APENDISE
Babbabassit a Kapaset ti Dara ken Dagiti Pamay-an ti Panagopera
Babbabassit a kapaset ti dara. Dagiti babbabassit a kapaset ti dara ket naala manipud iti uppat a kangrunaan a paset ti dara—nalabaga a selula, puraw a selula, platelet, ken plasma. Kas pagarigan, naglaon ti nalabaga a selula iti protein hemoglobin. Dagiti produkto a naala manipud iti hemoglobin ti tao wenno animal ket maus-usaren iti panangagas kadagiti pasiente nga adu ti nagsayasay a darana wenno addaan iti nakaro nga anemia.
Ti plasma, a 90 porsiento a danum, ket naglaon iti adu a hormone, saan nga organiko nga asin, enzyme, ken sustansia, agraman kadagiti mineral ken iti asukar. Naglaon met daytoy iti clotting factor (mamagbalay iti dara), ken antibodies a panglaban iti sakit, ken kadagiti protina a kas iti albumin. No nakaptan iti sakit ti maysa a tao, mabalin nga ireseta dagiti doktor ti pannakaaramat ti gamma globulin, a naala iti plasma ti dara dagiti tattao nga addaanen iti panglaban iti dayta a sakit. Dagiti puraw a selula ti dara ket mabalin a pagtaudan dagiti interferon ken interleukin, a mausar iti panangagas iti kanser ken iti dadduma pay nga impeksion gapu iti virus.
Rumbeng kadi nga awaten dagiti Kristiano dagiti pamay-an ti panangagas a mausar dagiti babbabassit a kapaset ti dara? Saan a naglaon ti Biblia kadagiti espesipiko a detalye, isu nga adda iti tunggal maysa a mangikeddeng iti dayta sigun iti diktar ti konsiensiana, ken sungsungbatanna iti Dios ti desisionna. Dagiti dadduma pagkedkedanda dagiti amin a babbabassit a kapaset ti dara, ta maawatanda nga iti Linteg ti Dios iti Israel, masapul a ‘maiparukpok iti daga’ ti dara nga agsayasay iti maysa a parsua. (Deuteronomio 12:22-24) Adda met dagidiay nalabit mangakseptar kadagiti pamay-an ti panangagas a mausar dagiti babbabassit a kapaset ti dara ngem saanda nga agpayalison iti dara wenno dagiti kangrunaan a pasetna. Mabalin a ti rasonda ket dagiti babbabassit a kapaset ti dara a naala manipud iti dara saannan nga irepresentar ti biag ti parsua a nakaalaan ti dara.
No agdesisionka mainaig kadagiti babbabassit a kapaset ti dara, usigem dagiti sumaganad a saludsod: Matarusak kadi a no diak awaten ti amin a babbabassit a kapaset ti dara, kaipapananna a diak awaten ti dadduma nga agas a mangpapigsa iti resistensiak wenno dagidiay makatulong iti panagbalay ti dara tapno agsardeng ti panagpadarak? Mailawlawagko kadi iti doktor no apay nga ipalubosko wenno diak ipalubos ti pannakausar ti maysa wenno sumagmamano a babbabassit a kapaset ti dara?
Dagiti pamay-an iti panagopera. Karaman kadagitoy ti hemodilution ken cell salvage. Iti hemodilution, maurnong ti dara iti pagkargaan, masukatan iti volume expander (pagpaadu iti likido nga agtartaray kadagiti urat), sa maisublinto met laeng iti bagi ti pasiente. Iti met cell salvage, agsayasay ti dara ngem agsubli met laeng iti bagi ti pasiente kabayatan ti operasion. Ti maurnong a dara a naggapu iti sugat wenno lungog ti bagi ket madalusan wenno masagat sa maisubli iti bagi ti pasiente. Yantangay nagduduma ti wagas dagiti doktor a mangipakat kadagitoy a pamay-an ti panangagas, rumbeng a pailawlawag ti maysa a Kristiano iti doktorna no kasano ti eksakto a panangipakatna kadagita.
No agdesisionka mainaig kadagitoy a pamay-an ti panangagas, isaludsodmo iti bagim: ‘No ti dadduma a darak ket maipadalan iti makina ken nalabit apagbiit a masinga ti panagtarayna, ipalubos kadi ti konsiensiak nga ibilangko dayta a dara kas paset pay laeng ti bagik, isu a saan a masapul a “maiparukpok iti daga”? (Deuteronomio 12:23, 24) Maburibor ngata ti sinanay ti Biblia a konsiensiak no kabayatan nga ag-agasandak ket mangalada iti darak, baliwanda ti pakabuklanna, sa isublida met laeng iti bagik? Matarusak kadi a no diak awaten ti amin a kita ti panangagas a pakausaran ti mismo a darak kaipapananna a diak agpasukimat iti dara (blood test) ken pagkedkedak dagiti panangagas a kas iti hemodialysis wenno ti pannakausar ti heart-lung bypass machine?’
Adda iti tunggal Kristiano a mangikeddeng no kasano ti pannakaasikaso ti darana kabayatan ti operasion. Agaplikar met dayta kadagiti agdama a pamay-an ti panangagas ken panagpaeksamen nga agkalikagum a maalaanka iti bassit a dara, a nalabit baliwanda ti pakabuklan dayta sa isublida met laeng iti bagim.
pag_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn