Sarita ni Danilo S. de Guzman
Maikatlo a Paset
Lalo pay a pinatangarko dagiti radarko a mangsagap iti saritaan dagiti dua a babbaket, nangruna ket adda pattapattak nga agpalastog manen ni ikit. Daytoy pay ket ti madi nga ugalina no maminsan, napuyot la unay ket uray la maikayab ti makangngeg no dina pay nasirok dayta a kababalin ni ikit.
“Talaga met a! Siguro nangabakka iti tung-it idi kal-man, ta adun sa dagiti grinoseriam. Adda pay karne ken ikan!”
Uso ngamin ti tung-it iti lugarmi apaman a malpas ti pangaldaw, lalona iti paraangan a nagbaetan ti balay da Manang Ibiang ken Manang Tilde; daytoy ti sentro ti tung-itan ken tuttotan iti purok.
“Saan, naabak ngarud. Ngem agroseria latta met a datao uray no naabak, aniakansa, mari. Kakaisuna a naaddaanak iti libre a panggroseria!” inggarik-gik pay ni ikit.
Kaslaak la nakangngeg a tuleng iti dayta nga insawangna. Natiritir la ket ngarud ti teng-ngedko, naibagtinko pay ti patongko a nakamasngaad. Timmakderak, naipigket dagiti matak iti agar-arab a baka idinto ta napasnek a dumdumngeg dagiti sarang a lapayagko. Kasano itan a naaddaan iti libre a panggroseriana ni ikit?
“Siguro, pinaw-itannaka ni Loida nga anakmo…?”
“Hu, bay-am daydiayen nga imut, mari! Bukodanna lattan ti kuartana no isu ti pagragsa-kanna. Ti salbag ketdi nga ubing, dina pay ammo datao a taliawen!”
Ania ngarud, ket lima met dagiti annakda ken ni Manong Dante ken agbasbasada amin. Makitaltalon laeng ni Manong Dante ken agtaraken iti baboy, kalding, manok ken pato iti ubrana, idinto ta domestic helper laeng ni Manang Loida. Dagiti tallo pay a kakabsat ni Manang Loida ket naikamangda iti sabali nga ili ken saanda a kayat iti makikabbalay ken ni ikit gapu iti ugalina.
“Inusarko laeng ti utekko tapno maaddaanak iti libre a groseria!” inggarakgak manen ni Ikit, ket nasiputak pay nga urayna la insipat iti apagapaman ti imana iti kannigid nga abaga ni Nang Ikka nga umis-isem a manglanglangit ken mangut-utob met ngata no kasano a naadddaan iti pangroseria ni ikit.
Naa, ania nga agpayso ti kayatna a sawen? Naipalabas dagiti matak iti naibaskag nga immaratiddog nga anniniwan ti lima a kadapan ken innem a pulgada a tayagko. Ti la sim-meksekseken iti mugingko a posible nga aramiden ni ikit tapno maaddaan iti libre a groseria.
Amangan no agsipdut ngatan iti pitaka wenno agdudukot? Wenno ag-shoplifting, agisukibot iti uray ania la ditan a banag iti serkenna a groseria? Wenno nasursurona metten ti agsalisi? Yad-adayom, apo, saan koma a, di pay ket mangibabainen? Ngem nautobko met laeng nga awan met ngata ti pulimi a kleptomaniac. Binabalawko ti bagik ta ti met la sumsumreken iti tuktokko.
Iti panagsina dagiti dua a baket, inin-inayadko metten ti nagna nga agturong iti tiangge ni Nang Ising. Nasangpetak ti baket a nakatapaya, nakalibbi, a kunam la no makasangsangit iti langana. Nagorderak manen iti ice buko.
“Ne, apayen, Nang Ising? Kaska met la nagminatayen,” inyangawko, ta di makatagtagari ken kasla aburido iti langana.
“Huh, balasubas a talaga ni Ikitmo a Banang! Bimmakbaketan a manglokloko iti padana a tao…!” insennaayna.
Saanak a nakatagari. Saanko pay laeng a masakayan ti kayatna a sawen. Isu a minatmatak lattan, kalpasan a kinagatko ti pingil ti saglilima a pisos nga ice buko a ginatangko kenkuana.
“Saan met gayam a pudno ti imbagana idi naminsan nga immutang a ninton Dante ti agbayad!”
Saanak latta a makatagari, ngem ketdi saanko nga insina ti agbalbalikas a perreng dagiti paningkitek kabayatan ti panangnutnutnotko iti ice buko.
“Immay gimmatang itay ni Dante. Imbagak a, ti innala ni Banang nga isu ti agbayad. Naklaat pay piman ta saanna kano nga ammo dayta a banag!”
Kunakto pay ket. Nagdikar man ngatan a ti gingginammolna—daytay bileg ti mahika negra iti sallapidingan a kanawan a dakulapna.
“Imbag la ketdin a ta inkari ni Dante a bayadanna daydiay apaman a maalana ti bayad ti inlakona a baboy.”
Naglako ket iti maysa kadagiti tarakenna a baboy ni Manong Dante iti maysa kadagiti partidor iti ilimi. Kastoy ti patakaran iti ilimi: palabsen ti dua nga aldaw sakbay a mabayadan ti baboy a ginatang dagiti partidor.
“Ay, saankonton a papauta-ngan pay, narigaten no siak ti maappog, Ambot!.”
“Rumbeng laeng dayta, Nang Ising…” ngem saankon nga intuloy ti nayonna iti sawek koma ta simmeksek iti utekko no sadino met ti pangal-alaan ni ikit iti panggroseriana idiay tiendaan ti ili, a kas nasaona itay ken ni Nang Ikka. Talaga nga adda la ketdi misterio nga ar-aramiden manen ni Ikit Banang.
Saan ngamin a makatagtagari ni Uliteg Mencio. Pakmer ni Ikit Banang, in short under de saya. Saan a kas ken ni amang a no makaunget ket umarrabis aglalo no agdikaren ti hay bladna. Saan ketdi a kanayon, ta ammona met a tipden ti riknana ken iyalikaka ti salun-atna.
Namak payen no pudno ti atapko nga agsipdut wenno agdukot ni ikit iti pitaka nga igroseriana? Di pay ket mangibabainen iti pulimi? Sus, yad-adayom, apo, amangan no mapagungetna manen ni amang ket makatosanna a dina oras!
Addan bukod a pamilia dagiti annak ni ikit. Awan ti makipagnaed kadakuada agsipud kadayta nga ugalina: napuyot ken managutang ngem natiwed met nga agbayad.
(Maituloyto)
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn