Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
TEACHING is the noblest profession, kanayon a madakamat. Kadayawan a propesion/ panggedan. Anian a pannakaitayok ti rikna kadagiti maseknan itoy. Isu siguro met ti nangiduron kadaytoy nagsurat tapno serkenna ti lubong dagiti mannursuro.
Wen, pudno man met a kasta. adda kad’ nagbalin a doktor, inhiniero, nars, piloto, soldado, agrikultor, polis, accountant, no awan ti mannursuro a nangmuli kadakuada? Iti pagadalan ti immuna a nagrusingan dagitoy a matangtangad iti sosiedad. Awan sabali nga adda iti pagadalan no di ti naanus a mannursuro a nangtubay kadakuada.
Saan man met nga Edukasion ti immuna a kursok. Ngem gapu kadagiti diak ninamnama a pasamak iti biagko, naiturturongak kadaytoy a propesion. Kadagiti dua a pribado a pagadalan ditoy ilimi ti immuna a nagserbiak. Ditoy, nupay bassit-usit (apagkapat iti aw-awaten dagiti adda iti public high school) ti katukad ti serbisiok, inan-anusak iti unos ti pito a tawen.
Ta adda dayta naimnas a rikna a mangmuli kadagiti ubbing!
Iti kaaddak iti uneg ti eskuela, adu nga ubbing, agduduma nga ubbing, ti nakapulpulapolko. Kasta met dagiti nagannak. Ket maymaysa ti paliiwko, iti panaglabas ti panawen, agsasabali ti kita dagiti bansada dagiti adalan. Kumarkaro, rumikrikut ti imetda a kababalin. Saanen a kas idi un-unana nga umanayen ti kusilap wenno maminsan a sao a mamagtalna kadakuada.
Wen, sabali itan. Ad-adda payen a dida kabain ti titserda aglalo no ammoda a dayo/ganggannaet laeng daytoy iti lugarda. Kasta met dagiti nagannak. Immadun ti konsintidor kadakuada. Uray agdadata a biddut ti anakda, isudanto pay laeng ti adda ganasna nga agsaosao, mangiwaras iti nanaynayonan a damag a naynay a pamarpardaya iti mannursuro.
Dagidi panawen a mabalin ti agbaut kadagiti ubbing (elementaria wenno hayskul man), makita a nasingsingpet dagiti ubbing. Ngem itan ta nagkaadu a linteg ti naipasa a mangsalsalaknib kadakuada, adda daytan nagtubo a sarada (a pagtangtangsit payen dagiti nagannak) ta ammoda a mabalin nga ireklamoda ni mannursuro a mangdangran kadakuada. Mamatiak a daytoy nga addang ni mannursuro, pangisurona laeng. Wenno dina metten nateppelan ti riknana ta agsobsobraanen ti adalanna. Wen, ta adun ti mang-bully metten kadagiti titserda. Nagbalin a ramen dagiti damag itay nabiit dagitoy a paspasamak.
Wen, kumpleton dagiti ubbing iti igam a mangsalaknib iti kalinteganda. Ni mannursuro ngata? Pagpatinggaan ti panagan-anusda kadagiti agsobsobraan nga adalanda? Taoda laeng met a no marabngis unayen ti dayawda, ammoda met ti umingar.
Bayat ti kaaddak iti pribado a pagadalan, adda dagiti nasagangko nga alikuteg nga ubbing. Nupay kasta, saan met nga immabot iti punto a binastosdak. Uray bullakay dagiti nagbalin nga adalak a dadduma, nariknak latta met dayta kinaamak kadakuada (uray arigna agkakaedadkami laeng idi).
Kadagitoy a pagadalan, nariknak pay ti ulimek nga ikkis dagiti dadduma a nagannak. Ta nagrigat man ti kasasaad dagiti annakda iti pribado. (Wen, pribado nga agpayso ngem saandan nga agbaybayad ta gobiernon ti makaammo iti tuisionda). Ditoyen a nagdudupudop dagiti taga-un-uneg (dagiti kaadaywan a barrio ti ili). Nagbalinen a kasla pagadalan laeng ti taga-sentro ti public high school. Marigatan dagitoy nga ubbing ta agkurang iti pasilidad ti pagadalan. Nailet ken napudot ti kuartoda.
Dagiti tulong ti lokal a gobierno, makita/marikna a maigamgampor laeng iti pampubliko a pagadalan. Iti nasurok a pito tawenko iti pribado a pagadalan, diak nakita dayta a tulong iti pribado. Dagiti agad-adal iti pribado, isuda dagiti pudpudno a marigrigat (aglangan payen ti kaaduan no kasta nga awan pagpleteda). Malagipko la unay ti komento ti maysa idi a nagannak. Botantekami met, a, a nagannak dagiti ubbingyo, mistro. Agpapadakam’ laeng kadagita adda dita public high school nga umili ditoy lugartayo. Apay ngay a kasta?
Iti unegko, nalabit gapu ta saan nga umas-asideg ti akinkukua ti pagadalan iti lokal a gobierno ta kayatna ti tumakder a bukbukodna. Ket nupay bassit ti maaw-awatna a subsidy iti nasional a gobierno, ikarkarigatanna latta a patarayen ti pagadalan. Ken mulien dagiti naitalek nga ubbing. Kangrunaan a rason a bassit-usit ti awaten a sueldo dagiti mannursuro.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn