KAPITULO 4
Apay a Raementayo ti Autoridad?
“Padayawanyo dagiti amin a kita ti tattao.”—1 PEDRO 2:17.
1, 2. (a) Apay a marigatantayo no dadduma a mangraem iti autoridad? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo?
NAPALPALIIWMO kadin ti reaksion ti maysa nga ubing no adda maipaaramid kenkuana a talaga a dina kayat nga aramiden? Nalabit nalawag a makitam iti rupana ti panagkedkedna. Mangmangngegna ti ibagbaga ti amana, ken ammona a rumbeng a raemenna ti autoridad ti amana. Ngem iti daytoy a gundaway, saanna a kayat ti agtulnog. Kastatayo no dadduma.
2 Saan a kanayon a nalaka a raemen ti autoridad. Marigatanka kadi no dadduma a mangraem kadagidiay addaan iti autoridad kenka? No wen, saanka nga agmaymaysa. Agbibiagtayo iti panawen a manmanon dagiti mangraraem iti autoridad. Nupay kasta, kuna ti Biblia a masapul a raementayo dagidiay addaan autoridad kadatayo. (Proverbio 24:21) Kinapudnona, nasken nga aramidentay dayta no kayattayo ti agtalinaed iti ayat ti Dios. Gagangay laeng a rumsua ti sumagmamano a saludsod. Apay a nagrigat no dadduma a raemen ti autoridad? Apay nga iparebbeng ni Jehova daytoy kadatayo, ken ania ti tumulong kadatayo nga agtulnog? Kamaudiananna, kadagiti ania a wagas a maipakitatayo ti panagraemtayo iti autoridad?
NO APAY A NARIGAT
3, 4. Kasano a nangrugi ti basol ken kinaimperpekto, ken apay a ti kinaimperpekto pagbalinenna a narigat a raemen ti autoridad?
3 Usigentayo iti apagbiit ti dua a rason no apay a mabalin a narigat a raemen dagidiay addaan iti autoridad. Umuna, imperpektotayo; maikadua, imperpekto met dagiti tattao nga addaan iti autoridad. Nangrugi ti basol ken kinaimperpekto ti tao manipud pay idi un-unana a panawen idiay minuyongan ti Eden idi sinupring da Adan ken Eva ti autoridad ti Dios. Nangrugi ngarud ti basol babaen ti panagsukir. Uray ita, adda naikasigudan a pagannayasantayo nga agsukir.—Genesis 2:15-17; 3:1-7; Salmo 51:5; Roma 5:12.
4 Gapu ta managbasoltayo, nalaka laeng nga agbalin a natangsit ken napalangguad ti kaaduan kadatayo, idinto ta ti kinapakumbaba ket maysa a galad a nasken nga ikagumaantayo a patanoren ken salimetmetan. Uray no adu a tawenen a simamatalek nga agserserbitayo iti Dios, posible latta nga agbalintayo a nasukir ken napalangguad. Kas pagarigan, panunotem ti napasamak ken Kore. Simamatalek ni Kore a nakipagsagaba iti ili ni Jehova iti adu a rigat. Nupay kasta, kinalikagumanna ti dakdakkel nga autoridad ket sidudursok a nangilungalong iti iyaalsa maibusor ken Moises, ti kaemmaan a tao idi a panawen. (Numeros 12:3; 16:1-3) Panunotem met ni Ari Uzzias. Sipapalangguad a simrek iti templo ni Jehova ket isu ti nangannong iti sagrado a pagrebbengan nga agpaay laeng kadagiti padi. (2 Cronicas 26:16-21) Nadusa dagiti kasta a tao gapu iti panagsukirda. Ngem agserbi a pakaballaagantayo ti dakes a pakasaritaanda. Nasken a parmekentayo ti kinatangsit ta lapdannatayo dayta a mangraem iti autoridad.
5. Ania dagiti saan nga umiso a nangaramatan dagiti imperpekto a tattao iti autoridadda?
5 Iti sabali a bangir, dagiti met laeng imperpekto a tattao nga addaan iti autoridad ti mapabasol no apay a naksayan ti panagraem dagiti tattao iti autoridad. Adu dagiti agtuturay a naulpit, naranggas, wenno manangirurumen. Kinapudnona, iti pakasaritaan ti tao adu dagidiay di umiso ti panangusarda iti bilegda. (Eclesiastes 8:9) Kas pagarigan, naimbag ken napakumbaba ni Saul idi pinili ni Jehova nga agbalin nga ari. Nupay kasta, nagbalin a napalangguad ken naimon; indadanesna ti matalek a lalaki a ni David. (1 Samuel 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Idi agangay, nagbalin ni David a maysa kadagiti kasayaatan nga ari ti Israel, ngem di umiso ti panangaramatna iti autoridadna idi inagawna ti asawa ni Urias a Heteo ken impaibaonna dayta nga awanan basol a lalaki iti disso a kapigsaan ti gubat tapno matay. (2 Samuel 11:1-17) Wen, no dadduma saan nga umiso ti panangaramat dagiti tattao iti autoridadda gapu ta imperpektoda. Ket nakarkaro pay dagiti agtuturay nga awanan panagraem ken Jehova. Kalpasan a dineskribirna ti pamay-an dagiti dadduma a Katoliko a papa a nangiwayat iti sapasap a panangidadanes, insurat ti maysa nga estadista a Briton: “Ti pannakabalin posible a mangituggod iti kinadakes, ket ti naan-anay a pannakabalin sigurado a mangituggod iti kinadakes.” Gapu ta kasta, usigentayo daytoy a saludsod: Apay a rumbeng a raementayo ti autoridad?
APAY A RAEMENTAYO TI AUTORIDAD?
6, 7. (a) Ti ayattayo ken Jehova tignayennatayo a mangaramid iti ania, ken apay? (b) Ania a kababalin ti ramanen ti panagpasakup, ken kasanotay a maipakita dayta?
6 Ti kangrunaan a makagapu a rumbeng a raementayo ti autoridad ket nairamut iti ayat—ti ayattayo ken Jehova, iti padatayo a tao, ken uray iti bagitayo. Gapu ta ay-ayatentayo ni Jehova a nangnangruna ngem iti aniaman, kayattay a paragsaken ti pusona. (Proverbio 27:11; Marcos 12:29, 30) Ammotayo a ti kinasoberanona, wenno ti kalinteganna a mangituray iti uniberso, ket nakarit ditoy daga manipud idi napasamak ti iyaalsa idiay Eden ket ti kaaduan iti sangatauan dimmasigda kenni Satanas ken linaksidda ti turay ni Jehova. Pagrag-oantayo ti dumasig ken Jehova. Matukay ti pusotayo no mabasatayo dagiti nangayed a sasao a masarakan iti Apocalipsis 4:11. Silalawag a maawatantayo a ni Jehova ti maikari nga Agturay iti uniberso! Bigbigentayo ti kinasoberano ni Jehova babaen ti panagpaituraytayo kenkuana iti inaldaw a panagbiagtayo.
7 Ti kasta a panagraem kaipapananna ti panagtulnog ken panagpasakup. Sidadaantayo nga agtulnog ken Jehova gapu ta ay-ayatentayo. Nupay kasta, adda dagiti tiempo a saan a nalaka ti agtulnog. Kadagita a gundaway, nasken a sursuruentayo ti agpasakup, kas iti ubing a nadakamat iti umuna a parapo. Laglagipentayo a nagpasakup ni Jesus iti pagayatan ni Amana uray no kasla narigat unay nga aramiden dayta. “Saan koma a ti pagayatak, no di ket ti pagayatam ti maaramid,” kinunana iti Amana.—Lucas 22:42.
8. (a) Kaaduanna, ania ti ramanen ti panagpasakup iti autoridad ni Jehova, ken ania ti mangipakita no kasano ti panagrikna ni Jehova maipapan iti daytoy? (b) Ania ti makatulong kadatayo a mangipangag iti balakad ken mangawat iti disiplina? (Kitaem ti kahon nga “ Imdengam ti Pammatigmaan ket Awatem ti Disiplina.”)
8 Siempre, saan a makisasao ita ni Jehova iti tunggal maysa kadatayo; us-usarenna ti Saona ken dagiti tattao a pannakabagina ditoy daga. Kaaduanna ngarud a maipakitatayo ti panagpasakup iti autoridad ni Jehova babaen ti panangraem kadagiti tattao nga inikkanna iti autoridad wenno pinalubosanna a maaddaan iti autoridad kadatayo. No supringentayo dagita a tattao—kas koma no ditay awaten ti Nainkasuratan a balakad ken pannubngarda—ni Jehova ti supsupringentayo. Idi nagtanabutob ken immalsa dagiti Israelita maibusor ken Moises, iti imatang ni Jehova isu a mismo ti binusorda.—Numeros 14:26, 27.
9. Apay a ti ayattayo iti padatayo a tao tignayennatayo a mangraem iti autoridad? Iyilustrarmo.
9 Raementayo met ti autoridad gapu iti panagayattayo iti padatayo a tao. Kasano a kasta? Bueno, ibagatayon a maysaka a soldado. Ti panagballigi ti buyotyo, uray ti mismo a biagmo ken dagiti amin a padam a soldado, ket mabalin nga agpannuray iti pannakitinnulong, panagtulnog, ken panangrespeto ti tunggal soldado kadagiti opisiales. No dika agtulnog wenno agpasakup, mabalin nga agpeggad amin dagiti padam a soldado. Pudno, dagiti buyot ti tao ket mangyeg iti nakaro a panangdadael ditoy lubong. Nupay kasta, addaan ni Jehova kadagiti buyot a bin-ig a kinaimbag ti itdenda. Iti Biblia, ginasut a daras a naawagan ti Dios kas “Jehova ti buybuyot.” (1 Samuel 1:3) Isu ti Komandante ti nagdakkel a buyot dagiti mannakabalin nga espiritu a parsua. No dadduma, dagiti adipen ni Jehova ditoy daga ket mayarig iti buyot. (Salmo 68:11; Ezequiel 37:1-10) No supringentayo dagiti tattao nga inikkan ni Jehova iti autoridad kadatayo, saan ngata a pagpegpeggadentayo dagiti padatayo a naespirituan a soldado? No supringen ti maysa a Kristiano dagiti nadutokan a panglakayen, mabalin nga agsagaba met dagiti dadduma pay a kameng ti kongregasion. (1 Corinto 12:14, 25, 26) No agrebelde ti maysa nga anak, mabalin nga agsagaba ti amin a miembro ti pamilia. Ngarud, maipakitatayo ti ayat iti padatayo a tao babaen ti panagraem ken pannakikooperar.
10, 11. Apay a ti panangpampanunot iti pagimbagantayo tignayennatayo nga agtulnog iti autoridad?
10 Raementayo met ti autoridad agsipud ta pagimbagantayo dayta. No bilinennatayo ni Jehova nga agraem iti autoridad, masansan nga ibagana no apay a pagsayaatantayo dayta. Kas pagarigan, binilinna dagiti annak nga agtulnogda kadagiti dadakkelda tapno napaut ken makapnek ti panagbiagda. (Deuteronomio 5:16; Efeso 6:2, 3) Imbilinna a raementayo dagiti panglakayen iti kongregasion agsipud ta pagdaksantayo no ditay aramiden dayta. (Hebreo 13:7, 17) Ken binilinnatayo nga agtulnog kadagiti sekular nga autoridad ta proteksion dayta kadatayo.—Roma 13:4.
11 No kasta, makatulong kadatayo a mangraem iti autoridad no ammotayo no apay a kayat ni Jehova nga agtulnogtayo. Usigentayo ngarud no kasano a maipakitatayo ti panagraem iti autoridad iti tallo a kangrunaan a benneg ti biag.
PANAGRAEM ITI UNEG TI PAMILIA
12. Ania nga akem ti inted ni Jehova iti asawa a lalaki ken ama iti pamilia, ken kasano a matungpal ti lalaki dayta nga akem?
12 Ni Jehova a mismo ti makin-urnos iti pamilia. Yantangay isu ti Dios ti urnos, inorganisarna ti pamilia tapno naannayas dayta. (1 Corinto 14:33) Inikkanna ti asawa a lalaki ken ama iti autoridad nga agakem kas ulo ti pamilia. Ti asawa a lalaki raraemenna ti Ulona a ni Kristo Jesus no tuladenna ti wagas a panangaramat ni Jesus iti kinaulona iti kongregasion. (Efeso 5:23) No kasta, saanna a baybay-an ti pagrebbenganna no di ket ibaklayna dayta; saan met koma nga agbalin a diktador wenno naulpit no di ket naayat, nainkalintegan, ken naanus. Laglagipenna a relatibo ti autoridadna—pulos a dina rimbawan ti autoridad ni Jehova.
Ti Kristiano nga ama tuladenna ti wagas a panangaramat ni Kristo iti kinaulona
13. Kasano a matungpal ti asawa a babai ken ina ti akemna iti pamilia iti wagas a makaay-ayo ken Jehova?
13 Ti asawa ken ina ket katulongan wenno komplemento ni lakayna. Naikkan met iti autoridad iti pamilia, ta dinakamat ti Biblia ti maipapan iti “linteg ni inam.” (Proverbio 1:8) Siempre, saan a pumada ti autoridadna iti autoridad ni lakayna. Ti Kristiano nga asawa a babai maipakitana ti panagraem iti autoridad ni lakayna babaen ti panangtulongna kenkuana a mangtungpal iti akemna kas ulo ti pamilia. Saanna a tagibassiten ken kontrolen ni lakayna, wenno agawen ti akemna. Imbes ketdi, suportaranna ken makitinnulong kenkuana. No saan nga umayon kadagiti desision ni lakayna, mabalinna a sidadayaw nga iyebkas ti kapanunotanna ngem agpasakup latta. No saanna a kapammatian ni lakayna, mabalin a maipasango kadagiti narigat a situasion, ngem no agpasakup latta mabalin a matignayto ni lakayna nga agserbi met ken Jehova.—1 Pedro 3:1.
14. Kasano a maparagsak dagiti annak dagiti dadakkelda ken ni Jehova?
14 Dagiti annak maparagsakda ti puso ni Jehova no agtulnogda iti ama ken inada. Maidaydayaw ken maparagsakda met dagiti dadakkelda. (Proverbio 10:1) Kadagiti pamilia nga addaan iti agsolsolo a nagannak, nasken met nga agtulnog dagiti annak ta mabalin nga ad-adda a kasapulan ti ina wenno amada ti suporta ken tulongda. Iti pamilia a tungtungpalen dagiti amin a kamengna ti akem nga inted ti Dios kadakuada, dakkel a talna ken rag-o ti ibungana. Pakaidayawan daytoy ni Jehova a Dios, ti Namunganay iti amin a pamilia.—Efeso 3:14, 15.
PANAGRAEM ITI UNEG TI KONGREGASION
15. (a) Iti kongregasion, kasanotay a maipakita ti panagraemtayo iti autoridad ni Jehova? (b) Ania dagiti prinsipio a makatulong kadatayo nga agtulnog kadagidiay mangidadaulo? (Kitaem ti kahon nga “ Agtulnogkayo Kadagidiay Mangidadaulo Kadakayo.”)
15 Dinutokan ni Jehova ti Anakna kas Agturay iti kongregasion Kristiano. (Colosas 1:13) Iti met biang ni Jesus, tinudinganna ti ‘matalek ken masirib nga adipenna’ a mangasikaso kadagiti naespirituan a kasapulan dagiti adipen ti Dios ditoy daga. (Mateo 24:45-47) Ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova ti mangirepresentar iti dayta a klase adipen. Kas kadagiti kongregasion dagiti Kristiano idi umuna a siglo, umaw-awat dagiti panglakayen ita kadagiti instruksion ken balakad manipud iti Bagi a Manarawidwid, direkta man wenno babaen kadagiti pannakabagi daytoy, kas kadagiti agdaldaliasat a manangaywan. Agtultulnogtayo ken Jehova no raraemen ti tunggal maysa kadatayo ti autoridad dagiti Kristiano a panglakayen.—Hebreo 13:17.
16. Iti ania nga anag a dagiti panglakayen ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu?
16 Saan a perpekto dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen. Kas kadatayo, adda dagiti pagkapuyanda. Nupay kasta, maibilang dagiti panglakayen kas “sagut a tattao,” a naipaay a tumulong iti kongregasion tapno agtalinaed a natibker iti naespirituan. (Efeso 4:8) Dagiti panglakayen ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu. (Aramid 20:28) Kasano a kasta? Gapu ta masapul a maragpat pay nga umuna dagita a lallaki dagiti kualipikasion a nailanad iti impaltiing ti espiritu a Sao ti Dios. (1 Timoteo 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Maysa pay, dagiti panglakayen a mangtingiting kadagiti kualipikasion ti maysa a kabsat a lalaki sipapasnek nga ikararagda ti panangiwanwan ti nasantuan nga espiritu ni Jehova.
17. Kadagiti aktibidadda iti kongregasion, apay nga agdalungdong no dadduma dagiti Kristiano a babbai?
17 Iti kongregasion, no dadduma mabalin nga awan dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen a mangasikaso iti trabaho a gagangay a naipaannong kadakuada, kas ti panangikondukta iti taripnong sakbay ti panangasaba. Kadagita a kasasaad, mabalin a dagiti dadduma a bautisado a kakabsat a lallaki ti mangidaulo. No awan dagiti kakabsat a lallaki, dagiti kualipikado a kakabsat a babbai ti mangaramid kadagita. Nupay kasta, no babai ti mangannong iti pagrebbengan a gagangay a naituding iti bautisado a lalaki, nasken nga agdalungdong. * (1 Corinto 11:3-10) Saan daytoy a panangipababa kadagiti babbai. Imbes ketdi, mangted dayta kadakuada iti gundaway a mangraem iti urnos ni Jehova no maipapan iti kinaulo, iti man pamilia wenno iti kongregasion.
PANANGRAEM ITI SEKULAR NGA AUTORIDAD
18, 19. (a) Kasanom nga ilawlawag dagiti prinsipio a nailanad iti Roma 13:1-7? (b) Kasanotay nga ipakita ti panagraem kadagiti sekular nga autoridad?
18 Dagiti pudno a Kristiano sipapasnek a tungpalenda dagiti prinsipio a nailanad iti Roma 13:1-7. No basaem dayta a teksto, makitam a dagiti sekular a gobierno ti tuktukoyen “dagiti nangatngato nga autoridad” a nadakamat dita. Bayat a palpalubosan ni Jehova dagitoy nga agtuturay, adda dagiti napateg nga ak-akmenda, kas ti panangtaginayon iti urnos ken panangipaay kadagiti kasapulan a serbisio. Ipakpakitatayo ti panagraem kadagitoy nga autoridad babaen ti panangtungpaltayo kadagiti linteg. Agbayadtayo iti buis, mangisubmitir iti aniaman a papeles wenno dokumento nga iparebbeng ti gobierno, ken tungpalentayo ti aniaman a linteg nga agaplikar kadatayo a mismo, iti pamilia, negosio, wenno sanikuatayo. Nupay kasta, saantay a tumulok kadagiti sekular nga autoridad no bilinendatayo nga agsukir iti Dios. Imbes ketdi, ti sungbattayo ket kas iti imbaga dagiti apostol: “Masapul nga agtulnogkami iti Dios kas agturay imbes a kadagiti tattao.”—Aramid 5:28, 29; kitaem ti kahon a napauluan “ Makin-autoridad ti Pagtulnogak?”
19 Maipakitatayo met ti panagraem kadagiti sekular nga autoridad babaen ti kababalintayo. No dadduma, mabalin a dumatagtayo kadagiti opisial ti gobierno. Dimmatag idi ni apostol Pablo kadagiti agtuturay a kas kada Ari Herodes Agripa ken Gobernador Festo. Dakes ti kabibiag dagitoy a lallaki, ngem nadayaw ti pannakisao ni Pablo kadakuada. (Aramid 26:2, 25) Tuladentayo ti ulidan ni Pablo, nabileg a turayen man wenno maysa a polis ti makasaritatayo. Idiay eskuelaan, ikagumaan dagiti Kristiano nga agtutubo nga ipakita ti kasta met laeng a panagraem kadagiti mannursuroda ken kadagiti opisial ken empleado ti eskuelaan. Siempre, saan a dagiti laeng umayon kadagiti patpatientayo ti raementayo; nadayaw met koma ti pannakilangentayo kadagidiay bumusbusor kadagiti Saksi ni Jehova. Kinapudnona, makita koma dagiti saan a Saksi a nadayawtayo a tattao.—Roma 12:17, 18; 1 Pedro 3:15.
20, 21. Ania ti dadduma kadagiti pagsayaatan ti panangipakita iti umno a panagraem iti autoridad?
20 Ditay koma bumdeng a mangipakita iti panagraem. Insurat ni apostol Pedro: “Padayawanyo dagiti amin a kita ti tattao.” (1 Pedro 2:17) No makita dagiti tattao a pudpudno a raraementayo ida, mabalin a maay-ayoda kadatayo. Laglagipem a manmano itan dagiti nadayaw a tattao. No kasta, ti panagbalin a nadayaw ket maysa kadagiti pamay-an a matungpaltayo ti bilin ni Jesus: “Agsilnag koma ti silawyo iti sanguanan ti tattao, tapno makitada dagiti nasayaat nga aramidyo ket idayawda ti Amayo nga adda iti langlangit.”—Mateo 5:16.
21 Iti daytoy lubong nga adda iti kasipngetan, maal-allukoy dagiti naimbag ti panagpuspusona a tattao iti naespirituan a lawag. No ngarud ipakitatayo ti panagraem iti uneg ti pamilia, iti kongregasion, ken kadagiti sekular nga autoridad, mabalin a maallukoy dagiti dadduma ken matignayda a makipagna kadatayo iti lawag. Nagsayaat ketdin no mapasamak ti kasta! Ngem uray no saan a mapasamak dayta, masiguradotayo a makaay-ayo ken Jehova ti panagraemtayo kadagiti tattao ken makatulong dayta kadatayo nga agtalinaed iti ayatna. Adda pay kadi nasaysayaat a gunggona ngem iti dayta?
^ par. 17 Ilawlawag ti artikulo iti Apendise a “Kaano ken Apay a Kasapulan ti Agdalungdong?” ti sumagmamano a praktikal a pamay-an no kasano nga iyaplikar daytoy a prinsipio.
Ammuem ti Ad-adu Pay
TI PAGWANAWANAN (PAGADALAN NGA EDISION)
Agtulnog Kadagiti Papastor ni Jehova
Dagiti Kristiano a manangaywan ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu tapno ipastoranda ti kongregasion ti Dios. Apay a masapul nga ipangag ida dagiti karnero?
pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn