Salaysay ni Eden A. Alviar
NADAYYEG ti Pilipinas idi rimmuar ti damag a pannakapapatay dagiti 44 a commando ti Special Action Force, Philippine National Police sadiay Tukanalipao, Mamasapano, Maguindanao idi Enero 25, 2015.
Nayuriten iti pakasaritaan ti PNP a dayta nga Operation Exodus ti kaaduan iti natay a pulis bayat ti operasion a mangtiliw ken ni Zulkipli Bin Hir alias Marwan, ti wanted a Malaysian a terorista. Natay iti dayta nga operasion ni Marwan, dagiti 18 a kameng ti Moro Islamic Liberation Front ken Bangsamoro Islamic Freedom Fighters, ken lima a sibilian. Dinayyeg ti Mamasapano Massacre ti administrasion ni Presidente Benigno Aquino III. Naapektaran pay ti pannakaipasa ti Bangsamoro Basic Law a manamnama a mangipaay ti kappia kadagiti ka-Musliman a probinsia ti Mindanao.
Saan a ti Mamasapano Massacre ti kaaduan ti naibuis a biag iti tropa ti gobierno, wenno dagiti kabusor ti estado ken dagiti sibilian, ngem ti kaaduan ti bilang dagiti napapatay ket iti Pata Island Massacre sadiay Sulu idi Pebrero 12, 1981. Agdagup iti 119 dagiti napapatay a kameng ti 31st Infantry Battalion, 3rd Brigade, 1st Infantry Division ti Philippine Army, ken rinibu dagiti mapapati a napapatay iti operasion nga insayangkat dagiti tropa ti gobierno kalpasan ti masaker.
Napasamak ti Pata Island Massacre kabayatan ti panagturay daydi Presidente Ferdinand Marcos ken National Defense Minister Juan Ponce Enrile. Idi 1980, adda intelligence report a dagiti miembro ti Civilian Home Defense Force ken Special Para-Military Force sadiay Pata ket ilaklakoda kadagiti terorista dagiti armasda a kukua ti gobierno, ken kaadda dagiti terorista iti isla.
Naibaon ti 31st IB nga indauloan ni Lt. Col. Jacinto Sardual, Commanding Officer a mangpasingked iti report. Nalpasen ti mision dagiti soldado, ken nakapanawen dagiti dadduma a kompania ti 31st IB ken ti laengen Headquarters Service Company ti nabati iti isla. Agpakpakadan da Lt. Col. Sardual ken dagiti pasurotna kadagiti opisial iti Brgy. Pata Likud idi igawid ida ti grupo ni CHDF Commander Unad Musillan, kaduana dagiti nasurok a 400 a pasurotna.
Inlawlawag ni Lt. Col. Sardual nga awan ti dakes a panggepda iti ipapanda iti isla ket kas pammaneknek, binilinna dagiti pasurotna nga agliliniada ken ikkatenda ti bala dagiti paltogda. Nagtungpal dagiti private, trainee ken draftee ngem nangtukiad dagiti nabaybayagen ti serbisio. Kagiddan dayta, nagbusi dagiti igam iti nagduduma a direksion a nangtatek ken ni Lt. Col. Sardual ken dagiti pasurotna. Nagiinnuna dagiti kaaduan a soldado a nagtapuak ken kimleb iti abut a nakasarakan kadagiti adu a bangkay ken tallo a nasugatan a nakalasat iti masaker.
Kadua ni Lt. Col. Sardual a natay dagiti lima a commissioned officer ken 112 nga enlisted personnel. Nasalbar dagiti nakalasat a biktima gapu ti idadateng ti reinforcement a nakiranget kadagiti rebelde. Dagiti bangkay ket natatek, natagtagbat ken napuoran. Naala pay dagiti amin nga armasda ken dagiti personal a kukua dagiti soldado. Maibilang dayta nga insidente a kaaduan ti bilang dagiti armas ti tropa ti gobierno ti nasamsam dagiti kabusor ti estado.
Kalpasan ti masaker, immandar daydi Presidente Marcos ti all-out military operations iti Pata iti nasurok a makabulan a nakaibuisan dagiti rinibu a biag. Nausar a nangbantay dagiti barko iti Philippine Navy iti kabaybayan a nanglikmut ti isla. Naaramat pay dagiti eroplano a nangbomba kadagiti paglemlemmengan dagiti kabusor. Sinugod met dagiti kameng ti Army, Marines ken Constabulary ti teritorio dagiti kabusor. Innem a battalion ti nakipaset iti 49 nga aldaw nga operasion tapno mapaksiat dagiti kabusor.
Saan a naglatak ti masaker ta matengtengngel idi ti media ken kaik-ikkat ti Martial Law ta simmarungkar ni Papa Juan Pablo II (Santo itan) iti Pilipinas idi Pebrero 8, 1981 ket kayat ti gobierno a pagparangen a natalna ti pagilian. Maysa kadagiti kondision iti idadateng ti Santo Papa ti pannakaikkat ti Martial Law.
Nagtalinaed a palimed dagiti detalye ti masaker aginggana nga idi napatakias ni Pres. Marcos kalpasan ti EDSA People Power Revolution, ket adda naipablaak a libro a sinurat ni Major General Delfin Castro (retired), sigud a commanding general ti Southern Command nga akinsakup ti Mindanao idi napasamak ti Pata Island Masaker.
Nagsurat met iti artikulo ni Major General Jesus Lomeda Jr., miembro ti Philippine Military Academy Class 1980, maysa pay laeng idi a 2nd Lieutenat ken maysa kadagiti team leader ti reinforcement kabayatan ti masaker. Sinalaysayna ti inwayatda a napeggad a reinforcement operations, ken detalye ti napasamak a masaker maibasar ti palawag ni Master Sergeant Edralin Arellano a trainee pay laeng idi ken maysa kadagiti tallo a nakalasat iti masaker. Second lieutenant pay laeng idi ni Gen. Lomeda ken indauloanna ti Alfa Company ti 31st IB a maysa kadagiti immuna a nangarayat kadagiti kakaduada iti masaker.
Napalabasen ti tallopulo ket lima a tawen idi napasamak ti Pata Island Massacre. Adu pay dagiti simmarsaruno a masaker sadiay Mindanao a nakaibuisan dagiti adu a biag dagiti soldado ken pulis, ken dagiti kabusor ken inosente a sibilian a Kristiano ken Muslim. Kaanonto a magun-od ti kappia sadiay Mindanao ken iti intero a Pilipinas?#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn