Salaysay ni Salvador A. Espejo
Adu dagiti gagayyem ngem manmano daytay maibilang a pudpudno a gayyem.
Saanmo a makita daytoy a gayyemmo iti sibaymo bayat ti kaaddam iti tapaw ti balligi wenno iti let-ang ti nam-ay. Dimo makita daytoy iti sirkulo dagiti gagayyemmo kadagiti pasken, parambak ken ragragsak. Ngem iti tiempo a kasapulam ti tulong ken pammaregta, dita a makitam daytoy a gayyem, sidadaan a sumaranay, agserbi ken mangidaton pay uray iti biagna para kenka.
Iti sanguanan ti maysa a pasamak a dandani nangkeltay iti maysa nga arapaap ken naraniag a masakbayan, ti nakatakuatak ti kinapudno nga adda gayam makunkuna a gayyemmo a namnamaem a sumaranay iti tiempo a kasapulam ti kaaddana uray apagkanito laeng, a mangiyebkas iti pammatibker ken panangipamatmatna iti sangkabassit a panangilala kas maysa a gayyemmo.
Ditoy ti nakapaneknekak nga adda gayam dagiti tao a nalupoy iti sanguanan dagiti pannubok ket agsanudda agsipud ta mamatida a dida kabaelan a sarangten daytoy. Kasta met nga adda dagiti agayat a seknan ti buteng ken amak kadagiti gundaway a maipasungalngal ti ayatda iti pagduaduaan a kasasaad.
(Kinapudnona, daytoy a situasion ti nagbalin nga idea iti pinutarko a sarita a naipablaak iti maysa a linawas a magasin. Pinauluak daytoy iti “Yanmo idi Kasapulanka?” Ngem ituloytayonto daytoy iti sabali a paset.)
Diak malipatan daydi nga aksidente: Disiembre 10. Agturong idi da Rose ken ti inana iti Baguio kalpasan ti panagpiesta ti Quirino. Ni Rose ti maysa kadagiti nakoronaan a prinsesa iti nadakamat a piesta isu a naggawid. Agbasbasa idi iti Baguio Colleges Foundation a pangal-alaanna iti kinamaestra.
Agsalog idi ti nagluganda a six-by-six Army jeep kalpasan a nakatapaw iti bantay iti ngatuen ti Cervantes idi napukaw ti drayber ti kontrolna iti manibela ket natnag ti lugan iti rangkis.
Alisto dagiti lallaki a timmapuak iti lugan ket naisalatda iti samek.
Segun kadagiti timmapuak, namin-ano a nagtulatid ti lugan agingga iti lansad ti rangkis.
Iti maikatlo a panagtulatid ti lugan, naruros ni Rose ngem naitupa ti luppona iti dakkel a bato.
Iti nagtuloy a panagtulatid ti lugan iti bakras ti bantay, karaman a naikuyog ti inana.
Kinapudnona, agingga ita, agkullayaw ti riknak ta kasla makitkitak pay laeng ti kauneg ti rangkis a nakaikaranukongan ti lugan da Rose. Milagro ti pannakalasatda nga agina, nangruna ti baket a nairamraman a nakulog agingga iti baba. Malaksid ti agalenna a sakit iti barukongna, awan unay ti nakaro a dunorna.
Ngem gapu iti pannakaitupa ti luppo ni Rose iti bato, naputed ti tulangna ket napakaptan iti landok. Kapilitan a nagsardeng ni Rose a nagbasa gapu iti nabayag a pannakaiyospitalna.
Tunggal Sabado, no adda la ketdi wayak, sumarungkarak iti ospital a pagpapaimbagan ni Rose. Dumagasak no kua iti bookstore ket gumatangak iti pocketbook tapno adda basaenna a pangiliwliwaganna iti utoyna. Dagiti mystery novels, kas kadagiti sinurat ni Emily Loring ken Agatha Cristie ken dadduma pay a mannurat a babai dagiti gatangek a pocketbook.
Sumungsungadak pay laeng iti information desk, naisem dagiti nars a mangibaga nga agtuloyak lattan iti kuarto ni Rose.
(Idi rimmuaren ni Rose, nadakamatna a tagtagiuray dagiti nars no sumarungkarak kenkuana. Anta gayam, sublatenda a basaen dagiti pocketbooks a gatangek bayat ti kaawan ti pasienteda.)
Kalpasan ti bakasion iti Paskua ken Baro a Tawen, naggawid ni Rose iti Namitpit tapno ditoy ti pagpaungaranna. Iti balay ti ikitna ti nagdagusanna, saan a ti Bucnit a yan ti balayda ta adayo iti dalanen ti lugan. Nakasaklay tapno adda katulonganna a magna.
Iti malem kalpasan ti klasek, imbes nga agintekak iti Home Economics building a paggianan da Manong Baring tapno pagsanguanmi ti sangabotelia a gin, aggawidakon iti dagusko saak bumangir iti yan da Rose. Pamrayanmi ti agpatang iti pannakabalkon ti balayda.
In-inut a napunas ti irteng iti bibigna. Di mabayag, naisem met laengen. Mabalin a naawatnan ti napasamak kenkuana. Posible met a naiwagatnan ti maysa a di pangnamnamaan nga ayat. Aniaman kadagitoy, kayarigda ti puris a naasut iti kaunggak.
Kabayatan dagita a panawen, in-inut a naginnasideg ti riknami. Awan ti balikas a naisawang, ngem dagiti tignay ti nangiparipirip nga adda mabukbukel a naun-uneg a rikna iti nagbaetanmi. Nakitak dayta iti isemna no kasdiay a taldiapannak no sumungadak iti dagusna wenno damagenna no kasano ti aldawko iti klasek. Nariknak dayta kadagiti babassit a kuddotna iti bakrangko no kasdiay a sutilek wenno agestoriaak iti makapakatawa. Nariknak dayta no kumpet iti takiagko no kasdiay a mapankami iti pannakaberanda ti dagusna wenno no rummuarkami nga agpaangin iti baba wenno iti nakapsut a piselna iti dakulapko no kasdiay nga agpakadaak iti naladawen a sardam.
Kangrunaan a nakitak dayta iti mata ni Rose idi imbagak nga aggawidakon iti Vigan nga adda posibilidadna a saannakon nga agsubli pay gapu ta naterminaran ti serbisiok ken iti panagpayapayna iti paraanganda idi lumuganak iti six-by-six a trak.
Babassit dagitoy a banag ngem umdasen kaniak. Maysaak a mannurat ket uray saandan a maibalikas, ammok ken mariknak ti naun-uneg a kaipapananda.
Kuna ti maysa a mannaniw: adda tibong dagiti umel a darikmat!
Wen, uray iti let-ang ti maysa a trahedia, maipasngay met ti maysa nga ayat, natibtibker, nakasagana nga agsakripisio ken makirupak iti aniaman nga allawig iti masakbayan!#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn