Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas (SAGUPA-SB, the Regional Peasants Alliance in Eastern Visayas) is calling for the immediate cancellation of field trial of BT Talong at Visayas State University (VSU) in Baybay, Leyte. We also call for the banning of the plans of commercial distribution and plantation of BT Talong here in the Philippines.
BT Talong, a genetically modified crop is believed to help increase production of food, increase income of farmers by decreasing production costs, has basically no difference in taste and nutrition compared to the native talong and is safe for human consumption based from the study of BT Talong supporters.
But the food problem and economic crisis in the Philippines cannot be solved through the introduction and propagation of BT Talong. Rather, it would aggravate the crisis that the local farmers are facing. First, it would destroy the native species of eggplant and once again the eggplant production will be dominated by the Agrochemical TNCs. Second, the engineered introduction of microorganism in the soil will destroy the natural ecosystem and possibly would increase the pest infestation at farmlands. Third, due to hasty laboratory procedures conducted by the promoter there is still doubt that it would endanger the health of the consumers aside from the possible contamination of the environment. And finally, the issue of food sustainability and economic crisis that the peasantry is facing boil down from the decade-long problem on land (the lack of genuine reform) and government’s neglect on agriculture and the welfare of the Filipino people. This can only be solved through genuine land reform and national industrialization.
BT Talong is not the answer, rather it will complicate the problem.
We are against BT Talong and in any genetically modified organisms in our farmlands and in the Philippines. Moreover, we are calling for the permanent banning of BT Talong and other GMOs in the country. We call for the enhancement and more attention for the native/organic varieties and full support on organic farming in the Philippines.
TACLOBAN CITY – Baratunon han gobyerno ha katawhan Pilipino an hataas nga pag-umento han mga batakan nga papliton ha aton rehiyon diin umabot na ha 20% ngadto 100% an paghataas han presyo hini ha katapusan nga semena han una nga bulan han 2011.
“Waray kongkreto nga pitad an bag-o nga rehimen nga pugngan an pag-umento han mga batakan nga mga papliton han katawhan ngan nagpapadayon an kawaray kontrol ha aton ekonomiya ngan an monopolyo han mga dagko nga lokal ngan langyaw nga kapitalista nga nagdidikta han aton merkado sugad nala han nag-umento pala nga lana, asukar, gatas, gas, harina, utanon ngan iba pa,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga ha aton rehiyon umabot ha 100% an pag-umento han presyo han mga utanon ngan aada ha 20% porlomenus an pag-umento han iba pa nga papliton ha mga pagkaon sugad han karne, isda ngan iba pa ngan mas labi pa nga mahataas ini ha mga maabot pa nga mga adlaw tungod mismo yana pala nga bulan han Enero in tulo (3) na kabeses an paghataas han presyo han lana nga dako an epekto hini ha ngatanan nga mga papliton.
Tigda nga humataas an mga presyo han mga batakan nga papliton tungod han nauna na nga grabe nga babaha ha bug-os nga rehiyon ngan waray iba nga ugat hini kundi an pagtugot han gobyerno nga kalbuhon an aton mga kagurangan labi na ha Samar han mga dagko nga komersyal nga logging nga kompanya sugad nala han San Jose Timber (SJT) ni Sen. Enrile.
Pagsaysay pa ni Lebico nga bisan pa man nag-umento an presyo han lubi ha mga mayor nga merkado sugad han Tacloban ngada ha P59.00 kada kilo, ura-ura ka hamubo pa ini kun igtatanding ha presyo ha mga bungto nga naabot la hin P25.00 ngada P30.00 kada kilo, sugad man nga yana nga panahon in kulang man liwat an bunga han lubi ngan labi nga waray ini epekto ha paghataas han mga batakan mga papliton yana nga panahon.
“Patong-patong nga pakuri ha katawhan han rehiyon-8 an gin-aantos yana nga kaangayan hin dagmit, seryoso ngan panmaihaan nga solusyon han gobyerno, tikang ha grabe nga danyos han pagluros han presyo han produkto ha uma, danyos han pag-atake han peste ha mga produkto ha uma, grabe nga danyos ha agrikultura han grabe nga babaha, paghataas han lana, bag-o pala nga paghataas han mga batakan nga papliton ngan an nagpapabilin nga waray pag-umento han sweldo ha pagtrabaho,” pagtatapos ni Lebico.###
TACLOBAN CITY – Ginhihinumdom an ika-24 ka tuig han Mendiola Masaker yana nga January 22, 2011 ngan kaupod hini an maiha na nga hingyap han mga parag-uma nga magka-ada tinuod nga reporma ha agraryo ngan hustisya ha mga parag-uma nga biktima han masaker ngan paniniyupi sugad liwat han nahitabo nga Palo Masaker ha aton rehiyon.
Nagpapadayon hasta ngada yana nga panahon labi na ha ika-2 nga Aquino nga rehimen an kawaray hustisya ngan pagpatay ha mga parag-uma nga nakikigbisog para han tinuod nga reporma ha agraryo, dako nga ehemplo an 7 nga parag-uma nga nagbabalik-uma nga ginpatay han mga sundalo ha San Agustin, Palo, Leyte ngan an damo nga biktima han grabe nga militarisasyon ha rehiyon-8 sugad nala han nahitatabo yana ha Las Navas ngan kahagrani hini nga bungto ha isla han Samar.
“Masaker ha mga parag-uma an padayon nga pagdiri han mga sundalo nga makakadto ha amon mga umahanan labi yana ha panahon han grabe nga krisis ekonomiya han aton nasud, sugad man an sistematiko ngan padayon nga pagtalapas han amon tawhanon nga katungod labi an paghulga ngan pagwara han amon kinabuhi ngan pakabuhian,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga imbes nga manhatag hin libre nga tuna, milyon-milyon pa lugod an distroso nga ginhahatag han mga militar tungod han pansunog ngan pagruba han kahumayan ngan mga produkto ha kaumahan sugad nala han nahitabo ha San Jorge, San Jose De Buan ngan Basey ha Weste han Samar.
Pagsaysay pa ni Lebico nga makatadungan la nga ibalik ha pinakamadale nga panahon han gobyerno an gin-agaw nga katunaan ni Atty. Cheng Veloso ngan Margallo ha Leyte Saba Basin Area ngan damo pa nga naghuhulga han kawaray uukyan ngan pagtatanuman han mga parag-uma sugad liwat ha Brgy. Suhi, Tacloban City.
“24 na katuig nga waray hustisya labi na an kawaray tinuod nga reporma ha tuna, pira pa nga 24 nga oras kada adlaw an paghuhulaton han mga parag-uma nga matuman ini nga batakan nga sosyal nga hustisya?,” pagtatapos ni Lebico.###
TACLOBAN CITY – Buwas nga adlaw (January 14, 2011) mabisita hi P-Noy ha aton rehiyon kasumpay han panginano han nahitatabo nga babaha, ngan kasumpay hini ginsusukot han mga parag-uma han rehiyon-8 an ginsaad ni Pres. Aquino han panahon han iya pangampanya san-o an eleksyon nga iimbestigahan niya an Mining Act of 1995 kumo asya an nagpapaluyo han waray wantas nga haluagan nga pagmimina ha aton rehiyon.
“Napapanahon na nga ibasura an Mining Act of 1995 tungod nga nakikita na naton an epekto ha pagkaruba han aton kalibungan nga kada tuig gin-aabat naton an grabe nga kapaso ngan grabe nga uuran nga nagdidistroso labi na ha aton agrikultura,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagsaysay pa ni Lebico nga han mga nakalabay nga dekada ha aton rehiyon numero uno an legal logging nga nagruruba han aton kagugub-an, yana pagmimina naman an naghuhulga han aton nahisasalin nga guba nga nagpupugong pa han grabe nga uuran.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga bisan ngani an Highly Urbanize City o HUC nga Tacloban City in naabot na ha 6,000 ka ektarya an sakop nga pagmiminahon ngan ha pagkayana in nagpapadayon an gintatawag nga explorasyon han mga kompanya han mina, asay pa ba an tay-aw nga lugar nga harayo ha mga mata han media kun diri magpatakas, ngani mayda mga impormasyon nga barko na an nakuha han mga ginmina ha Este han Samar nga aada pala ngani ha eksplorasyon nga balitang.
“Kun diri naton ug ni P-Noy mapugngan ini nga haluagan nga pagmina ha aton rehiyon, segurado nga diri la sugad ka grabe nga babaha an aantoson ha tidaraon nga henerasyon han aton mga anak,” dugang pa ni Lebico.
Kun mahanunumduman han nakalabay nga eleksyon usa nga dako nga paki-ana han mga parag-uma ha iya kandidatura kun mag-aano hiya han isyu han pagtaga-mina nga hadto nga panahon asya man liwat an grabe nga pagbaras han aplikasyon nga gintugutan han Mines and Geosciences Bureau o MGB sugad nala han nahitabo ha Brgy. Pongon, MacArthur, Leyte.###
TACLOBAN CITY – Kinahanglan mas tagan hin duon han Cong. han Eastern Samar nga hi Cong. Ben Evardone an pagsolbar han grabe nga pagbag-o han aton klima nga hinungdan han mas grabe nga babaha ngan landslide ha bug-os nga rehiyon-8 ngan diri an pahikapasa hin balaud nga nagbubuhi na liwat han Charter Change o Cha-Cha sunod nga semana yana nga bulan para ipatawag kuno an Constitutional Convention o ConCon yana nga maabot nga Mayo o June 2011.
“Waray iba nga hingangadtuan han Cha-Cha kun diri an mas libre nga pagkasulod han produkto han langyaw nga kapitalista ha aton nasud labi na an mga agrikultural nga produkto diin an klarado nga epekto hini an mas nga pagkalugi han aton mga parag-uma nga nag-aantos na ngani han grabe nga epekto han grabe nga babaha,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga aada na ha P79.5 Milyon an danyos ha agrikultura basar han pahayag han Department of Agriculture (DA) region-8 ngan naabot na hin 193 ka ektarya hin humay an waray na tsansa nga marekober pa.
Kadugangan pa ni Lebico nga aada na ha 10 an kumpirmado nga patay ha bug-os nga rehiyon-8 tungod hini nga babaha ngan aada na ha 6,491 ka ektarya an na-distroso ha bug-os nga rehiyon-8, ngani ha usa la nga bungo umabot ha 1,950 ka ektarya nga bag-o nga gintamnan hin humay an apektado.
“Samtang ginlalasorbo hin grabe nga danyos an aton mga agrikultural nga produkto tungod hini nga gintatawag nga extreme nga klima tungod han climate change, aadi pa hin mas maglalasorbo ha aton industriya han agrikultura tungod han pagbaha diri hin tubig kundi mga agrikultural nga produkto han mga langyaw nga kapitalista, nga magpapatay han pakabuhi han damo naton nga mga parag-uma tungod hini bag-o nga plano nga Cha-Cha,” pagtatapos ni Lebico.###
TACLOBAN CITY – Gindidig-onan han mga parag-uma ha bug-os nga rehiyon nga imposible an pahayag ni Secretary Virgilio de los Reyes han Department of Agrarian Reform (DAR) han iya pagbisita ha probinsya han Leyte hadi nga adlaw nga panuyo han iya administrasyon pinaagi han Comprehensive Agrarian Reform Program Extention with Reforms (CARPer) nga magkaada hin sosyal nga hustisya pinaagi hin pagdistrebwer han tuna ha mga parag-uma ngan pauswagon an kabuhi nira.
“Sobra na 20 ka anyos an ginhatag nga in-hustisya han CARP ha mga parag-uma ngan gindugangan pa ini hin damo nga lusot para magpabilin ha mga dagko nga agaron maytuna an hagluag nga katunaan pinaagi hini nga CARPer, paano man makakaghatag hin tinuod nga reporma ha tuna kun mismo an balaud in napamatud-an nga buwa ngan waray pulos?,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas o SAGUPA-SB.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga waray kuhaa han CARPer an Stock Distribution Option (SDO) nga ginnagamit han mga agaron maytuna sugad nala han Cojuangco-Aquino ha Hacienda Luisita ngan an damo pa nga mga lusot han daan ngan buwa nga CARP.
Dugang pa ni Lebico nga gindugangan pa ini hin mga reporma kuno nga mas nagpapakuri pa lugod ha mga parag-uma nga magkaada tuna sugad nala han – ha seksyon 1 pala han CARPer nagpahayag na nga waray igsakto nga tuna nga agrikultural para igpanhatag ha mga para-uma nga kabaliktaran han pananag-iya han dagko nga agaron maytuna ngan agro-korporasyon nga gintatag-iya han mga langyaw; ha seksyon 5 gintagan hin katungod an agaron maytuna nga pilion an iya saop ngan ini nga mapipili nga saop kinahanglan maghurar ha huwes ha sentro nga bungto o syudad labi an hisgutanan ha pagbayad hini han amortisasyon ngan pagsukol han tuna, nga waray ini han daan nga CARP; ha seksyon 10, mismo an DAR an mag-eenganyo nga umapi nala nga kumo mayda parte han kompanya o shares of corporation nga sugad han SDO.
Pagsasaysay pa ni Lebico nga waray kuhaa han CARPer an Land Conversion nga ginpabilin ha seksyon 22 hini nga balaud nga magpapalayas han damo pa nga mga parag-uma ha kaumhan labi an paghahatag importansya han eko-torismo ngan iba pa nga mga proyekto han dagko nga mga langyaw nga kompanya ha aton bug-os nga Pilipinas.
“Gin-uuwat han DAR an katawhan Pilipino ha iya buwa ngan mapan-uwat nga balaud nga CARPer, magtam-is la gihapon nga mga saad an ginagagamit 20 anyos sobra na an nakalabay, angay la ini atuhan han katawhan labi na han mga kablas nga mga parag-uma,” pagtatapos ni Lebico.###
TACLOBAN – Nagpapakusog han kontra-mina nga panawagan ha bug-os nga rehiyon an gin-aantos yana nga grabe nga babaha ngan landslide ha iba-iba nga parte han leyte-samar-biliran nga mga isla han rehiyon-8.
“Seguro yana nga gin-aantos na naton an nagtitikagrabe nga kalamidad, makakapanhuna-huna na an aton mga opisyales han gobyerno labi an Mines and Geosciences Bureau (MGB) nga ikansela an mga gintugutan nga mga kompanya hin mina nga nagruruba han aton kalibungan labi denhe ha aton rehiyon,” pahayag ni Nestor Lebico, Secretary General han Samahan han Gudti nga Parag-uma ha Sinirangan Bisayas (SAGUPA-SB).
Dida pala han nakalabay nga Domingo nagtikang an babaha ngan landslide ha Southern Leyte diin lima (5) na an kumpirmado nga patay ngan aada ha 3 ka milyon na an ginbabana-bana nga danyos ha agrikultura ha St. Bernard pala han nasabi nga probinsya nga mayda maabot 3,000 na nga nag-ebakwar sakob hin 15 nga baryo.
Pagmalatumat pa ni Lebico nga naabot hin 666,087.27 ka ektarya an ginsasakop han maabot 192 nga kompanya han pagmimina ha bug-os nga rehiyon-8 basar han ginpagawas nga datos han MGB-8 han nakalabay nga August 2010 ngan yana nga panahon in nagdamo pa an naka-abang nga aplikasyon hin pagmina labi na an small scale mining.
“Dako an papel han haluagan nga pagmina ha pag-ruba han aton kalibungan nga nagdudurot han grabe nga pagbag-o han klima, denhe ha aton rehiyon target kuhaon an abunda nga karikuhan han damo nga mineral ha ilarum han tuna ngan kadagatan, tungod hini kinahanglan maklaro nga an exploration stage han pagmina in kaparte han kabug-osan nga proseso han pagkuha han mineral ngan diri gamiton nga panguwat ha mga Local Government Unit (LGU) para tugutan an aplikasyon han pagmimina,” pagtatapos ni Lebico.###
eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn eng_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn