Panangimaton iti Pagtaengan
MASANSAN a madagdagullit ti kinapateg ti maitutop a nutrision a kasapulan dagiti ubbing iti salun-at, iti panagdakkel ken iti panagbalinda a nasarsaririt. Nupay kasta, adu latta dagiti di mangikankano iti kinapateg ti umisu a nutrision. Inanaig ngamin ti kaaduan ti nutrision iti kabaelan ti tunggal pamilia a manggun-od kadagiti mairekrekomendar a taraon.
Kinapudnona, saan a ti kinangina ti magatang a taraon ti pagbasaran iti umisu a nutrision. Adda dagiti sabsabali a taraon a mabalin nga isukat wenno isupusop kadagiti maibalbalakad a taraon.
Nagrupo dagiti nasalun-at a taraon iti uppat— natnateng ken bungbunga, bukbukel (cereal ken legumbre), gatas ken dagiti mabalin a pangsupusop, ken karne ken dagiti mabalin nga isukat wenno pangsupusop.
Adda ipaay ti tunggal grupo a sustansia a kasapulan ti bagi. Isu a rumbeng a mangpili iti taraon manipud iti tunggal grupo tapno magun-od ti maitutop a nutrision.
Kasapulan dagiti nateng ken bunga tapno masalakniban dagiti ubbing kadagiti nagduduma a sakit. Itden ngamin dagitoy ti kasapulan nga enerhia, bitamina, antioxidants, gunnot (fiber) ken danum a kasapulan ti bagi.
Masapul a mangipauneg dagiti ubbing nga agtawen iti 2-8 iti maminlima a dasar (serving) ti nateng ken prutas iti inaldaw.
Tapno mataginayon ti salun-atda, nasken pay a maidasaranda iti natingra a berde ken naranghado a nateng iti inaldaw.
Guyugoyen dagiti ubbing a padasenda ti mangan iti saggabassit laeng a nateng ken bunga. Saan nga agunget no sumupiatda. Masursurodanto met laeng ti agipauneg kadagitoy iti di mabayag.
Itden dagiti bukbukel ti enerhia a kasapulan iti panagdakkelda. Mairaman kadagitoy ti innapuy ken dagiti produkto a kas iti tinapay, pasta ken noodles.
Idasaran dagiti ubbing iti bukbukel a nababa ti imetna a taba (fat), asukar ken asin iti tunggal pannangan
Nabaknang ti gatas, keso ken dadduma pay a produkto ti gatas iti protina, kalsium ken Bitamina D a kasapulan tapno nalagda dagiti tulang ken ngipen.
Tapno magun-od ti kasapulan a kalsium, nasken a maidasaran dagiti ubbing nga agtawen iti 4-8 iti gatas wenno dagiti produkto ti gatas mamindua iti tunggal aldaw. Manipud iti mamitlo agingga iti mamimpat met ti maidasar kadagiti ubbing nga agtawen iti 9-13. Buklen ti maysa a dasar ti sangatasa tasa a gatas wenno 50 a gramo a keso. Kasapulan dagiti ubbing ti agsida iti karne, ikan, karne ti manok wenno dagiti taraon a pangsupusop kadagitoy. Mairaman dagitoy ti itlog, legumbre, mani ken dadduma pay a bukbukel. Mangipaay dagitoy iti yero (iron), zinc, Bitamina B12, omega-3 fatty acids ken protina para iti panagdakkel ken pannakapasayaat dagiti piskel (muscles). Ipaay ti yero ken omega-3 fatty acids ti sustansia a kasapulan ti nasiken a panagpampanunot dagiti ubbing.
Ti pay laeng danum ti kasasayaatan nga inumen dagiti ubbing. Aglaplapusanan iti asukar nga imet dagiti mailaklako a tubbog ti prutas, energy drinks ken dagiti adu ti ramenna a mainum. Dadaelen dagitoy ti ganas dagiti ubbing a mangan. Makatulong pay dagitoy a mainum tapno nalabes ti idadagsen ti timbang dagiti ubbing ken panagbukbok ti ngipenda. No marugian dagiti ubbing ti masansan a panaginumda kadagiti nasasam-it a mainum, narigatton nga idianda dagitoy.
Guyugoyen ngarud dagiti ubbing nga agipauneg kadagiti makapasalun-at a taraon. Ad-adda nga epektibo daytoy a balakad no datayo a mismo a nataengan ti mangirugi a mangaramid.—O
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn