«Ikastolen eta ofizialtasunaren festa izan dadin nahi dugu»

Nafarroa Oinez ospatuko dute bihar Etxarri Aranatzen, hango Andra Mari ikastolak antolatuta. Iñigo Orella zuzendariak esan du «zirikatzaileak» izan nahi dutela, euskara erabiltzea sustatzeko.

Euskararen bozgorailua izanen da Etxarri Aranatz igandean. Hotsein lelopean, Nafarroa Oinez ospatuko dute herrian, Andra Mari ikastolak antolatuta. Iñigo Orella ikastolako zuzendariak (Berriozar, 1973) azaldu duenez, tokian tokiko euskalkiak sustatzea eta euskara Nafarroa osora zabaltzea daukate helburutzat.

Dena prest?

Gogo handiz eta ilusioz gaude, baina orain lan pila bat dugu, eta elur bola handi bat dator. Hala ere, oso pozik gaude kanpotik jasotzen ari garen harrerarengatik eta babesarengatik, eta ikastolako komunitateko jendearen inplikazioarengatik.

Auzolanean egindako besta bat da. Nola joan da prozesua?

Urte osoan, berrehun pertsona inguru izan ditugu hamalau batzordetan lanean. Igandean gehiago izanen dira; laurehun baino gehiago. Prozesu luzea da, eta gorabeherak egoten dira, baina jendea oso zintzoa da, eta asko inplikatu da. Nafarroa Oinez festaren eguna kenduta, egun gogorrenak sanferminak izaten dira. Izugarria izan zen egin genuen lana.

Nolakoa izan da prestaketa?

Hasierako lana ezkutuko lana da, barrura begira ibiltzen garelako. Iaz, Tafallako Nafarroa Oinez-en lekukoa pasatu zigutenean atera ginen argitara, nolabait. Ordutik, denetarik egin dugu: kirol jarduerak, hizkuntzari eta hezkuntzari buruzko jardunaldiak… Inklusibotasunari ere garrantzia eman nahi izan diogu.

Batzorde berri bat sortu duzue horretarako.

Esan ohi dugu ikastola plurala garela eta ikasle guztiek daukatela lekua. Horregatik, Nafarroa Oinez-en ere islatu behar da inklusibotasunaren aldeko apustua. Altsasuko Nafarroa Oinez egin zenean, jardueretako batzordearen azpibatzordean lantzen zen inklusioa, eta aurten, lehenengo aldiz, izaera propioa dauka. Egin ditugun gauza guztietan, aniztasunaren ikuspegitik euren ekarpenak egin dituzte.

Nafarroa Oinez antolatzen duzuen laugarren aldia da; urtez urte ikasten da?

Denbora joan da lehena egin zenetik, eta Nafarroa Oinez izugarri aldatu da lan egiteko moduan eta helburuetan. Azkeneko aldiz 2009an antolatu genuen, eta, pertsona horietako batzuk ikastolan dauden arren, gehienak berriak dira. Bietan egon naiz, eta aldatu da dezente, bizirik dagoen eta etengabe eguneratzen den besta bat baita.

Nolako besta izanen da?

Herria inguratzen duten hiru gune egonen dira. Ibilbidea motza izanagatik, saiatu gara jarduera ugari antolatzen. Uste dut oso polita eta osatua gelditu dela egitaraua. Mimoz prestatu dugu.

DBHko eraikina berritzeko behar duzue dirua; zer behar dauzka eraikinak?

Eraikinak eraldaketa sakona behar du. 1960ko hamarkadako eraikin bat denez, isolamendu aldetik oso gaizki dago, teilatua ere bai, eta mugikortasuna ezin da ongi bermatu; ez dugu igogailurik, eta, sarreran eskailerak daudenez, malda bat jarri genuen iaz. Berogailu sistema ere aldatu nahi dugu, eta ekologikoagoa eta jasangarriagoa den sistema bat jarri.

Helburu ekonomikoez gain, zer beste helburu dituzue?

Hotsein Sakanako hitz bat da, eta aldarrikatu, deitu edo zarata egin esan nahi du. Egunero erabiltzen dugun hitz bat da. Horren bidez, adierazi nahi genuen euskararen arnasguneetan gaudela. Arnasguneetan gauden eragile askoren kezka da ezagutza handia badela baina erabilera moteldu dela. Horregatik, zirikatzaileak izan nahi dugu. Horrez gain, ikastolen hezkuntza eredua aldarrikatu nahi dugu. Bokazio publikoa dugu, auzolanean eta herrigintzan oinarritzen gara, eta euskararen eta gure hezkuntza proiektuaren transmisioan lanean ari gara.

Ofizialtasunari ere garrantzia eman nahi izan diozue.

Zoritxarrez, Nafarroan zonifikazioa dugu, eta nafar guztiok ez ditugu hizkuntza eskubide berberak. Horregatik, aldarrikatzen dugu Nafarroa osoan egon behar dela euskaraz bizitzeko eta ikasteko aukera. Nafarroan, D eredua ez da %30era heltzen, eta hamar ikasletik lauk ez daukate kontakturik euskararekin. Eredu publikoan lan handia egiten ari dira egoera horri buelta emateko, eta uste dugu publikoarekin elkarlanean norabide berberetik joan behar dugula. Euskaltzale guztiak batu nahi ditugu, ikastolon festa izateaz gain ofizialtasunaren festa izatea ere nahi baitugu.

Hamabi ikaslerekin hasi zen Etxarri Aranazko ikastola. Nolakoa izan zen sorrera?

Frankismo garaian sortu zen, eta guraso eta herritar talde batek sortu zuen, uste zutelako beharrezkoa zela beste hezkuntza eredu bat; euskara eta euskal kultura erdigunean jartzen zituen eredu bat. Baliabiderik gabe hasi ziren, eta baldintza gogorretan, baina, oztopo guztien gainetik, aurrera egin zuten. Gaur egun, laurehun ikasle inguru ditugu.

Zer eskaintzen dio ikastolak Sakanari?

Egia da Sakanan D eredua nahiko zabalduta dagoela, baina beste ekarpen batzuk ere egiten dizkiegu hezkuntzari eta hizkuntzari. Ikuspegi nazionala dugu, eta gure proiektu pedagogikoa denon eskura jartzen dugu.


Mintzalaguna egitasmoak ikasturte berria abiatu du

Tolosaldean 100 pertsonak hartzen dute parte eta talde gehiago sortu nahi dituzte; Galtzaundin edota udaletxeetan eman daiteke izena.

Tolosaldeko Mintzalaguna egitasmoak ikasturte berriari ekin dio. Euskara noiznahi eta nonahi praktikatzeko gonbidapena luzatu diete herritarrei. Lagunartean «modu eraginkorrean eta giro ezin hobean» euskaraz aritzeko aukera izango dute izena ematen dutenek.

Tolosaldean egitasmoak 30 urte bete ditu eta ia 100 kidek hartzen dute parte, besteak beste, Tolosan, Amasa-Villabonan, Ibarran, Zizurkilen, Anoetan eta Iruran antolatutako taldeetan. Talde gehiago sortzeko borondatea agertu dute egitasmoa babesten duten udaletako ordezkariek eta horretarako izena ematera animatu dituzte bidelari eta bidelagunak. Galtzaundi Euskara Taldean eta Tolosaldeko udaletxe guztietan izango da horretarako aukera.

Astean ordubetez, hizketaldi lasaian biltzen dira bidelagunak eta bidelariak. Noelia Lataburu Irurako euskara zinegotziak bildutako ordezkarien izenean hitz egin du eta esan du bidelariek euskara praktikatzea dutela helburu, «lotsa gaindituz, akatsak egiteari beldurra kenduz, hizkuntza ohiturak aldatuz eta erabileran urratsak emanez». Nabarmendu duenez, bidelagunei, berriz, «euskara praktikatu nahi duen bati laguntzearen pozak betetzen die barrua». Zinegotziaren ustetan asko dira euskarazko oinarri bat izan bai, baina praktikan jartzeko aukerarik ez dutenak. Hain zuzen, hutsune hori betetzeko eta lagun artean euskaraz aritzeko aukera bermatu nahi dute Mintzalagun taldeetan.

EKINTZA OSAGARRIAK

Asteroko hitzorduaz gain, ikasturtean zehar beste ekintza osagarri batzuk ere antolatzen dituzte, Mintzalagunean parte hartzen duten gainerako taldeekin batera. «Urtero eskualdeko herriren batera bisita gidatu bat izaten da. Iaz Amezketara joan ginen, duela bi urte Tolosako Alde Zaharra bisitatu genuen eta egon izan gara Asteasu edota Altzon ere. Gustu handiz bisitatuko ditugu eskualdeko txokoak», esan du Irurako euskara zinegotziak. Eskualdetik kanpora ere atera izan dira eta Durangoko Azokara edota sagardotegira ere antolatu izan dituzte irteerak.

Euskaldunen artean harreman berriak sortu eta indartzeko asmoz antolatzen dute Mintzalaguna egitasmoa. 20 talde inguru sortuta daude Tolosaldean, eta Euskal Herri osoan, ia 8.000 lagun dira parte hartzen dutenak. «Asko gara, eta aurten, nonahi eta noiznahi euskaraz egin nahi dugunak gehiago izateko asmoz gaude», aipatu du Lataburuk.

Mintzalaguna egitasmoan parte hartu nahi dutenek Tolosan Galtzaundi Euskara Taldeak duen egoitzara jo beharko dute. Bestela udaletxe guztietan ere izango da horretarako aukera. «Zalantzarik izanez gero, galdetu lasai eta ez galdu aukera. Udaletako eta Galtzaundiren webguneetan ere informazio gehiago topatuko duzue», esan dute antolatzaileek. Izen emateko deia luzatu dute proiektuaren bultzatzaileek: «Zurekin, noiznahi, nonahi, Mintzalaguna».

AURTEN GURASOLAGUNA AMASA-VILLABONAN

Mintzalaguna egitasmoaren aldaera berri bat jarri dute aurten martxan Amasa-Villabonan. Gurasolaguna izena jarri diote eta Maite Arregi, Amasa-Villabonako euskara teknikariak eman du asmoaren berri: «Gaur egun haurrek kirol eta ikastaro mordo batean ematen dute izena, eta haurrak ekintzetan murgilduta dauden bitartean, gurasoak inguruan izaten dira. Bada, haurrak ekintzetan dauden tarte horiek aprobetxatu nahi ditugu Mintzalaguna talde berriak sortzeko.

Jende berria inguratu nahi dute egitasmora, «izan euskara praktikatu nahi duten gurasoak, izan euskaraz ondo moldatzen diren guraso boluntarioak», esan du Arregik. Kiroldegian, frontoian, kultur etxean zein musika eskolan haurrak uzterakoan mahaiaren bueltan elkartzeko eta euskaraz jarduteko aukera izango dela nabarmendu du euskara teknikariak. Parte hartu nahi dutenek, Amasa-Villabonako Euskara zerbitzuan izango dute informazio gehiago.


Ikusi hemen argindarrak igandean, maiatzaren 15ean, ordu tarte bakoitzean izanen duen prezioa

Espainiako Sare Elektrikoak egunero ematen dituen datuen arabera, garestien 21:00etatik 22:00etara izanen da 0.27416 €/kWh eta merkeen, berriz, 16:00etatik 17:00etara 0.02712 €/kWh.


Strata bilduma desfile batekin aurkeztuko dute Artziniega Museoko anfiteatroan

Urriaren 1ean izango da ekimena , 19:30ean Artziniega Museoan. Erdi Aroko gizarte klaseak irudikatuko dituzte jantzi eta ehunen bidez.

Strata bilduma aurkeztuko dute urriaren 1ean Artziniegan. Artziniega Museoan egingo dute ekimena urriko lehen larunbatean, hots, hilaren 1ean. "Strata bilduma moda desfile batekin aurkeztuko dugu", adierazi du Artziniega Museoak sare sozialetan. Aurreratu dutenez, museo etnografikoaren anfiteatroa erabiliko dute horretarako, "jakina, guztiok zaudete gonbidatuta".

"Artziniegaren 750. urtemuga aprobetxatuta, Erdi Aroan inspiratu dituzte euren lookak, baina abangoardistago"

Strata bildumari dagokionean, Creanavarrako ikasle talde batek eginiko lana dela aurreratu du herriko eragileak: "Artziniegaren 750. urtemuga aprobetxatuta, Erdi Aroan inspiratu dituzte euren lookak, baina abangoardistago". Gainera, desfile musikatua izango da: zuzeneko musika eskainiko baitute Nerea Quincocesek eta Jordi Arcusak. "Bilduma garai hartako gizarte klaseen errepasoa da, garai hartako jantziei, ehunei edo xehetasunei keinu eginez", erantsi dute.


Asteburuan partida irabazi du OBB sofbol taldeak etxean

[caption id="attachment_295844" align="aligncenter" width="300"] Pasa den asteburuan Mendibeltz zelaian jokatutako partidaren irudia. (OBB)[/caption] Asteburuan oriotarrek Viladecans talde kataluniarra izan zuten aurkari. Bi partida jokatu zituzten elkarren aurka Mendibeltz zelaian, eta horietako bat irabaztea lortu zuen OBBk. Lehenengo norgehiagokan oriotarrak aurretik jarri ziren markagailuan, baina ezin izan zuten emaitza mantendu Viladecanseko bateatzaileen erasoen aurrean. Ondorioz, 2-6 emaitzarekin amaitu zen patida. Bigarren partida desberdina izan zen. Indarrak berreskuratu eta 8-0 emaitzarekin irabazi zuten norgehiagoka. OBBko kideek Naria Caicoyak, Ainara Larrazak eta Uxua Zorozak bateatzen egindako lana nabarmendu dute, baita jubenil gazteek erasoan emandako maila ere. Orioko sofbol taldeko kideek adierazi dutenez, asteburuko emaitzarekin "arnas apur bat hartu" dute, eta datorren astean aurkari izango duten Antorcha taldearren aurka "gogotsu jokatu eta partidak irabazteko" indarra eman die gainera.


ELAk uste du Arcelor Mittalek ez duela "estatu mailako erregulazio espediente orokor bat behar"

Espainiako zuzendaritza sindikatuekin bildu da, eta aldi baterako lan erregulazio espedientea jarri nahi du martxan. Horretarako, negoziazio batzordea eratu du.

Arcelor Mittaleko Espainiako zuzendaritza sindikatuekin bildu da gaur arratsaldean, eta aldi baterako lan erregulazio espedientea jarri nahi du martxan. Horretarako, negoziazio batzordea eratu du, ELA sindikatuak ohar batean jakitera eman duenez. ELAk uste du Arcelor Mittalek ez duela "estatu mailako erregulazio espediente orokor bat behar".

"2021. urtea apartekoa izan zen Arcelor Mittalentzat. Bost kontinenteetan hedatutako ekoizpenari esker, 13.000 milioi euroren etekinak izan ditu, eta lan karga izan du egun. Horregatik, proposamena neurriz kanpokoa da", azpimarratu du.

"Enpresak oso jarrera itxia erakutsi du enpresa akordioen negoziazioetan", salatu du. "Ez da enpresak aurkezten duen lehen espedientea. Azken urteetako hainbat aurkeztu ditu, inolako justifikaziorik gabe eta maiz legalitatea bera urratuz (Auzitegi Nagusiak bertan behera utzi zuen horietako bat, esaterako)", gogorarazi du.

"Arcelor Mittalek malgutasunerako tresna gisa erabili nahi ditu espedienteak", kritikatu du. Horregatik, ELAk ezetz esan dio "oinarririk gabeko talde osoarentzako lan erregulazioari". Sindikatuak ziurtatu duenez, "seriotasunez eta irmo" defendatuko ditu langileak.


Imanol Lopezen azken tantoak eman die Winter Series-ko txapela Beaskoetxeari eta biei

Finaleko partida bikaina jokatu dute puntistek Gernikan gaur eguerdian. Lehen jokoan 15-8 nagusitu dira Lopez eta Beaskoetxea, baina bigarrenean gehiago izan dira Barandika eta Lekerika, eta 9-15 amaitu da jokoa. Hirugarren eta azken jokoan launa berdinduta egon dira, eta zumaiarraren jokaldi batek eman die garaipeneko bosgarren tantoa. "Denok nahi genuen hemen egon, eta gainera, txapela daramagu etxera", adierazi du partida amaitu berritan Lopezek.

2.000 ikusleren aurrean jokatu dute Jai Alai Winter Series zesta-puntako finala Gernikako pilotalekuan Imanol Lopezek eta Diego Beaskoetxeak Barandika eta Lekerikaren kontra. Partida oso orekatua izan da. Izan ere, aurreneko jokoan Lopez eta Beaskoetxea ibili dira sendoago, eta 15-8 nagusitu dira. Bigarren jokoan, ordea, bizkaitarrak finago aritu dira, eta 9-15 amaitu da zatia. Tanto ederrak egin dituzte batzuek zein besteek. Lopezek berak, esaterako, errebesean sekulako tantoa egin du, zaleen gozamenerako.

Hirugarren eta azken jokoan denek eman dute zuten onena, eta launa berdinduta iritsi dira azken tantora. Lopez bikain aritu da partida osoan zehar, eta azken tantoan ere ez du hutsik egin: bere tantoak eman die garaipena. Final berezia zen bere kidearentzat, gaur amaitu baitu kirol ibilbidea Beaskoetxeak, eta pozarren zen hori partida amaitzean. Baita Lopez ere: "Denok nahi genuen gaur hemen egon, eta gainera, txapelarekin goaz etxera".

Garaipena jende askori eskaini nahi liokeela esan du zumaiarrak, baina batez ere, Iñaki Aranberrirekin gogoratu nahi duela azpimarratu du, berari "motibazio handia" sorrarazten diolako.


Nafarroako Herriarteko pilota txapelketako finalerako txartela eskuratu du Doneztebek

Lizarrari irabazita lortu du finalera sailkatzea. Finala larunbatean jokatuko dute Labriten, finalerdietan Baztanen aurka nagusitu den Iruñearen kontra.

Nafarroako Herriarteko pilota txapelketako bi finalerdiak asteburuan jokatu ziren. Lehenbizikoa Iruñeak eta Baztanek egin zuten eta jokoan zeuden lau partidak irabazita, Iruñeak lortu zuen aitzinera egitea. Kimuen mailan, Lasok eta Olzak (Iruñea) 7-18 irabazi zieten Iribarreni eta Elizaintzini (Baztan). Haurren kategorian, Sarasibarrek eta Sanchezek (Iruñea) aukera haundirik gabe utzi zituzten Iturralde eta Apeztegia (Baztan), 3-18 irabazi baitzieten. Gazteetan, berriz, partida orekatua egin zuten Laso-Igoak (Iruñea) eta Etxebere-Ballarenak (Baztan). Azkenean, ordea, Iruñekoak nagusitu ziren, 18-22. Finalerako txartela erabakita zela jokatu zuten laugarren eta azken partida. Seniorretan Mata-Irurita (Iruñea) bikoteak sei tantotan utzi zuen Ariztegi-Oskoz (Baztan) bikotea.

Bigarren finalerdia, berriz, Doneztebek eta Lizarrak jokatu zuten. Bina partida irabazi zituzten baina, tantoak kontuan hartuta Malerrekakoak gehiago izan ziren. Kimuen mailako partida Fernandezek eta Sainzek (Lizarra) irabazi zuten, 11-18 nagusitu ziren Jimenezen eta Salaberriaren aurka (Doneztebe). Haurretan, Apezetxeak eta Garañok (Doneztebe) hutsean utzi zituzten Gartzia eta Sainz (Lizarra). Gazteen mailako partida orekatuagoa izan zen: Berruetek eta Pierolak (Lizarra) 20-22 irabazi zieten Telletxeari eta Loiarteri (Doneztebe). Seniorren mailako azken partida erabakiorra izan zen. Baina Doneztebeko pilotariak, Barandiaran eta Gorriti, hasieratik nagusitu ziren eta 22-12 irabazi zieten Aznarezi eta Lanari.

Gisa honetara, bosgarren urtez segidan Nafarroako Herriarteko finala jokatuko du Doneztebek larunbat honetan. Are gehiago, Iruñearen aurka finala jokatuko duen bosgarren aldia izanen du.

Txapelketa berezia

Nafarroako Herriarteko pilota txapelketa berezia izan da aurten. Zazpi herrik eman dute izena 51. edizio honetan: iaz txapeldun izan zen Doneztebe, Baztan eta Leitza izan dira eskualdeko ordezkariak eta beraiekin batera, Lizarra, Ultzama, Larraun eta Iruñea aritu dira. Ez da ligaxkarik izan, kanporaketak baizik, Covid-19aren eraginez, ahalik eta agudoen egin nahi baitu Nafarroako Pilota Federazioak. Txapelketa sistemari dagokionez, iazko txapeldun izateagatik Doneztebe zuzenean finalerdietara sailkatu zen.


Denis Galarzak Kluben Arteko Gipuzkoako Txapelketa irabazi du, kadeteen bigarren mailako kategorian

Ilunpe elkarteko Iñigo Sarasuaren aurka neurtu ditu indarrak, eta 18-0 irabazi dio. Ataunen (Gipuzkoa) jokatu dute partida gaur goizean.

Ezker Hormako Kluben Arteko Gipuzkoako Txapelketa amaierara iritsi da, eta gaur, igandea, eskuz banakako finalak jokatu dituzte Lazkaon eta Ataunen (Gipuzkoa). Bigarren mailako partidak Ataunen izan dira, eta Denis Galarza Oteiza pilota elkarteko jokalariak 18-0 irabazi dio finala Ilunpe elkarteko Iñigo Sarasuari, kadeteen bigarren mailako kategorian.


Bideoa: arratsaldeko itsasgora

Itsasaldiak olatu handiak ekarri ditu kostalde osora gaur, bai goizean, bai arratsaldean. Arratsaldeko itsasgorarekin, gainera, malekoia eta errepidea itxi dituzte agintariek, azken hori Getariako noranzkoan. Arrisku handiena pasa ahala zabalduko dituzte biak.

Irudi ikusgarriak uzten ari da itsasaldia beste behin kostaldean. Honako bideoan arratsaldeko itsasgorak utzitako irudiak ageri dira. Agintariek malekoia eta N-634 errepidea ixtea erabaki dute Zarautz eta Getaria artean (Getariako noranzkoan), arriskuagatik.

Ezbeharrik ere egon da, gainera, gaurkoan. Izan ere, goizean Orioko kanpoko barran korrika saioa egiten ari ziren sei arranlari zarauztarretako bat bota du barra gainetik pasa duen olatu batek, eta erietxera eraman behar izan dute gaztea, larri.


Udak ez du agur esan nahi

Giro eguzkitsuarekin jarraituko dugu datozen orduetan, bihar zerua hodeiez zipriztinduta egongo bada ere.

Eguzkia jaun eta jabe mantenduko da egun gehienean zehar, behin goizean goizeko lainoak altxatzen direla. Egunaren amaieran, baina, iparraldetik hodeiak sartzen hasiko dira. Norabide aldakorreko haizea izango dugu, nahiko mantso, baina batez ere mendi inguruetan zakarrago jo dezake, bereziki arratsaldean. Tenperaturetan ez da aldaketa larregirik espero atzokoekiko: 11 eta 24 gradu arteko aldea egongo da Gasteizen.

Bezperan iritsitako hodei horiek ostegunean zehar mantenduko dira, batez ere goizean, baina, berriro ere, gehienbat giro eguzkitsua nagusituko da. Norabide aldakorreko haize ahula izango dugu, arratsalde partean ipar osagaian finkatuko dena. Termometroei dagokienez, maximoetan nabarituko da aldaketa: 10 eta 19 gradu artean ibiliko dira tenperaturak.


Ireki dute Azkoitia eta Urretxu arteko errepidea

Gaur ere itxita egon da 11:30az geroztik Urretxura doan GI-631 bat errepidea. Dagoeneko normaltasuna berreskuratu du errepideak.

Azkoitia eta Urretxu udalerriak lotzen dituen GI-631 errepideko obrak aurrera doaz, eta gaur, asteazkena, itxita egon da errepidea 27. kilometroaren inguruan, hainbat lan egin behar baitzituzten. 11:30ean itxi dute errepidea, eta ordu eta laurden itxita egon ondoren, duela minutu gutxi zabaldu dute. Dagoeneko normaltasunez zirkulatu daiteke errepidean.

Leherketen eta errepide mozketen inguruko informazioa jasotzeko, 672 69 05 64 Whatsapp telefono zenbakira taldera atxikitzeko mezu bat idatzi behar da. Twitterren ere jakinaraziko dute errepidea noiz itxi eta irekiko duten.


Upeletik dieselera, Muskizen

Oraintxe bertan, Petronor ez da Ural petroliorik prozesatzen ari. 2011. urtean egindako eraberritze lanen ondorioz, ordea, Muskizko findegia gai da petrolio astunagoetatik diesel gehiago ateratzeko.


Katuen hiri koloniak kudeatzeko kanpaina abian da

Hondarribiko Udalak, Katuak elkartearekin, katuen hiri koloniak kudeatzeko eta kontrolatzeko kanpaina berri bat abiarazi du. Udalak urteak daramatza Katuak elkartearekin elkarlanean.

Kanpaina berri honek helburu jakinak ditu; koloniak babestea eta kontrolatzea, errolda eguneratu bat sortzea, animalien ongizatea bermatzea eta gain populazioak sor ditzakeen arazoak saihestea.

Populazioa kontrolatzeko “metodo ez mingarria” erabiltzen dutela azaldu du Juan Luis Silanesek, Ingurumen zinegotziak. “Anestesiaz baliatuz katuak esterilizatu eta beren bizilekuan uzten dituzte berriro ere”. Prozesu horrek aldi berean katuak ezagutzeko eta identifikatzeko balio du. Bestalde, udalak, Katuak elkartearekin batera, kalean bizi diren katuak elikatzen dituzte. Hori dela eta, herritarrei janaririk ez emateko eskatu du Silanesek, bestela, gain populazioa kontrolatzea zailagoa bihurtzen baita.

Kudeaketa prozesuaren eta kontrolaren nondik norakoen berri emateko, herriko zenbait puntutan informazio panelak ezarri dituzte. Kostan, Sabino Aranak edo Higer faroaren inguruan, esaterako.


Eguraldi motela

Gaurko eta asteburuko eguraldi iragarpena.


Bisita gidatua

Aranzadiko adituek Amarotzeko basoa eta urmaelara bisita gidatua egingo dute. Amarotzeko iturria, frontoiaren ondoan, izango da elkargunea. Parte hartzeko aurrez izena eman behar da tolosakoingurumenzentroa@gmail.com helbidera idatziz edo 688 727 983 telefonora deituz.


Auzokideek Erripagainan zerbitzu publikoak martxan jartzeko eskatu diete Iruñeko zerrendaburuei

Argazkia: Alberto Errea

Lau udalerritan banatzen den auzoaren administrazio egitura birplanteatzeko eskaera ere luzatu zuten.

Dagoeneko lehen eztabaida izan dute Iruñeko alkatetzarako hautagai guztiek Erripagainari buruzko haien proposamenak eta ikuspuntuak ekarri zituzten mahai gainera zituzten, auzoko bizilagunek sustatutako eztabaidan.

Auzokideen plataformako kide, Alberto Errea izan dugu Iruñerrian Goizetik. Atzokoan egin bezala, aurreko astean Burlatako hautagaiekin egin zuten mahai ingurua.

Herritarrek haien kexak helarazi zizkieten UPN, EH Bildu, PSN, Geroa Bai, PP, Ciudadanos eta Zurekin plataformako zerrendaburuei. Berriro ere aldarrikatu zuten, zerbitzu eta azpiegitura publikoak beharrezkoak direla, etxebizitza gehiago eraiki aurretik. Auzoaren kudeaketa eredua izan zen mintzagai nagusietako bat.

Politikarien aldetik promesa gehienak osasun etxea eta lau udalerritan banatzen den auzoaren estatusaren ingurukoak izan ziren, batzuek zein besteek egoeraren erantzukizuna onartzeari uko egin ziotelarik. Hurrengo buletinean izanen dugu auzotarrekin hitz egiteko aukera.


Lehen eguna eskolarik gabe Ipar Euskal Herrian

Klaseak telematikoki emango dira osasun-krisiaren ondorioz. Frantziako Gobernuak espero du ikasle txikienak apirilaren 26an itzultzea eskolara, eta gainerakoak maiatzaren 3an.

Ipar Euskal Herriko haurtzaindegi eta ikastetxeetako ikasleek zuzeneko eskolarik gabeko lehen eguna dute astearte honetan. Zentroak gaurtik (apirilak 6) itxita egongo dira konfinamendu "lasaia" dela eta. Apirilaren 3an sartu zen indarrean Frantziako Gobernuak ezarritako hirugarren konfinamendua; aurrekoa baino arinagoa bada ere, eskola eta funtsezkoak ez diren saltokien itxiera ezartzen du, eta mugikortasunari eragiten dio.

Klaseak telematikoki egingo dituzte aste honetan, eta bi asteko oporrak izango dituzte ondoren. Oporrak amaitutakoan, haurtzaindegi eta Lehen Hezkuntzako ikasleak itzuliko dira geletara, baina ikastetxe eta lizeoetan beste astebetez jarraituko dituzte klaseak etxetik.

Ondo bidean, ikasle txikienak apirilaren 26an itzuliko dira ikasgeletara, eta helduenak maiatzaren 3an.


Gutxienez 27 zauritu Jerusalemen, palestinarren eta Israelgo indarren arteko liskarretan

Gutxienez 27 pertsona zauritu dira, horietako bi larri, Israelgo indarren eta palestinarren artean izandako istiluetan. Wafa albiste-agentziaren arabera, Israelgo indarrak Al-Aqsako meskitan sartu dira, Ramadaneko hirugarren ostiralean.


'Zure osasuna hobetu'

Iturrigorri Elkarlan eta Oñatiko Udalak antolatuta, sei tailer egingo dituzte: Beldurrei eta angustia edo itoaldiei aurre egiten ikasi, eta fisikoki nahiz mentalki blokeatzen gaituzten emozio negatiboak egoki kudeatzeko jarraibideak erakutsiko dituzte tailer hauetan. Azaroaren 11tik abenduaren 16ra (Eguenetan). Izen-ematea: maribelpachecos@gmail.com / 687 75 28 42


Bidegurutzean, urriaren 22ko saioa


Kejie ta desditxie: "Konoak kentzeko ardura hartu behar da"

M.O. Maxixatzeneko erabiltzaileak Estrada kalean joan den larunbatetik jarrita dauden konoak kentzeko eskatu du. "Noiz arte? Auzoko aparkalekua murrizten dute", adierazi du Estradako auzokideak.

"Joan den larunbatetik kono eta ohar hauek jarrita daude Estrada auzoan; maiatzaren 30ean, astelehena, aparkatzea debekatzen dute, eta autobusei aparkatzeko erabilpena ematen diete. Asteburuan kono horiek aparkalekua baldintzatu dute, nahiz eta debekua astelehenerako izan. Horrez gain, maiatzaren 30erako zegoen oharra, eta ez du itxura handirik autobusak bertan egon direnik, konoek berdin-berdin jarraitzen dute eta. Gaur, maiatzak 31, konoek hor jarraitzen dute oraindik. Noiz arte? Auzoko aparkalekua murrizten dute. Konoak jartzeko ardura hartu duten bezala, kentzeko ardura berbera hartu beharko lukete udalekoek".


‘Auzolotsak’ itzuli dira

Udako oporrak bukatu dira, eta errutinara bueltak berekin ekarri ditu Auzolotsak, Donostiako auzoetan denok ezagutzen ditugun pertsonaia horiek. Irutxuloko Hitzak eta Barrexerkak elkarlanean osatutako atalaren hirugarren bideoa bihar argitaratuko dugu, 12:00etan.

Orain arte Groseko eta Antiguako auzolotsak erakutsi dizkigute Barrexerkakoek. Bihar zein egingo dute publiko? 12:00ak arte itxaron beharko duzue.


Herriguneko aparkalekuen sistema arautzeko parte-hartze prozesua jarriko dute abian Getarian

Bi bilerako prozesua antolatu du udalak. Bilerak azaroaren 14an eta 21ean egingo dira, biak ere Berdura Plazan.

Getariako udalerriko bide publiko jakinetan ibilgailuen aparkamendua eta gune jakin batzuen zirkulazioaren eta erabileraren zenbait alderdi arautzeko ordenantza zehazteko prozesua herritarren partaidetzarekin prestatu nahi du udalak.

Udaletik adierazi dutenez, ordenantza honen xedea trafikoa antolatzen eta hobetzen laguntzea izango da eta oreka handiagoa lortzea herriko hainbat zonatan aparkatzeko eskaintzaren eta eskariaren artean.

Herritarrekin egingo diren saioetan ondorengo galderei buruzko hausnarketa eta erantzuna adostea izango da helburu nagusia. Hala, bost galdera zehatzei buruz iritzia eskatuko dute: zein den aparkamenduen inguruan Getariak dituen arazoen jatorria; zein soluziok emango dioen herritarren aparkatzeko beharrei; egokia al den kanpoko autoen fluxu guztia moilara bideratzea; TAO sistemak arazoa arintzen lagunduko al duen; eta bestelako modurik ba ote dagoen Getariako aparkamenduaren gaia antolatzeko.

Horretarako herritar guztientzat irekiak diren bi bilerako prozesua antolatu du udalak: lehena azaroaren 14an egingo dute egoera aztertu eta sistema egokiena aukeratzeko, eta bigarrena azaroaren 21ean izango da, lehen bileran hartutako erabakiaren garapena egiteko. Biak Berdura Plazan izango dira arratsaldeko 18:30etik 20:30era


[Bideoa eta galeria] Xoxolur Eguna, bikaina

Urteko bederatzigarren eta azken irteera egin zuen igandean Xoxolur Mendi Klubak. Irteera bakarrik ez, Xoxolur Eguna izan zen hilaren 18koa. Izan ere, azken txangoarekin bat, Lezoko mendizaleek ohitura izaten dute sasoia behar bezala bukatzeko: bazkaria eta jolasak egin zituzten herrian ibilaldiaren ondoren. 60 bat lezoar izan ziren egunarekin bat egin zutenak. 60, eta Xalto pailazoa.

Goizean, 3-4 orduko mendibuelta egin zuten Jaizkibeldik, Xaltoren konpainia ezinbestekoarekin. Energia hustuketa egin ondoren (besteak beste Mitxintxola gaina eta Xoxolur bisitatu zituzten), hori berreskuratzera bildu ziren jada herrian, Tiñelun bazkaria egin baitzuten. Horren ondoren, klasikoa: jolasean, euskaraz eta familia giroan, izan ziren.

Jada hurrengo ikasturteari begira jarri da Xoxolur. Indartsu hastea da euren xedea: santakrutzen ondoren, irailaren 23 eta 24an, bi eguneko irteera egiteko asmoa dute, Nafarroa aldera. Aurrerago emango dute informazio zehatza.

Bien bitartean, jarraian, Xoxolurrekoek HITZAri emandako bideoa (bazkalondoko jolasena) eta argazki sorta ikus daitezke:


Gozoago ezin

Atzo, zapatua, curryarekin, martorriarekin, mariskoarekin, kokoarekin… eta mimo handiarekin prestatu zituzten arrozak Maroko, Sahara, Venezuela, Pakistan eta euskal jatorriko herritarrek Munduko Arrozak kulturarteko topaketan. Arrozez gain, Henna tatuajeak, umeen eskulanetarako gunea, mundu osoko musika eta Arantza eta Pantxoren kantu emanaldia ere izan ziren. "Ezin gozoagoak izan ziren arrozak eta pertsonen arteko harremanak", adierazi du Arrate Espilla Pil-pileaneko aniztasun teknikariak. Hain zuzen, horixe zen ekimenaren helburua, hainbat jatorritako herritarrak elkarrekin harremantzea.


Italiako lehen ministroak konfiantza mozioari aurre egingo dio gaur Parlamentuan

Italia Viva alderdiak Conteren gobernuari babesa erretiratzeak krisi politikoa eragin du. Lehen ministroa Senatuaren aurrera aurkeztuko da asteartean, babes nahikorik duen ala ez egiaztatzeko.

Giuseppe Conte Italiako lehen ministroak konfiantza mozioari aurre egin beharko dio gaur Parlamentuan. Izan ere, Matteo Renzi lehen ministro ohiaren Italia Viva alderdiak gobernuari babesa erretiratu ostean, Conteren gobernua gutxiengoan gelditu da. Gaurkoaren ondotik, Conte Senatura joango da asteartean, babes bila.

Contek hitzaldia eskainiko du 12:00etan Parlamentuan. Ikusteke dago Contek aipamena egingo ote dion Renziren jarrerari edo osterantzean osasun egoera eta krisi ekonomikoa aipatuz erantzukizunerako deia egingo duen. Bertako hedabideen arabera, europazaleei dei egingo die hurrengo hauteskundeetan eskuinak irabaz dezakeelakoan.

Gaur egun, Bost Izarren Mugimendua da talderik handiena behe ganberan. Legegintzaldia hasi zenetik 31 kide galdu baditu ere, oraindik ere 191 parlamentari ditu. Horiei Alderdi Demokrataren 92 ordezkariak eta Askeak eta Libreak alderdiaren 12 kideak gehitu behar zaizkie.

Talde mistoak biharko Senatuko bozketan izan dezakeen jarreraren aurrerapen bat izan daiteke gaurko Parlamentuko bozketa. Senatuan Conte urrun dago gehiengo absolututik. 161 boto beharko lituzke horretarako. Dena dela, 155 eta 158 boto lortuta gehiengo sinplea bermatuko luke eta hori nahikoa izango luke agintean jarraitzeko.

Senatuan erabakigarria izan daiteke biziarteko senatari kargua dutenen botoa. Liliana Segre 90 urteko senatariak aurreratu duenez, Senatuan izango da bihar.

Bien bitartean, Renzik asteburuan eskainitako hainbat elkarrizketatan aurreratu duenez, abstenitu egingo da. Aitzitik, Alderdi Demokratak eta Bost Izarren Mugimenduak asteburuan adierazitakoaren arabera, itxita dago Italia Vivaren itzulera gobernura.


Zartada ekimenak Euskal Herriko gazte mugimendu berriaren hazia erein du

Zartada Gazte Ekimena egin dute Gasteizen martxoaren 18tik 20ra bitartean. Gazte mugimenduen topagune gisa, Euskal Herri osoko ehunka gazte bildu dira hitzaldi, mahai-inguru, mobilizazio eta kontzertuetan.

"Gazte ikuspegitik erantzun bateratu bat emateko" helburuarekin, Zartada Gazte Ekimena egin dute Gasteizen asteburuan zehar, martxoaren 18an, 19an eta 20an.

Urtarrilean aurkeztu zuten ekimena, "Euskal Herriko gazteria eta gazte mugimenduak batu, aktibatu eta elkarlanean jartzeko" asmoz, baita "elkarrekin hausnartu, ikasi eta mobilizatzeko" ere. Lehen asanblada Gasteizko Judimendi auzoko Sumendi Espazioan egin zuten abenduan, eta bilera hartatik atera zen elkargune baten beharretik topaketa bat egiteko proposamena.

Horregatik, martxoaren 18an, 19an eta 20an Gasteizen hiru eguneko egitaraua antolatu dute, Bat egitetik, hamaika izatera lelopean. Ostiraleko 18:00etan hasi eta igandeko eguerdira bitartean, gazte mugimendua, gazte problematikak, euskalgintza, sorkuntza, hezkuntza eta bestelako gai asko jorratzeko hitzaldiak, mahai-inguruak eta tailerrak egin dituzte, mobilizazioa, formazioa eta aisialdia uztartuz.

Horrekin batera, The Lio, Sigeruban eta Berebiziko DJak izan ziren ostiralean Gasteizko Gaztetxean. Larunbat gaueko txanda, berriz, DJ Malandro, DJ Garrote eta DJ PezONena izan zen, Hala Bedi, Garraxi eta Txapelarri tabernetan musika jartzeaz arduratu baitziren.

Laburpen bideoak

Hementxe lehen eguneko irudiak, zartada hasi besterik ez da egin, animatu egunetako egitaraura???? pic.twitter.com/tuY0gj9ray — Zartada (@gaztezartada) March 18, 2022

OSTIRALEKO LABURPENA??? ?

? ??? 1 egitetik 11 izatera! pic.twitter.com/cApcl4H3Mx — Zartada (@gaztezartada) March 18, 2022

? ?? ?LARUNBATEKO LABURPENA

Goizean goizetik hamaika eztabaida eta hausnarketa partekatu ostean, Gasteizko kaleak bete ditugu ehunka gaztek!

Guk Zartada???? pic.twitter.com/wRJ3dWTKgE — Zartada (@gaztezartada) March 19, 2022

? ?? ?IGANDEKO LABURPENA

Zartada egitasmoaren asteburuari amaiera emateko, azken asanblada nazionala egin dugu, dena hasi genuen bezala, elkarrekin, ondorio eta erronken anlisia egiteko tartea izan da!???? pic.twitter.com/Lh7nZsBR6M — Zartada (@gaztezartada) March 20, 2022


2021ean eitb.eus-en gehien ikusitako albisteak

Covid-19a da euskarazko edukien protagonista aurten ere; eitb.eus-eko eduki irakurrien artean ia-ia guztiak dira pandemiari buruzkoak.

Bigarren urtez jarraian, covid-19a izan da inongo sorpresarik gabe 2021eko albisteen artean protagonista. Koronabirusari buruzko edukiak eitb.eus-eko eduki bisitatuenen artean sailkatu dira. Herritarrak buru-belarri ibili dira pandemiaren azken orduaz informatzerako orduan; oraindik ere puri-purian dago gaia.

Koronabirusaren datuak dira zabalkunde handiena izan dutenak. Lehen eskutik ezagutu nahi izan ditugu egunean eguneko kasu berriak, intzidentzia tasa, hildakoak, ospitaleratzeak... Egunero EAEko zein Nafarroako erradiografietan biltzen ditugu datu horiek. Aurten, iaz bezala, lehenengo postuan sailkatu dira erradiografiok.

LABIk aplikatutako neurrien albisteak ere sailkatu dira albiste irakurrienen artean. Aste Santuen inguruan, itxiera perimetralak iragarri zituen 400etik gorako intzidentzia-tasa metatua duten udalerri eta lurraldeetan, ostalaritzako barrualdeetako ordutegia murrizteaz gain. Alarma-egoera bertan behera uztean ere, LABIk hartutako erabakiak irakurrienen zerrendan daude.

Era berean, txertaketa-kanpainaren edukiek ere zabalkunde izugarria izan dute. Hiru albiste sailkatu dira hamar irakurrienen artean; Kanpainaren eboluzioa zein egutegia, besteak beste.

Hala eta guztiz ere, bada zerrendan koronabirusarekin zerikusirik ez duen albisterik: Berrobin desagertu zen gizon bat onik aurkitu zutenekoa edo ETB1eko "Ahoz Aho" saioko argazki fake bat Interneten zabaldu zenekoa.

Hauek dira eitb.eus-en 2021eko eduki irakurrienak:

1- Koronabirusaren erradiografia EAEn: kasuak herriaren, adinaren eta sexuaren arabera

2- 19 udalerri itxita egongo dira astelehenetik aurrera EAEn

3- Txertaketa kanpaina Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan: datu guztiak

4- Onik topatu dute asteartean Berrobin desagertu zen gizona

5- EAEn egun indarrean dauden murrizketak

6- Osakidetza aste amaieran hasiko da AstraZenecaren bigarren dosirako mezuak bidaltzen

7- Ez, ez da egia ETB1eko "Ahoz Aho" saioak "txortaketa" hitza erabili duela

8- Txertaketa egutegia: Nortzuk izango dira txertoa jasotzen hurrengoak?

9- Jaurlaritza etxeratzeko agindua 18:00 edo 20:00etara aurreratzea aztertzen ari da

10- LABIk konfinamendu perimetralak ezarri ditu, eta ostalaritzaren ordutegiak mugatu

Bestalde, eitb.eus-eko bideoen artean ere badira covid-19ari buruzko bideoak. Halere, Euskal Herriko Dantza Txapelketa eta Zinemaldiko inaugurazioko galako pare bat bideo ere bada 5 bideo ikusienen artean.

Hauexek dira 2021eko bideo ikusienak:

1- Hauek dira ikasgela batean positibo bat detektatzen denean eman beharreko urratsak

2- Maren Galvezek eta Gorka Granadok irabazi dute 2021eko Euskal Herriko Dantza Txapelketa

3- Musuko eta distantziarik gabe ospatu dituzte sanferminak Lesakan hamarka pertsonak

4- Zea Maysek eta Rozalenek ahotsak batu dituzte Zinemaldiaren inaugurazio galan, ''Negua joan da ta'' abesteko

5- Afari edo bazkari batean kutsatzeko arriskua zenbaterainokoa da?

Kiroletan, aldiz, bada aniztasun handiagoa sailkatu diren edukien artean: Athletic eta Realaren arteko Errege Kopako finala, Binakako txapelketa, Oinatz Bengoetxeak kirol ibilbide profesionala amaitzea, Ane Mintegi Wimbledongo gazte mailako txapelduna... Argi ikusten da gure kirolek ere oihartzuna duela eitb.eus-en.

Hauek dira 2021eko kirol eduki kontsultatuenak:

1- Euskal Telebistak zuzenean eskainiko du Athletic-Reala Errege Kopako finala

2- EITB Pilotari Onenaren sailkapena

3- 2021eko Binakako Txapelketako sailkapenak eta egutegia

4- Panpi Ladutxe pilotari ohia hil da

5- Parte hartu 'Zaleen erreleboa' ekimenean

6- Cartuja zelaia birtualki betetzeko "Bai edo Bai" ekimena martxan

7- Oinatz Bengoetxeak urtarrilaren 29an emango du amaitutzat bere kirol ibilbide profesionala

8- Iñigo Martinezek Espainiako selekzioari uko egin dio

9- Ane Mintegi gipuzkoarra, gazte mailako Wimbledongo txapeldun

10- Maialen Chourraut: "Zilarrezko domina honekin amestu dut"


Gas naturalean inbertitzen segituko du Eusko Jaurlaritzak

Jaurlaritzak esan du trantsiziokoa dela gas naturalaren ustiapena. EH Bilduk energia berriztagarrietan inbertitzeko eskatu dio Jaurlaritzari


Sabino Ormazabali elkarrizketa

Saio honetan Eguzki taldeko Garikoitz Plazaolak hainbat gai izan ditu hizpide: bi mobilizazio, Arabako parke eolikoei aurkakoa eta Zaldibar Argitu plataformak deitutakoa Joakin Beltranen oroimenez; Gipuzkoako Foru Aldundiak ez duela Bizikleta Bideen Plana bete, ezta 2020. urte bukaerarako iragarri zuen Premiazko Jarduketen Plana aurkeztu ere; horrez gain, lurraren erabilera salatu du bi proiektuetan: Donibane Lohitzunen egin nahi den luxuzko kanpina eta Donostiako Martuteneko 27. poligonoaren zabaltzea. Saioko beste gonbidatua Sabino Ormazabal izan da, Ez, eskerrik asko! Gladysen leihoa filmaren jatorrizko ideia izan eta gidoia idatzi zuena.


Jendetsua izan da Ondarroako Arbide Eskalada Taldearen jaialdia

Taldearen jarduna eta esku artean dituzten proiektuak ezagutzera emateko jaialdia egin zuen Arbide Eskalada Taldeak zapatuan [ekainak 12]. Estreinako egin duten ekintzari buruzko balorazio positiboa egin dute; esan dutenez, arrakastatsua eta jendetsua izan zen. “Oso ondo joan zen dena, eta pozik gaude. Jaialdiak harrera ona eduki du”. Herritarrek ondo erantzun zutela eta bertaratutako guztiak pozik ikusi zituztela gaineratu dute.

Eskaladari zabalkundea eman asmoz, kirol horregaz zerikusia daukaten zenbait diziplina ezagutzeko aukera eduki zuten haur eta gaztetxoek. Hiru gunetan banatuta egin zituzten ekintzak. Korretatik frontoira tirolinan bota eta rappelatzen ibili ziren eta Elixopean, berriz, arku tiroan norberak duen trebezia erakusten aritu ziren. Alamedaren erdi-erdian, berriz, rokodromoa txiki batean gora eskalatzen ibili ziren umeak. “Ume asko ibili zen bateko zein besteko ekintzetan”.

Eguraldia lagun, Alamedan ipinitako txosnaren bueltan ere jende asko batu zen, giro ezin hobean. Ekintza, gainera, taldearen materiala saltzeko ere aprobetxatu zuten. “Kamiseta eta jertse asko saldu ziren”.

Haurrak arku tiroan trebatzen, Elixopean. Alamedan ipinitako rokodromoa.


Lakuntzan eta Arbizun lapurtu zutenak atxilotuta

Lakuntzako kutxa batean 86.315 euro eta Arbizuko banku batean 2.090 euro lapurtu zuen lapur taldeak.

Kantabrian eta Nafarroan lapurretak egin zituen talde bizkaitarra atxilotu zuen Guardia Civilak eta epaileak lau gizonezkoak espetxeratzeko agindua eman zuen. Haiek atxilotzeko ikerketa 2021ean abiarazi zuen Guardia Civilak. Urte hartako garilaren 8an Arbizuko banku batean lapurreta egin zuten eta abenduan beste lapurretan bat egin zuten Kantabrian. Bi kasuetan lapur bera zela jabetu ziren eta La Viuda izeneko lapur taldeko kide izandako pertsona bat ikertzen hasi ziren. Joan den urtean beste hiru lapurreta egin zituzten, haietako bat Lakuntzako kutxa batean, garilaren 7an.

Lapurrek arma laburrak zeramatzaten, bankuetako langileak eta bezeroak ikaratzeko. Kasuren batean enplegatuak bridaz eskuztatzera ere iritsi ziren. Bestalde, ileordeak, buru-berokiak, maskarak eta txanoak erabiltzen zituzten, baita obretako langileek erabili ohi dituzten arropak ere, identifikatzea zailtzeko. Sakanako bi lapurretak Iruñeko festekin, sanferminekin, bat egin zuten, polizia indar gehienak hiriburuan egoten direla baliatuta.

Lapurreten biktimek lapurren "hoztasuna" eta "lasaitasuna" nabarmendu dute. Lapurrek 10 eta 15 minutu inguruan egiten zituzten lapurretak, eta, ondoren, langileei beraien ibilgailuak eta etxebizitzak ezagutzen zituztela jakinarazpen mehatxua egiten zieten eta poliziari abisua emateko 30 eta 40 minutu artean itxaroteko eskatzen zieten langileei.


Teresa Ribera: "Negu honetan Espainiari Europako beste herrialdeekiko solidarioa izatea tokatuko zaio"

Europan beldurra dago datorren neguari begira Errusiak ez ote duen gasa moztuko. Gas-hornidura bermatuta dagoela berretsi du Teresa Ribera Trantsizio Ekologikorako ministroak ETBri eskainitako elkarrizketan.


Pilar Unzalu sailburu ohi sozialista hil da

Asteburu honetan zendu da Pilar Unzalu, 2009tik 2012ra bitartean Patxi Lopezen gobernuko sailburu izandakoa. Arabako PSEko kide gisa, hiru hamarkadaz aritu zen maila guztietako erakundeetan.

EAJko kide historiko eta Arabako ahaldun nagusi ohi Xabier Agirre zendu den asteburu berean iritsi da Pilar Unzalu (Iturrieta, 1957) sozialista arabarraren heriotza, 63 urte zituela, gaixotasun baten ondorioz.

Unzaluk ia erakunde guztietan hartu zuen parte, tokikotik estatu mailakoetara. Patxi Lopezek gogorarazi du "aldaketa klimatikoaren aurkako borrokan eta ingurumenaren babesean konprometitutako sozialista" izan dela. "Berarekin, sozialisten abenturarik handienean parte hartu ahal izan nuen: askatasuna lortu eta Euskadi modernitaterantz bideratu", gogoratu du Idoia Mendia PSEko buruak.

Hiru hamarkadako ibilbidea

Arabako PSE-EEko kidea Zuzenbidean lizentziatua eta Erizaintzan diplomatua zen. 1985 eta 1989 urteen artean, Etika eta Legegintza irakasle izan zen Gasteizko Erizaintzako Unibertsitate Eskolan. Geroago, 1995 eta 1997 artean, Arabako Foru Aldundian aritu zen, Hirigintza, Arkitektura eta Ingurumen zuzendari gisa.

Arabako Batzar Nagusietako prokuradorea ere izan zen, eta Fernando Buesa ordezkatu zuen Eusko Legebiltzarrean, 2000. urtean ETAk hil zuenean. Bertan, legebiltzarkide izan zen VI. eta VII. legegintzaldietan, 2004. urtera arte.

Ondoren, Arabako diputatua izan zen Espainiako Kongresuko talde sozialistan, harik eta Patxi Lopezek 2009ko hauteskundeetatik eratu beharreko Eusko Jaurlaritzako kide izateko eskatu zuen arte. Orduan, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza sailburu izan zen, 2009ko maiatzetik 2012ko abendura bitartean. Besteak beste, Alakrana atunontziaren bahiketa kudeatu behar izan zuen bere kargutik.

Eusko Jaurlaritzan emandako legegintzaldiaren ostean, Aldundiko funtzionario lanpostura itzuli zen; eta bertan hartu zuen erretiroa.


Urola Bizirikek 300 bat zuhaitz landatu ditu, pixka bat haztean herriko hainbat gunetan landatzeko

Azpeitiko Udalaren laguntzarekin, pagoak, haritzak, lizarrak, arteak, gorostiak eta abar landatu ditu taldeak. "Bertako basoak berreskuratzea" da egitasmoaren helburua.

Urola Bizirik natur taldeak egitasmo bat jarri du martxan Azpeitian. Hain zuzen ere, udalaren laguntzarekin, pagoak, haritzak, lizarrak, arteak, gorostiak eta abar landatu ditu. Orotara, 300 zuhaitzetik gora sartu ditu taldeak, horiek pixka bat hazten direnean, herriko lurretan landatzeko asmoz. "Bertako basoak berreskuratzeko" xedez landatu dituzte zuhaitz horiek, eta Urola Biziriken arabera, hori ez da "erronka makala". Hala esan du taldeak: "Ea denon artean helburua lortzen dugun".


Jaione Jauregiren aurkako eskaera atzera bota dute


Nafarroan euria egin badu ere, ez da nahikoa hegoalderako

Nafarroako iparraldean euria egin badu ere, ia ez da tantarik erori foru lurraldearen hegoaldean. Azken tantak Lizarran erori dira; hala ere, kezkatuta daude.


71 urteko gizonezko bat hil da Kortezubin, auto batek harrapatuta

22:40ean jazo da istripua, BI-4244 errepidean, Kortezubi parean. Gurutzetako Ospitalera eraman dute zauritua, baina azkenean hil egin da.

71 urteko gizonezko bat hil da larunbat gau honetan Kortezubin (Bizkaia), ibilgailu batek harrapatuta, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakitera eman duenez.

22:40ean jazo da istripua, BI-4244 errepidean, Kortezubi parean. Hyundai markako auto batek gizonezkoa harrapatu du. Anbulantzia bat bertaratu da, eta konorterik gabe zegoen biktima artatu du. Gurutzetako Ospitalera eraman dute, baina azkenean hil egin da.

Ertzaintzak ikerketa abiatu du jazoeraren nondik norakoak argitzeko.


1.000tik gora kilo hondakin jaso ditu udalak

Azken bi hilabeteetan Oiartzun ibaian eta herriko erreketan hainbat garbiketa saio egin ditu udalak. Maiatzean Altzibar eta Iturriotz auzoak garbitu zituzten, eta ekainean berriz, Talaia poligonoko eta Mamut atzealdeko eremuak txukuntzen ibili ziren.

Datuei erreparatuta, orotara, 1.010 kilogramo hondakin bildu dituztela jakinarazi berri du udalak: 91 plastiko botila, 43 kristalezko botila, 178 lata, 43 kilogramo plastiko, 81 kilogramo arropa, 664 toallatxo eta erosketarako erabiltzen diren hiru gurditxo.

«Berebiziko garrantzia du ibai-erreka bazterrak garbi mantentzeak, itsasora iristen diren hondakinen %80 ibai-erreka eta lurreko batur guneetatik iristen baita», esan dute udaleko iturriek. Jada uda izanik, datozen aste eta hiletan ingurumena zaintzeko deia egin diete oiartzuarrei.


"Lapurretak" magia ikuskizuna

Aiarako Udalak, Arabako Foru Aldunidak eta Hogeitalau Euskara Elkarteak "igandeak familia artean" probramaren barruan magia ikuskizuna antolatu dute Luiaondoko frontoian.

Gabonetako postal-komiki-ipuin lehiaketako sari banaketa ere egingo dute bertan.


Beste 1.977 positibo atzeman dituzte EAEn eta 106 pertsona daude ZIUn

Osasun sailburuak jakitera eman duenez, 345 pertsona daude covid-19agatik ospitaleratuta. Txertatuta ez daudenek "kutsatzeko arrisku askoz handiagoa" dutela ohartarazi du, "ospitalean amaitzeko 5 aldiz aukera gehiago eta ZIUn amaitzeko 10 aldiz aukera gehiago".

Eusko Jaurlaritzako Osasun sistema publikoak 1.977 covid-19 kasu diagnostikatu zituen atzo eta 14 eguneko intzidentzia metatua 100.000 biztanleko 1.156 kasura igo da. 106 pertsona daude ospitaleratuta covidagatik ZIUn, hau da, joan den ostegunean baino sei kasu gehiago.

Gotzone Sagardui Osasun sailburuak Ser irrati katean egindako elkarrizketan azaldu duenez, atzo 14.125 test egin zituzten, eta horietatik 1.977 positibo izan ziren, hau da, % 14ko positibotasuna izan zen. "Berriro ere goranzko joera erakusten duten emaitza altuak ditugu", ohartarazi du.

EAEko ospitaleetan 345 covid-19 gaixo daudela plantan jakinarazi du eta 106 ZIUn, horietako bat haurra.

Sailburuak berretsi duenez, txertoa jaso ez duten pertsonek "kutsatzeko askoz ere arrisku handiagoa dute, ospitaletu behar izateko bost aldiz gehiago, eta ZIUn amaitzeko 10 aldiz gehiago".

Jakinarazi duenez, omikron aldaeraren presentzia areagotu egin da, gainera, eta "litekeena da datozen asteetan ere zabaltzen jarraitzea".

Azkenik, asteazkenean telematikoki egingo den Presidenteen Konferentziaren harira, Sagarduik iragarri du lehendakariari "Euskadiko informazio puntual guztia eta Sailaren ikuspegia" emateko lanean jarraituko dutela.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Datorren urtean jarri nahi du martxan Tubacexek Abu Dhabiko lantegi berria

Fabrika eraikitzeko lurren lagatzea sinatu du multinazionalak Adu Dhabiko zentro ekonomiko eta industrial integratuko ordezkariekin.

Tubacex hainbat aldiz agertu da komunikabideetan azken orduetan, eta ez soilik 2021ko grebagatik auziperatutako pertsonen epaiketengatik. Izan ere, multinazionalak enpresa-mugimendu garrantzitsua iragarri du gaur. Akordioa sinatu du Khalifa Economic Zones Abu Dhabi – KEZAD Group erakundearekin (Abu Dhabiko zentro ekonomiko eta industrial integratua), fabrika berria eraikitzeko Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan.

Akordio horren bidez, 50.000 metro karratuko lursail bat lagatu diote Tubacexi, lantegi berria eraiki dezan. Hodien akabera eta hariztatzea egingo dute bertan, 150 langilerekin. Multinazionalaren asmoa da fabrika 2024aren amaierarako martxan egotea.

Jesus Esmoris Tubacexeko zuzendariak hartu zuen parte akordioaren sinaketan, Arabiar Emirerri Batuetako hainbat ordezkari politikorekin batera (bertako Industria Ministroa, besteak beste).

50.000 metro karratuko lursail bat lagatu diote Tubacexi, lantegi berria eraiki dezan.

Modu horretan, Tubacexek beste urrats garrantzitsu bat eman du iaz iragarri zuen akordioaren gauzatzean. Duela urtebete iragarri zuen enpresa-taldeak bere historiako kontraturik garrantzitsuena sinatu zuela Arabiar Emirerri Batuetan, 10 urtetan 30.000 altzairu tona ekoizteko herrialde horrentzat.

Esmorisen hitzetan, Tubacexek “fabrikazio-teknologia aurreratu eta iraunkorrenak” ezarriko ditu Abu Dhabin, “Arabiar Emirerri Batuek beharrezkoa duten funtsezko osagai baten hornidura bermatuz, gas naturalaren ekoizpenean gero eta helburu handiagoak lortzera bidean”. Multinazionaleko buruaren ustez, herrialdeak dituen helburu horiek “berebiziko garrantzia” dute “trantsizio energetikoaren panoraman”.


Nerea Ibartzabali lotu diote zapia Zaldibiako saioan

ZALDIBIA // Udazkeneko IV. Zapi Janztearen irabazletzat Nerea Ibartzabal izendatu zuten, larunbat arratsaldean, Zaldibian. Zubi-Buru elkartean bazkaria egin, eta ondoren bi orduko saioa osatu zuten Ibartzabalek, Maialen Akizuk, Andoni Egañak eta Jon Maiak.


'Amaiur bat urtero' liburua aurkeztuko du Jon Alonsok ortziralean Amaiurren

(H)ilbeltza ekimenak eta Amaiurko Gaztelu elkarteak antolatua, Jon Alonsok Amaiur bat urtero nobela aurkeztuko du abenduaren 2an 19:00etan Amaiurko elkartean

Sinopsia

Film handi bat egiten ari dira Baztanen. Amodiozko istorio gartsu bat da, orain dela 500 urte setiatua izandako Amaiurko gazteluan, Nafarroako erresuma menderatzeko gerran. Maitaleen desira eta ustekabeko heriotza bat dira Jon Alonsoren nobela berri hau azkartzen dutenak.

Zinema giroaren xarma beti erakargarria gertatzen da kontakizun literarioan: fikzioaren ondoko errealitatea intrigaz pizten da, aktoreak bi bider bihurtzen dira protagonistak, arazo bitxiez konplikatzen da produkzioa.


Sanjoanak eta beste, astebururako

Gaurko Kulturari Begira saioan sanjoanak izan ditugu hizpide, ia agenda osoa beraiei eskainia izan delako. Tolosan, Abaltzisketan eta Belauntzan ari dira festak ospatzen, baina gainerako herrietan ere kultur egitarauak martxan dituzte, eta horien berri eman dugu.


Fiskalak Cabezudori leporatu dio auzibide osoan «gezurra» besterik ez esatea

Esan du sententziak «gutxienean» bere eskariak aintzatetsi behar dituela, eta harago jo beharko litzatekeela, «kontserbadorea» izan baita. Gaur akusazio partikularraren txanda izan da, eta bihar defentsarena izango da. Akusatuak, Kote Cabezudok, hitza hartzeko aukera izango du biharko saioan, eta horrekin amaituko da epaiketa.

Kote Cabezudo argazkilariaren kontrako salaketa jarri duten modeloen ordezkari Mario Diez abokatuaren txanda izan da gaur. Fiskalak berak atzo aurkeztu zituen bere ondorioak, eta akusatuak egindako delituak gordin aurkeztu zituen: Cabezudok modeloak bere «uztarripean» zituela esan zuen. 250 urte inguruko zigorra eskatzekoa da fiskala, baina esan zuen akusazio partikularraren eskabidera hurbiltzea ere ondo ikusiko lukeela, «kontserbadore» jokatu duela onartuta. 2.000 urtetik gorako zigorra eskatzen du akusazio partikularrak. Diezek ere gordin aurkeztu ditu gaur argazkilariaren delituak. Guztien atzean «patroi» bera ikusten dela esan du; «iruzur» eginda erakartzen zituen modelo gazteak, eta nahieran erabiltzen zituen gero.

Fiskalak «250 urte inguruko» zigor eskaria egingo duela esan zuen orain dela bi aste, eta atzo berretsi zuen espero duela «gutxienean» berak egindako eskea jasotzea sententzian. Azaldu zuen, hala ere, «kontserbadorea» izan dela, eta ez lukeela gaizki ikusiko akusazio partikularraren eskeak aintzat hartzea ere. Akusatuari leporatu zion «gezurra» besterik ez esatea auzibide osoan, eta haren kontrako frogak sendoak direla ere esan zuen. Modeloak, egiten zizkien argazkiak bitarteko, horien erabilera zitalaren «uztarripean» zituela uste du. Hamazazpi emakumek jarritako salaketak aztertu dituzte epaiketan.

Berria egunkariko Arantxa Iraola kazetaria ari da Kote Cabezudoren aurkako epaiketaren jarraipena egiten. Irakurri albiste osoa Berria-ren webgunean.


Cesar Palacios, SD Eibarreko kirol zuzendari berria

Eibarreko kirol zuzendari berria datorren asteartean aurkeztuko dute hedabideen aurrean, Ipuruan.

Cesar Palacios nafarra izango da Eibar Kirol Elkarteko kirol zuzendari berria. Palaciosek 46 urte ditu eta hurrengo bi denboraldietarako kontratua sinatu du, hirugarren bat luzatzeko aukerarekin. Aurretik, Numantziako kirol arduradun nagusia izandakoa da (2010-2020). 19/20aren amaieran Numantzia utzi ostean, iruindarrak bere formakuntza osatzen jardun du azken urtean.

Palaciosek Osasunako elastikoa defendatu zuen jokalari gisa 17 denboraldi baino gehiagoz, horietatik 11 lehen taldean, eta zortzi kapitain modura. 2004an Numantziak fitxatu zuen, eta sei denboraldi egin zituen, bost taldeko kapitain gisa. 2010ean utzi zuen futbola Palaciosek, Soriako taldearen kirol zuzendari izateko.

Eibarreko kirol zuzendari berria datorren asteartean aurkeztuko dute hedabideen aurrean, Ipuruan.


'Horma irudien ibilbidea'

Emozioak eta aldarrikapenak kolorearekin hiriko fatxadetan: ezagutu ezazu aire zabaleko arte-galeria bat, lankidetzan sortutako horma-irudiz eratutakoa.

Informazio gehiago: https://entradium.com/es/events/horma-irudien-ibilbidea-euskara


Miriam Mendozaren ipuin-kontaketa saioa izango da datorren astelehenean

Liburutegiak hilero antolatzen dituen ipuin-kontaketa saioen baitan antolatu dute hilaren 23ko saioa. 3-6 urte bitarteko haurrei eta gurasoei zuzendutako saioa izango da.

Liburutegiak ipuin-kontaketa saioa antolatu ohi du hilero, eta urtarrilekoa datorren astelehenean izango da; hilaren 23an, hain zuzen. 3 eta 6 urte arteko haurrei eta haien gurasoei zuzendutako saioa kultur etxeko areto nagusian izango da, 18:00etan hasita. Sarrera doakoa da, baina gonbita aldez aurretik hartu beharko da kultur etxean.


"Marka"

Beltzune bat bekokian eta beste bat masail inguruan. Ezezagunen artean zabiltzan bitartean inork ez dizu ezer esango, baina baten batek begiaren ertzetik begiratuko dizu. Ezaguna izateaz gain, apur bat ezagutzen zaituen norbaitekin egingo duzu topo handik gutxira eta aurrez aurre begiratuko dizu. Begi gaina okertu eta galdetuko dizu: - Zertan ibili zara? Aurpegia belztuta duzu. Zuk erdi lotsaz eta erdi harrituta erantzungo diozu: - Nik? Aurpegian? Zer daukat, ba?. Sakelakoa atera eta pareko kamera isiotuko duzu. Irribarre txiki bat marraztuko zaizu aurpegian; badakizu, eskuekin zikindu duzu aurpegia.

Eskuak egunkari papera duen astekariarekin zikindu dituzula pentsatu duzu. Sareetan ere irakurtzen duzu haren berririk, baina papera gustuko duzu. Ezagun zaizkizu hango berrietako pertsonak eta inguruak; hurrekoek kontatutako hurbileko kontuak aurkitzen dituzu bertan. Sakelako pantailari atzamar potoloarekin gorantz egin ahala borobil magenta bat agertzen denero geldialditxoa egiten duzu. Paperean ere geldialditxoak egiten dituzu orriz orri, eta ohartu barik eskuak belzten zaizkizu.

Eskuetako markei begira ari zarela pentsatu duzu aldean daramazula Anbotok uzten dizun marka. Eskualdeko kontuak euskaraz kontatzen dizkizun hori zeurea ere sentitzen duzu. Urteotan, zure begi eta eskuekin 870 ale aletu dituzula pentsatu duzu, eta ez da marka makala! Zorionak, Anbotogile eta Anbotozale guztiei. Jarrai dezagun gure marka gu geu izaten.


Abiadura murrizteko seinaleak jarriko dituzte Barajuen eta Azkoaga artean

Abiadura 40ra murrizteko seinaleak jarriko dituzte.

Arabako Diputazioak oinezkoak babesteko seinaleak jarriko ditu, zutikakoak eta lurrean margotutakoak, auzoan abiadura murrizteko.

Azkoagako auzotarrek sarritan eskatu izan dute Azkoaga eta Barajuen lotzen dituen errepidean –A4022– abiadura murrizteko badenak jartzea. Bada, badenik ez, baina seinaleak jarriko dituzte. Toki zehatz batzuetan, oinezkoak babesteko, abiadura 40ra murrizteko dioten seinaleak jarriko dituzte.


Kantaldiarekin girotuko da gaur Martindegi eta bihar bertso doinuekin emango zaie amaiera festei

Elaia Diaz eta Malen Barrenetxea, Itxaso eta Manex (Laiotz), Niko Etxart eta Andoni Ollokiegi izango dira gaur kantaldian. Gaueko 22:00etan emango zaio hasiera. Biharko egunari Baldin bada kale ikuskizunarekin emango zaio hasiera.

Asteazkenean eman zitzaien hasiera Martindegiko jaiei, Txupinazoarekin hasiz, eta kalejirarekin jarraipena emanda.

Gaur ordea, kantaldia eskainiko da, gaueko 22:00etan hasita, Martindegi auzoan. Bertan izango dira Elaia Diaz eta Malen Barrenetxea, Itxaso eta Manex Laiotz taldeko kideak, Niko Etxart eta azkenik Andoni Ollokiegi hernaniarra.

Bihar emango zaie amaiera jaiei, eta hiru ekintza egingo dira. Eguerdiko 12:00etan, Shakti Olaizolaren Baldin bada kale ikuskizunaz gozatzeko aukera izango dute auzotarrek. Arratsaldean, herri kiroletan, Aimar Irigoien harri jasotzaileak hartuko du parte, eta horrez gain, Julen Alberdik (Txikia), Markel Zapirain eta Axel Larrañaga aurkari izango ditu, aizkoran.

Festei eta egunari amaiera emateko, bertso jaialdia eskainiko da arratsaldeko 19:00etan. Behin hau amaituta, kalejira baten bueltan, Martindegiko jaiei amaiera emango zaie.


Sorak futbol taldeko ekipo guztiak aurkeztu zituen

Atzo, domeka, Soraluze Futbol Taldeak 2022-2023 denboraldian jardungo duten futbol ekipoak aurkeztu zituen, Ezoziko Futbol Zelaian. 166 jokalari izango ditu Sorak. Atzoko ekitaldian, jakinarazi zuten aurten laguntza behar dutela horiek guztiak kudeatzeko. Bestelakoen artean, iaz ikusitako eta aurten errepikatzen hasita zeuden jarrera batzuk arbuiatu, eta, errespetuz jokatzeko ere eskatu zuten Sorako zuzendaritzako ordezkariek.

Aurkezpen ekitaldirako Sorako kolore berde-beltzak soinean propio jantzita zituztela zelairatu ziren herriko futbol jokalariak. Lehenengo, taldeko gaztetxoenak aurkeztu zituzten jendaurrean. Haien ondotik, futbol eskolako gainerako taldeak etorri ziren, infantilak, kadeteak eta jubenilak ondoren eta azkenik, nagusiak, Erregional mailako futbolariak.

Soraluze Futbol Taldeko zuzendaritzako kide Iraultz Arluziagak aurkeztu zituen jokalariak, 166 aurten, eta besteak bete, jakinarazi zuen laguntasuna beharko dutela futbol eskola kudeatzeko. Esan zuenez, batzarra deituko dute laguntza lortu eta antolatzeko.

Horrekin batera, besteak beste, errespetuzko jokabidea eskatu zuen Arluziagak, iaztik bazetozen eta aurten ikusten hasita ziren hainbat jarrera errepikatu ez daitezen.

Esandakoak esanda, gurasoen txalo artean zelairatu ziren herriko futbol taldeko jokalari gazte guztiak , pozik eta harro, Sorako kamisetekin, eta, aurkezpenaren ondoren zein lehenago, futbolean ibiltzeko ere aprobetxatu zuten. Ondoren, lagunartekoa jokatu zuten Sorako gaztetxoek.


Konplizitatea, kolektibotasuna eta konpromisoa

Amaitu da hirugarren Euskaraldia. Milaka Donostiarrek egin dugu beste behin ahalegin praktikoa hamabost egunez gure hizkuntza-ohituretan aurrerapausoak emateko.

Nire kasuan jarraitu dut ekiten, zenbaitek orain ekin diote eta beste batzuk etorkizunean ekinaraziko dituela pentsatu nahi nuke. Hitzez ekitea, jarrera aktiboa hartzea baita, erosotasunaren eremutik atera eta ohitura berriak praktikan jartzea. Hizkuntza ohiturak aldatzea posible dela frogatzen baitu Euskaraldiak.

Nik aspaldi egin nuen lehen hitza, eta baita bigarrena ere, euskaraz egiteko hautua. Lagun batek dioen moduan, guk euskararen presentzia eta ausentzia aztertzeko betaurrekoak jarrita ditugu. Baina bakarrik ezin da, lagunekin bai, eta Euskaraldiak hori dakarrela esango nuke, euskararen erabileran aurrera urratsak egiteko gogo kolektibo bat, hitzez ekiteko garai bat.

Ahobizi izan naiz hirugarren aldiz, eta horrek zer dakarren? Ba, konpromisoa. Esan nahi du prest nagoela nire hizkuntza ohiturak aldatzeko; prest nagoela euskaraz ulertzen duten guztiekin euskaraz hitz egiteko, eta ezezagunekin lehen hitza euskaraz egiteko. Alegia, nire kasuan, euskaraz bizi nahi dudala ahal dudan momentu guztietan.

Euskaraldiak ez dizkit tximeletak sortu sabelean, ez dut zirrara berezirik sentitu txapa soinean neramala. Bai akaso konplizitatea, kolektibotasuna eta konpromisoa. Euskaraldia ariketa praktiko bat delako, egunerokoan ekitea eskatzen duena, kontzientzia hartuaz eta hizkuntza hautuetan klik txikiak eragiten dituena.

Baina, Euskaraldiak mundu bat ireki didala esango nuke, Donostian euskara ulertzen duen mundu handi bat, ulertu bai baina milaka motiborengatik egiten ez duena; gaitasun falta, lotsa, beldurra, jariotasun falta, ziurgabetasuna, ohitura falta… Polita da sentitzea euskarari ateak irekitzeko jarrera aktiboa hartu dutela oraingoan ere milaka herritarrek, euskarari ekin diotela, finean.

Egiturazko hutsuneen erdian, Euskaraldia ez da euskarak dituen arazo guztiak sendatzeko antidotoa. Ez dira gutxi gure hizkuntzak dituen ajeak eta hargatik euskararen normalizazioaren eta berreskurapenaren aldeko ekinbide guztiak behar ditugu. Uste dut horretan eragiteko palanka dela Euskaraldia, jakinik ukitu beharreko eremuetako bat dela hizkuntza ohiturena. Baina euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko bultzada dakar. Beraz, etor daitezela hitza eta ekintza lotzen duten egitasmo gehiago. Eta har ditzala hala dagokionak urrats irmoak egiteko konpromisoak. Hitzez ekiteko garaia!


Hegoaldeko enpresen esportazioak %21,5 jaitsi dira urteko lehen erdian

Beheraldia txikiagoa izan da ekainean (%14,1). Koronabirus kasuen agerraldiak euroguneko giro ekonomikoa belzten ari dira berriro


Baserritarren omenez

San Isidro egunaren harira, ohiko legez, baserritarrak gogoan izateko ekitaldiak izango dituzte eskualdeko hainbat herritan.

Baserritarren eguna izango da astelehenean, maiatzaren 15ean, eta horren harira, ekitaldiak antolatu dituzte hainbat herritan.

Tolosan, esaterako, larunbateroko azoka baliatuko dute baserritarrak gogoan izateko. 10:30ean, Udaberriko dantzariek lagunduta, eskertza ekitaldia egingo diete udal ordezkariek Berdura Plazako eta Zerkausiko baserritarrei.

Igandean, berriz, Berrobin, hamaiketakoa egingo dute Iriarten, eta 18:00etan Elbira dokumentala emango dute, Etxolan. Gaztelun, 11:30ean, Sega Eskolako kideek erakustaldia egingo dute. Alkizan, 14:00etan bazkaria izango dute, eta 18:00etan, fronteniseko finalak izango dira.

Gainerako herrietan astelehenean bertan izango dituzte ospakizunak. Amasan, esaterako, 10:30ean meza nagusia izango dute, 12:30ean bertsolari eta trikitilariak, 14:00etan bazkaria Uxo Toki elkartean, eta 20:30ean afaria elkartean bertan.

Asteasun, 11:00etan meza izango da, San Pedro elizan, eta ondoren, herriko umeen eskutik kirol erakustaldia, plazan. Ondoren, barrikotea egingo dute, trikitilarien laguntzarekin. 14:00etan, bazkaria izango da, Sarasola sagardotegian, eta bazkalostean, Maialen Lujanbio eta Jexux Mari Irazu bertsolarien eta trikitilarien saioa izango da.

Berastegin, bestalde, 11:45ean prozesioa izango da udaletxetik San Martin elizara, txistulariez lagunduta. 12:00etan meza, herriko haur dantzari eta bertsolariek lagunduta, eta ondoren, trikitilariak izango dira.


Osasunak golik jaso gabe jarraitzen du

Gorritxoek ez dute porrotik jaso oraindik. Eskubaloian, Beti Onak ere sendo hasi da ligan.

Hala da Lohizune. Gorritxoek partidurik galdu gabe jarraitzen dute lehiaketa ofizialean, nahiz eta puntu hau eskuratuta lidergoa galdu duten geldialdira iristeko jardunaldi bakarra falta delarik.

Osasunak eta Cacereñok berdindu egin zuten Taxoaren golik gabe bukatu zen partiduan, eta norgehiagoka nola joan zen ikusita hainbat irakurketa atera litezke. Talde bakoitzak zati bat menderatu zuen, baina inor ez zen gai izan hasierako markagailua desegiteko.

Kakun Mainz entrenatzaileak batez ere lehen zatian taldeak bere burua gainditua ikusi zuela nabarmendu zuen. Espazioak ixtea eta atsedenaldira bizirik iristea lehenetsi zuela aitortu zuen ere Berriozarkoak.

Hala ere puntua positiboki baloratu zuen, Extremadurakoa talde sendoa delako eta taldeak oraindik ligan ez duelako golik jaso.

Hiru jardunalditan bi garaipen eta berdinketa bat batu dituzte Kakun Mainzen neskek. Entrenatzaileak adierazi bezala, bezala hurrengo partiduan pentsatzen daude jada gorritxoak. Athletiken bigarren taldea hartuko dute Taxoaren, igande eguerdian.

Beti Onak ere sendo

Oso ongi hasi direla esan genezake, etxean ez baitute oraindik porrotik jaso. Irailaren 3ko debutaren ostean, atarrabiarrek Indurain Anaiak kiroldegia bete zuen, beste behin ere Gurpea Beti Onak Azparren Gestion taldeak Guerreras Iberdrola ligan Caja Rural Aula Valladoliden aurka hirugarren garaipena nola lortu zuen ikusteko. Gaztelakoen lehen porrota izan zen. Asko sufritutako partida izan zen, eta bi goleko aldearekin bukatu zen, etengabeko joan etorriez osatu zen norgehiagoka izanik. Hiru garaipenek eta porrot batek Beti Onak taldea sendotu dute emakumezkoen eskubaloiko maila gorenean. Asteburu honetan atseden jardunaldia dute eta Atarrabiako festei hasiera emanen dien suziria botako dute Beti Onakeko neskek.


Azken orduak Bergarako erakusleiho onena aukeratzeko

Bihar, abenduak 17, amaituko da Bergarako erakusleiho lehiaketa, eguerdira arte egongo da-eta botoa emateko aukera, eta bihar iluntzean banatuko dituzte sariak. Hemezortzi erakusleihok hartu dute parte aurten, eta herritarrek Bergarako Udalaren webgunean eman dezakete botoa. Guztira, 750 euro banatuko dira saritan, erosketa-bonutan trukatzeko.


Erradikalak ginen. Leokako emanaldia.

Erradikalak ginen emanaldia eskainiko da Leokako labaderoan. Bertsoak eta bakarrizketak erdigunera ekarriko ditzute Ane Labaka Mayozek eta Beatriz Egizabal Ollokiegik.


Itsasadarra Gasolinotik ezagutzeko bisita gidatuak errepikatuko dituzte

Erandioko Udalak Gasolinoagaz lankidetzan hainbat irteera gidatu antolatuko ditu itsasadarra ezagutzeko. Bisitak itsasadarrean gora zein behera egingo dituzte eta bi orduko iraupena izango dute; gainera, gidaren azalpenak elebidunak izango dira, euskaraz zein gazteleraz.

Hemendik aurrera egingo dituzten bisita gidatuak uztailaren 8an hasiko dira eta Bilbora noranzkoan egingo dituzte honako data hauetan: irailak 9, irailak 23 eta urriak 7. Aldiz, Abrara noranzkoan irteera bakarra egingo dute urriaren 14an. Bisita gidatuak 12:00etatik 14:00etara izango dira eta 30 bidaiarientzako edukiera izango dute.

Txangoek zortzi euroko prezioa izango dute, baina 18 urtetik beherakoek 3 euro ordaindu beharko dituzte eta lau urtetik beherakoak doan joan ahalko dira. Izen-emateak turismoa@erandio.eus helbidearen bitartez egin beharko dira.


Hiru plaza euskal sorkuntzari

Mintzola hizkeraren lantegiak kultur tailerrak eta sormen egonaldi bat antolatu ditu aurtengo udazkenerako. Askotariko diziplinetako zenbait artistak hartuko dute parte: bertsolariek, dantzariek, aktoreek eta umoristek...


«Margo guztiek bertutetsu izateri eta bekatuari buruz hitz egiten dute»

Miren de Miguel (Errenteria, 1978) irakaslea da, eta Soledadeko Kaperako margoetan oinarritu du tesia. Bihar, 12:00etatik aurrera, hitzaldia eskainiko du kaperan bertan. Batez ere, hegoaldeko hormako grisaileko margoen inguruan ariko da. Hitzaldia entzutera joaten direnek kapera «beste begi batzuekin» ikusiko dutela dio de Miguelek. «Bere kasa sartzen denak ikusiko du, bai, polita dela. Baina gainera jakinez gero horrek guztiak zer esan nahi duen, askoz garrantzia handiagoa emango zaio hemen dugun altxorrari». Zein da soledadeko kaperaren historia? XVI. mendeko kapera bat da. Nicolas Saez de Elola azpeitiarrak dirua eman zuen orube hori erosi eta kapera egiteko. Gizon hura Perura joan zen Francisco Pizarroren kapitain gisa. Herrira itzuli zenean, dirutza izugarria zuenez, horrelako kapera handi bat eraiki ahal izan zuen. Garaiari dagokion bezala, kapera osoa Errenazimentukoa da, bai arkitekturari, bai eskulturari eta bai pinturari dagokionean. Nik uste dut horrek egiten duela garrantzitsu. Ari dira gauzak ateratzen, bainaEuskal Herrian horrelako gauza handi bat, dena garai berekoa duena, topatzea ez da batere erraza. Hemen ez dago Errenazimenduko obra handirik. Kaperan sartu eta zer ikus dezake bisitariak? Hara sartuta arkitektura eta eskultura deigarri egiten dira, baina, batez ere, pintura. Tamaina bereko lau beso ditu plantak. Elizatik sartuz gero, aurrean topatzen dugun pareta ia hutsa dago. Garai batean erretaula zegoen baina galdu egin zen eta, beraz, pareta hori eraiki zutenetik asko aldatuta dago. Haren ezkerretara Saez de Elolaren mausoleoa dago. Haren eskultura bat dago, gainera, ezpatarekin militar moduan irudikatua. Eta gainean, margo batean, hura agertzen da zaldi gainean, garaipen eszena batean. Margoari dagokionez, ikusgarriena eskuineko pareta da. Hitzaldian ere horri eskainiko diot denbora gehien. Izan ere, horren inguruan ikertu dut. Horma horretan Bibliako atalak daude irudikatuta. Miguel Angelen marrazki batean oinarrituta dago. Arlo askotatik da berezia Soledadeko Kapera, ezta? Bai. Sakristia ere badauka, eta horrek ere berezi egiten du. Izan ere, elizan dauden beste kaperek ez daukate ez tamaina hau, ezta sakristia edo organu propioa ere. Sakristia barruko lau paretak ere guztiz margotuta daude. Alde batean hirutasunari buruzko lerro batzuk idatzita daude. Beste pareta batean hirutasuna irudikatuta dago. Bestean aingeru hiltzailea agertzen da. Jainkoak Adan eta Eva paradisutik bota zituenean, aingeru hori jarri zuen paradisuko ateak zaintzen, inor ez sartzeko. Eta horixe dago irudikatuta. Eta beste eszena batean, Adan eta Eva lurra lantzen ikus daitezke, sagarra jan izanagatik zigortuta. Jainkoak esan zien izerdiarekin atera beharko zutela bizimodua, Evak minez erditu beharko zuela, eta abar. Eta hori guztia dago irudikatuta. Nik uste dut Elolak zera erakutsi nahi izan zuen honekin: Zeinen garrantzitsua zen, bere ustez, modu bertutetsuan bizitzea, gero azken epaiketa gainditu ahal izateko, eta arima berpiz zedin. Hori da, nire ustez, mezu gorena. Margo guztiek bekatuari eta bertutetsu izateari buruz hitz egiten dute. Nik uste dut Elola Perun izan zenean, astakeria dezente egingo zituela, eta obra honekin egin nahi zion aurre horrek eragiten zion errudun sentimentuari. Nahiz eta berak ez bete, hori zen berak utzi nahi zuen mezua.Azken finean, dirua zuen. Banketxeen gaur egungo gizarte ekintza planekin aldera liteke hark egina.


Guatemalan gogortu egin dituzte abortatzeagatik jarritako zigorrak

Kongresuak onarturiko legearen arabera, espetxealdiak hiru urtetik bost eta 25 urte artera igoko dituzte. Emakumeek soilik bizitza arriskuan dutenean eten ahal dute haurdunaldia.

Martxoaren 8an, Emakumeen Nazioarteko Egunean, abortatzeagatik jarritako zigorrak gogortzea onartu du Guatemalako Kongresuak. Espetxealdiak hiru urtekoak ziren orain arte, eta, lege berriaren arabera, bost eta 25 urte artekoak izango dira aurrerantzean. Haurdunaldia eteteko eskubidea kasu bakarrean edukiko da oraindik ere: emakumearen bizitza arriskuan dagoenean.

Familiaren eta Bizitzaren Babeserako Legeak eztabaida handia eragin du Erdialdeko Amerikako herrialdean, are gehiago murriztu dituelako emakumeen eskubideak. Testuak 102 diputaturen babesa jaso du gaurko ordu txikietan egindako bozketan, eta horren edukiak bat egiten du Alejandro Giammattei herrialdeko presidentearen jarrerarekin, agintaria beti agertu baita abortua despenalizatzearen kontra.

Viva alderdi kontserbadoreko Anibal Rojasek aurkeztu zuen lege proposamena, 2017an, eta harrezkeroztik bide luzea egin du, kontrako manifestazioak izan arren. Parlamentuko saioan ere egin dituzte hainbat kexa diputatuek, eta kalean ere egin dute protesta emakumeen eskubideen aldeko taldeek, Kongresuan ordezkari politikoak bilduta zeudela.

Eztabaida horretan, legearen defendatzaileek argudiatu dute testua ez dela emakumeen eskubideen kontrakoa; horietako bat da izan da Patricia Sandoval diputatu eskuindarra, zeinak argudiatu duen onarturiko legea herritarren «nahiaren isla» dela.

Jarrera hori ikusita, Walter Felix parlamentari ezkertiarrak erantzun dio herrialdean gehien urratzen den eskubidea «bizitzarena» dela, eta bide beretik jo du Semilla zentro-ezkerreko alderdiaren diputatu Lucrecia Hernandezek: «Haurdunaldi bat galtzea suntsitzailea da. Lege honek automatikoki jartzen dio emakumeari errudun etiketa, doluan egon arren. Bat-bateko abortuak kriminalizatzen eta zigortzen ari dira, eta hori arriskutsua da».

Haurdunaldia eteten dutenen espetxealdiak handitzeaz gain, «abortu baten erantzuleari edo emakumearen oniritzirik gabe abortu maniobrak» egiten dituenari ere kartzela zigorrak ezartzea aurreikusten du testuak; zehazki, 50 urtera artekoak. Kasu horretan, «abortu kalifikatutzat» joko dute.

Familia, «gizon batek eta emakume batek»osatua

Haurdunaldia eteteari buruzko neurriez gain, lege berriak mugak ezarri dizkio familia ereduari, «familia bat gizon batek, emakume batek eta seme-alabek» osatzen dutela onartu baitu Kongresuak.

Horrekin batera, balio kontserbadoreez haragoko edukia hezkuntza sistematik kanpo geratuko da, eta, beraz, haurrek eta nerabeek ez dute «genero ideologiarekin eta aniztasun sexualarekin zerikusia duten programarik edo politikarik» jasoko eskoletan.

Legeak, gainera, espresuki debekatzen du «heterosexualak ez diren edo gizakiaren aspektu biologikoarekin eta genetikoarekin bateragarriak ez diren jarrera sexualak normaltzat» irakastea, eta, horren bidez, Kode Zibila erreformatu dute sexu berekoen ezkontza debekatzeko.

Parlamentuko bozketaren ondoren, Jordan Rodas Giza Eskubideen prokuradoreak esan du legeak giza eskubideak eta Guatemalak sinaturiko nazioarteko hitzarmenak «urratzen» dituela, eta jakinarazi du testua Auzitegi Konstituzionalera eramango dutela, legez kanpokoa izenda dezaten. «Politikariak familiaz eta bizitzaz aritzen dira, baina praktikan beste gauza batzuk egiten dituzte», adierazi zu Rodasek.


Hernanin eta Astigarragan udaltzainek pistolarekin patruilatu beharko dute

Segurtasun Sailak urtebete emango die udalerriei eta bost 5.000 biztanle baino gutxiagoko udalerriei armamentuari buruzko jarraibide berriak betetzeko.

Euskadiko udaltzaingoek, 81 guztira, beren agenteei su-armak ematera behartuko ditu Eusko Jaurlaritzak. Neurri horren barruan sartzen dira Hernani eta Astigarraga. Neurria azken urteotan izandako eztabaida zabal baten ondoren etorri da, eta udal ugari aurka agertu dira, batez ere Gipuzkoan. Armamentua eta beste baliabide tekniko eta defentsa-baliabide batzuk arautzen dituen dekretua izapidetu aurreko agindua onartuta dago, eta, beraz, denbora kontua da udaltzainek «su laburreko arma» bat eramatea, «9 mm parabellum kalibreko 13 tiro» gutxieneko karga-ahalmenarekin.

Gaur egun, EAEko udaltzainen %80 inguruk pistola darama bere egunerokoan –hiru hiriburuetakoak eta biztanle gehien dituzten udalerrietako batzuk barne–, baina udaltzaingoa duten udalerrien %50ek –81etik 43k– ez dute su-armarik. Gehienak gipuzkoarrak dira eta 15.000 biztanle baino gutxiagokoak, baina horien artean dago Hernani, baita Zarautz, Tolosa edo Arrasate.

Helburua da «udaltzaingoetako funtzionarioen lan-baldintzak eta segurtasuna hobetzea, polizia-zerbitzuaren eraginkortasuna optimizatzeko», aipatutako zirriborroak jasotzen duenez. Gobernu Kontseiluak onartu beharko du zirriborroa, eta aurten bertan gertatuko da hori.

Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu ondoren, 5.000 biztanletik gorako udalerriek urtebeteko epea izango dute beren agenteei 'Armamentuaren eta Euskal Autonomia Erkidegoko udaltzaingoen beste baliabide tekniko eta defentsa eta hornidura-baliabide batzuen araudian' jasotako oinarrizko ekipazioa emateko. Testuak hainbat alderdi ere arautzen ditu, hala nola arma-zaintza, erregistroa eta kontserbazioa. Etorkizuneko dekretuak «udaltzaingoetako funtzionarioak» eta «praktiketako izendatutakoak armatzera» behartuko ditu.

Pistola, txalekoa, grileteak..

Toki-erakunde bakoitzak langile guztiak «hornitu» beharko ditu banaka. Jasoko dituzte su laburreko arma, ordezko kargagailua, zorroa eta garbiketa-gaiak dituena, mantentzeko; 9 milimetro parabellum kalibreko munizioa, balen aurkako polizia-babeserako txalekoa, ebaketa eta puntzoia, grilete metalikoak, defentsa pertsonaleko elementuak, hala nola borrak, zurrunak edo hedagarriak, txilibituak eta ebakien aurkako eskularruak.

Agente bakoitzak arauzko munizio-dotazio indibidual bat jasoko du, udaltzain bakoitzak eskuratzen dituen su-armetarako egokia izango dena. Eta polizia-buruzagitza bakoitzak zehaztuko du su-armei hobekien egokitzen zaien munizio-mota, dagokion udalak edo tokiko agintaritzak eman dienetik.

Ezin izango dira erabili salbu eta haien edo hirugarrenen bizitza edo osotasun fisikorako arrazoizko arrisku larria dagoenean

Dekretuak, halaber, su-armak erabiltzeko agenteen gaikuntza mugatzen du. Oro har, ezin izango dira erabili «salbu eta haien edo hirugarrenen bizitza edo osotasun fisikorako arrazoizko arrisku larria dagoenean, edo herritarren segurtasunerako arrisku larria dagoenean» eta «egokitasun-printzipioen» arabera.

Ez da inola ere baimenduko –azpimarratzen da– suzko arma larderiaz erabiltzea airera tiro eginez, ihesari ekiten dion pertsona bat atxilotzeko. Eta debekatuta dago arauzko su-arma zerbitzutik kanpo eramatea, polizia-buruaren berariazko baimenik ezean.

Testuak hainbat kasu ere jasotzen ditu, eta horietan udaltzainei arma kendu ahal izango litzaieke. Arma hori gordailuan utzi beharko litzateke, jabetza-gidarekin eta dagokion munizioarekin batera. Kasu horiek, besteak beste, honako hauek lirateke: lan-istripua, ezintasun iraunkor oso edo absolutua, balizko diziplina-zehapena, kautelazko neurria edo epai judiziala, erretiroa, funtzionario izaera galtzea edo gaixotasun ezgaitu bat.

Polizia-ibilgailuei ere eragiten die segurtasun-bitartekoen hornidurak. Ibilgailu horiek honako baliabide hauek izan beharko dituzte: manta eta suaren aurkako eskularruak, «sugarrak dituzten larrialdiei» aurre egiteko; manta termikoak, «zaurituekin edo hipotermiekin» arreta estaltzeko; su-itzalgailuak, etab.

Alkatetzek, erabaki mugatua

Gaur egun ez bezala, etorkizuneko dekretuak erabakitzeko gutxieneko tarte bat uzten die alkateei «armamenturik gabe ematen diren zerbitzuei» buruz. Alkateek ildo horretan hartutako erabaki orok oinarri hauek izan beharko ditu: «Udaltzaingoaren burutzak txostena egin ondoren», eta betiere udalerriko kriminalitate-indizeek «delitu-indizea murrizteko urte anitzeko joera eta bilakaera positiboa» egiaztatzen badute.

Nolanahi ere, bide publikoko segurtasun polizia zerbitzu guztiak eta segurtasun eta zaintza-zerbitzuak armamentuarekin emango dira, eta armak erabiltzetik salbuetsiko dira soilik, hala nola bulegoko lanak egitea, irakaskuntza-eginkizunak, hitzaldiak ematea edo ikastaroetara eta antzekoetara joatea edo protokolozko ekintzak. Baina arau gisa, udaltzainek pistola eramango dute.


Repsol gidaren Eguzkitxoa eman diote Aittola-Zar jatetxeari

Hego Euskal Herriko 22 ostalaritza guneren lana aitortu du Repsol Gidak, eta horiek Eguzkitxo bana jaso dute. Aitortza horiek eginda, Repsol Gidaren asmoa da "lurraldea hobeto ezagutzen laguntzen duten leku atseginen eta eskuragarrien zerrenda" erakustea.

Azkoitiko Madariaga auzoan dagoen Aittola-Zar jatetxeak Repsol Gidaren Eguzkitxoa jaso du. Repsol Gidaren aditu taldea herriz herri ibili da azken asteetan, eta 22 aitortza berri egin ditu Hego Euskal Herrian, eta horien artean nabarmendu du Azkoitiko jatetxea. Azken Eguzkitxoak banatuta, gaur-gaurkoz gida horretako 219 Eguzkitxo dituzte banatuta Hego Euskal Herrian.

Repsol Gidak zazpigarrenez banatu ditu Eguzkitxoak. Zerrenda berri horretan, gainera, 'Galtzeko Eguzkitxoak' izeneko aitortza egin dute, hain zuzen, otorduak mendiguneetan eskaintzen dituzten jatetxeei eta eskualdeko gozoki tipikoa saltzen duten gozotegiei nahiz itsas tabernei eskainitakoa. Repsol Gidaren arabera, Eguzkitxo berri horiek "lurraldea hobeto ezagutzen laguntzen duten leku atseginen eta eskuragarrien zerrenda" erakusten dute.

Azkoitiko Aittola-Zar jatetxeak ez ezik, eskualdeko bi jatetxek ere jaso dituzte Eguzkitxoak: Getariako Maruka Gastrok eta Zumaiako Atarik. Horiez gain,Hego Euskal Herrian beste hemeretzi ostalaritza gunek jaso dute aitortza.


Pentagona

Kreta (Grezia). Bigarren saria jaso duen kronika. Nafarroako bost neskak iazko abuztuan Kretara egindako bidaia, haietako baten izebaren bizilekuaren eta hilobiaren bila.


Ancorak salatu du udalak jada sinatu duela Aldamar kaleko eraikinaren eraisketa

Ancora elkarteak hedabide honi bidalitako oharrean salatzen duenez, “joan den asteazkenean” sinatu zuen udaleko hirigintza zinegotziak Aldamar kaleko 1. zenbakiko eraikina eraisteko “Viviendas Lanin S.L. sustatzaileak eskatutako lizentzia”. Joan den asteartean Eneko Goia alkateak esan zuen “oraindik” ez zegoela erabakirik hartuta.

Ancora harremanetan jarri da Aldamar 1 eraistea sustatzen duen Donostiako Viviendas Lanin SL enpresarekin eta orube horretan eraikuntza berria egiteko proiektua idatzi duen arkitektoarekin. Arkitektoak azaldu dienez “teknikoki posible da harrizko fatxadak kontserbatzea, baina 50 m2 inguruko eraikuntza aprobetxamendua murriztea ekarriko luke, eta jabeak ez daude hori bere gain hartzeko prest”. Salatu dutenez, Aldamar 1 eraikinaren “desagertzearen arrazoia, diruzko arrazoi hutsetan oinarritzen da”.

XIX. mendeko eraikina babestu nahian

Ancorak azarotik darama “eraikin historikoa” botatzekoak direla salatzen, bertan eraikin altuago bat eraikitzeko. Azaldu dutenez, Viviendas Lanin SL enpresak hormigoizko eraikin bat egin nahi du hor, gaur egungoak baino hiru solairu gehiago eta lur azpian hamabi aparkaleku plaza izango dituena. Eraikina “arriskuan” dagoela dio Ancorak, eta, horregatik, sinadura bilketa bat abiatu zuen orain bi aste, eraikina babestu dezatela eskatzeko. 700 sinaduratik gora bildu dituzte dagoeneko.

Elkartearen ustez, “Parte Zaharreko bizilagunak ere haserre agertu dira biztanleak lekuz aldatzearekin eta tokiko negozioak ixtearekin lotzen den espekulazio maniobra horren aurrean, eta areagotu egin dute gentrifikazio prozesua eta auzoak pairatzen duen nortasun galera”. Onartu dutenez, ordea, “Aldamar 1en babes falta justifikatzea zaila da, seguruenik katalogotik kanpo utzi nahi izan den XIX. mendeko harrizko eraikin bakarra” delako.

Ancorak azaldu du lursaila Domingo Ezeizak, Ramon Mujikak, Antonio Zubillagak eta Francisco Etxeberriak erosi zutela 1888an, itsasoari berriki irabazitako eremua zenean. Horregatik, hain justu, nabarmendu dute Aldamar kaleko eraikin zaharrenetariko bat dela, eraiki zutenean Zurriolako harresiaren ondoan baitzegoen; harresia geroago bota zuten.


Erreusak egitasmoan izena emateko epea amaitzear dago

Lehengo eguneroko bizimoduekin lotutako objektuen katalogazio bat egitea eta bizimodu hori ezagutu zutenei elkarrizketa labur batzuk egitea da egitasmo honen ardatzetako bat eta boluntarioak behar dituzte udan egingo den landa lan hori egiteko. Ekainak 13, domeka, da izena emateko azken eguna.

Uztailean eta abuztuan egingo da landa lana. Landa-lan honetan, Oñatiko 88 interesgune bisitatuko dituzte -80 baserri, hiru tailer eta bost erakunde edo talde-, eta asmoa da 72 boluntario taldetan banatzea, COVID-19aren gaitzak eskatzen dituen segurtasun neurriak beteta.

Erreusak-en parte hartzeko konpromisoa hiru egunekoa da eta formakuntza saio bat jasotzea, ekainaren 19an edo 26an; 16 urtetik gorakoek parte har dezakete. Izena eman gura dunenak, helbide honetara bidali behar du mezua: erreusak@gmail.com.


Gurutze Iantziren omenezko ekitaldia, bere heriotzaren 29, urteurrenean


Elkarrekin Podemosen proposamenak zentral eolikoei eta fotovoltaikoei dagokienez

Beharrezkoa da ikuspegi berritzaileagoa eta inteligenteagoa izatea, subiranotasun

energetikoa, ingurumen-kontserbazioa eta lurraldearekiko errespetua aintzat

hartuko dituena. Horregatik:

• Energia Berriztagarrien Lurraldearen Arloko Plana (EEBB LAP) lehenbailehen

onartzea eskatzen dugu. 2021erako onartuta egon beharko zukeen, eta Tapia

sailburuak 2024an edo 2025ean onartzeari buruz hitz egitea onartezina da, eta

alfonbra gorri bat proiektu eoliko eta fotovoltaiko handientzat, multinazionalen

antolamendu-tresnarik gabe. Onartezina da proiektuen izapideak bizkortzea eta

proiektu horiek lurraldean kokatzea ordenatu beharko lukeen oinarrizko

dokumentuaren onarpena azkartzea. Gainera:

• EEBB LAPak handinahia izan behar du, eta ingurumena eta lurraldea

errespetatu eta babestu behar ditu.

• EERR LAPak eta Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko

EAEko etorkizuneko Legeak, eta Estatuko Lege Klimatikoaren arabera,

nahitaezko baztertze-eremuak (ez gomendioak) ezarri beharko lituzkete,

bai eta lehentasunezko eremuak ere, Euskadin etorkizunean eskatuko

diren proiektu berriztagarriak antolatzeko, bazterkeria-eremuetan

debekatuz eta lehentasunezko eremuetan sustatu eta arinduz.

• Baztertze-eremu gisa, zentral eoliko eta fotovoltaiko handien proiektuak

instalatzea debekatuko litzateke, eta honako hauek proposatzen dira:

a. Zentral eolikoetarako:

1. Natura-ondareko espazio babestuak, Natura Ondarea Kontserbatzeko

9/2021 Legearen arabera:

• Naturagune babestuak: parke naturalak, erreserba naturalak,

monumentu naturalak eta paisaia natural babestuak.

• Natura 2000 Sareko espazioak (KBE, HBBE eta GKL), baita horien

babes-eremu periferikoak ere.

• Nazioarteko tresnekin babestutako guneak: Biosfera Erreserbak,

Ramsar hezeguneak, UNESCOren geoparkeak, Munduko Ondarearen

Zerrendako lekuak eta Europako Kontseiluaren erreserba

biogenetikoak.

2. Euskal Autonomia Erkidegoko korridore ekologikoen sarea.

3. Mehatxatutako fauna-espezieen habiak egin eta landatzeko eremuak,

hala nola hegazti harrapariak, nekrofagoak, kiropteroak (saguzarrak) edo

bestelakoak.

4. Hegaztiak eta Biodibertsitatea Kontserbatzeko Eremu Garrantzitsuak

Espainian (IBA)

5. Euskadiko Paisaia Berezien eta Apartekoen Katalogoan sartutako

espazioak.

6. Paisaiaren interes bereziko eremuak, paisaia babestu, kudeatu eta

antolatzeari buruzko ekainaren 3ko 90/2014 Dekretuaren arabera.

7. Ustezko arkeologia-eremuak, dagoeneko babestuta dauden kulturaondasun kalifikatuez gain

8. Ingurumen-sentsibilitate maximoa, oso altua edo altua duten

espazioak, MITECOk egindako ingurumen-zonakatzearen maparen

arabera.

b. Zentral fotovoltaikoetarako:

1. Haize-zentraletarako ezarritako berberak, 2, 3 eta 4 izan ezik, hegaztifaunari eragiten ez badio.

2. Nekazaritza eta Abeltzaintzako Lurralde Plan Sektorialean ezarritako

balio estrategiko handiko eremuak.

• Lehentasunezko eremu gisa, honako hauek proposatzen dira:

• Zona antropizatuak, degradatuak edo ingurumen-balio gutxikoak: hiri- edo

industria-lurzoru finkatua, lurzoru urbanizagarria eta landa-lurzoruak,

proposatutako bazterketa-zonak ez badira.

• Meatzeak edo zabortegiak bezalako eremu degradatuak eta azpiegitura

linealak, hala nola bide- eta tren-sarea, edo bestelako azpiegiturak, hala nola aparkalekuak, araztegiak, etab.

• Ur-masa artifizialak edo oso eraldatuak, hala nola urtegiak eta ur-kanalak, eta

egungo presak zentral hidrauliko itzulgarrietara egokitzeko aukera barne.

• Eraikinetan integratzea, etxebizitzetako, dendetako edo industrialdeetako

estalkiak edo fatxadak izan.

• Lehendik dauden zentral berriztagarrien proiektuak dituzten eremuak, berrindartzea

sustatuz. Eolikoen kasuan, aurrekoen potentzia biderkatzen duten aerosorgailu berriekin

(4-5 MW) berrindartu daitezke, betiere ingurumen-inpaktu onartezina ez badakarte.

• Bestalde, eskala handiko zentral berriztagarriez gain, eskala txiki eta ertaineko ekoizpen

berriztagarria proposatzen dugu hiriguneetan, estalkietan eta kontsumorako lekuetatik

gertu.

• Gure proposamenak demokratizazioan eta subiranotasun energetikoan aurrera egingo

duen eredu energetiko berri bat sustatzen du, deszentralizatuagoa, parte-hartzaileagoa,

eta gero prezioen igoerekin xantaia egiten diguten enpresa energetikoen esku berriro

egongo ez dena.

• Zentral eoliko handien 15 proiektuetatik eta zentral fotovoltaikoen 3 proiektuetatik

multinazionalek sustatu dituzte guztiak.

• 15 eolikotik, 13 Capital Energy (7), Euskal Haizie- Fisterra Energy (3), Blackstone

akziodun nagusiarekin, edo Aixeindar- Iberdrola (3) bezalako multinazionalenak dira,

energia eolikoaren ekoizpenean oligopolio berriak sortuz monopolizatu eta berriro

negozioa egin nahi dutenak.

• Hiru zentral fotovoltaikoetatik 2 Solaria+Eusko Jaurlaritzakoak dira eta bestea

Iberdrolakoa.

• Ezin dugu berriro errepikatu multinazionalen menpe egotearen akats bera energia

bezalako oinarrizko eskubide baterako. Ekimen pribatuaren aurka egon gabe, gaur egun

izapidetzen ari diren zentral eolikoen % 100ek ia belaunaldi eoliko osoa 3 holding

handitan (Capital Energy, Iberdrola eta Blackstone) biltzea ez da guk lortu nahi dugun

deskontzentrazio eta subiranotasun energetikoaren eredua.

• Ildo horretan, Euskadin sustatzen diren zentral eolikoek eta fotovoltaikoek, Energia

Berriztagarrien LAP baten bidez gauzatzeaz gain, bazterketa-eremuak eta lehentasunezko

eremuak errespetatuz, energiaren sorrera demokratizatu behar dute, instalazioaren

karga jasaten duten herri eta bizilagunen onuretan parte hartzea ahalbidetuz eta

elektrizitatearen prezioa merkatuz.

• Elkarrekin Podemosetik, Norvegiako Statkraft iritsi aurretik, energia berriztagarrien

enpresa publiko bat sortzea proposatu genuen, lehentasunezko eremuetan proiektu

berriztagarriak (eolikoak, fotovoltaikoak, autokontsumoa, etab.) sustatzeko eta

kaltetutako udalerriekin koordinatuta energia hori etxeei eta enpresei energia merkatuz kostuak estaltzeko prezioetan merkaturatzeko.

• Horregatik, enpresa-ekimenaren aurka egon gabe, beharrezkoa da energiaren eta

herritarren autokontsumoaren enpresa publikoak multinazionalen energia-sorkuntzaren

nitxoa eta kontrola murriztea, energia-subiranotasunean aurrera egiteko.

• Instalazio berriztagarrietarako izapideak arintzen dituzten premiazko neurriei buruzko

20/2022 LEDari dagokionez, uste dugu proiektu batzuetarako alegazio-fasean herritarren

parte-hartzea urratzen dutela eta ingurumenaren babesean atzerapausoa direla.

(Ekologisten iritzia). Gainera, baliteke 2022ko abenduaren 22ko 2022/2577 Europako

Erregelamendua ez betetzea, zonakatze baten eta ingurumen-ebaluazio estrategiko

baten beharra ezartzen baitu. 20/2022 Legegintzako Errege Dekretu honetan alde batera

utzi diren funtsezko baldintzak. 20/2022 Legegintzako Errege Dekretua autonomiaerkidegoetako proiektuei aplikatzen bazaie, Euskadin ezin izango litzateke aplikatu,

Gaixotasun Arraroen Lurraldearen Arloko Plana ez dagoelako onartuta eta, beraz, ez

dagoelako zonifikaziorik, ezta ingurumen-ebaluazio estrategikorik ere (1. eta 2.

artikuluak).

Laburbilduz, zentral berriztagarriak (eolikoak eta fotovoltaikoak) proposatzen ditugu,

modu arautu eta ordenatuan, bazterketa-eremuekin eta lehentasunezko eremuekin),

udalerrien eta herritarren demokratizazioan, merkatzean eta subiranotasun

energetikoan aurrera egingo duen eta ingurumena eta biodibertsitatea errespetatuko

dituen eredu batean.


Yakovlev 42, Against You eta Ukabil taldeen kontzertuak izango dira zapatuan Gaztetxean

20:30ean hasiko dira Urola Erdiko GKSk antolatutako emanaldiak, eta sarrera bost euro ordaindu beharko da.

Larunbatean hiru kontzertu izango dira Azpeitiko Gaztetxean. Urola Erdiko GKSk antolatuta, Yakovlev 42, Against You eta Ukabil taldeak izango dira agertokian, 20:30etik aurrera. Emanaldietarako sarrera bost euro ordaindu beharko da.


Aldundiak ez du baimendu bihar Zestoako herriguneko autobus geralekua kentzea

Zestoako ez-festak direla eta, larunbatean herriguneko autobus geralekua kentzea adostu zuten Zestoako Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak duela egun batzuk, baina azken unean atzera egin du aldundiak. Mikel Arregi alkateak adierazi du ez dutela ulertzen erabakia.

Udan Zer Zestoan? egitasmoaren barruan, Ezpalak eta Rodeo taldeek kontzertua eskainiko dute bihar, larunbata, Zestoako plazan. Kontzertuak erakarrita inguruko herrietatik Zestoara jendea joan zitekeela pentsatuta, garraio publikoa mugatzea adostu zuten udalak eta Gipuzkoako Foru Alundiak duela egun batzuk, baina orain, atzera egin du aldundiak.

Zestoako Udalak ohar bidez adierazi duenez, hainbat eskari jaso dituzte azken egunetan kontzertua bertan behera uzteko eskatuz, baina Mikel Arregi alkateak nabarmendu du ez dutela halakorik egingo: "Kulturak ez duela errurik diogu, musikak ez duela errurik diogu. Kultura segurua da, eta Zestoan erakutsi dugu neurri zorrotzak beteaz ekitaldiak arrakasta osoz egiteko gai garela".

Tabernariak neurriak "zorrotz" betetzen saiatuko zirela ikusita, eta herriko kaleetan jende pilaketak saihesteko asmoz, Foru Aldundiko Mugikortasun Sailari herriguneko geralekutik denbora tarte zehatz batean autobusik ez igarotzeko eskatu zion erakundeak —udalaren asmoa, larunbatean 17:00etatik 23:00etara herriguneko autobus geralekua kentzea zen—. Aldundiak, hasieran, onartu egin zuen udalaren eskaera, betiere bainuetxeko eta Iraetako geralekuak kentzen ez baziren; Mugikortasun Saileko zuzendaritzak, ordea, baimen hori ez ematea erabaki du azkenean.

Erabaki horren harira, alkateak nabarmendu du ez dutela ulertzen aldundiaren erabaki berria: "Komunikabideetan denok ikusi dugu hainbat herritan askoz neurri murriztaileagoak nola hartu diren: herriak itxi, garraio publikoa guztiz ezabatu...", gehitu du Arregik. Era berean, alkateak azaldu du COVID-19ari aurre egiteko "ez dagozkien eskumenak" bete behar izan dituela udalak: "Goiko erakundeek betetzera behartu gaituzten neurriak, nahiz eta horietako batzuk zentzugabeak izan, leialtasun osoz betetzen ari gara. Aldiz, kogobernantza hitza ahoz aho darabilten bitartean, Zestoako Udalak egindako ahalegina ez da aintzat hartu".

Gauzak horrela, bihar, larunbata, normaltasunez ibiliko dira autobusak Zestoako geraleku guztietan, eta udalak barkamena eskatu die herritarrei "sortutako endredoagatik".


Txibite inbestidurara aurkeztuko da, baina oraindik ez du babesik

Laura Aznalek PSNri ohartarazi dio beraiekin hitz egin beharko duela «berandu baino lehen». Esparzaren ustez, sozialistek «ituna dute EH Bildurekin», eta bozen ostean azaleratuko da


Puzgarriak, Atsegindegin

Aurtengo San Joanetako egitarauari jarraipena emanez, gaur goizean puzgarriak izan dira Atsegindegin. Plaza haurrez zein helduez bete da, eta guztiek ederki gozatu dute goiz osoan zehar.


Pilar Kalzada: "Pobreziak dimentsio asko ditu eta gurean ere haur pobrezia nabarmena da"

Save the Children erakundearen Espainiako zuzendari izendatu berritan, Pilar Kalzada elkarrizketatu dugu Faktorian. Salatu du haur pobreziaren irudi desitxuratua dugulako kosta egiten zaigula gure inguruan ere badela ikustea eta ohartarazi du haurra izatea, pobrea izateko arrisku faktorea dela.

Pilar Kalzadak salatu du baliabide materialez gain pobreziak aurpegi asko dituela: "Orain udan esate batera, ikastetxeak itxi ondoren asko dira jatordurik gabe gelditzen diren haurrak eta elikadura pobrezia jasaten dutenak; edo eskolarik gabe, hezkuntza pobrezian daudenak. gure egunerokoaren parte dira eta ez zaizkigu urruti gelditzen baina bereziki mingarria da arazo honi aurre egiteko nahikoa baliabide badugulako". Izan ere Euskadi da, Pilar Kalzadaren hitzetan, belaunaldi batean haur pobreziarekin amaitu dezakeen erkidegoa eta "hor gaude oraindik".

Euskal Herrian, desberdintasun ekonomikoak pilatzen diren lekuetan dago haur pobrezia bereziki: "14 urtetik beherakoen %14 mantenimendu pobrezian daude, hau da, ez dituzte eguneroko bizitzari aurre egiten behar diren baliabideak" (Estatu espainiarrean %29koa da bataz bestekoa).

Haurren artean zabaltzen ari den pornografiaren kontsumoari egotzi dizkio gazte horiek sexu harremanez jasotzen duten irudi distortsionatua eta sozializatzeko modu okerra: "Plataforma gero eta gehiago daude eta bere eragina gero eta handiagoada".

Haur eta narebeen aurkako sexu erasoen inguruan salatu du sistema judizalean hutsegite handiak daudela, "helduen ikuspuntutik antolatuta daudelako". Horiek gainditzeko, Save the Childrenek BARNAHUS (Haurren etxea islandieraz) ereduarekin egiten du lan: "Prozesuaren erdigunean sexu erasoa jasan duen haurra jartzen da eta bere beharretara egokitzen da sistema eta ez alderantziz. ez da bidezkoa, salaketa aurkezteko adorea izan duen gazteak hiru, lau eta bost aldiz erasoa kontatu behar izatea".

Akenik, gobernuz kanpoko erakundeen lana defendatu du: "Ez gara gobernu egiturak baina gizartea gara eta gizartearen parteh artzea bizitza pulbikoan ezinbestekoa da gizrte demokratikoa izango bagara. guk ez dugu erakundeek egin beharko luketen lana egiten. Save the childrenek ez du soilik larrialdi egoeratan asistentzia eskaintzen: burutzen ditugun ikerketetan, ebidentzia zientifikoetan oinarrituta eskuhartzen dugu erakunde pulbikoekin batera aldaketa iraunkorrak lortzeko.

Azkenik, haurren ahotsa entzun eta ere parte hartzea sustatzeko ahalegina joko duela iragarri du Kalzadak: " Erabakiak hartzen ditugu haurrentzat, haurrak entzun gabe. Bere eguneroko bizitzaz duten iritzia ematenko eskubide osoa dute".