“Kaslaka met laengen maikkan iti award.” Inkidag ni Estrella. Dinillawna man ngatan ti kawesko. Kadduak a mangisursuro iti distrito ti San Tiburcio. Nagasgasat ketdi ta iti sentro ti assignmentna. Ngem kadatao, masapul pay la nga umuli iti bantay tapno laeng madanon ti pagadalan a yan dagiti ubbing.
Wen, maysaak a mangisursuro iti Licungan Primary School.
Immisemak laeng iti kinunana, nalipatan nan sa nga awarding ceremonies a talaga ti okasion ita. Ta iti daytoy nga aldaw, mapadayawan ti mangisursuro a modelo gapu iti napintas a gapuanan ken naaramidanda iti benneg iti edukasion.
“Apay ngata met nga i-require pay laeng ni Mr. Laurente nga umaytayo amin ditoy programa ket mabalin met a saan.” Kinuna manen ni Estrella. Ni Mr. Laurente a kunana ket isu ti agdama a division superintendentmi. Ti naganna ket Valeriano.
“Ti panangkita kano iti modelotayo tapno isu ti tuladen—as if…”
“Ket rumbeng koma a saan la maymaysa ti maikkan ti award. No sangapulo koma, bareng mairamanak met nga agrampa dita ngato with matching kaway-kaway.”
‘Tagtagarin ket mangrugin ti programa, timmakderen ti emceetayo.” Indussagko kenni Estrella ket dimakkel ti subsobna.
Timmakder ti emcee a nakaarwat iti lavender a casual a gown. Am-ammok ti rupana, ngem diak ammon ti naganna. Classmate ko idi. Idi kimmita kaniak ket inisemanak.
“Naimbag nga aldaw padak a mangisursuro. Iti daytoy nga aldaw, rambakantayo ti 88th Founding Anniversary ti dibisiontayo ken ti panakapadayaw iti Most Outstanding Teacher of the Year. Wen, iti daytoy nga aldaw, padayawantayo ti naisangsangayan a mangisursuro a nakaipaay iti kangatuan a kalidad iti propesion ti kina-maestra. Isuna ti mangisursuro a di nangisukat ti bannog, rigat ken sakripisio iti kuarta ken gin-awa. Inikkanna dagiti ubbing iti lawag a naiwawa iti pagsiriban.
Ngem tapno naan-anay a malukatan daytoy a programatayo iti daytoy nga aldaw, tumakdertayo amin iti panglukat a kararag a sarunuento metten iti panakakanta iti nailyan a kansiontayo.”
Napalabas
NARIKNAK ti kunada nga agtatapaw a ragsak idi maipaima kaniak ti maysa a surat a naggapu iti dibisionmi. Ti ahensia a nagtaudanna ket Ministry of Education. Agtawenak iti 23. Volunteer teachernak idi iti San Antonio Elementary School. Pagadalan a masarakan iti kaaruba ti barangaymi.
Nailanad iti surat a mapanak iti distritomi ta ibagada no sadino ti papanak a pagisuruan.
Balonko ti regget ken ragsak, napanak iti opisina ni Ms. Esmeralda Cristobal. Pinasungadannak met iti nasam-it nga isem kagiddan iti panangibalikasna iti : “Congratulations Ms. Edelina Sayged.”
Ngem diak ammo no nagbingngi ti isemko wenno naglabaga ketdi ti pingpingko idi imbaga a ti pagisuruak ket iti Licungan Primary School.
“Sadino daydiay, Ma’am.” Ammok a kabanbantayan daytoy a lugar—sursurong a kunada. Ket segun iti sarsarita, maysa nga aldaw ti pagpagnaen sakbay a makadanon. Diak ammo no eksaherado ngem maymaysa ti kayatna sawen, dagiti maipurpurwak ditoy ket dagiti mangisursuro nga addaan iti anus ken gagem kas maysa a maestra (mabalin pay a kunaen a dagiti kagurgurada a maestra). Ta no aginmamaestraka laeng, sigurado nga agikkatka.
Diak met malagipen no kasano ti panangsungbat idi kaniak ti district supervisormi. Ti ammok laengen ket idi adanakon iti balay nga agpakpakada kada Amang Kulas ken Inang Toning.
Saan nga agsangsangit ngem ammok a nadagsen ti barukong ni Inang.
“Mabalinmo ti agbabawi, adu pay ti gundaway a para kenka.” Kunana.
“Ti panagbabawi ket saan a nasapataan, Inang. Kaykayatko nga arakupen ti sinapataak.”
“Toning, ti rumbeng a panunotem ket ti kina-indaklan ta anakmo ta ti pangisurruana ket iti maysa a lugar a rumbeng a maikkan iti edukasion. Ti isurom sadiay ket dagiti agkasapulan, saan ket dagiti agngayangay laeng.”
“Agyamanak, Amang, maawatannak.”
“Inton bigat ket itulodka, nakkong.” Kinitana ti asawana. “Toning, tulongam ta anakmo a mangisagana kadagiti gargaretna ket naan-anay a maestran iti yuulina idiay Licungan.”
Aldaw ti Domingo idi nagrubbuatkami kenni Amang. Napanak pay naki-worship iti kapiliami sakbay a napankami. Kayatko a bussogen iti ispiritual ti kinataok tapno iti kasta ket natibkerek; bareng isursurotna ti emosion ken pisikalko.
Dua a darakkel a bag, sabali laeng ti dua a karton nga intugotko. Kinasapulan ni Amang ti tulong dagiti kasinsinko a da Anton ken Arky tapno maidanon dagitoy iti pangsabtan kaniak dagiti agnanaed iti Licungan.
Idi addakamin idiay Sawwangan, uppat a tangkiran a lalaki ti nagpakaammo nga isuda kano ti mangsabat kaniak. Nagyamanak kadakuada, inyam-ammok ni Amang ken dagiti dua a kasinsinko.
“Makaammoka la koman, Basti a mangsalaknib iti balasangko. Ipaimak kenkan ti seguridadna.” Kinuna ni Amang iti natangken a bosesna. Ammok nga ingagarana a pinalalaki ti bosesna.
“Wen, Apo, awan ti mangan-ano kenni Ma’am Edel idiay Licungan. Agserbi isuna iti masakbayanmi gapuna a serbianmi met isuna iti agdama.”
Sakbay a pimmanaw ni Amang, kinasaritanak iti nalapat. Sumarot dagiti naamaan a balikasna. No gayam umadayoka ket mariknam dagiti kaipapanan ti tunggal binatog. Adu ti pammalagipna kaniak, ngem maymaysa laengen ti malagipko ita.
“Dios ti kumuyog, Anak.”
Ket timmalikudak, simmurotak kadagiti uppat a taga-Licungan a nangawit kadagiti ramit, abasto ken gargaretko.
“Adayo kadi ti Licungan?” Indamagko idi adda ngata sangapulo a minutos a magmagnakami.
“Asideg laeng, Ma’am.” Kinuna ti maysa kadakuada nga idi agangay ket naammuak ti naganna nga Arsing.
Nakaangesak, ta biddut gayam ti nangnangegkon a sarita iti kinaadayo ti barangayda.
Ngem diak napanunot a taga-banbantay gayam ti kinasaritak. Ket ti asideg kadakuada ket tallo nga oras a magmagna. Ket no ti kas kaniak a di sanay a magna, a maminpat nga agsardeng, alaenna gayam ti lima nga oras.
Umuli iti bakras, kumalipkip iti bato, aguyas iti teppang ken lumagto kadagiti bato: daytoy ti dana nga agturong iti Licungan.
Diak binilangen no mano a bantay ti inulimi. Nakarkaro a diak binilang no namin-anoak a nagkararag ta kayatkon a makadanonkami.
“Asidegen?” Iti maminsan pay ket dinamagko manen. Mangrugin a kanen ti sipnget ti lawag. Kas maysa a balasang ket adda latta danagko, nangruna ket lalaki dagiti kadduak. Ngem kunada met ketdi a dida pulos manggundaway, uray mangiggem la koma iti ima. Ngem pagdanagak pay ket amanganto ketdi adda dagiti NPA a masalawanmi.
Diak ammo no pumudno ti mapanunotko, ta idi nakasalogkami iti maysa a karayan ket agin-inanakami, idi nangegko laengen dagiti karasakas ken arimpadek ti sumurok-kumurang 10 nga NPA.
“Kakaddua, marabiankayon.” Kinuna ti maysa nga amasona a nakaiggem iti M-16. Kas madlawak ket isu ti mangidadaulo kadakuada.
“Wen, Ka Lorna, sinukonmi ngamin ti kabarbaro a mangisuro iti pagadalantayo. Ni Ma’am Sayged.” Insungbat ni Basti nga awan man laeng ti naaripapak a panagbutengna.
“Nagsayaat a damag. Dakkel a tulong kadatayo ni Ma’am tapno mamuli ti panpanunottayo… saan laeng dagiti ubbing.” Kinitanak. “Ammok ti marikriknam, Ma’am, ngem dika madanagan, ta sabali ti aramidmi iti madamdamagmo iti baba.”
Ngem saan latta a mapukaw ti danag iti barukongko. Nangruna ket makitak dagiti igamda a nagdarakkelan.
Nakaangesak idi timmakderkami kada Arsing.
“Sige, Ka Lorna, yun-unamin. Ket ne, amangan no diminton makita ti dalanmi.”
“Ala, annadanyo ni Ma’am Edel, ipaayyo kenkuana ti panangilala ken panangtaripato.”
“Pakadayawanmi nga ipaay dayta kenkuana, Ka Lorna.”
“Sige ngarud, Apo, mapankamin.” Kinunak.
Pinaludipak ti rupa ni Ka Lorna idi pumanawkamin. Naamo ti rupana. Agtayag la ngata iti 5 flat, ket nupay pamudawen ngem adu garungyad iti rupana. Idi nasiputanna ti panangkitak ket inisemanak a kasla ketdin naalanan ti riknak a diakto ibagbaga kadagiti military nga adda nakitak nga NPA.
“Asidegtayon, Ma’am, bassit la nga anusen.” Kinuna ni Basti.
“Kasano ti kayatmo a sawen. Oras kadi pay a magmagnatayo?” Naidamagko.
Immisem, tinangadna ketdi ti bantay nga adda iti sanguananmi ket intudona daydiay.
“Iti dayta a bantay, Ma’am, maminsan laengen nga anges ket nakaulitayon.”
Nagyamanak, ta makitkitak dagiti kasla raniag sadiay a gapuanan ngatan ti panaglutlutodan iti pangrabii. Ket no makitkitakon, kayatna sawen, asidegen.
Nagnaak… agingga a nabannogak manen nga umul-uli. Mangallilaw gayam ti mata no dadduma. Nakurang maysa nga oras daydiay nga inulimi sakbay a nakadanonkami iti purokda.
Sinabatdakami dagiti agindeg iti lugarda. Nakurang sangagasutda ngata, agraman dagiti ubbing. Diakon inikkan importansia ti kinadungritda ken ti pay-odda. Ta ad-adda ti bannogko ti nariknak. Diak pay ket ammo no naalak pay ti immisem.
“Pagdagusak, Apo?” Isu ti malagipko nga indamag.
Nangitayag ti imana ti maysa a babai nga agtawen ngata iti trentay singko. Nagpasango sa innalawatna ti bag nga ig-iggamak.
“Idiay balay, Ma’am. Siak ni Imelda. Ala, umaykan ta aginanaka, ammok a nabannogkan.
Sinurotko ni Imelda, linabsanmi ngata ti tallo a balay idi nagsardeng iti batog ti balayda. Ti diding ken ti datarna ket naaramid kadagiti natablon a kayo. Napuskol ketdi ti panakaaramidna. Immunegkami ket nakitak ti salas ken ti kusina a sangsangkamaysa.
“Daytoy ti balaymi, Ma’am, ala, paspasensiaamon.”
“Awan problema kaniak, agpapada laeng ti kasasaadtayo. Sadino ngay ti pagturogak?”
Timmakder ket tinurongna ti maysa a kuarto a ti ruanganna ket maysa a lupot. Idi makaunegkami, nanindi daytoy iti lampa ket nakitak ti kuarto nga awanan iti kama. Kayatna sawen, iti datar a naaplagan iti ikamen ti pagiddaak.
Iti dayta a rabii, diakon kinabaelan a ginuyod ti ules iti napalaus a bannog, insigida a nairidepak iti maysa a gangganaet a pagtaengan. Diak narikna ti kersang ti datar a tabla.
SANGAPULO ket pito nga ubbing: innem a babai ken uppat a lalaki—dagitoy ti isurok iti grade one. Iti malem ket dagiti grade two a sangapulo ket waloda. Nagbassiten, kunkunak iti nakemko. Ngem ad-adda a nakatiliwan ti imatangko iti di pay nalabaan a kawesda.
Tunggal maysa ket pinatakderko tapno yam-ammoda ti bagida. Natulnogda ketdi a nangibaga kadagiti naganda.
“My name is Alesandra Buy-ongan, I am ten years old, I thank you.” Kinuna ti maysa nga ubing sa nagsublin iti tugawna.
“A, e, Alesandra. Dikan sa pay nagdalus iti imam. Ammoyo class, no umaykayo iti school, masapul a neat kayo. Agdigoskayo. Saan nga atiddog ti kukoyo ta ngumisit ta napunno ti daga. Pagumokan dayta ti makunkuna a germs.” Cleanliness ti ibagbagak.
Timmakder ni Alesandra sana kinita dagiti kukona. Makasangsangit ngata ta kasla nangegko ti panagsinglotna.
“Ma’am, sorry, nagdigosak met itay, ngem nakuyasyasak ngamin itay agpakastoykami.”
“Sadino ti naggapuanyo, ket ditoy met iti arubayan ti schooltayo.”
“Siak ngamin Ma’am ket naggapu pay idiay Takneng, alas sais ti parbangon idi nangrugikami a magna ta pagisu a nadanonmi ti flag raising ceremony.”
Naammuak agangay, nga agriingda gayam dagitoy nga ubbing iti alas singko ti parbangon a kagiddan (wenno umun-una pay) dagiti dadakkelda. Agisaganada kadagiti balonenda a kamote wenno saba, alas sais iti parbangon ket rugianen ti agarup sangapulo ket lima nga ubbing ti magna iti bimmituka a dalan nga umay ditoy, lasaten ti tallo a rangtay, kumalipkip iti bantay tapno laeng makasambot iti basa. Daytoy ti kaasitgan a pagadalan kadakuada—ti magna iti maysa ket kaguddua nga oras.
Nasirnaat pay laeng ita. Ket kasanon no panagtutudon?
Kasla siak ti nabainan iti sanguanan ni Alesandra.
Ti sakripisiok nga immuli ditoy nga agisuro ket awan gayam iti kitkitda tapno laeng umayda agadal. Sa ita, dildillawek pay ti kinarugit ti kukoda.
Iti panaglabas ti aldaw, natakuatak a ti panangisuro kadagiti ubbing ditoy ket saan laeng iti panagbasa iti ABAKA wenno ‘A is for Apple’, wenno 1 plus 1 equals two. Wenno panangisuro kadakuada iti kanta a Bayang Magiliw ken panangikabisa iti Panatang Makabayan.
Ti adal ket saan iti bibig a rummuar no di ket maimula iti pusoda. A maammuanda a ti letra ket lawag ken ti numero ket biag.
Ket maragsakanak ta dengdenggendak.
Ket bareng mautobda a ti lubong ket saan laeng a pagpatakderan ti kalapawda.
Saanen a nagbalin a buribor dagiti aldaw nga aglabas kaniak. Nautobko a ti propesion ket saan a trabaho, no di ket karbengan ken rebbengen.
No panawen ti panagtutudo a mapupokda iti tallo a bulan ta awan ti makalasat iti dakkel a karayan. Mapupokak met iti uneg iti tallo a bulan. Ket no agsidada iti pusi ti balatong wenno utong a nalaokan iti uggot ti kamote wenno sayote. Isu met kaniak.
Naimas met—iti damona, ngem nairuam met laeng ti dilak iti nalab-ay a raman.
Ket no tiempo ti panagaani… makianiak met.
“Nee, Ma’am, nakaiggemka met ti gumpay. Dimo kunaen a makigapaska met kadakami ditoy bantay.” Ni Manong Mandong ti nagkuna. Baro pay. Ngem saan nga agar-arem kaniak. Maestranak ngamin kano.
Iti ulok ket ti payabyab a kawayan a kasla ulo ti uong ti panakaaramid. Iti imak a nakaiggem ti kumpay ket ti polo a long sleeves tapno di unay magarungyadan iti natadem a dawa ken bulong ti pagay. Inpagatangko daytoy kenni Amang.
“Awan met kuaek, Manong. Maan-ano, aya, a mawatwat dagitoy ramayko ken mabalikkog met bassit daytoy bukotko.” Insungbatko. “Ken, ikkandakto ti bulnosko, wen. Iyawidkonto ta ipasawko kenni Amang idiay baba.”
“Ay ket, saandaka a pawilan iti kalikagummo, Ma’am. Ala man ngarud, tapno iti kasta ket maisuronakami iti umno a panaggapas.”
“Awan ti maisurok kadakayo iti panagtalon, ta adda iti ramay ti panagtalon. Sikayo ketdi ti mangigiya kaniak. An-anusandak ta nabuntogak.”
No iladawak ti panakipasetko kadakuada… naragsak. Ta isu la daytoyen ti linglingayko. Ta ania koma ti lailang ditoy ket awan met ti mall a mapasiar. Awan ti baybay a paglanguyan. Awan ti computer a pag-internetan. Daytoy laeng ti rikus ti biag ti maysa a mangisursuro iti sursurong: makariing iti bigat ket mangan—agisuro iti bigat ket mangan—agisuro iti malem—agawid iti alas kuatro, ket mangan.
Iti rabii ket agtangtangadakto laengen a mangkitkita kadagiti bituen ta awan metten aramidek. No mannaniwak koma ket adun a daniw ti naaramidko gapu iti kinaraniag ti bituen ditoy surong.
Awan telebision, awan radio, awan pagiwarnak—awan ti koriente.
Aw-awagak daytoy a panagbiag iti—serenidad.
Nairuamak kadi met laeng daytoy a wagas ti panagbiag? Ti sungbatko—wen.
No agawidak ket ginabsuon ti ipasarabok kada Amang ken Inang. Adda lima kaban ti irik. Maysa a sako ti abokado. Maysa a sako ti papaya. Adda pay pinya. Sayote, kamote, orkidias ket dadduma pay. Ay wen, dagiti kardis, balatong, ken utong.
No idi damo ket binulannak nga agawid, ngem idi bumayag ket tunggal tallo a bulan. Ket no agdinnakkel ti danum iti Amburayan ket innem a bulanen. Ayna, nagdarakkelanen ti gurongko iti kaaddak ditoy. Bay-amman ta make-up ken foundation.
Diak koman napupuotan ti kabayagko ditoyen ngem idi nagsaritakami kenni Estrella iti maysa a seminar nga inatendaranmi.
“Apay ngay nga awan met laengen ti madamagko a panag-long tablemo.” Kinunana.
Long table? Ket kasano nga agkasarnak no awan met kaayan-ayatko. Asino ngarud ti mangarem kaniak no aggigianak met iti banbantay. Dagiti babbaro sadiay ket managbabainda met amin. Ipagarupda a diosanak a masapul laeng a dayawen, saan ket nga asawaen. Duldogda.
Mano tawenkon? Ay, diak kayat a lagipen. Ti kaaddak iti surong ket nasuroken a duapulo a tawen. Ngem iti langa… diak ammo no rumbeng a pabasulek ti kinangato ti lugar a pagisursuruak ta simmabunganay metten dagiti gurongko, nakersang payen dagiti kudilko ta mairumak metten a maki-ammoyo. Ket toy barukongko, dakkel koma a ngem dulpak metten.
Ket ti saludsod, mangasawanak pay ngata? Ay, ti rumbeng a saludsod ket no adda pay mangarem kaniak santo mangasawa kaniak.
“Friend, dika metten nagtagari,” indusag ni Estrella.
“Dandanin, Estrel… abaykanto wen.”
Kalpasan daydi a siminar, dimteng kaniak ti maysa a gasat. Papaayabannak ni Ms. Cristobal a district supervisormi. Adda kano napintas a damagna para kaniak.
“Mano tawenen nga agisursuron idiay Licungan Primary School, Miss Sayged?”
“23 years, Ma’am.”
“Adda kadi diary nga insuratmo bayat iti panaggianmo sadiay?”
“Awan Ma’am.”
“You should have. You know, saan amin ket naikkan iti opportunity a makaisuro kas pudno a maestra. Ket iti dayta a banag, I respect you a lot.”
“Thank you, Ma’am.” Daytoy lattan ti malagipko a naisungbat. Kastoy a talagan sa ti adda masteralna, nalaing a kumurimes ti balikas. Ammona ti rumbeng nga isawang tapno maingato ti morale ti maysa a tao nupay daytoy ket padagsen koma kenkuana.
“Ania mariknam no ibagak nga i-transferkan iti pagisuruam. Maragsakanka kadi wenno maladingitan?”
“Ma’am!” Diak ammo ti isungbatko. Saannak nakasagana iti kastoy a pagteng. Ita ngatan nga agdesisionnak. Ket no itan, panawanak kadin ti kuartok idiay Licungan Primary School; dagiti ubbing nga isursurok sadiay. Di ketdin, idi damo ket daytoy ti tagtagiurayko. Ti pumanaw iti nasulinek a lugar ket mapanak iti yan ti pudpudno a lubong.
“Kas namnamaek, dika a makatagari. Ammok ngamin a ti panagisurom sadiay ket saan a gapu iti adalmo a masapul nga yadalmo kadakuada… no di ket ti kinataom a nagsulbod sadiay. Sometimes, ti dimo kayat iti damo ket isu ti dimo kayat panawan iti udina. Dayawenka la unay Miss Sayged. Ngem dika madanagan, ikkanka ti panawen tapno usigen a nalaing ta riknam.”
“Thank you, Ma’am.” Timmakderak. Agpakadaak koman idi adda ti impakamakamna.
“Ngem gayam, dimo liplipatan ti Foundation Anniversary ti divisiontayo ken ti panakapadayaw iti Most Outstanding Teacher of the Year. Miss Sayged, you presence is highly anticipated.”
“Thank you, Ma’am.”
Agdama
KET ita, kayatko nga awagan ti Most Outstanding Teacher iti divisiontayo. A teacher who holds distinction in her career by providing the children and youth with her innermost dedication. A truly model for us teachers. Ti naganna ket gagangay ngem nagaweng. Saan a namulitan iti aniaman a mantsa, impakatna ti silaw a di nadepdep uray iti nasipnget a panawen.
Ladies and gentlemen… I am honored to present to you, the Most Outstanding Teacher of Year… Miss… Marissa Valdez iti Santa Cruz Community School!”
Timmakder amin a guest nga adda iti sango, timmakder dagiti kaab-abayko a mangisursuro, ket timmakderak met tapno padayawan ti modelo a mangisursuromi iti daytoy a tawen.
Manipud iti sango a tugaw ket timmakder ni Miss Valdez. Nakakawes iti casual a long dress, maris nangisit. Anian a pintasna.
“Oy, tumakderka met, a.” Kinunak kenni Estrella a di pay gayam timmakder.
“Hmm, apay koma a tumakderak ket para kaniak, saan nga isu ti Most Outstanding Teachertayo. Nagigian met laeng iti Central School a nagisursuro. Nagindodonar metten kadagiti lamisaan ken tugaw para iti pagadalan. Nabaketan a balasang ket agretiron iti daytoy sumaruno a tawen… isu kanon ti pagibasaran ti Outstanding Teacher.” Nagkuribibi.
“Ket asino koma?”
“Ket sika, a, koma…”
Diak ammo no mangpaspasablog laeng kaniak ni Estrella—ngem naragsakanak.
Diakon sinaludsod no apay. Ti ketdi malagipko, ket dagiti estudiantek idiay Licungan Primary School nga ammok a masmasdaaw no apay nga awanak ita.
Ngem di bale, addanakto metten inton bigat a mangisuro kadakuada.
GIBUS
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ceb_Latn