Manipud iti Archives
Naintiempuan nga Idadateng ti Banag a “Di Pulos Malipatan”
“DI PULOS malipatan!” Kasta ti panangdeskribir ti adu maipapan iti “Creation Drama.” Naintiempuan ti idadatengna ken di maiwaksi iti panunot dagidiay nakabuya iti dayta. Kinapudnona, nangipaay ti “Creation Drama” iti dakkel a dayaw ken Jehova sakbay ti nadamsak a panangidadanes ti turay ni Hitler kadagiti adipen ti Dios idiay Europa. Ngem ania ti “Creation Drama”?
Idi 1914, ti hedkuarter ti ili ni Jehova iti Brooklyn, New York, U.S.A., inruarna ti “Photo-Drama of Creation.” Walo nga oras dayta a pannakaipabuya dagiti slide ken motion picture, nga addaan iti kompleto a kolor ken uni. Minilion a tattao iti intero a lubong ti nakabuya iti “Photo-Drama.” Nairuar met idi 1914 ti ab-ababa a bersionna a “Eureka Drama.” Ngem idi dekada ‘20, saanen a mabalin nga usaren dagiti daan nga slide, film, ken projector. Nupay kasta, adu ti mayat a mangbuya manen iti “Photo-Drama.” Kas pagarigan, dinamag dagiti taga-Ludwigsburg, Germany, no kaano manen a maipabuya ti “Photo-Drama.” Ngem kasano a mairemedio dayta?
Tapno maipabuya manen dayta, dagiti pannakabagi ti pamilia ti Bethel iti Magdeburg, Germany, gimmatangda idi dekada ‘20 kadagiti film iti maysa a news agency iti Paris, France, ken kadagiti slide kadagiti graphics company iti Leipzig ken Dresden. Naitipon dagitoy iti sumagmamano a daan nga slide ti “Photo-Drama” a mabalin pay laeng a mausar.
Ni Kabsat Erich Frost, a nalaing a musikero, pinutarna ti musika dagiti maipabuya a film ken slide. Ti dadduma a sasao a naaramat ket naala iti librotayo a Creation. Ti narebisar a bersion ti “Photo-Drama” ket napanaganan iti “Creation Drama.”
Walo nga oras met laeng ti kaatiddog ti baro a Drama a kas iti “Photo-Drama” ken nabennebenneg a naipabuya iti agsasaruno a rabii. Impakitana dagiti makapainteres a detalye maipapan kadagiti aldaw a panamarsua, rinepasona ti Nainkasuratan ken sekular a pakasaritaan, ken imbatadna a ti palso a relihion pinaayna ti sangatauan. Ti “Creation Drama” ket naipabuya idiay Austria, Germany, Luxemburg, ken Switzerland, ken iti nadumaduma a lugar nga ayan dagiti agsasao iti German.
Inlawlawag ni Erich Frost: “Bayat ti pannakaipabuya ti Drama, imbagak kadagiti kakaduak, nangruna dagidiay nagtugaw iti sango, nga usarenda ti intermision a mangitukon kadagiti nagsasayaat a libro ken bokletatayo iti amin nga agbuybuya. Ad-adu ti naipaimami a literatura iti kastoy a pamay-an ngem iti panagbalaybalay.” Ni met Johannes Rauthe ti nangorganisar iti pannakaipabuya ti Drama idiay Poland ken iti maaw-awagan itan iti Czech Republic. Malagipna nga adu kadagiti immay nagbuya ti nangibati kadagiti adresda ta kayatda ti masarungkaran. Dagita nga adres ti nangrugian ti adu a nabunga a panagsarungkar.
Idi dekada ‘30, kanayon a napekpek iti tao ti patakder a nakaipabuyaan ti “Creation Drama,” ket dagiti Saksi ni Jehova ti pagsasaritaan dagiti tattao. Idi 1933, gistay maysa a milion ti nakabuya kadagiti presentasion nga inorganisar ti sanga nga opisinatayo iti Germany. Malagip ni Käthe Krauss: “Tapno laeng mabuyami ti Drama iti agsasaruno a lima nga aldaw, magmagnakami iti 10 kilometro (6 milia) iti tunggal aldaw a lumasatkami kadagiti kakaykaywan ken sumang-at sumalogkami iti katurturodan ken tantanap.” Kuna met ni Else Billharz: “Ti ‘Creation Drama’ ti nangrugian ti panagayatko iti kinapudno.”
Imbaga ni Alfred Almendinger a ni nanangna, kalpasan ti panagbuyana iti Drama, “naayatan unay nga uray la gimmatang iti Biblia ken binirokna ti sao a ‘purgatorio.’” Gapu ta saanna a mabirokan dayta iti Biblia, insardengnan ti makimisa ket nagpabautisar. “Nakaad-adu ti immawat iti kinapudno gapu iti ‘Creation Drama,’” malagip ni Erich Frost.—3 Juan 1-3.
Bayat nga umad-adu ti nakabuya iti “Creation Drama,” bimmileg met ti Nazismo idiay Europa. Nanipud 1933, naparitan ti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova iti Germany. Sipud idin agingga a nagpatingga ti Gubat Sangalubongan II idi 1945, dagiti adipen ni Jehova iti Europa nagsagabada iti nakaro a pannakaidadanes. Agarup walo a tawen a naibalud ni Erich Frost. Ngem nalasatanna dayta ken idi agangay nagserbi iti Bethel idiay Weisbaden, Germany. Imbag la ketdin ta naintiempuan ti idadateng ti di pulos malipatan a “Creation Drama” a nangpatured iti nakaad-adu a Kristiano a dandani idin masubok ti pammatida bayat ti Gubat Sangalubongan II!—Manipud iti archives-tayo iti Germany.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Maika-100 a Tawen ti Makapabileg-Pammati a Pabuya
Ita a tawen ti maika-100 nga anibersario ti umuna a pannakaipabuya ti “Photo-Drama of Creation,” a nadisenio a mangpabileg iti pammati iti Biblia kas Sao ti Dios.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn