(Pakauna iti libro nga Alimpatok, Antolohia Dagiti Erotiko a Daniw Dagiti Ilokano.)
NO
an-anagen, karaman no di man kangrunaan kadagiti nakaparsuaan a pettat a rikna
ti panagrugso. Mabalin a kunaen nga umun-una iti panagbisin, panagkalikagum iti
bileg, iti dayaw, iti ayat para ken manipud iti sabali a tao.
Daytoy
met a panagrugso, matun-oyan ti kaipapananna iti pannakapnekna, iti alimpatok.
Kadawyan met a kunatayo iti Ilokano a panagimas ti alimpatok. Ngem saan met a
gagangay a panagyala lattan daytoy. Saan nga iti tunggal panagyala, adda
alimpatok. Ngarud, saan laeng a biolohikal wenno karnal a patangan daytoy.
Ad-adda pay a politikal, ken, siempre, pakanaigan ti karirikna, ti esensia ti
agparis, a maidaton iti tunggal maysa.
Nupay
sumagmamanon dagiti benneg iti arte iti Ilokandia ti nangtratar iti maipanggep
iti sex, wenno erotika wenno panagalimpatok, saan nga ania a naibambando iti
literatura a no adda man, daytay kunada a paspasirip laeng. (Nupay iti musika,
ad-adda a dagitay “makapaisem a kinabastos” a kita ti erotika.) Umuna, gapu iti
limitado a pablaakan. Maikadua, gapu ta makumikom dagiti mannurat iti sabsabali
pay a pakaseknan iti literatura ken iti lengguahe.
Ngem
nakunamin iti ngato, maibilang a kangrunaan a nakaparsuaan a rikna ti
panagrugso nga agtalimudok iti alimpatok. Rebbengna ken maikari laeng ngarud a
maipaayan met iti naisangsangayan a panangtratar wenno panangitestamento.
Isu ti
gapuna daytoy a libro dagiti dandaniw.
Ngem ti
pammatimi ket nupay maysa a nakaitalimudokan ti matratar kas tema wenno topiko
ket sexualidad maipanggep iti rikna, essem, rugso, wenno gartem, ket saan a
maliklikan a dakamaten wenno iladawan ti sexual act a mismo, saan ketdi a
bin-ig a kinauttog, kinaderrep, kinaraas ti nasken a maidaniw wenno madaniwan.
Kayatmi a sawen, saan koma nga agbanag a pornograpia wenno explicit ken graphic
la unay ti description wenno panangipabuya iti panaginnala wenno iti
panangipasimudaag iti carnal knowledge. Daytoy eroticismo ket ad-adu nga
iparangarangna ti rikna, karirikna, panagrinnikna iti subtle a wagas wenno
artistiko/dramatiko a panangiparikna— ta daniw la ket ngarud dagitoy, ket ti
daniw, patienmi, ket napnuan rikna— no agdaniwka, mangipariknaka, mangriknaka,
makipagriknaka. Dika makaputar iti makuna a daniw no awananka iti
rikna/panagrikna, no awanan daytoy iti rikna— rikna man nga agayat wenno
paayat, ayat, wen, ayat nga isut’ taudan ken pakaigapuanan no apay nga adda
makuna nga erotiko, no apay nga adda dayta a rikna a marikna kenkuana manipud
kenka, kenka manipud kenkuana: eros.
Sakbay
koma a ngumato ti kiday ti kagimongan, makunami man a nangyuna (trailblazer)
wenno naidumduma daytoy a libro iti natured a panangtratarna iti karirikna nga
erotiko, heterosexual man wenno homosexual (ta masapul met itan nga
agtamedtayo, kas liberal thinkers met a mannaniw a kontemporaneo, kadagiti
gender sensitive nga isyu— uray pay, wenno nangruna, iti literatura— ta
panawenna metten a seriosuen koma ni mannurat nga Ilokano nga agsursurat iti
bukodna a lengguahe, ti gay literature a makunkuna).
Iti
nalawlawag a pannao, nupay maysa daytoy a romansa, manamnama nga agtunged
daytoy iti nawadwada a panangtratar pay dagiti Ilokano maipapan iti karirikna
nga erotiko. Babaen koma dagitoy nairaman a dandaniw manipud kadagiti natutured
a mannaniw, makitatayo ti arte (sining) iti maysa a common-place ngem saan a
mapagtutungtongan nga aramid. Kastoy man ngarud ti kuna ni Paulo Coelho,
mararaem ken nalatak nga autor, iti maysa a nobelana nga Eleven Minutes: “When
the passion is intense, then sex joins in to complete the dance, but it is
never the principal aim.” Ngarud, ti sex saan nga isu ti panggep nga iladawan
dagitoy a daniw no di ketdi ti passion, wenno ti nabileg a rikna a dinto
maisina iti panaginnala.
Dagiti
Editor
Mayo 16,
2012
ALIMPATOK
Antolohia
Dagiti Erotiko A Daniw Dagiti Ilokano
Inedit da
Roy V. Aragon, Mighty C. Rasing ken Ariel S. Tabag
Paperback
c2012
P200
Para kadagiti order, iturong iti
asseng(dot)tabag(at)gmail(dot)com
ilo_Latn twi_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ayr_Latn unk swh_Latn ilo_Latn ilo_Latn vec_Latn zho_Hans cat_Latn vec_Latn lit_Latn ilo_Latn dik_Latn