Ametsa ez da hil

Inkestek aurreikusitakoa baino alde nabarmenagoarekin, ezezkoak garaitu du Eskoziako independentziarako erreferendumean, botoen %55,3 jasota. Orain, ikusteke dago noiz eta nola beteko duen Londresek Eskoziari botere berriak emateko promesa.

Eskoziako erreferendumak dagoeneko utzi eta utziko dituen elementu positibo guztiez harago, lehenengo konstatazioa, agerikoena, zera da: independentismoak ez du lortu bere proiektua martxan jartzeko behar beste jende konbentzitzea. Gertu ibili da, baina, bistan da, lehia galdu du. Eta komeni da horren arrazoiak, nagusiena behintzat, azpimarratzea. Unionistek beldurraren mamua astindu dute kanpaina osoan zehar, eta azkenean, emaitza onak eman dizkie. Bitartean, Eskoziaren independentziaren aldekoak ez dira gai izan etorkizunerako bermeak argi uzteko. Horixe du kontran independentismoak, Eskozian eta beste edonon: hipotesi baten gainean lan egiten du, gauzagarria den baina gaur gaurkoz ukigarria ez den zerbaiten gainean. Unionismoak proposatzen duena, hobea ala okerragoa, ezaguna da. Independentismoarena, aldiz, imajinatu beharra dago. Joko-zelai horretan, konfiantza da estatu independente bat lortu nahi dutenen tresnarik eraginkorrena; konfiantza transmititu, proiektuak behar beste ilusio piztu eta jaso dezan. Eskozian, agerikoa denez, beldurra ilusioari gailendu zaio. Eta horrek zer ikasia eman beharko lieke gainerako independentismoei ere, behin eta berriz beldurraren hormaren kontra jo nahi ez badute.

Dena den, ezinbestekoa da eskoziarrek egindako ariketa demokratikoa txalotu eta nabarmentzea. Batetik, erabakitzeko eskubidea modu naturalean gauzatu dutelako, herritarrei etorkizuna erabakitzen utziz. Bestetik, eta akaso garrantzitsuagoa, jendartearen gehiengo zabala inplikatu dutelako prozesuan. Irvine Welsh idazleak, The Guardianen “Porrot Loriatsua” izenarekin argitaratutako gutunean esan du, “eskoziarrek benetako demokraziaren ideia berrasmatu eta berrezarri” dutela. Eta neurri handi batean, hala da. Erroldaren %86ko parte-hartzeak, zenbaki altu batetik harago, hamarkadetan bozkatu gabeko sektoreen itzulera suposatu du. Erabaki politikoetan zeresanik ez zutela uste zuten horiek, oraingoan bai, erabakiaren parte sentitu dira. Prozesua barneratzailea izan da, neurri handi batean, kanpaina langile auzoetako ateetaraino eramateaz arduratu diren ezkerreko mugimenduei esker.

Erreferendumerako kanpainak Eskoziako kultura politikoa astindu du bi urteotan. Batzuk diotenez, baita betirako aldatu ere. Joko politikoa alderdien eskuetan uztera ohitua egon den jendartean, milaka dira prozesuan inplikatu eta zuzenean parte hartu duten herritarrak. Aipagarria da, batez ere, baiezkoaren aldeko blokeak aktibatutako masa soziala. Kaleko guda nabarmen irabazi dute, eta akaso, hori izan da hautestontzietan ere garaipena izateko aukera azken uneraino bizirik mantendu duen osagaietako bat.

Identitate auzia alde batera utzita, eredu sozial berri eta justuago baten eraikuntzan oinarritu du baiezkoaren aldeko kanpainak independentziarako aukera, Westminsterreko politika kontserbadore eta pribatizatzailetatik aldenduz. Horretan bat dator Eskoziako jendartearen gehiengo handi bat, erreferendumean bai ala ez bozkatu. Eta horren jakitun –eta inkestek baiezkoaren alde erakusten zuten joerarekin larrituta– egin zuen Londresek Eskoziari botere gehiago emateko promesa.

Akaso sekula ez dugu jakingo Better Together kanpainaren azken maniobra inprobisatua ala aurretik pentsatua izan zen. Baina argi dago funtzionatu duela. Ezezkoak irabazi du erreferenduma, baina Eskoziako Gobernuko lehen ministro orde –eta behin behinean, Salmonden ordezko– Nicola Sturgeonek txio batean aipatu duenez, “Status Quoak ez du babesik jaso”. Horregatik, agian, bidezkoa litzateke esatea baiezkoak ala ezezkoak baino, hirugarren aukerak irabazi duela galdeketa. Ez bozkatu duten eskoziarrek, askok bederen, ez dute itsu itsuan bozkatu orain arteko estatusa mantentzeko. Hortik urrun, aukera bat eman diote Westminsterri, beste aukera bat. Cameronek hori baliatzen jakin beharko du aurrerantzean.

Oraingoz, bistakoa da denbora irabazi duela. Baina pentsa liteke berak eraikitako sarean erori dela, Eskoziarekin batera, Ingalaterra, Gales eta Irlandako iparraldeari ere eskaini baitizkie eskumen berriak. Eskoziako autonomia prozesua beste hiru nazioen prozesuen erritmo berean garatzeko baldintza jarri du Erresuma Batuko lehen ministroak, eta horrek, ezinbestean, lehenengoa atzeratuko du. Alderdi Laboralistak dagoeneko iradoki du ez duela begi onez ikusten Ingalaterrarako parlamentu propioa, bertan indar eskasa izango luketelakoan, tory-en (kontserbadoreak) mesedetan. Gordon Brown Erresuma Batuko lehen ministro ohi eta azken asteetan ezezkoaren aldeko kanpainako aurpegirik ezagunenak, “Londresek Eskoziari emandako hitza beteko” duela berretsi du. Baina dagoeneko piztu da eztabaida alderdi unionista nagusien artean, prozesua nola garatu. Eta ados jarri bitartean, halabeharrez, luzatu egingo da Eskoziari botereak itzultzeko prozesua. Egoerak mesfidantza sortu du Eskozian, eta Salmondek dagoeneko esan du ez bozkatu zutenak “engainatuak” izan direla. Ziurrenik, goiz da oraindik horrelako ezer ondorioztatzeko. Baina egia da oraindik ikusteke dagoela zertan geratuko den Londresek agindutako botere eskualdaketa, eta egia da ere eskoziarrek ez dutela onartuko autonomia deskafeinaturik.

Momentuz, eta normala den moduan, porrot sentsazioa da nagusi Eskoziako independentisten artean. Baina asko da haien alde dutena. Erreferendumeko datuen arabera, 55 urtetik beherako eskoziarren artean nagusi izan zen independentziaren aldeko joera, eta beraz, independentziaren aldekoak dira belaunaldi berriak. Gainera, eta pentsa zitekeenaren kontra, porrotak ez ditu kanpainan zehar baiezkoaren alde mobilizatutako herritarrak atzera bota. Irailaren 18tik hona 4.000 eta 1.200 herritarrek eman dute izena, hurrenez hurren, SNP eta Alderdi Berdean, eta beste 4.000k aurreratu dute Radical Independence Campaignek azaroan eginen duen konferentzian parte hartuko dutela. Oinarri horrekin, independentismoak nahikoa arrazoi du oraindik aurrera egiteko. Salmondek bere agurrean esan zuen moduan, “ametsa ez baita sekula hilko”. Momentuz, bizirik jarraitzen du. Eta baliteke denbora kontua baino ez izatea amets hori betetzea, Londresek orain arteko politiken norabidean jarraitzen badu, eredu sozial berri bat eraikitzeko asmotan dabiltzan eskoziarrengandik gero eta gehiago aldenduko baita.

Egun "normal" bat Edinburgon

Holyroodeko parlamentutik gertu, Edinburgon, letra handiz ageri da Eskoziako independentziari buruzko erreferendumaren data. 18 September 2014. Gaur, data bera agintzen dute egutegi eta agendek. Iritsi da eguna, eta etorkizuna erabakitzera doaz eskoziarrak. Galdera bakarra da, eta argia: “Independente izan beharko litzateke Eskozia?” Eta erantzunak, bi baino ez, bai ala ez.

Baiezkoaren zein ezezkoaren aldeko ekintzaileek azken unera arte luzatu dute kanpaina. Estu daude inkestak, eta azkeneko botoak ere izan dezake eragina emaitzan. Independentistek bukaerara arte eutsi diete bi urteotako kanpainako argudioei. Aspertu dira bozkatu ez duten gobernu baten –Erresuma Batuko Gobernuaren– politika neoliberalak jasateaz. Eredu sozial justuagoa nahi dute martxan jarri, eta ezinbestekoa dute horretarako Westminsterren atzaparretatik askatzea. Ezezkoaren aldeko kanpainakoek, beldurraren diskurtsoa erabat alboratu gabe, azken txanpan egin dute lehenbiziko proposamen sendoa. Ez dute gehiegi zehaztu, baina eskumen berriak agindu dizkiote Eskoziari, ezetzaren alde bozkatuz gero. Maniobra erabakigarria izan daiteke. Izango da.

Gaur, batzuk zein besteak, hautestokietan kokatu dira, azkenengo botoa ere borrokatzeko. Egun arrunta da Eskozian, eta lanera sartu aurretik edo ondoren eman dute bozka herritarrek. Goizeko 7:00etatik gaueko 22:00ak arte, hamabost ordu dituzte bozkatzeko, eta jende kontzentrazio handirik gabe ere, etengabea da botoa ematera doazenen joan-etorria. Independentistak sinetsita daude baiezkoaren nagusitasunaz. Azken aste eta hilabeteetan kalean lortutako aktibazioak garaipenean sinesteko arrazoia eman die. Margaret J. Campbell idazlearen kasua da. Bozkatu berri du, eta irribarretsu doa etxerako bueltan. Unionismoak garaituz gero zer gertatuko den galdetu diogu. Baita bitan galdetu ere. Baina erantzun bakarra du ahoan, behin eta berriro: “Baietzak irabaziko du”.

Edinburgoko kaleetan ez dago aparteko girorik. Kanpainako ekintzaileak bozkalekuetan kontzentratzen dira batik bat, eta Europako estaturik gabeko nazioetatik etorritakoentzat utzi dituzte kaleak. Sardinia, Korsika eta Flandeseko banderak ikusten dira, kalerik kale. Euskal herritarrak, trikitixa eta guzti, kantuan eta dantzan ari dira Royal Milen. Eta katalanek, Eskoziako bandera eta estelada osatu dute kandelekin, katedralaren pareko plazan. Bertatik pasa da gazte bat, No, Thanks txapa bularrera lotuta. Argi azaldu du ezezko botoaren zergatia: “Hamar urte pasa ditut lanean nire dirua aurrezten, orain dena galtzeko? Ez horixe!”. Beldur da Eskozia independente baten aurrean. Horixe izan da ezezkoaren aldeko kanpainaren helburua, beldurra sortu eta zalantzak piztea.

Gau luzea aurretik

Alea jacta est. Gaueko 22:00etan itxi dira bozkalekuak, eta dagoeneko gauzatu dute eskoziarrek erabakitze eskubidea. Gau luzea dator aurretik, botoen kontaketarako prozedura berezia hautatu baita: galdeketa mahai bakoitzeko botoak Eskoziako 32 hauteskunde esparruetako bakoitzean zehaztutako gunean zentralizatu beharko dira. Batzuk helikopteroz edo itsasontziz eraman beharko dira puntu horietara, Eskoziako irla urrunetatik. Gero, gau osoan zehar egingo dira publiko esparru horietako datuak, banan-banan, eta goizeko 6:00etarako aurreikusten da azkeneko emaitza.

Asko dira gaua esna eman duten eskoziarrak, telebistari itsatsita. Beste batzuk goizeko ordu txikitan jarri dute iratzargailua, azkeneko emaitza jakiteko. Une batetik bestera alda daiteke Eskoziako historia. Esnatu direnerako, ordea, aurreratu samarra dago kontaketa. Ezezkoa nagusi da Eskoziako barruti askotan. Glasgowen, Eskoziako hiririk handienean, independentziaren aldeko jarrerak irabazi duela jakinarazi dute goizeko 6:00etarako minutu gutxi falta direnean. Arnasa hartu dute independentistek, baina ez behar beste. Aldea 25.000 botoena baino ez da izan Glasgowen, eta ez da nahikoa ezezkoak hartutako distantzia eteteko. Gainera, Edinburgoko datuak falta dira oraindik, eta jakina da unionismoa gailenduko dela hiriburuan. Baita alde nabarmenez ere: %61eko babesa lortu du ezezkoak. Erabakita dago guztia, oraindik Highlands-etako datuak falta badira ere. Ezezkoak irabazi du erreferenduma, eta segidan datoz batzuen negarrak eta besteen poz algarak. Eskozia ez da, momentuz behintzat, estatu berri bat izango. Hala erabaki dute bere herritarrek.

Goizean, euritsu esnatu da Edinburgo. Kalean normaltasuna da nabari, edozein ostiralen antzera. Esan liteke ezer ez dela pasa. Desagertu dira erreferendumari buruzko erreferentzia gehienak, eta inondik ez dira ageri aurreko egunetan batzuk eta besteek zeramatzaten txapak: Yes Scotland. No, Thanks. Bakoitzak bere barrurako gorde du hautestontzian hartutako hautua. Ingurura begiratuz azaldu du egoera Jaquelinek, 55 urteko andreak: “Oso serio daude kaleak, oso isil. Jende askok shocka dauka barruan”. Baiezkoaren alde egin zuen erreferendumean, eta “oso triste” dagoela dio.

Hortik gertu, Meadows parkearen inguruan, bazkalorduko atsedenean daude inguruko eskola militar bateko nerabeak. Uniformea daramate horietako batzuk, Union Jack eta guzti. Ezin izan dute bozkatu, hamabost urte baino ez baitituzte, baina galdetu beharrik ere ez dago zeren alde dauden jakiteko. Louiek adierazi du iritzia, gainerakoek, inguruan, buruarekin baietz dioten bitartean, gora eta behera: “Oso pozik nago emaitzarekin. Uste dut oso ona dela batasunaren barruan jarraitzea”.

Bananduta daude iritziak, erreferendumeko emaitzak bezain beste. %55,3 eskuratu du ezetzak galdeketan, %44,7 independentziarako aukerak. Eta emaitzen aurrean, dimisioa iragarri du Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak. Agurrean, independentziaren “ametsa sekula ez dela hilko” adierazi du. Eta mezua ongi jaso dute kaleko independentistek. Baietz bozkatu dutenen artean, inork ez du betirako galdutzat ematen aukera. Sinetsita daude etorriko dela beste erreferendum bat, eta baita irabaziko dutela ere. Baina hori, izatekotan, beste egun batean izango da. Gaur, berriro ere, egun normala baita Edinburgon.


Lekaiok jendea behar du erraldoiak dantzan jartzeko

Santa Anastasia jaiak hemen dira eta, urtero bezala, erraldoiak dantza egitera irtengo dira. Azken urte hauetan Aldiri eta Lekaio elkarteetako kideek jarri dituzte erraldoiak dantzan, baina lekukoa pasatzeko ordua heldu da. Hori dela eta, herriko gazteei deialdia luzatu diete. Erraldoiak dantzan jartzeko ez da inongo baldintza berezirik bete behar, gogoa edukitzearekin nahikoa da. Urretxuko Santa Anastasia jaietan erraldoiak dantzan jarri nahi dituztenek, Aizpurunea kultur etxean eman behar dute izena.


Itsaso txarra, ura hotza, berdel asko...

eta antxoa ezin arrantzatu!

Martxoan hasi zen antxoa harrapatzeko kanpaina, baina denbora honetan ia ez da antxoarik sartu arrandegietan. «Orain arte hiru aldiz bakarrik izan ditugu salgai antxoak eta asteartekoarekin laugarren aldiz», dio Itxaspe arrandegiko (Antziola auzoa) Enkarni Aranburuk.

Asteartean izan zen denboraldiko arrantzarik aipagarriena. Gipuzkoan 21.000 kilo antxoa harrapatu ziren; 15.000 kilo sartu ziren Getarian eta 6.000 kilo Hondarribian. Dena dela, berriz ere antxoa ekartzeko zain egon beharko dela nabarmendu du Aranburuk: «Itsaso txarra iragarri dute eta arrantzaleak ez dira itsasora aterako. Aste honetan ez da berriz antxoarik espero».

Iaz, garai honetan,

nazkatuta

Antxoa asko atzeratzen ari da aurten, iaz garai honetan jendea antxoarekin nazkatuta zegoela dio Itxaspeko nagusiak. Antxoa ezin harrapatzearen arrazoiak hiru direla aipatu du Aranburuk: «itsaso txarrarekin ezin da arrantzatu, ura hotza dago oraindik eta berdel asko dago. Aurten berdel gutxi harrapatzeko baimena izan dute arrantzaleek eta berdelak ez dio uzten igotzen antxoari».

Jendea, antxoa jateko gogoz

Antxoa gutxi dagoenez, prezio altuan dago kiloa orain. Itxaspen, 14,50 euroan dauzkate. Lonjan 11 euroan dago kiloa eta diferentzia, arrandegiek dituzten bitartekari eta gastu gehigarriengatik izaten da. Dena dela, jendea antxoa jateko amorratzen dagoela azaldu du Aranburuk eta prezio altua izan arren, segituan bukatzen direla.

San Joan aldera arte luzatuko da kanpaina eta antxoa gehiago sartzearekin kiloa ziurrenik 6 eurotara jaitsiko dela aurreratu du. Ondoren hegaluzea arrantzatzen hasiko dira urria bukaera bitarte.


Hitzaldia gaur, Marmier medikuak

Beti martxan izaten dira Goiz Eguzkin; orain gutxi ospatu zuten abesbatzaren eguna, kaleak alaituz, eta gaur, berriz, hitzaldia antolatu dute. 17:30etan Marmier medikuak hitz egingo du haur eta helduen bizkar arazoen prebentzioaz.


46 ordutan egin du Asier Valverde beratarrak Bartzelona eta Donostia arteko mendi bizikleta proba

Errekakoak hirugarren izan ziren taldeka Barcelona-San Sebastian Non Stop ibilbidean

Barcelona-San Sebastian non stop 2016 mendi bizikleta proba gogorra egin da ekainaren 10etik 12ra. 50 ordu zuten gehienez txirrindulariek ibilbidea osatzeko eta Asier Valverde Ugalde beratarrak 46 ordutan egin du, laugarren postua eskuratuz.

Doneztebe eta Donostia arteko azken etapan familia izan zuen animatzen Hondarribian, Guadalupen Jaizkibel aldera eta azkenean Donostiako belodromoan argazkia atera zuten elkarrekin. Proba gogorra izan zen, ez baitzuen lo egiteko aukerarik ere izan eta anaiak asistentzia egin zion: «Asistentzia ere oso gogorra izandu zen, 7 etapatan antolatua zen eta nere helburua etapaz etapa anaia eta nere bizikletaz arduratzea zen, lo egin gabe».

Aipatzekoa da taldeka, Enbaxadoreak kategorian hirugarren izan zela Doneztebeko Erreka taldea, Igor Agesta, Ibai Ordax eta Sergio Morate txirrindulariekin. Hamabosgarren izan ziren sailkapen orokorrean.


Zornotzako Urritxe institutuko ikasleek ANBOTO bisitatu dute

Durangoko Azokara joan aurretik, ANBOTOko erredakzioan izan dira Urritxe ikastetxeko 25 bat gazte.

ANBOTOren funtzionamendua bertatik bertara ezagutu dugu gazte zornotzarrek.


Formatu txikiko kontzertuen zikloa estreinatu zuen Belceblues taldeak

Momentuz bi kontzertu antolatu dituzte

Zelaimusik zikloaren barruan. Bigarrena, apirilaren 30ean izango da

eta Shut up taldea arituko da Zelai Ariztin.


‘Mate’, Gipuzkoako txapeldunorde

Jubilatu eta pentsionisten Gipuzkoako Xake Txapelketa jokatu zen herenegun, eta Juan Bautitsta Aranzabe Mate bigarren postuan gelditu zen. Finala oso lehiatua izan zen, eta azkenean, Mariano Oterok lortu zuen garaipena. Azken hiru txapelketetan, Juan Bautista Aranzabek bi txapela eta bigarren postu bat lortu ditu, maila bikaineko xake jokalaria dela erakutsiz.


Durangoko Fashion Gauerako modeloak aukeratzeko castinga egingo dute

Castinga irailaren 4an, eguaztena, izango da, Udal Euskaltegiko Berbagunean, 17:00etan.

Dendak Bai merkatarien elkarteak "izaera parte-hartzailea" izango duen casting bat egingo du irailaren 27ko Durango Fashion Gaua desfilearen laugarren edizioan parte hartuko duten modeloak aukeratzeko. Desfile horretan Durangoko saltokiek 2019ko udazken-negu denboraldirako proposamenak aurkeztuko dituzte.

Modelo profesionala izan nahi duzu egun batez? leloagaz, ekimena 16 urtetik gorako herritar guztiei zuzenduta dagoela azaldu dute, "gizonak eta emakumeak, neurri guztietakoak". Ekintzaren helburua herriko merkataritzari nabaritasuna ematea da, hiritarrak ere horren partaide eginez.


Maria Leonen pintura erakusketa ikusgai dago

Maria Leon legazpiarraren pintura lanen erakusketa ikusgai dago Legazpiko kultur etxean pasa den asteaz geroztik. Leon bilbotarra da jaiotzez baina Legazpin bizi da aspaldiko urteetan. Arkatza eta ikatza erabilita egindako pintura lanak jarri ditu ikusgai herrian. Erakusketa datorren martxoaren 9ra arte egongo da ikusgai arratsaldeko ordutegian, 17:30etik 20:30era, hain zuzen.


Orain 75 urte fusilatutakoei omenaldia egingo diete Lekeition

Jose Leturia Aranbarri eta Aniceto Malaxetxebarria Iza Lekeitioko gudariak fusilatu zituztela 75. urteurrena dela eta, omenaldia eskainiko diete herritarrek. Lekeitioko Kultur Etxean izango da, martxoaren 15ean, barikua, 19:30ean.

Alde batetik, Amaia Gaztelu Eusko Gudarostearen Lagunak elkarteareren izenean arituko da kultur etxean. Gazteluk elkartearen aurkezpena egingo du, eta daukan zeregina eta jarritako helburuak azalduko ditu.

Beste alde batetik, Iñaki Anasagastik Diario de un gudari condenado a muerte, fe y esperanza Ramon Galartza gudariaren liburuaren aurkezpena egingo du, berak egin duen Un militante de la causa vasca garatuz.

Liburuan Aranbarri eta Malaxetxebarria gudariez gain, gerran hildako beste hainbat herritarrei be egiten zaie aipamena, eta horiek ere aipatuko dira berbaldian.

Antoltzaileek ekimenean parte hartuko dutenen «alkartasuna» eskertu nahi izan dute.


Apirilak 17 | Olagaindik

Iluntzean Andoaingo "Skyline"tik egindako argazkian kolore biziak agerti dira, Hernio-Gazume aldera begira jarrita. Argazkia osoki ikusteko klik egin.


'La Traviata' opera taularatuko dute Verdiren 200. urteurrenean

Verdiren opera entzutetsua eskainiko dute Kursaaleko auditoriumean, bihar eta datorren asteartean

Aurten 200 urte beteko dira Giuseppe Verdi musikagile eta konpositore italiarra jaio zela. Mundu osoan ekitaldi ugari egiten ari dira musikagilea gogora ekarri eta haren lana goresteko. Baita Donostian ere. Hiria erre eta suntsitu zela bigarren mendeurrena gogoratuko duen Musika Hamabostaldian musikagilea ere gogoan izango dute. Hain zuzen ere, La Traviata opera taularatuko dute, eta, Patrick Alfaya zuzendariaren arabera, 74. Musika Hamabostaldiko emanaldirik garrantzitsuenetako bat izango da. Bihar eta datorren asteartean eskainiko dute, 19:00etan, Kursaaleko auditoriumean.

Ekoizpen hori Espainiako hainbat hiritako antzoki eta erakunderen, Iruñeko Baluarte auditoriumaren eta Musika Hamabostaldiaren arteko elkarlanari esker gauzatu da. Susana Gomez antzerkigile espainiarra da eszena zuzendaria, eta, jakinarazi duenez, 40ko hamarkadako Espainian girotu du opera. «Miseria eta gosete garai hartan, paradoxikoa badirudi ere, erdi-goi klaseko jende dirudun asko bildu zen Madrilen». Hori da, hain zuzen ere, La Traviata kokatzen deneko testuingurua. Izan ere, Violetta prostitutaren eta Alfredo familia oneko seme gaztearen arteko amodio abenturan oinarritzen da.

Musika zuzendaria Pietro Rizzo italiarra da, eta, besteak beste, Euskadiko Orkestra Sinfonikoa eta Easo Abesbatza mistoa gidatu ditu. Iñigo Alberdi Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren zuzendariak adierazi duenez, La Traviata da orkestrak gehien interpretatu duena; bosgarrengoa izango da oraingoa. Horietako bat 1993an izan zen, Musika Hamabostaldian opera hori bera eskaini zenean. Orduan, gainera, Ainhoa Arteta sopranoak egin zuen Violettarena. Haren hastapenetan urrats handia izateaz gain, oihartzun handiko antzezpena izan zen, eta kritika onak jaso zituen.

Easo Abesbatzaren egitekoa

Xalba Rallo Easo Abesbatza mistoko zuzendariak esan du abesbatza orain gutxi sortu dela, eta gogorarazi du ikuskizunean duen egitekoa. «Gure bigarren opera da hau; esperientzia bat izan da». Abesbatzak XX. mende erdialdeko Madrilgo erdi-goi klaseko aristokraziaren rola jokatzen du, eta tartean, hiru bakarlarik bigarren mailako pertsonaiak antzezten dituzte. Eurentzat erronka izan da koru batean ohikoak ez diren interpretazio lanak egitea.

Halaxe adierazi du Gomezek ere: «Rol garrantzitsua jokatu du. Kantatzeko ez ezik, mugitzeko eta dantza egiteko ere eskatu zaio, Madrilgo garai hartako gizartea irudikatzeko». Era berean, horrelako kantari eta talde artistikoarekin lan egitea luxu bat dela nabarmendu du.

Lehendabiziko aldia da Desiree Rancatore soprano italiarrak Violettarena egiten duena, opera batean maila horretako pertsonaia bat antzezten duena. «Rol honek soprano batek amestuko lukeen guztia du: erromantizismoa, drama, harrokeria, lotsagabekeria...». Horrez gain, nabarmendu du partitura eta dramari leial izanik nork bere pertsonalitatea eraiki behar duela. «Bien arteko oreka lortu behar da». Alfredoren pertsonaia Jose Bros tenor katalanak egiten du. Brosen kasuan, ez da lehenengo aldia rol hori jokatzen duena, baina beti ikasten du zerbait berria. «Rol oso pasionala da, daukagun taldearen laguntzaz gozatzea besterik ez da gelditzen».

Violettaren protagonismoa

Eszenografiari dagokionez, opera XX. mende erdialdeko Madrilen kokatu bada ere, Gomezek esandakoaren arabera, Europako edozein hiri izan zitekeen. Girotze hori, baina, pertsonaien janzkeran baino ezin daiteke igarri, gainerako atrezzoa abstraktua baita, kristalezko kaiola moduko bat. «Horrekin Violetta preso dagoeneko mundu bat irudikatu nahi nuen, lore baten negutegi izan daitekeen kristalezko urna. Bertan preso bizi da, eta hiltzera doanean soilik ateratzen da». Jantziak dira, beraz, istorioa, besteak beste, orduko Madrilgo dantza aretoetan kokatzen dutena. Horretarako, 50eko hamarkadako jantzien argazki eta dokumentazioan oinarritu dira.

Violetta, baina, hortik at kokatzen da. Rita Hayworthen moduko Hollywoodeko izar batena izan daitekeen soinekoa darama, guztien desio objektu delako. «Prostituta marjinala da. Denek nahi dute, baina baztertu egiten dute». Modu horretan, Violetta eta gizartea erakusten dira, aurrez aurre. «Verdik ere Violetta erdigunean ezarri zuen. Bazuen halako kontzientzia politiko bat. Garrantzitsua izan zen garai hartan bere pentsaera eta espiritua. Hori islatu nahi izan dugu».


Idazle Gazteen Literatur Lehiaketa 2007


Sanmieletan albiste izan zena

Xabier Saldiasi omenaldia, omenaldia Egape ikastolari, txirrindularitza kriteriuma, jasien hasiera...

Kronika:

Aurtengo jaien hasierako ezustekoa izan zen, Miela jaitsi eta gero Buruntzantzan taldeko kideek eskaini zuten kantua. Arazo teknikoak izan ziren eta hori dela eta oharkabean igaro zen. Funky taldeak eta batukadak, Pablo Lusarretak kitarra eskuan zuelarik, Brasilgo kantu ezaguna Mielari ongietorria emateko Urnietara eta jaietara egokitu zuten. Horra kantuaren pasarte batzuk:

“Goazen mugitu gorputza

ta kalera atera

bost egun hauetan

ondo pasatzera

denok elkarrekin

ta errespetatzen”.

Kantuaren estrofak euskaraz eta gaztelaniaz idatzita daude, eta funtsean jaiaz gozatzeko gonbitea dira.

PREGOIA

Herritar eta herri eragile askok balioan jarri dute Jauregik egiten duen lana, bereziki euskara eta kultura esparruetan. Jai batzordeak aurten pregoia irakurtzeko bera aukeratu zuen. Proposamena jasota, harro zegoela aitortu zuen: “Jaiak gizartea kohesionatzeko, batzeko elementu dira, herriaren nortasun kolektiboa eraikitzen dute, bizi garen herria indar handiagoz sentiaraziz. Extremaduratik, Galizatik, Kataluniatik, Latinoamerikatik... nondik zatozen berdin dio, guztiak ere bertakoak gara: Urnietar petoak. Kultur eragile izateagatik izendatu naute. Eta kultura aldarrikatzen dut, ezin gara libre izan kulturarik gabe eta kultura globalizatuaren gainetik geure kultura propioa lehenesten dut”. Gurasoei, lankideei eta Txanbolin eta Anabasako taldeei eskerrak eman zizkien.

PATATA TORTILLA LEHIAKETA

Sanmielak herritarren artean txertatuta dauden adibiderik garbienetakoa patata tortilla lehiaketa da. Dozenaka lagun elkartu ziren txosnagunean, karpa osoa betez. Orduak igaro ahala giroa berotuz joan zen, jaietako hitzordurik politenetakoa bilakatu arte. Giro on horretan lagungarri izan zen koadrila askok mozorrotzeko hartu zuten erabakia. Gangster modura agertzeko deia zabaldu zuten, eta karpan nagusi ziren alkandora zuria eta kapela zeramatzaten gangsterrak. Baziren jantzi dotoreak eta landuak eraman zituzten koadrilak ere. 21. patata tortilla izan zen irabazlea. Gazte koadrila batek egina, irabazle izan zirela jakinarazi zietenean haiena poza eta zoramena!

UDAL OMENALDIA

Irakasle, guraso eta ikasle ugari hurbildu zen batzar aretora, txiki geratzeraino. Giro atseginean, Maripi Sarasolak –ikastolako aurreneko irakasle izan zena, eta ia oraintsu arte bertan jardun duena– hasierako urteen berri eman zuen, ikastola sortzeko ausardia izan zuten pertsonak gogora ekarriz eta haien lana goraipatuz.

Mikel Pagola Urnietako alkateak ikastolaren urte guzti hauetako lana eskertu zuen eta Beñat Gaztelumendik hiru bertso abestu zituen. Jarraian, Manu Marias eta Itsaso Gomez gaur egungo ikastolaren zuzendariek hartu zuten hitza. 50 urteko ibilbidea posible egin dutenei eskerrak emateaz gain, herriko agintariei aspalditik espero duten DBH derrigorrezko bigarren hezkuntzarako eraikin berria berehala gauzatzeko eskaera luzatu zieten. Ekitaldia luntxarekin amaitu zen.

TXIRRINDULARI KRITERIUMA

Poxta Zaharren eskutik, Sanmieletako III. Txirrindulari Kriteriuma antolatu zuten larunbatean. Eguraldiak, arratsalde euritsuak, eta ondorioz errepide bustiak proba baldintzatu eta gogortu egin zuen.

Bi mailatan egin zuten, juniorrak alde batetik eta elite eta 23 urtez azpikoak bestetik. Kategoria bakoitzeko bina lasterketa egin zituzten, elimizazioa eta puntuaketa probak hain zuzen ere.

Sailkapenak:

Junior maila:

1. Unai Iribar 10 puntu

2. Ander Amonarriz 8 puntu

3. Xabier Mikel Azparren 6 puntu

Elite eta 23 urtez azpikoen maila:

1. Peio Goikoetxea 9 puntu

2. Mikel Elorza 6 puntu

3. Ander Alonso 6 puntu

XABIER SALDIASI OMENALDIA

Urnieta herriak esker ona adierazi zion Xabier Saldiasi, urte luzez Urnietako jaiak alaitzen egindako lanagatik. Aski ezaguna da Egan taldeko kantaria jubilatzera doala, eta horregatik Urnietako Udalak detailetxoa izan zuen berarekin. Mikel Pagola alkatea eta Maribel Vaquero alkate-ordea igo ziren taula gainera Saldiasi oroigarri modura gordeko duen plaka ematera. Markos Landak ere omenaldian parte hartu zuen.

Saldias eskertuta agertu zen, eta nola ez saioan zehar kantari agurtu zen. Triste bizi nahiz eta kantuaren azken estrofa aldatu eta zera abestu zuen: “46 urtetan nabil kalez kale, jubilazioa iritsi zaigu ustekaben”.


XX. paxaka txapelketako finalerdiak jokatuko dituzte igandean Iruritan

Berdintasun handia izan da lehen fasean eta joko bakarreko aldearengatik kanpoak gelditu da hirukoteetako bat

Baztan-Errekako XX. Paxaka txapelketaren lehen fasea akitu da eta bortz jardunaldi horietan ezaugarririk nabarmenena taldeen arteko berdintasuna izan da, bai emaitzetan baita sailkapenean ere, noski. Azken partidako azken jokoa eta kintzea jokatu arte finalerditara zein hirukote pasako zen eta beraien artean nola gurutzatuko ziren ez da jakiterik izan.

Jakina da, Laxoa txapelketan gertatzen den bezala, partida bakoitzean hiru puntu banatzen direla: galtzen duen taldeak sei edo joko gehiago lortzen baditu, irabazleak bi puntu eskuratzen ditu eta galtzaileak berriz, bat. Baino talde irabazleak 9 joko eta 5 edo errazago irabazten badu, hiru puntuak berarendako. Jokatu diren hamar partidetatik bederatzitan bi puntu eta bat banatu dira, kontuak atera izan den berdintasuna.

1. FASEA – SAILKAPENA

Finalerdiak igandean Iruritan

Gauzak honela, abenduaren 15ean, igandean jokatuko dituzte paxaka txapelketako finalerdiak Iruritako Aranabia pilotalekuan.

16:30

Mikel Mindegia - Manu Irigoien – Joxe Mª Salaburu

Gorka Urtasun – Juan Mª Maia – Kaiet Itoiz

17 :30

Ioritz Zelaieta – Aimar Saldias – Iker Bereau

Oscar Urrutia - Egoitz Prim – Miguel A. Iñarrea

Azken jardunaldia, hirugarren eta laugarren postua erabitzeko partida eta finala, abenduaren 21an Iruritako Aranabia frontoian jokatuko


Belaunaldiz-belaunaldi, Gabon eskean herrian barrena

Aian tradizio da Gabon zaharreko eskea. Jenerazioz-jenerazio eutsi diote ohiturari, herrigunetik auzo guztietako baserrietara ate joka joaten dira. Iriondo Baserriko hiru belaunaldik Gabon Eskea nola bizi duten azaldu digute. Ohiturak bizirik darrai.

Gabon kantua edo Oles egitea ere deitzen zaio zenbait lekutan baina, Aian, Gabon eskea esanda ulertzen da abenduaren 24an goizeko zortziak inguruan herriko kaskoan irten eta arratsaldeko hiruretarako bueltan berriro bertan bukatzen den jardunari.

Gabon eskea

Goxotasuna sentitzen da Iriondo Baserriko atea zeharkatu bezain pronto Autoa utzi, eta KARKARAko kazetariari ongietorria eman eta etxean hartzeko irrikaz daude Garbiñe Manterola, bere ama –Mirentxu Bidarreta– eta Garbiñeren hiru alabak. Betidanik irten gara 24an. Tradizioa da gurasoak eta seme-alabak, denok, herriko plazan goizean goiz elkartu eta haurren adinaren araberako taldeak egitea, oroitzen du Garbiñek irribarretsu, alabak ondoan buruarekin baieztatzen duten bitartean.

Garbiñek 36 urte ditu eta berak memoria duenetik Gabon eskean urtero ateratzen zirela dio: Eskolako txikienek –3 urte ingurukoek– herrigunea eta erdigune inguruko baserriak eta etxeak bisitatzen dituzte, beren gurasoez lagunduta. Haur Hezkuntzako 3 eta 4. mailakoek autoz egiten dute Aia herrigune inguruko baserrietara bisita, gurasoek lagunduta. Txiki-txikia nintzenean herriko etxeak pasatzen genituen; zertxobait hazitakoan, autoz inguruko auzoko baserriak, eta zahartzen joan heinean, zapatila erosoak jantzi eta ordu arte ezagutzen ez nituen baserrietatik eta auzoetatik barrena joan ohi ginen, Ubagun eta Lokate alderantz. Etapa guztietan, gurasoak beti presente.

Lardizabaldik behin aterata ere, ikasle ohiengan aztarna uzten du tradizio honek, ikasle ohiek ere, oinez, urrunen dauden auzoetatik jarduten baitira Gabon eskean. Institutura joan direnak eta Gaztelekuan dabiltzanak ere guraso bakar batzuekin juntatu, eta Goiburu alderantz jotzen dute. Manterolaren esanetan maldan gora egin eta ibilbide gogorrena egitera behartze dituen bailara.

Lardizabalgo Guraso Elkartea, motorra

Aiako Gabon eskea herri eskolako Guraso Elkarteak antolatu du betidanik, jardunaldi osoan jasotako diru guztia, ehuneko ehunean, Lardizabalera bideratzen da.

Garbiñe Manterolaren iritziz, Gabon eskeak izugarriko garrantzia du Aian. Batetik, gure eskolarentzat dirua biltzen da; baina, batez ere –azpimarratzen du– gure herria bere osotasunean ezagutzeko aukera ematen du. Baserri mundua gertutik ezagutu, auzo eta etxe bakoitzean zein famili edo '-tarrak' bizi diren deskubritu, eta aiar jenerazio desberdinak juntatu eta festa giroan lurrez eta ondarez aberatsa den herri hau ikuspegi guztietatik ezagutzeko aukera ematen du, berresten du Manterolak.

Baserritarren harrera

Iriondo Baserriko Mirentxu Bidarreta ez da eskean aritzen. Bere etxeko goxotasuna eskaintzeko haurrak eta gurasoak etorri zain egoten da.

Izugarri gustatzen zait gure baserriko ateak herritarrei irekitzea. Gabon eskean, baserri bakoitzak nahi duena ematen du: izan daiteke berotasuna , familia giroa, dirua... guztia da ongietorria, dio Bidarretak.

Iriondo Baserriko sukalde handi eta goxoan hartzen ditu Petrak herritarrak. Denak kantuan hasten dira, haur zein guraso, eta sekulako giroa sortzen da. Haurrentzat 'gusanitos' eta litxarrakeriak eta helduentzat ardo pixka bat eta 'pikatzeko zerbait'. Urteak daramatzat Gabon Eskean dabiltzanak etxea hartzen, eta benetan magikoa da

"Autoz? Ezta erotuta ere!"

Iriondo Baserriko sutondoan kontu kontari gabiltzala, bastoi hotsa entzuten da bat-batean. Txintik esan gabe, sukaldea zeharkatzen hasten da etxeko gizona. Garbiñe Manterolak eta familiak osaba Pako deitzen diote. Kaixo! Zure garaian Gabon Eskean irteten al zineten?, KARKARAko kazetariak botatako galderari, buruari bira emanez, nola ez ba! indartsu bat bota du Pakok.

Gure garaian ez genuen autorik, ezta beharrik ere! Aiako auzo guztietako baserriak oinez bisitatzen genituen; goizean goiz atera eta gaueko azken ordura arte gora eta behera, gelditu gabe, ibiltzen aritzen ginen. Orain dena autoz egiten dute. Guk, ezta erotuta ere!, dio bastoia gora ekarriz Pakok. Bere gaian apaiz-etxean ikasten zuten, eta bertatik abiatzen ziren Gabon eskean, neskak alde batetik eta mutilak, bestetik, orduan bekatua baitzen elkarrekin ibiltzea!

Miresmenez begiratzen diote osaba Pakori Garbiñeren alabek: 12, 10 eta 9 urte dituzte Mireiak, Iratik eta Nereak, hurrenez hurren. Benetan desiratzen dute Gabon gaua. Plazan juntatzen gara eskolako ikasle denak. Inoiz ez dakizu zenbat elkartuko garen. Momentuan egiten dira taldeak, eta horrek ere guri gure ikastetxeko beste haurrak ezagutzeko aukera ematen digu, dio Mireiak.

Guraso asko ez dira etortzen eta pena da. Nire gelakide batzuen aita-amek ezin dutelako, Gabon Eskearen egun eder hau galtzen dute. Animatzen ditut aurten guraso guztiak eta Lardizabalgo ume guztiak 24an, astelehenean, goizeko bederatzietan herriko plazan elkartzera. Oso ondo pasako dugu!, diote hiru ahizpek aldi berean.

Arratsaldek saioa, Herriko Plazan

Goiza baserriz-baserri igarota, arratsaldeko 18:00etan ume zein guraso elkartzen dira Aiako plazan, erdiguneko etxeetan, atez-ate, gabon eskean jarduteko. Lehen maindire bat jartzen genuen, balkoietatik dirua botatzeko, gogoratzen du Garbiñek. Bere alabek ordea, sistema sofistikatuagoa erabiltzen dute gaur egun: Poltsa bat eramaten dugu bakoitzak eta etxeetakoei billeteak pintza batez helduta botatzeko eskatzen diegu!

Aurtengo eskea

Lardizabalgo guraso elkarteak, Aiako gazte asanbladak eta Aiako Kirol Elkarteak Gabon jaiei begirako egitarau zabala antolatu dute Aian Udalaren babesarekin. Abenduaren 21ean emango diote hasiera, eta urtarrilaren 5era bitartean izango dira ekimenak.

Abenduak 24, astelehenean, goizeko 09:00etan ekingo zaio Gabon eskeari. Herriko plazatik irten eta Aiako auzoetan barrena ibiliko dira gurasoak zein haurrak. Bisitatuko dituzten bailerako batzuk hauek dira: Laurgain auzoa, Kurpidea, Olaskoegia —Ubegun aldera egiten duten bidean—; Etxetaballa-Iruretaegia —zaharrenek egiten duten bidea, duen malda eta iristeko zailtasun maila tarteko —. Garbiñe Manterolaren esanetan sakrifizioak merezi du, Uztataburuko kroketak sekulakoak baitira.

Arratsaldean 18:00etan hasiko da herriko plazan jardunaldiko bigarren Gabon eskea. Hemen jende gehiago juntatu ohi da, erdiguneko etxeak bisitatzen baitira kantu kantari, trikiti soinuak lagun direla. Giro itzela izaten da, aiarrak animatzen ditut sikiera arratsaldeko Gabon eskean parte hartzera. Oso ondo pasako dugu!, diote Garbiñeren hiru alabek


Gazteontzako diru laguntza?

Portugaleteko Udalak 2018ko aurrekontuak onartu zituen otsaileko udalbatzan, tartean, gazteontzako etxebizitzaren alokairurako diru laguntza. EAJren ekimen hau PSOErekin egindako aurrekontuen akordioaren barruan kokatzen da, eta iaztik dago indarrean.

18 eta 35 urte bitarteko gazteontzako alokairuan laguntzea helburu omen duen partida 15.000 eurokoa izan zen 2017ko aurrekontuetan; Barakaldon 150.000 eurokoa da, eta 250.000 eurokoa Getxon, bi herri aipatzearren.

2011ko datuen arabera, gure herrian 18 eta 35 urte bitarteko 9.457 gazte daude. Aurten, partida 60.000 eurora igo dute, beraz, oraingoan, Portugaleteko 240 gaztek baino ezin izango dute jaso 250 euroko laguntza. Horrekin batera, datu garrantzitsu bat hartu behar da kontuan: laguntza hau urtekoa da, hau da, ustez, gazteon emantzipaziorako izan beharko lukeen diru sarrera hilean 20 euro eta 83 zentimokoa da.

Bi aukera daude. Lehenengoa, Portugaleteko EAJ eta PSOEko zinegotziak mundu paralelo batean bizitzea eta Portugaleteko alokairuen prezioak ez ezagutzea. Bigarrena, alderdi hauek gazteon bizi baldintza prekarioei aurre egin nahi ez izatea eta boto gehiago lortze bidean gazteak laguntzen dituztela saldu nahi izatea, gezurretan ari direla jakinda. Erabaki dezatela bi aukeren artean zein nahiago duten.

Klase partikularrak, tabernetako lanak, Burger Kingeko langileak, aldi baterako kontratuak, esklabotzatik hurbil dauden praktikak... Hori da gure errealitatea. Prekaritate hutsean bizi gara. Egun, gazte batentzako pentsaezina da bizitza proiektu duina eraikitzea, eta egoera honetan, bi alderdi hauek 20 euroko eskupekoa eman nahi digute etxebizitzaren alokairurako. Ez da diru laguntza, iraina da, eta gure kontura egiten dute barre.

Bien bitartean, 2010eko Hiri Antolamendurako Plan Orokorraren arabera, 1.519 etxe huts daude Portugaleten, eta gure ingurura begiratzea baino ez dago etxebizitzen etengabeko eraikuntzak etenik ez duela ikusteko. Etxebizitza ezin da gure diru sarreren erdia xahutzen dituen luxua izan. Etxebizitza eskubidea da, eta gure bizitza proiektua garatzeko ezinbestekoa.

Horregatik, PSOEk eta EAJk onartutako neurriak ez ditu gazteak laguntzen. Alde batetik, diru laguntzaren kopuruak ez duelako ezertarako ematen. Behin eta berriro errepikatuko dugu hau, esate hutsak min ematen badigu ere: 20 euro eta 83 zentimo hilean. Bestetik, neurriak ez duelako etxebizitza eskubidearekin dugun egiturazko arazoa konpontzen. Mugatuak badira ere, Udalek badituzte egoera konpontzeko tresnak.

Etxebizitza eskubidea bermatzeko etxebizitza parke publikoa sortzea da aukeretako bat, alokairuaren kostua pertsona bakoitzaren diru sarreren %15 gainditu gabe, edo etxebizitza hutsak Udalaren esku dauden zergekin kargatzea.

Euskal Herriko hainbat herritan Oreretan esaterako martxan daude gazteen beharren arabera egokitutako etxebizitzak, gune komunak dituztenak, edota gazteon diru sarrerak aldi baterakoak izan ohi direla kontuan hartuta (prekarioak), errenta ez den bestelako bideak erabiltzen dituztenak (irizpide fiskalak, lan komunitarioak etab. ).

Aukerak badaude; gauzatzeko borondate politikorik ez, ordea.


Eroski eta beste merkataritza entitate handienak hizkuntza eskubideak errespetatzera konprometitu dira

Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburu Cristina Uriartek lankidetza hitzarmena sinatu du Euskadin lan egiten duten hainbat merkataritza entitate handirekin; tartean, Eroskirekin. Helburua da herritarren hizkuntza eskubideen alorrean elkarlana egonkortzea.

Lankidetza hitzarmena sinatu duten entitateak, Eroskiz gain, ondorengoak dira: Carrefour Norte S.L., El Corte Inglés S.A., Fnac S.A., INDITEX S.A., Forum Sport, Media Markt S.A., Mercadona S.A., Supermercados Sabeco S.A. (Simply) eta UVESCO S.A..

Prentsaurrekoan, Cristina Uriarterekin batera, Patxi Baztarrikak, Hizkuntza Politikarako sailburuordeak, parte hartu du. Ekitaldia Donostiako Miramar Jauregian izan da.

Lankidetza hitzarmena honako bide honetan elkarrekin aurrera egiteko pentsatuta dago: herritarren hizkuntza eskubideen alorrean elkarlana zehaztu eta egonkortzeko, eta indarrean dagoen araudiak aitortutako hizkuntza eskubideak bermatzeko, sinatzaile bakoitzari dagokion eremuan.

Idatziz zein ahoz

Entitate sinatzaileek bezeroekiko harremanetan hizkuntza eskubideak bermatzen ahalegintzeko konpromisoa hartu dute.

Hala, idatzizko harremanetan –jendearen eskura dauden inprimaki edo katalogoetan, atxikimendu-kontratuetan, jakinarazpenetan, fakturetan, frogagirietan e.a.– zein ahozko harremanetan, erabiltzailearen hizkuntza eskubideak errespetatzera konprometitu dira.

Entitate sinatzaileek eta Eusko Jaurlaritzak, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailaren bitartez (Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza), beren borondatea adierazten dute lankidetza-marko orokor baten bidez honako lan ardatz hauek garatzeko:

1. Informazioa eta ezagutza trukatzea, betiere indarreko legeriaren alorrean.

2. Aholkularitza, komunikazioa eta produktu eta zerbitzuen eskaintza.

3. Sinatzaileek elkarlanean egiten dituzten proiektuen azterketa bateratua eta egitasmo partekatuen garapena.

"Euskara ez da bigarren mailakoa"

Gainera, Jarraipen Batzorde bat eratuko da, hitzarmenean jasotakoaren ebaluaziorako.

Hizkuntza Politikarako sailburuordeak honako hau adierazi du: “Bidaltzen dugun mezuetako bat da, punta-puntako merkataritza enpresentzat beren bezeroen hizkuntza eskubideak ez direla bigarren mailako eskubideak, eta euskara ez dela bigarren mailako hizkuntza, baizik eta lehen mailakoak direla euskara eta hizkuntza eskubideak ere. Hizkuntza eskubideak eta euskara inportanteak dira merkataritzako enpresentzat ere”.


Gazte Eskola galarazi du Guardia Zibilak Etxarri-Aranatzen

Guardia Zibilaren agerraldiak sortutako tentsio egoera ikusita, Udako Gazte Eskolako antolatzaileek ekimena bertan behera uztea erabaki zuten. Juan Bautista Mariñelarena alkateak «erasoa» salatu zuen.


Mikel Alonsori aipamena El Paisen

Mikel Alonso Euskal Herriko argazkilari ospetsu bat da. 2014an Pakistanera bidaia bat egin zuen Fundazioko hainbat boluntariorekin. Kamera lagun, Pakistaneko eta Hushe ibarreko paisaia, bazter eta pertsonak hartu zituen bere argazkitan.

El Paiseko webak hainbat argazki argitaratu ditu bere galeria digitalean. Merezi dute.

Facebooken ere ikusgai daude. Seguru zuen gustukoak direla.


Ziztu bizian jaitsi dira goitibeherak Arritokietatik behera


Garbiñe Pedrosok eta Inhar Agirrezabalek Txopitea beka jaso dute

Zarauzko Udalak antolatutako Daniel Txopitea arte sorkuntzarako bekaren saria (3.000 euro) jaso zuten atzo Garbiñe Pedrosok eta Inhar Agirrezabalek Zarautzen bertan (Gipuzkoa). Sortaldea deituriko arte eta kultur egitasmoan ari dira lanean egunotan Pedroso eta Agirrezabal, eta nahi izan dutenek ezagutu ahal izan dute egunotan. Karlos Argiñano sukaldari eta Txopitearen lagun izan zenaren eskutik jaso zuten atzo bekaren saria. Ekitaldian izan ziren, halaber, Gari Bersaluze Kultura zinegotzia eta Ismael Manterola eta Koldobika Jauregi epaimahaiko kideak.


Sisha Pangma Bortzirietako espedizioaren diapositiba emanaldia

Ortziral honetan, abenduak 21, Sisha Pangma Bortzirietako espedizioaren diapositiba emanaldia izanen da Berako Kultur Etxean. Arratseko 8etan hastekoak dira. Abenduaren 19an, berriz, bertze mendiko diaporama bat izanen da toki berean. Patxi Goñi mendizale nafarrak Everest espedizioko argazkiak proiektatuko ditu arratsaldeko 8etatik aitzinera. Irunberri-Laudio espedizioaren diaporamari “La traición de la luna” jarri diote izena.


Ainhoa Baglietto: "Atxiloketaren asmoa izan da euskal preso politikoak asistentziarik gabe uztea"

Ainhoa Baglietto aske utzi duten unea, haren aitarekin batera (Gari Berasaluze).

Ainhoa Baglietto abokatu zarauztarrak «haserre» sentitu direla adierazi du gaur, aske utzi dutenean. Haserre, atxiloketa data zehatz batzuetan egin dutelako; hau da, larunbateko Bilboko manifestazioaren ondoren. «Ez zuten herriko amorrua manifestazioan nabaritzerik nahi». Atxiloketa «joan den uztailean egitekoak ziren berez», baina orduko hartan abokatuen kolegioetara jo, prentsaurreko bat eman eta sumarioan ere aurkeztu zirela gogora ekarri du Bagliettok. «Hala ere, garbi dago hemen berdin duela egunero bertan lan egiten baduzu ere. Atxiloketak ohikoak dira».

Pozik daude Guardia Zibilak haienganako tratua «ona» izan duelako, «baina badakigu gure kasua berezia dela. Guri tratu fina ematen digute epailearen aginduz, baina beste kasu askotan ez da horrela izan».

Bermerik gabe geratu dira aske Eloy Velasco Espainiako Auzitegi Nazionaleko epailearen aurrean gaur deklaratu duten zazpi atxilotuak—Baglietto, Aiert Larrarte, Atxarte Salvador, Kepa Mantzisidor, Jaione Karrera, Ane Ituño eta Alfontso Zenon—, baina baldintzapean: eguneroko lana egitea eragotzi diete. «Ez digute uzten espetxeetara bisitak egiten, ez baldin bada epailearen baimenarekin edo antzeko zerbait. Aztertu beharra dugu, eta errekurritzeko asmoa daukagu». Fiskalak 50.000 euroko bermea eskatu du haientzat, baina epaileak bermerik gabe aske uztea erabaki du.

Azken atxiloketak eta aurreko guztiak «ez dira helburu eta finantzazio arazo bat», nabarmendu du zarauztarrak. «Gure atxiloketaren asmoa izan da euskal preso politikoak asistentziarik gabe uztea, hori da funtsean dagoen arrazoia».

Ildo bereko erabakia hartu zuen atzo Velascok Amaia Izko, Onintza Ostolaza, Arantxa Aparicio, Haizea Ziluaga, Eukene Jauregi abokatuen eta Nagore San Martin Herrira mugimenduko kidearen inguruan. Libre utzi zituen, baina karguekin. Pasaportea kendu zieten eta hilero joan beharko dute epaitegira sinatzera. Espetxeetara «bisita antolatuak» egitea debekatu diete.

Askotariko erreakzioak

Astelehenean hamasei lagun atxilotu zituen Guardia Zibilak Euskal Herrian zein Madrilen, ETA babestea eta Ogasunaren kontrako delitua egin izana leporatuta. Hamabi abokatuak dira, eta beste lau Herrira-ko kideak. Atxiloketek berehalako erreakzioak, eta era askotakoak eragin zituzten batean eta bestean. Asko izan dira, esaterako, Madrilera bidaiatu dutenak. Tartean dira eskualdeko herritar zein udal ordezkariak, Zarauzkoak, kasu. Bagliettori eta besteei babesa ematen izan dira.

Eskualdean ere egin dituzte elkartasun keinuak eta salaketak. Zarauzko EH Bilduk, EAJk eta Ezker Anitzak idatzi bateratuan nabarmendu dute atxiloketa horiek «oinarrizko giza eskubideen aurkako eraso larria» direla, «Euskal Herrian irekitako bake, demokrazia eta askatasunaren aldeko bide berriaren aurkako erasoak». Bide horrek sortutako «ilusioa hauspotzeko eta berau ez zapuzteko pausoak ematen» jarraituko dute alderdi horiek, eta gauza bera eskatu diote «konponbidearen ertz guztietako arduradunei». Eskatu dute «indar armatuen desagertze ordenatua», eta Zarauzko Guardia Zibilaren kuartela hustutzeko, Zarauzko Udalbatzak onartu bezala.

Zarauzko Udaleko Emakumeen Kontseiluak Bagliettori «babesa eta maitasuna» agertzeaz gain, herritar guztiei adierazi die Zarauzko emakume bati jazartzen zaizkion bakoitzean, eurak ere jazartuak sentitzen direla, «are gehiago emakume hori bere lanbide jardueragatik gure artetik bortxaz aldenduarazten badute».

Zumaiako Sortuk esan du atxiloketek «demokrazia eta Espainiar Estatua kontzeptu antagonikoak direla inoiz baino argiago» erakutsi dutela. Hori dela-eta, Sortuk honakoa uste du: «Euskal herritarrei dagokie eskubide zein ekonomia mailan Erdi Aroko praktiketara garamatzan Espainiarekin hautsi eta herritarra erdigune izango duen Euskal Estatu demokratikoa eraikitzeko bidea egitea».

Aurreko egunetan ere Urola Kostako hainbat herritan egin dituzte aldarrikapenak. Astelehenean, esaterako, Zarautzen dozenaka lagun bildu ziren «espetxe politika kriminala» gelditzeko eta presoak etxeratzeko eskatuz. Sortuk deituta, Getarian ere dozenaka lagun elkartu ziren egun berean, salatzeko asteleheneko atxiloketak eta atzo Espainiako Auzitegi Gorenak hartutako erabakia, alegia, Kepa Pikabeari Frantzian betetako zigorra aintzat ez hartzea Espainian.

Azpeitian Espainiako Estatuaren «eraso zaparrada» salatu zuten herenegun: abokatuen atxiloketak, Hasier Arraiz Sortuko bozeramalearen esanak fiskalarengana eraman izana eta presoek Frantzian betetako zigor urteak aintzat ez hartzea. Sortuk deituta, plazan elkartu ziren herritarrak.

Datozen mobilizazioak

Eraso horiek salatzeaz gain, Azpeitiko Sortuko kideek herritarrak animatu zituzten «datozen mobilizazioetan» parte hartzera, besteak beste, larunbatean Donostian, 17:00etan Antiguako tuneletik hasita eta Giza eskubideak, bakea eta konponbidea lelopean egingo dute manifestaziora joateko.

Hain zuzen, hori bera eskatuko dute ostegun honetan Azkoitiko Elkargunean 18:30ean Azkoitiko, Azpeitiako, Errezilgo eta Zestoako hainbat eragile politiko, sindikal eta sozialek. Aurreratu dute autobusak antolatu dituztela larunbatean Donostiara joateko, eta jada izena eman daitekeela: Azkoitian Etxeaitzen eta Zakelan; Azpeitian Jim Clarken, Zuhatzen eta Orkatzen, eta Zestoan ohiko lekuetan.

«Euskal Herriak behar duen konponbideari egiten ari zaizkion erasoen aurrean, ezinbestekotzat jotzen dugu herritarrek ere paper aktibo eta nagusi bat jokatzea», nabarmendu dute Zarauzko EH Bilduk, EAJk eta Ezker Anitzak. Horrenbestez, mobilizazioetan parte hartzera animatu dituzte zarauztarrak. Zumaiako Sortuk ere Donostiako mobilizazioarekin batzeko deialdia egin du, «egoerak herri gisako erantzuna eskatzen duelako».

Zarautzen ostiralean egingo dute manifestazioa, 20:00etan udaletxe paretik hasita.


Zubiak

Maddi Ane Txoperena

Lesakako Onin errekak banatzen dituen bi auzoak elkarren kontra haserre omen zeudela dio kondairak. Berriro adiskidetu eta bakea izenpetzeko errekaren alde batera eta bertzera igo omen ziren herritarrak, eta zubigainekoa dantzatu zuten. Ordutik egiten omen da urtero dantza hori San Fermin egunez, uztailaren 7an; ez dakigu zehazki nola, noiztik; baina herritar ugari biltzen ditu: iritzi eta mota ezberdinetakoak, dantzari eta ikusleak, ospakizunera. Eta gaur egun oraindik herriko erritualik garrantzitsuenetariko bat da.

Kondairak kondaira dira, eta ez dakigu egiarik baduen istorioak. Baina gauzak nola diren, errepikatu bezala egin da aurtengo San Ferminetan, zubiak eraikiz, bertze gisa batez. Bazebilen duela urte batzuetatik airean, eta aurten gehiago: «Neskak aterako dira?». Tartean kontrako iritziak, aldekoak, argitara ateratzea sobera komeni ez diren trapu zikinak… Baina atera dira, urtero bezala, mutil gazteen artean, hiru neska gazte, zuriz eta gorriz jantzita koloretako oihalekin, bertzeak bezala gogor entrenatuta, bertzeen gisan urduri, bertzeen gisan ilusioz, txistularien doinuan kondairak dioen dantza errepikatzeko. Igo dira zubira, dantzatu dute, eta ez da ezer gertatu, txaloak bertzerik ez, eguraldia lagun, eta bestarako aitzakia bat gehiago. Bertze urte batez, ederra izan da.

Halako keinu sinplea zirudienak izerdi ugari isuri du; hor bizi izan denak badaki elkarrekin dantzatu behar izan dutela haiekin dantzatu nahi ez zutela erran duenak eta ondokoarengandik hori entzun behar izan duenak; badaki alardeetako istiluak saihesteko listu anitz irentsi dutela bi aldeek; anitz geldituko zirela lehenago dantzatzeko gogoz… Hondarribiko eta Irungo emakume aitzindariei meriturik kendu gabe —haiek gabe nekez baikeunden hemen—, eta hogei urte beranduago, Lesakakoak erakutsi du, pazientzia handiz, zubiak eraiki daitezkeela.


Tony Catany argazkilaria aztergai Photomuseumen

Aula/Gela kulturaren difusiorako programaren barruan, Tony Catany (Lluchmayor, Mallorca 1942-Bartzelona, 2013) argazkilariari eskainiko diote aste honetako saioa. Ostiralean izango da, abuztuak 31, eta doako sarrera izango du.

Catanyren argazkiek "oso ukitu berezia, pertsonala, dute. Natura hilak, erretratuak, biluziak, paisaiak etab. egin zituen, beti ere edertasuna bilatuz. Hartarako, hainbat teknika fotografiko erabili zituen, haien artean XIX. mendeko prozedurak (kalotipoa, heliograbatua, ikatz-platino-paladioa) eta egungo prozedurak (garraitutako polaroida edo bere azken urteetan, argazkigintza digitala)". Hau guztia aztergai izango da ostiraleko saioan.


Helduentzako dantza ikastaroa eskainiko du Jalgi taldeak

Martxoaren 13an hasi eta ekainaren 12era bitartean izango da, astelehen arratsaldetan, Ebro Etxean.

Jalgi dantza taldeak helduentzako hastapen mailako dantza ikastaroa antolatu du, martxoaren 13an hasi eta ekainaren 12era bitarterako. Saioak astelehenetan izango dira, arratsaldez, 18:45etik 19:45era, Ebro Etxean. 50 euro ordaindu beharko dituzte parte-hartzaileek. Dantza ikasteko interesa dutenek jalgi.dt@gmail.com helbidera idatzita eman dezakete izena ikastaroan.


Urre gardena

«Ur baliabideekin zerikusia duten arazoak konpontzea lortzen duen edozein pertsonak bi Nobel Sari mereziko lituzke, bata zientzietakoa, bestea bakearena». J. F. Kennedyk bota zuen esaldi hau duela 40 urte inguru, eta egun inoiz baino gaurkotasun handiagoa du.

Ura funtsezkoa izan da beti. Baina populazioa sakabanatuagoa egon da oraintsu arte eta uraren inguruko gatazkek ez dute izan sekula egun duten dimentsioa. Gaur, munduko populazioaren laurdenak, gutxi gorabehera, ez du ur zerbitzurik. Gainerakook iturria zabaldu besterik ez dugu ura lortzeko, baina horrek ez du esan nahi uraren arazoak ukitzen ez gaituenik.

Pribatizazioaren ur handitan

Hong Kongeko MMEaren goi bileran pribatizaziorako zerrenda luzea da, eta tartean uraren pribatizazioa dago. Iñaki Antiguedad hidrologo eta EHUko irakaslearen iritziz, « hori ez da kasualitatea; eta ez da kasualitatea, halaber, globalizazioaren aurkako mugimenduak pribatizazioaren aurka agertzea». Pribatizazioaren arazoa Hego Amerikan da bereziki larria, edo bertako oihartzuna iritsi zaigu bederen. Hainbat tokitan -Boliviako Cochabamba eta Argentinako Tucuman lurraldeak dira adibide esanguratsuenetakoak- borroka luzearen ondoren, pribatizazioa atzera botatzea lortu dute. Antiguedadek dioenez, «Europa eta AEBetatik putreak bezala joan dira ur zerbitzua hartzera, baita Euskal Herritik ere». Eta Bilboko Ur Partzuergoak Montevideon eta Buenos Airesen egindako saiakera aipatu digu. Ur zerbitzua pribatizatu den hainbat lekutan frogatu da, zerbitzuak hobetu baino okerrera egin duela: ura asko garestitu da eta ordain dezakeenak soilik jasotzen du, zerbitzua zabaldu beharrean, berau murriztuz. «Argi dago -dio hidrologoak- urak zerbitzu publikoa behar duela izan».

Uraren gatazkak

Irakeko Gerraren ageriko helburua petrolioa mendean hartzea izan da, baina pentsatzekoa da uraren kontrolak ere zerikusia izan duela. Izan ere, inguru lehor horretan, Tigris eta Eufrates ibaiek garrantzi geoestrategiko handia dute. Lurralde horretako produktibitate guztiaren ardatza ibaion arroak dira. Ekialde Hurbiletik aldendu gabe, Jordan ibaia ere tirabira iturri izan zen Sei Eguneko Gerran, eta israeldar eta palestinarren arteko gatazkan ere baliabide hidrikoek badute zerikusirik -beheko koadroan azaldu dugun moduan-. Hain zuzen, lurreko toki idorretan ari da populazioa gehien hazten eta horrek, eskaria handitzean, ur arazoak areagotzen ditu.

Hain urrutira joan gabe, eta gerrara iritsi ez arren, inguruan badira ur kudeaketak sortutako tirabirak, Ebroren trasbase ezaguna kasu.

Ura alferrik galtzen ari gara

Etxera begira jarrita, ikusten dugun berdeak ez gaitzala engaina. Ur nahikoa badugu egun, baina ardura eta aurreikuspenik gabe jokatzen ari gara. Lehen munduko biztanle garenak gutxi gora behera 300 litro ur kontsumitzen dugu egunean pertsonako -kopuru honek jarduera guztiak, industria eta nekazaritza barne, kontuan hartuta ateratako batez bestekoa adierazten du-. Hor ere gorabeherak daude; Bartzelonako datuek, esaterako, bertako biztanleek eguneko 280 litro inguru kontsumitzen dutela diote. Iñaki Antiguedadek dio euskaldunok 400 litrotik gertuago gaudela dio, horretarako datu zehatzik ez badu ere: «Gurean datu horiek lortzeko CSI lana egin behar duzu askotan. Bilboko Ur Partzuergoak, esaterako, urtero argitalpen eder bat ateratzen du, baina bilbotar batek egunean zenbat kontsumitzen duen ikusi nahi baduzu, ez dizute daturik ematen».

Datu esanguratsu bat badu, ordea: Bilbo Handiko hainbat udalerritan modu ofizialean onartzen dute banatzen duten ur kopuruaren %40tik gora ez dutela fakturatzen, beraz, neurri handi batean bidean galtzen dela. Egia da, galera hori saihesteko hoditeria guztia berritzeak inbertsio handiak eskatzen dituela. «Eta galtzen den urak? Horrek izugarrizko balioa dauka, gero eta gehiago gainera» dio Iñaki Antiguedadek.

Baina Bilboko ura ez da salbuespena alferrik galtzeari dagokionez. Plan Hidrologiko Nazionalaren barruan berriki eginiko azterketa batek dio Espainiako Estatuan prezipitazioetatik lortutako uraren %20 besterik ez dela aprobetxatzen. Gainera Europako Batasunak Espainiaren aurka neurri judizialak abian jarri ditu Europako Ur Arteztaraua ez duelako betetzen.

Iñaki Antiguedadek, kontsumo zehatza jakin gabe ere, urtegietatik zenbat ur banatu den badaki eta 1980tik 2003ra bitarteko kopuruak kontuan hartuta, eboluzioa ikusi ahal izan du. Horrela ikusi du azken urteetan duela 20 urteko ur kopuru berdinean gaudela. Kopuruak gora egin ondoren, 1990 inguruan inflexio puntu bat dago eta ondoren behera egiten du. Inflexio puntu hori, hain zuzen, 1988an hasitako bi urteko lehortearen amaieran dago kokatua. Eboluzioa Bilbora ura eramaten duen Zadorraren datuetan ikusten da argien. Donostiarako urak gordetzen dituen Añarbeko urtegiko datuak, hain argi ez bada ere, behera ari dira. Iruñea eta Gasteizen berriz, ur banaketan ez da jaitsierarik eman, baina Donostia eta Bilbon ez bezala, hiri hauetan populazioa hazten ari denez, pertsona bakoitzeko kontsumoa jaitsi egin dela ondoriozta daiteke.

Joera hau horrela azaltzen du hidrologoak: «Duela 17 urteko lehorte hartan Bilbon 12 orduko ur mozketetara iritsi ginen. Badirudi, jendeak zerbait ikasi zuela hartatik eta kontsumoa kontrolatzen hasi zela». Baina administrazioak ezer gutxi egin zuela salatzen du, ez zuela erreakzionatzen jakin, ez momentuan ez ondoren: «Gaur, lehorte edo uholdeen aurrean orduan bezalaxe edo okerrago gaude. Ura gehiago zaintzen hasi bagara, geure kabuz egin dugu, ez administrazioari esker».

Gure aldaketa klimatikoa

Goizegi da gizakiok sortutako aldaketa klimatikoa dagoeneko iritsi den ala ez baieztatzeko. Normala baino tenperatura handixeagoa sumatzen badugu, berehala larritu eta aldaketa klimatikoari egozten diogu. Baina, Euskal Herriko meteorologia iraganean gutxi aztertua izan bada ere, dauden datuen arabera aldaketa nabarmenik ez omen da gertatu. Klima aldaketa baieztatzeko perspektiba behar da, urte batzuk beharko dira. Baina oraindik iritsi ez bada, zalantzarik ez dago iritsiko dela, ondorioak nozituko ditugula.

Berriki Esther Larrañaga Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuak iragarri du datorren urtean aldaketa klimatikoaren inguruko bulegoa zabaltzeko asmoa dutela. Iñaki Antiguedad hidrologoak faltan botatzen du aldaketa klimatikoa Euskal Herrian aztertuko duen ikertzaile talde bat. Europako Batasunak edo Unescok egindako azterketa orokor eta zabalez gain, hemen ez da egin azterketa zehatzagorik eta «gehiago zehaztea ezinbestekoa da egoera berria aurreikusi eta egokitzen hasteko» dio Antiguedadek.

Aldaketa klimatikoaz hitz egitean, beroketa globala, eta beraz, tenperatura igoera datorkigu gogora. Hartzen ditugun neurrien arabera, aurreikuspen baikorrenek diote 2050ean batez besteko tenperatura 1,3 gradu igoko dela; ezkorrenek, aldiz, 3,6 gradu egingo duela gora.

Prezipitazioez, uraz, ez da hainbeste hitz egiten. Tenperatura igotzen bada, lurrinketak ere gora egingo du eta, beraz, prezipitazioak ugaritu egingo dira. Baina euria ez du edonon botako. EHUko irakasleak azaldu digunez, «Adostasun zientifiko handia dago euria gehitu egingo dela latitude handietan, 40 gradutik gora; hortik behera, prezipitazioak gutxitu egingo dira». Gertuko adibideak ipintzearren, Europako Iparraldean eta Bretainia Handian euri gehiago egingo du eta Mediterraneoan gutxiago, hots, berez hezeak ziren lurraldeak hezeago izango dira eta lehorrak zirenak lehorragoak. Eta Euskal Herrian zer gertatuko da? Euskal Herria tartean dago, beraz, prezipitazioak handitu edo gutxitu egin daitezke. Horregatik da garrantzitsua azterketa zehatzak egitea.

«Garbi dagoena da-dio Antiguedadek- muturreko gertaerak areagotuko direla. Batez beste gehitu, berdindu ala gutxitu, prezipitazioek muturrera joko dute, eurijasak larriagoak izango dira eta lehorteak ere bai. Eta hori uraren aprobetxamenduan oso kaltegarria da».

Garapen ez iraunkorra

Etorkizunean berez lehorrak diren lurraldeak are idorragoak izango direla ez du komunitate zientifikoak soilik onartzen. Espainiako Gobernuak, esaterako, onartu du. Baina gero ez da lurralde antolaketan islatzen. «Mediterraneoko kostaldean populazio handitzea bultzatzen dute. Gainera golf zelaiak, lorategiak... dena berde nahi dute. Azkenean eusten oso zaila den dinamika batean sartzen zara» dio Iñaki Antiguedadek. Eta ondorengo galdera botatzen du: «Zerk mugatzen du zer? Lurralde batean bizi den gizarteak lurralde horretara, eskaintzen dituen baliabideetara, dituen mugetara egokitu behar du ala alderantziz? Dena alderantziz egiten ari gara». Modu horretan ura baldintzatzaile baino, baldintzatu bihurtzen da. Alegia, adibidez, industriak ura behar badu, ura dagoen tokian ipini beharrean, nahi dugun tokian ipini eta ura haraino eramaten dugu.

«Garaiotan egiten den guztia, nahiz eta astakeria izan, garapen iraunkorraren izenean justifikatzen da» salatu du Antiguedadek. Uraren adituaren ustez, ibai eta erreken egoeraneurgailu egokia da garapena benetan iraunkorra ote den ikusteko: «Azken urteotan, garapen iraunkorra eta guzti, ibai eta erreka tarte gehiago ari da hondatzen, lehengoratzen, suspertzen baino. Plan bat edo eraikin bat edo dena delakoa ingurumena errespetatu behar delako atzera botatzen dela ikusi arte ez dut garapen iraunkorrean sinistuko».

Kontsumoa berdintzea, itsasoko ur pixka bat gatzgabetzea edo erabiltzen dugun uraren portzentaje bat birziklatzea baino zerbait gehiago beharko da, uraren etorkizun beltza saihestuko badugu. Pertsona bakarraren eskutan ez da egongo konponbidea. Eta hala balitz, bi Nobel Sari baino gehiago mereziko lituzke.

Ur zikinak birziklatzea

Ura birziklatzea, hots, lehen erabilerara mugatu gabe garbitu eta berriro erabiltzea, ez da kontu berria. Aspaldian eta hainbat lekutan egiten da. Europako Ur Arteztarauak ere aipatzen du ganorazko ur kudeaketak baliabideak behin baino gehiagotan erabiltzea kontuan hartu behar duela. Eusko Legebiltzarrean laster aurkeztuko dute Uraren Legea eta funtsean Europako Ur Arteztarauak dioena jasoko du.

Munduaren beste muturrean badute esperientzia ur berrerabilera kontuetan. Melbourne Water enpresak eskainitako datuen arabera, Australiako hiri honetako bi araztegi nagusietan urtero 36.000 milioi litro ur hondakin birziklatzen dira berriro erabiliak izateko, hiriak sortzen duen ur zikinen %11. 2010. urtean batez bestekoa %20ra iristea da euren helburua.

Arazte prozesuak uraren kalitatean eragina du. Melbourneko ur araztua, esaterako, industrian eta erregadioan erabiltzen da, baina ez da edangarria.

AEBetako Californian, berriz, ur edangarria lortzen dute araztegietatik eta bertako kontrolak hain dira zorrotzak, ezen ur birziklatuak lehen erabilpenekoak baino kalitate berme handiagoa lortu baitu.

Ur edangarria lortzeko prozesurik gabe ere, beste hainbat erabilerarako prozesuak bideragarriak dira. Eraikin berrietan edo zaharren berritzean urarentzat bi hodi ipiniko balira, esaterako, komuneko bonbari tiratzean ez genuke ur edangarria alferrik xahutuko, eta kalitate gutxiagoko ura botako genuke.

Iñaki Antiguedaden ustez, «ura birziklatuko balitz, etorkizunean etor daitezkeen ur arazoen aurrean malgutasun handiagoa izango genuke».

Itsasoan nahi adina ur dago, baina...

«Gatzgabetutako 1.000 litro ur euro baten truke!» dio Interneten topatu dugun iragarkiak. HOHCanarias enpresaren webgunean topatu dugu, eta adibide bat baino ez da. Kontuan hartu behar da egun 0,7 edo 0,8 euro ordaintzen dugula ura metro kuboko, beraz, itsasoko ur tratatuaren eskaintza ez da batere garestia. Itsasoak ur baliabide ia infinitua eskaintzen duenez -Lurreko uraren %97 bertan dago-, gatzgabetzeari esker ur arazoen konponbidearen aurrean gaudela pentsa genezake. Eta Ekialde Hurbilean bereziki egin diren saiakerek ere hori frogatu nahi dute. Ekialde Hurbilean petrolioa dago, ordea, eta horrek gatzgabetze prozesua erraztu eta merkatu egiten du, Iñaki Antiguedadek dioen moduan, «gatzgabetzearen arazoa ekonomikoa baino, energetikoa baita». Hots, itsasoko urari gatza kendu eta gizakiak erabil dezan, energia asko behar da. Gasa eta petrolioa erabiltzen dira eta, hain zuzen, horiek dira negutegi efektua areagotzen dutenak. Energia iturri alternatiboak erabiliz gero, eguzki energia esaterako, hektarea kopuru izugarriak beharko lirateke gatzgabetze plantak abian jartzeko. Adibide bat ipini digu EHUko irakasleak: «Demagun Benidormen 7 gatzgabetze planta ipintzen dituzula, eta horien funtzionamendurako hiruzpalau energia zentral eraiki behar dituzula. Jendeak ez du arazorik izango ur horren prezioa ordaintzeko eta gero eta jende gehiago bilduko da. Arazoa toki idorretan populazioaren handitzea bultzatzen duen gizarte eredu hau da, azkenean zementozko burbuila batean bizitzera behartuko gaituena». Gatzgabetzearen muga, beraz, ez dago itsasoan, lurrean baizik.

Sei Eguneko Gerrara eta Palestinara ur bila

1967an Sei Eguneko Gerra izan zen Israel eta inguruko estatuen artean. Sei egun horietan Israelek bere mugak zabaldu zituen, egun, teorian ez baina praktikan, onartuta dauden mugetara iritsi arte. Besteak beste ekialderantz 100 bat kilometro egin zuten aurrera, ordura arte Siria eta Jordaniaren lurretan zen Jordan ibaira iritsi arte. «Israeldarrek ahalmen militarra bazuten aurrera egiteko baina ibaiko uraren erabilpen partekatua edo etengabeko gerra zeuden jokoan eta bertan geratzea erabaki zuten» dio Antiguedadek. Jordan iturburuan, Golango jauzietan, ibaia pasa zuten, ordea. Modu horretan ur emari garrantzitsu horren iturburua euren eskuetan geratu zen, eta ibaiaren kudeaketa partekatzeko aukera lortu zuten, ur eskasia saihesteko bermea lortuz, Israelek berez ur baliabiderik ez baitzuen.

Egun Jordan ibaiak Israelen ur beharren %60 asetzen du. Gainerako %40 akuiferoetatik lortzen du eta horietatik garrantzitsuenak Zisjordanian daude. Hidrologoaren esanetan, «egunero dugu Israel eta Palestinaren arteko gatazka gogorraren berri, baina oso gutxitan aipatzen da urak duen garrantzia; negoziazioak izan diren bakoitzean, ura lehentasunezko gaia izan da». Zisjordaniakoaz gain, Gazan ere bada akuifero txikiago bat. Urtetan ustiatu du Israelek eta itsasotik gertu sarri gertatu ohi den bezala, maila batetik aurrera ustiatu, ur gazia sartu eta baliorik gabe geratu da. Beraz, egun Israelek ez du Gazan galtzeko asko; Zisjordanian ordea bai.

Israeldar batek, batez beste, 340.000 litro ur kontsumitzen du urtean, palestinar bakoitzak 82.000 litro baino ez.


Norabidea aldatzera

Hausnartu eta hutsak zuzentzeko denbora izan du Athleticek etenean. Itxura hobea eman behar du gaur Sevillaren kontra, San Mamesen

Gogorrak izan dira azken asteak Athleticen. Taldeak ez du ondo jardun, eta, ondorioz, emaitzak txarrak izan dira. Lehendik ezkor samar zen giroa apur bat gehiago nahastu da, taldea ez aurrera ez atzera ikusita. Egun, zalantza asko sortzen duen proiektua da Ziganda Kuko buru duena. Zer nahi du entrenatzaileak? Zenbat denbora beharko du buruan daukana zelaian islatzeko? Jokalariek ulertzen al diote? Eta teknikariak futbolari aproposak al ditu berak gura duena egin ahal izateko? Oraingoz erantzunik ez duten galderak dira.

Hala ere, bi hilabete denbora gutxi da urduri jartzeko. Ez luke zentzurik hasi berritan neurriak hartzea. Taldeak zein entrenatzaileak konfiantza merezi dute. Egun Athletic osatzen duten futbolariek sekulako maila eman dute azken sasoietan, gehienek uste zuten baino dezentez hobea. Bestalde, Ziganda egunero ikusi dute lanean Lezaman azken zazpi urteetan. Beraz, agintariek bere aldeko apustua egin zutenerako jakinaren gainean egongo ziren zer eskaintzeko gai den.

Hala ere, futbol profesionala eta pazientzia ez dira erraz ezkontzen. Goren mailan emaitzek agintzen dute, eta puntuak lortu ezean inork gustuko ez dituen erabakiak hartzen dira. Hortaz, Athleticek ere lehenbailehen hasi behar du puntuak biltzen. Eta, horretarako, ezinbestekoa izango da amildegira eramango duen bidea utzi eta sailkapenean gora eramango duena hartzea. Norabide aldaketa ezinbestekoa da.

Athleticek itxura aldatu behar du. Orain arte erakutsi ez duen indarra dauka plazaratu beharra. Giro ezkorretik ilusiora daraman bidea egin behar du. Gaur aukera ona eta, era berean, gaitza dauka lehen urratsa egiteko. Sevillak, bigarren sailkatuak, bisitatuko du San Mames. Denboraldi batetik bestera makina bat aldaketa egiten dituen arren, azken hamarkadan ligan zein Europan nabarmendu da Sevilla. Ligan urtero sailkatu da sei onenen artean, eta, horri esker, bost aldiz irabazi du Europa liga. Erraz esaten da. Bada, jada txiki geratu zaio, eta Txapeldunen Ligan egonkortzea du xede orain.

Horretarako, Eduardo Berizzoren alde egin dute. Celtan sekulako lana egin ondoren eman diote aukera argentinarrari. Emaitza onak ari da lortzen, baina Sevillak egiten duen jokoak ez dauka zerikusirik Celtak egiten zuen jokoarekin. Galiziako taldea ausarta eta erasokorra zen, baina defentsan erraztasunak ematen zituen. Sevillak, berriz, defentsako lanean oinarritzen du bere jokoa. Bederatzi gol sartuta, hamasei puntu eskuratu ditu, eta partida bakarra galdu du. Hiru gol baino ez ditu jaso. Hortaz, atea ondo zaindu, eta erasoko jokalari bikainen agerraldi bat nahikoa izaten du puntuak lortzeko. Athleticek kontuan izan beharko du hori gaur.

Hasierako hamaikakoari dagokionez, bi zalantza ditu Zigandak: defentsan Bovedak har dezake Lekueren lekua. Zelai erdian, berriz, San Josek, Iturraspek eta Vesgak bi postu dituzte jokoan. Erasoan, aurrerantzean ere Cordobak beteko du Muniainen lekua.

ATHLETIC-SEVILLA

Athletic. Kepa; Boveda, Nuñez, Laporte, Balentziaga; San Jose, Vesga; Williams, Raul Garcia, Cordoba; eta Aduriz.

Sevilla. Sergio Rico; Corchia, Kjaer, Lenglet, Escudero; N'Zonzi; Navas, Franco Vazquez, Krohn-Dehli, Nolito; eta Ben Yedder.

Epailea. Iglesias Villanueva.

Lekua. San Mames (53.000 ikusle).

Ordua. 13:00etan (BeIN La Liga).


Liga erabakita utzi nahi dute Zumaiak eta Getariak Ondarroan

Azken kolpea eman nahi dute Zumaiak eta Getariak, Gipuzkoako liga eta KAE 1 liga lotzeko. Lehen jardunaldian kokatu ziren lehen postuan bi ontziak, eta ez dira mugitu ordutik. Sei puntuko aldea dute zumaiarrek San Juanekiko, eta, gaurkoaren ostean, estropada bakarra geratuko zaie. Pasaitarrak gorantz doazen arren, oso zaila izango dute Kike Manterolak zuzendutako taldeari aurre hartzea, gainontzeko ontziak atzerago baitabiltza, geratzen diren estropadetan tartean sartzeko itxura handirik gabe.

Patxada handiagoa du Getariak KAE 1 ligan, sailkapenari erreparatuta behintzat; 15 punturen aldea du Zumaia bigarren sailkatuarekiko. Aurreko denboraldiko emaitzaren bila aterako da Esperantza Ondarroan. Aise irabazi zien Zumaia, Ondarroa eta Lekittarrari, eta gaur ere laurak lehiatuko dira ohorezko txandan.

Ez du lan erraza izango. Ondarroak etxean irabazi nahiko du hain gertu duen bandera, eta Zumaia ondo dabil azkenaldian. Denboraldi hasieran, zenbait estropadatan erdialdeko postuetan ibili zen, baina bandera irabazteko lehia betean sartu da Patxi Francesen taldea. Urrutira joan gabe, Getariako bandera eskuratu zuen aurreko igandean, etxekoei sei segundo sartuta.


Larru exotikoak Swatch ordularietara iritsi dira

Neguko tendentzietako bat izango da animalien azala imitatzen duen larrua. Jantzietan ez ezik, osagarrietan ere ikusiko da.

Datorren neguan larru exotikoak jantzi zein osagarrietan ikusiko ditugu. Diseinatzaile ospetsuenek erakutsi dutenez, 2012ko neguko apustu garbiena izango da tendentzia arrakastatsu hau.

Burberryk, Zarak eta moda etxe ezagunenek larru exotikoak aukeratu dituzte bilduma berrietarako eta badirudi Swatchek ere tendentzia honen alde egin nahi duela. Izan ere, ordulariak diseinatzen dituen etxe honek larru mota ezberdinak imitatzen dituen "Reptile" bilduma aurkeztu du.

Kolore askotako erlojuak jaso ditu bilduma horretan eta 60 euro inguru balio dute gehienek.


Ikasturtea akitzeko Familiaren Eguna antolatu dute Donezteben ekainaren 18an

Erreka Guraso Elkarteak prestatu du, ikasturtea akitzeko

Ekainaren 18an, Doneztebeko San Miguel ikastetxeko Erreka Guraso Elkarteak ikasturte bukaerako besta antolatu du.

Igandean 13:30ean bazkaria eskainiko dute eskolan. Haurrek makarroiak, oilaskoa eta izozkia izanen dute eta helduek entsalada, urdaiazpikoa, pate, langostinoak, oilasko errea eta euskal-pastela. Segidan, denbora pasa txokoak izanen dituzte, musika egokitua DJ Palirekin, apar-besta eta ur zezena. Gaztaren zozketa ere eginen dute, altuera asmatzen duenarentzako.

Firin Farandula antzerki taldeak Lisistrata emanaldia eskainiko du zinema aretoan 18:30ean.


Trans Ernio eta Joxean Tolosa txapelketak, hastear

Amezketakoan esku pilotariak buruz-buru ariko dira, Adunakoan binaka.

Joxean Tolosak buruz buruko txapela irabazi zuenetik 26 urte betetzen diren honetan, urtero bezala, Amezketan XXVI. Joxean Tolosa Pilota Txapelketa antolatu dute. Gaur hasi eta irailaren 6ra bitarte jokatuko da; frontoi osoan eta eskuz banaka.

Kadete, gazte eta nagusien mailatan jokatuko da txapelketa. Maila bakoitzean, herrialde bakoitzeko txapeldunaz gain, Euskadi eta G.R.A.V.N.I.-ko txapeldunak ariko dira. Euskal Herri osotik etorritako pilotariek jokatuko dute, beraz, Amezketan.

Gaur, 21:00etan, lehen partidak jokatuko dira. Jaialdia ondorengo hiru partidek osatuko dute: kadeteetan, Balerdi (Bergara) - Zabala (Aduna); gazteetan, Salegi (Zestoa) - Erauskin (Berrobi) eta nagusietan Zubiria (Berrobi) - Aranguren (Antigua).

Bihar, larunbata, 21:00etan hasita, beste hiru partida jokatuko dira: kadeteetan, Iriarte (Azpeitia) - Arandia (Alegia); gazteetan, Etxezarreta (Andoain) - Mendia (Beasain) eta nagusietan, Erasun (Zizurkil) - Mendia (Beasain).

Trans-Ernio Txapelketa

Joxean Tolosa bezala, gaur hasiko da Trans-Ernio Txapelketa, Adunan. Benjamin, alebin, infantil eta kadeteek jokatuko dute txapelketa hau, eta partida guztiak Adunan bertan izango dira. Gaurko jaialdia final zortzirenetako partidez osatua egongo da, eta 17:30ean hasiko da. Guztira, sei partida jokatuko dituzte maila guztietako pilotariek. Finalari dagokionez, abuztuaren 8an izango da, larunbatez, 17:00etan.

Bihar, larunbata, final laurdenetako hainbat partida ikusteko aukera egongo da Adunan. Partidak 10:00etan hasiko dira, eta guztira hiru jokatuko dira.

Igandean ere final laurdenetako hiru partida jokatuko dira. Bezperan bezala, hauek ere 10:00etan hasiko dira.

Alegian, larunbatean

Oiartzungo Txost Pilota Elkarteak, Intxurrerekin batera pasaka pilota modalitatea ezagutzeko jardunaldia antolatu dute bihar, 19:00etatik aurrera, Alegian. Lehenik hitzaldia eskainiko dute udaletxean, eta ondoren, pasaka partida jokatuko dute udaletxeko aterpean.

Villabonan, igandean

Villabonako Errebote Plazan, igandean, Gipuzkoako Txapelketako partida jokatuko da errebote modalitatean, eta nagusien artean. Behar Zanakoak Zubieta 2koen aurka neurtuko dituzte idarrak. Partida 11:00etan hasiko da.


Generalitateak isilpeko datuak erabili zituen ikertuko du Fiskaltzak

Kataluniako Fiskaltzaren aburuz, Santi Vidal ERCko senatari ohiari egotzitako adierazpenen edukiak 'erabat justifikatzen' du izapideak irekitzea.

Kataluniako Fiskaltza Gorenak izapideak ireki ditu Generalitatea isilpeko datu fiskalez jabetu ote zen eta epaileen ideologiari buruzko txostenak landu ote zituen ikertzeko. Izan ere, horrela egin zuela adierazi du Santi Vidalek, gaur arte ERC alderdiko senataria izandakoak, eta horrek sekretuak argitan jartzearen eta ezagutaraztearen delitua ekarriko luke berekin.

Kataluniako Fiskaltzaren erabaki hori Estatuko Fiskaltza Nagusiak ikerketa abiatzeko agindua eman eta ordu gutxira etorri da. Horrenbestez, Vidalek egindako baieztapenak egia diren egiaztatzea da ikerketa horren xedea.

Fiskaltzaren aburuz, Santi Vidal ERCko senatari ohiari (gaur bertan eman du dimisioa) egotzitako adierazpenen edukiak ‘erabat justifikatzen’ du izapideak irekitzea.

Polemika atzo hasi zen, El País egunkariak Vidalek hainbat mintzaldi, topaketa eta hitzalditan zehar egindako baieztapenen zenbait pasarte argitaratu zituenean. Aipatu adierazpenetan, onartu egiten du Generalitateak katalanen datu fiskalez jabetu zela eta legez kanpo eskuratuta zituela.

Vidalek esandako beste zenbait pasarte ere jaso ditu Fiskaltzak bere oharrean: "Kataluniako Gobernuak landa lana egin du. Dagoeneko zehaztu dugu Katalunian lan egiten duten 801 epaile espainiarretatik zein datorren gure amets eta idealekin bat" eta "Oso ondo dakigu nork egingo duen alde eta nor geratuko den; badakigu zein epaile dugun gure alde".

Fiskaltzaren esanetan, Vidalen adierazpen horiek "frogatzen badira, hainbat delitu egin direla esan nahi dute".


Floresko ontziralekua astialdirako atonduko du Kosta Zuzendaritzak

Hogei urte baino gehiago daramatza inolako erabilerarik gabe eta oso hondatuta dago. Lanak egiteko deialdia publikatu dute, 140.000 euroko aurrekontuarekin.

Floresko ontziralekuaz galdetuz gero, zumaiar gehienek kopeta zimurtu eta «arrastorik ere ez» dutela erantzungo dute. Txetxun enbarkaderoa aipatzen bazaie, ordea, askori irribarrea marraztuko zaie aurpegian, gaztetako oroitzapenak gogora ekarrita. Guascor enpresako sortzaile Jose Maria Chechu Gutierrez Ascuncek eraiki zuen 1969an, bere ezizena zeraman itsasontzia neguan gordetzeko; baina Zumaiako gazte koadrila askoren jolas eta atseden toki ere izan zen urte askoan, uda partean batelean errioan gora joaten zirenean. Ontziralekua eraiki eta 25 urtez erabiltzeko baimena eman zion Kosta Zuzendaritzak Gutierrezi 1969an, eta 1994an ez zuten baimena berritu. Orduz geroztik utzita dago, eta denboraren poderioz errioak ingurua hondatu du ia erabat, astialdirako ere arriskutsu bihurtzeraino. Baina ez luzerako.

Ontziralekua kokatuta dagoen ingurunea berreskuratzeko planaren berri eman du Espainiako Kosta Zuzendaritzak, eta dagoeneko lanak esleitzeko deialdi publikoa egin du. 140.000 euroko aurrekontua zehaztu du, eta lanak hiru hilabeteko epean egin beharko dira. Ingurua astialdirako egokitzea da helburua.

Hasteko, ontzia gordetzeko egindako eraikina eraitsi egingo dute. Urolaren tarte horretan, eskuinaldeko ibaiertzean dagoen eraikin bakarra da, erabat utzita dago, eta ingurumenaren ikuspegitik kentzea hobetsi da. Arrapala, aldameneko zelaigunea eta eskailerak mantentzea erabaki dute, motorrik gabeko ontzizaleen atsedengune izan dadin. Astialdirako erabili ahal izateko, garbiketa lanak egingo dituzte, arrapala eta eskailera egokitu eta berritu egingo dituzte, eta ontziak lotzeko egurrezko zutabeei tratamendu kimiko bat egingo zaie, ez hondatzeko. Zelaigunea prestatzeko ere hainbat lan egingo dituzte: lurra berdindu eta belardia txukundu, bertako espeziek mantenduz eta inbaditzaileak kenduz; mokadua jateko mahaiak jarriko dituzte; uretan dauden hondakin blokeak kenduko dituzte, bainua arriskurik gabe hartzeko; eta ingurumen ikuspegitik, habitat hartako hainbat espezie landatuko dira inguruan.

Espainiako Kosta Zuzendaritzak egingo dituen lan hauek Udalak onartu zuen Urolako itsasadarraren plan berezian daude aurreikusita.


Iñigo Iruin, Lasa eta Zabalaren abokatua, 'Por Fin, Viernes' saioan

Kasua ikertzeko zailtasunak azaldu, eta estatu-terrorismoaz hitz egingo du Jon Bilbaorekin. Elpidio Silva, Blesa auziko epailea, ere gonbidatu dute.

Iñigo Iruin abokatua izango dute esklusiban gaur gaueko 'Por Fin, Viernes' saioan. Lasa eta Zabala familien abokatuak gertaerak ikertzeko izan dituzten zailtasunak azalduko ditu, eta, horrez gain, UCD eta PSOE alderdien gobernuen garaian izandako estatu-terrorismoaz hitz egingo du.

Bestalde, Elpidio Jose Silva epailea ere hartuko du platoan Jon Bilbaok. Bankari bat kartzelara bidali zuen lehen epailea izan zen, eta, ondoren, epaitu eta zigortu egin zuten, prebarikazioa egin izana egotzita.

'Por Fin, Viernes' gaur emitituko da, 22:15etik aurrera, ETB2n.


Beñat Intxausti gonbidatu, gaur gauean, "Gure Kasa"n

33 urterekin txirrindularitza utzi duen zornotzarraren ibilbidea ezagutuko dugu.

Profesionaletan hamabi denboraldi egin eta gero, txirrindularitza utzi berri duen Beñat Intxausti hartuko dute gonbidatu gaur gaueko "Gure Kasa" saioan. Bizikleta uzteko arrazoi nagusiak zeintzuk izan diren azalduko du, eta bere ibilbide luzearen errepasoa egingo dute.

Ondo babesturik egongo da Intxausti; izan ere, Joseba Beloki eta Leire Olaberria izango dira asteleheneko kolaboratzaileen artean. Azkoitiko alkate, Ardanzaren agintaldiko sailburuorde eta Gipuzkoako ahaldun nagusi izandako Roman Suduperekin egongo da, Beloki Aspaldiko! atalean.

Leire Olaberria, berriz, Intxausti gertu-gertutik ezagutzen duen pertsona batekin egongo da, Ai Amatxo! atalean.

"Gure Kasa" saioa 21:00etan izaten da ikusgai, astelehenetik ostegunera, ETB1en eta eitb.eus-en.


Iturbide egoitzako langile guztiei

Ez dira garai errazak. Birus ezezagun bat gure herriko oroimen historikoaren parte handi bat desagerrarazten ari da.

Arrasateko Iturbide egoitza ere bortizki astindu du. Gogorra da egoera berri eta ezezagun honek zahar etxe askotan lanerako eta elkarbizitzarako sortu edo areagotu dituen baldintza zailak –osasunekoak, lan eta baliabideetakoak, emozionalak, eguneroko errutinen aldaketakoak, protokolo berrienak, kutsatzeko beldurrarenak...–.

Iturbiden ere egoera ezohikoa izanik ere, jakitun gara bertan lanean diharduzuen langileok egoiliarrekiko zuen ohiko maitasun, begirune eta profesionaltasunarekin eusten ari zaretela eta gure aitona-amonen azken egunak ere ahalik eta duinenak izateko zuen alde dagoen guztia egiten ari zaretela.

Horrela sentitu dugu guk gure amaren azken egunetan; distantzia fisikoa ahalik eta xamurrena izan zedin egin duzuen ahalegin guztiekin.

Zein garrantzitsua den egiten duzuen lana! Horrenbeste maite ditugun eta guztia zor diegun pertsonen zaintza...

Honegatik guztiagatik, doakizue gure eskertze sentituena egoitzako langile guztiei. Eskerrik asko, bihotzez!

Bide batez, besarkada handi bat gure amarekin batera bizi izan zareten egoiliar eta senide guztiei ere. Amaren azken urtean bere familia berri handia izan zarete eta gu ere etxean bezala sentitu gara zuenean.

Ea berandu baino lehen Garibaiko etxea osasun iturri bide den...

Bejondeizuela!

----------

Izaskun Bolinaga Etxebarria

Mari Karmen Etxebarriaren senideen izenean

Arrasate


Mendien astea egingo dute gaurtik aurrera

Gaurtik hasita eta igandera bitartean mendizaleen intereseko ekimena izango da herrian: Mendi Astea. Urdaburuk antolatzen du, eta hainbat ekitaldi antolatu ditu aste osorako. Horien artean larunbateko Biziklon VII. Eneko Arzelus Memoriala aipatu daiteke. Bizikletan Mateo-Sorondo arteko bidea egin beharko dute parte-hartzaileek, eta bestetik, Sorondo inguruan krosa izango da. Bi tarteek zazpi kilometroko ibilbidea izango dute.

Ekitaldi guztiak jarraian:

Azaroak 22, astelehena

Jubilatuen ibilaldiari buruzko argazki emanaldia, eta ondoren, dominen banaketa. 19:00etan, Urdabururen egoitzan (Juan Olazabal, 23).

Azaroak 23, asteartea

Kaxmirretik eta Ladakhera, Himalaia ezezaguna, Asier Aranzabalekin eta Mila Gallastegirekin. 20:00etan, Urdabururen egoitzan.

Azaroak 24, asteazkena

Eskolartekoen mendi irteerei buruzko argazki emanaldia. Ondoren, dominen banaketa. 19:00etan, Urdabururen egoitzan.

Azaroak 25, osteguna

Suitza. Haranak eta mendiak. Aurkezlea: M.A Otsoa de Alda eta I. Diaz de Garaio. 20:00etan, Urdabururen egoitzan.

Azaroak 26, ostirala

Andorrako Pirinioetatik. Urdaburu elkarteak 2010eko abuztuan Andorrara egindako irteerari buruz Joxan Ugartemendia bazkidearen proiekzioa. 20:00etan, Urdabururen egoitzan.

Azaroak 27, larunbata

Biziklon VII. Eneko Arzelus Oroitaldia. Lehenengo, bizikletaz Mateo-Sorondo (7 kilometro). Bigarren, Sorondo inguruan krosa (7 kilometro). Ondoren, partaideen artean garaikur banaketa egingo dute Urdabururen egoitzan. 15:00etan hasiko da oroitaldia.

Azaroak 28, Urdaburu Eguna

– Eskolartekoen ibilaldia (Ugaldetxo, Urdaburu, Listorreta).

– Helduen ibilaldia (Iturriotz, Urdaburu, Egiluze). Ondoren, Egiluze sagardotegian bazkaria egingo dute.


Hutsaren zauria

Atezainek egindako kaleak mintzagai bihurtu dira Munduko Kopako lehen astean. 'Jabulani' baloiari bota diote errua batzuek, eta atezain batzuen maila eskasari besteek.


Jendetza Sanjuandegiko festetan

Joan den ostiralean, 19:30ak inguruan lehertu zen festa Sanjuandegin, Amona Mantangorriaren jaitsierarekin. Jendetza bildu zen hari ongi-etorria egiteko, eta segindan gazte afaria egin zuten 450 bat lagunek. Gero, kontzertuak eta saloiko dantzen ikuskizunaz gozatu ahal izan zuten bertaratutakoek.

Zapatuan ere festa giroa nagusitu zen auzoan, egun guztian. Jende ugari izan zen auzoan goizetik hasita, eta parrandazaleek ere ondo pasatzeko aukera izan zuten igande goizera arte. Batek baino gehiagok parrandan jarraitu zuen igande eguerdian ere. Arratsaldean jendetza bildu zen herri kirol erakustaldia ikusten. Ainhoa Alberdik bere plazaratzean 15 bat altxaldi egin zituen. Gero, aizkolarien txanda izan zen. 20:00ak jotzerako Amona Mantangorriak agur esan zien Sanjuandegiko festei datorren urtera arte.

Hemen Sanjuandegiko festen argazki bilduma:


Aitor Etxarri Leitzako zinegotzia da Plazaola Partzuergo Turistikoko presidente berria

Azaroaren 28ko batzarrean hautatu zuten

Azaroan 28an, astelehena, arratsaldeko 19etan, Plazaola Partzuergo Turistikoko Batzar Orokorra egin zen Lekunberriko antzinako Geltokian, eta bertan, Presidente berriaren hautaketa egin zen. Aitor Etxarri Pellejero, Leitzako zinegotzia izanen da.

Azaroan 28an, astelehena, arratsaldeko 19etan, Plazaola Partzuergo Turistikoko Batzar Orokorra egin zen Lekunberriko antzinako Geltokian, eta bertan, Presidente berriaren hautaketa egin zen. Aitor Etxarri Pellejero, Leitzako zinegotzia izanen da.

Plazaolako kide diren Udaletxeetako ordezkari gehienak gerturatu ziren; Leitza, Larraun, Lekunberri eta Areso. 2012an Plazaolako kide berria izango den Imotzeko Udaletxeko ordezkariak ere parte hartu zuen batzarrean, bai eta Ostalaritza, Landa Etxe, Artisau eta Askotariko Zerbitzuen asoziazio profesionaletako ordezkariak ere.

Eguneko zerrendan hainbat gai landu ziren: Azkeneko akta onartu zen, 2010eko Kudeaketa Txostena eta Kontuen Itxiera onetsi ziren; 2011ko Aurrekontua eta 2012ko Kuotak ere ontzat eman ziren, Imotzeko Udaletxea Kide Berritzat onartu zen eta Partzuergoko eta orokorrean zonaldeko promozio tresna izango den Ikus-entzunezko berria aurkeztu zen bertaratutakoen aurrean.

Saio berean presidente berriaren hautaketa ospatu eta kasu honetan, kargua, hautagai bakarrari egokitu zitzaion, Aitor Etxarri Pellejero, Leitzako Udaletxeko zinegotzia.


Bortzirietako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak jaso duen Kalitatearen sariaz, Itziar Iguzkiagirre gizarte langilearekin, solastu gara.


Ongi etorri eroetxera

Altsasuko Tarima Beltza antzerki taldea eszenatokira itzuliko da bihar, Denise Despeyroux-en Bienvenido a Girasol antzezlanarekin. Ohizko umorea baztertu gabe, ikusleak hunkitzeko prest datoz. Altsasuko antzerki taldearen laugarren antzezlana Girasol eroetxean kokatzen da. Bertan, zenbait dependentzia edo behar dituzten eroak daude: gezurra, bakardadea... Horiek gainditzeko terapia jarriko diete eroetxean. Batzuetan irribarrea sortzen duen terapia; bestetan, atsekabea sortzen duena. Eta horrek sortzen du galdera: zein dago ero eta zein ez, gaixoak edo zaintzaileak?

Denise Despeyroux uruguaiarraren obra 2004an mustu zuten Bartzelonan. Tarima Beltza taldeak Sakanara ekarri nahi izan du. Tarima Beltza taldeko antzezle Juan Manuel Herreroren esanetan, antzezlanak gogora ekartzen du Alguién voló sobre el nido del cuco filma. "Orain arte egin ditugun antzezlan gehienak komikoak izan dira. Honek ere golpe barregarriak ditu, baina dramatikoagoa da; pentsarazi egiten du" aurreratu du. Litekeena da Katalunian bizi den idazlea bihar Altsasura etortzea.

Antzezlanak

Jorge Cordonen zuzeneko musika izanen du. "Obran garrantzi handia du. Indar handia ematen dio" azaldu digu Herrerok. Iragana eta geroaTarima Beltza taldea 2006an sortu zen Altsasuko antzerki tailerretik. 5 urte geroago gogotsu jarraitzen dute Maru Garciak, Amaia Mitegiak, Juan Manuel Herrerok, Merche Herrerak, Pili Maldonadok eta Jose Luis Liberalek. "Antzezlanaren gertutasunaren arabera astean behin edo gehiagotan elkartzen gara. Pertsonaiak lantzeko ariketa interesgarriak egiten ditugu, asko ikasten dugu eta, batez ere, asko barre egiten dugu" azaldu digu Zapak. Hasiera hasieratik Jon Barbarinen zuzendaritzapean lan egin dute.

Hiru antzezlan mustu dituzte (Malumbres, No hay ladrón que por bien no venga eta ¿Habrá o no habrá función?) zenbait kolaborazio egin dituzte Haize Berriak bandarekin.Azken urteetan Nafarroako Antzerki Talde Amateurren Federazioan jarri dituzte indarrak, hor ikusten baitute etorkizuna. Antzerki talde ez profesionalei lekua egin nahian, joan zen urtean Teatr@ves zikloa antolatu zuten Altsasun. Jakinarazi dutenez, maiatzean bigarren zikloa etorriko da.


IAren arabera, Leioako campuseko ikasleen %95ak egin du greba

Ikasle Abertzaleak taldeak "oso arrakastatsutzat" jo du gaurko greba eguna. "Ikasleon eskubideen alde, ikastetxe eta fakultateetan egiten dugun eguneroko lana ezagutzera eman da. Gainera, Bolognaren aurka unibertsitatean lanean jarraituko dugula berresten dugu, ikasleriaren gehiengoak (%90ak, gure kalkuluen arabera) eman baitio ezezkoa gure eskubideak urratzen dituen prozesu honi", adierazi du IAk. Erakundeak egindako behin behineko balorazioaren arabera, besteak beste, EHUko Leioako campusean ikasleen %95ak egin du greba. Uribe Kostako DBH eta Batxilergo zentroetan, berriz, Bilboko manifestazioarekin (argazkian) bat egin dute. Arriagatik hasita 4.000 ikasle inguru bat dira, IAren arabera.


“Udalaren ezezkoaren aurrean”, Martindozenearako bidea seinaleztatu du Irungo Harrera Sareak

Lau hilabete dira Irunera iristen diren migratzaileek bidaian geldialdi bat izateko aukera dutela Martindozenean. Ordutik, Irungo Harrera Sareak tren geltokitik aterpetxerainoko bidea seinaleztatzea exijitu dio behin eta berriro udalari, “oso zaila baita hiria ezagutzen ez duen edozeinentzako lekua topatzea”. Sareak udalaren aldetik ezezkoa jaso duela salatu du, horregatik, sareko kideek euren aldetik lan hori egitea erabaki dute.

Tren geltoki kanpoan informazio panel erraldoia jarri dute; geltokitik udaletxerako eta Martindozenearako bidea irudikatu dute bertan. Hizkuntza askotan irakur daiteke informazioa. Panelaz gain, bidea seinaleztatzeko oin berdeak margotu dituzte lurrean, hiriko kaleetan barrena.

Joan den hilabetean sareak Jose Antonio Santano alkatearekin bilera izan zuela gogorarazi dute. “Bileran helarazi zigun ez dagoela bidean seinaleak jartzeko inongo beharrik, eta gainera, seinaleztatze prozesua oso luzea izanik, ez dela gauzatuko”. Joan den ostiralean, berriz, udalaren deia jaso zutela kontatu dute sareko kideek. Udaletik leloren bat iradoki edo aurkezteko eskaera egin zuten, ondoren zer egin zezaketen aztertzeko. Halere, udalaren “ezezko etengabea” ikusirik, aurrera egitea erabaki dute.

Bestalde, bihar goizeko udalbatzan sareko kideek hitza hartuko dutela jakinarazi dute. Bertan, seinaleztapenari buruzko informazioa emango dute. Gainera, sareko kideen eskaerei erantzutea exijituko diete udal gobernuko kideei.

Urtarrilaren 1etik, harrera sareak 938 lagun artatu dituela jakinarazi dute. Horietatik 819 gizonezkoak, 78 emakumezkoak eta 41 adin txikikoak izan dira.

Panel erraldoia jarri dute tren geltoki kanpoan. Bidea seinaleztatzeko oin berdeak margotu dituzte hiritik.


'Enbata'-k ekainaren 28an jokatuko du Eusko Label ligako aurreneko estropada

Arraun denboraldiko egutegia onartu zuten atzo klubek eta TKEk. Egutegia moldagarria dela azpimarratu zuten, COVID-19 birusak eragindako alarma egoerak baldintzatu dezakeelako. Klubak hamabostero bilduko dira elkartearekin egoera aztertzeko.

Atzo egin zuten batzarra bideokonferentzi bidez arraun klubek eta TKEko zuzendaritzak. Gai nagusia zen erabakitzea nola jokatu COVID-19 birusak eragindako alarma egoeraren aurrean. Ohar bidez jakinarazi dutenez, “traineruek uda honetan arraun egiteko asmo osoa agertu dute klubek, kirola egiteko osasun baldintza egokiak ematen direnean”.

Batzarrean erabaki dute hemeretzi jardunaldiko egutegia onartzea, baina egutegi hori moldagarria izango dela azaldu dute. Printzipioz, ekainaren 28an hasiko da lehia, VIII. CaixaBank Banderarekin. Tokia zehazteke utzi dute.

Hitzartutakoaren arabera, klub guztiek gutxienez bi asteko epea izango dute euren ohiko antolamendua berreskuratzeko txapelketako lehen jardunaldia jokatu aurretik. Bi aste horiek bermatu ezin badira, lehiaketen hasierak egutegian zehaztutako hurrengo asteburura pasako dira.

Liga balekoa izan dadin, gutxieneko jardunaldi batzuk jokatu beharko direla ere erabaki dute. Eusko Label Ligako hamabi jardunaldi puntuagarri (+2 playoff) jokatu beharko dira, eta Eusko Tren ligari dagokionez, zortzi jardunaldi puntuagarri (+2 playoff). Denboraldia beste asteburu batez luzatu ahal izango da (irailaren 25era eta 26ra arte), gutxieneko horretara iristeko beharrezkoa baldin bada.

Klubek adostu dute 15 egunero batzartzea, osasun krisiaren egoerak duen bilakaera ikusi eta horren araberako neurriak hartzen jarraitzeko.

Eskualdeko arraunlariak ere irrikaz daude elkartu eta itsasora ateratzeko. Hemen, orain gutxi argitaratu dugun erreportajea: Negu luzea arraunlarientzat


Bergarako Udalak diru-laguntza programen deialdi irekia onartu du

Bergarako Udalak 2016 urterako ezarri dituen diru-laguntza programen deialdi irekia egin du. Herriko elkarte eta eragileek hainbat arlotan egiten dituzte jarduerak sustatzeko laguntzak izango dira, eta udal intereseko jarduerak izan beharko dira. Hori horrela, lehia askeko deialdi irekia egiten du Udalak, 2016 urtean egitekoak diren proiektuetarako laguntzak emateko.

Ondoko Udal sailek beren eskumenen eremuan ematen dituzten laguntzak izango dira:

Gizarte zerbitzuak: garapenerako lankidetza-programak lantzen dituzten GKEk eta gizarte zerbitzuen arloan diharduten elkarteak.

Kirola

Kultura

Ingurumena

Eskaerak aurkezteko epea

Laguntza jaso ahal izango dute egoitza eta jardute eremua Bergaran daukaten elkarte nahiz entitateek. Eskaerak astelehenetik ostiralera, 9:00etatik 13:00etara, Udaletxeko Erregistro Orokorrean aurkeztu beharko dira. Eskaerak aurkezteko epea 2016ko irailaren 30ean 13:00etan bukatuko da.


Dantza ikastaroak

Dantzariak ere herriko festak prestatzen hasiak dira. Azken urteetan herriko Ingurutxoa berreskuratu egin da, eta gazteak eta nahi duen edonork parte hartzen du, entseguetara azaldu eta gero, noski! Aurten Guraso Elkarteari gogoratu zaio, umetxoek ere parte har dezaketela eta astean bitan entseguak izanen direla. Irakaslea Nerea Azpiroz da, dantzari ohia eta lehen ere lan honetan ibilia, eta 4 eta 14 urteko ume eta gaztetxoei erakutsiko die.


Gatzagarrak ez daude oso gustura Mundumirak herrian emandakoarekin

Aurten lehen aldiz bi udalerriren artean banatu da Mundumira jaia: Leintz-Gatzaga eta Eskoriatza. Bada, Mundumiraren hurrengo astean, eta atzera begira ipinita, herri bateko edo besteko bizilagun eta udal ordezkariek ez dute balorazio bera egiten. Gatzagarrak haserre daude; Mundumira ez zen izan esperotakoa. Udalak herritarrekin bilera egingo du bihar, egubakoitza, 19:00etan eta hurrengo astean antolatzaileekin –Debagoieneko Mankomunitatea, Euskal Herria aldizkaria eta Ginmusica– bilera egiteko asmoa dute.

Gatzagako Kultura zinegotzi Iñaki Agirreurretak adierazi du, batez ere, herrira etorritako postu kopuruarengatik daudela haserre: "Ez ziren agindutako guztiak etorri eta etorri izan balira ere ez litzateke beteko".

Gatzagako Kultura zinegotziaren, Mankomunitateko Turismo batzordeko arduradun Josu Lizarralderen eta Ginmusica enpresako gerentearen balorazioa eta adierazpenak bihar, egubakoitza, Goiena paperean.


Berdel Txapelketako finalean jokatzeko txartelak jokoan daude

Afizionatu mailako I. Berdel Txapelketako finalerdiak domekan [martxoak 22] jokatu dira Mutrikuko Miruaitz frontoian. 17:00etatik aurrera, martxoaren 28an jokatuko den finalean zeintzuk bikotek parte hartuko duten erabakiko da.

Bi partida jokatuko dira domekako finalerdian; lehengo eta behin, martxoaren 8ko bi bikote irabazleek jokatuko dute, eta azkenik, martxoaren 15eko bi bikoteek onena ematera irtengo dute kantxara.

Martxoaren 8ko partida jokatu zuten bi bikote: Andonegi, Barandika, Iturbide eta Zabala. Argazkia: Danok Bat

Arratsaldeko lehen partidan Gernika-Lumoko Barandikak eta Mutrikuko Aitor Andonegik osatutako bikoteak, Berriatuko Alberdi eta Zumaiako Urangaren aurka jokatuko dute. Bi bikoteek lehen partida oso onak jokatu dituzte, eta finalerako txartela lortzeko aukera ere, estua eta bizia izango da. Miruaitzera gerturatzen diren ikusleek emozioa ziurtatuta izango dituzte.

Finalerdiko beste partida ere, antzekoa izango dela aurreratu dute txapelketaren antolatzaileek. “Guztiak ere oso partida txukunak egiten ari dira, eta ikusleak gozatzeko aukera paregabea izango du. Maila handiko puntistak daude txapelketan, eta lehiakortasuna ziurtatua egongo da”.

Roke, Suso, Alberdi eta Uranga, martxoaren 8ko partida jokatu aurretik. Argazkia: Danok Bat

Mutrikuko Jon Goenaga eta Gernika-Lumoko Lekerikak, Biarritzeko Alberro eta Iparraldeko Inzaren aurkako norgehiagoka jokatuko dute. Hain zuzen ere, Inzak Tolosako Arkaitz Izagirre atzelariaren ordez jokatuko du txapelketan. “Izagirrek ezin izan du txapelketan jokatzen jarraitu eta haren ordez, Inzak parte hartuko du”.

Finalerdietako partidak hiru set-ea jokatu dira, final-laurdenetan egin modura. Lehen bi setak 15 tantora jokatuko dira, eta berdinketa egonez gero, hirugarren set bat jokatuko da 5 tantora.