Lista han mga Sulod
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Kon Paonan-o Matitipigan an Nagsasakripisyo nga Disposisyon
PAHINA 7 • KARANTAHON: 61, 25
Kon Paonan-o Matitipigan an Positibo nga Panhunahuna
PAHINA 12 • KARANTAHON: 74, 119
Pasidunggi an mga Lagas nga Kaupod Niyo
PAHINA 20 • KARANTAHON: 90, 135
PAHINA 25 • KARANTAHON: 134, 29
▪ Kon Paonan-o Matitipigan an Nagsasakripisyo nga Disposisyon
May kaaway kita nga mahimo nga hinay-hinay nga makagwara han aton nagsasakripisyo nga disposisyon. Ini nga artikulo mabulig nga mahibaroan naton ito nga kaaway ngan kon paonan-o naton magagamit an Biblia basi maatohan ito.
▪ Kon Paonan-o Matitipigan an Positibo nga Panhunahuna
An positibo nga panhunahuna mabulig ha aton nga makapadayon ha aton pagsingba kan Jehova. Kay ano nga may pipira nga nangangalimbasog ha pag-ato han negatibo nga panhunahuna? Ipapakita hini nga artikulo kon paonan-o naton magagamit an Biblia basi matipigan an positibo nga panhunahuna ha aton kalugaringon.
▪ Pasidunggi an mga Lagas nga Kaupod Niyo
▪ Pag-ataman ha mga Lagas
Hihisgotan hini nga mga artikulo an mga responsabilidad han tagsa nga Kristiano ngan han kongregasyon may kalabotan ha mga lagas nga kabugtoan ngan mga kapamilya o paryente. Hihisgotan liwat naton an pipira nga praktikal nga suhestyon nga mabulig ha imo ha pagtuman hini nga mga responsabilidad.
3 Abota an Kasingkasing han Diri-Tumuroo nga mga Kapamilya o Paryente
17 Pagsingba han Pamilya—Puydi ba Niyo Ito Himoon nga Mas Makalilipay?
KOBRE: An pipira nga Saksi ha Australia nagbibiyahe ha higrayo nga lugar basi igsangyaw an maopay nga sumat ha mga tawo nga naukoy ngan nagtatrabaho ha rantso han mga baka nga nahimumutang ha huron
23,192,500
66,967
“ULI ha imo mga paryente, ngan isumat ha ira an ngatanan nga ginbuhat ni Jehova para ha imo ngan an kalooy niya ha imo,” siring ni Jesu-Kristo. Hito nga panahon posible nga nakadto hiya ha Gadara, ha sur-este han Dagat han Galilea, ngan kaistorya niya an usa nga lalaki nga karuyag magin iya sumurunod. Ini nga ginsiring ni Jesus nagpapakita nga nasasabtan niya an usa nga kinaiya han tawo—an hingyap nga isumat ha ira mga kapamilya o paryente an mga butang nga makapainteres ngan importante ha ira.—Mar. 5:19.
Agsob liwat naton makita yana ito nga kinaiya, labi na ha pipira nga kultura. Ngani, kon an usa nagigin magsiringba han tinuod nga Dios nga hi Jehova, kasagaran nga karuyag gud niya isumat an iya bag-o nga pagtoo ha iya mga kapamilya o paryente. Kondi paonan-o niya ito bubuhaton? Paonan-o niya maaabot an kasingkasing han iya mga kapamilya o paryente nga iba an relihiyon—o diri natoo ha Dios? An Biblia naghahatag hin masasarigan ngan praktikal nga sagdon.
Han siyahan nga siglo, usa hi Andres hadton siyahan nga nakakilala kan Jesus sugad nga an Mesias. Ngan hin-o an iya ginsumatan dayon mahitungod hito? “Una, nakigkita hi Andres ha iya bugto nga hi Simon ngan ginsumatan hiya: ‘Hin-agian namon an Mesias’ (nga nangangahulogan, an Kristo).” Igin-upod ni Andres hi Pedro ngadto kan Jesus, salit nagkaada higayon hi Pedro nga magin disipulo ni Jesus.—Juan 1:35-42.
Paglabay hin mga unom ka tuig samtang nag-uukoy hi Pedro ha Jope, ginhangyo hiya nga magbiyahe tipanorte ngadto ha Cesarea basi bisitahon an panimalay ni Cornelio, usa nga opisyal ha militar. Hin-o an naabtan didto ni Pedro? “Ginpipinamulat gud hira [Pedro ngan an iya mga kaupod] ni Cornelio ngan iya na gintirok an iya mga paryente ngan duok nga kasangkayan.” Hini nga paagi gintagan ni Cornelio hin higayon an iya mga paryente nga makabati han mensahe ni Pedro ngan magdesisyon uyon han ira hinbatian.—Buh. 10:22-33.
Ano an aton mahibabaroan tikang kanda Andres ngan Cornelio may kalabotan ha ira ginbuhat para ha ira mga kapamilya o paryente?
Waray nira pabay-i an ira mga paryente. Iginpakilala ni Andres hi Pedro kan Jesus, ngan hi Cornelio naghimo hin paagi basi mabatian han iya mga paryente an mensahe ni Pedro. Kondi waray nira pirita an ira mga paryente o waray hira maghimo hin tuso nga mga paagi basi magin mga sumurunod ito ni Kristo. May mahibabaroan ka ba nga leksyon tikang hito? Maopay nga subaron liwat naton an ira ginbuhat. Bangin naisusumat na naton ha aton mga paryente an pipira nga kamatuoran ha Biblia ngan may nakilala na hira nga aton kabugtoan. Bisan pa hito, gintatahod naton an ira kagawasan ha pagpili ngan ginlilikyan nga ipirit ha ira an aton gintotoohan. Ha pag-ilustrar kon paonan-o naton hira mabubuligan, tagda an ehemplo han mag-asawa nga hira Jürgen ngan Petra nga taga-Germany.
Hi Petra nag-aram ha Biblia upod han mga Saksi ni Jehova ngan ha urhi nabawtismohan hiya. An iya bana nga hi Jürgen usa nga opisyal ha militar. Ha siyahan, hi Jürgen waray malipay ha desisyon han iya asawa. Kondi ha urhi nasantop niya nga an mga Saksi nagsasangyaw han kamatuoran tikang ha Biblia. Salit iya liwat igindedikar an iya kinabuhi kan Jehova, ngan yana usa na hiya nga tigurang ha ira kongregasyon. Ano an iya sagdon basi maabot an kasingkasing han usa nga kapamilya o paryente nga iba an gintotoohan?
Hi Jürgen nagsiring: “Diri naton sadang piriton an aton mga kapamilya ngan diri naton sadang pauranan hira hin mga impormasyon may kalabotan ha espirituwal. Bangin mas magdumiri la lugod hira ha pagkarawat hito. Bangin mas maopay kon ha pana-panahon mataktika nga susumatan naton hira hin talagudti la. Makakabulig liwat kon ipapakilala naton hira ha kabugtoan nga kaedad nira ngan kapariho han ira mga karuyag. Hini nga paagi mahimo hira magin komportable ha mga Saksi.”
Ginkarawat dayon ni apostol Pedro ngan han mga paryente ni Cornelio an mensahe han Biblia. Kondi an iba nga nasangyawan ha siyahan nga siglo nagkinahanglan pa hin panahon basi makagdesisyon.
Durante han pagministeryo ni Jesus, may pipira nga iya paryente nga tumoo ha iya. Pananglitan, posible nga hira apostol Santiago ngan Juan mga patod ni Jesus, ngan an ira nanay nga hi Salome iya dada. Bangin usa hiya hadton “damu pa nga kababayin-an nga naggamit han ira panag-iya ha pag-asikaso kan Jesus ngan ha iya mga apostol.”—Luc. 8:1-3.
Pero an iba nga kapamilya ni Jesus waray dayon tumoo ha iya. Pananglitan, ha usa nga hitabo sobra usa ka tuig katapos han iya bawtismo, may damu nga tawo nga nagkatirok ha usa nga balay basi mamati ha iya. “Kondi han nakabati an iya mga paryente mahitungod hito, kinadto hira basi dakpon hi Jesus, kay nagsiniring hira: ‘Nalulurong na hiya.’” Paglabay hin pipira ka panahon, han ginpakianhan hi Jesus han iya kabugtoan ha nanay mahitungod han iya plano ha pagbiyahe, waray hiya maghatag hin direkta nga baton. Kay ano? Tungod kay “ha pagkamatuod, an iya kabugtoan diri natoo ha iya.”—Mar. 3:21; Juan 7:5.
Ano an aton mahibabaroan ha paagi han pagtratar ni Jesus ha iya mga kapamilya? Waray hiya masina han nagsiring an pipira nga nalulurong na hiya. Ngani, katapos niya mamatay ngan mabanhaw, padayon nga ginparig-on niya an iya mga kapamilya pinaagi ha pagpakita ha iya bugto ha nanay nga hi Santiago. Ito nga hitabo baga hin nakabulig nga makombinse hi Santiago ngan an iba pa nga kabugtoan ni Jesus ha nanay nga Hiya gud an Mesias. Salit kaupod hira han mga apostol nga nagkatirok ha usa nga kwarto ha igbaw didto ha Jerusalem ngan matin-aw nga nakakarawat hira han baraan nga espiritu. Ha urhi, hira Santiago ngan Judas nga kabugtoan ni Jesus nagkaada makalilipay nga mga pribilehiyo.—Buh. 1:12-14; 2:1-4; 1 Cor. 15:7.
Pariho ha siyahan nga siglo, an pipira han aton mga kapamilya o paryente nagkikinahanglan hin mauruiha nga panahon antes nira karawaton an kamatuoran. Tagda pananglitan hi Roswitha, debotado hiya nga Romano Katoliko han mabawtismohan an iya bana sugad nga Saksi ni Jehova hadton 1978. Tungod kay sinsero ha iya mga gintotoohan, ha siyahan ginkontra niya an iya bana. Kondi paglabay hin katuigan, hinay-hinay nga umundang hiya ha pagkontra ngan nakita niya nga an mga Saksi nagtututdo han kamatuoran. Han 2003 nabawtismohan hiya. Ano an nakabulig ha iya nga magbag-o? Imbes nga masina an iya bana ha iya pagkontra, gintagan hiya hito hin panahon basi bag-uhon an iya panhunahuna. Ano an iginsasagdon ni Roswitha? “Daku gud an maibubulig han pagpailob, pagpailob, ngan mas hilawig pa nga pagpailob.”
Han 1974 nabawtismohan hi Monika, ngan an iya duha nga anak nga lalaki nagin Saksi paglabay hin mga napulo ka tuig. Bisan kon an iya bana nga hi Hans diri man nakontra han ira gintotoohan, pero hadton 2006 la hiya nabawtismohan. Tungod han ira hinbaroan tikang ha ira eksperyensya, ano an ira iginsasagdon? “Magpabilin nga maunungon kan Jehova, ngan ayaw ikompromiso an mga butang may kalabotan han imo pagtoo.” Oo, importante nga padayon nga pasarigon nira hi Hans nga hinigugma nira hiya. Ngan waray gud hira mawad-i hin paglaom nga mag-aalagad hiya kan Jehova.
Iginhulagway ni Jesus an mensahe han kamatuoran sugad hin tubig nga naghahatag hin kinabuhi nga waray kataposan. (Juan 4:13, 14) Karuyag naton nga marepreskohan an aton mga paryente pinaagi ha pag-inom han matugnaw ngan matin-aw nga tubig han kamatuoran. Sigurado nga diri naton karuyag nga mabut-okan hira tungod han damu hinduro nga tubig nga iginpipirit naton nga ipainom dayon ha ira. An ira pag-abat hin karepreskohi o kahibut-oki bangin nadepende ha kon paonan-o naton iginsasaysay ha ira an aton gintotoohan. An Biblia nasiring nga “an kasingkasing han matadong nagtutoon pagbaton” ngan “an kasingkasing han makinaadmananon nagtututdo han iya baba, ngan nagdudugang hin hibaro ha iya mga im-im.” Paonan-o naton maiaaplikar ini nga sagdon?—Prob. 15:28; 16:23.
Bangin karuyag isaysay han usa nga asawa ha iya bana an iya gintotoohan. Kon hiya “nagtutoon pagbaton,” o namamalandong anay antes magyakan, pipilion niya an iya gagamiton nga mga pulong ngan diri mag-iistorya hin paturapak. Diri hiya sadang maghatag hin impresyon nga pirme hiya husto o mas maopay hiya kay ha iba. Kon huhunahunaon anay niya an iya isisiring, mahimo ito magin makarepresko ngan makabulig nga magkaada hin kamurayawan. Ha ano nga mga higayon kalmado ngan masayon daupon an iya bana? Ano nga mga topiko an karuyag hito pag-istoryahan o basahon? Interesado ba ito ha syensya, politika, o isport? Paonan-o niya maaaghat an interes han iya bana ha Biblia ngan ha pariho nga panahon ginrirespeto an mga pagbati ngan opinyon hito? An paghunahuna hini mabulig ha asawa nga magyakan ngan gumios nga may hilarom nga pagsabot.
Basi maabot an kasingkasing han aton mga kapamilya nga diri pa Saksi, diri igo na an basta pagsaysay la hin talagudti mahitungod han aton gintotoohan. An aton ginyayakan sadang updan hin maopay nga panggawi.
“Padayon nga iaplikar an mga prinsipyo ha Biblia kada adlaw. Epektibo gud ini nga paagi basi an imo kapamilya o paryente makapamurubuot ngan mainteres ha kamatuoran, bisan kon bangin diri man niya ito karawaton,” siring ni Jürgen nga gin-unabi ha igbaw. Umuyon hito hi Hans nga nabawtismohan paglabay hin haros 30 ka tuig tikang han nabawtismohan an iya asawa. “Importante an maopay nga panggawi han usa nga Kristiano basi makita han aton mga paryente an positibo nga epekto han kamatuoran ha aton kinabuhi.” Sadang makita han aton mga paryente nga bisan kon naiiba kita tungod han aton pagtoo, nakakaopay ito ha aton, diri nakakadaot.
Hi apostol Pedro naghatag hin mapulsanon nga sagdon ha mga asawa nga an bana diri tumuroo: “Magpasakop kamo ha iyo bana, basi kon may bisan hin-o nga diri masinugtanon ha pulong, makabig hira bisan waray pulong pinaagi han iyo panggawi, tungod kay mga testigo hira nga nakakita han iyo putli nga panggawi nga may daku nga respeto. An iyo pagpahusay kinahanglan diri ha gawas la—an pagsalapid han buhok ngan pagsul-ot hin bulawan nga mga alahas o mga bado—lugod an iyo pagpahusay sadang magin ha kasingkasing, nga amo an iyo sulod nga pagkatawo, pinaagi han diri-nadadaan nga pampahusay nga amo an kalmado ngan malumo nga disposisyon, nga presyoso gud ha pagkita han Dios.”—1 Ped. 3:1-4.
Hi Pedro nagsurat nga an usa nga bana mahimo makombinse tungod han maopay nga panggawi han iya asawa. Pinaagi ha paghunahuna hinin Kasuratanhon nga giya, nangangalimbasog hi Christa nga mabantad an kasingkasing han iya bana pinaagi han iya panggawi tikang pa han mabawtismohan hiya hadton 1972. Bisan kon an iya bana nag-aram ha Biblia kaupod han mga Saksi, pero diri pa ito nagkikinabuhi uyon ha kamatuoran. Nakatambong na ito ha pipira nga Kristiano nga mga katirok ngan nakikig-upod ha kabugtoan ha kongregasyon. Sugad man, ginrirespeto han kabugtoan an iya kagawasan ha pagpili. Paonan-o nangangalimbasog hi Christa nga abuton an kasingkasing han iya bana?
“Determinado ako nga magpabilin ha dalan ni Jehova. Ha pariho nga panahon, nangangalimbasog ako nga makabig ko an akon bana ‘bisan waray pulong’ pinaagi han akon maopay nga panggawi. Kon waray natatalapas nga mga prinsipyo ha Biblia, nangangalimbasog ako nga sundon an iya karuyag. Ngan syempre, ginrirespeto ko an iya kagawasan ha pagpili ngan iginsasarig ko an ngatanan kan Jehova.”
Ini nga ginbuhat ni Christa nagpapakita nga importante nga magin mapauyon-uyon. Gintitipigan niya an maopay nga rutina ha espirituwal, upod na an regular nga pagtambong ha mga katirok ngan madasigon nga pakigbahin ha ministeryo. Kondi masinabuton hiya, maaram hiya nga may katungod an iya bana han iya gugma, panahon, ngan atensyon. Para ha bisan hin-o ha aton nga may mga kapamilya o paryente nga diri tumuroo, maaramon an pagin mapauyon-uyon ngan pagin masinabuton. “Ha tagsa nga butang may-ada usa ka panahon,” siring han Biblia. Nag-uupod ini han panahon nga igin-gagahin para ha mga kapamilya, labi na para ha mga padis nga diri tumuroo. Importante ini para magkaada hin maopay nga komunikasyon. An mga eksperyensya nagpapakita nga an maopay nga komunikasyon nakakabulig nga an diri tumuroo nga mga kapamilya o paryente diri masubo, mangabugho, ngan umabat nga baga hin ginpapabay-an hira.—Ekles. 3:1.
“Importante nga ipakita naton nga hinigugma naton an aton kapamilya ngan ig-ampo naton hiya,” siring ni Holger, nga an tatay nabawtismohan paglabay hin 20 ka tuig katapos mabawtismohan an iba pa nga membro han pamilya. Hi Christa nagsiring nga ‘diri gud hiya nawawad-an hin paglaom nga an iya bana mag-aalagad kan Jehova ngan kakarawaton an kamatuoran.’ May kalabotan ha aton diri tumuroo nga mga kapamilya o paryente, kinahanglan nga pirme kita positibo ngan diri mawad-an hin paglaom.
Tumong naton nga tipigan an maopay nga relasyon ha aton mga kapamilya o paryente, buligan hira nga mahibaro han kamatuoran, ngan mabantad an ira kasingkasing pinaagi han mensahe han Biblia. Ngan ha ngatanan nga butang kinahanglan gumawi kita ha “malumo nga paagi ngan may daku nga respeto.”—1 Ped. 3:15.
“An bisan hin-o nga naruruyag sumunod ha akon, isalikway niya an iya kalugaringon.”—MAT. 16:24.
1. Paonan-o nagpakita hi Jesus hin hingpit nga susbaranan ha pagsakripisyo ha kalugaringon?
HAN nakanhi hi Jesus ha tuna, nagpakita hiya hin hingpit nga susbaranan ha pagsakripisyo ha kalugaringon. Gin-uuna niya an pagbuhat han kaburut-on han Dios imbes nga an iya karuyag ngan kahimyang. (Juan 5:30) Pinaagi han iya pagpabilin nga matinumanon tubtob ha kamatayon ha pasakitan nga kahoy, ginpamatud-an niya nga waray limitasyon an iya pagsakripisyo.—Fil. 2:8.
2. Paonan-o naton ipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon, ngan kay ano nga sadang naton ito buhaton?
2 Sugad nga mga sumurunod ni Jesus, kinahanglan liwat naton ipakita an nagsasakripisyo nga disposisyon. Ano an karuyag sidngon han pagkaada hito nga disposisyon? Ha simple nga pagkayakan, andam igsakripisyo han usa an iya mismo kaopayan para buligan an iba. Kabaliktaran ito ha pagin makikalugaringon. (Basaha an Mateo 16:24.) An nagsasakripisyo nga disposisyon mabulig ha aton nga unahon an pagbati ngan mga karuyag han iba kay han aton. (Fil. 2:3, 4) Ngani, igintutdo ni Jesus nga importante ito ha aton pagsingba. Kay ano? An Kristiano nga gugma, nga nagpapagios ha aton basi magsakripisyo, amo an pangirilal-an han tinuod nga mga disipulo ni Jesus. (Juan 13:34, 35) Ngan hunahunaa la an mga bendisyon nga aton napapahimulosan tungod kay bahin kita han bug-os kalibotan nga pagminagburugto nga nagpapakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon!
3. Ano an mahimo makagwara han aton nagsasakripisyo nga disposisyon?
3 Kondi may kaaway kita nga mahimo nga hinay-hinay nga makagwara han aton nagsasakripisyo nga disposisyon. Ito nga kaaway amo an aton tendensya nga magin makikalugaringon. Hunahunaa kon paonan-o ito iginpakita nira Adan ngan Eva. Hi Eva nagpadaog han iya hakugnon nga hingyap nga magin pariho ha Dios. An iya bana nagpakita hin hakugnon nga hingyap han gin-una hito nga lipayon hiya kay ha Dios. (Gen. 3:5, 6) Katapos masulay han Yawa hira Adan ngan Eva nga bumaya ha tinuod nga pagsingba, padayon nga ginsulay niya an mga tawo nga magin makikalugaringon. Gin-gamit pa ngani niya ito han ginsulay niya hi Jesus. (Mat. 4:1-9) Yana, nalilimbongan ni Satanas an kadam-an nga tawo, napapagios niya hira nga magin makikalugaringon ha damu nga paagi. Kinahanglan magin mabinantayon kita tungod kay mahimo kita maimpluwensyahan hinin kalyap nga disposisyon.—Efe. 2:2.
4. (a) Mawawara ba naton yana an makikalugaringon nga mga tendensya? Isaysay. (b) Ano nga mga pakiana an aton tatagdon?
4 An pagin makikalugaringon mahimo igpariho ha taoy. Kon an usa nga puthaw pag-inuranan o pagsinirakan, posible nga pagtauyon ito. Peligroso gud kon igbabalewaray an taoy tungod kay mahimo ito makaruba o makadaot ha puthaw. Ha pariho nga paagi, bisan kon diri naton yana mawawara an pagkadiri-hingpit ngan makasasala nga mga tendensya, sadang kita magin alerto ha mga peligro hito ngan padayon nga atohan ito nga mga tendensya. (1 Cor. 9:26, 27) Paonan-o naton mahibabaroan nga nagigin makikalugaringon na kita? Ngan paonan-o naton mas maipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon?
5. (a) Paonan-o an Biblia pariho hin espiho? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.) (b) Kon gin-uusisa an aton kalugaringon may kalabotan ha pagin makikalugaringon, ano an sadang naton likyan?
5 Sugad la nga magagamit naton an espiho basi makita an aton hitsura, magagamit liwat naton an Biblia basi usisahon an aton pagkatawo ngan tadungon an anoman nga kaluyahan nga bangin makita naton. (Basaha an Santiago 1:22-25.) Kondi makakabulig la ha aton an espiho kon gagamiton naton ito hin husto. Pananglitan, kon masiplat la kita ha espiho, bangin diri naton makita an gutiay pero kinahanglan kuhaon nga hugaw. O kon samtang nangingespiho kita pero an espiho diri nakasentro ha aton, bangin iba nga tawo an aton makita. Ha pariho nga paagi, basi magamit naton an Biblia nga makita an usa nga kaluyahan sugad han pagin makikalugaringon, kinahanglan diri la naton pahapyaw nga basahon o gamiton ito basi makita an mga kaluyahan han iba.
6. Paonan-o kita “nagpapadayon” ha perpekto nga balaud?
6 Ha pag-ilustrar, bisan kon ginbabasa naton an Pulong han Dios hin regular o kada adlaw pa ngani, mahimo nga diri pa gihapon naton makita nga nagigin makikalugaringon na ngay-an kita. Paonan-o ito nahitatabo? Tagda ini: Ha ilustrasyon nga ginamit ni Santiago may kalabotan han espiho, an problema diri kay napakyas an tawo nga kitaon hin maopay an iya kalugaringon. Hi Santiago nagsiring nga ‘ginkikita han tawo an iya kalugaringon.’ Ginamit dinhi ni Santiago an Griego nga pulong nga nagpapasabot hin pag-usisa o pagpanginano hin maopay. Salit hini nga ilustrasyon, ano an problema han tawo? Hi Santiago nagpadayon: “Pagbaya niya nangangalimot dayon hiya kon ano nga klase hiya hin tawo.” Oo, bumaya hiya ha espiho nga waray man la ginbuhat may kalabotan han iya nakita. Ha kabaliktaran, an matadong nga tawo diri la “nagkikita hin maopay han perpekto nga balaud” kondi “nagpapadayon” liwat hito. Imbes nga igbalewaray an hingpit nga balaud han Pulong han Dios, nagpapadayon hiya ha pagsunod han mga katutdoan hito. Ito liwat an ginpabug-atan ni Jesus han hiya nagsiring: “Kon pirme niyo ginbubuhat an akon ginsisiring, mga disipulo ko gud kamo.”—Juan 8:31.
7. Paonan-o naton magagamit an Biblia ha pag-usisa may kalabotan ha pagin makikalugaringon?
7 Salit, basi maatohan an pagin makikalugaringon, kinahanglan basahon mo anay hin maopay an Pulong han Dios. Mabulig ito nga makita mo an mga butang nga kinahanglan mo pauswagon. Kondi kinahanglan ka magbuhat hin dugang pa. Pag-usisa hin dugang pinaagi ha pagsaliksik. Kon nagbabasa ka hin usa nga asoy ha Biblia, hunahunaa nga aada ka hito nga sitwasyon. Pakianhi an imo kalugaringon: ‘Ano daw la an akon bubuhaton ha sugad nga sitwasyon? Magios gud ba ako ha husto nga paagi?’ Labaw ha ngatanan, katapos mo pamalandungon an imo nabasa, pangalimbasog nga iaplikar ito. (Mat. 7:24, 25) Aton tagdon kon paonan-o an asoy mahitungod kan Hadi Saul ngan kan apostol Pedro mabulig basi matipigan naton an nagsasakripisyo nga disposisyon.
8. Ano an disposisyon ni Saul han nagtikang hiya paghadi, ngan paonan-o niya ito iginpakita?
8 An asoy mahitungod kan Hadi Saul han Israel nagpapahamangno ha aton nga mahimo mawara an aton nagsasakripisyo nga disposisyon tungod han pagin makikalugaringon. Han nagtikang maghadi hi Saul, mapainubsanon hiya. (1 Sam. 9:21) Waray niya siruti an mga Israelita nga nagpakaraot ha iya pagin hadi, bisan kon husto la nga depensahan niya an iya hatag han Dios nga posisyon. (1 Sam. 10:27) Ginkarawat niya an giya han baraan nga espiritu han Dios pinaagi ha pagpanguna ha mga Israelita ha malampuson nga pakig-away kontra ha mga Amonitanhon. Katapos, mapainubsanon nga iginhatag niya kan Jehova an ngatanan nga kadungganan.—1 Sam. 11:6, 11-13.
9. Paonan-o hi Saul nagin makikalugaringon?
9 Ha urhi, gintugotan ni Saul nga tumubo ha iya kasingkasing an pagin makikalugaringon ngan pagpahitaas, pariho han nakakadaot nga taoy. Han napirde niya an mga Amalekanhon, gin-una niya an iya mga hingyap kay ha pagsugot kan Jehova. May pagkahakog nga gindara niya an mga dinag-an imbes nga bungkagon ito sugad han iginsugo ha iya han Dios. Ngan mapahitas-on nga naghimo hiya hin monumento para ha iya kalugaringon. (1 Sam. 15:3, 9, 12) Han ginsidngan hiya ni propeta Samuel nga nasubo hi Jehova ha iya, ginpakamatadong niya an iya kalugaringon pinaagi ha pagsiring nga ginsunod niya an iba nga sugo han Dios, ngan ginbasol niya an iba han iya nabuhat nga sayop. (1 Sam. 15:16-21) Dugang pa, tungod han iya pagpahitaas, nagin mas importante ha iya nga diri madaot an iya reputasyon ha mga tawo imbes nga mapalipay an Dios. (1 Sam. 15:30) Paonan-o naton magagamit sugad nga espiho an asoy mahitungod kan Saul basi matipigan an aton nagsasakripisyo nga disposisyon?
10, 11. (a) Ano an aton mahibabaroan tikang ha eksperyensya ni Saul mahitungod ha pagtipig han nagsasakripisyo nga disposisyon? (b) Paonan-o naton malilikyan nga magin pariho kan Saul?
10 Siyahan, an eksperyensya ni Saul nagpapakita nga diri kita sadang magin kampante ngan maghunahuna nga kon nagpakita na kita hadto hin nagsasakripisyo nga disposisyon, padayon nga maipapakita na naton ito. (1 Tim. 4:10) Hinumdoman naton nga maopay hadto hi Saul ngan gin-uyonan hiya han Dios, kondi waray niya atohi an makikalugaringon nga tendensya nga nagtikang tumubo ha iya. Ha urhi, iginsalikway hiya ni Jehova tungod han iya pagkadiri-masinugtanon.
11 Ikaduha, sadang likyan naton nga magpokus la ha mga butang nga nahihimo naton hin maopay, ngan iginbabalewaray na an mga butang nga kinahanglan naton pauswagon. Pariho ini hin nangingespiho kita nga ginkikita la an aton bag-o nga bado pero iginbabalewaray an hugaw ha aton nawong. Bisan kon diri kita pariho kan Saul nga nagpatagbaw la ha iya kalugaringon, sadang naton likyan an bisan ano nga tendensya nga bangin magin hinungdan nga magin pariho kita ha iya. Kon ginsasagdonan kita, likyan naton nga pakamatadungon an aton ginbuhat, mangatadongan nga diri man daku an aton sayop, o basulon an iba. Imbes nga magin pariho kan Saul, maopay gud kon mamamati kita ha mga sagdon.—Basaha an Salmo 141:5.
12. Paonan-o an nagsasakripisyo nga disposisyon mabulig ha aton kon nakahimo kita hin seryoso nga sala?
12 Pero kumusta man kon nakahimo kita hin seryoso nga sala? Tungod kay karuyag ni Saul nga diri madaot an iya reputasyon, waray niya maibalik an iya maopay nga relasyon ha Dios. Ha kabaliktaran, an nagsasakripisyo nga disposisyon makakabulig ha aton basi diri kita madaog han kahadlok nga maalohan ha mga tawo lugod kakarawaton naton an bulig. (Prob. 28:13; San. 5:14-16) Pananglitan, usa nga brother an nagtikang magkinita hin pornograpiya han 12 anyos hiya, ngan ginbuhat niya ito hin patago ha sulod hin sobra napulo ka tuig. Hiya nagsiring: “Makuri hinduro isumat ha akon asawa ngan ha mga tigurang an akon ginbibinuhat. Kondi yana nga iginsumat ko na ito, sugad hin nawara ha akon an mabug-at hinduro nga pinas-an. An pipira han akon kasangkayan nasubo han matangtang ako ha pagin ministeryal, sugad hin ginpakyas ko hira. Kondi maaram ako nga mas nalilipay hi Jehova han akon pag-alagad yana kay han nagkikinita pa ako hin pornograpiya, ngan an iya panhunahuna an mas importante ha akon.”
13, 14. Paonan-o hi Pedro nagpakita hin makikalugaringon nga mga tendensya?
13 Samtang hi apostol Pedro ginbabansay ni Jesus, nagpakita hiya hin nagsasakripisyo nga disposisyon. (Luc. 5:3-11) Kondi kinahanglan niya atohan an makikalugaringon nga mga tendensya. Pananglitan, nasina hiya han hira apostol Santiago ngan Juan nangalimbasog nga magkaada hin prominente nga posisyon ha Ginhadian han Dios kaupod ni Jesus. Bangin naghunahuna hi Pedro nga hiya an angay para hito nga posisyon kay ginsidngan na hiya ni Jesus nga magkakaada hiya hin espesyal nga toka. (Mat. 16:18, 19) Anoman an ginhunahuna ni Pedro, ginpahamangnoan ni Jesus hira Santiago ngan Juan, pati na hi Pedro ngan an iba pa nga apostol nga diri magin makikalugaringon o ‘magpakaagaron’ ha ira kabugtoan.—Mar. 10:35-45.
14 Bisan kon gintadong na ni Jesus an panhunahuna ni Pedro, waray pa gihapon magbag-o hi Pedro. Han ginsumatan ni Jesus an mga apostol nga temporaryo nga babayaan hiya nira, ginminos ni Pedro an iba ngan naghambog pinaagi ha pagsiring nga hiya la an magpapabilin nga matinumanon. (Mat. 26:31-33) Pero sayop gud an iya pagin kampante tungod kay hito mismo nga gab-i napakyas hiya ha pagpakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon. Tungod han iya pangalimbasog nga mapanalipdan an iya kalugaringon, makatulo ka beses nga iginnigar niya hi Jesus.—Mat. 26:69-75.
15. Ha kabug-osan, kay ano nga makaparig-on an ehemplo ni Pedro?
15 Bisan pa hini nga mga kaluyahan ngan kapakyasan ni Pedro, makaparig-on pa gihapon an iya ehemplo. Pinaagi han iya pangalimbasog ngan han bulig han baraan nga espiritu han Dios, naatohan niya an iya sayop nga mga tendensya ngan nagpakita hin pagpugong ha kalugaringon ngan nagsasakripisyo nga disposisyon. (Gal. 5:22, 23) Nalamposan niya an mga pagsari nga mas makuri kay ha nahiuna nga mga pagsari nga nagin hinungdan han iya kahipakdol. Nagpaubos hiya han ginsaway hiya ni apostol Pablo ha publiko. (Gal. 2:11-14) Katapos hiya sawayon, waray hiya magdumot ngan maghunahuna nga nadaot an iya reputasyon. Padayon niya nga iginpakita an iya gugma kan Pablo. (2 Ped. 3:15) An ehemplo ni Pedro makakabulig ha aton nga makultibar an nagsasakripisyo nga disposisyon.
16. Paonan-o naton maipapakita an nagsasakripisyo nga disposisyon kon nakakaeksperyensya kita hin magkuri nga kahimtang?
16 Hunahunaa kon paonan-o ka nagios kon nakakaeksperyensya hin magkuri nga kahimtang. Han hi Pedro ngan an mga apostol napriso ngan ginkastigo tungod han ira pagsangyaw, nagkalipay hira “kay nagkaada hira pribilehiyo nga mag-antos hin kaalohan tungod han [kan Jesus] ngaran.” (Buh. 5:41) Mahimo mo liwat tagdon an pagtimaraot sugad nga higayon basi masubad hi Pedro ngan masunod an mga pitad ni Jesus pinaagi ha pagpakita hin nagsasakripisyo nga disposisyon. (Basaha an 1 Pedro 2:20, 21.) Ini nga panhunahuna mabulig pa ngani ha imo kon nakakarawat ka hin ginkikinahanglan nga disiplina tikang ha mga tigurang. Imbes nga masina, sunda an ehemplo ni Pedro.—Ekles. 7:9.
17, 18. (a) Ano an mahimo naton ipakiana ha aton kalugaringon mahitungod han aton espirituwal nga mga tumong? (b) Ano an sadang naton buhaton kon baga hin nagigin makikalugaringon na kita?
17 May kalabotan ha espirituwal nga mga tumong, makakapahimulos ka liwat tikang ha ehemplo ni Pedro. Mahimo mo ito kab-uton ha paagi nga nagpapakita ka hin nagsasakripisyo nga disposisyon. Kondi, sadang ka magbantay nga an imo motibo ha pagkab-ot hito diri kay basi magin prominente. Salit pakianhi an imo kalugaringon: ‘Naghihingyap ba ako nga mag-uswag an akon pag-alagad kan Jehova tungod kay karuyag ko magin sikat o magkaada hin awtoridad, sugad han karuyag nira Santiago ngan Juan?’
18 Kon naabat ka nga baga hin nagigin makikalugaringon ka na, paghangyo kan Jehova nga buligan ka nga tadungon an imo panhunahuna ngan mga pagbati; ngan pangalimbasog nga magpokus ha himaya ni Jehova imbes nga ha imo kalugaringon. (Sal. 86:11) Mahimo ka liwat magkab-ot hin mga tumong nga diri magpapahinabo nga magin prominente ka. Pananglitan, mahimo mo kultibaron hin dugang pa an pipira nga bahin han bunga han espiritu nga nakukurian ka nga ipakita. O kon maduruto ka nga nangangandam ha imo mga bahin ha katirok kondi diri malipayon ha pakigbahin ha paglimpyo han Kingdom Hall, mahimo mo himoon nga tumong nga iaplikar an sagdon ha Roma 12:16.—Basaha.
19. Ano an aton bubuhaton basi diri kita manluya ha aton nakikita samtang nangingespiho kita ha Pulong han Dios?
19 Kon ginkikita naton hin maopay an aton kalugaringon ha espiho han Pulong han Dios ngan makakita kita hin mga kaluyahan, sugad han pagin makikalugaringon, bangin manluya kita. Kon mahitabo ito ha imo, hunahunaa an matadong nga tawo ha ilustrasyon ni Santiago. Waray pabug-ati ni Santiago kon gin-ayos ba dayon han tawo an iya nakita nga problema o iya pa ngani ginkuha an mga hugaw; lugod nagsiring hi Santiago nga an tawo ‘nagpadayon ha perpekto nga balaud.’ (San. 1:25) Waray niya hingalimti an iya nakita ha espiho ngan padayon hiya nga nangalimbasog nga ayuson ito. Oo, padayon nga magin positibo ngan timbang ha imo panhunahuna may kalabotan ha imo pagkadiri hingpit. (Basaha an Eklesiastes 7:20.) Padayon nga kitaa hin maopay an perpekto nga balaud ngan pangalimbasog nga matipigan an nagsasakripisyo nga disposisyon. Andam hi Jehova ha pagbulig ha imo, sugad la nga iya ginbubuligan an damu hinduro nga imo kabugtoan nga bisan kon diri mga hingpit, mahimo makakarawat han pag-uyon ngan bendisyon han Dios.
“Kon an tawo mabuhi ha damu nga katuigan, papaglipaya hiya ha ira ngatanan.”—EKLES. 11:8.
1. Ano nga mga bendisyon ni Jehova an mabulig ha aton basi magin malipayon?
KARUYAG ni Jehova nga magin malipayon kita, ngan damu an iya bendisyon ha aton basi magmalipayon kita. Usa hini amo an iya iginhatag ha aton nga kinabuhi. Magagamit naton ito ha pagdayaw ha iya, tungod kay ginpahirani kita niya ha tinuod nga pagsingba. (Sal. 144:15; Juan 6:44) Ginpapasarig kita ni Jehova han iya gugma ngan ginbubuligan kita niya basi makapadayon ha pag-alagad ha iya. (Jer. 31:3; 2 Cor. 4:16) Naieksperyensyahan naton an espirituwal nga paraiso, diin may hura nga espirituwal nga pagkaon ngan mahigugmaon nga pagminagburugto. Labot pa hito, may-ada kita makalilipay nga paglaom ha tidaraon.
2. Ano an ginpapangalimbasogan nga atohan han pipira nga matinumanon nga surugoon han Dios?
2 Bisan pa hini nga mga hinungdan basi magin malipayon, may pipira nga matinumanon nga surugoon han Dios nga nangangalimbasog ha pag-ato han negatibo nga mga panhunahuna mahitungod ha ira kalugaringon. Bangin hira umabat nga diri hira ginpapabilhan ni Jehova ngan an ira pag-alagad ha iya. Para ha mga tawo nga pirme may negatibo nga mga pagbati, imposible magin malipayon ha sulod hin “damu nga katuigan.” Para ha ira, an kinabuhi baga hin puros la kasub-anan.—Ekles. 11:8.
3. Ano an mahimo magin hinungdan han negatibo nga mga pagbati?
3 Bangin nagkakaada negatibo nga mga pagbati an sugad nga kabugtoan tungod han mga kapakyasan, sakit, o pagluya nga epekto han kalagas. (Sal. 71:9; Prob. 13:12; Ekles. 7:7) Dugang pa, kinahanglan karawaton han tagsa nga Kristiano nga an kasingkasing malimbungon ngan mahimo ito maghukom nga diri kita nakakapalipay ha Dios. (Jer. 17:9; 1 Juan 3:20) An Yawa nag-aakusar ha mga surugoon han Dios. Ngan adton may-ada han panhunahuna ni Satanas bangin mag-impluwensya ha aton nga karawaton an ginsiring han waray pagtoo nga hi Elipas nga waray kita pulos ha Dios. Buwa ito nga ideya ha panahon ni Job ngan tubtob ha aton yana.—Job 4:18, 19.
4. Ano an aton hihisgotan hini nga artikulo?
4 Ha Kasuratan, hi Jehova nagpapasarig nga uupdan niya adton ‘naglalakat ha patag han lambong han kamatayon.’ (Sal. 23:4) An usa nga iya ginagamit ha pag-upod ha aton amo an pinaagi han iya Pulong. An Biblia ‘gamhanan nga mga armas nga hatag han Dios basi itumba an mga butang nga nakagamot hin marig-on,’ pati an sayop ngan negatibo nga mga panhunahuna. (2 Cor. 10:4, 5) Salit hisgotan naton kon paonan-o naton magagamit an Biblia basi magkaada kita positibo nga panhunahuna ngan matipigan naton ito. Mahimo ka magpahimulos hini ngan mahimo mo liwat madasig an iba.
5. Ano nga pag-usisa an makakabulig ha aton basi magkaada kita positibo nga panhunahuna?
5 Iginhulagway ni apostol Pablo an pipira nga butang nga mahimo makabulig ha aton basi magkaada kita positibo nga panhunahuna. Gin-aghat niya an kongregasyon ha Corinto: “Padayon nga usisaha niyo an iyo kalugaringon kon marig-on an iyo pagtoo.” (2 Cor. 13:5) “An pagtoo” amo an kabug-osan nga Kristiano nga gintotoohan nga aada ha Biblia. Kon an aton mga pulong ngan buhat uyon hito nga mga gintotoohan, iginpapakita hito nga ‘marig-on an aton pagtoo.’ Syempre, kinahanglan liwat naton usisahon kon nagkikinabuhi ba kita uyon ha bug-os nga Kristiano nga katutdoan. Diri puydi nga pilion naton kon ano la an karuyag naton sundon.—San. 2:10, 11.
6. Kay ano nga sadang naton usisahon an aton kalugaringon kon ‘marig-on an aton pagtoo’? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.)
6 Bangin mag-alang ka ha pag-usisa ha imo kalugaringon labi na kon naabat ka nga bangin diri mo nasusunod an mga katutdoan. Kondi mas importante an pagkita ni Jehova ha aton kay han aton pagkita ha aton kalugaringon, ngan mas hitaas gud an iya panhunahuna kay han aton. (Isa. 55:8, 9) Gin-uusisa niya an iya mga magsiringba diri basi hukman hira, lugod basi bilngon an ira mag-opay nga kalidad ngan buligan hira. Kon gagamiton mo an Pulong han Dios ha pag-usisa ha imo kalugaringon kon ‘marig-on an imo pagtoo,’ makikita mo an imo kalugaringon sugad han pagkita han Dios ha imo. Makakabulig ini basi an anoman nga ideya nga waray ka pulos ha Dios masaliwnan hinin pasarig han Biblia: Birilhon ka kan Jehova. Kon hinunumdoman mo ini sugad hin ginpapali mo an kurtina basi malamragan an usa nga masirom nga kwarto.
7. Paonan-o kita magpapahimulos tikang ha ehemplo han matinumanon nga mga tawohan ha Biblia?
7 An usa nga maopay nga paagi ha pag-usisa ha aton kalugaringon amo an pagpamalandong ha ehemplo han matinumanon nga mga tawohan ha Biblia. Itanding an ira kahimtang o pagbati ha imo sitwasyon, ngan kitaa kon paonan-o ka posible nga magios kon ikaw an aada ha ira kahimtang. Hisgotan naton an tulo nga ehemplo nga nagpapakita kon paonan-o mo magagamit an Biblia ha pag-usisa kon ‘marig-on an imo pagtoo’ basi magkaada ka positibo nga panhunahuna ha imo kalugaringon.
8, 9. (a) Ano an kahimtang han pobre nga balo? (b) Ano an negatibo nga mga pagbati an bangin gin-abat han balo?
8 Ha templo ha Jerusalem, nakita ni Jesus an usa nga pobre nga balo nga babaye. An ehemplo hito nga balo mabulig ha aton nga matipigan an positibo nga panhunahuna bisan pa han aton mga limitasyon. (Basaha an Lucas 21:1-4.) Tagda an iya kahimtang. Kinahanglan ilubon niya diri la an kasubo han kamatay han iya bana kondi pati na an hakugnon nga ginbubuhat han relihiyoso nga mga lider nga ‘nangangagaw han mga balay han mga balo nga babaye’ imbes nga bumulig ha ira. (Luc. 20:47) Pobre hiya hinduro salit an iya maidudonar ha templo katugbang la han sweldo han usa nga trabahador nga posible nga gintrabahoan ha sulod hin pipira ka minutos.
9 Hunahunaa an gin-abat han balo samtang nasulod hiya ha bungsaran han templo dara an duha nga sinselyo nga gutiay an bili. Naghunahuna ba hiya nga gutiay gud la an iya donasyon kon itanding han maihahatag unta niya kon buhi pa an iya bana? Naawod ba hiya kay dagku an donasyon han mga nahiuna ha iya, bangin naghunahuna kon may bili gud ba an iya donasyon? Bisan kon bangin ito an iya gin-abat, iginhatag la gihapon niya an iya maaakos para suportahan an tinuod nga pagsingba.
10. Paonan-o iginpakita ni Jesus nga an balo importante ha Dios?
10 Iginpakita ni Jesus nga importante kan Jehova an balo ngan an iya donasyon. Hiya nagsiring nga an balo ‘naghulog hin mas damu kay ha ngatanan’ nga riko. Haros diri na ngani makikita an donasyon han balo kon itampo ito ha iba, kondi gindayaw hiya ni Jesus. An mga nag-iihap han mga donasyon ha templo diri maaram kon mationan-o kaimportante kan Jehova adton duha nga sinselyo ngan an kablas nga balo. Pero bisan pa hito, an panhunahuna ni Jehova amo gud an importante, diri an panhunahuna han iba nga tawo o an panhunahuna han balo ha iya kalugaringon. Magagamit mo ba ini nga asoy basi mausisa kon marig-on an imo pagtoo?
11. Ano an imo hibabaroan ha asoy mahitungod han balo?
11 An imo kahimtang mahimo makaapekto ha kon ano an imo maihahatag kan Jehova. Tungod han kalagas o sakit, bangin limitado na gud la an panahon nga nagagamit han iba ha pagsangyaw han maopay nga sumat. Sadang ba nira hunahunaon nga diri na kinahanglan nga ig-report an ira oras? Bisan kon bata o mahimsog ka pa, bangin hunahunaon mo nga an imo iginrireport gutiay gud la nga bahin han kabug-osan nga oras nga igin-gagahin kada tuig han katawohan han Dios para ha pag-alagad ha iya. Kondi hinbaroan naton ha asoy mahitungod han pobre nga balo nga nakikita ngan ginpapabilhan ni Jehova bisan kon gutiay la an aton nahihimo para ha iya, labi na kon ginbuhat ito ha makuri nga mga kahimtang. Hunahunaa an imo pag-alagad kan Jehova durante han naglabay nga tuig. Ginkinahanglan mo ba maghimo hin daku nga sakripisyo para ha usa han mga oras nga imo gin-gamit ha pag-alagad ha iya? Kon amo, makakasiguro ka nga ginpapabilhan ni Jehova an imo ginbuhat durante hito nga oras. Pariho han pobre nga balo, kon ginbubuhat mo an ngatanan nga imo mahihimo ha pag-alagad kan Jehova, ginpapamatud-an mo nga “marig-on an imo pagtoo.”
12-14. (a) Paonan-o naapektohan hi Elias han negatibo nga mga pagbati? (b) Ano an posible nga hinungdan nga nagin negatibo hi Elias?
12 Hi propeta Elias maunungon kan Jehova ngan may marig-on nga pagtoo. Pero may higayon nga nasubo hiya hinduro salit nag-ampo hiya kan Jehova nga mamatay na la unta hiya. Hiya nagsiring: “Igo na; yana, O Jehova, kuhaa an akon kinabuhi.” (1 Hadi 19:4) Bangin hunahunaon hadton waray pa umabat hin sugad hito nga kasubo nga ‘mapintas an mga pulong’ ni Elias. (Job 6:3) Kondi amo gud ito an iya gin-abat. Pero tigamni nga imbes nga masina hi Jehova kan Elias tungod kay karuyag hito nga mamatay, iya ito ginbuligan.
13 Kay ano nga sugad hito an inabat ni Elias? Diri pa la maiha antes hito, nagbuhat hiya hin milagro nga nagpamatuod nga hi Jehova an tinuod nga Dios, ngan nagresulta ito ha kamatayon han 450 nga propeta ni Baal. (1 Hadi 18:37-40) Posible nga naglaom hi Elias nga an katawohan han Dios mabalik ha putli nga pagsingba, kondi waray ito mahitabo. An maraot nga hi Rayna Jesebel nagpadara hin mensahe ngadto kan Elias nga iya ipapapatay hi Elias. Tungod kay nahadlok hi Elias, pumalagiw hiya. Tumabok hiya ha sur han Juda ngan kumadto ha kamingawan.—1 Hadi 19:2-4.
14 Samtang nag-uusahan, nahunahuna ni Elias nga baga hin waray pulos an iya ginbuhat sugad nga propeta. Hiya nagsiring kan Jehova: “Diri ako maoroopay kay han akon mga amay.” Inabat niya nga waray hiya pulos pariho han iya patay na nga kaapoy-apoyan nga tapotapo ngan tul-an na la. Hito nga paagi, sugad hin iya gin-usisa an iya kalugaringon uyon ha iya suruklan ngan naghunahuna nga pakyas hiya, o waray hiya bili kan Jehova o ha bisan hin-o.
15. Paonan-o ginpasarig ni Jehova nga ginpapabilhan pa gihapon niya hi Elias?
15 Kondi iba an pagkita ni Elias kay ha pagkita han Makagarahum ha ngatanan. Importante pa gihapon hiya kan Jehova, ngan may ginbuhat an Dios basi pasarigon hiya hito. An Dios nagsugo hin anghel basi parig-unon hiya. Gintaganahan liwat hiya ni Jehova hin pagkaon ngan irimnon durante han iya 40 ka adlaw nga pagbiyahe tikang ha sur tipakadto ha Bukid Horeb. Dugang pa, may pagkabuotan nga gintadong han Dios an sayop nga panhunahuna ni Elias nga waray na iba nga Israelita nga nagpabilin nga matinumanon kan Jehova. Tigamni liwat nga gintagan pa ngani hiya ni Jehova hin bag-o nga mga toka, ngan iya ito ginkarawat. Nagpahimulos hiya han bulig ni Jehova, ngan nagin madasigon utro ha iya toka sugad nga propeta.—1 Hadi 19:5-8, 15-19.
16. Ano an pipira nga paagi nga bangin gin-gagamit han Dios ha pagparig-on ha imo?
16 An ehemplo ni Elias mabulig basi masiguro mo nga marig-on an imo pagtoo ngan magin positibo. Siyahan, hunahunaa kon paonan-o ka ginbubuligan ni Jehova. Nabuligan ka na ba hin usa nga tigurang o hamtong nga Kristiano han nagkaada ka hin problema? (Gal. 6:2) Naparig-on ka na ba pinaagi han Biblia, Kristiano nga mga publikasyon, ngan han mga katirok ha kongregasyon? Ha sunod nga mapahimulosan mo an sugad nga mga bulig, hunahunaa kon hin-o an tinuod nga Surok hito ngan pagpasalamat ha iya ha pag-ampo.—Sal. 121:1, 2.
17. Ano an ginpapabilhan ni Jehova ha iya mga surugoon?
17 Ikaduha, hinumdumi nga malimbungon an negatibo nga panhunahuna. An panhunahuna ha aton han Dios amo an importante. (Basaha an Roma 14:4.) Ginpapabilhan ni Jehova an aton debosyon ngan pagkamatinumanon ha iya. An aton pagin birilhon ha iya diri nadepende kon mationan-o kadaku an aton nahihimo para ha iya. Ngan pariho kan Elias, bangin diri ka la maaram nga daku an imo nabubuhat para kan Jehova. Bangin may-ada mga kabugtoan ha kongregasyon nga naparig-on tungod han imo maopay nga ehemplo, o bangin may mga tawo ha iyo teritoryo nga nahibaro han kamatuoran tungod han imo mga pangalimbasog.
18. Ano an ginpapamatud-an han imo toka tikang kan Jehova?
18 Ha urhi, hunahunaa an tagsa nga toka tikang kan Jehova sugad nga pamatuod nga hiya kaupod mo. (Jer. 20:11) Pariho kan Elias, bangin manluya ka tungod kay baga hin diri mabungahon an imo pag-alagad o tungod kay bangin diri mo nakakab-ot an pipira han imo espirituwal nga tumong. Bisan pa hito, nakikigbahin ka pa gihapon ha gidadakui nga pribilehiyo nga napapahimulosan naton ngatanan—an pagsangyaw han maopay nga sumat ngan tawagon sugad nga Saksi ni Jehova. Magpabilin nga matinumanon. Ngan sugad han ginsiring ni Jesus, mahimo ka ‘malipay upod han imo agaron.’—Mat. 25:23.
19. Ano an kahimtang han parasurat han Salmo 102?
19 An parasurat han Salmo 102 inatubang hin makuri nga mga problema. Nakaeksperyensya hiya hin “kakurian,” nag-antos hin duro nga kasakit ha pisikal o ha emosyon, ngan nawarayan liwat hin igo nga kusog ha pag-atubang ha iya mga problema. (Sal. 102, superskripsyon) Makikita naton ha iya mga pulong nga duro an iya kasakit ngan kasubo. (Sal. 102:3, 4, 6, 11) Naghunahuna hiya nga karuyag ni Jehova nga ipilak hiya.—Sal. 102:10.
20. Paonan-o an pag-ampo mabulig ha usa nga nangangalimbasog ha pag-ato ha negatibo nga mga panhunahuna?
20 Kondi mahimo pa gihapon gamiton han salmista an iya kinabuhi ha pagdayaw kan Jehova. (Basaha an Salmo 102:19-21.) Sugad han iginpapakita han Salmo 102, bisan adton may-ada pagtoo mahimo makaeksperyensya hin mga kasakit ngan mahimo magpokus na la ha ira problema. Inabat han salmista nga pariho hiya hin “nag-uusaan nga tamsi ha atop han bobong,” nga sugad hin napapalibotan hiya han mga problema. (Sal. 102:7, Maopay nga Sumat) Kon sugad hito an imo inaabat, isumat kan Jehova an aada ha imo kasingkasing pariho han ginbuhat han salmista. An pag-ampo han nagkukuri—an imo pag-ampo—makakabulig ha imo samtang nangangalimbasog ka ha pag-ato han negatibo nga mga panhunahuna. Hi Jehova nagsasaad nga ‘mamamati hiya ha mga pag-ampo han mga diri binubuligan, ngan diri niya tatamayon an ira pag-ampo.’ (Sal. 102:17) Sarig hito nga saad.
21. Paonan-o mahimo magin mas positibo an usa nga may negatibo nga mga pagbati?
21 Iginpapakita liwat han Salmo 102 kon paonan-o ka magigin mas positibo. Ginbuhat ito han salmista pinaagi ha pagpokus ha iya relasyon kan Jehova. (Sal. 102:12, 27) Naliaw hiya ha paghibaro nga hi Jehova andam pirme bumulig ha Iya katawohan basi mailob an mga pagsari. Salit kon an negatibo nga mga pagbati temporaryo nga nag-uulang basi diri mo mabuhat an karuyag mo himoon ha pag-alagad ha Dios, ig-ampo ito. Paghangyo ha Dios nga batunon an imo mga pag-ampo diri la basi masolusyonan an imo problema kondi basi liwat ‘maipahayag an ngaran ni Jehova.’—Sal. 102:20, 21.
22. Paonan-o naton mapapalipay hi Jehova?
22 Oo, magagamit naton an Biblia basi pamatud-an ha aton kalugaringon nga marig-on an aton pagtoo ngan ginpapabilhan kita ni Jehova. Tinuod nga hinin presente nga sistema, bangin diri naton bug-os nga malikyan an negatibo nga mga pagbati o panluya. Bisan pa hito, mahimo pa gihapon naton mapalipay hi Jehova ngan matalwas kita pinaagi han matinumanon ngan mapailubon nga pag-alagad ha iya.—Mat. 24:13.
“Nag-i-enjoy gud kami ha amon Pagsingba han Pamilya salit kasagaran nagagab-ihan kami hinduro kon diri ko pa ito iuundang,” siring han usa nga tatay nga taga-Brazil. Usa nga ulo han pamilya ha Japan an nagsiring nga diri napapanginano han iya 10 anyos nga anak an paglabay han oras ngan nadiri nga matapos an ira pag-aram. Kay ano? “Eksayted hiya ha pag-aram salit nalilipay hiya,” ito an naobserbaran han tatay.
Oo, diri ngatanan nga kabataan eksayted ha pagsingba han pamilya, ngan ha pagkamatuod, may pipira nga diri nag-i-enjoy hito. Kay ano? Usa nga tatay nga taga-Togo an nagsiring, “Kinahanglan diri makauuyam an pagsingba kan Jehova.” Kon makauuyam ito, tungod ba ito han paagi han pagdumara han pag-aram? Napamatud-an han damu nga an pagsingba han pamilya mahimo magin ‘makalilipay’ sugad han ginsiring ni Isaias may kalabotan han Sabbath.—Isa. 58:13, 14.
Nasantop han Kristiano nga mga amay nga basi mag-enjoy an ngatanan ha ira pagsingba han pamilya, kinahanglan diri ito magin sobra kapormal. Hi Ralf, nga may upat nga anak, tulo nga babaye ngan usa nga lalaki, nagsiring nga an ira pagsingba han pamilya sugad hin nag-iiristorya la imbes nga magin pormal nga pag-aram; an ngatanan nakikigbahin. Oo, usahay diri masayon para ha ngatanan nga magpabilin nga nakapokus ha pag-aram. Usa nga nanay an nagsiring: “Karuyag ko unta nga magin makalilipay an amon pagsingba han pamilya, pero usahay kulang ako hin kadasig basi mahimo ito.” Ano an iyo bubuhaton basi magin makalilipay an pagsingba han pamilya?
“Kinahanglan namon magin mapauyon-uyon,” siring han usa nga tatay nga may duha nga anak nga taga-Germany. “An pinakaimportante ha amon pamilya amo an pagkaada hin iba-iba nga aktibidad ha kada namon pag-aaram,” siring ni Natalia nga may duha nga anak. Ginbabahin-bahin han damu nga pamilya an ira pagsingba han pamilya ha iba-iba nga aktibidad. “Nabulig ito nga magin mas makapainteres an pag-aram ngan makigbahin an ngatanan,” siring ni Cleiton, nga may duha nga tin-edyer nga anak nga taga-Brazil. Kon ginbabahin-bahin an panahon han pag-aram ha iba-iba nga aktibidad, nahahatagan hin atensyon han mga kag-anak an panginahanglan han tagsa nga bata bisan kon daku an lat-ang han ira edad. Hito nga paagi, magigin mapauyon-uyon an mga kag-anak ha pagpili hin materyal nga gagamiton ngan ha paagi han pag-aram.
Ano an ginbubuhat han pipira nga pamilya basi magin iba-iba an aktibidad? Gintitikangan han iba an ira pagsingba han pamilya pinaagi ha pagkanta kan Jehova. “Nabulig ito nga magin relaks kami ngan maiandam an amon hunahuna ha materyal nga hihisgotan,” siring ni Juan nga taga-Mexico. An iya pamilya nagpipili hin mga kanta nga may kalabotan ha materyal nga ira pag-aadman hito nga gab-i.
Damu nga pamilya an urosa nga nagbabasa hin asoy ha Biblia. Basi diri ito magin makauuyam, iba-iba nga membro an nagbabasa han ginyakan han tagsa nga tawohan ha Biblia. Usa nga amay ha Japan an nagsiring, “ha siyahan diri ako komportable pagbasa ha sugad hito nga paagi.” Kondi malipayon an iya duha nga anak nga makita nga nag-i-enjoy an ira mga kag-anak kaupod nira. Igindadrama pa ngani han pipira nga pamilya an mga istorya ha Biblia. An kabataan “kasagaran nga may nakikita nga mga punto ha Biblia nga diri naton nahahatagan hin pagtagad sugad nga mga kag-anak,” siring ni Roger nga may duha nga anak nga taga-South Africa.
An usa pa nga paagi nga puydi himoon han pamilya amo an urosa nga paghimo hin proyekto sugad han modelo han arka ni Noe o han templo ni Solomon. An sugad nga mga proyekto nagkikinahanglan hin pagsaliksik nga mahimo magin eksayting. Pananglitan, ha Asia, usa nga 5 anyos nga bata kaupod han iya mga kag-anak ngan lola an naghimo dida ha ira sala hin board game mahitungod han mga ruta ni apostol Pablo sugad nga misyonero. An iba nga pamilya naghimo hin mga board game mahitungod han mga asoy ha libro han Eksodo. Tungod han iba-iba nga aktibidad, “nagin mas makalilipay an amon pagsingba han pamilya ngan an amon mismo pamilya,” siring han 19 anyos nga hi Donald nga taga-Togo. May nahunahuna ka ba nga proyekto nga makakabulig nga magin mas makalilipay an iyo pagsingba han pamilya?
Bisan kon an paghimo hin iba-iba nga aktibidad ngan pagin mapauyon-uyon makakabulig nga magin makalilipay an pagsingba han pamilya, mas magpapahimulos an pamilya kon mag-aandam an ngatanan. Usahay an mga bata nauuyam ha maiha nga pagliningkod ngan pag-inaram, salit kinahanglan pilion han tatay an materyal nga gagamiton ngan pag-adman ito hin maopay. Usa nga tatay an nagsiring, “Kon andam ako, nagpapahimulos an ngatanan ha pag-aram.” An usa nga tatay nga taga-Germany abanse nga nagpapahibaro ha iya pamilya kon ano an ira hihisgotan para ha masunod nga mga semana. Abanse nga iginhahatag han usa nga tatay nga may unom nga batan-on nga anak nga taga-Benin an mga pakiana ha iya pamilya kon ginagamit an basado ha Biblia nga mga DVD ha ira pagsingba han pamilya. Oo, an pagpangandam nakakabulig gud basi magin mas mapulsanon an aton pagsingba han pamilya.
Kon an pamilya maaram na han ira sunod nga pag-aadman, bangin pag-uruistoryahan nira ito ha bug-os nga semana, salit magigin mas eksayted hira hito. Ngan kon may toka an tagsa nga membro, aabaton han kada usa nga kaapi hiya ha ira pagsingba han pamilya.
Damu nga pamilya an nakukurian nga magin regular an ira pagsingba han pamilya.
An pipira nga kag-anak kinahanglan magtrabaho hin damu ka oras basi masuportahan an panginahanglan han ira pamilya. Pananglitan, usa nga tatay ha Mexico an nabaya ha ira balay ha alas–6:00 han aga ngan nauli ha alas–8:00 han gab-i. Dugang pa, may panahon nga bangin kinahanglan i-adjust an eskedyol han Pagsingba han Pamilya tungod han iba nga espirituwal nga buruhaton sugad han bisita han paramangno han sirkito.
Pero kinahanglan pa gihapon magin determinado kita nga magin regular an aton pagsingba han pamilya. An usa nga 11 anyos nga hi Loïs nga taga-Togo nagsiring mahitungod han determinasyon han iya pamilya: “Bisan kon usahay diri kami dayon nakakagtikang ha amon family worship tungod han diri ginlalaoman nga mga sitwasyon, pirme pa gihapon kami nagpa-family worship.” Salit may mga pamilya nga nag-ieskedyol han ira pagsingba han pamilya ha siyahan nga mga adlaw han semana. Kon may nahitatabo nga diri ginlalaoman, ira igin-a-adjust an ira pagsingba han pamilya ha urhi nga bahin hito nga semana.
An termino nga “pagsingba han pamilya” nagpapakita nga bahin ito han iyo pagsingba kan Jehova. Hinaot kada semana, an ngatanan nga membro han iyo pamilya maghatag kan Jehova han ‘mga umagwas nga baka han halad han iyo mga im-im.’ (Hos. 14:2) Ngan hinaot an pagsingba han pamilya magin makalilipay nga panahon para ha tagsa nga membro han pamilya, “kay an kalipay ni Jehova amo an iyo kusog.”—Neh. 8:9, 10.
‘Pasidunggi an kalagasan.’—LEB. 19:32, MAOPAY NGA SUMAT.
1. Ano an makasurubo nga kahimtang nga naieksperyensyahan han mga tawo yana?
DIRI katuyoan ni Jehova nga an mga tawo mag-antos han makapaluya nga mga epekto han kalagas. Ha kabaliktaran, katuyoan niya nga an ngatanan nga tawo magpahimulos hin hingpit nga kahimsog ha Paraiso. Kondi yana an “ngatanan nga butang nga hinimo han Dios parapriho naghaharoy ngan nagsasakit.” (Roma 8:22) Ano daw la an inaabat han Dios kon nakikita niya nga nag-aantos an mga tawo tungod han makasurubo nga resulta han sala? Dugang pa, damu nga lagas an ginpapasibay-an ha panahon nga nanginginahanglan gud hira hin bulig.—Sal. 39:5; 2 Tim. 3:3.
2. Kay ano nga mapasalamaton an mga Kristiano nga may mga lagas nga kaupod nira ha kongregasyon?
2 Mapasalamaton an katawohan ni Jehova nga may mga lagas nga kaupod nira ha kongregasyon. Nagpapahimulos kita han ira kinaadman ngan napaparig-on han ira susbaranan ha pagtoo. Damu ha aton an paryente o kasangkayan hinin hinigugma nga kalagasan. Kaano-ano man naton hira o diri, interesado kita ha ira kaopayan. (Gal. 6:10; 1 Ped. 1:22) Magpapahimulos kita ngatanan kon uusisahon naton an pagtagad han Dios ha ira. Hihisgotan liwat naton an responsabilidad han mga kapamilya pati han kongregasyon may kalabotan ha aton hinigugma nga kalagasan.
3, 4. (a) Ano an ginhangyo kan Jehova han nagsurat han Salmo 71? (b) Ano an mahimo ighangyo ha Dios han Kristiano nga kalagasan?
3 “Ayaw ako isalikway kon ako matigurang na; Ayaw ako pagpasibay-i kon an akon kusog lumuya,” an pangamuyo ha Dios han nagsurat han Salmo 71:9. Posible nga sumpay ini han Salmo 70, nga may superskripsyon nga “Salmo ni David.” Salit posible nga hi David an naghangyo han mababasa ha Salmo 71:9. Nag-alagad hiya ha Dios tikang ha iya kabata tubtob ha iya kalagas, ngan gintokahan hiya ni Jehova hin importante nga mga buruhaton. (1 Sam. 17:33-37, 50; 1 Hadi. 2:1-3, 10) Bisan pa hito, inabat niya nga kinahanglan niya hangyoon hi Jehova nga padayon nga mangnoan hiya.—Basaha an Salmo 71:17, 18.
4 Damu yana an pariho kan David. Bisan pa han kalagas ngan “magraot nga mga adlaw,” padayon nga gindadayaw nira an Dios tubtob ha ira maaakos. (Ekles. 12:1-7) Bangin damu ha ira an limitado na la an nahihimo, bisan ha pagministeryo. Kondi mahimo liwat hira makimalooy kan Jehova nga padayon hira nga bendisyonan ngan mangnoan. Inin matinumanon nga kalagasan makakasiguro nga babatunon han Dios an ira mga pag-ampo. Maaram kita hito tungod kay hi Jehova mismo an naggiya kan David basi ig-ampo niya an pariho nga mga butang.
5. Ano an pagtagad ni Jehova ha matinumanon nga kalagasan?
5 Iginpapakita han Kasuratan nga ginpapabilhan gud ni Jehova an matinumanon nga kalagasan ngan naglalaom hiya nga papasidunggan hira han iya mga surugoon. (Sal. 22:24-26; Prob. 16:31; 20:29) “Pagtahora niyo an kalagasan ngan pagpasidunggi hira. Pagsugta ngan kahadloki niyo ako. Hi ako an Ginoo,” siring han Lebitiko 19:32. (Maopay nga Sumat) Oo, an pagpasidungog ha kalagasan ha kongregasyon gintatagad nga seryoso nga responsabilidad hadto tubtob yana. Kondi kumusta man an pag-ataman ha ira? Kan kanay ito responsabilidad?
6. Ano nga susbaranan an iginpakita ni Jesus may kalabotan ha pag-ataman ha kag-anak?
6 An Pulong han Dios nasiring ha aton: “Pasidunggi an imo tatay ngan an imo nanay.” (Eks. 20:12; Efe. 6:2) Iginpakita ni Jesus nga importante gud ini nga sugo han iya ginkondenar an mga Pariseo ngan mga eskriba nga nadiri pagtagana ha ira mga kag-anak. (Mar. 7:5, 10-13) Hi Jesus mismo nagpakita hin maopay nga susbaranan. Pananglitan, han hirani na hiya mamatay ha pasakitan nga kahoy, igintapod niya ha iya hinigugma nga disipulo nga hi Juan an pag-ataman ha iya nanay, nga posible nga balo na hito nga panahon.—Juan 19:26, 27.
7. (a) Ano nga prinsipyo an gin-unabi ni Pablo may kalabotan ha pagtagana ha mga kag-anak? (b) Ano an konteksto han ginsiring ni Pablo?
7 Hi apostol Pablo gin-giyahan ha pagsurat nga an mga tumuroo kinahanglan magtagana ha ira kalugaringon nga panimalay. (Basaha an 1 Timoteo 5:4, 8, 16.) Tagda an konteksto han surat ni Pablo kan Timoteo. Iya iginsaysay kon hin-o an puydi kumarawat hin pinansyal nga bulig tikang ha kongregasyon. Iginpatin-aw niya nga an tumuroo nga mga anak, apo, ngan iba pa nga paryente han lagas nga mga balo amo an siyahan nga may responsabilidad ha pagtagana ha ira. Hito nga paagi, diri mabubug-atan ha pinansyal an kongregasyon. Sugad man yana, usa han mga paagi basi maipakita han mga Kristiano an ira “debosyon ha Dios” amo an pagtagana ha pinansyal ha ira mga paryente nga nanginginahanglan.
8. Kay ano nga maaramon nga waray maghatag an Biblia hin espisipiko nga mga instruksyon may kalabotan ha pag-ataman ha lagas na nga mga kag-anak?
8 Ha simple nga pagkayakan, may responsabilidad an Kristiano nga adulto nga mga anak ha pagsiguro nga maitagana an materyal nga panginahanglan han ira mga kag-anak. An ginhisgotan ni Pablo amo an pagbulig ha tumuroo nga mga paryente, kondi diri liwat sadang pabay-an an diri Kristiano nga mga kag-anak. Iba-iba an mahihimo han mga anak ha pag-ataman ha ira mga kag-anak tungod kay diri parapriho an ira sitwasyon. Iba-iba liwat an panginahanglan, personalidad, ngan kahimtang ha kahimsog han tagsa nga indibiduwal. May pipira nga mga lagas nga damu an anak, an iba naman usa la. An iba may nakakarawat nga bulig tikang ha gobyerno, an iba naman waray. Magkaiba-iba liwat an ira mga karuyag. Salit diri maaramon o mahigugmaon nga pakarauton an paagi han usa ha pag-ataman ha iya lagas na nga mga kapamilya o paryente. Mahimo bendisyonan ni Jehova an anoman nga desisyon nga uyon ha Kasuratan ngan magkaada ito maopay nga resulta, pariho han iya ginbuhat tikang pa ha panahon ni Moises.—Num. 11:23.
9-11. (a) Ano an makuri nga mga sitwasyon nga mahimo atubangon han pipira? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.) (b) Kay ano nga an adulto nga mga anak diri sadang magdali-dali ha pagdesisyon nga bumaya ha bug-os panahon nga pag-alagad? Iilustrar.
9 Kon an mga anak naukoy hirayo ha ira lagas na nga mga kag-anak, bangin makurian hira ha pagtagana han ginkikinahanglan nga bulig. Mahimo nga tigda nga magluya an kahimsog ha usa han ira mga kag-anak, bangin tungod han katumba, kabarii hin tul-an, o iba pa nga problema, salit kinahanglan hira bisitahon. Posible nga magkinahanglan hira hin bulig—bangin temporaryo la o ha sulod hin maiha nga panahon.*
10 Adton aada ha bug-os panahon nga pag-alagad nga hirayo ha ira pamilya tungod han teokratiko nga mga toka mahimo umatubang hin makuri nga mga desisyon. Para ha mga Bethelite, misyonero, ngan nagbibiyahe nga mga paramangno, an ira toka presyoso ngan bendisyon tikang kan Jehova. Kondi kon nagkakasakit an ira mga kag-anak, bangin hunahunaon dayon nira, ‘Kinahanglan na namon bayaan an amon toka basi atamanon an amon mga kag-anak.’ Pero maaramon kon mainampoon nga tatagdon nira kon ito gud ba an kinahanglan o karuyag han ira mga kag-anak. Diri sadang magdali-dali ha pagdesisyon an usa nga bayaan an iya pribilehiyo ha pag-alagad, ngan bangin diri man ngani ito an ginkikinahanglan. Posible ba nga temporaryo la ito nga pagkasakit ngan bangin may kakongregasyon an mga kag-anak nga andam bumulig?—Prob. 21:5.
11 Tagda pananglitan an kahimtang han duha nga magbugto nga nag-aalagad hirayo ha ira pamilya. An usa misyonero ha South America, ngan an usa nagtatrabaho ha sentro nga opisina ha Brooklyn, New York. An ira lagas na nga mga kag-anak nanginahanglan hin bulig. An magbugto upod an ira asawa bumisita ha ira mga kag-anak ha Japan basi mahibaroan kon ano an ira maibubulig. Ha urhi, ginhunahuna han mag-asawa ha South America nga umundang ha pagmisyonero basi atamanon an ira mga kag-anak. Katapos, tumawag ha ira an koordinetor han lawas han mga tigurang han kongregasyon han ira mga kag-anak. Gin-iristoryahan han mga tigurang an sitwasyon ngan karuyag nira nga magpadayon an mag-asawa ha pagmisyonero tubtob ha mahihimo. Gin-aapresyar han mga tigurang an pag-alagad hini nga mag-asawa ngan determinado hira nga himoon an ira maaakos ha pagbulig ha pag-ataman ha mga kag-anak hito. Mapasalamaton gud an bug-os nga pamilya hinin mahigugmaon nga bulig.
12. Ano an sadang siguruhon han Kristiano nga pamilya may kalabotan ha ira desisyon ha pag-ataman ha ira lagas na nga mga kag-anak?
12 Anoman an magin desisyon han Kristiano nga pamilya ha pag-ataman ha ira lagas na nga mga kag-anak, sadang siguruhon han ngatanan nga magpapasidungog ito ha ngaran han Dios. Diri gud naton karuyag nga magin pariho ha relihiyoso nga mga lider ha panahon ni Jesus. (Mat. 15:3-6) Karuyag naton nga an aton mga desisyon magpapasidungog ha Dios ngan ha kongregasyon.—2 Cor. 6:3.
13, 14. Paonan-o iginpapakita han Biblia nga sadang bumulig an kongregasyon ha pag-ataman ha Kristiano nga mga lagas?
13 Diri ngatanan makakabulig ha bug-os panahon nga mga surugoon sugad han ginbuhat han gin-unabi nga ehemplo. Kondi iginpapakita han usa nga hitabo ha siyahan nga siglo nga an mga kongregasyon sadang bumulig basi maitagana an mga panginahanglan hadton matinumanon nga mga lagas nga kabugtoan. Mahitungod ha kongregasyon ha Jerusalem, an Biblia nasiring nga “waray usa ha ira nga nakulangan.” Diri ito nagpapasabot nga riko hira ngatanan. Matin-aw nga pobre an pipira nga kabugtoan, kondi “gintatagan an kada usa uyon ha iya panginahanglan.” (Buh. 4:34, 35) Ha urhi, may problema nga bumangon didto. An pipira nga “balo nga babaye napapabay-an ha adlaw-adlaw nga panhatag hin pagkaon.” Salit an mga apostol nagsugo hin kwalipikado nga kalalakin-an nga manginginano basi masiguro nga matagan hin pagkaon an ngatanan nga balo. (Buh. 6:1-5) Tinuod, temporaryo la ini nga panhatag kada adlaw para maitagana an panginahanglan hadton mga nagin Kristiano han Pentekostes 33 C.E. ngan adton nagpabilin ha Jerusalem ha pipira ka panahon basi maparig-on an ira espirituwalidad. Bisan pa hito, iginpakita han ginbuhat han mga apostol nga makakabulig an kongregasyon basi maataman adton kabugtoan nga nanginginahanglan.
14 Sugad han gin-unabi na, naghatag hi Pablo kan Timoteo hin mga instruksyon kon hin-o nga Kristiano nga mga balo an puydi makakarawat hin pinansyal nga bulig tikang ha kongregasyon. (1 Tim. 5:3-16) Gin-giyahan liwat hi Santiago ha pagsurat nga may obligasyon an mga Kristiano ha pag-ataman ha mga ilo, balo nga babaye, ngan iba pa nga nanginginahanglan hin bulig. (San. 1:27; 2:15-17) Hi apostol Juan nagsaysay liwat: “An bisan hin-o nga may materyal nga panag-iya dinhi hini nga kalibotan ngan nakikita niya nga an iya bugto nanginginahanglan pero diri hiya nagpapakita hin pagpaid ha iya, paonan-o naton masisiring nga nahigugma hiya ha Dios?” (1 Juan 3:17) Kon an tagsa nga Kristiano may obligasyon pagbulig ha mga nanginginahanglan, diri ba sadang liwat ito buhaton han kongregasyon?
15. Kon nabulig ha pag-ataman hin lagas na nga kabugtoan, ano nga mga butang an mahimo tagdon?
15 Ha pipira nga nasud, an gobyerno nagtatagana hin pensyon ngan iba pa nga serbisyo para ha kalagasan. (Roma 13:6) Pero ha iba nga lugar, waray sugad hini nga mga serbisyo. Salit diri parapriho an maihahatag nga bulig han mga paryente ngan han kongregasyon tungod kay iba-iba an sitwasyon. Kon an tumuroo nga mga anak nag-uukoy hirayo ha ira mga kag-anak, bangin makaapekto ito ha kon ano an ira maibubulig. Maopay gud kon makikigkomunikar an mga anak ha mga tigurang ha kongregasyon han ira mga kag-anak basi masiguro nga nasasabtan han ngatanan an kahimtang han pamilya. Pananglitan, mahimo bumulig an mga tigurang para an lagas na nga mga kag-anak makakuha hin mga benepisyo ha gobyerno o ha iba pa nga lokal nga mga serbisyo. Bangin may maobserbaran hira nga mga butang nga kinahanglan ipahibaro ha mga anak sugad han mga kabaraydan nga waray mapapanginano o mga medisina nga nahingangalimtan tumaron han mga kag-anak. An sugad nga tangkod nga pakigkomunikar mabulig nga diri magtikaduro an problema ngan masolusyonan ito. Matin-aw nga kon may magbuburobisita ngan manginginano ha mga kag-anak ha panapanahon, o magpapahibaro ha mga anak han ira sitwasyon, mahimo ito makaiban ha kabaraka han pamilya.
16. Paonan-o ginbubuligan han pipira nga kabugtoan an mga lagas ha kongregasyon?
16 Tungod kay hinigugma han kongregasyon ini nga mga lagas, andam gamiton han pipira an ira panahon ngan kusog basi makabulig ha anoman nga paagi nga ira mahihimo. Iginpapakita nira nga interesado gud hira ha kaopayan han mga lagas ha kongregasyon. Ginbabahin-bahin han pipira nga kabugtoan an mga buruhaton ngan nagsusurosaliwan ha pagmangno hini nga kalagasan. Tungod kay diri igintutugot han ira kahimtang nga sumulod ha bug-os panahon nga pag-alagad, nalilipay hira pagbulig ha mga anak nga makapabilin ha ira toka tubtob ha mahihimo. Maopay gud an disposisyon nga iginpapakita hini nga kabugtoan! Syempre, bisan pa han ira pagin andam bumulig, responsabilidad pa gihapon han mga anak nga buhaton an ira maaakos para ha ira mga kag-anak.
17, 18. Kon nag-aataman ha mga lagas, paonan-o makakabulig an pagin positibo?
17 Magigin masayon bisan an makuri nga sitwasyon kon an mga lagas ngan adton mga nag-aataman ha ira magpapabilin nga positibo. Usahay an mga lagas madagmit masubo o nadidepres pa ngani. Salit bangin kinahanglan mo mangalimbasog gud basi mapasidunggan ngan madasig hira pinaagi han pirme pakiistorya ha ira hin makaparig-on. Angay kumendasyonan adton nagpapabilin nga matinumanon ha pag-alagad. Diri hingangalimtan ni Jehova an ira ginbuhat para ha iya, ngan diri liwat ito hingangalimtan han ira mga kabugtoan.—Basaha an Malakias 3:16; Hebreo 6:10.
18 Dugang pa, magigin magaan an adlaw-adlaw nga mga buruhaton kon an ngatanan maaram magpatawa. (Ekles. 3:1, 4) Nangangalimbasog an damu nga lagas nga diri obligaron adton mga nabulig ha ira. Maaram hira nga mas damu an mabisita ngan mag-aataman ha ira kon buotan hira. Damu han nabisita ha ira an nasiring, “Binisita ako basi parig-unon an usa ko nga sangkay nga lagas na, kondi ako lugod an naparig-on.”—Prob. 15:13; 17:22.
19. Ano an mabulig ha mga batan-on ngan ha mga lagas nga magpabilin nga marig-on bisan pa ha makuri nga mga panahon?
19 Ginpapamulat na gud naton an panahon nga mawawara na an pag-antos ngan an mga epekto han pagkadiri-hingpit. Samtang diri pa ito naabot, an mga surugoon han Dios kinahanglan magpokus ha ira makalilipay nga paglaom nga magpapadayon ha waray kataposan. Maaram kita nga an aton pagtoo ha mga saad han Dios usa nga angkla ha panahon han kakurian o kasakitan. Tungod han aton pagtoo, “diri kita naundang, kay bisan kon an aton lawas nagtitikaluya, an aton personalidad nababag-o gud kada adlaw.” (2 Cor. 4:16-18; Heb. 6:18, 19) Kondi labot la ha pagtipig hin marig-on nga pagtoo ha mga saad han Dios, ano pa an mabulig ha imo basi matuman mo an imo responsabilidad ha pag-ataman ha mga lagas? Hihisgotan ha masunod nga artikulo an pipira nga praktikal nga suhestyon.
^ par. 9 Hihisgotan ha sunod nga artikulo an mga opsyon ha pag-ataman nga puydi tagdon han lagas nga mga kag-anak ngan han ira mga anak.
[Retrato ha pahina 23]
Kon may aksidente, paonan-o makakabulig an kongregasyon?
(Kitaa an parapo 15, 16)
“Hinigugma nga mga anak, kinahanglan maghigugma kita diri la ha pulong o pinaagi han dila, lugod ha buhat ngan kamatuoran.”—1 JUAN 3:18.
1, 2. (a) Ano nga mga problema ngan pakiana an nabangon ha damu nga pamilya? (b) Paonan-o aatubangon han bug-os nga pamilya an pagbag-o han mga kahimtang?
MASAKIT hinduro hunahunaon nga an imo mga kag-anak nga hadto makusog ngan kaya suportahan an ira kalugaringon, yana kinahanglan na atamanon. Bangin hi imo nanay o tatay nahulog ngan nabarian hin tul-an, limtanon na ngan masayon mawurok, o nahibaroan nga may grabe nga sakit. Ha luyo nga bahin, an mga lagas bangin nakukurian liwat ha pagkarawat nga nagluluya na an ira kahimsog o limitado na an ira nahihimo. (Job 14:1) Paonan-o naton hira mabubuligan ngan maaataman?
2 Usa nga artikulo mahitungod ha pag-ataman ha mga lagas an nagsiring: “Diri masayon an paghisgot han mga problema mahitungod han kalagas, pero an pamilya nga naghihisgot may kalabotan ha mga opsyon ha pag-ataman ngan may ginkauruyonan nga mga plano, mas magigin andam ha anoman nga mahitatabo.” Maaapresyar gud naton an kapulsanan han sugad nga paghisgot kon kakarawaton naton nga diri gud malilikyan an mga problema tungod han kalagas. Salit importante nga makapangandam kita ngan makahimo hin abanse nga mga desisyon. Tagdon naton kon paonan-o magbuburublig an bug-os nga pamilya basi maatubang an mga problema.
3. Ano an mahimo buhaton han pamilya kon kinahanglan na atamanon an lagas na nga mga kag-anak? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.)
3 Maabot an panahon nga diri na kaya atamanon han kadam-an nga lagas an ira kalugaringon salit manginginahanglan hira hin mag-aataman. (Basaha an Eklesiastes 12:1-7.) Kon mahitabo ini ha lagas na nga mga kag-anak, hira ngan an ira mga anak an sadang magdesisyon kon ano nga pag-ataman an pinakamaopay ngan maaakos nira. Maaramon kon mag-iiristorya an pamilya kon ano nga bulig an ginkikinahanglan, paonan-o ito maitatagana, ngan kon paonan-o hira magbuburubligay. An ngatanan, labi na an mga kag-anak, kinahanglan tangkod nga magsumat han ira gin-aabat ngan magin reyalistiko. Mahimo hisgotan han pamilya kon talwas ba an mga kag-anak kon magpapabilin hira ha ira kalugaringon nga balay.* O mahimo liwat nira tagdon kon paonan-o makakabulig an kada tagsa ha pag-ataman ha mga lagas nga kag-anak. (Prob. 24:6) Pananglitan, an iba bangin puydi mag-ataman ha ira kada adlaw samtang an iba naman bangin makaghatag hin pinansyal nga bulig. Sadang hinumdoman han ngatanan nga an kada tagsa may responsabilidad; kondi samtang nalabay an panahon mahimo magbag-o ito ngan bangin kinahanglan magsurosaliwan an mga membro han pamilya ha ira mga buruhaton.
4. Diin makakabiling hin bulig an mga membro han pamilya?
4 Ha tinikangan pa la han imo pag-ataman, pangalimbasog gud nga mahibaroan an mga butang mahitungod ha kahimtang han imo kag-anak. Kon may grabe hiya nga sakit, hibaroi kon ano an posible mahitabo ha masunod nga mga adlaw. (Prob. 1:5) Pakigkomunikar ha mga ahensya han gobyerno nga naghahatag hin serbisyo para ha mga lagas. Hibaroi kon ano nga mga serbisyo ha komunidad an magpapasayon han imo pag-ataman ha imo mga kag-anak. Samtang ginhuhunahuna mo an mga pagbag-o ha kahimtang han iyo pamilya, bangin umabat ka hin duro nga kasubo, kahadlok, o kawurok. Ig-istorya ha usa nga masasarigan nga sangkay an imo mga inaabat. Labaw ha ngatanan, isumat kan Jehova an aada ha imo kasingkasing. Tatagan ka niya hin kamurayawan ha hunahuna nga imo ginkikinahanglan basi maatubang an anoman nga sitwasyon.—Sal. 55:22; Prob. 24:10; Fil. 4:6, 7.
5. Kay ano nga maaramon nga abanse nga pag-adman an may kalabotan ha mga opsyon ha pag-ataman?
5 Maaramon nga abanse nga gin-aadman han pipira nga lagas ngan han ira pamilya an mga opsyon ha pag-ataman—sugad han paglungon han mga kag-anak ha ira mga anak, pag-ukoy ha nursing home, o iba pa nga opsyon nga may-ada ha ira lugar. Hini nga paagi, makakapangandam an pamilya han “kasamok [ngan] kagul-anan” tungod han kalagas. (Sal. 90:10, Maopay nga Sumat) Damu liwat nga pamilya an diri abanse nga nagpaplano salit napipiritan hira nga apurado nga maghimo hin makuri nga mga desisyon kon may naabot nga mga problema. “Kasagaran nga amo ini an pinakasayop nga panahon ha paghimo hin sugad nga mga desisyon,” siring han usa nga eksperto. Kon ginkikinahanglan an apurado nga desisyon, an mga membro han pamilya bangin magin tensyonado, ngan bangin mag-aragway pa ngani. Ha luyo nga bahin, kon may abanse nga pagplano mas madagmit nga makakag-adjust hira ha mga pagbag-o.—Prob. 20:18.
6. Paonan-o magpapahimulos an bug-os nga pamilya kon pag-iiristoryahan nira an mahitungod han kahikayan han urukyan han lagas na nga mga kag-anak?
6 Bangin mag-alang ka ha pakiistorya ha imo mga kag-anak may kalabotan ha mga kahikayan han ira urukyan ngan han posibilidad nga bumalhin hira. Kondi damu an nagsiring nga nakabulig gud ha ira ito nga pag-iristorya. Kay ano? Tungod kay kon kalmado an sitwasyon, makakahimo an pamilya hin praktikal nga mga plano ngan mas madagmit hira magkasinabtanay. Napamatud-an nira nga kon may abanse nga pag-iristorya ha mahigugmaon ngan buotan nga paagi, mas masayon an paghimo hin desisyon kon ginkikinahanglan na ito. Bisan kon karuyag han mga lagas nga diri lumungon tubtob ha mahihimo, mapulsanon gud kon hihisgotan nira ngan han ira mga anak an klase hin pag-ataman nga ira karuyag kon kinahanglanon na nira ito.
7, 8. Ano nga mga butang an mahimo pag-iristoryahan han pamilya, ngan kay ano?
7 Mga kag-anak, isumat ha iyo mga anak an iyo mga karuyag ngan an iyo pinansyal nga kahimtang durante hito nga pag-iristorya. Makakabulig ini basi makagdesisyon hira uyon ha iyo karuyag kon diri na niyo kaya nga buhaton ito. Posible nga tatahuron nira an iyo mga karuyag ngan an iyo hingyap nga magin independente tubtob ha mahihimo. (Efe. 6:2-4) Pananglitan, naglalaom ba kamo nga malungon kamo ha usa han iyo mga anak, o iba an iyo ginlalaoman? Magin reyalistiko ngan hinumdumi nga bangin iba an panhunahuna han iyo mga anak ngan kinahanglan hin panahon basi maipahiuyon han bug-os nga pamilya an ira panhunahuna.
8 Mahimo malikyan an mga problema kon may plano ngan pag-iristorya. (Prob. 15:22) Upod hito an paghisgot mahitungod han pagtambal nga iyo karuyag. Hisguti liwat an mga impormasyon nga aada ha Durable Power of Attorney han mga Saksi ni Jehova. Katungod han kada tagsa nga hibaroan an mga opsyon ha pagtambal, ngan kon kakarawaton ba niya ito o diri. An Durable Power of Attorney nagsasaysay han mga karuyag han usa may kalabotan hito. An pagpili hin health care representative (kon igintutugot ito han balaud) magsisiguro nga an usa nga imo ginsasarigan amo an magdidesisyon para ha imo kon ginkikinahanglan. Sadang magkaada hin kopya hito an lagas, an nag-aataman, ngan an health-care representative basi magamit ito kon kinahanglan. Gintitipigan ito han pipira nga lagas upod han ira testamento, ngan iba pa nga importante nga mga dokumento sugad han insurance, bank book, mga adres o numero han telepono han mga opisina han gobyerno, ngan iba pa.
9, 10. Ha ano nga mga kahimtang bangin pagkinahanglanon han mga kag-anak an dugang nga bulig han ira mga anak?
9 Ha damu nga kahimtang, ginpipili han bug-os nga pamilya nga magin independente an ira lagas na nga mga kag-anak tubtob nga igintutugot han ira sitwasyon. Bangin kaya pa nira magluto, maglimpyo, magpakonsulta ha doktor, ngan makig-istorya hin maopay. Hito nga paagi, ira iginpapakita nga diri kinahanglan mabaraka hinduro an ira mga anak ha panginano ha ira adlaw-adlaw. Kondi samtang nalabay an panahon, kon maluya na hira, bangin diri na nira kaya mamalit, o magtikang na magin limtanon, salit bangin kinahanglan na nira an bulig han mga anak.
10 An mga lagas bangin madepres o madagmit na mawurok. Bangin magtikang na hira mabungol, maharap, magin limtanon, o bangin diri na nira napupugngan an pag-ihi ngan pag-uro. Kon mahitabo ini, kinahanglan an pagpakonsulta ha doktor. Bangin kinahanglan nga mag-una an mga anak ha paghimo hin paagi basi maasikaso ini. Ha pipira nga kahimtang, bangin kinahanglan liwat nga hira na an maghimo han iba pa nga personal nga mga buruhaton han ira mga kag-anak. Basi masiguro nga naaataman hin maopay an mga kag-anak, bangin kinahanglan nga an mga anak an makig-istorya para ha ira, manginano han ira mga papeles, magin drayber, ngan iba pa.—Prob. 3:27.
11. Ano an mahimo buhaton basi magin mas masayon para ha mga kag-anak nga maka-adjust ha ira kahimtang?
11 Kon permanente an problema ha kahimsog han imo mga kag-anak, bangin kinahanglan maghimo hin mga pagbag-o ha pag-ataman ha ira o ha mga kahikayan mahitungod han ira urukyan. Kon gutiay la an mga pagbag-o, bangin mas masayon hira maka-adjust. Kon an imo urukyan hirayo ha imo mga kag-anak, igo na ba nga may Saksi o amyaw nga regular nga magbuburobisita ha ira ngan magsusumat ha imo kon ano an ira kahimtang? Kinahanglan la ba nira hin bulig ha pagluto ngan paglimpyo? Makakabulig ba an gutiay nga pagbag-o ha ira balay basi magin mas talwas ngan masayon hira makagios-gios, makakarigo, ngan iba pa? Bangin an pagkaada hin usa nga kabulig ha balay amo la an ginkikinahanglan basi an mga lagas padayon nga makaglugaring ha pag-ukoy. Pero kon diri hira magigin talwas ha sugad nga kahimtang, bangin kinahanglan na an permanente nga mag-aataman. Anoman an sitwasyon, hibaroi kon ano nga serbisyo an may-ada ha ira lugar.*—Basaha an Proberbios 21:5.
12, 13. Paonan-o maipapakita han mga anak nga padayon nira nga gintatahod ngan gin-aataman an ira mga kag-anak bisan kon naukoy hira ha hirayo?
12 Karuyag han mahigugmaon nga mga anak nga magin talwas ngan komportable an ira mga kag-anak. An paghibaro nga naaataman hin maopay an ira mga kag-anak naghahatag ha ira hin kamurayawan ha hunahuna. Pero tungod han iba pa nga obligasyon, damu han adulto nga mga anak an naukoy hirayo ha ira mga kag-anak. Ha sugad nga mga kahimtang, an pipira nagbabakasyon basi bisitahon an ira mga kag-anak ngan bumulig ha pag-ataman ha ira ngan ha pagbuhat han mga butang nga diri na kaya han mga kag-anak. Maipapakita han mga anak nga hinigugma nira an ira mga kag-anak pinaagi han regular nga pagtawag ha ira ha telepono bangin kada adlaw pa ngani kon posible, pagsurat, pag-e-mail o pag-text.—Prob. 23:24, 25.
13 Anoman an sitwasyon, kinahanglan magdesisyon ka kon paonan-o mamangnoan ha adlaw-adlaw an imo mga kag-anak. Kon hirayo ka ha ira ngan mga Saksi hira, puydi ka makiistorya ha mga tigurang han ira kongregasyon ngan mangaro han ira mga suhestyon. Labaw ha ngatanan, ig-upod hira ha imo mga pag-ampo. (Basaha an Proberbios 11:14.) Bisan kon diri Saksi an imo mga kag-anak, kinahanglan mo ‘tahuron an imo amay ngan an imo iroy.’ (Eks. 20:12; Prob. 23:22) Sigurado nga diri parapriho an desisyon han ngatanan nga pamilya. Ginpapalungon han iba an ira lagas na nga mga kag-anak o ginpapaukoy hirani ha ira. Pero diri ini pirme posible. Mas karuyag han pipira nga kag-anak nga diri lumungon ngan diri makapabug-at ha ira mga anak. May pipira nga kaya magsweldo hin mag-aataman ha ira dida mismo ha ira balay, ngan ito an ira karuyag.—Ekles. 7:12.
14. Ano an posible magin problema hadton siyahan nga paraataman?
14 Ha damu nga pamilya, kasagaran nga an anak nga naukoy hirani ha kag-anak amo an nagigin siyahan nga paraataman. Pero kinahanglan magin timbang hiya ha panginano ha panginahanglan han iya mga kag-anak ngan ha panginahanglan han iya mismo pamilya. May limitasyon an panahon ngan kusog han tagsa nga tawo. Ngan bangin magbag-o an kahimtang han nagmamangno, salit kinahanglan usisahon utro an kahikayan han pamilya ha pag-ataman. Nabubug-atan ba hinduro an usa nga membro han pamilya? May-ada pa ba maibubulig an iba nga mga anak, sugad han pagsurosaliwan ha pag-ataman?
15. Paonan-o malilikyan nga diri duro nga makapoy ha pisikal ngan ha emosyon an siyahan nga paraataman?
15 Kon an lagas nga kag-anak nanginginahanglan na gud hin padayon nga pagmangno, an nag-aataman bangin umabat hin duro nga kakapoy ha pisikal ngan ha emosyon. (Ekles. 4:6) Karuyag han mahigugmaon nga mga anak nga himoon an ngatanan para ha ira mga kag-anak, kondi an pag-ataman ha ira mahimo magin makapoy hinduro. An mga nag-aataman kinahanglan magin reyalistiko ngan diri mag-alang pangaro hin bulig. An pagbulig ha ira ha panapanahon bangin igo na basi diri paukyon ha nursing home an mga kag-anak.
16, 17. Ano nga mga problema an mahimo atubangon han mga anak samtang nag-aataman ha ira lagas na nga mga kag-anak, ngan paonan-o nira ito malalamposan? (Kitaa liwat an kahon nga “Pag-ataman Sugad nga Pagpasalamat.”)
16 Makasurubo makita nga an aton hinigugma nga mga kag-anak nag-aantos tungod han epekto han kalagas. Damu han mga nag-aataman an usahay nakakaeksperyensya hin kasubo, kabaraka, kapakyasan, kasina, kakonsensya, ngan pagdumot pa ngani. Usahay an kag-anak bangin makagyakan hin masakit nga mga pulong o bangin diri pa ngani magin mapasalamaton. Kon mahitabo ito, ayaw dayon kasina. Usa nga espesyalista ha hunahuna an nagsiring: “An pinakamaopay nga paagi basi maatohan an anoman nga imo gin-aabat, labi na kon nabubug-atan ka hito, amo an pagkarawat hito. Ayaw igdiwara an imo inaabat o hukmi an imo kalugaringon tungod kay inaabat mo ito.” Ig-istorya ito ha imo padis, iba nga membro han pamilya, o ha usa nga masasarigan nga sangkay. Mabulig ito ha imo nga masabtan an imo inaabat ngan padayon nga magin timbang.
17 Bangin umabot an panahon nga diri na posible para ha mga anak nga maataman an ira kag-anak dida ha ira balay. Bangin ginkikinahanglan nga mangnoan hiya ha usa nga nursing home. Usa nga sister nga haros kada adlaw nga nabisita ha iya nanay ha nursing home an nagsiring: “Diri namon maaataman hi Nanay hin 24 ka oras kada adlaw. Diri masayon para ha amon nga magdesisyon nga paukyon hiya ha nursing home. Makasurubo ito hinduro. Pero ito an pinakamaopay buhaton ha ultimo nga mga bulan han iya kinabuhi, ngan umuyon hiya hito nga desisyon.”
18. Ha ano makakasarig an mga nag-aataman ha ira mga kag-anak?
18 Diri masayon an pag-ataman ha imo nagtitikalagas na nga mga kag-anak. May kalabotan ha pag-ataman ha mga lagas, waray usa nga solusyon nga aplikado ha ngatanan nga sitwasyon. Kondi pinaagi han maaramon nga pagplano, pagbinuligay, maopay nga komunikasyon, ngan labaw ha ngatanan, kinasingkasing nga pag-ampo, matutuman mo an responsabilidad nga pasidunggan an imo mga hinigugma. Kon bubuhaton mo ito, malilipay ka gud tungod kay maaram ka nga ginhimo mo an ngatanan basi maataman hira hin maopay. (Basaha an 1 Corinto 13:4-8.) Labaw ha ngatanan, makakasarig ka nga magkakaada ka hin kamurayawan ha hunahuna nga iginhahatag ni Jehova para ha mga nagpapasidungog ha ira mga kag-anak.—Fil. 4:7.
^ par. 3 Mahimo maapektohan han kultura an desisyon han bug-os nga pamilya. Ha iba nga lugar, normal la nga mas karuyag han pamilya nga mag-ukoy hira nga tarampo o pirme hira magkikirigta.
^ par. 11 Kon an imo kag-anak naukoy pa gihapon ha iya balay, siguroha nga an masasarigan nga paraataman may-ada mga yawi basi makasulod hira ha balay engkaso may emergency.
Hunahunaa ini nga kahimtang: Usa nga tigurang nga membro han Hospital Liaison Committee an nakigsabot ha usa nga batan-on nga brother nga magpapartner hira pagsangyaw ha Domingo han aga. Kondi hito nga aga gintawagan hiya hin usa nga bugto nga an asawa naaksidente ha awto ngan gindara ha hospital. Napabulig ha iya ito nga bugto basi mamiling hin doktor nga mag-oopera nga diri magamit hin dugo. Salit ginkansela han tigurang an ira sabot han batan-on nga brother basi buligan an pamilya nga aada ha makuri nga kahimtang.
Ini an usa pa nga kahimtang: Usa nga solo nga nanay nga may duha nga anak an gin-imbitar hin mag-asawa nga ira kakongregasyon para ha usa nga pangiklop. Han ginsumatan niya an iya mga anak mahitungod hito, nalipay gud hira. Eksayted na gud hira nga umabot ito nga gab-i. Kondi usa na la ka adlaw antes hito, an nanay ginsidngan han mag-asawa nga may nahitabo nga diri ginlalaoman salit kinahanglan nira ikansela an imbitasyon. Ha urhi, hinbaroan han nanay an hinungdan han mag-asawa. Katapos hiya imbitaron, an mag-asawa gin-imbitar liwat han pipira nira nga kasangkayan ha pariho nga gab-i, ngan ginkarawat nira ito.
Syempre, sugad nga mga Kristiano kinahanglan naton tumanon an aton mga saad. Diri gud kita sadang sumiring hin “Oo pero Diri ngay-an.” (2 Cor. 1:18) Kondi sugad han iginpapakita han duha nga ehemplo, iba-iba an sitwasyon. May mga panahon nga baga hin waray gud kita mahihimo kondi kanselahon an usa nga ginkasabotan. Naeksperyensyahan ito ni apostol Pablo.
Han 55 C.E., samtang nakadto hi Pablo ha Efeso ha iya ikatulo nga pagbiyahe sugad nga misyonero, nagplano hiya pagtabok ha Dagat Aegean pakadto ha Corinto ngan tikang didto makadto hiya ha Macedonia. Ha iya pagtipabalik ha Jerusalem, nagplano hiya pagbisita ha kongregasyon han Corinto ha ikaduha nga higayon, posible basi kuhaon an ira kinaburut-on nga regalo para ha kabugtoan ha Jerusalem. (1 Cor. 16:3) Nahibaro kita hito tungod kay ha 2 Corinto 1:15, 16, aton mababasa: “Tungod hini nga pagsarig, nagplano ako hadto pagkada ha iyo ha ikaduha nga higayon basi malipay na liwat kamo. Mahapit ako dida basi makigkita ha iyo ngan katapos makadto ako ha Macedonia. Tikang ha Macedonia mabalik ako ha iyo ngan mapaupod ako ha iyo hin pipira ka distansya pagtikadto ko ha Judea.”
Ha nahiuna nga surat ni Pablo, baga hin iginsumat niya ha mga kabugtoan ha Corinto an mahitungod han iya plano ha pagbisita ha ira. (1 Cor. 5:9) Kondi waray pag-iha katapos niya igsurat ito, hinbatian niya tikang ha panimalay ni Cloe nga may pagkabahin-bahin ha kongregasyon. (1 Cor. 1:10, 11) Nagdesisyon hi Pablo nga bag-uhon an iya siyahan nga plano, ngan nagpadara hiya hin surat nga aton mababasa yana ha 1 Corinto. Hito nga surat, naghatag hi Pablo hin mahigugmaon nga sagdon ngan pagsaway. Iya liwat gin-unabi nga iya ginbag-o an iya ruta ha pagbiyahe, ginsumatan hira nga makadto anay hiya ha Macedonia ngan katapos ngadto ha Corinto.—1 Cor. 16:5, 6.*
Posible nga han nakarawat han kabugtoan ha Corinto an surat ni Pablo, an pipira nga “sobra-kaopay nga mga apostol” hito nga kongregasyon nag-akusar ha iya nga paburobag-o an iya hunahuna ngan diri nagtutuman han iya mga saad. Sugad nga pagdepensa ha iya kalugaringon, hiya nagpakiana: “Han ginplano ko ito, waray ko hunahunaa nga diri ito importante, diri ba? O ginpaplano ko ba an mga butang uyon ha panhunahuna han tawo, salit nasiring ako nga ‘Oo, syempre’ ngan katapos nasiring nga ‘Diri, diri gud’?”—2 Cor. 1:17; 11:5.
Bangin kita magpakiana, Hini nga kahimtang tinuod gud ba nga ginhunahuna ni Pablo nga ‘diri importante’ an iya ginsiring? Syempre diri! An pulong nga iginhubad nga ‘diri importante’ nangangahulogan hin paburobag-o an hunahuna, sugad hin usa nga tawo nga diri masasarigan ngan diri nagtutuman han iya mga saad. An pakiana ni Pablo nga “ginpaplano ko ba an mga butang uyon ha panhunahuna han tawo?” nakabulig unta ha mga Kristiano ha Corinto nga masabtan nga an pagbag-o ni Pablo han iya plano diri tungod kay diri hiya masasarigan.
Marig-on nga ginbaton ni Pablo an akusasyon, hiya nagsurat: “Pero sugad la nga masasarigan an Dios, diri kami nasiring ha iyo hin Oo pero Diri ngay-an.” (2 Cor. 1:18) Sigurado nga han ginbag-o ni Pablo an iya mga plano ginhunahuna niya kon ano an pinakamaopay para ha iya kabugtoan ha Corinto. Ha 2 Corinto 1:23, mababasa naton nga ginbag-o niya an iya siyahan nga plano pagkadto ha Corinto basi ‘diri hira dugang nga masubo.’ Oo, gintagan niya hira hin higayon basi sulbaron anay an problema antes niya hira bisitahon. Ngan ito an ira ginbuhat. Samtang nakadto hi Pablo ha Macedonia, hinbaroan niya kan Tito nga an iya surat nakabulig gud ha ira nga masabtan an ira sayop salit nagbasol hira. Nakapalipay gud ito kan Pablo.—2 Cor. 6:11; 7:5-7.
An akusasyon nga paburobag-o hi Pablo ngan diri nagtutuman han iya mga saad mahimo magpasabot nga diri liwat hiya masasarigan ha buruhaton nga pagsangyaw. Kondi ginpahinumdoman ni Pablo an mga taga-Corinto nga iya iginsangyaw ha ira hi Jesu-Kristo. “An Anak han Dios nga hi Kristo Jesus nga iginsangyaw ha iyo pinaagi ha amon, karuyag sidngon, pinaagi ha akon ngan kanda Silvano ngan Timoteo, waray magin Oo pero nagin Diri, lugod an Oo pirme Oo ha iya kahimtang.” (2 Cor. 1:19) Makakasiring ba kita nga an susbaranan ni Pablo nga hi Jesu-Kristo diri masasarigan? Diri! Ha bug-os nga kinabuhi ngan ministeryo ni Jesus, pirme hiya nagyayakan han kamatuoran. (Juan 14:6; 18:37) Kon tinuod gud ngan masasarigan an iginsangyaw ni Jesus ngan ito gihapon nga mensahe an iginsangyaw ni Pablo, kon sugad masasarigan liwat an pagsangyaw ni Pablo.
Syempre, hi Jehova amo an “Dios han kamatuoran.” (Sal. 31:5) Makikita naton ini ha sunod nga iginsurat ni Pablo: “Mationan-o man kadamu an mga saad han Dios, nagin Oo ito pinaagi ha iya,” karuyag sidngon, pinaagi kan Kristo. Tungod kay nagpabilin hi Jesus nga matinumanon han nakanhi pa hiya ha tuna, makakasarig kita nga tutumanon ni Jehova an iya mga saad. Hi Pablo nagpadayon: “Salit pinaagi liwat ha iya [Jesus] ginsisiring an “Amen” ha Dios basi makaghatag kita hin himaya ha iya.” (2 Cor. 1:20) Oo, hi Jesus an garantiya mismo ni Jehova, an “Amen,” nga tutumanon gud Niya an ngatanan Niya nga saad!
Sugad la nga hi Jehova ngan hi Jesus pirme nagyayakan han kamatuoran, pirme liwat gintutuman ni Pablo an iya ginsisiring. (2 Cor. 1:19) Diri paburobag-o an iya hunahuna, ngan waray hiya magsaad “uyon ha panhunahuna han tawo.” (2 Cor. 1:17) Lugod, ‘nagkinabuhi [hiya] uyon ha espiritu.’ (Gal. 5:16) Ha iya pakig-upod ha iba, pirme niya ginbubuhat kon ano an makakaopay gud ha ira. An iya Oo nangahulogan hin Oo!
Yana, komon na la ha mga tawo nga diri nagkikinabuhi uyon ha mga prinsipyo ha Biblia an diri pagtuman ha ira mga saad kon nagkakaada hin bisan gutiay la nga problema o kon may butang nga mas karuyag nira buhaton. Ha negosyo, an “oo” diri pirme nangangahulogan hin “oo,” bisan kon may ginpirmahan nga kasabotan. Diri na gintatagad han damu an pag-asawa sugad nga kasabotan nga sadang tumanon ha bug-os nira nga kinabuhi. Lugod an pagtikadamu han nagdidiborsyo nagpapakita nga damu an nagtatagad han ira panumpa ha kasal sugad nga diri seryoso nga kasabotan nga masayon la tapuson.—2 Tim. 3:1, 2.
Kumusta ka man? An imo ba Oo nangangahulogan hin Oo? Tinuod, sugad han gin-unabi ha tinikangan hini nga artikulo, bangin may mga sitwasyon nga kinahanglan mo kanselahon an imo ginhimo nga pakigsabot, diri tungod kay paburobag-o an imo hunahuna, pero tungod ha mga butang nga diri mo kontrolado. Kondi sugad nga Kristiano, kon nagsasaad ka o nakikigsabot, sadang mo buhaton an ngatanan basi tumanon ito. (Sal. 15:4; Mat. 5:37) Kon bubuhaton mo ito, makikilala ka sugad nga tawo nga masasarigan, usa nga nagtutuman kon ano an iginsaad ngan pirme nagyayakan han kamatuoran. (Efe. 4:15, 25; San. 5:12) Kon nakikita han mga tawo nga masasarigan ka ha ngatanan nga butang, bangin mas andam hira mamati kon iginsusumat mo ha ira an kamatuoran mahitungod ha Ginhadian han Dios. Salit hinaot nga siguruhon naton nga an aton Oo mangahulogan gud hin Oo!
^ par. 7 Waray pag-iha katapos igsurat ni Pablo an 1 Corinto, nagbiyahe hiya ha Troas ngadto ha Macedonia, diin iya iginsurat an 2 Corinto. (2 Cor. 2:12; 7:5) Ha urhi, ginbisita gud man niya an Corinto.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
^ ***sn karantahon 61 Kon Ano an Akon Sadang Magin Pagkatawo***
Karantahon 61
Kon Ano an Akon Sadang Magin Pagkatawo
(2 Pedro 3:11)
1. Ano gud an akon maibabalos
Han ak’ kinabuhi nga hatag mo, O Dios?
An imo Pulong ha akon daw espiho,
Nauusisa an akon pagkatawo.
Pagsingba ha imo ginsasaad ko,
Pero diri la kay obligasyon ito.
Kinasingkasing an pag-alagad ko,
Makalipay gud unta ha imo.
2. Buligi ako nga mahibaroan,
Personalidad nga im’ naruruyagan.
An mag-unungon imo mamayuyuon;
Unta ha akon ikaw magmalipayon.
(Kitaa liwat an Sal. 18:25; 116:12; 119:37; Prob. 11:20.)
^ ***sn karantahon 25 Pamatuod han Pagkadisipulo***
Karantahon 25
Pamatuod han Pagkadisipulo
(Juan 13:34, 35)
1. May balaud nga sadang sundon
Ha at’ pagin Kristohanon.
Ini nga sugo tikang ha Dios:
Subara, gugma ni Jesus.
Daku gud an gugma ni Kristo;
Pagtubos iya ginhimo.
Pagin disipulo pamatud-an,
Sundon iya susbaranan.
2. Di’ nalubad tim-os nga gugma,
Nabulig gud ha magluya.
Gugma daw utang nga babaydan;
Igkasi-tawo serbihan.
Ha kongregasyon la mabilngan
May gugma nga kasangkayan.
Ini gud an bugkos nga marig-on;
Dalan han gugma an sundon.
(Kitaa liwat an Roma 13:8; 1 Kor. 13:8; Jak. 2:8; 1 Juan 4:10, 11.)
^ ***sn karantahon 74 An Kalipay ni Jehova***
Karantahon 74
An Kalipay ni Jehova
(Nehemia 8:10)
1. Ginhahayag han damu nga tigaman,
Pagmando han Ginhadian.
Ha ngatanan aton ini isangyaw.
Hapit na an kaluwasan!
(Koro)
2. Sarig ha Dios, iya mga katawhan.
Di’ mahadlok, Dios gamhanan.
Magkalipay, tumindog ngan suminggit;
An Dios aton pagkantahan!
(KORO)
Kalipay ni Jah at’ panalipod.
Kanta! An tingog dakua.
Rayhak! Pasalamat kay may paglaom;
Ngatanan magdayaw ha iya.
Kalipay ni Jah at’ panalipod.
Isangyaw an ngaran niya.
Malipay pag-alagad ha aton Dios
Ngan magmaunungon ha iya.
(Kitaa liwat an 1 Kron. 16:27; Sal. 112:4; Luk. 21:28; Juan 8:32.)
^ ***sn karantahon 119 Kadi! Basi Ka Maparig-on***
Karantahon 119
Kadi! Basi Ka Maparig-on
(Hebreo 10:24, 25)
1. An inuukyan ta nga kalibotan
Diri nakilala ha Dios.
Nagkikinahanglan kita hin giya
Kay basi kita maglampos.
An mga katirok nagpaparig-on
Han pagtoo ngan paglaom,
Nag-aaghat ha mag-opay nga buhat
Ngan pagkamapailubon.
Kaburut-on ngan sugo ni Jehova,
Karuyag naton buhaton.
Ha katirok gintututdo ha aton
Nga an husto higugmaon.
2. Maaram an Dios han at’ kinahanglan;
Sugo niya angay sundon.
Maaramon gud an pagtambong pirme
Ha mga katirok naton.
Nakakaparig-on gud an instruksyon
Tikang ha mga tigurang.
Mapinairon an at’ kabugtoan;
Kita di’ nag-uusahan.
Salit samtang aton ginpapamulat
An paraiso nga tuna,
Natambong kita ha mga katirok
Bas’ tutdoan ni Jehova.
(Kitaa liwat an Sal. 37:18; 140:1; Prob. 18:1; Efe. 5:16; Jak. 3:17.)
^ ***sn karantahon 90 Pagkamaopay Kitaon an Ulo nga Ubanon***
Karantahon 90
Pagkamaopay Kitaon an Ulo nga Ubanon
(Proberbios 16:31)
1. An mga lagas anhi
Kaupod naton.
Bisan may gin-aantos,
Mapailubon.
Lawas nira maluya;
Balo an iba.
O Amay, parig-ona,
Paglaom nira.
(Koro)
2. An ulo nga ubanon
Maopay kit-on,
Makaruruyag ha Dios
Kon maunungon.
Dumdumon unta naton,
Kadasig nira;
Ginbuhat an ngatanan
Han batan-on pa.
(KORO)
O Dios, sayod ka han
Ira pagtoo.
Pasariga unta
Han pag-uyon mo.
(Kitaa liwat an Mat. 25:21, 23; Sal. 71:9, 18; Prob. 20:29; Luk. 22:28; 1 Tim. 5:1.)
^ ***sn karantahon 135 Magpailob Tubtob ha Kataposan***
Karantahon 135
Magpailob Tubtob ha Kataposan
(Mateo 24:13)
1. Pulong han Dios nag-aaghat:
Magmapailubon.
An imo gintotoohan
Hilarom an pundasyon.
Magmarig-on ha pagtoo;
Adlaw han Dios duok na.
Tipigi an integridad
Bisan kon may problema.
2. Siyahan nga gugma tipigi
Kay bangin mawara.
Anoman an mahitabo,
Magmapailubon la.
Ha bis’ ano nga pagsari,
Di’ magduda, mahadlok.
Hi Jah magpapanalipod;
Pirme gud hiya duok.
3. Tanan nga nagpapailob
Tubtob kataposan,
Ha libro han kinabuhi
Nakalista an ngaran.
Salit pangalimbasugi
Nga magmapailubon.
Malilipay hi Jehova,
Ha im’ magbibendisyon.
(Kitaa liwat an Heb. 6:19; Jak. 1:4; 2 Ped. 3:12; Pah. 2:4.)
^ ***sn karantahon 134 Handurawa an Bag-o nga Kalibotan***
Karantahon 134
Handurawa an Bag-o nga Kalibotan
(Pahayag 21:1-5)
1. Handurawa, kita tanan
Adto ha bag-o nga kalibotan.
Hunaa la an kahimtang
Kon mayda na kamurayawan.
Karaotan wawad-on na;
An aton Dios magmamando na.
An kahimtang ha tuna babag-uhon;
An pagdayaw ha Dios aton kakantahon:
(Koro)
2. Handurawa, adto kita
Ha kalibotan nga ginbag-o na.
Waray sadang kabarak-an,
Waray liwat kahahadlokan.
Tagna han Dios natutuman;
Katawhan ginpapanalipdan.
An mga patay iya babanhawon
Ngan maduyog ha pagpasalamat naton:
(KORO)
“Jehova nga Dios, hingpit im’ buhat!
Nabag-o ngatanan han im’ Anak.
Kami nakanta nga duro an kalipay;
An am’ gindadayaw ikaw gud la, Amay.”
(Kitaa liwat an Sal. 37:10, 11; Isa. 65:17; Juan 5:28; 2 Ped. 3:13.)
^ ***sn karantahon 29 Maglakat nga May Integridad***
Karantahon 29
Maglakat nga May Integridad
(Salmo 26)
1. O Jehova, alayon gad hukmi;
Akon integridad ha im’ obserbahi.
Usisaha ako ngan proybahi;
Isip, kasingkasing, kalag ko limpyuhi.
(Koro)
2. Diri ako uyon ha buwaon.
Nangangalas ako ha matinamayon.
Ha magraot imo ak’ talwason;
Hadton nanhuhukip ngan makiawayon.
(Koro)
3. Karuyag ko an imo urukyan.
Putli nga pagsingba ak’ susuportahan.
Lilibuton ko an im’ halaran,
Bas’ an pasalamat masamwak ha tanan.
(KORO)
Kay marig-on An akon desisyon
Ako maglalakat, Nga may integridad.
(Kitaa liwat an Sal. 25:2.)
^ (Buh. 10:22-33) Binaton hira: “Hi Cornelio nga opisyal han kasundalohan, gintagan han Dios hin mga instruksyon pinaagi han baraan nga anghel nga pakadtoon ka ha iya balay basi mamati ha imo igsisiring. Matadong hiya nga tawo ngan may kahadlok ha Dios ngan maopay an reputasyon ha bug-os nga nasud han mga Judio.” 23 Salit ginpasulod hira ni Pedro ngan gin-abiabi hira sugad nga iya mga bisita. Kinabuwasan, inupod hiya ha ira, ngan gin-updan hiya han iba nga kabugtoan ha Jope. 24 Han sunod nga adlaw, sinulod hiya ha Cesarea. Ginpipinamulat gud hira ni Cornelio ngan iya na gintirok an iya mga paryente ngan duok nga kasangkayan. 25 Pagsulod ni Pedro, gintapo hiya ni Cornelio, linuhod ha may tiilan niya ngan yinukbo ha iya. 26 Pero ginpabuhát hiya ni Pedro ngan ginsidngan: “Buhát, kay tawo la liwat ako.” 27 Samtang nag-iistorya hira, sinulod hi Pedro ngan nakita niya an damu nga tawo nga nagkakatirok, 28 ngan nagsiring hiya ha ira: “Maaram gud kamo nga an Judio diri puydi makig-upod o kumadto ha tawo nga iba an lahi. Pero iginpakita ha akon han Dios nga diri ko sadang tagdon nga mahugaw o diri limpyo an bisan hin-o nga tawo. 29 Salit kinanhi ako nga waray gud reklamo han pagsugoa ha akon. Amo nga nagpapakiana ako ha iyo kon kay ano nga iyo ako ginpakanhi.” 30 Tungod hito nagsiring hi Cornelio: “Ha naglabay nga upat ka adlaw, han nag-iinampo ako ha balay han mga alas-3 ha kulop, tigda la nga nakakita ako hin lalaki nga masilaw an bado nga natindog ha akon atubangan 31 ngan nagsiring, ‘Cornelio, ginpamatian gud han Dios an imo pag-ampo ngan nahinunumdoman an imo mga hatag tungod ha kalooy. 32 Salit pagsugo hin mga tawo ngadto ha Jope ngan ipatawag hi Simon nga ginngangaranan liwat nga Pedro. Bisita hiya ni Simon nga parahimo hin anit nga hirani ha dagat an balay.’ 33 Amo nga nagpasugo dayon ako ha imo, ngan maopay gud nga kinanhi ka. Salit aanhi kami ngatanan yana ha atubangan han Dios basi mamati han ngatanan nga iginsugo ni Jehova ha imo nga yaknon.”
^ par. 13 (Markos 10:35-45) Ngan an duha nga anak ni Sebedeo nga hira Santiago ngan Juan dinaop ha iya ngan nagsiring: “Magturutdo, karuyag namon nga buhaton mo an anoman nga hangyoon namon ha imo.” 36 Nagsiring hiya: “Ano an karuyag niyo nga buhaton ko para ha iyo?” 37 Binaton hira: “Tuguti kami nga makalingkod kaupod mo kon magmando ka na ha imo Ginhadian, an usa ha imo too ngan an usa ha imo wala.” 38 Kondi hi Jesus nagsiring: “Diri kamo maaram han iyo gin-aaro. Makakainom ba kamo ha kopa nga akon gin-iinoman, o magpapabawtismo ba kamo ha bawtismo nga iginbabawtismo ha akon?” 39 Binaton hira: “Makakainom kami.” Nagsiring hi Jesus ha ira: “Mainom kamo ha kopa nga akon gin-iinoman, ngan babawtismohan kamo ha bawtismo nga iginbabawtismo ha akon. 40 Pero ini nga paglingkod ha akon too ngan wala diri ako an nagbubuot, kay para ito ha mga gin-andaman han akon Amay.” 41 Han nabatian ito han napulo, nasina hira kanda Santiago ngan Juan. 42 Pero katapos hira tawagon ni Jesus, nagsiring hiya: “Maaram kamo nga an gintatagad nga mga magmarando han mga nasud nagpapakaagaron ha mga tawo ngan an mga prominente ha ira nagamit hin awtoridad ha ira. 43 Diri kamo magin sugad hito, lugod an bisan hin-o nga karuyag magkaada daku nga awtoridad ha iyo kinahanglan magin surugoon niyo, 44 ngan an bisan hin-o nga karuyag magin una ha iyo kinahanglan magin uripon han ngatanan. 45 Kay bisan an Anak han tawo kinanhi, diri basi pagserbihan kondi basi magserbi ngan maghalad han iya kalag sugad nga lukat para ha damu nga tawo.”
^ par. 14 (1 Tim. 5:3-16) Tagi hin konsiderasyon an mga balo nga babaye nga totoo nga balo. 4 Pero kon an balo nga babaye may mga anak o mga apo, kinahanglan mahibaro anay hira pagbuhat han debosyon ha Dios dida ha ira kalugaringon nga panimalay ngan pagbalos ha ira mga kag-anak ngan mga apoy han angay ha ira, kay makalilipay ini pagkit-on han Dios. 5 An babaye nga totoo nga balo ngan waray gud nasuporta naglalaom ha Dios ngan nagpapadayon ha pangamuyo ngan pag-ampo ha adlaw ngan gab-i. 6 Pero an usa nga nagkikinabuhi ha kalaw-ayan ngan kalipayan patay na bisan kon buhi pa hiya. 7 Salit padayon nga ihatag ini nga mga instruksyon, basi magin waray ikasaway ha ira. 8 Kon may bisan hin-o nga diri nagtatagana ha mga aada ha iya poder, ngan labi na ha mga membro han iya panimalay, iginsasalikway niya an pagtoo ngan mas maraot pa ha tawo nga waray pagtoo. 9 Mahimo ilista an balo nga babaye nga diri maminos hin 60 anyos, nga usa la an bana, 10 kilala ha mag-opay nga buhat: kon nagpadaku hiya hin mga anak, kon nagin maabiabihon hiya, kon ginhimsawan niya an mga baraan, kon ginbuligan niya an mga nagsasakit, ngan kon nagin maduruto hiya ha tagsa nga maopay nga buhat. 11 Kondi ayaw ilista an burobata pa nga mga balo nga babaye, kay kon an ira mga hingyap ha pakighilawas nakakaulang han ira pag-alagad ha Kristo, karuyag nira mag-asawa. 12 Huhukman hira tungod kay ira iginsalikway an ira saad hadto. 13 Labot pa, nababatasan liwat nira an paghinubya, ngan nagpipinanungbalay; oo, diri la mga hubya, kondi mga tsismosa liwat, nagpipinanlabot ha ginbubuhat han iba, nag-iiristorya mahitungod han mga butang nga diri nira angay pag-iristoryahan. 14 Salit karuyag ko nga an burobata pa nga mga balo nga babaye mag-asawa, magkaada mga anak, manginano ha panimalay, ngan diri maghatag hin higayon ha parakontra nga magyakan hin nakakainsulto. 15 Ha pagkamatuod, an iba nahisimang na ngan nagsunod kan Satanas. 16 Kon may babaye nga tumuroo nga may mga paryente nga balo nga babaye, sadang niya buligan hira, basi an kongregasyon diri mabug-atan, ngan basi makabulig ito ha mga balo nga babaye nga totoo gud nga nanginginahanglan.
war_Latn zul_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn unk unk war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn unk war_Latn war_Latn war_Latn grn_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn grn_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn cjk_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ayr_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ayr_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn luo_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn