Valdemingomezeko erraustegia ixtea eskatzeko 4.516 sinadura bildu dituzte

Azken orduotan sare sozialen bidez zabaldu dituzten Valdemingomezeko (Madril) erraustegiak isuritako ke beltz toxikoa duzue ondoko irudietan. Erraustegi hura ixtea eskatu izan dute sarritan hango herritarrek. Ezaguna zaigu bertan bizi duten errealitatea, aurreko udaberrian gure artean bisitan izan genuen Clara Peralesi esker.

Hedabideek zabaldu dutenez, erraustegi hura ixteko 4.516 sinadura bildu ditu Clara ere kide duen Rivas Aire Limpio eta Aire Limpio-Residuos Cero Madrid plataformek. Bildutako atxikimenduak hilaren 20an erregistratu zituzten Madrilgo udaletxean eta Madrilgo Erkidegoko gobernuan. Erraustegia ixtea eskatzen dute, osasunerako kaltegarria delako. Plataformaren helburua, erraustegiaren eraginez Madril hegoekialdeko airea kutsatua egotea saihestea da. Horren erakusle hain zuzen, Twitterreko erabiltzaile batek azken orduotan zabaldu dituen beheko irudiak.

Urteak daramatzate erraustegiak herritarren osasunean duen eragina ezagutzeko azterketak egitea eskatzen. Erraustegiak inguruko udalerrietako bizilagunen artean, batez ere Rivasen, Vallecasen, Santa Eugenian eta Moratalazen eman den minbizi kasuen gorakadan eragin duela ziur dira.

Clara Peralesen lekukotza hunkigarria

Bizi duen errealitatearen berri eman zigun aurreko udaberrian Rivas Aire Limpio plataformako kide Clara Peralesek aurreko udaberrian. Goiko irudian duzue, "erraustegiak=minbizia" dioen pankartaren atzean. Maiatza amaieran gure artean izan genuen; GuraSOSek Oronan antolaturiko jardunaldietan parte hartu zuen, Usurbilgo Udalak harrera egin zion eta Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak Donostian antolatu zuen giza-katearen amaierako ekitaldian parte hartu zuen. Esteka hauetan duzue, egun haietan bizi izan genuenaren berri:

Clara Perales Donostian, 2016ko maiatzaren 29ko erraustegiaren aurkako giza-katean

Usurbilgo Udalera egin zuen bisita

GuraSOSen jardunaldietan

Irudiak: Rivas Actual hedabidetik eta Twitterretik hartuak.


Iturritxon bilduko da gaur reiki taldea

Reikiko talde bolondresa gaur bilduko da Iturritxoko elkartean (Latsunbeberri 31), goiz eta arratsaldez, 10:00etan eta 12:00etan, eta 16:45etan eta 19:45etan. Lokalean jarriko duten zerrendan eman ahal izango da izena. 30 minutuko saioak izango dira, borondatearen truke.


"Guztiz bete ziren nituen aurreikuspenak"

Beñat Lardizabal (Ingurumen kudeaketa, Goi Mailako zikloa, Fraisoron)

«Beti ibili izan naiz baserri munduari lotuta, eta betidanik gustuko izan ditut mendia, basoa eta animaliak. Horregatik, duela zortzi bat urte, Zizurkilgo Fraisoro eskolan ikastea erabaki nuen, aukera ugari eskaintzen zizkidalako».

«Guztiz bete ziren nituen aurreikuspenak. Oinarrian kontzeptu teorikoak jaso nituen, eta nire onerako, praktika ordu asko izan ziren, lana bertatik bertara ezagutu eta egin ahal izateko. Horrez gain, irteerak egiten genituen inguruko enpresetara eta basogintzako langileengana; hori oso aberasgarria izan zen».

«Betidanik izan dut basozainaren papera buruan. Hori izan da oso gaztetatik izan dudan helburua. Bide hori hartu nahi nuenez, egokiena hona etortzea zela iruditu zitzaidan, eta azkenean, hala izan zen».

«Fraisoron ikasketak amaitu nituenean, Bizkaiko Foru Aldundiak kaleratutako basozainen oposizioetara aurkeztu nintzen. Asko ikasi beharra izan nuen, eskaera maila handiko probak izaten direlako, baina merezi izan zuen».

«Nahiz eta lanbidea bera probatu dudan, oraingoz ez dut lortu basozain postu finkorik. Hori lortzea da nire erronka nagusiena».

«Bi urtez, oso gustura aritu nintzen Fraisoron ikasten, etxean bezala sentitu nintzen; gomendatuko nuke, eta gomendatu izan dut, gainera».


Puigdemontek eta Cominek europarlamentari akreditazioa jaso dute

Luxenburgok baliogabetu egin du Puigdemontek eta Cominek Europako Parlamentuan eserlekua hartzeko zuten debekua. Junquerasen esanetan, Luxenburgok agerian utzi du "erabat kutsatuta" dagoela buruzagi independentisten kontrako auzia.

Carles Puigdemont Kataluniako presidente eta Toni Comin Osasun kontseilari kargugabetuek irribarretsu erakutsi dituzte europarlamentari direla egiaztatzen duten akreditazioak. Europako Parlamentuan jaso berri dituzte, atzo, EB Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak Oriol Junquerasi eurodiputatu izaera eta dagokion immunitatea aitortu ostean. Oraingoz, behin-behineko akreditazioak dira, eta Eguberrietako oporren ostean, urtarrilaren 6tik aurrera jaso ahalko dituzte ohiko agiriak. Presidente ohiak ziurtatu du urtarrilaren 13an Estrasburgoko osoko bilkuran izango direla.

Parlamentutik atera denean, Puigdemontek Antonio Tajani Europako Parlamentuko aurreko presidentearen jarrera kritikatu du, eta nabarmendu du Luxenburgoren erabakia Europaren garaipena dela. "Lehenago akreditatzeko izan dugun debekua Tajaniren taldearen eta haren zerbitzu juridikoen erabaki arbitrario, legez kanpoko eta abusuzko baten ondorioa izan da. Makina oso ahaltsu baten kontra borrokatu behar izan dugu, eta Espainiako Estatuak eta zenbait alderdi politikok eragin dute harengan. Guk akreditazioa izatea batzuentzako porrota da, baina garaipena da Europarentzat. Europako herritarrek konfiantza izan dezakete azken instantzian badela auzitegi bat guztien eskubideak bermatzen dituena".

Puigdemontek gogoan izan du Oriol Junqueras Kataluniako presidenteorde kargugabetuaren espetxeratzea. "24 ordu baino gehiago dira Espainiako Estatuak Oriol Junqueras legez kanpo espetxean atxilotua duela. Berandutzen ari da hura aske uzteko. Argitu behar da epai hura ezin zela eman, une eta baldintza horietan epaitu ezin zitezkeen pertsonak zeudelako".

Puigdemont eta Comin Europako Parlamentura iritsi baino minutu batzuk lehenago, haien egoerari buruz ebatzi du EBko Justizia Auzitegiak. Luxenburgok baliogabetu egin du Europako Batasuneko Auzitegi Nagusiak uztailaren 1ean argitaratu zuen autoa. Erabaki horren bidez, parlamentuak baztertu egin zituen Puigdemontek eta Cominek beren eserlekuak hartu ahal izateko eskatu zituzten kautelazko neurriak. Luxenburgok Puigdemonten eta Cominen egoera berriz aztertzeko agindu dio Auzitegi Nagusiari. "Irabazi dugu", idatzi du Gonzalo Boye Puigdemonten abokatuak bere Twitter kontuan.

Jaume Alonso-Cuevillas presidente ohiaren abokatua ere baikor mintzatu da Luxenburgoren azken erabaki horren aurretik. "Europako Parlamentuko presidenteak jakinarazi digu erraztasun guztiak jarriko dituela. Hemendik aurrera, aldi berri bat hasiko da".

EBko Justizia Auzitegiak atzo ebatzi zuen Junquerasi eurodiputatu izaera dagokiola ordezkari hautatua izan zen unetik —nahiz eta espetxean zelako ez zituen Espainiako prozedura formalak bete—. Hori dela eta, David Sossoli Europako Parlamentuko presidentea Puigdemonti eta Comini ere diputatu izaera aitortzearen alde agertu zen.

Puigdemont eta Comin erbestean daude Belgikan, eta, Junquerasek bezala, ezin izan zuten parlamentari akta jaso Espainian, hauteskundeetan hautatuak izan ziren arren.

Junquerasen immunitateari buruzko epaiak Clara Ponsati Kataluniako Hezkuntza kontseilari ohiari ere eragin diezaioke. Ponsati ez zen europarlamentari hautatua izan, baina brexit-aren ondorioz parlamentari bilakatuko da Erresuma Batuak EB uzten duenean. Izan ere, haren irteerarekin, Espainiak parlamentari gehiago izango du Europako Parlamentuan, eta Ponsati eserleku horietako bat lortuko duten hautagaietako bat da. Egun, Eskozian dago erbesteratuta.

Junqueras: "Berriz ahalegintzeko eskubidea irabazi dugu"

Junquerasek Luxenburgoko auzitegiaren epaia "zuhurtziaz" aztertzera deitu du, Catalunya Radiok Lledonerseko kartzelan egin dion elkarrizketan. ERCko presidenteak nabarmendu du autodeterminazio eskubidea gauzatzeko argudio garrantzitsua eskuratu duela independentismoak, atzo EBko Justizia Auzitegiak hari europarlamentari izaera eta hari dagokion immunitatea aitortu ostean. "Berriz ahalegintzeko eskubidea irabazi dugu, ezer ere ez baitzen delitu".

Hala ere, Junquerasek ez du ziurtzat jo EBko Justizia Auzitegiak ebatzitakoarekin espetxetik berehala irtengo denik. Ez du baztertu Espainiako Auzitegi Nagusiak epai horri muzin egitea. Dena den, Junquerasen esanetan, independentismoak "guztiz irabaztea" lortuko duela adierazten du Luxenburgoko auzitegiaren erabakiak, askatasunera hurbiltzen dituelako erbestean eta espetxean diren buruzagiak. Halaber, presidenteorde ohiaren iritziz, epaiak argi uzten du Kataluniako prozesu subiranistaren kontrako auzia "erabat kutsatuta" dagoela.

Elkarrizketa atzo egin zion Catalunya Radiok Junquerasi, Luxenburgoko auzitegiaren erabakia jakin eta gutxira. ERCko buruak oraindik ez zekien bere alderdiak PSOErekiko negoziazioak etetea erabaki duela, Espainiako Estatuko Abokatutzak zer jarrera hartuko duen argitu artean. Junquerasek esan du elkarrizketak ez direla eten behar, gertatzen dena gertatzen dela ere. "Elkarrizketarako prest egon behar da beti; guztiekin. Ni espetxean egon ala ez. Pertsona guztien eskubideak babesteko lan egin behar dugulako. Hala ez egitea geure buruari traizio egitea litzateke".

Junquerasek nabarmendu du Kataluniako prozesu independentistak "alde askokoa" izan behar duela, erakunde kataluniarrei, espainiarrei eta europarrei eragiten dielako. Adierazi du "herritarren borondatea" onartzera behartu behar direla instituzio horiek. Horretarako, ezinbestekotzat jo du "denboran errepikatzen diren gehiengo argiak" lortzea.

Europako Parlamentuan ordezkari izatea "plazera eta ohorea" izango da ERCko presidentearentzat. Gaineratu du espetxetik irteten bada oso gustuko izango duela Europako Parlamentuan izatea Espainiako Auzitegi Gorenak bera berriro epaitzeko eskaria egiten duenean eta eskari hori europarlamentuan bozkatzen denean. "Ikusi nahi dut nire kideek nola bozkatzen duten begietara begiratzen didatenean. Begietara begira galdetu nahi diet espetxean egon behar dudala uste ote duten. Dolors Montserrati —PPko europarlamentariari—, nik kartzelan egon behar dudala adierazi du eta. Esan diezadala begietara begira. Ahalko luke? Asko gustatuko litzaidake erantzuna entzutea".


“Bietan Jarrai” kartela AEB-tako serie baten, apaingarri gisa


16 urte beteak izan eta Usurbilen erroldatua egotea ezinbestekoa, maiatzaren 7ko herri galdeketan parte hartzeko

Bi aste pasatxo baino ez Usurbilen eta Zubietan ospatuko diren herri galdeketetarako. Hitzorduotan parte hartzeko bi baldintza nagusi bete beharko dira: batetik, 16 urte beteak izatea eta bestalde, udalerrian bertan erroldatua egotea. Adi norbere egoeraren arabera aurkeztu beharko den dokumentazioari, zenbait kasuetan agian beharrezkoa izango baita aldez aurretik Usurbilgo Udalera jo eta errolda agiria eskuratzea:

Bozkatzeko baldintzak

-16 urte beteak izan eta Usurbilen erroldatua egotea.

-Aurkeztu beharreko dokumentazioa:

A-Espainiako Estatuak herritartzat jotzen dituen pertsonek, ondorengo identifikazio dokumenturen bat aurkeztu behar dute: Espainiako Nortasun Agiri Nazionala (NAN); EHNA+2017 errolda agiria; gidabaimena+2017ko errolda agiria; edo pasaportea.

B-Espainiako Estatuak herritartzat jotzen ez dituen pertsonek, ondorengo identifikazio dokumenturen bat aurkeztu behar dute: bizileku txartela (Europar Batasuneko kide ez diren Estatuetako herritarren kasuan); jatorrizko Estatuak jaulkitako nortasun txartela edo pasaportea; nortasun txartela edo agiria; edo gidabaimena+2017ko errolda agiria.

Norbere identifikazio dokumentuarekin batera, derrigorrez aurkeztu beharko da 2017ko errolda agiria kasuotan: identifikazio dokumentua iraungita badago edo identifikazio dokumentuan ageri den helbidea ez bada Usurbilgo udalerrikoa.

Azken hitzaldia ostiralean

"Erabakitze eskubidea alderdi politikoen ahotan". Izenburu hauxe darama, Herritzartuk maiatzaren 7ko herri galdeketari begira, asteotarako antolatu duen hitzaldi zikloko azken saioak. Ostiral honetan izango da solasaldia 19:00etan Sutegin:

Datozen deialdiak

Apirilak 21, ostirala

19:00 Hitzaldia Sutegin: “Erabakitze eskubidea alderdi politikoen ahotan”. Hizlariak: Luke Uribetxeberria (EAJ-PNV), Marian Beitialarrangoitia (EHBildu) eta Juantxo Iturria (Ahal Dugu-Podemos). Elkarrizketatzailea: Fermin Munarriz (kazetaria).

Apirilak 29, larunbata

Erabaki Fest jaialdia egun osoan Kaxkoan:

Goizean, mosaiko erraldoia.

Eguerdian, zikiro jana frontoian. Txartelak apirilaren 23ra arte salgai Artzabal, Irrati, Bordatxo, Aitzaga, Txiriboga eta Patri tabernetan. Prezioa: 23 euro. Langabetuek 15 euro. Haurrentzako paella 8 eurotan.

Arratsaldean musika.

Apirilak 27-28 eta maiatzak 2-6

Herri kontsultarako aurrez bozkatzeko aukera Herritzartuk Etxebeste kalean duen egoitzan. Ordutegiak:

-Apirilak 27, 18:00-20:00.

-Apirilak 28, 19:00-21:00.

-Maiatzak 2, 18:00-20:00.

-Maiatzak 3, 11:00-13:00/18:00-20:00.

-Maiatzak 4, 18:00-20:00.

-Maiatzak 5, 19:00-21:00.

-Maiatzak 6, 11:00-14:00.

Maiatzak 7, igandea

09:00-20:00 Galdeketa Usurbilen. Bozka lekuak:

-Kaxkoan: Kontseju zaharra kalea etxe atarian.

-Kalezarren: Haur Eskola eta Ugarte baserri ondoko markesina parean.

-Santuenean: Ibai Ondo elkarte ondoko plazan.

-Aginagan: apaiz-etxean.

Oharra: bolondresak behar dira goiz eta arratsaldeko txandetan, bozka mahaietan egon edo laguntzaile lanetan aritzeko. Izen ematea, Herritzarturen lokalean.

Hartuemanetarako:

usurbilgureeskudago@gmail.com

Facebook: Gure Esku Dago Usurbil Twitter: @GureEskuDagoU

Antolatzailea: Herritzartu Elkartea.


Bihar Plentzia izango da ibilgailu klasikoen birako abiapuntua eta helmuga

Bihar, domeka, Plentzia izango da Bizkaiko ibilgailu klasikoen 4. birako protagonista. Goizeko 10:00etan, Astillero plazan batuko dira dozenaka auto, motor eta bestelako garraio mota zahar baina dotoreak. Harribitxi horietaz harro dauden jabeek 225 bat kilometro egingo dituzte toki berera heltzeko, Bizkaian ez ohiko ikuskizuna emanez. Plentziatik Unbeko errepidea hartu eta Rontegi zubitik utziko dute Uribe Kosta. Zallan gosaldu eta Urduñan bazkaldu ondoren, atzera bueltako bidea hartuko dute Mungiatik Plentziara. Plentzia Classic elkarteak antolatu du ekimena.


Denboraren Bankua martxan, Sorginola gaztetxearen eskutik

Ainhoa Olasok, Lara Arestik eta Iratxe Delgadok proiektu alternatibo bat dute esku artean: Denboraren Bankua. Sorginola gaztetxeko kideak dira hirurak, eta nesken partaidetza handia berezitasun duen gazteen elkargune horretan loratu zen ideia. Eguaztenean, 18:00etan egingo dute Denboraren Bankuari buruzko batzar zabala. Merkatuaren eta salerosketaren eredutik aparte, pertsonen beharrizanei erantzuteko beste modu bat topatu gura dute banku berezi horregaz.

Denboraren Bankua herritar guztiei zabaldu nahi diete, eta, datorren eguaztenean, hilak 17, lehenengo asanblada egingo dute. 18:00etan hasiko da, Sorginolan, Tabiran. Proiektuan parte hartzen dutenek, euren denbora zertarako eskaintzen duten esango dute, eta, aldi berean, beste batzuen zerbitzua jaso ahalko dute. Ez da bi lagunen arteko truke zuzena izango, taldekoa baizik. Euren arteko hartuemana Interneteko atari baten bidez egingo dute.

Paseoak, klaseak...

Olasok hainbat gauza eskainiko ditu: “Txakurra paseatu, goizetan umea eskolara eraman, ilea moztu... ideia asko etorri zaizkit burura”. Arestik, ostera, klase partikularrak eskainiko ditu, jarraikortasunik gabeak.

Bilbon eta Donostian badaude antzerako bankuak, eta handik informatu dira. “Ideia tertulia feminista batean entzun genuen, eta oso interesgarria iruditu zitzaigun”, azaldu du Arestik. Olasoren arabera, “sozioekonomia arloan alternatiba bat sortzea beharrezko” ikusten zuten gaztetxetik.

Denboraren Bankuaz gainera, musikarien sarea, ateneo kulturala eta artisten taldea martxan dituzte Sorginolan.


Altsasuko zazpi gazteetatik lau aske utzi ditu orain Lamela epaileak

Hilabete batez ihes egiteko arriskua zegoela aipatu ostean, magistratuak kontrakoa adierazi du orain. Gurasoek sentsazio "gazi-gozoa" dute, beste hiru gazteentzat bidegabekeriak jarraituko duelako.


MARIA TERESA CUEVASekin hizketan...

«Hernani munduko herririk zoragarriena da»

Aspaldikoa da Cuevas farmazia Hernanin.

Bai, gaur egun dauden negozioen artean gure farmazia zaharrenetakoa izango da. Gogoratzen dut Portalondon ikuilua zutela eta behiak sartzen zituztela bertan, baita zaldia ere, Txiki zuen izena zaldiak... Eta Portalondoko Angelita Zubillagaz ere akordatzen naiz.

Ordurako Adarraga ere hor izango zen.

Bai, baina ez orain dagoen lekuan, baizik eta Plaza Berri eta Kale Nagusiko ixkinan. adarragatarren amona ezagutu nuen nik, Margarita. Jose Adarraga eta Margarita ziren, Luis eta Peperen gurasoak; bi anai ziren adarragatarrak, bi ahizparekin ezkonduak, Benita eta Tomasa... Denda bat zuten...

Zein oroitzapen dituzu farmaziakoak?

Gure botika beti fama haundikoa izan zen. Astigarragatik, Ergobiatik, Urnietatik etortzen zen jendea, bazter guztietatik. Gure aita, farmazia ireki zuena, ospe haundiko gizona izan zen; botikari ona zen. Gero nire ahizpa Marinak jarraitu zuen eta orain nire alaba Maria Josek jarraitzen du.

Non eta noiz jaio zinen?

Ni 1916an jaio nintzen; 92 urte egingo ditut; Hernanin jaio nintzen, orain farmazia dagoen etxetxoan, Plaza Berri-Atzietako ixkinan. Jakina, etxe txikia zen, oso apala. Atera kontuak, zenbat urte dituen farmaziak.

Nortzuk bizi zineten garai hartan etxean?

Nire gurasoak, aita Jose Cuevas botikaria, eta ama Clotilde Dañobeitia; Marina ahizpa, gero botikaria izan zena, eta neroni.

Gero kanpoan bizitu zinen?

Bai, ezkondu eta Nafarroara joan ginen bizitzera, 15 urtez, eta gero itzuli egin ginen. Hernani munduko herririk zoragarriena da. Kanpoan ginenean nik esaten nien nire alabei: «ni gaizki ikusten nauzuenean, zer nahi ote du pentsatuko duzue. Badakizue zer nahi dudan? Farmaziako ixkinara eraman eta han esertzea...». Izan ere, ixkina hartan oso tertulia famatua izaten zen, terraza bat bezalaxe zen... Gure kalean ziren... farmazia, Portalondorekin ixkina eginez; (…) gero Banco Guipuzcoano egin zuten, baina aurretik ez zegoen ezer Arbelaitz etxeraino; Karkaba; segidan Sarasketaren etxea zegoen... Florencio Sarasketa, betiko medikua... Malluren etxearen ondoren, iraolatarrak zeuden... Segidan notarioaren etxea zegoen, Lopez de Zubiriatarrena. Hortxe bukatzen zen kalea Zinkoeneako beheko ixkinaraino, eta han zuaznabartarren etxea zegoen.

Farmazian lan egin zenuen?

Nik ez. Nire ahizpa Marinak jarraitu zuen negozioarekin.

Zein urtetan ireki zen botika?

Nik beti esaten dut gure farmaziak ehun urte badituela, baina ez da egia. Nik uste dut 1913an edo 1914an ireki zela gure farmazia. Beraz, 2013 edo 2014an beteko ditu 100 urte.

Zein bezero mota gogoratzen duzu?

Denetarik. Orduan Hernani fabrikaz betetako herria zen, langile herria. Bi papelera zeuden, bi edo hiru. Lehenengoak Mendia eta Eziagoko papelera ziren… ez dakit zein den bere izena orain. Zikuñagako papelera du izena orain. Amabirjina zegoen hartan. Eziago zuen izena. Emakumeek lan egiten zuten, familiako amak; Hernanin jende guztiak egiten zuen lan. Enpresen jabeak ziren familiak ere bizi ziren; mendiatarrak, Mendia papelerakoak… Izen oneko familiak baziren: ubarretxenatarrak, hidroelektriketako jabeak… Orduan langileak eta jabeak zeuden. Garai hartan herrietan bizi zen jendea, ez orain bezala, orain jendeak alde egiten du… Zein oroitzapen dituzu Hernanikoak? Bezeroekin genuen hurbiltasuna, oso familiartekoa. Denak bat ginen… familia bat ginen, denok elkar ezagutzen genuen, bataren eta bestearen penak ezagutzen genituen, dena… baita pozak ere! Izan ere, haiek jaiak haiek! Haiek San Joanak! Ez dut uste oraingo San Joanak ordukoak bezain alaiak direnik. Haiek kalejirak! Oso alaiak ziren! Txarangak gogoratzen ditut, herri osoa kalean, kalejiran, San Joan Martxa… bakarrik nagoenean isilean abesten dut.

Elkar ezagutzen zenuten denak?

Bai. Beste mundu bat zen; orain indibidualistagoak gara. Begira, gaur Julen Madina ikusi dut telebistan... Nik ezagutu nuen bere aitona, Madina konfiteroa. Plazan zuen konfiteria. Ardo almazena ere bazen, Rita eta Amparo Rezola ahizpak izaten ziren han.

Nolakoa zen bizimodua?

Oso umil bizi ginen denok; pentsa, duela 90 urte. Bizimodu xumea zen. Otorduak… Zer jaten zuen jendeak orduan? Ba... potajea, eltzeko gauzak… jakina, orduan ere ezberdintasunak baziren, orain bezalaxe. Bazegoen luxuak izan zitzakeenik, negozioen jabeak eta, baina orokorrean oso bizimodu xumea zen…

Donostiarekin harreman haundia zenuten?

Hori bai, beti Donostiarekin harremanetan; tranbia gauza ederra zen, hark lotzen gintuen. Aurrerago Renfe jarri zutenean, tren elektrikoa esaten geniona, eta Hernaniko apeaderoa egin zutenean… Orduan jendea Donostian lan egiten hasi zen, Apaolazatarrak eta… Beti izan gara Donostiarekin harremanetan, baina ez orain bezala jakina… Esate baterako, orduan Hernanin kotxea Victor Otxotorena taxistak bakarrik zuen; berak eramaten zituen gaixo zeudenak... denak!

«Orduan eskuz egindako formula asko zegoen farmazian»

Gogoratzen al zara nolakoa zen farmazia? Zein produktu saltzen ziren?

Orduan eskuz egindako formula asko zegoen. Produktu espezifiko gutxi zegoen, produktu naturala erabiltzen zen eta erruz egiten zuten lan. Dena, farmazian zeuden botika guztiak, jarabeak, pilulak, edabeak... denetarik egiten zen. Mutil bat izan genuen betidanik gurean aritu zena, ezkondu zen arte, Sandalio Landaribar.... Portalondoko Angelitarekin ezkondu zen gero... Orduan denak ziren eskuz egindako formulak, formulas magistrales esaten zitzaien. Baita enplastoak ere, pilulak, supositorioak… dena. Ontzietan datozen produktuak aurrerago etorri ziren; gure ama bizi zela egin zuten lehenengo bitrina eta han jarri zituzten produktu berriak: Famel jarabea, Ceregumil-a…

Zein produktu saltzen ziren gehien?

Asko; lasaigarriak, garbitzaileak, tila… ez orain bezala; orduan belar asko erabiltzen zen.

Sagar jarabea ere ordukoa da, ezta?

Ah bai! Sagar jarabea, laxanteak, errezino olioa… Ai! Ditxosozko errezinoa!

Ditxosozkoa, zergatik?

Ikaragarri txarra zelako! Nazkagarria zen!

Besterik gogoratzen duzu?

Bakailao gibelarekin egindako olioa ere saltzen zen, indar berritzeko.

«Olentzerok orduan, opariak ekarri beharrean eraman egiten zituen: ardoa, hirugiharra...»

Maria Teresa Cuevasek Hernanin eman zituen haurtzaro eta gaztaroa. Ondo gogoratzen ditu umetako jolasak, orduko lagunak eta Biteri eskola.

Herria nola aldatu den ere ikusi duzu...

Beno, hutsune haundia ere badut, izan ere, 23 urterekin joan nintzen Hernanitik eta 37 urterekin bueltatu. Nik Hernaniri buruzko aspaldiko irudia dut, nire haurtzaro eta gaztarokoa. Gero herria asko aldatu zen etxe asko egin ziren, botika berria, eta gero egin duten guztia, Urumea kalea… Niretzat Kardaberaz kalea Urumea kalea baita, hernaniarrontzat hori Urumea kalea baita… kartela ere jarri zuten izenarekin.

Andrekale izena ezaguna al zaizu?

Nik badut orduko botikako kutxatxoren bat jasoa eta kalearen izena Urumea zen. Andrekale izena ez zait ezaguna egiten. Leoka, Fueraportales, Atzieta, horiek bai. Eta Karkaba, Urumea eta Kale Nagusia lotzen zituena, horiek bai. Denda bat zuten han bi lagunek, ixkinan bizi ziren bi emakumek; Nati Agirre zen bat, emakume altua, ederra. Bera han bizi zen, baina denda lehengusu batzuena zen; komestibleak zituzten ixkinan, Urumea eta Karkabako ixkinan.

Zein eskolatan ikasi zenuen?

Bai. Ni ume nintzela jarri zuten eskola graduatua, Biteri eskola.

Ordurako Biteri eskola bazen?

Bai, bai. Ni umetan Biteri eskolara joan nintzen, 7-8 urterekin. Gero 9 urterekin kolegiora joan nintzen, batxilergoa egitera. Jose Gay Mur, nongo irakasle zela uste duzue? Eta Presen Miner ere, hango irakaslea zen. Gogoratzen dut noiz ireki zuten eskola, 1925-1926an gutxi gora-behera. Eta Filomena Pamies nesken eskolako zuzendaria zen; ni berarekin aritu nintzen.

Zein adinera arte ikasi zenuen?

Eskolan bederatzi urte arte, gero kolegiora joan bainintzen batxillergoa egitera, Marianistetara, interna. Ahizpa ordurako han zegoen.

Eskola eta kolegioa ezberdintzen dituzu?

Bai, orduan eskola publikoa baitzen eta kolegioa pribatua. Nola ez dugu ezberdinduko? Bata publikoa zen eta dohainik joaten zinen, estatuak ematen zuen; bestea berriz, pribatua zen eta patrika ederki astindu behar zen.

Nortzuk gogoratzen dituzu ordukoak?

Jose Gay Mur mutilen eskolako zuzendaria zen. Ordurako, eskola graduatuan, neskak alde batetik, eta mutilak bestetik jartzen zirelako; oso ondo bereizia zegoen. Nesken eskolakoa berriz, Filomena Pamies zen. Ni akordatzen naiz eskolan Cristina Egiguren Guardarriosekin izan nintzela. Eta Ttonttorritos esaten zioten irakasle bat ere bazen; horrela esaten zioten ttonttorra eramaten zuelako, moñoa. Agustina Martikorena ere irakaslea zen baina ez eskola hartan, baizik eta Diputaziokoan, Fueraportalesen.

Biteri eskolako konturik gogoratzen duzu?

Gustura joaten ginen. Marina, ahizpa, ez zen joan, ordurako kolegioan baitzegoen. Nik uste dut ni izan nintzela lehenengoetakoa, 7-8 urterekin.

Ordura arte eskolara joan gabe?

Ez, joaten ginen, baina ez eskola graduatuetara. Orduan dena bat zen. Graduak jartzea eta hori aurrerago izan zen. Orduan txikiak, parbuloak eta haundiak ziren. Eta igandeetan mezatara joaten ginen eskolakoekin.

Eta umetan, zertan jolasten zineten?

Espaloian… txingoan, diaboloan, saltaperikoan, Sagarra mantzana (abestuz) abestia sokasaltoan aritzeko abesten genuen… Ttabak berriz, etxeko jolasa zen, kalean gutxi. Gogoratzen dut nortzuk ginen: Pepita Sarasketa, Purita Alkain eta ni, eta Sarasketa etxean elkartzen ginen beti, lorategia baitzuten kolunpio eta guzti; Villa Mercedes-en.

Bizikletarik bazen orduan?

Uste dut ni izan nintzela Hernaniko lehenengo neskatoa bizikleta izan zuena. Aitak erosi zidan GAC bat Eibarren.

Orduan opari gutxi izango zen. Errege Egunik ospatzen al zen orduan?

Bai. Gogoratzen dut umeak Erregia dator kantatzen ibiltzen zirela. Olentzero etortzen zela ere akordatzen naiz; etortzen zen eta taberna batean geratzen zen, Zinkoeneako ixkinan, Kale Nagusiaren bukaeran.

Orduan, haragi-hezurrezko Olentzeroa zen?

Bai, bai, ikazkina. Bizkarrean eramaten zuten, farolekin… Ikazkina zen, benetakoa. Eta ez zuen oparirik ekartzen. Ez zuen ekartzen, eraman egiten zuen.

Nor zen zuentzat Olentzero?

Bera etortzen zen berri ematera, ohitura zelako. Baina horrez gain, aginaldoa eskatzera etortzen zen eta gauzak ematen zizkioten. Orduan maizterrak nagusien etxeetara etortzen ziren eta kapoiak eta abar ekartzen zituzten… Eta horrez gain, nagusiek aginaldoa ematen zieten maizterrei.

Eta zer eramaten zuen Olentzerok?

Jendeak ardoa, hirugiharra, lukainkak eta beste ematen zizkion.

Medikuekin ere bazegoen hartu-eman hori, ezta?

Bai, opariak ematen zitzaizkien. Mediku eta gaixoaren arteko harremana oso ezberdina zen orduan. Ez dut esan nahi hobea edo okerragoa zenik. Teknikoki eta zientifikoki seguru aski orain hobea izango da, baina harremana bera zuzenagoa zen orduan, familiartekoagoa. Medikuak orduan behar asko ikusten zuen eta tarteka zertxobait uzten zion gaixoren bati burukoaren azpian. Harremana beste era batekoa zen. Lehen medikua egunero joaten zen etxera; gripe huts batengatik 9-10 egunetan joaten zen medikua edozein etxetara.

«Guretzat, umeontzat, jostailua zen tranbia»

Tranbia, dantzaldia, Hernaniko feria edo lantegiak ondo gogoratzen ditu Maria Teresa Cuevasek.

Tranbiaren inguruko oroitzapen asko dituzu?

Ikaragarriak. Gogoratzen dut tranbia, maniobra egiteko, askaraino iristen zela. Orduan hazienda baitzen herrian bertan… familia batzuk ukuilua zuten; oatarren etxea baino lehen ukuilu bat zegoen, nik uste, azkenetakoak izan zirela ukuilua kentzen, eta jakina, hazienda aska hartara joaten zen ura edatera. Tranbia ez zen Plaza Berrin geratzen, bukaeraraino joaten zen, zubiriatarren etxe pareraino, patata sal-tzaileen etxe pareraino, eta han egiten zuen maniobra itzultzeko… Guretzat, Hernaniko umeontzat, jostailua zen tranbia, geldirik zegoenean igo eta jaitsi ibiltzen ginen…

Gogoratzen duzu jendea Adarraganean txokolatea hartzen?

Bai. Espaloian jartzen zituzten mahaiak; orduan espaloia zabala zen. Han zeuden Adarraga eta Hernani taberna; gero egin zuten Caja de Ahorros-a. Espaloian jartzen zituzten mahaitxoak, oso politak, launa aulkirekin. Udarako topalekua zen, Adarragara joan eta txokolatea eta boladuak hartu. Adarragan txokolateak eta fiambre edo jaki hotzak ematen zituzten. Kartelak hala zioen: Chocolates, refrescos y fiambres.

Udarako topalekua zen, beraz?

Bai. Orduan kanpoko familiak bi eta hiru hilabeterako etortzen ziren udaran eta sekulan ez zuten kale egiten; beti etortzen ziren Adarraganera txokolatea hartzera.

Hernaniko jenderik izaten zen?

Kanpotarren bat etortzen zenean, bisitariren bat, orduan Adarraganera eramaten genuen… Baina hasieran ez, hasieran udatiarren lekua zen, gero aurrerago bai, edonor etortzen zela ere, hara joaten ginen txokolatea hartzera.

Dantzaldirik ba al zen orduan?

Beti izan da dantzaldia Hernanin, Tilosetan; dantzaldi oso ezaguna. Eta ni ume nintzela kafetegi txiki bat ere bazegoen Plaza Berrin, taberna, piano eta guzti; Zabala-Jauregi zuen izena etxeak. Han asko dantzatzen zen; jende dotorea joaten zen dantzara. Hernani beti izan da herri famatua.

Zer gehiago gogoratzen duzu dantzaldiari buruz?

Neguan Plazan izaten zen, arkupean. Banda arkupearen lehenengo partean jartzen zen, epaitegira igotzeko leku hartan. Neguan plaza lepo izaten zen, jendea guardasolekin, arkupean. Eta udaran Tilosetan… Jende asko etortzen zen, Donostiatik izugarri eta ingurutik, Urnietatik… Hernanik orduko morala ez zuen betetzen; Urnietako apaizak urnietarrei esaten zien ez pasatzeko Hernaniko arkutik, pekatua zegoela beste aldean.

Feria gogoratzen duzu?

Hernaniko feria zoragarria zen: barazkiak, hazienda… denetarik zegoen. Inguruko baserritar guztiak Plaza Berrin elkartzen ziren eta postuak jartzen zituzten: landarea, hazia, oilaskoak, baserriko produktuak eta erremintak eta saskiak… Gogoratzen dut Urnietako saskigilea, artisau familiakoak ziren, ostegunetan etortzen ziren eta Portalondoko ixkinan jartzen ziren eta jende guztia hara etortzen zen saskiak erostera.

Zein leku gogoratzen dituzu?

Parrokia… Eta Miguel Mendikute nire haurtzaroko parrokoa… Haiek hiletak! Haiek meza dotoreak! Eta koroak! Hura zen kantatzea, hura! Orduan Jesus Zubimendi zen organista; nik lagun haundia nuen. Udaletxea ere gogoratzen dut; beti izan da eraikin ederra eta hernaniarrak beti egon gara harro gure udaletxearekin. Pentsatzen dut txistuak jarraituko duela igandero kaleetan barrena. Orduan nire aita atarira ateratzen zen eta txalo egiten zien. Nicolas Zubillaga txistularia zen eta pentsatu zenbat maite zuten nire aita txistulariek, aita hil baino bi egun lehenago, Errege Egunean, bera 8an hil baitzen, erronda egin ondoren, etxera etorri zitzaizkion, ohean zegoela eta pieza bat jo nahi ziotela… a ze detailea! Herri maitagarria! Denok ezagutzen genuen elkar! Zintzotasuna zinea ere gogoratzen dut, ireki zutenean…

Non zegoen zinea?

Orain apaiz etxea dagoen horretan; Tilosetan, Milagrosa ospitale aldera joateko eskailerak jaitsita, eskuinetara; eraikin bakarra zen.

Zein pertsona gogoratzen dituzu?

Juanito Olano gogoratzen dut, Malluren anaia; gazterik hil zen, 52 urterekin. Txiki-txikitatik eskolako pizkorrena izan zen. Talentu haundiko pertsona zen, eta esfortzu galanta eginda bere burua asko jantzi zuen, benetako autodidakta izan zen! Gizon garrantzitsua izango zen, heriotzak eraman ez balu. Gabriel Olaizola gogoratzen dut, opera abeslaria, herriko semea; Milanen abestu zuen. Hernanin bizitu eta hil zen. Gregorio Mendia ere gizon haundia zen niretzat txikitan. Gizon eskuzabal eta ongilea zen. Ez zegoen ezbeharrik berak lagunduko ez zuenik… Gogoratzen dut umetan, halako erori dela, eta Gregorio Mendia han zegoen beti…

Lantegiak gogoratzen dituzu? Oraindik jotzen al du sirenak?

Lehen beti jotzen zuen. Zelofana Zikuñagako papeleran egin zen lehenengo aldiz. Sekulako iraultza izan zen zelofana! Papelera oso garrantzitsua izan da. Egunkari nagusietako papera Hernanikoa zen. Morencos y Carrero puntua egiteko fabrika ere gogoratzen dut; almidoi fabrika ere bazen; gailetak egiteko fabrika ere bai; Baldosilla ere oso garrantzitsua zen, material erregaitza egiten zuten, beste inon egiten ez zena; Hernaniko jende askok egiten zuen lan han. Fernando Montesen kurtitu fabrika ere bazen…

Hernaniko lehenengo ile apaintzailea ezagutu zenuen…

Bai, Jose Erdozia. Emakumeentzako lehenengo ile apaintzailea. Bere bezeroa izan nintzen. Gero Donostiara joan eta sekulako arrakasta izan zuen.

Non zegoen ile apaindegia?

Donostian Elkano kalean; eta Madrileko aristokrazia guztia borrokan aritzen zen udaran bere ile apaindegira joateko. Eta Hernanin berriz, Portalondo ondoko etxean zegoen, Urumea kalean gora abiatuta. Hor Leibar izeneko barberia zen, eta orduan Polo zen hango ileapaintzailea; Ile apaindegiaren atzeko aldea hartu, barberia luzatu Atzietaraino, eta hantxe jarri zuten emakumeentzako ile apaindegia, eta hantxe izaten zen Jose Erdozia.

Paradorea gogoratzen duzu?

Oso berria da. Antonio Doroudier-ek egin zuen, Villa San Antonikoa zen, frantsesa. Erlazioren bat zuen Hernaniko familiaren batekin eta herrira etorri zen. Iruñako arkitekto batek egin zuen, Victor Eusak. Doroudier-ek negozio bat izan zuen denbora askoan Donostian; Plisatuak egiten zituzten eta oso garrantzitsua izan zen denda.

Ingelesak etortzen omen ziren Hernanira udara pasatzera…

Bai. Hotela zegoen Plazan, Hotel Terraza zuen izena. Udaletxeko kantoian zegoen; kamineroaren etxea zegoen, telleriatarrena, eta segidan hotela. Sekulako arrakasta zuen, hotel txiki eta goxoa zen. Gure ama hotelera joaten zenean, bertan zegoen ezagunen bati bisita egitera, dotore janzten zen; pianoa ere bazegoen eta jo egiten zuten. Sevillako Dukea izan zen urte batean udara pasatzen. Ez zen XX. mendeko hotela, XIX. mendekoa zen. Eta hotelean telefonorik ez izaki, botikara etortzen ziren hotelekoak telefonoz deitzera.

Telefono bakarra zen herrian?

Ez, Adarragatarrek ere bazuten. Oraindik jasota daukat 1936 urteko Gipuzkoa osoko telefono liburua.


Berriz ere partaidetza marka guztiak hautsiko ditu lasterketak

Iñigo Etxeberria, Enrique Cifuentes, Arantza Rojo eta Fernando Ibarreta. (Argazkia: Estitxu Zabala)

«Urteko momenturik garrantzitsuena dator», esan zuen Enrique Cifuentes Fortuna Kirol Elkarteko presidenteak, lasterketaren aurkezpenean, herenegun. Eta ez da gutxiagorako, izan ere, erronka berri bati aurre egingo dio 51. Behobia-Donostiak igandean, partaidetza marka berriz ere hautsiz. Beraz, urteak bete ahala, argi dago geroz eta indartsuago dagoela lasterketa.

Guztira, 33.000 lagun baino gehiagok izena eman badute ere, 30.000 korrikalari inguru espero dituzte antolatzaileek, urtez urte gorantz doan partaidetzari eutsiz. «Geroz eta profesionalagoa da antolaketa, ikasten ari baikara», gehitu zuen Cifuentesek.

Hori bai, euriaren ordez beroa izango dela aurtengo protagonista aurreratu zuten Fortunako kideek; beraz, lasterketa aurreko egunetatik jada ur asko edatea gomendatu dute. «Helburua beti ahalik eta hoberen pasatzea da, eta hiru balore

nagusi ditugu: elkartasuna, lan boluntarioa eta berdintasuna. Aurten, gainera, sentimenduak batu behar zaizkie balore

horiei, hortik dator leloa: Helmugarik gabeko sentimendua, eta 51 zenbakiarekin osatutako bihotza logorako», azaldu zuen Arantza Rojo komunikazio arduradunak. Azken batean, Rojoren esanetan, energia baikor asko zabaltzen duen lasterketa bat da Behobia-Donostia, eta kirola egiteko bultzada eragiten du jende askoren artean.

Fortunako arduradunentzat asteburu guztiko jaia izaten da Behobia; korrikalarien azoka, Behobia Txiki, Behobia Gaztea

eta lasterketa nagusia tartean. Beraz, urte osoko lana erakusteko gogor lan egin behar izaten dute, antolakuntza zehatz-mehatz bete dadin.

Urtez urte hobetzen

Aurten ere izango du berritasunik lasterketak, guztien mesederako. Lau informazio gune jarriko dituzte, korrikalariek hala eskatuta: Anoetan, Okendo plazan, Gipuzkoa plazan eta Bulebarrean. Ikus-entzunezkoei indar handiagoa emango diete; hala, musikari dagokionez, Irunen dj bat jarriko dute; Gaintxurizketako igoeran beste bat, eta gainaren bukaeran, ohiko pirata rock musikarekin; Errenteria-Oreretan, musika talde baten kontzertua izango da, iazko arrakastaren ostean. Pantaila erraldoi gehiago ere jarriko dituzte, ikusleek lasterketa zuzenean jarraitzeko aukera izan dezaten, Errenteria-Oreretan eta helmugan.

Ibilbideari dagokionez, iazkoa mantenduko dute. Izan ere, arrakasta handia izan zuen aldaketak, antolakuntzako Iñigo Etxeberriaren hitzetan: «Informe tekniko guztiak baikorrak izan dira eta korrikalarien artean egindako inkestan, %70k ibilbide berria nahiago zuela esan zuen. «Eskerrak eman nahi diogu iaz Errenteria-Oreretan bildutako jende guztiari. Sekulako giroa egon zen», gehitu zuen Cifuentesek. Lasterketa utzi nahi dutenentzat ere, berritasun garrantzitsu bat izango da. Izan ere, doako taxi zerbitzua izango dute Vallinaren eskutik ibilbideko hamalau gunetan.

Faboritoak prest

Lasterketa nagusiko korrikalariak 19 txandatan irtengo dira, 10:00ak eta 11:35 bitartean. Horien aurretik, ordea, elbarriak irtengo dira (guztira 48) 09:30ean; eta rollerrak (230 inguru), 09:35ean. Emakumeak geroz eta gehiago dira lehian, pixkanaka izan arren; aurten berriro ere bi puntu gora egin du emakumeen partaidetzak, %23 dira.

Lasterketa irabazteko gizonezko faboritoen artean, honakoak aipatu zituzten: Jaume Leiva, Rafa Iglesias, Pedro Nimo,

Juan Carlos Hernandez, eta Carles Castillo. «Guztiek minen bat dute», aipatu du antolakuntzako Fernando Ibarretak. Emakumeen artean, berriz, Vanesa Veiga eta Raquel Gomez daude. Gipuzkoarrei dagokienez: Ander Sagarzazu, Richard Fernandez, Claudia Behobide, Elena Silvestre eta Maitane Guerrero.

Hitza Saria

Hitza Saria jasoko dute lehen donostiarrek Lasterketa nagusiko lehen gizon eta emakume donostiarrek sari berezi bana jasoko dute. Izan ere, aurten ere Hitza Saria banatuko die IRUTXULOKOHITZAk donostiar azkarrenei. Iaz Maria Lopez Tejada eta Ander Sagarzazu saritu zituen astekariak. Pio Barojan jaso zuten saria.


Ekitaldiak, Derioko Ostalari Elkartearen eskutik

Derioko Ostalarien Elkarteak hainbat ekintza antolatu ditu zapatuan. Ekitaldiok hurrengoak dira: Otsailak 24, zapatua 12:30-15:00: Trikitixa elkarteko tabernetatik II. Mus Txapelketa. Izena emateko epea: otsailaren 23ra arte Mozorro lehiaketa: umeak eta helduak 20:00-24:00: Berbena, Sorgiñe taldearekin


Elkarlanerako hitzarmena sinatu dute Orioko Udalak eta Berdin-Berdinak elkarteak

Hitzarmenaren arabera, kirol inklusiboko elkartea diruz lagunduko du Udalak, urteko ekintzak finantzatzeko.

Azaroaren 15ean, ostiralean sinatu zuten hitzarmena Anuska Esnal alkateak eta Berdin-Berdinak elkarteko presidente Miren Salsamendik. Beraiez gain, bertan izan ziren Jose Angel Iparragirre Kirol batzordearen burua, Ana Priede PSEko zinegotzia eta Berdin-Berdinak elkarteko zuzendaritza-taldeko Jabier Zabaleta.

Sinatu duten hitzarmenaren arabera, Udalak 13.946 euro emango dizkio kirol inklusiboko elkarteari 2019an, bere urteko ekintzak finantzatzeko. Urtebetekoa izango da sinatutakoa, baina urtez urte luzatzeko aukera izango dute 2023ko abenduaren 31 arte; hau da, gehienez, lau urtez.


Itsas gudariak omentzeko batu dira Bermeon

Urtero bezala, Matxitxakoko Gudaren urteurrena gogora ekartzeko ekitaldiak prestatu dituzte Bermeon.

1937. urteko martxoaren 5eko batailan parte hartu zuten gudariak omentzeko batu dira Eusko Alkartasunakoak. Ohitura denez, Nestor Basterretxeak bataila hartan hildakoen omenez egindako Matxitxakoko Guda eskultura aurrean batu dira.

“Gaurko egun honetan, gogoratu dezagun guztiok, gure itsas gudariak zelan borrokatu zuten gure herriaren alde. Garai haiek ez ziren errezak, baina beraien bizia emateraino heldu ziren. Eta orain geuri tokatzen zaigu herri honen alde borrokatzea”, adierazi dute bertan.

Lore eskaintza egiteagaz batera, gudarien omenez aurreskua egin dute. Dantzarien artean Idurre Bideguren Bermeoko alkatea izan da. Bukatzeko, 1976ko martxoaren 3an Gasteizen egindako greba orokorrean hildako bost lagunak eta 150 zaurituak ere gogoratu dituzte.

Argazkia: Eusko Alkartasuna.

Ekitaldia, Bermeon. Omenaldiaren ostean, Bermeoko Nestor Basterretxea aretoan ekitaldi politikoa egin du EAk. Bertan, itsas gudariek “itsasoan beraien bizia eman zutela” adierazi du Meritxel Elgezabal EAko ordezkariak, “askatasunaren alde eta aberriaren nortasunaren defentsan”.

Maddalen Iriarte EH Bilduko legebiltzarkideak, bestetik, Cecil Day Lewis olerkigile irlandarrak Matxitxakoko gudarien omenez idatzitako Nabarra poema ekarri du gogora: “nahiago zuten, bere bihotz latzetan

hil errenditu baino”.

Euskal guda ontziek Matxitxakon erakutsi zuten erresistentzia “itzela” izan zela aldarrikatu, eta marinelen “gizatasuna, balioa eta kemena gure memorian eta gogoan betirako geratuko direla” azpimarratu du Elgezabalek. Egun hartan gertatutakoa “inoiz ahaztu behar ez dugula” adierazi du, eta gaur egindako ekitaldiagaz itsas gudarien oroimena “babestu, gogoratu eta omentzeko beste pauso bat eman” dela azaldu du.


«Golf zelaia izan ez balitz, Mollarriraino etxez josita egongo litzateke eremua»

Carlos Celles Anibarro getxoztarra izan da Real Golf Club de Zarauz 1916-2016 liburuaren egilea.

Iaz heldu zenion mendeurreneko liburuaren proiektuari. Lan nekeza izan al da?

2015eko otsailean ekin nion liburua lantzeari, eta gutxi gorabehera urtebeteko lana izan da. Zarauzko Real Golf Club elkartearen mendeurreneko liburua izanik, erantzukizun handiko zeregina zen. Dena dela, dezenteko eskarmentua dut horrelako argitalpenetan, eta horrek segurtasuna ematen zidan. Esaterako, Jaizkibelgo golf zelaiaren mendeurreneko liburua egin nuen, baita Espainiako Golf Federazioaren 75. urteurrenekoa ere. Honako hau golfarekin zerikusia duen laugarren liburua dut, eta, esan genezake, espezializatuta nagoela halako lanetan.

Nola moldatu zara horrelako liburu bat lantzerakoan?

Harremanetan jarri naiz lantalde oso batekin, hainbat atal aztertzeko; hau da, historikoa, kirol alderdia, bizitza soziala. Modu horretan, informazioa biltzen eta gaian sakontzen joan naiz, dokumentuak, argazkiak eta prentsako artikuluak biltzen, eta pixkanaka-pixkanaka egitura zehazten. Ondoren, egitura hori osatzen joan naiz, bazkideen testigantzak eta ekarpenak txertatuz. Azken finean, hori izan da nire ardura Real Golf Club de Zarauz 1916-2016 liburua egitekoan.

Mendeurrenak beti dira ospakizun potoloak. Erantzunkizun handia izan al da zuretzat?

Beti da erantzukizun handia. Ehun urtetan gauza ugari pasatu dira elkartearen inguruan: zer izan zen hasiera batean, duela 30 urte nolakoa zen eta egun zertan bilakatu den... Garai ezberdinak izan ditu, eta bere historian asko aldatu da. Hori dela-eta, bazkide guztiak ase behar dituzu, guztiak izan direlako partaide eta bakoitzak bere hondar alea jarri duelako bakoitzak bere sasoian. Baina erantzukizun handia izan arren, pozik nago azken emaitzarekin, eta Zarauzko golfeko jendea ere gustura geratu dela uste dut.

Informazio eta xehetasun ugari bildu ondoren, zer ondorio atera duzu?

Zarautz gogoko dudan herria da, baina lan honi esker bere historian murgiltzeko aukera eman dit; zer izan zen eta egun zer den ezagutzekoa, alegia. Guztiz konbentzituta nago golfeko zelaia eraiki izan ez balitz, Mollarriraino etxebizitzaz josita egongo litzatekela gaur egun eremu hau. Beraz, iruditzen zait hauspo baten modukoa izan dela herriarentzat. Zarauzko golfa link deritzan zelaia da. Gainera, Eskoziako golf zelaien eredu bera jarraituta egin zuten, eta eskoziarrentzat ondareak dira euren golf zelaiak. Kostaldearen ondoan eginak daudenez, balioan jartzen dituzte. Bestalde, biotopoko pasabidea elkartzegune bat izan da herriaren eta golfaren artean, eta tabuak kentzeko baliagarria izan da. Ezbeharrak eta kalteak ere jasan ditu, duela bi urteko denboralea esaterako, baina aurrera jarraitu du.

Zerk txunditu zaitu gehien?

Egun zelaia dagoen tokia erromesen igarobidea zen XIX. mendean, eta San Pelaioko ermita bertan zegoen kokatuta. Karlistaldiaren ondoren, harriz harri Iñurritza auzora eraman zuten. Gaur egun ere geratzen dira ermitaren zimendu arrastoak golf zelaian, hirugarren zuloan.

Zein da Zarauzko golf zelaiaren berezitasuna?

Aintzinako ereduetan diseinatuta dago, eta estatu mailan dagoen lur eremu ireki zaharrena da. Badira golf elkarte zaharragoak, Zarauzkoa zazpigarrena baita, baina gainerakoak lekualdatu egin zituzten, eraiki zituzten hiriak handitzen joan zirelako. Aitzitik, Zarauzkoa jatorriko tokian mantendu da. Beraz, kirol historiari dagokionez, altxor bat da.


Igandean, Hitzetik Hortzeran, Iñistor Jaiko bertsoak

Datorren igandean, urriak 17, gaueko 21:00etan hasita, ETB-1ek bertsolaritzari eskaintzen dion Hitzetik Hortzera saioan, Sanmiel egunean Urnietako Iñistor Jaian kantatutako hainbat bertso entzuteko aukera izango da. Igandeko programako gonbidatu berezia Amaia Agirre bertsolari Villabonatarra izango da, Urnietako saioan gai-jartzaile lana egin zuena, hain zuzen ere. Lau bertsolari aritu ziren Urnietako saioan: Uxue Alberdi, Ainhoa Agirreazaldegi, Arkaitz Oiartzabal "Xamoa" eta Beñat Gaztelumendi.

Urnietako Sanmieletan bertso-bazkari jostalaria egin zuten Iñistor Jaiaren baitan, Beñat Gaztelumendi, Arkaitz Oiartzabal "Xamoa", Ainhoa Agirreazaldegi eta Uxue Alberdik. Ederra atera zen saioa eta merituaren zati bat Amaia Agirreri dagokio bera aritu baitzen gaijartzen. Ariketa xelebreak eraman zituen Urnietako Jakutegi plazara. Gaijartzaile ofizioari buruz zein Urnietako saioaz bere iritziak azalduko ditu Agirrek platoan.

Txileko meatzariei jarritako bertsoak

San Jose minazuolan harrapatuta geratutako meatzariei bertsoak jarri dizkie Agirrek HITZETIK HORTZERA eskatuta eta horiek ere programan estreinatuko dituzte.

Lengo egunak gogoan, Mijoan

Mutrikuko Mijoa auzoan San Jeronimoak goitik ospatu ohi dituzte eta aurten marka guztiak hautsi dituzte. Atzera begira jarri eta garai bateko bizimodua berreskuratu nahi izan dute han eta antzinako ofizioak eta lanabesak erakusteko auzolanean aritu dira. Emaitza bikaina izan da. Festa borobiltzeko Sebastian Lizaso eta Iker Zubeldiarekin bertso-afaritan 170en bat lagun elkartu ziren. Eneritz Azkuek jarri zizkien gaiak eta sano ederra egin zuten bertso-jarduna.

Xalbador eguna koloretan eta zuri-beltzean

Xalbador eguna ez da ospatu zaharra Urepelen eta hango bertsoak ekarriko dituzte programara bertsoa.com-i eskerrak. Uxue Alberdik Xalbadorri kantatu zion eta Sebastian Lizasok Xanpuni. Zuri-beltzekoan ere Xanpun eta Xalbador protagonista; lapurtarra behe-nafarrari kantuan. Zapping-atalean bestalde garai bateko Kate Motzean galdetegia oroituko dute.

Hori guztia igandean 21:00etan, ETB1n, eta eitb.com-en.


Lastur harana ezagutzen

Oinatz taldeak oraingoan Debabarrena aldera egingo du bisita maiatzaren 18an, Lasturko haranera, hain zuzen ere. familien-tzako egoki den txangoa antolatu dute gainera. Taldeak goizean mendi ibilbide motza egingo du ur-garraio ondoetatik eta haranean dauden errota, gaztandegi eta ehundegi bat ikusiko dituzte.

Haurrekin gozatzeko irteera prestatu du oraingoan Oinatz taldeak, maiatzaren 18rako. Debabarrenan Lasturko harana eta garai bateko errota edo gazta eta artilezko produktuak nola egiten diren ezagutu ahalko dute haur, zein helduek.

Goizeko 09:00etan Sagardotegi kaletik atera eta Lasturko bailarara egingo du taldeak. Debako udalerrian kokaturik dago Lasturko bailara, euskal kostaldeko Geoparkearen erdi-erdian.

Bailararen hondoa Lasturko errekastoak zeharkatzen du eta ur-garraioetatik zehar ibilbideak daude. Honetaz baliatuz, Oina-tzeko lagunek aterpetxeko kideen eskutik, 5 kilometrotako ibilbidea egingo dute kanaletan barrena.

Bisitak

Bazkal ostean, haranean dagoen errota eta Goikola baserriko gaztandegi eta ehundegia bisitatuko dituzte. Lasturko errotak egoera onean daude. Beraz, taldeak irina nola ekoizten den ikusiko du. Ostean, Goikola baserrira hurbilduko dira. Honetan jarduera nagusia Idiazabal jatorri-deiturako ardi-gaztaren artisau elaborazioa da. Gaztandegia eta elaborazio prozesua ikusi eta gazta dastatu ahal izango dute irteerara doazen herritarrek. Honetaz gain, baserriaren ondoko ehundegi txikia ere bisitatuko dute. Bertan, baserriko ardien artilea eraldatzen dute: txarrantxatzea, irutea, tindaketa naturalak eta goi eta behe irazki-harizko ehundegia.

Izena ematea

Oinatzeko lagunek azaldu dutenez, errota, gaztandegi eta ehundegiko sarrerak bertan ordainduko dira, 6 euro eta izena emateko orduan autobusa bakarrik ordainduko da, 10 euro. Talde txikia apuntatuz gero, kotxeetan antolatuko litzateke joan-etorria. Bazkariari dagokionez, bakoitzak bere jana eraman beharko du. Txangoan izena ematea Ttakunen egin behar da. Epea maiatzaren 16an itxiko da.


Joseja Garcia omendu du Tarragonaren Akordeoi Taldeak

Goizean Tolosako Akordeoi Taldeak, Koldo Tarragonak zuzenduta, omenaldia egin dio duela hilabete batzuk, ekainean, zendutako Joseja Garcia Artetxe musikariari.

Astelenita goizez atera ohi dira akordeoiak Tolosako kaleetan barrena, 30 bat akordeoi jotzaile guztira. Joseja Garcia urtero talde horretako partaide izaten zen, kantuan laguntzen. Eta gaurkoan faltan den laguna omendu nahi izan dute.

Musikariek lore sorta eta oroimen plaka eman diote bere sendiari eta baita kanta bat eskaini ere.

Joseja Garcia akordeoi taldean aritzeaz gain, Poca Tripa txarangan ere musikari gisa ibiltzen zen, Tolosako Orfeoian, parrokiako abesbatzan, eta baita txaranga ezberdinetan ere, Oria kasu. Musika non, Joseja Garcia han.


Hau ere kenduko digute noizbait


Iruñeko bertso finalaurrekora joateko autobusa antolatu du ALBEk

Bertsoz bertso ibiliko da asteburu honetan Algortako Bertsolari Eskola (ALBE). Hasteko, bihar, larunbatarekin, Euskal Kulturaren XI. Jardunaldien eta "Euskara ahora" izeneko kanpainaren barruan, "Merkatua bertsotan" ekitaldia antolatuko du Algortan. Ekimen horretan, Sebastian Lizaso eta Anjel Mari Peñagarikano bertsolariek, abestuko dute, trikitilariak lagun izango dituztela. Saioa 12:00etatik 13:00etara izango da, Algortako Torrene kaleko azokan. Arratsaldean, jakina, Gernikako Jai Alai pilotalekuan izango dira, Bertsolari Txapelketa Nagusian, Jone Uria animatzeko gogoz. Azkenik, iganderako autobusa antolatu dute, Iruñeko finalaurrekoa ikusteko. Izan ere, Anaitasunean abestuko dute Unai Iturriaga, Onintza Enbeita, Amets Arzallus, Aitor Mendiluze, Julio Soto eta Iñaki Zelaia bertsolariek. Autobusa 14:00etan irtengo da, baina bertan joateko aurretik albegetxo[abildua]gmail.com" posta elektronikora idatzi beharko da, lekua erreserbatzeko. Argazkian, Onintza Enbeita Hendaiako saioan.


Manuel Uriarte (PP): 'Nire erabaki pertsonala izan da'

PPko presidenteak egin zion eskaintza familiarekin eta "alderdiko kide askorekin" ondo aztertu ondoren hartu zuela erabakia esan die kazetariei.

Manuel Uriarte Gasteizko Ogasun zinegotziak uko egin dio Arantza Quirogak PPko idazkari nagusia izateko egin zion eskaintzari. Gaur azaldu duenez, hartutakoa "erabaki pertsonala" izan da, eta ez du argitu nahi izan erabakia hartzeko Alfonso Alonso Arabako PPko presidentearen "argibideak" jarraitu dituen.

Uriartek agerraldia egin du gaur goizean Gasteizeko Udalean, Quirogaren eskaintzari uko egin ondoren.

Beragan jarritako "konfiantza" eskertu dio Uriartek Quirogari, eta EAEko PPko presidenteak egin zion eskaintza familiarekin eta "alderdiko kide askorekin" ondo aztertu ondoren hartu zuela erabakia azaldu die kazetariei. "Azkenean, erabaki pertsonala izan da", berretsi du.

Uriarteren hitzetan, ez litzateke "bateragarria" izango Ogasun zinegotzi lanetan jarraitzea alderdiko zuzendaritzan dagoen bitartean, eta, horrenbestez, eskaintzari uko egitea erabaki du. "PPrentzat eta Gasteizko herritarrentzat erabilgarriagoa da ni hemen egotea", gaineratu du.

Azken egunetan gai horren inguruan "askotan" mintzatu da, Alfonso Alonsorekin, besteak beste; izan ere, alderdiko "kide askorekin" hitz egin ondoren, eskaintzaren aldeko eta kontrako arrazoiak "sakon" aztertu dituela nabarmendu du.

Proposamena asteburuan jaso zuela eta Quirogari asteartean erantzun ziola esan ondoren, Uriartek ez du argitu Alonsok eskaintzari uko egitea eskatu dion ala ez, baina "alderdiko kargu guztiekin" hitz egin duela azpimarratu du. "Kasu guztietan, kide horien babesa jaso dut", gaineratu du.


'Ez etsi' , The Beatles taldearen ereserkia euskaraz

The Beatles talde ezagunaren Let it be kantuaren itzulpena eta bertsioa egin du Joxerra Garziak.

Munduko kantarik ezagunenetariko bat da The Beatles taldearen Let it be. Gaurtik aitzinera, gainera, euskarazko bertsioa ere badu ereserkiak. Ez etsi izenpean, The Beatles talde ezagunaren Let it be ereserkia euskarara itzuli eta abestu du Joxerra Garzia irakasleak.

Kike Amonarrizek zabaldu zuen atzo Garziaren itzulpena, eta, arrakasta ikusita, gaur goizean Joxerra Garziak berak abestu eta Amonarrizek sareratu du abestia. Abestiaz gain, letra ere sare sozialetan zabaldu du Amonarrizek.


Beti berritua

Itsasoa inoiz ikusi ez bagenu bezala gelditzen garenean, horra momenturik ederrena. Itsasoak, ditxa da, lehorreko edozein begiraleku bihurtzen baitu eder, Elena Asinsen kuboak Zarauzko malekoian daudenetik, askotan begiratzen diot itsasoari osotasunetik hutsera eta hutsetik osotasunera doazen blokeen ilara luzeko harrien artetik. Ibilian-ibilian ordea, Paul Valéryren poemako miraria berritu nahian: La mer, la mer, toujours recommencée (Itsasoa, itsasoa, beti berritua).

Halatsu atzo ere: olatuek hondarra garbitzen eta berdintzen duten puntutik haien erpin apartsuetara joan zitzaizkidan begiak; handik itsasmugara egin zuten gero, eta bertan pausatu nituen, Elenak orain aste batzuk egin zidan azken deia gogoan: bakardadeaz mintzatu zitzaidan eta bisita bat agindu nion Gabonak baino lehen. Ez da posible izan. Baina atzo ere, atzo bereziki, lehenengo aldia balitz bezala ikusi nuen itsasoa Asinsen kuboen artetik.


Ibarrako etxearen desalojoaren aurrean [Antolakuntza Komunala]

Antolakuntza Komunaletik, aste honetan, Ibarran okupatuta genuen jabetza publikoko etxe baten desalojoa salatu nahi dugu. Bizilagunek mugimendu “arraroak” sumatu zituztenaren kontuarekin segituan zipaioz bete zen ingurua, bi kide etxe barruan aurkitzen zirelarik. Sarbide blokeatu gabe genuenez zipaioak azkar batean sartu ziren etxebizitza barrura. Azkenik, hauen presioaren ondorioz bertatik ateratzea erabaki genuen.

Orain arte errepikatzen goazen bezala egoera latzean aurkitzen gara egungo gizarte kapitalistan. Gehiengoaren (langile klasearen) esplotazioan oinarritzen den gizarte honetan gutxi batzuk (Burgesia) aberastasun sozialaren jabe dira; eta egoera honetan langile klaseko kideok ezintasun garbiak ditugu gure behar zein nahi desberdinak asetu eta garatzeko (etxebizitzarena kasu), etengabeko miseria, prekarietate zein inestabilitate batera kondenatuz.

Zentzu honetan, aberastasun sozialaren jabe den klasearen boterea gainontzekoak zapaltzean oinarritzen bada, bi klaseen interesak “asetzea” helburu duten instituzioek (Instituzio publikoak adibidez) ezinezkoa dure arazo hauek gainditzea, eta are gutxiago krisi garaietan. Egun, klase menderatzaileak boterea duen momentutik instituzio (publiko) hauek beraien interesetara bideratzeko gaitasuna uka ezina baita eta, aldi berean, instituzio (publiko) hauen erroan sakonduz gero ere muga garbiak azaltzen zaizkigu. Instituzioek funtzionatzeko beharrezkoa duten dirua klase menderatzailearen eskuetan dauden ekoizpen(esplotazio) harremanetan du jatorria. Horren adierazle garbia da, krisi garaietan burgesiaren mesedetara dauden erreformak egitera beharturik egotea (instituzio horien funtzionamenduak jarrai dezan); nork ez du noizpait desilusiorik hartu, mundua aldatzera doan indar politiko batek instituzioak hartu ondoreneko gestioarekin? Instituzio horiek ezinbestean jabetza pribatua babestu behar duten momentutik, langilegoaren kateak erreproduzitzea beste aukerarik ez zaie geratzen. Horren adibide, emakumea objektu sexual bihurtzen duten kanpaina mediatikoak (enpresa pribatuek garatzen dituztenak) zentsuratzeko ezintasuna. Azkenik, eta gure gaira bueltaturik, azpimarratu nahiko genuke burgesiak aberastasun soziala (etxebizitzak adb.) bere jabetzan eduki eta etekinak ateratzeko erabiltzen duen heinean, mila bider saiatuta ere egungo instituzio hauek ezinezkoa izango dutela aberastasun sozial guzti horren jabe egin eta gehiengoaren beharrak asetzera bideratzea (denok baitakigu ezinezkoa izango zaiela beharra dugun guztioi etxe bat bermatu ahal izatea).

Laburbilduz, gure zapalkuntza eta miseria sortzen duen klaseak boterea duen momentutik instituzio hauek beren mesedetara jartzeko gaitasuna dute eta gainera boteredun klase honen mesedetara dauden giza-esplotazio harremanetan oinarritzen direnez ezinezkoa izango dute gizarte hau bera iraultzea gure mesedetan.

Guzti honengatik gure hautuan berresten gara, hau da, kapitalismoaren gaindipenean eta honetarako langile klasearen eta bere mesedetara egongo den botere kolektiboaren sorreran berresten gara; zeina, merkatuan oinarrituriko zapalkuntza harremanen bitartez beharrean kolektiboki eta autogestioaren bitartez garatuko den. Gaur egun, Antolakuntza Komunaletik, behar izan basikoak (etxebizitza, janaria, garraioa, elektrizitatea etab.) asetzeko botere/gaitasunean pausoak ematea dugu apustu nagusia. Lanketa honen baitan kokatu behar ditugu San Blaseko etxearen inaugurazioa (lan ugari egin ondoren iada zenbait kide bizitzen ari diren etxea), martxan jarri ditugun baratza tailerrak (kolektiboki baratzak kudeatzen hasteko lehen pausoak), elkartasun eta laguntza sareen eraketa (Behar izan basikoak asetzen joateko aportazio ezberdinen sareak) eta baita desalojatu berri izan den Ibarrako etxea. Agerian dago, autoantolakuntza hau izan dela historikoki eta izango dela aurrerantzean ere, gehien behar duten horien bermerik handiena.

Zapalkuntzak eta miseria edonon zabaltzen duen gizarte eta klasearen aurrean gure askatasuna lortu eta garapen pertsonal zein kolektiboa burutu ahal izateko boterearen sorrerari ekiteko deia egiten jarraitzen dugu beraz. Eta azken aste honetako gertakariak kontuan izanik Ibarran ere prozesu honetan jarraitzeko hautua egina dugu. Beraz, adi Antolakuntza Komunalaren eskutik datorren jardunari eta mobilizazioei.

Bestalde, gogoan izan Antolakuntza Komunalak abenduaren 5ean 19:00etan asanblada ireki bat burutuko duela Tolosako abastosen proiektua bere osotasunean azaltzeko.

ANTOLAKUNTZA KOMUNALA


Iragankortasunerako legea U-1a baino lehen onartuko dute JxSik eta CUPek

Deskonexio lege nagusia da honakoa, erreferendumean baiezkoak irabazten badu, Estatutik banatzeko prozesua zelan egin behar den zehazten duena.

Errepublikaren Sortze eta Iragankortasun Juridikorako Legea, Iragankortasunerako legea moduan ezaguna dena, urriaren 1eko erreferenduma baino lehen onartua nahiko lukete Junts pel Sik eta CUPek. Bi alderdiok aurreikusita duten deskonexio lege nagusia da honakoa, erreferendumean baiezkoak irabazten badu, Espainiako Estatutik banatzeko prozesua zelan egin behar den zehazten duena.

Independentziaren aldeko bi alderdiotako ordezkariek prentsaurrekoa eskaini dute Kataluniako Parlamentuan, legearen nondik norakoak azaltzeko. Iragankortasunerako legea Gobernu katalanaren eta alderdi independentisten deskonexio lege nagusia da, Kataluniako esparru juridiko berezia ezarriko baitu urriaren 1ean egingo duten galdeketan baiezkoa irabazten badu. Katalanek independentzia babesten badute, urriaren 2tik hauteskunde konstituziogile batzuk izan arte egongo litzateke indarrean.

Lluis Corominas Junts pel Si taldeko presidenteak azaldu duenez, "lege horren bidez segurtasun juridikoa eta gardentasuna eman nahi diogu prozesuari. 35 egun falta dira bozkatzeko, eta herritarrek nahikoa denboraz ezagutu ahalko dituzte euren botoaren ondorioak zeintzuk diren".

Legeak 89 artikulu eta hiru xedapen ditu; horietako bat legea bertan behera uzten duena da, hau da, erreferendumean ezezkoak irabaziko balu, ez litzateke indarrean sartuko.

Corominasen esanetan, lege honek izaera "loteslea" ematen dio erreferendumari eta "esparru juridiko argia" zehazten du baietza gailendu osteko epean. "Gardenak izan nahi dugu", azaldu du.

Lluis Corominas, mikrofonoen aurrean, gaurko prentsaurrekoan. Argazkia: EFE

Legearen xehetasunak

Lege-proposamenaren arabera, prozesu subiranistan kondenatuak edo ikertuak izan direnak amnistiatuak izango lirateke; Generalitateko presidentea Estatuko burua izango litzateke, eta herritarrek herritartasun espainiarra izaten jarrai lezakete.

Gainera, legeak dio Armadak Kataluniatik alde egin beharko lukeela, 'Eskubideko Errepublika demokratiko eta soziala' sortuko litzatekeela, eta 'haren subiranotasun nazionala Kataluniako herritarrengan' egongo litzatekeela.

Kataluniar herritartasuna eskuratzeko betebeharrak ere zehaztuta daude; horrek ez luke ekarriko 'herritartasun espainiarrari uko egitea, ez eta beste edozein herritartasuni'. Kataluniako Gobernuak bultzatuko ditu, ahalik eta lasterren, Espainiako Gobernuarekin egin beharreko negoziazioak, xede izanik herritartasunaren gaineko hitzarmen bat lortzea.

Bestalde, aitortuko litzateke eskubidea prestazio sozial publikoak eskuratzeko, eta aitortuko lirateke, halaber, Gizarte Segurantzan izandako kotizazio-epeak; Generalitat izango litzateke zerga-aginte bakarra, eta desagertuko litzateke Katalunian Zerga Administrazioko Estatu Agentziak duen ahalmena; zorrari dagokionez, Estatuarekin egin beharreko balizko negoziazio-aroan eztabaidatuko litzateke.

Hizkuntza-eskubideetan, 'pertsona guztiek izango lukete eskubidea hizkuntzagatik baztertuak ez izateko, eta aukeratzeko katalana, gaztelania ala okzitaniera'.

Espainiako Armadak ez luke izango, aurrerantzean, eskumenik Katalunian, eta, hortaz, alde egin beharko luke; Generalitat aduana-agintea izaten hasiko litzateke. Ez da zehazten, aldiz, Katalunia independentean Armadarik legokeen ala ez; JxSik eta CUPek eztabaida konstituziogilerako utziko dute hori.

Garcia Albiol eta Arrimadas: 'Ez da indarrean sartuko'

Xavier Garcia Albiol Kataluniako PPko presidenteak esan duenez, autonomia bertan behera uztea, Konstituzioaren 155. artikulua erabiliz, baliozko aukera da Katalunian, haren ustez, independentistak egiten ari diren 'estatu-kolpeari' amaiera emateko.

Uste duenez, aurkezpen hau egin dute 'independentistek larunbateko manifestazioan izandako portaera lotsagarria estaltzeko'; izan ere, uste du atentatuaren aurkako manifestazioa independentzia aldarrikatzeko eta Espainiarekiko eta erregearekiko euren gaitzespena erakusteko erabili zutela.

Garcia Albiolek esanetan, legea ez da indarrean sartuko, Gobernuak ez baitu baimenduko 'Katalunian demokrazia eta eskubide-estatua lotsatzea', eta Konstituzionalak, haren ustez, bertan behera utziko duelako.

Ildo horretan bertan, Ciudadanosek Katalunian duen lider Ines Arrimadasek ohartarazi du legea ez dela indarrean sartuko: 'Konstituzionalak bertan behera utziko du'.

Arrimadasen iritziz, 'hasi dira denak hauteskundeez hitz egiten'; aseguratu du gero eta argiagoak direla JxSiko kideen arteko desadostasunak, bai eta koalizio horren eta CUPen artekoak.


CAF zigortu du Donostiako epaitegi batek, greba eskubidea urratzeagatik

Berria.info- Donostiako lan arloko epaitegiak hartu du erabakia. Garbitzaileen greba 2012an izan zen, eta ehun egunez baino gehiagoz egon ziren lanera joan gabe.

Salaketan agertzen denez, enpresak grebalariak ordezten zituen legez kontra, eta hala salatu zuen lan ikuskaritzan. Epaian adierazten denez, langileak ordeztea, ELAren askatasun sindikalaren eskubidea urratzea ez ezik, langileen greba eskubidea urratzea ere bada. Gainera, zuzendaritzaren jokabide horren helburua grebalariei “kalte egitea” dela dio.

Iazko uztailean soldatak igotzeko eta lan erreformaren aurka “blindatzeko” akordioa lortu zuten enpresa batzordeak eta zuzendaritzak, hiru hileko grebaren ostean.


Ion Burgoa Etxaburuk irabazi du Andra Mari jaien kartel lehiaketa

Ion Burgoa Etxaburu da aurtengo Ondarroako Andra Mari jaien kartel lehiaketaren irabazlea. Hain zuzen ere, bigarren urtez jarraian nagusitu da jaien kartel lehiaketan. 500 euroko saria jaso du irabazleak.Andra Mari jaiak iragartzeko sormen lan koloretsua aurkeztu du ondarrutar gazteak. Jaien bizitasuna islatu du erabilitako kolore biziekin.Guztira dozena bat lagunek parte hartu dute aurtengo jaien kartel lehiaketan. Horiek uztailaren 10era arteko epea eduki dute lanak aurkezteko.Bestalde, Kuadrillen Eguneko bazkarirako txartel guztiak salduta daudela jakinarazi dute. 200 lagunetik gora elkartuko dira abuztuaren 16an bazkaritan. Izan ere, sasoi bateko bazkaria berreskuratuko dute aurten, eta zoologiko gaiagaz zerikusia duten mozorroekin joango dira herritarrak.Kalejiran ZaldupetikBazkaldu aurretik, Zaldupetik kalejira egingo dute kuadrillek Elepunto DJak lagunduta,eta 15:00etan hasiko dira bazkaltzen. Bazkalostea Alexander Idoeta eta Eneko Arratek girotuko dute bertsoekin.17:00etatik aurrera, kuadrillen arteko jokoak egingo dituzte, Txirrimorraskiren eskutik. Ostean, 18:30ak inguruan hasita, erromerian dantzan ibiliko dira.


'Handia' filmak Goya sarietarako 13 izendapen lortu ditu

Pablo Berger zuzendari bilbotarraren 'Abracadabra' filma 8 ataletan izendatu dute eta Juanba Berasategiren 'Nur eta herenseguaren tenplua' animaziozko lanak film onenaren hautagaitza eskuratu du.

Aitor Arregik eta Jon Garañok Altzoko Handiaren bizitza oinarri hartuta egin duten Handia filmak 13 izendapen eskuratu ditu 2018ko Goya sarietarako, Espainiako Zinema Akademiak gaur goizean iragarri duenez. Handia ez da Goya sarietan lehiatuko den euskal lan bakarra izango. Pablo Berger zuzendari bilbotarraren Abracadabra filma 8 ataletan izendatu dute eta Juanba Berasategiren Nur eta herensegearen tenplua animaziozko lana, berriz, film onenaren saria jasotzeko hautagai izendatu dute. Fikzio lanak alde batera utzita, Felix Viscarret zuzendari iruindarraren Saura(s) lana dokumental onenaren kategorian aukeratu dute. Azkenik, Alberto Iglesias konpositore donostiarrak jatorrizko musika onenaren Goya sarietarako izendapena lortu du La cordillera filmerako egindako lanagatik.

Barbara Lennie eta David Verdaguer aktoreek jakinarazi dituzte 2018ko Goya sarietarako hautagaien izenak. Otsailaren 3an banatuko dituzte Goya sariak Madrilgo Marriott Auditorium hotelean.

Handia, besteak beste, film onenaren, zuzendari onenaren eta jatorrizko gidoi onenaren sariak irabazteko hautagaietako bat da. Gainera, Altzoko erraldoia hezurmamitu duen Eneko Sagardoy aktorea gizonezko aktore onenaren sarirako izendatu dute. Filmak EiTBren parte-hartzea du.

Guztira 13 hautagaitza eskuratu ditu Handia filmak atal hauetako Goya saria jasotzeko:

-Film onena

-Zuzendari onena

-Jatorrizko gidoi onena

-Gizonezko aktore berri onena (Eneko Sagardoy)

-Argazki zuzendaritza onena

-Produkzio zuzendaritza onena

-Musika onena

-Editatze onena

-Soinu onena

-Zuzendaritza artistiko onena

-Jantzi diseinu onena

-Makillaje eta ile-apainketa onenak

-Efektu berezi onenak

Kritikaren eta publikoaren onespena jaso duen Handia filmak Epaimahaiaren Sari Berezia irabazi zuen 2017ko Donostiako Zinemaldian.

Abracadabra filmak zortzi izendapen lortu ditu

Pablo Berger zinemagile bilbotarrak zuzendariko Abracadabra filmak 2018ko Goya sarietarako 8 izendapen lortu ditu; tartean, jatorrizko gidoi onenarena, emakumezko aktore onenarena (Maribel Verdu) eta gizonezko aktore onenarena (Antonio De la Torre).

Pablo Berger, ETBri eskainitako elkarrizketa batean.

Guztira, zortzi sailetan izendatu dute:

-Jatorrizko gidoi onena

-Emakumezko aktore protagonista onena (Maribel Verdu)

-Gizonezko aktore protagonista onena (Antonio De la Torre)

-Antzeztaldeko gizonezko aktore onena (Jose Mota)

-Editatze onena

-Zuzendaritza artistiko onena

-Jantzi diseinu onena

-Makillaje eta ile-apainketa onenak

Nur eta herensugearen tenplua, animaziozko film onenaren sarirako izendatua

Juanba Berasategi zenaren azken filma, Nur eta herensugearen tenplua, animaziozko film onena jasotzeko hautagai izendatu dute. Handia lanaren kasuan bezala, EiTBren parte-hartzea duen filma da. Toti Martinez de Lezea idazlearen ipuin batean oinarrituta dago, Eneko Olasagastiren gidoia du, eta Joserra Senperenaren musika.

Saura(s) dokumentala, Dokumental onenaren Goya saria irabazteko hautagaia

Felix Viscarret zinegile iruindarraren Saura(s) lana Dokumental onenaren Goya saria irabazteko lehian izango da Cantabrico, los dominios del oso pardo, Dancing Beethoven eta Muchos hijos, un mono y un castillorekin batera.

Alberto Iglesias donostiarra, jatorrizko musika onenaren Goya sariaren lehian

Alberto Iglesias konpositore donostiarra jatorrizko musika onenaren Goya saria irabazteko hautagaietako bat da, Santiago Mitre zinegilearen La cordillera filmerako egindako musikarengatik.


Aitaren bizipenak eta bertze istorioak komikian bildu ditu Begoña Durruty margolari arizkundarrak

Aljeriako gerlan zauritu zuten eta gerritik beheiti mugitu ezinik gelditu bazen ere, ezintasun hori gainditzea lortu zuen Gregorio Durrutyk

Gregorio Durruty aitaren Aljeriako gerla garaiko pasadizoak eta bizipenak eta bertze zenbait istorio bildu ditu Begoña Durruty margolari arizkundarrak nobela grafiko batean.

Muga ingurukoa izaki, frantziar herritartasuna zuen Gregoriok eta Frantziako armadan zerbitzatu behar izan zuen, paraxutista moduan. Aljeriako independentzia gerlan jauzi batean istripua izan zuen, eta zaurien ondorioz, gerritik beheiti mugitu ezinik gelditu zen. Halere, gogotsu eta borondatez ezintasun hori gainditzen saiatu zen, eta makuluen laguntzaz oinez ibiltzera bueltatu zen.

Gerlako bizipen ulergaitz horiek marraztu eta Cherch’pas á comprendre! ¡No se puede entender la guerra! Komikia karrikaratu du Begoña Durrutyk.


Zumaiako VI. mushing lasterketa: txakurkrosaren irteerako bideoa

Aurtengo txakurkrosa modu sailkatuan atera da: hamarnako taldeetan, minutu erdiko aldearekin bata bestearekiko. Ez da izan aurreko urteetako iskanbilarik, zaunka gutxiago izan da aurtengoan, baina txakurrak, behintzat, ez dira hain urduri jarri.


Bera Berak eta Arraun Lagunakek bat egin dute

Arraun Lagunakeko arraunlariak eta Bera Berako jokalariak, elkarrekin. (Argazkia: Bera Bera)

Elkartu egin dira Super Amara Bera Berako jokalariak eta Donostia Arraun Lagunakeko arraunlariak, indarrak batzeko. Jokalari guztiak elkartu diren lehen entrenamendu saioa egin berri dute eskubaloi taldekoek, eta arraunlariei bultzada ematea erabaki zuten, lehen aldiz Kontxako Banderan parte hartuko dutela eta.

Bigarren urtea du uretan Lugañene traineruak, eta bukatu berri den Emakumezkoen Gipuzkoako Ligan laugarren postua lortu du. Orain, Kontxa izango du denboraldia bukatzeko erronka handiena. Bera Berak irailaren 3an ekingo dio lehia ofizialari, eta Txapeldunen Liga du erronkatzat.


'Festa Kubatarra' egingo dute gaur San Marko jaietan

Gaur Festa Kubatarra egingo dute San Marko jaien barruan; elkarrekin afaldu ondoren, musikak eta dantzek alaituko dute gau giroa. Zapatuan, 17:00etan, umeentzako jolasak eta dantzak egongo dira. Iluntzean Luhartz taldeak erromeria eskainiko du. Domekan, mezaren ondoren, Iurretako banderaren 100. urteurreneko ekitaldia egingo dute, eta 18:00etan idi-probak hasiko dira.


"Ditugun konbikzioak zalantzan jartzeko balio dezakete nobelek, ez tesiak egiteko"

1990eko hamarkadan kale-borrokatik gertu ibili ondoren, giroz eta bizimoduz aldatu du Deklaratzekorik ez nobelako protagonistak eta Madrilgo Reina Sofía museoaren atarian aurkitzen dugu istorioaren hasieran. Beñat Sarasolaren lehen eleberriak euskal gatazka du eszenatoki, harreman pertsonalak ardatz, eta estilo bereziz kontatuta dago. Martxoaren 29an Donostiako Egia auzoan dagoen Azpi kultur elkartean egin diogu elkarrizketa hau, liburuaren jendaurreko aurkezpen estraofizialean.

Aurretik argitaratu dituzun lanen arrastoen bila ibili naiz zure lehenbiziko nobela honetan: Kaxa huts bat-en freskotasuna, Alea-ren apustu formala, prentsan idatzi dituzun artikuluen izaera polemikoa... Denetatik zerbait badagoela uste dut Deklaratzekorik ez-en, ez dakit ados zauden.

Freskotasunarena entzuteak pozten nau, ze horrek esan nahi du hain zaharra ez naizela. Formarena niretzat inportantea da, kontatzen dena baino askoz interesgarriagoa iruditzen zaidalako kontaera; eta alde horretatik ahalegin bat egon da, nahiz eta istorio bat ere badagoen eta suspentse-ukituak ere badituen momenturen batean. Gustatuko litzaidake harago joatea ere, alde formaletik oraindik gehiago egitea. Nik uste zer edo zer antzematen dela, badagoela ahalegin bat, baina lehenengo nobela denez gauza batzuetan kontserbadoreago jokatzen duzu agian. Gainera iruditzen zait inportantea dela kontamoldea egokitzea kontatzen duzun horretara, pertsonaia bat bere etxeko sofan dagoenean edo ertzainen karga baten ondoren korrika ari denean, ezin duzu kontamolde bera erabili, egoera oso diferentea delako. Egin dut ahalegina alde horretatik. Alegia, ez da formaren esperimentazio hutsa hala tokatzen delako, kontatzen ari zarenarekin lotuta baizik.

Polemikarena ez zait hainbeste gustatzen [barre egin du]. Igual kontrakoa irudi dezake, baina nik ez du halakorik bilatzen.

Liburuaren aurkezpenean azpimarratu zenuen hau fikziozko lana dela. “Fikzioaren irakurketa gero eta problematikoagoa den fase historiko batean gaude”, esan zenuen. Zer esan nahi duzu horrekin?

Aspalditik esaten da fikzioa krisian dagoela, hori esatea ez da izugarrizko nobedadea. Iruditzen zait fikzioa irakurtzeko modu bat dela, ez hainbeste testuek duten ezaugarri zehatz bat, baizik eta guk testu bat nola irakurtzen dugun. Eta irakurtzeko modu fikzional horrek azken hamarkadetan zailtasun handiak bizi ditu. Aztertu beharko litzateke zergatik, eta segur aski faktore asko egon daitezke; agian izan daiteke berehalakotasunagatik, testuak azkar ulertu behar ditugulako eta joera dugulako berehalako irakurketa batzuk egiteko. Gero, euskal literaturan bertan, saiakerak sekulako goraldia izan du; eta saiakera baten aurrean irakurleak duen jarrera eta fikzioaren aurrean duena oso desberdina da. Saiakeragile batek esaten duenean “halako iruditzen zait” gauza bat da; eta nobela bateko pertsonaia batek edo narratzaileak esaten duenean, beste bat. Beste mundu batez ari gara. Eta inpresioa daukat azken boladan halako irakurketa moral edo politiko erraz samarrak egiten direla fikzioaren inguruan. Noski, fikzioek eragin politikoak dituzte eta inplikazio moralak, baina uste dut badagoela joera irakurketa batzuk sinplifikatzeko. Horren aurrean azpimarratzen dut hau fikzioa dela, nahiz eta gero, segur aski, nobela irakurtzen duenari gauza batzuk gertukoak egingo zaizkion: Donostian girotuta dago; pertsonaiak ez du nire adina, bi edo hiru urte zaharragoa da, baina bueno, gauza batzuk identifikagarriak dira; eta hala ere, ez du esan nahi fikzioa ez denik.

Azken urteetan protagonismoa hartu duen fenomeno batek izan dezake zerikusirik? Autofikzioa bezalako generoek duela urte batzuk ez bezalako pisua dute orain.

Egia da oso modan jarri direla fikziotik aldentzera edo errealitate moduko batera hurbiltzen diren idazleak. Eta aitortzen dut autofikzioa egin duten idazle asko maite ditudala, W.G. Sebald edo Enrique Vila-Matas adibidez garai batean asko irakurri nituen. Baina azken urteetan modako etiketa bihurtu da eta badago halako joera bat, nire ustez, errazkeriaz edozeri nobela deitzeko. Pentsatzea hogeita gutxirekin edo hogeita hamar urterekin bizi izan duzuna berez interesgarria dela norbaiti kontatzeko, inolako artifiziorik gabe. Eta hori da zure buruari estima handiegia edukitzea. Batzuetan irakurtzen ditut nobelak lanketa handirik gabe kontatuak; eta niretzat nobela eraikuntza bat da, eskatzen dizu beste zerbait, ez da urtetan idatzitako egunerokoa publikatzea bezain erraza.

“Inpresioa daukat azken boladan halako irakurketa moral edo politiko erraz samarrak egiten direla fikzioaren inguruan”

Lekuak eta egoerak identifikagarriak izan daitezkeela zenioen lehen. Eider Rodriguezek esandako zerbaitekin akordatu naiz: “Iruditzen zait egon dela euskal literaturan ihes egiteko joera bat: gureak bezalako izen-abizenak dituzten pertsonengandik, gu bezalako jendea bizi den herrietatik”. Ados zaude?

Ze urtetakoa da Eiderren esaldi hori?

Duela pare bat urtekoa, Bihotz handiegia aurkeztu eta gutxira Lander Arretxeak ARGIAn egin zion elkarrizketan esan zuen.

Inpresioa daukat, batzuek esaten dutenaren kontra, euskal literaturan gatazkaz edo errealitate politikoaz betidanik idatzi izan dela –1975etik gutxienez–. Egia da, hala ere, egon zela garai bat 1990eko hamarkadan eta 2000koaren hasieran beste mota bateko joerak nagusitu zirena, baina azken boladan egon dira liburu dezente gure inguruan kokatuta, gertukoak-edo izan daitezkeenak. Nire kasuan ere ahalegin hori badago. Adibidez, izenak aipatu dituzunez, protagonistak baditu hiru lagun, koadrila moduko bat. Hiru lagun horien izenak hautatzerakoan nire generazioan oso ohikoak direnak aukeratu nituen, Asier, Oier eta Unai. Eta gertatzen zitzaidan nahastu egiten nituela etengabe, zeren niretzat hirurak igualak ziren. Bati abizenez deitu diot azkenean, konturatzen nintzelako errebisioetan nahastu egiten nintzela [barre egin du].

Protagonistak bi bikote ditu. Haien izenekin ere berdin jokatu duzu?

Lucía da bat eta bestea Miren, eta nik uste izenarekin bakarrik ideia bat egin dezakezula haien jatorriaz. Gero, jakina, salbuespenak daude, baina idazleak horrekin jokatzen du, irakurlearen espektatibekin; eta horiek hausteko aprobetxatu dezakezu gainera. Baina izenak aukeratzea ez da kontu banala.

Dena den, hau ez da nobela errealista konbentzional bat ere. Narratzailearen ahotsak arreta deitzen du, posizio nahiko berezi batean dagoelako: protagonistaren alboan nolabait, baina batzuetan haren barne-kontzientzia ere bihurtzen da. Ahots hori sortzea buruhauste handia izan da?

Niretzat hori izan da inportanteena. Istorioa bera baino, ahots hori zen garrantzitsuena eta hori, gutxi gorabehera, banuen buruan; istorioa ere bai, bi planotan –1990eko hamarkada batetik eta 2009. urtea bestetik–, eta hasi nintzenean pisu handiagoa zuen 90eko hamarkadak, baina hortik saiatu nintzenean ez nuen asmatzen eta azkenean aldatu egin nuen istorioa eta eraman nuen gehiago 2009. urtera. Baina hori ez zen hain inportantea, ahotsa baizik. Azkenean narratzaile bat erabili dut hirugarren pertsonan kontatzen duena, baina protagonistaren ahotsarekin nahasten dena; eta jolas hori dago nobelan zehar, nolabait nahastea narratzailearen kanpoko ahotsa eta pertsonaia nagusiarena. Horregatik, batzuetan, anbiguoa suerta daiteke: “Zein ari da hau esaten?”. Hori bilatzen dut, irakurleak pertsonaiarekin duen hurbiltasuna edo hartzen duen distantzia zalantzan jartzea etengabe. Zeren pertsonaia ere, ez nuen nahi atsegina izan zedin; baina ezta gorrotagarria ere. Anbiguotasun hori narratzailearen bidez lor nezakeela uste nuen.

Argazkia: Juan Carlos Ruiz / Foku

Euskal gatazkak zeharkatzen du liburua, baina ez nuke esango “euskal gatazkari buruzko” nobela denik.

Prentsaren aurrean egindako aurkezpenean aipatu nuen Espainiako idazle bat, Isaac Rosa. Badu liburu bat, Otra maldita novela sobre la Guerra Civil (Beste nobela madarikatu bat Gerra Zibilari buruz) eta pentsatu nuen nireaz baten batek esango zuela: “Beste nobela madarikatu bat euskal gatazkari buruz”. Gainera, gaztelaniazko bat famatua egin da eta badirudi hemen besterik ez dela idazten gai horretaz. Deklaratzekorik ez-en gatazka hor dago, nobelaren eszenatokia da, 90eko hamarkadan kokatuta dagoenez ingurune sozial batean hori tokatu zitzaigulako askori; eta horren aurrean pertsonaiek hartzen dituzte posizio ezberdinak. Eszenatoki latz horrek aukerak eman dizkit pertsonaien arteko gatazkak islatzeko. Baina gehiago interesatzen zaizkit pertsonaien arteko kontu horiek, protagonistak dituen dilema moralak, zalantzak, dituen segurtasunak, bere buruari kontatzen dizkion ipuinak... Horiek agerrarazteko material interesgarria da hemen bizi izan dugun historia, kontraesan, zalantza eta absurdo asko sortzen baitira. Baina hemen ez dago tesi bat gatazkaren inguruan, zorionez, esango nuke.

Zeharka Fernando Arambururen Patria aipatu duzunez, ni behintzat nahiko harrituta nago zenbait irakurlek nola bilatu duten hemen gertatu zenari buruzko egia fikziozko lan horretan. Garbi dago ez dela hori irakurleari proposatzen diozuna.

Ez, ez. Ez daukat inolako bokaziorik euskal gatazka konpontzeko, konpondu badaiteke, ezta horri buruzko tesi bat egiteko ere [barre egin du]. Gainera uste dut nobela batek ezin duela hori egin. Agian saiakera batek... Saiakeretan asko sinesten dutenek pentsatuko dute baietz. Baina nik uste dut nobelek gehiago balio dezaketela guk ditugun konbikzio asko zalantzan jartzeko; edo uste asko beste begirada batekin begiratzeko; edo ditugun kontakizunei ñabardurak egiteko... Eta hori bera ez da gutxi. Baina nobela bati ezin zaio beste zera hori eskatu. Adibidez, kontakizun batzuetan ikusten da, herri honetan biolentzia asko bizi izan ditugunez, konpentsazioak egiteko joera: alde bateko biolentzia jarri eta konpentsatzeko bestekoa ere sartzea. Baina nobela batean askoz egia literario potenteagoa lor dezakezu bakarrik biolentzia bat erakutsiz edo bakarrik bestea. Bi biolentziak lantzeak ez zaitu egiara gerturatzen. Literaturak beste bide batzuk egiten ditu eta ni ere horretan saiatu naiz, ez ezer esplikatzen. Pertsonaien jokamoldeak daude, beraien kontraesan guztiekin; eta irakurleak ikusiko du zer balorazio egiten duen.

Gatazkaren plano intimoa agertzen da, diskurtso handiak baino gehiago.

Tira, pertsonaiak nahiko diskurtso botatzen du momentu batzuetan ere. Baina bai, saiatu naiz pertsonaia nagusiak hori egiten duenean ere horren arrakala batzuk iradokitzen. Gehiago da gatazka horrek nola inpaktatzen duen pertsonaia, bai iraganean, bai orainean; eta iraganeko gauza batzuk jakin ahala oraineko kontakizuna ere aldatzen joaten da.

“Ez badugu arriskurik hartzen idazten dugunean, hobe dugu etxean geratzea”

Lagun batek beti aipatzen du gure hautu politikoak ze punturaino dauden eraginda politikoak ez diren kontuengatik eta uste dut nobela honetan hori ere nabaritzen dela: ze punturaino pertsonaiek jokatzen duten, ez konbikzio edo arrazoiketa politikoen ondorioz, baizik eta gertutasun, afektu edo desafektuengatik, momentu batean leku batean kokatze horren ondorioz. Eta posizio horiek momentu batzuetan zalantzan jartzen dira edo hankaz gora doaz. Horretaz guztiaz hitz egin nahi nuen, nola egoera gatazkatsu batean pertsonaiak hor dabiltzan, deriban, ahal dutena egiten.

Gai nahiko sakonak aipatzen ari gara, baina nobela dibertigarria ere bada zenbait unetan, irribarre gaizto batekin irakurtzekoa. Kontrapuntua bilatzeko egin duzu?

Ez, hori berez ateratzen zait, neurtu egin behar izan dut, ez nuelako satira bat egin nahi. Kasu honetan ondo etortzen zait gertatzen dena gatazkatsua eta tragikoa izatea, kontrapuntu hori bilatzeko. Baina nire burua frenatu behar dut, zeren bestela narratzaileak esan beharko ez lituzkeen gauzak esaten ditu oharkabean; eta gainera kontu zaila da umorearena, zeren gauza bati nondik begiratzen zaion, umorezkoa izan daiteke edo groteskoa. Eta garaiarekin ere aldatu egiten da: aurreko batean Bernardo Atxagaren Obabakoak-eko testu batekin ari ginen klasean eta badago parte bat nahiko umore beltzekoa. Batzuek esaten zuten gaur egun hori ez zela argitaratuko, agertzen delako emakumeen aurkako biolentzia, umore beltzetik. Eta pentsa, Obabakoak da, denok irakurri dugu. Umoreak baditu bere arriskuak. Baina ez badugu arriskurik hartzen idazten dugunean edo sortzen dugunean, hobe dugu etxean geratzea.


Ate bat txinatarren bidean

Bruselak trabak jarri nahi ditu laguntza publikoak dituzten atzerriko enpresek EBkoak eros ez ditzaten


Gizarte Segurantzak amiantoak eragindako heriotza bat pagatu behar du

2014an hil zen langile baten heriotzagatik, alargun-pentsioa, heriotzagatiko laguntza eta kalte-ordaina ordaintzera zigortu du Gizarte Segurantzaren Institutu Nazionala Donostiako epaitegi batek.

Donostiako epaitegi batek erabakita, Gizarte Segurantzak ordaindu beharko ditu 2014an amiantoaren ondorioz hil zen langile bati zegozkion prestazioak.

CCOO-Euskadi sindikatuak ohar baten bidez jakinarazi duenez, beharginak "hainbat enpresatan" egin zuen lan, eta "horietako batzuetan amiantoarekin egin zuen lan". Langilea mesoteliomak jota hil zen 2014ko uztailaren 4an, amiantoak eragindako gaixotasun baten ondorioz.

Sindikatuaren hitzetan, "Gizarte Segurantzak FREMAP mutua egin zuen prestazioen erantzule". Donostiako Gizarte arloko 5 zenbakiko epaitegiak berriki ebatzi duenez, ordea, amiantoaren ondorioz gaixotu zen garaian Gizarte Segurantzari zegokion prestazioa ematea, ez mutuari.

Epaiaren arabera, "mutuak 2008ko urtarrilaren 1etik aurrerakoa ordaindu beharko luke", data horretatik aurrera bere gain hartu baitzuten mutuek lanerako ezintasun iraunkorrari zegozkion prestazioak ordaintzeko ardura.

Horrenbestez, Gizarte Segurantzak ordaindu beharko ditu lanerako ezintasun iraunkorrari dagozkionak, baita familiari dagozkion alargun-pentsioa, heriotzagatiko laguntza eta kalte-ordaina ere.


Eten egin da ETBren seinalea Nafarroan

ETBk eten egin du emisioa Nafarroan 10:00etan.


Euskotreneko luzapen lanek hirian izango dituzten eraginak azaldu dituzte

Jon Albizu eta Nora Galparsoro, agerraldian (Argazkia: K. M.)

Udal gobernuak uztailetik proiektua eskatzen daramala esan du, eta azaroaren 7an heldu dela; jada onartuta.

Udal gobernuak topoaren eraikitze lanek hiriaren erdigunean izango dituzten eraginez ohartarazi du goizeko agerraldian. Gainera, adierazi du, eragin eta erabaki horiek ez direla udalarekin adostu. Hiri Azpiegitura eta Zerbitzuetako zinegotzi Nora Galparsorok Eusko Trenbide Sareak (ETS) hiriari dagozkion erabakiak, udalarekin kontsultatu gabe hartu izana kritikatu du.

Galparsorok gogora ekarri du uztailean ETS zati batzuk publikoki aurkeztu zituela Jaurlaritzak, udalera proiektuak eta eraginak iritsi ez zirenean. Honen adibide udalak ETSri Lugaritz-Antigua zatiaren proiektua bidaltzea hainbat aldiz eskatu izana. Dokumentua azaroaren 7an heldu zen azkenean.

Bestalde, Galparsorok kritikatu du garraio sailburuorde Ernesto Gascok duela egun gutxi esan zuela, udal gobernuak Easo-Antiguo zatiko lanek izango dituzten eraginak onartu zituela; “hori guztiz faltsua da”, esan du.

Hilabete luzez itxita edo hartuta

Hainbat eragin eta aldaketa aipatu dituzte bai Galparsorok eta bai Mugikortasun zinegotzi Jon Albizuk ere. Besteak beste, 36 hilabetez hartuta izango dira 150 metro galtzada eta Morlans pasealekutik aurrera diren lorategiak. Erdialdean zein Antiguan, hainbat kale moztuta edo hartuta egongo dira 8 eta 12 hilabete bitartean; San Martin, Easo, San Martzial, Loiola eta San Bartolome kaleak, besteak beste.

Larritzat jo dute Matia kalearen kasua. Izan ere, 8 hilabetez itxita egongo da, baina batik bat, ETSk erabakitako metro sarreraren kokalekua dela eta, kalea oinezkoentzat bilakatuko da, “udal gobernuak inongo erabakirik hartzeko aukerarik izan gabe”. Izan ere, Galparsorok adierazi du ETSk ez duela metro sarreren inguruetako urbanizazioei buruzko hitzarmena aztertzeko nahikoa denborarik eman; “azaroaren 19an iritsi eta 30erako erantzuna eskatzen zitzaigulako”, azaldu du.

Hiri osoan eragina

Albizuk bere aldetik, garraioari dagokionez, lan hauek hiri osoan izango duten eraginaz aritu da. Izan ere “domino efektua” izango duela aurreikusten da; “lan hauek ez diete Antigua edo Erdialdeari bakarrik eragingo, arazoak hiri guztira zabalduko dira”, esan du. Izan ere, hainbat kalek (Kontxako pasealekua, Zarautz hiribideak…) hiru urteetan karril bat gutxiago izango dute.

Bestetik, Dbusek eta aparkalekuek izango dituzten galera nabariak jarri ditu mahai gainean; “nork ordainduko du Kontxako aparkalekura sarbideak kentzeak eragingo duen galera ekonomikoa, edota Dbusen aldaketen ondorioz emango direnak?”, galdetu du.

Udal gobernuak ez duela nahikoa informaziorik jaso salatu dute. Galparsorok ez du hau ulertzen, izan ere, “horrelako handitasuneko lanek” lankidetza eskatzen baitute, besteak beste udal teknikariak, obrek eragingo dituzten ondorioak sahiesten saiatzeko; “eta hemen ziurtatzen dut ari direla”, gaineratu du, baina ez behar bezalako informazio eta denborekin.

Eraikitze lanak noiz hasiko diren informaziorik ere ez dutela jaso esan dute.


Odom: "Batzutan gutxiago gehiago da"

Lamar Odomek nabarmendu Baskoniarekin fitxatzeko arrazoiak izan direla saskibaloi tradizioa eta Sergio Scariolo entrenatzaile izatea; jendetza bildu du prentsaurrekoak.

"Batzuetan gutxiago gehiago da; Gasteiz hiri perfektua da berriro saskibaloian jokatzen hasteko berriro, nire buruari galdetzeko zein den Lamar Odom”. Laboral Kutxako azken fitxaketak bere egoeraren berri eman du aurkezpenean, eta taldeari “lidergoa” emateko moduan dagoela zehaztu du.

Sasioari dagokionez jakinarazi du ondo sentitzen dela, eta hobeto egoteko lan egiten ari dela. Scariolok jakinarazi du ez duela datorren asteburuan jokatuko. Ordea, bere onena erakutsi ahal izateko “pazientzia” eskatu du. “Sergiok prest nagoela esaten duenean prest egongo naiz”.

Baskoniarekin fitxatzeko arrazoiak bi direla nabarmendu du. Alde batetik Gasteizko saskibaloi tradizioa nabarmendu du, eta aurretik tradizio handiko hirietan egon dela gogorarazi du. Bestetik, Sergio Scariolo entrenatzaile izatearen garrantzia nabarmendu du. Ordezkariak Laboral Kutxaren interesaren berri eman zionean Pau Gasolekin hitz egin zuela jakinarazi du, eta Scarioloren ezaugarrien berri eman zionean erabaki zuela.

Azkenik gezurtatu ditu Amerikako Estatu Batuetan egotzi dizkioten arazo guztiak. Kantxatik kanpo “gauzak gertarazteko gaitasuna” zuela aitortu du, eta, horren ondorioz, hainbat pertsonek pentsatu zutela “jokoa galdu” zuela.

Aurkezpenak agerian utzi du fitxaketak piztutako ikusmina. “Inoiz ez da horrelakorik gertatu”, laburbildu du prentsa arduradunak. Zenbakidun bi elastikok apaindu dute prensa aretoa. Lepo bete egon den prentsa aretoa. Aurkezpena baino ordu erdi lehenagotik ere hainbat kazetari zeuden zain.


Euskarazko hedabideen balio sozialari buruzko ikerketa pilotua aurkeztuko dute astelehenean unibertsitatean

Gertuko komunikabideen jardunaldia egingo dute astelehenean HUHEZIren Aretxabaletako fakultatean eta bertan aurkeztuko da Jaurlaritzak eskatutako euskarazko hedabideen balio sozialari buruzko ikerketa pilotuaren lehen emaitza, Goiena eta Berria taldeetan egindakoa.

Mondragon Unibertsitatearen Hezikom ikerketa taldeak antolatu du jardunaldia eta ikerketa aurkezteaz gain zenbait eragilek euskarazko hedabideen balioaren pertzepzio sozialak azalduko dituzte eta Martí Petit ikerlari kataluniarrak gaiaren inguruko ikuspegi orokorra eskainiko du.

Ikerketa pilotuari dagokionez, Eneko Bidegain, Hezikomeko kideak aurkeztuko du eta ostean MUko irakasle Ainhoa Larrañagak moderatutako mahai-inguruan Alberto Barandiaranek (Hekimen), Martxelo Otamendik (Berria) eta Iban Arantzabalek (Goiena), herri ekimeneko euskarazko hedabideen balio sozialari buruz jardungo dute. Jardunaldietan EHUko eta Deustuko ikerlariek ere hartuko dute parte.

Egitaraua

09:00-09:15 Agurra eta jardunaldien aurkezpena. Jon Altuna, MONDRAGON UNIBERTSITATEko Errektoreorde Akademikoa.

09:15-10:00 "Apuntes acerca del debate en torno al valor social de los medios de comunicación". Martí Petit. Consell de l'Audiovisual de Catalunya.

10:00-10:45 "Propuesta metodológica para la cuantificación del valor social de las organizaciones". José Luis Retolaza (Deustuko Unibertsitatea; Deusto Business School) eta Leire San-José (EHU; ECRI Ethics in Finance).

10:45-11:15 Kafea.

11:15-11:45 "Euskarazko komunikabideen balio soziala neurtzen: Goiena eta Berria-n eginiko ikerketa-pilotua". Eneko Bidegain (MONDRAGON UNIBERTSITATEA, Hezikom ikerketa taldea).

11:45-13:00 "Balio soziala: euskarazko herri ekimeneko komunikabideen pertzepzioa". Alberto Barandiaran (Hekimen), Martxelo Otamendi (Berria-EKT), Iban Arantzabal (Goiena). Moderatzailea: Ainhoa Larrañaga (MONDRAGON UNIBERTSITATEA).

13:00-13:15 "Balio soziala: EITBren pertzepzioa". Andoni Aranburu EITBko Estrategia eta Komunikazio zuzendaria.

13:15-13:45 Itxiera eztabaida.


Aste Santuak aurrera darrai

Lasarteoriatar fededunek elizkizunak ospatu zituzten Aste Santuan. Ostegun Santuko Meza Nagusiekin Jesusek apostoluekin eginiko azken afaria ekarri zuten gogora; Ostiral Santu egunean berriz, Jesusen Gurutzebidea gogoratu zuten eta azkenik, larunbat gauean eta Pazko igandean Jesusen berpizkundearengatik otoitz egingo dute denek.

Izan ere, Lasarte-Oriako herritarrek fedez bizi dituzte Aste Santuko ospakizunak. Eta horren adibide, San Pedroko parrokian, Arantzazuko Amaren parrokian eta Brigitarren komentuan antolatu dituzten elizkizun eta Gurutze bideetan bildu den herritar andana. Irudian ikusten duzuen bezala, Jesus gurutziltzatu aurreko etapak gogorarazi zituzten herriko fededunek Ostiral Santu egunean. Goizean goizetik hasita, Xabier Andonegi apaizaren gidaritzapean egin zuten San Pedro eliza eta Sausta baserri aurreko aldare txikiaren arteko bidea eguraldi zoragarriarekin. Guztira 150 kristau inguru bildu ziren eta ohitura den moduan, etapa edo egonaldi bakoitzean Pasioaren pasarteren bat irakurri, otoitz egin eta kantatu egiten zuten hurrengo egonaldira iritsi bitartean. Behin Sausta aurreko aldarera iritsita, azken irakurketa egin eta “Gure aita” batekin amaitu zuten Via Crucis-a. Arantzazuko Amaren Parrokiatik Azkortera ere egin zuten Gurutzebidea.


Txurrumuskiko elkarbizitza astebururako izena ematea datorren astean izango da

Otsailaren 27an izango da izen-ematea Kultur Etxean

Txurrumuski Kultur-Aisialdi elkarteak, elkarbizitza asteburu bat antolatzen du urtero LH3tik LH6ra bitarteko haurrentzat. Edizio bakoitzean gai eta egoera ezberdinak lantzen dituzte hiru egunez begiraleekin batera. Aurtengoan, Txurru-kanpamentua izenpean, Orioko Txurruka aterpetxean izango dira martxoaren 22tik 24ra.

Bertara joan ahal izateko izen ematea otsailaren 27an, asteazkenean, izango da kultur etxean, arratsaldeko 17:30etik 19:00etara. Derrigorrezkoa da ordain-agiria, osasun txartela eta izen emateko orria behar bezala beteta aurkeztea.

Plaza mugatuak izango direnez, izena-emate ordenaren arabera egingo dute zerrenda. Kasuak kasu, plaza guztiak beteko ez balira, martxoaren 7an egingo lukete bigarren izen emate eguna.


Mattin Osinalde legazpiarrak irabazi du Gipuzkoako Artzain Eguneko kartel lehiaketa

Legazpin iraileko lehen igandean ospatzen duten Gipuzkoako Artzain Egunak 25 urte beteko ditu aurten eta hori ospatzeko kartel lehiaketa antolatu dute. Mattin Osinalde diseinatzaile legazpiarrak irabazi du. 500 euro irabazi ditu, Ardi ile paisaia lanarekin. Gainera, bere lana egitarauko azalean aterako da. Lehiaketara 28 lan aurkeztu zituzten eta bigarren fasera pasa ziren zortziak gipuzkoakoartzaineguna.eus webgunean ikus daitezke.


Alavesek Lehen Mailan jarraituko du

Talde arabarrak "ezina ekinez egina" helburua lortu du.

Huts eta lau Las Palmas taldeari irabazi ondoren, poza erabatekoa zen jokalari eta zaleen artean. Hau da hau Alavesek lortu duena! Ez da batere erraza izan, oso zaila eta korapilatsua. Denboraldiaren hasiera kaxkarra baino kaxkarragoa izan zen. Ezin irabazi.

Handik gutxira, entrenatzaile aldaketa; halere, aldeak ez zuen hobera egin. Azkenik, Abelardok hartu zuen taldea eta Gironaren aurka garaipena lortu zuen. Partida hark erabat aldatu zuen taldearen norabidea.

Las Palmas taldearen aurka hiru puntuak lortuta, Alavesek matematikoki ziurtatu du hurrengo denboraldian onenen artean lehiatzen jarraituko duela. Irlako taldea, ordea, kinka larrian gelditzen da eta ia-ia ziurra da Bigarren Mailara jaitsiko dela.

Lehen zatian partidak ez zuen gauza handirik eman. Las Palmasek garaipena behar zuen nahitaez mailari eusteko, baina ezinean aritu zen. Alaves ondo jarrita zegoen futbol zelaian, atzealdean zirrikiturik utzi gabe. Horren ondorioz, ez batak ez besteak ez zuten gol aukerarik sortu.

Bigarren zatian, hasi bezain pronto, 51. minutuan Munirrek buruz sareetara bidali zuen baloia eta hortik aurrera Alavesen nagusitasuna erabatekoa izan zen. Bigarren eta hirugarren golak 73 eta 79 minutuetan etorri ziren, berriz ere Munirrek eta Medranek egin zuten. Las Palmas etsita zegoen erabat eta taldearen zaletuak futbol zelaitik alde egiten hasi ziren. Gauzak horrela, laugarrena etorri zen Sobrinoren bitartez.

Emaitza borobila eta gainera lortutako hiru puntu horiek hurrengo denboraldian berriz ere Lehen Mailan jarraitzeko aukera ematen dute.

Orain zaleekin batera ospatu beharra dago lortutako helburua.

Ezina zirudiena ekinez egina.


Ongi merezitako omenaldia jaso zuen Iñaki Otxandorenak Labriten

Iñaki Otxandorenak Asegarce enpresarekin profesional gisara azken partida jokatu zuen azaroaren 24an. Nekez ahantziko ditu kantxan bizitakoak. Ekaitz Saralegirekin bikotea osatuta, Rico eta Izaren aurka lehiatu zen. Ez zuen partida irabazi baina, emaitza zen gutxienekoa. Harmailak pilotariari babesa ematera joandako lagunez beteta zeuden. Lagunek oparitutako txapela beltza jantzita, emaztea eta seme-alabak ondoan zituela, txalo artean agurtu zuten Oronozko atzelaria.


Inauterietako kartel lehiaketako herritarren saria erabakitzeko aukera heldu da

Inauteritako kartel lehiaketaren barne herritarren saria erabakitzeko aukera dago orain: aurkeztutako kartelak Alondegiko sarreran izango dira ikusgai, eta bakoitzak bere gustukoena den kartela aukeratu dezake. Aukeraketan parte hartzen dutenen artean bi liburu-sorta zozkatuko dira. Erakusketa egunak: urtarrilaren 26tik otsailaren 9ra.


Helene Alberdi triatletaren helburuak Etb 1eko 'Helmuga' saioan

Helene Alberdi triatleta izan dute ardatz Etb 1 telebista kateko 'Helmuga' saioan, eta Zumaiako bizilagunak kirol zein medikuntza arloaz hitz egin du.


EH Bilduk eskuratu du Uharteko aginte makila

Alfredo Arruiz izanen da alkatea. PSNko ordezkariak ez du kargua hartu.

Seina boto jaso dituzte Alfredo Arruiz (EH Bildu) eta Iñaki Crespok (GIH Uharteko Independenteen Taldea). PSNko ordezkariak ez du kargua hartu; eta hala, Arruiz izendatu dute Uharteko alkate. EH Bilduk eskuratu zituen boto gehien hauteskundeetan Uharten.

Ikusmin handia izan da egunotan, eta asko izan dira osoko bilkurara hurbildu direnak. Adolfo Araiz eta Bakartxo Ruiz, esaterako.


Dantzan ospatu dute nazioarteko eguna

Nazioarteko dantza egunaren harira, dantza taldeko ikasleek erakustaldia egin zuten zapatuan, Plazabarripean. Dantza klasikoan dabiltzan bost taldeen erakustaldiaren ostean, dantza modernoan dabilen taldearen txanda ailegatu zen. Lehoien modura aurpegiak margoztuta The lyon king filmearen soinu bandagaz prestatutako koreografia landua eskani zuten.


Asmubek kultur ekitaldia egingo du larunbatean

KULTURA // Beasaingo Emakumeen taldeak, Asmubek, 2015eko kultur ekitaldia aurkeztuko du larunbatean. Usurbe Antzokian izango da saioa, 17:00etan.