Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)
ITI Facebook, para kenkuana, maysa a dakkel a tulong itoy a panawen tapno makasakdo kadagiti napapateg nga impR-masion a mabalin nga usarenna iti naannayas a panagbiagna.
Dayta ti sangkalagipna manipud pay idi naaddaan iti FB account a saanna pay a bukod nga inaramid. Wen, maysa kadagiti gagayyemna ti nangar-aramid iti accountna, manon a tawen ti naglabas.
Ta saan ngarud a naayat iti social media. Umanayen ti internet a katulonganna nga agsukisok kadagiti bambanag a narigatna a sungbatan; pagbuyaanna (no adda panawenna) kadagiti dokumentario (a malibtawanna gapu iti nadumaduma a rason) dagiti telebision; ken pag-email-anna kadagiti sinuratna.
Ngem gapu iti kiddaw ti panawen, napilitan met laeng a nangbukel iti FB accountna iti tulong ti gayyemna. Wen, pudno ‘tay kunada: wants will sooner become a needs.
Iti FB, nagbalin metten a pagubbogan dagiti impormasion a makatulong iti inaldaw a panagbiag. No maminsan, naparpardas payen ditoy ti damag. Masapul laeng nga arisiten a naimbag dagitoy ta adu itan dagiti peke a damdamag nga iwarwaras dagiti awan maara-midna a tattao, dagiti mabaybayadan tapno pabangloenda ti maysa a lider wenno opisial para iti sabali pay a gagemna a mangrienda kadagiti adda iti babaenna.
Ti kinaannadna nga agkomen-to iti FB, saan gayam a pammasingked a saanto a makadalapus, makapikar ken makasagang kadagiti nangednged ti panagut-utekna.
Sumagmamano metten a tawen ti napalabas idi nagbibinggawanda iti FB. Mainaig idi daytoy iti maysa a pakaseknanna iti insalipna a salaysay. Nagsaludsod laeng no apay a naipablaak daydi a salaysayna idinto nga awan pammalubosna ta entryna ngarud dayta iti pasalip (a di gayam natuloy gapu iti di panagkikinnaawatan dagiti napusgan a mangimaton).
Iti dayta a saludsodna, nagaambonandan iti FB. Agkakasakit dagiti imbatbatoda kenkuana. Saan kano a napintas ti insalipna, ania koma ti pagngawngawanna? Di kano ketdi agyaman ta naipablaak pay iti magasin a konektado iti nagpasalip.
Apay ngarud nga impablaakda no saan a napintas ken di mabalin a sinurat?
Kunada pay: apay, siguradona kadin a mangabak ti sinuratna no natuloy koma ti pasalip?
Anian a nagngednged ti panagut-utekda a nagkuna kenkuana dayta. Apay, imbagana kadi a mangabak? Kaniana laeng, no saan koma a natuloy dayta a pasalip nga impablaakda pay ti pagannurotanna, apay a saanda a napakaammuan a nakaipatuloden kadagiti entryda? Wenno impablaak latta koma met ti saan a pannakatuloy ti pasalip. Maysa pay, apay nga impablaakda lattan ti entryna nga awan man laeng ti panangi-pakadada.
Dita a napaneknekanna nga adu latta dagiti nangednged ti panagut-utekna uray nagsimple laeng a banag ti pagsasaritaan. Adu latta ti makisagsagpaw a saanna nga ammo ti isyu. Kaniada, ti napateg, matulonganda ti gayyemda uray saan a nakabatay iti kinapudno. Pakikisama, dayta laeng.
Nasayaat koma no maipokus iti isyu ti saritaan. Awan ti personalan. Ngem saan!
Pinagbalinna laengen a pagadalan daydi a napagtengna. Linipatnan ti napalabas. Binay-anna lattan a makapanunot dagidi nakasupangetna iti social media.
NAGBALIN ngarud a naannad kadagiti simmaruno nga aldaw iti panagkomentona kadagiti post uray pay kadagiti makuna a kaim-immuanna. Think before you click, kas kuna ‘tay maysa a patigmaan. Agingga ngamin iti mabalin, saannan a kayat a maulit pay ti napagtengna.
Ngem pagdaksanna, nasutil a talaga ti panawen, gasat, darikmat no dadduma.
Iti panag-facebook-na kadayta nga aldaw, limmabas iti wall-na ti maysa a post. Am-ammona ti nag-post— nakadinnakulapna idin iti maysa a kombension dagiti mannurat, naundayen a panawen ti naglabas. Ken gayyemna iti social media.
Wen, maysa a mannurat ti nag-post!
Kas nakaugalianna, binasana ti nai-post. Naammuanna a naipablaak idin ti nasao a salaysay iti maysa a pagiwarnak iti Kailokoan.
Iti panangpadalanna kadayta a sinurat, naisagud ti imatangna iti maysa a termino a nausar (nga adda pay kaibatoganna a sarita iti Ingles). Nalawag a kuna ti nagsurat nga ambilical (umbilical koma) cord ti kadkadua. Ala, maawatan no dayta maysa a letra ti yan ti biddut. Mabalin a kunaen a clerical error laeng (ngem adayo unay ti ‘a’ iti ‘u’).
(Adda tuloyna)
cat_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn