“Ne, aglua gayam ti napudno a soldado ti pagilian,” nakunak a pangdisimular iti madrama a pagteng. Ti laeng instructress ti timmaliaw kaniak idinto ta nairayo ti sibubukel a klase iti madrama a panangisalaysay ti padami nga estudiante iti kabibiagna kas kameng (idi) ti Philippine Marines, kadagiti kapadasanna kadagiti “battlefield” sadiay Mindanao babaen iti power point presentation.
Saggaysa ti mangited iti presentation kas rekuititos iti asignatura nga Office Automation iti kurso nga Information Technology, kas pagibasaran no adda met laeng nasursuro ti tunggal estudiante iti naglabas a semester.
Saanko nga asignatura daytoy. Iti bangir a siled ti yanko iti isu met laeng a subject ken iti sabali a mannursuro. Sarming (sliding) ti nagbaetan ti dua a siled ket adda ridawna. Immallatiwak a nakipagdengngeg ta nalpasen a nakapagreportak iti klasek. Madama pay laeng nga agar-aramid dagiti kaklaseak iti ipresentarda. Napalabsak itayen ti website ti TAWID. Ken maysa, interesadoak iti kuna ti instructress(da) (under-nak met iti sabali pay a subject, ti Fundamentals of Computer), nga agreport dagiti tallo a panglakayen iti klasena, dua a vocational teacher ken maysa a sigud a corporal ti Philippine Marines. Idi immallatiw ti instructorko iti bangir a siled (ta awan met ngata ti maaramidanna) simmurotakon kenkuana tapno makidengngegak.
“No dadduma, saanko a maawatan ti biag,” kinuna ti corporal a sipapasnek. Makita iti presentasionna ti maysa nga ubing a nakapannimid ken nakamasngaad. “Apay a kasapulan nga adda maiparakupok a dara iti pananggun-od iti makunkuna a kappia? Apay a nasken nga agpipinnatay dagiti Filipino tapno laeng adda makunkuna a talinaay ken kappia ti pagilian? Makuna kadi nga addaanen iti kappia ken talinaay kalpasan ti adun a pammapatay ken pannakadadael ti sanikua? Kaniak a biang, saanto a naan-anay ti kappia a nasibugan iti lua ken dara.”
Napangangaak pay a nakangeg kadayta a balikas ti kameng ti armada. Iti impresionko, nagtaud iti barukongna dagiti balikasna
“Narigat ti biagmi a soldado. Lalo iti battlefield. Nasken nga umunaka a pumatay no dimo kayat nga unaandaka a patayen. Ti pumatay ditoy ti makunkuna a kakaisuna a salakan. Kasla ketdin ti pumatay ditoy ti kapapatgan iti amin. Pumatay, awanen ti sabali pay.
“Mataytayo amin. Saan a masasaan dayta. Ngem apay ngarud a nasken a pumataytayo nga umuna satayto met matay? Wenno apay nga adda panagpipinnataytayo no agpapadanto met laeng a matay ti tao? Wenno apay nga agpipinnataytayo no mabalin met nga aggagayyemtayo? Saan kadi a nasaysayaat ti panaggagayyem ngem ti panagpipinnatay? Daytoy ti makapatay a saludsod nga in-inut a mangpatpatay kaniak ita!”
Naliday dagiti mata ti corporal. Agar-arimasada. Kas iti nakunana itay, baro pay iti edadna a tallopulo ket walo.
Intuloy ti corporal ti salaysayna: “Malagipko, agtallo a bulanmi iti blockade sadiay Basilan. Bassit laeng ti bilangmi. Naggiankami sadiay a lugar, bassit ti rasionmi. Awan ti tulong. Ngem imbes a dakami ti agsada kadagiti mangliklik wenno agatras a kalaban, dakami ketdin ti nasadaan. Awan ti sabali a pagpiliak, nasken a pumatayak tapno agbiagak. Ngem nabilbileg dagiti kalaban. Addaanda iti nabibileg nga armas. Ad-adu ti balada ngem kadakami. Idi naibusankamin iti bala ken awanen ti sabali pay a pagpilian, inalistuak iti naginpapatay: diay natay a kaduak, imbaklayko tapno pandagannak a nakapakleb. Uppatkami a nangaramid iti kastoy, ket uppatkami laeng a nakalasat iti nasurok a tallopulo a Marines.”
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn