“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.
Ngem kasanon no awan koma iti paskua? Ania mapukaw kadatayo?
Ania aya ti pudno a kaipapanan ti paskua?
No masungbatan dayta naudi kadagiti tallo a saludsod nasungbatanen amin a panagduadua maipapan iti paskua.
Ta ania ngamin aya ti pudno a kaipapanan iti paskua?
Kadagiti ubbing ken kadagiti agtutubo ken sumagmamano ket nalabit a dida pay natiliw no ania ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Agingga saan a silulukat ti pusom a kas ama wenno ina a pagdamagan ti ubing nga anak no ania ti kaipapanan ti paskua, saan a sumeksek iti panunot dayta.
Ngem no ti anakmo wenno ti apokom, ket damagenna kenka, nga “ania koma no awan iti paskua?” Ania ti maisungbatmo?
Iti nagkaysa a konsepto, no ilawlawag laeng dagiti addan nga abalbalyen iti dila ken muging ti anak wenno apo, saan met a sumagepsep kenkuana ti pudno a kaipapanan ti paskua.
Ta ania aya ti pudpudno a kaipapanan ti paskua?
1. Ipalagipna ti pannakaipasngay ti Mesias.
2. Akem ti nagannak.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak.
4. Ti akem iti kaarrubam.
No pagkaykaysaen manen dagitoy nga uppat, isu met laeng iti nagkaykaysa ken pakabuklan ti 10 a Bilin: ayatem ti Dios, ayatem dagiti kaarrubam ken ayatem dagiti naganak kenka.
Ti pannakaipasngay ti Mesias. Ania ti kayatna a sawen iti pananglagip a tinawen ti pannakaipasngay ti Mesias? Panangpapigsa ti pammati. Ta ammon a lagipen ti Mesias. Ta nasken kadi a papigsaen ti pammati? Wen met a, ta daytoy ti pundasion ti wagas ti panagbiag. Ngem no ti pundasion ti biagmo ket naibasar laeng kadagiti regalo, ragragsak ken dadakkel a krsimas tri ken gilap dagiti nagduduma a maris ti bombilia wenno komersialismo, nalipatam met ti kaipapanan ti selselebraram iti kada paskua.
Nasken met a patibkeren ti pammati. Ta no saan a natibker ti pammati, kaiyarigam ti naipuruak a bukel iti igid ti kalsada, nga idi limmabas ti manok ket tinuktoknan. Agingga laengen idiay ti pagpatinggaan dayta a pammati.
Isu a ti paskua ket panangipalagip ti pannakaipasngay ti Mesias. Ket agtalinaed koma dayta a kinatibker iti agnanayon wenno agtalinaed koma pammatibker ti pammati.
Isu nga adda paskua tapno mapatibker ti pammati iti Mesias. Tapno maliklikan iti saan a “pannakatuktotok” ti manok wenno saan a pannakabalang.
2. Akem ti nagannak. No iladawan ti isip ti pakasaritaan ti “Natividad” agingga iti pannakaipasngay, sa manen ti panagubing ni Jesus agingga iti ipapatay ken yuulina sadi langit, mailadawan met ti akem ken responsibilidad da Jose ken Maria a naintaoan a nagannak ni Jesus.
Itoy a punto, dagiti met nagannak ti mapalagipan. Ti kinaadda ti dakkel a responsibilidadda kadagiti annakda. Kas ken ni Jose ken Maria, nasken a saluadanda ken taripatoenda ti anakda (Jesus) iti baet dagiti damsak ken kinapiman. Ni saanda man laeng a nagreklamo iti sinangoda a kinadamsak (natividad) ken kinapiman (pannakaipasngay iti kulluong).
Kadagiti nagannak, no maipasungalngal iti kinadamsak ken maigapu iti anak, maakem kadi dayta? No maipasungalngal ti nagannak iti kinapiman gapu iti anak, maakem kadi dayta? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti nagannak. Ti panagbalin a natibker a nagannak iti baet ti damsak ken kinapiman.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak. Kasano nga iladawanmo ti relasion ni Jesus kadagiti naintaoan a nagannak kenkuana? Ti sungbatna isu ti pudpudno a kaipapanan ti paskua kadagiti annak. Isu dayta ti tagipatgen (values) ti paskua a para kadagiti annak no apay a selebrarantayo ti paskua. Mapalagipantayo ti responsibilidadtayo ken akemtayo kadagiti nagannak kadatayo. Kasano kadi iti pannakilangenmo kadagiti nagannak kenka?
Kasano aya iti pannakilangenmo kadagiti dadakkelmo? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti annak. Ti sungbat ket adda a mismo iti anak.
4. Ti akem iti kaarruba. Siasino dagiti kaarrubak? Amin a tao ket kaarrubam. Kabusormo man ken saan, kaarrubam latta.
Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim. Isu ngarud dayta ti pundasion ti panagsisinnukat ti regalo wenno panangited ti regalo ta idiaya ti ayat. Ken no inawatna dayta a regalo (ayat), kaipapananna iti pannaakaisaknap ti ayat.
Kadagiti ubbing? Apay a nasken nga ikkan iti regalo dagiti ubbing? Wenno apay a dumawat ti regalo dagiti ubbing? Lalo kadagiti ninong ken ninangda?
Ti panangited ti regalo kadaiti ubbing ket panangisuro no kasano iti agayat. Panangimula iti panunotda ti ayat. Panangisuro kadakuada no kasano iti agayat – babaen iti panangidiaya no ania iti adda kenka: Material a banag. Ispiritual nga ammo. Kinasirib.
Daydiay laengen panangited iti regalo wenno card, iti ubing, am-ammo wenno kabagian ket saan a daydiay card ti importante kadaydiay no di ket ti mensahena nga adda ti “mangipatpateg kenka”. Sadinoman a suli ti lubong ti yanna, iti baet ti minilmilia a taaw, iti baet ti adu a pakakumikoman, saannaka a nalipatan agsipud ta ay-ayatennaka.
Ala, wen, no awan koma ti paskua. Awan met ti panawen a panangipalagip ti panangpatibker iti pammati iti Dios, ayat ti nagannak iti anak, ayat ti anak kadagiti nagannak ken ayat kadagiti kaarruba…
Ngem adda ti paskua. Adda ngarud ti palagip…
NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!##
Friday, December 18, 2009
Ti Kaipapanan ti Paskua
“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.
Tuesday, July 29, 2008
Dagiti texbuk ti elementaria, nababalaw
“Dida ammo ti heograpiada,” daytoy ti pammabalaw ni diputado ti Ifugao Gualberto Lumauig iti DECS, dagiti author ken editors ken publishers ti tallo a texbuk ti elementaria a nairanta a para iti pampubliko ken pribado nga eskuelaan, gapu iti biddut a naisurat maipapan iti probinsia ti Ifugao.
Kiniddawen ti Lumauig iti recall para kadagiti nasao a libro a naglaon iti opensibo ken insulto ken panangibabain kadagiti umili iti Ifugao. Dagiti nasao a libro ket ti “Ang Lahing Pilipino sa Nagbabagong Panahon,” a para iti grade six ken dagiti “Ang Lahing Pilipino” ken “Yakal Pabasa” a para kadagiti grade two pupils.
Mabasa iti panid 40 iti “Ang Lahing Pilipino sa Nagbabagang Panahon” a dagiti kano Ifugao ket agnanaed iti Benguet! Iti panid 41 iti nasao met laeng a libro, mabasa man daytoy a binatog a nangdeskribir kadagiti Ifugao, “kilala sa pamumugot ulo, mabalasik, at mapaghiganti.” Adda aya met kasta a banag kadagitoy a panawen.
Kuna ni Lumauig, a mabasa kano met iti panid 5 iti “Ang lahing Pilipino, “Kilala ang mga Ifugao sa pagiging mabangis, kinatatakutan ng mga Kristiyano, walang kinikilalang Diyos…” Nasaknapen TI Kristianiusmo iti Ifugao. Iti isu met laeng a libro, nailanad a ti Banaue Rice Terraces ket masarakan iti probinsia ti Benguet. Ania ket a nagdakkelanen a biddut daytoy?
Iti met libro a “Yakal Pabasa,” iti maipapan iti “Ang Alamat ng Mina Sa Baguio” ket biddut ti ilustrasionna ta ti met sibubukel a Banaue Rice Terraces ti ladawan, banag a nangpadegdeg iti napasamak iti panid 5 iti libro a “Ang Lahing Pilipino.”
Agbibiagtayon iti lubong ti cyberage. Ket awanen dagita a sarsarita idi ugma kadagitoy a panawen maipapan iti pammutol ti ulo wenno headhunting. Ket nakadidillaw unay a dagiti author ti nasao a libro, dagiti editor ken ti publisher ket saandansa ketdi a nagreserts no ania dagiti umno nga ikabkabilda wenno isursuratda kadagiti libro. Talaga a dida ammo ti heograpiada.
Laglagipen koma a ti libro ket isu iti pagadalan ken pagadawan iti naimbag a sursuro ken adal dagiti ubbing, ngem no dagiti kakastoy a maisursurat iti libro iti adalen dagiti ubbing agbalinda met a munnel ken kangel nga umili.
Ti kalidad koma dagiti maipablaak a texbuk iti kangrunaan iti amin. Tinawen met laengen nga adda dagiti mababalaw a texbuk. Nalawag ngarud a dagiti maisursurat a pagadalan dagiti ubbing ket nababa unay iti kalidadda ket dida matun-oyan ti de kalidad nga edukasion agsipud iti kinababa ti kalidad dagiti texbuk nga adalenda.
Ti edukasion iti panangitag-ay iti kasasaad ti maysa nga indibidual. Ket dayta nga edukasion a magun-odan ket behikulo ti asinoman a mangidur-as met ti ilina ken ti pagilianna. “Dagiti agtutubo ti namnama ti pagilian,” kuna ti nailian a banuar. Ngem adalan met daguitoy nga agtutubo iti di umno, ay badarong!
Ngem no dagiti kakastoy a kita ti texbuk iti adalen dagiti ubbing, ania a klase ti edukasion iti namnamaen?
Maysa laeng iti maigunamgunam, sayataenyo met a ti agaramid kadagiti texbuk daydiay adda ti sirib ken sirmata ken namnama a yallatiwyo. Iti DECS, rebisarenyo met a nalaing a dagiti mailanad ti maipablaak a libro no umno met laeng wenno saan. Rebisarenyo dagiti mailanad no maragpatda met laeng iti gagem a mangingato ti kalidad ti edukasion iti pagilian a saan ket nga ad-adda mangidagem. ##
Wednesday, June 11, 2008
Independence Day
What’s The Real Date Of The Independence Day?
It was celebrated every 4th of July before Diosdado Macapagal became president of the republic. It was reverted to 12th of June by virtue of Republic Act 4166 signed by the president himself, on August 4, 1964. The sons and daughters of the past presidents, namely, Carmen Melencio-Aguinaldo, Manuel Quezon, Jr., Maria Osmeña-Charnley, Gerardo Roxas, Tomas Quirino and the two sons of the president, Arturo and Disodado, Jr., witnessed the signing into law.
Since then, we celebrate our Independence Day on 12th of June. To put off the arising opposition, the 4th July declared as Republic Day to commemorate the proclamation of the country as a republic.
Criticisms never die, and facts don’t lie. How could we celebrate June 12 as independence day while in fact, the day Emilio Aguinaldo proclaimed the Independence Day during the revolutionary government was on June 23, 1898? The people did not ratify the Malolos Constitution. Aguinaldo proclaimed himself as president and not by means of voting exercise. There’s no country declaring its support for the revolutionary government. A government that is not recognized by other government is not truly a government. Aguinaldo’s credibility was tainted when the founder of the Katipunan Andres Bonifacio was murdered. Every historian knows the hidden agenda of the Treaty of Paris and the Treaty of Biak na Bato.
The only significance of June 12 was the series of rebellion. But before this date, so many uprising occurred. If we were to signify these, the first was April 27, 1521 when Lapulapu killed Ferdinand Magellan in a fiery battle.
Why do we celebrate July 4 as Independence Day before Diosdado Macapagal became president of the republic? It was after 4th of July 1946 when the United States granted its independence that the Philippines became politically free as a country. Countries of the world throw their support to the new republic.
From 1946 to 1961, Independence Day was observed on July 4, but in the name of nationalism, President Diosdado Macapagal, upon the advice of historians, reverted to the June 12 date, which up to that time had been observed as Flag Day.
To end, is the sense of nationalism on this matter noteworthy? ##
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
SOURCES:
Macapagal, Diosdado. June 12 as Independence Day in Hector Santos, ed., Philippine Centennial Series; http://www.bibingka.com/phg/documents/whyjun12.htm. US, 30 April 1997.
Reyes, Bobby, July 4, 1946: True Philippine Independence, July 11, 2003 http://www.librarylink.org.ph/featarticle.asp?articleid=43
Avila, Bobit, Inside Cebu, http://www.abs-cbnnews.com/storypage.aspx?StoryId=83373
Philippine Centennial Series; at http://www.bibingka.com/phg/misc/july4.htm. US, 3 June 1997.
Xie, Shixi, http://snow.gameshogun.ws/3philippines/happy_60th_real_philippine_independence
Agpalo, Jaime, Jr., Ania ti Husto nga Aldaw ti Wayawaya? www.tawidnewsmag.com/archive June 2007
Agpalo, Jaime, Jr., Ania ti Husto nga Aldaw ti Wayawaya?, Tawid News Magasin, June 2007, Vigan City, Ilocos Sur
Saturday, May 31, 2008
Ania ti de kalidad nga edukasion?
Saan a mamingga a diskusion ti maipapan iti edukasion. Nagadu dagiti wagas ken kapanunotan no kasano nga idur-as ken ingato ti kalidadna a kas iti kidkiddawen ti sangalubongan a merkado. Ngem saan met a masirip iti husto a tun-oyen ti makunkuna a kalidad tapno nalaklaka a targeten ken danonen iti dinno a lubong a yanna.
Ta ania ti makunkuna a nangato ti kalidad nga edukasion? Ania met ti makunkuna a nababa ti kalidadna nga edukasion?
Maymaysa ti sungbat dagita dua a saludsod. No saan a mabalin nga isangdo wenno ilaban ti kita ti edukasion iti nainlubongan a merkado ken mas lalo no reject pay daytoy para iti bukod a pagkasapulan wenno lokal a kasapulan, makuna a saan a nakaragpat iti standard ti edukasion nga awit ti nagraduar.
Tumakder iti kaadduan ti de kalidad nga edukasion uray sadino a papanan. Saan a paatiw no di ket rumimbaw iti amin a kanito ken panawen. Agtultuloy a proseso ti de kalidad nga edukasion, saan a mamingga nga agpidut ken mangammo kadagiti kabarbaro a banag a mainayon iti sigud nga ammo.
Ngem kasanon no adda dagiti nanglinteg iti inda panangragpat iti edukasionda?
Kas koma dagiti naggatang iti dissertations, theses, term papers, essays ken dadduma pay a katuladna a proyekto iti eskuelaan. Ala , saantayon nga iraman ditoy dagiti ginatang a grado, lalo ti ginatang a diploma wenno dagiti nagtaud iti Recto University .
Rumbeng kadi nga ipaaramid iti sabali dagitoy a dissertations, theses, term papers, essays ken dadduma pay a rekitos ti asignatura wenno panagraduar?
Mayat man ken saan ti kaadduan, iti sistema ti edukasion iti pagilian, adda dagiti magatang wenno ipapaaramid ti estudiante a dissertations, theses, term papers, essays ken dadduma pay a katukadna a project iti eskuelaan. Nasaknap la unayen daytoy ken nabayagen a mapaspasamak. Maigapu daytoy saan laeng iti kinasadut ti estudiante no di pay kinaawan ti interesna nga agaramid, kaawan ti ammona wenno kaawan ti simrek kenkuana nga adal.
Ti rigatna, kalpasan a nagraduar ti estudiante a nagpaaramid kadagita a rekititos, inton makastrek iti trabaho, saanna nga ammo dagiti porporma dagiti nadumaduma a kita ti sinurat. Saanna nga ammo ti agsurat iti gagangay laeng nga essay wenno saanna pay nga ammo ti agsurat iti simple laeng a damag.
Itoy a punto, bimmaba ti kalidad ti edukasion a naikawes iti nagpaaramid. Sino ti akimbasol?
Madama a maad-adal ken maipagpagna tapno agbalin a linteg iti pagilian ti Senate Bill 2053, wenno ad-adda a maawagan iti “Academic Honesty Act of 2008” .
Ania aya daytoy?
Panangiparit iti panaglako ken panaggatang kadagiti dissertations, theses, term papers, essays, reports, research ken kanaig a projects kadagiti estudiante.
Rumbeng laeng, saan kadi?
No agtultuloy ti panaggatang ken panaglako kadagiti dissertations ken dadduma pay a kasapulan iti panagturpos, lalo a bumaba ti kalidad ti edukasion ti pagilian.
Nababa ketdin a, dayta multa a P10,000.00 ken pannakaibalud kadagiti maduktalan a naggatang ken naglako.
Nakapatpateg ti academic achievement iti pananggun-od iti ar-arapaapen a trabaho, nangato a sueldo wenno pannakastrek kadagiti nalalatak a pagtrabahuan a mangit-ited iti nangato a pasueldo ken adu a benepisio.
Ngem kasanon no ginatang dagita nga academic achievements?
Kadagiti napalabas a dekada, kalakaan amin a pakaaalaan iti masters degree ti maipapan iti field of study iti literature. Adu dagiti ready made a para itoy. Adu payen dagiti nasurat nga artikulo a mabalin a tuladen wenno yesmagel lattan. Ngem kadagitoy a panawen, manmanon san ti eskuelaan a mangayat a ti litertature ti field of study iti masters degree.
Iti napalabas a symposium a dinar-ayak, ti “IT Today”, naiyammo ti kasasaad ken pagturongan ti information technology iti agdama ken ania dagiti lapped iti naannayas a dur-asanna.
Nadakamat iti seminar ti “poor use in English” ken ti kinakurang ti ammo dagiti nagraduar a lapped iti panagdur-as ti IT.
Saan laeng nga IT ti agparikut iti poor use in English no di pay dagiti sabsabali a kurso.
Kasta met a saan laeng nga IT ti agproblema iti kinakurang iti ammo, no di sapasap a problema ti panagdur-as.
Ngem ti ad-adda a nakaawis iti imatangko ti natangken a panangisawang ti resource speaker iti Iluko: “Saanyo a gatangen dagita theses ken dissertationyo! No diyo aramiden a mismo, dakayonto met laeng ti aglak-am no addakayonton iti trabaho a diyo ammon ti kudkuditenyo.”
Iti IT ken uray kadagiti sabsabali pay a kurso, simple laeng dagiti theses ken panangdependar wenno panangipresentar kadagitoy babaen ti power point presentation. Ngem no masadut nga agaramid ti estudiante wenno talaga a dina ammo ti agaramid iti thesis wenno presentation ket gatangenna laengen, santo nagsao ken nagdependar, ania ngarud ti namnamaen a kalidad ti edukasion a naragpatna? Inton adda iti trabaho ket pagaramidenda iti technical writing wenno ania la ditan a sinurat, kasano nga ammona ti ar-aramidenna?
Adda iti ima a mismo dagiti estudiante, saan laeng kadagiti mannursuro, ti de kalidad nga edukasion. No saanna (estudiante) nga aramiden dagiti rumbeng nga aramidenna ket ipatulokna lattan kadagiti ginatang ken maipapaaramid, maysa a factor daytoy iti panagbaba ti kalidad ti edukasion ti pagilian.
Rumbeng laeng a suportaran ti Senate Bill 2053 no kayat nga itag-ay ken padur-asen ti kalidad ti edukasion ti pagilian. Narigaten no maulit nga addanto manen nalatak a programa iti telebision a makadakamat a maysa a diploma mill ti pagiliantayo.#
Saturday, September 22, 2007
TRANSLESION
Dagiti Linteg Iti Translesion
No dadduma, daytoy iti saan a pagkikinnaawatan dagiti mannurat. Saanda nga agpaparis iti wagas iti panangipatarusda kadagiti binulodda a balikas kadagiti ganggannaet. No dadduma ket agtinnag pay a pinnangatuan iti isbo iti resultana.
Ania ngata ti kasasayaatan a wagas iti panangipatarus ti binulod a balikas?
Ti panagbulod ti maysa a balikas ket saan a kas iti panagbulod iti maysa a banag, daytoy man ti palawag ni Alfonso Santiago a kas nadakamat da Paz, Belves, M. et al, iti libroda a Sining Komunikasyon (Pangkolehyo).
Kuna ni Santiago, no bimmulodtayo iti bado koma, akemtayo met laeng iti intay panangisubli; no bimmulodtayo iti bado, ket saan a mabalin a balbaliwantayo dayta a bado tapno umiso iti sukat iti intay panangisuot. Kas pagarigan koma, no pantalon ti binulod, saan a mabalin a putden dayta no atiddog,
Ngem sabali iti panagbulod iti balikas. Saantayo nga akem iti panangisubli kadaytoy a balikas ta awan iti mapukaw wenno maawan iti bimmulodan ta maaramatda latta met dayta a binulodtayo.
Kas pagarigan koma, ta bimmulodtayo iti balikas, a kas koma iti electricity saantayo nga akem a pagtalinaeden iti kasta a pannakaisuratna, kasta man met laeng a, iti pannakaibaiikasna. Mabalin nga usarentayo babaen iti nain-Kastilaan a wagas, a kas iti electricidad. Idinto mabalin met nga usaren ti bukod a dila, isu nga agbalinen nga elektrisidad. Daytoy payen ti mas papolar a sistema iti panangisurat iti Iluko, ti bukod a dila.
No maumaka iti translesionmo wenno wagas iti panangipatarusmo iti bukodmo a dila, elektrisidad, mabalin latta met a kugtaram no kayatmo, ket agsublika manen iti bimmulodam. Isu a no isuratmo, electricity kunam manen. Mabalin latta met iti man Filipino wenno iti Iluko.
Ket gapu ta dayta ket electricity, mabalin latta manen nga isuratmo iti elektrisiti, ta bimmulodka iti English, ipatarusmo iti Iluko wenno iti Filipino babaen iti panangibalikasmo.
Mabalin latta met nga isuratmo iti nain-Kastilaan a wagas, electricidad. Isuna laeng ta kadagiti papolar a publikasion, saandan a sursuroten ti nain-Kastilaan no di ket usarendan ti bukodda a dila iti inda panangipatarus iti binulodda a balikas. Ngamin, malaksid kadagiti proper noun, awanen dagiti letra C, J, Q, ch, x, ken dadduma pay.
Ngarud, adda tallo a wagas a nadakamat ni Santiago a wagas iti panagbulod ket panangipatarus iti Filipino
1) Buloden iti Ingles, ikkan iti katukad a balikas iti Kastila, sa ipataurs iti Filipino.
Ingles----------Kastila----------Filipino
publicity--------publicidad-----------publisidad
regulation-------regulacion----------regulasyon
mathematics------matemateca----------matematika
2) Bumulod iti Ingles, usaren iti pannakaisuratna iti Filipino. Aramiden laeng daytoy no saan a mabalin iti immune a wagas ken ni awan iti katukadna iti katutubo a sao.
Ingles-----------Filpino
Struggle---------istragel
Xerox------------seroks
Tricycle---------traysikel
Di mabalin nga agtalinaed ti struggle a kastana lattan, ta agkaprobleman no ikkan iti UNLAPI (prefix).
Nag-iistragel (korek) nag-i-struggle (magulo)
Daydiay bicycle, mabalin a bisikleta, ngem ti tricycle, naalas met no trisikleta kunam, ta mas papolar met itan daydiay traysikel ngem dayta trisikleta. Isu nga usaren latta no ania dayta nakaisigudan a pannakaibalikas wenno mas papolar a makunkuna.
3) Bumulod iti Ingles wenno Kastila nga awan iti sukatan a letra.
Ingles----------Filipino
Villa Cecilia------Villa Cecilia
Baguio City--------Baguio City
coke---------------coke
varsity------------varsity
Iti met biang ti Iluko, dandanida nagpada iti Tagalog, ta sumursurot la ket ngarud ti Iluko iti pannakaisurat ken pannakaibalikas. Ti laeng nagdumaanda ket daydiay letra “Y” ta no iti Iluko, nagbalinen a letra “I”.
Nupay kasta, adda metten dagiti sumagmamano a Tagalogista, nga impalladawdan dayta letra “Y” ket simmurotdan iti letra “I” a kas ken ni Ilokano, ngem ketdi, insublida ti dagiti letra a V, ken F, a kas mabasa kadagiti textbook iti kolehio. Atiddog kano ngamin dayta “IY” isu a nagbalin nga “Y” (abogasiya, a nagbalin nga abogasya, pangkolehyo, manipud iti pangkolehiyo, ngem kadagiti dadduma a Tagalista, a kas iti nadakamat, naisuratda iti abogasia, pantasia, demokrasia.
Iti panangisubli ti V ken F.
Ehemplo:
Valyus (values)
Ofisina (office)
Familia (familia)
Ngem iti Iluko, iti papolar a pannakaisurat, no saanna a maipatarus iti bukodna a dila, agtalinaed latta a kas iti pannakaisurat iti bimmulodanna.
Values
Opisina
Pamilia
Values (narigat nga ipatarus, no adda man bilang, nalaklaka a maawatan ni Ilokano no isurat ken balikasen a saanen a nabaliwan iti pannakaisurat.
Iti panagsurat ken panagibalikas, ad-adda latta nga agiray iti mas papolar ta ad-adda ken nalaklaka a maawatan. Ta awan met laeng iti serbina ti saan a maawatan a naisawang ken narigat a basaen a naisurat.
Iti Tagalog, naynay iti inda panagtakuat kadagiti bukodda a dila nga aramaten iti inaldaw-aldaw. Ngem agsipud ta nauuneg unay dagiti putar ket di maawatan ti kaadduan, saan a maliklikan iti inda met panagbulod iti sabali a lenguahe a saan laeng nga iti Ingles ken Kastila no dipay ket iti Iluko. No dadduma, diak a maawatan no Iluko, wenno hybrid Iluko. Ngem kadagiti dadduma nga agsuksukisok kadagiti lenguahe ken dayalekto, variation iti pangawagda kadagitoy.
Adtoy ngarud dagiti sumagmamano a binulod ni Tagalog manipud iti Iluko variation ken patneng. Inawaganna daytoy iti Bigkas Lalawiganin.
Patneng
Kampit
Saluyot
Balatong
Karton
Kargada
Mas papolar ti nainkastilaan a "kutsilio" ngem ti kampit iti bibig ni Ilokano. No kasano iti iseserrekna iti mainstream iti Tagalog, saan a masinuo. Ngem sabali ti ipaayna a kaipapanan: bumulod laeng kadi ni Tagalog iti Iluko babaen kadagiti patneng laeng a balikas? Nalabit...
Iti Iluko variation. (Manipud iti Cordilleran Iluko wenno iti Bagolandia ken kadagiti agtutubo))
Madilem – (nasipnget)
Pigilem _ (lapdam)
Taem wenno taim – (takkim) NOT THE NOUN, no di ket kas regular nga ekspresyon, lalona kadagiti agtutubo
Pletem (pasahem, bayadmo)
Dayta a SUFFIX “EM” ken “M” ket nakabilbileg a nagsakayan ni Iluko a nangserrek iti balay ni Tagalog. (Itinto sabali a salaysay.)
Amin dagiti wagas a panagbulod ket umno ken umiso amin. Ti importante ket maawatan ti kaadduan. #
Friday, August 24, 2007
Walang Sugat, ni Severino Reyes
Laughter is the best medicine? Hindi sa lahat ng bagay. Hindi maaring basta na lamang pagtatawanan ang kirot at hapdi nang mga sugat na masasalamin “Sa Walang Sugat” na dula ni Severino Reyes. Kung pagtatawanan lamang ang mga sugat, lalong walang lunas ang pagdurugo ng lahi at patuloy na pagbaba ng pagkilala ng mundo sa atin at tuloy ang pagkalunod sa kumunoy ang mga valyus ng buhay.
1) Hele hele bago quiere
2) ‘Ipagkakayari’ ng mga magulang ang anak
3) Patriotismong hilaw
4) Sa kuko ng kolonisasyon
ANG HELE HELE BAGO QUIERE.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn unk fra_Latn eng_Latn eng_Latn zho_Hans eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn pol_Latn bug_Latn ilo_Latn lmo_Latn bos_Latn kmr_Latn eng_Latn ilo_Latn wol_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn grn_Latn ind_Latn fij_Latn zho_Hans ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn uzn_Latn eng_Latn swh_Latn ilo_Latn eng_Latn war_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn als_Latn sun_Latn tgl_Latn hrv_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ceb_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn tgl_Latn tgl_Latn nob_Latn tgl_Latn tgl_Latn tgl_Latn tgl_Latn