Dahil na ngani sa pandemya, nagin bigla an pagbago kan paagi kan pagtukdo ngunyan na taon pan-akademiko. Hali sa pisikal na classroom, kaskas na nagbalyo an sistema kan edukasyon sa mga online platform. Ini sarong pankinaban na pangyayari. Susog sa UNESCO, milyon na mga estudyante ngunyan an yaon sa birtwal na paagi nin pag-adal.
Sa sibot asin kaskas na pagbabago na ini, kadaklan man an taraka. Parehas an CHED asin an DepEd nagkakasiribot na maggibo nin mga patakaran para sa sistemang dai pa man napuprubaran dahil ngani dai man talaga inisip gayod kan duwang ahensya n aini na pasiring digdi an direksyon kan edukasyon. O kun iyo man, bako ngunyan na taon o sa madaling panahon. Siring man an mga partikular na mga kolehiyo, unibersidad, asin an mga yaon sa basic education. Dakol na mga bagay an kaipuhan mahimo tulos lalo na sa mga pribadong eskwelahan—pàno makua giraray an numero kan mga ma-enrol, ano an mga kagamitan na dapat yaon, an pagpasweldo, an work-from-home na istilo nin pagtrabaho, asbp. An makangisi digdi ta an gobyerno lugod an nawalat sa pagplano asin pagpa-utob nin sistema kun ikukumpara sa mga pribadong institusyon. Sa Unibersidad kun sain ako nagtutukdo, kan nagdeklara nin ECQ sa bilog na Luzon kan bulan na Marso, pinunan na tulos an mga pag-urulay kun pàno gigibuhon an masunod na taon pang-akademiko kasabay kan pagplano na tulos nin mga patakaran kun pano tatapuson an nakaaging ereskwelahan.
Maiintindihan ta an mga arog kaining mga rason kun tano kita gabos nasasakitan sa sistema ta kan online classes ngunyan. Alagad dai digdi dapat matapos an urulay. Sa mga nagpuon kan bulan nin Agosto, patapos na naman an semestre ngunyan na Disyembre asin garo baga harayo pa an laban kan Pilipinas sa CoViD. Mala ngani ta susog sa bareta, laog na kita sa 20 mga nasyon na mga may pinakahalangkaw na kaso nin CoVid. Kun ini magdagos-dagos pa, malamang na an ikaduwang semestre sa mga kolehiyo magiging online man giraray.
Kaipuhan ng riparuhon an ngunyan na padalagan kan online classes na ini. Sa sakuyang eksperyensya asin sa mga simpleng pag-urulay-ulay kan mga kapwa ko man paratukdo, uya an samuyang mga nagkapirang riparo sa sistema ngunyan. (Kadaklan digdi eksperyensya sa kolehiyo. Sa masunod gayod, sa basic education naman.)
Inot, pakarhayon an mga panundon sa pagtao nin mga gibuhon sa mga estudyante. Dakol an mga reklamo kan mga estudyante asin mga magurang manungod sa mga modyul huli ta bakong planado na maray kan mga eskwelahan an iskedyul kan pagtao nin mga gigibuhon o mga outputs. Huli ta gabos nag-irisip na tatawan halimbawa nin sarong semana an mga estudyante na simbagan an mga modyul, natatambak an mga gibuhon pagabot kan Byernes o Sabado. Tibaad igwa nin paagi na ilaag sa sistema mismo kan eskwelahan kun anong mga kurso o subjects an dapat mahimo sa kun anong aldaw.
Panduwa, an bagong normal na inaapod nangangaipuhan nin bagong paghiling sa pag-adal mismo. Dapat maisihan kan mga magurang, mga paratukdo, asin mga estudyante na an online learning nangangaipuhan talaga nin dakulang ekspwersyo na makanuod sa sadiring paagi. Hali kita sa sarong henerasyon kun sain na an paratukdo iyo an sentro kan edukasyon natatapos na asin minabagtas kita sa sarong paghiling kan edukasyon na an mga estudyante mismo iyo an may sadiring sikad sa pag-adal. Kaya an modular na paagi nin pag-eskwela ibang paagi nanggad. Digdi, nilalaag na kan paratukdo an gabos na dapat gibuhon asin an estudyante an masikap na iyan matapos niya. Dai ka magparahinanakit kun “dai nagpaparatukdo” an saimong teacher ta kaya ngani ika may modyul na. An trabaho ngunyan kan teacher iyo na magkomento sa saimong mga gibo.
Pantulo, bawasan an total na units na pwedeng i-enrol sa kada semestre. Gabos nagsasarabi na “new normal” an kinaban alagad an mga paagi kan mga eskwlehan iyo man giraray. Huli ngani ta may elemento nan in modyular na pag-eskwela, mas magabat talaga an trabaho ngunyan kan mga estudyante lalo na sa kolehiyo. Sinda mismo an maasikaso akn sadiri nindang pagkanuod. Kaya, kaipuhan na may panundon na bago sa kun pira baga an pwedeng i-enrol kan sarong estudyante. Kun ika nagklase ngunyan na igwa ka nin 24 units na subjects, mangalas na na an walong subjects nay an kadakul na hahagadon saimo? Bako pa nganig finals period. 18 units an ideyal na numero kan dapat kinukua kan estudyante ngunyan. Kun sa lumang normal nasaskitan na sa 24 o 28 units, ngunyan pa daw sa arog kaining paagi? Para sako, moral na katungdan kan mga eskwelahan n aini ipautob ta ini para nanggad sa karahayan kan mga estudyante.
Pan-apat, bawasan an mga teaching loads o numero kan mga estudyante na tinutukduan kan mga maestro asin maestra. Sentro kan Blended Learning o Online Learning an pilosopiya na an paratukdo magiging giya kan mga estudyante mantang sinda nagsasadiring lapigot para maintindihan an nasa modyul. Para magibo ini, obligasyon kan sarong paratukdo na saro-saro na magtao nin komento sa mga outputs, magtao nin dagdag na mga gibuhon kun kinakaipuhan pa, asin iba pa. Bako na sana ining ma-tsek kan papel asin malista kun nakapira si Juan o si Juana. Alagad, isipon mo daw kun an sarong paratukdo igwa nin piton o walong seksyon na kapot, na igwa nin kwarentang estudyante kada klase, asin tulong manlain-lain na subjects pa. Kun seseryosohon kan paratukdo n aini an dapat na ginigibo kan sarong online teacher, magagadan sya sa kapagalan sa tahaw pa sana kan semestre. Kun igwa nin ideyal na numero kan units na pwedeng kuanon an sarong estudyante, iyo man an sa paratukdo. Ideyal gayod an anom na klase na igwa nin 25 na mga estudyante sa kada klase. Digdi mahihiling an totoong bunga kan sarong online class. Dagsag gastos ini sa mga eskwelahan, aram ko, alagad isay baya an nagsabi na barato an online class?
Dahil sa limitasyon kan espasyo digdi, ini sana ngunyan an aabuton kan sakuyang lista. Sa sunod naman na Sabado an ikaduwang parte.
Malinaw an sakuyang paninidugan digdi. Gabos kita paragal sa bagong sistema na ini. Gabos kita nagpapa-anos-anos ngani mapakarhay an satuyang pag-adal sa tahaw kan sarog kaining sitwasyon. Kaipuhan simbagan tulos kan mga nanunungdan an mga pangangaipuhan kan gabos na sektor. An pagbabago bako sana man sa mga estudyante. Tinawan nin inot na pokus an mga estudyante, ginibo an gabos tangani na sinda madagka na magpadagos giraray. Asin tama iyan. Alagad, kaipuhan man simbagan an mga bagong pangangaipuhan kan mga paratukdo. Nagbago an sistema alagad mayo man dakulang pagbabago sa disenyo kan blended bearning para sa mga paratukdo, mala ngani ta triple pa an trabaho.
Kun kita seryoso sa arog kaining paagi nin pag-adal asin pagtukdo, gibuhon ta nin tama. Bakong itong masabi sana na “online learning kami.” Ta para sain an mga pagal kun hilaw man sana an kaaabtan? Dagdag sana ini sa mga sagin-sagin kan mga institusyon. Kun binabandira ta an new normal sa edukasyon, paninidugan dapat sa gabos na aspeto—teknikal, pinansyal, asin moral na mga obligasyon. Tama na sa mga slogan na iyan. Hilingon na an sitwasyon kan mga estudyante asin mga paratukdo. Sayang an satuyang mga kapagalan asin paghinguwa kun sa katapusan kaini, hilaw man sana an kakabutan kan edukasyon.
.
ceb_Latn war_Latn ceb_Latn ceb_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn unk