Hi Pedro ba an Siyahan nga Papa?
“Hi Cardinal Jorge Mario Bergoglio, S.J., ginpili sugad nga Supremo nga Papa, an ika-265 nga kasaliwan ni Pedro.”—VATICAN INFORMATION SERVICE, VATICAN CITY, MARSO 13, 2013.
“An obispo han Roma an may katungod nga manguna han Singbahan ha bug-os nga kalibotan tungod kay hiya an kasaliwan ni San Pedro, nga kinarawat hito nga katungod tikang kan Jesu-Kristo.”—THE PRIMACY OF THE BISHOP OF ROME DURING THE FIRST THREE CENTURIES, 1903, NI VINCENT ERMONI.
“Kon may sumiring nga . . . an Papa han Roma diri kasaliwan han pagin magmarando han Baraan nga hi Pedro; magigin anathema hiya [karuyag sidngon, tatawagon hiya nga erehes].”—THE FIRST VATICAN COUNCIL, HULYO 18, 1870.
PARA ha minilyon nga Katoliko ha bug-os nga kalibotan, an dekreto han siyahan nga Konsilyo han Vatican han 1870 usa nga doktrina han singbahan—katutdoan nga sadang sundon ngan diri puydi bag-uhon. Kondi an pakiana, Igintututdo ba ito han Biblia? Kasaliwan gud ba ni apostol Pedro hi Pope Francis? Ngan hi Pedro ba an siyahan nga papa?
“HA BAWBAW HINI NGA BATO TITINDUGON KO AN AKON SINGBAHAN”
An dekreto han Konsilyo han Vatican han 1870 iginbasar ha ira interpretasyon han Mateo 16:16-19 ngan Juan 21:15-17. An pag-istorya nira Jesus ngan Pedro nga mababasa hini nga mga bersikulo sugad man ha iba nga mga asoy ha Biblia nagpapakita nga may-ada importante nga bahin hi apostol Pedro ha kasaysayan han Kristianidad han siyahan nga siglo. Ha pagkamatuod, han siyahan nira nga pagkita, igintagna ni Jesus nga magpapakita hi Pedro hin sugad-bato nga mga kalidad. (Juan 1:42) Kondi gintagan ba han Kristo hi Pedro hin labaw nga katungdanan?
Ha Mateo 16:17, 18, hi Jesus nagsiring kan Pedro: “Nasiring ako ha imo, hi Pedro ka [nga an ngaran nangangahulogan nga “Usa ka Pidaso nga Bato”], ngan ha bawbaw hini nga bato titindugon ko an akon singbahan.” * An karuyag sidngon ba ni Jesus nga an iya “singbahan,” o kongregasyon, itutukod kan Pedro, nga usa nga tawo? Hi Pedro ba an mangunguna ha ngatanan nga sumurunod ni Jesus? Paonan-o ginsabot ito nga mga pulong ni Jesus han mga apostol nga nakabati? Ginpapakita han mga Ebanghelyo nga ha urhi, may mga higayon nga nagdiskusyon hira kon hin-o an labaw ha ira. (Mateo 20:20-27; Marcos 9:33-35; Lucas 22:24-26) Kon iginhatag na gud man ni Jesus kan Pedro an labaw nga katungdanan, magdidiskusyon pa ba an mga apostol kon hin-o an labaw ha ira?
Paonan-o ginsabot ni Pedro ini nga mga pulong ni Jesus? Sugad nga Israelita, posible gud nga pamilyar hi Pedro ha iba-iba nga tagna ha Hebreo nga Kasuratan nga may kalabotan ha “bato” o “sinarigan nga bato.” (Isaiyas 8:13, 14; 28:16; Sacarias 3:9) Han ginkotar niya an usa hito ha iya surat ha iya mga igkasi-tumuroo, iya iginsaysay nga an igintagna nga “sinarigan nga bato” amo an Ginoo nga hi Jesu-Kristo, an Mesias. Gin-gamit ni Pedro an Griego nga pulong nga pe’tra (ini gihapon nga pulong an gin-gamit ni Jesus ha Mateo 16:18) para la han Kristo.—1 Pedro 2:4-8.
Hi apostol Pablo usa liwat nga matinumanon nga sumurunod ni Jesus. Natoo ba hi Pablo nga gintagan ni Jesus hi Pedro hin labaw nga katungdanan? Sugad nga pagkilala han papel ni Pedro ha Kristiano nga kongregasyon ha siyahan nga siglo, hi Pablo nagsurat nga usa hi Pedro han “kinikilala nga mga harigi.” Para kan Pablo, diri la usa an “harigi.” (Galacia 2:9) Dugang pa, kon hi Pedro an gintagan hin katungdanan ni Jesus nga magin ulo han kongregasyon, kay ano nga ginkikilala, o gintatagad man la hiya han iya mga igkasi-tumuroo sugad nga harigi?
Han igsurat an mahitungod han pagpakita ni Pedro hin pagdapig, matinalahuron kondi prangka nga nagsiring hi Pablo: “Ginsupak ko hiya ha iya atubangan kay sayod gud nga nagsayop hiya.” (Galacia 2:11-14) Waray maghunahuna hi Pablo nga gintukod han Kristo an iya singbahan, o kongregasyon, kan Pedro o ha bisan hin-o nga diri perpekto nga tawo. Lugod, natoo hiya nga hi Jesu-Kristo an pundasyon han kongregasyon. Para kan Pablo, “ini nga bato amo hi Cristo.”—1 Corinto 3:9-11; 10:4.
“HI PEDRO KA . . .”
Salit paonan-o naton sadang sabuton ini nga mga pulong: “Hi Pedro ka, ngan ha bawbaw hini nga bato titindugon ko an akon singbahan”? Basi husto nga masabtan an usa nga teksto, kinahanglan naton basahon an konteksto hito. Ano an gin-iistoryahan nira Jesus ngan Pedro? Pagpapakiana pa la ni Jesus ha iya mga disipulo: “Hin-o man ako?” Waray pag-alang nga bumaton hi Pedro: “Ikaw an Mesiyas, an Anak han buhi nga Dios.” Tungod hito, ginkumendasyonan ni Jesus hi Pedro ngan nagsiring nga iya tutukuron an iya “singbahan,” o kongregasyon, ha mas marig-on nga “bato,” ha usa nga kan kanay nagpahayag hi Pedro hin pagtoo—kan Jesus mismo.—Mateo 16:15-18.
Paonan-o naton sadang sabuton an mga pulong ni Jesus: “Hi Pedro ka, ngan ha bawbaw hini nga bato titindugon ko an akon singbahan”?
Uyon hini, damu nga “Amay han Singbahan” an nagsurat nga an bato ha Mateo 16:18 amo an Kristo. Pananglitan han ikalima ka siglo, hi Augustine nagsurat: “An Ginoo nagsiring: ‘Ha bawbaw hini nga bato tutukuron ko an akon Iglesia,’ tungod kay hi Pedro nagsiring ha iya: ‘Ikaw an Kristo an Anak han Buhi nga Dios.’ Salit dinhi hini nga bato, nga iyo iginpahayag, akon tutukuron an akon Iglesia.” Pauroutro nga nagsiring hi Augustine nga “an Bato (Petra) amo an Kristo.”
Kon huhukman uyon ha doktrina han Katoliko yana, hira Augustine ngan an iba pa tatagdon nga erehes. Ha pagkamatuod, sumala ha Swiss nga teologo nga hi Ulrich Luz, kon tatagdon uyon ha Konsilyo han Vatican han 1870, an mga eskolar han Biblia yana huhukman sugad nga erehes tungod han ira nagkakaurosa nga opinyon.
AN PAPA BA AN KASALIWAN NI PEDRO?
An titulo nga “papa” o “pope” diri hinbabaroan ni apostol Pedro. Ha pagkatinuod, damu nga diri Romano nga mga obispo an naggamit hini nga titulo para ha ira kalugaringon han ikasiyam ka siglo. Kondi, talagsa la gamiton ini sugad nga opisyal nga titulo antes han ika-11 ka siglo. Dugang pa, waray Kristiano ha siyahan nga siglo an natoo nga an pagin lider nga ginhunahuna nga iginhatag kan Pedro iginpasa ha bisan hin-o nga sumaliwan ha iya. Salit, nakasiring an Aleman nga eskolar nga hi Martin Hengel nga “waray nakikita nga basihan ha kasaysayan ngan relihiyon basi masiring nga an papa may-ada ‘labaw nga katungdanan.’”
Sugad nga konklusyon: Hi Pedro ba an siyahan nga papa? Kasaliwan ba niya an mga papa? Uyon ba ha Biblia an doktrina han Katoliko mahitungod han labaw nga katungdanan han papa? An husto nga baton, diri. Kondi, waray ruhaduha nga gintukod gud ni Jesus an iya singbahan, an iya tinuod nga kongregasyon, ha iya kalugaringon. (Efeso 2:20) Salit para ha tagsa ha aton, an importante nga pakiana, Nabilngan ko na ba an tinuod nga kongregasyon?
^ par. 8 An ngatanan nga pagkotar ha Biblia hini nga artikulo tikang ha An Baraan nga Biblia.
war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn