PANNAKAAMIRIS ti krus sadiay Brgy. Cabittaogan, Santa Catalina, Ilocos Sur a mapapati nga immuntar ni Juan de Salcedo idi sakupenna iti Amianan a Luzon idi 1572 kas simbolo ti pannakaitukit ti Kristianismo wenno Katolisismo.
Dayta ti maysa kadagiti isyu a kangrunaan a natratar kabayatan iti naangay a Kapihan iti Amianan Media Forum a nakiumanan dagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press ken ni Sangguniang Panlalawigan Member Efren Rafanan, Chairman ti Committee on Living Treasures ken Committee on Agriculture.
Naipakaammo iti media maipapan ti krus ni Salcedo ken ni Mayor Edgar Rapanut kabayatan ti nasapsapa a pannakiuman kenkuana iti Kapihan iti Amianan. Kalpasan dayta a pannakiuman iti Mayor ket dagus a nagtignay ni SPM Rafanan a nagimbestigar maipapan iti krus.
Impeksa ni SPM Rafanan ti panagyamanna iti dayta a nairakurak a mabalin a mangpadur-as ti turismo iti Santa Catalina. Naisingasing kenkuana ken ni SPM Ronnie Rapanut a kas tubo ti Brgy. Cabittaogan, ket makitimpuyogda ken ni Mayor Rapanut ken dagiti lokal nga opisial iti Santa Catalina tapno matakuatan ti kinapudno maipapan ti krus ni Salcedo. Naisingasing ti sientipiko a pannakaamiris ti kayo a krus a nakalupkupanen iti semento tapno matakuatan no kasanon ti kabayagna.
Impasingked ni SPM Rafanan nga irupirna ti gapu ti pannakaimuntar ti krus iti Cabittaogan a mabalin a mangbaliw ti pakasaritaan iti Kailokuan, no sadino ti simmangladan ni Salcedo, kas ti mapaspasamak sadiay Visayas no sadino ti nakaangayan iti umuna a Misa idi simmanglad dagiti Kastila idi 1521 – no sadiay Limasawa wenno Butuan.
Mainaig met ti pakaseknan ti agrikultura, naidanon ken ni SPM Rafanan a kasapulan koma ti pannakaipaulog ti ordinansa a mangipawil ken mangipaay iti dusa kadagiti mannalon no pasuyotan wenno spray-anda dagiti mulada a nateng iti kemikal maysa nga aldaw wenno sakbay nga agapit, purosen wenno tebbaenda. Nakiddaw pay ti pannakaipawil ken pannakadusa ti panagaramat iti power sprayer iti asideg dagiti kabalbalayan.
Nakiddaw ti gakat tapno masaluadan dagiti umili iti pannakasabidong iti kemikal no agsidada kadagiti nateng a maapit a nabiit pay a napasuyotan iti insektisidio wenno pestisidio. Nakiddaw pay ti gakat tapno masaluadan ti salun-at dagiti tattao a maapektaran iti panagaramat kadagiti power sprayer wenno de-makina a pagpasuyot kadagiti asideg dagiti kabalbalayan gapu ti kapigsa ti pressure daytoy a klase ti sprayer.
Naidatag ti paliiw ken ni SPM Rafanan nga adu dagiti mannalon a tapno mapaksiat ken masaluadan dagiti mulada a nateng kadagiti igges ken peste ket masansan ti panagpasuyotda kadagiti insektisidio wenno pestisidio. Nailawlawag nga adda dagiti agpasuyot sakbay nga agapit, agpuros wenno agtebbada kadagiti mulada sakbay nga ilakoda. Naipaganetget nga iti benneg ti pannakasaluad iti salun-at, ket napeggad dagiti sabidong a kimpet iti nateng ket narigat a maikkat uray no buguan wenno iyuper ta simmagepsepen ti kemikal a sabidong.
Nailawlawag met iti panagaramat iti power sprayer dagiti mannalon kadagiti pagmulmulaanda iti nateng nga asideg kadagiti kabalbalayan ket gapu ti kapigsa ti pugso ti de-makina a pagpasuyot ket danonenna dagiti balay ken paraangan a makaapektar iti salun-at dagiti agindeg ken uray mismo ti agis-spray.
Inkari ni SPM Rafanan a mangidatag iti resolusion iti Sangguniang Panlalawigan tapno maisayangkatto ti public hearing sakbay ti pannakaputar ti ordinansa tapno masalakniban ti salun-at dagiti umili kontra kadagiti makasabidong a kemikal ti panagtalon.
Natratar pay iti media forum dagiti pakaseknan dagiti mannalon mainaig ti pannakausar dagiti dakkel a pondo nga aw-awaten dagiti local government units manipud iti Excise Tax ti birhinia a tabako kas sagudayen ti Republic Act No. 7171 tapno mapadur-as ti panagbiag dagiti agmulmula iti tabako.
Photo: Ni SPM Efren Rafanan kabayatan ti panagimbestigar iti krus ni Juan Salcedo sadiay Cabittaogan, Santa Catalina, Ilocos Sur
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn