'Gaur-gaurkoz' Europako erreskate funtsaz baliatzea baztertu du Rajoyk

Bestetik, banketxeek atzerriko aholkularien azterketaren ostean "kopuru ez oso garrantzitsu bat" beharko dutela ohartarazi du.

Mariano Rajoy Gobernuko presidenteak "gaur-gaurkoz" Europar Batasuneko erreskate funtsera jotzea baztertu du Espainiako banketxeak onbideratzeko, herrialdeko finantza sektorea "ez baitago zalantzan".

"Gaur-gaurkoz ez dago Europar Batasuneko edo beste erakunde bateko erreskate funtsera jo beharrik", adierazi du Rajoyk, François Hollande Frantziako presidentearekin izan duen bileraren ostean, lehengo astean azken horrek banketxeak onbideratzeko erreskate funtsez baliatzeko animatu zuen arren.

Horren harian, atzerriko aholkularien azterketa pasatu ostean, banketxeek diru gutxi beharko dutela gaineratu du.

Konpromisoak bete eta euroan egongo den Greziaren alde

Espainiako eta Frantziako presidenteak Grezia Eurogunean jarraitzearen alde azaldu dira, "hartutako konpromisoak betez", greziarrentzat ez ezik, hazkundearentzat eta mundu osoko ekonomiarentzat "garrantzitsua" delako.

Honen harira, Grezia "ustez" eurotik joango denerako Eurogunean plan bat egiten ari diren berri ez dutela adierazi dute.

Terrorismoaren aurkako borroka

Mariano Rajoyk eskerrak eman dizkio Frantziako presidenteari bi herrialdeen artean, terrorismoaren aurkako borrokan elkarlanean jarraituko dutela adierazteagatik

"Eskerrak eman nahi dizkiot, baliabide guztiekin terrorismoaren aurkako borrokan elkarlanean jarraituko duela esateagatik".

Halaber, hilaren 29an Manuel Valls Frantziako Barne ministroarekin bilduko dela gaineratu du.


Galdakaok toki ikusgai batean jarri beharko du Espainiako bandera

Espainiako bandera udaletxearen teilatuan zegoen eskegita. Epaiak dio begi-bistako toki batean egon behar duela.

EAEko Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Galdakaoko Udalak Espainiako bandera begi-bistako toki batean jartzeko agindua.

Hala ere, Udalak aurkeztu zuen helegitearen zati bat onartu egin du eta, ondorioz, Espainiako bandera ez dute udaletxe barruan ere jarri beharko eta kosteak ez dituzte bere gain hartuko.

Prozesu judiziala Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkaritzak abiarazi zuen, bandera udaletxearen teilatuan zegoela jarrita salatuz eta horrek ikurren legea urratzen zuela esanez.

EAEko Auzitegi Nagusiaren sententziak dio udaletxeko teilatua ez dela “tokirik ohikoena, ezta egokiena ere, bandera horrek sinbolizatzen dituen baloreei erantzuteko”.

Galdakaoko Udalaren defentsak gogora ekarri zuen Estatuko Abokatuak aurkeztutako errekurtsoan Espainiako bandera udaletxearen kanpoaldean jartzeko agindua ematen zela, baina ez zela lekua zehazten. EAEko Auzitegi Nagusiak argudio hori bere egin du ebazpena ematerakoan.


Bilboko Udalak eta Euskaltzaindiak hirian euskara eta euskal kultura sustatzeko hitzarmena berritu dute

Euskaltzaindia sortu zeneko mendeurreneko ospakizunetan murgilduta dabil. 100 urte euskal kulturaren eta euskararen alde lanean. Gainera, badira 10 urte Bilboko Udalak eta Euskaltzaindiak euskararen alde elkarlanean dihardutela, hirian euskara eta euskal kultura sustatuta. Bilboko Udalaren ildo estrategikoak dira euskara jagotea eta haren erabilera soziala bultzatzea, euskal literatura sustatzea eta gizarteratzea eta euskararen transmisioa; hain zuzen ere, horiek guztiak gaur berretsi den hitzarmenean jaso dira.

https://bilbohiria.com/docs2/2019/Ibaizabal/190226_EuslkatzaindiaHitzarmena.mp3

Deskargatu hemen.


Bizikletentzako aparkaleku estaliak instalatuko ditu udalak

Olagibel kalean, Postetxearen atzealdean, Unibertsitateko ibilbidean, Errota kalean eta Mendizorrotzeko aparkalekuan instalatuko dira ordainpeko aparkaleku berriak.

Udalak bizikletak aparkatzeko bost modulu estali eta seguru instalatuko ditu, eta bakoitzak 50 leku izango ditu. Dagoeneko, Tokiko Gobernu Batzarrak azpiegitura horien horniketa eta kudeaketaren kontraturako baldintza-agiria onetsi du.

Aparkaleku hauek Olagibel kalea, Adatseko Andre Mariaren kalea (Postetxearen atzealdea), Unibertsitateko pasalekua, Errota kalea eta Mendizorrotzako aparkalekuan instalatuko dituzte.

Modulu estali eta irisgarriak erabiliko dira aparkalekuetarako, eta 50 bizikletarentzako edukiera izango dute. Erdian maniobrak egiteko lekua utziko da, eta bizikletak bi aldeetan kokatuko dira. Proiektu honen bidez, Gasteizek bizikletentzat 250 leku irabaziko dituela adierazi du udalak.

Proiektua Mejorando Vitoria-Gasteiz Hobetuz partaidetza-prozesuan sartu zen. Kontratuaren barruan, orobat, sarbideen kontrola, erabiltzaileen alta eta bajen kudeaketa, abonamenduen ordainketa eta azpiegituren mantentzea sartuko dira, instalazioarekin batera.

Proposatutako tarifak

Zerbitzua une jakin batean, zein epe luzeagoan erabili ahalko da, hurrengo tarifa hauen arabera:

MAX6 abonamendua: bizikleta hilabete natural batez aparkatzeko aukera ematen du. Sei egun geratu ahal izango da bizikleta, gehienez, aparkalekuan. Prezioa 6 eurokoa izango da, hileko.

MAX3 abonamendua: bizikleta hilabete natural batez aparkatzeko aukera ematen du. Hiru egun geratu ahal izango da bizikleta, gehienez. Prezioa 3 eurokoa izango da, hileko.

MAX6 eta MAX3 abonamenduetako egunak gainditzea: bi tarifak aukera ematen duten gehieneko aldia gaindituz gero, jabeak bizikleta aparkalekutik mugitu gabe egiten duen egun bakoitzeko 0'5 euro ordaindu beharko ditu.

MAX1 abonamendua: bizikleta egun batez aparkatzeko aukera ematen du. Prezioa euro batekoa izango da egunean, eta gehieneko aldia gaindituz gero, euro bat ordaindu beharko da egun edo zati bakoitzeko.


Oñatiko Gaztelekuko bertso-paper lehiaketak baditu irabazleak

Gaztelekuko IV. Bertso Paper Lehiaketak baditu irabazleak. Oñatiko Bertso Eskolako kideek osatutako epaimahaiak ez zuen lan makala izan, 135 lan aurkeztu baitira aurten, iaz baino 8 gehiago.

Gaztelekuko IV. Bertso Paper Lehiaketako irabazleen izenak eman dituzte jakitera. Ez dute nolanahiko lana eduki epaimahaia osatu duten bost kideek; urtetik urtera lan kopurua gora doa eta aurten 135 lanetatik onenak hautatu behar izan dituzte. Bi sail eduki ditu lehiaketak, eta bakoitzean saritu ezberdinak. Zorionak guztioi!

LH Saila

Uxue Egaña

Intza Osa

Marta Igarzabal

Arritxu Pico

Bittor Zubiagirre

DBH – Batxilergo saila

Maider Arregi

Oneka Anduaga

Urko Arregi

Aipamen berrezia: Nerea Zelaia


Ipuin kontaketak eta zirkoa ekarriko ditu ahozko narrazio jaialdiak

Ahoz Aho jaialdiaren edizio berriak, ahozko tradizioko kontakizunak, literatur narrazioak, joko eszenikoak, poema musikatuak, deklamatutako bertsoak, hitz-jokoak eta beste ikuskizun mordo bat ekarriko ditu Ordiziara, denak ere ipuinetan oinarritutakoak. Ahoz Aho jaialdia pasa den martxoaren 9an hasi zen VII. Narrazio lehiaketarekin, eta larunbaterako programa bikoitza iragarri du.Barrena kultur etxean jaialdiaren ekitaldi nagusienetariko bat ikusteko aukera izango da, bihar larunbata, 17:00etan hasita. Lupe Lekuona eta Marieta Sanchez izango dira protagonistak. Beraiekin batera Jakintza ikastolako ikasleak ere arituko dira taula gainean. Ikasle horiek egun hauetan Maider Alzelaik emandako ahozkotasunaren tailerrean parte hartu dute.Barrenako saioaren ondoren, Ahoz Aho jaialdia kalera aterako da eta 19:30etatik aurrera zirkoa egongo da Plaza Nagusian eta Garagartza plazan. Proposamen berezi batekin datoz: Non dago karpa zirko kalejira egingo du Orain-bi zirko taldeak.


Scooter klasikoek hartuko dute Arrasate etzi, lagunarte giroan

Arrasateko Herensugeak Scooter klubak bigarren Mondrally-a antolatu du etzirako, hilak 6. Scooter klasikoak maite dituzten zenbait lagun elkartu ziren 2011n; elkar ezagutu eta harremana sendotu ostean, iaz lehen aldiz antolatu zuten erakusketa eta irteera. Helburua, Lander Galdos klubeko kideak azaldu digunez, Arrasateko herriari scooter klasikoen zaletasuna ezagutaraztea eta 'scooteristak' Arrasaten batzea.

Lehen Mondrally hura arrakastatsua izan zen. Zaharberritutako 30 motor elkartu ziren eta herritar asko inguratu zen Seber Altube plazara motorrak ikustera. Aurten ere antzeko kopurua espero dute: "Dagoeneko 30 inguruk eman dute izena eta ziur baten bat gehiago etorriko dela. Bartzelona, Gasteiz, Andoain... kanpotik motorzale askotxo etorriko dira", dio Galdosek.

Erakusketa Herriko plazan, 11:30ean

Aurten erakusketa Herriko plazan egingo da, 11:30ean. Bertan erakutsiko dituzte euren harribitxiak. Orduan emango dute izena oraindik egin ez dutenek; egunean bertan 40 euro ordaindu beharko da. Prezio barruan sartuko da hamaiketakoa, kamiseta eta partxe bana eta baita Udala auzoko Larrinetxe jatetxean egingo duten bazkaria ere. Plazako erakusketaren ostean, 12:30ak aldera, herriko kaleetatik buelta bat egingo dute eta gero Aramaio, Elgeta eta Bergara aldetik ibiliko dira: "Dena modu seguru baten, abiadura txikian eta bigarren mailako errepideetatik", diote.

Jaialdia DAT tabernan

Beraz, txangoaren ostean egingo dute bazkaria eta bazkalostean garaikurrak banatuko dituzte: Arrasatera heltzeko motorrean kilometro gehien egin dituenari, scooter politenari eta scooter trauskilenari emango diote saria. Eguna borobiltzeko DJ ezberdinen saioak egongo dira DAT tabernan, 1950eko, 1960ko eta 1970eko musika dantzagarriarekin. Jaialdirako sarrera doakoa izango da.

Antolatzaileek argi utzi gura izan dute Mondrally-a ez dela lasterketa bat, txango bat baizik: "Motor klasikoak garajetik ateratzea eta kanpotik datozenei Arrasateko inguruak erakustea gura dugu", adierazi dute.


Bolatarako ohitura berreskuratzeko lanean

Bola-jokorako zaletasuna berreskuratzea helburu duen taldetxo batek deituta makinatxo bat lagun elkartu ziren atzo, zapatu goizean, Aretxabaletako bolatokian. Bergara, Elgeta, Soraluze eta beste hainbat lekutatik etorritako hainbat jokalari aditu eta ariturekin batera, herritarrek ere abilezia probak egin zituzten.

Taldetxo bat dagoeneko sortu dute bola txapelketak antolatzen hasteko, eta zapatuan deialdi berezia egin zuten bolo jaurtiketa batzuk egiteko. Hala elkartu ziren Gipuzkoako federazioko hainbat lagun, Mikel Urkia presidentea, besteak beste, eta Aretxabaletako hainbat jaurtitzaile. Ikusminak jota gerturatu ziren herritarrek ere probatu zuten eta goiz pasa atsegina izan zuten.

Hiru Txirlo Bola Txapelketaren 50 urteurrena

Gipuzkoako Hiru Txirlo Bola Txapelketak 50 urte betetzen ditu aurten, eta hori ospatzeko, hiru txapelketa iragarri ditu federazioak. Aretxabaletan bertan emango diote hasiera txapelketa horietako bati, jaurtiketa berezien txapelketari hain zuzen ere; martxoaren 2an izango da, 17:00etan.

Ondoren, ohiko txapelketaren egitarau barruan ere sartu dute, eta kanporaketa bat jokatuko da Aretxabaletan, maiatzaren 4an.


Purito gorriz jantzi da Frank Schlecken egunean

Schleck anaietan zaharrenak garaipen handia eskuratu du, lau urte geroago, Ermita del Alba mendatean. Puritoren erasoak Aru baino segundo bat aurretik jarri du sailkapen nagusian.

Frank Schleckek (Trek) irabazi du Espainiako Vueltaren 16. etapa, Luarca eta Ermita del Alba-Quirosen artean (185 kilometro). Zazpi mendate izan ditu etapak, azkena maila berezikoa: 6 kilometroko igoera, %11ko batezbesteko pendiz eta %25eko pikoarekin.

Purito Rodriguezek (Katiuxa) Fabio Aru (Astana) aurreratu du sailkapen orokorrean, segundo bakar batengatik.

Luxenburgokoa azken mendateko indartsuena izan da, eta Rodolgo Torres (Colombia) baino minutu bat eta 10 segundo aurretik helmugaratu da, 3 kilometroren faltan eraso gogorra jota. Garaipen handi hau lau urteren ostean heldu zaio. Azkena 2011ko Luxenburgoko txapelketetan lortu zuen.

Mikel Landak (Astana) astindu du azken igoera, erritmo gogorra jarrita, Aru liderra eta taldekidea taldeko azken postuetan zebilela. Azken kilometroan erabaki da faboritoen arteko borroka. Puritok erasoa jo dio italiarrari, eta tartea zabaldu du. Aruk, baina, bi segundo baino ez dizkio eman. Errakzioa, baina, ez da nahikoa izan, eta gorriz jantzi da Purito.

Azkena irtengo da kataluniarra Burgoseko erlojupekoan, asteazkenean. Tom Dumoulin (Giant-Alpecin) izango da guztien aurkaria. Espezialista da, eta gaur 26 segundo baino ez ditu galdu.

Izen hauen artean Rafal Majka (Tinkoff-Saxo) dago, hirugarrena 1' 35''-ra, eta Mikel Nieve (Sky) bosgarren dago, 2' 32''-ra.

Eguneko ihesaldian, 22 minutuko aldearekin ere, Omar Fraile (Caja Rural-Seguros RGA) nabarmendu da. Aurretik igaro du 2. eta 3. mailako bina mendate, eta mendiko sailkapenaren lidergoan jarraitzen du 82 punturekin, bigarrenak baino 52 gehiago.

Fraile, Schleck eta Torresekin batera, ihesaldian honakoak sartu dira: Pierre Rolland (Europcar), Carlos Verona (Etixx-Quick Step), George Bennett (LottoNL-Jumbo), Cyril Lemoine (Cofidis), Larry Warbasse (IAM), Moreno Moser (Cannondale-Garmin) eta Tsgabu Grmay (Lampre-Merida).

16. ETAPAKO SAILKAPENAK


Scarponik lider jarraitzen du Tirreno Adriatikon

Atzo Tirreno Adriatiko lasterketako azkenaurreko lasterketa jokatu zen. 12 txirrindularik eguneko ihesaldia egin zuten, eta tartean Euskalteleko Ruben Perez zegoen. Helmugarako 7 kilometroren faltan Katusha taldeko Mikhail Ignatievek ihes egin zuen taldetik eta bakarrik heldu zen helmugara. Bost segundora sailkapenean bigarrena den Stefano Garzelli sartu zen, eta 7 segundora Scarponi liderra. Jorge Azanza altsasuarra 56.a izan zen, 2:41era, eta Pablo Urtasun urdiaindarra 130.a, 17:25era. Sailkapen orokorrean Scarponi liderrak soilik 2 segundoko abantaila ateratzen dio Stefano Garzelliri, eta hortaz gaurko azken etapan lehia egonen da.


Gipuzkoako Foru Aldundiak kudeatuko du probintziako Artxibo Historikoa

Orain arte Eusko Jaurlaritzaren eskuetan egon den Artxibo Historikoa Gipuzkoako Foru Aldundiak kudeatuko du aurrerantzean. Aro berri honetan bi asmo nagusi azpimarratu daitezke: alde batetik, eraikinari eta bertan dauden bitartekoei etekina ateratzea eta bestetik, Oñatiko Unibertsitatean dagoen Gipuzkoako Protokoloaren Artxibo Historikoko dokumentazioa bertara leku aldatzea, Diputazioko Kultura zuzendari Maria Jose Telleriak eta Kultura, Turismo, Gazteria eta Kirol diputatu Denis Itsasok adierazi zutenez.


La Casonak bi erakusketa jasoko ditu datorren urriaren 26ra arte

La Casonak eskaintza bikoitza jasoko du urrian. Alde batetik, Ilustrazio Zientifikoko Nazioarteko Sarian biltzen diren ilustrazio zientifikoz osatutako erakusketa, eta bestetik, José Miguel Llanoren ‘Hiriko Txirrindulariak Ciclistas Urbanxs’ erakusketa.

Ilustrazio Zientifikoen erakusketa Arabako Foru Aldundiak laga dio Amurrioko Udalari, eta Komunikazio zientifikoko Kataluniako elkarteak, Zientziarako eta teknologiarako Fundazio espainiarrarekin batera, antolatutako Il-lustra cienciaIlustrazio Zientifikoko Nazioarteko Sariaren hirugarren ediziora aurkeztutako 424 ilustrazio zientifikoen artean aukeratutako 40 lanek osatzen dute.

José Miguel Llanoren ‘Hiriko Txirrindulariak Ciclistas Urbanxs’ erakusketari dagokionez, Madrilen, Sevillan, Bartzelonan, Gijonen, Gasteizen, Donostian, Bilbon edo Amurrion, besteak bete, egindako 40 argazkik osatzen dute. Argazkiak askoz ere egitasmo zabalagoaren parte dira. Egitasmo hori, txirrindulariei eta txirrindularitzako giroari buruz hasi zen egiten 2012an Amurrion. Bizikleta benetako baliabide alternatibo gisa erabiltzea erreibindikatzeaz gain, txirrindularitzan oinarritutako mugikortasunak gure denboran betetzen duen lekuari buruzko erradiografia egin nahi du.

Urri honetan, udalerriko lehen hezkuntzako ikastetxeek, aurreko urteetan bezala, ingurumenarekin erlazionatutako bi erakusketez gozatu ahal izango dute, Juan de Urrutia parkean dauden kutxa-habiak aztertu eta egokitu ondoren.


Pasahitza 2016-11-11

Ataria irratiko goizeko magazina. Gaurkoan, Iker Ibarluzearen eguraldi iragarpena, solasaldi politikoa, Eneko Maioz (EH Bildu) Begoña Tolosa (EAJ) eta Iñigo Cabiecesekin (Podemos), Joxemari Iturralde Kale kantoitik, azokaren tartea, Tolosaldea Garatzenen udal saileko teknikari Garbiñe Mendizabal izan dugu energia planaz hitz egiten, eta Ibarrako Uzturpe ikastolako gaztetxoen bisita jaso dugu.


Egun osoko hamasei greba deialdiekin segituko dute Bizkaibuseko langileek

Sindikatuen arabera, "erabateko arrakasta" izan du aldundiaren planaren aurkako lehen lanuzte handiak.


Annemarie Jacir sarituko dute Giza Eskubideen Donostiako Zinemaldian

Jaialdiak 32 herrialdetatik iritsitako 34 film luze eta beste hainbeste film labur eskainiko ditu, baita bost erakusketa eta beste jarduera batzuk ere.

Annemarie Jacir palestinar zinemagilea, hogei film baino gehiago zuzendu dituen emakumea, sarituko dute Giza Eskubideen Donostiako Zinemaldiaren 17. edizioan, apirilaren 5etik 12ra Gipuzkoako hiriburuan ospatuko dena.

Edizio honetan, 32 herrialdetatik bidali dituzten 34 film labur eta beste horrenbeste film luze eskainiko dituzte, baita bost erakusketa eta beste jarduera paralelo batzuk ere.

“Soinujolearen semea” Fernando Bernuesen filmak irekiko du 17. edizioa apirilaren 5ean Victoria Eugenia antzokian, eta “Gracias a Dios” Françoise Ozon frantses zinemagile ezagunaren lanak itxiko du, Jacirri saria emateko baliatuko duten galan. Eliza barruko pederastia du hizpide Ozonen lan berriak.


Euskadiko Trainerilla Txapelketa, Mutrikun, garaipen aukera askorekin

Hibaika eta San Juango emakumeak, Gipuzkoako Txapelketan. Argazkia: Josu Z.

Bihar (larunbata) eta etzi (igandea) jokatuko da Mutrikun Euskadiko Trainerilla Txapelketa. Bihar kanporaketako estropadak egingo dituzte 16:30ean hasita, eta etzi finalak 11:00etatik aurrera. Bertan Oarsoaldeko hainbat trainerillak parte hartuko dute, eta faboritoen artean daude. Hiru kategoria daude, eta dena ondo, hiru txapelak ekar ditzakete etxera bertako trainerillek.

Oarsoaldera txapela ekartzeko aukerarik handienak Emakumeen Absolutu Mailakoak dira. Lehia horretan Hibaika eta San Juan izango dira, Deustu, Orio eta Ondarroarekin batera. Traza guztien arabera, errenteriarren eta sanjuandarren artean erabakiko da Euskadikoa nork irabaziko.

Gizonen Senior Mailan Oarso Bidasoko ordezkari bakarra dago, San Juan. Bermeo, Kaiku eta Zierbena izango ditu alboan txapela nork irabazi. Zaila dirudi arrosak bizkaitarren aurrean gailentzea, baina itsasoan erabaki beharrekoa ez dadila aldez aurretik erabaki.

Euskadikoan lehian izango den hirugarren kategoria Gizonen Gazte Mailarena da. Horretan daude ordezkari gehien, 11 denera. Horien artean, hiru pasaitar: San Pedro, San Juan eta Trintxerpe-Illunbe. Haiekin batera Zumaia, Deustu, Hernani, Zarautz, Kaiku, Orio, Getaria eta Isuntza ariko dira nor baino nor. Txapela ekartzeko aukera badute pasaitarrek.


Haur erbesteratuei buruzko dokumental propioa proiektatuko du Kattin Txikik

Kattin Txikik haur erbesteratuei buruzko dokumentala aurkeztuko du hilaren 13an, larunbata. 35 minutuko dokumentala egiteko, 1936ko Gerran herritik alde egin behar izan zuten bost oiartzuarren testigantzak jaso dituzte.

Maria Gaztelumendi Sagarzazu, Nikolas Aristizabal Alzugarai, Maria Luisa Lahoya Lapesa, Manoli Mujika Ezponda eta Maritxu Mujika Ezponda dira beren lekukotzaren ekarpena egin dutenak. Ingalaterran edo Frantzian egon ziren bost oiartzuarrak omenduko dituzte datorren asteko ekitaldian (12:00etan hasiko da).

Bertara joateko gonbidapena lortu beharko da. Horretarako, 673 02 40 44 edo 656 78 15 45 telefono zenbakietara deitu beharko da.

37.930 haur

Kattin Txikik 1936ko testuingurua gogorarazi du. Gerrak familietan eragin handia izan duela nabarmendu dute: “Gizonezkoak zirenak, aitak eta anai helduenak, oro har, borroka egitera joan ziren eta emakumeak, euren haurrak eta adineko pertsonak aurrera ateratzeko eta bizirauteko, sekulakoak asmatu beharrean aurkitu ziren”.

Frontetik hurbil edo urrun bizitzeak asko baldintzatu zuen. Oiartzunen kasuan, miliziano errepublikazaleek atzera egin zutenean, hainbat familiak alde egin behar izan zuen herritik, eskualde seguruagoetara.

Gerrak aurrera egin ahala, Gipuzkoako 100.000 bat lagunek Bizkaira ihes egin zuten. “Itsasoa zen irtenbide bakarra, itsasotik bakarrik joan zitezkeen Frantziara, Ingalaterrara, Danimarkara, Belgikara, Errusiara eta Mexikora ere”, adierazi du memoria historia lantzen duen elkarteak.

Guztira Euskal Herriko 37.930 haur erbesteratu ziren, 30 itsasontzik egindako 61 bidaiatan.

Elkartasuna mundu osoan

Erbesteratze horiek aurrera eraman ahal izateko, erakunde politiko eta sindikalek zein beste herrialdeetako gobernu eta erakunde solidarioek. Gernikako bonbardaketa izan zen, oro har, horren akuilu.

“Bizimodu berrira egokituak zeudenean”, jarraitu dute Kattin Txikikoek, “hizkuntza ikasia, familia, lagunak eginak, etxera itzuliarazi zituzten haur hauek. Maitasuna eman zieten familiak berriz ere utzi beharrean aurkitu ziren, berriz ere urradurak sortu ziren eta gainera… zer topatuko ote zuten etxerako bueltan?”.

Francoren erregimenarekin topo egin zuten, eta “gorrien seme-alabak” zirelako baztertu zituzten


Autoen gas isuriak, trikimailuz beteak

Adituek uste dute kontrolak errepideetan egin beharko liratekeela, trikimailuak eragozteko.


«Taldeko familia giroarekin geratzen naiz»

Eskubaloian 9-10 urterekin hasi zen Aitor Iturralde (Errenteria, 1983). Egun, 35 bete dituenean eta Tolosako koloreak soinean, agur esatea tokatu zaio. Ligako azken partidan esan zion agur 'Aitortxo'-k eskubaloiari, azken bost denboraldiak urdinez jokatu ondoren.

Ligako azken partida agurreko partida izan zen zuretzat.

Banekien ezin nuela jokatu gaixotasun bat medio. Fisikoki kantxan ezin nuen egon, baina hor egon nahi nuen taldea animatzen.

Sentimendu askoko agurra izan zen.

Ez nuen horrenbestekorik espero. Nik ez nekien ezer, baina denak elkar hartuta zeuden. Eskerrik asko Aitortxo jartzen zuen kamiseta ikusi nuenean... «Zer egin duzu?», esan nion nire buruari.

Landutakoaren ordaina.

Denei eman nizkien eskerrak. Gero, bi, hiru, hamar eta azkenean denak negarrez. Zerbait ondo egingo nuela pentsatu nahi dut, uzterakoan jendea horrela gelditu baldin bada.

Kirola baino zerbait gehiago uztearen sentimendua.

Nik uste azkenean lortu duguna hori dela: familia bat izatea. Garrantzia horri ematen diot nik.

Agurreko une horretan zer pasa zitzaizun burutik?

Dena momentu onak. Eta begira badirela entrenamenduetara gogo handirik gabe joaten zarenekoak, edo beste hainbat gauza. Baina une horietan ez zara horietaz gogoratzen. Igoera lortu genuenekoa; autobusean egindako bidaietan bota ditugun barreak; afariak; taldeko konfidentziak...

Izan ere, ordu asko daude hor.

Azken bost urte hauetan familiako zenbaitekin baino ordu gehiago eman ditut beraiekin. Bidaia laburretan 10-12 ordu pasa ditugu gutxienez elkarrekin. Azkenean, familia bat da.

Baina kirolari guztiei iristen zaiena iritsi zaizu, azkenean.

Pena bat izan da. Erabakia ia hartuta neukan, baina kantxan, jokatzen esan nahi nion agur. Gainera ondo ari ginen jokatzen, goiko postuengatik borrokan. Denboraldi hasieran ez genuen horrelakorik espero.

Hirugarren amaituta, igoera fasea postu bakarrera geratu zaizue azkenean.

Anaitasunarekin berdinduta amaitu dugu, baina han ez genuen partida egokia egin. Aulkian zaudenean galdutako puntu tonto horietaz gogoratzen zara. Lau izan ziren, eta lau horiekin lehen postuan amaituko genuen. Baina gizakiak gara eta hutsegiteak dauzkagu.

Bizi osoa Tolosan pasa duzula ematen du, ez bost urte bakarrik.

Beste talde batean 18 urte pasa ditut. Hona iritsi berritan, jubenilek lehen taldera jauzi egiten dutenean izaten duten beldur eta urduritasun hori neukan. Baina denek beso zabalik jaso ninduten, eta hori da eskertzen dudana.

Eta zer eman diezu zuk jokalari bezala?

Kantxan ahal dudan guztia ematen saiatu naiz beti. Kantxatik kanpo beteranoen papera hartu izan dut, gazteei zubi lanetan lagunduz.

Zerekin geratzen zara?

Taldeko familia giroarekin.

Eta begira igoera, Zilarrezko Maila eta abar egon direla.

Azkenean eskubaloia iritsi eta joan egiten da. Aurten taldera etorri den batek esaten zidan, eskubaloiari esker ezagutu garela. Egia da. Eskubaloiari esker ezagutu ditut orain taldean daudenak eta lehen ere egon direnak. Kidetasun hori ez da inoiz galduko. Horrekin geratu beharra daukat. Partida garrantzitsuak irabazi ditugu, igoera lortu genuen, baina azkenean afarietara joaten naizenean norbaitekin joaten naiz, eta horrekin geratzen naiz.

Tolosa CF Eskubaloia non geratzen da zu gabe?

Hor goian eta jende askorekin gainera. Azpi-azpitik oso ondo ari dira lanean. Gu iritsi ginenean, duela 5 urte, oso haur gutxi zebilen harrobian. Azken partidan haur batek argazkia eskatu zidan. Arraroa egin zitzaidan, baina horrek gauzak aldatu direla erakusten du. Tolosa Eskubaloia esatea etorkizuna esatea da. Hor atzean umeekin lanean jende asko dago. Gero eta emaitza hobeak lortzen ari dira gainera. Euskal Ligan daude, selekzioekin joaten dira... Oso ondo ari dira lanean txiki-txikitatik lehen taldera iritsiko diren jokalariak formatzen.


Sagar dultze dastaketa Igartubeitin, Sagardo Astearen barruan

Ezkioko Igartubeiti baserri museoan Sagardo Astea ospatzen ari dira. Joan den astean hasi zen, eta ostiralean amaituko da. Sagardo Astearen barruan, ostegunean, sagar dultze dastaketa egingo dute. 19:00etan izango da, interpretazio zentroan. Rafa Gorrotxategik gidatuko du dastaketa, eta sagar barietate ezberdinekin egindako sagar dultzeak probatzeko aukera izango da. Parte hartzeko, aurretik izena eman behar da, 943 72 29 78 telefonora deituta.Bestalde, oraindik ere badago sagar zanpaketak ikusteko aukera, bihar, 12:00etan. Dolarea martxan jarriko dute, eta duela 500 urte sagarra nola zanpatzen zuten erakutsi. Gainera, Arizkungo Jo ala Jo taldeak kirikoketa erakustaldi berezia egingo du. 100 kilo sagar erabiliko dituzte kirikoketarako. Sagar zanpaketaren aurretik, Karmakros antzerki taldeak XVI. mendean baserrian nola bizi ziren erakutsiko du. Bestalde, herriko jatetxeetan menu berezia izango da urriaren 14a bitartean.


Gazta txapeldunen artean txapelduna erabakiko dute bihar Ordizian

Ordiziako udaletxeko arkupeetan egingo da txapelketa, 11:00etan hasita, asteazkeneko azokarekin batera. Iraileko txapelketaren azken 10 irabazleen artean jokatuko da 30. Ordizia TxapeldunAsteazkenetako azokarekin batera egingo dute bihar, 30. Ordizia Txapeldun gazta lehiaketa, Ordiziako Plaza Nagusian. Txapeldunen Txapeldunak, Euskal Jaietako Ardi Latxaren esnearekin egindako gazta lehiaketaren azken hamar urteetako (2008etik 2017era) irabazleak lehiatuko dira, haien artean. Ekitaldia Ordiziako Idiazabal Gaztaren kofradiak eta udalak antolatzen dute, Idiazabal Jatorri Izendapenaren laguntzaz.Txapeldunen artean gazta txapelduna zein den erabakitzeko ekitaldia 11:00etan hasiko da, udaletxeko arkupeetan. Gaztagileek, aukeraketa bat egin ondoren, gaztarik onena eramaten saiatuko dira. Iaz, Ricardo Remiro nafarraren gazta izan zen txapeldunen artean txapelduna.Partaideak Ondorengo gaztagileak arituko dira lehian: 2009ko irabazle Jesus Ansola Juaristi (Mausitxa, Elgoibar); 2010eko irabazle J. Aranburu Elkartea (Idiazabal); 2008, 2011 eta 2013ko irabazle Ricardo Remiro Agirre (Eulate, Nafarroa), 2014ko irabazle Karmele Murua (Ondarre, Segura); 2012 eta 2015ko irabazle Jon Etxebarria (Zeanuri, Bizkaia); Joseba Insausti (Ordizia) iazko txapelduna; eta aurtengo irabazlea, Jose Luis Odriozola (Aia).Epaimahaia eta sariakLuxuzko epaimahaia izango dute Ordizia Txapeldun lehiaketan. Jose Juan Castillo lehendakari dutela ondorengo lagunek osatuko dute: Ramon Roteta (Euskal Sukaldaritza Berriaren sustatzailea) eta Roberto Ruiz (Fronton Jatetxea, Tolosa) sukaldariak, Marisol Vicente eta Alfredo Fernandez (Idiazabal Jatorri Izendapena), Felix Ibargutxi (Kazetaria), eta Rosa Rojo, Urrup Antzerki taldeko zuzendaria 25 urte bete ditu taldeak.Hiru gazta hoberenak diru saria jasoko dute: 300 euro irabazleak, 200 bigarrenak eta 100 hirugarrenak. Hamarretik zazpiko puntuazioa gainditzen badute, urrezko, zilarrezko eta brontzezko dominak eskuratzeko aukera izango dute. Lehenengoak, Urrezko Gazta irabaziko luke zortzi puntu eta erdi baino gehiago lortuz gero.


Balantzea

Urtea amaitzera doa. Garai polita izan daiteke 2006. urte honek ekarri dizkigun alderdi on eta txarrei errepaso bat emateko. Zer egin dut ongi urte onetan? Zer atera zait gaizki? Zer egin nezakeen hobeto? Zergatik ez nintzen ausartu beste hura egiten?

Erdaraz idatzitako liburu bat irakurri dut duela gutxi. Psikologo batek idatzia da. Liburuaren zati batean honakoa dio, bere hitzak textualki erabiliz, “el hombre es un animal deficitario”. Alegia, bizitzan aurrera joan hala, normala den moduan, gauzak galtzen goazela azaltzen du. Baina, honekin nahikoa ez nonbait eta, galdutako gauza horiek gogoratzeko joera nabaria dugu. Iraganari begira jartzen garenean, denbora gehiago pasatzen omen dugu gaizki ateratako gauzez pentsatzen, ondo ateratakoekin baino. Hortik etor omen daitezke gero tristezian edo depresioan erortzeko joerak.

Egia dela esango nuke. Sarritan, moralez baju samar gabiltzanean bereziki, gauzak beltz ikusteko joera dugu. Zalantzak etortzen zaizkigu, gure bizitza norabide okerrean ote doan susmoa. Une horietan erakutsi behar du bakoitzak bere izatearen indarra. Ekaitza heldu den bezala aldenduko da eta, uste baino lehenago iritsiko zaigu argia.

Ez dugu geure buruarekin gogorregiak izan behar. Ezta ondoan dugunarekin ere. Gogorra izateko, nahikoa da bizitza bera. Askotan, errazegi jartzen gara besteen tokian, kritikatuz ia beti. Ondokoaren bizitzan sartu eta, honek izan edo dituen zailtasunei kasurik egin gabe, bere bizitza nola bizi behar lukeen erabaki nahian. Geure arazoek bildurra ematen dute eta, besteenak zuzentzen hasten gara. Epaile lana gehiegi gustatzen zaigu.

Neu ere ezkorregi jarri nahiz ordea. Ohartu gabe. Nik uste, goian aipatzen dudan psikologo horrek baduela arrazoi pixka bat. Edo puska bat.

Egin ezazue azken urte honen balantze bat. Besterik gabe, kuriositatez. Garrantzi handirik eman gabe. Ipini balantza batean, ondo eta gaizki ateratako gauzak. Baina ezkuzabalak izan zuen buruekin. Geure bertuteei garrantzia ematen ikasi behar dugu, akatsak konpontzeko ahalegina eginez. Gaizki ateratakoak nagusitzen badira, baikor begiratu eta datorren urtea hobea atera dadin ahaleginak egin. Ondo ateratakoen zakuak gehiago pisatzen badu, zorionak eta berdin jarraitu.


Werner Stiebel, pausoka eta bueltaka

Gernika eta Bilbo artean, Zamudion, 63 urteko Werner Stiebel dabil, pausoka eta bueltaka. Irunetik Santiagoko bidea egiteko asmoa dauka, sei astean. GPS eta mapa bat baliatuta, 27 kilometroko etapa egiten harrapatu dugu egun euritsu batean, galduta. Zamudion geziak desagertzen direla adierazi du, baina, hala ere, zuzen dabil Monte Avrilerantz. Ez darama pisurik aldean: gerrira lotuta daukan karro batean 25 kilo garraiatzen ditu. Donejakue Bidea bizitzan behin egin beharreko esperientzia dela esan digu irribarrea galdu barik.

Werner-en antzekoen

erromes tropela

Santiagora bidean

oinez doazela.

Bada erromes danek

jakin dagiela

Euskal Herrian zehar

pasatu direla.

Itallen Bertso Eskola


Lizarraga. San Klemente festak

Azaruek 18, ostigela21:00etan Gazte poteoa. 22:00etan Gazte afaye. 00:00etan Kontzertubek frontonien. Azaruek 19, launbeta11:00etan Kalejira Amaiur taldearekin. 13:00etan Meza nausiye. 14:00etan Auzatie. 17:00etan Pilota partiduek. 18:30ean Jokubek frontonien. 19:30ean Txokolatada. 20:30ean Disko festa Tic-Tack. 21:00etan Zezensuzkoa. 21:30ean Herri afaye frontonien. 00:00etatik aurrera disko-festa Tic-Tack. Azaruek 20, iyendie12:00etan Kalejira Amaiur taldearekin. 13:00etan Meza nausiye. 14:00etan Auzate eta zaharrei omenaldiye herriko etxen. 18:00etan Puzgarriyek eta marguek haurrendako. 18:30ean Briska eta mus txapelketa. Azaruek 23, asteazkena. San Klemente eguna13:00etan Meza nausiye. 14:30ean Jubilatuben bazkariye trikitixakin.


Euskararen dirulaguntzetan prebarikatzeagatik Pegenauteren aurka abiatutako auzia artxibatu du Nafarroako Auzitegiak

Euskara bultzatzeko dirualguntzak banatzerakoan prebarikazio delitua egin zutelakoan Nafarroako Gobernuko bi goi karguren aurka abiatutako auzia artxibatzea erabaki du Nafarroako Auzitegiko Lehen Sekzioak. Zehazki, Pedro Pegenaute Hizkuntza Politikarako zuzendari nagusia eta Fermin Villanueva Irakaskuntzakoa zeuden delitu horrengatik auzipetuta. Diario de Navarra argitaratzen duen enpresari euskara sustatzeko dirulaguntzak bidegabe ematea leporatzen zieten.

Zehazki, EKE Euskararen Kultur Elkargoaren salaketak abiatu zuen auzia: dirulaguntzen banketan irregulartasunak egitea leporatzen zien biei, eta hamar urtean kargu publikorik betetzeko gaitasunik gabe uztea eskatzen zuen.

Joan den otsailaren 3an Iruñeko Instrukzio Epaitegiak Pegenaute eta Villanuevaren aurkako ahozko epaiketa hastea erabaki zuen, baina bi auzipetuak ordezkatzen dituen Nafarroako Gobernuaren aholkulariaren helegitea onetsi du Nafarroako Auzitegiak, eta artxibatu egin du auzia.


Irakurle taldea abian da

Leitzaldeko euskara mankomunitateak, liburutegiak eta Kultur taldeak elkarlanean irakurle taldea sortu dute herrian, euskaraz irakurtzeko zaletasuna sustatzeko asmoz. Momentuz hamabost bat lagun animatu dira parte hartzera. Liburu bat aukeratu, elkarrekin irakurriz gozatu eta komentatzea da helburua. Orain, zenbatero eta zein egunetan bilduko diren erabaki behar dute. Taldean parte hartu nahiko lukeen norbait balego, liburutegian galdetu eta izena eman dezake.


Paradoxa

CDak ordenatzen zebilela konturatu zen jada ez zituela apenas entzuten. Bukatu bezain pronto otu zaio zergatia; hango edo hemengo artistari laguntzeko soilik erosten dituela, alegia. Disko fisiko bat edukitzekotan, nahiago du biniloa. Azken urteetan argitaratutako binilo ugariek harrotasunez bueltatu diote begirada apaletik.

Haatik, ez ditu egunero entzuten biniloak. Denbora gutxi izan ohi du astean zehar eta plazer hori asteburuetarako gorde ohi du. Igandeetan bai, disko bat aukeratu, kaxatik atera, irakurgailuan jarri eta orratza kontu handiz gainean pausatzen dio. Magia. Halere, asteburuko erritualetik at, gutxiago baina egunero entzuten du musika. «Nola, ordea?», galdetzen diote harriduraz bere CDek.

Tanpez, David Byrneren How Music Works liburuan ezarri ditu begiak. Byrnek dio musika digitalaren sorrerarekin musikaren jatorrietara bueltatzen ari garela, hain zuzen grabazioak existitzen ez ziren aldira. Garai haietan musika ez zen ukigarria, eta berau entzuteko modu bakarra zuzenekoak ziren.

Aitortzen du bera ere mundu digitalaren erraztasunak aspaldi liluratu zuela. Edonola ere, harro aldarrikatzen du diskoak bere osotasunean entzuten jarraitzen duela, eta esan beharrik ez dago kontzertu aretoetara erlijiosoak euren tenplura sartzen direnean bezalako debozioz barneratzen dela. Musikaren euskarri aldaketak baino gehiago kezkatzen baitu jada diskoak bere osotasunean entzuten ez direlako sentsazioak. Berak diskoa, musika eta diseinua uztartzen dituen lan oso bat bezala ulertzen du; bakarra ote da?

Dena den, erromantikoen garaia ez baldin bada ere, behintzat musika denon eskura dagoela ondorioztatzen amaitzen ditu bere hausnarketak. Baina gure musikazale kartsuari, musikaren demokratizazioaren ideiak poztasuna beharrean beldurra sorrarazi dio. Nola da posible edozein txokotako musika segundo gutxian eskura edukitzeko aukera izan eta denok ia musika berbera entzutea?


Gizonezko bat atxilotu dute Gasteizen, bikotekidea jotzea egotzita

Gertaera goizaldean izan da, 2:50 inguruan, Txagorritxu auzoan partekatzen duten etxebizitzan.

49 urteko gizonezko bat atxilotu du Gasteizko Udaltzaingoak gaur goizaldean, 47 urteko bikotekideari erasotzeagatik, Txagorritxu auzoan biek partekatzen duten etxebizitzan.

Arabako hiriburuko Udaltzaingoak jakinarazi duenaren arabera, erasoa goizaldean gertatu da. 02:50 aldera, emakumeak Poliziak deitu dio, bere bikotekideak eraso egin dioela esanez.

Agenteak etxebizitzara bertaratu direnean, emakumeak zauriak zituela egiaztatu dute; horrenbestez, Txagorritxu Ospitalera eraman dute bertan artatzera. Ondoren, etxera itzuli ahal izan da.

Udaltzaingoak erasotzailea atxilotu du, eta polizia-etxera eraman dute, genero indarkeria leporatuta.

______________________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Astigarragatik Getarira, ahotsari eraginez

Salbatore jaien bueltan gonbidatu dute getariarrek Astigarragako Eragiyok abesbatza, haienera. Pasa den asteburuan izan ziren bertan abeslariak, Udalak eta Elkano Arrantzaleen Kofradiak deituta. Udaletxeko plazan elkartu ziren, larunbat eguerdian, eta kalez kale ibili ziren jai-girorako haien hondar-alea jartzen. Besteak beste, abestu zituzten Boga boga, Goizeko Izarra, Ilunabarra, Aurtxoa seaskan, San Juan zortzikoa, eta beste hainbat doinu klasiko. Beste behin, «euskal musika jendartera ateratzea» izan zuten helburu, eta eskerrak eman dizkiete gerturatutako guztiei, «harrera beroagatik».


Udalerako hautagaitza bakarra

EH Bildu izan da Arakilgo Udalera hautagaitza aurkeztu duen bakarra.

Euskal Herria Bildu

1. Oihana Olaberria Jaka

2. Irantzu Escudero Jaka

3. Iker Alegre Santander

4. Jose Javier Beroiz Plano

5. Jesus Maria Gaztañaga Gonzalez

6. Raul Angulo Blanco

7. Juan Jose Madariaga Orbea


Txosten ekonomikoan baieztatu dute Gipuzkoak 38 milioi euro jasoko dituela arkupe sistemarekin

Gipuzkoako Diputazioak alderdi politiko guztien esku utzi du proposamenaren bideragarritasuna bermatzen duen informazioa.

Gipuzkoako Foru Aldundiak arkupe sistemari buruz egindako azterlan osoa eman die alderdi politiko guztiei. Bideragarritasun ekonomikoa baieztatu dute txostenean, eta, haren arabera, 38 milioi euro jasoko ditu aldundiak arkupe sistema ezartzen den errepideetan. Magnolia Financials enpresak egin du txostena, eta adierazi dute urteko 38 milioi euro jasotzea aurreikusten dela arkupe sistemarekin, eta, sortzen diren gastu finkoak kenduta, 34 milioi geratuko lirateke garbi.

Ibilgailu arin zein astunak hartu dituzte kontuan txostenean. Arkupe sistema N-I, A-15, N-121 eta GI-632 errepideetan ezartzeak duen bideragarritasuna aztertu dute. Sistema hori ezartzeko arrazoiak ere azaldu dituzte: Gipuzkoako errepideetan 230 milioi euroko defizit historikoa mantentzean, Bidegiren zorpetze handia eta 2015etik aurrera bere zorrari aurre egiteko ezintasuna.

Europako legedia, Espainiako Estatukoa eta EAEkoa betetzen dituela esaten du txostenak, azterketa juridikoari erreferentzia eginez.

Azterketa ekonomikoari dagokionez, ondoko irizpideak dira nagusiak: arkupe sistema martxan jartzeko egin beharreko inbertsioa 22.050.000 eurokoa da. Urteko diru sarrerak 38 milioi euro izatea aurreikusten da, horietatik 26 milioi ibilgailu astunei dagozkienak dira, eta 12 milioi ibilgailu arinei dagozkienak. Diru sarrera horri sistema ezartzeak ekarriko dituen kostuak kendu egiten zaizkio: mantentze kostua 2,2 milioi euro, eta inbertsioaren itzulera, beste 2,2 milioi euro. Diru sarrerak eta gastuak kontuan hartuta, urteko ia 34 milioi euro garbi aurreikusten dira "errepideak hobetzeko eta zorrei aurre egiteko".


Urquijoren 'jarrera inkisitoriala' salatu du Sortuk

Sortuk gogorarazi duenez, Euskal Herriko jaietan "beti uztartu izan dira festa eta aldarrikapena", baina azken urteetan "debekuak, mehatxuak eta inposaketak" egin izan dituzte.

Sortuk Carlos Urquijo Espainiako Gobernuaren EAEko ordezkariak duen "jarrera inkistoriala" salatu du, presoen aldeko ekitaldiak debekatzea eskatzeagatik eta presoen aldeko mobilizazioetan parte hartzeko deia egin du.

Sortuk gogorarazi duenez, Euskal Herrian ospatzen diren jaietan "beti uztartu izan dira festa eta aldarrikapena", baina azken urteetan jai herrikoi askoetan "debekuak, mehatxuak eta inposaketak" egin izan dituzte. Sorturen arabera, Urquijo da "debeku eta inposizio horien erantzule nagusietako bat".

Alderdi horren hitzetan, Urquijren bidez, PPk "Euskal Herriko eguneroko politikoan eta sozialean eragin nahi du, hautetsontzietan lortzen ez duena" eta Gobernuaren ordezkariaren kargua "PPren proiektu politikoa inposatzeko tresna baino ez da", hori dela eta, figura hori desagerrarazteko deia egin du.

Oso larritzat jo du Donostiako eta Bilboko Auzitegiko epaileek Urquijoren jarrera inkisitorialari babesa ematea, eta epaile horiei leporatu die "edozein argudio juridiko albo batera utzi eta PPren estrategiarekin bat egitea".

"Dinamika eta mobilizazioa" sendotu

Sorturen aburuz, estrategia horri "aurre egiteko erarik eraginkorrena euskal preso politikoen askatasunaren aldeko dinamika eta mobilizazioa sendotzea da", eta horretarako aukera ona deritzo ostiral honetarako Bilbon deituta dagoen mobilizazioan parte hartzea, oso larri dauden presoen askatasuna aldarrikatzeko.

Bilboko auzitegi batek bertan behera utzi zuen atzo ETAren presoen alde Areatzako jaietan deituta zegoen "txokolatada" bat, gaur goizaldean egin behar zena. EH Bilduk zuzentzen duen Bizkaiko udalerri horretako Udalak men egin zion epailearen erabakiari, eta ekitaldi horretarako eta beste batzuetarako baimen guztiak balio gabe utzi zituen.


"Dispertsioa argira ekarriz" gunea atonduko du Etxeratek Laudion

Gasteizen aurkeztu dute "salbuespeneko politikaren eragina erakusteko" dinamika. Urriaren 23tik 28ra egongo da Laudion karpa.

Azaroan zehar egingo dute Arabako Etxerateko kideek bira. Eskualdean ere izango du isla ekimenak, aurreratu dutenez, Laudion hainbat jarduera egingo baitituzte. Etxeraten arabera, 28 urte igaro dira dispertsio politika martxan jarri zenetik, "eta 6 urte ETAk borroka armatuaren amaiera iragarri zuenetik, baina euskal preso politikoen senide eta lagunontzat ez da ezer aldatu; dispertsio politikak mina eta sufrimendua eragiten jarraitzen du". Etxeraten esanetan, jendartearen multzo handi batek ez du oraindik errealitate "gordin" honen ezagutzarik. Horregatik antolatu dute bira; dispertsioaren ondorioak ezagutzera emateko.

Karpa

Gasteizen abiatuko dute ekimena. Azaldu dutenez, testigantzak, erakusketak, mahainguruak... egongo dira. Jon Ligüerzana Arabako koordinatzailearen hitzetan, urriaren 23tik 28ra egongo da "Dispertsioa argira ekarriz" gunea Laudion. Ekimenaren nondik norakoak azaldu ditu: "Erakusketa bat da. Bertan panelen bitartez dispertsioaren ondorioak jasoko dira. Eta pantaila batean uneoro testigantzak botatzen egongo gara. Guztira 15 testigantzako bideoa".

Dispertsioaren aferari heltzeko makina bat jarduera antolatu dira eskualde osoan. 2011n, esaterako, Laudioko senideek ikus-entzunezko batean bildu zituzten espetxe politikaren bizipenak, euskal preso politikoen aldeko brindisean:


Gora bizitza!

Lur Albizu Etxetxipia

Hau argitaratzen denean ez dakit zein izanen den egoera zehatza, baina esanen nuke han jarraituko dutela. Han jarraituko dutela dozenaka eta dozenaka pertsonak, egunez egun, Aroztegiko proiektuaren kontrako kanpalekuan. Txandaka, denbora luze edo laburrez, egun batzuetan jarraian edo ordu batzuetarako, besterik ez. Inportantea da auzolana, elkartasuna eta batzen gaituen zerbait: proiektua gelditzeko grina. Garai hauetan, ez da gutxi: asko da. Asko da irautea, erresistitzea eta eraikitzea: Aroztegia gelditzeko bidea eraikitzea ere badelako. Ez da zerbaiten kontra egotea bakarrik: lurraren aldeko borroka da.

Luxuzko hotela, 200 etxebizitzako urbanizazioa eta golf zelaia egin nahi dituzte Baztanen. Lekarozen, 300 biztanle pasatxoko herri batean. Gentrifikazioaz dezente hitz egin da azken urteetan, hiriak bizitzen ari diren prozesu hori: nola egin bizilekuak parke tematiko. Aroztegia ere ez da oso atzean geratzen: nola moztu haritzak golf zelaiak paratzeko, nola lapurtu herri lurrak kapitalaren mesedetan. Turistifikazioaren beste adibide lazgarri bat da Baztan. Turistentzat gero eta leku gehiago duen tokia, emantzipatzea nekeza den leku batean.

Herritarren aurkakotasunarekin aurrera eraman nahi den proiektua da Aroztegikoa. Herri galdeketan ezezkoa jaso zuen. Udalari bere eskumenak lapurtu zaizkio, gainera: 2015ean, gobernuaren azken egunetan, UPNk UGEP izendatu zuen proiektua (interes orokorraren mesedetan omen), eta Geroa Baik bide horrekin jarraitu zuen aurrera. Espekulazioa, herri-lurrak nekazariei kentzea, herritarrentzat ez diren eta herria bera guztiz desitxuratuko duen etxeak eraikitzea beharrezkoa eta ezinbestekoa omen da. Enpresak berak bide judiziala hartu izan du behin baino gehiagotan herritarren aurka (haien artean alkateak), proiektuari pelotazo deitzeagatik, edo prentsaurreko bat egiteko baimena emateagatik.

Urte luzetako bidea izan da Aroztegiarena. Finean, Baztan zer izanen den egon daiteke jokoan. Baina ez bakarrik Baztan: harago ere begira dezakegu, porlana ama lurraren kontra. Eta horretan ari dira aste hauetan Baztanen: proiektuari aurre egiten, makinei suntsiketa oztopatzen; lurra, ingurua, oraina eta etorkizuna babesten eta zaintzen. Garapenkeria zalantzan jartzen, kapitalismoaren aurka borrokan; izan ere, ez dira gutxi bizitzen ari garen krisiak, baina klima larrialdiari dagokiona ere, hortxe. Etorkizunari begira, zulora joanen garen ala ez baino gehiago, zein izanen da galdera? Zulo horren tamaina? Erronka handiak etorriko zaizkigu, eta igual konturatuko gara: dena irauli edo… ez orainik, ez etorkizunik.

Jarraituko dute, jarraituko dugu. Suntsiketa besterik nahi ez duten zementuzko eraikin eta proiektu horien aurka. Ekonek duela urte batzuk esaten zuen: “Gizakiaren garapen suntsitzailearen aurkako ekintzak. Aurrera ekosabotaia, gora bizitza!”.


Urrutira joan ziren txapelak

Bolan Migel Burugain zazpigarren gelditu zen eta Joxe Ugalde bederatzigarren; tokan Leandro Miner zortzigarren izan zen.

BOLAN, hiru hernaniarrak ziren faborito, baina, ez zuten beren mailarik eman joan den larunbatean, Euskal Herriko txapelketan, Ereñotzun. Xeferino Agirre Segurarra izan zen txapelduna (67 brilarekin); bigarren, Antonio Alustiza eta Luix Aizpiolea gelditu ziren 66na brilarekin. Migel Burugain eta Joxe Ugalde hernaniarrak hamar lehenengoen artean egin zuten, zazpigarren eta bederatzigarren, hurrenez hurren eta Ibon Miner atzerago gelditu zen. Toka txapelketa Toka txapelketa ere izan zen larunbatean eta lehen hernaniarra Leandro Miner izan zen, zortzigarren postuan 17 jota. Pedro Oiarbide, berriz, 11garren gelditu zen 16rekin. Txapeldun Amondarain gelditu zen 25 jota. Txapelketa ondorenean, bazkaria izan zen Ur Mia elkartean 100 lagun ingururentzat eta ondoren banatu zituzten sariak.


Ramon Labaien, leiala eta heterodoxoa

Hasteko, aitortu behar dut astindu handia eman didala Ramon Labaienen heriotzaren berriak. Jakin bagenekien barruan zuen gaitzarena; eta oraintsu esana zidan gainera Klo emazteak, pattal zebilela gizona; baina nekez sartzen zaizu horrelakoetan buruan, hain azkar — eta hain bat-batean— joan behar duenik lagunak. Izan ere, oraintsu arte osasun biziko eta miresgarri bizkor ezagutu dugu Ramon, bere 80tik gorako urtetan, autoa hartu, karabana eta guzti, eta Europan zehar bere emaztearekin bidaiatzeko gauza izan dena, edozein gazte ibiltariren antzera. Kemena behar! Gorputzekoa eta burukoa.

Ramoni bidaiatzera eragin, berriz, nolabaiteko ibiltzeko grinak eta bazterrak ikusteko minak baino areago, bere historia eta kultur zaletasun apartekoak eragiten ziola uste dut: liburuetatik jasotako eta bizitza luzean ikasitako historiak eta gertaera historikoek utzitako ondarea bertatik ikusi beharrak. Oso irakurria, ikasia eta jakite zabalez jantzia baitzen Ramon, lagun arteko harremanetan eta edonolako solasalditan agerian uzten zuenez. Kultur gizon landua zen, liburuetan ikasitakoak eta museoetan ikusitakoak galbahe kritikotik pasatzen zekiena eta bere buruko eskemetan kokatzen. Gizon jakintsua galdu dugu: jakintza eta jakinduria handikoa.

Kritiko izatea, bere barruan eta izaeran zeraman Ramonek. Nabarmendu ere, bi ezaugarri nabarmendu nahi nituzke haren bizitzan: leialtasun sendoa eta kritikotasun agerikoa.

Ezagunak dira Labaienen bizitza osoko ideia politiko nagusiak: Euskal Herria eta Euskara: biak hizki larriz idatzita. Euskal abertzalea izan da, Euskal Herri euskalduna eraikitzeko. Horretarako euskal abertzaleen batasun-guneak bilatu eta bultzatu izan ditu nonahiko interes partzialen —partidisten— gainetik. Bete izan dituen kargu eta ardura publikoak Euskal Herri euskaldunaren zerbitzura jarri izan dituela esan ahal dugu, ados egon ala ez beti haren neurri eta jokabide politikoekin. EAJ bere alderdi politikoa ere Euskal Herri euskaldunaren zerbitzurako behar duela defenditu izan du, alderdi- eta botere-interesen gainetik; eta leial jarraitu du barruko militantzian, barne-hausturak gertatu direnean ere; baina beti aski libre eta kritiko, bere irizpide eta jokabideetan, Euskal Alderdiaren gainetik Euskal Herriak behar duelakoan. Euskal independentista zen Labaien, buruz eta bihotzez; Independentistak mugimendu herritarrean bere izena emana zuen gainera, euskal independentista guztiak batzekotan... Aurtengo Aberri Egunean Mugimenduak Iruñera egindako deiari muzin egingo zion, ordea, deialdiaren moduari-edo kontrapuntu kritikoa agertu nahian —atseginez gogoratzen dut aurreko Aberri Egunean berarekin Baigorrin emandako eguna, Independentistak mugimenduak berberak deituta—.

Ideia eta jokabide politikoetan abertzale eta euskaltzale bezala, erlijiozkoetan kristau eta eliztar izan da Labaien, baina espiritu kritikoz funtsezko leialtasunean. Politikan alderdiko zen bezala, baina ez alderdikoi, erlijiozkoan ere eliztar zen baina ez elizkoi, are gutxiago «eklesiastiko» —ortodoxia baino bereagoa izan duela uste dut Labaienek heterodoxia, bai politikaren bai erlijioaren alorrean—. Behin baino gehiagotan topo egin izan dugu Groseko bion parrokian, Aste Santuko elizkizunetan nahiz igandeetako mezatan. Atseginez gogoratzen ditut ondorengo solasaldi luzeak, elizaren kanpoaldean batzuetan; eta tabernaren batean, bestetan, «ardo espeziala» eta pintxoren bat eskatu ondoren —ia beti berak gonbidatuta, fraideak pobreak omen direla eta—. Parada lasai ederra, euskal gizarte eta politikako eta Eliza hurbileko eta urrunagoko gorabeherak—samingarriak nahiz pozgarriak— gogoratu, astindu eta «konponbideratzeko»! Ez beti adostasunean, jakina!

Eta honetara ezkero, Ramon Labaienen leialtasun pertsonala goraipatu nahi dut, harekin harremanik izan duen edonork egiaztatu eta gozatu ahal izan duena seguruenik: kontrako iritzi eta guzti, beti leial. Eta hala da, zeren eta Labaienekin adostasun osoko solasa eta elkarrizketa ezinezkoak baitziren, gehienetan bazuelako zure iruzkin edo iritziari kontrajartzeko desadostasunezko kontrapuntua: gogaikarria batzuetan, aberasgarria ia beti.

Kritikoa eta heterodoxoa zinezko eta funtsezko leialtasunean: horra orain samintasun handiz gogoratzen dugun Ramon Labaien. Egun Handira arte!


Gauzak «hobeto egin daitezkeela» onartu du Bilduk

Bilduko ordezkariak astelehenean egindako prentsaurrekoan. Hondakinak biltzeko Legazpiko udal gobernuak aukeratu duen atez ateko bilketa sistemak aldeko eta kontrako jarrerak sortu ditu herrian. Horrek, herritarren artean sortu duen giroaz jabetuta, eta pasa den ostiralean atez atekoaren aurka egin zen manifestazio jendetsuaren testuinguruan, udal gobernuak gaiaren inguruko balorazioa egin du.

Kepa Urtzelai alkateak egin zituen adierazpenak herenegun, Bilduko zinegotziek babestuta. Gaiak herrian «kezka» sortu duela esanez hasi zuen bere jarduna, pasa den ostiraleko manifestazioa «horren ispilu» dela gaineratuz. Legazpiko Udalaren helburua, «zero zabor eredua» dela berretsi zuen, eta hori lortzeko bidea «herritarrekin batera eraiki» nahi dutela esan zuen.

«Bistan da gauzak hobeto egin daitezkeela eta autokritika egin behar dugula» jarraitu zuen alkateak udal gobernuaren izenean. Atez ateko sistemaren inguruko informazioa ez dutela behar bezala zabaldu aitortu zuen. Bestetik, Atez atekorik ez dioen pankartaren gaia ere ez dutela behar bezala kudeatu gaineratu zuen: «Pankarta kalean jartzeko eskaera ukatzea akatsa izan da».

Legazpi garbi eta eredugarria

Sasieta Mankomunitateak eskatuta Spora enpresako teknikariek hondakinen kudeaketaren gaineko bideragarritasun plana aurkeztuko diete gaur udal ordezkariei. Hurrengo urratsa «herriko eragileekin bilera erronda bat hastea izango da». Azterketan jasotzen den eredua «ez da itxia» eta horregatik, «urtarrilean, parte hartze prozesu zabala» irekiko dute.

Horrekin lotuta, ostiraleko manifestazioan plataformako ordezkariek herritarrei parte hartze prozesuan ez parte hartzeko esandako hitzak «kezkaz» hartu dituztela ere gaineratu zuen. «Denon artean Legazpi garbi eta eredugarri bat lortuko dugu» esanaz amaitu zuen alkateak.


Aita santuaren ordezkari diplomatiko bat ikertzen ari dira sexu-abusuak egotzita

Luigi Ventura kardinala ikertzen ari dira Frantzian, Parisko Udaleko langile bati ukituak egin dizkiolakoan.

Aita santuaren ordezkari diplomatikoa den Luigi Ventura kardinala ikertzen ari dira Frantzian sexu-abusuak egotzita, epaitegietako iturriek Efe albiste-agentziari jakinarazi diotenez.

Urtarrilaren 24an abiatu zuten ikerketa, Parisko Alkatetzak Fiskaltzari gertatutakoa jakinarazi ostean. Le Monde egunkariak gaur argitaratutakoaren arabera, Parisko Udalak urtarrilaren 17an egin zuen Urteberri eguneko harreran gertatu zen ustezko abusua. Salatzailearen esanetan, aita santuaren 74 urteko nuntzioak ukituak egin zizkion Udalaren ekitaldi horretan.

Harrera horretan, eginkizun garrantzitsua izan ohi zuen nuntzioak diplomatiko gisa, eta diskurtsoa ematen ohi zuen, baina Anne Hidalgo Alkatetzara heldu ostean, aita santuaren ordezkariak alkateari laguntzeko aukera baino ez du.

Ustezko sexu-abusua eman eta sei egunera, Udalak Fiskaltzari eman zion gertatutakoaren berri, eta Remy Heitz Parisko fiskalak ikerketa abiatzeko agindua eman zuen.


Etxeetan sortzen den zaborraren bilketan igoera


Politikaren 'judizializazio sistematikoa' ukatu du Calparsorok

Horrela, Donostiako Udalaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren erabakiak "sistematikoki judizializatzea" ukatu du Euskadiko fiskal nagusiak.

Donostiako Udalaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren erabakiak "sistematikoki judizializatzea" ukatu du gaur Juan Calparsoro Euskadiko fiskal nagusiak.

Calparsoro Radio Euskadi irratiko 'Ganbara' saioan elkarrizketatu dute. Larraitz Ugarte Gipuzkoako Aldundiko bozeramailearen kritikei erantzun die fiskal nagusiak. Adolfo Suarez eta Iñaki Azkunaren dolualdiak direla eta bandera haga erdian jartzeari uko egin zioten bi erakundeek eta Espainiako Gobernuko ordezkariak auzia Fiskaltzari igorri zion.

"Ez dut uste judizializatzen ari garenik, Fiskaltzaren barruan izapideei hasiera eman diegu", adierazi du EAEko fiskal nagusiak. "Ikerketa fase batean gaude, oraindik ez dugu auzia epaitegira eraman", azaldu du. "Aukezten den edozein salaketa erregistratzeko betebeharra dut, ondoren artxibatzea edo auzitara eramatea beste kontu bat da", erantsi du.

"Aldundiari eta Udalari txosten bana eskatuko diet", adierazi du Calparsorok. Irregulartasun edo delitu zantzurik aurkitzekotan prebarikazioa izango litzatekeela esan du fiskal nagusiak, baina kasua aurretik epaitzea saihestu du.

Hasier Arraiz Sortuko presidenteak egindako adierazpenen kasua ezberdina da, Calparsororen arabera. Terrorismoaren biktimen elkarteek adierazpenak salatu zituzten. Auzia "fase judizialean" dagoela zehaztu du fiskal nagusiak, eta delitua terrorismoa goratzea izango litzatekeela gaineratu du.


Komisaldegian agertu zen ustezko ETAko kidea Parisera daramate

Xabier Atristain Gorosabel Biarritzeko aireportuko komisaldegian aurkeztu zen bere kabuz. Frantziako kapitalera eramango dute epailearen aurrean jartzeko.

Xabier Atristain Gorosabel ustezko ETAko kidea bere kabuz Poliziarengana jo zuen Biarritzeko aireportuko komisaldegian eta oraindik Baionan dago atxilotuta.

Parisera eramango dute Atristain, epailearen aurrean jartzeko.

Polizia iturrien arabera, Atristain, 39 urtekoa eta Donostiarra, iragan otsailaren 14an Gipuzkoan atxilotu zuten Ibai Beobidek zuzentzen zituen "legalen" talde bateko kidea zen.

Atristain Guardia Zibilaren terrorista bilatuenen zerrendan zegoen eta ustez, ''Imanol'' taldea zuzentzen zuen.


3-0 galdu du Orioko Futbol Taldeak Zestoaren kontra

Gorengoen mailako gizonezkoak sailkapeneko atzealdean daude

Puntuak pilatzea asko kostatzen ari zaio Orioko Futbol Taldeko Gorengo Mailako gizonezkoen taldeari. Garaipen bakarra lortu dute eta oraindik ez dakit zer den etxean irabaztea. Gainera, azken jardunaldian, puntuz berdinduta zegoen Zestoaren aurka jokatu zuten. Partida 3-0 irabazi zuten zestoarrek, eta, ondorioz, 13. dira oriotarrak 4 punturekin.

Ohorezko Mailako jubenil mutilen egoera bestelakoa da. Sailkapeneko goiko postuetan daude liderrarengandik 3 puntura. Martuteneren aurka jokatu zuten asteburuan eta 4-1 irabazi zuten. Lehenengo maila probintzialeko kadeteek ere irabazi egin zuten, Zumaian, 0-1. Kanpoan irabazten duten lehen partida izan zen Zumaiakoa.

Nesketan, jubenilek 1-0 irabazi zuten Amaikak Bat talde debarraren kontra, eta, ondorioz, multzoko lider berriak dira oriotarrak.

Gainerako emaitzak, berriz, honakoak izan dira asteburuan:

Lehenengo maila probintzialeko infantilak Zarautz 2 - 2 Orioko F.T.

Alebinak Amaika bat 5 - 6 Orioko F.T.

Neska infantilak, F8 Orioko F.T. 2 - 8 Hernani


Memorian iltzatuta dago

30 urte bete dira militarrek Ignacio Ellakuria, beste bost jesuita eta unibertsitateko bi lagun tiroz hil zituztela El Salvadorren. Haiek utzitako arrastoa bizirik dago oraindik.


Udal gobernuko kideek eta oposiziokoek foro formal kontsultiboak egingo dituzte

Atzo egin zuten ohiko osoko bilkuran hartutako erabakia da. Oposiziokoek udal gobernuko kideei egotzi zieten informazio asko ez dietela eurei ematen; alkateak, berriz, argi utzi nahi izan zuen eurek duten informazioa emateko inoiz ez dutela arazorik izan eta egiten dieten galdera guztiei erantzuten dietela.

Ohiko osoko bilkura egin zuten atzo Eskoriatzan eta gai zerrendako hiru proposamenak aurrera irten ziren. Batetik, onartu zuten Euskal Autonomia Erkidegotik kanpoko espetxetan dauden presoen senideei eta EAEtik kanpoko epaitegietara auzipetu bezala joan behar diren eskoriatzarrei garraiorako diru laguntza indibidualak emateko oinarriak. Bestetik, 0-3 urte bitarteko haur eskolako udal zerbitzua kudeatzeko kontratua izan zuten hizpide, indarrean dagoen kontratua bertan behera utziko dute eta zerbitzua esleitzeko prozedura lehiaketara aterako dute. Eta azkenik, 2013rako herriko jai eguna San Pedro eguna izatea erabaki zuten; ekainaren 29a, hain zuzen.

Bi mozio

Horrez gain, Ezker Anitzak bi mozio aurkeztu zituen eta horiek biak ere aurrera atera ziren, biak 7 aldeko botokin eta elizateetako 2 abstentziorekin. Lehenengo mozioak hezkuntza arloko murrizketen kontra egiten du eta Eusko Jaurlaritzari eta beste euskal instituzioei eskatzen die murrizketa horiek ez aplikatzea Euskal Autonomia Erkidegoan. Beste mozioarekin, hilaren 28an Harrotasunaren Nazioarteko Eguna dela-eta, gay, lesbiana, transexual eta bisexualendako eskubide berdintasuna eskatzen dute.

Foro kontsultiboak

Galde-eskeen unean iritsi zen eztabaida nagusia. Oposizioan dauden kideek Udal gobernukoei egotzi zieten informazioa ez zaiela eurei helarazten. Esaterako, alderdi jeltzaleko Aitor Urrutiak esaldi hauexek esan zituen: “oposizioko zinegotziekin ezer gutxi egoten direla; informazioa egon egongo dela, baina eurei ez zaiela ematen; esaterako, AHTri buruz ez dakitela ezer azken bost urtean”… Horren aurrean, Beñat Herce alkateak esan zien galdetu duten guztietan ematen zaiela informazioa eta jarrera horrekin guztiz kontra dagoela azaldu zuen. "Ni guztiz kontra nago euren jarrerarekin. Diote informazioa ez dugula ematen, baina oraindik ez dute adibide bat jarri esaten noiz ez dugun informaziorik eman eurek egindako galdera bati. Galdetu duten guztietan eman zaie informazioa" adierazi zuen Beñat Herce alkateak.

Ezker Anitzako Juan Luis Merinok orduan esan zuen foro formal kontsultibo bat sortu dezaketela udal gobernuko kideen eta oposiziokoen artean hilean behin elkartu eta informazioa partekatzeko. Alkateak ez zuen inongo arazorik jarri eta adierazi zuen alderdi bakoitzeko bozeramaileari mail bat bidaliko diela foro formal horretarako eguna zehazteko. Baina gaineratu zuen, informazio asko eta asko egiten diren batzorde informatiboetan ematen dela. "Ziurrenik hemendik aurrera formalizatuko dugu foro hori eta horrela funtzionatzen hasiko gara, ea horrela behintzat batzordeetara ezin izaten dutenean etorri, foroetan jasotzen duten informazioa" esan zuen alkateak.


Euskararekiko eta arbasoekiko zorrak kitatuz

Hiru egunez ospatu dute Euskararen Eguna Montevideon. Aurten, Ameriketan euskarari eta euskal kulturari buruzko liburuek izandako presentzia izan dute hizpide nagusi.

Abenduaren 3a, Euskararen Eguna, ostegunean izan zen, baina Euskal Herritik milaka kilometrotara, Uruguain, beste hiru egunez luzatu dituzte ospakizunak. Hala, atzo iluntzera arte, gaur goizaldea Euskal Herrian, hainbat ekitaldi egin zituzten. Hirurogeita hamar urte dira Montevideoko euskal komunitatea Euskararen Eguna ospatzen hasi zela, eta euskararen arrastoa belaunaldiak lotuz joan da, gaur arte. Aurten, Ameriketan euskarari eta euskal kulturari buruzko liburuak zabaltzeko erbesteratuek egin zuten ahalegina ekarri dute gogora. Ahalegin hura egin zuten arbasoekin eta euskararekin zegoen zorra kitatu nahi izan dute. Izan ere, liburu horietako batzuk euskaraz ziren.

Horretarako, besteak beste, Ameriketan euskal kulturari eta euskarari buruz liburuak argitaratzen dituzten lau argitaletxe garrantzitsuetako ordezkariak bildu dituzte Montevideon: Uruguaiko Euskal Erria, Argentinako Ekin eta Lauburu, eta Ameriketako Estatu Batuetako Basque For Studies Press.

Montevideoko Euskal Etxeak antolatu ditu Euskararen Egunari lotutako ekitaldiak. Ostegunean hasi zituzten ospakizunak, euskarazko eskolak hartzen dituzten ikasleen ikasturte amaierako festarekin. Han uda da, eta orain amaitzen da ikasturtea: «Euskal Herriko tradizio berriei jarraituz, pintxo pote batekin amaitu genuen. Euskara ez ezik, euskal kulturari lotutako gauzak ere ikasten dituzte eskoletan. Gainera, sukaldaritza eskolak ere ematen ditugu euskaraz», azaldu du Euskal Etxeko buru Agurtzane Aguadok. Ondoren, eskolak ematen dituzten ikasgelan plaka bat jarri zuten. Hala, ikasgelak Euskaldun berri du izena ostegunetik. Gainera, Lauburu argitaletxeko Cesar Arrondok hitzaldia eman zuen, eta liburu bat aurkeztu Argentinako Gandara eskualdean euskaldunek izandako presentziari buruz.

Aitona-amonak Getxokoak (Bizkaia) zituen Aguadok, eta berak bizkaieraz egiten du. Hunkituta mintzo da:«Niretzat, euskara dena da, gure identitatearen ezaugarri nagusia. Aberri Egunarekin batera, urteko egunik bereziena da Euskararen Eguna». Pozik dago, aurten hiru talde aritu direlako euskara ikasten: «Politena da ez direla soilik jatorri euskalduna duten ikasleak etortzen. Armeniako ikasle bat ere izan dugu, baita Brasilgo apaiz anglikano bat ere. Gehienek 30 urte inguru dituzte». Haien ahalegina, ilusioa eta konpromisoa ikusita, oharra egin die Euskal Herrian bizi diren euskaldunei: «Gure eredu izan behar dute. Izan ere, han euskaraz hitz egiteko askoz aukera gehiago dago. Euskarak bizitzako gauza guztietarako balio behar du».

Alberto Irigoien Uruguaikoa da, baina aitona-amonak Bilbokoak eta Donibane Garazikoak zituen. Ez daki euskaraz: «Oso gaizki moldatzen naiz hizkuntzekin». Baina berezia da harentzat ere euskara. Egun, Euskal Erria argitaletxeko arduraduneko bat da. Irigoienek hitzaldia eman zuen ostiralean, euskal liburuak eta euskarak Uruguain izandako presentziaz.«Hego Ameriketan euskara eta euskal kultura sustatzeko lehen ahaleginek huts egin zuten, eta horrek zapore gazi-gozoa utzi zuen. 1940an, ordea, erbesteratu asko iritsi ziren hona, eta, hala, Euskal Liburuaren Kluba eta Euskaltzaleak taldea sortu zituzten. Sortzaileetako askok ez zekiten euskaraz, tartean nire aitonak. Baina garbi zuten euskara sustatzeko beharra. Bi erakundeek konpromisoa hartu zuten euskarari buruzko argitalpenak sustatzeko eta berreskuratzeko».

Unibertsitatean ere

Haien ahaleginak fruitua eman zuen: «Uruguaiko Errepublikako Unibertsitatean liburutegi bat sortu zuten material horrekin. Aitzindaria izan zen. Liburuek garrantzi handia izan dute, Ameriketan ez galtzeko euskararen eta euskal kulturaren arrastoa».

Lehen, aldizkariak argitaratzen zituen Euskal Erriak, baina, egun, liburuak argitaratzen ditu. «Helburua da gure arbasoek hasitako lanarekin jarraitzea. Argitaletxeak oso liburutegi sendo bat dauka. Gure bazkide askok, hiltzean, guretzat uzten dituzte liburuak. Errepublikako liburutegiko materiala ere berreskuratzen saiatu gara, baina, dirudienez, galdu egin da, eraikinaren zati bat eraitsi ostean. Konpromisoa dugu urtero euskarazko liburu bat sortzeko eta itzultzeko». Ostiralean, Irigoienez gain, Maria Elena Etxeberri mintzatu zen Ekin argitaletxeaz, eta Xabier Irujo historialaria Hego Amerikan euskal liburuak izandako presentziaz solastatu zen.

Ospakizunak atzo amaitu zituzten, Montevideoko Gernika Plazan. Hantxe eman zuen hitzaldia Irujok, Gernikako bonbardaketaz. Hain zuzen ere, plazaren inaugurazioan hitz egin zuen Irujoren aitonak, Bingen Ametzaga Irujo euskaltzaleak. Ametzagak euskarara itzuli zuen William Shakespeareren Uda gau bateko ametsa antzezlana.


KAIOLA BARRUKO JOLASAK

Haurrak etxetik atera ezinda daude konfinamenduaren ondorioz Hego Euskal Herrian. Izurria hesitzeko harturiko neurri zorrotzek estu mugatu diete bizimodua, beste kolektibo askori bezala. Ozendu egin dira egunotan neurriak arintzeko eskeak. Ikerketak ere abian dira, eta, bai: ondorioak ditu itxialdiak umeetan ere. Era askotakoak.

Kaiolan. COVID-19 eritasuna eragiten duen birusa guztiz oldartuta dabilen garaiotan, ezinbesteko neurria da konfinamendua, gogorra, oro har, gizarte osoarentzat, eta, ankerra, bereziki, kalera irteteko autonomia urria duten herritarrentzat. Kaiola estuagoa da haientzat. Hego Euskal Herrian bereziki nabarmendu dute egunotan hainbat familiak eta eragilek haurren egoera; izan ere, Espainiako Gobernuak konfinamendurako hartutako neurri estuen ondorioz, kalera irten ezinik daude: paseo bat ere ezin dute egin. Ozendu egin da irizpide hori apur bat arintzeko aldarria. Balkoietara lapiko hotsak atera dituzte hainbat sendik aldaketa eskean, eta umeen aldeko neurrien aldeko mezuak naro-naro ibili dira sare sozialetan. Hezkuntza alorreko hainbat adituk ere bat egin dute kezka horrekin. Eusko Jaurlaritzako lehendakari Iñigo Urkulluk berak atea irekitzeko eskatu du haurrei irteten uzteko. Espainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchezek bart iragarri du hilaren 27tik aurrera atera ahalko direla kalera, betiere baldintza batzuk beteta —ez dute zehaztu zein—. Haurrentzat kasurik gehienetan ez da arriskutsua COVID-19a; etxean daude, bereziki, birusa zabaltzeko arriskua handitzen dutelako libre badabiltza.

Mehartutako eremu batean bizitzeak ondorioak ditu haurrengan ere, askotarikoak: kalterako asko. Hainbat ikerketa abian dira Euskal Herrian hori aztertzeko, eta horietako batean murgilduta dago EHUko Hezkuntza Fakultateko irakasle Nahia Idoiaga. Eusko Jaurlaritzaren KideOn ikerketa taldean dihardu Naiara Berasategi, Amaia Eiguren, Maria Dosil, Maitane Picaza eta Naiara Ozamiz kideekin batera. Asteotan 3-12 urte arteko 250-300 ume ingururen bizipenak jaso dituzte: haiek konfinamenduaren harira, eta konfinatuta, egin dituzten marrazkiak aztertu dituzte. Gurasoak ere elkarrizketatu dituzte; 1.500 inguru. Ororen gainetik, itxialdia ezartzean bazter utzi zen begirada bat lehenestera egin nahi izan dutela esan du Idoiagak. «Izan ere, umeak orain arte kontuan hartu dira alor bakar batean: akademikoan. Beste alor guztiak ez dira kontuan hartu». Baina, jakina, haurren bizipenak eta emozioak aztertzen hasita, aintzat hartu beharreko unibertso oso bat agertu zaie: bor-bor.

Bizimodua errotik aldatu zaien asteotan umeek etxean egindako marrazkiei begira, haien gurasoen bidez jaso dituzten bizipenak adituta, emozio asko ikusi dituzte ikertzaileek. Loretan. Beldur dira haurrak: «Beldurra pasatzen ari dira. Beldurra, bereziki besteengatik: aitona-amonak kutsatuko diren beldur dira. Esaterako, batzuek esan dute errudun sentituko liratekeela aitona-amonak kutsatuko balituzte. Izan ere, guztiok erabili dugun diskurtso bat da: 'Ezin gara aitona-amonen etxera joan, kutsatu egin ditzakegu eta'. Baina kontuz ibili behar dugu diskurtso horrekin; izan ere, sentimendu horiek hor daude: errudun sentimendua sortzeraino. Eta aitona-amonak kutsatzen badira, ez da haien errua izango. Hori ere zaindu egin behar da. Landu beharreko ildo bat da». Kalea arrotz sentitzen ere hasi dira haurrak: «Agertu da, era berean, kalera ateratzeko beldurra: beldurra dute kalera ateratzeko. Izan ere, gaixotasuna kalean dagoela esan diegu behin eta berriro umeei. Kontuz ibili behar da, beraz, diskurtso horiekin ere, ez sortzeko alferreko beldurrik. Kanpora atera daitezke umeak ere, noski; irteteko aukera ematen zaienean».

Muturreko emozioak

Badira emozio gehiago. Haserrea: «Batez ere, bakardadearengatik; lagunekin ez egoteagatik». Asperdura: «Etxeko lanekin lotuta agertzen da, batez ere. Hori ere landu egin beharko litzateke. Azken finean, umeekin egin den lanketa hezkuntza aldetik izan da, eta, ados, garrantzitsua da hori. Baina era eraikitzaile batean egin beharko litzateke, zeren eta, aspergarriak diren lan batzuk ematera egiten bada, gero etxean igual beste gatazka batzuk sortzen baitira horren harira». Artegatasuna: «Jakin nahi dute hau noiz bukatuko den. Izan ere, inolako argibiderik ez zaie eman. Noiz atera ahal izango dute ordu erdi baterako kalera; aukera hori mahai gainean jarri ere ez da egin orain arte». Nahigabea: «Tristura eman die guzti honek, oso erresilienteak dira, eta egoera honetan ere pozik bizi dira, eta disfrutatzen dute ematen zaien guztiaz, baina hori hor dago». Poza eta lasaitasuna ere agertzen dira, emozioen ozeano horretan nahasita: «Izan ere, etxean, familiarekin, pozezko uneak dituzte, baina, era berean, haserrealdi uneak ere bai; muturreko egoera da, eta muturreko emozioak sortzen ari da».

Ikerketan aztertu dute umeek zer-nolako irudia eta ulermena duten COVID-19aren inguruan ere. Idoiagaren arabera, «zomorro» baten gisara aurkezten dute gehienek. «Eta oso argi dute medikuak direla honetan guztian heroiak: haiek salbatuko gaituztela. Irudi oso argia da, eta behin eta berriz errepikatzen da».

Erpin askotatik begira

Luzerako doa osasun krisia, eta gizarte osoak nola, adingabeek ere bakartze neurrien itzalean bizi beharko dute luzaroan; irteten uzteko neurriak hartzen hasita ere, oso mugatuak izango dira. Beste leku batzuetako esperientzien arabera, tarte labur batean ibili ahal izango dute kalean, eta lagunduta. Taldean jolasean ezingo dute ibili. «Eta seguruenera, dituzten gabezia asko ez dira aseko», onartu du Idoiagak. Honek guztiak ekar ditzakeen ondorioak era «holistikoan» aztertu behar direla argi du: errealitateak askotarikoak direla ulertuta.

Bizitokiari begira: «Ume askok, esaterako, ez dute etxean mugitzeko lekurik, edo eguzkiak emango dien toki bat». Bizilagunen arabera: «Neba-arrebarik ez duten umeak badira. Badira haurrak daramatenak denbora luze bat beste umeekin egon gabe. Bai, bideo deiak-eta badira, baina ez da gauza bera». Inguruan egokitu zaizkien arazoen kopuruaren eta tamainaren arabera: «Hor ditugu familia desegituratuetako umeak, edo biolentzia pairatzen ari direnak, edo gurasoren bat edo etxekoren bat gaixotu zaien umeak: eremua oso zabala da, eta egoerarik onenean ere kalteak egon daitezke». Bereziki, «emozio errepikatuen» aurrean adi egon behar dela uste du Idoiagak. «Emozio negatiboak denbora luze batean errepikatzen badira, hor sor daiteke arazoa». Horiek arintzen laguntze aldera, hitzak ongi neurtu behar ditugu helduok, alferrikako larritasunik ez sorrarazteko: «Guk ere gure diskurtsoa zaindu behar dugu».

Alde horretatik, haurren beharrei erreparatu behar zaie era zabal batean: arlo akademikotik harago. Eta orain arte gailendu dena baino ikuspegi osoagoarekin. «Izan ere, arlo akademiko horretan ere, umearen bizipoza kontuan hartu beharrean, konpetentziak edo errendimendu mailak hartu dira kontuan», deitoratu du Idoiagak. Eta zama da hori etxe askotan: «Gatazka sortzen ari da, esaterako, etxeko lanen kontura». Adierazi du deus jazo ez balitz bezala ikasturtearekin jarraitzeko ahalegina egitea bide antzua dela. «Ez dauka zentzurik eskolan egin beharko lituzketen sei lan orduak gero etxean egin beharrak». Uste du horregatik ikastetxeetako lana bideratzera egin beharko litzatekeela. «Badakit lan handia egiten ari direla: ahal duten guztia egiten ari dira. Baina, oro har, konpetentzietan ipini zaie ardatza, umeen errendimenduan. Esan zaie: 'Ezin du ume bakar batek ere ikasturtea galdu koronabirusarengatik'».

Harremanen munduan-eta hazteko eta hezteko ezinbestekoa da egun eskola, eta funtzio horri eusteko ahaleginetan ere indarra jarri beharko litzatekeela uste du Idoiagak; irakasle eta eskola hainbatek ikasleenganako atxikimendua erakusteko hainbat urrats egin dituztela badaki, baina plan bat nahi luke «instituzioen partetik» ere hutsune hori betetzeko baliabideak ezartzeko. «Izan ere, eskolan egunerokoan hori ere lantzen baita». Eta arriskuan daude orain hainbat haur: babesgabe utzi ditu konfinamenduak. «Zer geratzen da eskolan berria den ume horrekin?. Edo zer gertatzen da etxean egoera zailak bizitzen ari diren umeekin? Irakaslea daukate usu babes figura moduan».

Familientzako laguntzak

Konfinamendu neurrien ondorioz familien eguneroko martxari erantsi zaion zamari ere erreparatu behar zaio, Idoiagaren ustez. «Gurasoak ahal dugun ondoen egiten ari gara, baina testuingurua kontuan hartu behar da», azaldu du. Izan ere, osasun krisi betean, krisialdi ekonomikoa ate joka, zailtasunez betetako giroan ari dira maiz familia asko zaintza lanetan, ezinean: «Telelanean gabiltza asko, lehen baino lan gehiago eginez; beste guraso asko larrituta daude edo lana galdu dutelako edo beraien enpresek asteak daramatzatelako geldirik; eritu egin direlako daude kezkatuta beste hainbat familiatan...».

Horiek horrela, familien aldeko politikak beharrezkoak dira, EHUko ikertzailearen ustez. «Zaintzarako aholku asko eman zaizkigu gurasoei. Baina familiok, familia gisara, ez dugu inolako laguntza instituzionalik jaso. Politika publikoak behar dira». Eta umeei ateratzen hasten uzteko urratsak ere berandu baino lehen behar dira: «Konfinamendua bete dute, ondo bete ere. Ez du zentzurik heldu guztiok lanera itzultzeak, eta haiek momentu batean ere etxetik atera ezinik egoteak».


Serge Dassault, armak, botoak eta egunkariak

Aste honetan hil da Serge Dassault (Paris, 1925), enpresaburu eta politiko frantziarra.

1. Dassault? Ezaguna egiten zait izen hori. Agian Angeluko kale nagusietako bat delako. Eta ez da kasualitatea Lapurdiko herri horretan egotea, hiribide horretan baitago Dassault lantegia, Ipar Euskal Herriko industria handienetako bat. 900 langilerekin. Falcon hegazkin zibilen eta Rafale abioi militarren zatiak egiten dituzte Angelun.

2. Eta sortzailea hil da orain? Ez. Enpresa Serge Dassaulten aita Marcelek sortu zuen. Berez Bloch abizena zuen familiak, baina II. Mundu Gerraren ondoren aldatu zuen. Marcel aita, judua, Buchenwald kontzentrazio esparrura eraman zuen Gestapok, baina onik irtetea lortu zuen.

3. Aitaren itzalean egindako enpresaburu bat. Neurri batean, baina soslai propioa zuen. Hasteko, aitak ez zizkion gauzak erraztu, eta enpresaren adar elektronikora erbesteratu zuen semea. Enpresa Olivier bilobaren esku utzi nahi izan zuen, baina ez zuen lortu, eta 1986an, Marcel hiltzean, Sergek ordezkatu zuen, jada 61 urte zituela.

4. Eta erretiroa hartu zuen... Ez, jauna, hil arte lan egin du enpresan, baina denbora izan du politikan, prentsan eta ustelkeria kontuetan nahasteko.

5. Banan-banan. Ustelkerian? Bai. 1998an bi urteko espetxe zigorra ezarri zioten, Belgikan, Agusta-Dassault kasuan. Iazko otsailean, berriz, atzerriko kontuetan ogasunari milioika euro ezkutatzeagatik zigortu zuten, eta datorren astean aztertu behar zuten helegitea. Horri gehitu behar zaio ibilbide politikoan sarri leporatu dioten eroskeria

6. Eroskeria? Bai. Aita eskuineko senataria izan zen, eta semeak ere kargu hori hartu zuen 2004an. Udal politikan 1988an saiatu zen lehenik, Corbeil-Essonnes hiritik «komunistak botatzeko». 1995an lortu zuen helburua, oposizioaren arabera, botoak erosteko sare baten bidez. Ikerketapean zegoen.

7. Kazetari ere esan duzu. Le Figaro egunkari kontserbadorea erosi zuen Dassaultek, bere iritzia plazaratzeko bozgorailu izan zedin. Erredakzioak urtean behin iruzkin bat egitera mugatu zuen nagusiaren jarduna, baina onartu behar izan zuen tartean behin haren iritzia entzutea.


Kontzertua bihar, ikasturtea hasteko

Jabetze Eskoletako tailerrak urrian hasiko dira, baina horren aurretik, ikasturte berria inauguratzeko kontzertua eskainiko du bihar Célia Okonek Leokako labaderoan. Gaueko 22:00etan hasiko da jatorri afroportugaldarraren emanaldia, eta bertan, hainbat musika estiloren arteko fusioa eskaintzeaz gain, Isabel Martínez Ballesteroren Bajos las jaulas performance-arekin gozatu ahal izango da.


Konpostajea probatuko dute Mañarian eta Izurtzan

Partaideak bilatzeko batzarrak egingo dituzte.

Mañaria eta Izurtzako udalek hondakin organikoa ongarri bihurtzeko metodoa, konpostajea, probatu gura dute. Esperientzia pilotuak erabiliko dituzte horretarako; Izurtzan 30 familiak parte hartzea itxaroten dute, eta Mañarian hogeik. Partaideak bilatzeko informazio batzarrak egingo dituzte. Azterlan zentroak lagunduta garatuko dute esperientzia. Ikastaro praktiko bat prestatuko dute eta konpostajerako behar diren tresnak emango dituzte.

Mañarian ipini dituzte batzarren datak: Urkuletan, hilaren 25ean, 19:00etan; Arrueta eta Aldebaraietan, 25ean, 20:00etan; Aldebarrenan, 26an, 19:00etan; Herrigunean, 26an, 20:00etan, eta Aldegoienan, 27an, 20:00etan. Izurtzan zehaztu barik dago, baina aste bi barru izango da.


Sakanako gazte asanbladen mintegiek segida izan dute

Ibarreko gazte asanbladek antolatuta Ziordiak Sakanako gazte eguna hartu zuen azaroaren 11n. Aspaldi zebiltzan “prestakuntza, aldarrikapena eta festa lotuko zituen” halako festa bat antolatu nahian. Han lana, feminismoa, euskara eta errepresioari buruzko mintegi bana izan zen. Eta han abiatutako ildoak eguberrietako oporretan garatu dituzte Altsasun (lana eta euskara), Arbizun (feminismoa) eta Iturmendin (errepresioa) egindako bileretan.


Yoga eta informatika ikastaroetarako izen emateak ireki ditu Anoetako Udalak

Yoga ikastaroa urriaren 2tik abenduaren 20ra arte izango da. Arratsaldez, astelehenetan 17:00etatik 18:30era, edo asteazkenetan 19:00etatik 20:30era. Goizez, berriz, asteartetan izango da 9:30etik 11:00etara.

Hozpel kaleko udal lokalean eskainiko dute ikastaroa. Prezioari dagokionez, 72 euro ordaindu beharko dute astean behin joaten direnek, eta 144 euro astean bitan joaten direnek. Izen emateak udaletxean edo liburutegian egin daitezke irailaren 26ra arte. %25eko deskontua izango dute familia ugariko kideek, langabetuek, ikasleek eta pentsiodunek; %10ekoa gazte txartela dutenek.

Informatikari dagokionez, hainbat ikastaro antolatu dituzte: libre office calc (6 ordu), writter (8 ordu) eta impress, google drive eta gmail (4 ordu). Ordutegia honakoa da: 16:00etatik 18:00etara edo 18:00etatik 20:00etara. Izen emateak udaletxean edo liburutegian egin daitezke irailaren 20 arte. Ikastaroak iraila bukaeran edo urria hasieran hasiko dira.


'Don Giovanni' operak Amaia antzokia hunkitu zuen atzo

Arrasateko Amaia antzokia bete egin zen atzo -80 bat eserleku geratu ziren libre– Don Giovanni opera ikusteko. Wolfgang Amadeus Mozarten obra hori orain arteko operarik interpretatuena da eta, oraingoan, Opera 2001 konpainiak taularatuta eta Ozenki elkartean gonbidatuta heldu da Arrasatera. Jarraian ikuskizuneko zenbait argazki.


Joan III.aren armada berria

Interferentzia batzuekin, baina Joan III.a Albreteko erregeak 1512an egin deia entzun dutela abisatu dute Nafartar Naturalek —orduan horrela deitzen ziren Nafarroako biztanleak—. Eta 500 urte berantago bada ere, Donapaleura joatera gonbidatu dituzte Nafarroa molde kolektiboan deskonkistatzeko ariketan parte hartu nahi duten guztiak, urriaren 14an.Joan III.a erregeak erresuma konkistatuaren libratzea eskatu baitzuen 1512ko irailaren 30ean, "erresuma neutrala indarrez usurpatu, okupatu eta tiranizatu" zutenei kontra egiteko armada bat osatzera deituz. Izan ere, 1512ko uztailean, Frantziaren kontrako gerlaren estakuruarekin, Espainiako armada sartu zen Nafarroako Estatuan. Deialdia egin eta bi aste berantago, armada handi bat abiatu zen Iruñera. Pentsatzen da hamar edo hamabi milako bat elkartu zela Donapaleun. Nafarrak eta beste probintzietakoak ere bai, baita biarnes eta gaskoiak ere. Antton Kurutxarri Nafartar Naturalak taldeko kideak zehaztu du horietako anitz, gainera, "bururaino eta fideltasun handiarekin" borrokatu zirela, gar hori berriz iratzartzeko esperantzarekin daudela. Elkartasun hori azpimarratzeko, hain zuzen, Euskal Herriko txoko guztiak deitu dituzte suak piztera urriaren 13ko ilunabarrean; biharamuneko egunaren iragarle, "elkartasuna oraino ere aktualitatean" dela frogatu nahi dute, egitasmoaren bultzatzaile Antton Lannesen hitzetan.Azkenean, 1512ko armada horrek huts egin zuen, baina "asmoa eta izpiritu hori arras baikorra" iruditu zaie, Asisko Urmenetak Nafartar Naturalak taldeko kideen izenean azaldu duenez. Ororen buru, deia aitzakia bat da. 2012ko armada ez da izanen nostalgian murgildua; ez dute garai hartako jantzi eta tresneriarik berriz muntatzeko asmorik: "Arropa horiekin galdu zuten. Gu irabazteko nahiarekin gaude", abisatu du Kurutxarrik ironikoki; haiek proposatu deskonkista umoretsua eta koloretsua izanen da. Dantzari, bertsolari eta musikariek osatua. Baigorriko Basaizea, Donibane Garaziko Les Amis de la Vieille Navarre, Donapaleuko Aldaka gaztetxea, Bastidako Herriko Etxea eta kulturaz arduratzen den elkartea ere juntatuak dira deiari.Eguna 10:30ean hasiko dute karriketan kurri. 12:00etarako finkatua dute deskonkistaren ekitaldi ofiziala merkatu estalian. Zintzur bustitzetik landa, lekuko mozkinekin egin bazkari merkea proposatuko du Amikuzeko ikastolak. Haurrentzako txoko bat ere antolatuko dute Oztibarreko pailazoen lehen agerraldiarekin. Iñaki Perurena harri jasotzailea ere joatekoa da. 19:00etan, Buuzbu taldea ariko da. Gaua gaztetxean bururatuko dute, Hurmuraoren kontzertuarekin.Tapizan gordea garbitzekoEgunaren eta bereziki egun hori aitzin antolatu mintzaldien helburua bada ere herritarrak informatzea, ezjakintasuna baita nagusi, "tapiza azpian anitz gorde da", Urmenetak erranik. "Horrek demostratzen du konkista zer barnatua dugun eta zer iraunkorra eta efikaza izan den".Bastida herria horren nolazpait lekuko izan da. Izan ere, irailaren 25ean urtero antolatzen den Bi Nafarroen 8. Seminarioa Bastidara ekarria zuten, 700 urteen ospakizunen karietara Izpegi komiteak galdeginik. Karia horretara Yolanda Barcina Nafarroako Gobernuko presidenteak hitz egin zien Euskal Irratiei. Horrek kon- kista hitza erabili bai, baina "in- korporazio" hitza nahiago. Eta horretan justifikatzen ari zela, haren erantzunak, oro har, korapiloa ezin askatuz aritu ziren, Baxenabarrekoekin harremanak atxiki behar direla bai, baina Nafarroa garaian frantsesa ikasiz eta Baxenabarren espainiola. Euskara berriz, ba, "garai batez elkarren agurtzeko" erabili zen hizkuntza bezala ikusten du. Joan den ostiralean, berriz, Antton Kurutxarri historialari gisa mintzatu zen Bastidan. Gartxot filma ere pasa zuten, Gartxot baitu izena Trinketak. Horrek trenkatu zuen auzia: Joan III.a erregearen ordezkari Salvador Berriok eraikiarazi zuen, 1512an, Nafarroa Garaitik ihesi joan eta.


«Ez dut uste gutaz beldur direnik, baina badakite hobe dela ez bagara kexatzen»

11 urteko bidearen ostean, Indok Seaskako lehendakaritza utziko du. Garapenarekin pozik dago, baina kezka du euskarak Iparraldean duen egoeragatik. Negoziazioa eta mobilizazioa, biak landu beharraz aritu da; ostiralean bertan irten zen Seaska kalera.


Antzerki astea Aretxabaletako Kurtzebarri eskolan

Antzerki astea ospatzen ari dira Kurtzebarri eskolan. Otsailaren 18an, astelehena, ekin zioten emanaldiak eskaintzeari eta eguena bitartean, egunero, 1go eta 2. zikloko ikasleek prestatutako antzezlan, euskal dantza, kantu eta ahokorapiloak izango dituzte gozagai guraso, senitarteko eta gainerako ikaskideek.


Protagonistak pozik atzo Arantzazun egindako Arantxen topaketan

Arantxa eta Arantzazu ugari batu ziren, atzo, Arantzazun. Aurten, Bizkaitik etorriko taldea jendetsua izan dela aipatu dute protagonistek.

Bi urtean behin egiten dute topaketa eta oraingoan ere Euskal Herri osotik etorritako Arantxak elkartu ziren ospakizuna egitera. Gustuko eguna dute. Pozik ziren gehienak santutegi inguruan eguerdian.

Berezia da Arantxen topaketa. 50. hamarkadan sortutako ospakizuna da, baina ez da urtero egin. Etenaldia ere ezagutu du. Bi urtean behin egiten dute orain, maiatzeko lehen domekan. Meza eguerdian, talde argazkia 13:00etan eta jarraian bazkaria eta dantzaldia egin zituzten atzokoan. Aurten Bizkaitik etorriko taldea jendetsua izan dela aipatu dute protagonistek.


Jaurlaritzak ohartarazi du "klima larrialdia" iritsi dela

Adierazpen instituzional bat onartu du gobernuak, eta klima aldaketaren gaiari heltzeko deia egin. Emisioak ugaritu egin dira azken urteetan


«Hainbeste gauza zapuztu dira!»

Euskal Jairik ez dago aurten.

Urte berezia da aurtengoa. Artzain Eguna pasa da, herriko festak ere bai… Eta orain Euskal Jaiak. Gauza asko joan dira koronabirusarengatik.

Nolakoak izango ziren Euskal Jaiak koronabirusik gabe?

Urteroko moduan aurreko ostiralean hasiko ziren, aurten irailaren 5ean, eta datorren igandean amaitu. Egun handia gaurkoa izango zen, azoka bereziarekin eta gazta lehiaketarekin, eta bestela, ekitaldiz beteriko egunak izango ziren.

Horrelako egitaraua ez da egun batetik bestera prestatzen. Pandemiaren aurretik ba al zenuten zerbait antolatuta?

Bai, gauza batzuk prestatuta edo hitzartuta zeuden, baina pandemia nola zetorren ikusita, jakitun ginen Euskal Jaiak agian ez zirela ospatuko, eta azkenean hala izan da, ezin izan da. Beraz, ekitaldi gehienak bertan behera geratu dira.

Gaurko azoka esaterako, betiko azoka da, ez da apartekoa.

Betikoa ere ez da, antolaketa aldatuta dagoelako pandemiagatik. Garai honetan azoka mantentzearen alde egin du udalak, eta saltzaileen eta erosleen aldetik erantzun paregabea jaso dugula esan behar da. Eta ez, gaur ez da egingo azoka berezirik.

Gazta lehiaketa bai, egingo da.

Bai, baina ostiralean, hilak 11, eta murrizketa handiekin. Beti-Alai pilotalekuan egingo da, baina publikoarentzako ateak itxita egongo dira, eta komunikabideak bakarrik sartu ahal izango dira. Lehiaketa hastean, parte hartuko duten gaztagileak ere sartu ahal izango dira, baina 12:00etatik aurrera finalistak bakarrik geratuko dira. Gonbidatu batzuk ere izango dira.

Ateak itxita egin daitekeen ekitaldi bakarra da gazta lehiaketa eta horregatik mantendu da. Abere lehiaketarik edo barazki eta fruta lehiaketarik ezin dira egin ateak itxita. Ez dute zentzurik, ekoizleek euren produktuak ezin badituzte saldu.

Beste urteetan bezalako ikusminik sortu al du lehiaketak?

Ikusmina egon badago, baina egun horretan Ordiziara ez etortzea eskatzen diogu jendeari, eta herritarrei pilotalekura ez hurbiltzea. Lehiaketa jarraitu nahi dutenek badute horretarako aukera, streaming bidez emango dugulako.

Honen guztiaren aurrean, zer sentitzen da?

Tristura, nostalgia, ezintasuna… Sentimendu asko nahasten dira, gauza arraroa da. Haserre ere banago, baina dagoena onartu behar da, aurrera egin behar da. Hainbeste urte horrelako ekitaldiak antolatzen ibili eta gero, nik ez nukeen inoiz pentsatuko aurten gertatutakoa gertatuko zenik. Hainbeste gauza zapuztu dira… Datorren urteari begira jarri eta aurten atzean geratu diren guztiak egiteko moduan gauden itxarotea besterik ez zaigu geratzen, ea gainditzen dugun. Denborak esango digu nola jokatu.

Noiztik zabiltza Euskal Jaiak eta Ordiziako gainerako ekitaldiak eta festak antolatzen?

1987an hasi nintzen, lehen aldiz udaletxean zinegotzi sartu nintzenean. Ordutik nabil lan hauek egiten, ia etenik gabe. 2018an jubilatu egin nintzen eta urte hartan ez nuen ia ezer egin. Hurrengo urtean hasi nintzen berriz, zinegotzi kargua hartu nuenean.

Lanetik jubilatu zinen, beraz, baina lanean jarraitzen duzu.

Bai. Jubilatu nintzen urte hartan danborrada eta beste ekitaldi gutxi batzuk antolatzen lagundu nuen, baina zinegotzi naizenetik udaletxean antolatzen den ia guztian parte hartzen dut, hori bai, orain boluntario gisa.

Zergatik?

Gauza askotan egon naiz sartuta, futbol klubeko lehendakari eta ordezkari izan naiz, guraso elkartean lan egin dut, mendi elkarteko lehendakaria izan naiz, Boxing elkartekoa ere bai, Klasikoaren antolakuntzan lan egiten dut…

Gazte-gaztetatik daramat odolean gauzak egiteko grina, egonezin hori… Egiten dudan guztia gustura egiten dut, eta gainera, sentitu egiten dut, ordiziarra naizen aldetik.

Lan asko izango da, baita orain ere, boluntario izanda.

Bai, baina nik uste dut denerako astia dudala, gauzak antolatzeko, bilobekin egoteko, denbora librea… Lana da, baina ondo antolatuta, eramangarria da.

Zein da zure ekitaldi kuttuna?

Nik danborrada maite dut bereziki, helduena eta haurrena. 16-17 urte nituenean hasi nintzen danborradan kupelak jotzen, eta 18rekin antolaketan sartu nintzen. Horregatik aurten oso samingarria izan da niretzat bi danborradak ezin egin izatea.

Festarik ez, Euskal Jairik ere ez, Ordizian izango da zerbait urte amaiera bitartean?

Bai, noski. Kirol ekitaldiak egongo dira, federazioek baimentzen badituzte behintzat, eta kultur ekitaldiak ere egingo dira. Gabonetakoak kolokan daude, zaila ikusten dut Olentzero, San Silbestre edo errege zamaldak egin ahal izatea. Ikusiko dugu.