Charactonym
Idi un-unana, narway a mabasa kadagiti sarita Iluko ti charactonym. Nakail-ilokano a character. Ininaw ken impasngay iti ayat ken pinnateg dagiti naglilinnaga a sinilong dagiti kinelleng ken bangkag. Nagdalliasat kadagiti tambak ken desdes a kumamang kadagiti pinagayan, kabangkagan, kanatengan; kadagiti waig ken pangngappuan a pagsigsigayan ken pagtanggaran; kadagiti pay-as a simmussuan dagiti rinaepan; iti igid ti baybay a taptapliakan dagiti dalluyon; iti tengnga ti taaw a pagkalkalapan; kadagiti punsionan ken uray kadagiti paguummongan iti purok; iti panawen ti tikag wenno nepnep; iti rigat ken nam-ay; iti ili ken iti away; iti probinsia ken iti siudad; ken dadduma pay a panawen ken setting, ania man a genre ken klase ti sarita, napintas dagiti charactonym. Saan a palpalawpaw a karakter. Saan nga agtatapaw ket makitam nga aggunay ken agtignay, agsao, agkanta ken agdaniw, agunget ken agbassawang ken dadduma pay. Iti ababa a pannao, karakter a makita, a saan ket a nakalemmeng wenno saan nga ammo ti kinaasinona. Napateg a maipakita ti kinaasino. Napateg no asino.
Napateg ti maysa a karakter a kas agbibiag ken agtignay, agsao iti kabukbukodanna, a saan ket a padiktaran a kasla bambamti iti tengnga ti pinagayan.
Daytoy idi ti charactonym iti sarita Iluko. Dagiti karakter nga ininaw ken impasngay ti nasariwawet a panagpampanunot dagiti mannurat. Dagiti karakter a dinaydayaw ken linalais; kaay-ayo ken kagurgura, iniseman ken minisuotan. Imbayog ken inlunod.
Ngem yanda itan dagitoy a karakter?
Dayta ti saludsod nga ininaw iti iliw ken gagar a makabasa manen. Naginanada kadin wenno saanen a kayat dagiti mannurat? Iti paliiwko, simmerioso dagiti mabasbasan a sarita iti agdama. Gapu kadi ta naginana wenno linipat ti charactonym? Sapay koma ta saan. Ania ngamin aya dayta a karakter?
No dayta a character ti maysa a sarita ket maysa a charactonym, addan dagus a pamalpalatpatan ti kinaasinona. Uray saanen nga ibaga ti kinaasinona, ta saan metten a kaskenan nga ibaga pay ta naiparang metten. Ammo dagus ket nalabit a maisingedmo a reader ti riknam kenkuana; no saan met, agserbi isuna a kas kontrabida iti sarita ket nalabit nga isu ti sisiimem a mismisuotan dagiti tignayna kabayatan iti panagbasa wenno kaay-ayo dagiti tignay ken kapanunotanna no isu ti bida.
Dagitoy nga akem, dagiti reader ket saandan nga agkarkarawa ti kinaasino dagiti karakter iti basbasaenda. Addan a nalawag a makitkitada. No maminsan met, uray bassit laengen a panangiladawan ti kinaasinona ket ammon ni agbasbasa ti kinaasino dayta a karakter. Ammon ti akemna iti sarita.
Nalabit nga isu ti bida wenno saidkik. Ti kontrabida wenno extra. Ngem ti panangiladawan kadagitoy a karakter a kas maysa a charactonym ket nalawag a panangiyam-amo ken panangiparang payen ti kinaasino dayta a karakter. Panangiladawan nga uray saanen nga idetalie ket makapneken. Kadagiti dadduma, saandan nga ibaga pay nga isuna ti kontrabida ta ti laengen naganna ket maipudosen a saan nga isu ti bida. Adda met dagiti punto a mangaramat ti Charactonym a kas bida. Basta ti punto ket panangibaga ti kinaasino ti karakter ken iladladawan payen babaen ti naganna. Makapatik-ab a panangiladawan.
Ta ania ngamin ania ngamin aya ti makunkuna a charactonym?
A charactonym is a name which suggests the personality traits of a fictional character. In other words, it is the name given to a literary character that especially fits his or her personality.
Ehemplo: Ni “Ciano Bassit” a sarita ni Martin Rochina ken nangabak iti makaparay-aw a sarita. Daydiay ubing a bulsek a nagsarukod iti burrarawit a sarita ni Sherma Benosa ken nangabak iti Umuna a Gungguna iti Salip ti Sarita a para kadagiti ubbing. Ti Hunchback of Notre Dame; ken adda met bersionna iti Pinoy, isu ti Kampanerang Kuba. Ni Siding Bulding. Ni Lising Singkol. Ni Boy Negro. Ken dadduma pay a karakter a no binasam ida ket ammomon wenno addan ti pamalpalatpatam ti naigamer a kinaasinoda.
Idi damo, narway ti charactonym. Ngem diak la ammo no apay a bimmattaway. Mabalin a nakita dagiti saan a mangayat a mangaramat ti deformity wenno depekto wenno naisalsalumina a langa wenno galad ti karakter ket ipatoda a kas panangibaba wenno pananglais ti pinartuat a karakter. Saanda a makita ti kinapintas ta iti sentro ti immatangda ket kitkitaenda laeng dagiti nalaad a pasetna.
Ngem ania ngarud ti serbi ti redeeming quality ti maysa a karakter no saan nga ipakat daytoy? No adda ti charactonym, adda met ti redeeming quality a mangited iti balance a panirigan kadagiti tumaud nga iray ken saan a nasayaat nga impression.
Ti redeeming quality ket panangpunno kadagiti nagkurangan; ti panangitag-ay ti asinoman a karakter a pinartuat iti laksid iti kinaadda ti pagkuranganna. Panangsubbot ti naiwawa a kababalin ken katatao daytoy a banag. Panangallangon.
Laglagipen koma nga adun dagiti naputar a karakter a kas maysa a chartactonym. Kadagiti pelikula, iti man English ken iti Tagalog ken aniaman a lengguahe ket maus-usar ti charactonym. Adu pay dagiti nabalin a bida.
No apay a nagbalin a naserioso dagiti rumrumuar a sarita-Iluko iti agdama ket pagarupek a maigapu iti pannakaidisso ti charactonym. Agpada a maaramat daytoy iti serioso a sarita ken iti makapakatawa. Ngem iti bukodko a panirigan, namaymayat met laeng no maaramat daytoy iti makaparay-aw a sarita. Nangnangruna la unay iti makaparay-aw wenno makapakatawa a sarita, ta kalpasan a binasa ket lumtuad ti garakgak, katawa wenno isem a di magalem.
No ngamin iti makaparay-aw a sarita ti pangaramatan, saan met nga usaren dagiti depekto a kas lais wenno panangibaba ti dayaw no di ket usaren a mangitag-ay ti personalidad ti karakter a pinarsua. Wenno usaren dagiti galad ti karakter a naisangsangayan iti amin. Dayta a galad ket itakderna ti kinaasino ti nadakamat.
Maaramat koma dagiti banag a pagkurangan a kas mangitag-ay ti personalidad a saan ket a pananglais. No maaramat man ti pananglais, sumarunon dita ti redeeming quality. Uray kadagiti naserioso a sarita, a pakausaran ti charactonym ket naynay a maaramat ti panangsubbot ti kinaasino malaksid kadagiti karakter a saanen a pulos nga agbalbaliw agingga iti gibusna.
Sigsiggaanmi ti panagparang manen dagiti nababaked a charactonym…@
Thursday, January 20, 2011
Charactonym
Charactonym
eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn