Rutherford B. Hayes
Ni Rutherford Birchard Hayes (Oktubre 4, 1822 – Enero 17, 1893) ket isu idi ti Maika-19 a Presidente iti Estados Unidos (1877–1881). A kas presidente, isu ti nangimaton ti panakalpas iti Panagipatakder manen ken ti iseserrek ti Estados Unidos iti Maikadua a Rebolusion ti Industria. NI Hayes ket maysa nga agrepreporma a nangrugi kadagiti ganetget a nangiturong ti reporma a sibil a serbisio ken nagipadas ti, napaay, a panagtunos dagiti panagsina a nangiturong ti Sibil a Gubat ti Amerikano idi nasapsapa a limapulo a tawtawen.
Isu ket naipasngay idiay Delaware, Ohio, ni Hayes ket nagsanay ti linteg idiay Lower Sandusky (tattan a ti Fremont) ken paradawat ti siudad iti Cincinnati manipud idi 1858 aginggana idi 1861. Idi nangrugi ti Sibil a Gubat, ni Hayes ket pinanawanna ti naballigi a karrrer ti politiko tapno sumrek ti Kappon ti Buyot. Isu ket nasugatan ti namin lima a beses, ken nakaro a nasugatan idiay Gubat ti Abagatan a Bantay, isu ket nakagun-od ti dayaw para iti kinatured iti gubatan ken naipangato ti ranggo iti komandante heneral. Kalpasan ti gubat, isu ket nagserbi idiay Kongreso ti Estados Unidos manipud idi 1865 aginggana idi 1867 a kas maysa a Republikano. Ni Hayes ket pimmanaw idiay Kongreso tapno agtaray para iti Gobernador iti Ohio nga isu ket nabutosan ti dua a termino, a nagserbi manipud idi 1867 aginggana idi 1871. Kalpasan ti panakagibus ti maikadua a terminona, isu ket nagituloy ti panagsanayna iti linteg, ngem nagsubli met laeng iti politiko idi 1875 tapno agserbi ti terminona akas gobernador.
Idi 1876, ni Hayes ket nabutosan a kas presidente iti maysa kadagiti nakaro a kasuppiatan ken naisupapak a panagbutos ti Amerikano a pakasaritaan. Urayno isu ket naabak ti nadayeg a butos kenni Samuel J. Tilden ti Demokrata , ni Hayes ket nangabak ti kinapresidente babaen ti kabassitan a paggidiatan kalpasan ti panaggungguna kaniana ti Komision ti Kongreso ti nasuppiatan a duapulo nga elektoral a butos. Ti nagbanagan daytoy ket ti Kompromiso iti 1877, a dagiti Demokrata ket immannurotda ti panakabutos ni Hayes ket inawatna ti panakalpas ti panagsakop ti milisia iti Abagatan.
Ni Hayes ket namatmati iti meriokratiko a gobierno, agpapada a panakatrato nga awan ti panakairebbeng ti puli, ken ti panagparang-ay babaen ti edukasion. Isu ket nagbilin kadagiti pederal a tropa ti mangpatalna ti Nalatak a Welga ti Perrokarril iti 1877 ken nagbilin kaniada nga agsanod kadagiti Akin-abagatan a kapitolio iti panakalpas ti Panagipatakder manen. Isu ket nangisayangkat ti nalanay a reporma a serbisio sibil a nangpatakder ti pundasion para kadagiti reporma ti panawen ti 1880 ken 1890. Ni Hayes ket nagtaginayon ti karina a saan nga agtaray para iti panagbutos manen. Isu ket nagretiro idiay balayna idiay Ohio ken nagbalin a nangipatakder kadagiti sosial ket edukasional a reporma.
cjk_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn