«Txapela arabar guztiona da; besteei esker eskuratu dut»

Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa irabazi berri du Aroa Arrizubieta gasteiztarrak, Saran. Zeresana eman du horrek, Euskal Herriko bertso txapel bat lortu duen lehen arabarra izan delako.

Hamar urte zituela ekin zion bertso ibilbideari Aroa Arrizubietak (Gasteiz, 2001). Ikastetxean ezagutu zuen bertsolaritza, Arabako Bertsozale Elkartearen eskutik. Ezagutu bakarrik ez, interesa piztu zion, eta hiriko bertso eskolan jarraitu zuen bidea. Etenik ez du izan harrezkero. Arabako Eskolarteko txapela eskuratu zuen iaz, baita aurten ere. Bidea borobiltzeko, Euskal Herriko Eskolarteko txapela lortu berri du, Saran (Lapurdi). Arabar guztiei eskaini die saria.

Mugarri bat izan al da zuretzat txapela eskuratzea?

Nire ustez, bai. Ez txapel bat delako, Arabako errealitatea argitara eramateko baizik. Honekin ez da dena aldatuko, baina lehen pauso txiki bat izan daiteke bertso munduan arabarren rola normaltzat hartzeko.

Eskolarteko Txapelketak garrantzirik ba al dauka bertso ibilbidea hasteko?

Bai. Eskolartekoari esker ateratzen gara plazara, eta horri esker ezagutzen gaitu jendeak. Eskolartekoan ezagutu zaituztelako deitzen zaituzte abestera. Plazara lehen saltoa emateko balio du.

Presiorik igartzen duzue lehen aldiz plazan abestuta?

Nik Arabako Eskolarteko Txapelketan izan nuen presiorik handiena. Batez ere, iazkoarekin alderatzen zutelako. Txapela irabazi nuenez, ongi egingo nuela espero zuten. Ingurukoei esaten nien gaizki eginez gero mundua ez zela bukatuko. Euskal Herrikoan ez neukan inongo presiorik. Inork ez zuen ezer espero, ezta nik ere. Lasai-lasai abestu nuen, eta horrek asko lagundu zidan. Beste bertsolari batzuek bazuten beste presio bat.

Orain, Euskal Herriko txapelduna zara. Horrek presiorik sortzen al du?

Uste dut nahiko presio sortzen duela. Orain, edozein tokitan abestean, ondo egin behar dudan sentsazioa daukat. Badakizu txapela merezi duzula erakutsi beharra daukazula denbora guztian; bestela, zorte kontuagatik irabazi duzula pentsatuko dute. Horrenbeste banaizela erakutsi nahi dut, baina, aldi berean, zaila da.

Zeresana eman du lehen arabarra izateak Euskal Herriko bertso txapelketa bat irabazten.

Niretzat, arraroa da beste arabar batek lortu ez izana azken 29 urteetan. Akaso, gehiago prestatu dira plazetarako txapelketetarako baino. Nik uste dut hasiera bat dela. Ni izan naiz lehenengoa, baina izan zitekeen Aitor Ugarte aramaioarra, edo Arabako txapelketan azkena gelditu dena. Uste dut hemendik aurrera beste era batera agertuko direla arabarrak agertokietan.

Txapeldunaren agurrean hau bota zenuen: «Ta kritikatu gaituzten denak izorratu daitezela / arabar batek lortu duela Euskal Herriko txapela». Kritika asko jaso al dituzue?

Komentario asko entzun ditugu, ikasgelan eta arabarren partetik. Ez da gutxietsi gaituela gipuzkoar batek. Ikasgelan Arabako txapelduna gutxiesten dute. Sarri entzuten dira, adibidez, «bosten artean zaila ere ez zen izango txapela lortzea» gisako esamoldeak. Uste dut euskal munduan orokorrean gertatzen dela. Ni, adibidez, txikitan Lekeitiora [Bizkaia] joaten nintzen aitona-amonei bisita egitera. Lekeition denak entzuten nituen euskaraz; Gasteizen, berriz, inor ere ez. Familia bizkaitarra neukala esaten nuen, eta bizkaitarra nintzela. Orain, guztiz kontrakoa da: arabarra naiz, euskaraz hitz egiten dut, bertsotan nabil, eta oso harro nago.

Zure lorpena Araba osoarena ere badela esan duzu. Zergatik?

Ni izan naiz, baina ez dut uste ezer berezirik daukadanik besteekin alderatuta. Arabarrekin ikasi dut bertsotan; plazetan ere Araban ibili naiz, hau da, ez naiz hemendik atera. Beraz, txapela arabar guztiona da; besteei esker eskuratu dut.

Arabako bertso aro berri baten hasierako ikur gisa jarri zaituzte. Belaunaldi berri bat al zatozte?

Gogotsu ikusten ditut Arabako bertsolariak. Gainera, lan berezi bat egiten dabil Arabako Bertsozale Elkartea: gazteentzako bertso saioak antolatzen dituzte, baita hainbat txapelketa ere. Nik uste dut hortik indartsu datorrela jendea. Guk ikastolan daukagun taldetxoa ere oso gogotsu ikusten dut. Orain irits daiteke aurrera egiteko garaia.

Nola ikusten duzu Arabako bertsolaritza?

Oso gogoko dut. Iruditzen zait Gipuzkoan edo Bizkaian dena askoz ere serioagoa dela. Beti da agertoki baten inguruan, eta dena ondo egin nahi dute. Araban, berriz, Bertso Katu gisako txapelketak dauzkagu. Astakeriak botatzen dira, eta, poto egiten baldin baduzu, ez da mundua bukatzen. Badaude kontu serioak ere, Eskolarteko Txapelketa, adibidez. Baina bertso afari bat beti irudituko zait askoz ere dibertigarriagoa txapelketa bat baino.

Estitxu Eizagirrek hainbat arrazoi eman zituen zure garaipena ospatzeko. Besteak beste, Arabaren berreuskalduntzea. Arabako gazteek igartzen al duzue berreuskalduntze hori?

Bai, nik igarri dut 14, 15, 16 eta 17 urteko jendearengan aldaketa bat orain. Erdaldun-erdaldun bihurtzen dira, edo euskalduntzera jotzen dute. Guraso erdaldunak dauzkatenak ere saiatzen dira euskaraz bizitzen. Meritua du. Saiatze hori asko eskertzen dut. Esaterako, euskaraz hitz egiteko eskatzen didate, eta zuzentzeko akatsen bat eginez gero.

Hezkuntza arautuan bertso irakaskuntza sartu izana da Eizagirrek aipatu zuen beste puntuetako bat. Horrek izan al du eraginik zugan?

Bai, ni ikastetxean hasi nintzen bertsotan, eta horrela hasi ginen orain gabiltzan gehienak ere. Bertsolaritza probatzea da kontua. Batzuek ondo egiten dute idatziz, eta beste batzuek bat-batean, edo ikus dezakezu bertsoak egitea ez dela zurea. Baina garrantzi handiegia ematen diegu bertsolariei askotan, eta bertsozale bat oso garrantzitsua da. Bertsolariek behar dituzte entzuleak, gai-jartzaileak, eta epaileak. Hori guztia askotan ez dugu baloratzen.


Musika kalera, Santa Zezilia egunean

Musikarien omenezko eguna izaki, askotariko musika izan da Tolosako nahiz eskualdeko hainbat herritako kaleetan entzungai. Tolosaren kasuan, Musika Eskolako akordeoilariak aritu dira eguerdian giroa alaitzen, eta ondoren, Musika Bandakoek hartu dute lekukoa.

Iluntzean, berriz, emanaldi berezia eskaini dute Leidor aretoan, Txistulari Banda, Giroarte dultzaina taldea, Isidro Larrañaga akordeoi orkestra, Musika Eskolako Dultzaina taldeak eta Musika Bandak. Artekalearen lehenengo urteurrenean ere, esaterako, musikari leku berezia egin diote musikarien omenez.

Atzokoan ere, Loatzo musika eskolako ikasleek hainbat herritan alaitu zituzten kaleak.


Azoka ‘alternaktiboa’, gaur

Bigarren edizioa izango du gaurkoa, Alternaktiba azokak. Plaza Berrin jarriko dute, goizeko 11:00etatik 15:00etara; euria eginez gero Atsegindegin. Eta 23 postu izango dira, ekonomia sozial eta eraldatzailea sustatzeko. Izan ere, helburua da, herritarrei erakustea badagoela aukera, beraien kontsumo behar nagusiak (elikadura, energia, telekomunikazioa, finantzak...) modu sozial eta eraldatzailean asebetetzeko.

Postuen jarriko dutenen artean da Hernaniko Kaleratzeak Stop, laguntzeko hipotekaren eskriturak ulertzen.


Debekua nafar erara

Abortatzeko baldintzak murrizteaz gain, medikuen gaineko kontrola zorrotz dezake Espainiako Gobernuak, jarduna mugatze aldera. Nafarroakoak urteetan egin bezala.


Zerbitzu publikoen eta lan baldintzen alde egiteko, greba iragarri dute hilaren 31rako

ELA, LAB, ESK eta EILASek sektore publiko osoa deitu dute, murrizketak bertan behera utz ditzatela eskatzeko eta publikotasuna aldarrikatzeko.


Urkullu: 'Espainiaren paralisiak ez dio inori mesede egiten'

'Etorkizuna eraikitzeko funtsezko erabakiak hartu behar diren garaiotan, denbora oso baliotsua galtzen ari da Espainia', esan du.

Iñigo Urkullu lehendakariak Espainiaren "paralisi" politikoaren aurrean Euskal Autonomia Erkidegoaren "egonkortasuna" nabarmendu du. Hauteskunde Orokorrak berriro egin behar izateak Espainia "arrisku egoeran" jartzen duela esan du. "Euskadin lortutako akordioek eta egonkortasunak egoera ezberdinean gaudela erakusten dute", esan du. EAEko herritarrek alde hori ikusiko dutela ziur agertu da.

'Arabako I.go Foro Ekonomikoan' hartu du parte lehendakariak, lurraldeko enpresabururekin eta Eusko Jaurlaritzako hainbat kargudunekin batera. Espainiako egoera politikoak "kezka" sortzen diola aitortu du, baina egoeraren aurrean euskal agendari merezi duen lekua eskaintzeko gai izateko itxaropena agertu du.

Agenda horretan, lehendakariaren hitzetan, besteak beste, Euskadiren etorkizun ekonomikoa, politikoa eta soziala marraztuko duten gai garrantzitsuak daude jasota. Horregatik, elkarrizketarako eta elkarlanerako bideak zabaltzeko konpromisoa agertu du, hala nola, autogobernuan sakontzeko.

Azken hilabeteotan, Espainiako "ziurgabetasun politikoa eta ekonomikoa" agerian geratu direla esan du. Hauteskunde Orokorrak berriro deitzea ez dela inoren "gogokoa" eta egoera horrek inori ez diola mesede egiten esan du.

Egoera "oso kezkagarria" dela eta Euskadiri zuzenean eragiten diola esan du lehendakariak, akordio ezak etorkizunerako estrategia zehatzik ez dagoela erakusten duelako, bere aburuz. "Etorkizuna eraikitzeko funtsezko erabakiak hartu behar diren garaiotan, denbora oso baliotsua galtzen ari da Espainia", esan du.

Galdetu dioten arren, gaur ere, ez du zehaztu hauteskunde autonomikoak noiz izango diren.


Kontzientziatzeko, berri emateko, eta sarea osatzeko

Gaur goizean aurkeztu dute igandeko Hondarribia Elkarlanean

Hondarribia Elkarlanean jardunaldi solidarioaren beste ekitaldi bat egingo dute igandean (hilak 30) Butron pasealekuan. 11:00etatik 14:30era, eskualdean lan egiten duten 27 gobernuz kanpoko erakunde eta elkarte bilduko ditu ekitaldiak.

Gaur goizean aurkeztu dute, udaletxeko arto nagusian, eta bertan izan dira Arantxa Berrotaran Gizarte Zerbitzuetako zinegotzia, eta igandean mahai informatiboa jarriko duten bost taldetako ordezkariak: Jesus Mari Guerra (Nagusilan), Garbiñe Agirre (Acabe Gipuzkoa), Ibai Zulaika (Gautena), Victor Torres (Emigrad@s Sin Fronteras), eta Iñigo Eguren (Calcuta Ondoan).

Berrotaranek azaldu duenez, helburua “kontzientziatzea da, baita hemen eta kanpoan lan egiten duten lanaren berri ematea”. Horrez gain, aurreko ekitaldietan elkarteak euren artean harremanetan jartzeko ere balio izan du Hondarribia Elkarlanean jardunaldiak. “Sarea sortzen da, eta oso jardunaldi aberasgarria izaten da zentzu horretan”, nabarmendu du Gizarte Zerbitzuetako zinegotziak.


Zortzi pertsona zauritu dira tiroketa batean Avignongo meskitaren ondoan

Antza denez, bi kaputxadun auto batetik jaitsi eta tiroka hasi dira, eskuko arma bat eta errifle bat zutela. Polizia haien bila ari da.

Gutxienez zortzi pertsona zauritu dira, tartean neskato bat ere, bi gizonek meskita batetik gertu bart egindako tiroketa batean, Avignonen (Frantziako hego ekialdean), Fiskaltzak gaur, astelehena, jakinarazi duenez. Momentuz, baztertu dute atentatu terroristaren hipotesia.

Polizia tiro egin dutenen bila ari da oraindik, gutxienez ehizarako errifle batekin xederik bereizi gabe tiro egin ostean ihes egin baitute. Tiroketa meskita baten ondoan izan da, baina, Laure Chabaud fiskalaren ordezkoak esan duenez, "ez zen helburua", Le Dauphine egunkariak argitaratu duenez.

Tiroketa 22:30ean izan da (20:30 GMT), Grange d'Orel auzoko meskitatik hurbil.

Lehen zantzuen arabera, baliteke kontu garbitzea izatea, LCIk katearen esanetan.

Ikertzaileek uste dutenez, hainbat gazte elkar borrokatu ziren eta, bat-batean, meskitaren ingururaino heldu ziren, hain zuzen, tiroketa gertatu den lekura.

La Provencek aipatutako lekukoen hitzetan, bi kaputxadun Renault Clio batetik jaitsi eta tiro egiten hasi dira, eskuko arma bat eta errifle bat zeramatzatela.

Horrezkero, ihes egin dute, eta Polizia topatzeko operatiboa abiarazi du, Montpellierreko Epaitegietako Poliziak gidatutako ikerketaren baitan.


Berdintasuna eta genero ikuspegia lantzeko hirugarren saioa, bihar

Berdintasuna eta Genero Ikuspegiaren gaia jorratzeko hirugarren saioa egingo dute, bihar, Amezketan.

17:00etan hasiko dute saioa, kultur etxeko bigarren solairuko erabilera askotako gelan. Beste behin, Amezketako Udalak herritar guztiak, gizon nahiz emakume, gonbidatzen ditu saioan parte hartzera.

Hirugarren saio honetan, aurreko saioetan landu zena berreskuratuz, Amezketa ideala! irudikatzen saiatuko dira, eta berau lortzeko bidea definitzen eta zehazten ahaleginduko dira saiora gerturatzen direnak.

Bigarren saiora 15 pertsona inguru bertaratu ziren, horregatik saioekin jarraitzea erabaki da udalak, eta horretarako, Emagin ikerkuntza eta formakuntza feministako elkartearekin hiru saio gehiago adostu ditu.

Honekin guztiarekin, Amezketako Udalak gai hauek jorratzen jarraitzeko aukera sustatu nahi du amezketarren artean, eta lehen esan bezala, bihar, 17:00etatik aurrera izango dute horretarako aukera.


Bost euskal herritar ariko dira gaurtik Munduko Txapelketan

La Seu d'Urgellen jokatuko da, eta hori baliatu nahi dute Chourraut, Olazabal, Elosegi, Crespo eta Hernanzek


«AEBetan migratzaileen kultura nahi dute, baina ez dute pertsona nahi»

Mendebaldeko gizartean migratzailea objektu edo terrorista gisa ikusten dela salatu du Maa rap abeslariak. «Haiek gure baliabideak ustiatzearen eraginez migratu behar dugula ahazten zaie, ordea».

Mexikoko kikapu komunitate indigenako kidea eta migratzailea da Chhoti Maa (Guanajuato, Mexiko, 1988). Egun AEBetan bizi da, baina ez du jatorria ahazten. Migratzaileen ahalduntzea eta deskolonizazioa sustatzen ditu bere musikaren bitartez. Hau da, kolonialismoak utzitako arrastoak saihesten saiatzen da, «baina sustrai sakonak ditu». Egunero egin beharreko lan bat dela dio.

Rapa zure amonari esker egiten duzula esan izan duzu. Hori ez dute askok esango, ezta?

[Barreak] Bai, hala da. Hari, ordea, ez zaio gustatzen egiten dudana. Esaten dit maitasun kantuak egin beharko nituzkeela, jendeari ez zaiola gustatzen oihu egin diezaioten. Ni ahozko tradizioaren ondorioz hasi nintzen rapa egiten, hori ere badelako. Mexikoko kulturan ahozkotasun tradizio hori oso garrantzitsua da, eta horren ondorio ere bada. Dena den, nire amonari asko gustatzen zaio poesia. Haurra nintzela, irakurtzen eta film zaharrak ikusten ematen genituen arratsaldeak. 11 urterekin, ordea, emigratu egin behar izan nuen, eta nire amonaren falta sumatzen nuen. Horren eraginez, idazten hasi nintzen, eta ordutik jarraitzen dut.

Askatzeko modu bat da?

Bai, hala da, barrutik garbitzeko modu bat da. 20 urte ingururekin abusuzko harreman bat eduki nuen, abortu bat ere bai, eta berriz migratu behar izan nuen. Ezin izan nintzen unibertsitatera joan, paperengatik. Frustrazio asko eduki nituen, eta rapean topatu nuen nire frustrazioari aurre egiteko bide bat. Ordura arte kantatzen banekien, baina ez neukan zer kontatua. Garai hartan jabetu nintzen, ordea, ahots bat banuela. Nire bakarkako proiektua abiatu nuen, kontzertuak ematen, baita migratzaileen aldeko aktibista moduan ere. Egia esan, rapean askotan aktibista lana egiten dut.

Horrela hasi zinen amonari gustatzen ez zaion musika egiten?

[Barreak] Mexikon askotan esaten da: «Neskato, hobeto zaude isilik». Hori bada hezkuntza matxistaren ondorioetako bat. Nik, ordea, hitz egiten dut, eta denon ongizaterako egiten dut oihu. Ez da erraza, nire amona ez delako oihu horretan ordezkatua sentituko, baina bera bada feminista. Nire aitonak jo egiten zuen, eta amonak utzi egin zuen aitona, esaterako. Horregatik, niretzat oso figura garrantzitsua da harena, maitasun kantuak abestea nahiago izango balu ere.

Generoak eta migratzaile izateak eragin handia dauka zure musikan eta hitzetan. Nolakoa da zuretzat egoera hori?

Migrazioa mundu mailako krisi bat da. Askok nahi ez gaituzten arren, behar gaituzte. Munduak migratzaileak behar ditu, gutxiago ordaintzen digutelako, jendeak onartu nahi ez badu ere. Ekonomia kapitalista horri guk eusten diogu.

Baina jendeak gorrotoa behar du, etsai bat, horri aurre egiteko. Hori esan nahi duzu?

Hori da. Baina AEBetan gure kultura nahi dute, gure artea, musika, janaria, liburuak... Baina ez gaituzte pertsona moduan nahi, mehatxu gisa ikusten gaituztelako. Beraz, migratzailea objektu moduan ikusten dute askotan, migratzaile terrorista moduan. Baina kontrakoa da. Gure jatorrizko herrialdeetatik beharragatik joaten gara, eta Mendebaldeko konpainiek gure lurrak ustiatzen dituztelako. Gure baliabideak hartzen dituzte, ez digute behar bezalako soldatarik ematen, eta, horregatik, hipokrisia handia dago hirugarren munduko pertsonekin.

Horregatik hitz egiten duzu zure abestietan hainbeste deskolonizazioari buruz?

Bai. Kalifornian eta Latinoamerikako herrialde askotan hitz egiten da horri buruz. Barruko lan bat da hori, oso kolonizatuta gaudelako. Tristea eta mingarria da, prozesu luze bat, zure bizitza osoan gertatuko dena. Nire birramona indigena zen, eta, ezkontzera zihoanean, esan zioten begian limoia jarriz gero berdetu egingo zitzaizkiola. Hala egin zuen, baina ez zitzaizkion berdetu. Horrek erakusten du zer egiteko gai garen: azala zuritu, ilea argitu... Latinoamerikarrek beti begiratzen diegu Europari eta AEBei, izan beharko litzatekeenaren eredu gisa. Baina AEBetan atzerritarrak bizi garen auzoetan ez dago barazki dendarik, ezta okindegirik ere. Deskolonizazioari buruz ari garenean, horri buruz ari gara. Zertan gastatzen duzun eskura daukazun diru apur hori.

Horregatik nabarmendu nahi izaten duzu zure jatorria?

Noski. Gu bizirik mantendu gaituena hori izan da, baina, askotan, ezkutatu egin behar izan dugu. Kolonialismo garaian, gure herriaren dantza batzuk egiteagatik eskuak eta hankak mozten zizkiguten. Ohitura horiek berreskuratzea sekulakoa da niretzat.


5,2 indarreko terremotoa izan da Txina hegoaldean; 40.000 pertsonari baino gehiagori eragin die, eta hiru zauritu izan dira


Gabonetako salmenta onak beherapenekin borobildu nahi dituzte bailarako merkatariek

Ohiturari jarraituz, eta nahiz eta dagoeneko beherapen garaia ez dagoen legez mugatuta, Debagoieneko merkatariek joan den martitzenean, urtarrilaren 7an inauguratu zituzten ofizialki beherapenak. Eta, merkatari txikien elkarteen arabera, krisia hasi zen ezkeroko Gabon sasoi onena izan bada pasa berri duguna, goraldi hori borobildu dezakete urtarrileko beherapenek.

Askotariko aurreikuspenak daude batez besteko gastua zein izango den. Hala, Kantar Worldpanel aholkularitzak inkestatutako jendearen %70ek zerbait erosiko dutela esan dute, eta batez beste 150 euro gastatuko du bakoitzak. Espainiako Komertzio Konfederazioak (CEC), berriz, bezero bakoitzeko 60 euro gastatuko direla kalkulatu du, eta Espainiako merkatariek 3.900 milioi euro fakturatuko dutela. Gabonetan, iaz baino %3 eta %8 artean gehiago gastatu dela dio CECek. Erabiltzaile-Kontsumitzaile Independenteen Federazioak (Fuci) esan du, bestalde, batez beste 85 euro gastatuko direla –Euskadin, 88–, iazko beherapenetan baino %5 gehiago. Dena dela, azken urteotan, beherapenetan gero eta gutxiago gastatu izan dela ere nabarmentzen du Fucik.

"Ea loteria igartzen den!"

Debagoieneko arropa-denda gehienek %20 eta %30eko beherapenekin hasi dute sasoia. Bergarako Mirari jantzi-dendako Mari Carmenek esaten duenez, "den-dena saldu nahiko" luke, "baina, komertzio txikian, oso zaila da hori". Berak deskontu ederrak ditu: "%20 eta %50 arteko beherapenak ditut, eta dendako artikulu guztiek dute beherapena. Espero dezagun ondo joatea. Arrasaten Gabonetako Loteria tokatu zen, eta ea zerbait igartzen den Bergaran ere! ", komentatu du.

Gabon sasoia iaz baino hobeto joan da Mari Carmenendako. "Urtarrilaren 3an eta 5ean, eta abenduaren 23an, egun osoan zabalik izan nuen denda, eta jendeak eskertu zuen", esaten du.

Arrasateko Gili-Gili jantzi-dendan, Nerea Gonzalezek beherapenak "oso ondo, oso indartsu" hasi direla esaten digu. Arrasateko denda horretan ere artikulu guztiak daude ohi baino prezio txikiagoan: %30 merkeago, arropa, eta %10 merkeago, osagarriak. Gehien, txamarrak eta frakak erosten ditu jendeak.

Gabonetan, deskontuak 27an ipini zituen denda horrek. Gabonetan ere, salmentak "ondo" joan direla diosku dendariak, eta opari emandako gauza askorik bueltatzera ez dela joan jendea.


Lekaixoka bertso eskolakoek azken festa egingo dute egubakoitzean

Lekaixoka bertso eskolak lehen ikasturtea borobiltzeko azken festa egingo du ostiral honetan. Bertso eskolako talde guztietako kideek hartuko dute parte festan, gaztetxoenetatik helduetaraino.

Iluntzean hasita gauera arte luzatuko da festa udaletxe zaharreko atarian: 19:30ean hasiko den emanaldia bertso eskolako kideek osatuko dute, eta, 22:30ean, Bi bala bertso musikatuen talde entzutetsua ariko da. Barra zerbitzua ere egongo da edari eta pintxoekin festaren hasieratik bukaera arte.

Bertso eskolako kideek bat-bateko bertsoak, bertso jarriak eta bertso musikatuak eskainiko dituzte. Bi bala taldeak, ostera, ohi duen legez, betiko doinuak berrituta tokian tokira egokituta eskainiko dituzte. Aitzol Barandiaran eta Iñaki Gurrutxaga bertsolariek eta Julen Goikoetxea musikariak osatzen dute taldea. Gurrutxagak gitarra ere jotzen du.


Lopez PSE-EEko idazkari nagusia izango da, berriro ere

%97,4ko babesa jaso du Jaurlaritzako lehendakariak alderdia asteburuan egiten ari den VI.kongresuan.

Asteburu honetan VI. kongresua egiten ari da PSE-EE eta gaurko saioan Patxi Lopez Eusko Jaurlaritzako lehendakaria PSE-EEko idazkari nagusi hautatu dute, beste behin. Lopezek %97,4ko babesa jaso du (497 bototatik aldeko 495 jaso ditu eta bi boto zuri).

Kargua hartu duenean, lanik zailena "orain hasten" dela adierazi du Lopezek. "Gauden lekuan egotea eta iritsi garen lekura iristea merezi dugula argi utzi behar dugu eta maila horretan mantentzen dakigula erakutsi".

Bihar ponentzia politikoaren inguruan eztabaidatuko du PSE-EEk VI.kongresuan.


Zaborren gerra berriz Italian: 30 birziklatze planta kiskali dituzte

Italia osoa Zero Zabor lurralde bilakatzeko kanpaina, hilabeteotan erakunde askok bultzatzen zutena, arriskuan jarri dute bi eraso bortitzek. Batetik, 30 birziklatze planta sutu dituzte, askoren ustez mafiako taldeek. Eta bestetik, Matteo Renzi lehen ministroak bultzada berria eman die errauste plantei Italia desblokeatzeko aitzakian.

Banan bana erretzen ari dira birziklatze planta guztiak”, idatzi du Jacopo Giliberto kazetari gazteak Corrente blogean irailaren 1ean. “Abuztuaren 30eko goizalban Veronako Villa Bartolemean suteak kiskali du Fertitaliaren konpost planta. Hilabeteotan erre duten hogeita hamargarren birziklatze edo konpostatze planta da. Behin gertatu balitz, istripua izan dela esan ahalko zen. Baina hogeita hamargarrena eta igande gauez, birziklatzearen kontrako atentatua izan dela esan dezakegu”.

Lehenbiziko suteak martxoan hasirik, Milanon maiatzaren lehenean gertatuari zenbaitek usain txarrak hartu zion. Monzako Albairaten –Europan gaikako bilketa eta hirietako organikoaren konpostatzean aitzindaria da Monza– Expo Milano Erakusketa Unibertsalak sortutako txerri-janak tratatu behar zituen planta suntsitu zuten garrek.

Ekainaren 5ean Padua inguruan dagoen Sese konpostatze planta, Italiako handienetakoa, erre zuten. Beste bat Parman, gero Erroman, Perugian... 30 osatu arte. Zerrendan badira konpostatze plantez gain TMB plantak, biltegiak eta abar.

Sabotajeak direla susmatuta, abuztuan jo zuen alarma Beppe Grillo 5 Izar Mugimenduaren liderrak bere blogean: “#laguerradeirifiuti: in pochi mesi a fuoco 26 impianti di riciclo, compostaggio, trattamento meccanico”.

Suteok azkar eta sakon ikertu daitezen eskatu du Grillok: “Derrigorrezkoa da. Bereziki gobernuak Sblocca Italia dekretuarekin onartu ostean 12 errauste planta berri baimentzea, konpostatzearen eta birziklatzearen kaltetan. Aspalditik Italian zabortegien eta errauskailuen lobbyak eta ekomafiak gerra oso zikin bat darabilte hondakinekin, klase guztietako erasoz. Hondakinak, kontsumitu ostean konpostatu edo birziklatzeko moduko materialak, dira, baina interes zikinak direla medio erre edo lurperatzeko bidea hartzen dute, gizakien osasuna eta ekonomia justuago bat kaltetuz”.

Are salaketa gogorragoa egin du erakunde publiko batetik Walter Ganapinik, Umbria eskualdeko Ingurumen Agentziaren zuzendari orokorra baita. Italiako Gobernuari bidali eta Legambiente elkarteak plazaratutako gutunean sute ugariok kasualitatea ez direla esateaz gain, suntsiketa horiek ulertzeko hiru klabe aurreratu ditu Ganapinik.

Batetik, norbaitek ez ditu galtzen utzi nahi errauskailuak eraikitzen egindako inbertsioak eta berriak eraikitzeko pentsatuta dauzkatenak, nahiz eta Europatik esaten ari ziren etorkizuna ez zihoala hortik. Bi, “mafiek ez dituzte galtzen utzi nahi Mazedonian, Kosovon, Errumanian eta abar zabortegietan eginak dauzkaten inbertsioak, zeinak elikatzen baitituzte zaborrak itsasoz garraiatzeko bitartekariak ere”. Eta hiru, hondakinen kudeaketan –lurreko zabortegietan bezala errausketan– nagusi izan diren taldeen arteko barne liskarrak.

Hori lortzeko, su piztaileek orain dela urte batzuk Napolin eta Campania osoan zaborrengatik egon zen larrialdi egoeraren antzekoa antolatu nahiko lukete, Ganapiniren aburuz: “Emergentzia justifikatu nahi dute: hiru interes taldeok ase eta Europar Batasuna despistatzeko, beharrezkoa dute errauskailuaren eta zabortegien alternatiba diren plantak suntsitzea”.

Renzi errausketa sustatzen

Antonio di Cianciullok idatzi du Eco-Logica blogean: “Gaikako bilketa ondo funtzionatzen ari da. Zenbakiek erakusten dute: %65eko bereizketaren araua 10 milioi italiarrek errespetatzen dute, eta kopurua handituz doa. Baina bistakoa da norbait ez dagoela gustura”.

Sabotajeak lehen ere ezagutu dira Italiako hondakinen aferetan. Batik bat hango hegoaldean, Campanian, 1994tik 2009a artean zaborrengatiko larrialdi egoera ezagutu dute han eta udalerri askok azken irtenbidetzat atez ateko bilketa, konpostatzea eta birziklatze orokorra ezartzen hasi zirenetik.

Nabarmena da, ordea, oraingo erasoak gertatzea preseski Matteo Renzi lehen ministroak hondakinen kudeaketan atzerapausoa dekretatzearekin batera. Beren negozioa hondakinetan zuten indarrei berriro hortzak luzatu balitzaizkie bezala. Eta egia da Renzik Italia desblokeatzeko estakuruz atera duen legearekin (Sblocca Italia) aukera berriak eskaini dizkiela hondakinen negozio zaharrei, Zero Zabor eta ekonomia zirkularraren aldeko dinamikak ahultze bidean jarriz.

Dekretu berriarekin Renzi zentro-ezkerrekoak 12 errauskailu berri baimentzeko bidea ireki du; aurretik 42 gehiago ari ziren lanean eta 6 gehiago zeuden onartuak. Gasa eta petrolioa ustiatu edo garraiatzekoak bezala, errauste plantak “estrategiko eta nazioaren intereseko azpiegitura” izendatu ditu Renzik.

2014. urtean Italian sei milioi tona zabor kiskali zituzten, eta lehendik baimendutako seietan 730.000 gehiago erre ahalko dira. Hala ere gobernuak nahi du bi milioi gehiago erre dezaten. Horretarako errauskailu berriak Italia osoan barrena eraikitzea nahi du, baita dagoenekoz horiek elikatzeko aski zabor sortzen ez duten eskualdeetan ere, baimenduz kanpoko zaborrak ere erraustea.

Salvatore de Rosak “Sblocca Italia: Extractivism made in Italy” artikuluan azaldu du testuingurua. Herritarren botoz onartu gabe hirugarren lehen ministroa den Renzik dekretuarekin bete ditu Europako Troikak emandako agindu zorrotzak. Bere zor erraldoiaren zamapean porrot egiteko zorian zegoen Italiak, salbatu nahi bazuen, pribatizazio eta liberalizazio plan zorrotza ezarri behar izan du.

Pakete berean doaz gastu sozialen murrizketa, langile publikoen urritzea, arriskuen prebentzioa apaltzea, eta abar. Azpiegitura erraldoien eraikuntza ere berriro lehentasunen agendan sartu du Renzik, izan Abiadura Handiko Tren, aireportu edo autopista.

“Sblocca Italiaren oinarrian –dio De Rosak– filosofia hau dago: kapital pribatuari eskuak libre utzi behar zaizkio bere proiektuetan, horretarako deseginez orain arteko baimen, galdeketa eta epe mugak. Berdin dio muga horiek Konstituzioan bertan ere agertzen baldin badira herritarren bizimoduari eragiten dioten gaietan”. Horra Italia II. Mundu Gerraz geroztik nozitzen ari den krisi ekonomiko larrienetik ateratzeko formula.

Renziren asmoen kontra, erakunde eta elkarte askoz gain, Italiako udalerrien elkartea ere mintzatu da. Beren lurretan ezarri nahi diren proiektu berriez lehen baino are kontrol gutxiago edukiko baitute. Mugimendu sozialak ere ari dira mobilizazioak berotzen asteotan. “Blocca lo Sblocca-Italia” aldarrikatuz, Urrian Erromako legebiltzarra okupatzekotan dira.

Beraiek eskegitako argazkian, Veronako suhiltzaileak abuztuaren 30ean Vila Bartolomeako konpost planta suntsitu zuen sutea itzaltzen. Fertitaliak hor urtean 130.000 tona hondakin organikorekin luarra eta biogasa ekoizten ditu. Eraikin guztien teilatuak plaka fotovoltaikoz horniturik zeuzkan, zentral txiki bat osatuz. Horiek guztiak, makinak, materialak eta plaka fotovoltaikoak (1,5 milioi euroko inbertsioa), denak hondatu zituen suteak. Ia bi hilabete lehenago, ekainaren 7an, gobernua gutun irekian ohartarazi zuen Ingurumen Agentziaren zuzendaria den Walter Ganapinik: “Prest egon behar dugu bortxazko eraso hauei aurre egin eta ondare publikoak, ingurumena eta osasuna defenditzeko”. Hondakinen gaikako bilketa eta birziklatzean urrats handiak egin dituen Italian kaosa sortu nahi dutenak badira: Emergenza Rifiuti (zaborren larrialdi) berri bat... hobeto saltzeko beren soluzioa: errauskailuak.


Ulertzen ez duten hitzaldi bat erabili dute akusaziokoek Otegi auzipetzeko

Gatzaren omenezko ekitaldian esandakoak ez dituztela ulertzen esan dute, eta itzultzeko eskatu. Gaur jarraituko du epaiketak.


Lurrean, eskuetan zein airean jarri zituzten dantzan tronpak

Jorge Morales txapeldunaren gidaritzapean, bi mailatan banatuta, bigarren tronpa txapelketa egin zuten frontoian. Ohi denez, Moralesek filigranak egin zituen tronparekin, eta gero ariketak eragin zizkien lehiakideei, hori bai, berak egindakoak baino errazagoak. Gustura geratu ziren, bereziki, saria eskuratu zuten sei lagunak.

Txikien maila eta nagusien maila. Biak antolatu eta tronpa lehiaketa egin zuten frontoian aurten bigarren aldiz, Jorge Moralesek, Mexikoko, Ekuadorko eta Espainiako tronpa txapeldunak gidatuta.

Zapaturako aurreikusita zegoen topaketa astelehenera aurreratu zuten, partaide gehiago erakartzeko asmoarekin, baina akaso justu horregatik-edo, bestetan baino ikusmin txikiagoa izan zuen Moralesek frontoiko saioan.

Kontuak kontu, gauzatu zen berau eta bertaratutakoek Moralesek eskatutako trukoak egin zituzten tronparekin, nor baino nor. Maila bakoitzeko onenak aukeratuta, hiruna saridun izan ziren: Hamza, Suhaib eta Awais nagusien mailan eta Ander, Raza eta Abdul txikiagoen mailan. Tronpak eta baloiak oparitu zizkien irabazleei Moralesek.


Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak Imanol Gomezen heriotza salatzeko manifestazioak debekatu dituen bitartean, Askatasunak mobilizatzeko deia mantentzen du

Bihar Bilbon, Donostian eta Gasteizen egitekoak diren manifestazioak debekatu ditu Herrizaingo Sailak, agiri baten bidez jakinarazi duenez. "Ekitaldi horiek terrorismoaren goratze delitua egiteko arriskua sortzen dute, eta baita ordenu publikoaren aurkako gertakariak zein azken orduetan jazo diren bezalako ondasunen kontrako erasoak gertatzekoa sortzen dute", argudiatu du aipatu erakundeak manifestazioak galarazteko. Askatasunak, bere aldetik, Jaurlaritzaren debekua irmoki salatzeko prentsa ohar bat atera du. “Beste behin ere polizia argudioak justizia, bake bidea eta gatazka gainditzearen bidearen gainetik jartzen ditu Gasteizko Jaurlaritzak”, adierazi du Askatasunak.

Ondasunen kontrako erasoen artean, Donostian autobus bat eta Bilbon, Getxon, Elorrion, Abadiñon eta Donostian zaborren edukiontziak erre izana aipatu ditu Herrizaingo Sailak.

Manifestazioaren antolatzaileek debekuari men egitea espero duela zehaztu du Herrizaingo Sailak agirian, "Espainiako Gobernuaren Nafarroako Ordezkaritzaordetzaren galarazpenarekin egin zuten bezala".

Askatasunak, berriz, esan du indar armatuen bitartez herri honen espresio bideak isilarazi nahi dituztela, eta biolentziaren monopolioa bereganatzen dutela, beste edonori biolentzia bazter dezan eskatzen dioten bitartean. Gaineratu du errepresioaren bidetik bakerik izango ez denez, Espainiak eta Frantziak abian duten gerra estrategiarekin behin betiko bukatzea eskatzen dutela. Horregatik, bihar, hori guztia aldarrikatzeko modurik onena Imanol Gomez omentzea dela aldarrikatu dute. Askatasunak biharko deituta dauden mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatu die euskal herritarrei.


Madrilek onartu du ezingo duela defizita aldatu

MADRIL. Ustel atera zitzaion Espainiako Gobernuari defizit mugak igotzeko lehen saioa. Bruselarekin hitzartu zuen datorren urteko muga %1,8ra igotzea (%1,3tik), baina horretarako botorik ez zuen lortu Kongresuan: defizit txikiagoa eskatu zuten PPk eta Ciudadanosek, eta PSOEren balizko aliatuek ere ez zuten onartu proposamena: Podemosek, motz geratzen zelako, eta talde katalanek, berriz, PSOEk ez zuelako haiekin nahikoa negoziatu.

Porrot horri aurre egiteko, hilabeteko epean beste proposamen bat egingo duela iragarri zuen Maria Jesus Montero Ogasun ministroak, eta horretan sartuko zituela berriro Europako Batzordearekin hitzartutako helburuak. Atzo, baina, onartu zuen saioa ziur aski alferrikakoa izango dela. Sanchezen izendapena onartu zutenen baiezkoa lortuta ere, Senatuan PPk du gehiengo osoa, eta hark argi utzi du ez duela bere botoa inolaz ere aldatuko.

Muga berri horrekin Nafarroak 60 milioi euroko defizita izango zuen 2019an (BPGaren %0,3), eta 225 milioikoa, berriz, Jaurlaritzak. Horrek, ordea, aipatu du ez zuela baliatu nahi muga berria. Maiatzera arte, 128 milioi euroko defizita izan du Nafarroak (%0,62), eta 200 milioiko superabita Jaurlaritzak (%0,54).


San Mames, gau magikoaren zain

Athleticek 90 minutura du Kopako finalerako txartela. Pousoren taldeak ez du amore eman nahi, baina zuri-gorriek eskura dute finala Mirandan lortutako 1-2koari esker.

Athleticek Bigarren B Mailako Mirandes hartuko du San Mamesen Errege Kopako finalerdietako itzuleko norgehiagokan. Burgoseko taldeak mirarian sinesten jarraitzeko asmoa du, baina zuri-gorriek 1-2ko abantaila garrantzitsua lortu zuten Anduvan jokatutako joaneko partidan.

Bilboko taldeak Errege Kopako finalerako sailkatzea lortzea 90 minutura du eta lortutako abantailaz baliatzea izango da zuri-gorrien helburua. Marcelo Bielsaren mutilek 1-2koa lortu zuten Mirandan eta horregatik Pousoren taldeak gutxienez bi gol sartu beharko ditu San Mamesen finalerako sailkatzea lortzeko.

Emozioz betetako neurketa biziko dela San Mamesen argi eta garbi dago, 2009. urtean Sevillaren aurka jokatutako finalerdia gertu baitago oraindik jokalariengan eta zaleenegan. Athleticek finalerako sailkatzea lortu zuen Caparrosen aginduetara eta Mirandesen aurka balentria berriro gauzatzeko aukera izango du.

Zalantza gutxi daude hamaikakoei begira, izan ere Marcelo Bielsak ohiko jokalariak zelairatuko baititu. Herrerak, Susaetak eta Amorebietak atseden hartu zuten Espanyolen aurka eta San Mameseko zelaian izango dira.

Carlos Pousok, Bigarren B Mailako norgehiagokan Amorebietaren aurka atseden eman zien ohiko jokalari garrantzitsuei, baina Bilbon daukan guztia jarriko du. Iñaki Garmendia, Mikel Martins, Haritz Mujika eta Alain Arroyo aurrelaria hasierako hamaikakoan izango dira.- Ustezko hamaikakoak:

Athletic Club: Iraizoz; Iraola, Javi Martinez, Amorebieta, Aurtenetxe; Iturraspe, De Marcos, Herrera; Susaeta, Llorente eta Muniain.

CD Mirandes: Adrian; Garmendia, Cesar Caneda, Corral, Raul Garcia; Garro, Martins; Mujika, Muneta, Pablo Infante; eta Alain.

Arbitro: Undiano Mallenco (Nafarroa)


Iberre auzoa hobetzeko proposamenak jaso ditu Sopelako Udalak

Sopelako Iberre auzoko bizilagunek parte-hartze prozesua garatu dute urtean zehar, euren iritziak emanda, tokiko hainbat alderdi hobetzeko asmoz. Sopelako Udalak eta Udalsarea 21 erakundeak elkarlanean jardun dute ekimen horretan. Guztira, 134 auzokidek parte hartu dute kontsultan eta 300 proposamen baino gehiago jaso dira, udal iturriek aipatu dutenez. Tokiko agintariek joan den asteazkenean aurkeztu zioten Iberreko bizilagunei, zonalderako ekintza proposamena, "herritarren ekarpenak kontutan hartuta". Auzotakideek eurek eztabaidatu zuten egitasmoa, behin betiko onartu aurretik, publikoki aurkeztu eta iradokizun berriak biltzeko helburuarekin. Udalak adierazi duenez, etorkizunean ere herritarren parte-hartzea sustatuko dute, udalerriko hainbat kale hobetzeko asmoz. Gauzak horrela, hurrengoak Sertutxa eta Iñaki Deuna kaleak izango dira. Argazkian, asteazkenean egindako batzarraren irudi bat / © Sopelako Udala.

Iberreko bizilagunen proposamenak jasotzeko karpa bat jarri zuten auzoan bertan. Ingurua hobetzeko har litezkeen neurriei buruz galdetu zitzaien. Beste batzuen artean, proposatutako ekintzen ildoak ondokoak izan ziren: garbiketa eta hondakinak, irisgarritasuna, segurtasuna, trafikoa eta aparkalekuak zonalde publikoetan. Bildutako ekarpenen artean, Lemotza errekaren ubidea garbi mantentzea eta berregokitzea dago. Hala ere, dagoeneko hori eginda dagoela erantzun du Sopelako Udalak. Iberreko auzotarrak kezkatzen dituen beste gai bat txakurren gorotzak dira. Ildo horretan, Udalak "Sopela garbi nahi dut" lelopeko kanpaina jarri du abian, arazo horri aurre egin eta animalien jabeak sentsibilizatzeko. Auzoak duen irisgarritasuna ere herritarren artean kezka pizten duen beste gai bat da, eta, horrekin batera, auzokideek Iberreko aldapa hobetzea eta oinezkoentzako espaloi eta igarobideak egokitzea eskatu dute.


Bizitza osoa EAJri eskainita

Eusko Legebiltzarreko presidente ohia zendu zen atzo, Donostian, 86 urterekin. EAJn militatzen hasi zen Venezuelara erbesteratu zenean, eta, frankismoan, alderdiko buruzagi bilakatu zen.

Gaixorik zegoen aspaldian, eta, azkeneko asteetan bere osasun egoerak okerrera egin ostean, atzo hil zen Joseba Andoni Leizaola, 86 urte zituela. Jesus Maria Leizaola Eusko Jaurlaritzak erbestean izan zuen aurreneko lehendakariaren iloba zen. Gaztetatik EAJko kide izandakoa, Eusko Legebiltzarreko presidente izan zen 1990etik 1998ra artean.

Lanbidez ingeniaria zen, baina gazte-gaztetan murgildu zen politikan, EAJn. Joseba Leizaolak bertatik bertara ezagutu zituen Eusko Legebiltzarraren lehen urratsak, erakundea sortu eta estreinako legealdian bertan aukeratu baitzuten legebiltzarkide. 1980tik 1998ra parlamentuko kide izan zen, eta lehen bost legealdietan karguren bat bete zuen EAEko legebiltzarreko Mahaian. 1990ean Eusko Legebiltzarreko presidente izendatu zuten, Jesus Egigurenen (PSE-EE) partez, eta kargu horretan egin zituen zortzi urte, erretiroa hartu zuen arte —Juan Maria Atutxa alderdikideak ordezkatu zuen Mahaiko presidente postuan—. 1998an utzi zuen politika. 67 urte zituen.

Leizaola 1931ko urtarrilaren 3an jaio zen, Donostian. Txikitatik giro abertzalean hazi zen, eta abertzale sutsua zen. 1937an alemaniarrek Gernika (Bizkaia) bonbardatu zutenean, haren familiak Sotaren Goizeko Izarra itsasontzian ihes egin zuen Ipar Euskal Herrira. Uztaritzen (Lapurdi) bizi izan ziren 1945 arte. Aita, ordea, 1941ean Venezuelara joan zen. Familiak lau urte geroago ihes egin zuen Venezuelara, Frantzia hartzen ari ziren alemanengandik alde eginda. Venezuelan, euskal diasporarekin batera gaztaroa igaro zuen Leizaolak. Eta han hasi zen, halaber, EAJn militatzen, familiaren tradizioari jarraituta. Erbestean bizi izan zen bitartean, Caracasko Euzko Gaztediko lehendakaria eta Euskal Etxeko batzordeko eleduna izan zen.

Euskal Herrira itzuli zenean, Franco hil aurreko eta ondorengo urteetan Gipuzkoan EAJ berregituratzeko ezkutuko lanetan jardun zuen, besteak beste Eli Galdosekin eta Gerardo Bujandarekin batera. Frankismo garaian eta ostean, EAJko buruzagia ere izan zen: 1968tik 1977ra GBB Gipuzko Buru Batzarreko kide izan zen, eta 1977 eta 1978ra, EBB Euzkadi Buru Batzarrekoa.

«Sinesmen sakonak zituen gizona zen», esan du Andoni Ortuzar EAJren EBBko presidenteak. «Baina, batez ere, pertsona ona zen. 36ko gudarien eta euskal autogobernu berriaren arteko lotura egin duten belaunaldiko kidea izan da. Betidanik eutsi dio bere herriarekiko konpromisoari».

Iñigo Urkullu EBBko buru ohi eta Eusko Jaurlaritzako lehendakariak ere gogoan izan du Leizaola: «Gizon zuhurra eta argia. Erreferentea izan da gutako askorentzat. Sinesmen humanista sendoak zituen pertsona izan zen. Euskadira itzultzean elkarrizketa eta elkarren arteko ulermena aldarrikatu zituen. Orainaren eta geroaren alde egin zuen».


Uriaren familiak terrorismoa gaitzesten dutenak bakarrik nahi ditu ondoan

Etzi hiru urte beteko dira ETAk enpresaria hil zuenetik eta senitartekoek hamabost minutuko elkarretaratzea egingo dute Loiolan.

Inaxio Uriaren senitartekoek adierazi dute ez dutela terrorismoa kondenatzen ez duen inor ondoan nahi etzi hildakoaren omenez egingo duten bilkuran. Larunbatean ETAk Inaxio Uria enpresaria hil zuenetik hiru urte beteko dira eta Uriaren senitartekoek hamabost minutuko elkarretaratzea egingo dute Loiolan, hilketa izan zen lekuan dagoen monolitoan.

Euren esanetan, ez da nahikoa indarkeria gaitzestea, "kondenatu" egin behar da eta "hitz hori" ez omen diete "ezker abertzaleko hainbat kideri entzun". Gaineratu dute etorkizunean halakorik esatea "berandu" izango dela.

Enpresariaren familiak adierazi du Euskal Herriak ez duela inolako "gerrarik" bizi izan urteotan, "inposaketa" bat baizik, "ETAren heriotz zigorra". Senitartekoek esan dute ez dutela "erruki edo barkamenik" eskatzen, "justizia, kondena eta errespetua" baizik. Euren hitzetan, "ez dute gizatasunik ikusten ezker abertzalearengan".


"Jatekoarekin jolasik ez!"

Hemen dugu udazkena, naturaren beste hainbat edertasunekin batera...

... baserrietako ortu eta soroetan jasotako jakirik goxoenen desfileaz gozatzeko aukera paregabearekin.

Izan ere, zenbait herritako azoka bereziek ikusgarritasunean Cibelesko moda pasarela dirudite. Baina, aukeran, ikusleak bai, baina erosleak gutxitxo, eta eurak, gainera, egun batekoak. Oraindik ez gara konturatzen gure inguruan eta lurra errespetatuz lortutako produktuak egunero kontsumitzearen keinu horrek daukan garrantziaz. Zorionez, baina, gero eta gehiago dira produktuen jatorriaz eta produzitzeko eraz kezka agertzen dutenak, saltoki handien uniformizazio eta halamoduzko eskaintzaren aurrean gertuko eta konfiantzazko erosketara jotzen dutenak (azokak, denda txikiak, etxez etxekoa...).

Eta hortxe dago etorkizunaren gakoa; herri mordoxka batean sortzen ari diren kontsumo taldeetakoak ere frogatzen ari dira erosteko modu hori tresna politiko-ekonomiko oso garrantzitsua dela, baserriaren egoera negargarriari iraulia eman diezaiokeena, euren osasunari laguntzeaz gain, hainbat baserriren geroa ziurtatu eta lanpostu berriak sortuz. Argi dago administrazioen azken 30 urteetako politika beldurgarriak aldatzeko mila errebindikazio egin ditzakegula, baina gutariko bakoitzak egunerokotasunean ez badu ahal duena egiten, alferrik.

Duda barik, etxean zein kanpoan, egunero sano jatea oinarrizko eskubidea da, administrazioak bere esku dagoen guztian bermatu behar duena. Baina gizarte baten baloratuenak beharko luketenek, zaharrek eta umeek, zer jaten dute, egoitzetan, jangeletan?

Badakizue ume bakoitzaren menua gastu guztiak barne 7 euro inguru bada ere, Jaurlaritzak baimendutako hiru catering enpresek 12ko dirulaguntza jasotzen dutela? Eta ikastetxeak berea bertakoarekin prestatzea eskatuz gero, ume eta inguruko denda eta baserriendako lekarkeen onura guztiarekin, laguntza ukatu egiten zaiola? Noiz amaituko da umeen jatekoarekin ere negozioa egite hori?


Jai Batzordearen bigarren bilera

Apirilaren 28an, martitzena, Santa Ana jaiak prestatzeko lehendabiziko bilera egin zuen Jai Batzordeak. Gaur berriz bilduko da arratsaldeko 20:00etan.

Lehendabiziko bileran, 20 lagunen bueltan elkartu ziren eta iazko egitaraua aztertu zuten bertaratu zirenek. Antolatu ziren ekintzen balorazioa egiten zuten eta aurtengoan zeintzu ekintza izan diren errepikatzeko modukoak erabaki zen.

Gaurko bileran parte hartzaileen proposamenak jaso eta aurreko bileran adostutako ekintzen zerrendari gehituko zaizkio. Ondoren, egitaraua herritarrei aurkezteko.


Lehen Gastronomia Foro Transozeanikoa Iruñean, Udalak antolaturik

Ostegunetik larunbatera eginen da Iruñean Baiona eta Hondarribiarekin elkarlanean. Brasil eta Colombiako sukaldariek ere hartuko dute parte.

Creacity izeneko proeiktuaren barruan kokatzen da ekimen berri hau. Baiona eta Hondarribiarekin elkarlanean antolatuko da lehen aldiz topaketa hau.

Gastronomia, turismoa eta kultura bultzatzea helburu nagusia duen foro hau ostegun arratsaldean zabalduko da. Lehen ekitaldia Frijituen I. Lehiaketa Transozeanikoa izanen da. 19:00etan Zentral Kafean, sarrera librearekin. Parte-hartzaileak Florianópolis (Brasil), Popayán (Kolonbia), Baiona, Hondarribia eta Iruñeko sukaldariak izanen dira.

Bukaeran Pintxoaren Astearen irabazlea, Iruñazar tabernako Gorka Aginagak, azalduko du nola egin duen “Iruñangilazarra” pintxoa, aurtengo edizioko irabazlea.

Ostiralean Burlatako Ostalaritza Eskolara eginen dute bisita eta larunbatean bermuta eta frijituak, Brasil eta Kolonbiako sukaldari gonbidatuek egindakoak, eskainiko dira Iruña Kafea, Gaucho, La cocina de Alex Mugica, El Patio de las Comedias eta Baserri tabernetan.


Debagoieneko koadrila arteko futbol 7 txapelketa antolatu du UDAk

Uztailaren 21ean jokatuko dute Ibarra futbol zelaian Aretxabaleta Kirol Elkarteak antolatutako Debagoieneko koadrila arteko udako futbol 7 txapelketa. Izenematea dagoeneko zabalik dago; hona bideak: Udaretxabaletako Twitter, Tuenti edo Facebook bidez; udaretxabaletake@gmail.com helbidean; eta Orly tabernan. Azken eguna uztailaren 16a da.

Txapelketan parte hartu gura duen talde bakoitzak arduradun bat izendatuko du (izena eta telefonoa adierazita). Eta taldekideek 16 urtetik gora izan beharko dute (1996an jaiotakoak barne).

Taldeak 100 euro ordainduko ditu honako kontu korrontean sartuta: 2100-6838-41-0200000875.

Irabazleek dirutan jasoko dute saria:

1.ak: 600 euro

2.ak: 300 euro

3.ak: 100 euro

Txapelketak iraun bitartean jatekoa, edatekoa eta sari bereziak egongo dira; eta guztia musikak girotuta.


Arantza Zulueta berriz espetxeratzeko agindu du Marlaskak

60.000 euroko bermea ordainduta, aske zegoen, baina haren kontrako "froga gehiago" daudela esan du Auzitegi Nazionalak.


Maria Cristina hotela 2012ko uztailera arte itxita

Belle Epoqueko estilo klasikoa eta dotorea indartu nahi dute. Vértice lanek bederatzi hilabete iraungo dute.

Donostiako Maria Cristina hotelak ateak itxiko ditu igande honetan, urriak 4, berritze lanetan hasteko. Datorren urteko uzatilean irekiko dute berriz ere hotela, mendeurrena ospatzeko.

"Etorkizuneko apustua da kalitatezko turismoa erakartzeko" esan dute prentsaurrean Donostiako Udaleko Garapen Ekonomiko eta Kiroletako ordezkariak, Iosu Mirena Ruizek, Maria Cristina hoteleko zuzendariak, Michel naderrek, eta Donostiako Idomeko zuzendariak, Mikel Guerra Ortizek.

Bestalde, "hiriko azpiegitura turistikoena" dela adierai du Ruizek, "Donostia ulertzea zaila da hotelak adierazi nahi duena jakingabe", gaineratu du, besteak beste Zinemaldia bezalako ekitaldietan.

Berritze lanek bederatzi hilabete iraungo dute eta azpiegiturak, dekorazioa eta hiritarrek gehien erabiltzen dituzten gune publikoak berrituko dituzte batik bat.

Naderrek azaldu duenez, Belle Epoqueko estilo klasikoa eta dotorea izan dira "hotela sortu zenetik ezaugarri" nagusia, hori mantendu bakarrik ez, indartu ere egin nahi dute kolore grisa, turkesa eta lila erabilita.

Gosaria, donostiarrekin

Maria Cristina Hotelak Donostiarrek datozen hilabeteetan egingo dituzten berritze lanen nondik norakoak ezagutzea nahi dute. Horregatik, hiritarrei Easo jatetxean gosaltzeko gonbitea egin die, eta logela berriak nolakoak izango diren ikusi ahal izango dute bertan, logela pilotu bat ikusiz.

Gosariak eta bisita gidatuak urriaren 5etik urriaren 7ra arte egin ahal izango dira, goizeko 07:00etatik 11:00 aldera arte.


Gari, Montxo eta Joxelontxoren emanaldia izango da Azpeitian

Gari, Montxo eta Joxelontxo pailazoek emanaldia eskainiko dute zapatuan, 16:30ean hasita, Azpeitiko Soreasu antzokian. Saiorako sarrerak dagoeneko eros daitezke Kulturaz.eus webgunean eta Sanagustin kulturgunean, sei euroren trukean. Egunean bertan ere izango dira salgai, Soreasu antzokiko lehiatilan, zortzi eurotan.

Gari, Montxo eta Joxelontxo pailazoek 1995ean sortu zuten Tutik Clowns taldea. Kulturazek azaldu duenez, taldean pailazo eredua “desberdina” da: “Gure inguruan nagusi diren pailazoen ereduaren desberdina da, zirkuko pailazo klasikoak baitira”. Horrez gain, Gari, Montxo eta Joxelontxoren ikuskizunetan musikak “garrantzia” berezia duela azaldu du kooperatibak: “Musikari trebeak dira taldea osatzen duten hiru lagunak. Saxoa, tronpeta, tuba edo biolina bezalako tresna konbentzionalekin batera, zirkuan beti erabili izan diren musika tresna ezohizkoak ere jotzen dituzte, hala nola zerra musikala, kanpaitxoak edo eta zintzarriak”.

Hiru pailazoen jantziak ere azpimarratu dituzte. “Benetako pailazo jantziak dira, dotoreak eta ikusgarriak. Eszenografiak ere zirkua dakar gogora, taldearen ikuskizunak zirku karpatxo baten aurrean izaten baitira”.


Rajoy, Urkijok hizkuntz irizpideak salatu izanaz: "Norbaitek babestu beharko ditu herritarrak"

Espainiako Gobernuaren ordezkaria "legea betetzen" ari dela esan du gobernuburuak. Eskari bat egin dio EAJri hizkuntz irizpideen harira: "Ez da komeni uztea muturrekoek manipula zaitzaten".

Jokin Bildarratz EAJko senatariak eraman du hizkuntz irizpideen gaia Espainiako Senatura. Gipuzkoako udal batzuk ari dira kontratazioetan hizkuntz irizpideak ezartzen, eta horien aurka auzitara jo du Carlos Urkijok, Espainiako Gobernuak EAEn daukan ordezkariak. Salaketa bidegabeak direla ohartarazi du Bildarratzek, eta zerbitzu publikoa euskaraz jasotzeko eskubidea defendatu du.

Rajoyk, ordea, Urkijoren lana goraipatu du. "Legea betetzeko betebeharra du". Gobernuburuak azaldu du euskara eta gaztelania erabiltzeko eskubidea dutela herritarrek, eta inor ezin dela "diskriminatu" hizkuntza bat edo beste erabiltzeagatik. "Eta hori egin dute udal batzuek, gobernu ordezkariaren ustez". Urkijo bere lana egiten ari da, Rajoyren esanetan. "Ez dago euskararen aurkako erasorik edo euskararekiko errespetu faltarik".

Herritarren eskubideak ahotan hartuta defendatu du Rajoyk udalak auzitara eraman izana. "Herritarrek dituzten eskubideak defendatzen ari da [Urkijo]. Herritarren eskubideei kalte egiten zaienean, norbaitek lagundu behar die, norbaitek babestu behar ditu, eta eskubide horiek errespeta daitezen saiatu".

Espainiako Gobernuak berretsi du "legez kanpo" ari direla Gipuzkoako udal batzuk, kontratuetan enpresa batzuk "diskriminatzen". Hala ere, "gustatu edo ez", auzitegiek esaten dutena onartuko dutela esan du Rajoyk.


Itsas Aurre: “Alderdi politikoei exijitzen diegu gure herriaren borondatea errespetatzea”

Itsas Aurre elkarteko kideek Igeldoko kultur etxean prentsaurrekoa eman dute. (Argazkia: Lide Ferreira)

Itsas Aurre elkarteko kideek igandeko kontsultan izandako partaidetzagatik poztasuna azaldu dute gaur goizean Igeldoko kultur etxean egin duten prentsaurrekoan.

Igandeko galdeketaren emaitzari dagokionez, poztasuna agertu du Itsas Aurre elkarteak: “Izan diren emaitzekin argi dago igeldotarren borondatea udalerri berri bat sortzea dela. Azken batean, 1994. urtean dagoeneko garbi geratu zen hautua ia hogei urte beranduago berretsi egin da”.

Instituzioei igeldotarren borondatea errespetatzea eta desanexio prozesua aurrera eramatea eskatu diete. “Alderdi politikoei exijitzen diegu gure herriak demokratikoki adierazitako borondatea erabat errespetatu dezatela, eta bide horretan, beraiekin guztiekin hitz egiteko prest gaude, gai hau lehenbailehen konpondu dezagun”, adierazi dute.

Itsas Aurre elkarteko hainbat kide. (Argazkia: Lide Ferreira)

Alderdi Sozialistaren ordezkarien deszentralizazio proposamen berriak komunikabideen bidez ezagutu dituztela aitortu dute eta horiek ez dutela “inolako berrikuntzarik eta sinesgarritasunik” esan dute. “Izan dituzten hogei urteetan aukera izanda ez baitute ezer egin”, azpimarratu dute Itsas Aurreko kideek. Proposamen horiek EAJk egindakoekin bat datozela esan dute. Bestalde, PP egiten ari den eskaintzei buruz aritu dira: “PPk bultzarik onartzear dagoen Tokiko administrazioren lege berriak 2013ko urtarrilaren 1a baino beranduago sortu edo eskatu diren udalerri baino txikiago diren figura administratiboak desagertzea aurreikusten du eta, beraz, Igeldorako egiten ari den eskaintzei ezetza emateko beste arrazoi pisutsua dugu”.

Azkenik, zenbait komunikabideek erabili duten terminologiarekin desadostasuna adierazi nahi izan dute: “Guk ez dugu ezer hautsi edo banatu nahi eta, are gutxago, inor kaltetu nahi. Gure etxea kudeatzeko udalerri bat osatu nahi dugu, besterik ez”. Gainera, euren aldarrikapenen babesa eta elkartasuna adierazi dieten herri eta udalerriei esker ona zabaldu nahi izan diete.


Gutxienez 16 pertsona hil dira Polonian jazotako tren istripu batean

Guztira 350 pertsona zihoazen, horien artean 19 ikasle espainiar, azken hauek onik atera dira. Istripua bi trenek talka egin ostean gertatu da.

Gutxienez 16 pertsona hil dira eta beste 58 zauritu bi trenek elkar talka egin ostean, Polonian, bart, bertako 21:00etan (20:00 GMT).

Bietako tren batean 19 ikasle espainiar zihoazen baina onik daude eta Zawieire (Hegoaldean) hiriko eskola batera eraman dituzte, larrialdeak kudatzeko zentroaren arabera.

Guztira 350 bidaiari zihoazen eta espaniarrez gain, frantziarrak eta ukraniarrak ere zeuden tartean.

Varsovia eta Cracovia arteko bidea egiten ari zen trenak ez zegokion trenbidetik zihoanean Przemysletik (hegoekialdean) hiribururako noranzkoan zihoanarekin talka egin du.

Donald Tusk lehenengo ministroa goizaldean bertaratu da istripua gertatu den lekura eta bertan onartu du Poloniako historiako tren istripurik larrienetarikoa izan dela oraingo hau.

"Errealitatea irudietan ikusten dena baino latzagoa da", Tuskek, tren suntsitu baten aurrean esan duenez.

"Ez dut gogoratzen trenak frenatu duen momentua, bakarrik talka handia", bidaiarietako batek TVN24 telebista kateari azaldu dionaren arabera.


2015eko Nafarra saria Eliseo Gil Zubilaga arkeologoarentzat

Martin Ttipia elkarteak 2013an hasitako ohiturarekin jarraitzeko, aurten Urteko Nafarra Saria Eliseo Gil Zubilaga arkeologoaria ematea erabaki du.

Martin Ttipia, Nafar Erresumako tenentea zen Gasteiz Nafarroa zen garaian. 1199. urtean, Alfontso VIII Gaztelako erregeak Gasteiz eraso zuenean. Martin Ttipiak 9 hilabetez iraun zuen herriaren defentsaren buru zelarik; Nafarroako errege zen Antso VII Azkarrak, behar zuten laguntza bermatu ezin eta, 1200ean, amore emateko Martini agindu zion arte.

2013 eta 2014 urteetako Nafar saridunek, Jose Antonio Gonzalez Salazar apaizak eta Joxe Ulibarrena artista plastikoak, emango diote aurtengoa Eliseo Gil arkeologoari.

Ekitaldia abenduaren 5ean, larunbateko 12:45ean hasiko dugu, Gasteizko Udalak orain gutxi izendatu duen “Martin Ttipia” lekuan, Oihaneder Euskararen Etxetik aurrez aurre, Fray Zacarias Martinez kalean.

Eliseo Gil Zubilagak arkeologiari eta euskal kulturari egin dion ekarpena gogoan izango dute. Ohorezko aurreskua eta bertsolarien ostean, saria emango diote. Euskal ohiturak ez dituzte ahaztuko eta kalejira eta nafar poteoa (porroi eta zahatoz) Erdi Aroko hirigunean egongo dira. Amaitzeko, bazkaria Harria jatetxea, Gasteizko Foruen plazako frontoi parean.


Zama izan da lehen zatia

Donostiako taldeak gol bakar batez irabazi dio Ladari, eta EHF kopatik kanpo geratu da

Bera Bera. Zoqbi, Altuna (3), Campa (1), Carvalho (3), Cuña (1), Pinedo (6), Ziarsolo (2)—hasierako zazpikoa—; Yamiley, Rubio (5), Bea Fernandez (10), Berta (4) eta Menendez.

Lada Togliatti. Sidorova, Gorxkova (2), Muravieva (5), Davidenko (8), Xipilova (1), V. Zhilinskaite, Zhernoivanenko (3) —hasierako zazpikoa—; Basarab, Y. Zhilinskaite (3), Bliznova (3), Smirnova (1), Garanina (3), Marennikova (5) eta Gorxenina.

Markagailua. 3-2, 4-4, 5-7, 8-10, 11-14, 14-18 (atsedenaldian); 18-19, 22-21, 25-24, 28-26, 31-31 eta 35-34.

Epaileak. Bonifert eta Olah (Hungaria). Bi minutuz kanporatuak: Bera Berako Pinedo, Rubio eta Carvalho (2); eta Ladako Smirnova, Xipilova, V. Zhilinskaite (2), Zhernoivanenko eta Muravieva (2).

Bestelakoak. 1.000 ikusle inguru Gaska kiroldegian.

Kito. Bukatu da Bera Beraren bidea EHF kopan. Donostiako taldeak erronka zaila zuen Europatik bidaiatzen jarraitu ahal izateko, Lada Togliattik duela astebete Errusian jokatutako joanekoan lortutako sei goleko aldeari eman behar baitzion (28-22). Bera Berako kideak, halere, itxaropentsu zeuden. Sinetsita zeuden taldeak bere jokoa eginez gero, sailkatzeko aukera izango zutela. Hori argi zuten, baina baita ere hori egin ezean Errusiako taldea izango zela final-laurdenetan ariko zena.

Eta atzo, Bera Bera ez zen izan Bera Bera, ez behintzat, ABF ligako neurketa askotan pistan ikusi ahal izan den Bera Bera. Defentsan pattal aritu zen, eta erasoan huts asko egin zituen. Halere, irabazi egin zuen, gol bakar batez, hori bai (35-34), hein handi batean Lada joanekoan lortutako errenta kudeatzen aritu zelako. Errusiarrek ez zuten inoiz arriskuan ikusi euren burua, bi golekoa izan baitzen Bera Berak atzo izan zuen alderik handiena. Gainera, bisitariek bigarren zatiaren erdia iritsi baino lehen sartu zuten 23. gola, eta horrek zazpi goleko aldeaz irabaztera behartzen zituen etxekoak, erronka ia ezinezkoa, are gehiago une horretan norgehiagoka oso parekatua zegoela kontuan hartuta: 24-23 zen aurretik Bera Bera.

Bera Berak lehen zatian galdu zituen kanporaketari buelta emateko aukera asko. Presaka aritu zen, eta huts asko egin —dozena bat baloi galdu zituen—. Ladak ondo baliatu zuen, eta lau goleko aldearekin iritsi zen atsedenaldira (14-18). Miraria behar zuten donostiarrek, baina miraririk ez zen izan. Hobekuntza bai, ordea, eta horri esker lortu zuten partidari buelta eman eta irabaztea. Zoqbiren geldiketek eta Bea Fernandezen golek (hamar) izan zuten zerikusirik susperraldian. Zoritxarrez, berandu zen. Ladarena zen sailkapena. Bera Berak Errusiako talde bat kanporatu ezinik jarraitzen du. Laugarren ahalegina ere ez da izan balekoa.


Txirrindulari onenek dizdira emango diete Oarso Bidasoko errepideei

Thibaut Pinot txirrindulari frantziarra, iazko itzulian

Datorren astelehenean hasiko da txirrindularitza maila nagusiko —UCI World Tourreko— bosgarren astebeteko itzulia. Etxebarrian (Bizkaia) hasiko da Euskal Herriko Itzuliaren 56. ekitaldia, eta Oarsoaldetik bi aldiz pasako da, hirugarren eta laugarren etapan. Bidasotik, berriz, laugarren etaparen hasieran pasatuko da.

Gasteizen hasiko da hirugarren etapa —gaur zortzi—, eta 193,5 kilometro egin ondoren, Lesakan bukatuko. Arabako Lautada zein Nafarroako Sakana lasai antzean gurutzatuko du tropelak, eta Nafarroa ipar ekialdean hasiko da profila zorrozten. Izan ere, Uitzikoa izango da igo duten bost mendateetatik lehenengoa. Segidan Usategieta pasatuko du pelotoiak. Goizuetatik behera Hernanin sartuko dira txirrindulariak, eta Urumea bailaran itzulinguruka ibili ondoren, Oarsoaldera zuzenduko dira.

Ugaldetxotik sartuko dira, pasatu ondoren, txirrindulariak. Antolakuntzaren estimaziorik onenean, 15:51ean izango da. 38 kilometro faltako dira helmugara, eta Oiartzungo saihesbidean egongo den tarteko helmuga pasa ondoren, Aritxulegira bidean abiatuko dira (16:05ean pasako dira, aurreikuspen azkarrenaren arabera). San Antongo urtegia igarota, Agiñako gaina igoko dute, eta Bortzirietan barrena ibiliko dira. Piedadearen mendatea igoko dute, helmugatik bederatzi kilometrora.

Jaizkibel, Hondarribitik

Hirugarren etapa nahikoa ez, eta hurrengo egunean ere gymkana bat egin beharko dute txirrindulariek. Lesakatik irtengo dira, eta Endarlatsatik iritsiko dira Behe Bidasora (13:09ean Zaisan). Ibaiaren ertzetik joango dira Hondarribiko aireporturaino (13:16) eta handik Guadalupe aldera zuzenduko dira.

Donostiako Klasikan ez bezala, Jaizkibel alde gozoenetik igoko dute. Jaitsieran Donibane atzean utziko dute, eta Lezo aldetik Gaintxurizketara abiatuko dira, Arkale igotzeko. Oiartzungo saihesbidea pasatuta, Ugaldetxotik utziko dute Oarsoaldea (14:07), eta bezperan etorritako bidea hartuko Hernanira joateko. Orion bukatuko da etapa, 165 kilometro osatu ondoren. Usurbilen, Zarautzen eta Aian ibiliko dira —azken horren gaina hiru aldiz pasako dute—.

Maila handiko parte hartzea

Inoizko ekitaldirik gogorrenetakoa izango da astelehenean hasiko dena. Sei etapei aurre egingo dieten goi mailako txirrindularien zerrenda luzea da. Bertan izango dira iazko podiumeko hiru mailak bete zituzten txirrindulariak: Joaquim Rodriguez (Katuxa), Sergio Henao (Sky) eta Ion Izagirre (Movistar).

Igandean bukatu zen Kataluniako Voltako sailkapen nagusiko hiru onenek ere bere parte hartzea baieztatu dute: Nairo Quintanak (Movistar), Alberto Contadorrek (Tinkoff) eta Dan Martinek (Etixx-Quick Step). Faborito gehiago ere izango dira Itzulian. Honakoak izango dira, besteak beste: Mikel Landa eta Leopold Konig (Sky), Simon Spilak eta Jurgen Van den Broeck (Katuxa), Yates anaiak (Orica), Pierre Rolland (Cannondale), Tony Gallopin (Lotto-Soudal), Thibaut Pinot (FDJ), Rui Costa eta Diego Ulissi (Lampre), Bauke Mollema (Trek-Segafredo), Fabio Aru (Astana), Tom Dumoulin (Giant-Alpecin), Robert Gesink (Lotto-Jumbo)…


Zure ibilgailua

saltzeko laguntza

Zure ibilgailua saldu nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan: kronika@kronika.net edo 943 33 08 99. 10 euroren trukean, ibilgailuaren argazkia eta fitxa teknikoa argitaratuko ditugu.


Sanferminetako erasoaren epaiari helegitea jarri dio Iruñeko Udalak

Gizon bat espetxeratu dute, Tolosan adingabe bati sexu eraso egitea leporatuta. Baztanen gizon bat atxilotu dute, sexu abusuak egotzita


Markel Olano osteguneko 'Egun On Euskadi' saioan

Gipuzkoako Ahaldun Nagusiak gaurkotasun politkoaz arituko da Aitzol Zubizarretarekin.

Markel Olano, Gipuzkoako Ahaldun Nagusia, osteguneko gonbidatua izango da ETB-2ko ''Egun On Euskadi'' albistegian. Beasaingo politikariak Gipuzkoako gaurkotasun politikoaz arituko da Aitzol Zubizarretarekin eta datozen udal-haustekundeei begira jarriko da. Horrez gain, Iñaki Soto, Alvaro Martínez eta Aitor Ubarretxena solaskideak eguneko gai garrantzitsuenen inguruan arituko dira solasean. ''Egun On Euskadi'' goizeko 08:00etako albsite aurrerapenarekin jarriko da abian.


Izena eman daiteke Itziar Lopez de Uralde Oroi-lasterketan, martitzenera arte

Abenduaren 16an, domekan, Itziar Lopez de Uralde Oroi-lasterketaren 35. edizioa izango da. Aurreko urteotan legez, Itxartu Taldeak eta Getxo Atletismo Klubak antolatuko dute proba. Izena eman daiteke datorren martitzenera arte, abenduaren 11ra arte.

Izena emateko epea abenduaren 11n amaituko da. Tartean, Itxartu.com eta Getxoatletismo.eus web guneetan egin daiteke, online. Halaber, Fadura, Gobela eta Andra Mari kiroldegietan eta Kantxa Kirol Moda (Algorta), Bikila (Bilbo) eta Sportlandia (Portugalete) kirol-dendetan eman daiteke izena, aldez aurretik. Lekukotasun-lasterketa doakoa da; berriz, 9 kilometroko ibilbidea egiteko 8 euro ordaindu beharra dago.

Lasterketa Fadurako kiroldegiko eraikin nagusiaren paretik aterako da, goizeko 11:00etan, eta udalerriko auzoetan barrena 9 kilometro egin ondoren, Fadurara itzuliko da, atletismoko pistako helmugara. Lasterketa hasi baino lehen, 10:30ean, lekukotasun-proba egingo da, 2 kilometrokoa, umeei eta familiei zuzendua, lehia barik. Izan ere, umeengan zein bere laguntzaileengan eta lasterketak egiten ohituta ez daudenengan dago pentsatuta ekimen hori.

Memorialaren zergatia

Itziar Lopez de Uralde atleta algortarra hil egin zen 1982ko abenduaren 30ean, 26 urte zituela, Basurtuko ospitalean. Bertara eroan zuten lau egun lehenago, larri, Leioako Bi-103 errepidetik footinga egiten zebilela guardia zibil batek gidatutako auto batek harrapatu ostean. Gidariak ihes egiteari ekin zion eta, bertsio ofizialaren arabera, istripua gertatu zenean autoan bidaiatzen zuten beste guardia zibil bik ezin izan zuten pilotua geldiarazi. Bidaia Lemoizko Komandantzian bukatu ei zuten eta lankideek bertan entregatu zuten gidaria.

Harrapaketatik egun bitara, oraindino Lopez de Uralde bizirik zegoela, Guardia Zibilak kanporatu zuen Antonio Jiménez Almellones, Lemoizen destinatutako guardia zibil bat, Lopez de Uralderi laguntza ukatu izana frogatutzat joz.

1986ko maiatzaren 9an, Bizkaiko Auzitegiak honako zigorra ezarri zion Jiménezi: urte bat eta egun bateko espetxe zigorra, 19.000 pezetako isuna (114 bat euro), errieta pribatua eta gidatzeko baimena hiru hilabetez kentzea.

1990eko irailaren 28an, Espainiako Ministroen Kontseiluak indultua eman zion Itziar Lopez de Uralde hil zuen guardia zibil ohiari, 50.000 pezeta (300 bat euro) ordezko zigorra ezarrita.

Gaur egun, atleta algortarra zena ez dago onartuta "segurtasun-indarrek bizitzeko eskubidearen aurka egindako urraketen" biktima gisa. Izan ere, bere kasua ez da agertzen Eusko Jaurlaritzak 2015ean udalerrika atera zuen "Euskal kasuan izandako bizitzeko eskubidearen aurkako urraketen argazkiak, herriz herri" bilduman, ez Getxoko liburukian ezta Leioakoan ere.

Lopez de Uralderen heriotzatik urte batera, 1983an, Getxoko Atletismo Taldeak burutu zuen Itziar Lopez de Uralde Oroi-Lasterketaren lehenengo edizioa. Azken urteotan, Algortako Itxartu taldea batu da, gerora antolakuntzako ardura hartzeko.

Ekimenaren kartela


Fonta Sport taldea nagusi, Aretxabaletako areto-futbol txapelketan

Aretxabaletako taldeak penalti jaurtiketetan menderatu zuen Eskoriatzako Cipris taldea. Partidua eta luzapeneko minutuak berdinketarekin bukatu ziren, 3-3.

Zortzi taldek parte hartu dute uztailaren 2an hasita, Arlutz tabernak eta Loramendi Euskara Elkarteak antolatuko txapelketan.


LABek irabazi ditu Michelingo hauteskunde sindikalak

Michelinen hauteskunde sindikalak ospatu zituzten atzo eta LABek irabazi zituen, CCOOri 57 bozkako aldea aterata.

Denera 181 bozka bildu zituen LABek eta sei delegatu eskuratu zituen Enpresa Batzordean ordezkaritza izateko. Bigarren egin zuen CCOOk, 124 bozka eta lau delegatu lortuz. Atzetik, CSI (77 bozka, bi delegatu), ELA (76 bozka, bi delegatu) eta UGT (54 bozka, bi delegatu) geratu ziren.

Are eta nabarmenagoa da LABen garaipena tailerretan 163 bozkekin, CCOOri ia 100 boto kopuruko aldea aterata. Bulegoetan, aldiz, CCOOek irabazi zuen 59 bozkarekin eta LABek 18 besterik ez zituen lortu.

Hala ere, Enpresa Batzordeak dituen 17 delegatuetatik 6 sindikatu abertzalearentzat izan dira lehen aldiz. Emaitzak argazkian:


Donostiako epaile batek etxea ordainean ematea ukatu dio gizon bati

Kutxak etxea kenduko dio, 35.000 euro ordaindu ezean. Epaile gehienek legea "literalki" betearazten dutela salatu du Kaleratzeak Stop plataformak.

Donostiako Lehen Auzialdiko Epaitegiak ukatu egin dio etxegabetu behar duten erretiratu bati Kutxarekin duen zorra etxea emanez ordaintzea, Kaleratzeak Stop plataformak jakinarazi duenez.

Elkarteak helegitea jarri zuen, erretiratuak, Iñaki Gonzalezek, etxea gal ez dezan, baina epaileak atzera bota du.

Gonzalezek lokal bat erosi zuen 2008an, seme batentzant etxebizitza bihurtzea helburu. Kutxari 80.000 euroko hipoteka eskatu zion, baina finantza erakundeak 113.000 eurotan balioztatu zuen. Kaltedunak ezin izan zuen dena ordaindu, eta, ondorioz, bankua lokalaz jabetu zen, 68.000ren truke, hau da, balioaren % 60 baino ez ordainduta.

Gonzalezek etxeko giltzak eman zituen, baina Kutxak 35.000 euro eskatzen dizkio oraindik. Erretiratuak 417 euroko pentsioa dauka, eta, beraz, ezinezkoa du ordaintzea.

Ahozko saioa Kaleratzeak Stop elkartearen helegite bat ebazteko Gipuzkoan egindako lehena izan da.

Epailearen erabaki honi esker, Kutxak saldu ahalko du Gonzalezen etxebizitza, enkantean ordaindutakoa baino bi aldiz garestiago. Gainera, kaltedunari zorra ordainaraziko dio. Horrenbestez, erretiratuak "bere ondasun bakarra, etxea", eman beharko dio, elkarteak azaldu duenez.

Etxegabetzeen aurkako plataformak kritikatu egin du epaile gehienek "literalki" beterazten dituztela legeak, horiek zalantzan jartzeko "baliabide judizial nahikoak" badituzte ere.

"Legea betez, hipotekek kaltedunen alde ere egin daiteke justizia. Apelazio helegitea aurkeztuko dugu Lurralde Auzitegian, hori eskatzeko, hain justu", aurreratu dute.


Yemeneko presidentea AEBetara bidaian atera da

Bidaiaren helburua, Sale beraren hitzetan, ekainaren 3an izandako atentatuak eragindako zauriak artatzea da.

Ali Abdalah Sale yemeneko presidentea Yemenetik atera da igande honetan AEBetara joan eta osasun-tratamenduarekin jarraitzeko. Aurretik hitzaldia eman du eta herriari barkamena eskatu dio bere agintaldian egindako "edozein hutsengatik".

Abdel Hafiz al Nahari Herri Kongresu Nagusiko Alderdiko (PCPG), Saleren alderdiko, prentsa zuzendariordeak Eferi azaldutakoaren arabera, presidentea Omanera joan da lehenengo eta bertan zenbait egun igaroko ditu AEBetara joan aurretik.

Sanara itzuliko da

Ondoren, Sana hiriburura bueltatzeko asmoa du PCPG alderdiko presidente gisa, eta Abdo Rabu Mansur Hadi presidenteorde eta ondorengoaren goratzea ikusteko, otsailaren 21eko hauteskundeen ondoren.

Larunbatea, Yemeneko Parlamentuak Mansur Hadi hauteskundeetarako hautagai bakarra izatea erabaki zuen.


Auzoko festak antolatzen hasteko, bilera gaur

Aurten ere, auzoko festak antolatu nahi dituzte Txantxillan, urriaren bukaera aldera. Eta horretarako, dagoeneko jarri dira martxan: aurreneko bilera egingo dute gaur, 20:00etan Txantxillan bertan. Festak antolatzen hastea da asmoa.


`Les Gay zale autobusa’ bihar arratsaldean Biterin

geHITU elkarteak antolatuta, Euskal Herriko gay eta lesbianen elkarteak, Les Gay zale autobusa izango da arratsaldeko 18:00etatik aurrera. Herrian barrena buelta egingo dute autobusarekin eta segidan Biteriko plazan izango dira. Ekainaren 28a, gay eta lesbianen harrotasun eguna dela eta, herria musika eta kolorez janzteko aprobetxatuko dute. Eskubide berdintasuna Gehituk dio gay eta lesbianen eskubide berdintasunarekin denok egiten dugula aurrera. Gehituk gogorarazi du ekainaren 30ean Madrileko Legebiltzarrak gay eta lesbianen ezkontzeko eskubidea onartu dezakeela eta garrantzizkotzat jotzen dute bikote heterosexual eta homosexualak legearen aurrean berdinak izango liratekeelako.


Xabier Sagardoi hirugarren graduan ekarriko dute Iruñeko espetxera

Espainiako Espetxe Erakundeek hirugarren gradua eman dio Sagardoi preso iruindarrari. Soriako kartzelatik Iruñekora lekualdatuko dute. Apirilaren 6an aterako da libre zigor osoa beteta.

PSOEren gobernuak Euskal Preso Politikoen Kolektiboko kide bati emandako aurreneko hirugarren gradua da Xabier Sagardoiri emandakoa. Hirugarren graduan ekarriko dute Iruñeko espetxera. Apirilaren 6an beteko du osorik zigorra eta libre geldituko da. Soriako espetxean izan da urteotan preso, bigarren graduan tarterik handiena. Joan den astean haren abokatuak, Jaione Karrerak salatu zuen hain zuzen ere presoaren jarrera onak urteotan eta egindako progresioa ez ziotela aitortzen ari eta hirugarren gradua emateko garaian trikimailuak eta atzerapenak izaten ari zirela.


Positiboki baloratu dute Aiaraldeko Euskararen Eguna

Igandean ospatu zen Aiaraldeko Euskararen Eguna, Orozkon. Antolatzaileek positiboki baloratu dute ekimena.


Per la Forza txapeldun

Per la Forza taldekoak, larunbatean, txapelekin.

Per la Forza taldeak irabazi du Ordiziako Kuadrilla arteko 33. Futbol Txapelketa, finalean Downtown taldeari irabazita (2-1). Lehen zatian golik ez zen izan, eta bigarrenean izan ziren hiru golak. Per la Forzak finala bukatzeko 10 minutu falta zirela sartu zuen bigarren gola, eta irabazlea erabakita zegoela zirudienean, Downtownek luzapenean egin zuen 2-1koa, eta bukaera estua izan zen oso. Hirugarren eta laugarren posturako partida Rockusek irabazi zion Zerdiau taldeari. Txapelketari buruzko informazio gehiago, hemen.


Kartzelan preso gehiago ez hiltzeko, elkarrizketak areagotzera deitu dute

Gaur 20:00etan, giza katea egingo dute Galdakaon, eta bihar 18:00etan, manifestazioa

Hainbat preso ohik eta senidek Kepa del Hoyoren heriotza salatzeko prentsaurrekoa eman dute, Galdakaoko Torrezabal kultur etxean (Bizkaia). Azaldu dute presoaren heriotzaren eragilea Espainiako Estatuaren sakabanaketa eta urruntze politika dela, eta hori «galdakoztarren eta Euskal Herri osoak nagusiki adierazitako borondatearen aurka» dagoela. Horrekin batera, esan dute batasuna eta indar metaketa «tresna garrantzitsuak» direla sakabanaketa atzean uzteko eta Del Hoyoren moduko heriotza gehiago jazo ez daitezen, eta datozen egunetako mobilizazioen berri eman dute. Maite Sanchez Del Hoyoren bikotekidea eta Peru semea ez dira egon agerraldian, baina han bildutakoek, haien omenez, hiru arrosa jarri dituzte mahaian, haiekin daudela adierazteko.

Senideak eta han bildutakoak minduta agertu dira Del Hoyoren heriotzagatik, eta adierazi dute albistea iritsi zenetik «oinazea eta samina» herrian zehar hedatu dela. Hurrengo hitzak lagunei eta senideei eskaini dizkiete, sakabanatuta dauden presoak bezala, haiek ere «mendekuaren eta gorrotoaren politikaren» biktima direla esateko. Azaldu dute heriotzaren eragilea «ezohiko, salbuespeneko, legez kanpoko eta legez kontrako gertaeren pilaketa» izan dela.

Galdakaoko Udaleko bost taldek —EAJk, Galdakao Orainek, Galdakao Irabazik, Usansolo Herriak eta EH Bilduk— presoen hurbilketa exijitzeko eta Del Hoyoren senideei elkartasuna adierazteko lortutako akordioa txalotu dute. Azpimarratu dute egungo espetxe politika aldatzeko presoen senideek indar metaketa tresna garrantzitsutzat jotzen dutela, eta eragileei eskatu diete abian diren elkarrizketak areagotzeko. Era berean, gaur eta bihar Galdakaon egingo diren mobilizazioetan parte hartzeko deia egin diete herritarrei. Gaur, 20:00etan, giza katea egingo dute, eta, bihar, manifestazio «nazionala», 18:00etan, Kurtzeko plazatik —udaletxeko plaza—. Herritar Batasuna —ezker abertzalearen ildo ofizialarekin kritiko diren hainbat talde biltzen dituena— ere manifestazioan egongo da, baina «lelo eta pankarta propioekin».

PP eta Urkullu, «tokiz kanpo»

Arnaldo Otegi EH Bilduren koordinatzaile nagusiaren iritziz, Euskal Herriko alderdi guztiak daude prest presoen auziaz hitz egiteko; guztiak, PP izan ezik. Radio Euskadin egindako elkarrizketa batean, dei hori egin die euskal alderdiei. «Beharrezkoa bada, munduko diskrezio guztiarekin» landuko dituzte harremanak, Otegik azaldu duenez, eta sindikatuak elkarrizketa horietan egotea «beharrezkotzat» jo du. Horrez gain, Urkulluk asteartean esan zituenak Otegiren iritziz «tokiz kanpo» daude: «EAJk ezin ditu bere erantzukizunak saihestu. Lehendakariak arazo bat dauka: ezker abertzalearekin eta zenbait jarrera sindikalekin obsesionatuta dago».


Ruoff, Bilbao Basketen lehen fitxaketa

West Virginiako Unibertsitatean hasi zen eta Alemaniako Gottingen taldetik heldu da.

Dominion Bilbao Basketek eta Alex Ruoffek akordioa sinatu dute jokalaria Bilboko taldean jokatzeko hurrengo bi urteetan.

Ruoff (1.98 zm/28 urte) hegalekoa da eta West Virginiako Unibertsitatean hazi zen. Ondoren Belgikako ligan jokatu du, Lieja eta Ookapi All-Stars taldeetan Alemaniara heldu aurretik.

Gottingenen bi urte eman ditu; azken denboraldiko zenbakiak hauek izanda: 14.8 puntu , 4.1 errebote eta 5.1 asistentzia


“Alde hemendik” oihuak entzun behar izan ditu Pablo Casadok Gasteizko jaietan

Alfonso Alonso eta Javier Marotok egin dute anfitrioi lana PPko presidenteak Gasteizko jaietako egun handian hiri erdigunetik egindako ibilaldian.

Andre Mari Zuriaren egunean PPko presidente hautatu berri den Pablo Casadok Gasteiz erdigunean egin du gaur eguerdian agerraldia Javier Maroto, Alfonso Alonso, Leticia Comeron eta Alderdi Popularreko beste zenbait kide alboan zituela.

Pablo Casadok bertaratutako hedabideen aurrean adierazpenak egin nahi izan dituenean, inguruan zegoen herritar talde batek “alde hemendik” oihuekin isilarazi nahi izan dute. PPren jarraitzaileek beren aldetik txalo eginez erantzun nahi izan dute.

Erdialdean egindako ibilbidean zehar txistu hotsak entzun behar izan dituzte PPko ordezkariek.

PPko burua den @pablocasado_ ri ongi etorri beroa eman diote Gasteizen. pic.twitter.com/CDOzaMNKRQ — Gorka Julio (@teketen) 5 de agosto de 2018


«Zaila da Australiako ingelesa ulertzea»

Ingelesa ikastea helburu, Australiara joan zen Villanueva. Aise aritzen da orain ingelesez. Ez zuen espero lan duina topatzerik, eta are gutxiago bere alorrean aritzea. Irakasle dabil eskola batean.

Irakasle ikasketak bukatu berri, irailean, Nafarroako hiriburua atzean utzi, eta antipodetara joatea erabaki zuen Ane Villanuevak (Iruñea, 1997). Sei hilabete daramatza Australia ekialdean dagoen Brisbane hirian. Ingelesa ikasten ari da, eta lana ere topatu du.

Zer dela-eta erabaki zenuen atzerrira joatea?

Nik Lehen Hezkuntzako ikasketak egin nituen, eta, irakasle aritzeko, beharrezkoa da ingeleseko C1 mailako titulua izatea. Aspalditik nuen ideia hori buruan, eta, egia esan, nire ingeles maila nahiko kaxkarra zen. Banekien Euskal Herrian baino hobeto ikasiko nuela kanpora joanda. Beraz, Australiara etortzea erabaki nuen.

Eta zergatik Australia? Ez al da urrunegi?

Bada, bai; oso urruti dago. Baina hainbat faktore hartu nituen kontuan: batetik, bizi kalitatea eta bizitzaren prezioa; eta, bestetik, eguraldia. Ingalaterra eta Irlanda begiratzen hasi nintzen, eta hegaldiak merkeagoak ziren arren, luzera gehiago merezi zuen Australiara etortzea. Gainera, hemen eguraldia askoz hobea da. Hemen ez du egunero euririk egiten, Londresen bezala.

Hobetuko zenuen honezkero ingelesa, ezta?

Bai, orain ez daukat beldurrik hitz egiteko eta galdetzeko. Gai naiz ia dena ulertzeko. Zaila da Australiako ingelesa ulertzea. Andaluziako gaztelerarekin alderatuko nuke, dena laburtzeko joera baitute. Eskolan Erresuma Batukoa edota Estatu Batuetakoa entzutera ohituta gaude; horregatik, hasieran kostatu egin zitzaidan.

Nolakoak dira australiarrak?

Oso jende bitxia dela esan daiteke. Denetik topatzen duzu, toki guztietan bezala, noski. Baina pertsonaje asko daude hemen: kaletik kantatzen dabiltzanak, asteburuetan arrazoirik gabe mozorrotzen direnak... Oso parrandazaleak ere badira. Laguntza eskatuz gero, batzuek ez dute ahaleginik egiten zu ulertzeko, baina, orokorrean, laguntzeko prest daude.

Betetzen al dira australiarren inguruko estereotipoak?

Gu ez gara kostaldean bizi, eta, beraz, surflariaren estereotipo horretatik gutxi ikusi dugu. Brisbane oso hiri plurala da, Asiako herrialdeetako biztanle asko ditu: japoniarrak, korearrak...

Eta euskaldunik topatu al duzu?

Oso gutxi, egia esan. Pare bat baino ez ditut ezagutu, eta, gainera, ez dut harreman handirik egin. Nahiago dut hemengo eta beste kulturetako jendea ezagutu. Euskaldunak ezagutzeko beti izango dut denbora Iruñera bueltatzen naizenean.

Nolakoa da bizimodua han?

Gurearekin alderatuta, oso bestelakoa da. Adibidez, guk egunero prestatzen dugu bazkaria, etxean jateko edo lanera eramateko. Hemen, ez dute ohitura hori. Supermerkatuan zerbait erosi, edota jatetxeetara joaten dira, baita aste barruan ere. Bizi maila altuarekin lotuko nuke hori, hemen soldatak Euskal Herrian baino altuagoak direlako. Bestalde, asko gustatzen zait hemengo ordutegia. Eguerdian bazkaltzen dugu, eta afaldu, arratsaldeko seiak aldera. Ahalko banu, Euskal Herrira bueltatzean hori egingo nuke, baina badakit zaila izango dela.

Zer da han egin duzun gauzarik harrigarriena?

Inoiz ikusi gabeko animaliak ikusi ditut: baleak, kanguruak, koalak... Surf egiten ere ausartu naiz. Baina gauza guztien gainetik, lan duina topatzea izan da harrigarriena. Ez nuen espero irakasle aritu nintekeenik.

Nola bizi duzue COVID-19aren egoera handik?

Iruñeko egoerari dagokionez, lasai nago. Gertukoak ongi daude. Baina zabaldu den histeriak ez du laguntzen, eta batzuetan ez dakit zenbaterainokoa den egoeraren larritasuna.

Eta Australian bertan?

Hemen, egoera berezia izan da. Lehen kasua urtarrilean topatu zuten, eta orain arte ez zaio garrantzi handirik eman. Orain, eskolak eta tabernak ixten hasi dira. Ez dute konfinamendurik ezarri, baina jendea etxean gelditzen ari da. Gure ingeleseko eskolak, adibidez, Internet bidez egingo ditugu datorren astetik aurrera. Ez dakit zer neurri hartuko dituzten, baina kezkaz begiratzen diot honi guztiari.

Noiz duzu bueltatzeko asmoa?

Dena ongi bidean, irail eta urri bitartean. Irailean bukatzen zait bisa, eta asmoa da gero Zeelanda Berrira joatea. Baina koronabirusaren egoerarekin, ez dakit zer gertatuko den. Gainera, gustura nabil lanean, eta bisa luzatzen saiatuko naiz.

Herriminik ba al duzu Euskal Herriaren antipodetan?

Bai noski. Batez ere gure parranden falta sumatzen dut. Hemen ez da jai herrikoien giroaren antzekorik. Beste parranda eredu bat dute, eta kasik ez dira dantzatzen. Bestalde, Iruñea bereziki euskalduna ez den arren, euskara entzutearen falta ere sumatzen dut.


Eliseoko jauregiko sukalde kontuak

Daniele Delpeuch sukaldaria Miterranden zerbitzura egon zenekoa kontatzen du 'Les saveurs du Palais'-ek

Benetako pertsonaia batean dago oinarrituta Les saveurs du Palais filma. Daniele Delpeuch du izena eta François Miterrand Frantziako presidente ohiaren sukaldari ofiziala izan zen urte luzez. Filmean izena aldatu diote, eta Hortense Laborie jarri, baina, zuzendariak berak onartu duenez, Delpeuchen inguruko artikulu bat irakurri ondoren hasi zen pelikularen gidoian lanean.

Sukaldari ezaguna da Delpeuch, nahiko bizimodu harrigarria duena. Nekazaria izaten hasi, Eliseoko jauregiko menuak prestatzen zituen bihurtu zen, Perigord jatetxe ospetsutik pasatu ostean. Miterrandekin lan egin ondoren, Antartikara joan zen urtebeterako; gaur egun, trufak ereiten saiatzen ari da Zeelanda Berrian.

Horiek guztiek Ettienne Comar gidoilari eta ekoizlearen interesa piztu zuten, eta Delpeuchen bizitzaren atal bat zinemara eramatea erabaki zuen. Protagonistak gogo onez hartu zuen proposamena. Eta, Les sauveurs du Palais pelikulak beste inork lortu ez duena lortu zuen: Eliseoko benetako sukaldeetan filmatzeko baimena.

Pelikulan Hortense Laborie izendatuko du presidenteak Eliseoko sukaldari ofiziala. Sukaldariak ezin du sinetsi eman dioten ardura, eta pozarren hartu du izendapena. Baina jauregiko beste langile askok mesfidantzaz eta errezeloz hartuko dute ailegatu berria. Hala ere, Laborieren trebezia eta tenple ona lagun ezin hobeak izanen dira gauzak bere onera ekartzeko.

Christian Vincent zuzendari beteranoa da. Iragan mendeko 90eko hamarkadatik hasita, Isabelle Carre, Isabelle Huppert, Daniel Auteuil eta beste aktore ezagun askorekin egin izan du lan bere ibilbide luzean.

'LES SAVEURS DU PALAIS'

Zuzendaria: Christian Vincent

Aktoreak: Catherine Frot, Jean d'Ormesson, Hippolyte Girardot, Arthur Dupont, Jean-Marc Roulot, Arly Jover, Brice Fournier.

Herrialdea: Frantzia.

Urtea: 2012.

Iraupena: 95 min.

Estreinaldia: Ostiralean estreinatuko dute Hego Euskal Herrian.


Militarrek maniobrak egin dituzte Elgetan, frankistek hartu eta 75 urtera

Intxortako frontea erori zela 75 urte bete ziren atzo. Urtemuga horren harira, ekitaldi batzuk egin zituen udalak, eta militarrak maniobretan aritu ziren.


Atzera bueltarik gabe

Duela ia bi urte atxilotu zituzten Bateragune auziko auzipetuak. Bi urteotan, ordea, haiek hasitako bideak aurrera egin du ezker abertzalean.

• 2009-10-13. Arnaldo Otegi, Rafa Diez, Rufi Etxeberria, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez, Miren Zabaleta, Txelui Moreno Amaia Esnal eta Mañel Serra atxilotu zituen Espainiako Poliziak. LABen egoitzan atxilotu zituzten haietako batzuk. Espainiako Auzitegi Nazionaleko Baltasar Garzonek agindu zuen polizia operazioa, Batasunaren Mahai Nazional berria osatzea egotzita. Bateragune izena jarri zion Garzonek eratu nahi zuten egitura berriari. Ordu batzuk lehenago zabaldu zuten eztabaidarako txostena atxilotuek.

• 2009-10-16. Arnaldo Otegi, Rafa Diez, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaleta kartzelatzeko agindu zuen Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Baltasar Garzonek. Rufi Etxeberria eta Ainara Oiz aske utzi zituen, badaezpadako neurririk ezarri gabe. Mañel Serra, Amaia Esnal eta Txelui Morenori, berriz, hamarna mila euroko bermea ezarri zien aske geratu ahal izateko.

• 2009-10-17. Manifestazio erraldoia izan zen Donostian, atxiloketak salatzeko.

• 2009-10-20. Fase politikoaren eta estrategiaren argipena izenburuko txostena banatzeari ekin zion ezker abertzaleak. Gara-k laburpena kaleratu zuen.

• 2009-11-08. Rafa Diez, Arnaldo Otegi, Miren Zabaleta, Arkaitz Rodriguez eta Sonia Jacinto presoek gutun bat idatzi zuten eztabaidarako txostenaren alde egiteko.

• 2009-11-14. Ezker abertzaleak agerraldi jendetsua egin zuen Altsasun, prozesuaren oinarriak laburbildu eta borondateak adierazten zituen agiria aurkezteko. Prozesua garatzeko, «soilik bide politiko eta demokratikoak» erabiltzearen alde agertu zen. Elkarrizketari begira, Mitchell printzipioak bere egin zituen.

• 2010-01-09. Bateragune osatzea egotzita bederatzi lagun auzipetzeko eskatu zuen Fiskaltzak: Arnaldo Otegi, Rafa Diez, Arkaitz Rodriguez, Miren Zabaleta, Sonia Jacinto, Rufi Etxeberria, Amaia Esnal, Txelui Moreno eta Mañel Serra.

«Estrategia subiranista aurrera eramateko bloke bat» sortu nahi izatea eta «talde terroristako kide» izatea leporatu zien.

• 2010-01-25. Otegi, Diez, Moreno, Jacinto, Zabaleta, Rodriguez, Serra eta Esnal auzipetuz autoa kaleratu zuen Garzonek. Auzitik aparte utzi zuen Etxeberria. Batasuna ordezkatzeko Bateragune talde politikoa osatzen ari zirela eta prozesu hori guztia ETAk zuzentzen zuela egotzi zien epaileak.

• 2010-02-11. Zortzi auzipetuak Auzitegi Nazionalean izan ziren, Garzonen bulegoan, auzipetze autoa jasotzen. Ezker abertzaleak salatu zuen auzi hori ordurako abiatuta zegon barne eztabaida «ahalik eta gehien baldintzatzeko» zela, baina halakorik ez zela gertatuko ohartarazi zuen.

• 2010-02-14. Barne eztabaida amaitutzat eman zuen ezker abertzaleak, eta Zutik Euskal Herria agiria kaleratu zuen. Altsasuko Adierazpenaren ildoak barneratu, eta indar bilketa independentistaren aldeko deia egin zuen.

• 2010-04-26. Rafa Diez aske utzi zuten baldintzapean, «egoera pertsonal-familiarrengatik». 30.000 euroko bermea ordaindu zuen, eta, besteak beste, politikan aritzeko baldintzak ipini zizkion Garzon epaileak: «ETAk zuzendutako konplexu terroristarekin lotura duten ekimenetan» ezin zuela parte hartu.

• 2010-06-25. Espainiako Auzitegi Nazionalak atzera bota zituen Arnaldo Otegi, Rafa Diez, Miren Zabaleta, Arkaitz Rodriguez, Sonia Jacinto eta Txelui Moreno ezker abertzaleko kideek beren auzipetzearen aurka jarritako helegiteak.

• 2010-09-14. Pablo Ruz Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak bukatutzat eman zuen Bateragune sumarioa. Kasua auzitegiko laugarren zigor salara igorri zuen, eta epaiketara bidean jarri.

• 2010-09-25. Bake bidean. Aterabide demokratikoen akordioa izeneko agiria sinatu zuten politika, gizarte eta sindikatuetako 28 eragilek. Besteak beste, ezker abertzaleak, EAk, Aralarrek, Alternatibak, Abertzaleen Batasunak eta LABek. Bai ETAri bai Espainiako Gobernuari pausoak emateko eskatu zieten. ETAri galdegin zioten nazioarteko komunitateak egiaztatzeko moduko su-eten iraunkorra eta aldebakarrekoa ematea, jarduera armatua behin betiko uzteko borondatearen erakusle gisa. Giza eskubide guztien aitorpena egin zuten, eta Alderdi Politikoen Legea indargabetzeko eskatu zuten.

• 2010-10-17. Arnaldo Otegiri John Carlin kazetariak eginiko elkarrizketa argitaratu zuen El País -ek. Hona erantzun batzuk: «Armek, arma guztiek, behin betiko desagertu behar dute ekuazio politikotik»; «Independentziara daraman bide bakarra dago: bide baketsu eta demokratikoetatik doana. Indarkeria armatua ez dugu ikusten estrategia independentistarekin bateragarria»; «Ustez kale borroka ekintzak izan direnen aurrean ezker abertzaleak erakutsi duen desmarkeak garbi uzten du bide politiko eta demokratikoekiko konpromisoa». Atentaturen bat balego ezker abertzalea horren aurka jarriko litzatekeela ere argitu zuen.

• 2010-11-27. Ezker abertzaleko 300dik gora lagun bildu ziren Iruñean, alderdi politiko berriaren eta haren barne antolamenduaren oinarriak ezagutarazteko. Alderdien Legearen eskaerak beteko zituela iragarri zuen ezker abertzaleak, eta indarkeriarentzat «inongo tarterik» ez dagoela argi utzi zuen.

• 2010-12-28. ETA indarkeria uzteko prest dagoela esan zuen Arnaldo Otegik Ameriketako Estatu Batuetako Wall Street Journal egunkariak argitaratutako elkarrizketa batean. Otegik idatziz erantzun zien galderei, Logroñoko kartzelatik. Ezker abertzalearen jokabidea irmoa eta atzeraezina dela nabarmendu zuen. Haren iritziz, «laster» izango diren «gertakarien» ondorioz, Espainiako Gobernuak «presio handiagoa» izango du elkarrizketa hasteko.

• 2011-01-04. Fiskaltzak hamarna urteko espetxe zigorra eskatu zuen Bateragune auziko zortzi auzipetuentzat.

• 2011-04-26. Angela Murillo auzitik aparte uzteko eskaera atzera bota zuen Auzitegi Nazionalak. Partziala izatea egotzita eskatu zuen defentsak magistratua apartatzeko, Gatzaren omenaldian hitz egin zuenean terrorismoa goratzea egotzita zigortu zuen auzian ez zela inpartziala izan ebatzi zuelako Auzitegi Gorenak.

• 2011-05-17. Auzitegi Nazionalak atzera bota zuen Otegi, Rodriguez eta Jacinto auzitik ateratzeko eskaera. Hirurei leporatzen zaiena beste auzi batzuetan epaitu dutela edota akusazio bera eginda beste auzi batzuetan auzipetuta daudela argudiatu zuen Jone Goirizelaia defentsa abokatuak. Auzitegi Nazionaleko 5. Instrukzio Auzitegiko magistratuentzat, baina, auzi horiek eta Bateragune auziak «ez dute zerikusirik».

• 2011-06-27. Bateragune auziko epaiketa hasi zen Auzitegi Nazionalean, zortzi epaiturekin: Arnaldo Otegi, Rafa Diez, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez, Miren Zabaleta, Txelui Moreno, Mañel Serra eta Amaia Esnal.

• 2011-07-02. Milaka lagunen manifestazioa Donostian eskubide zibil eta politikoen alde, eta Bateragune auzian absoluzioa emateko eskatuz.

• 2011-07-07. Epaiketa amaitu zen, eta auzia epaiaren zain gelditu zen.

• 2011-09-16. Otegi, Diez, Jacinto, Rodriguez eta Zabaleta kartzelara zigortu zituen Auzitegi Nazionalaren epaiak.


Urigoiti auzoko jaiak ospatuko dituzte igandean

San Lorentzoko Jaiak ospatuko dituzte igandean Orozkoko Urigoiti auzoan. Jai xumeak izango dira, baina goizetik gauera arte luzatuko dira. 12:30etan meza egongo da. 13:15etan kalejira egongo da auzotik, gaiteroekin.

Arratsaldean umeak izango dira protagonista, Kiki pailazoak "Parranda tutiplen berbena" eskainiko baitu, 18:00etan.


Tabernetako jendea

Tabernak beti izan dira elkartzeko tokiak. COVID-19aren pandemia hasi zenetik, ordea, elkartzea bera konplikatua da, eta tabernak, oro har, kinka larrian daude. Orain, dekretuz itxi dituztenean, lanean edo ikasten ari ez denean elkartzeko aukera dugun aldi apurretarako leku berrien bila atera da jendea kalera.

«Egia, donde reina la alegría» esan ohi da, Egia, poza nagusi den tokia, jaia eta giro alaia ez baita falta izaten. Orain, auzoko kaleak betetzen dituzten tabernen pertsianak itxita, ordea, triste dirudite kaleek. Festa osteko egunetan bezala ia, baina bezperako jaiaren oroitzapen gozorik gabe.

Paisaiaren parte garrantzitsu dira tabernak, eguneroko ohituren parte diren bezainbeste, bakoitza bere historiarekin, bere tradizioarekin, bere jendearekin. Gordegia Egiako artxibategi grafikoan jasota dagoen argazkietako bat da goikoa. Bertan, Bidasoa ibaia kalean zegoen Euskalduna tabernako jendea ageri da, 1961ean, Telesforo Larrazabal apaiz karmeldarraren bueltan.

Euskalduna tabernan egindako argazkiak utzi eta hari buruzko informazioa eman digu Isabel del Riok. Haren aitonaren anaia zen Telesforo, eta Isabel bera bataiatzera etorri zen Panamatik. Argazkian ageri dira, ezkerrean Rosario Larrazabal, apaizaren alde banatan Matute anaiak eta eskuinean Maria Larrazabal. Barran edari bat zerbitzatzen ageri dena Jesus Arce da, Maria Larrazabalen gizona eta tabernaren jabea.

Isabel del Riok gogoratzen duenez, barra osteko odolkiak eta txorizoak bertan prestatzen zituzten, txarriboda egiten baitzuten. Menuan zer zegoen jakiteko lapikoen tapak altxatzen zituzten bezeroek, eta askotan kuadrillek ekarritako ehizakiak ere kozinatzen zituzten bertan. Batez ere auzokoa zen biltzen zen jendea, baita Donosti Gainekoak eta Loiolako kuarteleko soldaduak ere.

Beste garai bateko argazkia da, ez denboraren joanagatik bakarrik, azken hilabeteetako gertakariek ekarritako aldaketek ere urrun kokatzen dute unea. Badira urteak Euskalduna taberna betiko itxi zutenetik, baina egun hauetan pertsiana jaitsita mantendu behar dutenek berriro zabalduko dutenean tabernetan elkartuko da berriz bertako jendea.


Herri mailako pilota txapelketako partidak, Urbeltzen

LEGAZPI // Gaur eta igandean herri mailako pilota txapelketako partidak jokatuko dituzte Legazpiko Urbeltz pilotalekuan. Gaur bost partida jokatuko dituzte, 22:00etatik aurrera. Igandean, berriz, hamaika partida jokatuko dituzte, 15:40etik aurrera. Larunbatean, haurren herri arteko binakako txapelketako lehiak egongo dira: 16:00etan hasiko da jaialdia.


Demaseko arropak Kilometroak 2016 dendan

Denetariko arropak aurki daitezke Bergarako Kilometroak 2016ko jantzi dendan. Hona hemen zelakoa den.


Lagun Arteak berriz ere galdu


EAJk Lapurdi kalean egindako aldaketarekin erakutsi duen koherentzia falta agerian jarri du EH Bilduk

Zarauzko EH Bilduk herritarren parte-hartzea barne hartzen duen Zarauzko Mugikortasun Plana egin dezala eskatzen dio EAJ eta PSE-EEri

Zarauzko udal gobernuak Lapurdi kalea zentzu bakarreko kale bihurtu du 100 aparkaleku lortzeko, eta sare sozialen bitartez ezagututako erabaki horrek harridura eta txundidura sortu ditu EH Bildu-n. Koalizioak gogorarazi du Juan Luis Illarramendi alkateak zuzentzen zuen gobernuak proiektu hori bera planteatu zuela 2012. urtearen hasieran: eta une hartan, bai EAJko eta bai PSEko taldeak neurriaren kontra azaldu eta “informazio” kanpaina bat hasi zutela inguruan. Zarauzko EH Bilduren ezaugarria da herritarren iritziak entzun eta aintzat hartzea, Modelo eraikina erostean, hondakinak gaika biltzeko sistema kudeatzean eta Lapurdi kaleko proposamenarekin egin zuen bezala. Kasu honetan ere, bizilagun askoren iritzi eta kezkak entzun ondoren, EH Bilduren gobernuak erabaki zuen Lapurdi kalean egin nahi zuen aldaketa Kortazar eremura bakarrik mugatzea, eta proiektuaren gainerakoa etorkizuneko Mugikortasun Planak zehaztuko zuenerako uztea.

Plan horren aurrelanketak, ordea, 2011-2015 legegintzaldiaren amaieran hasi bazen ere, ez du jarraipenik izan EAJren hurrengo agintaldietan, nahiz eta EH Bilduk behin eta berriz eskatu izan duen eta planaren beharra ukaezina den.

EH Bilduren ustez, Zarautzen Mugikortasun plan bat egitea presazkoa da, are gehiago udal gobernua pixkanaka eta zatika gai honi dagozkion aldaketak erabakitzen ari denean, Lapurdi kaleko kasuan bezala.

Bestalde, EAJren koherentziarik gabeko jarrera salatu nahi du, gobernuan dagoenean eta oposizioan dagoenean desberdin jokatzen baitu.

Hau guztiagatik Zarauzko EH Bilduk herritarren parte-hartzea barne hartzen duen Zarauzko Mugikortasun Plana egin dezala eskatzen dio EAJ eta PSE-EEk osatzen duen udal gobernuari berriz ere, Lapurdi kaleko eremuan eta beste guztietan egin behar diren jarduketen funtsezko jarraibideak ezar ditzan.


Buruntzaldeko enplegu plana aurkeztu dute

Buruntzaldeko Enplegu Plana aurkeztu zen atzo Andoaingo udaletxean. Bertan izan ziren plan hau abian jarri duten sei herrietako alkateak: Ana Carrere (Andoain), Andoni Gartzia (Astigarraga), Luis Intxauspe (Hernani), Pablo Barrio (Lasarte-Oria), Mikel Pagola (Urnieta) eta Mertxe Aizpurua (Usurbil).

Ana Carrerek azaldu bezala, “2012aren hasieran ikusi genuen eskualdeko herri bakoitza bere aldetik genbiltzala enplegu gaiei zegokienean, ez zegoela gure artean inolako koordinaziorik. Horren aurrean, iazko maiatzean eskualdeko lankidetza protokoloa sinatu genuen, eta hortik hasita, Enplegu Plana diseinatu da sei herrientzat”.

Prozesu horren baitan, alde batetik, diagnostiko sozioekonomiko kuantitatibo bat egin da, eta bestetik, mahai sektorial bakoitzeko eragileen proposamenak jaso dira.

Hiru ildo nagusi

Martxotik aurrera abian jarriko den Enplegu Planak 484.772 euroko aurrekontua du; kopuru horretatik 334.000 euro Lanbidek hartzen ditu bere gain. Sei proiektu biltzen ditu planak, hiru ildo nagusitan banatuta.

Enplegu eta formakuntzaren atalean, bi proiektu aurreikusten dira: Leitzarango Turismo Aktiboko Zentroa, batetik, eta Hiri eta industri hondakinen kudeaketa, bestetik. Bigarren lan ildoa autoenpleguarena da: bederatzi enpresa berri sortzeko aholkularitza eskainiko da; hain zuzen ere, zerbitzu hau martxan dago dagoeneko, eta Andoaingo Urigain kultur etxean egin liteke eskaera. Azkenik, kontratazioa sustatzea helburu duen ildoa legoke; besteak beste, langabetuak kontratatzeagatik diru-laguntzak emango zaizkie enpresei.

Zerbitzu guztiak eskualde osoko herritarrentzat izango dira, eta proiektu horietatik sortuko diren lanpostuak eskualde mailan banatuko dira.

Jarraipena behar du

Aipatu bezala, Buruntzaldean ez zegoen arlo honetan inolako aurrekaririk; hain zuzen ere, Buruntzaldea da Euskal Autonomi Erkidegoan enpleguaren arloan eskualde mailako inolako egiturarik ez duen eskualde bakarra. “Hutsetik hasita egin den proiektu bat izan da, eta zentzu horretan, udal teknikariei bereziki lan handia eskatu die”, azaldu zuen Andoaingo alkateak. Gaineratu zuenez, Lanbidetik oso epe zorrotzak jarri zizkieten, eta zentzu horretan ere ahalegin berezia egin behar izan zen. Baina emandako erantzuna oso ona izan da. Oso modu positiboan baloratzen dugu sei herrietako teknikarien zein udal ordezkarien artean sorturiko elkarlana”, azpimarratu zuen Ana Carrerek, “eta plan hau epe motzerako izan arren, amaitu ondoren ere lanean jarraitu behar dugu, langabeziari aurre egin beharra baitago ezinbestean. Beraz, zentzu horretan hausnarketa egin beharko da hemendik aurrera eman beharreko pausoak zein diren zehazteko. Edozein kasutan, orain abian jartzera goazen plan hau etorkizunean emango diren urrats horientzat oinarri izango da, dudarik gabe”.

PROIEKTUAK

ENPLEGUA ETA FORMAKUNTZA:

Leitzarango Turismo Aktiboko Zentroa:

6 lan kontratu /116.876,63 euro.

Hiri eta industri hondakinen kudeaketa:

6 lan kontratu /103.353,89 euro.

AUTOENPLEGUA:

9 enpresa berri sortzeko aholkularitza:

14 lanpostu / 56.490,00 euro.

KONTRATAZIORAKO LAGUNTZAK: HERRITARRENTZAKO ZERBITZUAK:

Enpresak: kontratazioengatiko laguntza zuzenetarako deialdia:

51 lan kontratu / 203.599,48 euro.

Enpresen azterketa zerbitzua:

2 lan kontratu /68.521,49 euro.

Usurbilgo Udala: mendi bideen errekuperazioa:

2 lan kontratu / 31.246,37 euro.

Irudia eta iturria: Aiurri.


Bost eguneko eserialdia 'fast fashion'aren aurka

Donostiako Zara dendaren kanpoan eserialdia egiten hasi da Jon Kareaga zumaiar gaztea modaren kontsumo azkarrak klima aldaketan duen inpaktua salatzeko.

Kalera jaitsi gara berarekin hitz egitera.