Abril 19, 2013
Pahayag ha Midya
Mahitungod han bag-o nga desisyon han Korte Suprema hiunong han kanan Commission on Elections (COMELEC) posisyon kun hin-o an poyde umapi ha Partylist System, nagpahayag hi Jun Berino, Secretary General han Bayan Sinirangan Bisayas (Bayan-SB) han masunod nga punto:
Una, mayda haligot nga purtahan han mga kablas ngan mardyinalisado para direkta makagpartisipar paghimo hin mga palisiya ngan balaud pinaagi han Sistema nga Partylist nga yana mas nagin makuri na mahigamitan han mga kablas.
An pagpakuri ginhimo pamaagi han paghikaw o pagbalewara han probisyon mismo ha Partylist ngan han nauna nga desisyon han Korte Suprema nga 1) an Sistema nga Partylist (nga may pag-alotaga hin 20% nga lingkuran ha Kongreso) in reserbado la ha mga kablas ngan mardyinalisado;
Tungod han posibilidad nga gamiton han mga riko ngan poderoso nga pulitiko an Partylist, nagmalatumat hi Berino han Bayan-SB nga diri ini angay gamiton para mag-shortcut o makamenos ha gastos ka-Congressman an hin-o la nga rikuhanun ngan tradisyunal nga pulitiko nga may kapas man kunta umapi ha regular nga eleksyon para magin tinaglawas han congressional districts.
Dugang pa ni Berino nga ha aton nag-agi nga eksperyensya, an pag-abusar han Sistema nga Partylist aada han pagpalusot han mga diri angay umapi dinhi sugad pananglitan han Partylist han anak ni anay Presidente Gloria Arroyo nga nagin magbaralaud nga ‘nagrepresentar’ kuno han kablas nga mga security guards.
Ha mas harani ha aton, ginkwestyon han Bayan an An Waray Partylist tungod han iya kaangayan magrepresentar ha mga kablas tungod kay an iya mga nominado ha Kongreso mga milyunaryo ngan diri mga kablas, dugangan pa han ira nagin minimal nga paghimo hin mga balaudnon nga pabor ha mga kablas ngan sektor nga angay kunta hini gintataglawasan (http://www.philstar.com/election-2013/2013/04/12/929907/11-party-list-solons-failed-represent-their-sectors-study).
Pero tungod hini nga desisyon han Korte Suprema, poyde na yana dumalagan ha Partylist bisan adton mga bilyunaryo sugad han mga dagko nga agaron maytuna, mga tagsuporta ngan taga-pondo ni Presidente Noynoy Aquino, dagko nga mga negosyante, mga tawuan han mga langyaw nga korporasyon sugad han mga mining corporation.
Bisan an mga tradisyunal nga mga pulitiko poyde liwat dumalagan ha Partylist. Pahayag pa han Bayan-SB nga waray na an gin-ngangaranan nga ‘reserbado’ nga purtahan para ha mga kablas ha Kongreso. An kablas madugang pagka-kablas ngan mardyinalisado ha iristoryahon han pagbabalaud.
Mahitungod hini, an riko ngan poderoso magtitika-riko ngan mas poderoso pamaagi han mga balaud ngan palisiya nga ginhimo han Kongreso kun diin daan na maluya an representasyon han mga kablas nga yana dugang pa ginpaluya tungod han bag-o nga desisyon han Korte Suprema.
Dugang pa nga mga punto han Bayan-SB nga mas madugang an kapas han pag-ligalisa han mga gios nga pabor ha mga riko ngan poderoso; mamenos hin ura-ura an kapas han kablas mag-korehir han palisiya ug balaud nga diri pabor ha kadam-an labi na ha ordinaryo nga mga mulupyo; mamenos an kapas han mga kablas makapaghimo hin balaudnon o palisiya pagtalwas ha ira ha kakablasan sugad han pagsabalaud han Genuine Agrarian Reform Bill (GARB) ngan mas madugang an diri pagkapatas han oportunidad ha pagpakabuhi.
Hini nga sitwasyon nga mas naghaligot pa an ligal nga pulitikal nga purtahan para pagpa-ursa ha kakablasan pinaagi han Sistema nga Partylist ha Kongreso, nagmalatumat an Bayan-SB nga may posibilidad nga mas magigin makaaraghat an iligal nga pulitikal nga purtahan han armado nga pakigbisog han mga kablas ngan mardyinalisado.
Ha luyo han sunud-sunod nga mga desisyon han Korte Suprema nga mas nagin pagpabor ha interes han mga riko ngan poderoso, nagpahayag an Bayan-SB nga magpapadayon ini ha mas kasasarigan nga pagbug-os han pagkaurusa han katawhan pinaagi han pagpukaw, pag-organisa ngan pagpagios ha parlamento ha kakalsadahan.
glg_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn