Miren Osa: "44 urte egin nituen borrokan zentzu guztietan, bai lanean, bai gainontzean"

Miren Osak 40 urtetik gora egin zituen Zarauzko Mondragones tabernan lanean. Bizitza oso bat lanari eta, barraren barruan nahiz kanpoan, borrokari emana. Burgosko prozesuaren 50. urteurrenean, gogoan ditu oraindik epaiketaren hasiera eguna, protesta modura egindako greba eta, horren ostean, guardia zibilek taberna itxi ziotenekoa.

(Dorleta Agiriano Lai)

1970eko abenduaren 3an hasi zen Burgosko prozesua: ETAko hamasei kide epaitu zituen auzitegi militar batek, tartean, Arantxa Arruti zarauztarra. Zein erantzun izan zen Zarautzen?

Greba eguna izan zen epaiketaren hasieran, eta Zarautzen ere bat egin genuen protestarekin: Zarautz osoa gelditu zen. Nik Musika Plazako Mondragonesen egiten nuen lan, eta aurretik jakinarazi ziguten taberna guztietan itxiko genituela ateak arratsaldeko 16:00etan, prozesuaren aurka protesta egiteko. Goizean, tailerretan egin zuten greba.

Zuk ere egin zenuen protesta?

Bai, nola ez genuen ba egingo! Ezagutu ditudan protestarik handienak izan ziren prozesuaren aurka. Gainera, oso lagun maitea nuen eta dut Arantxa. Burgosen zegoen bera, garbituko ote zuten edo ez. Barru-barruan sentitzen genuen prozesu ikaragarri hori eta gertatzen ari zen guztia, baina sentitu eta azaldu arren, protestarik egiten ez baduzu, inor ez da jabetzen. Guk, orduan, greba egin genuen.

Mendekua hartu zuten gero, ordea, Txiki eta Otaegi hil egin baitzituzten. Eta hori ere barruan daramakigu. Orduan ere manifestazio jendetsuak izan ziren, baita Zarautzen ere. Nik uste dut jaiotzatik daramadala barruan ezkerreko bide hori.

Nola gogoratzen duzu egun hori? Eta ondorengoak?

Oroitzen dut taberna beteta nuela egun horretan. 15:00etan esan nien bezeroei lokala itxiko nuela 16:00etan, eta bukatzen hasteko. Barran, gizonezko batek esan zidan, harrituta: "Zer, itxi egingo duzu ala?" Eta nik esan nion: "Noski, zu goizean irten zara fabrikan protesta egitera. Ba tabernariok ere nahi dugu protesta egin. Eta itxi egingo dugu 16:00etan". "Ondo iruditzen zait", erantzun zidan. Alde egin zuen, eta intuizioz edo, norbaiti eskatu nion gizon hari jarraitzeko. Nora zihoan jakin nahi nuen: kuartelera joan zen zuzenean.

Handik bi egunera deitu zidaten Zarauzko kuarteletik, bertaratzeko eskatuz. Joan nintzen, eta esan zidaten guardia zibilek: "Badakizu itxita duzula taberna hiru hilabeterako?". Paralizatuta gelditu nintzen, zergatia galdetu nien eta esan zidaten jakinaraziko zidatela guardia zibilek. Ospa egin nuen, eta esan nion senarrari: "Beno, ba oporrak izango ditugu hiru hilabetez". Biok joan ginen tabernara gero, eta atarian zeuden bi guardia zibil. Esan zidaten: "Ezta pentsatu ere taberna irekitzea, eh. Taberna itxita duzue hiru hilabeterako. Erreklamazioa egin nahi baduzue, idatziz egin". Eta alde egin zuten.

Orduan bururatu zitzaigun tabernako sukaldean obra egiteko aprobetxatzea, eta lau hilabete pasatu genituen horretan azkenean. Ireki genuenean, goraino betetzen hasi zen taberna. Plazan egoten ziren poliziak, jendea tabernara nola sartzen zen begira. Jendeak bazekien zer egin ziguten: zigortu egin gintuzten greba egunean taberna ixteagatik. Greba eguna izan zen abenduaren 3a, haiei amorrua emango zien horrek, eta guri egokitu zitzaigun zigorraren loteria, salatariengatik.

Tabernan esandakoen berri ematen zuten bezeroak ere izaten zenituzten tabernan, beraz.

Orain berriketan ari naizen bezala, tabernan ere jarduten nuen. Esan egiten nituen gauzak, eta altu esaten nituenez, guztiek entzuten ninduten, baita haien aurka hitz egiten nuenean ere. Eta tabernan salatariak ere egoten zirenez, beti izaten genituen gainean.

Behin atxilo eraman gintuzten nire 15 urteko semea, senarra eta hirurok, Donostiako kuartelera. Garai hartan lau neska gazte izaten genituen zelatan tabernan, eta haietako bat ikusi nuen han, guardia zibilen artean, idazten. Kuartelean esan zidaten: "Zu zara esaten duena beti ateratzen direla arma berdinen argazkiak egunkarietan?". Izan ere, ni konturatuta nengoen, ETAren ekintzaren bat egoten zenean eta ustez erabilitako armen argazkia argitaratzen zutenean egunkarietan, argazki berdina izaten zela beti. Eta hori ere komentatu nuen tabernan, noski.

Baietz erantzun nien, hori esan nuela, baina tabernako komentario bat izan zela. Ez zidan erantzun. Ondoan, militar bat nuen niri begira, eta ni han, nire aterkiari helduta, barrenari eusten. Lau egunez izan gintuzten atxilo, eta galdetu ziguten ea ETAko komandoren bat edo ezagutzen genuen.

Urte horietan askotan sentitu nuen kakalarria, beldurra, belaunak dardarka izateraino. Baina gorputza sendo izan beharra duzu beti, zure tokian mantendu behar zara. Haien aurrean zaudenean, hala egon behar duzu.

Zein da zure tabernari ibilbidean oroitzen duzun unerik gogorrena?

Oroitzen dut aste batean, ostegunetik ostiralera bitartean, ETAko kide bat hil zutela. Ostiralean greba egin genuen, tabernak itxita. Larunbatetik igandera bitartean hil zuten guardia zibil bat, baina guk ez genituen tabernak itxi orduan. Zarautzen izan zen guardia zibilaren hileta igande horretan, eta guardia zibilak haserre irten ziren kalera.

Guardia zibilez bete zen Zarautz, baita gure taberna ere. Halako batean, haien kapitaina plazako kioskora igo zen, txilibitua jo zuen, eta otsoak bezala zabaldu ziren guztiak. Gure tabernan sartu ziren guardia zibiletako bi, eta hainbat pertsona zeuden ezkutatuta barruan, baina itzalita genituen argiak. Bat-batean bi mutil iritsi ziren plazara, Euromarretik edo, mozkor-mozkor eta besotik helduta. Zer gertatzen ari zen galdetu zieten guardia zibilei, eta mutiletako bat pilotakada batez jo zuen buruan polizia batek. Lurrera erori zen gaztea, eta besteari esan zion: "Eraman ezazu hau hemendik, edo akabatu egingo zaitut". Eta nik jakin banekien zergatik zeuden haserre guardia zibilak: igandean ez genuelako taberna itxi eta protestarik egin.

Zure ustez, zuen erantzunen aurrean ere izaten zen erantzunik, orduan.

Haiek beti jakin izan dute nola eman mina, eta guri ere min asko eman digute. Esaterako, bost aldiz atxilotu zuten nire semea, eta gogoratzen dut senarra ere kuartelera eraman zutela iluntze batean, arrazoirik gabe. Gero, gau osoa izan nituen telefonoz deika; ea tabakoa zein preziotan nuen tabernan eta antzekoak galdetu zizkidaten etengabe.

Behin bonba bat ere jarri ziguten tabernan, eta txikituta geratu zen guztiz, baita plazako kristal guztiak ere. Nik uste dut gu izorratzeko egin zutela, jakina.

Nik 44 urte egin nituen borrokan zentzu guztietan, bai lanean, bai gainontzean. Horregatik izaten nituen zelatan eta zirikatzen poliziak. Zehazki guri ordainarazi eta egin zizkigutenak ezagutzen zituen jendeak, eta erantzuten zuen horren aurrean ere. Guztiok dakigulako zer den sufrimendu hori. Zu herriarekin baldin bazaude, herriak ez zaitu salduko. Nik beti sentitu dut maite nautela, eta nik ere maite dut urte hauetan guztietan inguruan izan dudan jendea. Horregatik, ezin duzu zure burua saldu, ezin duzu diruaren truke kolaboratu behar ez denekin kolaboratu eta zure bizitza galdu. Maitasuna dagoen lekuan diruak ez du balio, eta maitasuna garrantzitsua da elkarri lagundu ahal izateko.


Elkarrizketa Sozialerako Mahaia gaur bilduko da berriro CCOO sindikatuaren parte-hartzearekin

2022ko lehen bilera horretan urteko plana adostuko dute, aurreikusitakoaren arabera, baita lantalde ezberdinek hitzartutako akordioak onartu ere. ELAk eta LABek uko egin diote batzar horretan parte hartzeari.

Elkarrizketa Sozialerako Mahaiak berriro ekingo dio jardunari. Astearte honetan bilera egingo dute, CCOO sindikatuaren parte-hartzearekin, otsailean hitzordua atzeratzeko eskatu ostean. Izan ere, EAJ, Diputatuen Kongresuan, lan-erreformaren aurka agertu zenez, aipatu sindikatuak hausnarketarako denbora eskatu zuen, Elkarrizketa Sozialerako Mahaian parte hartuko zuen ala ez erabakitzeko.

Alabaina, ohar batean azaldu dute azkenean batzarretan egongo direla, behin gogoeta tartea bukatuta, erabaki hori hartu baitute.

Hala, sindikatu horrek egindako eskaria betez, mahai gainean izango dituzten gaien zerrendan dago parte-hartze instituzionalaren legearen oinarriak hitzartzea. CCOOren arabera, "beste erkidego batzuetan duten arau-maila lortuko luke horrekin eztabaida sozialak".

Gainera, sindikatuaren hitzetan, lege horrek posible egingo luke "zenbait eragilek gizarte demokratiko batean betetzen duten paperaren eztabaida publiko eta gardena bermatzea". CCOOk uste du lege horrek eztabaida soziala "finka" dezakeela, eta segurtasun juridiko handiagoa eman diezaiokeela.

Aurreikusitakoaren arabera, 2022ko lehen bilera horretan urteko plana adostuko dute, baita lantalde ezberdinek hitzartutako akordioak onartu ere. ELAk eta LABek uko egin diote batzar horretan parte hartzeari.


Anbulantzia bat kiskalita agertu da Leioan, sektoreko greba hastearekin batera

Gotzone Sagardui Osasun sailburuak sabotajetzat jo eta erasoa salatu du. Era berean, enpresei egindako mehatxuak eta greban indarkeria erabiltzera bultzatzen duten bideoak zabaltzea kritikatu du.

Sutea izan da gaur goizaldean Leioan (Bizkaia), anbulantzia batean, sektorean greba hastearekin batera. Ertzaintzako iturriek eitb.eus-i jakinarazi diotenez, sua 00:44 aldera piztu da. Suhiltzaileek, Udaltzaingoak eta Ertzaintzak berak esku hartu dute, eta sugarrak 02:00ak aldera itzali dituzte. Gertatutakoa argitzeko ikerketa abiatu dute.

Bestalde, Onda Vascan egindako elkarrizketa batean, Gotzone Sagardui Osasun sailburuak gertakaria sabotajetzat jo eta erasoa salatu du. "Kristala apurtu dute, kabina erre dute, eta zerbitzua emateko zain zeuden lagunek sua itzali behar izan dute", azaldu du sailburuak.

Patronalarekin izandako negoziazioetan "blokeoa" salatzeko, ELA, LSB-USO, LAB, UGT, CCOO eta ESK sindikatuek anbulantzia pribatuen sektorean deitutako hiru greba-egunen hasierari buruz hitz egin du Sagarduik.

Buruzagiak salatu du igandetik "bideoak zabaltzen" ari direla, "indarkeriara, ondasunen eta pertsonen aurka egitera, deituz".

"Badira mehatxuak jasotzen ari diren arduradunak, eta hori ezin dut ulertu, ospitale batera joan behar duten pertsonak tratamendu edo ebakuntza bat behar dute, funtsezko zerbitzu bati buruz ari garelako", azpimarratu du, grebarako eskubidea horrela defendatzea "onartezina" dela iritzita.

Ekintza horiek "salatu" egin behar direla esan ostean, sindikatuek "gaitzespen horrekin bat egitea" espero du, ez baitu uste "edozein baliabide erabiltzea defenda dezaketenik".

Azaldu duenez, "negoziazio mahai bat dago, enpresekin hitz egiten ari dira, badakigu zein diren akordio batera iristeko bideak eta, jakina, indarkeriaren erabilera ezin da izan akordioak lortzeko tresna bat".

Mobilizazioetan indarkeria bultzatzen duen bideo anonimo hori nondik ateratzen den ez dakiela esan du Sagarduik, eta azpimarratu du enpresek Ertzaintzari jakinarazi diotela, eta, beraz, ikerketa bat abiatuko dutela. Berretsi duenez, "ezin da ulertu demokratikoa deitzen den gizarte batean, grebarako eskubidea ere bermatuta dagoen gizarte batean, horrelako mehatxuak eta edozein bitarteko erabiltzeko gonbitak egitea, herritarrentzako funtsezko zerbitzua baita".

Gutxieneko zerbitzuei dagokienez, sailburuak gogorarazi du Gipuzkoan eta Araban betetzen ari den agindu bat dagoela, baina ez Bizkaian, piketeak gaur goizean "gaur programatuta eta ezarrita zeuden zerbitzuetarako aurreikusitako anbulantziei irtetea eragozten" ari baitziren.


Sturgeon: «Independentziaz hitz egiteko garaia da»

Eskoziako lehen ministroak independentziaren aldeko kanpaina abiatu du, eta esan du bidea aurkitu behar dutela «legezkoa» behar duen erreferenduma Londresen baimenik gabe ere egiteko.

Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak independentziaren eztabaida agenda politikoaren erdigunera ekarri nahi du berriz ere. Behin COVID-19aren pandemiaren unerik okerrenak gaindituta, agintariak arreta urteotako beste aferarik garrantzitsuenera bideratu nahi du, eta horregatik abiarazi du Erresuma Batutik ateratzearen eta horri buruzko erreferendumaren aldeko kanpaina: «Independentziaz hitz egiteko garaia da».

Eskoziako lehen ministroa herritarrak konbentzitu eta balizko bigarren galdeketa irabazteko tematuta dago, eta haren gobernua jada hasi da horretarako lan egiten. Sturgeonek uste du Eskozia «2014an baino askoz ere prestatuago» dagoela independentziarako, eta, ideia horri indarra emateko, jakinarazi du, gaurtik hasita, Erresuma Batutik ateratzearen aldeko argudioak bilduko dituen dokumentu sorta bat aurkeztuko diela herritarrei: Eskozia Berri Bat Eraikitzen.

Lehen txostena gaurko agerraldian atera dute argitara. Aberatsago, pozago, bidezkoago: zergatik ez Eskozia? deitzen da, eta, horretan, gobernuak Eskozia eta Erresuma Batua konparatzen ditu «konparagarriak» diren Europako beste herrialde batzuekin, azaltzeko zergatik uste duen herrialdeari mesede egingo liokeela independente izateak; tartean daude Austria, Danimarka, Irlandako Errepublika eta Suedia.

Sturgeonen arabera, estatu horiek Erresuma Batua baino «aberatsagoak, bidezkoagoak eta etenkitsuagoak» dira: «Zergatik ez Eskozia?». Are, gobernuburuaren ustetan, «beste ikuspuntu bat aurkeztu» beharra dago urteotan gertatu den guztiaren ondoren; hau da, «brexit-a, COVIDa, Boris Johnson».

Gaurko aurkezpenaren ondoren, oraindik baieztatzeko dauden datetan, Edinburgok monetaren, zergen, defentsaren, merkataritzaren eta Europako Batasuneko kidea izatearen aferei buruzko dokumentuen berri emango du, besteak beste. «Ondorio oso argia da Eskozia askoz hobeto egongo litzatekeela herrialde independente gisa. [Balizko bigarren erreferendumeko] Hautuak informatua izan behar du», argudiatu zuen Sturgeonek atzo BBC kateak egin zion elkarrizketan.

Eskoziako oposizioko alderdiak haserre agertu dira gaurko jakinarazpenaren atarian bertan. Alderdi Kontserbadorearen auzi konstituzionaletarako eledun Donald Cameronek Sturgeoni egotzi dio «bere obsesioarekin aurrera jarraitzea», eta laboristen afera konstituzionaletarako bozeramaile Sarah Boyackek ere obsesio hitza erabili du gobernuaren planaz aritzean. «Jendea zailtasunak izaten ari da janaria mahai gainean jartzeko azken hamarkadako bizitzaren garestitzerik okerrenean», esan du Boyackek.

Iazko maiatzean egin zituzten Eskoziako Parlamenturako hauteskundeak. SNP Eskoziako Alderdi Nazionalak eta Alderdi Berdeak eserleku kopurua handitu zuten, eta independentismoak 2011ko ordezkaritza lortu zuen berriz, inoizko handiena: 129 aulkitik 72.

Hala, Eskoziako lehen ministroak bozen gauean esan zuenez, «ez dago justifikaziorik» bigarren galdeketa blokeatzeko, hori delakoan «herrialdearen nahia»; gerora, iazko abuztuan, bi alderdi horiek koalizioan gobernatzea erabaki zuten, eta harrez geroztik argudiatu dute berriz ere herritarren babesa dutela galdeketa hori sustatzeko.

Edinburgoren bide orria

Balizko erreferendum horretarako bideak argia dirudi, SNPk iazko urtarrilean jakinarazi zuen bide orriaren arabera: Eskoziako Gobernuak bigarren galdeketa egiteko lege proiektua aurkeztuko du parlamentuan, datorren urtea amaitu aurretik bozkalekuetara deitzeko. Lehen ministroak ez du egutegi horren berri eman, baina esan du «datozen asteetan» emango diola «eguneraketa garrantzitsu bat» Eskoziako Parlamentuari.

Ziurrenik, Sturgeonek berriz eskatuko dio Johnsoni galdeketa egiteko baimena, eta hark ezezkoa emango dio, orain arte egin duen modura —gaur erantzun du ez dela «garaia» beste erreferendum batez hitz egiteko—; Eskoziako Parlamentuak, hortaz, galdeketa egiteko lege proiektua onartuko luke, eta, lege bilakatu aurretik —erregetzaren baimena behar du—, Londresek auzitara eramango luke, Erresuma Batuko Auzitegi Gorenera.

Eskozian lege eztabaida bat dago parlamentuak Erresuma Batuaren baimenik gabe independentzia erreferenduma antolatu dezakeen ala ez; izan ere, orain arte ez dute justiziara eraman aukera hori. Sturgeonek berak hori aitortu zuen BBCren atzoko elkarrizketan, eta gaur berretsi du galdeketak «legezkoa» izan behar duela, eta Londresen baimenik gabe ere hori egiteko bidea aurkitu behar dutela.

Ipsos Mori etxeak iragan maiatzaren 29an argitaratutako inkestaren arabera, Eskoziako herritarren %49k bozkatuko lukete Erresuma Batutik ateratzearen alde, eta %51k kontra.


Oihana Bidart: “Bi aldeetan sentitzen dugu herrian bizi nahi dugula eta euskaraz”

SOLASEAN

Oihana Bidart – Basaizea elkarteko kidea

Baztango eta Baigorriko gazteek Izpegiko bestak antolatu dituzte: gaur eta bihar izanen dira, lepo gainean berean. Bidartek adierazi duenez, lehenagotik hasi harremanen sakontzea izan da besten antolatzea.

Iñaki Etxeleku – Baigorri

Baztango (Nafarroa) eta Baigorriko gazteek, lehen aldikoz eta eskuz esku, Izpegiko bestak antolatu dituzte. Gaur, mintzaldi bat eginen dute mugaz gaindiko harremanez, Bereko Bentan. Besta egun nagusia bihar izanen da, goizetik. Oihana Bidart Basaizeako kidea (Baigorri, 1994) antolatzaile taldean da.

Nolako harremana duzue Izpegiz bi aldeetako gazteek?

Gazte gisa, badugu ohitura Baztango gaztetxera eta Erratzura besta egitera joateko. Baztandarren Biltzarrerat ere bai, Basaizearekin aspaldidanik baitute harremana. Izpegiko bestekin, oraino beste harreman batzuk piztu dira.

Nondik jin da ideia?

Betidanik bazen gogoa. Gero, zaila baita egitea, ez genuen sekula deus aitzinerat eraman. Konfinamenduan muga hetsi zuten, eta elkarretaratzeak egin genituen Izpegi kaskoan; bi aldetarik etorri zen jendea. Hor mintzatzen hasi ginen: “Zer toki ederra den: behar genuke zerbait egin hemen!”. COVID-19a pasatu zen, eta, 2022an, bertso bazkari bat egin genuen Izpegin. Helburua zen guretzat egitea, aitzakia ukan genezan elkar ikusteko. Hortik, Izpegiko besten prestatzen hasi ginen.

Izpegiz bi aldeetako gazteek herrian bizitzeko eta herria biziarazteko grina sentitzen duzue?

Herrian bizitzeko gogoa bada oraindik, bai han, bai hemen. Eta bi aldeetan ohartu gara prezioen gorakada eta turismo masiboaren arriskua badela. Baztanen, azken urteetan, turismo masiboa ukan dute, Dolores Redondoren fikzioen ondorioz. Ohartzen dira eraginaz: prezio guziak igaten dira, etxe hutsak badira; hori berdin bizi dugu bi aldeetan. Bietan sentitzen dugu herrian bizi nahi dugula, eta euskaraz. Eta beste hainbat aldarrikapen: feminismoa, tokiko ekoizpenak erabiltzea, ez gauza kutsagarririk erostea…

Zuek baino gazteagoekin sentitzen duzue luzerako dela?

Berriki Basaizean sartu direnekin edo herriko 16, 17 eta 18 urteko beste gazte batzuekin mintzatzen garelarik, denek badute gogo hori: nahi dute harremana izan Baztangoekin. Espero dugu segituko duela, nahiz beti zaila den segurtatzea; elkarte bizia iraunaraztea zaila baita. Segur da gogoa badela.

Izpegiko lepoak duen eremuan nola pentsatu duzue besta?

Alde batetik, ahal bezainbat jende eta belaunaldi hunki nahi genituen. Ahal bezainbat errespetatu tokia. Horregatik, lanean hasi gara hango hiru bentekin, bestan integratuz. Gaurko mintzaldia benta batean eginen da. Bihar arratsaldeko poteoa eta arratseko ogitartekoak haiek dituzte eginen. Gero, badakigu leku aski zabala badela xapito bat ezarri eta kontzertuak egiteko. Aski naturalki etorri dira proposamenak: mendizaleak oinez jitea, bizikletariak berdin, ikastolen integratzea… Horretarako, harremanetan jarri ditugu bi aldeetako mendizale elkarteak eta ikastolak. Helburua da, gauden antolatzaileez gain, jende gehiagok harremana egitea.

Herriko etxeekin nola joan da?

Erratzu [Baztan] eta Baigorriko herriko etxeei eta ibarreko sindikatuari —aparkalekua harena da— baimena galdegin diegu, bai eta laguntza ere; Baztango Udalari ere bai. Baimena fite eman digute, eta, gainera, lagundu gaituzte, materiala prestatuz. Herriko etxeak gurekin dira, bai.

Bi estatuek jarri muga salatzeko ekitaldirik eginen duzue berriz?

Bertso bazkariaren karietara, jadanik, Frantzia idatzia zen seinalean Euskal Herria ezarri genuen. Badira inguruan beste sinbolo batzuk muga hor dela finkatzen dutenak, zeinekin nahi genukeen zerbait egin. Besta eguna da, baina aldarrikapenak ere egin nahi ditugu: Euskal Herri bat eta bakarra garela, mugarik ez dela kokatzen hor, euskaraz bizi nahi dugula herrian, eta elkarrekin bizitzeko balioekin errespetuan. Eraso sexista, homofobo eta arrazisten kontrako protokoloa martxan jarri dugu.

Izpegiko besten lehen aldia da. Xedetzat daukazue urte guziz egitea?

Bai. Gero, ikusten dugu lan handia dela. Espero dugu lotuko direla beste batzuk ere, eta ikusiko dugu zer arrakasta duen aurten. Azkenean, eguna polita izanen da, baina lehenagotik ukan ditugun bilkura guziak ere politak izan dira. Hor da egiazko harreman sakona sortzen.

EGITARAUA

IZPEGIKO BESTEN EGITARAUA


Mirentxin Gidarien zozketak baditu irabazleak

2877 da Mirentxin Gidarien zozketako lehen zenbaki irabazlea. Bigarrena, berriz, 2350 zenbakia da. Biek irabazi dute bazkari bana, bi lagunentzat. Gabonetan jardun zuten errifak saltzen, Soraluzen eta inguruan, eta, barikuan, hileko azken elkarretaratzean atera zituzten zenbaki saridunak.

Sarietako bat da Arrateko Kantabria jatetxean bi lagunendako bazkaria. (2350 zenbakiarentzat, ordezkoa, 2258).

Beste saria, berriz, da Soraluzeko Txurruka jatetxean bi lagunendako bazkaria (2877 zenbakiarentzat, ordezkoa, 1551).

Irabazleak hurrengo 20 egunetan jarri beharko dira harremanetan honako telefono zenbakira deituta: 610 35 09 05. 20 egun horietan ez badira agertzen zenbaki saridunak, saria ordezkoentzat izango da .

"Eskerrik asko danori parte hartziagaitxik!!! ", esan dute herriko Mirentxin gidariek. "Azken bidaia izan dadila!!!"

Mirentxin Gidariak, euskal presoen senideak kartzeletara eroaten dituzten gidari boluntarioen sarea da.


EITBren 3 kluba eta "3 Ene Kantak" Araba Euskaraz jaian izango dira gaur, Olarizun

Haritza Gunean izango da EITB, eta 3 klubeko kide egiteko aukera egongo da bertan. "3 Ene Kantak" emanaldia eskainiko du EITBk 12:30ean, eta Antxus 3 klubeko maskotarekin argazkiak egin ahalko dituzte haurrek. EITB ikastolen ospakizunetako babesle nagusi da beste behin.

Gaur, ekainak 19, ospatuko da 2022ko Araba Euskaraz jaia, Olarizun (Gasteizko Gasteizko Eraztun Berdean), eta EITBk txoko berezia izango du bertan, Haritza Gunean. Han kokatuko da 3 klubaren espazioa, eta klubeko kide egiteko aukera egongo da bertan 11:00etatik 18:30era.

Horrez gain, 12:30ean, "3 Ene Kantak" ikuskizuna eskainiko du EITBk; eta, gainera, etxeko txikienek parada izango dute Antxus maskotarekin argazkiak ateratzeko. Egunean zehar hitzordu ezberdinak izango dira Antxusekin egon eta elkarrekin argazkiak egiteko. Irudi horiek 3 klubaren webgunean argitaratuko dira.

Batzen gaituzten emozioak

Urtero bezala, EITB Ikastolen Elkarteko ospakizunetan bidelagun eta babesle nagusi izango da, bi entitateen arteko aliantza berretsita. Hala, EITBren medioek Araba Euskaraz jaiko jarduera eta ekitaldien berri emango dute, telebistan, irratian zein webgunean. Besteak beste, han izango dira Euskadi Irratia, Radio Euskadi eta Euskal Telebistako informatiboak ere. eitb.eus-ek ere emango du jaiaren berri egunean zehar.

Bi urteren ostean, pandemiak eragindako aforo mugarik gabe elkartzeko aukera izango da berriz ere aurtengo jaietan eta egoera horrek dakarren ilusioaren isla eta igorle izan nahi du EITBk, batzen gaituzten emozioen bilgune eta isla.


Herritarren %72k errenta aitorpena etxean jasoko du

2020ko errenta kanpaina apirilaren 7an hasiko da, eta uztailaren 16an bukatuko da.

Arabako Foru Ogasunak indartu egin du errenta aitorpena digitalizatzeko ahalegina, eta aurten 132.800 arabarrengana iritsiko da, alegia aitorpen guztien %72 etxera bidaliko ditu.

Halaxe iragarri du gaur goizean Itziar Gonzalo Ogasun, Finantza eta Aurrekontu Saileko foru diputatuak 2020ko errenta kanpainaren aurkezpenean: "Helburua da aitorpena errazago eta seguruago egin ahal izatea, pandemiaren eta herritarrak babesteko beharrezkoak diren neurrien ondorioz denok bizi dugun ezohiko garai honetan”, azaldu du foru diputatuak.

2020ko errenta aitorpeneko berritasunetako bat da Rentafacil izeneko formulara sartu direla alokairuan bizi diren pertsonak eta etxebizitza bat alokairuan dutenak; hain zuzen, Aldundiaren web orrian osatu ahal izango dute aitorpena, hauei buruzko datuak sartuta: etxebizitza, alokairuaren etekinak edo alokairuaren kenkariak.

BAK gakoa aktibatzea

Aurten ere, arabarrak animatu ditu diputatuak BAK gakoa erabiltzera, zergadunek etxetik egin dezaten aitorpena, araba.eus webgunearen bidez. "Arabako Foru Aldundiak eguneko 24 orduetan eskaintzen duen zerbitzua da", esan du Itziar Gonzalok.

Gaur egun, 70.000 pertsonak baino gehiagok erabiltzen du BAK gakoa Foru Ogasunarekiko harremanetan. Sarbidea errazteko, Foru Ogasunak aktibazio kodea emango du Arabako zergadunei bidaliko dien jakinarazpen gutunean.

Bestalde, datuen babesa indartzeko, aurten, jakinarazpen gutuna bidaliko da, proposamenak eta zerga datuak bidali ordez. NANa eta jakinarazpenean adierazitako zenbatekoa sartuta, likidazioa onartu ahal izango dute, bai eta aitorpena ikusi ere, eta 48 orduko epean jasoko dute Foru Ogasunak itzuli behar dien zenbatekoa.

Rentared

Bitarteko digitalen bidez gizartearen eta Foru Ogasunaren arteko harremanean aurrera egiteko apustuan, espero da aurrerantzean ere gero eta pertsona gehiagok egitea aitorpena linean. "Rentared aukera bat izan zen zergadun askorentzat konfinamenduan, eta egiaztatu zen etengabe irekita dagoen Ogasunaren leihoa dela”, gogorarazi du Ogasun Saileko foru diputatuak.


Gripearen eta Covid-19aren aurkako txertoa adinekoek, azaroaren 8an

Azaroaren 8an, Ereñotzuko Auzo Udaleko aretoan, gripearen eta Covid-19aren aurkako txertoa jarriko diete adinekoei, goizeko 11:00etan hasita. Txertoa jarriko zaie 60 urtetik gorakoei, gaixotasun kronikoa dutenei eta haurdunei. Beraz, bi txertoetako edozein hartzeko, Auzo Udalera bertaratu edota 943 55 10 00 telefonora deitu, izen emateko azken eguna azaroaren 3a izango da, ostirala.


22 positibo berri baieztatu dituzte Debagoienean

Azken astean bailaran ez da inor hil gaitzak jota. Martitzeneko probekin 22 kutsatu hauteman dituzte, astelehenean atzemandakoen bikoitza da: zazpi Bergaran, bost Aretxabaletan, lau Arrasaten, bi Eskoriatzan, eta bana Oñati, Aramaio, Antzuola eta Elgetan. Une honetan, Debagoieneko intzidentzia-tasa 300dik beherakoa da; 274,65eko tasa du zehazki bailarak.

Bailarako intzidentzia-tasa, 274,65ean

Debagoieneko intzidentzia-tasa behera egiten ari da egunez egun, eta 274,65ekoa da. Aipatzekoa da joan den eguaztenetik beherakada izan duen arren, apalagoa izan zen, izan ere, 290ean zegoen egun hartan.

Era berean, esan behar da azken orduetan herri gehienetako intzidentzia-tasek gora egin dutela; zehazki, Eskoriatzan baino ez du behera egin, berdin mantendu da Leintz Gatzaga eta Oñatin. Hala, Debagoieneko mapak aldaketak izan ditu azken orduetan; Aretxabaleta laranjatik horira igaro da berriz ere, eta Elgetak horitik laranjara igaro da.

> Mapa 14 egunetako tasa metatuaren arabera koloreztatu da. Osasun Sailak emandako irizpideei jarraiki, berdez agertuko dira 60tik beherako tasa dutenak, horiz 60-299 bitartekoak, laranjaz 300-399 bitartekoak eta gorriz 400etik gorakoak.

Grafiko eta datu guztiak ikusgai daude webguneko azken datuak atalean.

Ia 859 kasu Hego Euskal Herrian

Duela astebete, abuztuaren 17an, 748 kutsatu baieztatu zituzten EAEn. Gaur, eguaztena, gutxiago izan dira zenbatutako kasuak: 643, zehazki. Positibotasun-tasei erreparatuta, testen %9,4k eman du positibo EAEn –joan den eguaztenean %10,2 izan ziren– . Lurraldeka, 321 kasu baieztatu dira Bizkaian, 201 Gipuzkoan, 94 Nafarroan, 105 Araban eta 16 bestelako lurraldeetan erroldatutakoen artean.

Bestetik, EAEren kasuan, azpimarratzekoa da positibo gehienak 20 eta 29 urte arteko gazteen artean hauteman direla. Adin-tarteka erregistratutako azken kasuak daude hurrengo taulan:

Lehenengo zutabean adin-tarteak ageri dira; bigarrenean, positibo kopurua; hirugarrenean, dagozkien intzidentzia-tasa metatuak; eta laugarrenean, tasen arrazoiak.

Intzidentzia-tasei erreparatuta, EAEko tasak behera egiten jarraitzen du. Zehazki, 14,64 puntu egin ditu behera, eta 412,05koa da. Lurraldeei erreparatuta, aipatzekoa da Arabak duela une honetan intzidentzia-tasarik altuena EAEko lurraldeen artean.

Honako hau da intzidentzien bilakaera:

Aurreko astean, 25 heriotza EAEn

Abuztuaren 16tik 22ra bitartean 25 lagun zendu dira EAEn COVID-19aren eraginez –aurreko zazpi egunetan baino hamar gutxiago–. Bailarara etorrita, berriz, ez da heriotzarik erregistratu.

Horretaz gain, bigarren egunez jarraian berdin mantendu da R0 datua; 0,87an dago. 1,00etik behera egonez gero, ondoriozta daiteke pandemia ez dela hedatzen ari.

39 ospitaleratze berri EAEn

Ospitaleetako datuei erreparatuta, azken egunetan behera egiten ari da ospitaleratu berrien kopurua, eta 238 pertsona daude ingresatuta Euskal Autonomia Erkidegoko erietxeetan –joan den eguaztenean baino 18 gutxiago dira–. Nafarroan, ostera, 87 dira ingresatuta dauden lagunak.

Zaintza Intentsiboetako Unitateetan, orotara 105 pertsona daude: 78 EAEn eta 27 Nafarroan. Gainera, azken orduetan pertsona bi hil dira Nafarroan.


"Kultura segurua da"

Pandemiak kulturaren arloan eta, bereziki, musikaren sektorean eragin dituen ondorio kaltergarriak aztertzeko lau lagun bildu ditugu: Joni Ubeda kazetaria, Pello Gorrotxategi teknikaria, Ibai Osinaga Ibilbedi taldeko abeslaria eta Iker Isiegas Totem aretoko kidea.


Lan bila dabiltzanentzat edo lana hobetu nahi dutenentzat ikastaroak

Uztailean, bost ikastaro eskainiko dituzte Soraluzen, Lan eta Gizarte Arloko Aholkularitza zerbitzuaren eskutik. Lan bila dabiltzanei zein lana hobetu nahi dutenei zuzendutako ikastaroak dira. Parte hartzeko hiru baldintza bete behar dira: adinez nagusia izatea, Soraluzen erroldatuta egotea eta Lanbiden izena emanda izatea. Lanerako baimenik ez dutenek ere parte har dezakete ikastaroetan.

Honako bost ikastaroak eskaini dituzte:

Elikagaien manipulazioa, 4 ordu

Euskara pertsonen zaintzan, 15 ordu

Euskara industria sektorean, 15 ordu

Enplegua online bilatzea: lana bilatzeko bideak, profil profesionala eguneratzea enplegu-webguneetan, curriculuma lainoan.

Eskulan tailerrak, kosmetika naturala, sortu birziklatuz, 15 ordu

Ikastarook HHIren (EPA) lokaletan eskainiko dituzte, Zabaltzen-Sartu Kooperatibaren eskutik. Goizez izango dira, 09:00etatik 13:00etara.

Ekainaren 30a baino lehen

Izena emateko epea martitzenean, ekainaren 22an zabalduko dute eta ekainaren 30era arte izango da horretarako aukera, HHIn bertan (Baltegieta, 2). Ikastaro bakoitzean 10-15 lagunendako lekua izango da.


Urteko biltzarra egin du Sarako Zangoak Arin elkarteak

Eginen dituzten mendi ateraldien berri emateaz gain, elkartearen 25. urteurrena ohoratzeko zikiroa eginen dute ereiaroaren 28an

Sarako Zangoak Arin elkarteak bere biltzar nagusia egin du apirilaren 28an, joan den ortzegun goizean Lur Berri gelan. Jean Grane lehendakariak ongi etorria eman zien denei, partikulazki kide berriei. Nola elkartea beti handitzen ari den, korrikalari gidariak beharko dituela emendatu ere aipatu zuen eta urte honetan hil diren kide guztiak ere gogoan izan zituen.

Beatrice Ollier idazkariak erran zuenez, urteko aktibitateak ongi pasatu dira.

Xabi Larregle diruzainak, berriz, kontuak positiboan dituztela azpimarratu zuen eta bukatzeko lehendakariak eman zuen aurten eginen dituzten ateraldien berri: Maiatzaren hondarrean Picos de Europarat ganen dira; maiatzaren 31n Iratirat; erearoaren 28an zikiroa eginen dute elkartearen 25 urteak ohoratzeko; uztailaren 5etik 7ra Cirque Gavarniera ateraldia eginen dute eta buruilaren 20tik 23ra arte ateraldia Dordoñerat.

Eguna finitzeko denak Pikassaria jatetxean ederki bazkaldu zuten. Jean Jacques sukaldariak prestatutako bazkari on baten aitzinean, dena umore onean bukatu zen.


158 positibo detektatu dituzte asteburuan Durangaldean; euretatik 93 Durangon

158 positibo detektatu dituzte asteburuan Durangaldean. Horietatik 93 Durangon, 26 Zornotzan, 18 Iurretan, 6 Berrizen, 5 Elorrion, 3 Abadiñon, bina Atxondon eta Zaldibarren eta bana Garain, Mallabian eta Mañarian.

EAEn, 33.777 proba egin ziren asteburuan, eta horietatik 2846 positiboak izan ziren. Atzo, esaterako, 426 positibo detektatu zituzten Bizkaian, 151 Araban eta 243 Gipuzkoan. Gainontzeko positiboak, 6, EAEtik kanpo bizi diren pertsonenak dira.

Ospitaleetan, berriz, 48 lagun ingresatu zituzten atzo eta ZIUn 122 pertsona daude.

Intzidentzia-tasak (5.000 biztanletik gorako herrietan)

- Zornotza: gaur 1124,94 koa da. Barikuan 1249,35koa zen.

- Durango: gaur 1219,68 koa da. Barikuan 994,56koa zen.

- Elorrio: gaur 537,06 koa da. Barikuan 550,48koa zen.

- Abadiño: gaur 296,62 koa da. Barikuan 335,31koa zen.

Semaforoen sistema

Osasun Sailak semaforo baten antzeko sistema darabil herrikako egoeraren berri emateko. Eremu horia, laranja eta gorria erabiltzen ditu. Irizpidea ezartzerako orduan, 5.000 biztanletik gorako herrietan, azken 14 egunetako inzidentziak hartzen dituzte kontutan. Horren arabera, 100.000 biztanleko 499 kutsatu baino gehiago dituzten herriak eremu gorrian kokatzen dira. 300 eta 499 bitartekoak, eremu laranjan. Hortik beherakoak, eremu horian.

Birusaren hedapenari aurre egiteko gaurtik aurrera EAEko herri denetan indarrean dauden neurriez gainera, eskualdeko hainbat herrik neurri murriztaile gehiago dituzte, eremu gorrian daudelako. Ostalaritza itxita dago eta eskola kirola etenda dago. Honako hauek dira herri horiek: Zornotza, Durango, Elorrio eta Iurreta.


233 primate espezieren genoma sekuentziatu dute, giza gaixotasunak diagnostikatzen lagun dezakeena

Nazioarteko zientzialari talde batek espezie horietako 800 indibiduo baino gehiagoren genoma sekuentziatu du, orain arte animalia horien artean egin den katalogo genetiko handiena.

Nazioarteko zientzialari talde batek mundu osoko 233 primate espezietako 800 indibiduo baino gehiagoren genoma sekuentziatu du, orain arte animalia horien artean egin den katalogo genetiko handiena. Giza eritasunak diagnostikatzen laguntzeko izan dezaketen potentzial izugarria erakusten du ikerketak.

Datu-base izugarria da, Lurreko primate-espezieen ia erdien informazio genomikoarekin (lehen 25 espezie bakarrik zeuden sekuentziatuta), eta primateen dibertsitatearen eta filogeniaren xehetasunak ezagutzeko aukera eman du.

Genoma horiekin egindako ikerketak gaur argitaratu dituzte Science aldizkariaren ale berezi batean, giza osasunari buruzko bost artikulu biltzen dituena. Scienceren edizio bereziak eboluzioari, gure espeziearekiko alderaketari eta primateen kontserbazioari buruzko azterlanak ere jasotzen ditu.

Oinarrizko arazoa, gaur egungo giza genetikaren eta genetika klinikoaren mugetako bat, ehunka mila mutazioren artean zeintzuek eragiten dituzten gaixotasunak eta eritasunak zeintzuek sortzen dituzten zehazteko ezintasuna da.

Gaia argitzeko eta gizakiengan gaixotasunak eragiten dituzten mutazioak identifikatzeko, Illumina sekuentziazio genetikoan aritzen den AEBko konpainiak garatutako ikaskuntza sakoneko algoritmo bat aplikatu zion primateen katalogo genetikoari.

Analisi honek 4,3 milioi mutazio identifikatu zituen proteinen funtzioa aldatzeko gai diren primateetan (bizitzarako funtsezkoak diren molekulak), eta orain gizakiekin konparatutako azterketak egiteko balioko dute.

Scienceren ale bereziak babuino espezieen eboluzioari buruzko ikerketa bat ere jasotzen du. Ikerketa horrek erakusten du espezie askoren artean hibridazioa egon zela, eta horrek frogatzen duenez, "babuinoak eredu ona dira gizakien, neandertalen eta denisovarren eboluziorako", azaldu du Jeffrey Rogers ikerketaren zuzendariorde eta Baylorko Medikuntza Fakultateko Genetika Molekular eta Giza Genetika Saileko irakasleak.


"Kultur zita oso esanguratsu, garrantzitsu eta bereziak izango ditugu Tolosan"

Datorren urteko kultur agendari begira jarri da Tolosako Udala, eta lehen seihilekorako prestatu dutena aurkeztu dute. Izarne Iglesias kultura zinegotziak esan duenez, «2022 urteari hasiera behar bezala emateko, kultur egitarau indartsua» antolatu dute.


Odol ematea

30 odol emaile behar dira! 943 007884 telefono zenbakira deituta emango dira hitzorduak.


Minbiziaren aurkako ikerketa, tratamenduan hainbat mugarri lortzetik gertu

Eduard Batlle Bartzelonako IRBko Kolon eta Ondesteko Minbiziaren laborategiko buruak eta ICREA ikerketa-irakasleak tratamenduari buruzko ikerketan izandako bi aurrerapen garrantzitsuenak azaldu ditu: MCLA-158 antigorputza, zelula kantzerigenoen aurka jarduten duena, eta mikroingurunearen garrantzia.


Jose Ignacio Asensio eta Maddalen Iriarte ahaldun nagusi izateko hautagaiak, Santa Lutzi ferian

Santa Lutzi ferira pertsona ezagunak etortzen dira urtero. Gaur feriaz gozatu duenetako bat Iñaki Perurena harrijasotzailea da. Politikariak ere ez dira falta izan. Jose Ignacio Asensio diputatuak sari banaketa ekitaldian parte hartu du. Maddalen Iriarte legebiltzarkidea ere ferian izan da. Biak Gipuzkoako ahaldun nagusi izateko hautagaiak dira: Asensio PSE-EEren hautagaia da eta Iriarte EH Bildurena. Iriartek azokak oso garrantzitsuak direla esan du eta Bertatik Bertara ekimena txalotu du.


Bizikidetza saioa. Filma

Zubiak filma.

Jon Sistiagak eta Alfonso Cortes-Cavanillasek zuzendutako lana. Movistar + eta La Caña Brothers palatformek ETA el final del silencio izenburupean ekoiztutako zazpi dokumentalen lehena. ETAk 2000an erail zuen Juan Mari Jauregiren historia jasotzen da, nagusika Maixabel Lasa eta erailketan parte hartu zuen Ibon Etxezarretaren arteko elkarrizketaren bitartez.


Herriko lasterkariak ederki lehiatu dira mendi igoera zein iraupen luzeko probatan

Herri lasterketa edo mendi lasterketetan ere izan dira lehian herritarrak edo herriko taldeko ordezkariak. Asteasuko Santamaña igoeran, esate baterako, podiumean izan zen Raul Gomez Margallo

Ez zen Asteasuko lasterketan parte hartu zuen herritar bakarra izan, baina Gomez Margallok berriz ere podiumera igotzea lortu zuen proban. Hilaren 11n, beroari aurre eginez, 80 korrikalarik parte hartu zuten proban; lasarteoriatarra hirugarren iritsi zen Santamaña ermitako helmugara.

Iraupen luzeko proba ugaritan ere izan dira Lasarte-Oria Trail Mendi Elkarteko (LOTME) zein herriko lasterkariak.

Vall de Aran, Lleidan, UTMB World Series trail running zirkuituko Peades dera Aigua proba lehiatu zen uztailaren 7an. LOTMEko Ibon Aguirrek bederatzi ordu 41 min eta 08 segundo behar izan zituen 55 kilometroko ibilbidea egiteko.

Beasainen, berriz, Ehun Milak, G2Handiak eta Marimurumendi probak jokatu ziren eta hiruetan izan ziren herritarrak.

168 kilometroko ibilbideari egin zion aurre Asier Otero herritarrak Ehun Milak proban (42.08.48).

G2Handiak lasterketan, berriz, 88 kilometroko ibilbidea egin zuten Jesus Alfonso Rodriguez herritarrak (18.25.04) eta LOTMEko Marc Bagesek (15.59.47)

Azkenik, Marimurumendi maratoian, LOTMEko Javier Olazagoitiak (04.59.09) eta Josean Lasak (06.02.45) 42,195 kilometroko bidea gainditu zuten.

G2Handiak, Marimurumendi maratoian eta Santamaña igoeran parte hartu zuten LOTMEko kideak. Arg. : LOTME.


'Bihurri' filma, gaztetxoendako

'Bihurri' animaziozko filma. Zuzendaria: Kevin Johnson. Sarrera da lau euro


Arrasate Irratiko kolaboratzaile izandako Eusebio Iñarra hil da

Urte luzez Arrasate Irratian kolaboratzaile izandako Eusebio Iñarra zendu zen atzo, 84 urte zituela. Arrasatearra agurtzeko, Jose Mari Velez de Mendizabalek lerro batzuk eskaini dizkio bere Etorkizuna etorkizun blogean:

MEREZI IZAN DU, EUSEBIO

Bi heriotzaren berri eman didazu azken zazpi hilabeteotan: Carmelo lagunarena...eta zerorrena. Sekulako lasaitasunez adierazi zenidan hura gure arteko azken elkarrizketa zela, eta auskalo norako bidaiarako guztiz prest zeundela. Zirraragarria gertatu zitzaidan nire eskuetan jarri zenuen papera: "Josemari, merezi izan du. Eskerrik beroenak, Eusebio"

Eta erantzun behar dizut zuzen zeundela, guztiz merezi izan baitu... zure moduko pertsona bat ezagutzeak. Zure adiskide eta bidaikide izateak harro sentiarazi nau. Merezi izan du etorkizunari buruzko espazioak elkarrekin esploratzeak, nahiz eta norantz goazen igarri gabe utzi dugun. Baina horixe da geroa, inondik ere heltzerik uzten ez digun galdegaia. Merezi izan du gure hizkuntzaren gaineko ibilbide malkartsuan barrena ukondoz ukondo egiteak, Oiartzungo arrasatearra zinenaren eta Aramaioko arrasatearra naizenaren abiapuntuak desberdinak bagenituen ere. Merezi izan du, bihotzez, azken-azken orduraino erakutsi didazun bezala, bizitzari baikortasunetik begiratzeak, irakurtze, idazte, hausnartze, paseatze edota musika entzutearen bitartez.

Zure azken hitzak Mertxe emaztearentzat izan dituzu, bilobek inguratuta: zerua ematen du, eta gainera zurekin!! esan diozu. Ederra. Eta joan egin zara, bakean. Merezi izan du, Eusebio, bai noski!

Zuk ezagutarazi zenidan "Radio Swiss classic" entzuten ari naiz lerro hauek idaztean, Maurice Ravelen sol maiorreko Kontzertuaren adagioa. Zoragarria. Aurrerantzean irrati horrekin konektatzen dudan bakoitzean zuganantz zuzenduko dut gogoa, eta agintzen dizut ahaleginak egingo ditudala musikaren plazera zurekin konpartitzeko, Nagusitasunaren saria merezi izan duzu eta. Eusebio, laguna, izarretan elkar ikusi arte!


Udaberri honetan toka eta noka loratuko dira Oiartzunen

Ttur-ttur Euskaltzaleon Bilguneak aspalditik du kezka hitanoaren erabilerarekin. Izan ere, Oiartzunen, hika aritzen direnen profil zehatza zein den zehaztu du euskara elkarteko Itsaso Aldaik: adineko gizonak. Eta, gainera, gutxi erabiltzen da.

Hitanoa berreskuratzeko hainbat dinamika abiarazi dituzte azken urteotan, ikastaroak edo Hikaldia, esaterako. Emakume eta gazteengan —batez ere— eragiteko egitasmo berria aurkeztu dute orain: Hikalaguna. Udaberrian egingo dute, martxoaren 21etik ekainaren 21era bitartean.

«Mintzalagunaren ideia hartu dugu Hikalaguna osatzeko, baina hura baino zerbait informalagoa egin nahi genuen. Aurrez egindako ikastaroen alde praktikoa izango da, nolabait», iragarri du Aldaik. Hala ere, mingaina hikaren erritmoan jarri nahi duen edonor beso zabalik jasoko dutela nabarmendu du.

Gogorarazi duenez, Mintzalagun taldeetan mintzalaguntzailearen figura dago, baina Hikalagunaren kasuan zaila ikusten zuten talde bakoitzean hitanoa menperatzen duen bat aurkitzea. Hala ere, inor ez dadila kezkatu edo beldurtu: Ttur-tturrek liburuxka bat osatu du, Oiartzungo hitanoaren formak jasotzen dituena.

Idoia Beratarbide Arrietak egin ditu ilustrazioak, eta Dixidu estudioak maketatu du liburuxka. Izena ematen dutenen artean banatuko dute liburuxka hori, ikastarorako tresna izan dadin, zalantzak daudenerako helduleku gisa.

Taldeka edo banaka eman daiteke izena. Taldeka emanez gero, adierazi dute «komenigarria» dela taldeko batek hitanoa menperatzea. «Baina ez da derrigorrezkoa», zehaztu du Aldaik.

Bakarka izena ematen dutenekin eurek osatuko lukete taldea, eta iragarri du saiatuko direla talde horietan ikastaroetatik pasatu den bat txertatzen. Izena ematen dutenen arabera antolatuko dituzte taldeak.

Saioak informalak izango direla zehaztu dute, eta horren adibide izango dira haien maiztasuna. «Talde bat elkartu daiteke hilean behin, edo astean behin. Hori norberak erabakiko du. Hikalagunak bai eskaintzen duela askatasun handiagoa. Saio bakoitzaren iraupena ere bakoitzak finkatuko du».

Adibide batekin ilustratu du hori: «Talde batean astean egun batez joaten badira, aprobetxa daiteke beraien artean hika aritzeko. Konpromiso bat hartzea izango da, tarte batean denak hika aritzeko».

Izen ematea

Aste honetan bertan ireki dute izena emateko epea. Eskuorria bete eta Ttur-ttur Euskaltzaleon Bilgunearen egoitzan (Fermiñene etxea; Aialde kalea 2, 2. solairua) entregatu edo Hikalagun buzoietan utz daiteke. Toki honetan egongo dira buzoiak: Elorsoro kiroldegian, Manuel Lekuona bibliotekan eta Haurtzaro Ikastolan. «Eskuorrian bai jarri dugula zehazteko noiz geldituko diren, baita kontaktu bat ere. Jarraipen bat egiteko da, gure estatistiketarako», adierazi dute. Online ere egin daiteke; bakarka izena emateko kasuan, edo taldeka.

Beraz, ate joka den datorren udaberrian Oiartzunen hika eta noka berriro loratzea izango da helburua, gazte, ez hain gazte eta andre zein gizonen artean. Animatuko al ñaz/yaz?.


Pogacarrek Sestrierenen egingo du altuerako kontzentrazioa

Frantziako Tourra eta Esloveniako txapelketak ondo prestatu nahi ditu.

Tadej Pogacar (UAE Emirates) esloveniarrak altuerako kontzentrazioa egingo du Sestrierenen hurrengo egunetan.

Bere erronka nagusia Frantziako Tourra ondo prestatzea da (Bresten hasiko da ekainaren 26an), eta bide batez Esloveniako txapelketetan sasoiko egotea.

UAE Team Emirates taldeko 22 urteko txirrindulariak bere herrian lehiatzeko konpromisoa hartu du eta maila ona ematea du jomuga, "emozio handia daukat berriro lehiatzeko. Lieja urrun geratzen da, oso lanpetuta egon naiz, baina orain oso ondo nago eta buruan hurrengo helburuak ditut", adierazi du Pogacarrek.

Tadejek Esloveniako erlojuaren kontrako txapelketa birritan irabazi du, baina iraupeneko proban Primoz Roglicek gainditu zuen. Lehia polita espero da.


Manuel Martin izango da Psikiatriako eta Osasun Mentaleko Espainiako Elkarteko lehendakaria

Aita Menniko zuzendari medikoa ere bada Manuel Martin, eta kargu hartzean adierazi du helburu duela buru osasunaren arloan "ahots adostu eta bateratu bat" lortzea.

Manuel Martin Carraso Aita Menni ospitaleko zuzendari medikoa izango da Psikiatriako eta Osasun Mentaleko Espainiako elkarteko lehendakaria 2024ra arte, asteon egindako batzar nagusian hartutako erabakiaren arabera.

Jakinarazi duenez, "pozez" jaso du berria, eta garatu nahi dituen lan ildo nagusien artean dago, besteak beste, "lanbidearen batasuna" indartzea: "Nire helburua da ahots adostu eta bateratu bat lortzearen alde egitea".

"Premia" egongo da

Izan ere, aurreratu du "premia handiko urteak" datozela, eta arreta jarri nahi duela "iraupen luzeko buruzko nahasmenduen" jarraipenetan. "Gaur egun, munduko zortzi pertsonatik bat gaixotasun mental batekin bizi da, Osasunaren Mundu Erakundearen arabera, eta gainera, erakunde horrek antsietatea eta depresioa patologia horien zerrendaren buruan jartzen ditu".

Hain justu, zehaztu du COVID-19aren ondorioz, %2ko igoera egon zela 2020an buru osasuneko gaixotasunei dagokienez, eta, horrez gain, igo egin dela antsiolitikoen, hipnotikoen eta lasaigarrien kontsumoa ere. Beraz, argi du egoera "delikatua" dela, eta "landu gabea" izan dela. "Buru osasunaren prebentzioa ahaztua izan da eskoletan, lanean...".


Hauek dira 2021eko trafiko-kanpainak Euskadin

Ertzaintzak arreta galtzea, abiadura desegokia eta alkoholaren eta drogen kontsumoa zainduko ditu 46 kanpainatan.

Eusko Jaurlaritzako Trafikoko zuzendari Sonia Diaz de Corcuerak gaur goizean aurkeztu du Ertzaintzak, udaltzaingoekin lankidetzan, 2021ean beteko duen Trafikoko Zaintza eta Kontrol Kanpainen egutegia.

Aurten guztira 46 kanpaina egitea aurreikusten da, pandemiaren ondorioz mugikortasuna murrizteko ezarritako neurriek markatutako urtean, 2020an, baino 29 gehiago.

"Ekitaldi honetan jarraitu egingo da Euskadin gertatzen diren istripuetan gehien eragiten duten arrisku-faktoreetan, hau da, arreta galtzeetan, abiadura desegokian eta alkoholaren eta drogen kontsumoan, arreta jartzen", azaldu du Trafikoko zuzendariak. "Helburua bide-segurtasuna hobetzea, gidatzean arrisku-portaerak zuzentzea eta trafiko-istripuetako biktimen kopurua murriztea da", gaineratu du.


Hiriko bost parketan 35 piknik mahai jarri eta berritu dituzte

Donostiako Udalak piknik mahaiak jarri eta berritu ditu Amaiur, Puio eta Arrobitxulo parkeetan, Uliako askaldegian eta Txomiñeneko ibai parkean. Mahai berriak 35 dira. Pinu egurrarekin egin dituzte eta ingurumenarekiko jasangarriak direla nabarmendu du Hiri Mantentze Lanetako zinegotzi Miguel Angel Diezek. Udalak 18.000 euro bideratu ditu aipaturiko mahaiak jarri eta berritzeko.


Sagardoa, beste modu batean

Ohiko sagardo botilak saltzeaz gain, zenbait sagardotegik bestelako produktuak eskaintzen dituzte: Oialume Zar sagardotegiak sagardo lupuluduna merkaturatu berri du: Iparla; Oihartek eta Kupelak sagardoa latan saltzen dute; Petritegik eta Iturrietak, sagardo aparduna, eta badaude izotzezkoak ere.

Azken bi urteak ez dira batere onak izan sagardotegientzat, osasun larrialdiaren eraginez. «Bigarren urtea ere zaila izan da, neurriak etengabe aldatzen zirelako. Jendeak ez zekien etor zitekeen ala ez», azaldu du Ander Barrenetxeak, Astigarragako (Gipuzkoa) Oialume Zar sagardotegiko arduradunak. «Gogorra izan da». Sagardogile askoren sentimendua da. Eta bizipena, halakoa. Askok etxez etxeko banaketari ekin zioten, eta gero eta gehiago dira Internet bidez sagardo botilak saltzen dituztenak. Baina, ohiko botilaz gain, badira bestelako produktuak: aparduna duela ehun urte inguru egiten zuten jada, Lasarte-Orian eta Oiartzunen (Gipuzkoa); lupuluduna aukera berrietako bat da; izotzezkoa ere badago gradu gehiago ditu; eta badira sagardoa latan esportatzen ari direnak ere.

Freskoa, lupulu usaina du

Oialume Zarreko Ander Barrenetxea da Gipuzkoan sagardo lupuluduna botila txikian merkaturatu duen lehen sagardogilea. Nabarmendu duenez, Iñaki Sanz-Azkuek idatzitako artikulu bati esker jakin zuen Hernaniko Orkolaga baserrian (Gipuzkoa) Antonino Pagolak edari freskagarri bat egiten zuela 1950ean, sagardoa eta lupulua uztartuta. «Jakin nuen gure etxe ondoan zegoela lupulua, eta Ergoienen lehortzen zutela». Ondotik, sagardo azoka batean Galiziako sagardo lupuludun bat dastatu zuen. «Oso ona eta freskoa iruditu zitzaidan, eta neronek ekoizteko ideia piztu zitzaidan». Horrela sortu da Iparla. Bidarraitik (Nafarroa Beherea) ekartzen du lupulua, «lagun baten bitartez». Eta horra, izenaren arrazoia: Bidarrai gainean dago Iparla mendia. Oraingoz, «ekoizpen txikia» egin duela aipatu du Barrenetxeak. «Baina jendeak oso ondo hartu du». Zaporean nabari da ez dela garagardoa, sagardoa baizik. Hala ere, usainean lupulua senti daiteke, eta, amaieran, lupulu zaporea uzten du. «Hotza hartu beharrekoa da». Kanadan eta AEBetan ere ekoizten dute sagardo lupuluduna, baina Euskal Herrian ez da ohikoa izan. Orain arte. Datorren urtean, Iparlaren bi bertsio aterako ditu Oialume Zarrek: bat lupulu gehiagorekin, eta bestea, gutxiagorekin. «Ilusioarekin gaude», dio Barrenetxeak.

'Champenoise' metodoarekin egina

Duela 100 urte inguru, Lasarte-Oriako Mikelete Brunet familiak El Miquelete markarekin eta Oiartzungo Mitxelena sendiak sagardo aparduna egiten zuten. Ez da berria, beraz, sagardoa xanpainaren gisan ekoizteko teknika. Egun, Petritegi (Astigarraga) eta Iturrieta (Aramaio, Araba) dira sagardo aparduna ekoizten duten sagardotegietako batzuk. Petritegikoak 2016an hasi ziren horretan: Ainara Otaño sagardotegiko arduradunak champenoise metodoa azaldu du. «Sagardo naturala aukeratzen dugu, eta, gero, botilan bigarren irakina egiten da. Hor uzten dira azukreak eta legamia, bigarren irakina egiteko». Saltzen dituzten sagardo apardunen artean, bederatzi hilabetez ontze prozesua pasatzen dute Brut nature eta Extra lehorra motakoek. «Beste apardun bat hemezortzi hilabetez izaten dugu ontzen, eta hori aromatikoagoa da». Otañok nabarmendu du produktua «arreta handiz» egiten dutela. Ez zaio iruditzen zabalpen «masiboa» izango duenik, baina aitortu du ospakizunetarako eta eguberri garaian bezeroek eramaten dutela. «Hau ez da cava edo xanpaina: sagardoa da, eta suabeagoa da xanpaina baino». Zazpi gradu inguru izaten ditu. Iturrieta sagardotegiak, berriz, iaz egin zuen lehen saiakera apardunarekin, eta Juan Antonio Aretxaga sagardogileak nabarmendu du «oso ondo» saldu zutela. «Champenoise prozesuak lana dauka, baina produktuak merezi du. Eta jendeak eskertzen du». Esperientziarekin pozik, eguberrietan aterako dituzte salmentara sagardo apardun botilak. Iaz baino dezente gehiago. «Agian hemendik aurrera sagardotegi gehiago hasiko dira apardunarekin», dio Aretxagak.

Ainara Otano, Petritegi sagardotegikoa, apardun sagardoarekin.. Andoni Canellada / Foku

Lapurditik AEBetara esportatzen ari dira

Euskal Herrian botila da nagusi sagardoaren kontsumorako. Baina AEBetan eta beste herrialde batzuetan latan kontsumitzen da gero eta gehiago. Kupela enpresa 2019an hasi zen sagardoa latan ekoizten, eta AEBetako merkatuan saltzen ari dira. Xalbat Seosse Kupelako kudeatzaileak azaldu duenez, Astigarragako Etxeberria sagardotegian sartzen dute latetan sagardoa. «2020an hasi ziren gure sagardoa AEBetan saltzen, baina pandemia iritsi zen, eta, ordutik, ez da erraza». Kupelak Angelun (Lapurdi) ditu bulegoak, biltegia eta banaketa zentroa. «Sagardo lataren kontsumoak Euskal Herrian ez du izan arrakastarik oraindik, baina iritsiko da», adierazi du Seossek. Aipatu du artisau garagardoa azkenaldian gero eta gehiago saltzen dela latan. «Lataren balio handienetakoa da ingurumenarentzat botila baino hobea dela». Zeraingo (Gipuzkoa) Oiharte sagardotegia ere duela bi urte hasi zen sagardoa latan saltzen. Maite Retolaza Oiharteko sagardogileak azaldu du Euskal Sagardo izendapenari baimena eskatu ziotela, eta, baimena lortu zutenean, aurrera egin zutela. Iruditzen zaio ondo saltzen ari dela. «Erosten duenak errepikatu egiten du. Ohitura falta egon daiteke, baina bezeroek bakarkako ontzi bat erosten dute, eta aipatzen dute botila askotxo iruditzen zaienentzat gozamena dela». Mendira joaten direnek ere erosten dutela azaldu du Retolazak. «Latak aurrera egingo duela iruditzen zait; ziur nago». Seossek uste du Ipar Euskal Herrian eta Frantzian herritar askok balio ezkorra ematen diola latari. «Baina ikuspuntu hori aldatuko da». Kupelako kudeatzailea produktu berriak asmatzearen aldekoa da, eta iragarri du laster berritasun gehiago izango dituztela.

Kupela enpresaren sagardoa latan. AEBetara ari dira esportatzen.. Kupela

Gradu gehiagokoa

«Dibertsifikazioa» aipatu du Oiharte sagardotegiko Retolazak, eta sagardo mota desberdinak eskaintzeko aukera ontzat jo du. Aukera berrien artean dago Oiharteren izotzezko sagardoa. Sagardo hori «tentuz» aukeraturiko errezil sagarra prentsatuz sortzen den muztiotik lortzen dute: muztio hori bi aldiz izoztu eta desizoztuz, muztio kontzentratu bat lortzen da, ura kenduta; ondoren, hartzitzen uzten dute, eta, sagardo horrek 9-10 gradu inguru dituenean, filtratu eta pasteurizatu egiten da. Kanadan izoztutako sagarrekin egiten dute. Zerainen lortzen dutena, berriz, sagardo gozoaren edari bat dela azaldu du Retolazak. «Egokia da aperitibo moduan edateko. Ez da erabat gozoa: garraztasuna ere badauka». Kuartango sagardotegian (Araba) ere ekoizten dute izotzezko sagardoa.

Maite Retolaza sagardogile, Oiharte Sagardotegikoa. Izotz sagardoa, botila berexian, eta sagardoa latan saltzen dute. Raul Bogajo / Foku

Limoia edo sagarra gehituz, edari freskagarria

Petritegi sagardotegian, bestalde, Sagar Krash edaria ekoizten hasi dira berriki: cider moduko edari bat da. «Beste fruta batzuk sartzen dizkiogu sagardoari. Egin dugunaren %95 sagardo naturala da, eta, gero, %5 zukua», dio Otañok. Batean limoia sartu diote, eta beste batean, sagarra. Edari freskagarri bat da: lau gradu eta erdi ditu. «Eguneko beste tarte batean edateko pentsatua dago».


Sorginen ipuinak kontatuko dituzte zapatuan Arantzazuko parketxean

Euskal Herriko mito eta ipuin zaharrak kontatuko dituzte zapatuan Arantzazuko parketxean. Hiru ipuin guztira eta sorginak izango dira protagonista.

Ataungo Jentilbaratza Kultur Elkarteko kide Marimundukok emanaldi berezia egingo du maiatzaren 27an Arantzazuko parketxean, Arantzazulab-ek eta Gipuzkoako Parketxe Sarea Fundazioak antolatuta. Euskal Herriko mito eta ipuin zaharrak kontatuko dituzte. "Hiru ipuin kontatuko ditugu, eta sorginak izango dira protagonista nagusiak aurten. Beste pertsonaia bat ere agertuko da, sorginekin harremana duena... baina ezin dut gehiagorik aurreratu. Esan dezakedan bakarra da ez dela Tartalo izango", azaldu du Maitane Aizpurua Marimunduko ipuin kontalariak.

Jentilbaratza elkarteak, batez ere, Jose Miel Barandiaran antropologo ataundarrak idatziz jasotako ipuinak kontatzen ditu, "bere erara". Elkartearen helburu nagusia da garai batean baserrietan kontatzen ziren ipuinak ezagutarazi eta berriro ere kontatzen jarraitzea, ahanzturan ez galtzeko.

Izena eman behar da aurrez

Ataungo euskaran kontatuko dituzte ipuinak, eta hitanoa ere asko erabiliko dute, "galbidean dagoelako". Emanaldia 16:30ean izango da eta aurrez eman behar da izena, 943 78 28 94 telefono zenbakian. Sarrera da bost euro.


Ezkurdiko Udal Kultura Areto zabaldu zenetik 50 urte igaro direla ospatzeko erakusketa berri bat ikusgai Durangon

Durangoko Arte eta Historia Museoak eta Durangoko Udalak erakusketa antolatu dute Ezkurdiko erakusketa aretoan.

50 urte igaro dira Durangon Kulturako Udal Aretoak ateak zabaldu zituenetik. Hori ospatzeko, urte guzti hauetan bertan egon diren hainbat lan bildu eta erakusketa antolatu dute. Bertan, Ibarrola, Luis Sanz, Balerdi, Chillida, Merche Olabe, Zumeta, Mari Puri Herrero, Andrés Nagel, Alcain, Concha Saez, Marrodan, Tamayo eta Ferreñoren obrak egongo dira ikusgai.

Udaletik jakitera eman dutenez, erakusketa honekin, hasiera-hasieratik lanean ibili ziren, Leopoldo Zugaza, Jesus Astigarraga eta Basilio Aranaren lana balioan jarri gura izan dute.

Erakusketa astelehenetik domekara 18:00etatik 20:00etara egongo da ikusgai. Asteburuetan baita 12:00etatik 14:00etara ere.


Udalak Txanbolin Txistulari Bandari omenaldi ekitaldia


Belatz gorri bat, Otxoki parkean

Itsas Enara Ornitologia Elkarteak noizean behin sare sozialetan partekatzen dituen bideo eder horietako bat partekatu zuen astelehenean: belatz gorri bat, Intxaurrondoko Otxoki parkean, ugaztun txiki bat jaten. Elkarteko kide Xabier Saralegik azaldu duenez, belatz gorriak Donostian ikustea “ez da zaila”: “Urte osoan dugu belatz gorria hirian, eta bikote batzuek Donostian egiten dute habia. Hala ere, espezie honen populazioa behera doa Euskal Herrian zein Iberiar Penintsulan, eta SEO/BirdLife erakundeak bere Hegazti Mehatxatuen Liburu Gorrian sartu zuen 2021ean”. Jarraian, bideoa ikus dezakezue:

Belatzaz gain, azkenaldian Donostiako beste hainbat hegaztiren ikuskapenen berri eman dute Itsas Enarakoek. Abuztuaren amaieran, esaterako, Antondegin ikusi zuten landa txirta baten bideoa argitaratu zuten; azaldu zutenez, “Gipuzkoan gutxitan ikusten den migratzailea da”. Duela pare bat aste, zuhaitz belatz baten eta gabirai eme baten borrokaren argazkiak argitaratu zituzten, Antondegin egindakoak. Hain zuzen ere, Martuteneko Antondegi eremua oso baliotsua da hegaztientzako, eta hedabide honek horri buruzko erreportaje sakona ondu zuen iazko azaroan. Bestalde, astelehenean, Donostiatik pasatzen ikusi zuten espezie desberdinetako hegazti talde baten argazkiak argitaratu zituzten: lau koartza hauskarak eta koartzatxo handi batek osatzen zuten taldea.

Jarraian, aipatu irudiak eta bideoa ikus ditzakezue:

Atzo Antondegin landa-txirta bat atseden hartzen.Gipuzkoan gutxitan ikusten den migratzailea da. pic.twitter.com/F7CqH98Ms8— Itsas Enara Elkartea (@ItsasEnara) August 22, 2022

[es] Alcotán vs gavilana, esta mañana en Antondegi (San Sebastián). [eu] Zuhaitz-belatza vs gabirai emea, gaur goizean Antondegin (Donostia). pic.twitter.com/5bNcGSKsNH— Itsas Enara Elkartea (@ItsasEnara) September 9, 2022

Pese a no ser extremadamente excepcionales, nunca dejan de llamar la atención los bandos multiespecíficos en migración.En las fotos un pequeño bando, compuesto por cinco garzas reales y una garceta grande, observado el pasado fin de semana en Donostia. pic.twitter.com/sWPiML5VCW— Itsas Enara Elkartea (@ItsasEnara) September 20, 2022


Mariño-Real Union, emakumeen futbola indartuko duen proiektua

Irunen, Bidasoan eta Gipuzkoan emakumeen futbola indartuko, sustatuko eta bultzatuko duen proiektu bat aurkeztu dute gaur goizean: Mariño-Real Union. Mariñoko nesken egitura Real Unionekin elkartu da neskei proiektu sendo eta indartsu bat eskaintzeko. Igor Emery Real Unioneko presidenteak aurreratu du lau urteko hitzarmen bat sinatu dutela, baina ez du ezkutatu proiektua denboran luzatzea gustatuko litzaiekeela, sinatutako lau urte horiez harago joango dena.

Gaur aurkeztu duten hitzarmena atzo sinatu zuten Javier Mariño Mariñoko presidenteak eta Igor Emeryk. Real Unioneko lehendakariak onartu du “prozesu luzea” izan dela, urte eta erdikoa. Denbora hori gogoeta eta hausnarketa handikoa izan dela esan du Emeryk, bilera askorekin, “ikusteko zein zen modu onena proiektua aurrera ateratzeko”. “Gaur egun garrantzitsua da Irungo futbolarentzat. Iruni proiektu sendo eta indartsu bat eskaini nahi genion, eta uste dut hau dela bidea. Mariñok emakumeen futbolean egin duen lana ezin dugu ahaztu, horri esker aurkezten baitugu gaur hitzarmen hau”, adierazi du txuribeltzen presidenteak.

Mariñok hogei urte daramatza Bidasoan emakumeen futbola ikusarazten, neskei ahotsa ematen. Aitor Muñoz klubeko zuzendaritza taldeko kide da, eta jakinarazi du 2003an hasi zela Mariñoko nesken ibilbidea, “emakumeen futbolean ez zegoenean oraingo gorakada”. 2003an Javier Mariño presidenteak “emakumeen futbolaren aldeko apustua” egin zuen, eta ordutik proiektua handitzen eta egonkortzen joan da. Muñozek zehaztu du, egun, emakumeen egituran sei talde eta futbol eskola dituztela, eta ehun jokalari baino gehiago hurbiltzen direla klubaren instalazioetara. “Ziur nago hitzarmen honekin nesken kopuru hori handituko dela, neska asko baitaude futbolera jokatu nahi dutenak”, esan du zuzendaritzako kideak.

Real Union Mariñorekin kontaktuan jarri zenean proposamen “sendo eta argi” batekin zuzendu zitzaizkiela aitortu du Muñozek. Hori dela eta, Mariñok hasieratik “begi onez” ikusi zuen txuribeltzen proposamena, “bi taldeei batera joateak” lagunduko baitie. “Real Union erreferentziazko taldea da Irunen eta Mariño erreferente da emakumeen futbolean. Hortaz, zerk huts egin dezake?”, galdegin du klubeko ordezkariak. Horrez gain, Muñozek argi utzi du Mariño-Real Union proiektua “futbolera jokatu nahi duten neska guztientzako” irekia dagoela, eta “gogotsu eta ilusioz” daudela martxan jartzeko.

Reala, federazioa, udala eta aldundia, bidelagun

Proiektua egikaritzeko izandako laguntza eta sostengua ere ez dute ahaztu klubetako ordezkariek, alboan izan baitituzte Reala, Gipuzkoako Futbol Federazioa, Irungo Udala eta Gipuzkoako Foru Aldundia. Realaren izenean Garbiñe Etxeberria emakumeen kirol zuzendaria izan da Irunen, eta onartu du Realarentzat “handia” dela akordio hau. Etxeberriak azaldu du Bidasoan “lan handia” egin dela emakumeen futbolaren alde, eta “emaitzak bistan” daudela. Sandra Ramajo Realeko jokalari ohiari keinu egin dio, aurkezpenean baitzen. Ramajo nesken lehen taldearen entrenatzaile eta emakumeen egituraren koordinatzailea da egun.

Etxeberriak esan du Reala “pozik” dela proiektuarekin, “emakumeen futbola indartuko” baitu: “Bi talde handi dira, eta bat egiteak proiektua indartuko du. Mariñok lan asko egin du emakumeen futbolean eta oinarriak jarrita daude”. Horrez gain, Realeko kirol zuzendariak argi utzi du, Reala “ondoan” izango dutela proiektua “bultzatzeko eta egiten duten lanean sinisteko”.

Gipuzkoako Futbol Federazioa ere presente izan da gaurko agerraldian Manu Diaz presidentearekin. Diazek nabarmendu du “gaur proiektu garaile bat” hasten dela, eta hemendik aurrera Mariño-Real Union proiektua eskualdean eta Gipuzkoa osoan “protagonista” izango dela.

Presidenteak federazioa emakumeen futbolaren alde egiten ari den lana azpimarratu du. Datuei erreparatuz, aurten 120 emakume titulatu dira entrenatzaile izateko, eta ia 4.000 neska daude Gipuzkoan futbola praktikatzen. “Zifra horiek gaindiezinak dira estatuko datuekin alderatuz gero. Gipuzkoako umiltasunetik egoera horretaz harro egon behar dugu. Gure erronka da Gipuzkoako emakumeen futbola indartzen jarraitzea. Berdintasunaren bidean soilik aurrerapausoak eman ditzakegu. Emakumeen futbola ez da apaingarri bat gure federazioarentzat. Guretzat pasio bat da hau eta nahi duguna da jokalariek bide honetan lagun gaitzaten”.

Jose Antonio Santano alkateak ere bi klubak zoriondu nahi izan ditu proiektu hau egikaritzeko egindako lanagatik, eta onartu du udalarentzat “berri handi” bat dela. Alkateak baietsi du emakumeen eta gizonen berdintasuna “ekintzetan neurtzen” dela, eta honakoa bezalako iniziatibak direla “modu onena”. Santanok gaineratu du Mariñok eta Real Unionek argi zutela elkartzea “funtsezkoa” zela, bien arteko “indarrak batzeko”.


Gabon Kopako finalak jokatu dira gaur goizean Ederrenan

Gaur goizean Gabon Kopa pilota txapelketako finalak jokatu dira Urretxuko Ederrena pilotalekuan. Goierri Kirol Elkartearen pilota sailak antolatutako txapelketa honetan 112 pilotarik parte hartu dute.

Aurrebenjamin B finalean, Goierri pilota eskolako Aiur Anduezak, Adei Telleriak eta Arnaizek 16 eta 14 irabazi diete Goierriko Unax Madina eta Jon Altzelairi.

Benjamin B finalean, Legazpiko Gazteak pilota eskolako Markel eta Urrek 16 eta 12 irabazi diete klub bereko Xuhar eta Ibairi.

Kimu mailako B finalean, Legazpiko Gazteakeko Aiert eta Aimarrek 16 eta 12 irabazi diete Goierriko Enrique eta Ruizi.

Aurrebenjamin mailako final nagusian, Arbizuko Mattin eta Aratzek 16 eta 15 irabazi diete Goierriko Oihan Murua eta Pau Zufiaurreri.

Benjamin mailako A finalean, Goierriko Pablo Mendizabal eta Oier Asurabarrenak 16 eta 14 irabazi diete Goierriko Manex Cruz eta Oihan Chefradi.

Kimu mailako final nagusian, Legazpiko Gazteak pilota eskolako Ager eta Eñautek 16 eta 15 irabazi diete Beloki pilota eskolako Marko Gorjon eta Josu Mendizabali.

Haur mailako finalean, Azkoitiko Oier Juaristi eta Peio Alkortak 16 eta 13 irabazi diete Aretxabaletako Markel Alarzia eta Egoitz Ibaberi.

Bukatzeko, senior mailako finalean, Julen Armaoleak eta Joanes Izagirrek 16 eta 10 irabazi diete Beñat Leunda eta Oier Plazaolari.


Tolosaldea Garatzenen ekitaldiaren kronika

Tolosaldeko garapen agentziak irudi eta web orri berria ditu. Atzo egin zuten aurkezpena. Eneritz Maiz kazetariak ekitaldiaren berri eman du Ataria Irratian.


Azkoitiko 42 korrikalarik amaitu dute Behobia-Donostia lasterketa

49 azkoitiar zeuden izena emanda, eta 42k amaitu dute proba. Iñaki Elola eta Miren Izaskun Arrieta izan dira azkarrenak.

Behobia-Donostia lasterketa jokatu zuten atzo, igandea, eta urteroko gisan, hainbat azkoitiarrek parte hartu zuten proban. Guztira, Azkoitiko 49 pertsona –izena ematean bizileku gisa Azkoitia hautatu zutenak– zeuden izena emanda, baina horietatik 42k amaitu zuten proba; gainontzeko zazpirak ez ziren helmugara iritsi.

Gizonetan, Iñaki Elola izan zen azkarrena; 01:12:08 denbora behar izan zuen hark hogei kilometroko lasterketa amaitzeko. Emakumeetan, berriz, Miren Izaskun Arrieta izan zen azkarrena; 01:35:24 denbora egin zuen hark.

Bestalde, bi patinatzailek parte hartu zuten lasterketan; Igor Garatek eta Ion Arrietak, hain zuzen ere.

Lotura honetan ikus daiteke Behobia-Donostia lasterketan parte hartu duten korrikalari azkoitiarren zerrenda, eta beste honetan patinatzaileena.


Zuazo eskubaloi taldeak Estitxu Berasategi Eizagirre fitxatu du

Barakaldoko kirol taldean, Ohorezko Mailan lehiatuko da datorren 2021-22 denboraldian, Estitxu Berasategi Eizagirre.

Elitera itzuliko da Estitxu Berasategi Eizagirre. Datorren 2021-22 denboraldian Zuazo eskubaloi taldean jokatuko du. Klubak eman du fitxaketaren berri asteburuan. "Elitera itzuliko da Zuazotar gerlariekin". Bera Beran ere aritu zen maila gorenean lehiatzen 2019. urtera arte. Gerora, Usurbil Kirol Elkartera itzultzea erabaki zuen.

Herriko klub honetan abiarazi zuen bere kirol ibilbidea eta errino taldera itzultzea erabaki zuen, elite mailako lehia alboratuta. Erabaki gogorra izan zen berarentzat, baina maila horretan jarraitzeko prest ez zela adierazi zuen orduan, ezin izan zuela nahi bezala gozatu. Halere ez zuen elite maila horretara bueltatzeko ideia guztiz alboratu.

Barakaldora (Bizkaia) doa orain. "Bere talentuak maila gorenean lekua zuen! Ongi etorri! ", adierazi dio datorren denboraldirako fitxatu berri duen klubak Estitxu Berasategi Eizagirreri. Zorionak!


Avanzako batzordeak salatu du autobusak ez mantentzeak arriskua dakarrela

Haren arabera, Avanza Movilidad Gipuzkoa S.A. konpainiako autobus-flotaren egoera "tamalgarria" da, eta horrek arriskua dakar erabiltzaileentzat eta langileentzat.

Azaldu duenez, 2018tik dabiltza egoeraren berri ematen, baina, gaur-gaurkoz, "inork" ez die gidariei erantzunik eman. "Hitza onak baino ez dituzte jaso, baina flotaren arazoak konpondu gabe jarraitzen du". Are gehiago, erantsi du egoera honek "laneko estresa" eragiten diela gidariei, eta horrek eguneroko lanean eragina duela. "Avanza Taldeak autobusei egiten dien mantentze-lana ez da nahikoa esleitutako ibilbidea segurtasunez egiteko".

Batzordekideek autobusetako ohiko matxuren berri eman dute, eta, besteak beste, aipatu dute egoera "kezkagarrian" egon ohi direla gurpilak; horrez gainera, klimatizaziorik gabe eta lurrun-kontrolik gabe zirkulatzen duten autobusen berri ere eman dute, azpimarratu baitute horrek eragina duela gidariaren ikusmenean. Zaindu gabeko maletegiak ere badaudela ohartarazi dute, eta, beraz, ekipajea jasotzeko bidaiariak galtzadara atera behar duela.

Baldintzen ondorioak

Nabarmendu dute enpresak, "askotan", gidariei agintzen diela eguneroko lana baldintza horietan dauden ibilgailuekin egitea, eta, ondorioz, bajen kopuruak gora egin duela azken urtean. "Enpresak arazoa konpondu beharrean, Osakidetzaz kanpoko zerbitzu bat kontratatu du, Osakidetzaren txostenak eskatzeko eta bajen osagarria kentzeko". Gidariez gain, ordea, azaldu dute mekanikariak ere "estres handia" ari direla jasaten.

Beraz, argi dute: "Egoerak jasanezina izaten jarraitzen du, eta, erremediorik jartzen ez bazaio, gero eta hurbilago dago zoritxar bat gertatzea". Horregatik, Gipuzkoako Foru Aldundiaren, Lan Ikuskaritzaren eta Osalanen "berehalako esku-hartzea" eskatu du batzordeak, autobusen egoera "berehala" zuzendu behar dela adierazita, "behin betiko neurrik egokiak" hartuta. "Betiere, argi utzita gidariek ez dituztela beren gain hartuko enpresaren autobus-flotaren mantentze-lanak eragindako edozein istripuren kasuan sor daitezkeen erantzukizunak".


Eskoriatzak 500etik beherako intzidentzia-tasa erregistratu du

Azken orduetan hamahiru positibo berri hauteman dira bailaran: zazpi Arrasaten, bina Bergaran eta Oñatin eta bana Aretxabaletan eta Eskoriatzan. Horrenbestez, guztira 4.787 debagoiendarrek hartu dute gaitza martxotik hona.

Azken datuen arabera, Debagoieneko herri guztiek dute 100.000 biztanleko 500etik beherako intzidentzia. Eskoriatza zen 500etik gorako tasa zuen bailarako herri bakarra (herenegun 633,68ko tasa erregistratu zuen), baina atzo 487,45ean kokatzea lortu zuen. Hortaz, bihar ostalaritzako establezimenduak ireki ahal izango dituzte Eskoriatzan eta atzo intzidentzia altua duten herrientzat indarrean jarri ziren neurri murriztaileek ez dute eraginik izango bertan.

Gaienerako herrietako datu eguneratuak mapa honetan daude:

>Grafiko guztiak modu interaktiboan ikusi hemen.

Guztira, 984 kasu berri

Hego Euskal Herrian, 984 positibo berri baieztatu zituzten atzo egindako 15.712 probek; hortaz, %5,9k eman du positibo erkidegoan eta %7,9k Nafarroan. Erkidegoaren kasuan, positibotasun-tasak gora egin du herenegundik (%0,9), eta Nafarroan, gutxi bada ere, behera (%0,1). Lurraldeka, 428 kasu atzeman zituzten Bizkaian, 213 Nafarroan, 209 Gipuzkoan, 119 Araban eta hamabost bestelako lurraldeetan erroldatutakoen artean.

Bestetik, ospitaleetako egoerak okerrera egiten jarraitzen du EAEn. Atzo 74 lagun ingresatu zituzten (aurreko egunean baino 24 gehiago), eta ZIUn ere bost pertsona gehiago daude. Guztira, Hego Euskal Herriko ospitaleetan 581 ospitaleratu daude (451 EAEn); eta horietatik 83 ZIUn (83 EAEn).


'Under Alt', Nogen [EDUKIERA BETETA]

Nogen taldeak 'Under Alt' diska aurkeztuko du.


Gogoan duzue zelan aldatu den Algortako erdigunean dagoen taberna eta inguru hau?

Algortako Basagoiti etorbidean, Satistegi plazaren alde batean, aspalditik topa daiteke Caza izeneko taberna. Oraingoan, ekarritako argazki zaharra ez dugu zehazterik izan noizkoa den, baina litekeena da 60ko hamarkada ingurukoa izatea. Bada, zelan aldatu da ordutik hona inguru hori?


Uda bukaerarako hainbat ekitaldi antolatu dituzte Sunbillan

Herritarren izanen dute lehentasuna eta osasun departamentuak zehazturiko neurriak (musukoa jantzi, distantzia mantendu, kontzertuez gozatzeko aulkiak paratu) bete beharko dira.

Bihar abiatuko dituzte Sunbillan guraso elkarteak, Antzakaitek, Antrotokik, udalak eta Ulibeltza elkarteak antolatutako uda bukaerako ekitaldiak eta asteburu honetan zein hurrengoan izanen dute gozatzeko aukerarik.

Abuztuaren 27an, ortziralean, 17:00etan haurrentzako herri kirolak eta DJa izanen dute plazan eta ilunabarrean suzko zezenaren bueltan lasterka ibiliko dira. Biharamunean, abuztuaren 28an, goizean, 11:00etan, boneta eta zapatila tiraketa izanen dituzte. Arratsaldean, berriz, Eñaut Elorrietaren kontzertua izanen dute (19:00etan). Igandean, abuztuaren 29an, Chuchin Ibañezen eskutik mariatxiak izanen dira. 12:00etan zehaztu dute musika-hitzordua.

Irailean gehiago

Ekitaldiek irail hasieran izanen dute segida. Hilaren 3an, ortziralean, 19:00etan, Andus taldeak girotuko du herria eta ilunabarrean suzko zezena izanen dute. Azkenik, irailaren 4an, larunbatean, 11:00etan toka txapelketa izanen dute. 18:00etan Xabat Illarregiren, Nerea Elustondoren eta Aitor Mendiluzeren eskutik, bertso saioa izanen da. Taloak ere izanen dira.

Antolatzaileek jakinarazi dutenez, ekitaldi guztietan herritarrek izanen dute lehentasuna eta momentu oro osasun departamentuak eskatzen dituen neurriak hartu beharko dira (distantzia, musukoa, aulkiak...).


Eli Pinedo: "Jokalari nintzen garaian ez zen eskubaloi partidarik telebistan ematen eta egun, zorionez, bai"

Bera Bera taldeak zortzigarren liga eskuratu berritan, Eli Pinedo talde hartako jokalari historikoarekin hitz egin dugu eskubaloiaz, emakumearen paperaz eta komunikazioaz.

Eli Pinedo amurrioarrak 10 urte egin zituen bere profesional ibilbidean Bera Bera Eskubaloi Taldean. Egun Madrilen ari da aseguru etxe batentzat lanean, eta "Faktoria"n lehengo eta oraingo eskubaloiaz eta emakumek kirolean duten paperaz aritu gara.

Patri Pinedo eskubaloi jokalari ohi eta bere ahizpa bikiak ere parte hartu nahi izan du solasaldian.


Larhunera mendi irteera antolatu du Lesakako Beti Gaztek abuztuaren 6an

Lesakako Beti Gazte elkarteak Larhunera mendi irteera antolatu du abuztuaren 6an. Plaza Zaharrean egin dute hitzordua, kotxez hurbiltzeko. Ibilbide luzea egin behar dutenek, Berako harrobitik abiatuta, igandean 06:45ean gelditu dira Lesakako plazan eta ibilbide laburra egin behar dutenek, Maletetik abiatuta, igandean 07:30ean.


Gabonetako egitaraua

18:30. Erregeen etorrera. Basagain menditik etorriko dira erregeak oinez San Juan kaletik plazaraino, herriko txistulariek alaiturik, eta bertan gozokiak banatuko dituzte.


Itsaspeko bidean autoak dabiltzala salatu dute

Azken berrikuntza lanak egin zituztenetik, debekatuta dago hango errepidean autoz ibiltzea, baserrira edo landetxera joateko ez bada.

Herritar batek salatu duenez, Itsaspeko bidean autoak dabiltza egunotan. Atzo arratsaldean ateratakoa da KARKARAra bidali duen argazkia, eta igandean ere, ordu berean, talaian autoak zeudela salatu du, errepide bazterrean aparkatuta.


Domusa Teknik 40 MLK proban parte hartuko duten boluntarioen eguna antolatu dute

Apirilaren 21erako antolatu dute mendi lasterketan boluntario ariko direnentzako ekitaldi berezia, Azpeitiko Azoka Plazan.

Boluntariorik gabe "gauza gutxi" egin daitezkeela nabarmendu du Domusa Teknik 40 MLK mendi lasterketaren antolatzaile taldeak. Hori dela eta, maiatzaren 6an Azpeitian jokatuko den mendiko proban boluntario ariko direnentzako Boluntarioen Eguna antolatu dute apirilaren 21erako. Egun horretan, 19:00etan, Azoka Plazan elkartuko dira, eta bertan lasterketaren informazioa jasoko dute eta kamisetak banatuko dizkiete mendi lasterketan boluntario ariko direnei. Ekitaldia "luntx eder batekin" bukatuko dute.


Gurpildun aulkiko eskrima txapelketako finala Donostian egingo da asteburuan

Maiatzaren 7an eta 8an, Desgaitasun Fisikoa duten Pertsonen Kiroletako Espainiako Federazioak (FEDDF), Gipuzkoako Kirol Egokituko Federazioarekin eta Fortuna klubarekin batera, 2021-2022ko gurpildun aulkiko Espainiako Eskrima Txapelketako laugarren proba eta Sable taldeen arteko Espainiako Txapelketa antolatu ditu Donostiako Pio Baroja kiroldegian. Zirkuitu nazionala itxi eta Espainiako txapeldunak izendatzen diren azken proba puntuagarria da.

Donostiako Fortuna klubetik Alex Priorrek, Espainiako egungo txapeldunak, Ayem Oskozek, Manuel Quesadak eta Ramon Gonzalezek hartuko dute parte. Estatuko hainbat probintziatako partaideak etorriko dira, baita Vigotik datorren Judith Rodriguez kirolaria ere, Sao Pauloko (Brasil) Munduko Kopa irabazi berri duena.

Era berean, parte hartuko dute Begoña Garridok (Burgos), Juan Pastorrek (Bartzelona), Antonio Garridok (Malaga), Gustavo Molinak eta Miguel Sabalagak (Ciudad Real), Nicolas SainzTrapagak (Madril) eta Iago Fernandezek (A Coruña) ere.


[Galeria] Orotariko musika estilo eta dantzek Bekoerrota hartu dute

Atzo abiatu ziren Lezoko inauteriak, Trapujaleri egindako harrera jendetsuarekin, eta gaur ere herriko kaleak kolorez jantzi dituzte ikasleek. Lezo Herri Eskolako eta Lezo Institutukoak izan dira lehenak, 10:00etan herrian zehar abiatu den kalejira musikatuarekin.

Herri Eskolako txikienak agurtu ondoren, bidea egiten jarraitu dute mozorrodun haur eta nerabeek Bekoerrota kiroldegiraino, eta bertan Musika estiloak ikuskizuna eskaini diete harmailak bete dituzten ikusleei. Gazteenena izan da lehen dantza, eta adinean gora eginda etorri dira gainontzeko emanaldiak.

Lezoko inauterietako egitarau osoa, albiste honetan.


Tolosaldeko 25 udalek ospital publikoaren inguruko mahai bat osatzea eskatu dute

Ospitala non eraiki eta zein zerbitzu eskainiko dituen zehaztu nahi dute mahai horretan, Jaurlaritzarekin batera.


Udalak udalekuetarako hezitzaileak kontratatu nahi ditu

Izena emateko epea ostiralean 13:00etan despedituko da.

Arbizuko Udalak udako aisialdiko tailerretarako hezitzaileak kontratatu nahi ditu. Interesa duenak bere curriculuma (ikasketen, ikastaroen, lan bizitzako ziurtagiriak eta abar) info@arbizu.eus posta elektronikoko helbidera bidali behar du, edo udaletxean aurkeztu. Horretarako epea ostiraleko 13:00etan despedituko da.

Udalak lanpostua emateko zenbait baldintza zehaztu ditu: ezinbestekoa da EGA edo baliokidea izatea, bestela Sakanako Mankomunitateko Euskara Zerbitzuko proba gainditu beharko da. Arbizuko Udalak kontratazioa egiterakoan kontuan hartuko du arbizuarra izatea, aisialdiko begirale titulua edo hezkuntza arloko ikasketak izatea, eta esperientzia edukitzea haurren aisialdian edo hezkuntza arloan. Udalekuak garilaren 3tik 31ra izanen dira.


Txupinazoa udaletxetik ikusiko duten herritarrak jakitera eman ditu udalak

Txupinazoa udaletxeko balkoitik ikusteko zozketaren irabazleak jakitera eman ditu udalak. Honakoak dira:

45 zbk. : Amagoia S. M.

237 zbk. : Joaquina F. V.

309 zbk. : Xabier Z. G.

331 zbk. : Eider S. F.

368 zbk. : Mª Jesus P. A.

Bost saridunek sarrera bikoitz bana izango dute, eta udala jarriko da beraiekin harremanetan.


Peio Etxelekuk Kanboko herriko etxeko gehiengoa utzi du

Jean François Lacosta hautetsiak ere hautu bera egin du. Chistrian Deveze Kanboko auzapezak lur eta hirigintza kudeaketan duen politika kritikatu, eta sostengua erakutsi diote asteburu honetako mobilizazioari.

Ekhi Erremundegi Beloki

Kanboko (Lapurdi) herriko etxeko gehiengoa utziko dutela jakinarazi dute Peio Etxeleku eta Jean François Lacosta hautetsiek agiri batean. Adierazi dutenez, urriaren 10ean egin zuten gehiengoko bilkuran jakinarazi zien taldeko gainerako hautetsiei. Marieniako laborantza lurren aferan kritiko agertu da Etxeleku azken hilabeteetan, eta hori ez da Christian Deveze auzapezaren gustukoa izan, dirudienez. «Auzapezak galdetu zigun Kanboko lurra eta hirigintza kudeaketa politikari zoakionez genituen ikusmolde ezberdinak isilpean atxikitzea gure, edo gehiengotik ateratzea», esplikatu dute. «Dolutan eta seriostasunekin egin behar izan dugun hautua da».

Ez da edonoiz heldu bi hautetsien iragarpena. Izan ere, Marieniako lurrak okupatzera deitu dute asteburu honetarako zenbait eragilek. ELBk, Lurzaindiak, Nahi Dugun Herria Kanboko talde politiko abertzaleak eta ingurumenaren defentsarako CADE elkarteak abiatu zuten ekimena, baina aste honetan FDSEA eta Laborari Gazteak sindikatuen babesa ere izan dute. Ezohikoa da bi laborari sindikatuak batera agertzea. «Asteburu honetan gure herrian gertatuko diren gertakarien aitzinean, gure sustengu osoa adierazi nahi diegu lurraldeko laborariei, gure herriko laborantza lurren zainketa eta defentsaren alde egiten duten mobilizazioa kari», adierazi dute Etxelekuk eta Lacostak.

Hautetsien hitzetan, laborantza lurren defentsa egitean, lurraldearen elikadura burujabetza da defendatzen dena. «Sinetsarazi nahi digute etxebizitzaren arazoaren konpontzeko, etengabe laborantza lur hobrerenen jatea dela gako nagusia», esplikatu dute. «Alderantziz, iduritzen zaigu hutsak diren etxebizitzen zaharberritzeari eta hiri-barnearen dentsitatearen indartzeari lehentasuna emanez eta kudeaketa publikoa sustatuz, Kanboko herriak bete ditzakeela bi helburu : garapen erritmo moderatu bat atxikitzea eta egoitza sozialean bete behar dituen arauak errespetatzea».

Azken urteetan Ipar Euskal Herriko politikagintzan lekua hartzen ari den pertsonaia da Etxeleku. EAJren IBB Ipar Buru Batzarreko presidentea izateaz gain, Errobi poloko erreferentea ere bada Euskal Hirigune Elkargoan. Azken hilabeteetan, behin baino gehiagotan kritikatu du Jean Rene Etxegarai Euskal Hirigune Elkargoko lehendakariaren kudeaketa.


Pandoraren kutxa irekitzen denean

Idazlea: Amancay Gaztañaga. Argitaletxea: Susa.


Ordiziako Majori tabernako langileek greba bukatutzat jo dute enpresa hitzarmena sinatu ondoren

Ordiziako Majori taberna langileek greba bukatutzat jo dute enpresako lehen hitzarmena sinatu ondoren. Hala jakinarazi du ELA sindikatuak ohar bidez, eta akordio horren “balorazio oso positiboa” egin du. “Argi dago beste behin borrokak merezi duela”, nabarmendu du.

Hitzarmenak hiru urteko iraupena izango du, eta besteak beste honakoak dira lortu dituzten hobekuntzak:

Soldata igoera: 2022an (KPIa), 2023an %7koa eta 2024an KPIa + aurreko urteko KPIra iristeko falta den portzentaia.

23 orduko lanordu jaitsiera

90 euroko polibalentzia plusa

Astean 2 eguneko deskantsua bermatzea

Ostalaritzan ematen diren hobekuntzak bermatzea


Bakoniak Rokas Giedraitis fitxatu du

27 urteko lituaniarra Baskoniak 2020-2021 denboraldiari begira egiten duen lehen fitxaketa da. Jokalaria erreferente izan da Alba Berlin taldearentzat Europan.

Kirolbet Baskoniak Rokas Giedraitis lituaniarra fitxatu du datozen hiru denboraldietarako. Giedraitis Rauragen, Lituanian, jaio zen 1992ko abuztuaren 16an eta Alba Berlin taldetik dator. Alemaniarrekin BBLko txapelduna izan da.

Lituaniarrak bere jaioterrian hasi zuen uibilbide profesionala 2015ean Lietuvos Rytasekin kontratua sinatuta. Hiru denboraldi eman zituen bertan eta Eurocup jokatu zuen.

2018-2019 denboraldian Alba Berlinekin sinatu zuen eta bi urte eman ditu Alemania aldean.

Euroligan, Baskoniako jokalari berriak batez beste 13,8 puntu egin ditu eta lau errebote hartu ditu, 14,7ko balorazioarekin. Alba Berlineko saskiratzailerik onena izan da Europako lehiaketa nagusian.

Gainera, Alemaniako liga irabazi du aurten, batez beste 10,9 puntu eginez, 3,5 errebote hartuz eta 11,7ko balorazioa lortuz.


Regina Sorarrain izango da Aurrera Alegia alderdiko alkategaia

2019an ere bera izan zen alderdiko zerrendaburua. Legegintzaldi berrirako oposizioan lau urte hauetan egindako lan guztiari jarraipena eman nahi diote, dagoeneko bidean dauden proiektu berriak alde batera utzi gabe.

Regina Sorarrain izango da maiatzaren 28ko udal hauteskundeetarako Aurrera Alegia alderdiko zerrendaburua. 2019ko udal hauteskundeetan ere Sorarrain izan zen alderdiko alkategaia. «Lau urte hauetan landu dugun konbentzimendu berarekin eta indar eta ilusio handiko talde batekin, herritarren eskaeretan oinarritutako programa bat prestatu dugu. Alegiarren bizi-kalitatea hobetzeko lan egitea da gure helburua, gure leloak dioen bezala, herritik herriarentzat, herritarren ongizatea helburu», adierazi du alderdiak. «Horrela, legegintzaldi berrirako oposizioan lau urte hauetan egindako lan guztiari jarraipena eman nahi diote, dagoeneko bidean dauden proiektu berriak alde batera utzi gabe», gaineratu dute.

Sorarrainek esan duenez, «bide bat eginda daramagu, eta bertan hainbat proiektu gauzatu ditugu, hainbat administraziorekin lan eginez, hala nola, Aldundiarekin edo Eusko Jaurlaritzarekin, herriari hobekuntzak ekartzeko helburu bakarrarekin».

Pasa den astean, Elkarrekin-Podemos alderdiak Gipuzkoako ahaldun nagusirako aurkeztuko duen hautagai Miren Echevesteren bisita jaso zuten Aurrera Alegia alderdiko udal taldeak Alegian, Gipuzkoako Elkarrekin-Podemosek sare sozialetan adierazi zuenez, «udalerriko beharrak eta arazoak gertutik ezagutzeko».


9 hilabeteko zigorra Groenewegenentzat

Poloniako Itzuliko lehen etapan Fabio Jakobsenen eroriko larria eragin zuen.

Txirrindularien Nazioarteko Elkarteak (UCI) bederatzi hilabeteko zigorra ezarri dio Jumbo-Visma taldeko Dylan Groenewegen ziklistari Poloniako Itzuliko lehen etapan Fabio Jakobsenen eroriko larria eragin zuelako.

Groenewegenek berak onartu zuen bere marratik desbideratu egin zela eta bide batez UCIko araudia urratu zuela. Txirrindulariak berak ikerketan lagundu egin du eta zigorra betetzea onartu ere. Beraz, 2021ko maiatzaren 21era arte ezin izango du lasterketarik jokatu Holandarrak.

Poloniako lehen etapan gertu zen

Dylan Groenewegen (Jumbo-Visma) eta Fabio Jakobsen (Deceuninck-Quick-Step) garaipenaren bila zebiltzan nor baino nor gehiago esprintaren eskuin aldetik. Alabaina, une batean, lehenengoak eskuinerantz egin du eta Jakobseni bidea oztopatu zion. Deceuninceko txirrindulariak hesien aurka egin zuen talka, eta aurretik eraman zuen helmugan kokatuta zegoen argazkilari bat ere.

Groenewegenek ere erorikoa jasan zuen jarraian, baina bera sartu zen helmugan lehendabiziko tokian Hala ere, geroago, epaileek lasterketatik bota zuten, istripua hark eragin duela iritzita. Hartara, Jakobsen izan zen etaparen garailea.


Tokiko elkarteen arteko lankidetza, ezinbestekoa

Urtarril erdia ezkero, Arrasateko Tailaginen Elkarteko hainbat kideren piezak ikusgai dituzte Ibai-arteko 28 merkatarik euren erakusleihoetan. Bi aldeek nabarmendu dute elkarren beharra dutela aurrera egiteko, eta hori hala denean politak dira emaitzak.

Arrasateko Tailaginen Elkarteak 40 urte bete zituen iaz eta urteurrena ospatzen dihardute. Horren baitan, esaterako, Ibai-arte merkatarien elkartearekin lankidetza abiatu dute eta, hala, hogei bat taillaginek egindako 70 bat pieza ikusgai jarri dituzte 28 komertziotako erakusleihoetan. "Gure elkartea eta bertan egiten dugun lana herrira zabaltzea da asmoa eta ikusi genuen erakusleihoak aproposak izan zitezkeela horretarako. Hori dela eta, Ibai-arterekin harremanetan jarri ginen, herriko merkataritza ere sustatzeko, nolabait".

Iñaki Kortabarriak egindako pieza bat, Markiegi dendako erakusleihoan.

Haien jardueraren berri emateaz gain, Ibai-arterekin harremana sendotzea inportantea dela nabarmendu du Kortabarriak, baita herriko gainontzeko elkarteekin ere. "Herriko elkarte guztiondako da aberasgarria elkarlanean aritzea".

Ze garrantzi ematen diozu elkarlanari?

Iker Buruaga (Buart loradenda): "Inportantea da herriko elkarteekin kolaboratzea, herritarrek ikusi dezaten elkarteetan egiten lana, kasu honetan, taillaginena. Gauza oso politak eta originalak egiten dituzte. Elkarlan hau haiendako mesedegarri da, eta guretzako ere bai, askotariko piezak baitaude, eta oso politak, gainera".

Leire Elkoro (Milar Elkoro): "Ez da lehen aldia herriko elkarteekin lan egiten duguna. Arrasaten elkarte asko daude eta, kasu honetan, taillaginekin ari gara. Ideia ona da, elkarte horiei indarra emateko balio duelako eta haiek egiten duten lana ikusgarriago egiten dugulako horrela. Gainera, asko janzten dituzte gure erakusleihoak".

Beatriz Etxabe (Bea lentzeria): "Guretzako garrantzitsua da elkarte txikiok elkarrekin aritzea lankidetzan eta esango nuke taillaginak ere pozik egongo direla ekimen honekin. Bezeroei esaten diegu 28 komertziotan ditugula haien piezak ikusgai eta horrek zirkulazioa sortzen du, herritarrek interesa izaten baitute pieza horiek ikusteko".

Iñaki Kortabarria (Arrasateko Tailaginen Elkarteko presidentea): "Ibai-arterekin harremana sendotzea inportantea da guretzat eta lortzen ari gara, baita herriko gainontzeko elkarteekin ere. Guztiondako da aberasgarria elkarlanean aritzea eta erakusleihoen egitasmo hau ere horregatik egin dugu tokiko merkatariekin, herri mailan funtsezkotzat dugu hori".

Tailla herritarrei hurbildu

Arrasateko Tailaginen Elkarteari ikusgarritasuna emateaz gain, herritarrei erakutsi gura diete tailla oso polita dela. "Zabala da eta edonork praktikatu dezake, gazte zein heldu, emakumezko zein gizonezko", azaldu du Kortabarriak.

Horrez gain, belaunaldi berriei lekukoa pasa gura diete eta, momentuz, behintzat, lortzen ari dira, besteak beste, hainbat gaztek izena eman baitute elkarteak antolatutako hastapen ikastaroetan. "14 urteko hamalau mutiko ditugu ikastaroetan eta beste bederatzi ere etorri zaizkigu, duela astebete ikastaro berri batekin hasi direnak. Guk gura duguna hori da, jende gaztea ere izatea taldean, eta ez bakarrik erretiratuak. Ateak zabalik ditugu taillan murgildu gura duen edonorendako".

Datorren astera arte ikusgai

Otsailaren 9ra arte edukiko dituzte ikusgai piezak erakusleihoetan. Izan ere, otsailaren 24an erakusketa zabalduko dute Kulturaten, eta tarte horretan etena egin gura dute, "herritarrak ez aspertzeko".

Urteurrenari dagokionez, "oso ondo" doala azpimarratu du Kortabarriak. "Ikusgarritasuna irabazi dugu eta herritarrak gerturatzen zaizkigu gure lanarekin jarraitzeko esaten". Gainera, ikus-entzunezko bat prestatzen ari dira.


Gatazkaz aritzeko bi modu antagoniko

Zelenski aktorea izan da, eta ikus-entzunezkoez duen ezagutza baliatzen ari da gerraren nondik norakoak gertutasunez komunikatzeko. Putinek molde klasikori eutsi dio horretarako; are, Kremlini ez zaio axola irudi zakar bat plazaratzea.


Andatzako Erromeria Elkarteak lankidetza hitzarmena sinatu du Aiako Udalarekin

Aiako Udalak dirulaguntzak emango dizkio Andatzako Erromeria Elkarteari datozen lau urteetan.

(Karkara)

Hitzarmen berria sinatu dute Aiako Udalak eta Andatzako Erromeria Elkarteak. Aurreko agintaldian dirulaguntzak jaso zituen taldeak, eta aurten akordio berria erdietsi dute udalarekin. Hala, "erromeria bultzatzeko eta auzoko kultur eskaintza mantentzeko" asmoz, datozen lau urteetarako konpromisoa hartu du udalak: urtero 3.000 euroko dirulaguntza emango dio erromeria elkarteari. Nekane Arrizabalaga Aiako alkatearen esanetan, "trikiti doinuek astebururo Andatzako auzoan jarraitzea" nahi dute.


Zer dago graziarik gabe prestatutako entsaladen atzean?

Matxismoak eta entsaladak uste baino zerikusi handiago dute Ane Lindaneren esanetan.

Nori ez zaio gustatzen entsalada? Guri asko, eta Ane Lindaneri ere bai.

Baina ez gara ari jatetxe batzuetan jartzen duten iceberg letxugaz eta gusturik gabeko tomateaz; benetako entsaladetaz baizik!

Lindanek esan bezala, hiru osagaietako entsalada "kutre" horien atzean dagoen munstroa matxismoa da; ustez emakumeona den dena kutrea bihurtzen baitute!

Entsaladak neskenak eta txuleta mutilena... Zeri ematen ote dio garrantzia gehiago gizarteak? Entzun ezazu Lindaneren gorroto minutua gaurko "Dida!" saioan.


Sanferminetan, sanferminei buruz pentsatu

'Gora Pandemin' sortako lehen saioa Reyes Ilintxeta Euskalerria irratiko kazetariak eta ‘Exprai’ marrazkilariak egin dute.

Aurten, sanferminik ez dela izanen aprobetxatuz, ekimen bat proposatu nahi dut: laborategi moduko bat egitea, festa eredua birpentsatzeko. Izena ere buruan daukat; ingelesez, noski, hori ezinbestekoa omen delako, EAEn behintzat, zerbait erakargarria eta itxuraz modernoa egin nahi baduzu: Sanfermin Festival Lab in Kingdom of Navarre, edo halako zerbait. Egun hauetan, gogaitzeraino aditu dugu krisia aukera bezala ulertu behar dela; beraz, balia dezagun aukera hau ere! Beti esaten eta aditzen dugu sanferminetan zezenak ez direla ezinbestekoak; prozesio eta elizkizunik gabeko festa laikoa egin litekeela; jai matxista eta kontsumista dela; alkohola eta drogen apologia hutsa dirudiela, eta abar. Bada, aurten, denbora hartu, eta egin dezagun gogoeta. Ez da ekitaldi ofizialik izanen, eta are garrantzitsuagoa, ez da ongi ikusia egonen kalean jai giroko ezer egitea. Parrandarako tentaziorik izanda ere, hobe hamaiketako ez jendetsu, xume eta lasaiak egiten baditugu, elkarte batean, etxean edo parke bateko belarretan. Dantza gogoari eutsi ezinean bagaude, mutxiko pare bat dantza dezagun, metro eta erdiko urruntze soziala mantenduz. Hori ez da zaila. Eta, gure askatasun eta memoria historikoaren aldarrikapenei bide eman nahi badiegu, uztailaren 8an eraman dezagun krabelin gorria Germanen hilarrira, baina banaka, eta ez denak bermutaren orduan. Egia esan, festa ospetsu hauek ematen dute zer pentsatua. Gezurretatik hasi gintezke, esate baterako. Eta gezurren artean nagusiena, San Fermin bera. Pertsonaia hori ez da inoiz existitu. Santu beltzaranaren kondaira IX. mende inguruan agertu zen, Amiens herrian, eta, hiru mende geroago, Nafarroako hiriburura heldu zen, artzapezpiku batek haren ustezko erlikia bat ekarri zuenean. Orduan hasi ziren errelatoa eraikitzen, handik eta hemendik hartutako osagarriekin. Teknikoki, horri santu apokrifoa esaten zaio, eta ohikoa da hagiografian; Jimeno Juriok eta Roldan Jimenok, besteak beste, argi eta garbi hamaika aldiz azaldu duten bezala. Oinarri historikorik ez duen arren, agerikoa da bere akolitoen artean suhartasun handia pizten duen santua dela. Iruñeko festetako beste gezur handi bat zera da, inprobisazioaren paradisua dela. Agian bat-batean erabaki ahal izanen duzu jai giroan jarraitu edo lotara joan; musika elektronikoa dantzatu edo Pamplonesa musika bandarena; jotak entzun edo bertsoak; xingarra jan edo hanburgesa bat; kalimotxoa edo 0.0 garagardoa edan... baina horraino. Beste guztia, festa egitarau ofizialean agertzen dena eta beste mila gauza gehiago, ukiezinak dira. Unetxoak, esate baterako (momentikoak). Bere garaian, uztailaren 7ko prozesioan Kontseilu plazan santuari abesten zaion jota kontu inprobisatua izanen zen, baina, gaur egun, une ia sakratua da, eta begirada hiltzaile mordoa senti dezakezu zure gainean une horretan bertan zure telefono mugikorra entzuten bada, eta are gehiago euskaraz erantzuten baduzu, nik behin egin nuen bezala. Eta, hori bezala, Kale Nagusiko ez dakit zenbatgarren zenbakiko balkoiko jotika, edo gau batean egiten den danborren burrunba, edo peñen irteera zezen plazatik, edo txupinazoa bera. Horrekin lotuta, esate baterako, Iruñean jende gutxik daki, edo ez du jakin nahi, Juanito Etxepare burlatarra izan zela suziria jaurtitzen lehenengoa, eta 36ko gerra hasi eta berehala fusilatu zutela, errepublikazalea izategatik. 1901ean jaurti ziren lehenengo aldiz suziriak, Gazteluko plazatik. Gaueko su festa prestatu zuen enpresako arduradunak bota zituen denak, eta hala egiten jarraitu zuten 1930eko hamarkadara arte. Errepublikarekin aldaketa iritsi zen: 1931. urtetik, suziriak ematen dio hasiera festari. Udalari baimena eskatu ondoren lortu zuen Etxeparek hori egitea. Baina 1930ean bere tabako dendan errepublikako bandera margotzeagatik egin zen ezagun gizona. Liga Nazional Laikoko kide izan zen, eta, horregatik, fusilatu egin zuten. Modu berean, sanferminetako gida liburu ofizialetan ez den beste datu interesgarri bat dago, memoria historikoarekin lotuta: Veleta 1936ko gerra aurretik Iruñean zegoen peña bat zen, eta eurek hasi zuten sanferminetan zuriz janzteko ohitura. Horietako hainbat errepublikazaleak izanik, ordea, langileak eta ezkertiarrak, gerran fusilatu zituzten, eta iruindar askori ezkutatu egin zaie nork hasi zuen ohitura hori. Ezin da ukatu, noski, festako osagarri asko eta asko herriak sortu dituela, baina gehienak erritu fosilduak bezalakoak dira gaur egun. Gainera, badirudi gaur egun jada ez garela ezer berririk sortzeko gai. Billabesaren entzierroa litzateke azken adibidea, eta 35 urtetik goiti badu dagoeneko ohitura berri horrek.

Bistan da egitarau zurrun eta errepikakorren zaleak garela. Horretan, berdin jokatzen dugu zahar zein gazteok, eta barneko iruindar perfektua ateratzen zaigu barru-barrutik, Pamplonesaren dianak entzutean, erraldoiak ikustean edo inork festaren elementu hauetako baten aurka egiten duenean. Agian ez gara erabat kontziente, baina iruindar guztiok, edo gehienok behintzat, badugu barneko festa zaindari txiki moduko hori, eta bakoitzak bere modura erakusten du une gozo eta istilutsuetan. Hori da ikasi duguna. Edozein modutan, nire ustez, gezur zabalduena eta onartuena zera da, sanferminetan denok lagunak garela, edo izan gaitezkeela. Guztiok jatorrak, dibertigarriak, eskuzabalak izaten gara bederatzi egun horietan. Ezezagunekin txantxetan ibiltzen gara, bazileoan, baina bazileo sanoan, Santuaren izpiritu berak abduzituak bageunde bezala. Baina zer dago hiperlaguntasunaren mito horren azpian? Kasu gehienetan, postureo hutsa da. Atsegina izatera behartuta bezala sentitzen zara. Anfitrioi bikainaren papera bete nahi dugu beti. Bestalde, ez da sobera azkarra izan behar ikusteko bigarren asmo batekin egindako hurbiltze saiakerak direla horietako asko. Sexua praktikatzea izaten da maiz benetako helburua, eta lagunak egiteko gehiegizko gogo horiek, nahi baino gehiagotan, sexu erasoak izatera pasatzen dira, tamalez. Nolanahi ere, jokamolde festazale eta itxuraz jator horren bidez egiten ari garena zera da, betiko rolak eta egoerak berritzea: neska gazte, polit eta alaiak, beti saldoan joaten direnak; mutil grazioso eta ausartak, ateraldi bitxiak dituztenak beti mihi puntan, eta, gau osoan dantzan eta kantuan ibili ondoren, entzierroan korri egiteko adorea dutenak, edota peñako lagunei hutsik egiten ez dietenak zezenketaren orduan; andre jator eta maitagarriak, denontzako otordu ezin goxoagoak prestatzen dituztenak, eta arropa zuria beti garbi eta lisatuta dutenak familia osoarentzat; gizon alai eta bizkor horiek, zorroa atera, eta errondak eta pintxoak ordaintzen dituztenak, dirua Monopolykoa balitz bezala; amatxi eta aitatxi xaloak, ume zoragarriekin erraldoiak eta buruhandiak ikustera ateratzen direnak... Denak bere tokian. Bakoitza bere rolean. Hori dena uztailaren 14ra arte. Hurrengo egunean, dena betiko lekura itzuliko da. Akabo mugarik gabeko laguntasuna: zu han eta ni hemen. Festaren berniza kenduta, berriro agertuko dira lehenagoko arrakala sozialak, krisi ekonomikoa, ERTEak, diabetesa eta kolesterola, bikoteen banaketak, anai-arreben arteko istiluak herentziengatik, arerio politikoak, lankideen arteko ezin ikusiak, ludopatia arazoak... Jaien inguruan, gai asko haru behar dira gogoan. Horregatik, aurtengo derrigorrezko geldialdi hau probestu beharko genuke horretarako. Eta badira, bagara, jada horretan ari garenak. Euskalerria Irratian, esaterako, aurten Sanfermintza saiorik ez. O plazan oholtzarik ez; zuzeneko berriketaldi eta musikarik ez. Aurten, etxe barrutik hizketa eta gogoeta saio mamitsuak egin nahi ditugu, eta, egun hauetan, hori dena prestatzen ari gara buru belarri. Egun bakoitzean gai bat: genero kontuak jaietan, zezenen inguruko festak, tradizioak eta traizioak, kontsumoa, boterea, politika, erlijioa, euskalduntasuna... dena ukitu beharra dago, eta hori egin nahi dugu gure komunitateko adiskideekin. Festan beste modu batez murgiltzeko gogorik baduzu, Euskalerria Irratian aurkituko gaituzu. Festa on, denoi, baina ez etorri Iruñera, otoi! Bihar: Gora Pandemin (II). Alberto Ladron eta Leire Urbeltz.