DAGITI GAUD ITI BIAG: KARARAG KEN TRABAHO TRAVEL GUIDE ILOCOS travelguideilocos.com
Ta wid (T he Heritage) (The
NEWS
MAGASIN M A PA G TA L K A N PA N G N A M N A M A A N
P7.00 APRIL 11-17, 2011 VOL. XI NO. 6 (ENTERED AS SECOND CLASS MAIL MATTER AT VIGAN POST OFFICE ON JULY 9, 2002)
PANID 2
TA WID NEWS MA GASIN MAGASIN
can be accessed at .ta widne wsma www.ta .tawidne widnewsma wsmagg .com www www .jasper espejo .com www.jasper .jasperespejo espejo.com www .kamalig .b lo gspot.com www.kamalig .kamalig.b .blo logspot.com
Pannakaitabon ni Marcos iti Libingan ng mga Bayani, pabor ni Sen. Escudero Asawa ti mapukpukaw a mangngalap, di pay naawanan namnama a sibibiag pay daytoy CABUGAO, Ilocos Sur - Di pay nabirokan ti maysa a mangngalap a taga-Barangay Sabang ditoy nga ili a nagpukaw iti taaw nakurang a dua a lawasen ti napalabas. Ngem kinuna ni Buenafe Alzate, asawa ni Eliseo, ti mapukpukaw a mangngalap, a saan pay a napukaw ti namnamana a sibibiag pay ti lakayna. “Saan pay a napukaw ti namnamak a sibibiag pay ti asawak ket sumangpetto met laeng,” kinuna ni Buenafe bayat ti interbio kenkuana ni Jun Ramos, anchor ti Barangay Commando-Brigada a naipatangatang iti radio idi Abril 7. Iti immun-una nga interbio ti
DWRS ken ni Edito, kabsat ni Eliseo, kinunana a sakbay ti panagpukawna, nagpataaw tapno agala iti pusit ti amana ken ni Eliseo ngem nasapada a naggawid iti parbangon ti Marso 28 ta nadawel ti taaw. Kinuna ni Edito a nagsubli ni Eliseo iti taaw iti agsapa met laeng ti Marso 28 tapno mapanna kitaen ti ramada iti baet ti panangiballakadna a saanen nga agtuloy gapu ta “nagaraw ti danum”. Saanen a naggawid ni Eliseo manipud iti dayta nga aldaw. Mapapati a napattog ti bangkana bayat ti kaaddana iti taaw gapu iti dadakkel a dalluyon.
PANID 3
Opisialen: ni Vice Mayor Ryan Singson ti kandidato ti Bileg Party para diputado iti 1st District ti I. Sur
Vigan City Vice Mayor Ryan Luis Singson VIGAN CITY - Opisialen a ni Vigan City Vice Mayor Ryan Luis Singson ti kandidato ti
Malakaniang, pinaadalna ti singasing ken VP Jejomar Binay
Partido Bileg iti special election para iti nabakante a puesto ti kinadiputado iti umuna a distrito ti Ilocos Sur a maangay inton Mayo 28. Segun ken ni Gov. Luis “Chavit” Singson, ti anakna a ni Ryan ti napili dagiti dadaulo ti partido iti probinsia a kumandidato para iti puesto a binakantean ni dati a Congressman ti First District Ronald Singson a mangikarkaro iti sentensiana a makatawen ken innem a bulan iti pagbaludan iti Hong Kong gapu iti panagikutna iti maiparparit a droga. Impalgak ti gobernador a pito a nagan ti nagpilian dagiti
PANID 4
FORFEITED ASSETS. U.S. Ambassador Harry K. Thomas, Jr. returns forfeited assets to the Philippine Treasury by presenting a check in the amount of $132,000 to Secretary of Justice Leila M. De Lima. Witnessing the turnover are U.S. Embassy Justice Attaché Robert Courtney (second from left) and Immigration and Customs Enforcement Attaché James Ilusorio (right).
US gov’t turns over $132,000 forfeited Ligot’s assets to the Phl The United States government has turned over to the Philippines the proceeds of the forfeited assets of Erlinda Ligot, wife of former Armced Forces comptroller Jacinto Ligot. US Ambassador Harry K. Thomas, Jr. went to the office of Justice Secretary Leila de Lima to personally turn over the check amounting to $132,000 last April 7. US Department of Justice Attache’ Robert Courtney III,
Duktal iti naisayangkat a public hearing: presio karne ti baboy, awan umdas a rason a maipangato VIGAN CITY, Ilocos Sur Kinuna ti maysa a konsehal ken beterinario ditoy siudad nga awan ti umdas a rason tapno maipangato ti presio ti karne ti baboy ken dadduma pay a karne ditoy siudad. Imbatad daytoy ni Konsehal Henry Formoso kas reaksionna iti petision ti grupo dagiti aglaklako iti karne ditoy siudad
a mangipangato iti presio ti karne ti baboy, baka, ken nuang a mailako iti tiendaan publiko ditoy siudad. Kinuna ni Formoso, chairman ti market ken slaughterhouse ken economic enterprises nga awan ti umdas a rason tapno mapatgan ti petision ti Association of Meat Vendors ti Vigan public market
a maipangato ti presio dagitoy a tagilako, nangruna ti baboy, iti tiendaan publiko agsipud ta saan met a nagpangato ti presio ti liveweight a baboy ditoy siudad. Nangipila ti nasao a grupo iti petision iti sangguniang pan-lungsod a maipangato ti presio ti karne ti baboy itay
and Customs Enforcement Attache’ James Ilusorio were with the ambassador when he turned over the check to De Lima. In a statement made after turning over the check to the Justice secretary, Thomas said: “Today I am pleased to announce the first-ever return of funds in an asset-forfeiture case. The United States Government is returning $132,000 to the Philippine Government. This is the result of the 2009 request and a settlement by the U.S. Government to a pending civil forfeiture action against a parcel of residential real estate in Southern California belonging to the wife of former military comptroller General Jacinto Ligot. “This shows the benefits of
the Mutual Legal Assistance Treaty we have with the Philippines, the confidence that the United States Government places in the Aquino administration, in particular, Secretary De Lima, that these funds will be returned to the Treasury and used for the benefit of the Filipino people, and we know that this will be the first of several cases in which we will be able to cooperate with the Philippine Government.” De Lima explained that in 2005, the Office of the Ombudsman under then Ombudsman Simeon Marcelo asked the US Department of Homeland Security, Immigration and Customs Enforcement for the forfeiture of the property located at 70102 Stanton
PAGE 6
CANDON CITY - Pabor ni Senador Francisco “Chiz” Escudero iti pannakaitabon ni sigud a presidente Ferdinand Marcos iti Libingan ng mga Bayani. Daytoy ti imbatad ti senador bayat ti interbio kenkuana ti lokal a media idi dimmar-ay iti Tobacco Festival a naangay idi Marso 25 kas paset ti panagpiesta daytoy a siudad. Ni Sorsogon Cong. Salvador Escudero III, ama ti senador, ti autor ti resolusion a nangidagadag ken ni Pres. Benigno “Noynoy” Aquino III a palubosanna ti pannakaitabon ni Marcos iti Libingan ng mga Bayani. Pinirmaan ti 204 nga agilinlinteg iti Kamara ti nasao a resolusion. Maipalagip a nagpaay a Minister of Agriculture ti laklakay nga Escudero iti administrasion daydi Marcos. Kinuna ni Sen. Escudero a dua ti kangrunaan a rason no apay a pinutar ti amana ti resolusion a maidulin ni Marcos iti Libingan ng mga Bayani: kas panangipakitana iti loyalty ken utang na loob iti nagserbianna a sigud a presidente ken tapno umaddang nga agpasango ti pagilian.
Naiduron ti nasao a resolusion kalpasan ti pannakaitabon iti nasao a kamposanto ni dati nga AFP Chief of Staff Angelo Reyes a nangkettel iti biagna babaen ti paltog idi kapudot ti pannakadengngeg iti Senado ti mapapati a “pabaon” a naited kadagiti nagretiro a hepe ti AFP. Kabayatanna, nagtalinaed ti Malakaniang a naulimek mainaig iti singasing a maitabon ni Marcos iti Libingan ng mga PANID 3
PANID 6
Motorista, dati a polis, nagudas iti pammaltog
Ipakpakita dagiti empleado ti National Tobacco Administration ken sumagmamano nga agdubdubla iti tabako iti Candon City ti higante a tabako a naaramid iti Salip ti Panagdubla idi Marso 24, 2011 (Danny Antalan)
BANTAY, Ilocos Sur - Dua a pammaltog ti napasamak iti dua nga ili a nakatayan ti dua ken nakasugatan ti dua pay. Iti report a dimmanon iti provincial police office ditoy, naisayangkat dagiti pammaltog iti Barangay Magsaysay Norte, Sta. Maria idi malem ti Abril 5 a nakagudasan ti maysa a motorista ken nakasugatan dagiti dua nga inluganna, ken idi aldaw ti Abril 1 iti Barangay Balidbid, Salcedo a nakaiwalangan ti maysa a dati a polis. Nabigbig ti biktima iti pammapatay iti Sta. Maria a ni Generoso Tobias y Torralba, 44, naasawaan, residente iti BaPANID 6
DRILL EXERCISE. Maysa kadagiti atraksion sakbay ti pannakaangay ti Tobacco Festival Streetdancing Competition kas paset ti panagpiesta ti Candon City idi Marso 28 ti drill exercises nga impabuya dagiti agbasbasa iti Philippine National Police Academy. (Salvador A. Espejo)
Tawid News-Magasin
2 TAWID NEWS MAGASIN SALVADOR A. ESPEJO - PUBLISHER EDITORIAL STAFF: JAIME M. AGPALO, JR., Editor; ROSE A. ESPEJO, Circulation Manager; DANNY ANTALAN, ROY ARAGON, MANCIELITO S. TACADENA, Contributing Writers; JULIE BETH BALITE, Lay-out Artist; JASPER. A. ESPEJO, Website Master; Dante Tacata, Contributing Photographer. The Tawid News Magasin with Editorial and Business Office at Rivero St., Cuta, Vigan, Ilocos Sur, is published weekly in English and Iluko and circulated in Ilocos Sur, Ilocos Norte, La Union, Pangasinan and the Cordillera Administrative Region and can also be accessed at www.tawidnewsmag.com. Tawid News Magasin welcomes contributions for publication, including properly captioned photographs. Manuscripts submitted must be typewritten, double-spaced. The Editors reserve the right to reject or abridge articles submitted in keeping with editorial policy and space. Except the editorial, the opinions expressed herein are those of the writers and contributors and do not necessarily reflect those of the publisher. Send articles with stamped and self-addressed envelope to the Editor: Tawid News Magasin, Rivero St., Barangay 9, Vigan City, Ilocos Sur. EMail Address: tawidnews@Yahoo.com. For your advertising needs, call: Cellphone #09163002969 or 09228109420. Member, Publishers Association of the Philippines, Inc. Member, Federation of Prov. Press Clubs of the Phil.
PAPI
FPPCP
ADVERTISEMENT RATES: 1 Whole Page, Back - P16,000; 1/2 page - P8,000; 1/4 page - P4,500; 1/8 page - P2,500; Full Page, Inside P12,000; Half Page, P6,000; 1/4 page - P3,500; 1/8 page - 2,500. Minimum insertion - P500.00; COMMERCIAL RATES - P300/column inch (Rates applicable for one color and single issue only); LCR PUBLICATIONS - P2,500; 1 Year Subscription - P1,000.00 (local); $80 (abroad).
EDITORIAL Weather weather laeng! Kas ninamnama, indauluan ni dati a Presidente ken Cong. Gloria Macapagal Arroyo dagiti kaaliadona a nanglapped iti pannaka-impeach ni Ombudsman Merceditas Gutierrez iti Kamara ngem naisualitda iti aglaplapusanan a butos dagiti kaaliado ni Pres. Aquino. Maak-akusaran ni Gutierrez a mangsalsalaknib ken ni Arroyo kadagiti mapapati nga anomalia a nakaisawsawan daytoy ken ti pamiliana bayat ti panagtakemna. Dakkel ti kaipapanan ti pannaka-impeach ni Gutierrez iti House of Representatives agsipud ta daytoyen ti posible a pangrugian ti pannakaipila dagiti impeachment complaints maikontra iti dati a presidente ken nangangato nga opisial tapno mausigda gapu kadagiti maipabpabasol kadakuada nga anomalia ken panagabusoda iti takemda bayat ti kaaddada iti turay. Madakamat ditoy nga uray idi presidente pay ni Arroyo, addan dagiti impeachment complaints a naipila iti House maikontra kenkuana. Ngem agsipud ta iggemna ti mayoria iti Kamara, saan a dimmur-as dagitoy a complaint. Iti baet dagiti nadadagsen mga ebidensia nga indatag ti oposision iti Kamara, naibasura laeng dagitoy gapu iti makunkuna a tyranny of numbers - saanda a magun-od ti naituding a bilang tapno maipangato ti complaint iti Senado. Ngem iti isusublat ti administrasion ni Presidente Benigno Aquino III a nagkampania iti plataporma a nadalus a panangituray, nagbaliw ti turong ti pul-oy ket nagbalin laengen a minoridad ti sigud a nakabilbileg a partido ni Arroyo. Ipetpetteng ni Gutierrez nga awan ti kinapudnona dagiti alegasion maikontra kenkuana ket inaramid ti Ombudsman amin a kabaelanna a mangkamat kadagiti agtuturay a nangabuso iti takemda. Kasapulan ita ni Gutierrez a saganaan ti depensana agsipud ta iti daytoy a pannakausigna, uray kasano a panangibaga dagiti senador nga agbutosda babaen ti konsensiada, manamnama nga agbutos a sangsangkamaysa dagiti kaaliado ti presidente tapno maikkat ni Gutierrez iti puestona. Dayta ti yan ti paitna. Daydi mayoridad, nagbalin a minoridad. Ita ta minoridaddan, laklak-amendan ti impalak-amda iti oposision idi ngem mayoridad itattan. Kinuna ni Risa Hontiveros, maysa kadagiti nangipila iti impeachment complaint maikontra ken ni Gutierrez: “No maikkat ti Ombudsman, madalusan ti dalan para iti patas a rupak a mangdusa ken ni Arroyo.” Nabagas a balikas a maiturong ken ni dati a Presidente Arroyo. Ita pay laeng, masapul nga agsagana metten ti dati a presidente agsipud ta isu la ketdi ti sumaruno a puntiria dagiti nangipila iti impeachment complain maikontra ken ni Ombudsman Gutierrez.#
WZRD Printing Press
APRIL 11-17, 2011
12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 ITI DUYOG TI SINGASING 12345678901234567890123456789012 12345678901234567890123456789012 JAIME M. AGPALO 12345678901234567890123456789012 Dagiti di maus-usar a point of view (TULOYNA) Dayta ‘mi’ (plural a POV) ket nagbaliw – immallatiw -- a napan iti ‘na’ (singular POV) no agidetalie, sa met laeng agsubli met laeng iti plural form. Usigen a nalaing ti ehemplo iti sarita a ‘Casa Fernandez’ ni Peter La. Julian, ken ti sarita a ‘A Rose for Emily’ ni William Faulkner. Nalabit a dayta ti maysa a rason ni E. B. White a nagkunaanna a sinurat ti singin wenno sirkero ti kastoy a POV. Ta agsirkosirko/agalla-allatiw. Isu a rumbeng la unay ti panagannad no kastoy ti POV ti suraten a sarita, kas iti balakad ni Mitchell Ivers ti Random House iti New York. Makasursurotayo babaen ti idedengngeg kadagiti balakad. Lalo kadagiti bangolan. Iti met second person plural, awan a pulos ti nangkuti daytoy. No tinto pay second person singular ket nakiskisang pay ngem bandos ti panagparangna, anianto la ketdin iti plural? Isu a saan a nakakaskasdaaw nga awan ti nangadak. Iti second person singular, agparang daytoy a klase ti POV basta agsurat la ketdi ni Rudy Tabaco iti Sto. Domingo, Ilocos Sur, ta naynay a daytoy ti aramatna a POV kadagiti saritana. Napigket met iti lagip
ti sarita ni Clesencio Rambaud a “Inton Kaano Manen nga Agkitata, Liza?” a kastoy met ti POVna. Kadakami a biang, maysa a naratibo a sarita ti agaramat iti kastoy a sarita. Amin ket naratibo. Awanan iti dialogo a mabasa. Awan a, ta daydiay laeng narrator ti agsasao ken saan a pulos a sumungbat ti kasasaona agingga iti gibus ti sarita. Ket no usaren ti plural form, mabalin latta met ta kas iti panangawatmi iti panangilawlawag ni Mitchell Ivers, ibagian ti narrator ti adu wenno maysa pay a persona a kapada ti kapanunotan ti narrator wenno agsasao. Awanan dialogo a sarita? Adda met a. Naratibo ngarud. Nabatombalaniak pay idi damo a makabasaak iti kastoy a sarita idi katengngaan ti 1980s, idi damo nga umatenderak iti kombension ti GUMIL sadiay Suso Beach. Ti sarita ni Manong Manuel Diaz. Saritana iti English ken nailibro. Ngem ti kapintasan amin kaniak a naratibo a sarita (awan a pulos ti dialogona) ket ti sarita ni Daniel Orozco a napauluan iti ‘Orientation’, a nabasak idi 2006. Manipud daytoy iti libro a nakaurnongan dagiti sarita a ‘The Best American Short Stories in 1995’ ken inedit ni Jane Smiley; koleksion dagiti duapulo a napili a sarita mani-
pud iti ginasgasut a naipablaak a sarita kadagiti magasin ken periodicals iti USA ken Canada. Ngem itoy a sarita ni Daniel Orozco, nagtipon ken nagtibnok ti second person singular ken second person plural. Isu a kunami a mabalin a pagtiponen wenno pulpulosen, segun iti topiko nga iparang iti sarita. Itoy a sarita ni Daniel Orozco ket orihinal a naipablaak iti ‘The Seattle Review’, ipalpalawag ti ispiker ti pakabuklan ti sibubukel nga opisina, dagiti empleado no ania ti kababalinda, ti bossda, no ania ti maiparit ken mapalubosan nga aramiden ken dadduma pay; orientation daytoy para iti agdadamo nga empleado iti maysa nga opisina. Kastoy man ti inadawtayo nga umuna a paset ti sarita ni Daniel Orozco, a pakabasaan ti nagtipon a POV: “THOSE ARE THE OFFICES and these are the cubicles. That’s my cubicle there, and this is your cubicle. This is your phone. Never answer your phone. Let the Voicemail System answer it. This is your Voicemail System Manual. There are no personal phone calls allowed. We do, however, allow for emergencies. If you must take an emergency phone call, ask your supervisor first. If you can’t find your
DAGITI GAUD TI BIAG: KARARAG KEN TRABAHO NI SALVADOR A. ESPEJO ADDA dagiti gundaway iti panagbiagtayo a kapilitan nga agdesisiontay iti aramidentayo iti sanguanan ti nakaduyyayat a problema. Kas koma iti maysa a panawen ti biagmo a masarakam ti bagim iti nagsangaan ti dalan. Dimo ammo ti surotem. Agpakannigid? Agpakannawan? Masaludsodmo iti bagim: Ania ti agur-uray kaniak iti ungto ti dalan no surotek ti kannigid wenno ti kannawan? Iti daytoy a gundaway, kapilitan nga ikeddengtayo ti pagturongantayo. Awan ti makarisut iti problematayo no saan a datayo laeng. Kastay kunadan, maysa a mangliwengliweng a taaw ti biag ken gauden ti tunggal parsua ti bukodna a bangka tapno makaballasiw ken makadanon iti destinasionna. Saan kadi a no dadduma,
masaludsodtayo iti bagitayo: Ania ngata ti nagbalinak no saan a kinamaestra ti innalak? Wenno naasawak ngata ni Maring no impettengko ti napan nangged iti siudad? Wenno saan, kunatayo: No koma... Wen, no koma, diak nagballog idi agbasbasaak, saannak koma a kargador laeng iti tiendaan. Maysaak koma a superbisor ti maysa a pasdeknegosio. No koma diak nagpaadipen iti droga, saannak koma a drug addict a lumlumoten iti rehabilitation center. Maysaak koma a mangop-opisina iti kapitolio wenno iti munisipio. No koma diak kinalkalbit ni Mayyang, saan koma a nagtungpal a nasikogak. Agpadakami koma ita a mangisursuro iti ilimi. Saan koma nga aglaklako iti turon ken bibingka
ken saannak koma a peon laeng iti maysa a kontraktor. Iti apagdarikmat wenno apagkanito, mapalusposantayo ti balligi gapu iti apagapaman a panagkitakittayo wenno iti saan nga umisu a pangngeddengtayo. Agbabawitayo ngem saantayon a mapasubli ti dimteng a gundaway a mangitunda kadatayo iti naranraniag a masakbayan. Kasta ti biag. Nupay kasta, saantayo koma nga agpulkok lattan no napuglay man ti arapaaptayo gapu iti maysa a biddut wenno panagliwaytayo. Agbalin koma ketdi dayta a pannakapaay a sinagraptayo a paratignay tapno baliwantayo ti umaddang, rugiantayo a wayaan ti nasiit a dalan a naturongtayo kalpasan iti pannakaisiasitayo iti nagsangaan ti
and Graphics Design
OFFSET, LETTERPRESS, RECEIPTS, RIZO TEL. NOS. 077-7425361 FAX: 742-5360 CELL . NOS. 0922-8452888/0927-5328888
Services Offered: PRINTING: Souvenir Programs, Invitations, Letterheads, Newspaper, Tarpauline, School and Office ID’s, Flyers, Diploma, Official Receipts, Digital Printing, Rizograph, Duplication, Bookbinding, Solicitation Envelops, Raffle Tickets, Certificates, Graphics Design & Lay-out For your printing needs, come visit us at: Candon City Mall (at the back of JOLLIBEE) Candon City, Ilocos Sur
MRS. NENITA A. DISU General Manager
supervisor, ask Phillip Spiers, who sits over there. He’ll check with Clarissa Nicks, who sits over there. If you make an emergency phone call without asking, you may be let go.” Dayta man ti makapaisem ken makapalibbi a rugi ti sarita ni Daniel Orozco. Makaguyugoy ken makaaring; isu a no aglaladut ti isip, yiladko manen ti mangbasa kadaytoy ket sumanikarton ti nagsamsammuyeng a gaganaygayan! Madlaw kadaytoy a sarita a naglaok ti singular ken plural. Isu a kunami nga agdepende daytoy iti topiko ti sarita nga iparang. Adda pakaaramatan ti singular, ti plural wenno isuda a dua. Iti third person plural, iti makunami, dependen daytoy no subjective wenno objective. Kas met kadagiti dua nga immuna a POV, adda posibilidad a pannakaaramat daytoy iti napulpulos ken naglaok. Maadakan koma dagitoy iti Literatura Ilokana. No maminsan, maysa met a naisangsangayan iti benneg ti creative writing ti regget a panageksperimento kadagiti suraten. Kaiyariganna ti mangbaddek iti lugar a di pay pulos nabaddekan. Dayta nga ibabaddek ket maysa a karit iti kabaelan ti asinoman a mangpadas itoy a paglaingan. Maysa nga adbenturero – naisangsangayan nga adbentura a dinto pulos magatadan. Kas maysa nga agessem iti literatura, naisangsangayan ti mangtalunton kadagiti saan pay a naadakan nga isu ti ibudak a nagapuanan. Agpasurongtay koma itoy a tay-ak a sipipinget ken agtultuloy ti panagtakuattayo kadagiti banag a mangnayon iti ammo ken kabaelantayo#
dalan. Agingga iti adda angestayo rumbeng a saantayo a rumukma kadagiti pannubok iti biag nga agpanggep a mangibual iti kinatibkertayo. Ditoy ti pakasuotan ti kinataotayo. Ti pudno a malalaki, tumurtured, tumibtibker no ad-adda a masugatan. Ti takrot, agsanuden iti umuna pay la a pannakalakamna iti pannakapaay. Ngem ditayo koma iwalin ti kinapudno nga adda Naindaklan nga Ima a kibintayo. Uray sadino man a papanantayo, adda latta iti sibaytayo, madadaan a tumulong kadatayo iti panawen a seknantayo iti ngatangata ken duadua. Adda latta a madadaan a mangibuat kadatayo no ditay kabaelan nga iyaddang ti
PANID 3
TARAON TI PANUNOT: TI ANNONGEN TI ASAWA A BABAI NI MA. THERESA B. SANTOS (MAIKADUA A PASET) “Aysuska met a tao. Siak la ngarud ti naglaban. Siak ti agala ken mangluto iti bugbogen. Siak pay ti agluto iti innapuy ken masida, sigurado a siakto manen ti aginnaw,” nakudkod ni Mising ti tuktokna. “Ket ania ngarud, diak met makaluto ta kamanmanikiurko! Dika kadi makaaw-awat? Mabalin kadi met ti agarasaw ti kamanmanikiur? Di pay ketdi mapunas!” “Di mangalaka iti aklo a pagarasawmo no dimo kayat a mabasa dagita imam!” “Ay, basta sika ti agluto! Adda pay papanak!” “Papanam ngarud?” “Innak makitong-it! Isu a
dinak bubuisiten!” “Naa, salbag, ania ket ti kastoyen a gasatko! Trabahok met aminen a trabaho ditoy balay! Ania itan?” Ngem saan la a dayta ti misterio iti krus a bakbaklayen ni Mising. Simmangpet ni Rina a nasipnget ti rupana. “Nakitam kadi tay kuarta iti rabaw ti lamisaan, Rina, baket? Awan metten.” “Nakitak itay bigat. Ngem dimon sapulen no awan ta dimon makita.” “Kayatmo a sawen, innalam? Nangipanam aya?” “Naabak iti tong-it!” “Aysuska met a tao. Igatang iti feeds a kanen dagiti baboy, napanmo ketdin insugal?” “Oy, oy, Misingka a, dinak
man sersermonan no kastoy a napudot ti ulok ta amangan no mapapispisanka pay! Iremediomon no awan ti sukatna!” Nupay masemsem la unay, saanen a nagtimek ni Mising. Ammona nga awanto met la ti mamaay ti saritaanda a dua ta adayo a nabilbileg ni Rina ngem isuna. Saan a nailaksid ken ni Nang Undis nga ina ni Rina dayta a kasasaadda nga agassawa. Kinasao ngarud ni Nang Undis ti anakna. “Puonay ket a panangtratomon iti asawam, Rina?” “Apay manen aya, nanang? Ania manen ti nadamagyo kadagiti tsismoso ken tsismosa? Adu la amin a madengdengngegyo. Adu la amin a
patpatienyo.” “Ay, dika met unay iti asawam a, anakko. Kababain ti kasdiay nga ar-aramidem iti asawam. Kaska met lan emperatris no agmandarka. Tratuem met ti asawam a kas ama iti pagtaengan a dayawen ken ited ti umno a respeto.” “Ehemn, no aniaman dayta a naidanon kaniayo, awan ti serbina a banag!” “Palagipanka laeng, anakko, dimo unay anderen ti asawam. Nasken nga agbinnadang ti agassawa. Agpatasda iti amin nga aramid. Iti rigat ken nam-ay ket nasken nga agkatunosanda nga agnanayon ta dayta ti sikreto ti naannayas a panagbiag ti naestaduan.”
PANID 3
APRIL 11-17, 2011 SUNDAY APRIL 17, 2011 Passion (Palm) Sunday Ps 22:8-9, 17-18, 19-20, 23-24 My God, my God, why have you abandoned me? 1st Reading: Is 50:4-7 ... 2nd Reading: Phil 2:6-11 ... Gospel: Mt 27:11-54* Jesus stood before the governor, who asked him, “Are you the King of the Jews?” Jesus answered, “You say so.” ...Pilate said to him, “Do you hear all the charges they bring against you?” But he did not answer even a single question, so that the governor wonder greatly. At Passover, it was customary for the governor to release any prisoner the people asked for. Now there was a wellknown prisoner called Barabbas. When the people had gathered, Pilate asked them, “Who do you want me to set free: Barabbas, or Jesus called the Messiah?” ...But the chief priests and the elders of the people stirred up the crowds, to ask for the release of Barabbas and the death of Jesus. When the governor asked them again, “Which of the two do you want me to set free?” they answered, “Barabbas!” Pilate said to them, “And what shall I do with Jesus called the Messiah?” All answered, “Crucify him!” Pilate insisted “What evil has he done?” But they shouted louder, “Crucify him!” Pilate realized that he was getting nowhere, and that there could be a riot. He then asked for water, and washed his hands before the people, saying, “I am not responsible for his blood. It is your doing.” And all the people answered, “Let his blood be upon us and upon our children.” ...The Roman soldiers took Jesus into the palace of the governor and the whole troop gathered around him. They stripped him and dressed him in a purple military cloak. Then, twisting a crown of thorns, they forced it onto his head, and placed a reed in his right hand. ...When they had finished mocking him, they pulled off the purple cloak and dressed him in his own clothes again, and led him out to be crucified. On the way they met a man from Cyrene called Simon, and forced him to carry the cross of Jesus. When they reached the place called Golgotha, which means the Skull, they offered him wine mixed with gall. Jesus tasted it but would not drink it. There they crucified him, and divided his clothes among themselves, casting lots to decide what each one should take. ...The statement of his offense was displayed above his head, and it read, “This is Jesus, the King of the Jews.” They also crucified two bandits with him, one on his right hand and one on his left. ... In the same way the chief priests, the elders and the teachers of the Law mocked him. They said, “The man who saved others cannot save himself. Let the King of Israel now come down from his cross and we will believe in him. ... From midday, darkness fell over the whole land until midafternoon. At about three o’clock, Jesus cried out in a loud voice, “Eloi, Eloi, lamma sabbacthani!” which means: My God, my God, why have you forsaken me?... Then Jesus cried out again in a loud voice and gave up his spirit. Just then the curtain of the Temple sanctuary was torn in two from top to bottom, the earth quaked, rocks were split, tombs were opened, and many holy people who had died were raised to life. They came out of the tombs after the resurrection of Jesus, entered the Holy City, and appeared to many. The captain and the soldiers who guarded Jesus were greatly terrified, when they saw the earthquake and all that had happened, and said, “Truly, this was God’s Son.” Lectio • Though being divine in nature, Christ Jesus did not claim in fact equality with God, but emptied himself. Meditatio • Jesus became one like us down to the darkest details of our life--suffering and death--to shed light to them so we may also share the fullness of his life. Oratio • Let us allow the Lord to illumine the areas in our life that are difficult to accept so that we may see how they fit into his plan of salvation. Actio • Let us do something to move from denial or depression to accept with serenity the aspects in our lives that are difficult to face. (Daily Gospel 2011, Claretian Publications
DAGITI GAUD.... (Manipud panid 2) sakatayo gapu iti kawatiwat ti pinagnatayo wenno gapu kadagiti kibbakibbakol a dalan a naglasatan ken dagiti nasang-at a bantay nga inulitayo. Imuriantayo ti estoria ni Bishop Tikomer Toth. Nagbalin a pasahero ti maysa a lakay a mangngalap ti maysa nga agtutubo. Paitulod iti kabangibang a puro. Nakita ti agtutubo a naikitikit ti balikas a “kararag” iti maysa a gaud. Naikitikit met ti balikas a “trabaho” iti maysa a gaud. Manglalais ti timek ti agtutubo: “Awan, maudikan, lakay. Ania ti pakasapulan iti kararag no madama ti panagtrabahom?” Saan a simmungbat ti mangngalap. Inibbatanna ketdi ti gaud a nakaikitikitan ti “kararag” ket ti laeng maysa a gaud ti inaramatna. Gaud a
gaud ngem awan ti progresoda ta nagrikosrikos laeng ti bangka. Naawatan ti agtutubo a malaksid ti gaud ti “trabaho”, kasapulan ti gaud ti “kararag” tapno makadanonda iti destinasionda. Ania ti maagsawmo kalpasan a naungpotmo a basaen daytoy, kailian? Nabileg ti kararag, dimo pagintutulngan. Kas kunada: paggarawen ti kararag ti bantay. Lussokenna ti langit. Paluknengenna uray pimmamulinawen a puso. Lunagenna uray katangkenan nga asero. Ngem ditayo koma met lipatan ti mangiruknoy iti kararag ti panagyaman iti kanito a magun-odtayo dagiti arapaaptayo iti biag. Wenno iti pannakadanontayo iti tapaw ti balligi. We should be humble to praise God in victory...#
MAPUKPUKAW .. (Manipud iti panid 1) Nasarakan dagiti napan nagbirok kenkuana ti pagbalonanna iti danum iti asideg ti rama ngem dida nasarakan ti bilog ken ti mangngalap. Napan pay nagbirok ti pamilia ken kakabagianna kadagiti lugar a namnamaenda a nakaisadsadanna ngem dida nasapulan ti mapukpukaw a mangngalap agraman ti bilogna.
Segun ken ni Edito, kabsat ni Eliseo, daytoy ti maikadua a pannakaitawtaw ti bilog ngem sabali idi ti naglugan. Nasarakan ti bilog iti partena ti Bio, Tagudin. Linagidaw ni Edito ti kaadda dagiti agipatpatulod kadakuada iti palso a damag maipapan iti nagpukaw a kabsatna. “Kadagiti manglokloko nga agipatpatulod iti text kadakami,
Tawid News-Magasin
3
TALDIAP-NAPALABAS: DAGITI LEKSION A NASISIPKO TI UNIBERSIDAD TI BIAG - 2 NI SALVADOR A. ESPEJO Iti Quirino, Ilocos Sur, maysa kadagiti nasulinek nga upland municipality iti maikadua a distrito ti nakaipalladawak. Kas kuna ti superintendente idi mapanko alaen ti appointment papersko, maipanak iti Quirino agsipud ta nabayagen a gumawgawawa ti sukatak nga agpababa. Ngem uray saanna nga imbaga dayta, sidadaanak a mapan iti sadinoman a lugar iti probinsia basta adda la ketdi puestok. Dayta ti kaskenan kaniak. Maikadua, kayatko met ti lumawa ti lubongko. Kadagidi a panawen, diak pay nakaadak iti aniaman nga ili iti kabambantayan, malaksid laeng daydi ipapanmi panagkampo a boy scouts idi agbasbasakami iti sekundaria iti sakaanan ti Tirad Pass. Iti daydi a tiempo (1967), nagtipon pay laeng a distrito ti Cervantes ken Quirino. Masarakan ti opisina ti superbisor iti Cervantes idinto a head teacher ti nadutokan nga officer in charge iti Quirino. Ni Anti Angela, sabali pay a kabsat ni Nanang, ti nagboluntario a mangitulod kaniak iti Namitpit a pagisuruak. Diak koma kayat ngem adu ti gargaretko idi sumang-atak. Kas imballakad dagiti kabaddungalak nga agisursuro iti upland towns, ikuyogkon ti abastok para iti sumagmamano a bulan. Nagbalonak ngarud iti tinapa, daing, de lata ken dadduma pay a narigat a madadael a pagbiag.
Narigat ti dalan kadagidi a tiempo. Nakipet ti kabatuan ken daga a dalan a kasla uleg a kimmalipkip iti bakras ti bantay. No matutudo, nagalis ti dalan; no kalgaw, nakataptapok. No palausen ti manarita, diay puraw a badom, agbalinton a kaki no makadanonka iti papanam. Agsapa idi nagrubbuatkami iti Bitalag. Nupay napakadaannak, diak ninamnama a kastoy ti kasasaad ti agbiahe a mapan iti Quirino. Napunno ti lugan kadagiti kargamento. Iti uneg, agdidippit dagiti pasahero iti agsumbangir a pagtugawan. Adda dagiti nagdalupisak lattan kadagiti sako a naipatnga iti uneg ti lugan. Dagiti dadduma, nagtatakderda iti likudan. Dagiti awan paglugaranna, naggiandan iti ngato. Idi maammuan ti drayber a damok ti mapan iti Quirino, inkeddengna a siak ti maysa nga agtugaw iti sango. Kaduak ti maysa a baket. Nakaing-ingel ta mannabako. Kasanon no makaruskos ti lugan, makatapuak pay dagiti adda iti uneg, nakunak iti nakemko kalpasan a naipalawlawko iti uneg dagiti matak. Ngem kasla awan aniamanna kadagiti pasahero ti saan a nasimpa a panagtugawda. Mayat ti estoria dagiti babbaket. Maawatak dagiti dadduma ngem kaadduanna ti urayak la manglapayag ta pulos nga awan ti pakaitarusak iti sasawenda. Six by six a daan nga Army
Curfew hour, maipakat kadagiti menor de edad CAOAYAN, Ilocos Sur Naisingasing ti pannakaipakat ti curfew hour kadagiti menor de edad ditoy nga ili iti sanguanan ti pannakapasamak ti maysa nga insidente ti pammagsol a nakainbolbaran ti maysa a menor de edad. Insingasing ni Konsehal Freddie Querubin ti pannakaipakat ti curfew hour kadagiti menor de edad tapno maparitan dagitoy nga agwalangwalang iti dis-oras ti rabii ken malapdan ti pannakairamramanda iti saan a nasayaat nga aramid. Kas reaksionda, sumagmamano a nagannak ti nangibatad iti panangpaborda iti pannakaipatungpal ti curfew hour kadagiti annakda a menor de edad tapno mailisida iti desgrasia ken dakes a pasamak. Maysa pay a sagudayen ti ordinansa ti pannakaiparit kadagiti menor de edad ti panaginumda iti arak nangruna iti rabii ken aniaman nga okasion malaksid laeng ti saanda a pannakaipalubos nga adda iti kalkalsada iti naladaw a rabii tapno malapdan ti pannakainbolbarda iti riri ken pakaaramidanda iti saan a nasayaat. Naiduron ti ordinansa iti
sanguanan ti pammagsol idi rabii ti Marso 24 iti Barangay Don Alejandro Quirolico a nakainbolbaran ti maysa a menor de edad. Binagsol ni Quirino Quindoy, 15, barito, 3rd year high school, ni Rusty Llanes y Altares, 18, baro, gapu iti dida panagkikinnaawatan a mapapati a pinataud ti pannakabartekda. Sakbay ti pammagsol, nagiinom ti suspek ken ti biktima iti lugarda a Don Alejandro Quirolico agingga iti alas dies ti rabii, ngem naparnuay ti riri iti nagbaetan ti suspek ken kasinsin ti biktima iti sanguanan ti maysa a computer shop a nagtungpal iti pannakabagkong ti biktima. Nayospital ni Llanes idinto a boluntario a simmuko ti menor de edad iti polis. Narekobre dagiti inbestigador ti imuko nga agatiddog iti 10 a pulgada no mairaman ti putan. Indagadag ni Querubin kadagiti barangay officials ti panangputarda iti bukodda nga ordinansa a mangipakat iti curfew hour kadagiti menor de edad iti hurisdiksionda tapno saan a maulit ti pasamak a nakainbolbaran dagiti menor de edad.#
makonsensiakayo koma...,” kinuna ni Edito. Innayon ni Edito a naawatdan a natayen ti kabsatna iti dayta a kabayagen nga awanen ti pakadamaganda kenkuana, ket patpatibkerenda ti pakinakem ni Buenafe nga “awatenna a natayen ti asawana.” Ngem kinuna ni Buenafe a di pay napukaw ti namnamana a sumangpet ti lakayna, sana innayon a no natayen ti asawana, nagparikna koman kenkuana wenno natagtagainepna koman. Kabayatanna, nabirokan met laengen dagiti tallo a mangngalap a taga-Barangay Gabao, Santiago, Ilocos Sur a naireport a napukaw iti taaw manipud pay idi Abril 5. Naammuan a nasarakan da Harold Ramboanga, Arnel
Romero, Jr. ken Bermar Etrata nga agtatapaw iti kabaybayan sakup ti Puro, Magsingal, idi agarup alas 10 ti bigat ti Abril 7 kalpasan ti maysa a rabii ken dua nga aldaw a panagkatangkatangda iti taaw. Segun dagiti mangngalap, naitupa ti bilogda iti rakit a naiparnged iti rama a puon ti nakabutawan ti luganda ken nakaarinebnebanna. Ti pasaplak ti bilog ti inaramat a pataw dagiti mangngalap ngem ingguyod ida ti napigsa a koriente ti danum agingga a dimmanonda iti parte ti Barangay Puro a nakasalawan ida ni Hector Torricer, mangngalap a taga-Puro, Magsingal. Iti pannakaisurat daytoy, nakaawiden dagiti mangngalap iti Barangay Gabao.#
jeep ti kakaisuna a lugan a mapan iti Quirino. Adda naituding nga aldaw nga isasalogna ken sumang-at met laeng kalpasan a makagatang dagiti pasaherona a negosiante kadagiti groseria ken tagilakoda. Iti Dardarat, Tagudin ti pagurayan dagiti agbiahe. Idi a panawen, nalatak ti Dardarat a pagsardengan a panganan dagiti luglugan. Nataratar ditoy dagiti panganan. Ita, nagpanawanen ti kaadduan kadagidi panganan gapu iti panagadu a kasla uong dagiti restaurant kadagiti nadumaduma a paset ti probinsia. No agbiaheka nga agpaQuirino, anusam ti madippit agsipud ta kasla napekpek a sardinas dagiti pasahero. Dagiti dadduma, anusanda payen ti aggian iti tuktok a kakaasi iti pudot wenno makutoran no kellaat nga agtudo agsipud ta no saanda a makalugan iti naituding nga aldaw, agurayda manen iti dua nga aldaw. Makakettang ti agbiahe agsipud ta kibbakol ti dalan. Urayka la aganikki no maitupa ti kutitmo no mailabsong ti lugan. No masikogka, amangan no aganakka a di oras no maisaltek ti lugan. No agpakarigat a sumang-at ti lugan, alisto ti pannakakonduktor a dumsaag sana ikkan iti kalso ti pilid tapno saan nga agalus-os nga agpababa. Numona ta nakaun-uneg ti kasla nakanganga a ngiwat ti buaya a rangkis. Nangaldawkami iti Bessang. Nagsiruar dagiti padami a
pasahero iti balonna. Kaaduanna ti naglukat lattan iti sardinas wenno nailingta nga itlog sada nagpettak iti kamatis. Iti daytoy a nakitak, mabainak pay ketdin a mangiruar iti balonmi ken ni Anti a naprito a luppo ti manok, adobo a baboy ken ikan. Impakbok ti balonmi iti abay dagiti balon dagiti kaduami a nagbiahe tapno pagraranudanmi. “Ne, pagraranudantayo toy balonmi,” nakuna ni Anti. Nagkikinnita dagiti kaduami. Ammok lattan a mabainda a gumaw-at iti balonmi. “Naimas daytoy sardinas,” kinunak ket kimmiddisak saak nangpidut iti dua kailgat a kamatis sako inlabay iti innapuy. “Diyo ammo, daytoy ti paboritok a sida ‘diay Vigan.” “Ala, mislo, naimbag man ta dika mabain makisango kadakami,” kinuna ti maysa a baket. Idi iyawisko manen a gumawatda, magsikiddisdan iti balonmi. Dayta ti umuna a leksionko iti ipapanko iti Quirino, leksion a saan a mabirokan kadagiti maisursuro iti pagadalan. Iti unibersidad ti pudno a biag, napateg ti pannakilangenmo iti padam a tao. Iti dayta a pangaldaw, naadalko a no ikkam iti importansia ti maysa a tao, uray kasano ti kinababa ti kinataona, uray ania a lugar ti naggapuanna, subadannaka met iti awan panagikunkuna a panagtalek, kas mapagtalkan a kabsat ken gayyem.#
TARAON TI PANUNOT... (Manipud iti panid 2) “Ayna, nanang, ammok ti ar-aramidek…” Saan a naisuro ti ina ti anakna. Nangipaay la ket ngarud iti dakkel a pakasemseman ti ina. MAYSA nga aldaw, napasangbay ni Mising ni German a kabaddungalanna. “Hu, Mising, pards, namising met la a kanayonen ti anniniwanmo isu a dinanonka man laengen, he-he!” “Sika gayam, German, pards. Nakaispotingka met. Papanam aya?” “Ket no agpabuniag ni Pari July! Pirmi a lamot ken inum a! Isu nga agrubuatkan ta mapantan! Apay, dimon kayat aya ti malanitan ti subsobna? Libre a lamot ken inum, kunam man, kusayam pay laeng?” “S-sika laengen, pards.
Adu pay ti obraek.” “Ne, apayen? Idi dika pay nagasawa ket kutokutoka kadagiti punsionan ken adda pay kalendariom a nakaikabilan no asino dagiti agkasar, agpabuniag, agpamisa, agbertdey, ken ania la ditan a punsion!” “Diak pay ngamin nakalaba iti ules ken supot ti pungan. Sa maysa, diak mapanawan dagiti tarakenko.” “Salbag, husto gayam ti madamdamagko maipapan kenka, he-he.” “Ha? A-ania ti madamdamagmo?” “Nagpantalonka la ngaruden, agpandilingka pay laeng! Maymaysa pay laeng ti bungayo ken ni Rina, ngem sika la ngaruden ti pader, sika pay ti mader dir, he-he!” (Adda tuloyna)
PANNAKAITABON.. (Manipud iti panid 1) Bayani. Ngem kinuna ni Presidential spokesperson Edwin Lacierda a naipakumiten ken ni Vice Presidente Jejomar Binay ti pannakaadal ken pannakabuangay ti maysa a komite a mangadal iti nasao a proposal. Kinuna met ni Binay a konsultaenna dagiti nadumaduma a partido politikal ken NGOs iti pagilian mainaig iti nasao a singasing. Maipalagip a maysa ni Binay kadagiti naibalud idi panawen ti Martial Law nga impasdek daydi Marcos ken nangipaay iti libre a serbisio legal kadagiti biktima ti panagabuso bayat ti rehimen ti napadisi nga strongman. Kinuna ni Sen. Escudero nga ikkanna iti waya ni Sen. Ferdinand “Bongbong” Marcos a mangipila iti gakat iti Senado. “Nakasaganaak a sumuporta iti dayta a resolusion ken gakat,” kinuna ni Escudero. Inyunay-unay ti senador a rumbeng laeng a ti “sanguanan ti kitaen iti yaaddangtayo ta no kumitkitayo laeng iti likud, posible a maitublaktayo.”
“Umaddang ken kumitatayo iti sanguanan tapno makaabantetayo kas maysa a pagilian ken maysa a puli,” kinuna ni Escudero. Ipetpetteng ti pamilia ni Marcos a rumbeng laeng a maitabon ti dati a Presidente iti Libingan ng nga Bayani. Kinuna ni Sen. Ferdinand “Bongbong” Marcos a maysa a soldado ken bannuar ti gubat ti amana ket rumbeng laeng a maipaayan iti pannakaitabon a maysa a bannuar. Ngem adda dagiti agilinlinteg a nangibatad iti saanda a yaanamong iti pannakaitabon ni Marcos iti Libingan ng mga Bayani. Kinuna ni Deputy Speaker Erin Tañada, a “maysa a panangliput kadagiti pudpudno a bannuar ti pagiliantayo ken iti espiritu ti Edsa ti panangsuporta iti nasao a singasing.” Awan pay ti nalawag a pagtaktakderan ni House Speaker Sonny Belmonte minaig iti singasing. Kinunana ketdi a maysa daytoy a nawaya a panangiyebkas iti panirigan dagiti umili.#
Tawid News-Magasin
4
BUGBUGTONG ITI SIROK TI BAYAKABAK
APRIL 11-17, 2011
TAO, LUGAR, PASAMAK
Sarita ni Jaime M. Agpalo, Jr. (Maudi a paset) Apay kadi a nagsinada ken ni Manang Lilia? Ngem ti napigsa a karasakas ti bayakabak iti atep ti nangsungbat kadayta a saludsod iti mugingna. Napigsa manen. Ken adda pay angin a kabuyogna. Agkaklaseda idi iti kolehio. First year, nasingeddan a dua. Second year, agayanayatdan a dua. Third year, nagkallaysadan iti hues ta nagsikog ni Manang Lilia. Fourth year idi ni Mang Brando idi naipasngay ni Hazel. Apagragduarna iti kolehio idi agsinada. Ngem ania ti nakagapu ti panagsinada? Saan a matiliw ni Mang Brando ti sungbat. Ngem immapon ketdi iti panunotna nga iti kapisi ti pusona, adda siled sadiay a nakapempen ti ladawan ni Manang Lilia. Matay kadi ti umuna nga ayat? Saan kano, kuna dagiti nabasbasana a libro. Isu a saan met ken ni Mang Brando. Ngamin kadagiti nakarelasionna, saanda a naipaay ti kapkapnekanna a rikna a nariknana iti denna ni Manang Lilia. Sinapulna ti kinasimbeng a nariknana idi, ngem saanna a nasarakan. Saanna nga ammo no apay a dina masarakan. Idi agangay, imbukbokna laengen ti panawenna iti trabahona iti banko. Nagsennaay ni Mang Brando. Saanna a maawatan -- naulimek laeng, idinto nga awan ti serreg ti ngiwat ni Manang Lilia. Dominante. Dayta laeng ti saanda a nagkinnaawatan a dua. Ket no
nalapunosen ti nangato a purua nga awanan ti naisaruag a komunikasion, agtungpal iti kas iti nagbanaganda a dua. Immanges iti nauneg ni Mang Brando. No la koma ta saan a nagdarasudos idi, ngem nagturay met ngamin ti naganus pay laeng a muging. Nagalingag. Nagsardengen ti bayakabak. Nagsuyaab. Ngem makaturog kadi no sigagangat ti silaw? Saan la ketdi. Sigurado a saan. Mas lalo pay a saan a makaturog no nalawag ti silaw. Nasken a riingennna ni Manang Lilia no nakaturogen daytoy. Bumulod iti lampshade. Bimmangon. Inlukatna ti ridaw. Apagisu a rummuar idi rummuar met ni Manang Lilia iti siledna nga adda awitna a lampshade! “Amangan no dika makaturog no nakaiddep ti silaw, isu nga umayko koma ited daytoy,” kinunana. “Sori, ita laeng ngamin a malagipko,” kinunana a naggarikgik. Immisem laeng ni Mang Brando. Awatenna koma ti lampshade idi nag-brownout! Saan a maawatan dagiti pasamak a dumteng iti biag ti tao. Adu dagiti saan a makita iti kasipngetan; ngem lumtuadda dagita a saan a makita babaen kadagiti aramid. Ta nabileg unay ti aramid. Kadayta a kanito, nabaluden ni Manang Lilia kadagiti nabisked a takiag ni Mang Brando. “I-I’m sorry, Lilia, ngem sika pay laeng ti agikut toy pusok agingga ita…” “Ibbatannak…ibbatannak kunak…!” naturay ti nabileg a timek.
300 mannurat, manamnama a tumabuno iti Maika-43 a Gumil Filipinas Convention CABUGAO, Ilocos Sur Manamnama nga agatendar ti nasurok tallo gasut a mannurat manipud iti nadumaduma a lugar ditoy pagilian ken iti ballasiw-taaw iti Maika43 a Kombension Nasional ti Gumil Filipinas a maangay iti Cabugao Beach Resort ditoy nga ili inton Abril 15 to 17. Manamnama a dumar-ay iti kombension dagiti Ilokano a mannurat manipud iti probinsia ti Ilocos Sur, Ilocos Norte, La Union, Pangasinan, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, Tarlac, Metro Manila ken dagiti kamannurat manipud iti Hawaii, California, Greece, Italy ken dadduma pay a pagilian. Ni Dr. Priscilla SupnetMacansantos, chairman ti National Commission for Culture and the Arts’ National Committee on Literary Arts (NCCA-NCLA), ti keynote speaker iti daytoy a kombension a naawagan iti Dapayan 2011 wenno disso a pagtitiponan dagiti agindeg tapno pagpapatanganda ti isyo wenno bambanag a pakaseknanda ken ti lugarda. Tubo ti Narvacan, Ilocos Sur ken chancellor ti University of the Philippines-Baguio, trataren ni Macasantos ti tema ti kombension a “Papanam, Literatura Ilocana?”
Karaman dagiti naipangruna nga aktibidad bayat ti kombension dagiti session maipapan iti literatura, pasalip iti panagbasa iti daniw para kadagiti ubbing nga agtawen iti 9-10, pannakayawat dagiti premio dagiti mannurat a nangabak kadagiti nadumaduma a salip iti sarita, pannakailako dagiti libro, pannakapili ti Miss Gumil Filipinas, pabuya iti kultura ken pannakaiyalnag dagiti antolohia dagiti ababa a sarita a pakairamanan ti “Karapote” ni Ariel Tabag, “Nabalitokan a Tawid”, napili a sarita dagiti miembro ti Gumil, ken dagiti putar ni Joel Manuel a naipalaon iti “Ti Balay ni Major Sato ken Dadduma pay a Sarita” ken “Itlog ti Kabinian ken Dadduma Pay a Sarita”. Maiyalnag pay bayat ti kombension ti “English-Iluko Dictionary for Court Interpreters and Home Home Use” ni Rafael Alimbuyugen, ken maiyalnag manen ti antolohia dagiti sarita ni Sherma E. Benosa a “Dagiti Babassit nga Alipugpog ken Panagbiahe”, ken antolohia dagiti Iloko a dandaniw ni Aida Tiama. Idi 2001, indeklara ni Presidente (idi) Gloria Macapagal-Arroyo ti Abril a kas Iluko Literature Month.#
DEED OF ADJUDICA TION WITH ABSOL UTE SALE ADJUDICATION ABSOLUTE OVER A POR TION OF A P AR CEL OF LAND PORTION PAR ARCEL Notice is hereby given that the estate of the late SANTIAGO TAGORDA consisting of a parcel of Riceland situated at Brgy. Poblacion (Cabaroan), Sto. Domingo, Ilocos Sur covered by Tax Declaration No. 01-16379-A, has been the subject of a Deed of Adjudication With Absolute Sale Over a Portion of a Parcel of Land, executed by his nearest and immediate heir before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 472; Page No. 96; Book No. IX; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: April 11, 18, & 25, 2011
Ngem ti bileg ni ayat ti mangiturturongen iti entablado kadayta a kanito. Ammo ni Mang Brando, mariknana, a kayat ni Manang Lilia ti rumukat kadagiti nabisked a takiagna ngem saan a marikna ti lalaki dayta nga iruruk-at babaen ti tignay no di laeng iti balikas. Naruay dagiti balikas ti panagkedked ni Manang Lilia; ngem naruay met nga agdakiwas dagiti aramid ni Mang Brando. Kasla ketdin nageskrima ti bileg ni balikas ken ti bileg ni aramid. Agpingki dagiti bileg a maparnuay. Idi agangay, naibalat ni balikas, naabak ket inadipenen ni aramid idi nasarakan ni mawaw a bibig ti bibig ni managkedked. Napaut ti panaglantip dagiti bibig. Kas iti panaglantip ti tudo ken ti mawaw a daga. Pinagsaipna dagiti pegges ti darikmat tapno mabukel manen ti kalkalikaguman a karayo. Ti sudi ken imnas kalpasan ti bayakabak, nagtamed iti ulimek a mangimanmando ti amin; ta iti kabigatanna, ti lubong ket kablaawan manen ni Apo Init a nagbaklay iti baro nga agsapa… Once there was a love/ Deeper than any ocean/Once there was a love/Filled with such devotion/It was yours and mine/To hold and cherish/And to keep for a lifetime… MAKALAWAS ti napalabas idi sumangpet da Hazel ken Joel kadayta nga agalas-otso iti agsapa. Impusotda ti napaksuyan a bagida iti sopa. “Apagisu, mamigattayo pay sakayto rumidep,” nakuna ni
Manang Lilia. “Mapankami iti yan ni papa, mama. Nasayaat no isublimi a dagus ti kotsena ta bareng no ipabulodnanto pay. Adda dita batog a nakaparking.” “Kukuayon. Gumatangak ita iti baro nga SUV,” kinuna ni Mang Brando bayat ti iruruarna manipud iti siledda ken mangisimsimpa ti kurbatana. Immulog iti lima pangal nga agdan. Sinabat ni Manang Lilia, sa immagek iti pingping ni Mang Brando ken isu payen ti nangisimpa ti kurbata ken kuelio ti asul a long sleeve. Nabitattew da Hazel ken Joel. Agmalmalangada ken nakanganga. “Kayatyo a sawen, papa, mama…” Saan a maibalikas ni Hazel ti kayatna a sawen, ta adda dagiti gundaway a saan a kabaelan ni balikas ti lumtaw ngem saan a maimameg ni aramid. Ni aramid ti aggunay a sandi ni balikas. Isu a pinagdippit laengen ni Hazel dagiti nakatudo a tammudona ken naglibbi a di agkesmay, nagkiyyet ken nakangato dagiti naingpis a kidayna nga umis-isem. “Ay, naku! Dika man agarte-arte. Dika pay laeng nga artista ania, lauskan!” kinuna ketdi ni Manang Lilia ket naggiddan a nagkatawa da Joel ken ni Mang Brando. Siraragsak ni Hazel a timmakder ket nagsinsin dagiti takiagna a nagdisso kadagiti tengnged da Mang Brando ken Manang Lilia sana inarakup ida… Once there was a love/ Deeper than any ocean…#
Paborito dagiti reprep a nagbuya iti Tobacco Festival Streetdancing Competition ti tropa ti Laoag City a mangabak iti pasalip nga isu ti napasamak.
Niño
Sabali pay a grupo dagiti streetdancers a nakisalip iti Tobacco Festival kas paset ti panagpiesta ti Candon City.
DEED OF ADJUDICA TION WITH DON ATION INTER VIV OS ADJUDICATION DONA INTERVIV VIVOS Notice is hereby given that the estate of the late ALBINO R. ROSALES consisting of a parcel of land located at Pudoc, San Vicente, Ilocos Sur, embraced by OCT No. P-62752 and a Tax Declaration No. 21-0006-01403, has been the subject of a Deed of Adjudication With Donation Intervivos, executed by her legal forced and surviving heirs before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 354; Page No. 72; Book No. XI; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: April 11, 18, & 25, 2011
DEED OF ADJUDICA TION (POR TION) WITH ABSOL UTE ADJUDICATION (PORTION) ABSOLUTE SALE OVER SAID PORTION
Makaay-ayo ti lung-ay dagiti kandidata para Miss Saniata bayat ti maysa a dance number nga impabuyada iti entablado kas paset ti beauty pageant a pannakapili dagiti mangabak.
Notice is hereby given that the estate of the late NIEVES PABO consisting of a parcel of land located at Bantay, Ilocos Sur under TD No. 02-000526 had been the subject of Deed of Adjudication (Portion) With Absolute Sale Over Said Portion executed by her nearest and legal heirs before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 174; Page No. 36; Book No. VI; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: April 11, 18, & 25, 2011
Paltog, naisubli kadagiti barangay kapitan STO. DOMINGO, Ilocos Sur - Naisubli met laengen kadagiti barangay captains dagiti paltogda a naiyawat iti police station para iti pannakaidulinda bayat ti panagkakampania iti eleksion idi 2010. Naammuan ti Tawid News Magasin a naibilinen ni PI Honesto Lazo, Jr., hepe ti polis ditoy, iti property custodian ti panangisublina kadagiti nadakamat a paltog ket naiteden kadagiti dadduma a barangay kapitan. Nupay kasta, mapapati nga adda pay dagiti barangay kapitan a saan a nakapasubli iti paltogda. Segun iti hepe ti polis, naited ti go-signal kas panagtungpal iti pammilin nga impaulog ni Provincial Director Eduardo Dopale, Jr. a maisublin dagiti paltog kadagiti barangay kapitan. Bayat ti panagkampania idi
2010 elections, nagreklamo ni dati a Congressman Mariano Tajon iti provincial command gapu iti pannakaited dagiti nasao a paltog kadagiti barangay captains gapu ta nasaklawda iti election gun ban ken iti posible a pannakaaramat dagiti armas iti eleksion. Kinasango ni Tajon iti dayta nga eleksion para iti kinamayor ti Santo Domingo ni agdama a Mayor Lito Tadena, kabsat ni Mayor Floro “Butch” Tadena a nagalus-os a nagkandidato para bise mayor agsipud ta naungpotnan ti tallo a nagsasaruno a terminona. Gimmatang ti gobierno munisipal iti paltog dagiti barangay captains babaen ti kiddaw ti Association of Barangay Captains nga indauluan ni ABC President Ernesto Tadeja para iti pannakatagiben ti urnos ken talna iti sakupda a barangay.#
Magustuan dagiti ubbing ti agdigos iti dancing fountain a naipasdek iti Candon City plaza. Nadumaduma a kolor ti ipuspussuak ti fountain a mangguyugoy kadagiti tattao bayat ti panagpallailangda iti plasa nangruna iti rabii.
RYAN SINGSON.. (Manipud iti panid 1) lider ti partido iti probinsia a pakaibilanganna, ni Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, Bokal Jerry Singson, dati a Congressman Salacnib
Baterina, dati a Congressman Mariano Tajon, Mayor ti Sto. Domingo Lito Tadena ken Vice Mayor Ryan Singson ket ti
PANID 6
Paset ti panagsala dagiti katutubo iti tribu dagiti Bago iti pannakaselebrar ti Buyag Festival iti San Emilio, Ilocos Sur.
Tawid News-Magasin
APRIL 11-17, 2011
Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT First Judicial Region BRANCH 25 Tagudin, Ilocos Sur
Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT OF ILOCOS SUR First Judicial Region Branch 72-Narvacan PETITION FOR THE CORRECTION OF ENTRY IN THE CERTIFICATE OF LIVE BIRTH OF LEONARDO CORPUZ CALLEJO PARTICULARLY THE DATE OF BIRTH FROM NOVEMBER 8, 1957 TO OCTOBER 28, 1957, NAME OF FATHER FROM PABLO TO BUENAVENTURA; NAME OF MOTHER FROM SEVERA TO PAULA; AND HIS MIDDLE NAME FROM BLANK TO CORPUZ; LEONARDO CORPUZ CALLEJO,
IN THE MATTER FOR THE CHANGE OF NAME OF GERALDINE JOYCE LOPEZ GASCON FROM “GERALDINE JOYCE LOPEZ GASCON” TO “GERALDINE JOYCE LOPEZ OKASAKI” AND FOR THE CHANGE OF NAME OF MANUEL GASCON FROM “MANUEL GASCON” TO “MANUEL OKASAKI” AS APPEARING IN THE CERTIFICATE OF LIVE BIRTH OF GERALDINE JOYCE LOPEZ GASCON,
Petitioner,
- versus -
MANUEL G. OKASAKI, Sp. Proc. No. 3306-N
The Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and The Civil RegistrarGeneral, NSO, Manila, Respondents. x--------------------------------x NOTICE OF HEARING A verified petition has been filed by petitioner through counsel, praying among others that after publication, due notice and, hearing, judgment be rendered as follows: Ordering the Local Civil Registrar of Narvacan, Ilocos Sur and the National Statistics Office, Manila to correct the Date of Birth from November 8, 1957 to October 28, 1957; the Name of Father from Pablo Callejo to Buenaventura Callejo; the Name of Mother from Severa Corpuz to Paula Corpuz; and the Middle Name to be corrected as Corpuz. Finding the petition to be sufficient in form and substance, the Court hereby orders that said petition be set for Initial Hearing on APRIL 26, 2011 at 1:30 o’clock in the afternoon before the session hall of RTC Branch 72, Narvacan, Ilocos Sur, and all interested person may appear and show cause, if any, why the petition should not be granted. Let a copy of this Order be published once a week for three (3) consecutive weeks in a newspaper of general circulation in the province of Ilocos Sur at the expense of the petitioner. Let likewise a copy of the Order and the petition be furnished the Hon. Solicitor General, Makati City, the Local Civil Registrar, Narvacan, Ilocos Sur and the Civil Registrar-General, NSO, Manila, and the Asst. Provincial Prosecutor, Narvacan, Ilocos Sur.
Niño
WITNESS THE HON. SIXTO D. DIOMPOC, Judge of this Court, this 16th day of March, 2011, at Narvacan, Ilocos Sur. (SGD.) ATTY. CHERYLL D. CABAÑERO Branch Clerk of Court
Petitioner,
- versus -
Republic of the Philippines REGIONAL TRIAL COURT First Judicial Region BRANCH 25 Tagudin, Ilocos Sur IN RE: PETITION FOR THE CORRECTION OF ENTRIES IN THE CERTIFICATE OF LIVE BIRTH OF MERCEDES O. SORIANO, MERCEDES S. ESTOCADA, - versus -
Spec. Pro. No. 01381-T
THE LOCAL CIVIL REGISTRAR OF TAGUDIN, ILOCOS SUR and GERALDINE JOYCE L. GASCON, Respondents. x--------------------------------x NOTICE OF HEARING A verified petition having been filed by petitioner, praying this Honorable Court that after due notice, posting and hearing, judgment be rendered declaring that: 1. The name GERNALDINE JOYCE LOPEZ GASCON as appearing in her Certificate of Live Birth under the item “Name of Child” be changed from GERALDINE JOYCE LOPEZ GASCON to GERALDINE JOYCE LOPEZ OKASAKI; and 2. The name MANUEL GASCON as appearing in the Certificate of Live Birth of GERALDINE JOYCE LOPEZ GASCON under the item “name of Father” be changed from MANUEL GASCON to MANUEL OKASAKI; Petitioner further prays for such other and further reliefs and remedies deemed just and equitable within the premises. The petition and its annexes being sufficient in form and substance, NOTICE is hereby given that on May 11, 2011 at 8:00 o’clock in the morning, at Tagudin, Ilocos Sur, the same will be heard before this Court, at which time, place and date, any interested person may appear to contest said petition. Let a copy of this Notice be published in a newspaper of general circulation in the Province of Ilocos Sur once a week for three (3) consecutive weeks at the expense of the petitioner. Likewise, let a copy of this Notice together with the Petition and its annexes be sent to the Office of the Solicitor General, 134 Amorsolo St., Legaspi Village, Makati City, Manila; to the Local Civil Registrar of Tagudin, Ilocos Sur; to the National Statistics Office, Manila.
NOTICE OF HEARING
a. As to the date of Birth - From June 12, 1961 to May 31, 1960; and b. As the surname of the Petitioner’s mother - From SADANG to OPAS Petitioner further prays for such other and further reliefs and remedies deemed just and equitable within the premises. The petition and its annexes being sufficient in form and substance, NOTICE is hereby given that on May 12, 2011 at 8:00 o’clock in the morning at Tagudin, Ilocos Sur, the same will be heard before the Court, at which time, place and date, any interested person may appear to contest said petition. Let a copy of this Notice be published in a newspaper of general circulation in the Province of Ilocos Sur once a week for three (3) consecutive weeks at the expense of the petitioner. Likewise, let a copy of this Notice together with the Petition and its annexes be sent to the Office of the Solicitor General, 134 Amorsolo St., Legaspi Village, Makati City, Manila; to the Local Civil Registrar of Alilem, Ilocos Sur; to the National Statistics Office, Manila. This 17th day of March 2011 at Tagudin, Ilocos Sur. (SGD.) VICTOR O. DAMIAN Legal Researcher II OIC-Clerk of Court TNM: April 11, 18, & 25, 2011 Republic of the Philippines Local Civil Registry Office Province of Ilocos Sur Municipality of Sta. Catalina
In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that FRANKLYN T. AMISTAD has filed with this Office a petition for change of first name from EMIGDEO T. AMISTAD to FRANKLYN in the birth certificate of EMIGDEO T. AMISTAD who was born on 05 AUGUST 1964 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are FRANCISCO AMISTAD and ZENAIDA TINAZA. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 18, 2011. (SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar
NOTICE FOR PUBLICATION
TNM: April 11, 18, & 25, 2011 Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY
NOTICE FOR PUBLICATION
NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that REGINA ALQUETRA FETALVERO has filed with this Office a petition for change of first name from FRANCIS EDMAR to EDMAR in the birth certificate of FRANCIS EDMAR TEJANO FETALBERO who was born on 06 NOVEMBER 1977 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are ARNOLD P. FETALBERO and ESTRELITA T. TEJANO.
In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that FELISA FRAGANTE has filed with this Office a petition for change of first name from CORNILA to FELISA in the birth certificate of CORNILA REINTEGRADO FRAGANTE who was born on 31 March 1952 at Sta. Catalina, Ilocos Sur and whose parents are Bonifacio Fragante and Placida Reintegrado. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 18, 2010. (SGD.) JOHN R. PILOT Municipal Civil Registrar TNM: April 11, & 18, 2011
Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 11, 2011.
TNM: April 11, & 18, 2011
Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY
(SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar
Republic of the Philippines Municipality of San Juan Province of Ilocos Sur Office of the Municipal Civil Registrar NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that ROWEL C. NIETO has filed with this Office a Petition for Change of First name from ABELLA LEONORA to DELIA in the Birth Certificate/COLB of ABELLA LEONORA B. CASTILLO who was born on July 2, 1951 at San Juan, Ilocos Sur and whose parents are Exequiel Castillo and Filomena Bugarin. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 16, 2011. (SGD.) FLORDELIZA P. RABE Municipal Civil Registrar
TNM: April 4, & 11, 2011
NOTICE FOR PUBLICATION
Republic of the Philippines Office of tghe Municipal Civil Registrar San Vicente, Ilocos Sur NOTICE FOR PUBLICATION
Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 11, 2011.
Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than 11 April 2011.
TNM: April 4, & 11, 2011
(SGD.) HENRY R. RANCHES Municipal Civil Registrar
NOTICE FOR PUBLICATION In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that ROSALINDA PIRA BAUTISTA has filed with this Office a Petition for Change of First name from ROSALINE to ROSALINDA in the Birth Certificate/ COLB of ROSALINE BAUTISTA who was born on June 11, 1957 at San Juan, Ilocos Sur and whose parents are Dionisio Bautista and Petra Pira. Any person adversely affected by said petition may file his/her written opposition with this Office not later than April 17, 2011. (SGD.) FLORDELIZA P. RABE Municipal Civil Registrar TNM: April 11, & 18, 2011
DEED OF ADJUDICA TION ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late LEONORA D. DEGRACIA consisting of ten (10) parcels of land all situated at Cadacad, Burgos, Ilocos Sur, covered by OCT Nos. P-37946/TD No. 04-0008-00074; OCT No. P-37942/TD No. 04-0008-00120; OCT No. P-37943/TD No. 04-0008-00025; OCT No. 37944/ TD No. 04-0008-00030 (Lot 384, 1059-D-part) and TD No. 04-0008-00029 (Lot No. 384-part); OCT No. P-37945/TD No. 04-0008-00275; OCT No. P-20575; OCT No. P-43485; TD No. 04-0008-00161; TD No. 04-0008-; OCT No. P-37941/TD No. 04-0008-00216; and a parcel of agricultural land situated at Mambug, Burgos, Ilocos Sur under TD No. 04-0017-00448, has been the subject of a Deed of Adjudication, executed by her only legal heir before Notary Public Atty. Rogelio F. Fabrigas, as per Doc. No. 488; Page No. 99; Book No. XV; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.
In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that EPIFANIA R. RUBINA has filed with this Office a petition for change of first name from RONALDO to RONALD in the birth certificate of RONALDO REBULLO RUBINA who was born on 15 MARCH 1969 at Vigan, Ilocos Sur and whose parents are ERNESTO R. RUBINA and EPIFANIA R. REBULLO.
In compliance with Section 5 of R. A. 9048, a notice is hereby served to the public that FLOR R. REAL has filed with this Office a petition for change of first name from MICHAEL to FLOR in the birth certificate of MICHAEL REAL who was born on 10 June 1980 at Bayubay, San Vicente, Ilocos Sur and whose parents are Apolonio Real and Ignacia Ripa.
TNM: April 11, & 18, 2011 Republic of the Philippines Municipality of San Juan Province of Ilocos Sur Office of the Municipal Civil Registrar
Spec. Pro. No. 01385-T
A verified petition having been filed by petitioner, praying this Honorable Court that after due notice, publication and hearing, judgment be rendered declaring and ordering the correction of entries in the Certificate of Live Birth of herein Petitioner, to wit:
(SGD.) VICTOR O. DAMIAN OIC-Clerk of Court
Republic of the Philippines Local Civil Registrar Office Province of Ilocos Sur VIGAN CITY
Petitioner,
THE MUNICIPAL CIVIL REGISTRAR OF ALILEM, ILOCOS SUR and THE CIVIL REGISTRAR GENERAL, Respondents. x--------------------------------x
This 9th day of March 2011 at Tagudin, Ilocos Sur.
TNM: April 4, 11, & 18, 2011
TNM: April 11, 18, & 25, 2011
5
TNM: April 4, & 11, 2011
DEED OF ADJUDICA TION WITH SALE ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late ARSENIO D. MIGUEL consisting of a parcel of land situated at Legaspi, Galimuyod, Ilocos Sur covered by OCT No. CLOA.O 10430, has been the subject of a Deed of Adjudication With Sale, executed by his legal heirs before Notary Public Atty. Robert B. Tudayan, as per Doc. No. 982; Page No. 198; Book No. 1109; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.
(SGD.) SUSAN P. ANCHETA City Civil Registrar
DEED OF ADJUDICA TION WITH INDEMNITY CLA USE ADJUDICATION CLAUSE WITH WAIVER OF RIGHTS Notice is hereby given that the estate of the late ESTEBAN P. ORGANO consisting of a certain amount of money in a JOINT ACCOUNT with PELAGIA O. GOROSPE at the Bank of Commerce, Vigan City Branch under Account No. 03520-001489-6, had been the subject of Deed of Adjudication with Indemnity Clause With Waiver of Rights executed by his wife and children before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 230; Page No. 47; Book No. VIII; Series of 2010. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 28, April 4, & 11, 2011
TNM: April 11, 18, & 25, 2011
DEED OF EXTRA-JUDICIAL ADJUDICA TION ADJUDICATION WITH A DEED OF SALE Notice is hereby given that the estate of the late JULIAN P. AGABAO consisting of a parcel of land situated at Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur, described as Lot 5361-A, CSD-1-003546 (OLT), identical to lot 20936, PSC 43, Cabugao, Cadastre, has been the subject of Deed of Extra-Judicial Adjudication With a Deed of Sale, executed by his legal heir before Notary Public Atty. Oliver A. Cachapero, as per Doc. No. 455; Page No. 91; Book No. 104; Series of 2010. . Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.
DEED OF ADJUDICA TION ADJUDICATION Notice is hereby given that the estate of the late ERNESTO C. ARDE consisting of a motor vehicle (Make - Honda; Type - CRV 2.0V MT; Model - 2007; Motor No. R20A11802573; Serial No. MRHRE17307P010697; Plate No. AEN660 has been the subject of Deed of Adjudication executed by his nearest legal heir before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 98; Page No. 21; Book No. XI; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice. TNM: Mar. 28, April 4, & 11, 2011
TNM: April 4, 11, & 18, 2011
EXTRAJUDICIAL SETTLEMENT OF EST ATE ESTA
DEED OF ADJUDICA TION ADJUDICATION
Notice is hereby given that the estate of the late BIBIANA ARCE consisting of a parcel of Fishpond, located at Mindoro, Vigan City, Ilocos Sur covered by Tax Declaration No. 00-022-00539, has been the subject of an Extrajudicial Settlement of Estate, executed by her surviving heirs before Notary Public Atty. Roman Mario V. Panem, as per Doc. No. 5; Page No. 2; Book No. X; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.
Notice is hereby given that the estate of the late SPOUSES IRENEO ULIBAS & LUZ UGALINO consisting of a parcel of land situated in Poblacion, Magsingal, Ilocos Sur covered by Transfer Certificate of Title No. T-13980, declared underTax Declaration No. 12-0003-00143, has been the subject of a Deed of Adjudication, executed by their only legal heirs before Notary Public Atty. Tito R. Tugade, as per Doc. No. 43; Page No. 8; Book No. 1; Series of 2011. Any adverse claim may be filed during the publication of this notice.
TNM: March 28, April 4 & 11, 2011
TNM: March 28, April 4, & 11, 2011
Tawid News-Magasin
6
POLICE REPORTS
PNP station, nainaguraran
Naglaawlaaw a nabartek, nabagsol VIGAN CITY - Gapu iti panaglaawlaaw ti maysa a nabartek, nakapungtot ti kaarrubana ket nagtungpal iti panagboksingda ken pannakabagsol ti nabartek idi rabii ti Abril 2 iti Barangay III ditoy siudad. Naitaray iti Metro Vigan Cooperative Hospital ni Elpidio Plana y Pascua, 60, naasawaan ken residente iti Barangay III ditoy siudad para iti pannakaagas dagiti sugatna kalpasan a binagsol ni Francisco Damo y Damo, 52, naasawaan ken residente iti Barangay VI, Bantay, Ilocos Sur. Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, naammuan a naglaawlaaw ni Plana iti uneg ti balayna gapu ta nabartek a mapapati a nakarurodan ni Damo ket kinaritna ti biktima a nagtungpal iti panagboksingda. Mapapati a nangasut ni Damo ket binagsolna iti sumagmamano a daras ti biktima. Dati a susik ti mapapati a ramut ti insidente.#
Natiliwan iti paltog, nakasuan VIGAN CITY - Napilaan iti kaso a panagsalungasing iti PD 1866 as amended by RA 8294 ti maysa a motorista idi Abril 2 iti City Prosecutor’s Office ditoy. Idi agarup 1:20 iti parbangon ti Abril 2, sinita dagiti polis nga indauluan ni PSI Mario Ragasa Badiola ni Melchor Calibuso y Walsi gapu iti panagaramatna iti saan nga otorisado a muffler iti minanehona a Suzuki Smash 110 motorcycle. Nainagan ti inluganna a ni Judelyn Cabuyaon y Licerona. Iti panagsukimat dagiti polis iti motorsiklo, nakakumpiskada iti compartment daytoy iti maysa a cal. 38 colt nga adda lima a bala iti magasinna. Nakadocket ti kaso maikontra ken ni Calibuso iti babaen ti NPS No. 1-4-INQ-11D-00007.#
Bisikleta, motorsiklo, nagdinnungpar SAN VICENTE, Ilocos Sur - Dua a lalaki ti nayospital kalpasan a nagdungpar dagiti luganda iti agsapa ti Abril 6 iti provincial road daytoy nga ili. Nagsagrap iti dunor iti ulo ken paset ti bagida da Benedicto Rentiquiano y Rebullo, 69, naasawaan, mangngalap ken residente iti Barangay Bantaoay, ditoy ken ni Sonny Fidel y Rabacal, naasawaan, newspaper dealer, ken residente iti Barangay Bayubay ditoy met laeng nga ili. Rimmuar iti panagpalutpot nga agpada nga agpaamianan ti bisikleta a nagluganan ni Rentiquiano ken ti motorsiklo a minaneho ni Fidel ket nagobertek ni Fidel ngem kellaat met a nagsikko a nagpakannigid ti bisikleta a puon ti nakadungparan kenkuana ti motorsiklo ken pannakaikrasda. Nakaro a nadadael dagiti dua a lugan.#
Tanod, nangpatuktok babaen ti paltog SAN JUAN, Ilocos Sur - Maysa a baro ti naireport a pinatuktokan ti maysa a barangay tanod babaen ti paltog idi dina maanawa daytoy iti insidente a napasamak iti Barangay Guimod ditoy nga ili idi sardam ti Abril 5. Iti pannakaisurat daytoy, birbiroken dagiti polis ni Cresencio Tica y Panlasiqui, 52, naasawaan, chief tanod, ken residente iti Barangay Guimod ditoy nga ili gapu iti panangpatuktokna babaen ti cal. 38 revolver ti ulo ti kalugaranna a ni Niño Paoa y Presa, 32, baro. Segun iti report, nabartek idi agarup 4:30 ti malem ti Abril 4 ni Paoa ket prinobokarna dagiti kabsatna a babbai ket nagpaarayat dagitoy ken ni Tica. Inanawa ti tanod ni Paoa ngem di nangitaltalek daytoy a puon ti mapapati a nagpudotan ti suspek a nangipatuktok iti iggemna a paltog. Naitaray ti biktima iti Magsingal District Hospital idinto a mapapati a naglemmeng ti tanod kalpasan ti insidente.#
Paltog, balbala, naisuko iti search team CANDON CITY - Maysa a paltog ken balbala ti boluntario nga insuko dagiti dua a lalaki a puntiria ti nagtipon a grupo dagiti polis a sukisoken ti balayda iti Barangay Tablac ditoy siudad idi agsapa ti Abril 5. Insuko ni Romulo Galope y Galicia ti walo a bala para iti cal. 30 ken 5 a short magazines ti cal. 30 carbine, idinto nga insuko ni Mariano Galicia y Del Rosario ti maysa nga Springfield rifle, 48 a bala para iti nasao a kalibre, ken 50 a bala para cal. 45. Imet dagiti elemento ti PIB, Ilocos Sur PPO, 1st RPSB ken RID-PRO1 ken Candon City police babaen ti panangidaulo ni COP P/Supt. Marlo Aquino Castillo ken PCI Eduardo I. Danguegan, Jr., ken babaen ti direkta a superbision ni P/Supt. Julius Calima Suriben, Asst. Cheif RID, PRO1 ti search warrant No. 16 ken 17 a pinirmaan ni Judge Francisco Ante, Jr. ti MTCC,Vigan City idi mapanda agrikisa iti baly da Galope ken Galicia. Naipilan ti kaso a panaglabsing iti PD 1866 kas inamendaran ti RA 8294 maikontra kada Galope ken Galicia iti city prosecutor’s office ditoy.#
RYAN SINGSON.. (Manipud iti panid 4) anakna ti napagnunummuan ti grupo nga ibayogda a kandidato para iti special election inton Mayo 28. Kinuna ni Singson a napagtutulagan dagiti dadaulo ti partido a suportaran ti kandidatura ti anakna iti masungad nga eleksion. Nupay kasta, kinuna ti gobernador a no adda sabali nga agkandidato nga aggapu iti grupo, saan a maparitan daytoy agsipud ta impaganetgetna nga “addatayo iti nademokrasiaan a pagilian”. “Ti la dawatek, agbalin koma ti eleksion a natalna, awan koma ti pammutbuteng, awan ti inuulbod tapno saan a maallilaw dagiti kaprobinsiaantayo,” kinuna ti gobernador. Kabayatanna, nagyaman ni
Singson gapu iti pannakapilina a kandidato para iti binakantean ti kabsatna a puesto. “Dakkel a challenge kaniak daytoy tapno ad-adda pay nga agtrabahoak para kadagiti kailiak iti umuna a distrito,” kinuna ti bise mayor. Kinuna ni Singson a no isu ti mangabak, itultuloyna nga iringpas dagiti proyekto a napanawan ti kabsatna sananto irugi dagiti bukodna a proyekto. Indeklara ti Kamara a bakante ti puesto ti kinadiputado iti umuna a distrito ti Ilocos Sur kalpasan ti pannakayetnag ti sentensia ti Hong Kong court ken ni dati a Congressman Ronald Singson gapu iti drug trafficking. Bayat ti kaawan ti mangibagi
APRIL 11-17, 2011
TALDIAP-DAMAG PRC Baguio Regional Office agaw-awaten aplikasion para Nurses Licensure Exam
BARO A PNP STATION. Indauluan da PNP Provincial Director PS/Supt. Eduardo Dopale, Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, Mayor Germelina Singson-Goulart ken SPM Jerry Singson ti pannakakartib ti laso kas pananglukat ti baro a PNP station ti ili a Caoayan idi Marso 31. (ladawan:Dante Tacata/teksto:Mancielito S. Tacadena) CAOAYAN, Ilocos Sur - Pito a bulan kalpasan ti pannakairugina idi Agosto 2010, pormalen a nainaguraran ti baro a PNP station daytoy nga ili idi Marso 31. Inatenderan daytoy da PNP Provincial Director PS/Supt. Eduardo Dopale, Jr., Caoayan Chief of Police PSI Edmar Quiton, Vice Gov. Deogracias Victor Savellano, SPM Jerry Singson, Mayor Germelina Goulart, dagiti kameng ti PNP ken dadduma pay a sangsangaili. Kinuna ni Dopale nga agbalin ti baro a pasdek ti PNP kas parupa ti sibubukel nga ahensia a mangipakita iti pigsa ken kabaelanda a mangdepensa iti urnos ken talna ken kaadda ti talek dagiti umili idinto a dinawatna kadagiti kameng ti PNP Caoayan nga ipaayda met ti naimpapusuan a serbisio para iti amin. “Agyamankami iti agtultuloy a suporta dagiti umili iti PNP. Sapay koma ta ituloyyo ti makipagkaysa ken makikoope-
rasion tapno agraira ti kinaimbag ditoy,” kinuna ti provincial director. Nupay awan ni Gov. Luis “Chavit” Singson, indanonna babaen ti teleconference ti kablaawna kadagiti kameng ti PNP ti Caoayan iti inagurasion ti baro nga stasion. Dinawat ti gobernador ti panangipasnek dagitoy a mangprotektar iti amin nga umili idinto nga inkarina ti agtultuloy a suportana iti aniaman a gannuatda para iti pannakapagtalinaed ti linak ken talna saan laeng ditoy nga ili no di pay iti sibubukel a probinsia. Kinuna met ni Savellano a kasapulan ti panagtitinnulong tapno matagiben ti linak ken kappia ken maaddaan iti napintas nga imahe ti ili ti Caoayan. Nabangon ti police stasion babaen ti panangpondo ti Philippine National Police ken panangipaay ti LGU ti Caoayan iti counterpart para iti tallo kadsaaran a pasdek. (Mancielito S. Tacadena)
US GOV’T TURNS OVER... (From page 1) Avenue, Buenas Park in California registered in the name of Erlinda Ligot. De Lima said the the property was ordered forfeited in the US under administrative forfeiture proceedings and in September 2009, the DoJ, under the Mutual Legal Assistance Treaty, officialy requested for the turnover of the proceeds of the sale of the property to the Philippine fovernment. The Ligots are facing a P428-
million tax evasion case with the DoJ. Based on the complaint filed by the Bureau of Internal Revenue, General Ligot failed to file his income tax return in 2001 while his wife failed to file hers from 2001 to 2004. The two also allegedly failed to declare their income net worth of P41.854 million in 2001; P103.6 million in 2002; P165.367 million in 2003; and P148.955 million in 2004.#
MOTORISTA, DATI A POLIS... (Manipud panid 1) rangay Quinarayan, Narvacan, Cal. 45 ti naaramat iti Ilocos Sur idinto a nainaganan pammapatay kas maibatay iti ti naiwalang iti Sitio Arnap, lima a kapsula ken maysa a Brgy. Balidbid, Salcedo a ni deformed slug a narekobre iti Naruradom Gironella y Francia, crime scene. 56, naasawaan, dati a polis, Di pay ammo ti motibo ti agdama a naka-parole ken pammapatay. residente iti Brgy. Kaliwakiw, Kabayatanna, nasarakan idi Salcedo. agarup 10:30 ti aldaw ti Abril 1 Segun iti report ti polis-Sta. nga awanen ti biag ni Gironella Maria, agpaamianan a direksion iti abaga ti kalsada iti Sitio ti Honda TMX motorcycle a Arnap, Barangay Balidbid, minaneho ni Tobias, ken Salcedo. nakiluganan da Maricel Nagsagrap ti biktima iti sugat Domingo y Zapata, 33, sepa- iti kanawan a paset ti bagina a rada, ken Gemmalyn Nicolas y mapapati a gapuanan ti gauge Domingo, 13, agpada a resi- 12. dente iti Barangay Tangbao, Iti inisial nga inbestigasion, San Isidro, Bangued, Abra ket naudi a nakita ti biktima iti balay bayat ti kaaddada iti rangtay a ti kaanakanna a ni Teodoro sakup ti Barangay Maynganay Cortez y Gironella, sakbay a Norte, Sta. Maria, kellaat nga napan nangayo iti kabakiran. inabay dagiti suspek a nagkaSegun pay iti report, iti alas 9 lubbon iti motorsiklo sa ti bigat iti dayta a petsa, pinaltogan ti maysa ni Tobias nakangeg dagiti kabagian ti iti sumagmamano a daras a biktima iti putok ket idi apanda dagus a nakatayan ti biktima. nagpalutpot, nakitada laengen Nagsagrap ni Domingo iti ti biktima a nakadasay. garumiad iti kanawan a luppona Di pay ammo ti motibo ti idinto a di naan-ano ni Nicolas. pammapatay.# iti first district ti probinsia, ni pay laeng House Speaker Feliciano Belmonte ti agpapaay a caretaker. Itay nabiit, intuding ti Commission on Elections Manila ti pannakaangay ti special election inton Mayo 28 kalpasan ti pannakaideklara iti Kamara ti panagbakante ti puesto ti umuna a distrito ti Ilocos Sur. Ni dati a Bokal Efren Rafanan, Sr., ti maal-alimadmad a kuman-
didato para iti kinadiputado iti umuna a distrito ti Ilocos Sur. Dati nga agkaaliado da Gov. Singson ken ni Rafanan ngem simmiasi iti partido ti naud-udi. Iti panagkandidato ni Vice Mayor Singson a para diputado ti umuna a distrito, ni Konsehal Lourdes Baquiran ti maital-o a bise mayor ti Vigan City agsipud ta isu ti kangatuan ti nagun-od a butos iti eleksion idi 2010.#
BAGUIO CITY - Impakaammo ti Professional Regulation Commission Baguio Regional Office nga agaw-awaten kadagiti aplikasion para iti Nurses Licensure Examination a maangay inton Hulio 2 ken 3, 2011. Kinuna ti PRC Baguio Regional Office nga Abril 15 ti maudi a petsa ti panagipila iti aplikasion para kadagiti repeaters idinto a Mayo 13 ti para kadagiti baro wenno first timers. Adda mabayadan nga examination fee a P900. Kasapulan dagiti aplikante a personal a mapan iti PRC Baguio Office nga ag-fill-up kadagiti pormas iti Lunes agingga iti Biernes, iti alas 8:00 ti bigat agingga iti 5:00 ti malem. Indagadag ti PRC Baguio Office nga agaplay a nasapa dagiti examinees tapno malapdan ti overcrowding. Para iti iskediul dagiti mobile outreach programs ken dadduma pay nga impormasion, maigunamgunam kadagiti aplikante nga ag-log on iti PRC blogsite http://www.prcbaguio.blogspot.com.#
Mass vaccination kontra kamuras, narugian LIDLIDDA, Ilocos Sur - Narugian itay Abril 4 iti Barangay Banucal ditoy nga ili ti pannakabakuna dagiti ubbing maikontra iti kamuras babaen ti Measles-Rebulla Supplemental Immunization Activity ti Department of Health. Impatalged ni Municipal Rural Health Unit Officer Dr. Haynadina Pascua nga agtultuloy ti panagbakunada agingga a mabakunaan dagiti ubbing uray dagiti adda iti kabambantayan a barangay ditoy nga ili. Kinuna ti doktor a manamnama a mabakunaanda ti agarup 1,000 nga ubbing maikontra iti kamuras. Uray nabakunaanen dagiti ubing iti kontra kamuras kadagiti napalabas a tawen, mabakunaanda manen kas paset ti nainsaknapan a kampania ti DOH para iti pannakapugipog daytoy a sakit ti pagilian. (Danny Antalan)
Covered court, nabendisionan SAN EMILIO, Ilocos Sur - Saanen a mainitan dagiti agbasbasa iti panagklaseda iti Physical Education ta nalpasen ti covered court a naipatakder iti uneg ti national high school ditoy. Karaman a nabendisionan ti nasao a covered court iti pannakaselebrar ti maika-33 Foundation Day ti San Emilio National High School idi Abril 4. “Ita, aginit man wenno agtudo, mas komportablen dagiti ubbing nga agadal,” kinuna ni Maribel Agsano, head teacher ti pagadalan. Kinuna met ni Mayor Ferdinand Banua, ti dagus a pannakaipatakder ti pasdek ti mangipaneknek nga asideg ti San Emilio iti puso dagiti opisial ti probinsia. “Ngarud, masapul nga ipakitatayo met ti suportatayo ken ni Gov. Luis “Chavit” Singson tapno lalo pay a mapasayaatna ti panagserbina iti sibubukel a probinsia,” kinuna ti mayor. (Mancielito S. Tacadena)
Torneo ti basketbol, naiyussuat CANDON CITY - Narugian itay Abril 4 ti paliga ti basketbol nga inyussuat ti pederasion ti sangguniang kabataan ditoy siudad. Kinuna ni SK Federated Vice President Leonilo Singson III a 40 a barangay ti makipaset iti torneo a maangay iti Candon City Civic Center. Innayon ni Singson a saan laeng a para iti sports development dagiti agtutubo ti torneo ti basketbol no di pay para iti nasingsinged a panaglalangenda para iti panangpadur-as iti siudad. Nairusat ti nasao a paliga iti basketbol babaen ti pannakitinnulong ti gobierno ti siudad ken dagiti barangay officials.#
Paperless session, naisingasing CABUGAO, Ilocos Sur - Maiyussuat ti paperless session para iti nasaysayud a pannakatratar dagiti naikalendario a business iti sangguniang bayan ditoy.
Segun ken ni Konsehal Benedict Savellano, autor iti nasao a proposal, tunggal konsehal ket maikkan iti laptop nga aramatenna bayat ti session a pangadal ken panangsukimat kadagiti ordinansa, resolusion wenno gakat a naidatag iti sangguniang bayan para iti pannakatratarda. Manamnama ti pannakaanamong ti nasao a singasing kalpasan nga impasingked ni Mayor Edgar Cobangbang a suportaranna iti pannakaisayangkat iti paperless session iti sangguniang bayan.# DUKTAL ITI HEARING... (Manipud iti panid 1) nabiit. Iti agdama, P170 kada kilo ti presio ti baboy a mailaklako iti tiendaan publiko. Ngem segun ken ni City Veterinarian Liborio Arca, saan a nagpangato ti presio ti liveweight a baboy iti siudad manipud pay idi kanikadua a tawen a pannakaipangato ti presio daytoy. Naduktalan pay ti dua a komite ti sangguniang panlungsod bayat ti insayangkatda a public hearing a nababbaba ti presio ti liveweight a baboy ditoy siudad no maikumpara iti presio dagitoy met la a tagilako iti sabali nga ili ditoy probinsia ken mapapati nga ad-adda nga iti ruar ti siudad ti paggatangan dagiti negosiante kadagiti maparti a baboy. Saan nga immatendar ti
presidente ti Meat Vendors Association iti nasao a public hearing. Idi kanikadua a tawen, kinastigo ti sangguniang panlungsod ti grupo dagiti aglaklako iti karne iti tiendaan publiko gapu iti kellaat lattan a panangipangatoda ti presio dagitoy a tagilakoda iti baet a di pay naaprobaran ti petisionda iti nasao a pagpandayan-linteg. Nagballaag pay ni Vice Mayor Ranches idi ken konsehal itan a maidarum ti grupo iti panaglabsingda iti linteg gapu iti daytoy nga inaramidda., Nupay kasta, inaprobaran met la ti sangguniang panlungsod ti petision ti grupo kalpasan nga imbaba dagitoy ti presio ti lakoda a karne iti tiendaan.#
Your source for the latest iloco news, literature and information.
Published on Apr 10, 2011
Your source for the latest iloco news, literature and information.
ilo_Latn taq_Latn eng_Latn hat_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn quy_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn sna_Latn por_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn lim_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn por_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk ilo_Latn lim_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn spa_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn lim_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ces_Latn por_Latn eng_Latn spa_Latn eng_Latn eng_Latn ces_Latn eng_Latn srd_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn dan_Latn eng_Latn zho_Hans eng_Latn dan_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn dan_Latn ast_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn srd_Latn eng_Latn zho_Hans eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn dan_Latn dan_Latn unk dan_Latn eng_Latn zho_Hans eng_Latn dan_Latn eng_Latn eng_Latn dan_Latn eng_Latn nld_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn unk eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn lim_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn