SAMIWENG KEN AYAT...
"Dumngeg kadagiti makaabbukay a kanta ti iloko a naputar ken nagaun iti kalikagum ti puso. Dagitoy ti naitalimeng iti kaunggan tapno maikkan anges ti sonata ti kalman ken maibinggas iti agdama a mamalukay iti irteng ti rikna. No maminsan, pitingenna ti kaunggan ket lukaisanna ti linabag ti kalman nangruna no mainaig ken ni Ayat. Agbalin met a nota ti tunggal anges ket sika a mismo ti mangtempla iti kuerdas ni Ayat iti kayatmo nga ayug tapno rummuar ti napimpintas a himno ken rima ti biag..."
Aug 5, 2015
Erogonos
Erogonos
ni Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Abbongannak iti bara
Ti sang-aw ti panagangesmo,
Pakintayegem nga ipangato
Dagiti lasagko iti surpresa;
Kalpasanna, paguyasem
A kasla uleg nga ipababa ti dila;
Ket di maawatan ti iparnuay
A panagdalagudog ti barukong
Gapu kadagiti bassit-usit a lamma
Ti kuddot, karais dagiti kuko
Ken kagat wenno marka ti ragsak-
Iti kasta, agkokorus wenno makusokusso
Ti di maibagay a garaw ken ringgor
Iti uneg ti agpigpigerger a boksit.
Ket no addanto pay mabati
A kinasimbeng ti panagpampanunotko,
Aramidek ti rumbeng a maaramid;
Ket no mapukaw ti puotko gapu iti paksuy
A panangiyaradom ti bibigmo iti agek
Kadagitoy luppok, ket ti bisked ti bagi
Ti agtaeng a mangalay-ay ti buteng
Nga adda kaniak iti di maipadtoan
A panagimas ken pannakariknak iti ganas-
Dinak pengdan ta dawatek nga ulit-ulitem daytoy...
CR by Rudy Ram. Rumbaoa/8.5.2015
Jul 26, 2015
Kunak Man...
Pamparegta wenno paregtaen ti kinauttog wenno/ken ti kinaarem ti nainayad ken nalimed nga iseserrekna iti pagtaengan ti bisita, kalpasanna, ti bisita ti mangiturong wenno paraitudo ken agbalin metten nga amo...
-Kunak Man
RudyRam.Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Jul 15, 2015
Kunak Man...
Iti daytoy a bagi
agayus ti sagrado
a ling-et manipud iti bara
nga agangsaw iti barukong;
mataraonan ti maladaga
manipud iti tubbog
ti malarosas a mungay,
kukua ti ay-ayatek a lalaki
ti nasamek a kueba
a pagrukbabanna agingga
nga ilalaanna, ket kadagiti amin
a pagsuknalan-
ditoy ti pakapnekan.
Ngem, diak pay nasarakan
wenno naenkuentro iti sabali
a templo no di laeng iti bukodko
a bagi ti tay-ak a ragsak
a marikna a sapsapulek...
Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Kunak Man...
Saanak pulos immadayo.
Saanka met a pimmanaw.
Kaano pay aya nga insawang
ti bibigmo ti panagpakada
iti pusom?
-Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Jul 13, 2015
Kunak Man...
Umayka.
Umayka agidda
iti nakaliad a butaka
ti sensual a porma...
Pagbalinek nga aggitebgiteb
ti diamante- ti natangken
nga armas ni ayat a sumrek
iti puso ti maraseda a sabong!
Itedmo. Ipariknam kaniak
ti maminribu a panagmasahe
iti nabisked a bagi-
ket say-opek ti banglo
ti sabong-ayat.
Riknaek. Sumrekto
kaniak ti pateg ti bara
iti panagluyloy-a ti panunotmo
ti bang-ar ken panaggganas.
Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Jul 11, 2015
Kunak Man...
Ti panagnaig [wenno panagyot/panaginnala/panagsipol ti dua a tao] ket saan nga isut' primaria [wenno umuna iti amin/sentro ti amin] nga ekspiriensa ti personal nga ayat, ngem nagtaud pay kadagiti didiosen a no sadino a mapasamak babaen iti panagkaykaysa/panagmaymaysa ti dua...
Saanen a marikna ti partner/kanaig ti limitado a panagpanunot wenno daytoy ket sinanakem ken/wenno sipupuot wenno sipapanunot iti bukodna a pamiliar a personalidad, ngem agbalin met daytoy a ruangan/ridaw a mangrikna iti awan patinggana/awan paggibusan a misterio ti biag...
Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa
Hulio 11, 2015
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Kunak Man...
Adda dagiti tao a mangpartuat
iti bukodda a bagyo, ngem
kasta unay ti panagdandanag
wenno pannakariribukda no agtudo...
-Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Panagyaman ti Anak iti Ina
...and while no family
is perfect,
I've always felt ours
was special
because of you, Mom.
your giving and caring ways
have made me feel
that I mattered,
that I was important.
and I couldn't be
more grateful.
Jul 5, 2015
Biag
Sayang ta saanak a makadar-ay tapno masaksiak koma met ti panaglantip ti dua a puso tapno agbalin a maysa. Nupay kasta, idawatko iti Namarsua a magun-odyo dagiti arapaap a kalikagumanyo iti biag. Sapay ta mapno ti bangonenyo a pamilia iti ragsak ken ayat- ita ken agnanayon...
CONGRATULATIONS on your Wedding Day!
Event Venue: Fernwood Gardens
Quezon City, Philippines
May 18, 2015
Malaglagipkanto Latta
MALAGLAGIPKANTO LATTA
[Ken ni Emeterio T. Rumbaoa]
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
...agrukop ti bagi
situtulok karurua
a rabsuten ti panawen:
binulodtay' laeng ti biag.
Apagdarikmat a malapgis
Ti bulong ti kalendario
Apagkanito nga aglabas
Dagiti aldaw, nagalisto
Panagpitik ti pagorasan;
Di mabayag malpas manen
Sabali a tawen. Ngem,
Malaglagipkanto latta
Iti nabayagen a kaawanmo:
Iti panunot
Iti pusok-
Ti pateg
Ti ayat
Ti dungngo
Agnanayondanto
A maitalimeng kaunggak.
Sikat' nangitukit ti bukel
Tapno aywanan ni Ina,
Dimmakkel ken nagrampaya
Inyegnat' anges
Ti pulso: Wen daytoy ti biag!
Ngannganin duapulo a tawenen
Ti napalabas idi insublim binulod
Nga anges iti Namarsua,
Dakkel a kawa iti kaawanmo
Ngem nagbalin daytoy a karit
Tapno sarangten dagiti pannubok.
Nakana a liday ken napnoan
Sanaang iti rikna ti isisinam,
Maipalagipto laeng
Dagiti balikas a nangted
Namnama; ta uray maiddep
A manglipat ti napanayag
A rangrang ti init, dinto aglumen
Dagiti ragsak; dinto malaylay ti biag-
Nabangonen ti pakasaritaam
Kadakami ta impaaymot' napudno nga ayat...
CR.Rev.by.RudyRam.Rumbaoa.2015
May 17, 2015
Sika ti Aminko
SIKA TI AMINKO
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Ragsak-biag
Liwliwat' kararuak,
Ramenka't kaunggak
Siak ken ti arapaap...
Masakbayak, silawka
Inyegmot' ayat gabayka
Samiweng sabongka
Iti nakiro a lubong-
Sikat' talingenngen...
Riknaem
Ti iliw
Agayus kas diro
Iti agdanapeg a barukong:
Ti ayat
Ti bara
Sam-it agekko
Ti rugso-karayo.
Baro nga agsapa
'Yegnat' namnama
Anaraarka iti sipnget
Sardam mangyeg iti ulimek...
Wen, sika ti aminko:
Ti ragsak
Iti lubong
Nga awan kuriro.
[CR.2008.by.rudy.ram.rumbaoa]
May 5, 2015
ITI SIROK TI BITTAOG, Karaman a naipatarus iti Tagalog iti libro a Dandaniw Ilokano: Mga Tulang Ilokano, 1621-2014 edited
ITI SIROK TI BITTAOG
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
Naipablaak iti Bannawag, Marso 14, 2011 nga Isyu
Karaman a naipatarus iti Tagalog babaen ken ni Junley L. Lazaga iti Libro a Dandaniw Ilokano: Mga Tulang Ilokano, 1621-2014 edited
Daydi a rabii ti kapatgan a sagutmo:
Natarusak dagiti balikas ti bibig ken matam
Iti sirok ti bittaog, binalud dagiti takiagko
Dagiti naglulumba a dalagudog ti barukongmo
Awanen ti naaramidan ti lamiis ti rabii
Ta naginudotan iti bara ti patempategta
Inaldaw-aldaw nga impalpalagip ti alimbubuyog
A masansan a manglikawlikaw kadagiti sabong
Daydi a rabii a pinagkamangta ti lamiis iti kaltaang
Nakarimrimat dagiti kulintaba a nangbasisaw
Iti lamolamo a tangatang ken sellag a bulan
Ngem ti sangapulo a tawen, sumeksek ti lam-ek
Uray kadagiti gumilgil-ayab a kuaresma ken kalgaw
Maregreg dagiti sampaga ti sabong ken ti alimbubuyog
Maulila nga agngatangata kadagiti bulong ti bittaog.
May 4, 2015
Dadduma Pay...
"Ania ti daniw?"
Dinamagmo kaniak
Bayat iti panangpunasmo
Ti lua dita matam.
"Atiddog a pannaturog
ken maysa a darepdep ni ayat,"
insungbatko kenka, Biagko.
-naadaw iti maysa a daniwko/daniw/rudyram.rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay
Naragsak a Pananglagip iti Aldaw ti Panagtaom, Biagko!
Naikitikit ti rupam iti kararuak
Ket ikantak ti panagayatko kenka,
Asintaek a nalawag ti borador ti sinurat
Ta sika ti sanga ti arte; lukibek iti panid
Ti libro dagiti nasam-it a linaonmo...
-Iti daytoy nga aldaw ti panagkasangaymo, Biagko. naadaw iti maysa a paset ti daniwko/sika nga ipatpategko/rudy ram. rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta, ken dadduma pay
May 3, 2015
AYAT TI MAYSA NGA INA
AYAT TI MAYSA NGA INA
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
No dadduma, ti ayat ti maysa nga Ina ket narigat
A mailawlawag ta adda kenkuana ti kaunegan
A debosion, sakripisio ken panagibtur; ta awan
Pagnguddoan, saan a managimbubukod-
Aramidenna ketdit' amin a pagsayaatan ti pamilia
Awan makarpuog wenno makatakaw iti dayta
Nga ik-ikutanna; ngem naanus, naasi ken sindadaan
A mamakawan no adda biddut a maaramid.
Saanna ketdi padpadasen ti mapaay
Uray no iti kaunggan ti puso a mariknana
Ti kasla mapirpirsay. Mamati ket mamatinto latta
Iti labes dagiti nagkaadu a pannakasuotna
Iti nakiro a lubong ti pannakakondena-
Ngem isut' karaniagan ti andap kadagiti amin
A napipintas a banag a makita wenno marikna,
Wenno kadagiti manmano ken karkarna
A masarakan ti klasena a napateg a bato
A kas iti diamante, balitok wenno pirak;
Ngem ti ayat ti Ina ket saan a gangandiong,
Saan a peke no di ket pudno ti naibaklay
Kadagiti abaga nga akmen a responsibilidad;
Nalablabes pay ngem iti itudo a pagrebbengan
Ti ayatna bilang Ina ta karitenna ti amin
A pannakailawlawag iti tunggal makita, masagid
Ken marikna, ngem agtalinaed a sikreto
Kas iti misterio ti nakaparsuaan, wenno kas iti kaadu
Ti kinadayag ken kinangayed a milagro a saanto
Pulos maawatan ti tao ti kaipapananna-
Ta maysa daytoy nga ebidensia a pagsidsiddaawan
Manipud iti kaasi ti Dios iti panangibagnosna ti lubong.
[copyright by rudyram.rumbaoa.5.3.2015]
Apr 21, 2015
Kunak Man...
Kunak Man...
Apr 14, 2015
Kunak Man...
No mapukaw ti ayat, agbalin a tanem ti lubong...
-kunak.man/rudy.ram.rumbaoa/4.14.2015.maui
Apr 5, 2015
Kunak Man: Ti Puso
Agpayso, ti mata isu ti silaw ti bagi-
No mapundi ti bombilia, nasipnget ti aglawlaw.
Ti ulo, nangatngato ngem iti amin a banag
a nakakapet iti bagi; ket ti puso, saan a makakita
no di ket makarikna. Isu ti agbomba ken agipugso
ti angin a maiwaras iti intero a bagi tapno maikkan
biag ti amin a linaonna.
Ngarud, no ti utek ti agpanunot, agmandar ken mangtengngel
kadagiti aramid, ti puso ti makarikna iti liday, ut-ot
ken pannakapaay-- ta ti puso ti agikut iti emosional...
Ngem marikna met ti puso ti ayat--
Kunak Man: Ti Puso
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Mar 5, 2015
LIPATEK
LIPATEK
ni Rudy Ram. Rumbaoa
-Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay/
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com./11.30.08
Lipatek naglabas a kalman
tapno maagasan sugat, apges
iti pusok a mariknak; nagpasarak
iti manglimlimo nga ayat.
Ngem narigat sa man
a mapukaw, nabiag latta
ti piglat- di maungaw;
uray lipatenka ti kunak
agarit' lagipmo't kaunggak.
Wen lipatek koman linabag
napait a kalman ta patiek
adda baro a namnama a sumangbay
iti mainaw nga arapaap, nadarisay.
Lipatek, wen lipatek daytoy
a tuok tapno malasatak pannakasuot;
ti isisinam iti panunot bag-utenna
siit a naipalay mairaman a pumusay.
[Ngem apay a tinallikudannak- gapu kadi
iti diak irurusing iti arapaapmo a nabayag
idin a ninamnamam?]
Ala, lipatennak ngem diak lipatan;
patiek nga adu pay nabati a panawen
inta panagsarang-
Ulitek: diak kayat ti sumina
ta ti isisina kaaspingna ti sinamar
a linangeben ti angep ken napuskol
nga ulep iti tangatang
ti agkatangkatang nga arapaap.
[copyright.rudy.ram.rumbaoa.2008
Feb 23, 2015
Jan 26, 2015
Kunak Man...
Dagiti daniwko naisuratda dita pusom
ti kantak para iti kararuam, ket ipalagip
dagiti ladawan ti napalabas tapno agnanayon
nga agtaeng ti rekuerdo iti panunot...
-kunak man/rudyram.rumbaoa/1.26.2015/maui
Jan 15, 2015
AGPAKADAAK KENKA
AGPAKADAAK KENKA Ni Rudy Ram. Rumbaoa -dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay Ala wen, agpakaadak kenka, Maui Sika a ragsakko, ti kakaisuna a kukuak; Ta naipalad kaniak daytoy nga oras A mabibbibi ken agsagaba nga agmaymaysa... Nadanonanen ti tiempo nga agsinat' dalan; Kailiwkontot' bara ti nairut nga arakupmo. Naliday a partaan ti mangpespes iti pusok; Kasano nga agbiagak ken sadino ti pakaidasayak? Saan nga agpusaksak ti orkdia no awan linnaaw Kas iti panagdakkel ti lila, wenno kas iti pannakawasay Ti nakabayog a kayo- kasano ngay A makalasat ti nasugatan a pusok? Saan nga iyeg ti panagbannawag ti kinatalinaay Ket awanto ti angin a mangmaga iti luak, Wenno yeg ti init ti ragsak no duayyaen Ti kinasipnget ti rabii ti pannaturogko. Ngem kas iti panagtedted ti linnaaw kadagiti sabong, Napait ti luak iti kinaawan panaggibus a panagarubosna; Wen, sakit ti nakem ken liday ti mangpigis iti lasag Nupay awan, wen, awan ti mangngaasi kaniak. Uray dagiti kayo ammoda nga awan inana a lak-amenda Ta agmaymaysaak nga agbanang-es nakakaasintot' panunot; Wenno kaarigko iti piman a tumatayab a napukawan Iti umok ket ti rabii a pagdagusan diakto mabirokan. Ket iti inaldaw a panagani, siakto ti agpuros Iti lua manipud iti barukong ti agsagaba a puso; Ken uray pay no kasta ti kaadu ti isangitko, Saanto a mapedpedan ti lua ti apuy ti ayat! Ngem aglayagto sadiay langit ti payak ni ayat, Ket 'toy kararuak sapulennakanto iti sadino a lugar Nga ayanmo. Inay-ayatka ken ay-ayatenkanto Agingga a mailatagak a maibaba iti agur-uray a tanemko.
*copyright by rudyram.rumbaoa.9.2.2013.maui
Dec 30, 2014
Ania aya daytoy Kalendario Dagiti Tsino?
- Yin: negative/passive/female principle in nature, the moon and many other meanings.
- Yang: positive/active/male principle in nature, the sun and many other meanings.
- Trine: An angle of 120 degree, harmony and ease, and extremely beneficial.
- Fixed Element: Water (emotion, intuition), Wood (strength, flexibility, co-operation), Fire (Energy, Assertiveness, Passion), and Metal (firmness, rigidity, determination).
- Rat – Yang, 1st Trine, Water)
- Ox – Yin, 2nd Trine, Water)
- Tiger – Yang, 3rd Trine, Wood)
- Rabbit – (Yin, 4th Trine, Wood)
- Dragon – (Yang, 1st Trine, Wood)
- Snake – (Yin, 2nd Trine, Fire)
- Horse – (Yang, 3rd Trine, Fire)
- Goat – (Yin, 4th Trine, Fire)
- Monkey – (Yang, 1st Trine, Metal)
- Rooster – (Yin, 2nd Trine, Metal)
- Dog – (Yang, 3rd Trine, Metal)
- Pig – (Yin, 4th Trine, Water)
Ti Chinese Calendar ket maawagan pay iti "solilunar." Kayatna a sawen, integraren wenno buklenna ti panagrebolusion ti lubong iti lawlaw ti init a kas met iti panaggunay ti bulan a manglawlaw ti lubong.
Ti lubong a mangrugi iti aldaw ti ubing a bulan [new moon/invisible moon] ken agpatingga/agngudo iti aldaw sakbay ti sumaruno nga ubing a bulan. Ti full moon wenno sellag a bulan ken mabalin nga iti maika-15 wenno 16 nga aldaw iti bulan.
Mabalin a maaddaan ti tawen dagiti Tsino iti 12 wenno 13 a lunar months, a mayannatup wenno maibagay iti bilang dagiti ubbing a bulan iti nagbaetan ti dua nga agsaruno a winter soltices. Maawagan ti tawen iti "appele" leap year no adda 13 a bulan iti dayta a tawen.
No mairugi ti tawen dagiti Tsino iti 1st month 1, mamarkaan dayta a petsa a rugi ti Chinese New Year iti Gregorian calendar, ngem addaan kapabilidad nga agbaliw/agbaliwbaliw iti nagbaetan ti Enero ken bulan ti Marso segun met laeng iti aginnasideg a posision ti Init ken Bulan.
Ti tawen dagiti Tsino [a maawagan pay iti Sui] ket buklen ti uppat a panawen: spring [wenno panagrurusing], summer [kalgaw], autumn [panagrururos/panagtennag] ken winter [panawen ti niebe wenno lam-ek] ken nabingay iti 24 a Fiesta dagiti Tsino, banag a kaparis ti [sabali iti maysa wenno sumagmamano nga aspeto] 24 a termino ti Chinese Solar iti tawen. Ti kangrunaan wenno mayorya a pangawag wenno termino iti daytoy ket "Zhonggi," idinto a ti minorya a termino ket maawagan iti "Jieqi."
Dagitoy a termino ti solar ket maaramat laeng iti pasken wenno mainaig ti init, awan ti pakainaigan ti fiesta ti bulan, kas koma iti Chinese New Year nga isu ti aldaw ti umuna nga ubing a bulan [umuna nga aldaw ti umuna a bulan iti Chinese lunar year], Dragon Feast [maikalima nga aldaw iti maikalima a bulan ti Chinese lunar year].
Mangrugi ti Chinese New Year 2015 no Huebes, Pebrero 19. Iti kalendario dagiti Tsino, maawagan daytoy a tawen a kas "Tawen ti Karnero/Kalding," maikapat ti Trine ken addaan iti elemento ti apuy.
Dec 27, 2014
Kailiwko Unay
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
Kailiwko daydi bara ti arakupmo iti naudi a panagsarangta
kasla mauyos 'toy angesko; kunak daytoy ta awan man la
ti imbalikasmo- pimmanawka't sidong nariknak saem
iti barukongko, nadagsen dagiti addangmo nga immadayo...
Natuok a saan dagiti aldaw a nabattaway ta binilbilangkot'
bulan nga innak panaguray, no maminsan umaribayan
areng-eng ti sulisog tapno guloennat' nasimbeng a panunot
ket ikaranukonnak iti agaw-awis a limdo...
Ngem diakto aramiden ti kasta, Biagko, ammom a napudnoak
iti insapatak a kari; agur-urayak ta patiek nga agsublikanto kaniak
tapno biagentat' napalabas ti naitanem a sugat...
Wen kailiwko unay daydi nasarangsang a katawam a nagbalin
a ray-aw, kas da la samiweng iti kaunggan; ta asino aya
ti di maliwliwliwa iti kinadungngom kaniak idi impaaymo
ti langit ken di magatadan a ragsak?
Ah, agur-urayak ket patiek nga awanen makatubeng ta uray
ti piglat in-inut a pugasen ti panawen; wen, umayka ta riingentat'
naituglep a rikna ket agdanggayta a mangiwaksi ti mansa
ti panagduadua tapno agtaeng iti puso ti pammati ken talinaay.
Kunak Man...
"Saanmo koma nga ibusen ti lima a minuto
a tiempom iti tao nga uray maysa la a segundo, dinaka pay ikaso..."
-Kunak Man/Rudy.Ram.Rumbaoa/12.28.2014.Maui
Kunak Man...
"Dika agbalin a nasam-it
tapno didaka kanen,
Dika met agbalin a napait
tapno dida ka itupra..."
-Kunak Man/RudyRam.Rumbaoa/12.20.2014/Maui
ilo_Latn ilo_Latn ltg_Latn luo_Latn luo_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pol_Latn bos_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn bos_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn bos_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn bos_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn bos_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn pag_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn swe_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn slk_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn swe_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pol_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn tgl_Latn ilo_Latn ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn por_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn zho_Hant ilo_Latn ilo_Latn zho_Hant ilo_Latn ilo_Latn quy_Latn zho_Hant ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn luo_Latn sot_Latn sot_Latn lus_Latn ilo_Latn por_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn lij_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pol_Latn zsm_Latn ayr_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ayr_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn hne_Deva ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn bjn_Latn knc_Latn zho_Hant knc_Latn zho_Hans eng_Latn eng_Latn knc_Latn zsm_Latn knc_Latn zsm_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn hne_Deva ilo_Latn lus_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn quy_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn