IMBAGANA kadagiti babbaro nga alaenda ti numerona tapno isudan ti makiteksmeyt ngem awan ti nayat. Ta kasano, awan met selponda! Tumayab met amin a matgedanda iti arak ken sigarilio. Kada pasala, kasla aggagatel ti bagbagida no dida makaallop iti balasang. No ketdi adda nadamagda a pasala, ayyapu, uray nagadayo, mapanda la a mapan. Isu pay ketdi ngatan ti makagapu a kaaduan kadakuada ti natnagen iti kalendario. Numero uno ditan ni Manong Itong Lanec.
“Nia kan’ ti naganna, Lilong?” inamad ni Angkel Charlie.
“Jasmin kano!”
“Talaga met! Nagan pay gayam ti sabong! Siguro, permi a pintasna,” kinuna ni Manong Itong.
“Da koma ngamin selpon met.”
“Ket pagbigyamon, a, Kapid,” inyartiok met ni Lakay Idot. “Awan met dakesna.”
“Madik, ‘Pid. Narigaten no maammuan ni Melba nga adda sabali a kateksko”
“Maan-ano koma? Dikay’ pay met nagasawa”
“Saanen, ‘Pid. Napudnoak ken Melba.”
“Saluduanka kadayta a sinaom, Tomas,” intungtung-ed ni Baket Vangie. “Dimo tultuladen dayta nga Idot nga armendo! Ta uray pay siguro poste no nagpalda, patolanna!”
“Nakasao man daytoyen,” inkusilap kenkuana ni Lakay Idot. “Kunam no asino a kalaingan!”
“Ket agpayso met!”
“Sus, sumardengkay’ man dita. Di payen mangmangngeg ti ibagbaga ni Unnang, ne!” immirduot kadakuada ni Baket Libang. “Agpurpuroak pay ngarud met!”
NAGWARAS ti damag nga addan selpon ni Baket Vangie. Inggatangan kano ni Manang Jenny Mae. Pagteksmo kaniak, Nanang, kunana kano. Wenno pagtawagmo ta diak met unay a mail-ila ditoy ballasiw-taaw. Ket iti dayta a panagbibinggoda manen kalpasan ti pangngaldaw, saanen a simmango ni Baket Vangie. Nagpaisuro ketdi ken ni Anti Anjang no kasano nga aramatenna ti selpon. Ket idi padasen a pagringen ni Anti Anjang babaen ti selponna ti selpon ni baket Vangie, dagus a tinalmegan daytoy ti selponna. Naimbag ta dina naresib.
“Hilo, teks kadi daytoy?” kinunana.
Anian nga ellek dagiti agbibinggo. Nakasuron la ketdi ti baket ket kurangna la a masiluan ti subsobna aglalo idi maimuttal kenkuana ti ayek-ek ni Lakay Idot.
“Umapalkayo ngamin ket,” impugtitna. “Gagangay laeng met, a, ti agdadamo.”
Awanen ti nagtimek. Maysanmaysa ti nangdumog kadagiti kardda. Intuloy met ni Anti Anjang ti nangisuro kenkuana.
Idi ammona bassiten, kinamakamna ti nakiblak-awt. Nangabak!
“Anian a gasatmo, Anti!” inyapal ni Manang Alling kenkuana.
“Kasta la ti sugal,” kinuna ni Lakay Pistong a nairana a gumatgatang iti tuyo ken suka. “Bagim ita, inton bigat bagida met. Ita ngarud nga aldaw ti naikari ken ni Kasinsin Vangie. Bayadam man la ‘toy ginatangkon, Kasinsin?” inkiddayna ken ni Baket Vangie a mangal-alikumkom iti inabakna.
“Susapo, nagmayat man ti pasakaliem, Kasinsin. Ala, tapno dimo met kuna, siak ngaruden ti mangbayad ‘gita innalam!” inyisem kenkuana ni Baket Vangie. Di maputpot ti panagyaman ni Lakay Pistong!
Sakbay a nabuakkami, nasiimak ni Lakay Idot a nangala iti numero ti selpon ni Baket Vangie ken ni Anti Anjang. Pagan-anona ngata?
SAAN a maipinta ti rupa ni Lilong Tomas a napasungadanmi kadayta a malem ti Sabado a panaggapuna iti ili. Kasla nagabsuonan iti nalungsot a kamatis ken tarong! Tunggal malem ti Mierkoles ken Sabado nga agkita da Lilong Tomas ken Anti Melba. Kadagita ngamin nga aldaw ti umay panagideliber ni Anti Melba kadagiti tagilakona nga angkaten dagiti kalugaranmi nga ilakoda iti kabigatanna nga aldaw ti tienda. No agawid ni Lilong Tomas, kanayon a nakaiggem iti natnateng nga ammomi lattan nga it-ited kenkuana ni Anti Melba.
Nupay awan simngaw a timek kadagiti bibig dagiti agbibingo, ammok a masdaawda met a nakakita ken ni Lilong Tomas. Awan man la ti nakaitured a nagdamag.
Nakalabesen iti kantina ni Lilong Tomas idi sabten ni Lakay Pistong.
“Ne, apayen a kasta ‘ta rupam, Kumpadre?” inamadna ken ni Lilong Tomas. “Rumbeng koma a naragsakka ta nakitam manen ti sabong iti biagmo.”
“Awanen, Kumpadre,” kasla narba a kasuoran ti rupa ni Lilong Tomas. Atiwna pay ti ubing a naalaan iti ay-ayam.
“Aniat’ kayatmo a sawen?”
“Imbiahen ‘diay drayberda a biahera!” Ket timmallikuden. Iti panagpadayana, impugtomi a mapanna ay-ayen ti bagina iti gasatna ken ni ayat.
“Sayang,” inngilangil ni Manang Pallang. “Sayang dagiti irik.”
“Kasta la ni ayat,” kinuna met ni Lakay Idot. “Saan a bin-ig a ragsak ti ipaayna. Ngem ti sigurado, iti tunggal saem a malak-am, adda kaibatoganna a langit!”
“Ngata, Lilong?’ insintir ni Manong Dayog.
“Wen, uray puotenyo ti kinunak. Kitaentayo laengen, a, ti napasamak ken ni Kapid Polon. Napaay met ken ayat sakbay a naragpatna ti kinalikagumanna a ragsak. Ita, naragsakdan ken ni Sion idiay Guam!” Ni Angkel Polon ti kayat a sawen ni Lakay Idot. Kabsat da tatang nga immay idi nagbalikbayan. Nagayat iti maysa nga aglaklako iti patupat ken bibingka ngem ti dakesna, linoko laeng ti babai. Gold digger gayam daytoy. Ngem naimbag ta nagkrus met laeng ti dalanda ken ni Ikit Sion nga inreto kenkuana da tatang ken nanang. Ta no saan, diak la ammon no ania ti nagbanagan ni Angkel Polon.
“Nabirtud ni ayat,” ni manen Lakay Idot. “Masdaawtayto laengen a ‘ton madamdama, agasawan ni Kumpad Tomas!”
NAGSUBLI manen iti dati ni Lilong Tomas. Saanen nga um-umay iti pagbibingoan. Manmano payen a rummuar. Mabaybay-annan dagiti agbugbugi a pagayna. Naimbag la ketdin ta adda ni Angkel Rilo a nangkitkita kadagitoy. Nagbalin ketdi a paglinglingayan ni Lilong Tomas ti agbasabasa iti Bannawag ken Tawid News Magasin ken agbuya iti TV. Ken agkuditkudit iti aglawlaw ti balayna. Idi agnaay, mapan met laengen iti talon. Nailiwliwagna ket ngatan ti napasamakna, kinunkuna dagiti kapurokanmi. Di kad’ nasayaat, adda agkuna. Iti ayat, masapul a sisasaganaka a tumapog ditoy tapno dinakanto ikulbo iti husto no agkibaltangka.
Iti dayta a leppas pangngaldaw, nasdaawkami laengen ta immammingaw ni Lilong Tomas iti kantina. Nakasarsaranta. Napasublina payen ‘di imres a bagina gapu iti saem ni ayat.
[ Adda tuloyna ]
ilo_Latn lus_Latn hau_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn