Ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Nabara a diskusion iti agdama ti kinaadda dagiti saan a mamati a maysa met a behikulo ti dimmur-as a literatura ti blogging ken uray networking. Ipetteng dagiti kritiko a daddadaelen dagiti bloggers ti kritisismo. A kasla ketdin ibagada nga isuda laeng ti addaan karbengan nga agaramat iti kritisismo?
Makapamurareg nga opinion, makapakudkod tuktok. Saanmi nga ayonan daytoy a kapanunotan. Agbibiagtayon iti cyber era. Adun ti namalbaliwan ti amin. Adun dagiti naginana a bituen iti panaglabas ti panawen.
Maysaak met a blogger sipud pay 2004. Addaan account kadagiti nadumaduma a social networking sites.
Nasken a sanguen ti kinapudno. No sadino ti turongen ti tugot ti panawen isu ti ayan ti desdes a kamangan. Saan a mabalin a liklikan ta daytoy ngarud ti diktar ti paniempo—ti panagbalbaliw, no di man isu ti kunaen a desdes ti panagdur-as. Saanen a malapdan ti agos ti panawen. No ania ti ayug ti tokar ti panawen, isu ti kumpasan. Ti tokar ti panawen ket agtaud iti cyber world.
Isu a saan koma a lagidawen dagiti tumpuar a kapanunotan wenno kritisismo kadagiti nabasa. Kalintegan ken nawaya ti asinoman a mangiyebkas iti kapanunotanna.
Adda amin kalintegan dagiti nagbasa a mangibaga iti kapanunotanda iti nabasada. Saan a one-sided ken old fashioned ti literatura. No ania ti tugtog ti panawen, adda sadiay nga agsalsala. Kas iti nasaotayon iti naminsan, nawaya ti literatura.
No nawaya, apay a lagidawen ti inna panagpayakpak iti law-ang ti cyber space?
Intay sanguen ti kinapudno, adda dagiti kritisismo iti net a saan a makaabut iti tumtumboken a kapkapnekan. Saan a maawan dayta. Ta nawaya ngarud a panangiyebkas ti kapanunotan ti agos ti panawen. Ngem saanna a kayat a sawen a no naidatag ket ayonamon wenno daytan ti umno. Biddut dayta. No saanka nga umayon iti kritisismo, ibagam ken ibagam pay dagiti rason a saanka nga umayon iti nakunana. Maaramid no kuan ti ad-adu ken nalawlawa a diskusion a pakaadawan kadagiti napinpino a kapanunotan. Ket no mangadawtayo, dagiti laeng kapkapnekantayo ti intay adawen, saan ket nga amin.
Uray kadagiti naiprinta a libro, adu met dagiti saan a makapnek a bunga ti kritisismo. Saan a makapnek ta saanda a naited dagiti ramen ti panagtig-ab. Nawaya met ti imprinta. Nawaya ti amin nga agimprinta. Ngem saan amin a bunga ti imprinta ket makapnek, kas iti saan amin a bunga iti blogging a kritisismo ket makapnek. Net man wenno imprinta isu nga isu. Isu a saan a maitutop a lagidawen a naiyaw-awan dagiti dumaldalan iti blogging. Lalo a saan a lagidawen nga isuda ti mangdaddadael iti naannayas a gunay ti kritisismo.
Ti makitak no apay nakuna ni kritiko daytoy ket ti kinapudno a naksayan ti audience dagiti sinurat a libro iti kritisismo. No naksayan ti audience, naksayan met ti posible nga aggatang kadagitoy a libro. Saan laengen a dagiti aggatang ti naksayan ta mairamanen a naksayan ti mapaglakuan kadagiti libro. Iti daytoy a proseso, bimmassit met ti mategged dagiti agsursurat iti kritisismo a mailibro. Dayta pannakakissay ti posible a kitaen ti nagbannogan ken nangpespesan ti utek ni kritiko ti ammok ken kapanunotak a naibagana a daddadaelen dagiti bloggers ti kritisismo.
Sanguen koma ti kinapudno. Timuden ti tokar ti panawen. Adun dagiti nagserra nga imprenta. Uray dagiti dadakkel a publikasion a dandani payen immabot iti siglo wenno nasursurok pay a namayagpag ket nagserra wenno insardengdan iti agimprinta ket simrekda laengen iti lubong ti digital wenno iti net. Daytoy ti kinapudno. No isu daytoy ti kinapudno, kumpasan ngarud ti tokar ti panawen!
Kas ti naisurattayon iti naminsan iti daytoy met laeng a kolum, adda kritiko a nangibaga met iti opinionna a nababa ti klase dagiti bunga ti literatura kadagiti website, blogs agramanen kadagiti nadumaduma a social networking. Kaparehas met la daytoy ti kapanunotantayo iti kritisismo. Adda puntosda. Ngem saan a maikkan iti importansia ti sentimientoda ta adda ngarud diktar ti agos ti panawen. Saan a masuba dayta nga agos—no sadino ti turongen ti agos, sadiay ti pangituonan ti pammaliiw wenno pakaituonan iti imatang.#
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn