APENDISE
“Kararua” anna “Espiritu”
—Anni Talaga Kebalinanna?
ANNI i manonomu nu maginnam i termino ira nga “kararua” anna “espiritu”? Aru i mangurug nga imortal anna ari masingan i kararua anna i espiritu nga egga ta unag na baggi tam. Kurugadda nga nu matay i tolay, mesinna yaw ta baggina. Megafu ta napakaru i mangurug taw, makaddag ira nu mammuadda nga ari gabba pulus ituttuddu na Biblia yatun. Anni gafu i kararua, anna anni i espiritu segun ta Biblia?
I ITUTTUDDU NA BIBLIA MEYANNUNG TA KARARUA
Ikonsidera tam labbi i kararua. Ammum ngana nga Hebreo anna Griego i lengguahe nga neyusa turi ta netura i Biblia. Neyusa na nattura ira tu Biblia i Hebreo nga termino nga neʹphesh onu i Griego nga termino nga psy·kheʹ nu iturada i meyannung ta kararua. Mabibbig tu maturu nga 800 beses yaw nga dua nga termino ta interu nga Katurakan. Nu gigiammuammu nu anni talaga i ituttuddu na Biblia meyannung ta “kararua,” malippawamu nga i kaya na kagian yatun ay (1) totolay, (2) aya-ayam, onu (3) inango na tolay onu na ayam. Innattam gafu i karuan ira nga teksto nga mamakurug taw nga nadduruma nga kebalinan na kararua.
Totolay. “Danuri i walu nga tolay [psy·kheʹ] nga nattakay ta barangay ay napaliag ta paddakal na danum.” (1 Pedro 3:20) Nebalittag i termino taw nga “psy·kheʹ” onu kararua, bilang totolay
Aya-ayam. Meyannung ta pammaratu, mabibbig tam ta rekord na Biblia: “Kabalinna ay kinagi na Dios: ‘Mapalattuag nakuan ta danum ira i siggamatolay nga pinaratu ira [“kararua,” footnote], anna i minakkagag ira nga pinaratu ay makkagag nakuan ta utun na davvun anna ta gukag na langi.’ Kabalinna ay kinagi na Dios: ‘Mapalattuag nakuan ta davvun i siggamatolay ira nga pinaratu [“kararua,” footnote] segun ta klaseda, masippo nga aya-ayam anna makkarekay anna simmaron nga aya-ayam na davvun segun ta klaseda. Anna nesimmu i kunnatun.” (Genesis 1:20, 24) Taw nga teksto, nakagi tu “kararua” i manango, masippo nga aya-ayam, anna simmaron nga aya-ayam. Nagalan gapa tu kararua i mammanù anna karuan paga ira nga ayam ta footnote na Genesis 9:10; Levitico 11:46; anna Numeros 31:28.
Inango na tolay. Nu karuan, i termino nga “kararua,” tukuyanna i inango na tolay. Netuddu ni Jesus: “I makkakenga ta inango [psy·kheʹ] na ay mapawan na noka. Ngem i mapawan na i inango [psy·kheʹ] na megafu niakan, ay maleran na i kurug nga inango.” (Mateo 10:39) Nebalittag i termino taw nga “psy·kheʹ” onu kararua, bilang inango nga awayya mapawan onu malegan na tolay. Ikonsideram gapa i kinagi ni Jesus: “Iddukan nà na Yama megafu ta agga-paran ngà nga mangiyawa ta inango [psy·kheʹ] ku.” (Juan 10:17) Agga-paran nga nesakrifisio ni Jesus i kararua, onu inangona para ta totolay. Taw ira nga teksto, manawag nga inango na tolay i tukuyan na termino nga kararua. Mabibbig ta Mateo 10:39; Juan 15:13; anna 1 Juan 3:16 i angngarigan ira ta kunnaw nga kebalinan na “kararua.”
Nu gigiammuammu paga tu mapia i Biblia, masingammu nga awan pulus tu koneksion na termino nga “imortal” onu “mannanayun” ta termino nga “kararua.” Mabibbig lallagu ta Katurakan nga mortal i kararua, kaya na kagian, matay yatun. (Ezekiel 18:4, 20) Yari tu, kagian na Biblia tu “natay nga kararua” i tolay nga natay.
I ITUTTUDDU NA BIBLIA MEYANNUNG TA ESPIRITU
Innattam gapa nu kunnasi nga neyusa na Biblia i termino nga “espiritu.” Nonopan na karuan nga i “espiritu” ay tanakuan nga termino laman para ta “kararua.” Ngem ari tu kunnatun. Segun ta Biblia, manawag nga tanakuan i “espiritu” ta “kararua.” Anni i naddumadda?
Neyusa na nattura ira tu Biblia i Hebreo nga termino nga ruʹach onu i Griego nga termino nga pneuʹma nu iturada i meyannung ta “espiritu.” Ipasingan mismu na Katurakan i kebalinanna yaw ira nga termino. Angngariganna, kagian na Salmo 104:29: “Matay ira nu ariam-mu i inango [ruʹach] da, anna manoli ira ta gavu nga naggafuad-da.” Kagian gapa na Santiago 2:26 nga ‘natay i baggi nu awan tu espirituna [pneuʹma].’ Taw ira nga bersikulo, tukuyan gafu na ruʹach onu pneuʹma i fuersa nga mangiyawa tu inango ta baggi. Nu awan tu espiritu, natay i baggi. Yari tu, ta Biblia, nebalittag tu “espiritu” anna “fuersa,” onu fuersa na inango i termino nga ruʹach. Angngariganna, meyannung ta Delubio turi ta katiempo ni Noe, kinagi na Dios: “Mangiyangenà tu delubio na danum ta davvun tape madaral ta utun na davvun ngamin nga pattag nga egga inangona [ruʹach].” (Genesis 6:17; 7:15, 22) Tukuyan gafu na “espiritu” i ari masingan nga fuersa nga mangiyawa tu inango ta ngamin nga pinaratu.
Ari nga naggitta i kararua anna espiritu. Kawagan na baggi i espiritu nu kunnasi nga kawagan gapa na radio i kuryente tape maffunsina. Tape mas mantindiammu, nonopammu i de-bateria nga radio. Nu ipem i bateria tatun nga radio tapus patukammu, magguni yatun megafu ta kuryente nga egga ta bateria. Ngem nu awan tu bateria, ari nga magguni i radio. Ari gapa nga magguni i de-kuryente nga radio nu malaffu ta saksakan. Kunnatun i nekegittan na espiritu
Ta Lucas 23:46, nekulle ni Jesus turi ta aranni ngana nga matay: ‘‘Ama! Iyalawa ku nikaw i espiritù!’ Ta pakkagi na taw, nari ngana i inango na.’ Nu manaw i espiritu ta baggi, matay i baggi anna manoli ta naggafuanna
Talaga nga makapabannay nga mammuan nga yatun mismu i kuan ni Jehova para ta ‘ngamin nga natay ira’! (Juan 5:28, 29) Ta tiempo na paginnolay, magangngua si Jehova tu bagu nga baggi na natay nga tolay tapus ipena tatun i espiritu, onu fuersa na inango tape matolay. Talaga nga makapagayayya yatun nga aggaw!
Nu kayàmu i makagigiammu tu aru paga meyannung ta nu kunnasi nga neyusa ta Biblia i termino nga “kararua” anna “espiritu,” innammu i brosiur nga Ano ang Nangyayari sa Atin Kapag Tayo ay Namatay? anna i pahina 100-105; 158-162 na libru nga Nangangatuwiran Mula sa Kasulatan nga parehas nga nepublisa na Saksi ni Jehova.
pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn kea_Latn ilo_Latn tgl_Latn