No ababat’ nagan, adayot’ pakaribukan
Ania ti pagdumaan ti atiddog a nagan ken iti ababa? Dakkel. Narikut a paggidiatan. Makaulaw. Uksobenna ti adu a babawi. Dagiti babawi a di maiturturog iti adu a rabii. Parasay dumteng ti sennaay wenno saibbek a mangpisang ti makapleng nga ulimek ti kaltaang ti rabii. Saan laeng a dumteng iti korte iti pagdumaan no dipay ket pukawenna ti panawen. Balitok met ngarud iti tunggal oras. Ta iti tunggal oras, adu dagiti agtuktok nga opurtunidad a nasken koma a tukmaan nga insigida. Maminsan met la ngarud nga agtuktok ti opurtunidad. No daytoy ket timmayaben wenno napalusposanen, saanen nga agsubli kenka daytoy ta naikutanen ti sabali. Saanen ng a umay kenka mangulit. No agsubliman bilang, saanen a kas iti sigud. Saan met a mabalin a kunaen nga agurayka biit opurtonidad ta tarimaanek la bassit ti naganko, dimo mabalin a kunaen. Saan a mabalin a pagurayen. Saan a mabalin nga igawid kabayatan iti panangasikasom dagiti timmaud a a parikut a pinarnuay iti atiddog a nagan.
Atiddog a nagan. Parnuayenna ti parikut? Saan laeng a ti mismo a makinnagan no agbiddut. Uray dagiti nagannak kenkuana ket agparikut. Uray dagiti titsersna ket agparikut. Uray dagiti employer no sumrek ti trabaho no addaan iti sulsulit ket ipalapalna ti resume. Uray dagiti empleado ket masemsem iti kaatiddog a nagan gapu iti kinakurang ti espasio a pangisuratan. Ngem ti kakaruan nga agsagaba iti kinaatiddog ti nagan ket dagiti pre-school teachers. No adu ken nakaat-tiddog ti nmagan, marigatanda a mangisuro ti ubing a mangsurat ti naganna. Ket no maisuratna met bilang, gapu iti kinaatiddogda, daydiay laonen ti maysa a linia nagbalinen nga uppat no dipay ket dandani mapno ti papel. No dadduma, addanton ti kuestion namber three, agisursurat pay laeng ti naganna ti ubing. Posible met laeng nga uray dagiti nagannak ket adda latta met ti dumteng kadakuada a panaggudeng a panangisurat iti atiddog a nagan. Pagangayanna, dayta a biddut ket inulsan iti dakdakkel manen a biddut.
Ania ti biddut iti atiddog a nagan? Ania ti bentahe ti ab-ababa a nagan? Nalaklaka a dumteng ti panagbiddut ti at-atiddog a nagan ngem ti ab-ababa. Ad-adayo ti panagbiddut ti ababa laeng ti naganna.
Kas pagarigan koma daytioy a nagan ti am-ammok: Perceverandine Antoinette Chrysanthemum Magnolia de los Concepcion Buenaventura. No kastoy ti kaatiddog ti naganna ti anak, iti pay laeng panangirehistro, nakamisuoten ti empleado ti registrar office gapu iti kaatiddog iti isuratna. Lalo no agkurang ti espasio iti pangisuratanna. Iti rigatna iti amin a karirigatan, no nagbiddut iti uray maysa laeng a letra kadayta atitiddog a nagan, nalpaskan anak, dimtengen kenka ti parikut. Isu a nagadu ti court proceeding maipapan iti pannakasimpa ti nagan. Mano ti magastos iti court proceeding iti family court? Dakkel a gatad dayta. Dayta nagan iti ngato, pudno a nagan ti tao dayta. Gapu ta nagatiddog ti impanagan dagiti dadakkelna, ta nagbalin nga uso ti atitiddog ken komplikado a nagan, ket adda met ngarud ti sulsulit ti anak nga agisurat iti atiddog a nagan, inusarna laerng ti Perceverandine Antoinette. No dadduma, ikkatenna payen ti naud-udi. Ket no dumikar ti sulitna, laengen ti isuratna. Nangrugi ti pangaramatna kadayta manipud idi adda pay laeng iti elementaria. Ket idin ta nagreduar iti Bachelor of Science in Nursing, sapulen ti eskuelaan ti birth certificate. Ditoyen a natakuatan a ti kumpleto a naganna ket Perceverandine Antoinette Chrysanthemum Magnolia de los Concepcion Buenaventura. Ti eskuelaan dina kayat a dadaelen ti recordna wenno sukatan ti nagan ti maysa a tao no awan ti pammalubos ti korte. Panaglabsing met daytoy. Ti laeng Family Court ti mangibilin iti pannakasukat ti nagan babaen iti panangkiddawna iti Solicitor General a patgan koma ti opisinana iti pannakaurnos ti nagan ti nagapela. No napagtung-ed ti SocGen Office, bilinenna met ita ti civil registrar a patganna ti kiddaw ti makinnagan a masukatan ti naganna. Santo pay laeng masukatan ti nagan. Atiddog a proseso Adu a kuarta ti mabusbos. Naitantan ti panagraduar. Naitantan ti panagsapul iti trabaho. Sapay no di arapaap piman ti anak ti agabrod. Ngem gapu iti kinaatiddog ti naganna a dina met inaramat iti amin a kanito, naisarsarak iti indulto.
Parikut ti DECS ti atiddog a nagan. Sigsigud ket saan a kidkiddawen dagiti titser ti certificate of live birth (birth certificate) dagiti ubbing nga agenrol iti elemntaria. Ngem gapu iti kinaadu iti pannakasukat ti nagan ti ubing inton agturpos ket madadael met ngarud dagiti dokumento a publiko ti DECS, kiddawenda itan daytoy a sertipiko.
“Siak pay ket ti makabasolen, ading,” reklamo ti inenterbiuk a titser ti gred wan, ken dina kayat iti mainaganan, “no apay kano a diak insurat ti nagan ti anakna a kumpleto idinto ta idi inyenrolda ti anakda, ti laeng dua a nagan ti insuratda,” insennaayna.
Ti record ti DECS ket maysa a pampubliko a dokumento. Saan a mabalin a doktoren daytoy. Saan a mabalin nga isnopikan. Saan a mabalin nga sapitan. Saan a mabalin a kurangan wenno saan a mabalin a nayunan. Panaglabsing daytoy.
Ti maysa pay a dimteng a parikut, ket ti ispeling dagiti nakaat-atiddog a nagan. Ayna, amaya, Addanto pay ti Maryella Krizzelionne Kriztofer Jozzabelle a nagan. Ket iti laeng maysa a letra iti panagbiddut nga insurat, nakaaramiden ti panagbiddut ti makinnagan. Kumplikado nga ispeling. Daydiay inanakmi iti buniag, pasaray agpinnabasol dagiti agassawa no ania ti rumbeng a masurot. Aprilinne wenno Aprilyn? Babai ti mangipapapilit iti immuna. Idinto ta irikiar ti lalaki ti naudi. Agenrolen ket ti inanakmi ti buniag iti Day Care Center. Rugiandan a sursuroan ti anak nga agsurat. No ni babai ti mangisuro, isurona ti Aprilinne. No ni met lalaki ti mangisuro nga agsurat ti anak, usarenna met ti Aprilyn. Pagangayanna, naulawen ti anak. Dinan kayat ti agsursuro pay nga agsurat. Insingasingmi a mapanda mangala ti certificate of live birth iti National Statistic Office (NSO) wenno iti opisina ti Civil Registrar. Sinurotda ti balakad. Ket natakuatanda laengen a ti nakarehistro a nagan ti anakda ket Baby Girl Abrilyn. Ket ania pay nay, tuloy latta a, ti pinnabasol! Pati nurse a nangisurat ti nagan idi naganak ti ina idiay ospital ket nadakamat iti inna panagbiddut.
Dayta prefix a Baby Girl, Baby Boy, Honey Girl, Honey Boy ken dadduma pay ket nadlaw ti NSO. Ngem kadagiti dadduma ( saan amin) nga addaan iti prefix a kakastoy ket dida met ngarud ikabkabil dayta kadagiti dukomento a pirpirmaanda. Nalabit nga iti panunotda, apay a Baby Boy wenno Baby Girl ti isuratmo dinto ta agtawenka metten iti nalabes a duapulo wenno tinedier metten? Wenno adda payen ti apokom iti tumeng? Saanen a baby. Ngem biddut daytoy! Lalo kadagiti dukomentado a papeles a kas iti eskuelaan ken iti trabaho. Iti trabaho saan a mabalin a dimo ikabil dayta Baby Boy wenno Girl iti iti SSS, PhilHealth ken dadduma pay a record. Ta inton kamatem ti benepisiom, pangalaendaka pay nga umuna iti certificate of live birth, kuestionarandanto dayta a banag. Dimtengen ti di naliklikan nga induto.
Ti maysa pay a dimteng a parikut ket ti panagaramat ti Maria ken ti Ma. Santo pay la sumapit dayta Marya. Ta ania ngamin aya ti pudno a nakasurat iti inrehistro ti anak? Daytoy koma ti masurot. No Ma. wenno Maria wenno Marya. Daydiay klasmetko idi, ti isursuratna a naganna, Marita. Gayam iti pudno a naganna, Maria Rita. Nagparikut isuna.
Ti nakita a misspelled iti nagan ket ti panagaramat ti letra “H.” Adda idi ti panawen a nagbalin a fashion ti nagan a kinaadda ti letter “H” a kas ti Bhenjamin, Jhonathan, Mhelinda, Bhelinda…kdp. Kalpsan nga itinnag dayta letra “H” ta saanen nga uso, nadadael metten ti record ti nagan ket dumteng ket dumteng dayta parikut iti court proceeding.
Fashion. Trend iti pamnagpili iti nagan. Yantangay ta naaayat la unay ni Pinoy iti agtutulad ken sumurot iti makunkuna a fashion, iti saan nga umno a panagaramat nagtinnag la ket ngarud a dakkel a biddut.
Mano a court proceeding iti pannakasukat wenno pannakatarimaan iti nagan iti civil registrar a rumrumuar iti linawas ditoy TAWID NEWS MAGASN? Saan laeng a sangapulo wenno saan nga ab-ababa iti 540 iti tinawen wenno addaanen iti saan a nakurkurang ngem 5,400 a court proceedings sipud pay naipasngay ti Tawid! Kastoy ti kaaduna.
Ania ti pagdumaan ni Fe Ty ken ni Perceverandine Antoinette Chrysanthemum Magnolia de los Concepcion Buenaventura wenno ni Maryella Krizzelionne Kriztofer Jozzabelle Batungbakal? What’s in a long name anyway? #
Monday, May 26, 2008
Nagan, nagan!
No ababat’ nagan, adayot’ pakaribukan
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn