Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)
MANGRUGI iti arinunos ti Mayo ti panagruar dagiti pinia ditoy ilimi a Ballesteros, Cagayan. Kadawyan a maimulmula dagitoy kadagiti bakras ti turod ken bantay iti barangay ti Maburil (Cabanabaan area). Malaksid iti panagtalon, daytoy ti maysa a pagkakuartaan dagiti agindeg nga apagisu a pangalaanda iti igatangda kadagiti masapsapul dagiti annakda iti panaglukat ti klase.
Nasam-it dagiti pinia a maapit ditoy. Uray kitkitaem a nalangto (green) ti marisda, dika agpangadua a manggatang ta sigurado a di naalsem. Agpateg iti P35-P50 dagiti dadakkel nga agdagsen iti nasurok a sangakilo agingga’t tallo kilo. Dagiti babassit, mabalin a P25 ti tallo a bukel.
Kuliglig ti kadawyan a pakailuganan dagiti maapit a pinia a mailako iti sentro. Ken angkaten dagiti negosiante nga ibiahe iti Ilokos ken dadduma pay a paset ti Cagayan. Sabali laeng dagiti mairuar iti haywey tapno mailako kadagiti kalkalapaw a naipatakder iti igid ti kalsada. Ken kasta metten dagiti maisursor kadagiti nadumaduma a barangay babaen met laeng ti kuliglig. Sumrek dagitoy uray kadagiti kasulinekan a kabalbalayan. Naruamen dagiti kailian a no kastoy a panawen nga adda mangngegda nga ungor ti kuliglig, ammoda lattan nga addan dagiti aglako iti naimas ken nalaka a pinia.
Wen, saan pay a sementado ti dalan a sumrek iti nasao a barangay. Nalubo no katudona ken natapok no kalgaw. Di nga ab-ababa ngem 30 minuto a biahe ti kuliglig agingga iti sentro. Adda met ketdi traysikelen a sumsumrek ditoy ngem manmano laeng. Ngarud, ti kuliglig ti kangrunaan a klase ti transportasion a mangiruar kadagiti dadduma pay a produktoda kas iti irik, aba, saba ken balanghoy.
Kinapudnona, ti met la kuliglig ti us-usaren dagiti agindeg no makitiendada kadagiti aldaw ti Huebes ken Domingo a dapon ti ili. Kasta met dagiti annak nga agbasbasa kadagiti tallo a hayskul (maysa a pampubliko ken dua a pribado) iti sentro. Napnapno iti estudiante dagiti kuliglig no kasta a panagbabasa. Dagitoy ti agitulod kadakuada.
Idi addaak pay iti pribado (nagdamuak a nagisuruan dagiti nasao a dua nga institusion) a pagadalan iti ilimi, nayestoria dagiti estudiantemi a sada la agbayad iti akinkukua ti kuliglig no agtapos ti bulan. Ngem saan a kuarta (ta narigat kadakuada ti adda ig-iggamanna a kanayon). Sangatungbo nga irik iti makabulan. Maitulodda iti agsapa sada met laeng masukon iti malem a panagaawid.
Kasla baliktad, mabalin a makunayo, ka-Sinursuran. Ngem bayat ti kaaddak kadagiti pribado a pagadalan ti hayskul iti ilimi, napaliiwko a dagiti nakukurapay nga annak ti adda ditoy. Isuda dagiti naggapu kadagiti nasulinek a barangay a nagrigat pay nga iremedioda ti balonenda iti inaldaw. Iti panagdamdamagko kadakuada, saanda kano a kabaelan ti agbasa iti pampubliko ta agkarasanetset dagiti proyekto nga adda pannakainaigna iti kuarta. Naimbag kano iti pribado ta naluklukay la bassit ken maawatanmi ti kasasaadda.
Wen, ta dagiti adda mabalinna, isudan ti adda iti pampubliko ket kapaliiwanen a kasla agpipinnangatoda iti panagpatayab iti partuatda nga ullaw. Nagdadakkelan dagiti idonarda wenno ikontribusionda a para proyekto iti klasrumda. Mabain ti nakurapay a mailaok kadakuada. No met panagkandidata ti saritaan, umabot pay iti nasurok a sangagasut a ribu ti makoronaan nga Ari ken Reyna.
Idinto a dagiti adda iti baba ti panagbiagna, isudan ti nagdudupudop iti pribado a pagadalan yantangay libre met laeng ti tuition fee. Ti gobierno ti makaammo iti bayadanda koma a P2,500 iti kada tawen (nasuroken a P5,000 itan). Naimbag kano ditoy ta saanda nga agbibinnain no kasta a meeting ta nobenta porsiento ti kapadada ti estado ti panagbiag.
Baliktad idi siak ti hayskul! Iti pribado ti yan dagiti matangtangad ti pamiliana iti ilimi idinto a dakami iti baba, adda a nagsasarak iti pampubliko a pagadalan.
(Adda tuloyna)
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn