Sinurat ni Eden A. Alviar
BINILION a pondo ti manamnama a maipaay iti Ilocos Sur, ti provincial government, kadagiti dua a distrito ken nagduduma nga ili ken siudad iti probinsia manipud iti excise tax ti tabako a birhinia kas mayataday iti Republic Act No. 7171. Umawat met ti dakkel a pondo dagiti probinsia ti Ilocos Norte, La Union ken Abra.
Maruk-atanen ti naurnong a dakkel a pondo manipud ti RA 7171 manipud iti Department of Budget and Management kasakbayan ti May 9, 2016 Elections. Gapu iti tiempo ti pannakaruk-atna ket saan a maliklikan ti panagpanunot dagiti umili nangruna dagiti mannalon ti tabako a daytoy ket adda pakainaiganna iti politika.
Manipud idi naadaptar ti RA 7171 kalpasan ti panagbalinna a linteg idi Enero 9, 1992, mano ngatan a billion ti kadagupan ti naruk-atan a pondo? Mano ngata kadagitoy a pondo ti direkta a nausar iti panagdur-as ti kasasaad dagiti mannalon ti birhinia a tabako?
Ti RA 7171 ket napauloan iti “An Act to promote the development of the farmers in the Virginia tobacco producing provinces.” Nagbalin daytoy a linteg babaen ti panangesponsor ni sigud nga Ilocos Sur 1st District Cong. Luis Singson, kabayatan ti panagserbi a House Speaker daydi Ramon Mitra ken Senate President Jovito Salonga, ken Presidente Corazon Aquino.
Kas nailanad iti Section 1 ti RA 7171, ti linteg ket naaramid tapno ti gobierno ket maipaayanna ti espesial a suporta dagiti mannalon kadagiti probinsia nga agmulmula ti tabako a birhinia ta isuda ti dakkel ti akemna iti industria a mangpatpataud iti dakkel a kita ti gobierno manipud iti sobra a buis kadagiti maar-aramid a lokal a produkto a sigarilio manipud iti tabako a birhinia, ken dagiti Customs duties kadagiti imported a nailaok a tabako. Dayta a suporta ket babaen ti financial assistance para iti implementasion dagiti makapadur-as a proyekto kadagiti maseknan a probinsia.
Nailanad iti Section 2 ti panggep ti linteg a mangipaay ti espesial a suporta kadagiti probinsia nga agpatpataud ti tabako a birhinia tapno maitandudo ti itatakder a bukbukod dagiti mannalon ti tabako babaen kadagiti sumaganad: 1. Cooperative projects that will enhance better quality of products, increase productivity, guarantee the market and as a whole increase farmer’s income; 2. Livelihood projects particularly the development of alternative farming systems to enhance farmers income; 3. Agro-industrial projects that will enable tobacco farmers in the Virginia tobacco producing provinces to be involved in the management and subsequent ownership of these projects such as post-harvest and secondary processing like cigarette manufacturing and by-product utilization; 4. Infrastructure projects such as farm-to-market roads.
Nailanad met iti Section 3 ti linteg a ti financial support manipud iti nasional a gobierno para kadagiti probinsia ket makolekta nga aggapu iti 15% ti sobra a buis iti lokal a naaramid a sigarilio a birhinia. Ti mayalokar a pondo kadagiti benepisario a probinsia ket mabingbingay a pro-rata mayanatup iti kaadu dagiti produktoda a tabako a birhinia.
Mapaliiw a ti pondo manipud iti RA 7171 ket maus-usar a kasla pork barrel fund para kadagiti nagduduma a proyekto a naipalaon iti linteg. Gapu ti kaadu dagiti pondo a nagtaud iti RA 7171 nga inawat dagiti benepisario a probinsia, kangrunaanna ti Ilocos Sur ket adu ti dimmur-asan dagiti sakupenda nga ili ken siudad. Immadu dagiti nasemento a kalsada ken nabangon a pasdek. Ngem mano ngata ti bilang dagiti mannalon ti tabako a birhinia ti simmayaat ti kasasaadda gapu ti pannakairanudda kadagiti proyekto nga itden koma kadakuada daytoy a linteg? Apay nga adu pay laeng dagiti mannalon ti tabako a birhinia ti agrigrigat? Apay nga adu pay laeng a mannalon dagiti mapilitan nga umutang ti addaan ti nangato nga interes kadagiti financing institution ken indibidual ti gastosenda iti panagtalon?
Lumidlidem ti masakbayan ti industria ti tabako gapu iti agtultuloy a kampania kontra itoy a produkto gapu ti dakes nga epektona iti nakaparsuaan ken panagpataudna kadagiti nagduduma a sakit ti tao. Bumasbassiten ti malakoan a sigarilio gapu ti pannakaipawil dagiti media advertisement ken pannakaikabil dagiti ballaag kadagiti pakete ti sigarilio. Napainget metten itay Marso ti pannakaadaptar ti Graphic Warning Act babaen ti pannakaimaldit kadagiti pakete ti sigarilio dagiti nakaro a sakit a parnuayenna. Bumasbassiten dagiti agsigsigarilio gapu kadagiti ballaag ti sakit, ken kinanginana gapu iti nangato a sin tax iti gobierno.
Iti panaglabas ti panawen, mabalin nga in-inutton a maiddep daytoy nga industria a saan a napagprogreso ti kasasaad dagiti agmulmula iti birhinia a tabako iti laksid dagiti nagadu a pondo a nairanta a pangpadur-as ti panagbiagda.#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn