MANON dagiti napapatay a nangato nga opisial ti lokal a gobierno kabayatan ti nasurok a dua a tawen a panagakem ni Presidente Rodrigo Duterte a nangikari a parmekenna dagiti krimen iti pagilian tapno nakappia nga agbiag dagiti Pilipino?
Nadismaya dagiti adu nga umili nga agtartarigagay iti nakappia a panagbiag kalpasan ti pannakapapatay idi sardam ti Oktobre 1, 2018 ni Sudipen, La Union Mayor Alexander Buquing, ti police security escort-na a ni PO2 Rolando Juanbe, ti sibilian a drayberna a ni Boni Depdepen, ken pannakasugat ti asawana a ni Vice Mayor Mary Joy Buquing.
Maibasar iti report, napasamak ti krimen kalpasan a naggapu ti Mayor ken dagiti kaduana iti massayag, ken nakaluganda iti Toyota Hi-Lux pick-up ken daldaliasatenda ti Bangar – Castro Provincial Road idi pinaltopaltogan ida ti saan pay a nabigbig a suspek a nakalugan iti puraw a pick-up, agingga a naisadsad ti luganda iti kanal iti igid ti kalsada. Nagsagaba dagiti biktima iti adu a sugat iti nagduduma a paset ti bagida. Naitaray ti Mayor ken ni Juanbe, sadiay Ilocos Sur District Hospital iti Tagudin, ngem naideklararda a natay. Naipan met ti Vice Mayor ken ni Depdepen sadiay Lorma Medical Center iti San Fernando City, ngem naideklarar a natay ti drayber. Sibibiag ken naagasan met ti sugat ti Vice Mayor.
Nangbukelen ni Region I Police Director Senior Superintendent Herminio Tadeo Jr. iti Special Investigation Task Force nga agimbestigar iti krimen nga idauluan ni La Union Police Provincial Director Senior Superintendent Ricardo Layug Jr. Mangnamnama dagiti umili a masolbar ti krimen iti kabiitan a panawen, ken maipaayan iti hustisia dagiti biktima. Maim-imbestigaren dagiti nagduduma nga aggulo ti krimen, agraman ti politika, negosio ken dadduma pay a posibilidad a gapu ti pammapatay.
Uray no inaldawen a mapaspasamak dagiti adu a maketkettel a biag iti nagduduma a paset ti Pilipinas, nagkas-ang a panunoten ti pannakapapatay manen iti maysa a mayor a nangato nga opisial ti lokal a gobierno, ti polis a bodyguard-na ken ti sibilian a drayberna, ken pannakadangran ti bise mayor nga asawana. Daytoy a krimen ket mangparnuay iti buteng iti panagbiag dagiti kadawyan nga umili ta no mapapatay pay ti maysa a mayor nga addaan iti turay ken kaduana a police escort, nalaklakan a mapasamak kadagiti pribado nga umili, nangruna dagiti napanglaw ken awanan-gaway.
Maibilang a “high-profile case” ti pannakapapatay ti Mayor iti Sudipen, ken dagiti kaduana, ken pannakadangran ti Vice Mayor nga asawana, gapu ti kaadda ti posisionda nga agassawa iti lokal a gobierno. Nasken nga ikagumaan ti Philippine National Police a solbaren ti krimen tapno saan a maipada kadagiti dadduma a naindaklan a kaso a nakatayan dagiti politiko a saanda naikkan iti hustisia. No awan ti pagbanagan ti kaso ti napapatay a Mayor ken dagiti kaduana, ken pannakadangran ti Vice Mayor nga asawana, ania ti namnamaen nga hustisia dagiti immunan ken sumarunonto pay a biktima ti pammapatay?
Para kadagiti umili a managayat iti kappia, kondenarenda dagiti agtultuloy a pammapatay iti sapasap a pagilian ta ipaneknek daytoy ti saanen a panangraem ti biag a nasagraduan a sagut ti Dios. Maibasar iti report ti PNP, kalaksidan kadagiti nagduduma a gapu iti kaso dagiti pammapatay, dumanonen iti nasurok a 4,800 dagiti napapatay nga adda pannakainaigna iti kampania kontra illegal a droga, ngem patien dagiti human rights advocates nga agarupen a 20,000 dagiti naisakripisio a biag iti anti-illegal drugs campaign ti gobierno iti intero a Pilipinas manipud idi Hulio 1, 2016 a rugi ti panagakem ni Presidente Duterte.
Maibasar iti media report, ni Buquing, ti maika-12 a mayor a napapatay kabayatan ti agdama nga administrasion, ken maikalima ita a tawen. Isuna pay ti maikadua a Mayor iti Region 1 a napapatay kabayatan ti agdama nga administrasion. Immuna a napapatay ni Marcos, Ilocos Norte Mayor Arsenio Agustin a napaltogan iti ilina idi Hunio 3, 2017 kabayatan ti panagbisitana iti maar-aramid a water impounding project. Kaduana a napapatay ti drayberna a ni Mark Valencia. Adda metten innem a bise mayor a napapatay manipud idi July 1, 2016.
Iti kadagupan dagiti napapatay a mayor ken bise mayor kabayatan ti nasurok a dua a tawen nga administrasion ni Presidente Duterte, adda sumagmamano kadakuada a nairaman iti narco-list ti Presidente nga adda pannakainaigna iti illegal a droga. Kaaduanna iti kadagupan dagiti napapatay a mayor ket saan a karaman iti listaan ti Presidente, agraman dagiti dagiti dua a napapatay a mayor iti Region 1.
Gapu ta politiko dagiti napapatay ken kangrunaan a target dagiti krimen, saan a maikkat ti posibilidad nga adda latta pannakainaigda iti politika. Iti kaso dagiti mayor ken bise mayor a napapatay kabayatan ti yaasideg ti eleksion, saan a mapukaw ti panagdudua dagiti umili a ti gapu ket adda pannakainaigna iti politika, nangruna ket maisayangkaten ita nga Oktobre 11 – 17, ti panangipila iti kandidatura dagiti papili inton May 13, 2019 National and Local Elections
Kadagiti nagsasaruno a pannakapapatay dagiti mayor, bise mayor, ken dagiti nairamraman a kakaduada, manon a kaso dagiti nasolbar, ken naipaayan ti hustisia ti nadangkok a krimen a linak-amda? No kapaspasamak ti krimen, nainget dagiti imbestigasion, ngem inton bumaybayag, in-inut met nga agkulpa ti regta dagiti imbestigasion aginggan a maitanemen iti lagip ti pannakapapatay dagiti biktima.
Kabayatan ti yaasideg ti eleksion, no saan nga agridam dagiti pannakabagi ti linteg, mabalin nga ad-adu pay dagiti maisakripisio a biag dagiti politiko ken dagiti pasurotda. (Eden A. Alviar)
ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn ilo_Latn