Neón
Ti neón ( /ˈniːɒn/ nee-on) ket maysa a kimiko nga elemento nga addan ti simbolo iti Ne ken atomiko a numero iti 10. Uray no daytoy ket maysa a kadawyan nga elemento iti law-ang, daytoy ket manmano laeng iti Daga. Daytoy ket saan a namarisan, nalpay a natakneng nga alingasaw babaen ti pagalagadan a kasasaad, ti neón ket agited ti naisangayan a nalabbaga - narangha a silnag no usaren kadagiti bassit a boltahe a neón a silnag a lampara wenno napigsa a boltahe a diskarga a tubo wenno dagiti neón a pakdaar a senial.[5][6] Daytoy komersial nga inalala manipud ti angin, a mabirukan daytoy iti bassit laeng a kadagupan.
Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti neón (Griegovέov (neón) kayatna a saoen ket "baro a maysa") ket naduktalan idi 1898 babaen ti Britaniko a kimiko a ni William Ramsay (1852–1916) ken Morris W. Travers (1872–1961) idiay Londres.[7] Ti neón ket naduktalan idi nagpalamiis ni Ramsay iti alagad ti tangatang aginggana idi nagbalin a likido, pinapudotanna manen ti likido ken tiniliwna dagiti alingasaw idi nagburek. Dagiti alingasaw a nagburekanna, a nairaman ti nitróheno, oksíheno, ken argon, ket dagiti pay kripton, senon, ken neón.[8] Ti pakailasinan, naraniag a nalabbaga a maris a sumngaw babaen ti alingasaw a neón no maikuriente a matignay ket napardasan a naammmoan; Ni Travers ket sinuratna ti, "ti gilayab iti krimson a lawag manipud ti tubo ket nangibaga ti bukodna a sarita ken maysa a makita nga agnaed ken saan a malipatan."[9]
Ti karasayan ti neón ket isu ti saanna a panakairaman ti napardas a panagusar para iti panagsilaw kadagiti linia dagiti Moore a tubo, a nagusar ti nitróheno ken dagitoy ket kinomersio iti nasapa a panawen ti 1900. Kalpasan ti 1902, ti kompania ni Georges Claude, nga Air Liquide, ket nagpatpataud a kas komersio idi ti kuantidad iti neon a kas naggapuan a produkto ti panagpabalin a likido ti angin, ken idi Disiembre 1910 ni Claude ti nangipakita ti moderno a neón a silaw a naibatay iti maysa a narikepen a tubo iti neón. Idi 1912, dagiti kumaduaan ni Claude ket nagrugrugida nga agilaklako kadagiti neón a diskarga a tubo a kas dagiti pakdaar a senial. Naipaammo dagitoy idiay Esdtado sUnidos idi 1923, idi adda dagiti dua a dakkel a neón a senial a naisangpet babaen ti maysa a Los Angeles nga aglaklako ti Packard a karro. Ti silnag ken ti arresto a nalabbaga a maris ket nakapabael ti neón a pakdaar ti maysa a naisangsangay no maipada kadagiti kadagiti kasuppiatan.[10]
Ti neón ket gapuanan ti nagruna a panakaawat ti katutubo dagiti atomo idi 1913, idi ni J. J. Thomson, a kas pasety ti panagsukisok kadagiti nagbuklan iti kanal nga anaraar, a nagipan kadagiti waig iti ion ti neón babaen ti magnetiko ken kuriente a lugar ken nagrukod kadagiti panagsalto babaen ti panagikabil ti potograpiko a plata kadagiti dalananda. Ni Thomson ket nakapaliiw kadagiti dua a naisina a takop iti lawag idiay potograpiko a plata (kitaen ti imahen), a daytoy ket nangitulding kadagiti dua a parabola iti panagsalto. Ni Thomson ket dimteng nga adda dagiti atomo ti neón nga alingasaw nga addaan ti nagatngato a masa ngem dagiti dadduma. Uray saan pay a naawatan ni Thomson idi a panawen, daytoy ti immuna a panakaduktalan kadagiti isotopo iti natalna nga atomo. Naaramid daytoy babaen ti panagusar ti narusanger a bersion iti maysa nga intrumento a tinawtawagan tattan a ti masa nga espektrometror.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammond, C.R. (2000). Dagiti elemento, iti Libro ti Kimiko ken Pisika maika-81 nga edision. CRC a pagmalditan. p. 19. ISBN 0849304814.
- ^ Preston-Thomas, H. (1990). "Ti Internasional a Pagrukodan ti Temperatura iti 1990 (ITS-90)". Metrologia 27: 3–10. Bibcode:1990Metro..27....3P. doi:10.1088/0026-1394/27/1/002.
- ^ "Section 4, Dagiti Tagikua ti elemento ken Inorganiko a Kompuesto; Panaglunag, panagburek, pamitluen, ken dagiti nakaro a temperatura dagiti elemento". CRC a Libro ti Kimika ken Pisika (maika-85 nga edision nga ed.). Boca Raton, Florida: CRC a Pagmalditan. 2005.
- ^ Magnetiko a suseptibilidad dagiti elemento ken inorganiko a kompuestos, iti Libro iti Kimika ken Pisika maika-81 nga edision, CRC a pagmalditan.
- ^ Coyle, Harold P. (2001). Gandat STAR: Ti Law-ang kadagiti Imam. Kendall Hunt. p. 464. ISBN 9780787267636.
- ^ Kohmoto, Kohtaro (1999). "Phosphors for lamps". Iti Shionoya, Shigeo; Yen, William M. Phosphor Handbook. CRC Press. p. 940. ISBN 9780849375606.
- ^ Ramsay, William, Travers, Morris W. (1898). "Iti Kumaduaan iti Argon". Dagiti Panagpatuloy iti Naarian a Gimongan iti Londres 63 (1): 437–440. doi:10.1098/rspl.1898.0057.
- ^ "Neón: Pakasaritaan". Softciências. Naala idi Pebrero 27, 2007.
- ^ Weeks, Mary Elvira (2003). Panakaduktalan dagiti Elemento: Maikatlo nga Edision (naimaldit manen). Kessinger Publishing. p. 287. ISBN 9780766138728.
- ^ Mangum, Aja (Disiembre 8, 2007). "Neon: Ababa a Pakasaritaan". New York Magazine.
ast_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn knc_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn