Sri Lanka
Nagsasabtan: 7°N 81°E / 7°N 81°E
Ti Sri Lanka (Sinhala: ශ්රී ලංකා Śrī Laṃkā; Tamil: இலங்கை Ilaṅkai), opisial a ti Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka, ket ti maysa a pagilian nga isla iti Abagatan nga Asia, a mabirukan idiay Taaw Indiano iti abagatan a laud ti Luek ti Bengal ken iti abagatan a daya ti Baybay Arabiano. Daytoy ket maisina manipud iti subkontinente Indiano babaen ti Golpo ti Mannar ken ti Lingsat Palk. Ti lehislatibo a kapitolio, ti Sri Jayawardenepura Kotte, ket ti maysa a suburbo ti komersial a kapitolio ken kadakkelan a siudad, ti Colombo.
Ti nadokumentuan a pakasaritaan ti Sri Lanka ket gumay-at kadagiti 3,000 a tawen, nga addaan iti ebidensia dagiti pre-historiko a pagtaengan ti tao a napetsado iti saan a naladladaw ngem 125,000 a tawtawen.[12] Daytoy ket addaan iti nabaknang a tawid iti kultura ken ti umuna nga ammo a sursurat iti Budista ti Sri Lanka, ti Pāli Canon, ket napetsado iti Maikapat a konseho ti Budista idi 29 SK.[13][14] Ti heograpiko a lokasionna ken dagiti adalen a pangsangladan ket nakaaramid daytoy iti nalatak a kinapangrunma manipud iti panawen ti taga-ugma a Kalsada Seda aginggana iti moderno a Maritimo a Kalsada Seda.[15][16][17]
Ti Sri Lanka ket ammo idi manipud iti rugi ti kolonial a panagturay ti Britaniko kas Ceylon. Rimsua ti maysa a nasionalista a tignay ti politika iti pagilian idi nasapa a maika-20 a siglo tapno makala iti politikal a wayawaya, a naidaton idi 1948; ti pagilian ket nagbalin a republika ken inamponna ti agdama a naganna idi 1972. Ti kaudian a pakasaritaan ti Sri Lanka ket napilawan iti a 30 a tawtawen a gubat sibil, a nagpatingga idi inabak ti Siigam a Buyot ti Sri Lanka ti Dagiti Tigre ti Liberasion ti Tamil Eelam (LTTE) idi 2009.[18]
Ibaga ti agdama abatay-linteg a ti sistema ti politika ket maysa a republika ken maysa nga unitario nga estado a turayan babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema. Daytoy ket addaan idi iti napaut a pakasaritaan iti sangalubongan a pannakitulag, kas mays a nagpundara kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Panagtitinnulong (SAARC), ken maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti G77, ken ti Tignay ti Di Nailiania. Kakuyogna ti Maldibas, ti Sri Lanka ket maysa laeng kadagiti dua a pagilian ti Abagatan nga Asia naigatad iti "nangato" iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (HDI), a ti gatad ti HDI ken ti matgedan tunggal maysa a tao ket ti kangatuan kadagiti pagilian ti Abagatan nga Asia.[11] Ti batay-linteg ti Sri Lanka ket bigbigenna a ti Budismo ti "kangrunaan a lugar", uray no saanna met nga ibaga a kas maysa a relihion ti estado. Ti Budismo ket naikkan iti nangruna a pribilihio iti batay-linteg ti Sri Lanka.[19]
Ti isla ket ayan dagiti adu a kultura, pagsasao ket dagiti etnisidad. Ti kaaduan ti populasion ket manipud iti etnisidad a Sinhales, bayat a ti dakkel a minoridad dagiti Tamil ket nagpapelda pay iti maysa makaimpluensia a papel iti pakasaritaan ti isla. Dagiti Moro, dagiti Burgher, dagiti Malayo, Insik, ken dagiti aborihinal a Vedda ket dagiti pay addan a grupo iti isla.[20]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Department of Official Languages".
- ^ "South Asia ::SRI LANKA". CIA The World Factbook. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2018-12-24. Naala idi 2018-06-06.
- ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Silani". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano (iti Ingles ken Ilokano). University of Hawaiʻi Press. p. 558. ISBN 978-0-8248-2088-6.
- ^ Department of Census and Statistics Sri Lanka
- ^ "Census of Population and Housing 2011 Enumeration Stage February – March 2012" (PDF). Department of Census and Statistics – Sri Lanka. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 6 Disiembre 2013. Naala idi 15 Hulio 2014.
- ^ "World Economic Outlook Database, Oktubre 2016". International Monetary Fund. Naala idi 20 Mayo 2017.
- ^ "IMF economies data – GDP per capita".
- ^ "IMF economies data – GDP".
- ^ "IMF economies data – GDP per capita".
- ^ "Gini Index". World Bank.
- ^ a b "2016 Human Development Report Statistical Annex" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. p. 211. Naala idi 12 Agosto 2016.
- ^ Roberts, Brian (2006). "Sri Lanka: Introduction". Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice. ISBN 978-971-561-607-2.
- ^ Jack Maguire (2001). Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices. Simon and Schuster. p. 69. ISBN 978-0-671-04188-5.
... the Pali Canon of Theravada is the first known collection of Buddhist writings ...
- ^ "Religions – Buddhism: Theravada Buddhism". BBC. 2 Oktubre 2002.
- ^ Bandaranayake, Senake (1990). "Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route". Sri Lanka and the silk road of the sea. p. 21. ISBN 978-955-9043-02-7.
- ^ British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon
- ^ "A Brief History of Sri Lanka". www.localhistories.org. Naala idi 14 Agosto 2017.
- ^ Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader Naiyarkibo 2015-10-16 iti Wayback Machine reuters (18 Mayo 2009). Naala idi 18 Nobiembre 2012.
- ^ "Sri Lanka's Constitution of 1978 with Amendments through 2015" (PDF). constituteproject.org. Naala idi 29 Oktubre 2017.
- ^ "Vedda". Encyclopædia Britannica. Naala idi 15 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Sri Lanka iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Sri Lanka manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a websiteti Gobierno ti Sri Lanka
- Sri Lanka
- Dagiti pagilian ti Taaw Indiano
- Pagpagilian ti G15
- Dagiti pagilian nga isla
- Is-isla ti Taaw Indiano
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Pagtitinnulongan
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti republika
- Dagiti sosialista nga estado
- Dagiti pagilian ti Abagatan nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1948
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Tamil
- Dagiti mankomunidad a republika
min_Latn fon_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn knc_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn min_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn