Ammoyo Kadi?
Idi panawen ti Biblia, kasano ti pannakaaramid ken pannakausar dagiti lukot?
Iti Ebanghelio ni Lucas, mabasatayo nga inukrad ni Jesus ti lukot ti libro nga Isaias, binasana, sa linukotna manen. Iti maudi a paset ti Ebanghelio ni Juan, adda met insuratna maipapan iti maysa a lukot, ket imbagana a saan a naisurat iti dayta a lukot ti amin a pagilasinan nga inaramid ni Jesus.—Lucas 4:16-20; Juan 20:30; 21:25.
Kasano ti pannakaaramid dagiti lukot? Dagiti material a kas iti lalat ti animal wenno papiro ket mapagsisilpo babaen ti pigket tapno makaaramid iti atiddog a lukot. Kalpasanna, mailukot dayta iti ababa a kayo a ti nasuratan a pasetna ti makin-uneg. No atiddog ti lukot, maikkan iti ababa a kayo ti makinkannawan ken makinkannigid nga ungtona. Usaren ti agbasa ti maysa a kayo a pangukrad iti lukot, sa panglukotna met ti sabali a kayo agingga a makitana ti sapsapulenna. Naisurat dagiti sasao iti lukot iti pamay-an a makaaramid kadagiti agaabay a kolum.
“Adda pagsayaatanna nga atiddog ti lukot [masansan a mapan a 10 a metro (33 ft)] tapno malaonna ti maysa a libro ket bassit laeng ti pagbalinanna no malukot,” kuna ti The Anchor Bible Dictionary. Kas pagarigan, natantia a 9.5 a metro ti kaatiddog ti lukot a mabalin a pakaisuratan ti Ebanghelio ni Lucas. No dadduma, maputdan ti makinngato ken makimbaba a pingir ti lukot, makiskisan iti nakersang a bato tapno lumamuyot sa matinaan.
Siasino dagiti “panguluen a papadi” a naibaga iti Kristiano a Griego a Kasuratan, wenno Baro a Tulag?
Idi rugrugi ti pakasaritaan dagiti papadi nga Israelita, maysa laeng a lalaki ti nagserbi kas nangato a padi, nga idi damo ket tungpal-biag a responsabilidad. (Numeros 35:25) Ni Aaron ti immuna a nagserbi kas nangato a padi. Kalpasanna, kaaduanna a maipasan dayta a responsabilidad iti inauna nga anak a lalaki ti agdama a nangato a padi. (Exodo 29:9) Adu kadagiti lallaki a naggapu iti pamilia ni Aaron ti nagserbi kas papadi, ngem bassit laeng kadakuada ti nagbalin a nangato a padi.
Idi sabalin a nasion ti nangituray iti Israel, apointaran ken ikkaten dagiti agtuturay a saan nga Israelita dagiti Judio a nangato a padi kaanoman a kayatda. Ngem agparang a dagiti kabbaro a maapointaran ket dandani kanayon nga aggapu kadagiti napili a mabigbigbig a pamilia, a kaaduanna ket manipud iti linia ni Aaron. Nalawag a ti sasao a “panguluen a papadi” ket tumukoy kadagiti kangrunaan a papadi. Mabalin a karaman kadagiti panguluen a papadi dagiti pangulo ti 24 a benneg ti kinapadi; dagiti prominente a miembro dagiti pamilia ti nangato a padi; ken dagiti naikkat a nangato a papadi a kas ken Anas.—1 Cronicas 24:1-19; Mateo 2:4; Marcos 8:31; Aramid 4:6.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Adda Kadi Makaammo No Siasino a Talaga ti Nangisurat iti Biblia?
Bigbigen dagiti mannurat iti Biblia a ti Dios ti autor ken nangiwanwan kadakuada. Kasanotayo a patien dagiti naisurat?
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn