No sangsangailika iti Vigan,
kabesera ti Ilocos Sur ken maaw-awagan pay iti Intramuros iti
Amianan, panagriknam, naipalaiska iti daan a panawen, iti maysa a
paset ti pakasaritaan idi dagiti Kastila ti agturay iti Pilipinas.
Ngamin iti baet ti progreso daytoy a siudad, masarakan pay laeng
ditoy dagiti daan a pagtaengan a nagatep iti tiha, nagdiding iti
napuskol ken nagtawa iti kulintipay.
Ngem uray idi
sakbay nga immay dagiti Kastila, narang-ayen a sentro ti komersio ti
Vigan. Iti daytoy a lugar a maysa pay la nga isla idi ti sangladan
dagiti negosiante nga Intsik ket imaroda dagiti tagilakoda kadagiti
produkto dagiti agindeg. Iti panagbayag ti panawen, nagindeg ditoy
dagiti komersiante nga Intsik ket nagasawa ken naaddaanda iti
pamilia. Kaadduanna kadagiti nadaeg a pagtaengan ti Vigan ti
pinatakder dagitoy babaknang nga Intsik. Dayta ti gapuna a
mabirbirngasan idi ti Heritage Village a Kainsikan.
Ti Vigan ti
maikatlo a kalakayan a siudad iti Pilipinas, umuna ti Cebu sa ti
Manila. Nasurok nga uppat a gasut a tawen ti napalabas, idi 1572,
binangon ni Juan de Salcedo, apo ni Miguel Lopez de Legaspi ken
nangipasdek iti Manila, daytoy a disso kas Siudad Fernandina kas
pammadayaw ken ni Ari Ferdinand ti España, ti anak ni Felipe
II a nakainaganan ti Pilipinas. Pinagbalin pay ni Lopez de Legaspi ni
Salcedo nga encomendero
iti Vigan ken Lieutenant General iti probinsia ti Ilokos nga idi a
panawen binukel ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, Abra, La Union ken paset
ti probinsia ti Montañosa.
Idi Setiembre 7, 1758, babaen ti
kalikagum ni Obispo Juan dela Fuente Yepes, naiyalis ti tugaw ti
Nueva Segovia iti Ciudad Fernandina de Vigan. Naibatay daytoy iti
bileg ti royal decree nga impaulog ni Ari Fernando VI ti Espania.
Linaon pay ti dekreto nga agtalinaed a siudad ti Vigan agingga iti
nakatakder ti dioses ti Nueva Segovia.
“… iti
daytoy nga aldaw, itedko ti pammalubos iti Obispo ti Katedral ti
Nueva Segovia sadiay Filipinas ti pannakabalin a maiyalis ti
pagobispuan manipud Lallo, probinsia ti Cagayan…
“Itedko met
iti lugar ti dayaw ken nagan ti maysa a siudad…maibilang ngarud a
siudad iti pannakaipasdek ti Iglesia Katedral manipud ita ken iti
agnanayon…” daytoy ti paset ti dekreto manipud ken ni Ari
Fernando VI.
Kadagidi a panawen, sakupen ti
dioses ti Nueva Segovia ti sibubukel nga Amianan a Luzon.
Idi Hunio 29, 1951, babaen ti
pananganamong ni Papa Pius XII, nagbalin nga Arkidioses ti Nueva
Segovia.
Iti panagbalin ti Vigan a tugaw ti
politika, ekonomia ken eklesiastikal iti Amianan a Luzon, saan ngarud
a nakakaskasdaaw a nagdudupudop ditoy dagiti dadakkel a
pagtagilakuan, paglinglingayan, pagadalan ken pagtaengan. Iti
panagindeg dagiti Kastila ditoy, naalian dagiti umili iti pammatida,
nakaugalian ken sistema ti edukasion.
Ti relihion ti maysa kadagiti
kangrunaan nga imbati dagiti Kastila iti Vigan. Napeklan a katoliko
dagiti agnaed ditoy nupay adu mettten dagiti nakikappeng kadagiti
sabsabali a relihion.
(Adda
tuloyna)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn sag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn war_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn epo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn grn_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn