Akin-amianan a Hemisperio
Nagsasabtan: 45°0′0″N 0°0′0″E / 45.00000°N 0.00000°E
Ti Akin-amianan a Hemisperio[1] ket ti kagudua ti planeta nga adda iti amianan iti ekuadorna—ti balikas a hemisperio ket literal a kaibuksilanna ti “gudua ti espera” wenno "gudua ti globo". Daytoy ket mabalin pay a mangibaga ti gudua ti nainlangitan nga espera iti amianan ti nainlangitan nga ekuador.
Gapu ti pagtayyekan a pannakapakbo ti Daga, ti kalamiisan idiay akin-amianan a hemisperio ket agpaut manipud ti solstisio ti kalamiisan (kadawyan a Disiembre 21) aginggana iti bernal nga ekuinoksio (kadawyan a Marso 20), bayat a ti kalgaw ket agpaut manipud ti solstisio ti kalgaw (kadawyan a Hunio 21) aginggana iti ekunoksio ti otonio (kadawyan a Septiembre 23).
Ti Artiko ket isu ti rehion nga amianan ti Artiko a Sirkulo. Ti klimana ket naisalsalumina babaen dagiti nalamiis a panawen ti kalamiisan ken dagiti nalamiis a kalgaw. Kaaduan nga umay ti presipitasion iti porma ti niebe. Ti Artiko ket makasanay kadagiti aldaw ti kalgaw a saan a lumnek ti Init, ken adda met dagiti aldaw iti las-ud ti kalamiisan a saan nga agleggak. Ti kapaut dagitoy a paset ket agdumaduma manipud ti maysa nga aldaw kadagiti lokasion idiay Artiko a Sirkulo aginggana kadagiti nadumaduma a bulan iti asideg ti Amianan nga Ungto.
Iti nagbaetan ti Artiko a Sikulo ken ti Tropiko ti Kanser ket naisanglad ti Akin-amianan a Sona ti kalalainganna a klima. Dagiti panagbalbaliw kadagitoy a rehion a nagbaetan ti kalamiisan ken kalgaw ket kadawyan a naalumamay, imbes a ti napudot wenno nalamiis unay. Nupay kasta, ti kalalainganna a klima ket mabalin nga adda ti nakaro unay a di maipadto a tiempo.
Dagiti rehion ti tropiko (ti nagbaetan ti Tropiko ti Kanser ken ti ekuador) ket kadawyan a napudot kadagiti amin a paset ti tawen ken matarawidwidan a makasanay ti tiempo ti panagtudtudo kadagiti las-ud ti bulan ti kalgaw, ken ti namaga a tiempo kadagiti las-ud ti kalamiisan a bulan.
Idiay Akin-amianan a Hemisperio, dagiti banag nga agbalballasiw wenno iti ngato ti rabaw ti Daga ket matarawidwidan ng aagsikko iti kanawan gapu ti epekto a koriolis. A kas resulta daytoy, dagiti dakkel a horisontal a panagpul-oy ti angin wenno panagayus ti danum ket matarawidwidan a mangporma ti alipuno nga agpakanawan a panagsikko. Dagitoy ket nasaysayaat a makita kadagiti tabas ti sirkulasion ti taaw kadagiti taaw ti Amianan nga Atlantiko ken Amianan a Pasipiko.
Gapu ti isu met laeng a rason, dagiti panagpul-oy ti angin a mapan iti akin-amianan a rabaw ti Daga ket matarawidwidan a maiwaras iti ballasiw ti rabaw iti tabas nga agpakanawan. Isu a ti agpakanawan a sirkulasion ket pakailasinan dagiti nangato a presion ti selula ti klima idiay Akin-amianan a Hemisperio. Iti pay pannakaibaga, ti angin nga agpangato manipud idiay akin-amianan a rabaw ti Daga (nga agpartuat ti rehion ti ababa a presion) ket matarawidwidan a makaala ti angin kaniana iti taba nga agpakanigid. Dagiti bagio ken dagiti tropikal a bagio (dakkel a sistema ti ababa a presion) ket agpusipos iti sumbangir nga agpakanawan idiay Akin-amianan a Hemisperio.
Ti anniniwan ti init apangirasan ket agpakanawan nga aggunay idiay Akinamianan a Hemisperio (kasumbangir iti Akin-abagatan a Hemisperio). Iti las-ud ti aldaw, matarawidwidan ti Init nga agleggak iti kanagtona iti akin-abagatan a puestona.
Ti Bulan pay ket agparang a "baliktad" no maipata ti pannakakita manipud idiay Akin-abagatn a Hemisperio ken sabali pay ti pannakakita kadagiti bituen.[2] Ti Amianan nga Ungto ket umadayo a mangsango manipud ti galaktiko a sentro ti Nagririmpuok a Bitbituen. Daytoy ket nagresultaan ti basbassit ken saan unay a naraniag a bitbituen idiay Akin-amianan a Hemisperio no maipada idiay Akin-abagatan a Hemisperio ken mangaramid daytoy ti Akin-amianan a Hemisperio ti nasaysayaat a pagpaliiwan ti nauneg a law-ang, gapu ta daytoy ket saan a "malappedan" babaen ti Nagririmpuok a Bitbituen.
Dagiti linaon
Listaan dagiti kontinente[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kontinente ti Akin-amianan a Hemisperio[urnosen | urnosen ti taudan]
- amin ti Europa
- amin ti Amianan nga Amerika, Tengnga nga Amerika ken ti Karibe
- ti kaaduan ti Asia, malaksid ti Daya a Timor ken ti Indonesia (nangruna idiay Akin-abagatan a Hemisperio) ken paset ti Maldibas
- agarup a 2/3 ti Aprika, iti ngato bassit ti "sara"
- 1/10 ti Abagatan nga Amerika, amianan ti sabangan ti Karayan Amasona.
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Amianan nga Ungto
- Pannakabingbingay ti Amianan–Abagatan
- Abagatan nga Ungto
- Akin-abagatan a Hemisperio
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Online e Diksionario ti Merriam Webster (naibatay iti Kolehio a tomo, Maiak-11 nga ed.) 2006. Springfield, MA: Merriam-Webster, Inc.
- ^ "Perspective of the Moon from the Northern and Southern Hemispheres". Naala idi 22 Oktubre 2013.
ilo_Latn gla_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn