Poales
Ti Poales ket ti dakkel nga urnos dagiti agsabsabong a mula kadagiti monocotyledon, ken mangiraman kadagiti pamilia dagiti mula a kas dagiti ruot, dagiti bromeliad, ken dagiti sedge. Sangapulo ket innem a mulmula ti agdama a bigbigen dagiti botaniko a kas parte ti Poales.
Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti sabong ketkadawyanda a bassit, rikpan babaen dagiti bractea, ken maurnos kadagiti inploressensia (malaksid kadagiti talloa sebbangan ti henero ti Mayaca, nga agtagikua kadagiti napabassit unay, maysa iti sabong nga inploressensia). Dagitisabong dagiti adu a sebbangan ket mapolinador babaen ti angin; dagiti bukel ket kadawyan nga aglon iti arina.
Taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Awaten ti sistema ti APG III (2009) ti urnos iti kaunegan ti klado ti monocot a tinawtawagan iti commelinids, ken awatenna dagiti sumaganad a 16 a pamilia:[1]
Ti nasapsapa a sistema ti APG (1998) ket inamponna tiisumet laeng a pannakaikabil ti urnos, ngem daytoy ket agus-usar iti panangiletra iti "commelinoids". Daytoy ket saan a nangiraman iti Bromeliaceae ken Mayaceae, ngem addaan idi kadagiti maipatinayon a pamilia ti Prioniaceae (itan ket nairaman iti Thurniaceae), Sparganiaceae (adda itan iti Typhaceae), ken Hydatellaceae (naiyakar itan manipud kadagiti monocot; kaudian a naduktalan a maysa a 'nasapa a nagbalbaliw' a linia dagiti agsabsabong a mula).
Ti naibatay iti morpolohia a sistema ti Cronquist ket saan a nangiraman iti maysa nga urnos nga agnagan iti Poales, nangikeddeng kadagitoy a pamilia kadagiti urnos ti Bromeliales, Cyperales, Hydatellales, Juncales, Restionales ken Typhales.
Kadagiti nasapa a sistema, ti maysa nga urnos a mangiraman iti pamilia ti ruot ket saan a tinawtawagan iti nagan a Poales, ngem babaen ti maysa a deskriptibo a botaniko a nagnagan a kas ti Graminales iti sistema ti Engler (pabaro idi 1964) keniti sistema ti Hutchinson (umuna nga edision, umuna a tomo, 1926), Glumiflorae inti sistema ti Wettstein (naudi a nabaliwan idi 1935) wenno Glumaceae iti sistema ti Bentham & Hooker (maikatlo a tomo, 1883).
Ebolusion ken pilohenio[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti kasapaan a posil a naigupit iti Poales ket napetsado iti naladaw a paset ti panawen ti Kretasio iti agarup a 66 a riwriw a tawen iti napalabas, ngem adda met dagiti panagadal (kas ti Bremer, 2002) a mangisingasing ti tinaudan ti grupo ket mabalin a gumay-at iti gangani a 115 a riwriw a tawen iti napalabas, mabalin nga idiay Abagatan nga Amerika. Dagiti kasapaan nga ammo a posil ket mangiraman kadagiti polen ken dagiti bunga.
Ti pilohenetiko a puesto ti Poales iti kaunegan ti commelinids ket narigat idi a masolbar, ngem ti maysa a panagusig a nagus-usar iti kompleto a chloroplast DNA ket nakabiruk iti suporta para iti Poales a kas kabasata grupo ti Commelinales kenmainayon pay ti Zingiberales.[2] Dagiti kangrunaan a linia iti kaunegan ti Poales ket naibagbagada a kas bromeliad, cyperid, xyrid, graminid, ken dagiti klado ti restiid. Ti maysa a pilohenetiko apanagusig ket kaaduan a nangsolbar ti pannakaikabagian iti kaunegan ti urnos ngem nakabiruk iti nakapsot a suporta para iti monophyly ti klado ti cyperid.[3] Ti pannakaikabagian a pagbaetan ti Centrolepidaceae ken Restoniaceae iti kaunegan ti klado ti restiid ket agtultuloy a saan a nalawag; ti immuna ket mabalin a naipempen iti naudi a naibaga.[3][4]
Dibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti uppat a kabaknangan iti sebbangan a pamilia iti urnos ket dagiti sumaganad:
- Poaceae: 12,070 a sebbangan
- Cyperaceae: 5,500 a sebbangan
- Bromeliaceae: 3,170 a sebbangan
- Eriocaulaceae: 1,150 a sebbangan
Typha latifolia, Typhaceae
Carex demissa, Cyperaceae
Xyris complanata, Xyridaceae
Elegia capensis, Restionaceae
Foxtail millet, Poaceae
Historiko a taksonomia[urnosen | urnosen ti taudan]
Cyperales[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cyperales ket isu idi ti nagan ti maysa nga urnos dagiti agsabsabong a mula. Kas nausar iti sistema ti Englerm (pabaro idi 1964) ken iti sistema ti Wettstein daytoy ket buklen laeng ti bugbugtong a pamilia. Iti sistema ti Cronquist daytoy ket nausar para iti maysa nga urnos (naikabil iti subklase ti Commelinidae) ken naipalawag a kas (1981):[5]
- urnos ti Cyperales
- pamilia ti Cyperaceae
- pamilia ti Poaceae (wenno Gramineae)
Ikeddeng itan ti sistema ti APG dagiti mula a nairaman iti urnos ti Poales.
Eriocaulales[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Eriocaulales ket ti maysa a nagan a botaniko para iti maysa nga urnos dagiti agsabsabong a mula. Ti nagan ket impablaak babaen ni Takenoshin Nakai. Iti sistema ti Cronquist nausar idi ti nagan para iti maysa nga urnos a naikabil iti subklase ti Commelinidae. Ti urnos ket buklen ti maysa laeng a pamilia (1981):
- urnos ti Eriocaulales
- pamilia ti Eriocaulaceae
Ikeddeng itan ti sistema ti APG IV dagitoy a mula iti urnos ti Poales.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Angiosperm Phylogeny Group (2009). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III". Botanical Journal of the Linnean Society. 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2017-05-25. Naala idi 2013-07-06.
- ^ Barrett, Craig F.; Baker, William J.; Comer, Jason R.; Conran, John G.; Lahmeyer, Sean C.; Leebens-Mack, James H.; Li, Jeff; Lim, Gwynne S.; Mayfield-Jones, Dustin R.; Perez, Leticia; Medina, Jesus; Pires, J. Chris; Santos, Cristian; Wm. Stevenson, Dennis; Zomlefer, Wendy B.; Davis, Jerrold I. (2015). "Plastid genomes reveal support for deep phylogenetic relationships and extensive rate variation among palms and other commelinid monocots". New Phytologist. 209 (2): 855–870. doi:10.1111/nph.13617. ISSN 0028-646X. PMID 26350789.
- ^ a b Bouchenak-Khelladi, Yanis; Muasya, A. Muthama; Linder, H. Peter (2014). "A revised evolutionary history of Poales: origins and diversification". Botanical Journal of the Linnean Society. 175 (1): 4–16. doi:10.1111/boj.12160. ISSN 0024-4074.
- ^ Briggs, Barbara G.; Marchant, Adam D.; Perkins, Andrew J. (2014). "Phylogeny of the restiid clade (Poales) and implications for the classification of Anarthriaceae, Centrolepidaceae and Australian Restionaceae". Taxon. 63 (1): 24–46. doi:10.12705/631.1. ISSN 0040-0262.
- ^ D.J. Mabberley. 2000. The Plant-Book, 2nd ed. Cambridge University Press, Cambridge, UK, 858 p. [H. Pfefferkorn/H. Pfefferkorn/H. Pfefferkorn]
Dagiti akinruar a silp[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Poales iti Wikimedia Commons
Dagiti datos a mainaig iti Poales iti Wikispecies
Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bremer, K (2002). "Gondwanan Evolution of the Grass Alliance of Families (Poales)". Evolution. 56 (7): 1374–1387. doi:10.1111/j.0014-3820.2002.tb01451.x.
- Judd, W. S., C. S. Campbell, E. A. Kellogg, P. F. Stevens, M. J. Donoghue (2002). Plant Systematics: A Phylogenetic Approach, 2nd edition. pp. 276–292 (Poales). Sinauer Associates, Sunderland, Massachusetts. ISBN 0-87893-403-0 .
- Linder, H. Peter; Rudall, Paula J. (2005). "Evolutionary History of the Poales". Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics. 36: 107–124. doi:10.1146/annurev.ecolsys.36.102403.135635.
- Small, J. K. (1903). Flora of the Southeastern United States, 48. New York, Estados Unidos
spa_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn szl_Latn ilo_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn szl_Latn epo_Latn ace_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn