high school. Idinto a grado saiska kano laeng. Apay, tsip, a kagurguranaka ni mang Maligno?"
"Kagurguranak, Leo. Ngamin kastoy ti gapuna, denggem, a. Asideg iti balayda 'diay sanganayon a bangkagko. Nagmulaak dita ti mais. Ngem sinigud a kinaraykay ken linamut dagiti naruay a manokda dagiti mulak. Imbagak ken Timot nga ipupokna pay la koma dagiti manokda. Wen, kunana. Isu a binaliwak iti nagmula iti mais iti bangkagko. Ngem anian ta rineyd manen dagiti manokda dagiti mulak. Gapu iti suronko, nagiwarisak iti kilabban a nalaokan iti sabidong iti bangkag. Ti resulta, napalllat amin dagiti manok!"
"Nadlawko a nakaro ti gura ni mang Maligno kenka, tsip."
"Anak ti kusipet a kullaaw! No aniat' kayatna, di ibagana ta agpinnadaskami? Apay, kettatak, 'ya?"
"Bassit metten 'toy gin. Yibustan, tsip. Sumipngeten. Diak pay nayapon 'diay nuangko."
"Sigi, pagguaduaanta. Kalainganna ti nainumta a para abre gana a kunada. Pay ta agbayadak. Kapid Lucia, mano amin 'toy nainum ken pinulotanmi?"
"Benti kuatro ti gin sa benti ti dinakdakan. Bali kuarinta kuatro pisos."
"Niy, yunakon, tsip."
"Sigi, Leo. Lagipem a bagaan dagiti kakaduata, wen?"
"Wen, tsip."
"URAY ta addatay aminen, irugitayon ti komperensia."
"Adda pay awan, isip. Ni Timot Maligno."
"'Gikkat kanon ni Maligno kas kuna ni Leo, Tomas."
"Wen, kakadua. Tallo nga aldawen ti napalabas iti panangibaga ni mang Maligno nga agikkaten a tanod. Leo, 'bagam kadagiti padam a tanod ti sinaok kenka, kunana pay."
"Ala, ania ngarud no kastat' kunana? Adda ngamin tao a kas ken ni Maligno a ti la bukodna a pagimbagan ti napateg kenkuana. Dina kayat ti agsakripisio iti pagimbagan ti lugarna. Ibagak man daytoy kadakayo, kakadua: saan kad' a ti panagsaksakripisiotayo nga agpuypuyat nga agpatrulia ket dedikasiontayo iti ay-ayatentayo a barangay?"
"Pudno 'ta kunam, tsip."
"Daytoy pay kakadua: Kusto a saantay a naibutos a tanod a kas ti kapitan ken konsilman. Dinutokannatayo laeng ni Apo Kapitan. Dakes sa man nga ugali ti tao no pagkedkedanna iti mangipaay iti serbisiona iti pagimbagan ti barangayna. No kas pagarigan ta awan ti agdisnudo a mangipaay i ti tulongna iti lugarna, ay-ay payen ti pagilian. Bueno, mapantayo iti kangrunaan a pagsasaritaantayo, patgek a kakadua. Iti malem 'di kalman, immay ni Apo Kapitantayo 'diay nanumo a pagtaenganmi. Nasaona a kuna kano ni Apo Mayortayo a masapul nga agalerto dagiti barangay tanod ken dagiti opisiales ti barangay. Ti gapuna: ti agdindinamag a panagraira dagiti managdadakes kadagiti amin a paset ti probinsiatayo. Kadagiti ili, kadagiti siudad-probinsia ken kadagiti barangay.
"Ti makagapu ngamin iti panagraira dagiti mannibrong, isu ti agdama a kinarigat ti panagbiag. Maipagarup nga addan dagiti pamilia a dandani didan maisaang ti bangada. Wenno dandanin dida mangan iti mamitlo iti inaldaw. Dagitoy a nagbalinen a managdakdakes, isuda dagitay makuna nga uray ti tadem ket kaptenda. Saanda met a bumdeng a pumatay no isut' lapped ti pagayatanda a kas iti panagtakaw kadagiti napapateg, kas kadagiti dingo a baka, nuang ken kalding.
"Isu dayta ti kayat a sawen ni Apo Mayortayo a nasken nga agalibtaktayo ta di la ket mamin-ano no makasangailitayo kadagiti nadadangkok a tulisan, dagitay awan a pulos panagbutengda iti Dios ken iti hustisia ti tao. Isu a nasken ngarud nga agsakripisiotayo, agridamtayo iti panangaywantayo iti komunidadtayo a Cawcawwati. Aniat' makunayo, kakadua?"
"Tsip, kasanon no adda tulisan a sumrek iti lugartayo nga addaanda iti paltog? Aniat' isarangtayo nay? Ti batutatayo?"
"Kustoka, Itong. Maatiwtay iti uray la nga no konso paltog dagiti makainkuentrotay' a tulisan. Ngem sapay koma ta awan ti paltogda. Panagkunak, idiay Metro Manila laeng ti yan dagiti mannibrong a nabibileg ti armasda. Kas kadagitay kidnaper ti babaknang a tattao ken holdaper kadagiti banko, ken no ania payen a dakes nga aramid a pakaiggaman dagita a tulisan iti nawadwad a kuarta."
"Nagalas nga agpayso ti mapaspasamak idiay Metro Manila, 'nia, tsip? Kas mangmangngeg iti radio, ti kinarigat nga agpayso ti panagbiag itan ti gapu iti yaadu dagiti kriminal. Amang a nasaysayaat ti panagbiag idi ni Marcos ti presidente. Matandaanak a ti maysa a doliar ket uppat a pisostayo ti katukadna idi. Ket iti panagpresidente ni Erap, manon a pisostayo ti maysa a doliar? Sa ita, manon ken ni GMA?"
"Kusto 'ta kunam, Maning. Ngem panagkunak, saan sa man a da Erap idi ken ni GMA ita ti akinbasol no apay a rumigat a rumigat ti ekonomia ti pagilian. Kas ammotayo, nakabilbileg ti kabaelan dagiti tallo a kadadakkelan a kompania ti gasoline iti pagilian. Kas pay ti korporasion ti elektrisidad, ken dadduma pay a kompania a mangipapaay iti pagrigatan ti sibubukel a pagiliantayo."
"Este, tsip. Medio naliklikantay san ti nasken a pagpapatangantayo." "Aywen sa, brad Cardo! Pasensiakan, pasensiakayon. Nagbalinak sa la bassit a kas iti pastor nga ammona iti agbabai ken uminum. Angawko laeng. Bassit met laeng ket ti topikuentayo. Ti koma kunak, kakadua, rugiantayo ngaruden a saetan ti panagrondatayo. Saan a kas iti napalpalabas nga agrondatayo no kayattayo, saan no saan. No mabalin, irugitayon 'ton sumaruno a rabii. Aniat' makunayo, kakabsat, okey met lang kadakayo?"
"No para kaniak, okey, tsip. Kasano kadi, daguptay a pito a tanod , aggugrupotayo kadi nga agpatrulia?"
"No para kaniak, kakadua, nasaysayaat no mapagkadua ti grupo. Ti umuna a grupo ket uppat. Tallo iti maikadua. Mabalin ti kasdiay, kakadua?"
"Mabalin, tsip. Dutokam latta ngaruden no sino dagiti agkakagrupo."
"Sige. Iti umuna a grupo, ni Leo, ni Maning ken ni Cardo. Iti maikadua: siak, da Tomas, Dora ken Itong. Istidi a kastan."
"Tsip, ania ngarud a grupo ti umuna nga agronda inton sumaruno a rabii a kas kinunam itay?"
"Kua, dakayo, Leo, Maning ken Cardo. Ngem dikayto koma aguper iti tianggi, wen?"
"Wen, tsip. No kayatmi man iti lumidok, mangalakami lattan iti sangaboti nga itugottugotmi nga agronda."
"MAKALAWASEN sipud rinugiantayo iti agpatrulia, Maning, Cardo. Awan met ti masalawantayo a tulisan. Parbangon manen. Niy, ta nagmayat man ti kiraykiray dagiti bituen iti nakadaldalus a law-ang?"
"Apay, Leo, gumanatka kadi a makasalawtay koma iti mannibrong?"
"Saan met, g'yem Cardo. Ngem saan kad' a tulisan ti rantatayo a sarsaraken? Ngem ditay koma makasarak 'tay addaan iti palibong."
"Kakadua, adda tallo a lallaki idiay, niy! Naggapuda 'diay yan ti balay da Netnet."
"Sabtentay ida. Kasla gargaraw ti agtutubo ti gargarawda."
"Dakayo gayam, Ambo, Littik ken Birot. Apay 'ta manok nga iggemmo, Littik? Tinakawyon sa met?"
"Haan, angkel Leo. Dinawatmi ken ni insin Netnet. Inkam agruruskaldo 'diay balaymi."
"Kasta? Makaammokayo, a, Littik. No adda agderraaw a napukawan iti manok, dakayon ti akimbasol. Sigi, inkayon!"
"'Kami ngaruden, angkel."
"'Nia ngatat' taultaulan dagiti aso 'diay purok 'diay igid ti karayan? Agpakasdiaytay man, kakadua."
"Niy, ta nagulimek metten dagiti aw-aw. Hantay mapanen idiay. Numona ta adda nasamek a mapagnaan. Amangan no makagattayo ti uleg. Nagita ti uleg ditoy puroktayo. Nadaras a matay ti makagat."
"Naaskaytay aminen a parte 'toy purok. Di mabayag, agbannawagton. Intay aginana 'diay outpost."
"Wen. Makadungdungsa pay ketdi dataon. Naibullaaw man dataon nga agpuyat."
"O, daytan ti outpost. Agduapulo tawenen a nakatakder dita. Kasla ibagbaga 'toy outpost nga isu ket naipasdek babaen iti inisiatibo daydi Apo nagmayor Juan Dinalipan."
"Di maatiw 'toy outposttayo kadagiti outpost iti kabangibang a barbarangay. Nagmayat man ti pannakaisurat ti 'Tanod Outpost, Barangay Cawcawwati, San Isidro, Cagayan,' niy."
"Kakadua, panagkunak, awan ngata metten ti sumrek a tulisan ditoy iti kastoy nga oras. 'Tayon ket makakakapeakon."
"Ala, 'tay ngaruden."
"Adda met wanerwer ti kuliglig 'ta kabalbalayan. Ni ngata mang Maligno. Sapaennan sa ti mapan agsakada ti lakoda 'diay ili."
"Maayatan a mangpaandar-andar ti kuligligna a naikaha gapu ta baro. Agdua a bulan pay laeng sipud ginatangna."
"KABURIK, Ampo, Mukong ken Kimmot. Nabayagen daydi pannakatakawtayo iti kuliglig, saan?"
"Agurayka, kaburik Luglog. Nagurdo unay ti binalikasmo a pannakatakawtayo. Ngamin, nupay napeklantayo a mannibrong, dayawentay met bassit ti bukodtay a bagi wenno kinatao."
"Kasano koma ngarud iti panangibalikasko, aber?"
"Ayket, kastoy koma, a: Nabayagen daydi pannakaigasattayo a nakaala iti dekaha a kuliglig. Ita, ituloymon, kaburik."
"Masapul a makaigasattay' koma manen a makatakaw, ay, makaala, kunak koma, iti kuliglig. Nangruna no baro ta nanginngina ngem 'tay daanen. Bassiten ti nabati iti daydi nabagik iti maikadua a naglakuantayo iti kuliglig. 'Bag ta nainut nga aggasto ni baket. 'Moyo, ungtannak ni baket no 'da yawatko kenkuana a kuarta. Ibagana a tinakawko. Saan, kunak met. Awan met masapulanen a panggedan ngamin. Isu a kapilitan nga agbalin datao a tulisan."
"Masapul ngarud nga agaskaytay manen nga agbisto iti alaentay a kuliglig. Aldaw iti ipapantayo panagbisto. Narikut no iti rabii amangan no masalawandatayo dagiti tanod. Saan a kadagiti kabangibang a purok ti pagtakawantayo. Nasisiaaat no dagiti adayo ditoy puroktayo tapno ditay mabisto."
"'Tay pay la dita tianggi. Manammigiltayo."
"Mangalatay lattan iti dua a bilog. 'Diay balay ti paginumantayo. Adda sangakaserola nga adobo a manok a pulotantayo."
"Awan ammok a manokyo, Luglog. Nangalaam ti inadobom?"
"Kapuyka man, Mukong? Awan kad' makitkitam a manok iti langlangalang?"
"O, daytan ti tianggi, Kimmot. Dua boti ti alaem."
"Nana Ondang, gumatangak man ti dua boti a gin."
"Bayad a dagus, a, barok, ket pagsakadak no bigat."
"Diak met imbaga nga utangek, mader. O, daytoy, lima gasut a pisos ni Ninoy Tapaya."
"Awan lat' basbassit, barok?"
"Dakdakkel ti adda, mader."
"Bukel a ribu? Ayket adu man ti makukuartam, barok?"
"Inabakko 'diay galliera 'di kalman, mader."
"O, daytoy ti supli ti lima gasut."
"'Tayon dita balay. Agpuestotayo iti kosina."
"KABURIKKO ida. Bassiten 'toy lidokentayo. Adu pay ti pulotan.Aguraykayo ta pumalabrasak man!"
"Alaman ngarud, kaburik Luglog. O, ikkamon!"
"O, kaburikko ida a padak a naaangdod/ Intay man riknaen ti naimnas nga ilalasat iti karabukob/ Ni ading Migueling/ Sa ti panagpababana iti barukong/ A kas makabang-ar nga anem-em/ Iti pitikpitik ti puso!"
"Haha! 'Da met gayam mannaniw a mannibrong, aya? Kaano pay nga agbasbasat' Bannawag daytoy a tulisan?"
"Apay, Mukong, ti kadi la agbasbasat' Bannawag ti makabael a dumaniw? Lilongko iti dapan 'di Idro Bucaneg, kunam sa?"
"Sino dayta nga Idro?"
"Isut' ari dagiti mannaniw nga Ilokano."
"O, kitaenyo! Ditay nadlaw nga immulog ni Kimmot. Adda iggemnan a dua boti, niy!"
"Ay, ket no maibustay dayta, bali sagsangabotitayon ti nainum. Ala, ket manso latta ngarud, a!"
"Nakitayo daytoy?"
"Niy, paltog met dayta, Luglog. Trenta otso a paltik. Danao wenno Ilokos?"
"Ilokos. Ginatangko iti am-ammok a taga Ilokos nga aglaklakot' buneng, getteng ken kumpay. Ita la nga ipakitak kadakayo, kaburik. Kagatgatangko la 'di naminsan nga aldaw."
"Nasiaat ta addan armastayo no intay agoperasion. Aluadam laeng, kaburik, no makita ti autoridad. Ammotayo a nadagsen ti basol ti agikut iti awan lisensiana a paltog."
"Kusto 'ta kunam, kaburik Kimmot. Ngem sakbay a maalada 'toy paltikko, dalebek pay ida nga umuna."
"No di sikat' dalebenda, a, Luglog."
"BATANGTAY' ti agronda ita. Dagasentay' ni Tsip."
"Adda idiay paraanganda, niy. Ur-urayennatay sa."
"Tsip, agrondatayon."
"Kua, kakadua. Dakayo kad' pay la a tallo ti agronda. Masakit ngamin ti tagibimi."
"Wen, tsip. Inkamin."
"Sigi. Aganuskayo koma."
"Adun a rabiitayo a nagronda. Awan met ti masalamaan a tulisan. Ngem no adda man koma masalamaantayo, sapay koma ta awan paltogda. Batuta ken buneng la ti armastayo."
"Ibagatayto man ketdi ken ni Apo kapitan ta ibulodannatayo ti paltog ni Apo Mayor."
"Wen nga agpayso. Mayat met ngata ni Mayor ket."
"Adda met lisensiado a paltog ni Kapitan ket. 'Tay 9mm kano daydiay."
"LUMIDOKKAM' la bassit 'ti gin, inangmi a reyna 'toy tianggi tapno naparparagsitkami nga agpatrulia."
"Dakayo gayam, Leo, Maning ken Cardo. Batangyo ti agronda?"
"Wen, inangmi. Da Tsip Panda, Tomas, Dora ken Itong ti nagronda 'di rabii."
"Nasiaat no rinabii nga adda agpatrulia. Agdindinamag ti kaadda dagiti mannanakaw a sumsumrek kadagiti barbarangay, annakko. Agalada kano iti baka ken nuang. Uray pay kalding. Kasanon no maalada ti kakaisuna a nuang ti maysa a nakurapay a mannalon? Sapay koma ken ni Apo Birhen Santa Maria ta awan ti maisar-ong a tulisan ditoy puroktayo, annakko."
"Sapay koma, inangmi. Alaket, ikkanakamin, a, ti sangabotelia a gin ken templana a kok."
"Pay ta manglukatak ngaruden ti gin ken kok, annakko."
"Ditoykami latta ruaren, inangmi."
"Aganuskayo nga agpatrulia, annakko. Dakkel ti maitultulongyo kadakami a kapurokanyo."
"Nabayagan a naanuskami, inangmi."
"KABURIK Luglog, kaano ti panagoperasiontayo? Agdaigen 'toy bolsak. Masapul a makargaan koman iti mabiit. Agngangabit metten ti ekonomia ti kosinami."
"Nasken a makontaktay' pay ti pangidilantayo satay' mapan alaen ti nabistoyo a kuliglig. 'Tay nakasaganan ti pagbayadda ti kayatko. Diak kayat ti nabayag a transaksion."
"Alaket, uray itan mapankamin ken ni Mukong. Nagadu a pagluganan."
"Sigi, inkay ngaruden."
"SATAYTO la agpatrulia no adalemen ti rabii, kadua a Tomas, Doro ken Itong. Ditoytay' balay nga agpalabas ti oras."
"Wen, tsip. Awan ngata met ti agtulisan iti sarsardam."
"Sigi, no aniat' kayatyo, gin wenno kape, addada dita lamisaan."
"Namaymayat ti gin ta pagpasanikar ti rikna."
"No maibustay 'ta kuatro kantos, adalemton ti rabii."
"Naim-imbag sa no mapantayon, kakadua. Baka makaturogtay ketdi. Itugottayo 'ta gin."
"Wen, a, no isut' kunam, tsip."
"'Tayon!"
"Niy, adda wanerwer ti kuliglig nga umas-asideg ditoy kabalbalayan."
"Ni Timot Maligno ti kunak dayta. Nakitak ti iruruarda ken ni baketna itay tagilnekan ti init. Siguro napanda nagsakada ti tagilako ti tianggida 'diay ili."
"Ayni, isuda nga agpayso."
"Susta di pay naguni ni Maligno. Kaslatay met la pungdolen a linabasanda lattan!"
"Kasano nga aguni ni Maligno ket kagurgurana ngarud ni tsip."
"Tsip Pando. Adda sumungad nga uppat a lallaki. Amangan no tulisan ketdi dagitan."
"Sabtentay' ida. Lenteantay' ida no asidegtayon kadakuada."
"Nasaysayaat sa no urayentay ida ditoy, tsip. Aglingedtayo ditoy outpost. Kellaatentayto ida a lentean."
"Sigi ngarud. Ammok a didatay' pay nadlaw. Aglingedtayon."
"Asutentay' ti bunengtayon sakbay a makaasidegda."
"Sinokayo? BANG!
"Agtaraytayon, kakaburik! Adda bunengda!"
"Kamatentay ida, kakadua!"
"Saan, tsip, ket 'da paltogda!"
"Nasugatanak, kakadua!"
"Napuntaanka, Tomas?"
"Wen, isip, 'toy kanigid a luppok!"
"'Tay ipadoktor 'diay ili, kakadua! Doro, Itong, inkay sublaten ti kuliglig ni Kapitan wenno ni Leo!"
"Wen, tsip! 'Tan, Itong!"
"Paspasanyo, a, ket no maadasan ti dara ni Tomas!"
"Naut-ot 'toy sugatko, tsip."
"Gagangay ti masugat, Tomas. Saan siguro a nakaruar ti bala. Niy, addan wanerwer ti kuliglig."
"Tsip. Ni Apo Kapitan ti agmaneho iti kuligligna."
"Kap, nasken nga ipantayo ni Tomas idiay ili."
"Tulonganyo a makalugan ni Tomas."
"Wen, Kap."
"O, lumugankay' met a tallon ta mapantayon!"
"Itodom ti tarayna, Kap, ket naut-ot kano ti sugat ni Tomas!"
"Itodtodok ngaruden. Tulisan la ketdi dagidiay nakainkuentroyo!"
"Sigurado, Kap! 'Bag ta naminsan la a nagputok ti adda paltogna. Nagbuteng idi nadlawnan sa nga adda bunengmi!"
"Annayko! Nagut-ot ketdin, 'ya, 'toy sugatko!"
"Pakirdem 'ta riknam, Tomas! Dika pagbalinen a babai 'ta bagim!"
"No pudno met a nakaro ti ut-otna, kapitan!"
"No 'da paniom, isubom ta pagngarietam a kagaten tapno dimo unay marikna ti ut-ot."
"BAKET, itemplaannak man ti kape. Marigatanak a magna a mapan dita kosina. Nasakit 'toy sugatko."
"Nasisiaat sa, lakay, no agikkatkan a tanod. Dandani met naibuisen ti biagmo. No dakes koma ti gasatmo, kasanokamin kadagiti tallo a babassit pay a putotmo? 'Bag laeng ta da Apo Mayor ti nagbayad iti ospital."
"No agikkatak a tanod, baket, ibaganton dagiti kapurokan a nalakaak a nagtarkok. Diak kayat nga ibagada ti kasta. Ta saanak a tarkok wenno takrot. Ti serbisiok, maipaay iti pamiliak ken kadagiti kalugaran."
"Niy, adda agap-apo iti sango ti balay, lakay."
"Alaket pastrekem ida, a, baket."
"Sumrekkami kadi lattan!"
"Dakayo gayam, kakadua a tanod. Agtugawkayo, a!"
"Komustaka, kadua. Nasayaaten 'ta sugatmo?"
"Medio lumalaingen, tsip."
"Gaputta nasugatanka, Tomas, agikkatka ket ngatan a tanod?"
"Ay, saan, tsip! Saanak a tarkok tapno agikkatak!"
"Kasta, a, ti lalaki! Kas iti tagitadien a teksas a no masugatan ket ad-addan ti uyongna!"
"Baket, itemplaam man ti kape da tsip Pando, Itong, Doro, Leo, Maning ken Cardo."
"AGPABAYO ti rantatayo. Ngem naibayagtay met unayen, a, Maning, Cardo."
"Naimasantay' met ngamin iti nagbuya idiay pagpiestaan. Adalemen ti rabii, niy. No koma itay nakapabayotayon ket nagawidtayon, di pay koma nakalnek ti init itay nakasangpettayo 'diay purok."
"Uray ta napartak 'toy kuliglig ni Leo a lugantayo."
"Batangtay pay ketdi ti agronda ita a rabli. Ipagarup siguro ni tsip Pando a nakadiutitayon."
"Sakbay a pimmanawtayo a nagpaili itay malem, nalagipko a diutitayo no rabii. Isu nga uray narabiyantayo, okey latta. Ken uray ta adda kaniak ti 9mm nga impabulod ni Apo Mayor. Malagipko ngamin daydi pannakapaltog ni Mang Tomas."
"Addan sa aglima bulanen ti napalabas sipud napaltogan ni Tomas."
"Niy, ket addatay met gayamen iti serkan ti puroktayo!"
"Aguray, idurduron dagidiay uppat a lallaki ti naikaha a kuliglig, a! Niy, nadlawdatayon isu nga alisto ti maysa a nangpaandar iti motor!"
"Ken kasta unayen ti alistoda a limmugan. Patarayendan ti kuliglig, niy! Lumisida met iti panagsasabettayo!"
"Tulisan la ktedi dagita. Ibueltam, mang Leo, ta kamatentay' ida!"
"Wen. Man ta agpaputokak iti pang-warning! Pasarangam ida ita lentem, Cardo!"
"Niy, addda paltog nga iggem 'diay maysa!" BANG! BANG!
"Niay, lumabanda! Pay ta tiruek met ida!" BANG! BANG! BANG!
"Ayni, 'da natnag! Din sa napuruan. Ngem di sinardengan ti nagmaneho! Ilugantayo. Mabalin nga agsaksi itoy a pasamak!" BANG! BANG!
"Hey! Dandanin ti pispisko, dakayo! Putokam latta ida, Leo!"
"Wen. Alistuanyo nga ikarga 'ta tulisan ta ituloytay' a kamaten dagidiay tallo!" BANG! BANG! BANG!
"Ay, napuntaak ti drayber, kakadua! Niy, natnagen! Nagsardeng metten ti kuliglig! Ngem sumirig manen kadatayo ti adda paltogna! Kumlebkayo!" BANG!
"Annay!"
"Apay, napuntaanka, Maning?"
"Nadamgisan 'toy kanigid a takiagko!"
"Kakadua, saanen nga aguni 'diay ipatpaturongna a paltog. Awan ngatan ti balana!"
"Kukuatay' ngarud idan! Pay ta kargaak ti bala 'toy paltog!"
"Ay, 'tay gayam kuliglig ni Maligno 'toy tulisanenda!"
"Iluganyo ida nga uppat dita. Manehuem, Cardo. Mapantayo 'diay headquarters ti polisia! Din sa met nakaro ti sugat dagita dua a tulisan."
"TANGAY nayawattayon dagiti tulisan kadagiti autoridad, ken nalpas metten ti pannakaimbestigartayo, agawidtayon. Agtarustay iti yan da Apo Kapitan. Cardo, manehuem 'ta kuliglig ni mang Maligno!"
"'Nia ngata ti masao ni Maligno iti panangisalakantayo iti kuligligna? Barbaro pay ngamin isu a nakursonadaan dagidiay a tulisan."
"Niay, agalas tres gayamen iti parbangon ditoy relok!"
"Sanabali. Dakkel ti imbag a nagun-odtayo a kas tanod, kakadua.
"NAGSAYAATEN. Uppat a tulisan ti natiliwyo. Ken naipanyo pay idan idiay headquarters ti polisia. Ama, iti biangko laeng, dayawek, dayawenkayo, Leo, Maning ken. Cardo, a kas malalaki a tanod iti barangaytayo! Nasayaat koma no adda met ditoy da Pando, Tomas, Doro ken Itong. Uray ni Timot Maligno."
"'Nak 'yaban ida, Kap."
"Sige man. Baket, mangisaganaka man ti kape! 'Bag man, Leo, ta naitugotmo ti paltog?"
"Nagparikna kaniak nga adda dakes a mapasamakmi isu nga intugotko ti paltog."
"Addakamin, kapitan. Ania ti kuna ni Cardo a nasken a pagpapatangantayo?"
"Napateg unay unay, Pando. Denggenyo ti estoriaen da Leo, Maning ken Cardo. Sige, simpuonenyo ti napasamak."
"TOMAS, bagaam dagiti kaduata a tanod. Mapantayo idiay barangay hall. Adda kano nasken unay nga ibaga ni Apo Kapitan."
"Wen, tsip. Kaano ti ibagak a kaaddatayo iti barangay hall?"
"Inton agalas dies. Awan pay alas nuebe."
"Sigi ngarud, tsip."
"ADDAKAYO aminen?"
"Wen, Kapitan."
"Sige, agpuestokayon nga agtugaw. Ipakaammok ti nagsaritaanmi ken ni Apo Mayor idi malem kalman. Napanak a mismo idiay balayda ta pinaayabannak. Inreport kenkuana ti polisia ti napasamak. Napalalo a ragsak ni Mayor iti naaramidan da Leo, Maning ken Cardo. Kunana a mangangaytayo iti programa inton Sabado. Huebes ita. Ditoy kano barangay hall ti pagprogramaan. Kuna pay ni Mayor nga ikkanna ti gunggona a kuarta ken sertipiko da Leo, Maning ken Cardo."
"Bigat kadi ti rugi ti programa, kapitan?"
"Wen. Alas dies. Kalpasan ti programa, sanguentayto ti pangngaldaw. Aggapu iti restauran ti taraon, kas kuna ni Mayor."
"Kapitan, adda met dua a kahon ti serbesa ditoy?"
"Ket kalamlammiisanda. Kairuruar manipud iti ref. Insaganak nga umuna a pagselebrartayo iti naaramidan da Leo, Maning ken Cardo. Ala, tunggal maysa mangalan iti inumenna."
"O, 'nia pay ti urayentayo, kakadua?"
"Yunamon ti tumukma iti boti, Tsip Pando."
"Ayne, addaka met, Timot Maligno! Ilayonmon, a, ti sumrek!"
"Wen, Kapitan." "Mangalaka metten ti beermo" "Wen, Kapitan."
"Addan sa nasken nga ibagam, Timot?"
"Adda ngarud, Kapitan."
"Ala ket ibagamon, a."
"Umayko koma yebkas ti nalaus a panagyamanko iti pannakasalaknib ti kuligligko. Ken kangrunaanna, Kap, kayatko nga agsubliak a kas tanod. No mabalin pay, a."
"Ayket nagsayaaten? 'Nia ti makunayo, Appo a tatanod?"
"Sika man, Tsip Pando ti mangibaga ti makunatayo."
"Alawen, 'pay ketdin a saan? Maragsakankami, Apo Kapitan, no agsubli manen a kaduami ni mang Timot Maligno." ###
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ast_Latn szl_Latn ilo_Latn dik_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ind_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn sag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn sag_Latn ilo_Latn plt_Latn ilo_Latn dik_Latn nya_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn bam_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn luo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn crh_Latn ilo_Latn ilo_Latn hat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn nus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn kab_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn bam_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn