Brasil
Nagsasabtan: 10°S 52°W / 10°S 52°W
Ti Brasil i/brəˈzɪl/ (Portuges: Brasil, IPA: [bɾaˈziw]), wenno opisial a makunkuna a Pederatibo a Republika ti Brasil[8](Portuges: República Federativa do Brasil, dengngen (tulong·paammo)), ket isu ti kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika. Isu ti maikalima a kadakkelan a pagilian iti lubong, babaen ti heographika a kalawa ken babaen ti populasion nga addaan ti sumurok a 192 riwriw a tattao.[9][10] Isu laeng daytoy ti agsasao ti Portugés iti Kaamerikaan ken ti kadakkelan a lusópona a pagilian iti lubong.[9]
Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti daya, ti Brasil ket adda ti pantar iti 7,491 km (4,655 mi).[9] Nabeddengan ti amianan babaen ti Venezuela, Guyana, Suriname ken ti Pranses a ballasiw a rehion iti Pranses a Guiana; iti amianan a laud babaen ti Colombia; iti laud babaen ti Bolivia ken Peru; iti abagatan a laud baben ti Ahentina ken Paraguay ken iti abagatan babaen ti Uruguay. Adda dagiti nadumaduma a purpuro manipud kadagiti paset ti teritorio ti Brasil, a kas ti Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Purpuro ti Santo Pedro ken Santo Paulo, ken Trindade ken Martim Vaz.[9] Pagbeddenganna amin dagiti sabsabali anga Abagatan nga Amerika malaksid ti Ecuador ken Chile.
Ti Brasil ket maysa a kolonia idi iti Portugal manipud ti isasanglad ni Pedro Álvares Cabral idi 1500 aginggana idi 1815, a daytoy ket naipangato iti ranggo a pagarian ken ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Portugal, Brasil ken ti Algarves ket naporma. Ti kolonia a bedbed ket naburak idi 1808, idi ti kapitolio iti Portuges a kolonial nga imperio ken naisubli manipud ti Lisbon iti Rio de Janeiro, kalpasan a rinaut ni Napoleon ti Portugal.[11] Ti panakawaya ket nagun-od idi 1822 idi naporma iti Imperio iti Brasil, ti maysa a unitario nga estado a tinurayan ti maysa a batay-linteg a monarkia ken maysa a parlamentario a sistema. Daytoy a pagilian ket nagbalin a presidential a republika idi 1889, idi adda maysa a milisia a kudeta a nagiproklama ti Republika, uray no ti bikameral a lehislatura, a natawtawagan tattaan a ti Kongreso, ket napetsaan idi napasingkedan iti immuna a batay-linteg idi 1824.[11] Ti agdama a Batay-linteg, a naipannurotan idi 1988, ket mangipalpalawag ti Brsil a kas maysa a Pederal Republika.[12] Ti Pederasion ket naporma babaen ti kappon iti Pederal a Distrito, dagiti 26 nga Estado, ken dagiti 5,564 Munisipalidad.[12][13]
Ti Ekonomia iti Brasil ket isu ti maikanem iti lubong babaen ti nominal GDP ken ti maikapito babaen ti Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (manipud idi 2011).[14][15] Ti Brasil ket maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel a kangrunaan nga ekonomia ti lubong. Dagiti panagreporma ti ekonomia ket nakaited iti daytoy a pagilian ti baro nga internasional a panakabigbigan.[16] Ti Brasil ket maysa a nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti G20, CPLP, Kappon ti Latin, ti Organisasion 1000 dagiti Ibero-Amerikano nga Estado, ti Organisasion dagiti Amerikano nga Estado, Mercosul ken ti Kappon dagiti Pagilian ti Abagatan nga Amerika, ken maysa kadagiti BRIC a pagilian. Ti Brasil ket maysa pay kadagiti 17 a Megadiberso a pagpagilian, a pagtaengan dagiti naidumaduma a kaatapan, masna a katutubo, ken nawatiwat a masna a rekurso kadagiti nadumaduma a nasalakniban a luglugar iti Brasil.[9]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Demograpiko". Gobierno ti Brasil. 2011. Naala idi 2011-10-08. (Ingles)
- ^ Caracteristicas da População e dos Domicílios do Censo Demográfico 2010 — Cor ou raça
- ^ IBGE. Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas.
- ^ IBGE. 2011 Sumakbay a Populasion
- ^ a b c d "Brazil". Internasional a Pondo ti Paguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ Country Comparison to the World: Gini Index – Brazil The World Factbook. Naala idi 3 Abril 2012.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ A kas pagarigan iti national website.
- ^ a b c d e "Heograpia iti Brasil". Central Intelligence Agency. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "Tattao iti Brasil". Central Intelligence Agency. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Introduction of Brazil". Sentro nga Ahensia ti Saririt. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ a b "Brazilian Federal Constitution" (iti Portuges). Presidency of the Republic. 1988. Naala idi 2008-06-03. "Brasialiano a Pederal a Batay-linteg". v-brazil.com. 2007. Naala idi 2008-06-03.
Saan nga Opisial a panakaipatarus
- ^ "Dagiti teritorio a paset iti agpanga munisipalidad" (iti Portuges). Brasiliano nga Instituto iti Heograpia ken Estadistika. 2008. Naala idi 2008-06-03.
- ^ "World Development Indicators database" (PDF file), Banko ti Lubong, 7 Oktubre 2009.
- ^ "CIA – The World Factbook – Panagpapada dagiti Pagilian – GDP (Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang)". Cia.gov. Naala idi 25 Enero 2011.
- ^ Clendenning, Alan (2008-04-17). "Ti Agrangrang-ay a Brasil ket maysanton a kabilegan iti lubong". USA Today – The Associated Press. p. 2. Naala idi 2008-12-12.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Brasil iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Brasil manipud iti Wikivoyage (Ingles)
- Brazil a naikabil iti The World Factbook (Ingles)
- Kitaen ti Brasil iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Brasil
- Datos ti heograpia a mainaig iti Brasil iti OpenStreetMap
- Brasil
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- G15 a pagpagilian
- G20 a pagpagilian
- Dagiti pagilian ti Latin nga Amerika
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Mercosur
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Pagpagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1822
grn_Latn szl_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn por_Latn por_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn grn_Latn ilo_Latn grn_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn