Sinirangan Bisayas
An Sinirangan nga Kabisay-an (tinatawag gihapon nga Sinirangan Bisayas) o gintatawag liwat nga Rehiyon 8 amo an nagbubug-os han dagko nga isla han Leyte ngan han Samar kaupod an Biliran ngan pipira pa nga gudti nga isla. Amo liwat ini in usa han duha nga Rehiyon han Pilipinas nga waray kahipid nga Rehiyon nga an giutan mao an tuna, kaparehas ini han Rehiyon han MIMAROPA. May-ada hin unom (6) nga probinsya an Rehiyon VIII, amo an Biliran, Eastern Samar, Leyte, Northern Samar, Western Samar, ngan Southern Leyte ug pito (7) nga mga syudad amo an mga syudad nga Ormoc, Baybay, Maasin, Calbayog, Catbalogan, Borongan ngan an Syudad han Tacloban nga amo an sentro nga syudad han Rehiyon. May populasyon ini nga rehiyon naabot hin 3,912,936 an kabug-usan sumala 2010 nga senso.
Tulo an lumad nga yinaknan ha Sinirangan nga Kabisay-an. Ini amo an Winaray, Sinugboanon, ngan Inabaknon.
Sulod
Heograpiya[igliwat | edit source]
An San Bernardino Strait amo an nagbubulag han Eastern Visayas tikang ha isa han Luzon ug an Surigao Strait naman an ngadto dapit ha norte nga parte han Mindanao. An iba pa nga isla han Visayas ginbubulag han dagat han Camotes, an dapit sinirangan naman nga parte han rehiyon amo an direkta nga atubang hiton kadagatan han Pasipiko. Naabot hin 2,156,285 ka ektarya ug 7.2% han kabug-usan nga katunaan han nasod.[3]
Klima[igliwat | edit source]
May-ada duha ka klase hin klima nga nag-aagi hini nga rehiyon base han sistema nga Corona nga kasipikasyon:[4]. Ikaduha nga klase (Type II) ngan Ikaupat nga klase (Type IV). An type II amo an panahon nga mas damo iton mauran nga adlaw ug mga bulan han tuig nga may pinakadamo nga uran an rehiyon, tikang Nobyembre ngadto ka Enero. An Samar ngan Leyte amo an sugad hini an klase han klima. Tikang naman Pebrero nada han Mayo asya iton panahon nga sobra ug kulang iton pag-uran hanbug-os nga tuig, may-ada la naiihap nga haliputay iton mamara nga panahon. An weste nga parte han Leyte ngan an tikang naman ha Motiong Samar ngadto ha San Isidro ha Norte han Samar an may-ada ikaupat nga klase hin klima.
Katunaan[igliwat | edit source]
An Sinirangan nga Kabisay-an hin usa nga rehiyon han pag-urumhan. An kadak-an nga produkto amo an humay, abaka, mais, copra, tam-is o asukar ngan saging. 52% hiton kabug-usan han tuna in klasipikado nga kagugub-an. Usa liwat ini nga rehiyon nga may-ada eksport han isda. May-ada gihapon mga mineral nga diposito ini nga rehiyon sugad han chromite, uranium, bulawan (gold), silver, manganese, magnesium, bronse, nickel, coal, limestone, pyrite ngan baras ug batilis nga pwede minahon. Damo kaupay iton enerhiya tikang ha geothermal ngan supisyente nga kinukuhaan han tubig nga kinahanglanon han gudti ug dagko nga industriya.
Kultura ngan Arte[igliwat | edit source]
Mga Lengguwahe[igliwat | edit source]
An Winaray nga Binisaya amo an pinulongan nga gamit han isala han Samar nga Leyte. An Abaknon nga pinulongan tumikang ha mga molupyo han Capul ha Norte han Samar, amo in waray kaparehas nga yinaknan ha bug-os nga rehiyon. An Cebuano nga Binisaya amo man an gamit han damo nga parte han Leyte tikang Weste, sentro ug sa katimugan nga parte han Leyte.
Mga Sayaw[igliwat | edit source]
Damo nga klase hin sayaw an makikit-an hini nga Rehiyon. Tikang ha Kuratsa (Curacha)[5], amo an sayaw han panguyab, Amenudo, Cha-cha, ngan an Tinikling nga sayaw nasudnon han Pilipinas amo in nagtikang liwat hini nga rehiyon.
Musika[igliwat | edit source]
An mga Waray-waray hin mga maghilig gihapon ha musika nga kadam-an hiton ira mga kanta pinaagi hin mga istoryahanon, usa nga pamuso an "Dandansoy" ngan an "Iroy nga Tuna" hin kanta han pagiging makabungtohanon.
Pagbahinbahin ha Politika[igliwat | edit source]
Mga Nalalakip nga Syudad[igliwat | edit source]
- Syudad san Calbayog, Samar
- Syudad han Catbalogan, Samar
- Syudad han Borongan, Samar
- Syudad han Maasin, Southern Leyte
- Syudad han Ormoc, Leyte
- Syudad han Tacloban, Leyte
- Syudad han Baybay, Leyte
Mga kasarigan[igliwat | edit source]
- ↑ http://www.communitrip.com/philippines/catbalogan/sights/the_obelisk.html
- ↑ http://www.communitrip.com/philippines/catbalogan/sights/the_obelisk.html
- ↑ http://web.evis.net.ph/lineagencies/da-r8/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=19&Itemid=32
- ↑ http://www.cropsreview.com/climate-types.html
- ↑ http://tagaloglang.com/Filipino-Culture/Philippine-Dances/kuratsa-or-curacha.html
Mga Sumpay ha Gawas[igliwat | edit source]
- Rolly's Vintage View Websayt ni Dr. Rolando Borrinaga mahitungod han kaagi ngan kasaysayan han Sinirangan nga Kabisay-an
- EVIS.net
war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn hne_Deva war_Latn ltz_Latn war_Latn hne_Deva war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn hne_Deva war_Latn war_Latn war_Latn pag_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn zho_Hant zho_Hant eng_Latn zho_Hant zho_Hans war_Latn war_Latn dan_Latn