Salaysay ni Melvin Bandonil
(Umuna a paset)
Adtoyen, nakastreken iti pagilian ti pagam-amkan, notorious a grupo ti Sinaloa, maysa a Mexican drug cartel, nga aglaklako kadagiti nagduduma a droga a kas iti marihuana, shabu (methamphetamine), heroin, cocaine ken dadduma pay.
Maibilang a kabibilgan ti Sinaloa drug cartel ta adu ti gamatna iti amin a suli ti gimong, saan a kabaelan a rippuogen dagiti pannakabagi ti linteg sadiay Mexico uray no napinget a tumultulong ti US. Pumayagpag ti bilegna kadagiti pagilian iti Western hemisphere. Kunaen dagiti otoridad a limapulon a nasion ti warwarasan ti grupo iti droga a pakairamanan ti US. Imbilang ti Chicago a public enemy number one ti Sinaloa drug cartel.
Ita, simrek metten daytoy sindikato ti droga iti pagilian, kuna ti Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA). Daytoy ti natakuatanda, ket no saan a marippuog ti gamat ti Sinaloa drug cartel, agpeggad la ketdi ti pagilian iti panagadu ti agbalin a drug dependent wenno adik iti droga.
Dagiti Chinese triads ken West African drug syndicate dagiti agar-aramid, agiserserrek, aglaklako kadagiti droga iti pagilian. Ita, simmawsawen daytoy nabileg a grupo ti Mexican drug cartel nga indauluan ni Joaquin “El Chapo” Guzman.
Segun ken ni Guillermo Valdez, ti sigud a pangulo ti Center for Investigation and National Security (CISEN), maysa nga intelligence service iti nagbaetan iti 2007 ken 2011 sadiay Mexico, maysa a business genius ni El Chapo, ta addaan daytoy iti “leadership qualities and a strategic vision that no other drug traffickers have.” Ngamin isuna ket kabaelanna ti mangiwawa ta addaan iti “great ability to seduce people, and great imagination and entrepreneurial creativity.”
Segun iti pattapatta dagiti mangad-adal ken agpalpaliiw iti panaglakuan iti maiparit a droga iti sangalubongan, ti Sinaloa drug cartel ti akin-iggem iti kadakkelan nga ilgat ti paglakuan, nga umabot iti 40-60 a porsiento.
Saan nga ang-angaw ti kinabileg ni El Chapo. Iti ayat dagiti pannakabagi ti linteg iti pagilian ti Mexico, Columbia, US ken dadduma pay a pagilian iti Western Hemisphere, pinatonganda ti ulona iti US$5 million iti pannakatiliwna, ngem agingga iti agdama, agtultuloy ti panangisaknapna iti pannakadadael dagiti umili nangruna kadagiti ubbing, babbai ken agtutubo iti adu a pagilian gapu iti panaglakona iti maiparparit a droga. Maipagarup nga adda iti pagilian ti Honduras nga aglemlemmeng.
Kuna met ti nalatak nga internet magasin a Forbes, ni kano Joaquin “El Chapo” Guzman ti “the most powerful drug kingpin.” Naibilang iti billionaire ranks manipud iti 2009. Billion dollar ti networkna. Immangal la ket ngarud dagiti kailianna sadiay Mexico ta panangibilang kano a negatibo ti pannakaidayawna ket saan a makatulong iti idudur-as ken pagsayaatan ti gimong ta ngamin maysa a napeklan a kriminal nga agtagilako iti droga. Isu nga iti listaan dagiti billionaire idi 2013, inikkatdan ti naganna. Ta pudno met a saan a maiparbeng a padayawan ti kas kenkuana a maiyabay iti ranggo da Bill Gates, Warren Buffet, Carlos Slim ken dadduma pay a billionaire a naggapu dagiti kinabaknangda iti nasayaat ken mararaem a banag nangruna iti negosio.
Patien dagiti otoridad ti pagilian, nga iti pannakatiliwda kadagiti gamat ti Sinaloa drug cartel iti maysa a rancho sadiay Batangas ti mangipaneknek ti atapda a nakastrekdan iti pagilian. Makaalarma daytoy. Nupay kasta, ad-adalen ken pampaneknekan dagiti pannakabagi ti linteg no ar-aramidenda laeng ti pagilian a kas tranship point wenno ditoy ti pangiserrekanda nga umuna ti droga sakbay a maiwaras kadagiti nadumaduma a pagilian, kas iti aramid dagiti kameng ti Chinese triad ken West African Drug Syndicate.
Ngem gapu ta umad-adu dagiti agus-usar iti shabu iti pagilian, saan a masasaan nga uray ditoy pagilian ket aglakoda metten. Adun dagiti agus-usar. Kurimed iti pannakailakona kadagiti bangketa, ken kadagiti inawaganda iti shabu tiangge. Minillionen dagiti nailuod.
Agdagup iti 84 kilos a shabu ken aggatad iti P420 million pesos ti natiliw dagiti pannakabagi ti linteg iti maysa a rancho sadiay Brgy. Inosluban, Lipa City, Batangas iti mismo a kaaldawan ti Paskua. Naipiskot da Gary Ting Tan, alias Gary Chua agraman dagiti agassawa nga Argay Argenos ken ni Rochelle Argenos. Ni George Torres, maysa a Fil-Am ken addaan iti US passport ti nangupa kano dayta a rancho.
Ni Gary Tan ket mapapati nga aglaklako iti maiparparit a druga iti Metro Manila ken kadagiti kabangibangna a rehion. Ni Gary Tan ket tudoen dagiti pannakabagi ti linteg a gamat ti Sinaloa drug cartel iti pagilian.
(Adda tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn