'Komunikazioaren krisia, krisien komunikazioa. Zer iritsi da lehenago?' online bidezko jardunaldia ilbeltzaren 27an eskainiko du TaPuntuk

Komunikazioari buruz aritzeko eta krisi egoerei aitzin egiteko, seigarren urtez Nortasuna Sarean jardunaldia antolatu du TaPuntuk eta Jon Abril beratarra izanen da hizlarietako bat.

Datorren ilbeltzaren 27an, 18.30ean online bidez eskainiko da jardunaldia. Enpresa edo proiektuek sarean argitaratzea eta bide horretan aholkatzea da jardunaldiaren helburua. Edizio honetan, zehazki, komunikazioaren krisia eta krisien komunikazioa dira hizpide.

Hizlariak

Hiru zati nagusi izanen ditu jardunaldiak; hizlariak, solasaldia eta eztabaida gunea. Saioaren lehen zatia bi hitzaldik osatuko dute. Hasteko, Lineking Ideas enpresako Pilar Kaltzadak komunikazioaren krisiari buruz hitz eginen du, eta Elhuyarreko zuzendaria den Jon Abrilekin krisi egoeretan aitzinera egiteko gakoak aztertuko dituzte.

Solasaldia

Solasaldiaren zatian bi kasu erreal aztertuko dituzte testigantza bitartez eta modu praktiko batean, euren esperientzia plazaratuko dute. Aitor Uriondo (Axular Lizeoko Zuzendaria) eta Joanmari Larrarte (Elkar taldeko Komunikazioa burua) izanen dira hizlariak. Krisi egoeretan eta komunikazioan izan duten esperientziaz mintzatuko dira.

Eztabaida gunea

Jardunaldiaren lehen bi zatietan jasotako galdera, iritzi eta zalantzek lekua izanen dute tarte honetan. Zalantza hauek aitzinetik aipaturiko lau protagonistek erantzunen dituzte.

Izen-ematea

Jardunaldian interesa dutenek izen-ematea www.nortasunasarean.eus webgunearen bitartez egin beharko dute. Parte-hartzea doakoa izanen da eta interesa duen orori irekia da.

TaPuntu Kooperatiba

TaPuntu kooperatiba marketin digitala, formazioa, diseinu grafikoa eta multimedia zerbitzuak eskaintzen dituen enpresa gaztea da. Kooperatibaren metodologiak bezeroen online nortasuna modu integralean lantzen du, horretarako beharrezkoak diren ekintzak gauzatuz. Kooperatibari buruzko informazio gehiago, eta orain arteko ibilbidea ezagutzeko: TaPuntu.eus atarian dago.


Behera egin dute berriro positiboek Nafarroan, 50en bueltan kokatuta

Gizonezko bat hil da eta zazpi pertsona ospitaleratu dituzte azken orduetan Nafarroan. Guztira, 53 positibo hauteman dituzte.

Azken orduetan, 71 urteko gizonezko bat hil da eta zazpi pertsona ospitaleratu dituzte Nafarroan, horietako bi, ZIUetan. Guztira, 1.291 diagnostiko proba egin dituzte eta, horietatik guztietatik, 53 kasu positibo hauteman dituzte, bezperan baino 17 gutxiago. Horrela, positibotasun tasa % 4,1ekoa da.

Barañainen atzeman dituzte positibo gehien; sei, hain zuzen ere. Mendabian eta Iruñeko Arrotxapea auzoan, bestalde, launa kasu zenbatu dituzte.

Ospitaleratzeei dagokienez, gaur egun 68 pertsona daude ospitaleratuta, horietatik 23 zainketa intentsiboetan.

Txertaketa erritmo onean doa, eta astearte honetan 4.274 dosi eman zituzten; horien ondorioz, 949.226 dosi inokulatu dituzte guztira, eta 493.472 lagunek dute jarraibide osoa.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Errekako hiru kirolarik parte hartu dute Arbizuko duatloian

Joan den larunbatean, martxoaren 27an, izan zen Arbizuko XXIII. duatloia, 15:30ean. Doneztebeko Erreka kirol taldeko hiru kirolari izan ziren bertan: Ibon Erdozain Ibarra (15. postua), Jon Maritxalar Etxenike (22. postua) eta Endika Eugi Goñi (24. postua). Lan bikaina!


Atzeratutako lehiak jokatuko dituzte asteburu honetan hiru euskal taldeek

Eibarrek Bartzelona hartuko du gaur, eta Athletic Betisen zelaian ariko da. Realak bihar jokatuko du, etxean, Real Madrilen aurka


Bideoa: Pro Zarautz 2018 aurkezpen bideoa

Karlos Argiñanok animatu ditu herritarrak Pro Zarautz 2018 surf txapelketara ondorengo aurkezpen bideoan. Apirilaren 4tik 8ra izango da lehiaketa Zarauzko hondartzan. Hilabete baino gutxiago falta da Zarauzko urteko surf ekitaldirik garrantzitsuenerako. Pro Zarautz 2018 txapelketa apirilaren 4tik 8ra jokatuko da, eta ikusgai dago aurkezpen bideoa. World Surf League erakundeak egin du bideoa, eta Karlos Argiñano ageri da bertan, herritarrak txapelketara gonbidatuz. QS/1.500 mailako lehiaketa izango da aurtengoa ere, eta "iaz lortutako arrakasta berdintzen" ahaleginduko dira. Delorean talde zarauztarrak kontzertua eskainiko du txapelketaren barruan. https://youtu.be/ssDLEItzXWI


Berrogeialdi ehunaldi

Ziurgabetasuna nagusi den garaietan, gaurkotasunari gaur luzeegia zaion sasoi honetan zaila da iritzi bat plazaratzea. Dena den, aukerak galdutzat eman aitzin, begi parean ditugun hari-muturretako batzuk ekarri nahi ditut eztabaidara, elkar elikatu dezaten gure hausnarketek.

Batetik, komunitatea, auzoa, hurkoa. Ikasi ote dugu gaurgero ezin garela izan ez bada pluralean? Banaka produktuak garela, saldu zein salgai. Ez gara nahi bezain bereziak edo, segurik, bereizi egiten gaituenak batzen gaitu. Orain ezin dugu ukatu elkarri eragiten diogula eta, hortaz, orain da momentua hori balio gisa aldarrikatzeko, auzolanean bezainbertze egunerokoan.

Bertzalde, zaintzak. "Normalitatera" bueltatzeko irrika nondik heldu da? Zaintza lanak menpeko perpausera kondenatzen dituen normaltasunean ez dago tokirik duinki lan eta bizitzeko, tele-bizitzak argi utzi du bizitza zer(tarako) den. Maila kolektiboan lehen planora ekarri ditugu, adibidez, erizainak, kutxazainak eta zahar-etxeetako langileak, bainon ez daitezela toki horretan laketu, heroi deituko ditugu eta, hala, mundua salbatu ondotik joanen dira berriz inbisibilizatuta eta prekarizatuta zeuden tokira, normalitatera.

Gainera, hezkuntza eta osasungintza. Osasuna eritasunik ezarekin parekatzea langa beheitiegi paratzea da eta, bertze behin, gutako bakoitzaren sorbaldan paratzen du arduraren zati handiena osasun sistemaren zuloak agerian gelditu ez daitezen. Konplize gara. Hezkuntzan, halaber, eztabaidak protokoloetatik haratago zabaltzeko espazioak behar ditugu. Sistemaren zurruntasuna bistan gelditu delarik eta ezohiko bideetatik ikasten ari garelarik akaso pentsatzen ahal dugu nork, zer, nola eta zertarako irakatsi, adibidez.

Akitzeko, prekarietatea, desoreka. Badakizu zure inguruan nor ari den pasatzen zu baino okerrago eta badakizu abiapuntua ere ez zenutela berbera. Aunitzez ere hobe pasatzen ari dena ezagutzea ez da aitzaki, ez zaitu erdirago paratzen. Berdin segitzeak desberditasunak haunditzen ditu.

Hau da, behatz punttetan ditugula erresistentzia modu berriak edo, bertze modu batera erranik, ahoa estalita izatea eskuei protagonismoa emateko baliatzen ahal dugula.


Gobernantza feministaren aldeko hautua egin du Maddalen Iriartek

Egiazko parekidetasuna erdiesteko hainbat neurri iragarri ditu Donostian.


Beñat Mateos, Aner Peritz eta Oihana Aranak irabazi dute VII. Pello Mari Otaño bertso-paper lehiaketa

Antolatzaileek bertan behera uztea erabaki dute abenduaren 4an egitekoa zen sari banaketa ekitaldia

Musukoaren bizitza gaztetxoen mailan, Minaren ederra gazteenean eta Pluralean nabil helduen mailan, izan dira aurtengo Otaño bertso-paper sariketako sorta irabazleak. Hernandorena Kultur Elkarteak eta Harituz Tolosaldeko Bertsozale Taldeak antolatutako lehiaketak parte-hartze handia izan du VII. edizioan ere eta honako lan eta bertso-jartzaileak saritu ditu Harituz Bertsozale Taldeak osatutako epaimahaiak:

HELDUEN MAILAN:

SARIA: PLURALEAN NABIL. Oihana Arana

SARIA: DENA ONDO DOANEAN. Ekaitz Goikoetxea

GAZTEEN MAILAN:

SARIA: MINAREN EDERRA. Aner Peritz

SARIA: ANE PIRATA. Joar Garate

GAZTETXOEN MAILAN:

SARIA: MUSUKOAREN BIZITZA. Beñat Mateos

SARIA: ESKOLAZ KANPOKOAK. Mara Albistur

GELEN ARTEKO MAILAN:

SARIA: SUKARRA ETA PATATUSA. Abaltzisketako herri eskola

SARIA: GABONAK. Larraulgo eskola

Epaimahaia osatu duten kideek jasotako lanen aniztasuna eta kalitatea azpimarratu nahi izan dituzte. “Helduen mailan, esaterako, hamasei lan jaso dira eta gehienei intentzio komunikatibo handia antzeman diegu, sorta jorratzeko orijinaltasun eta dotorezia teknikoez gain”. Antolatzaileek aitortu dutenez, oso pozik daude jasotako lanen kopuruarekin eta lanen nolakotasunarekin eta hurrengo urteetan gaztetxo eta gazteen mailak indartzea izango da helburu nagusia.

Gelen arteko mailan, berriz, Abaltzisketako eskolako ikasleek sortutako Atxusa eta Patatusa sorta izan da garailea eta Larraulgo eskolako ikasleek eskuratu dute bigarren saria, Gabonak izeneko sortarekin. “Urtero moduan, irudimen handiko eta kontakizun ederreko lanak jaso ditugu gelen arteko mailan eta zaila izan da horietatik bi bereiztea”, aitortu dute epaimahaiko kideek.

Sari banaketa ekitaldia abenduaren 4an Zizurkil Goiko kultur etxean egitea aurreikusita zegoen arren, antolatzaileek bertan behera uztea erabaki dute COVID19ak eragindako egoera dela eta. Horren ordez, bertso-jartzaileek euren sortak bideo bidez grabatuko dituzte eta horiek abenduko lehen astean argitaratuko dira Harituzen sare sozialetan zein eskualdeko hedabideetan.


Arrain txikiak handia jan zuenekoa

Magnus Cort Nielsen-ek hirugarren etapa garaipena lortu du, ihesaldian sartu, eta Craddock taldekidea eta hainbat iheskide lagun, tropelaren jazarpenari iskin eginda; Bike Exchange taldea hamaikagarrenez hustu da, saririk ez lortzeko

Itzuli handi bateko 19. etapan 45 kilometro orduko batez bestekoa egiten duen kirolariak ohorea merezi du. Eta eskertza. Eta etapa bukatu den moduan bukatzen bada, ba poza eta handia. Arrain txikiak handia jaten duen eguna berezia izan behar baita. Txirrindularitzan normalean tropel nagusiak agintzen du, eta bere diktadura saihesten duen orok belaunikarazi egin behar izaten du azkenerako. Baina gaur ez. Gaur amore eman behar izan du tropel nagusiak, eta ez saiatu ez delako, ihesean zihoazen txirrindulariek aurre egin diotelako tropelari. Tropelak enbidoa bota, ba ihes egin dutenek hordagoa. Eta irabazi!

Ihesaldia sortuko zela jakina zen. Eta bertan Magnus Cort Nielsen egongo zela ere bai. Etapa ehiztari trebea delako, baina batez ere tropeleko ziklista indartsuenetakoa delako une honetan. Beste bi dozena lagunekin egin dute bidea, baina hasiera bihurrian Fabio Jakobsen esprinterra atzean geratu da, geratzeko lana egin du DSM taldeak, garaipena esprintean bilatzeko Daineserekin. DSMk ero moduan egin du jazarpena 60-70 kilometrotan, eta ihesaldia minutu eskasera zeukanean hartu dio erreleboa Bike Exchange taldeak. Beste lauzpabost lagun lanerako. 25 segundora eduki dituzte, eta ihes zihoazenen harmonia hautsi ere bai. Asko bere kabuz ihes egiten saiatu dira, eta Nielsen-en Craddock kidearen lana erabakigarria izan da une horretan, artaldea batuta mantentzeko, eta Nielsen-ek garaipena esprintean lor zezan lan itzela eginda. Tropela eman eta eman joan da, baina alperrik, aurrekoek eutsi egin baitiote. Esprintean danimarkarra aise nagusitu da, eta bere hirugarren etapa garaipena lortu.

Bihar 20. etapa korrituko da, arriskutsua benetan nagusiko oilarrentzako. Sanxenxo eta Mos artean 202 kilometro, eta mendate ezagun edo izen handikorik ez badago ere, oso ibilbide bihurria bai azken 100 kilometroetan. Bertan, bost mendate daude: hirugarren mailako bat, bigarren mailako bi, eta lehen mailako beste hainbeste. 3.450 metroko desnibel metatua denera. Lehen mailako Mougas eta bukaerako Castro de Hervillek zati benetan gogorrak dituzte, eta faktore garrantzitsua: behin mendate festa horretan sartuta, ez dago atsedena hartzeko astirik ia. Ziklistak oso nekatuta daude, dagoeneko, eta ezustekoren bat gerta daiteke.


Euskararen Legea aurrera ateratzeko lan egin zutenei omenaldia egin diete Gasteizko Europa Jauregian

Euskal erakundeetako ordezkariak eta euskalgintzako eragileak bertan izan dira, Iñigo Urkullu lehendakaria buru zutelarik. Legea aurrera atera zutenen ausardia azpimarratu du Urkulluk, ikuspegi sentiberatasun eta joera ezberdinekoak lankide bihurtzeko ausardia izan zutelako.


Gurea zinearen 75. urteurrena

'Amestutako filmak'. Zinearen hizkuntzaren inguruko saio didaktikoa, Koldo Almandoz zuzendariaren eskutik. Sarrera doan.


1.500 migratzaile baino gehiago heldu dira azken orduetan Italiako kostaldeetara

Gainera, bost hilotz aurkitu dituzte erreskatatutako ontzi baten barruan. Espainiar estatuan, gutxienez, beste 15 migratzaile iritsi dira Cadizeko eta Mallorcako kostaldeetara.

1.500 migratzaile baino gehiago heldu dira azken orduetan Italiako kostaldeetara. Erreskatatutako ontzien artean, arrantzarako ontzi batean, alegia, migratzaileren bost gorpu aurkitu dituzte. 74 lagun zeramatzan ontzia Calabriatik 124 miliara aurkitu du Itsas Guardiak, eta, horien barruan, bost migratzaile hilik zihoazen, iturri ofizialek jakinarazi dutenez. Gainera, Sea Watch 3 eta Ocean Viking ontziek 500 migratzaile baino gehiago ere erreskatatu dituzte.

Lampedusa irlaren erdiguneko jende-pilaketak eta zaborrak jotako 2.000 pertsonatik gora zeuden han, eta, ondorioz, duela astebete, Itsas Marinak 600 bat migratzaile eraman behar izan zituen ontziz beste hirietara.

Afrikatik gertuen dagoen irla da Lampedusa, eta etengabe ari dira migratzaile-ontziak heltzen. Sarritan, Itsas Guardiak atzematen ditu ontzi horiek, beste askotan, ordea, migratzaileak Lampedusako hondartzetara iristen dira zuzenean.

Espainiar estatuan ere amaigabea da migratzaileen iritsiera. Igande honetan kayak batean zihoazen Magrebeko hiru migratzaile (bi gizon eta adingabe bat) erreskatatu ditu Itsas Salbamenduak Cadizen.

Bestalde, pateraz iritsitako beste 12 migratzaile atzeman ditu Guardia Zibilak Mallorcako Sa Rapita udalerrian. Denak onik daude.


San Martin pilota txapelketako partidu gehiago jokatuko dituzte gaur eta etzi

San Martin pilota txapelketako partiduak jokatuko dituzte gaur, 18:30ean.

VII. San Martin pilota txapelketako partiduak 18:30ean hasiko dituzte gaur. Infantil A eta Kadete A mailakoak lehiatuko dira gaur.

Domekan, aldiz, 10:00etan hasiko dituzte partiduak. Infantil, alebin eta benjamin mailakoak lehiatuko dira.


Kuota kobratzera pasako dira Osiñagan datorren larunbatean edo igandean

Urtero moduan, etxez-etxeko kuota kobratzera pasako dira Osiñagako auzo elkartekoak abenduaren 17an edo 18an. Urteko kuota 10 eurokoa da, eta euro bateko loteriaren parte hartzea dakar. Kuota ordaintzen dutenen artean, beraz, gabonetako saski eder bat zozketatuko da, eta irabazlea abenduaren 23an emango da aditzera.


Borboiak Londresen dira dagoeneko, bihar izango den Elizabeth II.aren hileta-elizkizunetarako

Juan Carlos I.a eta Sofia errege-erregina emerituak Buckinghamen izan dira igande honetan, Charles III.aren harrera-ekitaldi batean. Ordu erdi geroago iritsi dira Felipe VI.a eta Letizia errege-erreginak.


Saharautz janari bilketa egiten ari da aste honetan sahararrei laguntzeko

Saharautz elkartasun taldeak janari bilketa abiatu du aste honetan kanpamenduetan dauden sahararrei laguntzeko. Herriko ikastetxeetan eta merkatalguneetan jasotzen ari dira materiala, eta bihar izango da horretarako azken eguna. Fronte Polisarioak bost gai biltzeko eskatu du batez ere: azukrea, atun latak, konpresak, dilistak eta arroza, hain zuzen ere.


Eta zergatik ez dira oraindik Loiolako Erriberako tren aldalekua eraikitzen hasi?

Albistea izan da egunotan Ministro Kontseiluak argi berdea eman diola Eusko Jaurlaritzarekin eta Gipuzkoako Foru Aldundiarekin sinatzeari Loiolako Erriberan tren-aldalekua finantzatzeko eta eraikitzeko hitzarmena. Aldaleku honetan Topoaren (eta, oro har, Eusko Trenen) erabiltzaileak Renferen Irun-Brinkola aldiriko lineako trenetara pasatu ahal izango dira, eta alderantziz, noski.

Horrelako albisteek ezinbestean dakarte propaganda, jakina, batez ere hauteskunde-garaian. Kasu honetan esan dute aldalekua “konponbide eraginkor eta koordinatua dela tren-zerbitzua sustatzeko eta, oro har, garraio publikoa eta mugikortasun jasangarria sustatzeko”. Baieztapen hauek izan dezaketen propaganda-dosia kontuan izanda ere, gu oso ados gaude aldalekuarekin. Are gehiago, Topoaren eta Renferen Irun-Brinkola lineak lotzea oinarri-oinarrizkoa iruditzen zaigu.

Dena dela, Espainiako Gobernuak, Eusko Jaurlaritzak eta Aldundiak proiektu honen bertuteak hain garbi badituzte, zergatik pasatu da mende laurden bat planteatu zenetik eta oraindik ez da gauzatu? Are gehiago kontuan izanik zerbitzu aldetik, inbertsio aldetik eta inpaktu urbanistiko, sozial zein ingurumenekoaren aldetik, askoz hobea dela denon gogoan dauden trenbide alorreko beste proiektu batzuk baino. Denon gogoan dauden proiektu horiek, alde guztietatik begiratuta, askoz eztabaidagarriagoak dira, oposizio handia eragin dute eta, hala ere, martxan daude.

Tira, egunotan esan dutenez, azkenik, 2025ean hasiko dira Loiolako Erriberako tren-aldalekua eraikitzen. Lanak egiteko epea 36 hilabetekoa da, beraz, azpiegitura berriak 2028an zerbitzuan egon beharko. Ea egia den.

Tren-aldalekuaren simulazio bat. Loiolako Erriberan bi trenbideak elkarren ondoan daude, baina bidaiariek ezin dute batetik bestera pasa. Azpiegitura berriak horretarako aukera emango du.


"Uda ostean grebak eta mobilizazioak egotea posible da"

Arlo publikoko behin-behinekotasuna murrizteko, lan merkatuaren erreforma indargabetzeko eta pentsio sistema berritzeko negoziazio mahaietan akordiorik ez badago, greba egon litekeela iragarri du.

Alfonso Rios CCOOeko lan osasun arloko arduradunak eiznbesteko jo du lan merkatuaren erreforma indargabetzea. Behin behinekotasuna murrizteko Espainiako gobernua plazartzen ari den neurrien inguruan, aztertu egin behar ditzutela aipatu du aldi baterako erregulazio txostenak betirako gelditzea aldarrikatu du eta ez soilik irailaren 30 arte luzatzea. Jaurlaritzaren administrazioan eta udaletako behin-behinekotasun tasa altua salatu du eta bereziki kezkatuta mintzatu da Osakidetzan dagoen % 58ko behin behineko tasarekin: "Ulertzezina da eta egoera horri buelta eman ez bazaio, administrazioek ez badiote irtenbiderik ematen, uda eta gero grebak egon daitezke".

Izan ere, hainbat negoziazio prozesutan murgilduta daudela aipatu du, lan merkatuaren erreformari eta pentsio sistemari buruzkotan, eta gogora ekarri du, azken horren inguruan, CCOOek bi marra gorri dituela: "sostengagarritasun faktorea desagertzea eta pentsiodunek, erosmen ahalmenik gal ez dezaten, pentsioen errebalorizazioa KPIren arabera egitea. Bestela, CCOO ez da egongo".

Gainera, pandemiaren ondorioz laneko arrisku psikosozialak nabarmen areagotu direla azpimarratu du; argitu dueez, gehien bat emakumeak, zaintza lanetan ari direnak eta lana egin arren txirotasunean bizi direnak dira. Azkenik, lan istripuen arloan, sindikatuek bat eginda lan egitea aldarrikatu du, "guztiek salatzen dugu prebentzio falta eta guztiek salatuko dugu gauza bera kalean".


Erdi Aroko lubaki zati bat aurkitu dute Inazio Iriarte kalean

Erdi Aroan hiribildua inguratzen zuen lurperatutako lubaki zatia aurkitu zuten. Arkeolan fundazioko kideek egin dituzte indusketa arkeologikoak.

Inazio Iriarte kalean, Estrada kalearen eta parrokiaren arteko zatian, XIV-XV mendeen arteko lubaki zatia aurkitu dute; Erdi Aroan hiribildua inguratzen zuen lurperatutako lubaki zatia, hain zuzen. Arkeolan fundazioko kideek egin dituzte indusketa arkeologikoak, eta haiek azaldu dutenez, aztarnen balio arkeologikoa egiaztatzeko egindako hiru zundaketekin jakin ahal izan dute 1,80 eta 3,30 metroren arteko sakoneran dagoela lubakia. Gainera, lubakiaren kota baxuenean, lokatz iluna aurkitu dute, eta Arkeolanekoen arabera, horri esker jakin ahal izan dute lurperatutako lubakia zela aurkitutakoa. Kale horretan hornikuntza eta saneamendu lanak egiten ari dira ekainaz geroztik, eta horretan ari zirela egin dute aurkikuntza. Orain arte ez zuten halako elementu arkeologikorik identifikatu Azkoitian, nahiz eta Erdi Aroan hiribildua inguratzen zuen harresi zatiak aurkitu zituzten. Arkeolanekoek esan dutenez, "harresiaren inguruko aipamen gutxi daude jasota, eta lurperatutako lubakiaren ingurukoak, berriz, batere ez". Hala eta guztiz, esan dute dokumentazio faltari irtenbidea ematen ari direla gutxinaka, arkeologia metodologiarekin. Egindako arkeologia kontrolen arabera, lubakia harrestiaren ondoan zegoela esan dute Arkeolanekoek. "Lau metroko zabalera zuen. Eliz ataritik Kale Nagusiaren atzeko aldera eta handik, Inazio Iriarte kalean barrena, Balda plazara zegoen eraikita lubakia. Plaza horren parean isurtzen ziren lubakiko urak ibaira. Eta XVI.mendean, lubaki horren gainean, eraiki zuten Amabirjinaren Jasokundearen Parrokia", azaldu dute.


Hondarra botatzeak eztabaida piztu du Zarautzen

«Zarauzko hondartzak ez zuen eta ez du hondarrik behar; olatuek eramandako harea olatuek itzuliko dute». Arkamurka Natur Taldeak dio Zarauzko hondartza «sistema itxia» dela, eta ondorioz, hondarra ez dela galtzen. «Aurtengo egoera mugimendu naturalen ondorioa da. Zarauzko hondartzak ez du hondar ale bakar bat ere behar, pazientzia pixka bat baizik». Neguko itsasaldiek harea asko eraman dute hondartzatik, eta hondar maila jaitsi egin da. Hori dela eta, Espainiako Ingurumen Ministerioko Kosta Zuzendaritzak hondar gehiago botatzeko eskaintza egin zion Zarauzko Udalari. Hala, Jaizkibeldik 103.811 metro kubiko hare ekarri dute, eta hondartzako lau gunetan banatu. Hondar berriaren eta zaharraren arteko desberdintasunak nabarmenak dira, ordea. Ildo horretatik, Arkamurkak dio ezin dela «horrelako hondar bolumena kanpotik ekarri aurrez iritzi teknikorik eskatu gabe» eta «ondorioak ongi neurtu gabe». Zarauzko hondarrak konposizio berezia duela ohartarazi dute, bizidunen oskolez osatuta dagoela, eta horrek ez duela bota berri duten mineral zatiz osatutako hare aleekin «zerikusirik». Kalteak neurtzea «oraindik oso zaila» den arren, hondar mugimenduarekin hainbat ezaugarri arriskuan jarri direla ohartarazi dute natur taldekoek. Arkamurkak dio «onartezina» dela udalaren erabakiak hartzeko era: «Hondartza natural bati hondar arrotza botatzea salbuespen neurri bat da, eta 100.000 metro kubiko kantitate esanguratsua da halako hondartza baterako. Ezin zaio baietz esan informatu gabe, galdetu gabe, egiaztatu gabeko iritzi teknikorik gabe. Honetan adituak diren zentroak baditugu; Zarautzen Arkamurka ere badago». Taldeari ez diola galdetu ere egin ohartarazi dute. Orain egoeraren jarraipena egitea «ezinbestekoa» da naturzaleen arabera. Hala ere, Arkamurka ez dago halako hondar mugimenduen alde: «Uste dugu pertsonok fenomeno naturaletara moldatzen hasteko garaia dela». «Aurrez ondo aztertu da» Ordea, bestelakoa dio Zarauzko Udalak: hondarra botatzeko erabakiak izan zitzakeen ondorioak «ondo aztertuta eta kontsultatuta» hartu direla esan du. «Adituekin, herriko hainbat eragilerekin, teknikariekin eta aldundiarekin kontrastatu eta ondorioak aztertu ondoren» hartu du erabakia udalak: «Aldundiak udalari jakinarazi zion, hondarra botatzeak inolako kostu ekologikorik ez duela, eta Kostako zuzendaritzak, berriz, kalitate, osasun eta ingurumen aldetik bere berme guztiak eman zituen».


Asteburu feminista aurrean

Hitzaldia, pintxo potea eta afaria antolatu dituzte.

Emakume Langileen Egunean, asteartean, urdindarrek plazan elkarretaratzea egin zuten eta, ondoren, herriari buelta eman zioten Antolakuntza feminista gure garra zioen pankartarekin. Egun horren harira Urdingo emakume feministek antolatutakoak asteburuan izanen dute segida. Nerea Oloron Bizkaik Emakumeon egoera historiari esker ulertuz hitzaldia emanen du ostiralean, 18:00etan, auzoan. 20:00etan, berriz, pintxopote feminista izanen da plazara ematen duen herriko etxearen gelan. Urdiainen antolatutako asteburu feminista despeditzeko, larunbatean, 21:30ean, emakumezkoen afaria izanen da elkartean. Afarirako izena eman nahi duenak gaur du azken aukera, horretarako Kaluxa tabernara jo beharko du.


Santa Teresa birgaitu eta berritzeko proiektuaren azken emaitzen berri eman dute

Auzogunea birgaitzeko inkesten azken emaitzek Doneztebe Portuko kaleko etxeetako filtrazioak konpontzea eta 2005ean gelditutako proiektua eguneratzeko beharra berretsi dute. Deitel Direct S.L. enpresa izan da prozesu parte-hartzailearen arduraduna.

2022an, Arrasateko Udalak ia 7,4 milioi euro jaso zituen Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailetik, Santa Teresa eta Santa Marina auzoko berrurbanizazio lanei aurre egiteko.

Deitel Direct S.L., enpresak prozesu parte-hartzaile bat egin zuen auzoko bizilagunei telefonoz elkarrizketak eginez. Elkarrizketetan, batez ere, adostasuna zegoen bizilagunen artean, 2005eko hiri-berrikuntza proiektua berriz abian jartzeko. Igogailuen instalazioan eta kale berrikuntzetan ados zeuden auzotarrak, hau da, errepide, zebrabide, seinale, espaloien eta ubideen hobekuntzetan. Horrez gain, auzoan aparkatzeko eta filtrazioen etxebizitzen atzeko aldeetan sortutako arazoak lehentasuntzat hartu zuten auzotarrek.

Auzotarren artean egindako prozesu parte-hartzailea egin ondoren, bigarren fasea jarri zuten martxan, auzoko gizarte-eragileekin kontrastatu zen iritzi desberdinak kontuan izateko: Toki Argi jubilatuen elkartearekin, ostalariekin, merkatariekin, auzo elkarteko administrariekin eta udal ordezkariekin. Emaitzak antzerakoak izan ziren eta bizilagunen gizarte-eragileen iritzian bateragarritasuna nabarmendu dute, %100ean babestu zutela auzotarren proposamenak. Inkestatik kanpo, horiek ere aparkalekuen eta Doneztebe Portukoko etxeetako filtrazioak nabarmendu zuten.

Azken emaitzak

Orokorrean, berrikuntza lanak onartzeko jarraibideak auzotarren eta gizarte-eragileen artean adostasun gehien zuten proiektuak izan dira. 2005eko auzo berrikuntza proiektuari lehenbailehen ekitea da helburua, inkestan jasotako proposamenekin eguneratuz. Gainera, azken erabakian hauek izango dira hobetuko dituzten puntuak.

Segurtasuna: Errepide, zebrabide, trafiko seinale eta espaloien berrikuntza.

Mugikortasuna: Eserleku, baranda eta autobus geltokiaren berrikuntza, eta zaborrontziak jartzea.

Garbitasuna: Berdeguneen zaintza, bideen garbitasuna eta autobus geltokitik kontainerrak kentzea.

Ekipamendu berriak: Parke berria San Estebanen, moldaketak ahurren parkean eta egoteko lekua Santa Teresan.

Irisgarritasuna: Igogailuak eta Santa Marinako eskaileren berrikuntza.

Aparkalekuak: Aparkaleku berriak eta Arrasate Institutuko aparkalekuak moldatu.

Filtrazioak: San Estebaneko etxeetako atzealdeko arrail eta filtrazioak konpondu.

Diru-laguntzen banaketa

Proiektuko 11.198.341 euroak lau zatitan banatzen da: 6.227.181,34 euro, irisgarritasuna, bizigarritasuna eta eraginkortasun energetikoari lotutakoak; 2.293.000 euro, igogailu publikoetarako, herritarren irisgarritasuna hobetzeko; 58.000 euro, 2005etik Udalak duen urbanizazio-proiektua eguneratzeko; eta 2.293.097,97, euro urbanizazio-proiekturako. "Behin ikerketa amaituta, Deitel Direct-ek lortutako emaitzak, aurretik dugun proiektura moldatu behar ditugu, %100ean sartzen saiatuko gara" adierazi du Victor Fuentesek.


Koronabirusaren gakoak: Txertoaren itxaropena


Ur zerbitzuaren gestioan aldaketak izango dira

Eskoriatzako Udalak jakinarazi du Eskoriatzan uraren kudeaketa integrala Gipuzkoako Ur Kontsortzioak (Gipuzkoako Urak) egingo duela hemendik aurrera, eta azpimarratu du aldaketa horrek zenbait onura ekarriko dizkiola Eskoriatzako Udalari.

Eskoriatzako Udalak herriko etxe guztietara banatutako oharraren bitartez, herriko uraren kudeaketa integrala Gipuzkoako Ur Kontsorzioaren esku geratzen dela jakinarazi dute. Urritik aurrera egunerokoan herritarrek igarriko duten aldaketa txikia izango dela azpimarratu dute Udaletik; hau da, ur irakurketa betiko moduan egingo dute teknikariek eta 2020ko laugarren hiruhilekotik aurrerako fakturazioa betiko bideetatik kobratuko da.

Hirugarren hiruhilekoari dagokion irakurketa eta fakturazioa Udalaren esku geratuko den azkena izango da. Eta hortik aurrera ur hornidura zerbitzuarekin zerikusia duen guztia, hau da, altak eta bajak ematea, ordainagiriak helbideratzea, kontsultak eta erreklamazioak, kontagailuaren mantentzea, eta antzekoak ez dira aurrerantzean Eskoriatzako Udalarekin egingo, Ur Kontsortzioarekin baizik, eta hori edozein bulego fisiko edo birtualetan egin ahal izango da. Horretarako bideak honako hauek dira: telefonoz, 943 31 86 02 edo 902 30 22 22 zenbakietara deituta; Internetez, www.gipuzkoakour.eus helbide elektronikoaren bitartez; edo laster udaletxeko atarian jarriko den bulego birtualean.

Aldaketaren onurak

Eskoriatzako Udaletik adierazi dutenez, uraren ziklo integralaren kudeaketa Gipuzkoako Ur Kontsortzioaren esku uzteak zenbait onura ekarriko dizkio Udalari: uraren ziklo osoaren kudeaketa integrala eta iraunkorra, abonatu gehienek ordaindu beharreko tarifa murriztea, zerbitzu-sareak hobetzeko inbertsioa plangintza ezartzea, erabiltzailearentzako 24/365 arreta-zerbitzua, arreta-bulego birtuala eta zerbitzuaren gorabeherei hobeto erantzutea. Hori horrela, ura kudeatzeko sistema berri hori herritarron onerako izango delakoan hartu du Udalak aldaketarako erabakia.

Gipuzkoako Ur Kontsortzioa

Gipuzkoako udalerri askok bultzatuta, 1990ean sortu zen Gipuzkoako Ur Kontsortzioa, urazpiegituren sare berri eta modernoa eraikitzeko asmoz, Europako kanonen arabera eta ingurumena erabat errespetatuz: ura biltegiratzeko sistemak, edateko uren araztegiak (EUA) eta hondakin-uren araztegiak.

Gaur egun, Gipuzkoako Ur Kontsortzioa elkarte-oinarriko erakunde publikoa lurralde historikoko 50 udalerrik baino gehiagok osatzen dute, eta uraren goi horniduraren kudeaketaz arduratzen da.


Urigoitiko Lorentzo Deunaren jaiak


Bilboko Aste Nagusiko pala torneoaren finala eta Elgoibarko pilota jaialdia, gaur EITBn

17:30etik aurrera, zuzenean eskainiko dira Martin-Etxaniz vs Irazustabarrena-Erasun emakumezkoen pala finala eta Gaubeka-Ibai Perez vs Necol-Urrutia gizonezkoena. Gauean, Elgoibarren izango da hitzordua, Laso - Aranguren vs Jaka – Albisu norgehiagokarekin.

Ostiral honetan, abuztuak 26, pilota izango dugu protagonista EITBko kirol eskaintzan.

Alde batetik, 17:30etik aurrera, zuzenean eskainiko da Bilbotik Aste Nagusiko pala torneoaren finala. Zehazki, Martin-Etxaniz / Irazustabarrena-Erasun emakumezkoen finala eta Gaubeka-Ibai Perez / Necol-Urrutia gizonezkoena jarraitzeko aukera egongo da. Iñigo Aiestaranek eta Mikel Aierbek egingo dute kontakizuna, ETB1en eta eitb.eus-en.

Bestalde, gauean, Elgoibarrera joko dute EITBko kamerek eta, 23:00etatik aurrera, zuzenean eskainiko dute Laso - Aranguren vs Jaka - Albisu binakako partida. Aurretiko Bakaikoa - Morgaetxebarria vs Zubizarreta III – Eskiroz lehia ikusteko aukera ere egongo da ostiral gauean, biak ala biak ETB1en eta eitb.eus-en, "ETB Kantxa" programaren baitan. Xabier Euzkitze eta Mikel Idoate arituko dira kontakizunean.


“Maletadun haur, nerabe eta heldu sentitu naiz”

Askotariko egoerak bizi izan dituzten euskal iheslari eta deportatu politikoen seme-alaben testigantzak biltzen ari da Miren Azkarate Badiola donostiarra, liburu batean argitaratzeko. Konparatzeko inolako asmorik gabe, “ezberdinak baitira espetxeratuen eta atxilotuen haurren sentsazio eta bizipenak”. Elkarrizketak entzuten eta transkribatze lanetan ari zela itzuli da 33 urtez Kuban erbesteratua izan duen aita, Agustin Azkarate. Ziklo baten itxiera izan daiteke, eta baita beste ziklo baten hasiera ere: urtetan itzalean egon den aita, “pertsona ezezaguna”, bere lekuan jartzearen zikloa.

Euskal iheslari eta deportatu politikoen seme-alaben bizipenak biltzen ari zinela itzuli da zure aita Kubatik.

Hala da. Banuen arantzatxo bat gaiarekin eta lekukotasunak biltzeari ekin nion orain dela hilabete batzuk. Ikusezinak ginela iruditzen zitzaidan, urtetan iheslariak eta deportatuak silueta beltzarekin irudikatu izan diren gisan. Ez izenik, ez abizenik. Oso egoera eta bizipen ezberdinak pizten ditu guraso bat preso edukitzeak edota sekretupean gorde beharreko leku ezezagun batean ukaiteak.

Gehienetan, etxekoek kokapena jakin arren, ezin izan diote inoiz inori esan, noski. Konparatu ezinak diren bi egoera ezberdin dira eta nik gurea azaleratzeko beharra sentitzen nuen. Motxiladun haurren plataforma sortu zenean asko poztu nintzen, ekimen garrantzitsua baita. Ikusarazi egin behar da haur horiek pairatzen dutena. “Baina gu non gaude?” pentsatu nuen nik. Ez bagara existitzen ez gaude, ez gara. Hemen gaude eta bagara ordea, eta badugu zer kontatua.

Zazpi egoera bildu dituzu, topatu al duzu elementu komunik haien artean?

Bai, min eta arantza berdinak ditugu denok. Erradiografia zabal bat egin nahi izan dut. Izan ere, iheslarien eta deportatuen munduan hamaika errealitate dago. Leku ugari bildu nahi izan ditut, batetik Ipar Euskal Herria, noski, eta bestetik Kuba, Mexiko, Venezuela eta Cabo Verde. Horrez gain, beste pare bat ditut lantzeko amaitu aurretik, batzuek sufritzen segitzen baitute oraindik. Suitzan dagoen iheslariaren kasua adibidez. Haren haurrak ere badu zer kontatu. Harrera beroa egin didate denek. Gaiaz hitz egiteko gosez sumatu ditut. Ikusezin izanaren sentsazioa nagusitzen da haiengan, zerbaiten parte izateko beharra. Gainera, kalera begira gaia tabu izan denez, gehienen kasuan etxean ere hala izan dela iruditu zait. Familia bereko haurren artean ere, anai-arrebek ez dute haien artean gaiaz hitz egin. Etxe berekoen lekukotasunak oso ezberdinak dira.

Argazkia: Irantzu Pastor

Espero ez zenuenean itzuli da aita.

Jaio nintzenean Hendaian zegoen, iheslari. 2 urte nituela espetxeratu egin zuten eta kalera atera zenean berriz torturatua izateko beldurrez egin zuen ihes Kubara, 4 urte nituela. Geroztik, bost bider bakarrik joan ahal izan dut bera ikustera. 6 urterekin lehen aldiz, hiru bider 6 eta 28 urte nituela azken aldiz. Ni ere torturatu eta atxilotu ninduten, beraz, hamar urtez ezin izan dut. Urte horietan guztietan, “bi urte barru han izanen naiz” entzun izan dut. Azken honetan ordea, hiru aste lehenago jakin genuen bere erabakia irmoa zela eta bazetorrela. Behingoagatik egia zen. Oso aste arraroak izan ziren. Poza, urduritasuna eta beldurra nagusitu ziren nire baitan. Badaezpada ezin genion inori esan, eta berriz isiltasun horretan bizitzeak barruak mugitzen zizkidan. Orain hemen dago eta gure arteko harremana sortzen ari gara, hutsetik. Ez dakit nolakoa izanen den, ikusiko dugu.

Zure historia ere jasoko duzu liburuan?

Ez nuen nire lekukotasuna liburuan sartzeko asmorik, baina gauzak gertatu diren gisan argitaletxeak egiteko eskatu dit eta aitortu behar dut oso zaila egin zaidala. Barrenak askatzeko bakarkako ariketa berezia izan da.

Urte hauetan guztietan gogoratu behar izan al diozu zure buruari aita bat duzula?

Hau oso konplexua da. Zer da aita bat? Bai, nire aita da, harro nago dudan aitaz, baina ez dut ondoan izan. Nire egunerokoan ez du parte hartu, nire egunerokoan ez da inoiz egon. Zerbait kendu dizutenaren sentsazioa ukaiteko zerbait hori ezagutu behar dugu, sentitu, eta nik ez dut hori ukan, beraz, faltarik ez dut sumatu. Nire familia ama, anaia, amona eta izeba izan dira. Eta gero gainontzeko iheslariak, niretzat aita/osaba papera izan dutenak. Beraz, bai, aita da, baina zer da aita bat? Bere odola dut, baina kito. Hori, nire kasuan. Baina ez da berak nahi duelako izan. Bortxazko egoera bat izan da, ez du berak aukeratu. Oso zaila da. Itzuli da, baina pertsona hori ez dut ezagutzen. Asko jota bidaietako tarte horietan egon naiz berarekin. Eta gurea ez da salbuespen kasu bat, gisa horretako bizipen eta izuak ere asko aipatzen dira bildu ditudan lekukotasunetan.

Ama…

Bai, bikotekidea, gehienetan emakumea, gelditu da etxean, haurren heziketaren eta zaintzaren eta gainontzeko guztiaren arduradun. Libururako baturiko lekukotasun guztiek azpimarratzen dute amaren figura. Kasu hauetan amek egin dute dena. Haiek dira gatazka politikoaren kontakizunean ahanztura handiena pairatzen dutenak. Aitorpen publikoa behar dute dudarik gabe, eta uneren batean eginen zaiela pentsatu nahi dut. Nik seme-alabak hartu ditut hizpide, baina amen errelatoa biltzera animatuko den inor egonen dela pentsatu nahi dut.

Liburuaren izenburua argi duzu?

Ez erabat, baina pentsatzen hasi nintzenean ohartu nintzen bizitza guztian maletadun haurra izan naizela, maletadun haur, nerabe eta heldu sentitu naiz. Eta motxiladun haurren metaforari jarraiki, errelato berberaren parte baikara denok, hori bera bururatu zitzaidan: "maletadun haurrak". Datorren urtean, lanak argia ikusten duenean argituko da misterioa.

Tortura, kartzela, erbestea

Jaio orduko, beste askori bezalaxe, gatazka politikoak bizitza baldintzatu zion Miren Azkarate Badiolari. Aita iheslaria izateaz gain, berak ere bost urte egin ditu espetxean Espainian. “Irakaspen handi bat da espetxealdia. Baloreen eskala irauli egiten du eta irteten zarenean gauzak askoz argiago ikusten dituzu. Nik oso argi dut zer nahi dudan, eta baita zer ez dudan nahi ere”. Irribarrea eta ilusioa ez ditu galdu ordea, aitak bezala berak ere inkomunikazioa eta torturak jasan arren. Trebea da solasean eta are trebeagoa kontatzen. “Aitaren kasua ezaguna zen polizia taldeen artean, nire torturatzaileek bazuten bere berri. Bederatzi egunez bere izena ere ez baitzien esan komisarian. Aitaren figurarekin ere ni suntsitzen saiatu ziren”. Zorionez, ez zuten lortu.


Orion, gaur, 'Herri hezitzailea' gai hartuta hitzaldia izango da

Gaur Herri Hezitzailea izenburupean mahai-inguru bat egingo dute Rafael Cristobalek eta Andoni Mujikak 19:00etatik aurrera. Orioko Ikastolak antolatu du saioa, herritar askok gaiarekin interesa dutela ikusita. Herri batek eta herritarrek zer eduki behar dute kontuan beraien haurrak hezitzerakoan? galderaren inguruan hausnartuko dute hizlariek gaur Ikastolako areto nagusian.


Errege Magoek txu-txu trenean igaro dituzte herriko kaleak

Ohiko kabalkadarik egin ez bada ere, Meltxor, Gaspar eta Baltasar erregeek ez diete hutsik egin herriko haurrei, eta herriko hainbat bazterretatik igaro dira trenean haurrak agurtzeko.

Haurrek, gaztetxoek zein helduek eskatutako opariak uztera pasatuko dira gauerdian Errege Magoak, eta zeregin horrekin hasi aurretik, herritarrak bisitatzeko tarte bat hartu dute gaur arratsaldean. Koronabirusak eragindako pandemia dela eta, ezohiko moduan egin dute gaur bisita, eta ohiko kabalkadaren ordez, txu-txu trenean igaro dituzte herriko bazterrak.

Sanjuandegin hasi dute ibilbidea Meltxorrek, Gasparrek eta Baltasarrek, igerileku paretik, eta bertan zain zituzten herriko hainbat haur. Ondoren, geldialdirik egin gabe eta trenetik jaitsi gabe, Azpeitiko dozenaka txokotatik igaro dira, eta herritarren irribarreekin gauean lan egiteko indarrak bildu dituzte hiru erregeek.

Bestalde, San Martin egoitzako egoiliarrak bisitatzen ere izan dira arratsaldean, eta hainbat opari utzi dizkiete horiei ere.


Ibilbide toponimikoa: Hezeguneak

Bizarra Lepoan Euskara elkartearen esku

Kontaktua: 688.635.350

Doan


'Los Muñecos de la Tarta' ezkontza azoka eginen dute Irungo Ficoban asteburuan

Azokaren 6. edizioak 24 erakusketari izanen ditu ezkontza bat prestatzeko beharrezko informazio guztiarekin.

Urriaren 15ean eta 16an 'Los Muñecos de la Tarta' azokaren 6. edizioa ospatuko dute Irungo Ficoba erakustazokan. 11:00etatik 14:00etara goizez eta 16:00etatik 20:00etara arratsaldez, azoka zabalik egonen da bisitarientzat eta haien ezkontza prestatzen ari diren bikote guztientzat.

Azokan 24 erakusketari izanen dira eta ezkontza bat prestatzen beharrezko guztia izanen dute bertan; ezkongaientzako soineko eta trajeak, argazkilariak eta bideogileak, DJak, bitxiak, eztei-autoak, jatetxeak, bidaia-agentziak, makillaje eta estetika, izozkigileak…

Urtero 200 bat bikote joaten dira azokara, eta aurten jende gehiago bertaratzea espero dute antolatzaileek. Joateko asmoa dutenei aurretik hitzordua hartzea gomendatu diete www.losmunecosdelatarta.es helbidean. Hitzordurik ez duena ere lasai joan daiteke, bertan hartuko baitituzte datuak.

Doako aparkalekua izanen da erakustazokan.


Berdintasunaren aldeko martxak, gaur zortzi

Ama Kandida etorbidetik abiatuko da martxa bat, martxoaren 4ko eguerdiko 12:00tan hasita. Une berean, bigarren bat Algodonerako Emakumeen plazatik abiatuko da. Bi martxak Plaza Morean elkartuko dira, Bastero Kulturgunearen kanpoaldean. Arratsaldeko 14:00ak arte aldarrikapen festa dago iragarrita.

Hauxe da Udalak eta Berdintasuren Oihalak ekimenak martxoaren 4ko ekitaldia iragartzeko egin duten kartela:


Joan Mari Torrealdai hil da

Euskaltzain, soziologo, kazetari eta idazle izandakoa gaixotasun luze baten ondorioz hil da, 77 urte zituela.

Euskal kulturan erreferente izan den Joan Mari Torrealdai (Forua, 1942) euskaltzain, soziologo, kazetari eta idazlea hil da ostiral honetan, 77 urte zituela, gaixotasun luze baten ondorioz. Euskaltzain urgazle, euskaltzain oso eta euskaltzain emeritu izan zen, baita Jakin aldizkariko zuzendari eta Euskaldunon Egunkariako kontseilari delegatua ere: bi arotan, 1964etik 1969ra eta 1977tik Lorea Agirreri 2014ean lekukoa eman zion arte.

Arantzazuko santutegian ikasketa frantziskanoak egin eta Toulousen Teologian lizentziatu bazen ere, erlijio-ordena utzi zuen. Gerora, Parisen Gizarte Zientzietan (Soziologia) lizentziatu zen eta beranduago, Euskal Herriko Unibertsitatean, Informazio Zientzietan, non fakultateko lehen euskarazko doktorego tesia aurkeztu zuen: 'Euskal Telebista eta euskara'.

Euskararen eta euskal kulturaren defentsan, kritikotasunez heldu izan dio beti Torrealdaik euskararen eta komunikabideen alorrari. Bere bizitzako pasarte beltzenak Egunkaria kasuarekin du zerikusia. Aipatu egunkariko delegatua zela, 2003ko otsailaren 20an Guardia Zibilak atxilotu zuen Egunkariako beste kide batzuekin batera. Sobera ezagunak diren torturak jasan zituen atxilo zen bitartean, 2010ean epaileak absolbitu zuen arte.

Baionan egindako nazioarteko konferentzia batean, 2015ean, minbizia zuela iragarri zuen, eta gaitza torturekin zuzenki lotuta zegoela adierazi zuen.


Iñigo Otxoa (HE Gurasoak): “Euskara eskubidea ez da bermatuko eskaintza-eskaria parametroetan”

HE Gurasoak salatu du Iruñeko haur eskoletako euskarazko eskaria udalak dioena baino %15 handiagoa dela. Aurre matrikulazio datuak “estatistika orokorrekin” estali ditu udalak Iñigo Otxoa kidearen iritziz.

Atzo egin zituzten publiko aurre-matrikulen zerrendak. Iruñeko Udalaren arabera, %20koa da haur eskoletan euskarazko eskaria. Haur Eskoletako Gurasoak elkarteak salatu du, ordea, zenbatekoa “mugatu” dutela. Euskarazko murgiltze eredua eskaintzen duen zentro bakarra dago Iruñean, eta seik euskara eta gaztelania lerroak partekatzen dituzte. Iruñeko hego-mendebaldeko auzo guztietan (Donibane, Mendebaldea, Ermitagaña, Etxabakoitz eta Iturrama) eta hego-ekialdeko auzo ia guztietan (Azpilagaña, Zabalguneak, Mendillori eta Erripagaina) ez dago euskarazko eskaintzarik.

Zuen zenbaketen arabera, familien %35,2k euskara aukeratu dute haur eskola publikoetan.

Orain dela aste batzuk entzun genuen udaletik nola euskararen eskaera %20ean batean mugatu zuten eta bueno guk datu horiek kontrastatu nahi izan ditugu. Gertatzen dena da instituzioek euskararen eskaera diluitu dutela estatistika orokorretara, eta guk egin duguna, aldiz, da eskaintzen den tokian bataz besteko bat egin. Nabarmen gora egiten du ehunekoak.

Auzoak kontuan hartu dituzue, egoera ez da ez baita berdina batetik bestera.

Hego-mendebaldean ez dago eskaintzarik eta hego-ekialdean oso-oso gutxi. Orduan, nola aterako ditugu estatistikak Iruñe erdian ez bada eskaintzen euskara? Muturrera eramanez, kalkulatu genezake estatu mailan zelako eskaera daukan euskarak. Ez da justua. Estatistika eskaintzen lantokien arabera aztertuz, %35,2koa da eskaria; eta, auskalo, neurri handiagoan eskainiko balitz zein izango litzatekeen.

Izan ere, haur eskola aukeratzerakoan gertutasuna funtsezko adierazle bat izaten da familientzat.

Bai. Imajinatu bigarren umea eduki duzuela, bat daukazu auzoan eta bestea eraman beharra Iruñeko beste puntara. Askotan oso zaila izaten da, eta horrek baldintzatzen du dena. Eredu linguistikoen hautaketa, oso lotuta dago gertutasunarekin.

Halaber, nabarmendu duzue euskara ezin dela eskaintza eskaria parametroen bidez neurtu.

Guk beti esaten dugu euskararik gabe ezin dela ume bakar bat ere gelditu. Euskara eskubidea eskatzen dugu. Kasu horretan egin dugu estatistiken kalkulu bat, ezarri nahi duten kontaketa horri kontra egiteko. Euskara eskubidea ezin da eskaera eta eskaintza parametrotan neurtu, eskubide hori bermatu dadin nahi badugu.

Zer da aldatu beharko litzatekeena?

Euskara murgiltze ereduan eskaini, plaza gehiago jarri eta gerturatu behar dira. Geografikoki orekatuagoa izatea, auzoetara eramatea. Iruñeko Udalari egiten diogu eskaera. Baina ez bakarrik. Nafar gobernuak baditu berak zuzenean kudeatzen ditu 5 haur eskola publiko, eta horietan eskaintza oraindik txikiagoa da.


Obrak hasita, ‘Igelaren pasealekua’ itxita egongo da oinezkoentzat maiatzaren 2tik aurrera

‘Igelaren pasealekua’ berritzeko lanak hasi ditu gaur Basauriko Udalak. Obrak direla eta, maiatzaren 2tik aurrera itxita egongo da Soloarte parkeko pasabidetik igelaren jokoa dagoen gunera bitarteko oinezkoentzako bidea. Obrek bi hilabeteko iraupena izango dute, gutxi gorabehera. Hortaz, udarako bukatuta egongo dira lanak. Ekin Eraiketak S.L enpresak burutuko ditu lanak. Inbertsioa 301.532 eurokoa da.

Soloarteko parkeko zubitik (MercaBilbaoko sarreratik) igel-toka jokoa dagoen eremuraino berrituko dute pasealekua. Hormigoizko zolata eta asfalto-zoladura gorria erabiliko dituzte, eta zintarria, baranda eta argiteria-sarea ere berrituko dituzte. Pasealekuaren amaiera ere berrituko dute: “Bertan dago kokatuta igel-tokaren jokoa, eta jolas-eremu txiki bat eraikiko dugu”, dio Nerea Renteria Basauriko Udaleko Hirigintza zinegotziak. Gainera, obrak aprobetxatuko dituzte Artunduagako zubi zaharraren ondoko oinezkoentzako bidearen zati bat ere berritzeko, “zuhaitz baten sustraiek ere altxa dutena”. Leku horretan, tratatutako egurrezko plataforma bat jarriko dute sustraien gainetik igarotzeko.

“Aspaldi egin nahi zen obra bat da, oso beharrezkoa, baina beste administrazio batzuen baimenak behar genituen, eta azterlan xehe bat egin dugu eraikuntza-irtenbide hoberena aurkitzeko. Azkenean, martxan jar dezakegu. Oso hobekuntza handia izango da pasealekuen eta bidegorrien sarean”, dio Renteriak.

ZUHAITZAK KENDU, BERRIAK JARRI

‘Igelaren pasealekuko’ zorua osotik berrituko dute, eta horretarako zuhaitz batzuk kendu behar dituztela adierazi dute udal ordezkariek. “Izan ere, ez bada hori egiten denbora kontua izango da sustraiek berriro pasealekua hondatzea”, dio Renteriak: “Kenduko ditugun zuhaitzen tipologia eta tamainagatik ezin dira birlandatu, beraz, zuhaitz horien galera konpentsatzeko, kendutako arbol-kopuru bera landatuko da udalerriko hainbat lekutan. Horrela, erriberako espezieen 55 ale landatuko dira, hala nola lizarrak, urkiak, sahatsak, pagoak edo sagarrondoak: 15 zuhaitz pasealekuaren beraren ibai-ibilguaren eremuan, 10 Soloarten, 5 Pintzelen parkean, 10 Ibarretan eta 15 Pozokoetxen, aurrerago landatuko direnak”.


UPN babestu zuten Castejongo bi zinegotzi sozialisten aurkako neurriak hartuko dituztela esan du Chivitek

UPNren lau zinegotzik, IU-Zurekinen lauk, PSNren bik eta Castejon Gararen bakarrak osatutako osoko bilkuran, sozialisten botoek UPNri eman zioten Alkatetza, IU-Zurekinen hautagaia kargurik gabe utzita.

Maria Chivite PSNko idazkari nagusiak gaur iragarri duenez, "neurri egokiak" hartuko dituzte Castejongo bi zinegotziekin, larunbatean UPNren alde bozkatu baitzuten.

UPNko lau zinegotzik, Nafarroako Ezker Batua eta Zurekin Nafarroa koalizioko lauk, PSNko bik eta Castejon Garako bakarrak osatutako osoko bilkuran, sozialisten botoek UPNri eman zioten Alkatetza, demokrazian lehen aldiz.

Chivitek komunikabideei Tuteran egindako adierazpenen arabera, kasu honetan "ez ziren bete alderdiak berak Castejongo ordezkariei emandako jarraibideak, eta, beraz, dagokion espedientea jarriko dugu martxan".

UPN babestu duten bi zinegotzi sozialistak, Aniceto Perez Vicente eta Gardenia Gregoria Coloma Moyano, ez dira PSNko afiliatuak, Chiviteren arabera, "baina neurriak hartuko dira".


Sexu erasoagatik sei urteko espetxe zigorra ezarri diote udal txakurtegiko langile ohiari

Gizon berdinaren aurka, Apasoseko boluntarioek aurkeztu zuten salaketaren auzia zabalik dago oraindik. Kasu horretan ere "egia argitara ateratzeko" itxaropena agertu du Apasos elkarteak.

Arabako Probintzia Auzitegiak sei urteko eta bederatzi hilabeteko espetxe zigorra ezarri dio Gasteizko udal txakurtegian lan egin zuen gizon bati, bere bikotekide ohiari eta txakurtegiko boluntarioa izan zenari "sexu erasoa egitegatik". 2020. urtetik, espetxean zegoen erasotzailea, epaiketaren zain. Epaia irmoa da, akusatuak egindako erasoa onartu duelako, eta ados agertu delako epaiarekin. Horrenbestez ezingo du errekurtsorik jarri.

Bestalde, funtzionario ohiak bigarren auzi bat zabalik du Arabako auzitegian, 2020. urtean, Apasos elkarteko lau boluntarioek, ustez egindako lan jazarpenagatik eta sexu abusuengatik, salaketa bat aurkeztu zutelako bere kontra. Epaia ezagutu eta gero, kasu horretan ere "egia argitara ateratzeko" itxaropena agertu du Apasos elkarteak. Elkarteak azaldu duenez, R.R "bortxaketagatik kondenatu dute, in voce, ezohiko epai batean, sexu erasoa zenbateraino den larria eta frogatua azalerazten duena".

Udalaren kontrako salaketa

Apasos elkarteak, gainera, beste behin ere salatu nahi du Gasteizko udal gobernuak txakurtegiko sexu abusuen inguruan hartu duen jarrera. "Gaur egun ona da gogoratzeko asko tematu behar izan ginela Gorka Urtaranen gobernu taldeak bortxatzailea Apasoseko emakume boluntarioengandik urrundu zuen arte. Bada garaia salatzeko, gainera, udal gobernutik salaketa jarri duten emakumeak isilarazten saiatu direla, eta auzitegietan borrokatzen jarraitzen dutela, emakumeak eta Apasos Armentiako txakurtegitik botatzeko", nabarmendu dute.

"Armentiako txakurtegian gertatutako guztia, gaur zigortu duten gizonaren aurkako sexu abusuen, umiliazioen eta irainen salaketan du jatorria", gogoratu du Apasos elkarteak, eta gaineratu dute sexu erasoengatik zigortu duten funtzionarioaren jokabidearen berri izan zutela udaleko arduradunek, "eta salaketa jarri zuten biktimei laguntzeko betebeharra alde batera" utzi zutela. "Horren froga da Gorka Urtaranen alkateordea eta eskuineko eskua, Iñaki Gurtubairi prebarikazioa leporatzen diotela, eta epaitegietan ikertua izaten ari dela horregatik".


Monterronetik hamaika agertokitara, abian da Neomak-en bira

Irati Gutierrez, Amets Ormaetxea eta Leire Etxezarreta arrasatearrak tartean diren Neomak taldeak Laudion ekin zion oholtza gaineko bideari maiatzean. Arrasateko sanjuanetan ere entzun ahal izan ziren trikiti eta pandero hotsak; mukuru bete zen Monterron parkea. Beste hamaika agertokitara igoko dira datozen hilabeteetan.

"Etxean jotzea beti da berezia" zioen Leire Etxezarreta Neomak taldeko trikitilari eta pandero-joleak Igo Autobesera! irratsaioan Sanjuan jaietan eskaini behar zuten kontzertuaren bezperan. Eta ekainaren 24ko Monterron parkeko irudiak ikusita, hala behar zuen izan; jende andana batu zen zazpikotearen emanaldia ikusteko San Juan egunean. Hona bertan izan zen herritar batek jasotako irudiak.

Plazaz plaza

Arrasatekoa ez zen birako lehen kontzertua izan; Laudion ekin zioten bideari maiatzaren 20an, eta Azkoitian, Aian, Andoainen zein Bilbon beren doinuak jendaurrean aurkeztuta heldu ziren Debagoienera. Tartean, baita urtarrilean bideoklip eta guzti aurkeztu zuten Ilargi berriak kanta ere.

Uda betea dute aurretik. Olaberrian eta Diman aritu dira Sanjuanetatik, eta datozen bi hilabeteetan Euskal Herriko txoko ezberdinetan joko dute, baita Aragoin, Katalunian eta Galizian ere. Akordeak saioan adierazi bezala, euskal tradizioa molde berrietatik zabalduz. Hona uztailerako eta abuzturako aurreikusita dituzten kontzertuak:

Uztailak 15 - Boltaña (Aragoi)

Uztailak 29 - Hernani (Gipuzkoa)

Abuztuak 6 - Mutriku (Gipuzkoa)

Abuztuak 8 - Gasteiz (Araba)

Abuztuak 10 - Berastegi (Gipuzkoa)

Abuztuak 13 - Llanars (Katalunia)

Abuztuak 15 - Amurrio (Araba)

Abuztuak 16 - Burlata (Nafarroa)

Abuztuak 20 - Moeche (Galizia)


«Ez zegoen ondo ikusia nik gizonezko bati itzala egitea»

Bidania-Goiatzen bizi da Loreto Fernandez Imaz musikari donostiarra; umetan pianoko ikasketak egin eta gero, pianoa ez zela berea eta organoa ikasten hasi zen; gizonen munduan sartu zen.

Loreto Fernandez Imaz (Donostia, 1956) organo eta klabezin jotzailea da. Bizitza osoa eman dio musikari eta horretan jarraitzen du. Sari ugari jasoa da, eta urte luzez irakasle lanak egin dituena. Gipuzkoan «oso aberatsak gara» dio organoez hizketan, eta «oso instrumentu ederrak ditugu», azpimarratu du.

Nor dela esango zenuke Loreto Fernandez Imaz?

Musikaria bai, hori bai. Lan handia egin duena bere bizitza osoan, eta oraindik ere hor jarraitzen duena. Lan asko egin dut irakaskuntzan. Mundu zabalean ditut nire ikasle izan diren asko eta asko, eta oso gustura egindako lana izan da. Niri lanarekin loteria tokatu zaidala esaten dut. Oso ikasle interesgarriak izan ditut, gaur egun profesional handiak direnak, eta horrek asko betetzen nau.

Ez zara edozein.

Eguneroko lana egin dut, eta borroka ere asko egin behar izan dut. Musika oso zaila da bizitzeko eta gogorra da, baina, aldi berean, hain da handia jasotzen duzuna eta pozgarria, merezi duela.

Nolatan hasi zinen umetan musika ikasten?

Donostiarra naiz, eta zentroan bizi nintzen. Lehen ikastola esperimentaletara joan nintzen; andereño Karmele Esnalekin ibili nintzen Artzain Onaren Katedralean. Gurasoek ez zekiten euskaraz, baina guk euskaraz hitz egitea nahi zuten, eta Artzain Onatik gertu zegoen kontserbatorioa. Garai hartan kontserbatorioa oso merkea zen, eta denbora gehiago lanean pasatzeko kontserbatoriora apuntatu ninduten.

Zenbat urte zenituen?

Zazpi. Oso erraza egin zitzaidan eta polita. Ikastolan ere asko abesten genuen, eta kontserbatorioan ere solfeoan abestu eta abestu aritzen ginen. Pentsatu gabe jarraitu nuen. Zortzirekin jada pianoa ikasten hasi nintzen, baina gero egia da etxean ez nuela eduki piano bat laugarren ikasturtera arte. Nire maisua zenak erosi zuen piano bat, eta alokairuan utzi zigun. Familian dirurik ez zegoen, eta orduan berak erosi zuen pianoa.

Jada zerbait ikusiko zizun.

Bada ikusiko zuen. Erraztasun pixka bat neukala edo. Ni oso gustura aritzen nintzen, eta horrela jarraitu nuen karrera osoan. Batzuetan aitak eramaten ninduen ikastolatik korrika kontserbatoriora, eta tarteka esaten zidan konturatu gabe ari nintzela karrera egiten. Eta horrek bai ematen zidan amorrua. Nola konturatu gabe? Baina gaur egun ikusita, egia da, arrazoia zeukan. Kasik urte haietan konturatu gabe egin nuen.

«Musika oso zaila da bizitzeko eta gogorra da, baina, aldi berean, hain da handia jasotzen duzuna eta pozgarria; merezi du»

Garbi izan zenuen pianoa ikasi nahi zenuela edo hori tokatu zen?

Ni tematu nintzen pianoa nahi nuela, eta hori bukatu nuen lehendabiziko karrera bezala. Nahiko gaztea nintzen, eta gero kanpora atera nintzen: Bartzelona, Bordele... Hor konturatu nintzen pianistaizatea ez zela nire asmoa. Sari guztiak jaso nituen, baina...

Ez zintuen betetzen behar beste?

Ikusten nuen banituela zulo batzuk, eta Donostian bai, lehendabizikoa, baina mundura ateratzen zara, eta hori beste film bat da. Orduan pianoa uztea erabaki nuen.

Zenbat urterekin?

20 urterekin. Oso konplikatua da, baina bide hori ez nuela jarraitu behar erabaki nuen.

Eta organorako jauzia egin zenuen?

Hutsune bat utzi nuen nire barruan. Aitak ingelesa edo ikasteko eskatu zidan behintzat. Bat-batean ezer gabe geratu nintzen. Baina jarraian hasi nintzen organoarekin Baionan, eta hala, beste zortzi urte. Pianoko karrera hamar urtekoa bada, gero beste zortzi urte organoarekin. Aldi berean, oso kuxkuxeroa eta saltsera izan naiz, edo bihurria.

Ez zara geldirik egotekoa.

Hori da. Klabezina. Eta hori zer da? Garai hartan hasi zen pixka bat errekuperatzen musika barrokoa. Hemen Donostian edo Euskal Herrian ez zegoen klabezinik, baina ikastaroak egiten hasi nintzen; bai Europa aldera edota baita Espainia aldera ere. Udako ikastaroak-eta izaten ziren. Organoarekin jarraitzen nuen, eta pixkanaka kontserbatorioan sartu nintzen irakasle moduan solfeoa irakasteko. Aldez aurretik, lau urtez Alegian ere aritu nintzen solfeoa irakasten.

Nolatan jaso zenuen Alegian irakasle izateko eskaintza?

Nire ama lana egiteaz aparte beti zegoen elizan sartuta, eta bere apaizaren lagunen baten galdera izango zen. Ea prest egongo ote nintzen irakasle moduan lanera joateko. Etxean ematen nituen pianoko banakako klaseak, baina halako talde bat ez. 35 bat gazte ziren Alegian nirekin ikasten aritu zirenak, eta oso jatorrak guztiak. Kontserbatorioan libre bezala aurkezten ziren azterketetara, eta denek oso ondo gainditu zuten.

Nolako esperientzia izan zen lau urtez Alegian lanean aritzearena?

Primerakoa. Uste dut astean hiru aldiz etortzen nintzela Donostiatik nire Seiscientos zaharrarekin. Oso pozik. 20-21 urte izango nituen orduan. Gero jada oposizioak atera ziren Donostiako kontserbatorioan solfeoko lanpostu baterako, eta aurkeztu egin nintzen. Postua lortu nuen, eta Alegiako lana utzi egin nuen. Egunero egin behar nuen lana, eta lan gogorra zen gainera.

Esan behar da zu organo eta klabezin jotzailea zarela. Baionan hasi zenituen ikasketak eta asko mugitu zinen.

Astero joaten nintzen Baionara, nahiz eta Donostian lan egin. Behin Baionako ikasketak gainditu nituenean, ez dakit nola esan, baina urrezko domina edo lortu nuen, eta baita Baionako hiribilduko hobekuntza ikasketetako saria, eta handik Tolosara —Frantzia— pasa nintzen, Lyonen zegoen berez goi mailako kontserbatorioa, baina organoaren departamentua Tolosan zegoen kokatuta. Tolosa organoen aldetik zoragarria da. Organo pila bat ditu: ederrak, estilo guztietakoak,... momentu hartan organoaren tokirik garrantzitsuena zen. Bertan oso maisu garrantzitsuekin egin nuen lana. Zortea izan dut alde horretatik, eta beti izan ditut oso maisu onak. Hor jarraitu nuen, eta behin Baionako ikasketak amaituta, epaimahaian zegoen batek esan zidan, han zortzi urte emanda, ea zenbat partitura egin nituen espainiar musikarenak; zer erantzun ez nekiela geratu nintzen. Ez neukan ezta bat bera ere eginda. Gustatu edo ez, beti beste aldeko organo jotzailea izango nintzela esan zidan, eta ahaleginak egin beharko nituela. Montserrat Torrent famatuaren berri izan nuen, eta gaur egun oraindik ere jotzen du, bere 96 urterekin, bada korrika berarengana joan nintzen. Orduan hamabostean behin Tolosara eta beste hamabostean behin Bartzelonara joaten nintzen.

Gero ezagutu nuen nire bizitzan oso garrantzi handia izan duen maisu handi bat: Michael Radulescu. Donostian ezagutu nuen. Udako Hamabostaldiaren barruan organo erromantikoaren inguruan ikastaroan. Handik urteak eta urteak jarraitu nion. Ez naiz inoiz gelditu, beti hemendik hara, eta beti ikasten. Oso polita da mundu hau, oso aberatsa eta ez da inoiz bukatzen.

«Mundu zabalean ditut nire ikasle izan diren asko; oso gustura egindako lana izan da»

Oraindik ikasten ari zara?

Noski. Gelditu gabe eta bukatu gabe.

Zure beste espezialitatea klabezina da.

Kontserbatorioan solfeoan hasi nintzenean, lana izugarria zen, eta era berean Donostiako Barroko Taldea zuzentzen nuen, Bartzelonarako eta Tolosarako bidaiak, ikasi,... Bizitza oso gogorra zen. Pare bat urtez eszedentzia hartzea erabaki nuen, klabezinaren plaza aterako zela jakin nuenean. Ikastaroetan-eta nenbilen, eta solfeoko irakaskuntza gelditu nuen titulua Zaragozan ateratzeko. Postu horretara aurkeztu nintzen, eta hori jada katedra zen. Solfeokoa katedradunaren laguntzaile postua zen.

Katedraduna zara.

Katedraduna izan naiz; orain, katedratiko emeritua esaten dena naiz. Klabikorda, klabezina eta baxu jarraituaren katedraduna naiz.

Eta zein berezitasun dute instrumentu horiek?

Musika barrokoa egiteko ezinbestekoak dira. Pianoa ez zen existitzen. Ez XVII. mendean ezta XVIII. mendean ere. Esaterako, orkestra batean sartuta, teklazko instrumentua edo klabezina edo organo positibo txiki bat beti erabili da laguntzeko; ahotsekin edo sokarekin. Hor mugitu naiz. Eta Musikenen sartu nintzenean organoarekin egin nuen lana, baina baxu jarraituaren irakasgaian. Laguntzeko baxu bat da zifra batekin, eta zuk armonia errealizatu egiten duzu teklatan. Beste mundu polit-polita da. Klabezina piano txiki baten modukoa da, hori bai, isatsa du. Baina berez piano batekin ez du zerikusirik, bakarrik teklak dituela. Bost zortzidun bakarrik ditu, eta pianoan baditugu zazpi-zortzi zortzidun. Eta barruko mekanismoan, berriz, gitarra batekin edo harpa batekin izan dezake zerikusia.

Antzinako musikaren zalea zara.

Noski. Lan pila bat egin dut XVI. mendetik gaur eguneraino. Hemen ditugun organoak erromantikoak dira gehienak, baina Gaztela aldean adibidez ez daukate horrelako organorik. Horiek, XVII. eta XVIII. mendekoak dira. Eta klabezinaren ganbara musikaren munduan asko-asko mugitu naiz.

Eta nondik datorkizu zaletasun hau?

Familian ez zegoen musikaririk. Hori bai, ez zidaten oztoporik jarri.

Babestua sentitu zinen?

Bai, eta badakit arrazoia. Aita behartua sentitu zen ikasketak egiterako garaian, eta orduan, bere seme-alabekin ez zuen nahi hori gertatzerik. Askatasuna izan nuen. Batxilergoa bukatuta unibertsitatean ez nuela jarraituko ikusi zuenean, orduan erosi zidan piano bat. Baina jada pianoko karrera bukatuta neukan.

Irakasle lanak egin dituzu urte askoan. Gustuko lana zenuen?

Oso gustuko lana nuen. Pila bat gustatu zait irakastea. Ikasle zoragarriak izan ditut, hau da, irakasle batek nahiko lituzkeenak. Interesarekin eta lana egiten zutenak. Ez behartuta, eta denak gustura. Batzuk gaitasun gehiago, beste batzuk gutxiago... baina bakoitzari bere neurrian, ahal izan dudan guztia ateratzen saiatzen nintzen eta ahal nuen guztian laguntzen. Hori oso polita da. Niri egokitu zitzaizkidan irakasleak oso eskuzabalak izan ziren nirekin eta hori ere transmititu zidaten, eta ni ere ahalegindu naiz ikasleekin eskuzabala izaten.

Eskertu dizute?

Oraindik ere harreman pila bat mantentzen ditut ikasle pila batekin. Agian nire klasetik orain dela hogei urte pasa ziren ikasleekin. Oso bizitza polita izan da alde horretatik. Eta nire ikasleak hortik ikustean asko betetzen nau. Askotan esan dut nire lanarekin loteria egokitu zaidala; eduki dudan lanarekin eta jendearekin.

Erakunde edo talde askorekin ere egin duzu lana. Tartean Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin.

Hortik lan pila bat egin dut. 1982an kontserbatorioan sartu nintzenean lanean, urte hartan eratu zen Euskadiko Orkestra Sinfonikoa, beraz, batera hasi ginen; orain klabezinarekin, orain organo txiki batekin edo organo handiarekin... Lan pila bat egin dut orkestrarekin, eta asko ikasten da. Zuzendariak beti aldatzen dira-eta, baina estutasunak ere pasatzen dira.

Nolako estutasunak?

Orkestra batean, instrumentu sinfonikoek ohitura dute beraien artean egoteko, eta gehitzea edo gehikuntzak iristen direnean, hau da, klabezin jotzaile bat edo organo jotzaile bat, gehitze horiek molestatu egiten dute. Orduan, zentzu horretan, pixka bat deserosoa da batzuetan. Ez da gainera zure eguneroko lana, orduan, estutasunak pasatzen dira, eta batzuetean gogorrak gainera. Noski, irakaskuntza eta beste lanaldia mantendu behar duzu; aldaketak egin, beti presaka, beti ikasten... Ofizio estu-estua da. Eta Orkestrarekin bakarrik ez, adibidez, lan pila bat egin dut Capilla Peñafloridarekin. Bertako talde bokalarekin egin nuen XVI. mendeko polifonia, hamalau urtez. Lan hori ere oso polita izan zen. Musika hori zoragarria da. Hurrengo urtean kasualitatez 500 urte betetzen dira Antxieta azpeitiarra jaio zela, eta Azpeitian zerbait egingo dutela espero dut.

«Oso polita da mundu hau, oso aberatsa eta ez da inoiz bukatzen»

Eta tartean egoteko prest egongo zara?

Noski. Nola ez!

Organo edota klabezina joz mundu mailako hainbat eta hainbat jaialditan ere parte duzu.

Oso aberatsa da. Hemen taldean bai, baina hortik zehar gehiago ibili naiz bakarrik. Zentzu horretan pixka bat tristea da. Ez zait asko gustatzen bidaiatzea; izan ere, lanera banoa ez dakit turismoarekin uztartzen. Lanera noa, eta bakardadea nahiko tristea egiten zait.

Toki asko bisitatu dituzu lanari esker?

Bai. Eta lanik gabe, garai hartan, asko gustatzen zitzaidan bidaiatzea, eta askoz ere erosoagoa zen. Ez zegoen turismoaren boom-ik. Asko mugitzen ginen, eta diruak ere beste era batera irauten zuen.

Kontzertu bila ibili behar izan duzu edo gonbidapenak jasotzen dituzu?

Ez dut inoiz neure burua eskaini. Beti deitu egiten ninduten. Baten batek esan duelako nire izena... Nire bizitzan nahikoa lan eduki dut, eta ez dut izan neure burua saltzeko beharrik. Nahikoa nuen neukanarekin.

Denbora asko pasa izan duzu etxetik kanpo?

Ez. Dena izan da joan eta etorri. Joan, prestatu, jo eta buelta.

Sari mordo bat ere jasoa zara zure ibilbidean. Zer esan nahi dute sariek zuretzat?

Bada ez asko. Zuk badakizu nor zaren. Bizitza horrela dago egina, eta zer egingo diogu, baina ez diot garrantzia handirik ematen.

Baina ez dituzu gustura jaso sari horiek?

Bai, nola ez. Ez zait neure buruari loreak botatzea gustatzen. Asko betetzen nau eguneroko lanak, eta lana prestutasunez eta zintzo egiten saiatzen naiz. Hori bai, orokortasuneko betetasun horrek arriskua du. Sabaian jotzea da hori. Sariarekin ez duzu zeure burua engainatu behar, eta lanean jarraitu behar da. Beti aurrera eta ikasten, eta beti hobetzen. Hori da polita.

Kultura munduko eragilea zara. Beste zenbait alorretan baino gutxiago baloratua edo goraipatua sentitzen zara?

Argi daukat, nire garaian, oztopoak izan nituela. Alde batetik, emakumea izateagatik. Organo mundua gizonezkoena da guztiz, eta gaur egun oraindik ere bai; agian pixka bat gutxiago. Adibidez, Lyonen, lehen goraipatu moduan sartu nintzen; goi mailako kontserbatorioa da Frantziakoa, eta inork ez zidan ezta beka bat ere eman. Babestua sentitu naiz? Ezta pentsatu ere. Aldundiko beka bat eskatu nuenean, esan zidaten, bertako epaimahaiko batek esan zuela «honek gauza asko egiten ditu eta...».

Gizonezkoa izan bazina emango zizutela uste duzu?

Agian bai. Eta Euskadiko Orkestra hasi zenean, lehenengo zuzendari titularra Enrique Jorda izan zen, eta jada heldua zen, eta gerra garaian nire osaba baten kide izan zen. Erbesteratuak izan ziren Eresoinka koruarekin, eta hor ibili ziren Paris aldean eta Belgikan... Orduan, nire osabari eskatu nion zita bat egiteko Jordarekin, orkestra zuzendari izateko ikasketak egin nahi nituelako. Hitzordua jarri genuen eta bi minututan bukatu zen.

«Gizonezkoak ziren denak, eta era berean apaizen mundua»

Zergatik?

Erantzuna izan zen: «Nahiko gogorra da gizonezko batentzat, bada pentsa emakumezko batentzat...». Eta hor bukatu zen dena. Eta beti gelditu naiz pena horrekin. Horrela ziren urte haiek eta boladak, eta horrela doa historia pixkanaka.

Zure adina kontuan izanda, nolakoa izan zen gizonen munduan sartzea?

Oso gogorra. Dena gizonen mundua zen, eta denak ni baino helduagoak. Garai hartako organo jotzailea Jose Manuel Azkue zen, esaterako. Gizonezkoak ziren denak, eta era berean apaizen mundua zen. Orduan, askotan entzun behar izan nuen nik jo behar nuena klabezina zela.

Onartzen zintuzten?

Ez zidaten uzten organoa jotzen. Ez zegoen ondo ikusia nik gizonezko bati itzala egitea. Argi eta garbi esanda. Badakit oso gogorra dela hau esatea, baina errealitatea da. Nire azalean bizitu dut dudarik gabe.

Baina burugogorra izan zu.

Bai. Aurrera egin dut, jo eta ke, eta jo eta ke. Eta agian, hemen askoz ere gutxiago jo dut organoa kanpoan baino. Inor ez da profeta bere herrian. eta gainera emakumea nintzen. Deitzen ninduten Bartzelonan, Andaluzian edo Gaztelan jotzeko, eta hemen ez didate utzi ere egin.

Urteekin aldatzen joan da egoera?

Orain emakume gehiago gara. Beste belaunaldi bat da. Pixka bat agian hobetu da, baina oraindik lan izugarria dago egiteko.

Gizonen mundua izaten jarraitzen du?

Bai, bai. Eta eliza dago hor.

Organoak elizetan daude.

Hori da. Eta hasi da zerbait aldatzen baina badago zer egina.

Eta ikasle berriek, gazteek, aukeratzen dute organoa?

Bai, dudarik gabe badago etorkizuna. Oso mundu erakargarria da. Ez da bukatzen, eta ez daude bi instrumentu berdinak. Beti da aberatsa. Eta edonor hurbiltzen dela harrapatu egiten du organoak.

Baina organo bat etxean izatea ia ezinezkoa da. Nola ikasten da organo bat jotzen?

Elizetan. Nire lehendabiziko urteetan, Frantzian ikusita, eliza batean ikasten nuen, eta ordaindu egiten nuen. Organo jotzailea bazegoenez, eta igandero mezatan egon nahi ez nuenez, ordaindu egiten nuen eta listo. Eliza hutsik egoteko 08:00etan joaten nintzen. Jesuitetan bai egon nintzen lanean, etxean gezurrezko organo bat eduki ahal izateko; tuturik gabea.

Baliagarria da ikasteko?

Baliagarria eta pixka bat penagarria ere bai. Musikariak aberatsak ez gara, eta tutudun organo batek diru asko balio du.

Esan ohi da ez dela erraza musikatik bizitzea. Zuk lortu duzu?

Bai, eta ondo bizi izan naiz. Hori bai, soldata finko bat eduki ahal izateko klaseak eman behar izan ditut. Oso gustura egin dut irakasle lan hori, eta gero gainerako kontzertuak estra bat izan dira instrumentuak erosteko; bai klabezina, bai laguntzeko organo txiki positiboa... enkarguzko instrumentuak dira, eta oso garestiak. Aberatsak ez gara izango inoiz, bakarrik espirituan.

Donostiarra zara, eta egun Bidania-Goiatzen bizi zara. Nolatan?

Erretiroa hartzeko aukera izan nuen, eta pentsatu nuen, jada, Donostian ez nuela tokirik. Nire Donostia, hau da, txikitatik ezagutu dudanak eta gaur egungoak ez dute zerikusirik. Guztiz aldatu da. Lehen hiri normal bat zen, eta zure auzoan denetarik zegoen. Bat-batean, dena turismoari begirakoa da, eta bakarrik multinazionalak,... eta etxetik atera eta 50 japoniar, Alde Zaharra ere aldatu da, eta haizea hartzeko zer egin behar dut? Jada ez zen nire Donostia. Lana bukatu nuenez, eta ez nuenez egunero bertan egon behar, naturara isiltasunaren eta bakearen bila atera nintzen. Etxe bat bilatzen hasi nintzen eta isiltasuna nahi nuen, eta ez da erraza Gipuzkoan.

Eta Goiatzen aurkitu zenuen?

Bai. Aldaketa egin nuen, Donostiako etxea saldu eta hemengoa erosi.

Ondo bizitzen da?

Oso ondo. Kasualitatez hiru urte daramatzat eta pandemiarekin bi urte pixka bat arraroak izan dira, baina primeran bizi naiz. Oso pozik nago. Lasaitasuna, bakea, isiltasuna ematen dizkit; haize garbia. Hiru negu bakarrik pasa ditut, eta hiru neguak oso ezberdinak izan dira. Orain, udazkenean gaudela, egunero sumatzen duzu koloreen aldaketa, eta udaberrian alderantziz. Ez da hiri batean bezala.

Irakasle lanetik erretiroa hartu duzu. Musikari batek erretiroa hartzen du?

Hori nire bizitzarekin joango da. Oraindik irakaskuntzan banago. Udan astebeteko ikastaro bat egiten dut Burgos aldean, eta hori ere prestatu behar da. Urtero Burgosen nazio mailako lehiaketa bat egiten da, eta bertan epaimahaian nago. Organoak zaharberritzeko elizbarrutiko batzordean ere banago, eta bilerak direla, organoetara bisitak... Batean ez bada bestean nago. Musika ez da bukatzen, eta hor jarraituko dut. Ez dakit noiz arte.


Asteburu benetan oparoa Azkoitri triatloi taldeko kideentzat

Joan den larunbatean, emakumeen triatloi herrikoia ospatu zen, eta igandean, berriz, distantzia olinpikoko triatloia. Azken proba horretan, gainera, Gipuzkoako eta Euskadiko txapelketak jokatu ziren distantzia olinpikoan (1,5 km -40 km - 10 km).

Asteburu benetan oparoa Azkoitri triatloi taldeko kideentzat. Donostian jokatu dituzte asteburuan probak, eta emaitza onak lortu dituzte. Larunbatean, Azkoitri triatloi taldeko Desiree Odriozolak eta Maider Oteizak Donostiako Triatloian (300 metro - 8 kilometro - 2 kilometro) parte hartu zuten. Igandean, berriz, Donostiako Triatloia (1,5 kilometro - 40 kilometro - 10 kilometro) jokatu zen, eta egun oparoa izan zen Azkoitrirentzat. Distantzia olinpikoko Euskadiko eta Gipuzkoako txapelketa izan zen, eta gure taldeko hainbat kidek emaitza bikainak lortu zituzten.

Hona hemen igandeko txapelketetan azkoitiarrek lortutako emaitzak:

Gipuzkoako Txapelketako emaitzak:

Maialen Azpiazuk zilarrezko domina lortu zuen absolutuen mailan.

Haritz Iturzaetak urrea lortu zuen junior mailan

Aitor Sotilek zilarrezko domina lortu zuen beteranoen lehen mailan.

Jose Antonio Circujanok zilarrezko domina lortu zuen beteranoen bigarren mailan.

Vanessa Cerrajerok brontzezko domina lortu zuen beteranoen lehen mailan.

Azkoitri aurrena izan zen taldekako sailkapenean, Iturzaetaren, Sotilen eta Albizuren lanari esker.

Euskadiko Txapelketako emaitzak:

Haritz Iturzaetak urrez lortu zuen junior mailan.

Aitor Sotileko zilarrezko domina lortu zuen beteranoen lehen mailan.

Jose Antonio Circujanok zilarrezko domina lortu zuen beteranoen bigarren mailan.

Azkoitrik brontzezko domina lortu zuen taldekako sailkapenean, Iturzaetaren, Sotilen eta Albizuren lanari esker.

Hona hemen zapatuko sailkapenak.

Hona hemen igandeko sailkapenak.

Argazki gehiago, berriz, taldearen sare sozialetan ikus daitezke.


"Europako 55-59 adin arteko Duatloi Txapelketa lortzea kosta egin da. Poz handia da"

Juan Luis Maiza Begiristainek Bilbon jokatutako Europako Txapelketa irabazi zuen, bere adin tartean, madrildar baten eta austriar baten aurretik

Lortutakoarengatik "oso pozik" dago etxarriarra eta apirilean Ibizan jokatuko den Munduko Txapelketan aritzeko txartela lortu du, Peio Bergara Sakana Triatloi Taldeko taldekidearekin batera. Hori izango da hurrengo helburu garrantzitsua, etxarriarra ez delako geldi egoteko horietakoa.


Karabel auzoko jaiak

Karabelgo jaiak iraileko hirugarren asteburuan ospatuko dira.


Osasun sailburuari gutun irekia

Irakurle maitea, pentsa ezazu: EAEko herritarra zara eta Osakidetza da zure osasun zerbitzu publikoa. Guztiona. Pentsa egunen batean bezeroen arreta gunera joaten zarela, zure historia klinikoa eskatzera, eta zure medikua ez den osasun langile baten oharrak topatzen dituzula, ofiziala ez den hizkuntza batean (ingelesez), zurekin inolako harremanik ez duen batek idatzita, euskaldunen aurka. Zur eta lur geratuko zinateke, ziurrenik. Beharbada, haserre.

Ba hori da, gutxi gorabehera, niri gertaturikoa. Arrasateko Ospitaleko anestesista bat paziente baten historia klinikoan sartu da, bere baimenik gabe, pazienteak jakin gabe, bere onespenik gabe. Ez behin bakarrik, baizik eta hiru aldiz. Eta zera dio: “Dear colleagues: If you hate spanish, please write your patients records in english because some of us do not”. Dokumentu publiko batean, Osakidetzaren logoarekin eta, aldi berean, pazientearen jabegoa den dokumentu batean. Hau da, hala gure lankideen nola pazientearen aurrean, euskaraz idaztea gaztelania eta espainiarrak gorrotatzea dela adierazi eta, hori gutxi ez balitz bezala, euskaraz ez idazteko agindu. Euskal Herrian euskara ez erabiltzeko eta, aldiz, bertakoa eta ofiziala ez den hizkuntza bat erabili behar dela adieraziz.

Aurrerantzean, Debagoieneko erabiltzaile euskaldunak ez dira lasai joango anestesiologia zerbitzura, jakinda euskaldunak izateagatik jasan ditzaketen tratua eta irainak

Atera kontuak. Zer nolako ondoeza, ezinegona, kezka, ardura txarra, gogo eskasa eta beldurra. Euskal Herrian euskaraz lan egiteagatik, mehatxatuta izatea. Seguru ez egotea. Zer izango da hurrengoa? Jipoituko gaituzte? Gure aurka etorriko dira? Bitartean, aipaturiko langileak ospitalean jarraitzen du, inpunitate osoz, euskaldunok beldur batean gaudenean. Debagoieneko ESIko zuzendaritzari eta Osakidetzako zuzendaritzari dagokie neurriak hartzea. Aurrerantzean, Debagoieneko erabiltzaile euskaldunak ez dira lasai joango anestesiologia zerbitzura, jakinda euskaldunak izateagatik jasan ditzaketen tratua eta irainak. Hori esan didate behintzat paziente batzuek. Osakidetzako mediku eta erizainak ez dira ausartuko, badaezpada, auzi hau ez bada konpontzen.

Hala eta guztiz ere, badago aukera aurrerapausoak emateko eta hobekuntzarako. Osakidetzaren irudi korporatiboa sustatzeko eta gizartearen kohesiorako tresna egiteko. Eta horregatik bidaltzen diot gutun ireki hau Euskal Autonomia Erkidegoko Osasun sailburuari. Kontuan hartuko duelakoan.

Osasun langileen kode etikoa aldatu behar da nahitaez, paziente euskaldunekiko jarrerak errespetuzkoak izan daitezen

Osasun langileen kode etikoa aldatu behar da nahitaez, paziente euskaldunekiko jarrerak errespetuzkoak izan daitezen. Osasun langileen lehentasunezko hizkuntza ere errespetatua izan dadin, bi hizkuntza ofizialetan lan egin dezagun inolako inposaketarik gabe. Mehatxurik gabe. Dokumentazio klinikoa euskaraz zein gaztelaniaz sortu dezagun, pazientearen lehentasunen eta beharren arabera. Erakunde osoan, ESI guztietan.

Bada garaia langileen harrera protokoloak eguneratzeko, etorriko diren langile berriek jakin dezaten nora eta zertara datozen. Paziente euskaldunak artatu beharko dituztela eta, noizean behin, gero eta gehiago, ohar klinikoak euskaraz idatzita topatuko dituztela kontuan har dezaten. Ez da asko eskatzea.

Osakidetzaren zuzendaritzak adierazpen publikoa zor digu, bai paziente euskaldunei bai langile euskaldunei

Horregatik zuzentzen naiz zuregana, Osasun sailburuarengana. Osakidetzaren zuzendaritzak adierazpen publikoa zor digu, bai paziente euskaldunei bai langile euskaldunei, zeren eta, oraindik orain, ezin dugu lasaitasunez euskaraz hitz egin ezta euskaraz idatzi ere. Zeren eta, oraindik ere, euskararen erabilera gorrotoarekin lotzen duten horiek, euskaraz lanik ez egiteko exijitzen diguten horiek, gure artean dabiltzalako, libre eta lasai, inpunitate osoz.

Kode etikoa aldatu, mesedez. Harrera protokoloak aldatu, mesedez. Paziente eta langile euskaldunen eskubideak kontuan izan, mesedez. Zure eta Osakidetzaren adierazpen publikoaren zain, eta itxaropen haundiz, idazten dizut gutun ireki hau.

Aitor Montes Lasarte, Osakidetzako medikua


Oraindino akordiorik ez Alconzan

Joan den barikuan, hilaren 18an, Alconzako langileen ordezkariek Norgestion enpresagaz batu ziren Irizar Taldeak proposatutako enplegu erregulazioko espedientearen (EEE) inguruan akordio batera iristeko; halere, ez zen adostasunik egon. "Irizarrek 38 langile kaleratzeko asmoarekin segitzen du", deitoratu dute greba mugagabean dauden langileek.

Berangoko Alconza lantegiko ardura duen Irizar Taldeak Norgestion enpresa kontratatu du enplegu erregulazioko espedientea bideratzeko. Hori horrela, greba mugagabean dauden langileen ordezkariak aipatutako enpresa horregaz batu ziren joan den barikuan, hilaren 18an, akordio batera iristeko asmoz. Halere, beharginek deitoratu dutenez, ez zen adostasunik egon: "Irizarrek EEEarekin jarraitu nahi du eta, ondorioz, 38 langile kaleratu".

Hori guztia dela eta, joan den otsailaren 28an greba mugagabeari ekin zioten langileek Irizar Taldeko zuzendaritzari eskatu diote eurakaz zuzen-zuzenean batzeko eta enpresaren bideragarritasuna bermatuko duen industria-plana garatzeko, betiere inor kaleratu beharrik gabe.


Udalak Merkataritza Bonoen II. kanpaina abiatuko du

Amasa-Villabonako udalak 2020ko bigarren merkataritza bonoen kanpaina abiatuko du abenduaren hasieran. Kanpaina honen helburua, herriko merkataritza establezimenduak laguntzea izango da, herritarrek urtero gabonen testuinguruan egiten diren erosketa bereziak herrian bertan egin ditzaten sustatuz.

Kasu honetan, ekainetik irailera luzatu zen kanpainan ez bezala, herriko merkataritza establezimendu guztiek parte hartu ahal izango dute bonoen kanpainan, baita elikagaiak saltzen dituzten dendak ere (harategiak, arraindegiak, fruta dendak...). Saltokiez gain, zerbitzuak eskaintzen dituzten establezimenduek ere parte hartu ahal izango dute: Ile apaindegiak, fisioterapiak etab.

Kanpaina honen oinarriak azaroaren 13an argitaratu ziren Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean: GAO Merkataritza bonoen II. kanpaina_Villabona

- Aurrekontua: Udalak 30.000 euroko aurrekontua ezarri du bonoetarako eta beste 2.000 euro kanpainako gastuetarako (diseinua, inprenta...).

- Establezimenduek bete beharreko baldintzak:

Amasa-Villabonan kokatutako establezimendua izatea.

Ekonomia-jardueren gaineko zergan alta emanda egotea 2020ko martxoaren 14a baino lehen.

Gizarte Segurantzarekiko eta Ogasunarekiko zerga-betebeharrak egunean izatea.

Villabonako Udalarekiko betebeharrak egunean izatea.

Diru-laguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13. artikuluaren 2. eta 3. zenbakietan adierazitako debeku-kausetako batean ere ez egotea.

ESTABLEZIMENDUEN IZEN-EMATEA

Epea: Azaroaren 16tik 23ra

Egin eta aurkeztu beharrekoa:

Formulario hau bete behar da: Bonoen formularioa

Ezarritako betekizunak betetzen direla bermatuko duen erantzukizunpeko adierazpena. Honekin, establezimenduak bete behar dituen baldintzak ofizioz eta zuzenean egiaztatzeko baimena emango dio udalari.

IFK edo IFZren kopia.

*Udalari ekimen honetan parte hartzeko establezimenduak bete behar dituen baldintzak ofizioz egiaztatzeko baimenik ematen ez bazaio, honako dokumentazioa aurkeztu beharko da:

Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergaren ziurtagiria (EJZ).

Gizarte Segurantzarekiko ordainketak egunean dituela egiaztatzen duen ziurtagiria.

Ogasunarekiko zerga-betebeharrak egunean dituela egiaztatzen duen ziurtagiria.

Eskabideak aurkeztu ondoren eta establezimenduek baldintza guztiak bete tzen dituztela egiaztatu ondoren, establezimenduak mezu elektroniko bat jasoko du udaleko ogasun sailetik eta bertan baieztatuko du kanpainarekin bat egiten duela. Ondoren, udalak onartutako establezimenduen zerrenda bere webgunean (villabona.eus) argitaratuko du.

KANPAINAREN EZAUGARRI NAGUSIAK

Bonoen ezaugarriak eta balioa:

Herritarrek 30 euro ordainduta, 50 euroko balioa duen bono-txartel bat eskuratuko dute. Bono-txartel horretan, guztira 7 bono indibidual egongo dira: 10 euroko 3 bono, eta 5 euroko 4 bono. Beraz, Amasa-Villabonako Udalak bonu-txartel bakoitza 20 euroko kopuruarekin lagunduko du.

Establezimendu bakoitzak bere bono-txartelak izango ditu:

Bonu-txartel bakoitza saltoki edo zerbitzu bati dagokio. Hau da, establezimendu bakoitzak bere bono-txartel propioak izango ditu. Establezimendu batean bono-txartela eskuratu ezkero, bono horiek establezimendu horretan soilik erabili ahal izango dira.

Denda guztiek bonu-txartel kopuru bera jasoko dute, modu guztiz proportzionalean. Denda edo saltoki bakoitzari dagokion bonu-txartel kopurua, kanpainari atxikitako establezimendu-kopuruaren arabera zehaztuko da.

Establezimendu bakoitzean bono-txartel bakarra erosi ahal izango da.

Kanpainaren iraupena:

Bonuak ekimena hasten denetik (2020ko abenduaren lehen astetik) 2021eko urtarrilaren 5era bitartean edo amaitzen diren arte, erosi ahal izango dira. Epe hori igarotakoan, bonuak ondoriorik gabe geratuko dira.

Beste baldintza batzuk:

Erosketaren zenbatekoa bonoaren zenbatekoa baino txikiagoa bada, aldea ez da eskudirutan itzuliko. Bonoak ezingo dira eskudirutan trukatu, eta horien zenbatekoa ez da inolaz ere itzuliko. Bonua erosi ondoren ere ez da inolako trukerik onartuko.

ESTABLEZIMENDUEN BETEBEHARRAK

Kanpaina honetan parte hartuko duten establezimenduek konpromiso hauek hartuko dituzte:

Kanpainako informazio-materialak biltzea eta saltokian leku ikusgarri batean kokatzea.

Establezimenduan erabilitako bonuen egiazkotasuna egiaztatzea.

Udalak emandako erregistro papera betetzea. Bonu txartela eskuratu duen bezeroaren izen-abizenak, NAN zenbakia, saldutako bonuaren zenbakia eta sinadura adierazita: Bete beharreko fitxa udalak helaraziko die establezimenduei.

Jasotako bonoekin batera, bono bakoitzari dagokion erosketa-tiketa ere gorde beharko da.

Villabonako Udalari jakinaraztea establezimenduaren eskura jarritako bono-txartel guztiak saldu direla, baldin eta salmenta epea amaitu baino lehen saldu badira. Establezimenduaren titularrak «Bonuak agortuta» eranskailua establezimenduan ikusgai jarri beharko du.

Jatorrizko bonuak eta erosketa tiketak establezimenduan gordetzea, Udalak azken ordainketa egin arte.

Saltzeko epea amaitu ondoren, saldu gabeko bono-txartelak Udalari ematea.


Borja Doncel: "Adinkeriak pertsona nagusien osasun fisikoari, psikologikoari eta sozialari egiten die kalte"

Kontzeptu moduan lehen aldiz 1969an definitu zuten arren, gero eta gehiago entzuten da adinkeriaz, adinaren araberako diskriminazioaz. Borja Doncel erizainak fenomeno horren inguruko doktore tesia du egina eta adinkariaren jatorriaren eta eraginaren inguruko azalpenak eman ditu.


Elkartasun testuak antzeztu zituzten atzo, Azkoitiko plazan

Ongi Etorri Azkoitira elkartasun sareak Elkartasun besarkadak ekitaldia aurkeztu zuen atzo arratsaldean, Azkoitiko plazan. Mikrofono irekiekin aurrean jarri ziren herritarrak, olerki bidez errefuxiatuei Azkoitian ongi etorriak direla jakinarazteko. Adin guztietako herritarrak bertaratu ziren plazara. Bertsoak Eneritz Artetxeren eskutik iritsi ziren. [flickr_set id="72157659646004711"]


Imanol eta Iratz Urkizuk 'Mirotzak' kanta abestu dute ETB1eko 'Biba Zuek' programan

Ostiraleko saioan izan ziren aita-alabak Biba Zuek programan.

Imanol eta Iratz Urkizu aita-alabak ETB1eko Biba Zuek saioan izan ziren ostiralean, eta Benito Lertxundiren Mirotzak abestia kantatu zuten zuzenean.

Hona hemen bideoa:


LEKeko asteburuetako ekintzak bueltan dira!

LEKeko aste honetako post-a.

Asteburu honetako atsedenaren ondoren, bueltan dira LEKeko asteburuetako ekintzak. Aurreko post-aean komentatu genuen moduan, LH 3-6. mailako ikasleek erraketa kirolak eta esku pilota lantzen hasi ziren aurreko astean eta aste honetan ere horretan dihardute. Astean zeharreko saioei bukaera polit bat emateko asmoz, otsailaren 4an erraketa kirolen eta esku pilotaren topaketa bat ospatuko dugu, AKE elkartearekin elkarlanean, Musakolako kiroldegian. Urtarrilaren 25ean zabaldu genuen izen ematea eta gaur izango da ekintza honetan izena emateko azken eguna. Izena eman dutenak mezu bat jasoko dute zapatuko ekintzaren informazio guztiarekin. Hemen kartela.

Kirol egokituko ikasleen topaketa

LEKE kirol egokituko ikasleek ere herri kiroletako topaketa izango dute, Gipuzkoako herri kiroletako federazioarekin elkarlanean, Eskoriatzako Joseba Iñurrategi frontoian. 2023-ko lehen topaketa izango da eta ikasleak oso gogotsu daude herri kirol ezberdinak ezagutu, trebatu eta goiz atsegin bat pasatzeko. Hemen herri kirolen topaketaren kartela.

Eskolarteko boulder topaketa

Ekintza hauetaz aparte, igandean ere badago zer ospatu. Hala nola, otsailaren 5ean, Aretxabaletako Ibarra kiroldegian Gipuzkoako Eskolarteko Eskalada Boulder Topaketa gauzatuko da. 2006 – 2012. urteetan jaiotako haur-nerabeak bazarete, gonbidaturik zaudete eskalada topaketan parte hartzera. Azpimarratu beharra dago, eskalada aurretik inoiz praktikatu ez duten haur-nerabeek ere inongo arazorik gabe parte-hartu dezaketela, maila guztientzako boulder aukerak egongo baitira. Nola ez, opari zein diplomak ere egongo dira, beraz anima zaitezte!Hemen kartela.

12 ikastetxe 12 tontor

Dagoeneko zuetariko batzuk hasi zarete 12 ikastetxe 12 tontor ekimenarekin. Hasi zaizkigu tontorretako argazki batzuk heltzen eta espero dugu hemendik aurrera ere argazki asko jasotzea. Hemen daukazue ekimenaren inguruko informazio guztia. LEKetik, ekimen honetan parte hartzera animatzen zaituztegu. Koordinatzaileok eramango dugu ikasle bakoitzaren zenbaketa eta gogoratu, ekimenaren argazkiak bidaltzeko epea maiatzaren 29ra artekoa dela. Hemen dituzue argazkiak.

EKKO proiektua

Bukatzeko, EKKO proiektuaren berri eman nahi dizuegu. Nerabezaroan gertatzen diren arrisku portaerek lotura dute gizarte trebetasunetan dituzten gabeziekin eta hori azaleratu da azken urteotan ikasleekin egindako prebentzio esku hartzeetan. Horregatik oso komenigarritzat jotzen da gizarte trebetasunen garapena sustatzea eta horretarako EKKO (Eskola-Komunitatea-Kirola-Osasuna) proiektua martxan jarriko da elkarlanean: Arrasate herri eskola, Arizmendi ikastola, Leintz eskola kirola, Txatxilipurdi, San Juan De Dios eta Udala.

Elkarlan hau osatzeko familien parte hartzea ezinbestekoa dela uste dugu, familia baita beraien seme alaben trebetasun sozialetan eragin zuzena daukana. EKKO proiektuaren aurkezpena bihar, otsailak 2 izango da arratsaldeko 18:00etan KULTURATE-ko areto nagusian. Hemen daukazue informazio gehiago. Espero dugu zuen seme-alabak eskola kirolaz gozatzea eta hemendik aurrera ere horrela izatea.

GOZATU! KIROLAZ HEZI, KIROLAZ HAZI!


Covidaren kontrako txerto gehiago jasoko dituzte gehien txertatu duten erkidegoek

Hirugarren olatua eteteko, Espainiako Gobernuak ez duela konfinamendu osorik aurreikusten esan du Illa ministroak. Etxeratze ordua aurreratzea aztertzeko prest agertu da Illa ministroa.


Burujabetza aldarrikatu dute elkarrekin abestuz, Euskal Herria Baterak deituta

Besteak beste, dantza, musika eta pintura izan dira protagonistak hainbat plaza, kale eta txokotan. Hiru kanta abestu dituzte: "Gernikako arbola", "Txoria Txori" eta "Ikusi mendizaleak".


Eguraldi aldakorra asteburuan

Uztailetik abuztura pasako gara asteburu honetan, eta donostiar askok kalera ateratzeko asmoa izango dute. Eguraldia lagun izango al dute, ordea?

Larunbatean zerua hodeitsu egongo da, eta litekeena da zaparrada txikiak botatzea. Haizea ipar-mendebaldetik etorriko da, eta bolada gogorrak ere izango ditu. Gutxieneko tenperatura 15 gradukoa izango da, eta ez dira 20 gradutik pasako.

Igandean, goiz partean antzera jarraituko du eguraldiak: zeru hodeitsua, euri arinarekin. Arratsaldean, ordea, atertu egingo du eta hodeiak desagertzen joango dira. Ipar mendebaldeko haizea nagusituko da, eta tenperaturak berdin mantenduko dira.

Klima aldaketak beroa dakar

Nabarmendu beharra dago azken 50 urteetan Gipuzkoako tenperatura 1,2 gradu igo dela, klima aldaketaren ondorioz. Naturklimak egindako Gipuzkoako Klima Aldaketaren Eraginari eta Zaurgarritasunari buruzko txostenak adierazten duenez, 2020. urtearekin bukatu den hamarkada inoizko beroena izan da. Izan ere, duela 50 urte baino 30 egun bero gehiago izan ditugu.


Gizalegea dirulege bihurtu genuenekoa

Idiota moralak.

Ikusten ari ginenaren harridurak aspaldi bihurtu gintuen harri, erreakzionatzeko gai ez ginela, sinetsi ezinik posible izan daitekeen hainbeste traizio, eskrupulu falta, gezur gaizto, enpatia eza sideral eta behazun moral dirua tarteko. Eta daramagun martxan, ikusiko ditugunak. Hona joan zen asteko hiru albiste Espainiakoak, Madrilekoak zuzen esateko, Madrileko plutokraziarenak hobeto esanda. Bat: bertako bi banku handienen milaka lagun bizitzaren kontainerretara botatzeko erabakia, Caixabankeko Goirigolzarri presidentearen soldata-igoera lizunaren ostean. Bi: futbolaren eskandalua, konbentzituta eskandalu betikoa ez zegoela gainditzerik. Eta hiru, pastelari mistela eransteko: Madril autonomikoko presidentegai Ayusoren dirudunenganako amen-amen miserablea, gosearen ilaretan dauden milaka pertsonei agerikoei eta anonimoei subentzionatuak eta mantenituak deitzen dien bitartean (hozkia ematen du gaur bertan jakingo dugun emaitzan pentsatzeak).

Hori guztia, pandemia ostera ere gorenean dagoenean: izurriteak ekarritako beldurtearen erdian, lizunkeria diruzalea nagusi eta bihotza izozkailuan. Ez dakit pandemiak zerbait irakatsi digun: agian, ez dagoela zertan estresatu, lanak eta itomenak eta diruak ez dutela bizitza oso bat merezi. Zoaz, ordea, hitz goxo horiekin are aberatsagoak izatea beste helbururik ez duten aberatsei.

Norbert Bilbenyk, etikako katedratiko katalanak, El idiota moral izenburua eman zion Hannah Arendten gaizkiaren banalitatea kontzeptuaz idatzi zuen saiakerari. Gaizkiaren eta ongiaren artean bereizten ez dakienari deitzen dio Bilbenyk idiota morala, eta saiakerak totalitarismoaren portaera moralaz badihardu ere, kontzeptua aplikagarria da beste hainbat testuingurutan. Hara nola dirua beste etikarik ez duen neoliberalismoaren saloietan. Balbenyk dio idiota moral asko oso argiak direla. Halatsu dirua egitea beste helbururik ez dutenak: argiak direlako dakite, senez jakin ere, hobe dutela denborarik ez galtzea gaizkiaren eta ongiaren arteko lerdokerietan.

Laissez faire, laissez passer, l´argent va de lui même (utzi egiten, utzi pasatzen, dirua bere bidetik doa) zioten fisiokratek XVIII. mendean. Atzo, kontrolerako aukera guztiak estatuaren esku zeudenean, estatuaren kontrolik gabeko merkatu bat nahi zuten fisiokratek. Gaur, aldiz, estatuek kontrola nahiko balute ere, ez dute jada dirua kontrolatzeko gaitasunik, ez dakidalarik gaitasun falta hori ez ote den bihurtu diruari nahi duena egiten uzteko aitzakia perfektua.

Dirua bere bidetik doa. Erruz konplitzen ari da fisiokraten amets zaharra. Merkatua autonomoa dela sinetsarazi nahi digute. Autonomoa eta anonimoa. Urak errekan behera bezain natural bilatzen du diruak bere bidea. Nork dauka aginpiderik eurian, urte-sasoien erritmoan, naturaren edertasunean?

Behar izanez gero, aginpide hori ere lortuko du. Zein da, ez bada dirua, klima aldaketaren, pandemiaren kontrako txerto-banaketa diskriminatuaren edo basoen hondamendiaren erantzulea?

Merkatuak izen-abizenak ditu. Erantzukizunak ere, horixe: izen-abizenak ditu. Aurpegi jakinak. Baina hasi zaitez haien atzetik...

Hitzek badute txanponen antzik.

Eskuz esku dabiltza sosak, ahoz aho hitzak. Biak dira distiratsuak berritan; erabilerak, ordea, gastatu egiten ditu eta debaluatu. Espekulatu egiten dugu biekin, inflazioa ekarri, aberastu eta pobretu, zigortu eta saritu, maitasuna suspertu eta gorrotoa eragin... Harremanetarako balio dute biek, lagunak egiteko balio dute, baina baita elkar traizionatzeko ere. Saltzeko eta erosteko balio dute biek (jendea, ideiak, botoak...). Hitzek ere, sosek bezala, badakite zikinak izaten. Diruagatik esan ohi da ez duela usainik. Hitzek ere, halaxe. Biek hotsa ateratzen dute, biak entzuten ditugu: bakoitzak bere komunikazio-kodea du. Errespetua omen diogu hitzari (emandako hitzak sakratu fama du behintzat), baina erreberentzia diruari...

Luzaz jardun gaitezke antzekotasunak bilatzen, baina hobe tentuz, zeren hitza eta dirua, elkar hartzen dutenean, bikote maltzurra bihurtzen baitira: hitzaren manipulazioak eta diruaren lilurak bat egin dutenean etorri zaizkio hondamen handienak gizakiari.

Pecunia non olet esaten zuten klasikoek, diruak ez du usainik. Estolderiek usain txarra dute, baina han oretutako diruak, ez. Kristo osteko lehen mendeko Erroman, bainutegietako pixatokietan pixa ikaragarri pilatzen zen bertako asketan, eta larruginak huraxe baliatzen hasi ziren gernua ona delako abereen larrua zurratu eta ontzeko. Vespasiano enperadoreak zerga jarri zion arte bainutegietako pixari. Enperadorearen semeak, mizkina izan nonbait, nazkaz hartu zuen aitaren erabakia. Aitak urrezko moneta bat jarri zion sudurraren parean eta usaintzeko agindu. Semeak «non olet» esan zion. Aitak «pixatik zetorrek» erantzun.

Tximuak gara.

«Diruaren aurrean, denok gara dantza egiten dugun tximu», entzun nion behin arraun-kirolaren inguruko gizon bati telebistan, arraunlari bat traineru-klub batetik beste batera pasatu zelako. Iraindua sentitu nintzen. Pentsatu nahi dut irainduak sentituko zirela entzule arraunlari eta ez arraunlari asko ere. Gizonak eskubide osoa zuen eta du diren eta ez diren tximukeria guztiak egiteko diruaren aurrean, baina ez, inondik ere, tximu deitzeko kameren beste aldean geunden guztioi.

Irakurle, agian, nire erruz, telebistako tximu hura hasi zaizu xuxurlaka zure baitako telebistatik: hik ez al dionk inoiz gezurrik esan Ogasunari, uko egingo al dionk arotzak eskainitako zergarik gabeko ordainketari, ziurta dezakenk ez duala hire interesen alde jokatuko botere-klaseren bat lortzen badunk?

Ustel denak gainerakoak ere ustel direla uste, horra adagio ezagunaren txilin-buelta bat. Ez da inozoa, zera izango da, gizarte oso bat hondoratzen duen pozoia darama-eta miztoan! «Gutxi-askoan denok gara ustelak!», esan ohi dugu. Egia ez bada ere, egiatzat hartzen dugulako edo gezurra izanagatik ere hitzetik hortzera darabilgulako, azkenean irentsi egin dugu ustelkeria simaurra bezala dela ongarri: usteltzen gara, hartzitzen gara, etortzen da udaberria eta usteldutako eta hartzitutako oro berritzen du. Dirua, ordea, nahiz udaberrian zein negu gordinenean, va de lui même pixa-usainik gabe...


Gorka Artola: "Froga egitera gonbidatzen zaituztegu, prebentzio neurri bezala baheketa hau ezinbestekoa izan daitekeelako"

Gorka Artola alkateak adierazi du Udal baliabide guztiak jarri dituztela Osakidetzaren eskuetan baheketa masiboa egin ahal izateko, eta 13 eta 40 urte arteko bergararrak frogak egitera gonbidatu ditu. Hain zuzen baheketa horren helburua adin tarte horretako asintomatikoak detektatzea eta horiek, nahi barik, beste batzuk kutsatzea ekiditea dela nabarmendu du.


Aurten sagardoa, kopan

Beste urtebetez Sagardo egunak kultura eta ospakizuna ekarri du Konstituzio enparantzara. 5.000 lagunetik gora izan dira larunbatean. Giro aparta lagun bertaratu direnek sagardoaren kulturaren inguruan plazan bildutako eskaintza osoaz gozatu ahal izan dute, baita sektoreak ekoiztu dituen produktu berriak ere.

Sagardoa Route – Gipuzkoako Sagardogileen Elkarteko kide diren 38 sagardotegik hartu dute parte aurtengo ekitaldian. Beraiek izan dira 2021 uztak eskaini duena gerturatu direnei dastatzen emateaz arduratu direnak. Trikiti eta bertso doinuez lagunduta zerbitzatu dira 8.000 botila inguru, pintxoez lagunduta.

Aurten, lehenengo aldiz, kopan zerbitzatu da sagardoa, harridura sortuz herritarren artean. Antolatzaileen arabera, harrera ona eduki du aldaketak.


Medikuen Sindikatuak bertan behera utzi du greba, baina beste bat eginen du martxoan

Atzo berretsi zuten sindikatuko batzordeek Osasun departamentuarekin adostutako aurre-akordioa.

Otsailaren hasieran martxan jarri zuen greba bertan behera utzi du Medikuen sindikatuak. Ia jarraipenik ez zuen azken egunetan, baina Nafarroako Gobernuarekin negoziatzea lortu du elkarte ultrakontserbadoreak, baita soldata igoerak ere. "Gaur egun indarrean dagoen greba bertan behera utzi dugu, borondate onaren erakusgarri da, guk tratuaren gure zatia betetzen dugu eta orain Osasunak berea bete behar du”, adierazi du Alberto Perez Nafarroako Medikuen Sindikatuko idazkari nagusiak. Gobernuak eta Parlamentuak adostutako "konpromisoak beteko" dituztela bermatzeko martxoaren 15etik aurrera lanuztera deituko dituzte medikuak berriro.

Martxoko lanuzteekin, sindikatuak "Nafarroako Gobernuari eta Foru Parlamentuari presioa egiten zaiela bermatu" nahi du, "aurreakordio honetan hitzartu dutena benetan bete dezaten". Akordioak ez du gehiengoaren babesik momentuz parlamentuan.

Atzo bildu ziren sindikatuko kideak batzarretan aurre-akordioa berresteko. Bildutakoen bi herenaren babesarekin utzi dute greba bertan behera.