Perro Berde, Pinalangtona Ti Chavacano
Nagganas ti agbasabasa ta manayonan ti ammo. Saan laeng a malinglingay no dipay ket itedna iti nalawlawa a panirigan ken pannakaawat– lalona iti literatura a naynay nga intay isurat iti ditoy kolumtayo nga Iti Duyog iti Singasing. Nalawlawa a pannakaawat ken panagimutektek maipapan iti literatura. Ta no ad-adu ti basaen ken imutektekan ad-adu met ti adal a maipempen iti muging. Ket iti met panawen ti panagsurat, adda ti pagadawan wenno magao nga umas-asuk iti pudotna a pagibasaran no di man isu ti prueba wenno kanayon a kas pammaneknek iti lablabiden a topiko wenno ipadigo a sangaduyog nga imas iti puni ti panagsuratan.
Ti kaudian a nabasak a babasaen wenno journal – kunata man laengen ta dayta ti panangipapanta ta saan met ngarud a magasin wenno libro – ket ti ‘Perro Berde’ – Revista Cultural Hispano-Filipina. Kaunaan wenno maiden issue a naipablaak idi Disiembre 10, 2010 sadiay Manila. Babasaen a naipablaak iti Chavacano wenno Hispano-Filipina. Nupay narigat laeng a maawatan ta maiduma met daytoy iti Español; nupay dakkel la unay iti inda pagkaarngian.
Isu a dagiti laengen addaan iti translesion nga English wenno Tagalog iti binasatayo. Dagiti poesia (poesy wenno dandaniw) ken literatura. Saantayon a pinakibiangan ti Entrevista, Relatos, (malaksid iti maysa a sarita nga addaan iti Tagalog translesion) ken Espacio Academico. Total dagiti met la dua nga immuna iti intay pagirayan wenno pagsadsadagan.
Nalawa met ket ti ayan dagiti agsasao iti Hispano-Filipina a kas iti Zamboanga (del Sur, del Norte ken Sibugay); Ternate, Cavite; Ermita, Manila; Davao, Cotabato ken Sulo, iti probinsia ti Basilan, iti Semorna-Sabah, Malaysia, Brunei ken dadduma paset iti Latin America ken dadduma pay.
Kunaek ketdi nga Spanish Creole daytoy wenno nagtaud ditoy wenno sangana. Ngem Hispano-Filipina kunada met iti bagida. Para iti definitive nga aspeto? Nalawa met ti dagiti nasion nga agsasao iti Spanish Creole nga ipapanko—sangana ti Chavacano wenno Hispano-Filipina.
Nagpipintas dagiti poesia wenno dandaniw iti journal. Pakaibilangan ditoy dagiti nalalatak a mannaniw iti pagilian, a pakaibilangan da Soledad Laviña Rodriguez-Villar, Marjorie Evasco, Marra Pl. Lanot, John Iremil E. Teodoro, Juan Echanove, Francis Macansantos ken Genaro R. Gojo Cruz. Karaman dagiti pluma da Juvenal Sanso, Eva Pastrana, Jorge Mojarro Romero, Beatriz Alvarez Tardio, Manuel Garcia Verdecia ken Isaac Donoso Jimenez.
Tagipintasek dagiti Poesia Infantil wenno dagiti dandaniw a para kadagiti Ubbing, nga ipapanko a para kadagiti agedad iti siam agingga iti sangapulo ket dua, ta makiramramanen dagitoy kadagiti mapaspasamak iti agdama a kasasaad iti pamilia, iti gimong wenno sosiedad. Dandaniw dagitoy ni two-time – namindua a nag-Makata ng Taon iti Komisyon ng Wikang Filipino (2004 ken 2007) Genero Gojo Cruz.
Makaabbukay met ti sarita ni Rolando B. Tolentino a napauloan iti ‘Sayaw ni Marinela’ naipapan kenni ubing a Marinela – a nalaing nga agsala ‘Otso-otso,’ kanayon nga adda iti sango wenno dadaulo kadagiti sala iti eskuelaanda ken pilitna a salsalaen ti kumpas-sala ti biagda nga agama ngem iti kinalap-it ti bagina iti rugi a naiparang iti sarita isu met la ti naiparang a bagina a nalap-it iti gibus – nalap-it nga isalsala ti angin iti kasipngetan – ti ginammatanna a kasipngetan. Maysa nga istoria ti biag iti agdama a panawen a linaon ti saan a maag-agasan a sakit ti gimong, ti kinakurapay. Makapasennaay ken makapalua a sarita; ngem saan a mabilangen dagiti damdamag maipapan itoy, a mabilang a kas pudpudno a mapaspasamak iti gimong.
Napintas a babasaen ti ‘Perro Berde’ ta pinaberdena met ti imahinasion ken pinabaknangna ti kamalig ti literatura. Ken kangrunaan iti amin, pinabaknangna no di ket ad-adda pay a pinaberdena ti ti kinelleng ti dayalekto nga Hispano-Filipina. Ipaganeget ti ‘Perro Berde’ ti panagayat iti kabukbukodan a dila.
Maaramid dagiti babassit a dayalekto nga ipateg ti tinawidda a dila; ngem kenni Ilokano a maikatlo a kadadakkelan ket nabayagen a nangrugi iti panagpanaw-itatapuak ti bukodda a bilog. Base iti record ti National Statistic Office: Tagalog, 35.32%; Cebuano, 12.36%; Ilokano, 9.90%; Binisaya/Bisaya 8.53%; Hiligaynon/Ilonggo 6.98%; Bikolano 4.62%; Samar-Leyte (Waray) 2.75%; Kapampangan 2.71%; Paranan 1.50%; Boholano 1.29%. @
Saturday, May 28, 2011
PERRO BERDE
Perro Berde, Pinalangtona Ti Chavacano
3 comments:
- Thunderbird Casino said...
-
Wow, this is cool blog. I can't understand chavacano but I'm willing to learn this dialect. The structure and sounds of this dialect is quietly similar to Spanish.
- 4:59 AM
- Ariel Sotelo Tabag said...
-
manso latta ti panagsurat, angkay. komusta ti biag ngay?
- 11:48 PM
- Pour partager ma mode said...
-
Sac Hermes
Sac Hermes Pas Cher
Sac Hermes Birkin
Sac Hermes Kelly
Sac Chanel
Sac Louis Vuitton
Sac Louis Vuitton Pas Cher
Sac Prada
Sac Pas Cher
Chaussures Puma
Chaussures Puma Pas Cher
Chaussures Supra
Chaussures Supra Pas Cher
Chaussures Nike
Chaussures Nike Pas Cher
Wedding Dresses
Bridesmaid Dresses
Prom Dresses
Quinceanera Dresses
- 5:03 PM
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn eng_Latn eus_Latn ilo_Latn eng_Latn eng_Latn unk eng_Latn ltz_Latn min_Latn unk ilo_Latn zho_Hant fra_Latn unk fur_Latn fra_Latn fao_Latn zho_Hans zho_Hant oci_Latn fra_Latn oci_Latn fra_Latn ltg_Latn fra_Latn scn_Latn fra_Latn ban_Latn fra_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn pap_Latn zho_Hant