Ti Rio de Janeiro (
/
ˈ
r
iː
oʊ
d
eɪ
ʒ
ə
ˈ
n
ɛər
oʊ
/ wenno
/
ˈ
r
iː
oʊ
d
eɪ
dʒ
ə
ˈ
n
ɛər
oʊ
/; Brasiliano a Portuges:
[ˈhi.u dʒi ʒaˈne(j)ɾu],
[1] Karayan ti Enero), kadawyan a mmakunkuna a kas ti Rio,
[2] ket isu ti lkapitolio a siudad ti
Estado iti Rio de Janeiro, ti maikadua kadakkelan a siudad ti
Brasil, ken ti maikatlo a
kadakkelan a metropolitano a lugar ken aglomerasion idiay
Abagatan nga Amerika, nga adda dagiti agarup a 6.3 a riwriw a tatto iti uneg ti maitutop a siudad,
[3]
[4] a makaaramid daytoy ti
maika-6 a kadakkelan idiay Kaamerikaan, ken ti maika-26 iti lubong.
[5] Ti Rio de Janeiro ket nagbalin a nagbalayan ti
Lugar a Tinawtawid ti Lubong a nanaganan ti "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay," a kas inted babaen ti
UNESCO idi 1 Hulio 2012 iti kategoria a Kultural a Ladawan ti Daga. Ti panagikeddeng ket naala babaen ti komite a tagtagikua ti organisasion. Ti panakaiyebkas ket naibaga idiay timpuyog iti San Petersburgo, Rusia.
[6]
Ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti Brasil para kadagiti gangani a dua a siglo, manipud idi 1763 aginggana idi 1815 idi las-ud ti
Portuges a
panawen ti panagkolonia, idi 1815 aginggana idi 1821 a aks ti kapitolio ti
Nagkaykaysa aPagarian iti Portugal, Brasil ken Algarves, ken idi 1822 aginggana idi 1960 a kas maysa anawaya a pagilian. Ti Rio ket naparboan ti nagan a
Cidade Maravilhosa wenno "Nakakaskasdaaw a Siudad."
Ti Rio de Janeiro ket mangirepresenta ti maikadua a kadakkelan a GDP iti pagilian
[7] (ken maika-30 a kadakkel iti lubong idia 2008),
[8] nga adda ti nakarkulo ti agarup a R$ 343 bilion (IBGE/2008) (gangani US$ 201 bilion), ken daytoy ti kuartel dagiti dua a kangrunaan a kompania ti Brasil – ti
Petrobras ken
Vale, ken dagiti nangruna a kompania ti lana ken telepono idiay Brasil, ken ti pay kadakkelan apagyanan dagiti midia ken komunikasion a kompania iti Latin nga Amerika, ti
Dagiti Globo nga Organisasion. Ti pagbalayan kadagiti adu nga unibersidad ken patakder, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sentro ti panagsukisok ken panagrang-ay idi Brasil, a pakaidagupan ti agarup a 17% ti nailian a sientipiko a panagpataud – segun ti 2005 a datos.
[9]
Ti Rio de Janeiro ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad idiay akin-abagatan a hemisperio ket naamammoan daytoy para kadagiti masna a panakaidissona, dagiti
karnabal a panagramrambak,
samba,
Bossa Nova, dagiti
balneario nga igid ti baybay
[10] a kas ti
Barra da Tijuca,
Copacabana,
Ipanema, ken
Leblon. Adda dagiti kadayegan a dulon a maipatinayon kadagiti igid ti baybay ket mairaman ti higante nga estatua ni
Ni Kristo a Mangsubsubbot ('Cristo Redentor') idiay tuktok ti bantay
Corcovado, a nainaganan daytoy a kas maysa kadagiti
Baro a Pito a Siddaaw iti Lubong; bantay
Sugarloaf (Pão de Açúcar) nga adda dagiti naisagayad a karrona; ti
Sambódromo, ti maysa a permanente a naliniaan dagiti pagtugtugawan a kalsada ti pagparadaan a naus-usar iti laus-ud dagiti Karnabal; ken ti
Maracanã nga Estadio, maysa kadagiti
kadakkelan nga estadio ti putbol iti lubong. Ti
2016 a Kalgaw nga Olimpiada ket maitignayto idiay Rio de Janeiro, a daytoy ket mangmarka ti umuna a panangsangaili iti daytoy a pasamak ti siudad iti Abagatan nga Amerika.
[11] Idi 12 Agosto 2012, iti
2012 a panakalpas a seremonia ti Kalgaw nga Olimpiada, ni Mayor
Eduardo Paes ket nanagawat ti
Wagayway iti Olimpiada, babaen ken ni
Jacques Rogge, manipud ti
Mayor ti Londres, a ni
Boris Johnson. Ti Estadio Maracanã ti Rio ket mangisangailinto pay ti kinaudi a panagsalisal para iti
2014 Sangalubongan a Copa ti FIFA .
[12] Ti Rio de Janeiro ket mangisangaili pay ti
Sangalubongan nga Aldaw ti Katutubo intono 2013.
[13]
lmo_Latn unk lin_Latn kab_Latn srd_Latn ban_Latn kab_Latn gla_Latn mai_Deva azj_Latn lin_Latn mos_Latn azj_Latn ban_Latn ilo_Latn unk lin_Latn kab_Latn srd_Latn ban_Latn kab_Latn gla_Latn srd_Latn azj_Latn lin_Latn mos_Latn azj_Latn ban_Latn pag_Latn tso_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn tpi_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk ilo_Latn ilo_Latn kmb_Latn cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn scn_Latn gla_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn unk