Sergio Osmeña
- Para han bungto, kitaa iton Sergio Osmeña Sr., Zamboanga del Norte
Hi Sergio Osmeña y Suico (Septyembre 9, 1878—Oktubre 19, 1961) amo an ikaduha nga Presidente o Mangulo han Mankomunidad han Pilipinas. Hiya an Sugbong-Mangulo o Bise-Presidente ha ilarom ni Manuel L. Quezon, ngan nahapuesto ha pagka-mangulo han kamatay ni Quezon han 1944. Usa hiya han mga nagtukod han Partido Nacionalista.
Hi Osmeña usa nga kabahin han prominente nga Osmeña nga pamilya, nga naglalakip han iya anak (hi anay Senador Sergio Osmeña Jr.) ngan han iya mga apo hira (Senador Sergio Osmeña III ngan John Osmeña), (kasanhi nga Gobernador (Lito Osmeña ngan Mayor Tomas Osmeña).
Sulod
Syahan nga bahin han kinabuhi ngan karera[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Osmeña, usa nga Intsek-nga-mestizo natawo ha Sugbo kan Juana Osmeña y Suico. Nagkuha hiya han iya elementarya nga pag-aram didto ha University of San Carlos ngan naggradwar han 1892. Hi Osmeña nagpadayon han iya pag-aram didto ha Manila, nag-iskwela ha San Juan de Letran College nga diin anay hiya nagkakilala kan Manuel L. Quezon, usa nga iya igkasi-estudyante ha klase. Nag-aram hiya hin balaod ha University of Santo Tomas ngan ikaduha nga gihataasi an marka dida han bar examination han 1903.
Hi Osmeña nagsirbe dida han staff hin gyera ni Heneral Emilio Aguinaldo komo usa nga mensahero ngan periodista. Han 1900 nagtukod hiya han periodiko ha Cebu nga, El Nuevo Dia nga nag-iha hin tulo ka tuig.
Karera Politika[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Osmeña usa nga abogado ngan editor hin periodiko ugsa hiya mahibulig ha lokal nga mga politika. Nagtikáng hiya komo konsehal.
Han 1904, an Amerikano nga kolonyal nga administrasyon naghimo ha iya nga gobernador han Sugbo o Cebu. Kaatapos hin duha ka tuig, na-elihir hiya nga gobernador han Sugbo. Samtang gobernador hiya, nagdalagan hiya dida han pinili-ay para han syahan nga Kapulongan Pilipinhon o Philippine Assembly han 1907 ngan napili hiya nga Speaker hadton nga kapulongan. Hi Osmeña 29 pa la an edad han kahimo niya nga gihataasi in ranggo nga opisyal Pilipino hadto nga panahon.
Hiya ngan in usa liwat nga politiko, nga hi Manuel L. Quezon han Tayabas, nagtukod han Partido Nacionalista komo baton han Partido Federalista han mga politiko-ha-Manila. An duha nagkaada hin pagkaribal para hin kadominante ha politika tikang hini nga panahon.
Hi Osmeña napili nga assemblyman han 1907 ngan nagpabilin nga miyembro han ubos nga balayan hangtod han 1922. Hiya an bise-presidente han nasod hin duha nga nagsunod nga panahon o terms ha ilarom han Mankomunidad Pilipinhon o Philippine Commonwealth.
Kinmadto hiya ha Estados Unidos han 1933 agod makabulig han pagpasa han Hare-Hawes-Cutting Independence Bill nga nasaliwanan han Tydings-McDuffie Act han Marso 1934.
Hi Osmeña napili nga sugbong-mangulo han Commonwealth han 1935, upod kan Quezon komo mangulo. Na-elihido hiya hin otro han 1941. Han pagbalhin han gobyerno Commonwealth ngadto ha Estados Unidos ha exilyo, hi Osmeña inmupod kan Quezon.
Pagka-Pangulo[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Hi Osmeña nagin mangulo han Commonwealth han kamatay ni Quezon han 1944. Inmuli hiya ha Pilipinas hadto ngahaw nga tuig upod kan Heneral Douglas MacArthur ngan an mga puwersa liberasyon. Katapos han gyera, hi Osmeña amo an nagbalik han gobyerno Commonwealth government ngan han iba nga mga dirudilain nga mga departamento ehekutibo. Nagpadayon hiya pakigbisog para han paglugaring o independensya han Pilipinas.
Para han pinili-ay hin mangulo han 1946, dinmiri hi Osmeña pagkampanya, tungod kay siring niya an Pilipino nga katawhan maaram han iya buhat hin 40 ka tuig hin tuptop ngan matadong nga serbisyo. Bisan pa, napirde hiya ni Manuel Roxas, nga nakadaog hin 54 ka porsyento han botos ngan amo an nagin-syahan nga mangulo han independyente nga Republika han Pilipinas.
Katapos han pagkapangulo[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
Katapos han iya kapirde dida han pinili-ay, hi Osmeña nagretiro ngadto ha iya balay ha Cebu. Namatay hiya ha edad han 83 han Oktubre 19, 1961, ha Veteran's Memorial Hospital ha Syudad han Quezon. Didto hiya ginlubong ha North Cemetery ha Manila.
Mga kasarigan[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- ↑ Komisyoner hin Publiko nga Pagtutdo han Komisyon Ehekutibo Pilipinhon han Pag-Okupar han Hapones.
Mga sumpay ha gawas[igliwat | igliwat an pinagtikangan]
- The Philippine Presidency Project
- Philippines-Archipelago (Sergio Osmeña)
- http://www.geocities.com/philippinepresidents/osmena.htm
ast_Latn war_Latn war_Latn war_Latn ceb_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn war_Latn eng_Latn sot_Latn zho_Hant