Lur zorua berrizten ari dira Portalekua inguruan eta lanek eragina izango dute zirkulazioan

Zoruen konponketa lanak egingo dituzte datozen egunetan GI-2630 errepidean eta eguaztenetik egubakoitz arratsaldera arte, Arantzazuko Ama kaletik bideratuko dute zirkulazioa.

Gipuzkoako Aldundiak jakinarazi duen moduan, lur zorua berriztu behar dute GI-2630 errepidean, Roke Azkune eta Portalekua inguruan eta horren eraginez zirkulazioa Arantzazuko Ama kaletik bideratuko dute datozen egunetan. Ekainaren 21ean, 22an eta 23an, 07:30etik 18:00etara, egingo dituzte bideko zorua asfaltatzeko lanak. Txandaka emango dute paso; hamabost minututako trafiko mozketak egingo dira lanak burutzen diren bitartean.

Ibilgailu astunendako, A-636 eta GI-627, errepideak gomendatzen dira Oñati, Legazpi edo Zumarragara, Elorregitik.


Abenduaren 5ean dugu hitzordua

Abenduaren 5ean, Larrainzarko pilotalekuan, 11:00etatik aurrera, Ultzamaldeko eskulangileen bigarren azoka izanen da.

Ez duzu karteltxorik ikusi ostatuan? Ez? Paratu ditugu ba! Ez, ez dira oso handiak eta beharbada ez zara ohartu.

Ikusi bai, baina irakurri ez? Azpi-azpian jartzen du: Tokia: Larraintzar (Ultzamako pilotalekua) eta pentsatu ere pentsatu duenik bada pilota partidaren bat izanen dela. Ez ba. Oraingoan ez dugu pilota partidarik. Oraingoan Ultzamaldeko eskulangileen eguna, azoka, besta…nahi duzuna, baina pilota partidarik ez

(Eskulangileekin batera elikagai produktoreak ere bai)

Hor duzu eguna, hor duzu hitzordua. Gorde eguna, sartu zure agendan. Den-dena, Ultzamako pilotalekuan, goizeko 11tatik eguerdiko bi orduak artio, abenduaren bostean.

Antolatzaileak: Ametza Elkartea (Pulunpe, Esan Erran Irratia, Amezti.eus) eta hemengo eskulangileak.


Musika eskaintza oparoa asteburuan

Asteburuan musikaz gozatzeko aukera egongo da Ondarroan eta Mutrikun, guztira sei talde oholtzaratuko dira. Barikuan [urtarrilak 27] hiru kontzertu ikusteko aukera egongo da Ondarroako Gaztetxean, zapatuan [urtarrilak 28], berriz, Portuko Ranpan bi talde egongo dira oholtzan. Mutrikun, barikuan ezarri dute hitzordua.

Barikuan Ondarroako Gaztetxean izango da lehenengo hitzordua, 22:00etan: Aihotz, Vibora eta Zikin. Sarrerak bost euroren truke eskuratu daitezke. Aihotz taldea Bea, Astola, Juane eta Elenak osatzen dute eta Bilbotik datoz. Punk beltz eta zuzena eskaintzen du laukoteak, eta El no movimiento (2020) eta Matar al superhombre (2021) diskoak kaleratu ditu.

Ondoren, beste laukote bat ikusteko aukera egongo da; Vibora taldea. 2018an Gasteizeko hardcore eta punk eszenako beste talde batzuetako kideak batu ziren, eta proiektu horri ekin zioten. 2022an kaleratu zuten azken lana eta lehenengo biekin alderatuta “musika estiloari dagokionez aldaketa dakar, guztiaren gainetik letren bidez adierazi nahi duguna ezarri dugu”. Azkenik, laukote lekeitiarra; Zikin. Hardcore eta punk taldea, Zementua armosaten (2022) bigarren diskoa kaleratu dute, sei abestiz osatutakoa.

Barikuan, Mutrikun ere musikaz gozatzeko aukera egongo da. Bizkaiblues taldearen doinuak entzuteko aukera egongo da 22:00etan, Zubiaranen. 2022an abiatu zen blues taldeak lehengo kontzertuak eskaini zituen, eta urteko lehenengo hitzordua Mutrikun ezarri du, eta abesti berriekin datoz.

Zapatuan [urtarrilak 28] Ondarroako Radixu Irratiaren 32. urteurrenaren baitan kontzertuak eskainiko dituzte Portuko Ranpan; Kristonak eta Doe. Duela hamar urte Eskean Kristo izenarekin kaleratu zuten euren lehen diskoa eta oraingoan bosgarrena aurkeztu berri dute Kristonak izenarekin. Bestalde, Doe laukote ondarrutarrak osatutako taldea ikusteko aukera egongo da. Sarrerak (8 euro) eskuragarri daude Zurrumurrun eta Noyan.

ONDARROA

Barikua [urtarrilak 27]: Aihotz, Vibora eta Zikin taldeak, 22:00etan, Gaztetxean.

Zapatua [urtarrilak 28]: Doe eta Kristonak taldeak, 22:00etan, Portuko Ranpan.

MUTRIKU

Barikua [urtarrilak 27] Bizkaiblues, 22:00etan, Zubiaranen.


Ukrainaren ustez, «denbora kontua» da gerra irabaztea


Soledar herria bereganatu duela dio Errusiak, baina Ukrainak gezurtatu egin du informazio hori

Azken asteetako borrokaldi gogorren agertoki izan den hiria hartuta, Bajmut inguruko ukrainar tropen hornikuntza bideak etetea eta Kieveko indarrak hiri horretan inguratzea izango litzateke Errusiaren helburua.


Arrauna atsegin duten gazteek Orioko Arraun Elkartean izena eman dezakete

Orioko Arraunketa Elkarteko gazteek 2015-2016 denboraldia abiatuko dute aste honetan bertan. Oriotarren iritziz harrobia lantzea ezinbestekoa da etorkizunean goi mailako arraunlariak izateko, eta horregatik arrauna atsegin duten gazteak probatzera animatu nahi dituzte. Kirolaz gain, «laguntasuna, taldekideekiko errespetua eta arduratsuak izaten erakutsiko diegu gazteei arraun elkartean», adierazi dute elkarteko ordezkariek.

Denboraldiko lehen saioa

Hurrengoa da denboraldi hasierako egutegia: 2004-2005 urteetan jaiotako haurrak, alebinak, bihar 16:45ean bilduko dira arraun elkartean.

2002-2003 urteetan jaiotakoek, infantilek, gaur egingo dute lehen saioa 17:30ean hasita arraun elkartean.

2000-2001 urteatan jaiotakoak, kadeteak, bihar bilduko dira 17:30etik aurrera, arraun elkartean.

Azkenik, 1998-1999 urteetan jaiotako gazteek, jubenilek, gaur 18:15ean egingo dute lehen entrenamendua.


Bideoa: Zarauzko Foruen kaleko bizilagunen protestak

http://youtu.be/OPfQkGIouiQ


Harremanei buruzko nerabeentzako eleberria

Iazko Urruzunotarrak gehituz lehiaketako irabazletako bat izan zen Oihana Arana eta opari moduan astebeteko literatura-egonaldia irabazi zuen beste lehiakideekin batera. Egonaldi horretatik abiatuta jaio da Irati Areitio protagonista duen Portuak nerabeentzako liburua, aurreko astean argitaratu dutena.


‘Keramikaren bitxikeriak’ saio esperimentala Igartubeitin

Barne Begiradak proiektuaren barne, hainbat eragileekin elkarlanean saio esperimentalen zikloa sortu dute Ezkioko Igartubeiti baserri museoan. Landa-eremuari buruz hainbat diziplinatatik hausnartzeko aukera berriak eta jakintza tradizionalekin dituzten loturak sortzeko helburua du ekimenak.

Keramikaren bitxikeriak izenburupean gauzatuko da ikastaroetako bat, bi saiotan banatuta. Lehena asteazken honetan izango da eta hurrena, otsailaren 22an. Hasiera batean, saioak Ezkio gaztegunean egitekoak ziren arren, azken orduko aldaketa bat iragarri dute antolatzaileek, eta azkenean Igartubeitin izango da.

Gaur egun oso modan dagoen artisau lanbide bat ezagutzeko aukera izango da: zeramika. Lehendabiziko saioan zeramika erabiliz eskultura baten sorkuntzan lan egingo da. Bigarrenean, lanaren emaitza jaso eta Isla Pitxiak osagarrien proiektua ezagutzeko aukera izango da.

8-14 urte bitarteko gazteei zuzenduta daude saioak, eta Pott Keramikako, Jonek eta Maitek eta Isla Pitxiak-eko Haizpeak eskainia.

Izena Igartubeitiren web gunean, whatsapp bidez (618004131) edo telefonoz (943 72 29 78) eman daiteke.


San Pelaio bezpera

12:00. Suziriak eta txupinazoa, jaiei hasiera emateko. Udaletxeko balkoian, alkateak makila emango dio Haurren Agerraldiko Danbor Nagusiari.

Ondoren, kalejira igandea txarangarekin, buruhandi eta erraldoiekin.

13:00. Poteoa Iñurritzan.

14:00. Bazkaria Iñurritzan. Ondoren, Enabiren kontzertua. Bukatzean, kalejira txosnagunera.

18:30. Haurren 42. Agerraldia (Haur Kultur Taldeak antolatuta). Irteera: Azken Portu, Iñurritza, Vista Alegre eta Itxasmendi auzoetatik, Igandea, Mauxitxa, Gauerdi eta Pasai txarangek lagunduta.

19:30. Txosnagunearen irekiera.

19:00-23:00. Eraso sexistarik gabeko jaietako gunea, malekoian.

20:00. Danborradako talde guztiak elkartu, eta elkarrekin joko dute, Lege Zaharren Enparantzan.

22:00. DJ saioa nerabeentzat, DJ KI, Musika Plazan.

23:15. Danborrada (Herriko elkarteek antolatuta). Zuzendariak: Bakarne Aizpuru (Kayua), Xabier Vazquez (Alkartasuna), Leire Arana (Batzokia), Arbil Itziar Manterola (Urpekoak), Rakel Azkue (Cachi Bachi), Mirari Iturrino (Carballeira), Beñat Intxauspe (Arrano), Karlos Aizpitarte (Arkaitz Mendi), Itziar Alberdi (Udaberri), Elias Azpiroz (Ongi Etorri), Patxi Azkarate (Iñurritza), eta Saioa Moragon (Zurbaran). Ibilbidea: irteera Zigordia kaletik abiatuta, San Frantzisko kalea, Herrikobarra, Foruen kalea, Lege Zaharren enparantza, Zigordia kalea, Musika Plaza, Kale Nagusia, San Frantzisko kalea, Zigordia kalea.

23:45. Danborradako ordezkariek San Pelaio Makila emango diote Zurekin Ostalarien Elkarteari.

00:00. Banderaren igoera eta txupinazoa (Arantza Laskibarren eskutik) eta Pelaioren ereserkia, Musika Bandak jota.

00:15. Dantzaldia Alaiki taldearekin, Musika Plazan.

Aldi berean, danborrada herriko kaleetan zehar ibiliko da.

00:30. Kontzertuak: Martin de Marte eta Bassagain.

00:00-03:00. DROGEN informazio eta analisi zerbitzua, Prebentzio Zerbitzuak eta Ai Laket!! elkarteak antolatuta.


Mikel Arrieta: "Umetatik erakarri nau irakasle izateak"

Mikel Arrieta (Eibar, 1990) da aurten gitarra elektrikoko irakasle Soraluzeko Musika Eskolan. Izango zeini erakutsi, 12 ikaslek eman dute eta izena gitarra elektrikoko eskolak jasotzeko. Arrietak joan den astean izan zuen lehen lan eguna Soraluzen baina aurretik ere badu eskarmentua irakasle lanetan.

Noiztik zara musika irakasle?

Orain dela 10 urte. Niri beti gustatu izan zait musika eta kontserbatorioan nenbilen; nire gurasoek esaten zidaten beste zerbait ikasteko musikaz aparte eta Haur Hezkuntza ikasi nuen, hori ere pentsatuz musika irakaskuntzan. Ikasketak eta Kontserbatorioa bukatuta, Bartzelonara joan nintzen; han dago AEBtako Berkeley Collegearen egoitza; proba batzuk egin eta AEBko Berkeleyra joateko beka eman zidaten; baina bekaren %20a bakarrik zen, 6.000 euro. Hango unibertsitateak oso garestiak dira eta ezin genien gastuei aurre egin. Hala, eskaini zidaten, baita ere, Suediara joateko aukera, kasu horretan, ia gastu guztiak ordainduta eta hara joan nintzen.

Suediara nora?

Gottenborg-era. Bi urtez egon nintzen han, gitarra modernoa eta jazz ikasten. Bueltatu nintzenean, Lazkaoko Musika Eskolan hasi nintzen. Gero, musika eskola publikoetan hasi nintzen eta hainbat lekutan ibili izan naiz: Bilbo, Beasain, Lezo… Orain, hiruzpalau urte, berriz, Debako eskola publikoan hasi nintzen eta han nabil orain ere, finko egiteko prozesuan.

Eta zergatik orain Soraluze?

Hainbeste denbora leku batetik bestetik, ezer ere ez finkoa, egunero kilometro mordoa egin behar… Horrez aparte, gauden lekuetan, ez digute egiten %100eko kontraturik. Beraz, %100eko jarduna betetzeko etorri naiz hona. Bi egun egiten ditut Deban, beste bat Soraluzen eta beste bi Lazkaon.

Soraluzen 12 ikasle dituzu. Umeak eta nagusiak, bietatik? Zela ikusten duzu ikasle-taldea?

Bai. Giro polita ikusi dut hemen. Anekdota modura, lehen egunean, sartu zen ume bat, Eki, eta esan zidan: Kaixo, Mikel, zer moduz? Demaseko indarrarekin eta irribarrez. Horrek eguna poztu zidan, ni gainera, jota urduri nengoen. Halakoak ez dira leku askotan ikusten.

Zein metodologia duzu irakasteko gustukoen?

Ikasleak datozen erara moldatu behar zara. Metodo asko daude. Nik urte batean, uda batean, ezarri nuen ikasketen oinarri moduko bat, ikasle guztiendako balekoa. Hori helburu, ikasle bakoitzari bere ibilbidea egiten ahalegintzen naiz. Bestalde, nik daukadan ona da metala, rocka, klasikoa… dakizkidala, beraz, ikasleek nahi dutena egin dezakegu.

Besteak beste, 2013ko gitarra lehiaketan, 60 lehiakideren artean, Brontzezko Pua irabazi zenuen. Zelan duzu hura gogoan? Zelan animatu zinen? Zein kantu jo zenuen? Zeinekin?

Garai hartan, Legarreko lokaletan entseatzen nuen. Han ikusi nuen kartela eta apuntatu egin nintzen. Legarren zebiltzan hainbati eskatu nien laguntza aurkezteko, tartean, Loiola Madera ere ibili zen.

Bestelako ekimenen baten parte hartu izan duzu edo parte hartzen duzu orain?

Kolaborazioa egiten dut Hara taldean. Iaz, Sorotan Belerekin parte hartu nuen, Suedian talde metalero askorekin parte hartu nuen… Los Mejores Guitarristas-en, Guitar Familyn (3:42. minutuan) parte hartzeko aukera eman zidaten 2017-2018an… eta orain, lehengo Hesianen (oraingo Zelanda taldea) parte hartu behar dut. Dena den, ez zait gustatzen jotzea, gehiago irakastea. Joten dut noizbehinka “monoa” kentzeko, baina bestela umetatik erakargarri nau irakasle izateak.


Iratz Urkizuk zuzenean kantatu du 'Udak dakarrena' telebistako saioan

Julian Iantzik gidatzen duen udako magazinera gonbidatu dute Urkizu, eta zuzenean abesteko aukera izan du. Besteak beste, Imanol Urkizuk sortutako 'Bizitzarekin lehian' eskaini die ikus-entzuleei, Aitor Amilibia gitarra jolareakin batera.


Piraten espedizioa Zuhatzara

NOIZ?

2023ko urriaren 7-8ko asteburua. Irteera urriaren 7an 9:30ak aldera egingo dugu eta itzulera igandean 17:30ean.

NORTZUK?

Edozein adineko pertsonak daude gonbidatuta, izeko, osaba, amama, aitite, guraso, tutore, gazte, haur, heldu...

ZERTARAKO?

Familian euskaraz gozatzeko, Aiaraldea Ekintzen Faktoriako proiektua ezagutzeko, eskubideko familia eta haur ezberdinekin gozatzeko...

APUNTATZEKO sartu link honetan eta bete inskripzio orria: labur.eus/faktoriazuhatza2023

Izen-ematea inskripzio ordenaren arabera egingo da eta bazkideek lehentasuna izango dute. Apuntatzeko azken eguna irailaren 24a izango da.

Informazio gehiago: 693 85 53 12 / hezkuntza@aiaraldea.eus

PREZIOA

Prezioaren barruan larunbateko bazkaria, merienda eta afaria, igandeko gosaria eta bazakaria daude sartuta; baita aterpetxea eta ur-ekintzak ere.

Kooperatibako bazkideak:

1-3 urte bitartekoak: 15€

4-29 urte bitartekoek: 40€

30 urtetik gora: 50€

Ez-bazkideak:

1-3 urte bitartekoek: 18€

4-29 urte bitartekoek: 50€

30 urtetik gora: 60€


Sarrionandiak irakurle taldearen biharko saioan parte hartuko du

Zumarragako eta Urretxuko euskarazko irakurle taldeak abenduko saioa egingo du bihar, 19:00etatik aurrera, Zelai Arizti kultur etxean. Saio horretan Joseba Sarrionandia idazle iurretarraren Ni ez naiz hemengoa lana landuko dute, idazlea bera bertan izango delarik.

Saio oso berezia eta irekia izango da, nahi duen jende guztiarentzat. Hori bai, liburua irakurrita joatea lagungarria izango da. Ni ez naiz hemengoa lanak saioaren haria markatuko badu ere, Sarrionandiaren ibilbidea eta obra emankorra bere osotasunean landuko dira.

Sarrionandia 1958an jaio zen. Euskal Filologian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Irakasle lanetan ibili zen eta Zeruko Argia, Anaitasuna, Jakin eta Oh Euzkadi aldizkarietan eman zituen argitara bere lehen lanak. Pott Bandako kideetako bat izan zen, Bernardo Atxaga, Manu Ertzilla, Ruper Ordorika, Jon Juaristi, Joxemari Iturralde eta beste hainbat idazlerekin batera. Euskaltzain urgazlea, Ibaizabal aldizkariaren sortzaileetako bat ere izan zen. Lan originalak idazteaz gain, literatura unibertsaleko autoreak euskaratu ditu.

1980an atxilotu eta 22 urteko espetxe zigorra ezarri zioten. 1985eko San Fermin egunean Martuteneko kartzelatik ihes egitea lortu zuen. Euskal Herritik kanpo bizi izan da. Duela gutxi itzuli da erbestetik.

Ni ez naiz hemengoa saiakera lan bat da eta egunkari intimo baten modura antolatua dago. Ziegan bakartuta idatzitako narrazio laburrak eta hausnarketak dira.


47 urteko kartzela zigorra ezarri diote Gasteizen emazte eta amaginarreba ohiak hil zituen gizonari

Hilketa matxista 2018ko apirilaren 20an jazo zen, Gasteizko Lakua-Arriaga auzoan. Herri epaimahaiak errudun jo zuen joan den astean. Arabako Lurralde Auzitegiak aintzat hartu ditu akusazioek eskatutako astungarri guztiak.

Arabako Lurralde Auzitegiak 47 urteko espetxe zigorra ezarri dio 2018an, Gasteizen, emazte eta amaginarreba ohiak hil zituen gizonari. Auzitegiak aintzat hartu ditu akusazoek eskatutako astungarri guztiak, eta baztertu egin du defentsak argudiatu zuen buru nahasmenduaren aringarria.

Auzitegiaren 2. Sekzioko epaileak uste du gizon matxistak azpikeriaz eta basakeriaz hil zituela bi emakumeak, eta genero larrigarria ere egotzi dio. Zinpeko epaimahaiak erruduntzat jo zuen gizona, eta epai hori oinarri hartuta ezarri du orain zigorra Auztiegiak.

Fiskaltzak 50 urteko kartzela zigorra eskatu zuen gizonarentzat, eta akusazio partikularrak, 55 urteko espetxealdia, eta herri-akusazioak -Clara Campoamor elkartea-, 60 urte. Defentsak, berriz, 8 urteko zigorra galdegin zuen, homizidioa izan zela eta gizasemeak buruko arazoak izan zituela argudiatuta.

Epailearen arabera, gizonak basakeria fisikoa erabili zuen emazte ohiaren kontra, eta amaginarrebaren aurka, basakeria psikikoa (alaba nola hiltzen zuen ikusi zuen emakumeak).

Horrez gain, emazte ohiaren hilketan ez ezik, amaginarrebaren hilketan ere genero larriagarria hartu du kontuan epaileak. Clara Campoamor elkarteak (herri akusazioa) defendatutako argudioa izan da hori. Izan ere, amak zuen paper matriarkalagatik (familia batzeko eta zaintzeko zeregina) eta alabari dibortziatzen laguntzeagatik genero astungarria kontuan hartu behar zela esan du hasieratik herri akusazioak.

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak eta/edo deitu doako telefono hauetara: 900 840 111 (EAEkoa), 016 (Espainiako Estatukoa) edo 3919 (Iparraldekoa, eguneko 24 orduetan erabilgarri, igande eta jaiegunetan 09:00etatik 18:00etara izan ezik). Ez dute fakturan arrastorik uzten, baina bai telefonoan. Beraz, ez ahaztu ezabatzea.


Maria Berasarte gaur, Atsegindegin

Maria Berasarte abeslari donostiarrak Lurra eta Bidea proiektua aurkeztuko du gaur, 20:00etatik aurrera, Atsegindegin.


Antia literatur-lehiaketaren sari-banaketa ekitaldia izango da, hilaren amaieran

On Manuel Antonio Antia literatur lehiaketaren XXIX. edizioko sari banaketa ekitaldia ostiral honetan gauzatuko da. Arratsaldeko 19:00etan hasiko da Sarobe arte eszenikoen gunean, euskaraz eta gonbidapenarekin.

Ekitaldia Luix Mitxelenak aurkeztuko du, eta Olatz Salvadorren musikarekin girotuta egongo da. Orotara, hiru kategoria egon dira aurten, haurrena, gazteena eta helduena. Bertaratu nahi duetenek aldez aurretik hartu beharko dute gonbidapena, Saroben bertan, astelehenetik ostiralera 9:00-13:00 eta 16:00-18:00 bitarteko ordutegian. Online ere lor daitezke.


“Rubiales auzia inokulatuta dugun matxismoaren termometroa izan da”

Emakumeen eskubideen borrokan ibilbide luzea du Alba Alfagemek. Indarkeria matxistetan aditua da, Brasil eta Indiako hainbat gobernuz kanpoko erakunderekin lan egin zuen eta azken urteetan Kataluniako Generalitateko Barne Saileko aholkulari izendatu dute eta Universitat de Girona eta Universitat de Barcelonako irakaslea izan da.

Kataluniako Generalitatearen aholkularia zara. Nola suertatu zen aukera?

Bereziki konplexua eta patriarkatuaren adibide gardena den Barne Saileko aholkulari izatea proposatu zidaten; sail horretan lidergoa betidanik gizonezkoena izan da eta bereziki maskulinizatuta dago. Nire erronka hasieratik izan zen kontseilaritzaren egoera feminizatzea, zuzendaritza karguak zituzten emakumeak gehituta eta dinamikak aldatuta. Gogorra izan da, erakundeak toki itxiak dira eta joera matxista nabarmena da; nekagarria izan daiteke, baina, aldi berean, gauzak aldatzea posible dela egiaztatzeko aukera izan dut eta horrek konpentsatzen du.

Erakundeetatik nahikoa egiten ari da gizon eta emakumezkoen desberdintasunaren kontra borrokatzeko?

Geroz eta erakunde gehiagok kontzientzia hartu dute. Lan handia egiten ari da statu quoa aldatzeko, baina sekula ez da nahikoa. Ibilbide luze bateko abiapuntuan gaude.

Aurrerapausoetako bat izan da ‘Soilik baietz da baietz’ eztabaidagarria. Zer deritzozu?

Lege horrek aurrerapen nabarmena dakar indarkeria matxistaren kontrako borrokan, aldiz, gizarteko sektore eskuindarrek sustatu, baina, ezkertiarren artean ere azaleratu den erantzun erreakzionarioa nagusitu da. Arazoa da fokua mugatu dutela zigor kodean, baina ez zaio baliorik eman legeak bermatzen duen arreta integralean, biktimen konponketan, eta, funtsean, bere horretan ekarri dituen aurrerapenetan. Montero ministroak ordaindu duen prezioa onartezina da.

Rubiales auziaz: "Hasieran ulertezina iruditu zitzaidan ikustea gizarteak denbora behar izan zuela, edonork ikusi zituen irudi horiek irudikatzen zutena eraso eta indarkeria sexual gisa izendatzeko".

2021ean Quan cridem els nostres noms (Gure izenak oihukatzen ditugunean) liburua argitaratu zenuen. Emakumeen kontrako isilpeko guda bat dagoela erraten duzu. Bi urte pasa dira, gudak jarraitzen du?

Zorionez, hain isilpean ez egoteko borrokatzen dugu, baina gudak bere horretan jarraitzen du, bai. Denbora luzez patriarkatua saiatu da emakumeon kontrako erasoak eta indarkeriak zatikatzen, horregatik zen hain zaila egiturazko arazo gisa ulertzea. Orain begiak irekitzen hasi gara, hasi gara ulertzen arazoa patriarkatuan gizonezkoek duten boterea dela. Terrorismo matxista deitzen diot nik, ez baitago matxismoaz aparte hainbeste emakume erailtzen dituen fenomenorik. Ezin dugu ahaztu gure gizartean emakumezkoen heriotzen eta ziurgabetasunaren lehendabiziko arrazoia direla indarkeria matxistak.

Nola bizi izan duzu Rubiales auzia?

Hasieran ulertezina iruditu zitzaidan ikustea gizarteak denbora behar izan zuela, edonork ikusi zituen irudi horiek irudikatzen zutena eraso eta indarkeria sexual gisa izendatzeko. Argi dago erantzun hori inokulatuta dugun matxismoaren termometroa izan zela.

Rubialesek dimititu behar zuen ostiral hartan, baina ez zuen egin. Zuk eskerrak eman zenizkion Diari Ara-ko artikulu batean, zergatik?

Egin zuen prentsaurreko beldurgarri hura matxismoaren ikastaroa izan zelako; Jenniri errua bota zion, euforiaz hitz egin zuen, feminismo faltsuaz… Mintzaldi hark eragin zuen jende askok begiak irekitzea, bertatik bertara ikusi zutelako matxista bat letra larriekin, neandertal bat. Bere hitzaldiari esker kontzientzia hartu zuen jende askok eta hainbat sektoretako erantzuna ekarri zuen.

Rubialesen musuak iraultza bat eragin zuen, inflexio puntu bat.

Ez baita musu bortxatu bat bakarrik; auzi horrek agerian uzten ditu gizartean, enpresetan eta erakundeetan instituzionalizatu eta normalizatu diren indarkeria matxistak eta botere erasoak. Jenniri emandako musuak oihartzuna izan du, guztiok bizi izan dugulako antzeko erasoren bat. Desberdintasuna da gauzak aldatzeko arrakala bat ikusi dugula.

Jennik salaketa jarri zuen azkenean. Zenbateraino da garrantzitsua hori?

Garrantzitsua da, baina egin ez balu ere ulertuko nuke. Eztabaida juridikotik ihes egitea komeni da; zigorraren bideaz haratago, inportanteena delako gizartearen, erakundeen eta elkarteen erantzuna.

Badago bere salaketa zalantzan jarri duenik, ospatu zuelako, Ibizara oporretan joan zelako…

Eraso baten aurrean dagoen erantzuna ez genuke epaitu beharko. Baina, bai, patriarkatuak emakumeen kontrako bonbak botatzen jarraitzen du, gure duintasuna eta sinesgarritasuna gutxiesteko.

Futbolari mutilen salaketa lotsatia izan da, orain arte.

Lotsagarria izan da, eta era berean, erantzun urri hori bada gure gizarteak duen arazo larri baten isla; gizonezkoak ez dira interpelatuta sentitzen. Hori da erronka nagusia: gizonezkoek ulertzea indarkeria matxistak maskulinitate heteropatriarkal eta normatiboak sortu dituela. Emakumeon historia zapalduta egon izan da patriarkatuak inposatutako isiltasunarekin. Isiltasun hori sortzen da gure ahotsak lapurtzeko, sinesgarriak ez bagara, ez dugulako espazioa okupatzeko aukerarik. Eta ezin dugu ahaztu indarkeria matxista baten aurrean isiltasunak erasotzailea indartzen duela.

Zerbait irakatsi digu Rubiales auziak?

Noski, agerian ikusi dugu indarkeria matxisten kontra borrokatzea posible dela eta aukera dugula, gizarte patriarkalaren kontrako alternatiba bat eraikitzeko.

Feminismoa salbagailu

"Feminismoak bizitza salbatu dit eta, era berean, ahalbidetu dit nire bizitzan zehar, neska edo emakumea izateagatik bizi izan ditudan hainbat pasarte ulertzea. Feminismoari esker identifikatu ditut bizitako hamaika injustizia eta indarkeria. Ez bakarrik nik pairatutakoak, baita inguruan ditudan eta gizonezkoen munduan borrokatzen zuten emakumeek jasandakoak ere; amak, amonak eta hainbeste lagunek, hain zuzen ere. Identifikazio prozesu hori egiteaz haratago, feminismoa nabigazio iturri ere izan da niretzat, eta ulertarazi dit patriarkatuaren kontra borrokatu eta alternatiba feminista bat eraikitzea posible dela".

Argazkia: Dani Codina.


Realak eta Athleticek Euskal Herria Kopa dute bihar jokoan

Zornotzan jokatuko dute, 16:00etan. Osasuna eta Eibar hirugarren postuaren bila ariko dira gaur, Errenterian.


“Politikoki ez bada konpontzen, luze iraun dezake presoenak”

Xantiana Cachenaut eta Maritxu Paulus Basurko – Abokatuak

Elkartasuna eta Laguntzak elkarteak antolaturik, euskal preso eta iheslarien aldeko kontzertua eginen dute bihar, Ezpeletan, zigorren, auzibideen, baldintzapeko askapenen eta kartzelen gastu zama andanari buru egiteko.

Iñaki Etxeleku – Donibane Lohizune

Euskal preso eta iheslarien aldeko kontzertua eginen dute larunbatean Ezpeletan. Etxerat-en datuen arabera, 147 preso dira espetxeetan, eta hamalau etxean preso. Frantziako Estatuak Lannemezango (Okzitania) presondegian atxikitzen ditu gizonak, eta hamabi dira. Paris ondoko Reau-ko emazte presondegian, berriz, bi euskal preso dira atxikiak. Xantiana Cachenaut (Baiona, 1978) eta Maritxu Paulus Basurko (Baiona, 1972) abokatuek segitzen dituzte kasu franko: euroaginduak, baldintzapeko askapenak, Fijait fitxategia…

Auzibiderik baduzuea oraindik, zintzilik?

XANTIANA CACHENAUT: Txosten bat gelditzen da instrukzioan, oraindik itxia ez dena: Faisan deitu den auzia da. 2006tik da zintzilik. Bi aldiz galdegina dut artxibatzeko, eta erantzunaren zain nago, oraindik.

Zenbat pertsona dira txosten horretan sartuak?

CACHENAUT: Batzuk hil dira geroztik. Bizirik direnetan, lau.

Espainiak igorri euroaginduak ere segitu behar dituzue.

CACHENAUT: Euroaginduak baditugu dezente. Gaur egun, gure lanaren erdia dira euroaginduak edo anpliazioak. Euroaginduetan ikusten dugu Espainian afera zaharren ateratzen ari direla. 2018an, Frantziak bere artxiboak eman zizkion Espainiari. Horietan oinarritzen dira euroaginduak eta anpliazioak ateratzeko.

Zenbat euroagindu dira?

CACHENAUT: Garikoitz Aspiazu Rubinaren kontra, hasieran, 11 ziren. Batzuk ukatuak izan dira. Prozeduran gelditzen dira oraindik zortzi. Apirilean eginen da epaiketa. Mikel Karreraren kontra bi euroagindu badira. Apirilean epaitzekoak horiek ere. Anpliazioak hamar bat ditugu.

Euroagindua onartua denean, Espainiara eramanak dira?

CACHENAUT: Denbora batez Espainiara eramaten dituzte, epaituak izateko. Preso horiek askotan mugimenduan dira: edo Parisera, edo Espainiara.

Frantziak igorri artxiboetarik, zer argudiorekin irekitzen dituzte afera zahar batzuk?

CACHENAUT: Frantzian epaituak izan ziren [ETA] erakundean izan zuten arduragatik. Hori erabiltzen dute errateko, Espainian, hainbat ekintzaren arduradun direla. Ez dute elementu materialik ematen, baina erraten dute: “Arduradun zenez, hark agindu ditu ekintza, hau, hori, hura”. Ekintza bakoitzeko euroagindu bat bidaltzen dute.

Ibon Fernandez Iradiri onartu zioten, urrian, Martuteneko (Donostia) presondegira joatea.

MARITXU PAULUS BASURKO: Bai, eta ez da bakarra. Hori lehen ere egiten zen. Ibon Fernandezen kasuan, justuki, Europan badugu errekurtso bat jarria Frantziaren kontra, ez baitu onartu eskatu genuen kondenaren suspentsioa [Fernandez Iradi esklerosi anizkoitzaren gaitz larriak joa da]. Europako auzitegiak onartu zuen errekurtsoa —zaila da lortzea; Europan errekurtsoen %95 ez dira onartuak—, eta pentsatzekoa da ondoko hilabeteetan izanen dela epaiketa.

Frantziako Estatuan diren presoen zigorrak zenbatekoak dira?

CACHENAUT: Bizi guziko bi kondena dituen bat; hiru, 30 urteko zigorrarekin, eta beste guztiak, 20 eta 30 urte bitartekoekin.

Azken euskal presoak noiz atera daitezke?

CACHENAUT: Bizi guztiko kondena duenarentzat [Mikel Karrera Sarobe], ezin da erran. Gainera, Espainian txosten dezente ditu. Politikoki ez bada konpontzen, luze iraun dezake. Besteentzat ere ezin da jakin, Espainian baitituzte prozedurak haien kontra. Prozedurarik ez dutenentzat, badakigu; hiru dira.

PAULUS BASURKO: Karreraz aparte, Frantziako Estatuan 2029. eta 2032. urteen artean kondena bukatuko duten azkenak lau preso dira. Ez da bihar bukatuko, beraz. 2029a baino lehen aterako lirateke besteak.

CACHENAUT: Zehaztu behar da gaur egun Europako zuzenbidean kontuan hartu behar direla beste estatu batean bete kondenak. Euskal aferetan ez da hola pasatzen. Espainiak ez du betetzen arau hori. Europako legearen urraketa harrigarria da.

Baldintzapean aske direnak zer egoeratan dira?

PAULUS BASURKO: Bi ditugu baldintzapean aske: Frederik Haranburu Txistor eta, berriki, Mikel Barrios. Gero, bi baditugu probaldian [aztaleko elektronikoarekin]: Jakes Esnal eta Jon Parot. Urrian geratuko dira baldintzapean aske. Behartuak dira lan bat ukaitera, bizilekua justifikatzera, Frantziako lurraldetik ez ateratzera, manifestaldietan ez agertzera, hainbat jenderekin ez elkartzera.

Presoek biktimen kalte ordainak ordaindu behar dituzte.

PAULUS BASURKO: Gehienek kalte ordain asko dituzte pagatzeko; eta ari dira. Batzuek ez dute kalte ordain hori egiten, baina, dena den, hor da. Egun batez, arazoa beharko da konpondu.

CACHENAUT: Zorra bukatu arte hartzen ahalko dizkiete ondasunak.

PAULUS BASURKO: Eta zor hori, pertsona hiltzen denean, ondokoei helduko zaie, ondoriotasuna onartua bada. Halere, biktimek jadanik jaso dituzte kalte ordainak, Frantziako Estatuak baduelako sistema biktimei pagatzeko.

Ekintzaile islamistentzat pentsatu Fijait fitxategian izateak behartu hertsadurak badira?

PAULUS BASURKO: Fijaiteko obligazioak izugarri handiak dira: etxea aldatzen duzun oro jakinarazi behar duzu; hilabetero justifikatu non zaren, polizia etxera joanez. Hori, hamar urtez. Frantziako lurraldetik ateratzeko, abisatu behar duzu zehaztuz zenbat denboraz eta nora joanen zaren —hamabost egun lehenago—. Erran nahi du Irunen lan egiten duen batek bizi guzia pasatzen duela abisatzen. Komisarietan ohartu dira ezin zela kudeatu, eta adostutako prozedurak lortu dituzte.

Peio Irigoienen Fijait auzia zertan da?

PAULUS BASURKO: Europara jo dugu, eta harekin ere pasatu dugu filtroa; onartua izan da. Instrukzioa bukatzen ari da, eta epaiketa epe ertain batean izanen da.


Alvaro Camposek trantsizio energetikoari buruz eskainitako hitzaldia, bideoan ikusgai

Mendiak industralizatzearen aurka dauden hainbat eragilek antolatutako 101 Arrazoi egitasmoaren barruan, joan den urtarrilaren 11n Alvaro Campos EHUko ikertzaile-irakasleak eta Ingeniaritza Termikoan doktoreak eskaini zuen hitzaldi osoaren bideoa ikusgai dago.

Análisis crítico de la transición energética izenburuko hitzaldiak dozenaka herritar bildu zituen Azkoitiko Elkargunean. Oletan ere Ez! taldeko Igor Agirregomezkortak aurkeztu zuen hizlaria, eta ekimena "herritarrek zentral eolikoen inguruan gogoeta egiteko" antolatu zutela adierazi zuen.


Gipuzkoara doazenei segurtasun neurriak areagotzeko eskatu die Goizuetako Udalak

Gipuzkoan COVID-19aren Brasilgo aldaera gailentzen ari dela ohartarazi die udalak herritarrei, oso kutsakorra dena eta pertsona gazteengan ere eragin handia duena.

Osasunbideak Goizuetako Udalari pasatu dio abisua eta udalak neurriak areagotzea eskatu die herritarrei; ezinbestekoa ez denean Gipuzkoa aldera ez joatea eta nahitaez joan behar dutenek prebentzio neurriak areagotzea.


Autobus geltokiko eraikinaren inguruko jardunaldiak eginen dira hilaren 24tik 27ra

Kontserbatu eta birgaitu edo bota eta ahaztu? Hau da lau egunez mahai gainean jarriko duten galdera nagusia, Geltokik antolatutako jardunaldi hauetan. Saio guztiak 19:00etan izanen dira, astelehenetik ostegunera bitarte.

Lau mahai inguru eta eztabaidarako espazio bat prestatu dute Geltokin prozesu parte hartzaile bati bide emateko. Bigarren Zabalguneko Hirigintza Plan berriaren arabera zerbait eginen da autobus geltoki zaharren eraikinarekin, baina oraindik ez da erabaki zer. Auzo lagun eta merkatari batuek eraistea eta solairu askotako dorre altu bat proposatzen dute. Geltokiko kideen jarrera ez da hori, Katrin Ginea Geltokiko koordinatzaileak Irrintzi Plaza sioan azaldu digun bezala:

Astelehen arratsaldean eraikinaren jatorriaz eta balio historikoaz mintzatuko dira, asteartean autobus geltokiak zer lotura sentimental izan duen hiriarekin aztertuko da, asteazkenean Iruñeko alkategaiek hartuko dute hitza eta ostegunean entitate sozialetako ordezkariek. Saio guztiak 19:00etan izanen dira.

Egitaraua hemen.


AP8an Orion errei bat itxita, eta Azpeitian hiru autoren arteko istripua gertatu da

AP8an, Orio parean 30. kilometroan trafiko istripu bat gertatu da Irungo noranzkoan eta errei bat itxita dago Trafiko Zuzendaritzatik jakinarazi dutenez. Bestetik, Azpeitian, GI-631 errepidearen 10,5 kilometroan hiru autoren arteko istripua gertatu da, eta pertsona bat zaurituta anbulatoriora eraman dute.


Derbian garaipena lortuta iritsi nahi dute etenaldira Athleticek eta Alavesek

Callejaren taldea konfiantza berreskuratuta doa San Mamesera, aurreko jardunaldian Atletico Madril txapeldunari gailendu ostean. Lehoiek, berriz, azken bi partidetako azken minutuetan galdutako puntuak ahaztu nahi dituzte.

Aldarte ezberdinean dauden bi talde, Athletic eta Alaves, izango dira nor baino nor gehiago LaLigako 8. jardunaldiko euskal derbian. Zuri-gorriek hiru puntu galdu dituzte azken bi partidetan, Rayoren eta Valentziaren aurka azken minutuetan jasotako golen ondorioz. Arabarrak, berriz, gogotsu dira, aurreko jardunaldian Atletico Madril egungo liga txapeldunari irabazita ostean.

Hiru puntuek ematen duten lasaitasuna lortu nahi dute bi taldeek; bilbotarrek hurrengo hiru asteetan partidarik jokatuko ez dutelako, Real Madrilen aurkako partida atzeratu ostean, eta arabarrek datozen 15 egunetan neurketa ofizialik izango ez dutelako.

Lehoiak hamargarren dira LaLigako sailkapenean, 10 punturekin, eta gasteiztarrek 3 puntu dituzte, baina konfiantzaz dira aurreko denboraldiko txapeldunari irabazi ostean. Marcelinoren taldeak, berriz, hiru puntu galdu ditu Rayoren eta Valentziaren aurkako partidako minutu gehigarrietan.

Alavesek garaipen bakarra lortu du, ligan, San Mamesen. Duela 16 urte, Bigarren Mailara jaitsi ziren denboraldian, 0-2 irabazi zuten. Bi taldeek Bilbon jokatutako azken derbian, berriz, hutsean amaitu zuten.

Ustezko hamaikakoak:

Athletic: Unai Simón; Lekue, Vivian, Íñigo Martínez, Balenziaga; Berenguer, Vencedor, Dani García, Muniain; Raúl García eta Iñaki Williams.

Alaves: Pacheco; Martín, Ximo, Miazga, Laguardia, Duarte; Loum, Luis Rioja, Toni Moya; Manu García edo Sylla; eta Joselu.

Epailea: Carlos del Cerro Grande (Madrilgo batzordekoa).

VAR-epailea: David Medié Jiménez (Kataluniako batzordekoa).

Estadioa: San Mames.

Ordua: 21:00.


Zenbat ikusle sartu ahalko dira Hego Euskal Herriko futbol-zelaietan Ligaren hasieran?

Txapelketa hasteko zortzi egun falta direnean, gehienezko edukieraren % 20 baimendu dute EAEn, eta % 33, berriz, Nafarroan.

Hego Euskal Herriko futbol-zelaietan ikusleak izango dira berriro Ligaren hasieran, abuztuaren 13tik aurrera; hori bai, edukiera murriztuta egongo da. Hala, txapelketa hasi aurretik aldaketarik ez bada, Donostiako Reale Arenan, Gasteizko Mendizorrotzan, Bilboko San Mamesen eta Eibarko Ipuruan gehienezko edukiera % 20koa izango da; Iruñeko Sadarren, aldiz, % 33koa izatea dago aurreikusita.

Espainiako Gobernuak eta autonomia-erkidegoek asteazken honetan adostu dute Lurraldearteko Osasun Batzordean aire libreko estadioetako edukiera abuztuan % 40koa izatea (estadio itxietan, % 30ekoa). Hala ere, eskumena autonomia-erkidegoek dute, eta EAEk eta Nafarroak gehienezko kopurua are gehiago murriztea erabaki dute.

Hala, Lehen Mailako taldeei dagokienez, abuztuaren 13rako beste agindurik ez badago, euskal taldeek etxean jokatuko duten lehen partidan ikusleen kopurua mugatuta egongo da:

-Osasuna: Espanyolen bisita jasoko du Sadarren abuztuaren 14an, 17:00etan, eta 7.858 ikusle izan ahalko dira bertan (gehienezko edukieraren % 33).

-Alaves: Real Madrilen aurka arituko da Mendizorrotzan abuztuaren 14an, 22:00etan, eta 3.968 ikuslek ikusi ahako dute bertatik bertara (edukieraren % 20).

-Athletic: Bartzelonaren aurka jokatuko du San Mamesen abuztuaren 21ean, 22:00etan, eta 10.666 ikusle sartu ahalko dira zelaian (edukieraren % 20).

-Reala: Rayo Vallecano izango du aurkari Reale Arenan abuztuaren 22an, 17:00etan, eta 7.900 ikusle izango dira bertan (edukieraren % 20).

Oraingoz, ez dago aurreikusita LABI instituzionalaren bilerarik, Liga hasi aurretik.


Duela bost hilabete, Gasteizko kaleak gelditu zituen alarma egoerak

Duela bost hilabete, martxoaren 16an, alarma egoera ezarri zen. Konfinamenduaren laugarren egunean, ALEA kalera irten eta Gasteizko erdialdetik ibili zen, kamera eskuan hartuta. Hau da kalean topatu genuena.

Kaleak erdi hutsik, isilik. Banaka edo txakurrarekin doazen lagunak. Motxiladun riderrak. Ibilgailu gutxi batzuk eta garraio publikoa martxan, jende gutxirekin. Koronabirusak eragindako konfinamenduaren laugarren egunean grabatu zen bideoa.


Trumoi-ekaitzaren lagintxoa

Gauerdian trumoi-ekaitza izan da Leitzaran aldean. Herrigunetik hartutako irudi ikusgarriak.


Lezetxiki koban duela 200.000 urte bizi izandako neandertal espeziearen gaineko erakusketa zabalik

Kulturateko klaustroa arkeologia museo bilakatu dute datozen lau hilabetetarako, Arrasateko Lezetxiki koban duela 200.000 urte bizi izandako neandertal espeziearen gaineko erakusketarekin.

Garagartza auzoko kobazuloan aurkitu zuen Jose Miguel Barandiaranek 1964an pleistozenoko garaiko humero hezur bat, Euskal Herrian aurkitutako giza aztarnarik zaharrena. Hezur horren erreplika da, besteak beste, erakusketa interesgarri egiten duten osagaietako bat. Egitasmoa joan den barikuan inauguratu zuten eta apirilaren 9a arte egongo da bisitagai.

Arrasateko Udalarekin batera Aranzadi, IkerBasque, Euskal Herriko Unibertsitatea, Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia, Gordailua eta Arrasate Zientzia Elkartea aritu dira galeriari forma emateko elkarlanean. Zientzia Elkarteko Jose Angel Barrutiabengoa eta Javier Bengoari eman dizkie eskerrak, bereziki, Foru Aldundiko kultura zuzendariak.

Lezetxikin 21 urtean egin dituzte indusketak 500 ikertzailek baino gehiagok. Duela hilabete batzuk, gainera, aztarnategiaren behin betiko babes juridikoa lortu zuten. Jose Miguel Barandiaranek burututako indusketa guztiak azaltzen diren liburuxka ere argitaratu dute aurten. Arkeologoendako urte positiboa izan dena erakusketarekin borobiltzea pozgarria dela aipatu dute antolatzaileek.

Milaka urte atzera egin arren, bisitariak gaurkotasun handiko gaiekin egingo du topo: klima aldaketa larrien ondorioekin edota migrazioarekin, besteak beste. Izan ere, neandertala bizirauteko gaitasun handia erakutsi zuen espeziea izan zen, eta frogatuta dago rol berdintsuz banatutako giza-talde txikiak osatuta egiten ziola aurre egunerokoari.


Kiroldegiko eta zabor bilketen tasak igo ditu Ugaoko Udalak 2022ra begira

Urriaren 26ko Osoko bilkuran 2022ko ordenantza fiskalak onartu zituen Ugaoko Udalak EAJren aldeko zazpi botoekin eta EH Bilduko kontrako laurekin.

“2022an tokiko administrazioak 2020an baino 533.000 euro gehiagoko hitzartutako gastuari aurre egin behar izango dio, eta 2021ean baino 245.000 euro gehiagori”, azaldu du Ugaoko Udalak prentsa ohar baten bidez. Horrela, igoera nagusiak kiroldegian, kale-garbiketan, hiri hondakin solidoen bilketan, EISEn eta gizarte zerbitzuen indartzean izango dira: kiroldegiaren kasuan, 288.704 euro gehiago ordainduko dira 2021ean eta 2022an 293.704ra igoko da gastua. “Zerbitzuak aurrera egin duela ikusi dugu EH Bildutik eta benetan eskertzekoa da hori”, azaldu zuen EH Bilduko Aritz Millan zinegotziak. “Baina aurreko urteetan igoera bat aplikatu zen eta legegintzaldi osoa daramagu igoera aplikatzen eta ez dugu duina ikusten igoera berri bat egitea. Aurreko urteetan kontra bozkatu badugu ere, aurten, zerbitzuen hobekuntza hori ikusita abstenituko gara”. Honen aurrean, Ekaitz Mentxakak 2021ean tasen igoera egon zela aitortu zuen: “Azaldu genuenez, oso zentimo gutxikoa izan zen. 145.000 eurotik 436.000 eurora igo da kostua, kiroldegian egindako hainbat inbertsiogatik. Hala ere, %3ko igoera horrekin ezer gutxi kubritu dezakegu. Tasak igotzen ez baditugu, hurrengo lizitazioan Udalak diru gehiago jarri beharko du, gastu eta diru-sarreren diferentzia handituko delako”, arrazoitu zuen Ugaoko alkateak, eta gogorarazi zuen Udalak bere gain hartzen duela kiroldegiko gastu osoaren %76a: “Kiroldegira goazen erabiltzaileok kostu osoaren %24a ordaintzen dugu. Baliteke urteek aurrera egin ahal diferentzia hori handiagoa izatea”.

Kale garbiketaren kasuan, gastua 160.000 eurora igoko da; hiri hondakin solidoen bilketan 60.000 eurora; EISEri dagokionez, “Arakaldo, Arrankudiaga, Zeberio eta Ugaoko Udalek psikologo bat kontratatzea aurreikusten dute hurrengo lizitazioan, ziurrenik lanaldi erdian. Ugaoko urteko kostua 20.000 euro ingurukoa izango dela kalkulatu da“, azaldu du Udalak.

Bestalde, osoko bilkuran azaldu zen doikuntza nagusietako bat Ondasun Higiezinen gaineko Zergaren (OHZ) tasa %1,5 murriztea izango dela. “Murrizketa honek Bizkaiko Foru Aldundiak aurreikusten duen katastro-balioaren eguneratzea orekatzea ahalbidetuko du. Neurri honen bidez, gobernu taldeak eguneratze horrek familia ugaotarrengan izan dezakeen eragina murriztu nahi du”.

“Argi dago diru-sarrera arruntek nekez estaliko dituztela gastuak, bereziki Udalkutxa funtsetik datozen diru-sarrerak nabarmen murrizten diren urteetan, azken urteetan hainbatetan gertatu den bezala”, azaldu du Ugaoko Udalak. “Era berean, gogorarazi behar da Covid aldi oso zaila izan dugula, eta diru-sarrerak asko jaisteaz gain, Udalak pandemiak eragindako ustekabeko gastuei aurre egin behar izan diela. Osasun-larrialdiko egoeran, Udalak 200.000 euro baino gehiago inbertitu ditu gehien zigortutako sektoreak suspertzeko neurrietan“, arrazoitu du.

Hala ere, datorren urtari begira Udalkutxako datuak itxaropentsuak direla azaldu zuen Arkaitz Mentxakak: “Uste baino hobeagoak dira 2022ko datuak eta aurten baino 641.000 euro gehiago jasoko ditu Ugaok. Hala ere, albiste hau abisu bezala interpretatu behako genuke: hilabete kontuan aurrekontu batek aldatzeko duen gaitasunaren seinalea da. Beste hitz batzuetan azalduta, aurten 641.000 euro gutxiago izan ditugula esan nahi du horrek”.

Herritarrak, Ugaotik paseoan // Geuria

311,68ko presio-fiskala

Bizkaiko Foru Aldundiaren arauaren arabera, zenbat eta presio fiskal handiagoa, orduan eta gehiago jasotzen du udalerri bakoitzak Udalkutxa funtsetik. Zergen igoera ikusita, Arkaitz Mentxaka Ugaoko Alkateak azaldu zuen Bizkaiko Foru Aldundiak argitaratutako azken datuen arabera Ugao Bizkaiko zerga-karga txikienetako udalerria dela: “Ugaoko presio-fiskala 311,68 eurokoa da. Udalerriaren antzeko udalerriek (2.000 eta 4.999 biztanle artekoak) 597,03 euro ordaintzen dute batez beste (hau da, % 91,55 gehiago), eta Bizkaikoek (521,37 euro, %67,28 gehiago). Bizkaiko 112 udalerrietatik 89 udalerritan Ugao-Miraballesen baino zerga eta tasa gehiago ordaintzen dira (presio fiskala Ugaon baino txikiagoa duten 21 udalerrietatik, 3 udalerrik bakarrik dute hiribilduak baino biztanle gehiago; beraz, zerbitzu gutxiago ematen dituzte, eta, beraz, ez dute gehiago biltzeko beharrik)”.

“Nahiz eta presio fiskalaren irakurketa era positiboan ikusi, eta horrela adierazi adostutako puntuetan, ezin diegu herritarrei urte gogor honen ostean ahalegin gehiagorik eskatu”, azaldu zuen EH Bilduko Xabier Zaballa de la Fuente zinegotziak. “Zaborren tasan ikusten dugu gobernu taldearekiko ezberdintasunik handiena, izan ere, tasa honen bilketarekin 29.000 euro bilduko genituzke Udal Gobernuaren proposamenean, eta diru kopuru hau, aurten, udalak bere gain hartzea posible ikusten dugu. Honengatik guztiagatik kontrako bozka emango dugu”. Zinegotziak azaldu zuen 2022tik aurrera tasa eta zergen inguruko igoera bat adosteko prest egongo litzatekeela EH Bildu “baldin eta hauek modu mailakatu eta orekatuan egingo diren bermea izango bagenu”.

Zerga batzuk % 2 igoko dituzte Etxebarrin, lau urtez izoztuta egon ondoren


Zarauzko KZguneak 'Dropbox'-i buruzko ikastaroa antolatu du

Zarauzko KZguneak aurrez aurreko ikastaroez gain, internet bidezko saioak ere eskaintzen ditu. Datorren astean, astelehenean Dropbox-i buruzko ikastaroa hasiko dute sarean, eta astebete iraungo du. Informazio gehiago eskuratu eta izena eman nahi duenak KZgunearen webgunea bisitatu dezake.


0-3 urteko haurrak dituzten familiek eskuragarri izango dituzte aurrerantzean Elkarguneko instalazioak

Goizetan, 10:00etatik 13:00etara bitartean, Elkarguneko Herriko Plaza aretoa eta Abarketatxo Ludoteka erabili ahal izango dituzte 0-3 urteko haurrek eta horien gurasoek nahiz erabiltzaileek. Datorren asteazkenetik hilaren 23ra bitartean eman beharko da horretarako izena, eta probaldia egin ondoren, udalak zerbitzuaren erabiltzaileekin zehaztuko ditu aurrera begirako xehetasunak.

0 eta 3 urte bitarteko umeei eta haien gurasoek zein zaintzaileek Elkarguneko instalazioak erabili ahalko dituzte aurrerantzean. Udalak adierazi duenez, amen talde batek egin du eskaera udaletxean, eta erakundeak zerbitzua martxan jartzea erabaki du. "Helburu bikoitza" izango du zerbitzu berriak, batetik, gune itxi bat izatea, eta bestetik, haurrak nahiz horien gurasoak nahiz zaintzaileak elkarrekin egoteko "topagunea" izatea. Hori horrela, datorren astelehenetik aurrera, abenduak 12, Elkargunea irekiko zaie familia horiei goizetan, hain zuzen, 10:00etatik 13:00etara bitartean.

Ana Azkoitia zinegotziak adierazi du "hainbat ama" joan zirela udaletxera eskaera egitera, goizetan haurrekin egoteko gune bat nahi zutela esanez. "Beraiekin adostu ditugu zerbitzuaren xehetasunak, tokia eta ordutegia. Ikusiko dugu zenbaterainoko interesa sortzen duen, eta zenbatek ematen duten izena, baina uste dut ideia ona dela. Gure helburua da gurasoak kalean ibili beharrean bakoitza bere aldetik eta neguko hotzarekin, toki goxoa eskaintzea. Goizetan ludoteka, esaterako, erabiltzen ez denez, posible ikusi dugu umeentzat ateak zabaltzea".

"Erabiltzailearen erregistroa eramateko", udalak adierazi du beharrezkoa izango dutela zerbitzuaren onuradunek aurrez izena ematea. Horretarako epea etzi, asteazkena, zabalduko du erakundeak, eta hilaren 23an itxiko du. Izena udaletxeko Herritarren Arreta Zerbitzuan eman beharko da. Familientzako zerbitzua doakoa izango da, baina erabiltzaileei materiala, hango jolasak eta gunea bera "zaintzeko konpromisoa" eskatuko diete.

Hilaren 23ra bitartean proba egingo dutela adierazi du udalak. "Proba egingo da zerbitzuaren funtzionamenduaren nondik-norakoak ikusteko". Erabiltzaileak bi gune izango dituzte eskuragarri Elkargunean: batetik, Abarketatxo Ludoteka, eta bestetik Elkarguneko Herriko Plaza. Dena den, erakundeak azaldu du urtarrilera begira zerbitzuaren xehetasunak erabiltzaileekin zehaztuko dituztela.


0 eta 3 urte bitarteko haurren familientzako lehen sorospen tailerra antolatu dute Leitzan

Leitzako, Aresoko, Goizuetako eta Aranoko adin txikikoen tratu onen sareak lehen sorospen tailerra antolatu du 0 eta 3 urte bitarteko haurren familiei zuzendua. Saioa maiatzaren 25ean Leitzan izanen da, dohainik, eta izena emateko azken eguna maiatzaren 24a izanen da.

Tailerra maiatzaren 25ean 16:30etik 17:30era izanen da, Leitzako udaletxeko bigarren solairuan. Aipatu bezala, izena maiatzaren 24a baino lehen eman beharko da, osasun zentrora (948 51 08 00) edo gizarte zerbitzuetara (948 51 08 40) deituz.


Zornotzako Udalak diru laguntzak emango ditu eskola materiala erosteko

Zornotzako Udalak diru laguntzak emango ditu ikasturte berrirako eskola materiala erosteko. Udaletik azaldu dutenez, seme-alabak eskola adinean dituzten udalerriko familiei daude zuzenduta laguntzak. Urriaren 15a baino lehenago eskatu beharko dira.


San Martzialgo jaiak 2003an

Meza, herri-kirolak, trikitilariak, umeendako silla jokua eta mus txapelketa izan ziren 2015eko San Martzial jaietako domekako gozagarri nagusiak. Egitarau xume eta klasikoa. Gerora etorriko ziren paella lehiaketa, dantza saioak, zezenak eta eta beste zenbait ekitaldi jendetsuago. Bejondeizuela urte guztiotan jaiak antolatzen jardun duzuen guztioi!


Giro onean ari dira ospatzen Arroabeko festak

Gaurkoan, besteak beste, Arroako dantza taldearen ikuskizuna, bertso saioa eta Izer eta Alabierren emanaldiak izango dira.

Gaupaseroen karrozarekin hasi zuten Arroabean atzo, uztailak 16, Karmen eguna. Segidan, haurrentzako puzgarriak izan ziren, eta eguerdian meza nagusia ari zen bitartean, kuadrillek paella lehiaketan parte hartu zuten, gero bazkaltzeko.

Arratsaldean, berriz, plazako harmailak jendez gainezka zirela kuadrillen arteko jolasak izan ziren. Gainera, jolas batzuk Lopeneren zezenak plazan zirela egin behar izan zituzten. Eguraldia bero, baita festa giroa ere, halaxe izan zen Arroabean Karmen eguneko arratsaldea. Jolasak bukatutakoan jaia Gotx elektrotxarangak girotu zuen eta 23:00etatik aurrera, Unidad Alavesa, Iheskide eta DJ Bull-en kontzertuak ere izan ziren.

Gaurkoan, besteak beste, Arroako dantza taldearen ikuskizuna, bertso saioa eta Izer eta Alabierren emanaldiak izango dira.


Asier Biurrun: “Bagoaz, plaza hartzeko ordua baita”

Ostegunean abiatuko da Korrika, Amurriotik, eta apirilaren 10ean iritsiko da Donostiara. Korrikaren Nafarroako koordinatzaile Asier Biurrunek dio Nafarroan dena «ia prest» dutela karrikak berriz hartzeko euskararen alde.

Edurne Elizondo

AEKren Iruñeko Iruñezar euskaltegiko mahai baten atzetik erantzuten ditu Asier Biurrunek Korrikaren inguruko azken egunotako deiak. Nafarroako koordinatzaileak atzean utzi nahi du pandemiak eragindako kezka, eta garbi du herritarrak ere karrikara ateratzeko eta euskararen aldeko komunitatea martxan jartzeko irrikan direla. Nafarroako Gobernuari erran nahi dio “euskararen alde ekiteko ordua” dela.

Dena prest Korrika hasteko?

Dena ez, beti badelako azken momentuko zerbait egiteko, baina dena dugu bidean, dena dago ia prest. Espero dugu jendea ere korrika egiteko prest egonen dela.

Sumatu duzue gogo berezirik herritarren artean?

Bai; jendea etorri zaigu erratera sekulako gogoa duela aurtengo Korrikarako. Korrika aldarrikatzeko dago, batetik; euskararen ofizialtasuna eskatzea eta euskaltegiei eusteko dirua biltzea du helburu. Bertzetik, bere alde erromantikoa ere badu: besta bat da, elkartzeko eta komunitate bat osatzeko aukera ematen du, eta horren beharra dagoela uste dut.

Pandemiaren gorabeherek kezkarik eragin al dizuete azken hilabeteotan?

Bai. Pandemiak izan zezakeen eraginaren mamua gainean izan dugu. Ziurgabetasun horren zama sumatu dugu. Horrek baldintzatu du gure lana, finean; bai eta gure gogoa ere. Korrika antolatu eta alternatibak bilatu behar izan ditugu, aldi berean. Jende askok beldurra izanen ote zuen ere pentsatu izan dugu. Zaila da gaur egun zer gertatuko den asmatzea, baina uste dut jendearen ilusioa lagun izanen dugula.

Pandemiagatik atzeratu, eta pandemian eginen duzue.

Asko eztabaidatu genuen atzeratzeko erabakia hartzeko. Oraingo egoera bestelakoa da, eta bagoaz, plaza hartzeko ordua baita.

Plaza hartzeko trabak badira, oraindik ere, Nafarroan.

Bai, eta zaila da, askotan, halako giro batean aritzea. Halere, oztopoen gainetik, Korrikak zonifikazioa gainditu egiten du; Korrika badator, eta berdin du aurrean zer duen; bere bidea eginen du. Baina egia da oztopoek hor segitzen dutela, euskarafobiak hor segitzen duela; hor dago haur eskolen egoera, hor dago merituen dekretu berria. Guk hori gainditu eta aurrera jarraitu besterik ezin dugu egin. Hori da Korrikaren asmoa.

Hitzekin leloarekin, ekiteko garaia dela aldarrikatu nahi duzue?

Bai. Hitzez harago, ekiteko garaia da. Nafarroako Gobernuaren dekretua ez da, inondik inora, guk nahi dugun ekiteko modua. Kontrakoa da, hain justu. Euskararen alde egoteko bainoago, euskararen alde egiteko ordua dela uste dugu, eta hori erranen diegu herritarrei, Nafarroako Gobernuari, Iruñeko Udalari, bai eta Eguesibarkoari ere.

Erraldoien konpartsa Korrikan ateratzeko baimena ukatu du Eguesibarko Udalak. Burlatakoak, berriz, ez du diruz lagundu. Zer erakusten dute horrelakoek?

Kasketa bat dira; oztopatu egin nahi dute Korrika, eta hori egitea besterik ez zaie bururatzen. Burlatako Udalak urtetan erosi du kilometro bat, eta uste dut herritarren gehiengoak erostea nahi zuela aurten ere; gurekin harremanetan jarri dira batzuk, eta horixe azaldu digute. Agerian gelditu da euskararen inguruan duten jarrera. Hemengo hizkuntza aitortzeko ere arazoak dituzte batzuek, halako erabakiek agerian uzten dutenez.

Bertzalde, Cortesko adierazpenaren gisako egitasmoak sortu dira. Garrantzitsuak dira halakoak eremu ez-euskaldunean?

Bai; komunitatea ari da ekiten euskararen alde. Euskaraz bizi nahi dutela erraten ari dira. Irulegiko Euskara Taldea ere ari da lanean; Sesman ere proiektu bat sortu dute. Herria ari da tira egiten, eta gobernuak bertze alde batera begiratzen du. Gobernu aurrerakoia dela erraten dute, baina euskararen auzian, behintzat, gutxienekoa betetzea ere, nekez.

Korrika izanen da aukera bat Nafarroako Gobernuaren politika linguistikoari erantzun bat emateko?

Bai. Gobernuaren jarrerak ekarriko du, gure ustez, jendea gogo gehiagoz ateratzea kalera. Korrikak badu mobilizaziorako gaitasun handia, eta Korrikarekin bat eginen dutenek euskararen alde eginen dute bat, argi eta garbi.

Hamazazpi euskaltegi eta 1.100 ikasle herriald

E. E.

Aurkene Isasi, AEK-ko didaktika arduraduna. Iñigo Uriz / Foku

Korrikarako gogoa nabarmena da AEK-ko ikasleen artean; are gehiago, Iruñeko Alde Zaharreko egoitzan. Euskaltegiak Nafarroan dituen hamazazpi zentroen artean nagusia da Errekoleten karrikako hori, eta, han, prest dituzte herrialdeko kilometroak markatzeko kartelak, bai eta korrikalarientzako petoak ere. Atzerako kontua egiteko kartoizko markagailua ere badute, eta, haren arabera, Korrika hasteko sei egun bertzerik ez dira falta. Euskararen aldeko lasterketak lortu du pandemia gainditzea; eta AEK-ko ikasleek ere bai. 1.100 pertsona ari dira aurtengo ikasturtean euskara ikasten.

Espainiako Gobernuak pandemia dela-eta 2020ko martxoan ezarritako alarma egoerak bertan behera utzi zuen Iruñezar euskaltegiko ikasleen asteburuko barnetegia. Berriki egin ahal izan dute, azkenean. “Jendea gogoz zen, eta askok eman zuten izena. Sumatu dugu behar zuten motibazioa eman diela barnetegira joan ahal izateak”, erran du AEK-ko didaktika arduradun Aurkene Isasik.

Bilatu eta asmatu

Ohiko jarduerak berriz egin ahal izateak eman die AEK-ko ikasle eta irakasleei pandemiari aurre egiteko indarra. Hasiera ez zela erraza izan gogoratu du Isasik, halere. “Egun batetik bestera, etxean gelditu behar izan genuen. Nik uste nuen hamabost eguneko kontua izanen zela”. Ikasturtea ez galtzeko baliabideak bilatu, eta online lortu zuten aurrera egitea. “Dinamika eta lan egiteko modu berriak bilatu eta asmatu behar izan genituen”. Eskertu zuten gelara itzuli ahal izatea, maskara jantzita izan arren.

1.100 ikaslerekin, “pandemiaren aurreko kopurutan” direla erran du Aurkene Isasik, eta sumatzen dutela euskara ikasteko “gogoa” herritarren artean. Nafarroako Gobernuaren babesa, baina, oraindik ez da beharko lukeena. “UPNren garaitik egoera aldatu da, baina oraindik bada zer hobetu”. Ikasleentzako doakotasuna da AEK-ko kideek helburu dutena, eta, horrekin batera, irakasleen baldintzak hobetzea. Horretarako, euskaltegien lanak behar du erakunde publikoen aitortza, eta babes sendoa. “Oraindik ez dugun finantzaketa marko orokor bat behar dugu”, aldarrikatu du Isasik.


Holokaustoaren biktimak gogoratu ditu udalak

Atzo (hilak 27) Holokaustoaren Biktimak Oroitzeko Nazioarteko Eguna izan zen, eta horren harira, udalak adierazpen bat kaleratu berri du. Ordezkaritza duten talde guztiek adostu dute testua. Testuaz gain, biktimak oroitu eta omentzeko ekitaldi bat antolatuko dutela aurreratu du udalak, Etorbidearen zubian. Aurki dataren berri emango dute.

Ondorengoa da, hitzez hitz, adostutako testua:

Urtarrilaren 27a aukeratu zuten Europako Parlamentuak eta Nazio Batuen Batzar

Nagusiak “Holokaustoaren Biktimen Oroimenerako Nazioarteko Eguna” ezartzeko,

1945eko egun horretan, Sobietar tropek Auschwitz-Birkenauko Kontzentrazio Esparrua

askatu baitzuten.

Irungo Udaletik Historia Garaikideko gertaera ilunenetako baten biktimak gogoratu nahi

ditugu: Alemania Naziak sistematikoki planifikatutako genozidioa; etnia, erlijio, gizarte,

politika edota sexu-orientazioko arrazoiengatik 6 milioi pertsona baino gehiago

erailtzea ekarri zuena. Horien artean, 23 irundar zeuden.

Era berean, gogora ekarri nahi ditugu borroka antifaxistagatik sufritu eta nazien

eremuetara deportatu zituzten pertsona guztiak. Irungo 23 biktimetatik, batzuk nazien

sarraski-eremuetan hil zituzten. Beste batzuk askatu egin zituzten, baina ezin izan ziren

etxera itzuli, diktadura frankistak ukatu egin baitzien jatorrizko herrialdera itzultzeko

eskubidea.

77 urte geroago, gizartearen memoriaren zati egin nahi dugu gure historiaren gertaera

lazgarri hau, biktima guztien oroitzapena bizirik mantentzeko, gertatutakoa ez ahazteko

eta berriro gerta ez dadin.

Horregatik guztiagatik, Irungo Udalak honako hau adostu du:

1. Irungo Udalak, urtarrilaren 27an Holokaustoaren Biktimen Oroimenerako Nazioarteko

Eguna dela eta, nazien jazarpena jasan zuten pertsona guztiak omendu nahi ditu,

bereziki 23 irundarrak.

2. Irungo Udalak oroimena eta errekonozimendua adierazi nahi ditu horientzat

guztientzat, erregimen Naziaren eta faxismoaren aurkako borrokan; biktimen

duintasunagatik, askatasunagatik, demokraziarengatik eta gure memoria kolektiboaren

parte diren Giza Eskubideengatik.


Osakidetza astelehen honetan hasi da 40 urteko pertsonei errefortzu dosirako hitzordua ematen

12 urtetik gorakoen % 46k hartu dute jada dosi osagarria, txertaketa buletinak zehaztu duenez.

Osakidetza astelehen honetan hasi da 40 urteko pertsonei errefortzu dosia hartzeko hitzordua ematen, Gotzone Sagardui Osasun sailburuak Eusko Legebiltzarrean egindako agerraldian iragarri duenez.

Eguerdian, txertaketa buletina kaleratu du Osasun Sailak. Txosten horren arabera, xede den herritarren (12 urtetik gorakoak) ia % 46k jasota dute dosi gehigarria. Horrez gain, 12 urtetik beherakoen % 44,1i eman diete dosi bat, eta % 5,5ek immunizazio osoa dute.

Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) 1.840.090 pertsonak jaso dute covid-19aren kontrako dosi bat (% 93) eta 1.814.088k dute pauta osoa (% 91,8).

Txerto pediatrikoari dagokionez, jasotako 96.000 dosietatik % 66,7 (64.077) jarri ditu Osakidetzak, eta horietako 7.940 dosi bakarrak dira. Horrenbestez, 12 urtetik beherakoen % 44,1i eman diete dosi bat, eta % 5,5ek immunizazio osoa dute.

80-89 urtekoek dute babes handiena, horien % 97,3k dutelako pauta osoa. 70-79 urtekoak dira bigarrenak zerrendan, % 96,4k jaso baitute. Kontrara, txertaketa tasa txikiena 20-29 urtekoen artean dago, horien artean % 82,7k baitute pauta osoa, eta bigarren tasa txikiena 30-39 urtekoek dute, horien % 85ek jaso baitute.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


[EGITARAUA] Zornotzan dena dago prest Euskaraldia hasteko

Motorrak martxan, eta bero. Zornotzan dena dute prest Euskaraldia hasteko. Udalak eta herriko eragileek egitarau oparoa ondu dute. Askotariko ekitaldi kulturalak daude. Ikuskizunak, filmak, bertso-saioak edo mendi irteera, adibidez. Udalak jakinarazi du Belarriprest edo Ahobizi txapak eskuragarri daudela dagoeneko, Zelaieta zentroan.

Ekitaldietan parte hartzeko ezinbestekoa izango da aldez aurretik sarrerak eskuratzea. Zornotza Aretoan egitekoak diren ekitaldiak www.sarrerakzornotzaaretoa.com atarian topatu daitezke. Besteetarako, 688 836 894 telefonora deitu edo whatsapp bat idatzi beharko da. zornotzarrak.euskaraldia@gmail.com helbidera ere idatzi daiteke.

AZAROAK 19 (Euskaraldiaren hasiera)

EZ DOK ERO” antzezlana. Patxo Telleriaren eta Mikel Martinezen eskutik. 19:00etan Zornotza aretoan

AZAROAK 20

'Gauekoak' ikuskizuna Kukai konpainiaren eskutik. 19:00etan Zornotza Aretoan

AZAROAK 21

Gimnasia eta Mindfullnes saioak Iñigo Vicensekin eta Zuriñe Hidalgorekin. Zelaietan-talde murriztuak

10:30-11:30 (intentsitate txikikoa edo 50 urtetik gorakoentzat)

12:00-13:00 (intentsitate handiagokoa edo 50 urtetik beherakoentzat)

AZAROAK 22

Ahobizi eta Belarripresten Mendi igoera Belatxikietara Zornotza Mendi Taldearen

eskutik. 12:00etan talde-argazkiak egingo dituzte tontorrean (musukoa jantzita eta tartea gordeta).

AZAROAK 26

"Mundu bat motxilan" liburuaren aurkezpena, Alex Txikonekin eta Unai Ormaetxearekin. 18:00etan Zornotza aretoan.

AZAROAK 27

“Ez da kasualidadea" bertso saioa Eta abar Zornotzako bertso eskolaren eskutik. (19:00etan Zornotza frontoian)

AZAROAK 28

Sorgina txirulinaren tailerrak 5-8 urte bitarteko umeak dituzten familientzako. Zelaieta Zentroko ludotekan.

11:00etan “BEGIREKI” Euskaraz ez dakiten gurasoentzako.

12:30ean “AHOBIZI eta BELARRIPREST” Euskaraz dakiten gurasoentzako.

19:00etan “Euskañolitis" bakarrizketa Oihan Vegarekin. Zelaietako kontzertu gelan

AZAROAK 29

Sorgina txirulinaren tailerrak 5-8 urte bitarteko umeak dituzten familientzako. Zelaieta Zentroko ludotekan.

11:00etan “BEGIREKI” Euskaraz ez dakiten gurasoentzako.

12:30ean “AHOBIZI eta BELARRIPREST” Euskaraz dakiten gurasoentzako.

ABENDUAK 2

“Martintxok ‘Txo’ galdu zuenetik", ipuin-kontakizuna Koldo Amestoyren eskutik. Helduentzako. 19:00etan Zelaietako kontzertu gelan.

ABENDUAK 3

“Hil kanpaiak” euskarazko filma, doan. 19:00etan Zornotza Aretoan.

ABENDUAK 4

“Euskaraldia: Bizipenak edota espektatibak” bideo lehiaketaren sari banaketa

(Zelaietako Auditoriumean) Oinarriak: www.ametx.eus / www.amorebieta-etxano.eus


Hondakinen bilketari buruzko sentsibilizazio kanpaina abiatuko du udalak

Urtarrilean jarriko dute martxan, Gehiago eta hobeto birziklatu dezagun lelopean, urte honetan atzemandako arazoei konponbidea emateko eta hondakinen gaikako bilketa datuak hobetzeko helburuarekin.

Ingurumenaren kontserbaziorako gaikako bilketa egokia egitea ezinbestekotzat jotzen du Tolosako Udalak. Horrela, hondakinen gaikako bilketa datuak hobetzeko helburuarekin, eta aurten atzemandako zenbait arazori irtenbidea emate aldera, sentsibilizazio eta informazio kanpaina abiaraziko du urtarrilean.

Herritarrak sentsibilizatzeko eta kontzientziatzeko hainbat kanpaina egin dituzte azken urteetan, eta urtero ekintza zehatzak egiten dira Eskola Agenda 2030 ekimenaren baitan, ikastetxeekin elkarlanean edota Hondakinen Prebentziorako Europako Asteari begira. Aldaketa Klimatikoari aurre egiteko Tokiko Plana ere gauzatzen ari da dagoeneko Udala.

Helburuak lortzeko, ekintza zehatzak

Hondakinen gaikako bilketa datuak Tolosan bikainak izan arren (%70 inguru), horiek hobetzeko helburuarekin, herritarrak birziklapen ohiturei eutsi diezaien egingo da sentsibilizazio kanpaina, Gehiago eta hobeto birziklatu dezagun lelopean.

Era berean, itxialdiaren ondoren tamaina handiko hondakinen gaikako bilketaren inguruan hainbat edukiontzi gunetan atzemandako arazoari konponbidea emateko, hondakinak zein egunetan eta ordutegitan atera daitezkeen gogorarazteko informazioa emango da.

Gainera, merkataritza-sektoreak kartoiak biltzeko egungo sistemaren inguruan zalantzak dituela ikusita, horri buruzko informazio kanpaina ere egingo da. Kartoi komertziala sortzen duten saltokietara bisitak egingo dituzte ingurumen hezitzaileek, eta kalean ere egongo dira, bereziki puntu gatazkatsuenetan, herritarrei informazioa ematen.

Etxebizitza guztietara eta merkataritza saltokietara banatuko da tamaina handiko hondakinak zein kartoi komertziala bereizita biltzeko sistemaren inguruko argibideak emango dituen informazio-euskarria.

Gorotzak jasotzen ez dituztenei, isunak

Kanpaina honetatik kanpo, txakur gorotzen arazoari ere eutsi nahi izan dio udalak, eta gutuna bidaliko zaie txakur jabe guztiei, arautegia gogorarazteko. "Txakur jabeen ardura baita animalien gorotzak biltzea", azaltzen dute. Indarrean dagoen ordenantza betetzen ez bada isunak jarriko dituela gogorarazi du udalak.


“Herri txiki, infernu handi” saioaren proiekzio eta grabaketara joateko gonbidapenak, gaurtik aurrera eskura

Urriaren 8an izango da saioa, frontoian. Bizilagunei grabatutako elkarrizketak proiektatu eta herritarren erreakzioak grabatuko dituzte, besteak beste.

Gaurtik -urriak 1- aurrera egongo da ETB-1 kateko “Herri txiki, infernu handi” saioaren Artziniegako emanaldiaren proiekzio eta grabaziora joateko gonbidapenak jasotzeko aukera. 16 urtetik gorako edozein herritarrek eskuratu ahalko ditu udal liburutegian. Bi sarrera emango dira guztira pertsona bakoitzeko.

Urriaren 8an izango da saioa, arratsaldeko zortzietan. Herriko biztanleei saiorako egin zaizkien elkarrizketak proiektatuko dituzte, Zuhaitz Gurrutxaga eta Mikel Pagadi aurkezleen gidaritzapean. Horrez gain, Sebastian Lizaso bertsolaria ere igoko da oholtzara, bertso batzuk kantatzera.


Pornografia eta sexualitateari buruzko tailerra eginen dute ekainaren 6an Beran

Ekainaren 6an pornografiari eta sexualitateari buruzko tailerra eginen dute Beralandetan, 17:00etan. Ikastaroa gurasoei eta irakasleei zuzenduta dago eta izen ematea berdintasuna@bortziriakberd.eus helbidean edo 722 69 30 78 zenbakian egin behar da.


Festak moto gainean

Argazkia: Baleike.eus. Alai auzategian ospatzen ari diren festetan, motozaleen eguna izan zuten atzo. Bikers Urola Kosta taldeak deituta, eskualdeko hainbat motozale elkartu ziren auzategian egun honen aitzakian antolatutako ekitaldiak jarraitzera. Irteera eta bazkaria izan zituzten, hurrenez hurren, goizean. Musikak ere izan zuen tartea Serious Business taldeak emandako kontzertuarekin. Gaur, bestalde, gaztetxoen eguna izango dute Alaien. Albistea osorik irakurtzeko eta argazkiak ikusteko, jo Baleike.eus atarira.


Bilboko Arte Ederren Museoko pintura-altxorrak gerturatu dituzte Getxora

Gaur hasita eta abuztuaren 3ra arte, getxoztarrek Bilboko Arte Ederren Museoko pintura-lan ospetsuenez gozatzeko aukera izango dute BBK Artearen Ibilbidea ekimenaren eskutik, Areetako Xake plazan. Erakusketa ibiltari didaktiko horrek, gaur bertan Amaia Agirre Getxoko alkateak eta Miguel Zugaza Arte Ederren museoaren zuzendariak aurkeztutakoa, zentroaren 40 lan esanguratsuenetarikoak ezagutzeko aukera emango die bisitariei ibilbide artistiko batean, kalitate handiko erreprodukzioez baliatuta. Jarduera agintaritza eskudunek ezarritako osasun-neurriak betez gauzatuko da, edukieraren kontrola mantenduta.

BBK Artearen Ibilbidea ekimenak hartzen dituen 40 lanetatik 24k QR kodea izango dute, eta erakusketa bisitatzera hurbiltzen direnei aukera emango diete gailu mugikorrean iruzkinak dituzten audio fitxategiak doan deskargatzeko (euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez eta frantsesez). Gainera, 6 lanek haurrentzako diseinatutako kontakizun bat izango dute, 5 eta 10 urte bitarteko umeei zuzendua.

Ibilbidearen helburu nagusia da museoaren bilduma bere aretoetatik haratago zabaltzen laguntzea eta herritarrak artera gerturatzea. Miguel Zugaza Arte Ederren museoaren zuzendariak aipatu duenez, ekimena “modu probokatzailean ailegatuko zaie herritarrei”, arte-lanak ohiko kokapenetik aterako baitira. Horrela, publikoak pinakotekaren ondare komun aberatsaz gozatu ahalko eta bere garrantziaz jabetzeko aukera izango du aire zabalean, artearen historiako hainbat garai eta eskolatako artista handien obra seinalatuen bidez; gainera, teknologiari esker, haren ezagutzan sakondu ahal izango du.

Erreproduzitutako 40 obren hautaketan, XIII. mendetik XX. mendera artekoak, hurrengo artisten lanak daude: erromaniko anonimo katalana, Bartolomé Bermejo, Jan Mandijn, Martin de Vos, Grekoa, Frans Pourbus, Orazio Gentileschi, José de Ribera, Francisco de Zurbarán, Anton van Dyck, Pieter Fransz de Grebber, Juan de Arellano, Bartolomé E. Murillo, Luis Paret, Francisco de Goya, Anselmo Guinea, Mary Cassatt, Paul Gauguin, Joaquín Sorolla, Darío de Regoyos, Adolfo Guiard, Ignacio Zuloaga, José Gutiérrez Solana, Valentín de Zubiaurre, Aurelio Arteta, Juan de Echevarría, Robert Delaunay, Daniel Vázquez Díaz, Antonio de Guezala, María Blanchard, Nicolás de Lekuona, José María de Ucelay, Antoni Tàpies, Francis Bacon, Agustín Ibarrola, Antonio Sistiaga, Balerdi, Vicente Ameztoy, Alfonso Gortázar eta Eduardo Arroyo.

Proiektu eta proposamen didaktikoa

Proiektua Museoko Erakusketa Saileko Miriam Alzurik koordinatu du, eta obrei buruzko iruzkinak egin ditu. Hezkuntza eta Kultur Ekintza Saileko María Victoria Antoñanzasek eta César Ochoak proposamen didaktikoa garatu dute, eta, horri esker, hezkuntza arloko langileek publikoaren galderak orientatu eta erantzungo dituzte bisita dinamizatuetan (eguaztenetik domekara, 17:00etatik 20:00etara; gehienez 8 pertsona taldeko), jendeak horrela eskatzen badu.

Getxotik pasatu ondoren, erakusketa beste udalerri batzuetan egongo da ikusgai: Gorliz, Plentzia, Bakio, Bermeo, Mundaka, Elantxobe, Ispaster, Ondarroa eta Lekeition, hain zuzen ere.


Kultur mahaiak bilera egingo du gaur arratsaldean

Gaur, asteazkena, kultur mahaiak bilera egingo du, 19:30ean hasita, kultur etxean. Batez ere, datorren urteko kultur programazioaz hitz egiteko izango da bilera. Interesa duten norbanako eta eragile guztiei azaltzeko deia egin die udalak.

Datorren urteko kultur programazioa lantzen ari da Orioko Udala, eta horren inguruan hitz egiteko bilera irekia antolatu du gaur arratsalderako. Kultur etxeko areto nagusian izango da bilera, 19:30ean hasita, eta interesa duten norbanako eta eragile guztiei azaltzeko deia egin die.


Itzurun eta Santiago hondartzetan uda sasoian kirol jarduerak egiteko baimena eska daiteke dagoeneko

Aurkezten diren eskolen txostenak aurkeztu ondoren, puntuatu, eta lehen hirurek izango dute jarduera egiteko aukera.

Zumaiako Santiago eta Itzurun hondartzen zabalera eta egitura kontuan hartuta, jarduerak eskainiko dituzten enpresak mugatzen ditu udalaren araudiak. Beraz, eskaera egin beharko dute uda sasoian hondartzetan kirol eskaintza egin nahi duten enpresek maiatzaren 31 baino lehen. Kirol Patronatuko erregistro orokorrera (Basadi auzategia, 16) jo beharko dute eskaera hori egiteko, hau beteta.

Txostenak baloratu, puntuatu eta hurrenkera zehaztuko du gero Kirol Patronatuak. Lehen hirurek egin ahal izango dituzte zehaztutako jarduerak hondartzetan.


Bigarren postua lortu du Gabriel Ibañezek Zumaian

Aiarako Txirrindulari Elkarteko kideak podiuma zapaldu zuen larunbatean. Guztira, 168 lasterkarik hartu zuten parte proban.

Aiarako Txirrindulari Elkarteko kideak emaitza onak lortzen ari dira udako probetan. Larunbatean Zumaian (Gipuzkoa) izan ziren, Nafarroa, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Ipar Euskal Herriko beste zenbait txirrindularirekin batera antolatutako lehiaketan.

Aiarako Txirrindulari Elkarteak sare sozialetan nabarmendu duenez, oso ondo antolatutako norgehiagoka izan zen, Arritxu Iribar esatariaren gidaritzapean. Guztira, 168 txirrindulari lehiatu ziren, Euskal Herri osokoak. Horien artean gailendu zen Gabriel Ibañez, bigarren helmugaratu baitzen aiaraldearra.

Uda biribila

Denboraldi biribila osatzen ari da Ibañez. Izan ere, aurreko astean hirugarren sailkatu zen Legariako txapelketan. "Los Arcoseko karreran zortzigarren geratu zen, esprintean azkarregi arrankatzeagatik", zehaztu du taldeak, "lezioa ikasi zuen, taldekako esprinta irabazi zuen Zumaian, nahiz eta Vlad Rares (Irungo DINUY taldekoa) ezin harrapatu". Ihesean zetorren Rares, baina segundo bakarreko tartea atera zion Aiarako kideari.

Bihar izango dute hurrengo norgehiagoka Aiarako txirrindulariek Lakuntzan (Nafarroa).


Dantza Jauziak

Hileroko bigarren igandean egiten dugu Mutxikoak dantza jauzien saioa, Ikasberriko Dantza eskolarekin, Itsasirekin eta Sahatsarekin elkarlanean. 12:00etan hasi eta 13:30ak aldera arte. Euria egiten badu, Sanagustin Kulturgunean egingo ditugu.


Itxialdia ari dira egiten pentsiodunak

Pentsiodunen Mugimenduak lau urte betetzen ditu, eta itxialdia ari dira egiten Donostian, tartean Tolosaldeko pentsiodunak; larunbatean manifestaziorako deia egin dute.

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak lau urte beteko ditu larunbatean, hilaren 15ean, eta urteurrenaren harira, manifestazioa egingo dute Donostian, eta Hego Euskal Herriko beste hiru hiriburuetan eguerdian. Manifestazioa baina, ez da egingo duten mobilizazio bakarra izango. Aste hasieratik, esaterako, Donostian, Egiako Txoko Internazionalistan itxialdia ari dira egiten hainbat pentsiodun, eta tartean dira Tolosaldekoak ere.

«Gauez Internazionalisten Txokoan gaude, eta egunez larunbaterako deialdiaren berri ematen ari gara herritarrei kalean, eskuorriak banatuz eta kotxeetan megafonia bidez», esan du Iñaki Elduaienek Tolosaldeko Pentsiodunen Mugimenduko kideak.

Elduaienek azaldu duenez, larunbatean «ahalik eta jende gehien» azaltzea da helburua, «mugimendua indartsu dagoela erakusteko». Orain arte egindako bidea «oso positiboa» izan da pentsiodunen ustetan; «mugimendua hasi zenean hilabete batzuetarako izango zela uste genuen, baina, aldarrikapenek jarraitzen dute, mugimendua egonkortuta dago, eta garbi ikusten duguna da jarraitu egin behar dugula».

Aldarrikapen batzuk lortu dituzte, baina, oinarrizko hainbat lortu arte borrokan jarraituko dutela diote: «Pentsioen publikotasuna eta 1.080ko gutxieneko pentsioa izatea izango dira 2022an lehentasunezko aldarrikapenak».


Gazte bat larri zauritu da Ondarretan olatuen ondorioz

Atzo arratsaldean (hilak 2), 18 urteko gazte bat itsasotik atera behar izan zuten, buruan kolpe bat jasota; olatu batek hondoaren aurka bultzatu zuen, eta buruan kolpe larria jaso zuen. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak aditzera eman duenez, baliteke gazte atzerritarrak muineko lesio larri bat izatea, eta hondartzako ertzean mugiezin gelditu zen jasotako kolpeagatik. Hondartzako sorosleek han bertan artatu ondoren, gaztea Donostiako ospitalera eraman zuten.


Enologia Eguna domekan egingo da Sondikan

Sondikako Udalak Enologia Eguna egingo du urriaren 9an, 12. aldiz. Ekitaldia 12:30etik 15:00etara bitartean egingo da Goiri plazan. Hainbat jatorrizko deituratako ardoz gainera, azokak euskal produktuak dastatzeko aukera ere emango du.

Sondikako Enologia Egunean hauek izango dira: Codorniu taldea, Rioja Jatorrizko Deituraren sei ardo mota (gorria, zuria eta beltza) eta Rueda, Penedes, Campo de Borja eta Ribera de Duero Jatorrizko Deiturak. Gainera, Magalarte Lezama Txorierriko txakolina ere zerbitzatuko da. Bestetik, beste postu batzuk ere jarriko dira: Idiazabal gazta, Baskaranen eskutik; La Gilda del Norte eta Iratxo Sondikako gozotegia. Txosna Garbiñe Lekerika lezamarrak jarriko du.


'Arroz urez'

Mikel Antzak Arroz urez liburua aurkeztuko du


Sahrijai: Dena+Lukiek

Sahrijai kultur elkarteak antolatutako kontzertuak izango dira. Oraingoan, gaueko 22:00etan izango da. Sarrerak aurrez; Basajaun liburu dendan, Errotatxiki eta Rainbow tabernan eskuratu ahalko dira 5euroan. Egunean bertan Aljibean, 8 euroan.


Hasi dira botoak pixkanaka zenbatzen

Hauteslekuak itxi bezain pronto ireki dituzte hautesontziak eta gutun-azalak zabaldu eta botoak pilatzen dihardute mahaikideek une honetan.

Udal eta Foru Hauteskundeetan botoa emateko epea amaituta, hasi da zenbaketa hauteslekuetan. 20:00etan puntu puntuan itxi dituzte ateak hauteslekuetan eta berehala ekin diote mahaietako kideek kontaketari. Zentzu horretan, esan behar da botoa azken unean eman duen herritarrik izan da, baita ordu muga baino beranduago iritsi eta aukerarik gabe geratu denik ere.

Datozen orduetan jakinaraziko dituzte emaitzak, eta zuzeneko jarraipena egingo du Zarauzko Hitzak.


Ipuin-jolas txokoa bueltan da Elorrion

Ekimena doakoa da, baina aldez aurrretik izena eman beharko da. Izen-ematea otsailaren 17an amaituko da.

Dinamizatzaile batek lagunduta, 0 eta 3 urte bitarteko haurrek eta beraien gurasoek irakurketaz elkarrekin gozatzeko espazioa martxan da berriro Elorrion. Hiru saio egingo dituzte, bata otsailaren 28an, bestea martxoaren 28an eta azkena apirilaren 25ean. Eta gainera haurrak bi taldetan banatuko dituzte: lehenengo taldea 0-2 urte arteko haurrek osatuko dute, 17:00etatik 17:45era. Eta bigarrena, 2-3 urtekoek, 18:00etatik 18:45era.

Ekintza honen helburuak, gozamena sustatzea, gurasoak trebatzea eta erremintak ezagutaraztea dira, besteak beste.

Izen ematea, aldez aurretik egin beharko da Elorrioko Udal Liburutegian, 94 603 30 32 telefonora deituta edo liburutegia@elorrio.eus helbidera idatzita.


Pazifikoko irlek Japoniari eskatu diote atzeratu dezala Fukushimako ur kutsatuaren isurketa

Eskualdeko hamazazpi uhartek argudiatu dute Tokioren planari buruzko «informazio eta datu gehiago» behar direla. Zentral nuklearreko edukiontzietan 1,29 milioi metro kubiko inguru daude pilatuta.

Kontuan harturik arrantza sektorean kalteak eragin ditzakeela eta Ozeano Barea kutsatzeko arrisku handia dagoela, PIF Pazifikoko Uharteen Foroak kezka helarazi du Japoniak asmoa duelako Fukushimako zentral nuklearreko ur kutsatua itsasora isurtzeko. Adituek diotena oinarri hartuta, nazioarteko erakunde hori osatzen duten hamazazpi irlek argudiatu dute «informazio eta datu gehiago beharrezkoak» direla plan horren inguruan, eta, horregatik, Tokiori eskatu diote operazioa atzeratzeko.

PIFeko herrialdeetako asko oraindik borrokan ari dira XX. mendean Ozeano Barean —AEBek eta Frantziak, adibidez— egin zituzten proba nuklearrek eragindako arazoak eta ondorioak konpontzeko, eta, beraz, uste dute Japoniaren planak are gehiago okertuko lukeela egungo egoera. Tokioren operazioak arrantza sektorean izango lukeen eragina da kezka iturri nagusia, irla horietako askoren ekonomiaren oinarri baita.

«Gure eskualdeak jarrera irmoa du: ez da isurketarik izan behar alde guztiek egiaztatzen duten arte hori egitea segurua dela», esan du PIFeko idazkari nagusi Henry Punak, auzi horretaz egin duten mintegi birtual baten ondoren.

Fukushimako zentraleko ura hondakin erradioaktiboz kutsatua dago, erreaktoreak hozteko eta instalazio nuklearren barruan iragazteko erabili baita; zehazki, edukiontzietan 1,29 milioi metro kubiko inguru daude pilatuta, 2011ko lurrikarak eta tsunamiak hondatutako instalazio atomiko batzuen barruan.

Japoniako Gobernuak iragan ostiralean berretsi zuen zentral nuklearreko biltegietan jasotako ur kutsatua Ozeano Barera isuriko zuela. Tokiok ez zuen esan zehazki noiz, baina adierazi zuen aurtengo «udaberri eta uda bitartean» egingo dutela operazio hori; berez, datorren apirilean isurtzea aurreikusi zuten, baina atzeratu egin behar izan dute, itsaspeko tunel bat egiteko lanak moteldu egin direlako. Tunel hori erabiliko dute Fukushimako ura itsasora botatzeko, lurretik kilometro batera.

IAEAren arabera, ez du «kalterik eragingo»

IAEA Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundea gainbegiratzen ari da ur kutsatuaren isurketa plana, itsasora isuri aurretik urak dituen elementu erradioaktibo gehienak kentzeko, eta, adierazi duenez, Japoniako Gobernuaren planak nazioarteko estandarrak errespetatzen ditu, eta ez dio «kalterik eragingo ingurumenari».

PIFek eraturiko lantalde batek, aldiz, beste bertsio bat du. Erakunde horren mintegi birtualean, lantaldeko Ken Buesselerrek azaldu du Tokiori bere asmoak berriz aztertzeko eskatu diotela: «Erradioaktibitatea mareen eta ur-lasterren bidez mugitzen da ozeanoan, eta bada arrainak kutsatzeko arriskua».

Hortaz, Japoniari erreferentzia eginez, Punakek esan du «eragotzi egin behar» dituztela «besteek eragindako kutsadura nuklearreko hondamendi larri batera bideratuko edo desbideratuko» dituzten «ekintzak». Tokioren planak inguruko herrialdeen eta nazioarteko gobernuz kanpoko erakundeen kezka eta kritikak ere eragin ditu hasiera-hasieratik; Txina eta Hego Korea, esaterako, presio egiten aritu dira, baita Greenpeace ere.


San Frantzisko elizako memoriaren gunea diseinatzeko jardunaldia antolatu dute

Memoria Gara ekimenak 11n 11etan izeneko jardunaldia antolatu du larunbaterako, Asisko San Frantzisko elizan oroimenerako gune bat sortzen jarraitzeko. Espazioa modu partekatuan diseinatzeko beste urrats bat izatea nahi dute.

Larunbat honetan, abenduaren 11n, 1976ko martxoaren 3an poliziak Gasteizko Zaramaga auzoan eragindako sarraskiaren lekuko izandako Asisko San Frantzisko elizan oroimenerako gune bat sortzen jarraitzeko beste urrats bat emango du Memoria Gara herri ekimenak.

11n 11etan izeneko topaketaren helburua ariketa kolektibo eta diziplinartekoa egitea izango da. Horretarako, hainbat arlotan —arkitektura, arkeologia, arte plastikoak, historia, ikus-entzunezko komunikazioa, kultura...— esperientzia duten pertsonak gonbidatu ditu Memoria Garak.

Gainera, Memoria Gararen asmoa da "Luis Peña Gantxegik diseinatutako tenpluak eskaintzen dituen espazio, forma, eduki eta aukerei buruz pentsatzea eta ideiak partekatzea". Izan ere, "Martxoaren 3ko memoriek adierazten duten guztiaren gainean" zentro bat hartzeko berreskuratu nahi dute eliza.

Jardunaldia 11:00etan hasiko da, tenplura egingo den bisita batekin. Barruan, Memoria Garak proiektuari buruzko azalpenak emango ditu, eta tarte bat utziko da instalazioak bisitatu eta espazioak eskaintzen dituen aukerei buruz hausnartzeko. Horren ostean, M3moria Gunera mugitu eta hiru lantalde osatuko dira, plano zehatzen gainean espazioa asmatzen hasteko. Azkenik, bateratze lana egingo da.

Espazioaren diseinu partekatua

2018ko urrian egitasmoa aurkeztu zenetik, azken bi urteetan, espazioa diseinatzen aritu dira Memoria Gara ekimenaren sustatzaileak. Besteak beste, 2020ko otsailean Martxoak 3: Memoria(k), Espazioa(k), Kolektiboa(k) topaketak antolatu zituzten; hamabost adituren eskutik, edukiak, espazioko esku-hartzea eta kudeaketari begira, proiektua gauzatzeko hainbat gako jorratu ziren bertan.

Duela urtebete, 2020ko abenduan, San Frantzisko elizan memoriaren gune bat sortzeko proiektua aurkeztu zuen Memoria Garak, proiektuaren oinarriak zehazteko. Asteburu honetako jardunaldiekin, berriz, "espazioa modu partekatuan diseinatzeko beste urrats bat" egin nahi du Memoria Garak.


Protestak Italian, Cospito anarkistaren gose grebagatik

Carlo Nordio Justizia ministroak uko egin dio atxiloketa baldintzak leuntzeari. Haren ustez, arriskua dago Italiako beste talde anarkistekin kontaktuan jar daitekelako.

Gose greban 114 egun egon ondoren, Alfredo Cospito anarkistaren egoera nabarmen okertu da azken egunotan. Sardiniako espetxe batean dago 41 bis artikuluak ezarritako isolamendu gogorreko erregimenean; hain zuzen ere, mafiako buruzagi arriskutsuei ezartzen zaien erregimenean.

Atxilotuta dagoela protestatzeko, Cospitok gose greba hasi zuen joan den urrian, baina protesta egin eta bere osasun egoera nabarmen okertu arren -40 kilo baino gehiago galdu ditu- Meloniren gobernuak tinko eusten dio bereari. Carlo Nordio Justizia ministroak uko egin dio atxiloketa baldintzak leuntzeari. Haren ustez, arriskua dago Italiako beste talde anarkistekin kontaktuan jar daitekelako.

Duela gutxi Berlinen, Bartzelonan eta Grezian egoitza diplomatiko italiarren aurka izandako erasoak Cospitoren egoeragatik protestatzeko izan zirela, uste dute.

Nor da Alfredo Cospito ?

Alfredo Cospito 2014an atxilotu eta 20 urte eta zortzi hilabeteko espetxealdira zigortu zuten, Roberto Aldinolfi Ansaldo Nuclearen konpainiako administradore ordezkaria jipoitzeagatik. Erasoa Nucleo Olga Fai.Fri (Federazione anarquista informale-Fronte rivoluzionario internazionale) taldeak hartu zuen bere gain. Cospito errudun ere jo zuten, 2006an Fossanoko karabinierien eskolan indar gutxiko bi lehergailu ipintzeagatik. Bi leherketek ez zuten zauriturik eragin.

Cospito Pescaran 1967an jaio zen. Bera izan da "41 bis" erregimenean kartzelaratu duten lehen anarkista. Erregimen hori Giza Eskubideen aurka dagoela salatu dute elkarte ezberdinek.

Zergatik ezarrri zaio atxiloketa erregimen hori?

Epaileek erabaki hori hartu zuten, atxilotuta zegoen bitartean, beste anarkista taldeekin hartu-emanetan zebilelako. Turingo epaileen arabera, kontaktu horiek arriskutsuak ziren, eta hori saihesteko isolamendu egoera gogorrean jarri zuten. Urtarrilaren 12an, Alderdi Demokratikoko diputatu talde batek bisita egin zion. Horrek ere kritika gogorrak eragin zituen Frateli di Italia, Meloni lehen ministroaren alderdi ultraeskundarraren aldetik. Bien bitartean, ezkerreko taldeek manifestaldiak egiten dituzte behin eta berriro, Milanen eta Erroman, atxiloketa horren baldintza gogorrak salatzeko.


Getariako Keta futbol taldeko erregionalak prest dira igoera faserako

Maiatzaren 20a bitarte, hamar talde lehiatuko dira mailaz igotzeko. Denboraldiaren hasieratik hobera egin dutela uste dute. Astebete geroago hasiko dira jubenilak Koparen lehian.

Argazkia: Getariako Keta futbol taldea. Gipuzkoako Futbol Federazioak datozen asteetako egutegiaren zozketa egin zuen abenduaren 26an, eta zozketak erabaki bezala, asteburu honetan hasiko dute Getariako Ketako futbol taldeko I. Erregional mailakoek igoera fasea. Abenduaren 16an jokatu zuten denboraldiko lehen faseko azken partida Sporting Herrera taldearen aurka, eta gorengo postuan sailkatu zen Getariako erregional mailako taldea; 28 puntu eskuratuta, hain zuzen ere. Pasaia, Segura-Goierri, Ilintxa, Dunboa Eguzki, Munibe, Iluari, Usurbil, Aloña Mendi eta Orereta Kafea taldeak izango dituzte aurkari maiatzaren 20a bitarteko igoera fasean. Oier Idiakez Getariako Ketako kideak lehenengo fasearen balorazio positiboa egin du: "Lortutako emaitzaz gain, taldekide guztiak inplikazio handia izan dugu, eta entrenamenduetan jokalari asko elkartu gara; hama zazpi lagun inguru". Hori guztiaz gain, taldekideen arteko harreman onak emaitzan bere eragina izan duela uste du Idiakezek. Gorka Lazkano Ketako erregional taldeko jokalaria ere bat dator Idiakezen hitzekin, denboraldiko partidak "erraz" jokatu dituztela uste du: "Taldekideok postuz aldatu gara denboraldian zehar, eta ikasi egin dugu". Gerora ere, horrek eragin positiboa izango duela uste du. Taldekideek elkarren artean ere lehiakortasuna badutela azaldu du, eta hori aberasgarria dela iruditzen zaio: "Lehia horrek inplikazio handiagoa ekartzen digu". Atzera begira, denboraldiaren hasieratik "aurrerapauso txiki bat" eman dutela uste du Idiakezek. Jende berria ere batu zaie taldera ibilbidean, eta apurka-apurka, taldea hobetu dela irizten dio. Igoera fasean hamar taldetik bik izango dute mailaz igotzeko aukera, eta anbizioz begiratzen dio Ketak datozen hilabeteei. Ez dituzte abenduaren 26an zozketak erabakitako arerioak ezagutzen: "Talde bakarra ezagutzen dugu: Iluari. Horien aurretik sailkatzea espero dugu", aitortu du Idiakezek, barre artean. Aurreko futbol denboraldian mailari ezin izan zion eutsi Getariako futbol taldeak eta mailaz jaitsi zen. Orain, ordea, galdutako maila berreskuratzeko taldea prest dagoela uste du Lazkanok: "Lan asko egingo dugu, eta orain arteko bide berdinetik segitzeko asmoa daukagu. Inork ez digu ezer oparituko, eta borroka horretan gogor saiatuko gara". Jubenilak, Koparen lehian Ketako jubenil mailako taldea, aldiz, astebete geroago hasiko da Koparen lehian. Seigarren sailkatu ziren jubenilak futbol denboraldiaren lehenengo fasean, Zarautzekin berdinduta. Zarautz, Burumendi, Ikasberri A, Amara Berri A, Añorga, Santo Tomas Lizeoa B eta Sporting Herrera futbol taldeen aurka jokatu beharko dute Kopako bigarren fasea.


Hiru ekintza antolatu ditu Aiaraldeko Mugimendu Feministak Azaroak 25 dela eta

Asteazkenean mobilizazio propioak deitu ditu Mugimendu Feministak Aretan, Amurrion eta Laudion.

Azaroaren 25ean -asteazkenean- izango da Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Kontrako Nazioarteko Eguna. Hori dela eta, ekimen ugari egin dira azken egunetan eskualde osoan zehar. Aiaraldeko Mugimendu Feministak ere zenbait jarduera prestatu ditu, sare sozialetan zabaldu dutenez.

Laudion, mobilizazio zaratatsua egingo dute 19:00etan Lamuza plazatik abiatuta. Etxeko tresnak kalera ateratzeko deia luzatu dute zentzu horretan, eta Amagoia Elezkano omenduko dute besteak beste.

Aretan, berriz, 18:30ean elkartuko dira Altamira plazan, elkarretaratze formatua baliatuta.

Amurrion, ordea, 19:30ean gauzatuko dute protesta. Alabaina, Otsemeakek kalera ateratzeko deia zabaldu du Twitter bidez, Euskal Herriko neska* gazteek egindako deialdiari jarraiki.


Edukiontziak erre dituzte Aretxabaletan, hainbat gunetan

Ilargi plazako edukiontziak eta Errekabarren kalea eta Belorrieta auzoaren artean daudenak erre dituzte. 03:45 inguruan izan da gertaera eta suhiltzaileak bertaratu dira itzaltzera. Bost bat edukiontzi erabat deseginda geratu dira eta beste hainbatek kalteak izan dituzte.

Ilargi plazako edukiontziak.

Aurreko gauean ere bai

Abenduaren 24 goizaldean, ostera, Geltoki kalekoak erre zituzten, eta inguruan aparkatutako auto batek kalteak izan zituen.


Jaietan gutxienez bi ziztada egon direla baieztatu du udalak

Sumisio kimikoko ziztada jaso duten bi emakumeak anbulatorioan artatu dituzte, eta udalak jakinarazi duenez, ondo daude biak. Beste hiruzpalau ziztada ikertzen ari da Udaltzaingoa. Udalak eraso matxisten inguruko protokoloa "indartu" du gertaerak horiek direla eta.

Azken asteetan hainbat izan dira Euskal Herriko jaietan sumisio kimikoko ziztadak salatu dituzten herritarrak, eta saninazioetan, momentuz, gutxienez bi ziztada egon direla baieztatu du Azpeitiko Udalak. Erakundeak jakinarazi duenez ziztada jaso duten bi emakumeak anbulatorioan artatu dituzte, eta biak ondo daude udalak jakin ahal izan duenez. Kasu horiez gain, beste hiruzpalau ziztada egon ote diren ere ikertzen ari da Udaltzaingoa.

Udalak "gogor" salatu du gertatutakoa, eta eraso matxisten inguruko festetako protokoloa indartu du. Erakundeak adierazi duenez, "indarkeria matxistaren forma berri bat" dira sumisio kimikoko ziztadak. Era berean, Azpeitian herritar orok "libre, lasai eta seguru ibiltzeko duen eskubidea" aldarrikatu dute, eta ziztadaren bat jasaten duten emakumeei laguntzeko dauden baliabideen berri eman diete. Hain zuzen ere, Plaza Txikian erasoen inguruko informazio, aholkularitza eta sentsibilizaziorako karpa bat jarri dute, eta anbulatorioan zein Udaltzaingoan ere laguntzeko daudela nabarmendu du udalak.

Horrez gain, herritarrek eskura dituzten baliabideen zerrenda gogorarazi dute. Honakoak dira horiek:

112 telefonoa (24 orduz, larrialdi egoeretan).

943-22 44 11 (SFUS, Aldundiko urgentzia zerbitzua, zerbitzu juridikoa, psikologikoa eta ekonomikoa, udal ordutegitik kanpo).

900-84 01 11 (SATEVI, emakume bizirauleei, hauen ingurukoei eta herritarrei informazioa eta arreta eskaintzen diena).

Azpeitiko Udaltzaingoa (092 edo 943-15 13 13).


Ikuskizuna - Jule

Jule. Maiatzaren 9an, 12:00etan, eskolako aterpean.

Sarreren salmenta eta informazio gehiago: www.deriokoudala.net.


Laku bat munduan

Idazlea: Henry David Thoreau. Itzultzailea: Danele Sarriugarte. Argitaletxea: Katakrak.


Khegal enpresa bisitatu dute Garapen Mahaiko kideek

Herriko ehun sozio-ekonomikoa ezagutzeko eta babesteko ekimenen barruan, Khegal Aeronautica SL enpresa bisitatu du Ekonomia Garapen Mahaiak, Aizpea Otaegi Mitxelena alkatea buru. Bisitan enpresa eta bere negozio eredua ezagutzeko aukera izan dute.

Khegalek prezisio handiko mekanizatuak egiten ditu. Bost ardatzetako tekniketan espezialistak dira, eta 4.0 industria tekniketan aitzindari. Enpresa Oiartzunen sortu bazen ere, egun Egiburuberri industrialdean du egoitza, eta aeronautika, nautika eta petrolioaren alorretan aritzen da, besteak beste.