SAKABANAKETARI “EZ” ESAN DIOTE

Nafarroako PPk Iruñean duen egoitzaren aurrean 60 lagun bildu ziren, astelehenero bezala, sakabanaketa salatu eta euskal preso politikoek Euskal Herrian bizitzeko duten eskubidea aldarrikatzeko. Gerturatutakoek Euskal presoeta iheslariak herrira eta Dispertsioak hiltzen du lelodun bi pankarta zabaldu zituzten. Bestalde, datorren irailaren 14an, Herritarron Epaia ekinaldi ibiltariaren azken ekitaldi nazionala egingo dute Iruñeko Anaitasuna kiroldegian.


Bideoa: Adarretatik musika jaialdiaren aurkezpen ekitaldia, Donostian

Uztailaren 20tik 22rako Adarretatik izeneko musika jaialdia antolatu dute Zarautzen, eta Mikel Makala eta Oier Aranzabal sustatzaileek gaur goizean aurkeztu dute egitasmoa Donostian, Koldo Mitxelena Kulturunean. Ondorengo bideoan ikus daiteke prentsaurrekoa.


1943an jaiotakoek bazkaria egingo dute ekainaren 11n Orion

ORIO // 1943an jaiotakoek lagunarteko bazkaria egingo dute. 35 urte beteko dira bazkaria antolatzen hasi zirenetik eta ekainaren 11rako antolatu dute aurtengoa, larunbatarekin. 14:00etan izango da Hondartzako Galerna jatetxean, eta 13:30ean bilduko dira parte-hartzaileak plazan. Izena eman nahi dutenek Fernando Larrañagari deitu behar diote 943-83 26 66 telefono zenbakira.


Hezeguneen Mundu Mailako Eguna ospatuko dute asteburuan

Beste urte batez, Hezeguneen Mundu Mailako Eguna ospatuko dute asteburuan Gautegiz Arteagako Urdaibai Bird Centerren eta Busturian kokatuta dagoen Ekoetxea Urdaibain.Bihar ospatuko da nazioartean egun hori, baina eskualdekoek astebururako utziko dituzte jarduerak. Ekoetxea Urdaibain, esaterako, zapatuan eta domekan bilduko dira ospakizun horretarako, eta goizetik iluntzera bitarte, ez da aspertzerik egongo inguru horietan. Besteak beste, tailerrak, antzerki ikuskizuna, irteera eta zentrora bisita eskainiko dituzte.Bird Centerren, aldiz, domeka izango dute ate irekien eguna. 11:00etatik 17:00etara zabalduko dute zentroa, eta bertako ekipamenduez zein Gautegiz Arteagako hezeguneaz eta hegaztien behaketaz gozatzeko aukera egongo da. Halaber, doako bisitak eskainiko dituzte, eta horretarako, audiogidatuak erabiliko dituzte. Goizean, gainera, eraztunketa zientifikoa nola egiten den ere azalduko dute.Zentroak dio «garrantzia handia» daukala egun hori ospatzeak «inguruan ditugun hezeguneak babestu eta bertan dauden bizidunak lasai bizi ahal izateko». Izan ere, hainbat animaliarentzako inguru horiek «beharrezkoak» direla azaldu du; «esaterako, migrazioa egiten duten hegaztientzat.Egunak berak, gainera, Gautegiz Arteagako hezegunean Europako hegaztiek egiten duten negupasagaz bat egiten duela azpimarratu dute, eta horrek bertaratutakoak espezie asko behatzeko aukera izatea ahalbidetuko du .


Argi-Berri bertso saria etzi jokatuko da, Osinalderako puntuagarri

Maider Arregi, joan den urteko Argi-Berri sariaren irabazlea.

Etzi jokatuko da Argi-Berri elkartean Osinalde sariketarako bigarren bertso saio puntuagarria. Bi bertsolari onenek lortuko dute finalerako eskubidea, eta entzuleek erabakiko dute nori eman Argi-Berri saria. Gabiriako finalerako Zaldibiako kanporaketa geldituko da ondoren, apirilaren 8an. Aztiriako kanporaketa, martxoaren 25ean egin zuten eta Aratz Igartzabal eta Eneko Araiztegi sailkatu ziren finalerako. Osinalde sariaren finala, Gabirian egingo da apirilaren 22an.

Bihar Maider Arregi (Oñati), Mikel Lasarte (Barañain), Markel Eizagirre (Zarautz), Maialen Akizu (Urretxu), Mikel Tapia (Ataun) eta Aitor Servier (Azkaine) arituko dira bertsotan. Mikel Retolaza busturiarra ere saioan aritzekoa zen, baina ezin duenez, Osinberden kantatzekoa zen Servier ariko da bere ordez.

Bertso saioaren aurretik afaria izango da (20:30ean) eta txartelak erosteko 649 011 262 telefonora deitu behar da. Bertso saioa 22:30a aldera hasiko da.

Zaldibiako kanporaketa Osinberde elkartean izango da eta bertan ariko dira Jon Gurrutxaga (Azpeitia), Unai Mendizabal (Zizurkil), Mikel Retolaza (Busturia), Aitor Bizkarra (Abadiño), Ane Beloki (Legazpi) eta Peru Abarrategi (Aramaio).

Eskolartekoa

Apirilaren 2an, igandea, goizeko 11:00etan Azpeitiko Soreasu antzokian egingo den Eskolarteko txapelketaren finalarekin emango zaio hasiera Gipuzkoako Bertso Eskolen Egunari. Eskolartekoa apirilaren 17an hasi zen, eta Legazpin, Lasarten, Oñatin, Altzon eta Orion bost kanporaketa jokatu ondoren, zortzi bertsolari izango dira finalean: Urko Arregi, Libe Goenaga, Oihana Arana, Jokin Irastorza, Andoni Mujika, Ane Beloki, Iker Ormazanal eta Itziar Mendia. Euskal Herriko Eskolartekoa Saran (Lapurdi) jokatuko da ekainaren 10ean..

Gipuzkoako finala bukatuta, Azpeitiko plazan emango zaio jarraipena Bertso Eskolen Egunari: jolasak, antzerkia, bertso musikatuak… izango dira.


Nafarroako Gobernuak helegitea aurkeztu du Auzitegi Konstituzionalean

Nafarroako Gobernuak helegitea aurkeztu du Ibarretxe proposamenaren aurka Espainiako Auzitegi Konstituzionalean, "Nafarroaren eskumenak eta Espainiako Konstituzioa urratzen" dituela argudiatuta. Horrez gain, beste helegite bat aurkeztuko du EAEko Justizia Auzitegi Nagusian. Bietan Ibarretxeren egitasmoa bertan behera uzteko eskaera egingo du UPNko gobernuak "argi uzten duelako autonomi erkidego baten parte hartzea beste baten eskumenetan", Alberto Catalan (UPN) Nafarroako Gobernuko bozeramaleak adierazi duenez. Eusko Jaurlaritzarentzat, aldiz, helegiteak "zatiketa, enfrentamentua eta krispazioa" sortu nahi ditu Miren Azkarate bozeramaleak azaldu duenez.

Miguel Sanzen Gobernuak epaitegietara eraman du EAEko lehendakaria Juan Jose Ibarretxeren estatutu berrirako proposamena. Arrazoia, UPNko gobernuarentzat, egitasmoak Nafarroaren eskumenak urratzen dituela. Alberto Catalan bozeramalearentzat, "Nafarroa aipatzen duenean Eusko Jaurlaritzak batere zilegitasunik gabe, bere gain hartzen du nafarren eta bertako erakundeen ordezkaritza" eta bere esanetan, Jaurlaritzak "ez du eskumenik nafarrek beren etorkizuna erabakitzeko eskubidea dutela adierazteko".

Epaitegietara jotzeko beste argudioa Espainiako Kontituzioaren 145. artikulua urratzen duela da. "Nafarroak eta EAEk, bietako erakundeek erabakiko dute beraien arteko harremana" dio proposamenak. Catalanek, ordea, Espainiako Konstituzioa gogora ekarri du, "erabaki horiek Espainiako Gobernuaren oniritzia" behar dutela esanez.

Azkenik, Nafarroako Gobernuari dagokiolako aurkeztu duela helegitea aipatu du Catalanek, baina gaineratu du, bere asmoaren berri eman diela Juan Cruz Alli, CDNko buruari eta Juan Jose Lizarbe PSNkoari, auzi honetan "babes osoa" azaldu ziotelako UPNko gobernuari.

Eusko Jaurlaritzaren iritzia

Eusko Jaurlaritzaren iritziz, Ibarretxeren egitasmoak "errespetu osoa die nafarrei eta Nafarroari", Miren Azkarate bozeramaleak adierazi duenez. Azkaratek EAErako estatutu berrirako proposamenak Espainiako Konstituzioa urratzen duela ukatu du. "Eusko Jaurlaritzak ez du uste irainik eta Konstituzioaren aurkako ezer dagoenik herritarrek zer nahi duten esatearekin eta gu borondate hori errespetatzeko prest gaudela aipatzearekin". Azkarateren aburuz, halako helegiteak aurkezteak zera dakar: "Irteerarik ez ematea, ez herri honi, ez nafarrei eta ez gizarteari".


Toki-erakundeen legea tokiko autonomia bermatzeko eta demokrazia parte-hartzailea gauzatzeko tresna izan behar da

EH Bilduk 102 zuzenketa egin dizkio Udal Legearen proiektuari. Eragiten dieten gaietan tokiko erakundeek zuzenean parte hartzea proposatu du, bai eta euren ordezkariak beraiek izendatzea ere, ordezkaritza Eudelen esku soilik utzi gabe.

http://onati.ehbildu.eus/2015/06/30/toki-erakundeen-legea-tokiko-autonomia-bermatzeko-eta-demokrazia-parte-hartzailea-gauzatzeko-tresna-izan-behar-da/


Erremonteko San Fermin torneoa dela eta,25 urte dira Euskal jai pilotalekuan Koteto Ezkurrak debutatu zuela.


Maskarada dantzaldia Oñatin

Gaztelekuan dantzaldi berezia izan zuten zapatuan Oñatin. Izan ere, ohiko dantzaldia barik maskaradun dantzaldia berezia egin zuten gaztetxoek. Hasieran lotsati eta gero animatuago, modako kantuen erritmoekin dantza egiteko aukera izan zuten neska-mutikoek maskara veneziar eta guzti. Sound Project disko-jartzailea arduratu zen musikaz.


Eibarrek zazpi puntu lortu ditu Mestallan jokatu dituen azken hiru partidetan

Talde armaginak 0-4ko emaitzarekin irabazi zion Valentziari duela hiru urte, golik gabe berdindu zuen duela bi, eta 0-1eko emaitzarekin lortu zuen garaipena iaz.

Valentziak eta Eibarrek Mestallan jokatuko dute urtarrilaren 4an, Ligako lehen itzulia itxiko duen jardunaldian. Talde armaginari ondo ematen zaio Valentziaren estadioa, bertan jokatu duen azken hiru aldietan, bi garaipen eta berdinketa bat erdietsi baititu.

Duela hiru denboraldi, 0-4ko emaitzarekin lortu zuen garaipena Eibarrek, duela bi golik gabe berdindu zuen (0-0), eta iaz 0-1eko emaitzarekin irabazi zuen. Bost gol sartu dizkio Eibarrek Valentziari Mestallan azken hiru urteetan, eta armaginek ez dute golik jaso.

Bost aldiz aritu dira elkarren aurka Mestallan Lehen Mailan, eta lehen biak Valentziak irabazi zituen arren, hurrengo hiruretan bi garaipen eta berdinketa bat lortu zituen Eibarrek. Valentziak 3-1eko emaitzarekin irabazi zion Eibarri duela bost denboraldi, eta 4-0eko emaitzarekin duela lau denboraldi.

Bi talde hauek elkarren aurka Mestallan jokatu zuten azken partida 2019ko apirilaren 28an izan zen, 2018-2019 denboraldian, eta Eibarrek irabazi zuen 0-1eko emaitzarekin, Charlesek sartutako gol batekin. Horixe izan zen Valentziak Ligan 2019an Mestallan jaso zuen porrot bakarra.


Eman daiteke izena Azpeitiko Gazteria Sailak Aste Santuko oporraldirako prestatutako ekintzetan

Aste Santuko oporraldirako haur eta nerabeentzat ekintzak antolatu ditu Azpeitiko Udaleko Gazteria Sailak. Aurten, apirilaren 15erako, 16rako eta 17rako antolatu dituzte ekintzak, eta urtero bezala. adinaren araberako eskaintza prestatu dute. Dagoeneko eman daiteke izena Aste Santuko ekintzetan parte hartzeko.

Iturri Txiki eta Txiki Txoko ludoteken kasuan, bi adin-tarte banatu dituzte. HH5 eta LH2 bitarteko haurrek honako ekintzak egiteko aukera izango dute:

Apirilaren 15ean, astelehena: Goazen jolastera! (10:00etatik 13:00etara).

Apirilaren 16a, asteartea; Egun pasa Ekogunera (10:00eratik 17:30era).

Apirilaren 17a, asteazkena: Sortu, jolastu, gozatu (10:00etatik 13.00etara).

LH3 eta LH6 bitarteko haurren kasuan, aldiz, honakohau izango da eskaintza:

Apirilaren 15a, astelehena: Talde jolasak (10:00etatik 13:00etara)

Apirilaren 16a, asteartea: Egun pasa Bizkaia Park abentura parkera (10:00etatik 17:30era)

Apirilaren 17a, asteazkena: Mendian tipi-tapa (10:00etatik 13:00etara)

Betharran eraikineko jolastokian geldituko dira egunero, eta hori izango da denen topaleku.

Urrestillarako ekintzak

Urrestillan ere egingo dituzte ekintzak. Horien kasuan, izen-ematea bertako estankoan jaso eta entregatu beharko dute. Ekintzak honakoak izango dira:

Apirilaren 15a, astelehena: Jolasak (10:00etatik 13:00etara).

Apirilaren 16a, asteartea: Egun pasa Azpeitiko gaztetxoekin batera. Adinaren arabera bakoitzari egokitzen zaion taldearekin (10:00etatik 17:30era).

Apirilaren17a, asteazkena: Mendi buelta (10:00etatik 13:00etara).

Izen-ematea

Aste Santuko oporraldirako prestatutako ekintzetan parte hartu nahi dutenek izena eman beharko dute aurrez, 15 euro ordainduta. Azpeitiko ekintzetan izena eman nahi dutenek Gazte Informazio Bulegoan (GIB) egin beharko dute izen-ematea, 10:00etatik 12:30era edo 17:00etatik 19:00etara. Urrestillakoek, aldiz, estankoan aurkeztu beharko dute izen-emate orria.

Gaztelekua zabalik

Gaztelekuaren kasuan, aurten hiru egunetan ohiko ordutegian zabalduko dute, eta bertan elkartzen direnekin egingo dituzte ekintzak. Horietan parte hartzeko ez da beharrezkoa aurrez izena ematea.


Beldurrez

Miel Anjel Elustondok Uztarria aldizkariaren 2019ko ekaineko zenbakian idatzitako iritzi artikulua da honako hau.

Ez du mugitzen uzten. Hantxe geldi-geldi, ez aurrera ez atzera. Nork bere beldurrak ohi ditu, haiekin bizi eta ibili beharra. Geroak zer ekarriko digun ez dakigula. Biziko ote garen. Ondo biziko ote garen, alegia. Ondokoak ondo izango ote diren. Bizitzeko pozak. Beldur horixe. Beste batzuek kezka esaten diote. Horregatik, lehengo "zer moduz?" oraingo "dena ondo?" bihurtu denean, "dena ondo behin ere ez" esaten hasi da jendea. "Dena ondo behin ere ez". Egon gintezke ondo, oso ondo, eta oso ondo baino hobeto ere bai, baina ez dago jakiterik noiz arte. Ze laster etorriko da buelta. Mundua mundu eta gizon-emakumea gizon-emakume den bitartean ez dago besterik. Hil arte bizi, eta orain ondo, hurrena hala-moduz, hurrengoan ondo ez edo txarki. Kantuan bezala. Xabier Leterena, Mikel Laboarena. Eta horrela bizitzen gara sortuz ta sortuz gure aukerak, atsedenik hartu gabe.

Besterik ez dagoela, edo bizitza besterik ez, komunikazio-inkomunikazioan, gerokoak zer ekarriko digun ez dakigula, ziurgabe, beldurrez, edo, ausartenak, kezkatan. Baina ez dut ausartik ezagutzen. Harro galantak bai, ezagutu ditut, baina hobe haietatik aparte ibili, haietatik aparte ibiltzea ezinezkoa bada ere, lan inposiblea, beti bilatuko dute-eta zirrikitu bat zure barrura sartu eta zure bakea urratzeko. Eta bitartean, hil arte bizi.

Nork bere beldurrak

Nork bere beldurrak ditu, eta, askotan, horiekin batera besterenak datozkigu. "Ez zaitez hara joan, beldurra ematen dit eta... Ez ezazu hori egin, beldurra ematen dit eta...". Norberaren beldurrak ez ezik, auzoarenak ere karriatu egin behar. Bi lan. Ez da erraza. Askoz errazagoa da lanean jarri eta norberaren barrukorik ez pentsatzea, hau, hori eta hura egitea, besterik pentsatzeke, axkoitiarren modura esateko. Errutinari eutsi, lanean, janean eta afanean. Beti betikoak egin, horietan badakigu-eta zein diren arriskuak, arriskurik baldin badago behintzat, eta gainerakoan, hil arte bizi, egun batean pobre, besteetan jauna, edo andrea, irteerarik gabeko bidean, zulotik irteteko adorea izan arte. Besterik izango da orduan.

Bestelako koloreak izango ditu munduak, ortzadarrarenak, esaten dute, edo erromako zubiarenak. Dena polit eta eder. Dena ondo. Hurrena baten batek etengailuari eragin eta, argia pizten edo itzaltzen den modura, atzera berriz ere ilunpetan ibiltzera behartuko gaituen arte. Eta segi aldapan gora berriz. Eta gora igotakoan, segi txixtuan behera. Eta jakina da askoz azkarrago egiten direla metroak eta kilometroak aldapa behera, aldapa gora baino. Gaitz erdi, tartean zelaia ere izaten da, eta orduantxe ondo, aldapa beherak emandako atsedenaren laguntzaz, handik laster fortunatuko zaigun aldapa gora igotzeko indarrak biltzeko premian. Eta holaxe. Beldurrez.


Elkarrekin irtenbide bila, 10 urte geroago

Euskal Herriko bake prozesua bultzatzeko konpromisoa agertu dute Otegik eta Powellek. Esker ona adierazi diote elkarri, bakearen alde egindako lanarengatik

Euskal Herriko bake prozesuaren alde elkarlanean jarraituko dute Arnaldo Otegik eta Jonathan Powellek. Konpromiso hori agertu dute biek, Londresen egin duten bileran. Powell Erresuma Batuko gobernuko kabinete buru ohiak Otegi Sortuko presidentea hartu zuen atzo, eta ordubete inguruko bilera egin zuten. Euskal Herriko gatazkaren konponbideaz aritu dira hizketan. Iraganean landu dituzten gaiak aztertu dituzte berriz ere, hamar urtez elkarrekin bildu ezinik egon ostean.

Otegik azaldu duenez, bat egin du Powellekin bake prozesuaren egoerari buruzko analisian. «Nazioartean inork ez du ulertzen Espainiako Gobernuaren jarrera». Bakea egiteko «izugarrizko aukera» ireki denean, modu «oso arduragabean» jokatu du Madrilek, Otegiren esanetan. Aldiz, zailtasunen gainetik lanean segitzeko «konpromisoa» berretsi dutela nabarmendu du ezker abertzaleko ordezkariak. «Irekitako prozesua azken muturreraino eramango dugu».

Konponbidearen alde lanean segitzeko asmoa azpimarratu du Powellek ere. ETAk indarkeriari uko egin eta emandako hitza bete arren, «gatazkaren ondorioak» oraindik konpontzeke daudela adierazi du. Hala ere, gatazka «behin betiko» atzean uztea posiblea dela sinetsita agertu da. «Aukera parean daukagu». Europak baditu kezkarako nahikoa arazo «iraganeko gatazkak berpizten uzteko», Powellen ustez.

Otegik eta Powellek elkarri eskertu diote iraganean prozesuaren alde egindakoa. Powellek «errespeturik handiena» adierazi dio Otegiri, «Euskal Herrira bakea eramateko egin duen ekarpenarengatik». Otegik garrantzia eman dio Powellek iraganean egindako lanari eta egun egiten ari denari.

Jonathan Powell Aieteko Adierazpenaren sinatzaileetako bat izan zen, eta, ordutik, hainbat alditan izan da Euskal Herrian, bake prozesuaren egoeraz bertako eragileekin hitz egiteko. Aieteko konferentzia sinatu eta urtebetera, prozesuaren blokeoa aztertzeko itzuli zen. 2014ko otsailean, Espainiako Estatuak Nazioarteko Egiaztatze Batzordeak Auzitegi Nazionalean deklaratzera behartu eta egun gutxira, Euskal Herrira bidaiatu zuen ETAren armagabetze egoeraz hitz egiteko; eta, urte bereko uztailean, Martin McGuinness Ipar Irlandako presidenteordearekin batera itzuli zen, armagabetzeari buruz hainbat eragile politikorekin hitz egiteko.

Powellekin bildu ostean, Otegik hitzaldia eman zuen Erresuma Batuko Parlamentuan, All Party Group on Conflict Issues taldeak antolatuta. Igandean, Martin McGuinessekin eta Gerry Adams Sinn Fein alderdiko buruarekin bildu zen, Dublinen. Larunbatean, Bertie Ahern Irlandako lehen ministro ohiarekin batzartu zen Sortuko presidentea.


Geoparkeko aztarna fosil baten erreplika zehatza egin dute

Euskal Kostaldeko Geoparkean dagoen iknofosil baten erreplika zehatza aurkeztu zuten pasa den ostiralean Zumaian. Ekitaldian izan ziren Gipuzkoako Foru Aldundiko Mendietako eta Natura Inguruneko zuzendari nagusi Arantxa Ariztimuño, Zumaiako alkate eta Euskal Kostaldeko Geoparkeko presidente Oier Korta, eta Geoparkeko zuzendari zientifiko Asier Hilario. Halaber, bertan izan ziren Debako eta Mutrikuko alkateak, Pedro Bengoetxea eta Jose Angel Lizardi, baita Geoparkeko kudeatzaile Leire Barriuso ere.

Euskal Kostaldeko UNESCOren Munduko Geoparkeak hamar bat aztarna-fosil edo iknofosil ditu identifikatuta flyscheko labarretan, konkretuki, Deba-Zumaia arteko itsasertzeko Biotopo Babestuan. Balio zientifiko aparta duten aleak dira, eta etengabeko jarraipena egiten zaie higadura naturalaren ondorioz jasan ditzaketen kalteak garaiz detektatu ahal izateko. Zaintza honi esker, duela hilabete batzuk deskubritu zen ale hauetako bat erortzeko eta galtzeko arriskuan dagoela. Hau ikusirik, Geoparkeko lantalde zientifikoak, Biotopo Babestuko kudeatzaile den Gipuzkoako Foru Aldundiarekin batera, Scolicia motako iknofosilaren erreplika zehatza eskuratzeko proiektu berritzailea jarri zuen martxan.

IGMEk, Geologia eta Meatzaritza Institutuak, egin du erreplika, Eleuterio Baeza Museo Geomineroko kontserbatzailearen zuzendaritzapean, eta EHUko Arte Ederretako ikasle talde baten laguntzarekin. Lan zorrotza egin ostean, iknofosilaren erreplika zehatza lortu da. Ia ez dago alderik ale originalaren eta kopiaren artean, bolumena, kolorea, eta testura berdin-berdinak dira.

Erreplika egitearen arrazoiak bi izan dira batik bat. Batetik, iknofosila dagoen lekua ingurune-faktoreekiko oso sentikorra da eta, bestetik, haitzetatik kalterik eragin gabe ateratzeko ezintasuna. Hala, ale originala bere jatorrizko lekuan uztea lortu da, inguru fisikoa aldatu gabe.

Duela 53 milioi urteko izaki bizidunen aktibitateari buruzko informazioa

Erreplikatu den aleak aztarna-fosil ugari ditu, 50 arrasto baino gehiago; euskal kostalde osoan ez da ezagutzen gaurdaino horrenbeste arrasto dituen iknofosilik. Ekinido arrasto multzoa ikus daiteke bertan, itsas trikuaren itxurako animaliek egindakoak. Sei metro ditu luzeran eta ia metro bat zabaleran. Ikusgarria da tamainagatik, baina bereziki bikain kontserbatuta dagoelako nabarmentzen da. 53 milioi urte ditu eta 1000 metroko sakoneran eratu zen, itsas hondo ilunean.


Aireratu dira berriro kezkak

Hondarribiko aireportuko pista 300 metro laburtu behar da Europako segurtasun arauak betetzeko. Euskal erakundeek lankidetza eskatu diote Espainiari arazoa konpontzeko.


2020. urtea berriz hasi dute Ormaiztegin

Urte borobila izateko itxura zuen 2020ak, baina koronabirusak hankaz gora jarri du. Itxialdia hasi zenetik zazpi aste pasa dira dagoeneko, eta Ormaiztegin denetariko festa eta ekimenak egiten ari dira, bolada hau ahalik eta ondoen pasatzeko. Urteak izan duen hasiera kaxkarra ikusita, 2020. urtearen etorrera berriz ospatzea bururatu zaie, eta atzo, jantzirik dotoreenak atera kanpaikada, mahats, cava eta guzti ospatu zuten, musikak galdundutako festa giro ederrean.


'Kristalezko begi bat' Miren Agur Meaberekin solasean

Hausturak eragindako minetik ihesi, idazten hartuko du sosegua emakume protagonistak, bizitzako galerei, bere izateari, desamodioari eta askatasunari, idazkuntaren zentzuari buruzko gogoetak paperera ekarri ahala.

Idazleekin solasean: 'Kristalezko begi bat', Miren Agur Meabe

Noiz? MARTXOAren 12an, asteazkenean, 19.30ean

Non? PILARREKO gizarte etxeko liburutegian

Norentzat? Gazte eta helduentzat

Informazio gehiago: www.vitoria-gasteiz.org


Jatorri askotako emakumeen taldea astelehenean hasiko da biltzen

Jatorri askotariko emakumeentzako topagunea, hilero, jatorri zehatz batengan jarri ohi dute fokua.

Migrazio prozesu bat bizi izan dute emakumeek elkar ezagutu daitezen topagune bat ba da Pasaian duela urte batzuk hona. Aurten ere elkartzen hasiko dira aipatu gunean topatzen diren emakumeak, hilaren 24tik aurrera, astelehenero, 16:30etik18:30era. Trintxerpeko alkateordetzan elkartuko dira emakumeak, eta hala behar izanez gero haurtzaindegi zerbitzua eskatzeko aukera izango dute, doan.

Laguntza eta elkartasun sare bat sortzea da taldearen asmoa, eta emakumeen osasun fisiko eta emozionala hobetzea eta laguntzea. Dituzten eskubideak ezagutarazi, eta aholkularitza eta informazio errazten diete.

Astero elkartzeaz gain, hilean behin tailerrak antolatzen dituzte.

Udalak bultzatzen duen topagunea da eta Beatriz Zalakainek dinamizatzen du. Interesdunek, alkaterodetzara bertara edota 943004320telefono zenbakira dei dezakete informazio zabalagoa behar izatekotan.


Mutiloan tiraldia, bihar

Gipuzkoako Kopako bigarren tiraldia izango da bihar Mutiloan. Aurreneko tiraldia Usurbilen izan zen joan den astean, eta CD Hernaniko Miguel Arrozpide izan zen irabazle, 48 brilarekin. Bigarrena Jose Ugalde izan zen Elur Txorikoa, 47 brilarekin; eta hirugarren Miguel Burugain izan zen, 46 brilarekin. Segidan, Ibon Miner 44 Brilarekin, eta Antonio Miner eta Aurelio Santos 40 brilarekin.


Ane Negueruela lazkaotarraren hitzaldia

Zeresan handia emanten ari da Ane Negueruela lazkaotarraren hitzaldia. Mediku ikasketak bukatu berritan, aldarrikapenez betetako hitzaldia egin du, eta bideo hori, oihartzun handia ari da izaten sare sozialetan.

Negueruelak “ospitalean altzari moduan tratatu” izan dituztenak hartu ditu gogoan, eta medikuntza euskaraz egitera animatu dutenen bultzada eskertu ditu. Fakultateetan euskararen diagnostikoa zen den azaldu du, egoera tristea azaleratuz. Horren aurrean, “mediku on eta euskaldunak” direla aldarrikatu du. Emakumezkoak osasungintza arloan gehiengoa izan arren, “gutxiengo sentiarazi” dituztela ere salatu du.


Ekonomiaz berba egingo dute Arantza Tapiak eta Aitor Urtzelaik Oñatin

Garapen Ekonomiko eta Lehiakortasunerako sailburua, Arantza Tapia, eta Estrategia eta Planifikazio zuzendaria, Aitor Urtzelai oñatiarra, Oñatiko batzokian izango dira hilaren 22an, eguaztena. Egoera ekonomikoa eta enpresa izeneko hitzaldia egingo dute.

Hitzaldia Oñatiko EAJk antolatu du eta 19:00etan hasiko da.

Sailburu izendatu zutenetik izan da Arantza Tapia Debagoienean. Hain zuzen, otsailean, Eskoriatzako batzokian izan zen eta krisiaren inguruan hitz egin zuen. Herritar asko joan ziren bertara. Orduan, Tapiak onartu zuen egoera ekonomikoa ez dela onena, eta krisitik irteteko baliabideez hitz egin zien han batutako eskoriatzarrei.


Elkartasunezko 8.000 euro Karitasentzat

Azpeitiko Karitasek 8.000 eurotik gora jaso berri ditu, Zezenzale Batzordearen eta Azpeitiko EAJren eskutik. Zezenzale Batzordeak atzo, osteguna, eman zizkion 6.000 euro; saninazioetako feriak berez irabazirik eman ez zuenez, "emakida boluntarioa" dela azpimarratu zuen Joxin Iriarte batzordeko lehendakariak. EAJk, bere aldetik, 2.555,81 euro jaso zituen joan den astebukaeran Karitasentzat. Argazkian, ezkerretik eskubira, Julian Eizmendi alkatea, Karitaseko Maria Dolores Udabe eta Joxin Iriarte, atzo, udaletxean (Olatz Prat)


Hunkituta jaso dute 41 emakumek Elgetako Erresistentziaren Egunean egindako aitortza

Intxortako borrokaldien errekreazioa egin dute gaur Elgetan. Horrekin batera omenaldia jendetsua jaso dute 41 emakumek.

Gaur betetzen dira 79 urte Intxortako frontea jausi zela. Gudari eta milizianoek Intxortapean gelditu zituzten tropa frankista eta bederatzi hilabetez eutsi zioten Elgetako sektorean.

Intxortako borrokaldien errekreazioa egin dute, gaur, Elgetan. Ondoren, eguneko ekitaldi nagusia egin dute eta 41 emakume izan dira protagonista. Iaz gudari eta milizianoak omendu zituzten, eta aurten emakume erresistente eta errepresaliatuendako izan da aitortza.

Ekitaldi hunkigarria egin dute Elgetan. 41 omenduek Iñigo Arregi artista arrasatearraren Egiaren iturria izeneko eskultura jaso dute beste hainbeste ordezkari politikoren edo eragileren eskutik.

Omenduen artean ziren Felisa Garai elgetarra edo Trini Ruiz de Alegria arrasatearra. Aitortza jaso dute baita ere Edurne Galartza oñatiarrak, Emeteri Aranburuzabala eskoriatzarrak, Norberta Ezpeleta bergararrak, eta Isabel Berichinaga elgetarrak. Azken horien izenean senitarteko batek jaso du oroigarria.

Ordezkaritza zabala

Milaka lagun gerturatu dira gaur Elgetara Erresistentzia Egunera. 145 bat boluntariorekin egin dute borrokaldien errekreazioa eta frontoia txiki gelditu da omenaldi ekitaldirako. Ordezkaritza politikoa ere zabala izan da. Ekitaldian izan dira, besteak beste, Eusko Jaurlaritzako Biktimen eta Giza Eskubideen zuzendari Monika Hernando, Gipuzkoako Foru Aldundiko Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen zuzendari nagusi Maribel Vaquero edo Bizkaiko Batzar Nagusietako presidente Ana Otadui.

Debagoieneko hainbat alkate ere bertan izan dira, hala nola Maria Ubarretxena (Arrasate), Mikel Biain (Oñati), Elena Lete (Bergara), Lierni Altuna (Aramaio) edo Iraitz Lazkano (Elgeta). Beste batzuen artean ekitaldian izan dira baita ere Iñaki Anasagasti, Jesus Egiguren, Rafaela Romero, Patxi Zabaleta, Rebeka Ubera, Pello Urizar, Aintzane Ezenarro, edo Paco Etxeberria.

Emakumeek erakutsitako erresistentzia eta pairatutako errepresioa izan dira gaur Elgetan azpimarratu nahi izan dituztenak. Gaurko eguna pasa ostean ahaztua geratu ez dadin Emakume Erresistenteen plaza inauguratu dute herrian.


Trump eta Kim Jong-un maiatzean bilduko dira desnuklearizazioa negoziatzeko

Hego Koreako ordezkaritza bat Etxe Zurian izan da Kim Jon-unen bilera eskaria helarazteko. Aurreikuspen guztien kontra, Trumpek onartu egin du batzartzea.

Donald Trump eta Kim Jong-un AEBko eta Ipar Koreako presidenteak maiatzean bilduko dira penintsula korearraren desnuklearizazioa negoziatzeko.

Hego Koreako ordezkaritza bat Etxe Zurian izan da ostiral honetan, eta Kim Jon-unek astelehenean egindako proposamena helarazi diote AEBko presidenteari: berarekin "lehenbailehen" biltzeko eskaria.

Negoziazioari ekiteko gogoz dagoela adierazteko hainbat kontzesio egin ditu Ipar Koreako buruzagiak: saiakera nuklearrak eta misil probak etetea, eta penintsula korearra desnuklearizatzeko prest agertu da.

Aurreikuspen guztien kontra, Trumpek onartu egin du bilera. Gauzatzen bada, historian lehen aldiz bilduko dira bi buruzagiok.

Bilera Etxe Zurian

"Trump presidenteak eskertu egin du bilera informatikoa eta Kim Jong-unekin maiatzean bilduko dela iragarri du desnuklearizazio iraunkorra lortzeko asmoz", iragarri du Chung Eui-yong Hego Koreako Segurtasun Nazionalerako Bulegoaren buruak prentsaurreko labur batean.

Oraindik ez dute zehaztu bilera non egingo duten, baina litekeena da bi Koreen arteko mugan izatea, lurralde neutrala delakoan.

Apirilean bi Koreen arteko harremana epeltzeko bilera dago aurreikusita Kim Jong-un eta Moon Jae-in Ipar Korea eta Hego Koreako presidenteen artetik.

Etxe Zurian egindako agerraldian pozik agertu da Chung Eui-yong, eta "gatazka modu baketsuan konpontzeko prozesu diplomatikoan" ekiteko konpromisoa erakutsi du. Halere, lortu artean presio diplomatiko eta ekonomikoari eutsiko diotela ohartarazi du.

Trumpek berak ideia hori berretsi du Twitterren botatako mezu batean: "Aurrerapausoak egiten ari gara, baina zigorrek bere horretan jarraituko dute akordioa lortu arte. Bilera prestatzen!"


“Noizbait txirrindulari profesionala izatea, hori da nire ametsa”

Amateur mailan bere bigarren urteari ekiteko prest dago Josu Etxeberria Azpilikueta (Rural Kutxa-Seguros RGA). Bihar hasiko du denboraldia, Lorcan.

Burunda klubarekin hasi zinen txirrindularitzan. Ondoren, Aralar klubean egin zenituen kadete eta junior mailak, eta 2019an Rural Kutxa-Seguros RGA taldearekin egin zenuen salto afizionatuetara. Guztiak, talde sakandarrak.

Bai, hala da. Jubeniletan ongi ibili nintzen, eta hainbat garaipen lortu nituen, Gipuzkoako Itzulia eta Iruñeko Itzulia tartean. Bestalde, Rural Kutxakoak hasieratik izan ditut nire ondoan, laguntza ematen, eta azkenean pausuz pausu honaino ekarri naute. Etxeko taldea da, eta oso pozik nago Rural Kutxan nagoelako.

Joan zen urtean debutatu zenuen amateur mailan. Garaipen bat lortu zenuen, Palentziako Itzuliko azken etapa, eta 15 probatan lehen 10 postuen artean edo Top-Tenean sailkatu zinen. Zer nolako balantzea egiten duzu?

Azkenean oso ondo atera zen. Hasieran gaizki pasa nuen; maila banuen, baina zorterik ez. Eta denboraldi amaieran Palentziako Itzuliko azken etapa irabazi nuen, eta ia lasterketa guztietan Top-Tenean nengoen. Denboraldia ongi bukatzea oso polita da.

Horrenbesteko saltoa al da junior mailatik afizionatuetara doana?

Bai. Niretzat saltorik handiena da. Juniorretan zure adineko jendearen aurka edo gehienez urte bat zaharrago direnen kontra aritzetik, zu baino askoz helduagoak direnen kontra aritzera pasatzen zara. 19 urte ditut eta 26 urte duen jendearekin aritu naiteke. Azkenean maila handiagoa da, eta dena aldatzen da, lasterketan aritzeko modua baita. Maila honek askoz gehiago eskatzen du.

Tamaina hartu al diozu amateurren mailari?

Nik konfiantzarekin bukatu nuen aurreko urtea, irabazteko postuetan sartuta. Uste dut nahiko ongi egin naizela kategoriara.

Aurtengoa, afizionatuen bigarren urtea, beste esperientzia batekin hasiko duzu. Zein da helburua?

Beti bezala, ahal ditudan lasterketa guztiak irabaztea. Nire ametsa profesionaletara pasa ahal izatea da, eta, ahal izanez gero, beste mundial bat korritzeko aukera izatea.

Badirudi oso argi duzula txirrindulari profesionala izan nahi duzula.

Bai. Orain arte ikasten aritu naiz, eta Erdi Mailako gradu bat atera dut. Aurten soilik bizikletan ariko naiz; probatuko dut, eta ea zer pasatzen den. Txikitatik txirrindulari profesionala izatea nahi izan dut, eta nik horretarako egiten dut lan; hori da nire ametsa. Gero lortu edo ez lortu, joango gara ikusten, baina dena eman behar da.

Zure egun normal bat nolakoa da?

Goizeko 8:00etan esnatzen naiz, gosaldu egiten dut eta ondoren lasai egoten naiz tarte batean. Izan ere, entrenatu aurretik lasai egotea gustatzen zait. Eta ondoren arropa, bizikleta eta beharrezkoak direnak prestatu eta entrenatzera joaten naiz.

Zenbat ordu entrenatzen dituzu?

Egunaren arabera. Entrenamendu normalak hiru orduren bueltan daude, eta entrenamendu on eta luze bat 5 ordu pasan, ia 6 ordutan.

Astean atseden egunik hartzen duzu?

Bizikleta utzi, inoiz ez (kar, kar...). Guretzat deskantsua da ordutxo pasako buelta bat lasai ematea.

Eguraldi txarra egiten badu errodilloan edo arrabolean ibiltzen zara? Edo nahiago duzu

Mediterraneo aldera joan eguraldi onaren bila?

Oraintxe errodilloan nago (kar, kar...). Hemengo neguak gogorrak dira, eta nik nahiago dut errodilloa egin. Ilbeltzaren bukaeran Rural Kutxarekin Mediterraneoan izan ginen eta han ondo entrenatu genuen.

Eta nola zaude? Sasoi betean?

Bai. Ilbeltzaren 18an, Mallorcan, erorketa izan nuen pistan. Zorionez susto bat izan zen, ezer larririk ez, eta ongi nago entrenatzen. Asteburu honetan hasiko dut denboraldia, Murtzian, larunbatean Lorcan jokatuko den 3. Guadalentin Itzulian.

Iturmendin Santa Ageda ospatzen eta zu Murtzian?

Bai, aurten horrela tokatu da. Txirrindulariak ohituta gaude gauza hauetara…

Rural Kutxak talde profesionala du, eta etxean talde profesionala izateak zer edo zer erraztuko du profesionaletara pasatzeko kontua; ate bat baduzue.

Hemen ez dago sekreturik. Maila baduzu eta urtea ongi badoakizu, azkenean taldeak aukera bat emango dizu. Igual beste talde batean egonda, han berdina ibilita eta maila berdina izanda, askoz zailagoa da profesionaletara igotzea. Nik uste dut horretarako talde bikainean nagoela.

Pistan ere aritzen zara.

Urtero egiten dut pista, gehienbat neguan, errepideko denboraldia hasi aurretik maila hartzeko. Pistak txirrindulari osoago bat egiten nau.

2019ko Nafarroa Itaroa Challengean bigarrena sailkatu zinen eta Lehendakari Txapelketan 11.a.

Niri gustatzen zait urte hasieratik bukaerara arte nire maila ahalik eta hobekien mantentzea, ez pikoak egitea. Egunez egun eta lasterketaz lasterketa joanda, urte bukaerako sariak daude, eta bertan saritzea gauzak ondo egin dituzula esan nahi du.

Nola definituko zenuke zure burua txirrindulari gisa?

Ez nago alor konkretu batean espezializatuta, todoterrenoa naiz. Denetan ondo ibiltzea gustatzen zait, eta nire ahultasunak eta hobetu egin behar ditudan gauzak lantzen ditut, ahalik eta txirrindulari osoena izateko. Horretarako egiten dut lan.

Zorte ona izan dezazula!

Eskerrik asko!


“Sustrai bereko adarrak”, iruditan

Arrakastatsua izan zen II. Dantza Eguna borobildu zuen “Sustrai bereko adarrak” ikuskizunaren estreinaldia. The Hastelehen´s, Zumarte Abesbatza, Dantza Garaikidea Taldeko kideak, Ixabel Agirresarobe… Elkarlanean ondutako saioa izan zen. Bideo honetan ikusiko duzue dantza ikuskizunaren pasarte bat.


Esku Bidez: «Herria kontzientziatu nahi dugu, antolatzen ditugun ekintzen bidez»

Esku Bidez herritar talde batek sortutako taldea da. Taldearen asmoa da, hainbat pertsonak bizi kalitatea hobetzeko egiten duten mugimendu migratorioen berri ematea, eta horren inguruan herritarrak kontzientziatzea. Bide horretan, Izaroren kontzertua eta dokumental emanaldia antolatu dituzte antolatzaileek, eta herritarren parte hartzea eskatu dute.

Esku Bidez taldea sortu berri duzue. Nolatan?

Salvamento Maritimo Humanitario SMHri laguntza emateko taldea sortu dugu zazpi kideren artean. Ikusi dugu laguntza behar dutela; guztion arazoa da, eta herria kontzientziatu nahi dugu, antolatzen ditugun ekintzen bidez.

Zer da SMH (Salvamento Maritimo Humanitario)?

Gobernuz kanpoko erakunde bat da. 2015eko azaroan, Egeo itsasoan (Grezia) sortutako krisi humanitarioaren ondorioz sortu zen, beste irtenbiderik gabe, itsasoa zeharkatzera ausartzen diren pertsonei lagundu eta sorosteko.

Pertsonen bizitza babestea da erakundearen helburua, boluntariotzan, elkarkidetasunean, gizatasunean, unibertsaltasunean, berdintasunean, inpartzialtasunean eta duintasunean oinarrituta.

Kontzertua eta dokumental saioa ere antolatu dituzue.

Bai. Guretzat dokumentala da ekintza garrantzitsuena. Izan ere, kontzertua oso lotuta dago dirua lortzearekin, baina dokumentalarekin jendeak benetan zer gertatzen ari den ikustea nahi dugu. Gainera, dokumentalarekin batera, SMHko kide baten hitzak entzuteko aukera izango da, eta benetan merezi du entzuteak.

Taldearen helburuak lortzeko, asko al dago egiteko?

Ez dakigu lortuko dugun. Azken finean, kontzientziazioa oso lotuta dago jendearen aldez aurretiko jarrerari, eta badakigu normalean oso itxita dagoela.

Nahikoa boluntario al zaudete taldean?

Ekintza hauetarako bai, baina gerora ekintza berriak antolatzea aztertzen badugu, agian lagun gehiago beharko ditugu.

Zer eskatzen diezue herritarrei?

Taldera etortzeko eta arazoa ikusteko eskatzen diegu. Gero, bakoitzak erabakiko du lagundu nahi duen ala ez.

Aita Mari itsasontziak erreskateak egingo ditu aurrentzantzean.

Bai, Aita Mari itsasontzia orain hasiko da erreskateak egiten. Orain arte SMHk beste itsasontzi batean egiten zituen erreskateak, baina lan asko egin ondoren eta Eusko Gobernuaren laguntzarekin, euskal itsasontzi bat Mediterraneoan aritzea lortu dute.

Laguntza ekonomikoa eskatzeaz gain, laguntza humanitarioa emateko asmorik ba al duzue?

Kideetako batek itsasontzian joateko izena eman du, baina ez da hain erraza. Itsasontzi horretako eginkizun gehienek titulazio eta esperientzia bat eskatzen dute. Sukaldean aritzea da laguntzeko moduetako bat. Ea datorren urteko espedizioan joateko moduan den.


Sustatu, ia bost urte atzera eginda

Harrituta irakurri diot Gari Araolazari orain ia bost urte neuk idatzi nuela lehen mezua Sustatun, ez bainintzen horrekin gogoratzen. Eta poztu egin naiz, oparitzat hartu dut, ustegabeko erregaloa, niretzat Sustatu webgune berezia delako.

Hasiera hartan ez genekien nola idatzi ere blog batean, ikasten ari baikinen bloga bera zer zen. Eskerrak, Luistxo eta Gari bera genituen atzean, aholkuak eman eta bidea erakusten.

Lehen mezu hura prentsa ohar soila izan zen, ezer originalik ez. Halaber, ez nuen loturarik eskaini —gaur egun oso gutxitan egiten dut hori—, errazago egin zitzaidan, antza, pare bat hitz azpimarratzea, efektu antzekoa lortzeko. Hala ere, lehen mezu hark bazituen zenbait elementu, gerora asko landu ditugunak:

Izenburu motza, lerro batekoa.

Sarrera ondo definitua.

Artikulu laburra.

Urte hauetan ia 4.000 albiste argitaratu ditu Sustatuk, halaxe dio Garik, eta, bai, ospatu egin beharko dugu bosgarren urtehurrena, merezi du-eta.


Futsalsakana txapelketako 2. jardunaldia jokoan

Bihar, larunbatean, 15:00etatik aurrera Uharte Arakilen

Asteburuan 2. Futsalsakana Areto Futbol Txapelketako 2. Jardunaldia jokatuko da Uharte Arakilgo frontoian. Lehen jardunaldia jokatuta, Racing San Migel da liderra (3 puntu), Bunker, Arbizu eta Hijos de perla taldeekin puntura berdinduta. Aldiz, Arbizu harrobia, Back Street Boys, Auzomotojorik eta Iturmendi taldeek ez zuten punturik bildu. Hurrengo jardunaldia azaroaren 8an jokatuko da, Uharte Arakilen.

2. jardunaldia (larunbatean, Uharte Arakilen)

15:00etan: Racing San Migel – Bunker

16:00etan: Auzomotojorik – Arbizu harrobia

17:00etan: Hijos de perla – Arbizu KT

18:00etan: Back Street Boys – Iturmendi


Hendaiako kirol taldeen asteburuko emaitzak

Hendaiako eskubaloiko hiru talde nagusiek garaipenak lortu dituzte asteburuan. Eskualdeaurreko mailako mutilek partida itzela jokatu zuten Ziberoren aurka (24-39) eta sailkapeneko bigarren tokiraino igo dira, Espoirs Lonsois taldearen porrotaren ondoren. Neskek Bosdarros menderatu zuten etxean eta 18 urtez azpiko mutilek, Oloron taldea.

Errugbian, Stadek puntu bategatik irabazi zuen Arcachonen (27-28) —bigarren taldeak ere irabazi zuen, 12-17—, eta futbol taldeak, Eglantinsek, Eysinesekin berdindu zuen, Bixente Lizarazu zelaian.

FUTBOLA

Akitaniako Ohor. Promozioa

Hendaiako Eglantins-Eysines 1-1

U19. Lehen Maila

Hendaiako Eglantins-Exempt (emaitzaren zain)

U15. Bigarren Maila

Hendaia-Esman 3-0

ESKUBALOIA

Akitan. Eskualdeaurrekoa

Zibero-Stade Hendayais 24-39

Emakumeen Excellence Liga

Stade Hendayais-Bosdarros 13-9

-18G Ohorezko Maila. 2. fasea

Stade Hendayais-HBC Oloron 31-19

ERRUGBIA

Frantziako 2. Maila DF

RCBA-Stade Hendayais 27-28

Gazteen Maila.

Urruña-Stade Hendayais 17-5


Aqua Lauda koroa larunbatean

Datorren larunbatean musikaz gozatzeko aukera paregabea izango dugu Aqua Lauda koroarekin. Javier Busto musikagileak zuzentzen duen talde honek kontzertua eskainiko du Komentuan 19:00etan.


Narratibaren udaberria

Ipuin eta narrazio liburuak dira nagusi argitaletxeen uda bitarteko eskaintzan.


HAUXE GURE LURRA: Euria, arriskuak eta demokrazia

Iñaki Barcenak, berak eta Oier Zeberiok sinatuta Berrian argitaratu den Euria, arriskuak eta demokrazia artikulua ekarri digu hizpidera. Bertan Zeberiok eta Barcenak azaltzen dutenez, “errekek eta ibaiek gainezka egiten dutenean, eta naturari lapurtu zaizkion eta eraikinez bete diren lur eremuak urpean geratzen direnean, gizakia babes gabe geratzen da, eta harturiko erabaki okerren fruituak jasotzen hasten da. Hori da euskal geografiako hainbat puntutan bizi den errealitatea”. Lurraren berotze efektua “erregai fosilen erreketagatik eta lurraren erabilera okerragatik sortu dugu. Antropologoek diote prometeismoaren aroaren amaieran gaudela. Hots, Naturaren legeak menderatu edo gobernatu ezin ditugula eta bizitza mundu honetan nahi bezala antolatu ezin dugula jabetzen ari gara”.

Gertaera natural suntsigarrietatik ia salbu aurkitzen den eremu batean bizi garela aitortu arren, gurean uholde prozesu ziklikoek “porlanezko Euskal Herriarekin” zerikusi osoa dutela ohartu eta etorkizunean uholde arriskua handitu egingo dela diote artikuluaren egileek. Larrialdi edo krisi egoera aldarrikatu behar dela diote, baina horren aurretik biztanleriak arriskuaren gaineko informazio osoa edukitzea eta herritarren parte hartzean eta komunitate-garapenean oinarrituriko dinamikak indarrean jartzea eskatzen dute.

https://bilbohiria.com/docs2/2018/hauxegurelurra/hauxegurelurra-025-euria-arriskuaketademokrazia.mp3

Deskargatu hemen.


Bozetarako atzera kontua

Hilabete falta da udal eta foru hauteskundeetarako, eta alderdiak hasiak dira herrietako zerrendak aurkezten. Goierrin 204 udal hautetsi aukeratuko dituzte maiatzaren 24anBilerak, zerrendak osatzea, hautagaien aurkezpenak… Dagoeneko hasi da 2015eko Udal eta Foru Hauteskundeetarako atzera kontua. Atzo bukatzen zen hautagai zerrendak aurkezteko epea, eta kanpaina ofizialki hasteko oraindik hiru aste falta badira ere, alderdi gehienek martxan jarria dute hauteskundeetarako makineria. Hilabeteko iraupen lasterketa dute orain aurretik, denek ere, helmuga maiatzaren 24ko hitzorduan jarrita.Zerrendak aurkezteko epe mugaren bueltan, hainbat aurkezpen egin dituzte asteburuan Goierrin. Horien artean daude EH Bildu, EAJ, PSE-EE eta Irabazi-Ganemos alderdiak. EH Bilduk, gainera, Gipuzkoa mailako alkategai guztien izenak jakinarazi ditu asteburuan. Gainontzeko hautagaiak eta zerrendak aste honetan jakinaraziko dituzte, datozen egunetan argitaratuko baitira zerrendak lurralde bakoitzeko aldizkari ofizialean.22 udal eta 204 hautetsiGoierriko 22 herrietan 204 udal hautetsi aukeratuko dituzte maiatzaren 24an. Udal bakoitzak, biztanleen arabera ezarritako zinegotzi kopurua izaten du. Aurten, eskualdeko hiru udalerrik aldatu dute hautetsi kopurua: Zumarragaren kasuan, 10.000 biztanleko mugatik jaitsi denez, 17 zinegotzi izatetik 13 izatera pasako da; Mutiloak eta Zerainek, berriz, bina zinegotzi gehiago izango dituzte 2015-2019 agintaldian, 250 biztanleko muga gainditu dutelako.Alkateak eta udal hautetsiak ez ezik, Gipuzkoako Batzar Nagusietako ordezkariak ere aukeratuko dituzte herritarrek. Goierriko 22 herriak bi hauteskunde barrutitan banatuta daude. Goierri beheko 19 herriak (Ezkio-Itsaso barne), Oria barrutian daude. Gipuzkoako ganberako bederatzi batzarkide barruti honetan aukeratzen dira. Urretxu, Zumarraga eta Legazpi, berriz, Deba-Urola barrutian sartzen dira; guztira, 14 batzarkide hautatuko dituzte barruti horretan.Bost asteko atzera kontuaDagoeneko hilabete eskas falta da hauteskunde egunerako. Hemendik maiatzaren 24ra arte herritarrek, erakundeek nahiz alderdi politikoek eman beharreko pausoak eta datak, modu zorrotzean zehazten ditu Espainiako hauteskundeen araudia zehazten duen 5/1985 Lege Organikoak. Hala, aste honetan argitaratuko dituzte zerrendak aldizkari ofizialean, eta alegazioak aurkezteko epe bat zabalduko da. Hautesleei errolda txartelak bidaltzen ere, hilaren 27tik aurrera hasiko dira.Bestalde, hilaren 25etik maiatzaren 2ra bitartean, hauteskunde mahaiak osatzeko zozketak egingo dituzte herriz herri. Zozketa horiek egiten direnetik maiatzaren 9ra arteko epea dute udalek partikularrei izendatuak izan direla jakinarazteko.Posta bidez botoa eman nahi dutenek, maiatzaren 14a baino lehen egin behar dute eskaria, eta 20ra arteko epea izango dute dokumentazioa aurkezteko.Hauteskunde kanpaina, ofizialki, maiatzaren 8an hasiko da, eta bi aste iraungo du. Maiatzaren 23an gogoeta eguna izango da, eta azkenik, 24an, botoa emateko eguna. Lehen kontaketak egunean bertan eta hautestokietan egiten badituzte ere, hiru egun geroago, maiatzaren 27an, kontaketa ofizialak egiten dituzte, hautes barrutietan.Gaur Lazkaoko EAJk bere zerrenda aurkeztuko du eta Zumarragan PPk alkatetzarako hautagaia. Beasaingo EH Bilduk batzarra egingo du bihar udaletxean, 19:00etan.


“Gobernu akordioa errepikatuko da”

Nola ikusten dituzu auzoetako emaitzak?

Bereziki esanguratsua da PSE-EEren emaitza Altzan. Han EAJ asko hurbiltzen da PSE-EEren langara, eta ikusi beharko da boto aldaketa hori zergatik izan den. Langile klasearen bozak egon dira historikoki Altzan, eta horrek mantendu du alderdi sozialista. Egia da klaseen arteko botoa desagertzen ari dela, eta EAJk leku guztietatik botoak hartzeko duen gaitasun horrek eragina izan dezakeela. Bestalde, alderdi sozialistak azken urteetan egin duen diskurtsoa klase sozialetatik desitsatsi egin da, eta horrek ere eragina izan du Altzan.

EAJ Donostian kontsolidatu da?

Hauteskundeen aurretik airean zegoen galdera zen EAJk mantenduko ote zuen Donostiako plaza, ikusita azken urteetan hiru alderditako hiru alkate izan dituela hiriak: Odon Elorza alderdi sozialistakoa, Juan Karlos Izagirre EH Bildukoa eta Eneko Goia EAJkoa. Beraz, hauteskunde hauek nabarmendu dute 2015eko EAJren garaipena ez zela anekdota bat izan, eta bere proiektuaren jarraipena markatzen dute.

Nola baloratzen duzu PSE-EEren jaitsiera?

Elementu nagusi bat dago hor, Gascoren figura bera. Pedro Sanchezen goranzko joera nabaritu du alderdi sozialistak gainontzeko lekuetan, baina ez Donostian. Alderdiari garrantzia gehiago eman diote hautagaiari baino, eta hautagaiak berak indarra kendu dio alderdiari. Hor badago datu esanguratsu bat, eta da Denis Itxasok Gipuzkoako batzar nagusietarako hauteskundeetan 1.700 boz inguru galdu dituela Donostian, eta Ernesto Gascok 7.000 boto. Beraz, hautagai bakoitzarekiko pertzepzioa desberdina da alderdi sozialista bozkatzen duten donostiarren artean.

Ernesto Gascoren lidergoa kolokan jartzen dute emaitza hauek?

Zalantzarik gabe. Alderdia eta hautagaia bera ezagututa, ez dut uste epe labur edo ertainera eraginik izango duenik, baina epe luzera uste dut ondorioak izango dituela, bai bere alderdian eta baita EAJrekin negoziatzeko garaian ere.

EH Bildu bigarren indarra bada ere, antzeko boto kopurua lortu du.

Horregatik, EH Bilduk planteatu beharko lukeena da zer egin behar duen hautesle kopurua zabaltzeko. Hau da, zer egin alderdiarekin guztiz identifikatuta ikusten ez diren pertsonek EH Bilduri botoa emateko. Hor zerikusia dute hautagaiaren profilak eta egiten diren eskaintzek, eta epe luzerako hausnarketa bat izango da seguru aski. Hala ere, iruditzen zait hauteskunde hauetako emaitza ez dela txarra EH Bildurentzat.

PPren kasuan, Senperrek eragina izan du?

Uste dut Senper efektuaz hitz egiten hasi gaitezkeela. Oso kanpaina pertsonalista egin du Senperrek, PPren logotipoa alde batera utziz, eta horrek emaitza positiboak izan dituela ikusi dugu. Kanpaina horrek izan dituen emaitzak ikusita, galdera da estrategia horrek Donostiatik kanpo eragina izango ote duen, hau da, erkidegoko PPk ere estilo hau hartuko ote duen.

Gobernu akordioak errepikatuko dira?

Gobernu akordioa errepikatuko da, nire ustez. Hala eman dute aditzera kanpainan, eta datuek hori erakusten dute. Baina ikusi behar da indar korrelazioa zein den, EAJk momentu honetan bikoiztu egiten baitu PSE-EEren zinegotzi kopurua. Hau da, PSE-EE hirugarren indarra izatera pasa da, eta horrek EAJ indartzen du negoziazioetarako. Beraz, udal gobernuaren kolorea berdina izango dela uste dut, baina osaera desberdina izango dela. Ez da negoziazio erraza izango Ernesto Gascorentzat.


Ingurumeneko Departamentuak modu eraginkorrean gidatzeko ikastaroa antolatu du

Iazko esperientzia errepikatuz, Lasarte-Oriako Udalaren Ingurumeneko, Kontsumoko, Merkataritzako eta Sanitateko Departamentuak, gidatze eraginkorrari buruzko ikastaroa antolatu du.

Irailaren bukaeran egiteko den Mugikortasun Iraunkorraren Astearen barruan kokatzen den egitasmoa dugu. Hain zuzen ere, irailaren 22an eskainiko da ikastaroa, 16:00etatik 20:00etara, 4 orduko iraupenarekin, eta dohainezkoa izango da.

Helburua herritarrek modu ekologikoagoan gidatzen ikasi dezaten da. Horretarako erregai gutxiago nola kontsumitu, erosoago nola gidatu eta errepideko arriskuak nola gutxitu daitezkeen azalduko dute ikastaroan.

Ikastaroa

Lehenik ordubetekoa klase praktikoa egingo da. Ikasle bakoitzak ibilbide bat egingo du, eta gidatzeko era, abiadura eta kontsumoa aztertuko zaizkio bidean.

Ondoren, gidatze efizientearen gaineko ezagutza teorikoa jasoko dute bi ordutan.

Eta azkenik, hasierako zirkuitu bera egingo dute berriro ere. Ordubetez ikasitakoak praktikan jarri eta bi ibilbidetan izandako kontsumoak eta batez besteko abiadura konparatuko dira.

Izena ematea

Ikastaroan parte hartu nahi dutenek Ingurumeneko, Kontsumoko, Merkataritzako eta Sanitateko Departamentuarekin jarri behar dira harremanetan hurrengo telefono zenbakira deituz, 943 37 60 55.

Plazen kopurua mugatua da eta horregatik erreserba izena emandako hurrenkeran egingo da.


Xabier Agirre kartzelatzea salatu dute elkarretaratze batekin

Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazan elkarretaratzea egin dute dozenaka lagunek. Eleak mugimenduak deitu du protestara, Agirre espetxeratzeko aginduaren berri izan eta berehala.

Belgikan atxilotu zuten Agirre, 2011n. Urte berean epaitu eta zigortu zuen Espainiako Auzitegi Nazionalak. Sei urte eta erdiko kartzela zigorra eman zion. Haren aurkako epaia irmoa ez den arren, Auzitegi Gorenak ez duelako ebazpenik atera oraindik, asteartean joan zen epailearen aurrera, baldintzapeko askatasunaren baldintzak berrikusteko, eta epaileak kartzelatzeko agindu zuen. Soto del zuten.

Elkarretaratzean bildutakoen eskatu dute Agirre aske uzteko eta "salbuespen neurriak" bertan behera uzteko behingoz.


Berdegunetik eta kantxa berdeko teilatutik hasi dituzte Zubikoako lanak

Oñatiko Zubikoa kiroldegia berritzeko eta handitzeko lanak abuztuaren 1ean hasi zituzten. Kanpoko lanak egiten dabiltza orain eta urtea bukatu aurretik horiexek egingo dituzte. Egun, berdegunea zegoen tokian hutsunea ikusten da, eta garabi handi bat ere badago kiroldegi aurrean kantxa berdeko eta frontoiko teilatuak konpontzeko.


Inperioa

Jakina da Erroma nola igaro zen errepublikatik inperiora, enperadore baten eta bere familiaren manupera. Pentsa dezakegun baino prozesu motelagoa izanen zen. Urteekin enperadoreak ez zuen zertan semea hurrengo enperadore izendatu ere, bere jeneralen artean egokiena adoptatu eta, leinuari tranpa eginez, legaltasun itxura gorde zitekeen, inperioa berari oinordetzan utzita.

Oraingo inperioetan legaltasunak kontrakoa eskatzen du, odol berekoek kargudunarengandik urrun behar dute, erregimena monarkia bihur ez dadin, demokrazia plantak gordetzeko. Baina itxurakeriak beste batzuk dira. Ameriketako Estatu Batuetan Obamaren agintaldia amaitu eta Clintonek huts eginda, natural atera zitzaigun askori hurrengo hautagai demokrata Michelle Obamak beharko lukeela. Oraindik ez da aipatzen hasi, baina berehala Chelsea Clinton ere sartuko da kinieletan. Hori Kennedy sagako inor ez badago libre. Errepublikanoen aldetik nor? Bush bat?

Dena den, joko (luze) horrek krak egin du edo muturrera eraman da (ezin itzulizkoa baitzen) Trump bere leinukoaren lehendabizikoarekin, seme-alabak tronuan eseraraztearekin jolasean. Donald enpresaria izateak badu hor garrantzia. Diruak inoiz ez du disimulatu beharrik izan hereditarioa dela.


Kontzertuaren ordua, gaizki

Hernaniko Musika Bandak jakinarazi du, Inauterietako programa ofizialean azaltzen den ordutegia gaizki dagoela, eta beraien biharko kontzertua 20:00etan izango dela, Milagrosako kaperan.


Tomas Odriozolak zinegotzi kargua hartu du Zestoan

Tomas Odriozola, EAJren zinegotzi berria. (Danbolin)

Atzo, osteguna, egin zuten Zestoan apirileko ohiko udalbatzarra, eta, besteak beste, zinegotzi berri batek kargua hartu zuen. EAJren udal taldeko kide izango da aurrerantzean Tomas Odriozola Aristi. Zinegotzi berriak kargua hartuta, EAJk dagokion zinegotzi kopurua berreskuratu du. Izan ere, hilabete batzuk pasatu ditu udal talde horrek zinegotzi bat gutxiagorekin.

Agintaldia hasi denetik bi dimisio izan dira Zestoako EAJren udal taldean; joan den uztailean utzi zuen kargua Juan Carlos de la Florrek, eta abenduan Montse Atxegak.


[Galeria] «Zuregatik, nigatik, emakume guztiongatik»

Aurtengo martxoaren 8an ez dira azken urteotako irudi historiko horiek errepikatuko eskualdean, COVID-19ren pandemiak erabat baldintzatu baitu aurtengo Emakume Langilearen Eguna. Halere, Irungo emakumeek kaleak hartzeko autua egin dute gaur eguerdian, M8 Asanblada Feminista Bidasoak egindako deiari erantzunez. Elkarretaratze jendetsua egin dute San Juan plazan, osasun neurri zorrotzak errespetatuz. Banan-banan sartu dira ilaran, eta askotariko mezuak eraman dituzte eskuetan bertaratutako emakumeek.

«Aurtengo martxoaren 8a ezberdina da, baina kaleak hartzen jarraituko dugu, gure eskubideak aldarrikatzen. Etxetik, balkoietatik, ospitaletatik, dendetatik, erresidentzietatik… Mugimendu feministak gaur ere kaleak hartuko ditu. Gaur gure eguna da, eta ozen oihukatuko ditugu gure aldarrikapenak. Zuregatik, niregatik, emakume guztiongatik!», esan dute eguerdiko elkarretaratzean.

Osasun neurriengatik ezin izan dira bertaratutako emakume guztiak pankartaren atzean jarri, eta aukera hori izan ez duten emakume askok Jose Antonio Santano alkatearen kontrako oihuak bota dituzte. Ekainaren 30ean (San Martzial egunean) ere udaletxean egoteko eskatu diote, tartean, gaurko mobilizazioan testua irakurri duen emakumeak. «Alkate jauna, ekainaren 30ean ere hemen nahi zaitugu!», esan diote. Txalo artean jaso dituzte mezu horiek bertaratutako emakume askok.

Arratsaldean aldiz, berriro elkartuko dira San Juan plazan, 18:30ean, eta 19:00etan, eltzekada zaratatsua egingo dutela gogoratu dute. Bide batez, emakume irundar orori luzatu diote balkoiak apaindu eta bertatik oihu egiteko gonbita.

Itaiaren elkarretaratzea

Irunen beste deialdi bat ere egin du Itaia Emakumeen Antolakunde Sozialistak. Elkarretaratzera deitu dituzte eskualdeko emakumeak, 18:00etan, epaitegien aurrean.


Berdintasunaren aldeko borroka bistarazi du berriz ere Donostiako Lilatoiak

5.218 emakumezko korrikalarik lilaz jantzi dituzte Donostiako kaleak. Lorea Ayala Gainberrik irabazi du 5 kilometroko lasterketa, 18:07 minuturekin.

Iganden honetan Donostian ospatu den Lilatoiaren 29. edizioa inoizko jendetsuena izan da: 6.050 emakumek eman zuten izena, eta 5218k amaitu dute, Atletico San Sebastianeko antolakuntzak jakinarazi duenez. Bai partehartzaileek, baita antolakuntzak ere, hitzorduaren arrakasta eta berdintasunaren aldeko borroka ikustarazteko duen balioa nabarmendu dituzte.

Boulevardean hasi eta amaitzen den lasterketa, 10:30ean hasi da, eta 2016ko Rioko Olinpiar Jokoetan domina lortu zuen Izaskun Osesek kirolari paralinpikoak eman dio hasiera.

18 minutu eta 7 segundu beranduago sartu da irabazlea: Lorea Ayala Gainberri donostiarra. Marina Gonzalez Burgos iruindarra izan da bigarrena, 18:19 minuturekin, eta Izaro Rubio Lasa ordiziarra, hirugarrena, 18:24 minuturekin.

Klasifikazio guztiak kirolprobak.com webgunean kontsulta daitezke, eta baita PDF honetan ere:

Aurtengorako aukeratutako leloa "Itzaletik Argira" izan da eta esanahi bikoitza du, antolatzaileen esanetan: "Alde batetik, Begisare Elkartearen helburua nabarmentzen du eta, bestetik, bizitzaren alor guztietan berdintasuna lortzearen beharra azpimarratu nahi du". Begisare Elkarteak retinosis pigmentarioa dutenen bizi kalitatea hobetzea, ikerketa bultzatzea eta gizarte sentsibilizazioa sustatzea dira.

Izena eman duten emakumeen jatorriari dagokionez, 5.366 gipuzkoarrak izan dira (% 89) —%25,25 donostiarrak—, 387 bizkaitarrak, 145 nafarrak eta 70 arabarrak. Halaber, Iparraldeko, Madrileko, Bartzelonako, Murtziako eta Kantabriako korrikalariak ere izan dira.

Lasterketa amaitutakoan, sari-banaketa egin dute 11:30 aldera, Alderdi Ederren, batukada doinuek lagunduta. Aurten, hiru talde handiren parte-hartzea ere saritu nahi izan du antolakuntzak: Legazpiko Haztegi ikastola (200 lasterkari), Ordiziako Jakintza ikastola (120 lasterkari) eta Urretxu-Zumarragako ikastola (100 lasterkari).

12:30ean urteroko "lilapotea" egin dute, Alderdi Ederretik abiatuta.

Gaurko ekimena Donostian Martxoaren 8rako deitutako ekitaldien barnean kokatu behar da.


'Climax', 'Rompe Ralph 2' eta 'Mi amor perdido' filmak ikusgai, Baztartxon

Hiru film eskainiko dituzte asteburuan, Baztartxo Antzokian. Zapatuan, abenduak 29, eta astelehenean abenduak 31 ez da film emanaldirik izango. Zapatu arratsaldean Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek bi emanaldi eskainiko dituztelako. Astelehena Gabon zahar eguna izanik, ez da emanaldirik izango.

Climax, Rompe Ralph 2 eta Mi amor perdido eskainiko dituzte 2018ko azken asteburuan. Climax ostiralean 22:00etan emango dute, Rompe Ralph 2 igandean 17:15ean, eta Mi amor perdido filma igandean 19:30ean eta asteartean 19:30ean eskaniko dute. Ikusi filmen aurrerapen bideoak:

Climax filmaren aurrerapen bideoa:

Mi amor perdido filmaren aurrerapen bideoa:

Rompe Ralph 2 filmaren aurrerapen bideoa:


Grabatutako maketa jendaurrean aurkeztu dute trikitixa ikasleek

Martitzen buruzuria izan arren, erromeria doinuek hartu zuten atzo arratsaldean Oñatiko San Anton plaza ingurua. Herriko Jose de Azpiazu musika eskolako ikasleek maketa grabatu dute eurek jotzen dituzten abesti herrikoiekin, eta lanaren aurkezpen gisa saioa egin zuten atzo kalean. Giro polita sortu zuten, eta jendetxoa batu zen ikusi eta entzuten.

Soinuarekin bakarka, soinu eta pandero, taldean... Hori bai, denak Arkaitz Allur irakasleak lagunduta. Oñatiko Jose de Azpiazu musika eskolako trikitixa eta pandero ikasle gehienak pasatu ziren atzo San Anton plazako eszenatokitik. 55-bat soinu ikasle eta 20 inguru pandero-jole ari dira egun musika eskolan, eta denek hartu dute parte abesti herrikoiekin osatu duten maketan. 35 pieza dira guztira, eta atzokoa doinuon jendaurreko aurkezpena izan zen.

Jendetxoa batu zen San Anton plazan saioa entzun eta ikusteko. Umeekin hasi eta ikasle helduetaraino, adin guztietakoek hartu zuten parte emanaldian. Izan ere, denetarikoak ditu Oñatiko musika eskolak, soinuak eta panderoak herrian hartu duten indarraren erakusle. Trikitixa eta pandero ikasleen maketa laster egongo da salgai musika eskolako idazkaritzan, sei euroren truke.


Ekainaren 24an eta 25ean egingo dituzte Lanbro Beltza topaketak, Plentzian

Bi urtez jarraian, 1992an eta 1993an, egin ziren genero beltzeko nobela eta filmen inguruko topaketak. Haiek berreskuratzea erabaki zuen iaz Plentziako Udalak, Calibre 38 aldizkari digitalaren laguntzaz. Hala, "Lanbro beltza" goiburupean, ekainaren 24an eta 25ean, idazleen arteko mahai-inguruak, berbaldiak eta eztabaidak egongo dira Goñi Portal kultur etxean.

Antolatzaileek aurreratu dutenez, besteak beste, Javier Abasolo, Toti Martinez de Lezea, Aritza Bergara, Javier Sagastiberri, Nieves Abarca, Antonio Altarriba eta Maria Eugenia Salaverri idazleek eta hainbat adituk parte hartuko dute jardunaldietan. Zapatuan, Julian Ibañezi egingo diote "galdeketa zorrotza"; idazle kantabriarra; da Lanbro Beltza IV. Topaketen ohorezko gonbidatua. David Crestelo alkatearen eskutik jasoko du saria.

Jardunaldien antolatzaileek nabarmendu dutenez, nobela beltzaren "hard boiled" (desanbiguazioa) estiloaren adierazle nagusienetako bat da 1940an Santanderren jaiotako idazlea; "Raymond Chandlerren eskutik jaiotakoak diruditen pertsonaien sortzailea da", aipatu dutenez. Julian Ibañezek 1980an idatzi zuen "La triple dama", genero beltzeko bere lehenengo eleberria. Adituek diotenez, Andreu Martin eta Juan Madridegaz batera, genero beltzaren idazle berrien belaunaldiko maisua da. Salamancako zinema eta nobela beltzaren topaketetan banatzen diren Pata Negra sarietako bat irabazi du aurten Ibañezek.

Plentziako jardunaldietara bueltatuz, zapatu arrastian, Lanbro Beltza ipuin laburren lehiaketaren laugarren edizioaren irabazleen izenak ezagutzera emango dituzte, 20:00etan, Goñi Portalen. Lehendabiziko aldiz, euskarazko idatziak aurkeztu ahal izan dira sariketa horretara.

Egitaraua

Ekainak 24, barikua

Goñi Portal kultur etxean.

18:00 Jardunaldiaren hasiera.

18:30 Lehenengo mahai-ingurua, nobela beltzeko euskal idazleakaz.

Parte-hartzaileak: Javier Abasolo ("Demasiado ruido"), Toti Martinez de Lezea ("Y todos callaron"), Aritza Bergara ("Olas negras"); Javier Sagastiberri ("El asesino de reinas"). Moderatzailea: Noemi Pastor (Calibre 38 aldizkari digitala).

19:30 Lehenengo eztabaida-mahaia: "Serieko hiltzaileen xarma apala".

Nobela, film, komiki edo telebista-saioetako serieko hiltzaileen xarma apalaz mintzatuko dira Nieves Abarca ("Los muertos viajan de prisa", "Asesinos en serie(s)"), Antonio Altarriba ("Yo asesino") eta Maria Eugenia Salaverri ("La Matanza").

Aurkezlea: Jesus Lens (Calibre 38 aldizkari digitaleko kidea eta Granada Noir jaialdiko koordinatzailea).

Argitaletxe gonbidatua Goñi Portalen: Erein, Lanbro Beltza 2016 topaketen kolaboratzailea.

Ekainak 25, zapatua

Goizean

Goñi Portal kultur etxean

11:30 Bigarren mahai-ingurua: "Garaiko hilketak"

Lanbro arteko eztabaida: Carmen Moreno ("Sherlock Holmes y las sombras de Whitechapel"), Martin Olmos ("Escrito en negro"), Adrian Marin Ceregido ("La venganza esquiva"). Moderatzailea: Juan Mari Barasorda (Calibre 38 aldizkari digitala).

12:30 Bigarren eztabaida-mahaia: "Genero beltzaren irakurleak" (aldizkariak, bitakorak, irakurketa txokoak, eta abar).

Eztabaidan parte-hartuko dute: Sergio Vera (Cuencako irakurketa klubaren eta Las Casas Ahorcadas jaialdiaren arduraduna), David G. Panadero ("Protesis" aldizkariko kidea), Ricardo Bosque (La Balacera eta Calibre 38 aldizkari digitalen arduraduna) eta Cristina Garcia Ferry (Abrir un libro webgunearen arduraduna).

Moderatzailea: Jesus Lens (zinema- eta literatura-kritikaria eta Granada Noir jaialdiko koordinatzailea).

13:30 Lanbro Beltza zinema beltzeko koktela, Casa de Marinos jatetxean.

Har ezazu GIMLET bat Raymond Chandlerregaz eta Philip Marlowgaz batera.

Ekainak 25, zapatua

Arrastian

Goñi Portal kultur etxean

18:00 Juan Ibañez IV Lanbro Beltza Topaketaren ohorezko gonbidatuari "galdeketa zorrotza".

Galdetzailea: Jokin Ibañez (Calibre 38 aldizkari digitala).

19:00 Hirugarren mahai-ingurua: "Errealismoa eta nobela beltza: kaleko nobela beltza".

Eztabaidan: Jon Arretxe ("Juegos de cloaca"), Paco Gomez Escribano ("Manguis", "Yonqui"), Susana Lopez ("Viias muertas") eta Julian Ibañez maisua.

Moderatzailea: Ricardo Bosque (Calibre 38 aldizkari digitala).

20:00 Ricardo Bosquek (epaimahai-burua) Lanbro Beltza Ipuin Laburren IV Lehiaketaren irabazleak ezagutzera emango ditu. Bestalde, David Crestelo Plentziako alkateak Lanbro Beltza 2016 saria emango dio Julian Ibañezi.

IV. Lanbro Beltza Topaketen amaiera.


Katalunia ispilu

Zer ikusten dugu Katalunian gertatutakoaren ispiluan? Besteak beste, gure historia hurbilean gertatutako gauza batzuk ulertzen lagun diezaguke. Zuzenbide estatuaren eta demokraziaren bidean sinesten dute katalanek, eta horra zertan diren gauzak gaur egun. Guk ez genuen sekula sinetsi Espainiako estatuaren balio horietan eta badakigu zer-nolako atarramentua izan duen hemengo borroka bortitzak. Batean bide baketsua, bestean bortitza, baina azken beltzean, bietan, emaitza antzekoa.

«Gerra beste bitarteko batzuekin egindako politikaren jarraipena dela» esan zuena ez zebilen batere oker. Egia latz horren beste froga bat behar zuenak orain begien bistan dauka Katalunian. Kataluniak politika egin du, eta orain dagoen lekura iritsi da politika «hutsa» eginda. Usteak uste, Espainiak ere politika egin du Kataluniako auzian eta badakigu zertan den bere eragin-ahalmena. Zertan datza bi jokamolde horien arteko aldea funts-funtsean? Kataluniak egindako politikaren jarraipenean ez dagoela bortxa-ahalmenik, eta Espainiakoaren jarraipenean bai.

Puntu honetan, bortxa politikoari buruz daukagun kontzeptuaren hutsaltasunak ez dauka neurririk. Dirudienez, Kataluniaren eta Espainiaren arteko gatazka politiko-nazional honetan ez da egon bortxarik; ez duzu beste ahotsik irakurri eta adituko iritzi-emaileen artean. Katalanek ekintza gogor eta bortitzen bat egin arte ez dago nonbait bortxarik diskurtso hegemonikoaren ustez. Espainiaren garaipena, hala ere, hurrenez hurren, bortxa estrukturalari eta bortxa mota horri darion legediari eta legedi horri darion errepresioari zor zaio osoki. Baina bortxa estrukturala ez da bortxa ideologia hegemonikoaren interpreteentzat.

Katalanek Europako Batasunaren izaera demokratikoan sinetsi izan dute egin duten politika egiteko. Ez dakit oraindik sinesmen horrekin jarraitzen duten guztiek. Kataluniako soziolinguistika eskolak sortu zuen kultura soziolinguistikoa sortuta harrigarri samarra ere bada Europako estatuetan horrenbeste sinestea. Iñaki Larrañagak asko edan zuen eskola soziolinguistiko horretatik: «Badirudi estatuak direla nagusi Europan, eta estatuek kontrolatuko dutela guztia, eta kontestu horretan kokatuko dela hizkuntza komunitateen borroka». Jean-Louis Davantek Frantzia definitzeko oraindik orain erabili duen hizkera erabiliz, «xede etnozidista» nagusi duten Europako estatuen demokrazian sinesten duenak, ez bide daki askorik Europa zer den. Kataluniako auzian Europak hartu duen jokabidea ikusita oraindik Europan sinesten duenak gehiegi sinesten du eta gutxiegi ikasi du.

Kataluniaren arerio nagusia Espainia da, baina Espainia estatu etnozidistez inguraturik eta babesturik dago. Are gehiago, Europa bera ere ez da salbuespena nazio eta hizkuntza ukatu eta zapalduen historia beltz honetan. Unescoren txostenak irakurtzen dituenak badaki mundu etnozidista batean bizi garela. Beraz, Espainiako estatu totalitarioa ez da salbuespena mundu totalitario honetan (Kurdistan, lekuko). Esan gabe doa totalitarismoaren kontzeptua adiera «nazionalean» darabildala hemen, nazio boteretsuek botere nazionalik gabekoei beren hizkuntza eta nazio identitatea inposatzeko daukaten zentzuan, alegia.

Kataluniak etsai nazionalaren zelaian jokatu du nazio askapenaren partida; jakinda, hori bai, jokoaren arau nagusiak Espainiak ezarrita zeudela. Joko arau horietan ez zuten sinesten Txillardegik eta enparauek ETA erakundea frankismoaren hondarrean sortu zutenean. Zentzuzkoa zen hori diktadura-sistema batean. Frankismoaren erregimena itxuraz amaitu zenean gurean borroka armatuak aurrera jarraitu zuen oinarrizko joko-arauak funtsean ez zirela aldatu uste izanda. Arrazoi zuten, orain Katalunian gertatu dena da horren erakusgarri. Espainiar demokraziaren mitoak bizirik iraun du Kataluniakoa gertatu arte askoren itxaropenean. Gezurra badirudi ere, oraindik ere espainiar demokraziaren mitoan sinetsi nahi duen jende gehiegi dago gure artean.

Demokraziaren mitoa nazionalismo hegemonistak (bere nazio-identitatea beste nazio bati inposatzen dion politika) sortutako mitoa da. Demokrazia modernoaren arau-sistema estatuaren botereaz baliatzeko ahalmena eta bortxa politikoaren monopolioa zuten estatu nazionalen asmakizuna da. Demosaren (gehiengo demokratikoaren printzipioa) kontrola eskura zeukaten estatuek beren ethnosaren (nazio-identitate bereko komunitatea) helburu nazionalak ezarri zituzten beren mendeko nazio guztietan. Egia esan, asmakizuna ezin biribilagoa atera zaie. Ahots totalitario hori honelatsu mintzatuko litzateke: hemendik aurrera demokrazian biziko gara, gehiengoak erabakiko du zer egin eta zer ez egin gure estatuaren luze-zabalean. Eta baldin eta neurri hori ere aski ez balitzaie, hau da, nazio-asimilazioaren mekanismoek behar adinako espainoltzea eragin ez badute, adibidez, Katalunian gertatu den bezala, lege konstituzionalaren arauak (155. artikulua) aplikatuko ditu estatuak bere gordintasun guztian. Kito, ez dago besterik. Ez dago zertaz hitz eginik.

Espainiaren jokabidea koherentea izan da alde horretatik: alegia, nazionalismo hegemonistaren (lehen nazionalismo inperialista esango genuen) demokrazia-logika inposatu du Espainiak. Hala ere, politikaren izaera aratzean sinesten duenak ezin du ulertu demokraziarekin, zuzenbide estatuarekin eta botereen banaketarekin Espainian zer gertatu den. Demokraziaren mitoan sinesten duenak honelatsu zurkaizten du bere arrazoia: hots, Espainiaren demokrazia defizitarioa dela esango dizu, ez duela kultura demokratikoaren arabera funtzionatzen, ez dituela giza eskubideak errespetatzen eta abar eta abar.

Bi bide eta atarramentu bertsua Katalunian eta hemen. Nolanahi ere, Katalunian nazio eraikuntzarako masa kritikoa sortzeko eta antolatzeko eta sendotzeko balio izan badu, gaitz erdi. Besterik ezean eta hobe beharrez estatua baino garrantzitsuagoa da nazioaren osasun-egoera, betiere, jakina, nazioa «nazio forala» edo etnokultural hutsa ez bada. Ezin dugu beste horrenbeste esan gurean naziogintzari dagokionez; hasieran izan ezik, hemengo borroka armatuak ez du nazio euskaldunaren oinarriak finkatzeko borondaterik erakutsi. Edonola ere, kontua da hemen bortxa politiko matxinatuaren kontrako argudio politiko-morala funts-funtsean espainolismoaren «arrazoia» izan dela orain Katalunian ikusitakoa ikusita. Izan ere, bortxaren ordez demokraziaren bide baketsua aukeratzen duzunean ere, ondorioak oso antzekoak dira. Bortxarik gabeko politikarik ez baitago, nazioen arteko harremanak munduan eraikita dauden bezala dauden bitartean.

Gauza hauetaz dihardudanean Benito Lertxundiren harako esaldi hura datorkit burura: «Demokrazian baldin bagaude, ez daukagu nazio arazorik, eta nazio arazoa baldin badaukagu, ez daukagu demokraziarik».


GES taldeak Bizkaian 96 pertsona kaleratu nahi dituela salatu du ELAk

Sindikatuak azaldu duenez, enpresa taldeak irekitako espedienteak Erandioko Global Energy Services eta Siema Industria lantegietako beharginei eragingo die.

ELA sindikatuak gaur salatu du GES enpresa taldeak 627 kontratu moztuko dituen espediente bat irekiko duela eta Bizkaiko 96 langileri eragingo diola. Global Energy Services, Siemsa Industria eta Siemsa Control y Sistemas dira kaltetutako lantegiak.

Sindikatuak adierazpen batean azaldu duenez, aipatutako enpresen zuzendaritzak atzo Madrilen jakinarazi zuen espedientearen irekiera. Horrek taldeak estatuan dituen lantegi guztiei eragingo die, eta Erandion daude horietako bi: Global Energy Services eta Siemsa Industria.

GES enpresa taldea energia berriztagarriekin lotutako proiektuen eraikuntza, muntaia eta mantentze lanetan aritzen da.

ELAk zehaztu duenez, kontratuen mozketak Bizkaiko Siemsa Industriako 58 langileri eragingo die, eta Global Energy Serviceseko 38ri.

"Beharrezko presio neurriak" hartuko dituela adierazi du sindikatuak, bi lantegietako lanpostu "guztiak" defendatu ahal izateko.


Nafarroako Parlamentua, Etxebizitza Legea eta Osasuna, lerroburuetan

Eguna hasi aurretik irakurri behar dituzun bost albisteak.

Hasi da IX. Legealdia Nafarroan

Aldaketaren Gobernua osatzeko negoziazioei buru-belarri helduko diete gaur Geroa Baik, EH Bilduk, Podemos-Ahal Duguk eta Izquierda-Ezkerrak. Gobernuaren lehentasunak finkatzeko akordioa eginda dute, eta gaur ardatz nagusi horiek zehazten hasiko dira, atalka, negoziazio mahai sektorialetan.

Aldaketa Parlamentuan abiatu dute. Indarrak batu dituzte inoizko parlamenturik anitzena eta euskaldunena osatzeko. Presidentetza Ainhoa Aznarez Podemos-Ahal Duguko ordezkariak hartu zuen atzo.

Gaur onartuko dute Etxebizitza Legea

Eusko Legebiltzarrak Etxebizitza Legea onartuko du gaur. Aurreikusi bezala, EH Bilduren, PSE-EEren eta UPyDren babesarekin onartuko da. Hiru alderdi hauek legea aurrera ateratzeko konpromisoa hartua dute, baina hainbat zuzenketa gorde dituzte gaurko osoko bilkuran bozkatzeko.

EAJ eta PP Etxebizitza Legearen kontra agertu dira, ziurgabetasun juridikoa eragiten duelakoan.

Unio, Kataluniako Gobernutik kanpo

Artur Masen Gobernua utziko dute Unioko hiru kontseilariek, UDCko iturriek aurreratu dutenez. CiU federazioa zatitzeko beste pauso bat dela ematen du.

Horrela, Joana Ortega Generalitateko presidenteordeak, Ramon Espadaler Barne kontseilariak eta Josep Maria Pelegri Nekazaritza kontseilariak Exekutibotik alde egingo dute.

Hala ere, “legealdiko azken unera arte” Kataluniako Parlamentuaren egonkortasuna bermatuko duela adostu du UDCren zuzendaritzak, konpromisoak bete ahal izateko.

Udal hauteskundeak egin eta gero, udalen “egonkortasuna” bermatzea ere adostu du Unioren zuzendaritzak.

Akordiorako tarte gutxi Grezian

Europak Luxenburgon du jarrita du gaur arreta. Euroguneko Finantza ministroek hitzordua dute 15:00etan. Greziarekin negoziazioak desblokeatzeko azken saiakera izan liteke. Akordioa lortzeko epea bi aste barru bukatuko da, eta, oraingoz, agendan ez dago jasota Eurotaldearen bilera gehiago.

Osasunak hiru partida erosi zituela uste du epaileak

Fermin Otamendi Osasuna auziko epaileak sumarioaren gaineko sekretua altxatu zuen atzo. Horren arabera, Osasunak 900.000 euro erabili omen zituen partidak erosteko.

Espanyol 250.000 eurorekin saritu omen zuen partida bat berdintzeko, eta Betis, 650.000rekin (400.000, Valladolidi irabazteko, eta 250.000, Osasunaren kontra galtzeko).

Angel Vizcay Osasunako gerente ohiak ez zuen ukatu talde batzuk diruz saritu izana. Gainera, Betis futbol taldeko bi jokalarirekin, Antonio Amayarekin eta Jordi Figuerasekin, bildu zela onartu zuen. Osasunak 400.000 euro eman omen zizkion Sevillako taldeari Valladolidi irabazteko, eta 250.000 euro eman omen zizkion Sadarren galtzeko.


Hondakinen kudeaketari lotutako Hobeki sortu dute

Hondakinen kudeaketan aitzindari diren hainbat udalek sortu dute eta tartean da Berastegi.

Hondakinen kudeaketan aitzindari diren hainbat udalek osatutako Hobeki elkartea sortu dute, eta udalen artean dago Berastegi. Helburua udal bakoitzak hondakinen inguruan egiten duen lana beste udal batzuei ezagutaraztea da, horrela «ondorio zuzenak dituzten ekimenak eta praktika onak guztien artean partekatzeko».

Ekimenera batu diren herriak

Hobeki elkartearen sortzaileak Hernani, Larrabetzu, Gaintz-Gatzaga eta Donemiliagako udalak dira, baina ekimenera ere batu dira Berastegi, Segura, Zaldibia, Berriatua eta Usurbil, denak ere hondakinen kudeaketan Euskal Herrian aitzindariak diren herriak.

Elkartearen aurkezpenean esan zutenez «gaur egun jada Euskal Herrian inork gutxik jartzen du zalantzan modu egokian kudeatu behar direla hondakinak. Herritarrok eta toki-erakundeok arduraz eta erantzukizunez jokatu behar dugu». Udalen arteko komunikazioa eta esperientzia edota iritzi-trukaketa faltan sumatzen direla esan zuten eta Hobeki elkarteak horri buelta eman nahi diola gaineratu.


Mutildantza Eguna larunbaterako prest dute Arizkunen

Euskal Herriko eta Biarnoko dantzariak bildu eta Migel Angel Sagasetari aitortza eginen dio Euskal Dantzarien Biltzarrak

Piriniotan Dantzan – Mutildantza Eguna 2019 antolatu du Jo ala Jo Kultur Taldeak maiatzaren 18an Arizkunen. Nafarroako Dantzarien Biltzarra eta Euskal Dantzarien Biltzarra laguntzaile izan ditu antolakuntza hontan. Diruz babestu du proiektua Nafarroako Gobernuak, eta laguntzaile izan dira ere Baztango Udala eta Arizkungo Herria.

Luzaideko Bolantak, Beskoitzeko Oinak Arin, Zalgizeko dantzariak, Sent Pèr de Lèrengo dantzariak eta Baztandarrak dantza eskolak parte hartuko dute jaialdi honetan.

Larunbatean 11:00etan ibilaldia eginen dute Baztango gaitariekin eta kankailuekin. 12:00etan herrialdeetako Jauzien erakustaldia eginen dute. 13:00etan Migel Angel Sagasetari aitortza eginen zaio, Euskal Dantzarien Biltzarraren eskutik eta, ondotik, Mutildantza herrikoiak eskainiko dituzte. 17:00etan Soka-dantza eta Jauzi herrikoiak dantzatuko dituzte.

Pirinio mendebaldeko dantza-sistema zahar bat bizirik

Pirinio mendebaldeko bi isurialdeetan dantza-sistema zahar bat bizirik mantentzen da. Bere oinarri koreografikoa eta dantzaren estruktura, akabailarik gabeko lerro teoriko batek mugatzen du, eredu gisa zirkulua duena.

Sistema hau osatzen duten dantzak Ddantza jauziak edo Jauziak izenarekin ezagutzen dira Euskal Herriko iparraldean eta Luzaiden, nahiz eta dantza hauetako baten izenak ere, Mutxikoak, balio generikoa hartu duen. Biarnon aldiz Saut izenez dira ezagunak, eta Baztanen Mutil Dantza izena hartzen dute.

Errenazimenduaz geroztik beharbada, Mendebaldeko zibilizazio Piriniarreko komunitateek bizirik mantendu eta aberastu dugu sistema koreografiko zahar hau, Erdi Aro akabailan Frantziako eremu batzuetan soilik indarrean zegoena.

Dantza hauek arras dantzatuak izan dira Xuberoan, Behe Nafarroan, Lapurdin, Luzaiden eta Baztanen, baita Biarnon ere, bai mendialdeanbaita Erriberan ere. Gehienbat bi helbururekin egin dira: bata dibertitzeko, gizonezkoei bideratua, eta bertzea zeremoniala, aginte lokalaren berrespen jarduera gisa, gazte ordezkariena barne. Honekin batera, hain zen maitea arte herrikoi hau, ezen lehiaketak ere bideratzen ziren, batzuetan herri-artekoak eta bertzeetan herri bereko taldeen artekoak.

Errepertorioa arras zabala da, eta orokorrean iraupen luzeko piezak dira, euskal piriniotako bi isurialdeetan eta Biarnon ere luzez bizi izan direnak. Ziurtatu dezakegu lurralde hauetan errepertorio koreografiko-musikal bera dantzatu dela, eta hainbertze eta hain denbora luzez dantzatu denez, dantzakera desberdinak garatu dira, zonaldeka edo herrika dantzatzeko estiloak sortuz. Horrela, sistema koreografikoa aberastu egin da, eta honek gure interesa biziki pizten du. Gaur egun ezagutzen ditugun Jauzi motak iturburu bereko elementuak dira, kontserbazio eta garapen egoera desberdinetan iritsi zaizkigunak. Hau erranta, baieztatzen dugu argiki Mutil Dantzak Baztango Ddantza Jauziak direla.

Dantza hauek atal musiko-koreografiko anitzen arteko lotura dira, simetria eta asimetria jokuan oinarrituak, eta dantzariaren oroimen ahalmena desafiatzen dute; pausu-segida oroitzeko erronka hontan bidelagun, doinu-aire neurrikoak ditu. Ezinbertzekoa da dantza osatzen duten atal musikal luze hoiek ezagutu eta barneratzea.

Piriniotan Dantzan egunak espazio bat ematen digu, denbora bat, jostatzeko eta parte hartzeko jardunaldi bat, eta baita ikuskizun bat ere. Bainan haratago jo nahi dugu. Funtsezkoa da komunitate piriniarrek landutako dantzakera estiloen ezagutza, ikerketa eta hedapena, eta honekin batera, komunitate hauen eta dantza maite dutenen kontzientzian eragitea, transmisioa gauzatzea.

Herrialde bakoitzak bere dantza erakusteaz gain, zirkulu kontzentrikoan inguraturik bi pieza elkarrekin dantzatzeko plazerra izanen dute, sinkronian, bakoitzak bere pausu moduekin. Senidetasun dantzatu eder bat izanen da, dantzari piriniarren artekoa, ikuslearentzat ere gozagarria.

Dantza berreginak plazaratzeko apustua ere eginen dugu jardunaldi hontan. Tradizioen ikerketa eta analisi konparatuaren emaitza dira, eta aireak herri-oroimenetik desagertu izanik ere transkripzio musikaletan bildu zirenetik edaten du. Baztandarrak Dantza Eskolako ikasleek dantza berregin hauetako batzuk erakutsiko dituzte.


'Asier eta biok' filmaren estreinaldia, gaur, ETB1en

Aitor Merino zinema-zuzendariaren eta Asier Aranguren ETAko kide izandakoaren arteko adiskidetasuna du oinarri.

Donostiako Zinemaldiaren atarian, Asier eta biok filma estreinatuko du ETB1ek, gaur gauean, 22:15ean. Aitor Merino zuzendariaren eta Asier Aranguren ETAko kide izandakoaren arteko adiskidetasunean oinarrituz, bakoitzak hartutako erabakiez ari da dokumentala. Iazko Zinemaldian arrakasta handiz aurkeztu zen filma.

Aitor Merino eta Asier Aranguren ikaskide izan ziren Iruñean 80ko hamarkadan, baina eskola amaitu ondoren bakoitzak bere bidetik jo zuen. Aitor Merinok Madrilera jo zuen aktore izateko asmoz; Asier, berriz, Iruñean geratu zen, eta konpromiso politiko handiko ekimen desberdinetan murgildu zen.

Elkarrengandik urrun bizi arren, bien arteko adiskidetasuna ez zen galdu. Urteak aurrera pasatu ahala, Merinoren ametsa gauzatu eta aktore egin zen. 2002ko martxoan, aldiz, Asier ezkutatu egin zen, polizia zeukan atzetik ETAko kide zelakoan. Asierrek zortzi urte eman zituen espetxean.

Urte haietan, Merinok askotan hitz egiten zien bere Madrilgo lagunei Asierren inguruan eta euren arteko adiskidetasunaz. Baina askotan bere lagunaren egoera eta ekintzen inguruan egiten zizkioten galderei erantzuteko zailtasunak zituen. Nola azaldu Madrilgo lagunei ETAko kide batekin zuen adiskidetasuna? Nola ulertarazi zerk bultzatu zuen erabaki hori hartzera?

Asier askatu zuten egunean, 2010eko uztailean, kamera hartu eta galdera horiei erantzuten saiatzeko pelikula bat egitea pentsatu zuen Merinok. Zuzendaria horretan eta, aldi berean, zergatik ez, Madrilgo lagunen eta Asierren arteko ulertze-bideak sortzen saiatu zen. Nolanahi ere, bere egitasmoa ez zen uste bezain erraza izan.


Asiron: "Mola oraindik bizirik balitz, ni ez nengoke hemen, baizik bide ertz batean"

Mola eta Sanjurjo lurretik ateratzearen inguruan egindako polemikari buruz mintzatu da Joseba Asiron alkatea Euskalerria Irratian, eta "halako zerbait" espero zutela adierazi du.

Iruñeko alkateari zuzenduriko mezuak idatzi dituzte Iruñeko bi hormatan: "Asiron, ausartu zaitez bizirik daudenekin".

Horren harira mintzatu da alkatea: "Horretaz ez nuke gehiegi esan nahi. Espero genun halako zerbait gertatuko zela. Guk errespetu osoaz tratatu ditugu pertsona hauek eta haien familiak, noski. Bururatzen zaidan gauza bakarra, errespetuaz eta ausardiaz hitz egiten dugun bakoitzean, da Mola oraindik bizirik egonen balitz, eta garai batean izan zuen boterea oraindik mantenduko balu, seguruenik, momentu honetan, ni ez nengoke hemen, baizik eta bide bazter batean".


«Iraultzak kurduei ekarritako onurak babestu behar ditugu»

Kurduek Siria iparraldean ezarri duten gizarte proiektuan sinesten du Mellekek, eta herrialdea baketzeko eraginkorra izan daitekeela uste du. «Estatuaren ideia ez dago, herriak autogestionatu egiten dira».

«Harrigarria da horrelako zerbait sortzea gerra batetik». Hamarkadetan zapalduak izan ondotik, Mendebaldeko Kurdistanek argia ikusi du, nahiz eta oraindik gerra bete-betean egon. Siriako kurduek euren lurraldea kontrolatzen dute, eta «gizarte aurrerakoi, demokratiko eta parekidea» sortu dute, Rhodi Melleken (Kantli, Kurdistan, 1978) hitzetan. PYD Batasun Demokratikoaren Alderdiko ordezkaria da Bruselan, eta Yekitiya Star emakumeen mugimenduko kidea. Euskal Herrian izan da egunotan, Ama Hizkuntzen Egunaren harira Euskal PEN Klubak gonbidatuta. Mendebaldeak Genevako bake elkarrizketetan islamistak babestu izana deitoratu du. «Horiek konpondu behar al dute Siriakoa?».

Itxaropentsu al zara su-etenaren inguruan?

Hasiera on bat izan daiteke, zergatik ez? Baina, ikusi beharko da... Batzuek eraso egiteko aprobetxatu dezakete. Autodefentsarako eskubidea dugu, eta kurduen lurretan sartzen badira defendatu egingo gara.

Baxar al-Assadek hauteskundeetara deitu du. PYD parte hartzeko prest al dago?

Agian, zenbait kurdu izango dira, baina ez dut uste PYDk parte hartuko duenik.

Lehengo asteko Ankarako atentatua bere egin zuen TAK taldeak. Halere, Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidentea tematuta dago egileak Siriako kurduak izan direla.

Erdoganek edozer egingo du kurduek haren hegoaldeko muga kontrola ez dezaten, Daex [EI Estatu Islamikoa, arabierazko akronimoan] eta beste talde islamistak armez hornitzen jarraitzeko. Edozein aitzakia bilatuko du lurraldeko aferetan sartzeko, eta ez da geldituko. Joko zikina egiten du Turkiak.

Luzaroan sufritu duzue jazarpena Siriako Gobernuaren partetik. Azkenaldian, ordea, paralelismo bat antzeman daiteke kurduen milizien eta Siriako armadaren mugimenduen artean. Aldatu al da gobernuarekiko harremana?

Urteetan zapalduak izan gara kurduak. Gure hizkuntza eta kulturaren beste adierazpen oro debekatu egin dizkigute. Ez bakarrik Sirian, beste herrialdetan ere kurduen historia ezabatzen saiatu dira. Sirian Al-Assad sendiak gogor zigortu ditu kurduak. Gerra hastean armada gure lurraldetik erretiratu zen, ez zuelako beste fronte bat ireki nahi. Berezia da kurduen eta boterearen arteko harremana, baina ez gara aliatuak. Ez boterea, ezta Daex ere. Gure proiektu politikoa dugu, eta ez dugu haiekin inolako zerikusirik izan nahi.

Baxar Al-Assadek esana du prest legokeela kurduei autonomia emateko.

Sekula ez dut Baxar Al-Assaden hitza sinetsi, eta ez dut sekula sinetsiko.

Ezin jakin daiteke nola bukatuko den gerra. Zer da kurduentzako hobe, Al-Assad gailentzea, edo matxinoek boterea hartzea?

Guk Siria osorako irtenbide politiko bat lehenesten dugu. Baxarrek alde egin behar du, baina nola hala saihestu behar dugu islamistek boterea hartzea. Lehenbailehen geratu behar da gerra, gero eta hildako eta errefuxiatu gehiago baitaude, eta Turkiak errefuxiatu horiek erabiltzen ditu xantaia egiteko. Gizatasuna kendu diete, eta trukerako txanpon bihurtu dituzte. Lotsagarria da.

Afrin kantoia Kobanerekin batzea al da kurduen helburua?

Bai horixe. Zergatik? Puntu oso estrategiko bat delako, Turkiatik laguntza eta jihadistak jasotzen dituelako Daex-ek. Afrin bakartua dago, eta itotzeko arriskua du; logikoa da kurduen lurraldeak jarraikortasuna izatea.

Baina lurralde horretan gehiengoak ez dira kurduak. Ez al litzateke arriskutsua izango YPG milizientzat?

Ez diogu gure bandera eta hizkuntza inori inposatuko. Gure gizarte proiektuan denok dute tokia. Gizatasunagatik eta demokraziagatik egiten dugu borroka.

Mendebaldeko hedabideetan askotan entzuten den hitza da «matxino moderatua». Zeinen aurka ari dira kurduak borrokan Azaz hirian?

Al-Qaedaren adarrak dira denak, izena aldatzen dute, besterik ez. Bestalde, Siriako Kontseilu Demokratikoan YPGak daude; aramearrekin eta arabiarrekin batera borroka egiten dute.

Siriako kurduak harremana dute AEBekin eta Errusiarekin. Oreka horri eustea posible al da luzaroan?

Ez dut uste, AEBen estrategia ez delako batere argia. Ez da bi potentzia horiek kurduak maite dituztela, baina interes politikoak eta estrategikoak dituzte. Militarki laguntzen dituzte, baina ez dute gizarte proiektua babesten.

Kurduak ez dituzte Genevako bake elkarrizketetara gonbidatu, Turkiaren eskariz.

Genevan islamistak babestu ditu Mendebaldeak. Horiek konpondu behar al dute Siriakoa? Gu, ordea, kanpoan utzi gaituzte. Hipokresia handia dago Genevan.

Zer pentsatzen duzu Errusiaren esku hartze militarri buruz? Gerraren oreka hautsi du.

Islamistak helburu baditu ondo iruditzen zait, baina ez zait gustatzen zibilak hiltzen dituenean. Baketzearen alde nago. Desberdintasun bat dago indar kurduen eta gainerakoen artean. Gureak autodefentsarako miliziak dira. Gure proiektua babesten dute, gure lurraldean sartu nahi dutenen aurka.

Borroka egitea egokitu zaizue Siriako kurduei, baina orain zuen lurraldea kontrolatzen duzue. Ekialde Hurbilean beste gizarte eredu mota bat posible dela erakutsi duzue.

Siria iparraldeko iraultzak onurak ekarri dizkigu, eta babestu egin behar ditugu. Lurraldea eta eskubideak aldarrikatzearekin batera, gizarte proiektu bat garatu dugu, herritarrak edozein indarkeria motaren aurrean babesteko. Lan pedagogiko eta iraultzaile baten ondotik etorri da: herritarrak, gizonak eta emakumeak maila berean, politizatu egin dira, gatazka kurduaren, nortasunaren eta hizkuntzaren alde borrokatzeko. Herri bakoitza autogestionatu egiten da; estatuaren ideia ez da existitzen. Auzoek, herriek, batzarrek... finean, pertsonek kudeatzen dute egunorokoa, ez dago estaturik. Batzarkideen erdiak gizonak dira, beste erdiak emakumeak.

Zein egiteko betetzen du emakumeak gizartean?

Emakumeen eskubideak berebizikoak dira guretzat. Emakumea kolonizatua bizi da, eta guk hori hautsi nahi dugu. Emakumea gizartearen erdian dago guretzat. Kobaneko setioan ikusi zen; alor militarrean lehen lerroan dago. Bai Daex-en zein diktaduraren ikuspegi maskulino eta feudalaren aurka.

Siria herrialde plurala da. Zein toki dute gainerako herriek gizarte proiektu horretan?

Bai, mosaiko bat da Siria; arabiarrak, aramearrak, kurduak, alauitak, xiitak... Ez dugu beste gerra zibil bat nahi gure lurraldean. Herri guztien ordezkariek parte hartzen dute batzarretan, eta hizkuntza guztiak babestuak daude.

Harreman estua duzue HDP Ipar Kurdistango alderdiarekin, baina nolakoa da Irakeko Kurdistan Eskualde Autonomoarekikoa?

Iraken sistema feudal batean bizi dira; gero eta meskita gehiago daude, askoz ere islamizatuagoak daude. Ankarako politikatik gertu daude, AKPtik. Ankarak proiektu ugaritan inbertitu du, eta haientzat hiriburu bat da. [Massud] Barzanirena ez da proiektu demokratikoa. Haatik, Abullah Ocalan guretzat lider bat da, filosofo bat.


Xanistebanetako Jai Batzordean bilera izango da gaur

Xanistebanetako Jai Batzordearen bilera izango da gaur, 19:00etatik aurrera, udaletxeko areto nagusian. Gaurko bileran txupina botatzeko hautagaiak jasoko dituzte; hortaz, elkarteei hautagai posibleak pentsatzeko eskatu diete. Aurretik egindako bi bileretan hainbat gai adostu eta erabaki dituzte, baina oraindik jaietako jardueretako aurrekontuen hainbat orri falta dira. Kultura sailak orri horiek ongi beteta eramateko eskatu die elkarteei.


Osasunbideko postuetan euskararen garrantzia gutxitu izana salatu dute

Puntuen %3 izango dira euskararen araberakoak eremu mistoan, eta %6 euskaldunean; kanpoko eleen balioa gehitu dute

Osasunbidean lanpostua lortzeko prozeduran alor bakoitzak izango duen lekuaren berri eman du oraindik orain Nafarroako Gobernuak, eta horretan euskarari aurrekoetan baino garrantzi gutxiago eman dio. Administrazioan Euskaraz taldeak egin du salaketa. Haren arabera, lehen baliogabe jotako deialdian baino leku are gutxiago izango du euskarak.

Eremu mistoan txikitu dute batez ere euskararen garrantzia; lor daitezkeen puntuen %3 izango dira euskarari dagozkionak. A mailako postuetan, adibidez, %1,7tik %1,1era jaitsi dute puntuazioa; gainerakoetan, %4,37tik %2,91ra. Administrazioan Euskaraz taldearen arabera, eremu euskaldunean «zertxobait» handitu dute euskararen lekua, «baina ezer esanguratsurik ez». Puntuen %6 izango dira euskararen araberakoak.

Horrelako erabakiengatik egin izan dute gobernuaren aurka; euskarari leku gutxi emateagatik deialdiak eten izan dituzte auzitegiek. Taldeak salatu du horietan baino are leku gutxiago duela. Kontrara, kanpoko hizkuntzei garrantzi gehiago eman diete.


San Josepe kalea berritzeko bi milioi eta erdi euro beharko dira

San Josepe kalea goitik behera urbanizatu gura du Arrasateko Udalak. LKS ingeniaritza enpresak idatzitako proiektuari hasierako onespena eman diote, eta, datorren astetik hasita, 20 egunotan interesa duen edozeinen eskura ipiniko dute, Obren Sailean.

Hala ere, obra horiek momentuz ez dute datarik. 2.515.000 euroko aurrekontua dute, eta Udalak ez du aurreikusten "epe motz-ertainean gauzatu ahal izatea", egoera ekonomiko kaskarraren ondorioz.

Biribilgunea, urbanoarendako

Kontuak kontu, Udalaren helburua da, ahal bezain laster, inguru hura guztia berritzea, Arrasaten San Josepe-San Andres kale inguruak dira-eta berrikuntza obrarik izan ez duten bakarrak. Horren ondorioz, kalea herriarekiko "aparte moduan" sentitzen da, eta, adibidez, ume karroarekin-edo zailtasunak izanez gero, kosta egiten da bertara iristea. Hori horrela, zera egin gura dute: espaloiak egin edo zabaldu, ur eta argi sareak lurperatu (Telefonicako hariak, argiteria publikoarenak airetik doaz), eta irisgarritasuna bermatu.

Xehetasunetan sartuta, espaloiari dagokionez, aldapatik beherako zatian eraiki egingo dute. Gaur egun ez dago, eta Udalak gura duena da Etxaluzeren atzetik San Josepe kaleraino espaloitik jarraitu ahal izatea. Irisgarritasunari dagokionez, berriz, autobus urbanoa San Joseperaino iritsi ahal izateko aukera eman gura du Udalak. Horretarako, biribilgunea eraikiko dute, auzora doan aldapa bukatzen den tokian bertan. "Gaur egun autobusa ezin da hara joan, ezin dezakeelako bueltarik eman. Ibilgailuek etxeen aurreko zabalgunean ematen dute buelta, baina autobusa ez da kabitzen. Biribilguneari esker, lehenago buelta eman ahal izango luke", azaldu dute Obra Sailetik.

San Josepe-San Andres lotura

Horrez gain, San Josepeko obrekin batera, azpiko aldetik pasatzen den San Andres kalean obra batzuk egiteko ere aprobetxatuko du Udalak. Besteak beste, San Josepe eta San Andres lotzeko oinezkoendako arrapala eraikitzeko asmoa dute, eta San Andres kaleko zoladura, azpiegiturak eta harri lubetak berritu egin gura dituzte.


Kea bakarrik, suterik ez

Real Madrilek nagusitasun handiz lortu du Txapeldunen Ligako finalean sartzea, lehen zati harrigarrian hiru gol sartuta. Txartel pilaketagatik, Xabi Alonsok ezingo du jokatu maiatzaren 24ko finala, Lisboan.


Plater tiro txapelketa gaur

Santa Barbaran

Probintzia mailako Hernaniko Udal Sari Nagusia jokatuko dute gaur plater tiroan, hobi unibertsal modalitatekoa. Santa Barbara mendiko zelaian jokatuko dute, goizeko 10:00etan hasita.


Lur arraroak: hamazazpi elementu kimiko, merkataritza gerraren erdian

Estatu Batuek Huaweiri betoa jarri eta gero, Txinak Washingtoni gogorarazi dio haiek direla munduan dauden lur arraro gehienen jabe, eta horrek botere handia ematen diela.

Eskandioa, itrioa, neodimioa, disprosioa… hamazazpi elementu kimikok osatzen dute lur arraroen taldea. Lehengai kritikoak dira, oso bereziak.

Lur arraroen merkatuak milioika eta milioika dolar mugitzen ditu. Izan ere, ezinbesteko lehengaia dira hamaika gailu elektroniko ekoizteko, infragorrietarako, zuntz optikorako, aerosorgailuetarako, edo auto elektrikoetarako, besteak beste.

Munduko lur arraroen erreserben ehuneko berrogei dago Txinan, baina gainera, lur arraroen merkatuaren ehuneko laurogeiren jabe da munduko herrialde jendetsuena. Lehengaia erauzteko prozesua oso kaltegarria baita ingurumenarentzat, eta lur arraroak badituzten herrialde asko ez daude horretan jarduteko prest. Ez, behintzat, Txinak egiten duen moduan.

Estatu Batuetan badute Txinaren boterearen berri, baina beste herrialde askotan ere bai. Esaterako, Japoniari ere egina dio mehatxu Txinak aurrez auzi honekin. Ikerketa areagotuz erantzun du Japoniak: menpekotasuna gutxitzeko, magneto iraunkorren barruan behar duten lur arraroen proportzioa ahalik eta txikiena izan dadin ari dira lanean.

Jose Javier Saiz Garitaonandia Euskal Herriko Unibertsitateko Fisika Aplikatuko ikertzailearekin hitz egin dugu.


Auzoko: Lala senegaldarraren kuskusa jogurtarekin

Kuskusa jogurtarekin-1

Joan den asteko saioan, kus-kus jogurtarekin prestatzen erakutsi zigun Lala senegaldarrak.

Ondoren, karta jokoan aritu ginen Iñigo Garcia auzotar berriarekin.

Gaur arratsaldean, berriz, kalera irtengo gara Erregeak ikustera!

Tere Al-dalur


Ekitaldiz beteriko Asteburu Kulturala izanen da aurtengoa ere Sunbillan

Aurten ere, Asteburu Kulturala izanen da martxoaren 30etik apirilaren 1era Sunbillan eta urtero bezala, ekitaldiz betetako egitaraua izanen da.

Martxoaren 30ean, ortziral arratsaldeko 16:30ean haur jokoak izanen dira eta ondotik txokolatada. 22:00etan Xaloa, Xorroxin eta Ttipi-Ttaparen aldeko mus txapelketa jokatuko da Ulibeltzak Elkartean.

Martxoaren 31n, larunbat goizeko 11:30ean patata tortilla lehiaketa eginen da eta osagaiak bakoitzak eraman beharko ditu. 14:00etan bazkaria izanen da Ulibeltzak Elkartean Bazkaldu ondotik, ginkana eginen da herrian barna.

15:30ean pintura lehiaketarako izen-ematea eginen da. 16:00etan haur ttikientzako jokoak. Ondotik, merendola eta sari banaketa. Ilunabarrean triki poteoa eginen da. 21:00etan patata tortilla pintxoak eskainiko dira Itturburun.

Apirilaren 1ean, igande goizeko 10:30etik 13:30era eta 16:30etik 18:30era merkatua eta gasna lehiaketa eginen dira. 18:30ean gasna lehiaketaren sari banaketa eta saskiaren zozketa eginen dira.


Kobane askatu dute kurduek

Kurdistango Firat agentziaren arabera, herritarrak ospatzen hasi dira. 134 egun iraun du setioak.

Estatu Islamikoaren kontrako borrokaren ikur nagusienetako bat zen Kobane (Kurdistan), eta borroka horren garaipenaren ikur ere bilakatzekotan da. Firat agentziaren arabera, gerrillari kurduek Kobane askatu dute gaur, eta orain dela hilabete eta erdi EIren bandera zegoen lekuan YPG/J milizien bandera jarri dute.

Azken orduetan askapena berehalakoa zela jakinarazia zuten kurduen eta Siriako oposizioko Giza Eskubideen Behatokiak. Idris Nuaman Rojavako (Kurdistan mendebaldeko) Gobernuko Atzerri ministroak adierazia zuen Kani Kordane auzoan [ekialdean] borro0kek jarraitzen zutela, EIko kideak han bilduta zeudelako.

134 egun pasatu dira muturreko islamistek Kobane hartu zutenetik. 134 egun horietan txikituta geratu da hiria, eta borroken ondorioz 200.000 lagunek egin behar izan dute handik hanka. Kobane askatzeko erabakigarria izan da kurduen borroka. Gerrillariei Iraken barneko Kurdistango Eskualde Autonomoko pexmergak gehitu zitzaizkien joan den urte amaieran.

Horiez gain, baina, AEBen airezko erasoek balantza kurduen aldera bultzatu dute. Herrialde hori buru duen aliantzak azken 24 orduetan hamazazpi eraso egin ditu Kobanen.


Iraken etorkizunari buruz "adostasun puntuak" dituztela diote Schroederrek, Blairrek eta Chirakek

Iraken inbasioa hasi zela sei hil betetzen diren egun berean, Berlinen batzartuta daude German Schroeder Alemaniako gobernuburua, Tony Blair Erresuma Batuko lehen ministroa eta Jacques Chirac Frantziako presidentea. Hain justu, heri estatu horietako agintarien artean hainbeste eztaibada sortu duen Iraken etorkizuna dute aztergai. "Lerro komun zehatz" bat ez dutela lortu adierazi dute; bai, ordea, "adostasun puntuak".

NBE Nazio Batun Erakundeak jokatu beharreko rolari buruzkoa da aipatutako hiru estatuetako agintariek lortu duten "adostasun puntu" nagusia. Hain zuzen ere, Iraken etorkizun eta berreraketan NBEk pisu handia izan behar duela uste dute hirurek.

NBEren "rol garrantzitsu" hori nola bermatu adostea, ordea, zailagoa zaie. Zehazki, hortik datoz hiru agintarien arteko tirabirak. Nolanahi ere, Nazio Batuekin elkarrizketak sakontzearen alde agertu dira hirurak.