KARAMAN met ni Sonia Andaya, 32, taga-Bugbuga, Sta. Cruz, Ilocos Sur, iti umuna a grupo dagiti overseas Filipino workers a taga-Ilocos Sur a naibakuit iti pagilian kalpasan ti panagbettak ti gubat iti Lebanon.
Iti panaggawidna, igpil ni Andaya dagiti dakes a pakalaglagipan iti panagindegna iti Lebanon iti denna dagiti abusado nga amona.
Iti pannakiinnuman ti DZTP ken Tawid News Magasin ken ni Andaya, kinunana a nagturong iti Lebanon idi Agosto 1, 2005 nga agpaay a domestic helper tapno maisakadna ti panagadal dagiti tallo nga annakna. Ken ni Andaya, awan sabali a kalikagumna iti ipapanna iti Lebanon no di ti ilulung-aw ti pamiliana iti kinarigat ti panagbiag.
Ngem daksanggasat ta abusado nga amo ti natumponganna. Kinunana nga iti immuna nga amona, agarup 24 oras ti panagtrabahona iti inaldaw idinto a malimitaran ti kanenna iti dua laeng a kailgat a tinapay iti maysa nga aldaw.
Segun ken ni Andaya, adda naminsan a dina naplantsa ti pantalon ti amona ket dinusa daytoy babaen ti panangsinitna iti tianna babaen ti plantsa.
“Dagiti annakko ken ti pammatik iti Dios ti nangpatpatibker kaniak,” kinuna ni Sonia.
Pinanawan ni Sonia ti amona idi Setiembre 15, 2005.
Ngem uray iti maikadua nga amona a maysa met laeng a Lebanese, nakarkaro manen ti linak-amna. Dida la ngaruden pakpakanen, matungpa wenno makabil pay uray bassit laeng a biddutna. Napadasanna ti naikulong iti banio ken kuarto, ken naidumudom iti pader ken nabugkawan iti: “You crazy Filipino!”.
Saan pay a palubosan dagiti amona a rummuar iti balayda wenno aramatenna ti telepono ken agsurat iti pamiliana iti Filipinas. Ken makadakes, dida inted ti sueldona.
“Mapampanunotko payen ti mangkettel iti biagko,” nakuna ni Andaya gapu kadagiti sinagabana a kinaranggas.
Dagiti annakna ti nangigawgawid kenkuana a mangibanag iti dakes a mapampanunotna.
Ngem idi tinutokan ti amona iti kutsilio, nagsubli iti ahensia idi May 25, 2006.
Iti ahensia, napadasanna ti natungpa ken nabarikes.
Iti maikatlo nga amona, iti talon ti nagtrabahuanna: nagmula iti patatas, sili, kamatis ken dadduma pay. Idi dinan maibturan ti pannakaparparigatna, idi Hulio 3 daytoy a tawen, nupay nakadungdungrit, dagadaga ti bagina ken bagna, linibasanna ti amona ket babaen ti tulong ti maysa a madre, nagkamang iti embahada ti Pilipinas iti Beirut.
Iti embassy, nagsakit iti tallo nga aldaw, masansan a matalimudaw, ket dandani napukawna ti nasimbeng a panunotna.
Idi koma Hulio 18 a maited ti sueldona ket agawid koman iti pagilian, ngem dita metten a nangrugi ti panakagubat ti Lebanon babaen kadagiti tropa ti Israel idi Hulio 12.
Tunggal adda mangegna nga agbettak a bomba, kasla agsubli met iti panunotna ti pannakaparparigatna iti ima dagiti nagbalin nga employerna. Tunggal adda mangegna a sarita dagiti Lebanese, manguyegyegen iti butengna.
Naimbag ta adda dagiti padana a Pinay a biktima met iti kinaranggas dagiti amoda a nangpakpakaired kenkuana.
Ibilang ni Andaya a dakkel a kibinna ni Junalyn Lunday, taga-Baguio City. Daytoy ti kangrunaan a nangbalballakad ken nangpakpakired kenkuana.
Uray idi agturongdan idiay Damascos, Syria, ni Lunday ti nangkibin, nangawit iti lupotna, ken nangpakan kenkuana.
“Nanay, patibkerem ti pakinakemmo, panunotem dagiti anakmo. Dimo baybay-an dayta bagim,” dina malipatan dagitoy a balikas ni Lunday.
Kasla di patien ni Andaya a nakaawiden uray idi simmanglad ti eroplano iti Villamor Airbase. Kalpasan a nakaala iti pagpletena iti OWWA, nagpaituloden iti Dominion Bus Line.
Alas singko iti bigat ti Hulio 24 idi makadanon iti balayda. Ditan a naibuang ti luana ta naarakupna met laengen dagiti annakna.
Kinuna ni Andaya a saanna a kayaten ti agsubli pay iti Lebanon wenno mapan iti sabali a pagilian, gapu iti dakes a napasaranna. Adda laeng maysa a kalikagumna… maited koma ti sueldona.
“Saan a balen ti pannakaparparigatko… ti pannakamaltratok, kalikagumko a maalak ti sueldok tapno adda pangsuportak kadagiti annakko,” kinunana.
Agdagup iti $20,200 wenno P113,432 ti di naala ni Andaya a sueldona iti 11 a bulan a panagtrabahona kas domestic helper iti Lebanon.
[ Adda tuloyna ]
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn