Listaan dagiti papa
Daytoy a kronolohiko a listaan dagiti papa ket maipada ti naited idiay Annuario Pontificio babaen ti paulo a "I Sommi Pontefici Romani" (Ti Kangatuan nga Obispo iti Roma), a malaksid kadagiti nalawag a naibaga a kas dagiti kontrapapa. Daytoy ket tinawen a naipablaak babaen ti Romano a Curia, ti Annuario Pontificio ket saan nga agikabkabil kadagiti agsasaruno a bilang kadagiti papa, a nangibagbaga a saan a mabalin nga ikeddeng no ania a bangir ti nairepresenta kadagiti nadumaduma a panawen ti nainkalintegan a panagsasaruno, iti naisangsangayan a maipanggep ken ni Papa Leon, Papa Benedicto V ken dagiti papa ti tengnga a maika-11 a siglo.[1]
Ti 2001 edision ti Annuario Pontificio ket nangipakaamo kadagiti "ganggani a 200 a panagitarimaan kadagiti adda a biograpia dagiti papa, manipud ken ni San Pedro aginggan ken ni Juan Pablo II". Dagiti natarimaan ket maipanggep kadagiti petsa, a naipangpangruna kadagiti immuna a dua a siglo, lugar a nakaipasngayan ken apelyido ti maysa a papa.[2]
Ti termino a papa (Latin: papa "ama") ket naus-usar kadagiti nadumaduma a Simbaan a mangibaga kadagiti kangatuan ng aespiruitual a dauloda (kas pagarigan ti Koptiko a Papa). Daytoy a titulo iti Ingles a pnag-usar ket kadawyan a mangitudo iti daulo ti Romano Katoliko a Simbaan. Ti Romano Katoliko a papa ket agus-usar kadagiti nadumaduma a titulo babaen ti tinawidan, a mairamn ti Papa, Summus Pontifex, Pontifex Maximus, ken Servus servorum Dei. Ti tunggal maysa a titulo ket nainayon idi babaen ti naisangsangayan a paspasamak ti pakasaritaan ket saan a maipada kadagiti sabali a kalintegan ti papa, daytoy ket mabalin a mabalbaliwan.[3]
Ni Hermannus Contractus ket isu ti mabalin nga immuna a historiador a nagtultuloy a nanginumero dagiti papa. Ti listaanna ket nagpatingga idi 1049 ken ni Papa Leon IX a kas ti maika 154. Adda dagiti nadumaduma a panagbalbaliw a naaramid iti listaan idi las-ud ti maika-20 a siglo. Ni Kontrapapa Cristobal ket nabayagen a naipanunotan idi a kas nainkalintegan. Ni Papa-elektado Esteban ket naipanpanunotan idi a kas ti nainkalintegan babaen ti nagan a Esteban II aginggana idi 1961 nga edision, nga idi ket naborra. Urayno dagitoy a panagbalbaliw ket saanen a kontrobersial, adda dagiti moderno a listaan ket agiramramanda pay laeng iti daytoy nga "immuna a Papa Esteban II". Daytoy ket mabalin a gapu ti pannakaibatay iti 1913 nga edision iti Katoliko nga Ensiklopedia, a daytoy ket adda ti publiko a turayan.
Kronolohiko a listaan dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna – maika-5 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-3 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-5 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 – maika-10 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-7 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-8 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-9 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-10 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 – maika-15 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-12 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-13 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maik-14 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-15 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
- R Daytoy apapa ket nagikkat iti opisina.
- B Ti husto a petsa ti pannakaipasngay ni Inocencio VIII ken gangani amin a papa sakbay ni Eugenio IV ket di naamammoan, isunga ti kababaan a mabalin a tawen ket naipagarup para iti daytoy a tabla.
Maika-16 – maika-20 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-16 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-17 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-18 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-19 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-20 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-21 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Relihioso nga urnos[urnosen | urnosen ti taudan]
34 a papa ket kameng idi dagiti relihioso nga urnos. Dagitoy ket mangiran dagiti:
- Dagiti Benedictino (17):-
- Gregorio I, Bonifacio IV, Adeodato II, Leon IV, Juan IX, Leon VII, Esteban IX, Gregorio VII, Victor III, Urbano II, Pascuall II, Gelasio II, Celestino V, Clemente VI, Urbano V, Pio VII
- ken mairaman tiCamaldolese (1):-
- Gregorio XVI ken Pio IX
- Dagiti Augustino (6):-
- Eugenio IV
- ken mairaman dagiti Kadawyan a Kanaon (5):-
- Honorio II, Inocencio II, Lucio II, Gregorio VIII, Adriano IV
- Dagiti Dominikano (4):-
- Inocencio V, Benedicto XI, Pio V, Benedicto XIII
- Dagiti Pransiskano (4):-
- Nicolas IV, Sixto IV
- ken mairaamn dagitiMonghe a Pransiskano (2):-
- Sixto V, Clemente XIV
- Dagitii Sistersiense (2):-
- Eugenio III, Benedicto XII
Dagiti paammo ti panagibilang dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti anomalia iti listaan a naited dita ngato ket makasapul ti ad-adu pay a panagipalpalawag:
- Ni Felix II (356–357), ni Papa Bonifacio VII (974, 984–985), Juan XVI (997–998), Benedicto X (1058–1059) ken Alejandro V (1409–1410) ket saanda a nailista gaouta isuda amin ket naipanunotan a kontrapapa.[12]
- Ti panakabilangan dagiti papa nga agnagan ti Felix ket nabaliwan tapno maikkat ti kontrapapa a ni Felix II; nupay kasta, kaaduan kadagiti listaan ket tinawtawaganda pay laeng dagiti dua Felix, ni Felix III ken Felix IV. Iti maipatinayon, adda pay ti maysa ngfa antipapa a ni Felix V.[12]
- Awan idin ti maysa a papa a Juan XX a kas nagbanagan ti panakallilaw iti panagbilang a sistema idi maika-11 a siglo.[13]
- Ni Papa-elektado Esteban, nga isu ket pimmusay sakbay a nakonsekrado, ket saan nga adda idiay Batikano nga opisal a listaan dagiti papa ti Batikano manipud idi 1961, ngem agparparang kadagiti listaan a napetsaan manipud idi 1960.[13] Ti pannakibilang dagiti sumaganad a papa a tinawtawagan ti Esteban ket tatta nga aldawen ket naited a kas ti Papa Esteban II (752–757) aginggana ken ni Papa Esteban IX (1057–1058), a saan a kas ti Esteban III aginggana ti Esteban X.
- Idi ni Simon de Brion ket nagbalin a papa idi 1281, isu ket nagpili a matawan ti Martin. Iti isu met laeng a panawen, ni Marino I ken Marino II ket naikamali a napanunotan a ni Martin II ken Martin III, isu nga gapu ti kamali, ni Simon de Brion ket nagbalin a ni Papa Martin IV.[14]
- Ni Papa Dono II, ket naibagbaga a nagikkat idi agarup a 974, ngem awan dayta. Dayta a pammati ket nagbanagan manipud iti pannakaallilaw iti titulo a dominus (apo) nga adda ti husto a nagan.
- Ni Papa Juana ket mabalin a saan pay nga adda; nupay kasta, dagiti sarsarita a maipanggep kaniana ket mabalin a nagtaud manipud kadagiti istoria a maipanggep ti pornokrasia.[15]
- Ti kasasaad ni Kontrapapa Juan XXIII ket saan a naamammoan kadagiti ginasut a tawtawen, ken kanungpallanen a nasimpa idi 1958 idi ni Angelo Giuseppe Roncalli ket nangiyebkas ti kabukbukodanna a nagan a kas Juan XXIII. Ni Baldassare Cossa, nga isu idi ket Kontrapapa Juan XXIII, ket nagserbi a kas maysa a Kardinal ti naikaykaysa a simbaan sakbay a pimmusay idi 1419 ken ti bangkayna ket mabirukan idiay Battistero di San Giovanni (Florensia).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio 2012 (iti Italiano). Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. 2012. p. 12. ISBN 978-88-209-8722-0.
- ^ "Corrections Made to Official List of Popes" [Dagiti Panagtarimaan ket Naaramid idiay Opisial a Listaan dagiti Papa]. ZENIT (iti Ingles). 5 Hunio 2001. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-01-19. Naala idi 21 Oktubre 2008.
- ^ [1] Panipakauna a Pammadayaw iti Papa: dagiti titulo ken kayarigan.
- ^ a b Fahlbusch, Erwin; Bromiley, Geoffrey William, dagiti ed. (2005). "Pope, Papacy" [Papa, Kinapapa]. Evangelisches Kirchenlexikon [Ti Ensiklopedia iti Kristianidad] (iti Ingles). Vol. 4. Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans Publishing. pp. 272–282. ISBN 0-8028-2416-1.
- ^ Ti maikapat a papa Naipatungtungan idiay artikulo iti Clemente I
- ^ Mcbrien, Richard P. (2006). The Pocket Guide to the Popes [Ti Maibulsa a Pagsurotan kadagiti Papa] (iti Ingles). New York, New York: HarperCollins. pp. 30–31. ISBN 978-0-06-113773-0.
- ^ "The Chronography of 354 AD. Part 13: Bishops of Rome" [Ti Kronograpia iti 354 AD. Paset 13: Dagiti Obisbo ti Roma]. tertullian.org (iti Ingles). manipud ken ni Theosodr Mommsen, MGH Chronica Minora I (1892), pp.73–6. Naala idi 6 Marso 2012.
- ^ "St Liberius the Pope of Rome". Orthodox Church in America (iti Ingles). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-10-29. Naala idi 3 Enero 2022.
- ^ Geanakoplos, Deno John (1989). Constantinople and the West: Essays on the Late Byzantine (Palaeologan) and Italian Renaissances and the Byzantine and Roman Churches [Konstantinopla ken ti Laud: Dagiti Salaysay ti Naladaw a Bisansio (Paleologo) ken dagiti Italiano a Renasimiento ken ti Bisansio ken Romanochurches] (iti Ingles). Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press. p. 263. ISBN 0-299-11880-0.
- ^ Para kadagiti petsa nga ipupusay ni Clemente III ken ti pannakabutos ni Celestino III kitaen ni Katrin Baaken: Zu Wahl, Weihe und Krönung Papst Cölestins III. Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters Tomo 41 / 1985, pp. 203–211
- ^ Blunt, John Henry, ed. (1874). "Jansenists". Dictionary of Sects, Heresies, Ecclesiastical Parties, and Schools of Religious Thought (iti Ingles). London: Rivingtons. pp. 234–240.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Atipapa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Kronolohiko a Listaan dagiti Papa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papa Martin IV". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papisa Juana". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
- Fortescue, Adrian (2008). The Early Papacy to the Synod of Chalcedon in 451 [Ti Nasapa Kinapapa: Aginggana iti Sinodo iti Chalcedon idi 451] (iti Ingles) (Maika-4 nga ed.). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 978-1-58617-176-6.
- Kelly, J. N. D. (1986). The Oxford Dictionary of Popes [Ti Oxford a Diksionario dagiti Papa] (iti Ingles). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-213964-9.
- Lubac, Henri de (1988). Catholicism: Christ and the Common Destiny of Man [Katolisismo] (iti Ingles). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 0-89870-203-8.
- Nichols, Aidan (2010). Rome and the Eastern Churches: A Study in Schism [Ti Roma ken ti Akindaya a Simbaan] (iti Ingles) (Maika-2 nga ed.). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 978-1-58617-282-4.
- Pontificia Amministrazione della Patriarcale Basilica di San Paolo (2002). I papi: venti secoli di storia (iti Italiano) (Maika-2 nga ed.). Libreria Editrice Vaticana. ISBN 88-209-7316-2.
- Hahn, Scott (1993). Rome Sweet Home: Our Journey to Catholicism [Roma Nasamit a Pagtaengan] (iti Ingles). San Francisco: Ignatius Press. ISBN 0-89870-478-2.
- Istituto della Enciclopedia Italiana (2000). Enciclopedia dei papi (iti Italiano). Roma: Istituto della Enciclopedia italiana.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Katoliko nga Ensiklopedia (iti Ingles)
- Giga-Katoliko a Paammo (iti Ingles)
- Dagiti Papa ken Anti-Papa Naiyarkibo 2012-05-12 iti Wayback Machine (iti Ingles)
- Ti Ortodokso a Simbaan idiay Amerika, Ti Kabibiag dagiti Santo (Akindaya a Kristiano) (iti Ingles)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn srd_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn slk_Latn ilo_Latn oci_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn grn_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn vec_Latn eng_Latn srd_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn