Syudad han Vaticano
An Syudad han Vaticano nga ha opisyal nga pagtawag Estado han Syudad han Vaticano (ha Initalyano: Stato della Città del Vaticano ; ha Linatin: Status Civitatis Vaticanæ) [tʃitˈta del vatiˈkaːno] usa nga ginpalibotan hin tuna nga soberano nga syudad-nga-estado. An teritoryo hini amo in ginpalibotan hin bungbung nga enclave ha sakob han syudad han Roma. Ha kadako nga 44 ka hektarya (108.7 nga acre) amo ini an giguti-ayi nga naglulugaring nga estado han kalibutan.[5]
Ginhimo ini pinaagi han Kasabotan han Letran (puyde liwat tawagon nga Pacto de Letrán o Lateran Treaty) han 1929 nga bag-o nga entidad. An kataposan nga nahabilin han kasanhi (756 tubtob 1870) nga mga Estados Pontificios ginbug-os nga ginlakip ngadto han Italyano nga estado, nga han una usa nga ginhadi-an, dida han 1870, nga amo gihapon an naglakip hin iba nga mga estado nga Italyano sugad han Duha nga Sicilias, nga nagin nagsunod-nga-estado han ngatanan hini nga mga estado ha mga katungod ngan mga obligasyon.
An Syudad han Vaticano usa nga diri-gin-ereder, nga gin-eelihir nga monarkiya nga ginpapamunoan han Obispo han Roma — an Papa Katolika. An gihataasi nga mga funsyonaryo han estado hini mga kapadi-an han Simbahan Katolika. Amo ini an soberano nga teritoryo han Santa Sede (ha Linatin: Sancta Sedes; ha literal nga Winaray: Baraan nga Lingkoranan o Baraan nga Lingkoran) ngan dinhe nahimutang an Palasyo Apostoliko — an opisyal nga urukyan han Papa — ngan han Curia Romana. Amo nga, samtang an lingkoranan han simbahan (katedral) han Papa komo Obispo han Roma (an Basilika han San Juan Letrán) nahamutang ha gawas han mga bungbong hini, ha Roma, an Syudad han Vaticano amo an sinisiring nga kapital hin gobyerno han Simbahan Katolika.
Mga tigaman[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ It mga bisita nga mga turista diri gintutugotan pagmanehar ha sakob han Vaticano nga waray ispisyal nga pagtugot, nga agsob ginhahatag la ha mayda mga panuyo hin trabaho hin opisina ha Vaticano.
Pinanbasaran[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Tratado ha butnga han Santa Sede ngan Italya, article 26.
- ↑ An Syudad han Vaticano usa nga syudad-nga-estado
- ↑ Ha pagsunod han parrafo 2 han Legge sulle fonti del diritto han 7 Hunyo 1929, an ngatanan nga mga balaod ngan mga surundon han estado ginmamantala ha Initalyano nga Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano nga ginkakanit han Acta Apostolicae Sedis. An nahasurat han syahan nga pito nga mga butang nga ginmantala hiton nga supplemento ginhahatag didi. Samtang an estado ngahaw nagamit hin Initalyano là, damo pa nga mga pinulongan an ginagamit han mga institusyon nga nahamutang ha sakob han estado sugad han Santa Sede, an Pontifisyo nga Gwardya Swisa, ngan an Sanghiran nga Pontifisyo hin mga Siyensya. An Santa Sede nagamit hit Linatin nga opisyal nga pinulongan ngan han Frinanses nga diplomatiko nga pinulongan; dugang pa, an Secretariat han Estado nagamit hin Ininglis, Inaleman, Initalyano, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Gwardya Swisa, nga diin an mga sugo ha martsa ginhahatag ha Inaleman, nagamit gihapon hin Frinanses ngan Initalyano ha ngatanan nga opisyal nga mga seremonyas. An semi-opisyal nga peryodiko han Santa Sede nga L'Osservatore Romano nagamit hin Ininglis, Frinanses, Inaleman, Initalyano Malayalam, Pinolako, Pinortuges ngan Kinatsila. An Radyo Vaticano nagamit hin Inalbano, Amharic, Inarabo, Inarmenya, Byeloruso, Binulgarya, Inintsek, Krinoatyano, Tseka, Esperanto, Iningles, Tinag-alog, Frinanses, Inaleman, Hindi, Hinungaryano, Initalyano, Kiswahili, Latvyano, Lithuanyano, Malayalam, Pinolako, Pinortuges, Rumanyano, Rinuso, Slovak, Slovenyano, Somali, Kinatsila, Tamil, Tigringna, Ukranyano, ngan Vinyetnames.
- ↑ "CIA - The World Factbook - Holy See (Vatican City)". Cia.gov. Retrieved 2009-10-10.
- ↑ 5.0 5.1 "Holy See (Vatican City)". CIA — The World Factbook. Retrieved 2007-02-22.
- ↑ catholic-pages.com
- ↑ http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/en/stato-e-governo/struttura-del-governatorato/organigramma/governatorato.html
- ↑ Holy See (Vatican City), The World Factbook, CIA. Retrieved 14 April 2009.
- ↑ Since 2002-01-01. www.vatican.va Holy See Press office — General Information. Retrieved 2009-10-23
- ↑ ugsa han 2002, an Vaticano nga lira (nga patas upod han Italyano nga lira)
- ↑ An ITU-T nagdesignar han kodigo nga 379 ngadto han Syudad han Vaticano. Bisan pa, an Syudad han Vaticano lakip dida han Italyano nga plano hin mga ihap ha telepono ngan nagamit han Italyano nga kodigo hin nasod nga 39, nga ginsusundan hin 06 (para han Roma) ngan 698.
Bibliograpiya[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- Chadwick, Owen (1988). Britain and the Vatican During the Second World War. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-36825-1.
- Kent, Peter C. (2002). The Lonely Cold War of Pope Pius XII: The Roman Catholic Church and the Division of Europe, 1943–1950. Montreal: McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-2326-X.
- Morley, John F. (1980). Vatican Diplomacy and the Jews During the Holocaust, 1939–1943. New York: Ktav Pub. House. ISBN 0-87068-701-8.
- Nichols, Fiona (2006). Rome and the Vatican. London: New Holland. pp. 85–96. ISBN 978-1-84537-500-3. http://books.google.com/books?id=S-TekVnvyx4C&pg=PA85.
- Ricci, Corrado; Begni, Ernesto (2003) [1914]. The Vatican: Its History, Its Treasures. Kessinger Publishing. ISBN 0-7661-3941-7.
- This article incorporates text from a publication now in the public domain: Herbermann, Charles, ed. (1913). "The Vatican". Catholic Encyclopedia. Robert Appleton Company.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
The Vatican pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage
- Opisyal nga websayt
- Official website of the Holy See
- Inside the Vatican on National Geographic YouTube channel
- Vatican Chief of State and Cabinet Members
- Holy See (Vatican City) nga entrada ha The World Factbook
- Holy See (Vatican City) from UCB Libraries GovPubs
- Syudad han Vaticano ngada ha Open Directory Project
- Vatican from the BBC News
- Wikimedia Atlas of Vatican City
- Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Syudad han Vaticano ha OpenStreetMap
- The Vatican: spirit and art of Christian Rome, a book from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF)
war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn lij_Latn eng_Latn eng_Latn war_Latn war_Latn war_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn war_Latn war_Latn war_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn war_Latn eng_Latn war_Latn eng_Latn lim_Latn war_Latn eng_Latn