PANGALDAW. Aggagao ni baket idi madlawko a nabara ti dakulap ni Jeth, ti agduat’ tawenna ken kakaisuna pay laeng a bungami. Impaubba ni baket itay makalutoakon tapno isaganana ti lamisaan.
“Addan sa met gurigor ni Balong, Baket?” kinunak.
“Apay, nabara?” intaliawna apaman a naidissona iti lamisaan ti dinengdeng a nasagpawan iti tinuno a paltat a sidami. Riniknana ti ulo ni Balong. “Saan met unay. Gapu la siguro iti panagay-ayamna.”
“Dinigosmo kad’ itay?”
“Linabarak laeng.”
“Ket awan nadlawmo kenkuana?”
“Awan met.”
Kinitak ti anakmi. “Aniat’ mariknam, Balong?” dinamagko. Immisem laeng.
“Nasakit daytoy?” dinapadapko ti mugingna. “Wen, saan?”
“Saan,” nagtinggaw a sungbatna. Iti edadna, nakabalbalikasen ti panangisawangna iti “wen”, “saan”, ”asus”, “madik”, “yanna”, “papa”, ken “mama”.
Bunga siguro iti kanayonmi a pannakipatang kenkuana. Mamatiak ngamin a nalaklaka met la a makasursuro ti ubing nga agbalikas wenno agsao no kasta a naynay a kapatpatang. Ngem masapul a saan nga antatelen. Ta di ket isunto ti idakdakkelna a panagsao!
“Pa-pa, pa-pa, ney?” intudona dagiti naidasar.
“Ala, umaykan, Balong, ta mangantayon,” innala ni baket ket intugawnan ti nangubba iti anakmi.
Simmangoak metten. Siniitak ti sida ni Balong sako inramas iti karabasa a labayna. Pagaayatna ti karabasa, bagas ti kamotit ken bagas ti tugi. Kasta metten ti digo ti dinengdeng.
Adu ti kinnan ni Balong. Naibusna ti labayna. Nagubbakami manen kalpasan a nakapangaldawkami. Naginnaw ni baket.
Nabara latta ti dakulapna iti panagriknak. “Pinainommo kad’ iti sopdrink, Baket?” inamadko. Umapal ngamin no makitana nga uminom ni baket. Isangitna no di mapagustuan. Imbagak ken ni baket a dina ruamen ti ubing iti sopdrink wenno tsitsiria tapno saan a nalaka a kapten ti sakit.
“Simmimsim bassit, a!”
Immulo ti darak. “Di kad’ sangkakunak a dimo papainomen iti sopdrink?” naingatok ti timekko.
“Ket no agmangit met no diak paramanan,” inkalintegan ni baket. “Ammom met no kasano nga agsangit no di mapagustuan.”
Ibirakak no kua ni Balong ti sangitna no mapabainan. Ti pay madi, nagbayag a di sumngaw ti timekna no kasta a malabsanna.
“Impaaywanmo koma pay laeng, a, kada Sesang ken Majoy itay uminomka,” dagiti agtawen iti innem ken uppat a kakaanakak ti kayatko a sawen. Kantina ni mamangda ti kakaisuna a paggatangan ditoy purokmi nga Amianan.
“Awanda ngarud itay. Aglilinnemenganda iti yan da Manang Rosie,” ti kasinsinko ti kayat a sawen ni baket nga adda laeng iti dayaenmi ti balayda.
“Naipasabat ngatan ti nalamiis nga impainommo iti bara ti bagi ni Balong isu a kastan,” makasuronak.
“Nairanrana la a ngata,” inkalintegan latta ni baket.
“Susapoka met, Baket.”
Innala ni baket ni Balong idi makainnaw.
“Gapu iti tiempo dayta marikriknam kenkuana,” kinunana. “Nagpudot.”
Nabara nga agpayso ti panawen. Kasta unay a ling-etko uray kasano ti panagpaypayko iti pinigisko a karton.
Diakon a nagtagtagari. Awanto met la ti banagna. Naidawatko laengen a saan koma a kumaro ti sasaaden ni Balong. Awan pay met ngarud ti kuartami. Nakastrekak nga agpayso nga agisuro ditoy ilimi ngem iti met pribado a pagadalan. Agpannuray ti sueldomi iti tulong-pinansial ti gobierno kadagiti ubbingmi. Libre ti pagenrol dagiti ubbing a kas met la kadagiti adda iti public high school. Kadawyan a sa la maawat ti pagadalanmi ti kuarta no kasta a ngannganin agggibus ti klase. Ngem ania ketdin a panagirut iti barikes ti ar-aramidenmi nga empleado. Bin-ig a bale ti magna. Ngem mano met laengen ti it-ited ti administrasion!
Ngem pagyamanan laengen ngem iti awan a pulos. Naimbag ketdi ta adda dagiti sangkabassit a mulami ken ni baket a nateng iti arubayan. Dakkel ti maitultulod dagitoy kadagiti inaldaw a kasapulanmi.
Nagturongak manen iti bangkag iti laud ti balay apaman a nakapalpaak. Dalusak dagiti agbungbungan a kalamansi. Diak pay naam-ammo ni baket idi imulak dagitoy. Ita, narnuoyandan iti bunga. Limapulo amin a puon.
MALEM. Dagus a dinapadapko ti muging ni Balong idi umay yeg da Idong, anak da Manang Rosie. Impaaywan biit kadakuada ni baket ta nagakas kadagiti linabaanna. Adda latta paniit ni Balong. Ngem di met a nakaro. Nupay kasta, madanaganak latta.
Ti laeng pagsayaatanna, awan ti mikmikki ni Balong. Naisem latta ken makaay-ayo a kapatpatang. Nakatartarabit.
“’Ka koma ipasantiguar ken ni Anti Luning,” kinunak ken ni baket, a ti kasinsin da tatang ti kayatko a sawen. Adda laeng iti abagatan a daya da Manang Rosie ti balayda.
“Madamdamanton,” kinunana. “Agkupinak pay.”
Nangisaangak idi makalikud ni baket nga ubbana ni Balong. Napanda iti yan da Anti Luning.
“Ania ti kuna ni Anti?” inamadko idi sumangpetda nga agina.
“Sinarapada kano iti nakaitiklebanna,” kinuna ni baket.
“Apay, naitikleb, ‘ya?”
“Wen kano, kas kuna da Uyan,” ti kabsat ni Idong ti kayatna a sawen. “Naitikleb kan’ iti ruangan da Manang. Dinak itan a pabasolen,” immisugsog ni baket.
Nakatumpongka laeng iti kaduam, kunak koma ngem diakon nagun-uni. Sa maysa, sigurado kadi a ti pannakadalapus ni Balong ti nagkastaanna?
“Ta ibagakto ngarud ken ni tatang ta mangwaristo bassit,” kinunak. Adda met ketdi panamatik iti santiguar. Idi, no agsakitak, santiguar ti umuna a pagdalanak. Kalpasanna, matapalanak kadagiti nadumaduma a bulbulong. No awan latta ti pagnaan dagitoy, ipakitadakon iti mangngagas.
(Maigibusto)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn kea_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn hau_Latn