NABATOMBALANI, ken naipigket dagiti paningkiten ni Joey lesbi iti nakatakder nga addaan iti pagatsiket a buok nga ay-ayamen ti pul-oy, narangrang nga asul langit a gown agingga iti ngatoen ti lipaylipay ken bitbitna ti asul langit met laeng a handbag. Iti pattapattana, agkataytayagda ngata iti lima a kadapan ken pito a pulgada. Adaan nalawag a rupa babai, immal-o ti panglap-iten ken napudaw a pammagi. Naidumduma ti banugbog ti barukong ni Joey, nga ita laeng a mariknana.
Iti panangipudos ‚Äėtoy lesbi wenno lesbiana, wenno tomboy iti mas papolar a termino, adda la ketdi ur-urayen daytoy, a nalabit pampasahero a lugan wenno traysikel nga agpaili.
Asino ngata daytoy? Nakunana iti nakemna. Makapasalibukag ken ingget ragsak iti simmangbay iti barukongna. Ti nasutil a mugingna, essemanna a maam-ammo ti babai.
Tinaldiapanna dagiti dua a kasangona iti nagtimmukel a lamisaan ti sirok ti kaimito iti sango ti balayda. Kinaubinganna dagitoy dua a barako a madama nga umig-igup iti tsokolate, a pangibulonanda ti otap nga aramid ti Cebu. Kaarrubana, agkaabay ti balbalayda. Inawisna ida, ta mailiw met a makitungtong kadagitoy a kinaubinganna, nga agpadan a naasawaanen ken addaan iti saggaysa nga annak a lallaki, agpada met laeng nga agtrabaho iti gobierno probinsial a kas technician iti Bureau of Agricultural Extention.
Kassangpet la ni Joey idi aldaw kalman manipud Manila. Nakaikeddengen a ditoy laengen probinsia nga agnaed. Nupay alas-otso pay laeng, naraniag ti bigbigat.
Idi nagsabat dagiti matada, innguso ni Joey lesbi ti nakatakder a babai iti sango ti waiting shed iti nagsulian ti kangrunaan a kalsada, ti Calle Real ken ti sumina itoy, ti Rainbow Street, agarup beinte metros iti kaadayo iti balayda, a kayatna a sawen, ti kinaasino daytoy. Ta ipatona lattan nga am-ammo dagitoy. Ta iti probinsia, dandani agaammo amin nga agkakabarangay, lalo dagiti agkakapurokan. Kapurokanda la ketdi, isu a nasken a damagenna ti kinaasino daytoy.
Saan a maawatan ni Joey lesbi ti bagina, ita laeng a makarikna iti naidumduma. Nagngilangil nga immisem, ta sadiay Manila, no labsen iti agsao, kasla agsukat iti bado iti masukansukat a syotana. Palikera… madi… palikero a lesbi.
‚ÄúDimo mailasin?‚ÄĚ Intingig ni Bert.
‚ÄúKasano a makailasin, ket sa la agawid kalpasan iti nasurok a maysa dekada. Siempre, adun ti nagluposan ti lugartayto ken dagiti lumugar.‚ÄĚ Simmungbat ni Johnny.
‚ÄúAdu nga agpaysun ti nagluposan ti lugartayo. Ngem asino dayta? Nagpintas metten!‚ÄĚ Nakunana, ket nakarkaron ti marikna ‚Äėtoy lesbi a salibukag. Isu nga agik na agik la unay a maam-ammona ti babai. Asino a talaga daytoy? Kuna manen ti mugingna.
‚ÄúNi Amparo dayta, ti imbilangmo idi a beshie!‚ÄĚ
Nagmulagat dagiti paningkiten ti lesbi, kasla ngiwat ti sumikbab a buaya a naipigket kadagiti dua a barako, saan a makatimek. Ket nirupangetanna ti saludsod iti mugingna: Susme, pudno kadi a ni Amparo dayta?
‚ÄúTi kanayonmo idi nga isakit ta adu dagiti mangloko kenkuana, ta lampa ken dina ammo iti makiapa!‚ÄĚ Nagelllek ni Bert. ‚ÄúAniaka met, dimo mailasinen ti naibilang a kasilpo ti bagismo?‚ÄĚ Nakarkaron ti garakgak ti napugot, panglukmegen ken agtayag iti lima a kadapan.
‚ÄúDina ammo ti makiriri a, ta agpilantik met dagiti ramayna. Isu nga adu iti saan a masdaaw idi nagladlad. Makadomingo met a, nga imbarbartekan ni Tatang Colas nga amana, ta arapaap met daytoy iti maaddaan iti anak a polis.‚ÄĚ Imlek met ni Johnny, nataytayag la bassit ngem Bert, pangrapisen ken kayumanggi.
Arapaap kano ni Tang Colas a maaddaan iti polis nga anak. Ti lalaki a kabsat ni Amparo, ket dina kayat ti agpolis, ta saanna kano a linia iti agbitbit iti armalayt wenno agisukibot iti paltog ta kaykayatna nga iggaman ti t-square ken sanguen-dumogan ti drawing board. Nakarkaron dagiti dua a babbai a kabsatna ta kaykayatda iti agiggem iti tisa ken eraser. Isu a, ni Amparo laengen ti namnama ni Tatang Colas. Dinurduroganna ti anakna nga ageksamen sadiay Philippine National Police Academy sadiay Silang, Cavite, ngem nalpay dagiti abaga ni Tatang Colas idi nagpudno Amparo ti pudno a katataona, a maysa a bading. Dita metten a nangrugi iti inna panagladlad.
‚ÄúUray no saan a nakapag-PNPA, PMAyer met!‚ÄĚ Nagellek ni Bert. Nagpaggaak met ni Johnny, ket indissona iti rabaw ti lamisaan ti mug.
‚ÄúHa? Kasano a PMAyer dayta ket bakla met?‚ÄĚ intingig ni lesbi.
‚ÄúGirl. Boy. Bakla. Tomboy, agawatda kano met idiay Philippine Military Academy.‚ÄĚ Inkalintegan ni Bert. ‚ÄúAwan ti gender preparation wenno discrimination.‚ÄĚ
Minatmatan ti lesbi ti beki nga agam-amparan iti traysikel. Iti panangipudosna, awan iti pamalpalatpatanna a maysa daytoy a PMAyer, no di ket babai a naemma nga aggunggunay. Ken talaga a sabali ti panagkulibagtong ti barukongna. Apay a kasta lattan ti mariknana?
‚ÄúKasano a nakapag-PMA?‚ÄĚ Inulit ti lesbi ti saludsodna.
‚ÄúPMA ‚Äď Pedicure, Manicure, Ag-rebond!‚ÄĚ indueto dagiti dua sada nagellek.
Kinudkod ti lesbi ti di met nagatel a tuktokna, ken umis-isem a nakangato dagiti kidayna.
‚ÄúPundarna ti kalatakan a beauty salon iti ilitayo. Tallo dagiti kabarona a kaduana. Ngem saan a kas kadagiti dadduma a beki a Makati City, Philippines. Ammo ni Perrie iti bumagay, naemma a talaga, awan surok ken kurangna, a girl na girl. Ken awan pay iti nadamagko a nakarelasionna. Siguro, ta impokosna iti aminna tapno rumangpaya ti negosiona. Dayta siguro ti rason, no apay a respetado ken adu dagiti kustomerna. Nalatak sika, aggapu pay iti sabali nga ili ti sukina, ta agdinamagen iti kinalaing. Lalona iti rebond. Nasibbolna ti respeto ti kaadduan gapu dayta.‚ÄĚ Kinuna ni Bert, sa kalpasanna, intangadna ti mug.
‚ÄúSiempre a, no respeterem ti amin, kasta met ti mapasamak kenka. No ania ti immulam di isu met la ti apitem.‚ÄĚ Innayon ni Johnny.
Idi ubbingda pay, no kasta nga adda idi iti mangapa ken ni Amparo, ket duroganna a makipinnitak iti rupa ngem agsangit ketdi ti lampa. No saan a makateppel ti lesbi iti rurodna, papispisanna wenno katusan ni lampa, a mas lalo met ti sangit ti daytoy. Numan pay lesbi, lumukneng latta met ti puso daytoy ket arakupenna nga ay-aywen ni lampa. Saan a maawatan ni lesbi ti bagina, no apay a kasta lattan iti panangisakitna ken ni Amparo. Dayta ti rason, no apay a naawagan iti ‚Äėkasilpo ti bagis‚Äô gapu iti naidumduma a trato ken panangipateg ni lesbi. Kasilpo ti bagis wenno soulmate.
Idi hayskuldan, saan nga agbuteng ni Joey lesbi a makiminnalo ken makibinnato iti asinoman a mangsutil, mangdangran wenno mangloko ken ni Amparo lampa. Masansan a mapaabayan iti opisina ti Sister Principal wenno ti guidance counsellor iti pribado nga eskuelaan ti ilida, ti San Marcelino Catholic School maigapu iti panangisakitna ken Amparo. Ket irason met ti lesbi, isalakanna laeng iti pannakairurumen ti gayyemna ken kinaubingan. Ta ania kadi iti pakabasolan ti mangisakit iti awanan gaway? Saan kadi, a rumbeng laeng nga isakit dagiti mairurumen?
Naputed ti kumonikasionda iti panagnaed ni lesbi iti Manila, ta sadiay a nagbasa iti kolehio, a nangigreduaranna iti Bachelor of Science in Marketing Management. Idi nagturpos, nagtrabaho a dagus iti maysa kadagiti kadakkelan a food manufacturing corporation iti pagilian. Gapu iti trabahona ken ambisionna a makangato pay iti corporate ladder, awan ti panawenna nga agawid. Ngem itan, immikkat, ta pinagawid ni Mamangna. Dagiti tallo a kakabsatna ket adayo iti pagtrabahoanda ken nakaikamanganda. Dagiti dua a babbai a nars ket agpada a nakaasawa sadiay London ket sadiayda metten nga agnaed ken ti pamiliada. Ti lalaki a communications engineer ket agtrabaho sadiay Belgium ket sadiay metten a nagkapamilia ken agnaed.
Dagiti dadakkelna nga agpada a retirado a mannursuro ken nangbalakad kenkuana a ditoy laengen probinsiada nga agnaed, ta adda kadduada a mangasikaso ti kadakkelan a groseria ti ilida, ti Sunrise Grocery. Insingasingda ken Joey, a ditoy laengen ilida a sapulen iti kinaasinona, ti pudno a katataona. Kuna pay ketdin ni Mamangna, a mangasawa kanon, ta maaddaanda metten iti apo.
Ngem kasano ngamin, aya, ti panangasawa ti napeklan a lesbi a di tumaud ti nangato a kiday ken agraraay a libbi?
Ni Amparo. Apay a kasla mamon ti pusona? Idinto nga isuna ket kasla bato?
Iti karabianna, naturogan ni Joey a mangis-isem ti napalabas. Ket nagtagtagainep. Tangtangadenna ti dua a nagtinnali a lobo, maitaytayab iti tangatang. Adda met iti abayna ni Amparo wenno Perrie beki, a nakipagtangad met iti tangtangaden ni Joey lesbi. Ti nasutil nga angin, pilpilitenna dagiti lobo a pagsinaen wenno paginnadaywen babaen iti panangpugsatna iti tali a nangsimbalud kadakuada, ngem kinatawaan laeng dagiti sallapingaw nga agam-ampayag iti tangatang ken naisem latta met ti nakamulagat nga init. Maris orens wenno kahel dagiti lobo, agingga nailingedda iti likod ti nakapudpudaw nga ulep. Ngem saan a naisina ti immatangda ni Joey lesbi ken Perrie beki ti tangatang, inda latta matmatmatan. Madamdama pay, manipud iti kalangitan, adda nagtinnag a banag ket agpadpada dagiti dua a nangsippaw. Idi miraenda no ania dagitoy, dagiti partes ti nabtak nga orens a lobo, a nupay bimtak iti tangatang, nagsubli dagitoy iti dakulapda ta isu iti umno a nakaikarianda. Dita metten a nakariing ni Joey.
Pinampanunot ni lesbi ti kaipapanan dayta a naitagtagainepna ngem pulos a dina maibugasan. Nagay-ayam iti mugingna, a ti tagtagainep ket adda mensahe wenno kaipapanan iti biag ti maseknan? Nupay sangkakuna, a kabaliktad ti mapasamak iti tagainep. Ngem adda met dagiti mangibaga ti bukodna nga interpretasion ken kaipapanan, a kas ti linaon ti muging iti agmalem wenno ibuksilanna ti masakbayan.
Ket impinalna, nasken a makasaritana ni Amparo, inton bigat. Ket timpuar dagiti apagbingi nga isem kadagiti narungpi a bibig. Apay a mailiw ken ni Amparo? Saanna nga ammo, dina maawatan…
(ADDA TULOYNA)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn