“Ti agtutubo, isu’t namnama ti pagilian,” kinuna ni Gat. Jose Rizal.
Padak nga agtutubo, pagraemak unay a hurado, patpatgek a gagayyem ken amin amin a naitallaong iti daytoy a pasamak, naimbag a nga aldawyo amin.
(Nangabak daytoy a piesa iti salip iti salaysay nga insayangkat ti Commission on Elections, Ilocos Sur idi 1999)
“Ti agtutubo, isu’t namnama ti pagilian,” kinuna ni Gat. Jose Rizal.
Padak nga agtutubo, pagraemak unay a hurado, patpatgek a gagayyem ken amin amin a naitallaong iti daytoy a pasamak, naimbag a nga aldawyo amin.
Siasino kadi ni agtutubo? Ania kadi ti maaramidna para iti pagilian? Ania ti pakainaiganna iti tarigagay ti COMELEC nga agar-arapaap iti nadalus, naurnos ken natalna a panagpipili? Adda kadi ti maaramidna tapno magun-od daytoy a tarigagay?
Ay-ayatek unay nga agtutubo, ti panagbalintayo a kas namnama ket saan laeng a mangrugi ken agpatingga iti uneg ti pagtaengan ken pagadalan ngem kangrunaanna unay, saan laeng nga agpatingga iti sao no di ket iti aramid.
No intayo pagpapatangan ti agtutubo a kas namnama, dakkel ti inna pakabuklan. Alaek man ngarud daytoy a gundaway a dumawat iti pammalubosyo ta innak man binsabinsaen ti pakabuklan ti panagbalinmi a kas namnama saan laeng nga iti pagilian no di ket iti intero a lubong.
Umuna unay, idi naipasngaytayo ditoy lubong naparaburantayo iti biag babaen kadagiti nagannak kadatayo, nagbalintayo a namnamada, namnama a sapay koma ta intay dumakkel a natalged, naayat ken napnuan puso nga anak ti Dios, saan kadi? Idi intay sumbrek iti pagadalan tapno intay usaren, nayonan ken ipakat ti kinasirib a naitalek kadatayo babaen kadagiti pannursuro ni maestro ken maestra, nagbalintayon a namnama ti pagadalan, namnama a mangital-o ti naganna babaen ti intay panagturpos, ta apaman a rummuartayon iti dayta a pagadalan, maysatayon a natakneng nga umili ket intay agserbi a sidadalus uray no ti lugar nga intay nakaikapponan iti agdama ket maiyarig iti maysa a kabakiran – kabakiran a napno kadagiti animales nga agkakarungsot nangruna ti uleg a makasabidong ken makapatay, dadakkel dagiti sangsanga a narigaten a maatur ken dadduma pay a sakit ti kagimongantayo a bunga ti narugit a sistema ti panagpipili iti mangidaulo kadatayo.
Sino kadi ti ur-urayentayo ken kaano kadi ti panangdalus iti daytoy a bakir? Datayo, wen datayo nga agtutubo ti sungbatna ket itattan ti naituding a panawen. Agtitinnulongtayo ngarud babaen ti intay panagkaykaysa a mangdalus daytoy a kabakiran. Intay pilien ken ipatugaw tay mangidaulo kadatayo a nagpuniponan iti naimbag nga aramid, saan ket a mangisuro kadatayo iti kinadakes; pilientayo tay maysa a maraem, saan a tay intay kabuteng; pilientayo tay mangisakit ken mangkita iti pagimbagan ti sapasap, saan ketdi a tay naagum ken mangirurumen kadatayo.
Padak nga agtutubo, kasano a maaramidtayo daytoy?
Pudno a maiparistayo laeng iti bassit a bunga ti maysa a dakkel a kayo, ngem kayatko nga ipalagip a ti bassit a bunga isu’t simbolo ti pigsa ken biag – ket kas namnama ti pagilian, namnamatayo met iti kinadalus, kinadalus a mangtubngar iti amin a narugit nga aramid kas iti panaggatang ti butos.
Masapul nga irugi iti pamiliatayo. Palagipantayo dagiti nagannak kadatayo a saanda koma a mapurar iti sileng ti pirak. Kayatko a sawen, saanda nga ilako ti butosda. Ti agtutubo a namnama ti pagilian, namnama met iti kinaurnos, kinaurnos a mangirupir iti kalintegan ken karbengan a saan a maal-ala iti butbuteng. Kamaudiananna, ti agtutubo a namnama ti pagilian ammona a disiplinaan ti bagina tapno agserbi a modelo iti padana nga agtutubo.
Patpatgek ken padak nga agtutubo, dumtengto ti panawen a datayo nga agtutubo ita ti mangidaulo iti pagiliantayo ket inton madanon dayta nga aldaw, intayto pagbalinen dayta a kabakiran a maysa a paraiso, paraiso a napnuan mulmula nga agsabsabong iti nagpaidumat’ bangloda; paraiso nga addaan kinatalinaay, kappia ken talna ti biag.
Awisenkayo ngarud, kapatadak nga agtutubo, datayo a sumaruno a mangituray ti pagilian ta intay ipangag ni Gat. Jose Rizal. Sumurottayo iti kampania para iti nadalus, naurnos ken natalna a panagpipili. Agserbitayo ngarud itan a modelo ti kinadalus, modelo ti kinaurnos ken modelo ti kinatalna – ta no ania ti intay imula ita, isunto ti intay apiten iti masanguanan nga aldaw. Intay ngarud pilien tay mangidaulo kadatayo a sipapasnek ken sipupudno para iti natalinaay ken natalingenngen a masakbayan.
Agyamanak ket Dios ti agngina kadakayo amin.
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn