Inyallatiw iti Iluko ni JOSEFINA PIEDAD-LUCAS
Commentator/Lector, St. William Cathedral Parish
Laoag City, Ilocos Norte
Ti Diocesis iti Laoag inna rambakan ti maika-Limapulo ( 50 ) a Tawen ti pannaka-ipasdek ti Diocesis inton Hunio 5, 2011. Daytoy nga inna panangrambak ket paset ti panangipakita dagiti pada tayo nga umili ti Probinsia iti Ilocos Norte ti panagyaman tayo ken Apo Dios kadagiti adu a parabur a nagun-od tayo, ken kasta pay ti pannakikaykaysa ken panna-kipaset ti Biag ken Mision iti Iglesia. Iti daytoy nga panangrambak ket maited ti panangdaydayaw ken ni La Virgen Milagrosa de Badoc, Puon ti Ragsakmi nga isu ti Patron iti Ilocos Norte. Daytoy sumaganad ti historia ni La Virgen Milagrosa de Badoc.
Napnuan misterio ken pammati ti naisangsangayan a pakasaritaan ti madaydayaw nga imahen ni ” La Virgen Milagrosa de Badoc.” Nangrugi daytoy a pasamak ti maysa nga aldaw ti Viernes idi tawen 1620, iti natalinaay a baybay ti Lugo, sitio Dadalaquiten Norte, a barrio iti Sinait, Ilocos Sur. Adda nakita dagiti agkalkalap manipud iti dayta a lugar ken ti kabangibangna a Badoc, Ilocos Norte a dua (2) a kahon a naaramid iti kayo nga agtatapaw ti tengnga iti taaw. Inwayat ngarud dagiti mangngalap dagiti iketda ket ginuyodda sada impan dagitoy dua a kahon iti takdang.
Inaribungbongan ti adu a tattao dagitoy datdatlag a dua a kahon a naalaw dagiti mangngalap. Kalpasanna, insigida a linukatanda babaen ti panangusarda ti buneng ken kampilan. Napalaus ti siddaaw dagiti naruay a tattao idi nakitada ti linaon dagiti dua a kahon: Maysa a nangisit nga imahen ni Apo Jesus a kas kadakkel ti nailansa a Cristo iti krus ken sabali pay ti maysa a basbassit nga imahen ni Santa Maria ken ti Ubing a Jesus, dua nga angheles ken maysa nga instrumento a violin.
Gapu ti pammatida a nasagrado dagitoy a banag, nagtutulaganda nga ipan dagitoy nga imahen kadagiti simbaanda. Kayat dagiti taga-Sinait nga alaen ti Virgen ket ti met Nangisit a Cristo ti kayat nga alaen dagiti taga-Badoc. Ngem nasdaaw dagiti tattao ta uray no kasano ti kaadu dagidi lallake a mangbagkat kadagiti kahon, saanda pulos a makuti dagitoy. Nagtutulagda ngarud nga agsisinnukatda ti alaen nga imahen. Siddaaw ken ragsak ti narikna dagiti tattao gapu ta iti dayta a kanito, nagballigida met laeng a nangbagkat ken nangiyawid kadagiti dua nga imahen. Naamirisda ngarud a ti Santo Cristo ket para idiay simbaan iti Sinait ket ti met simbaan iti Badoc ti kayat ti Virgen nga agbalin a sanctuariona. Iti agdama, masarakan ti uneg iti St. John The Baptist Parish Church idiay Badoc, Ilocos Norte daytoy imahen ni Virgen Santa Maria, a mapattapanta a dandani uppat a gasut (400) a tawen ti kinadaannan.
Segun kadagiti lideres tayo iti Simbaan, maipagarup a dagitoy a nasa-o a dua kahon a naalaw dagidi mangngalap iti sakop ti baybay ti South China Sea ket naggapu manipud ti pagilian nga Hapon a pakapaspasamakan idi ti pannakaparparigat dagiti Kristiano a nagresulta iti pannakamartirda Apo San Lorenzo Ruiz ken dagidi kakadduana a misioneros. Dagiti simbaan, imahen ken pagilasinan ti kina-Kristiano ket rinebba ken dinadael dagidi kabusor ti Pammati Katoliko. Dagiti nasa-o a dua a kahon ket mabalin a naiyanud iti baybay ket nakem ni Apo Dios a naisadsadda ditoy Ilocos.
Adun a milagro ti impakpakita ti Virgen. Manipud 1656-1660 naipan idiay Vigan tapno dawaten dagiti deboto ti panangibabaetna tapno maispalda kadagiti naruay a kalamidad. Kalpasan ti panangidatonda kadagiti karkararag ken sagsagut, napatgan dagiti dawdawatda.
Idi 1776, rinaut dagiti mapagbutbutngan a Moro a pirata dagiti barrio a masarakan iti igid ti baybay ti ili a Badoc ket nagsamsamda kadagiti gameng ti simbaan. Pinadasda pay a putulen ti ulo ti Virgen Santa Maria ngem napaayda. Iti pungtot dagidi pirata, innalada ti imahen ket inyaronda daytoy iti apoy bayat ti panaglutlutoda ti makan. Nakigtot dagidi pirata gaputa dagus met la a naiddep ti apoy a dida maawatan no apay. Gapu ti dayta a misterio a pasamak, sibubuteng a pimmanaw dagiti pirata ket binaybay-anda nga imbati didiay imahen ni Virgen. Iti agdama, adda nabati a piglat iti ngatuen ti makannigid a matana kas tanda ti kinadawel dagidi pirata.
Idi 1836, adda sabali manen a panagraut dagiti pirata ti ili iti Badoc. Sakbay a simmanglad dagidi pirata, naammoan dagiti tattao ket inlemmengda dagiti gamgamengda ket pimmanawda a napan naglemmeng kadagiti kaasitgan a bantay. Idi ta awan makita dagiti pirata nagpungtotda ket pinuoranda dagiti balbalay, simbaan ken kumbento. Kalpasan ti panagraut, nagsubli dagiti tattao a napnuan ti buteng ket nakitada dagiti nadadaelen a balbalayda, ngem ti baet ti gumilgil-ayab a beggang ti uneg iti simbaan, nagragsakda dagiti tattao gapu ta saan a pulos naan- ano ti imahen ni Virgen Santa Maria. Kadagiti napudno, mamati ken mannagayat a tattao, daytoy manen ti mangipasimudaag ti pannarabay ti Virgen kadagiti umili ken ti kalikagumna nga agtalinaed iti ilida. Kasta pay a no saan a kayat ti Virgen ti maiyalis ket agpadagsen daytoy nga imahen ta uray lima a nabasked a lallake marigatanda a mangbagkat.
Idi May 1, 1980, naipan ti imahen ti Virgen ken ti imahen ti Nailansa a Cristo idiay Lugo a lugar a nakasarakan kadakuada dagidi mangngalap idi 1620. Isu ti umuna a gundaway nagtipon manen dagitoy dua nga imahen kalpasan ti tallo gasut ket innem a pulo a tawen ( 360 ). Naangay ngarud ti Nasantoan a Misa nga indauloan da Arsobispo Juan C. Sison ti Diocesis iti Nueva Segovia, Vigan, Ilocos Sur ken Obispo Edmundo M. Abaya ti Diocesis iti Laoag babaen ti panangilungalong da Fr. Juan R. Ballesteros, cura paroco ti Badoc ken Fr. Reymundo M. Garcia, cura paroco ti Sinait.
Agsipud ti nabara ken nagwarasen a debosion iti Naingasatan a Virgen, improklamar ti Diocesis iti Laoag nga isu ti Patron iti Ilocos Norte ti titulo a “La Virgen Milagrosa de Badoc, Puon ti Ragsakmi” idi Mayo 2, 1980 kabayatan ti pannakarambak ti Nasantoan a Eukaristia nga indauloan ni Obispo Edmundo M. Abaya.
Idi Disiembre 8, 1980, rinambakan ti probinsia iti Ilocos Norte ti pannaka-korona ti Virgen, agsipud ta ditoy Ilocos ti nagsangladanna ket isu ti mangpabaro manen ti ayat dagiti mamati ken Cristo. Tunggal Disiembre 8 nga anibersario iti pannaka-korona ni “La Virgen Milagrosa de Badoc” ket isu ti aldaw a panangbisita ken panagyaman ti entero a Diocesis kenkuana. Rambakan ti Obispo, amin a papadi, relihioso ken deboto ti nangayed a misa ket maisaruno ti “Act of Consecration to the BlessedVirgin Mary.”#
Inyallatiw iti Iluko ni JOSEFINA PIEDAD-LUCAS
Commentator/Lector, St. William Cathedral Parish
Laoag City, Ilocos Norte
ilo_Latn eng_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn pag_Latn