NALPASEN ti eleksion iti Barangay ken Sangguniang Kabataan. Inyetnagen dagiti botante ti pangngeddengda no sino dagiti kayatda a mangidaulo kadagiti barangay ken konseho dagiti agtutubo. Panawenen a pagluniten ti sugat a pinarnuay ti eleksion kadagiti nagsasalisal a kandidato.
Indeklarar ti Commission on Elections, Philippine National Police ken Armed Forces of the Philippines nga iti laksid nga adda dagiti dakes a pagteng a mainaig iti Barangay and SK Elections, iti pakabuklanna ket maibilang daytoy a natalna no maidilig kadagiti naglabas a panagpipili ta limitado ti bilang dagiti pammapatay ken awan ti lugar a saan a natuloy ti eleksion.
Nakadakdakes a ladawan ti eleksion ta uray no maibilang a “generally peaceful” ti naglabas a panagpipili ket inaklon ni Interior and Local Government Secretary for Barangay Affairs Martin Diño nga adu dagiti naawat ti opisinada a report mainaig iti panaggatang iti botos ken panagpasuksok. Impalgak ni Diño a nakaawatda iti nga adda nasurok a 1,000 a local chief executives, ken nasurok a 200 a kongresista.
Kinarit ni Senate President Aquilino Pimentel III ni Diño nga inagananna ken suportaranna ti ebidensia dagiti alegasion kontra kadagiti local chief executives ken kongresista ket idarumda ida tapno adda pagulidanan iti masungad nga eleksion. Impatalged ni Pimentel nga uray dagiti kapartiduanda iti PDP Laban ket maidarumda no adda ebidensia ti panangsuportada kadagiti kandidato iti naglabas nga eleksion.
Awan man ti tumakder a testigo gapu iti amak a mairaman iti kaso, saan a mailibak nga iti naglabas a panagpipili ket saan a napengdan dagiti nakainsigudanen a panaglako ken panaggatang iti botos; ken panagdadawat wenno panagipaay kadagiti nagduduma a banag a kasukat ti botos. No man pay nabayagen dagitoy a mapaspasamak a kaaduanna ket kadagiti National and Local Elections. Ngem itan ket mapaspasamaken uray iti eleksion iti barangay ken SK nga adu kadagiti kandidato nga agbabalubal ket nasinged nga agkakabagian wenno aggagayyem.
Iti laksid a maibilang a “non-political exercise” ti Barangay and SK Elections ket saan a naliklikan a ti naglabas a panagpipili ket pudno a nakibiang dagiti politiko nangruna dagiti local chief executives ta dagiti mangabak ket isudanto dagiti agbalin a liderda a mangikampania kadakuada no papili wenno pailayonda.
Maibilang a pammaneknek ti pannakibiang dagiti politiko ket ti naranggas a pannakapapatay ni sigud a La Union 2nd District Congressman Eufranio Eriguel, asawa ni Incumbent Congresswoman Sandra Young Eriguel. Napapatay ti sigud a kongresista babaen kadagiti masuspetsa a pakaibilangan ti naabak a kandidato iti Barangay Election, kabayatan ti panagdisdiskursona iti miting de avance ti grupo dagiti sinupotaranna a kandidato sadiay Barangay Capas, Agoo, La Union idi maudi a rabii ti kampania.
Maibasar iti imbestigasion ti PNP, sigud a maab-abak ni Eriguel iti dayta a barangay. Mapapati a nangsuporta iti napalabas nga eleksion iti kandidatona iti barangay tapno addanto met tumulong kenkuana iti masungad a panagpipili.
Nakapatpateg ti suporta dagiti politiko kadagiti kandidato iti barangay aglalo ti maited a pondo a mangpabileg ti makinariada tapno agballigida iti eleksion. Pagiinnagawan dagiti kandidato iti barangay ti bendision dagiti didiosen iti politika ta nawadwad a campaign fund dagiti maitulongda a kaaduanna ket naggapu met laeng iti pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti tattao.
Iti tradision, kultura ken kannawidan dagiti Pilipino, nagduduma a wagas ti panaggatang iti botos wenno panagpasuksok tapno mangabak iti eleksion. Addan dagiti natiliw a nagiwarwaras kadagiti botante iti nakasobre a kuarta nga adda nayonna a sample ballot. Adda met dagiti nasukalan nga agibumbonong iti kuarta kadagiti botante tapno saandan a makabotos ket maksayan ti botos dagiti kasalisalda a kandidato. Adda met dagiti nagiwaras lattan kadagiti nagduduma a kasapulan nangruna dagiti alikamen a pangallukoy dagiti kandidato kadagiti botante tapno ibotosda ida. Sabali pay dagiti nangpasuksok kadagiti agngayangay a kasalisalda tapno saandan nga agipila iti kandidaturada wenno agsanuddan nga agkandidato.
Nagduduma nga illegal nga aramid dagiti mapaspasamak iti tunggal eleksion, awan met ti maaramidan ti Comelec, PNP ken AFP tapno maidarum ken madusa koma dagiti aglablabsing iti Omnibus Election Code ta kaaduanna ket awan met ti agrekreklamo. Ngem apay nga iyuray ti gobierno nga adda pribado a tattao nga agreklamo iti panaglabsing iti linteg ti eleksion. Responsibilidad dagiti agserserbi iti gobierno a tiliwen, kasuan ken dusaen dagiti aglabsing iti linteg. Ngem dagiti maseknan nga opisial ken agserserbi iti gobierno a mangipakat ti Omnibus Election Code ken agpannurayda met latta kadagiti pribado nga umili iti pannakayuli iti pormal a reklamo ken panagala iti ebidensia.
Adda pagsasao iti Ingles a “the end justifies the means” a masansan nga ar-aramaten dagiti naballigi a kandidato. Saanen a napateg ti wagas nga inaramidda tapno nangabakda – nasayaat man wenno dakes. Ti kapatgan itan ket ti panagaramidda iti nasayaat a pangsupapakda kadagiti bimmotos kadakuada. Ngem agbunga ngata ti nasayaat no dakes met ti wagas ti panangabak?
Kalpasan ti panagragragsak dagiti nangabak a kandidato, saanda koma a liplipatan a naisaadda iti turay gapu kadagiti nangitandudo kadakuada a mangnamnama iti panagserbida. Kadagiti naabak, panawenen nga aklonenda ti pannakapaayda, ket no addanto pay gandatda nga agkandidato manen nasayaat nga amirisenda dagiti nagkamtudanda ken no ania ti inaramid dagiti nagballigi tapno addanto ipakatda iti masakbayan nga eleksion. (Eden Alviar)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn