Vanuatu
Ti Vanuatu opisial a ti Republika ti Vanuatu (Pranses: République de Vanuatu, Bislama: Ripablik blong Vanuatu), ket ti pagilian nga isla idiay Oceania a mabirukan idiay Abagatan a Taaw Pasipiko. Ti purpuro ket nagtaud iti bulkan ken mabirukan iti 1,750 kilometro (1,090 mi) iti daya ti akin-amianan nga Australia, iti 500 kilometro (310 mi) iti amianan a daya ti Baro a Caledonia, iti daya ti Baro a Guinea, iti abagatan a daya ti Is-isla ti Solomon, ken laud ti Fiji.
Ti Vanuatu ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti tattao a Melanesia. Dagiti immuna a Europeano a nangbisita dagiti isla ket ti ekspedision ti Espania nga indauluan babaen ni Portuges a nabigador Fernandes de Queirós, nga isu ket simmangpet iti kadakkelan nga isla idi 1606. Tinuntonna ti purpuro para iti Espania, kas paset ti kolonial a Daya nga India ti Espania, ken ninagananna iti Austrialia del Espiritu Santo.
Kadagiti tawen ti 1880s, ti Pransia ken ti Gran Britania ket nagtunton kadagiti paset ti purpuro, ken idi 1906 nagtunosda iti alagaden para iti panagkadua a panagtaripato ti purpuro a kas ti Baro a Hebridas babaen ti Britaniko-Pranses a Kondominio. Ti maysa a tignay ti wayawaya ket rimsua kadagiti tawen ti 1970, ken ti Republika ti Vanuatu ket napundar idi 1980.
Dagiti linaon
Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Vanuatu ket naala manipud iti balikas a vanua ("daga" wenno "pagtaengan"),[8] a mapasamak kadagiti nadumaduma a sasao nga Austronesio,[9] ken ti balikas a tu ("tumakder").[10] No agtipon dagitoy dua a balikas ket mangibaga ti nawaya a kasasaad ti baro a pagilian.[10]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Selmen, Harrison (17 Hulio 2011). "Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma". Vanuatu Daily Post. Naala idi 29 Agosto 2011.
- ^ John Lynch and Fa'afo Pat (eds), Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics, Australian National University, 1993, p. 319.
- ^ G. W. Trompf, The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific, Orbis Books, 1987, p. 184.
- ^ 2009 Census Household Listing Counts (PDF). Vanuatu National Statistics Office. 2009. Naidulin manipud ti kasisigud idi 5 Disiembre 2010. Naala idi 6 Enero 2010.
- ^ Central Intelligence Agency. "Vanuatu". The World Factbook. Naala idi 6 Enero 2010.
- ^ a b c d "Vanuatu". International Monetary Fund. Naala idi 22 Abril 2012.
- ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Hess, Sabine C. (Hulio 2009). Person and Place: Ideas, Ideals and the Practice of Sociality on Vanua Lava, Vanuatu. Berghahn Books. p. 115. ISBN 978-1-84545-599-6.
- ^ Ti 'vanua ket nagtaud met manipud iti Proto-Austronesio ti banua – kitaen ti Thomas Anton Reuter, Custodians of the Sacred Mountains: Culture and Society in the Highlands of Bali, University of Hawaii Press, 2002, p. 29; and Thomas Anton Reuter, Sharing the Earth, Dividing the Land: Land and Territory in the Austronesian World, ANU E Press, 2006, p. 326.
- ^ a b Crowley, Terry (2004). Bislama reference grammar. University of Hawaii Press. p. 3. ISBN 978-0-8248-2880-6.
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Census of Agriculture 2007 Vanuatu, Vanuatu National Statistics Office (2008)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Vanuatu iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Vanuatu manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Vanuatu a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Vanuatu manipud iti UCB Libraries GovPubs
- Kitaen ti Vanuatu iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Vanuatu
- Gobierno ti Vanuatu
- Portal ti Turismo ti Vanuatu, ti opisial a website ti Opisina ti Nailian a Turismo ti Vanuatu
- Vanuaflora ; Database ti flora para iti Vanuatu
- Midia a mainaig iti Vanuatu iti Wikimedia Commons
- Vanuatu
- Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti pagilian nga agsasao ti Pranses
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Melanesia
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian idiay Oceania
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1980
- Dagiti mankomunidad a republika
crh_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn crh_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ace_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn