Simetria
Ti simetria (manipud ti Griego σuuuetpeῖv symmetreín "agkuyog a panagrukod") ket adaan ti dua a kaibuksilan. Ti umuna ket ti saan a nalawag a kapanunotan ti agdanggay ken napintas a proporsion ken balanse.[1][2] Ti maikadua ket ti apag-isu a matematikal a "natabasan a bukod nga agpada" a mabalin a maipakita nga addaan kadagiti alagaden ti pormal a sistema, a kas ti heometria wenno pisika.
Urayno dagitoy dua a kaibuksilan ti "simetria" ket mabalin a sagpaminsan nga agsina a maibagbaga, dagitoy ket agkabagianda, isunga mapagtungtungan nga agkuyog dagitoy.[2]
Ti matematikal a simetria ket mabalin a mapaliiw
- iti keddeng iti panagpalabas ti panawen;
- a kas maipapana ti espasio a pannakaikabagian;
- babaen dagiti heometriko transpormasion a kas ti panangigatad, anninaw, ken panagpusipos;
- babaen dagii kita ti maiyannong a transpormasion;[3] ken
- kas maysa nga aspeto dagiti abstrakto a banag, dagiti teoretiko a modelo, pagsasao, musika ken mabalin pay ti pannakaammo.[4][5]
Daytoy nga artikulo ket ipalawagna kadagitoy a panangipagarup ti simetria manipud kadagiti uppat a perspektibo. Ti umuna ket ti simetria iti [[heometria], daytoy ti kaaduan a naamammuan a kita ti simetria para iti kaaduan a tattao. Ti maikadua ket ti ad-adu a spasap a kaibuksilan tisimetria iti matematika a kas maysa akabuklan. Ti maikatlo ket mangipalawag ti simetria a kas makikabagian iti [[siensia] ken teknolohia. Iti daytoy a kontesto, dagiti simetria ket mangipakita kadagiti nakakaskasdaaw a resulta a mabirukan iti moderno a pisika, a mairaman dagiti aspeto ti limbang ken panawen. Ti maikapat ket pagtungtunganna ti simetria kadagiti kinatao, a mangsakop ti nabaknang ken naindumaan a panag-usar iti pakasaritaan, arkitektura, arte, ken relihion.
Ti kasumbangir ti simetria ket tiasimetria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Zee, A. (2007). Nakabutbuteg a Simetria. Princeton, N.J.: Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan. ISBN 978-0-691-13482-6.
- ^ a b Kas pagarigan, ni Aristoteles ket nangiladawan ti nagtimbukel a sukog kadagiti nainlangitan a bagi, nangigupit kadagitoy a pormal a naipalawagan a heometriko a panagrukod ti simetria iti masna nga urnos ken kinapintas iti kosmos.
- ^ Kas pagarigan, dagitioperasion a kas ti panaglasat ti kadawyan a naitabas a datar ti teha wenno panangingipusipos ti walo ti bakrangna a putik, wenno dagiti narikut a transpormasion dagiti ekuasion wenno iti waya a matokar ti musikat.
- ^ Mainzer, Klaus (2005). Simetria kenKarikut: Ti Kararua ti Pintas ti Saan a Nailinia a Siensia. World Scientific. ISBN 981-256-192-7.
- ^ Dagiti simetriko a banag ket mabalin a materialesl, a aks ti tao, kristal, [[teha], wenno molekula, wenno mabalin a maysa nga abstrakto nga estruktura a kas ti matematikal nga ekuasion wenno dagiti serie ti dayyeng ti(musika).
Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Ekuasion a Saan a Mabalina Masolbar: Kasono dagiti henio ti Matematika a Nakaduktal ti Pagsasao ti Simetria, Mario Livio, Souvenir Press 2006, ISBN 0-285-63743-6
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Simetria iti Wikimedia Commons
vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn vec_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn