Orion koronabirus kasu berri bat atzeman dute

Azken orduetako positiboarekin, Orion 17 lagun jo ditu gaitzak pandemia hasi zenetik; Aian, berriz, hiru.

Oro har eta pixkanaka, baina hobetzen ari dira koronabirusaren inguruko datuak. Azken egunetan asko jaitsi da Euskal Herriko kutsatu kopurua, eta horrek izan du islada eskualdean ere. Izan ere, azken egunetan kasu bakan batzuk atzeman dituzte Urola Kostako herrietan.

Osakidetzak gaur ere kaleratu ditu COVID-19 gaitzaren inguruko datuak, eta atzoko 20:00ak arte, eskualdeko herrietan sei kasu berri atzeman zituztela jakinarazi du. Horietako bina zenbatu dituzte Azkoitian eta Zarautzen, eta bana Orion eta Azpeitian. Gainerako herrietako kopuruek ez dute gora egin. Horrenbestez, orain arte, proba egin dieten 135 lagunek eman dute positibo eskualdean.

Osakidetzak arabera, honako hauek dira herriz herriko kutsatuen kopuruak: Zarautz 128 lagun; Zumaian 47; Orion hemezazpi; Azkoitian hemezazpi; Azpeitian hamahiru; Getarian lau; Zestoan lau; Aian hiru; eta bi Aizarnazabalen.

Dena den, kontuan izan behar da koronabirusaren pandemia hasi zenetik sendatu eta hil diren bizilagunak ere badirela eskualdean, eta beraz, ez dago datu zehatz-zehatzak jakiterik, Eusko Jaurlaritzak ez baititu horiek herrika ahalbidetzen. Gainera, badira COVID-19 gaitza izan dezaketen edo pasatu duten eta probarik egin ez dioten herritarrak ere.

Datuak, Euskal Herrian

Osakidetzak jakinarazi duenez, orain arte 63.428 laguni egin dizkiete PCR probak eta test azkarrak: 80.277 PCR test eta 30.799 test azkar gauzatu dituzte Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Guztira, proba egin dieten 14.315 lagunek eman dute positibo. Gainera, hiru lurralde horietan, 1.230 pertsona hil dira koronabirusak jota eta 9.602 sendatu dira.

Martxoaren 24ak geroztik izan den heriotza kopuru txikiena da azken orduetakoa; izan ere, hemezortzi lagun hil dira gaitzaren ondorioz. Horrez gain, positiboen kopurua ere beherantz doa Hego Euskal Herrian. Atzoko datuei erreparatuz gero, 183 kasu berri atzeman zituen Osakidetzak: 39 Araban, 104 Bizkaian eta 40 Gipuzkoan. Orotara, 702 lagun daude ospitaleratuta hiru lurralde horietan.

Nafarroako Gobernuak, berriz, gaurko 11:30era arteko datuak argitaratu ditu. Erakundeak jakinarazi duenez, herrialde horretan 178 izan ziren atzo positibo berriak –orain arteko gehiena–, eta Zainketa Intentsiboen Unitatean (ZIU) 129 gaixo daude. Orotara, 5.452 dira positibo eman duten eriak, eta pandemia hasi zenetik, 431 pertsona hil dira. Aldiz, 1.835 lagunek jaso dute medikuaren sendagiria.


Zaldibiako uraren proiektua bihar aurkeztuko dute

ZALDIBIA // Osinberde, Zaldibiako ude proiektua garatuko du Zaldibiako Udalak. Herriko ura izateak duen balioa azpimarratzeko eta zabaltzeko lanketa egingo du. Bihar, 10:30etik 12:30era, Olakosain dagoen Artxalgo ur biltegia barrutik bisitatu, ura iragazteko jarri berri den sistema ezagutu eta azalpenak jasotzeko aukera izango da. Herriko ostalaritzan jendeak Zaldibiako ura pitxarrean eskatzeko ohitura har dezan, kanpaina ere egingo dute bihartik aurrera.


Peter Sagan gailendu da Paris-Roubaix klasikoan

28 urteko esloveniarra Silvan Dillier Suitzako txapeldun eta iheskideari nagusitu zaio azken metroetan.

Peter Sagan (Bora) esloveniarrra eta munduko txapelduna gailendu da Paris-Roubaix klasikoko 106. edizioan.

Munduko txapeldunak lehia estua izan du Silvan Dillier suitzarrarekin. Biak helmugarako 53 kilometrora sortu den ihesaldian izan dira. Ihesaldia eragin duen erasoa Saganek berak egin du.

Bora taldeko txirrindulariak 5 ordu, 54 minutu eta 6 segundoko denbora egin du, txirrindularitza munduko bigarren monumentua irabazteko, 2016ko Flandriako Tourrean lortutako garaipenaren ostean.


Austriako eredua aztertzea proposatu du Espainiako Gobernuak

Aldi baterako lan-kontratuak ez zigortzea eta kaleratzeak ordaintzeko langile bakoitzeko fondo bat sortzea proposatu die Lan Ministerioak enpresei.

Aldi baterako lan-kontratuak ez zigortzea eta Austriako eredua aztertzea proposatu die Espainiako Gobernuak enpresei lan-erreforma egiteko dokumentu berri batean. Eredu horren arabera, kaleratzeen kalte-ordainak ordaintzeko fondo bat sortu beharko lukete enpresek.

CEOE eta CEPYME patronalak eta CCOO eta UGT sindikatuak deitu ditu Lan Ministerioak arratsaldean Elkarrizketa Sozialeko mahaira, eta bertan lan-erreforma egiteko proposamen berria helarazi die.

Austriako ereduaren formulak enpleguaren egonkortasun eta mugikortasun "osasuntsuago bat" areagotuko lukeela esaten du dokumentuan.

Hala ere, eredu hori Espainiako merkatuan nola ezarriko luketen ez du azaltzen Exekutiboak.

Mota honetako ekimenetan aurrera egitea lan-merkatuko egiturazko arazo "larriena" konpontzeko "erabilgarri" izan daitekeela uste du Gobernuak: Aldi baterako langileen eta langile finkoen dualtasuna.

Enplegua sustatzeko kontratua

Era berean, enplegua sustatzeko kontratua hedatzea nahi du Espainiako Exekutiboak. Lan-kontratu mota hau 1997an sortu zuten.

Zentzu horretan, enplegua sustatzeko kontratu berrietan kaleratze kolektiboen kostuen zati bat "salbuetsi" nahi du Gobernuak, baina "langileen eskubideei eragin gabe".

Gainera, enplegua sustatzeko kontratuen kalte-ordaina 33 egunekoa izatea (orain 45 egunekoa da) proposatu du Lan Ministerioak.

Gazteen alde egiteko, enplegu arazoak dituzten 16-30 urte bitartekoetan hobariak zentralizatu nahi ditu Gobernuak.


Martxoaren 8aren inguruko ekitaldiak izango dira Alkizan

Martxoaren 8tik 10era ekitaldi ezberdinak izango dira herrian.

Martxoak 8, osteguna

Egun osoan zehar. Alkizako Eskolako neska-mutikoek “Alkiza eta emakumea” lelopean egindako marrazkien erakusketa Kultur Etxean.

Martxoak 9, ostirala

18:45. Alkizako neska gazteek Emakumeen Nazioarteko Egunaren harira prestatu duen testuaren irakurketa. kultur etxeko “Salto-Gelan”.

19:00. “Sexijentziak askatuz” umorezko bakarrizketa Bazen Behin Clown taldearen eskutik. Kultur etxeko “Salto-Gelan”.

20:00. Emakumeen Nazioarteko Eguna ospatzeko afaria Herriko Ostatuan (Beharrezkoa da izena ematea martxoaren 7a baino lehen. Denetariko menua eta barazkijaleentzat beste bat egongo da)

Martxoak 10, larunbata

16:00. Haur eta gaztetxoen Kros Mistoa, herriko plazatik abiatuta (adinaren arabera ibilbide desberdinak izango dira. Beharrezkoa da aurrez izena ematea. Bikotea neska-mutilek osatu behar dute) o Txokolatada

Ondoren. Txokolatada.

Jarraian. Udaletxeko horma batean berdintasun muralaren margoketa auzolanean


Udalekuetatik kalejiran heldu dira Iurretara Kimuak-eko lagunak

Lea-Artibain udaleku ibiltarietan ibili eta gero, atzo arratsaldean heldu ziren Kimuak-eko gaztetxoak etxera. Jai-giroan egin zuten Iurretarako plazarako bidea. Orain opor luzeak dituzte aurretik. Ongi etorri!


Sergio Moro eta Andoni Unanua: "Alpeak paradisua dira"

Sergio Moro, Andoni Unanua, Eneko Otxagabia, Iraitz Berastegi eta Aner Galarzak Alpe italiarretan egindako espedizioa erakutsiko dute bihar, larunbatean, 19:00etan, Altsasuko Iortia Kultur Gunean

1.Bihar, larunbatean proiekzioa eginen duzue Altsasuko Iortia Kultur Gunean, 19:00etan, Alpe italiarrei buruz.

Agorrilean egon ginen Alpe italiarretan. Gu biok, Eneko Otxagabia eta Iraitz Berastegi lakuntzarrak eta Aner Galarza bakaikoarra joan ginen. Agorrilaren 3an abiatu ginen, gaueko 10:00etan, furgonetan. Udako irteera operazioa zen, zirkulazio handia zegoen eta gu GPSrik gabe galdu egin ginen… Baina, azkenean, Italiako Alpeetako Aosta bailarara iritsi ginen.

2.Italiako Alpeetan zein zen zuen asmoa?

Bi mendi konkretu igo nahi genituen, Grand Paradiso (4.061 m) eta Italia eta Suitzako mugan dauden Zumsteinspitze (Alpeetako laugarrena, 4.563 m) eta Signalkuppe (4.554 m). Azken bi mendi hauek Monte Rosako mendigunean daude, eta azkenean bertako Corno Neron (4.322 m) ere izan ginen.

3.Pirinioetatik Alpeetarako saltoa handia da?

Alpeak udan eta Pirinioak neguan oso antzekoak dira, klimatologia, tenperatura eta beste kontuan hartuta. Baina Alpeek altitude altuagoa du; oxigenoaren aldetik pixka bat motelago joan behar zara. Alpeetara joan aurretik, alpinismo ikastaro bat egin genuen Pirinioetan. Alpinismoaren oinarrizko kontzeptuak jaso genituen. Kordadak egiten irakatsi ziguten eta bereziki segurtasuna landu genuen: larrialdi bat gertatuz gero nola jokatu, larrialdiak nola ekidin, zein material behar genuen… Alpeetan sorpresa oso ona hartu genuen. Alpeetako mendiak egiteko aurretik planifikatu genuena guk aurreikusi moduan atera zitzaigun.

4. Eta hori zergatik?

Ongi prestatuak geunden eta igoera egin genuenean sekulako eguraldi ona tokatu zitzaigun. Goiko egonaldia egun bat luzatu nahi genuen baina aterpetik esan ziguten jaisteko, ekaitza indartsua zetorrela eta goian harrapatuz gero han eman beharko genituela egun batzuk, ataskatuta, jaistea oso zaila izango zelako. Jaitsi ginen eta hala gertatu zen, ekaitza etorri zen.

5. Eguraldi iragarpena oso inportantea izaten da mendian.

Bai. Pirinioetara goazenean lameteoqueviene izeneko bloga kontsultatzen dugu. Zaragozako pediatra batek egiten du. Beste iragarpen batzuk aztertuta berea egiten du eta oso ongi erabiltzen du informazioa. Elurraren baldintzak, elur jausi arriskuak zeintzuk izango diren dena oso ongi haztatzen du. Alpeetan informazio guneetan, aterpeetan eta beste uneoro informazio meteorologikoa ematen ziguten eta haiek emandakoarekin moldatu ginen. Oso ongi.

6.Igoera espero baino gogorragoa egin zitzaizuen?

Hara joan baino lehen hemen asko ibili ginen mendian, entrenatzen. Urtea ongi planteatu genuen eta ongi atera zitzaigun. Dena den, 4.000 metrotik gora gehiago kostatzen da. Ez genekien nola erantzun behar genuen baina ongi atera zitzaigun. Esperientzia ona izan zen: bostak igo ginen, argazki ederrak atera genituen eta giro ederra izan genuen gure artean, inportanteena.

7.Askotan mendizaletasuna eta argazkilaritza eskutik doaz. Zuek ere zaletuak zarete?

Bai, Sergio bereziki. Han gainera edozein argazki botatzen duzula, polita ateratzen da. Oso zaila da argazki txar bat egitea. Alpeak ikusgarriak dira. Guk Alpeetako eremu txiki bat ezagutu genuen, Aosta bailara eta egindako lau mendiak, baina Alpeak askoz handiagoak dira. Mendia, txirrindularitza, mendiko eskia… halako kirolak egiteko paradisua da. Glaziar asko daude eta mendi puntan elur asko zegoen.

8. Zer ikusiko dugu proiekzioan?

Bideoren bat eta bostok ateratako argazkiak erakutsiko ditugu. Eta guk egindakoa azalduko dugu, gure peripezia guztiak: bidaia, gauza onak, txarrak… Hasieran Grand Paradisora joan ginen pixka bat aklimatatzeko. Gero Monte Rosara joan ginen eta Zumsteinspitze, Signalkuppe eta Corno Neron igo genituen. Gure intentzioa da zonalde hori erakustea. Mendiak arriskutsua denaren fama du, kirol extremoa dela, baina norberak baldin badaki bere maila zein den, eta hemen ibilita pixkaka joaten bada, badaude mendiak edozeinek egiteko errazak direnak, gozatzekoak, teknikoki aparteko ezer ez dutenak. Hau da, ez zarela izan behar Pou edo Iñurrategi bat halako gauzak egiteko.

9. Hurrengo egitasmoa?

Hurrengo urtean Mont Blanc (4.810 m) igo nahiko genuke, agorrilean, 4.000ko errutatik. Ikusiko dugu. Ea dirua dugun, eguraldia nola dagoen… bitartean Pirinioak hor daude. Ahal dugunetan jotzen dugu bertara.

10. Hortaz, Alpeek merezi dute!

Zalantzarik gabe. Bizian behin, gutxienez, joan behar da. Oso polita da, herriek ere enkantu berezia dute. Oso garestia da dena, baina noizbait joateko…

11. Zuen lanaren fruitua ikusteko aukera dago bihar.

Baditugu gogoak erakusteko. Guztiak gonbidatuak zaudete!


Ia 7.000 lagunek eman dute izena Gasteizko Udaleko lan eskaintza publikoan

Gaur gauean amaituko da epea 132 lanpostuetarako izena emateko.

Udalak erdi eta goi mailako teknikarien lanpostuak betetzeko deitu duen lan-eskaintza publikoan izena emateko ordu gutxi falta dira, eta dagoeneko 6.834 lagunek erregistratu dute eskabidea udal administrazioan lan egin ahal izateko hautaketa-prozesuan parte hartzeko.

Hauek dira orain arte eskabide gehien jaso duten lanpostuak eskainitako 50 espezialitatetatik: gizarte lana (886 izen-emate), jarduera soziokulturalen kudeaketa (558), administrazio orokorra (545) eta psikologia (408).

Urrian hasi zen izena emateko epea Udalak A1 eta A2 taldeetan 132 lanpostu betetzeko deitu duen lan eskaintza publikorako hautatzeko probetan parte hartu ahal izateko.

Funtzio Publikoaren Sailak aurreikusi du lehenengo probak 2019ko martxoaren amaieran egingo direla. Egokitzen diren aldi baterako langile beharrei erantzuteko kontratazio-zerrendak sortuko dira deialditik; proba guztiak gainditu bai baina lanposturik eskuratu ez dutenekin osatuko dira.


Erorikoak prebenitzeko tailerra, bihar

«Oraindik bide luzea duzu aurretik, kontuz estropezuekin!» izenburupean, tailerra antolatu dute Udalak eta Osakidetzak, Ttapa ttapa egitasmoaren baitan. Bihar egingo dute tailerra, goizeko 10:30etan hasita, kiroldegian. Eta adineko pertsonei zuzenduta egongo da, bereziki; erorikoak nola saihestu ikasi dezaten.

Adineko pertsonen istripuen %92a, erorikoak

Isitripuak prebenitzen jakiteak daukan garrantzia nabarmendu nahi izan dute antolatzaileek. Izan ere, Osakidetzak zabaldu dituen datuen arabera, «Euskadin 64 urtetik gorako pertsonen erdiak, emakumeek bereziki, urtean izaten dituzten istripuen %92a erorikoak dira. Horien ondorioz, 13.500 atenditzen dituzte Larrialdiko zerbitzuetan, bai osasun-zentroetan, baita ospitalean ere».

Antolatzaileek diotenez, aipatutako egoera horiek sahiestea da tailerrak abian jartzeko arrazoia.


Ez erretzearen aldeko Instagrameko argazki lehiaketa

Tabakorik gabeko egunaren harira Tolosaldean osasun-arloan aritzen diren zenbait erakundek tabakoaren eta kalamuaren kontsumoa murrizteko helburuarekin hainbat ekintza ezberdin jarri dituzte martxan.

Ekimen horietako bat izan da Instagrameko argazki lehiaketa eta Maialen Rodas izan da saritua.

Sari banaketaz gain parte hartutako argazki guztien erakusketa ere eskaini dute, Erniobea eta Zubimusu hezkuntza zentroetako DBH 3ko ikasleentzako tailer hezitzaileak ere antolatu dira “Tabakoa-kalamua korapiloa” izenburupean. Bertan, substantzia horiek kontsumitzearen inguruan hausnartzeko helburuarekin.

AECC Gipuzkoa, Amasa-Villabona eta Tolosako udalak, OSI Tolosaldea, Asuncion klinika eta Tolosaldea-Goierriko Osasun saila koordinatuta ari dira lanean eskualdean, duela lau urtetik hona garatzen diren ekimenak sustatzeko. Nerabezarorako Prebentzio Mahaiaren testuinguruan antolatutako kanpaina da.

Azkenik, Tabakorik gabeko Munduko Egunean, kaleko ekintza bat ere egingo da, herritarrak tabakoa eta antzeko beste substantzia batzuk kontsumitzeak dituen arriskuez sentsibilizatzeko.


Hiru auto berri izanen ditu Udaltzaingoak

68 ibilgailu dauzka egun, motorren eta autoen artean. Skoda markako Rapid Spaceback Active 1,6 TDI modelokoak dira berriki erositako hiru autoak. 45.982 eurotan eskuratu dituzte.

Horrez gain, irrati ekipamendu berriak ere emanen dizkiete; 168.500 euro inbertituko dituzte, eta Europako estandarte bateratuetara egokitutako aparatuak dira.


Ilundain ETAko kide ohia libre utzi dute, behin behinean

Auzi gehiago ez dituenez, epaileak erabaki du behin behineko askatasuna ematea ebazpena atera arte gutxienez.

Auzitegi Nazionalak Alberto Ilundain ETAko kide ohia libre uztea erabaki du, behin behinean, 18 urteko espetxealdiaren ostean, 1990ean Iruñean droga trafikatzaile baten hilketa saiakeraren auzian epaitu ostean.

Gaur ahozko saioa egin dute epaiketa horren barruan, eta Fiskaltzak eta akusazio partikularrak hilketa saiakeragatik 18 urteko kartzela-zigorra ezartzea eskatzen zuten.

Baina epaileek akusatua libre uztea erabaki dute, ez duelako bestelako auzirik indarrean.

Ilundainek ukatu egin du krimen saiakera hartan parte hartu izana, eta ordu horretan Iruñeko Alde Zaharreko zentro batean euskara eskolak jasotzen ari zela esan du.

Gainera, argitu du ez zela ETAren Amaiur taldeko kide, baina bai sortzailea, bere tabernako hiru bezero erakarri zituelako, hilketa planifikatu zutenak hain zuzen ere.

Hiru horiek Bautista Barandalla, Juan Calors Perez eta Mikel Castillo (poliziekin izandako tiroketan hil zuten) dira hiruak, eta Ilundainena zen Seat 133 auto batean harrapatu zituzten.

Frantziak entregatu zuen akusatua, bertan zigorra bete ostean, eta Auzitegi Nazionalean azaldu du ETAko kide zenean bitartekari lanak egiten zituela, eta behin baino gehiagotan uzten ziola autoa Barandallari "Iruñean enkarguak egiteko".

Barandallak eta Perezek lekuko gisa deklaratu dute, eta onartu dute Ilundain hilketa saiakeran nahastu zutenean estrategia judizial batengatik egin zutela, Ilundainek ihes egitea erabaki baitzuen irratian susmagarria zela entzun eta gero.

1992an zigortu zituzten gertakari horiengatik, eta esan dute torturapean egin zutela deklarazioa, eta Ilundain "ihes eginda" zegoenez ez zuela "ezer galtzeko".


«Neri ere kosta egiten zait hau guztia egin dudala sinestea»

«Bada sinestu ere egiten ez didan jendea, eta normala da, neri ere kosta egiten baitzait askotan, hau guztia neronek egin dudala sinestea. Bizi osoko lana dago hemen!». Ez dio gezurrik Daniel Peralek. Larramendi kalean duen erdi tailer erdi museoan sartu, eta ez da txoko txiki bat bera ere libre ikusten. Han hemenka ditu zintzilik arrabitak, albokak eta albogueak, ogi-flauta edo artzain-flautak, zanfoniak, sistroak, launnedak, txaramela edo goilareak, sareca errusiarra... Guztira, hari-igurtziko eta bestelako 500 tresna baino gehiago eta 60tik gora alboka egin ditu azken 50 urteetan.

Herriminari aurre eginez

Villanueva de la Peñan (Palentzia) jaio zen Daniel Peral Peral duela 78 urte. Baina txikitatik Reinosan (Kantabria) bizi izan zen. Forja astuneko maisu izan da urtetan, eta lan horrek, hain zuzen, ekarri zuen Hernanira. «Abenduaren 9an bete ziren 50 urte Hernanira etorri nintzela. 28 urte nituen orduan, eta Orbegozon lan egitera etorri nintzen. Gero ezkondu eta...».

Erraz moldatu zen Peral hemengo bizimodura, baina ez zuen sekula sorlekua ahaztu. Txikitako oroitzapenei tiraka, etorritako urtean bertan ekin zion soinu-tresnak egiteari. «63 edo 64an egin nuen nire lehenengo arrabita, pinu eta kobrezkoa. Oso kuttuna dudan beste bat da indigaztain egurrezkoa, pieza bakarrekoa, Konpostelako eliz atariko irudian agertzen denaren kopia. Ereduren bat hartzen dut, baina nire pieza guztiak originalak dira. Disko astrolatikoa ere egin nion, hau da, antzinako kantabriarrek eguzkia gurtzeko sortutako ikurra, hemengo lauburuaren tankerakoa. Izan ere, euskaldunak eta kantabriarrak lehengusuak gara! Azkenik, beti jartzen ditut nire inizialak; DP. Eta guztia egiteko 3-4 makinarekin moldatzen naiz. Izan ere, makinek esklabizatu egin gaituzte. Halaxe dago artisautza! Asko komertziante huts bihurtu dira...».

Egile eta jotzaile

Txikitako oroitzapenak, ordea, ez dira tresnaren itxura gogoratzera mugatzen. Hala, egile izateaz gain, jotzaile ere bada Peral. «Elurte haundiak izaten genituen, eta bizilagun baten etxetik bestearenera joanez pasatzen genuen denbora. Horietako bat azken arrabita jotzailea nuen: Antonio Lope Morante, Lin el airoso. Orduan entzundakotik eta nire aitarengandik ikasitako bertso eta doinuetatik datorkit afizioa. Trobadore lana ere ondo ikasia dut! Inprobisazioa argitasuna duenaren ukitua da».

Eta baita ikertzailea ere

Lehenengo arrabita horiek ez ziren izan egindako tresna bakarrak. Hemen ezagutu zuen alboka, eta hau egiten ere hasi zen, 1964ean bertan. Gero, 1984ean-edo, 54 bat urterekin jubilazioa hartu zuen, Orbegozoko birmoldaketa zela-eta. Orduan, buru-belarri hasi zen tailerrean lanean eta ikertzen: egunero 6-8 ordu inguru.

Horren erakusgarri dira eskuz idatzita dituen lauzpabost liburuak. Horietako batean, egindako tresna bakoitzaren erregistroa bildu du: noiz, eta zein tresna eta materialekin egindakoa den. «Herrian moztu diren zuhaitz gehienen egurrarekin egin dut tresnaren bat edo beste!» Beste batzuetan, berriz, albokaren jatorriaz jardun du: «Cervantesek dagoeneko aipatzen zuen alboguea Kixoten. Alboka euskalduna da, noski, hemen mantendu delako, baina penintsulako hainbat lekutan joko zen: beira-putzegileekin lotura du, adibidez; haiek ere arnasketa jarraitua egiten jakin behar baitzuten pieza politak osatzeko. Nik uste arabiarrek ekarria dela, arrabita bera bezala. Alboguearen adarrak zuzenagoak ziren, eta Euskal Herrian kurba haundiagokoak erabili dira, baina antzekoak dira».

Hariari tiraka nola jarraitu?

Egindako lanari jarraipena nola eman kezkatzen du orain Peral. Juan Mari Beltranekin ikasi zuen alboka jotzen bi urtez, Hernaniko Musika Eskolan, baina gainontzean, tresnak egiten, haien inguruan ikertzen eta tresna horiek jotzen bere kabuz ikasi du, eta ez du nahi egindako lana galtzerik. «Horixe esaten dit lagun batek: `Daniel! Hau guztia ezagutzera eman behar duzu zurekin galtzea nahi ez baduzu!´. Arrabita jotzen eta erromantzeak kantatzen erakutsiko nuke, baina ez dakit... Eta Miranda de Ergako beste museoarekin zer egin! Saldu, ez dut ezer saltzen, baina ez dadila galdu! Mila ofizio dituena ez da dirudun egingo, baina bai aberats!».


Osakidetzako lau langiletatik hiruk ez dute euskaraz jakingo, Kontseiluaren arabera

Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak eta Hizkuntz Eskubideen Behatokiak agerraldia egin dute gaur Osakidetzak argitaratu duen lan deialdiari buruzko balorazioa egiteko. Bi erakundeak kezkatuta agertu dira Osakidetzaren euskalduntze prozesuarekin: "Osakidetzan hizkuntza-eskubideak bermatzeko neurri eraginkorragoak hartu behar dira", azpimarratu dute.

"Lau langiletik hiruk ez dute oraindik euskara jakingo Osakidetzan", adierazi du Kontseiluko idazkari nagusi Xabier Mendigurenek. Kontseiluaren eta Behatokiaren ustez, Osakidentzaren lan deialdian ez da urratsik emango hizkuntz normalizazioan aurrera egiteko.

Deialdian lanpostuen %20ri bakarrik eskatuko zaio euskara jakitea. Gaur egun, 2006ko datuen arabera, Osakidetzako langileen %25ek du egiaztatua dagokion euskara ezagutza. Lanpostu berriak 4.000tik gora izango dira eta %20ri besterik ez zaio eskatzen euskararen ezagutza.

Horrenbestez, Kontseiluak eta Behatokiak azaldu dutenez, "langile euskaldunen kopuruak ez du igoerarik izango, ordezkariek egindako azterketaren arabera". Xabier Mendigurenek azpimarratu du Osakidetzaren euskalduntzean aurrera egiteko "lan deialdi honetan lan postuen %100ean eskatu beharko litzateke euskara”.

Osakidetzaren Euskara Planaren eraginkortasun ezaren ondorioz lan deialdi honetan euskalduntzean aurrera egin ezinik jarraituko dela nabarmendu du Behatokiko Paul Bilbaok. "“Euskara Planak iruzurrerako bidea zabaldu du. Zein da lan deialdiaren helburua: hizkuntza-eskubideak bermatzea ala plana betetzeko behe-mailako helburuak jartzea? ".

Behatokia zuzenean zuzendu zaio Eusko Jaurlaritzak abian jarritako Elebide zerbitzuri. "Hizkuntza eskubideen urraketak ahalbidetuko dituen lan deialdi horren aurrean" zer egin behar duen galdetu diote Behatokiak Elebideri. Paul Bilbao Behatokiko zuzendariaren hitzetan, "herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzeko ezinbestekoa da Osakidetzan gertatzen diren urraketei aurre egitea". Elebidek, "aukera du orain Behatokia baino haratago joango dela egiaztatzeko”, gaineratu du Bilbaok.


Dagoeneko 79 dira Londresko sutean hildakoak, balantze ofizialaren arabera

79 pertsona horietatik bost dagoeneko 'formalki identifikatu' dituzte. Hildakoak gehiago izan daitezkeela jakinarazi du Londresko Poliziak.

Londresko Poliziak gaur baieztatu duenez, dagoeneko 79 dira Grenfell dorreko sutearen ondorioz "hil edo falta diren pertsonak". Hala ere, desagertutakoak, ustez, hilda daudela gaineratu du.

Hedabideen aurrean egindako agerraldian Stuart Cundy Londresko Poliziaren bozeramaileak azpimarratu duenez, hildakoak gehiago izan daitezke. Halaber, 79 horietatik "bost formalki identifikatu" dituzte.

Poliziako goi-agintariak aitortu duenez, "zaila da suak Grenfell dorrean eragindako hondamena deskribatzea". Lancaster Western auzoan dagoen 24 solairuko eraikinean 500 lagun inguru bizi ziren.

Bien bitartean, operazioa abiatu dute gorpu gehiago aurkitzeko. Poliziak azpimarratu duenez, hildako guztiak "identifikatzea" da "lehentasuna".

Cundyren esanetan, suak eraikinaren hainbat gunetan eragindako suntsiketaren ondorioz, litekeena da hildako guztiak ezin identifikatzea.

Desagertuen zerrendan zeuden bost pertsona "onik" aurkitu dituzte, Cundyren arabera. Hori dela eta, Poliziari jakinarazteko deia egin die eraikinetik irtetea lortu zutenei.

Bestalde, NHS osasun zerbitzu publikoak egindako azken balantze ofizialaren arabera, 17 zaurituk ospitaleratuta jarraitzen dute, eta horietatik 9 "egoera kritikoan" daude.


Arratsalde.on 2013-02-20

"Giza diseinuan" barneratu gaitu Xabi Mendibilek. Pello Iturria medikuak gaixo "polimedikatu" - ei buruz hitz egin digu. Burutazioaren tartean Patxi Zubizarretaren txanda izan da. CONSUMER hilabetekariaren azken aleaz solastu zaigu Irati Jimenez kazetaria. Bukatzeko Edurne Elizondo kazetariak ingurumen eta animalien inguruko kontuak ekarri dizkigu.


Kirmen Uribe: ‘Lo egin, Jose mari’

Norbera da den modukoa bizian ezagutu duen jendearen eraginagatik. Argitzen dizkizute beste bide batzuk, aurretik ezagutzen ez zenituen ikuspegiak eman, eta aldarazten zaituzte pertsona gisa, onerako. Josemari Argoitia izan da gure artean horietako bat. Erakutsi digu errealitatea beste era batera ikusten, kultura, bere forma guztietan eta era librean, maitatzen.

Lehenik, nerabezaroan harritu egin gintuen bere idazteko erak. Itoiz taldearen urterik onenetako letra horiek, Marea gora, Lo egin, To Alice eta beste, hain desberdinak ziren, garai hartako protesta kantetatik hain urrun, ikutu surrealista horrekin, poesia postmodernoa euskarara ekarria: «misilek, koheteak supositorien forma dute, gerra eta ipurdia, gauerdiko eztula». Zoragarria. Ez genituen orduan erabat ulertzen, baina berdin zitzaigun, haize freskoa ziren guretzat. Euskaraz idatzitako zerbait modernoa, garaikidea. Pena da ez zuela poesia libururik argitaratu, benetan apurtzailea izango zen.

Gero, gaztetu ginenean, tarteka esaten zizun zer irakurri, nondik jo literaturgintzan, ze zine zegoen ikusgai, eta nor bere iritzi itxuraz sendoak zalantzan jarriz aldi oro, erreferentzia berriak emanez, hazteko.

Marabilli festibala egitea pentsatu genuenean bera hasieratik gerturatu zen. Zineaz arduratzen zen, batik bat. Berak asmatu zuen asteburuetako matineen formatoa, larunbat eta igande goizetan filmak botatzea, filmeko zuzendariak gonbidatuz eta solasaldi txiki bat tarteko. Filme ez komertzialak izan behar zuten, gaur egunekoak edo lehengoak, luzeak ala laburrak. Bera zen Marabilliko bileretan zuhurtzia jartzen zuena, gure ametsak itxura handiegia hartzen joaten baziren. Azkenengo edizioan, iaz, nahiz eta gaixorik egon Montxo Armendariz aurkeztu eta elkarrizketatzera animatu zen, berehala ahaztuko ez dugun solasaldia egin zuen Montxo, Asier Altuna eta hirurak, maila handikoa.

Ideologikoki aurrerakoia eta zabala, istorio humanoak zituen gogoko, beti pertsonaren alde. Hori ere erakutsi zigun, itxiak ez izaten, eskuzabalak izaten.

Josemari, To Alice hartan idatzi zenuen «ispiluaren alde honetan norbaitek piztu du isiltasuna». Bada halaxe gertatu da gaur zendu zarela jakin dugunean. Baina Marea gora tabernetan zoroen moduan kantatzen genuenean, orduan ikasi genuen igotzen dena jaitsi egiten dela, eta alderantziz. Bada, nahiz eta orain triste egon, iritsiko da poza gurera berriz ere. Zu ezagutzearen poza.

Asko ikasi dugu zurekin, Josemari. Eta garenak gara, zugatik.

Eskerrik asko.

–Kirmen Uribe Urbieta. Manuelisten izenean (Marabilliko antolatzaileak).


Aparkaleku berria egingo dute Reforren

Tokiko Gobernu Batzordeak Reforren dagoen aparkalekuaren konponketak Yarritu S.A. enpresari esleitu dizkio. Obra lanen kostua guztira, 103.866,74 eurokoa izango da eta 180 aparkaleku egongo dira, horietatik 5 egokituak eta beste 7 autobusentzat.

Hobekuntzaren helburua horniketara sartzeko dagoen eremu arboladuna oinezkoen igarobide bihurtzea da eta etorkizun batean kotxeak Maskuribai industrialdetik sartzeko zubi bat egitea. Horrela, Reforren dagoen zuhaiz-pasealeku osoa soilik oinezkoentzako izango litzateke.

Egungoa 90eko hamarkadako bukaeran egin zen eta disuasio aparkaleku bezala aurreikusi zen. Denborarekin zoladura asko hondatu da eta oraingoan asfaltoarekin zolatuko dute. Horrela, mantentze-lanak txikiak izango dira eta kotxeek euren maniobrak errezago egin ahal izango dituzte.


Larunbatean Euskal Herria zeharkatu zuen meteoritoa ikertzen dabiltza adituak

Iruñeko Planetarioak nabarmendu du herritarrek horri buruz emandako edozein datu "erabilgarria eta erabakigarria" izan daitekeela bolidoaren ezaugarriak eta ibilbidea zehazteko.

Larunbatean Euskal Herria zeharkatu zuen meteoritoa ikertzen jarraitzen dute Bolidoen eta Meteoritoen Ikerketarako Sarean lan egiten duten adituek eta Fripon (Fireball Recovery and InterPlanetary Observation Network) sare europarrak.

Ezohiko fenomenoa 22:15 aldera gertatu zen. Ordu horretan, distira handia sortzen duen objektu bat abiada handian pasatu zen zerutik, eta ez dute baztertzen Euskal Herrira meteorito gisa heldu izana, Iruñeko Planetarioak ohar baten bidez jakitera eman duenez.

Hasiera batetik, eta sare sozialen eta komunikabideen bidez herritarrek emandako laguntzari esker, horri buruzko informazio zabala jasotzeko aukera izan dute adituek.

Esan bezala, zientzialari adituak ari dira beharrean Bolidoen eta Meteoritoen Ikerketarako Sarean, eta mota horretako fenomenoak aztertzeaz arduratzen dira, besteak beste. Horregatik, sare horretan dituzten kamerek hartutako irudiak ez ezik, herritarrek partekatutako argazkiak eta bideoak ere ari dira aztertzen.

Are, su-bolak eragindako talkaren ondotik iritsitako soinu-uhinaz ere baliatu dira horretarako. Izan ere, Nafarroako toki askotan fenomenoa entzuteko aukera izan zuten, eta hainbat kristaletan dardarak ere eragin zituen.

SPMN221218 bolidoa Europako bost herrialdetan kamerak dituen Fripon sareak ere detektatu zuen.

Gauzak horrela, Iruñeko Planetarioak nabarmendu du herritarrek horri buruz emandako edozein datu "erabilgarria eta erabakigarria" izan daitekeela bolidoaren ezaugarriak eta ibilbidea zehazteko.

Batik bat, leherketak entzun edota bolidoa ikusi dutenen lekukotzat jaso nahi dituzte.


Ainhoa, Jon eta Oihana, gustura etorri dira Palma de Mallorcatik


Bergarako Gure Esku Dago ekimenaren batzar informatiboa

Bergarako Gure Esku Dago ekimenak batzar informatiboa egingo du datorren astelehenean, uztailaren 14an. Irizar jauregian 18:30ean izango da.

Honako gai hauek izango dituzte aztergai: ekainaren 8ko giza katearen balorazioa eta hurrengo pausuak zeintzuk izan beharko diren zehaztu. Horretarako, herritarren "balorazio eta ekarpenak" ere jaso nahi dituztela aurreratu dute. Bestalde, Bergarako bideoa aurkeztuko dute batzar horretan. Bergarako GED ekimenak dei egin diete nahi duten herritarrei batzarrean parte hartzeko.


Giza eskubideak aldarrikatuko dituzte dokumental, erakusketa eta hitzaldien bidez

Giza eskubideen era migrazioen XIV. astea izanen da. Aldarrikapen hori egin zenetik 70 urte beteko dira aurten.

Pertsona orok du joan eta etorri askean ibiltzeko eskubidea eta Estatu baten lurraldean bizilkua aukeratzeko ere. Horixe jasotzen du Giza Eskubideen Europako Kartak eta duela 70 urte jaso zen 13.1 atalean. Aste honetan Giza eskubideen eta migrazioen XIV. astea eginen dute Iruñean. Horretarako ekitaldi ugari antolatu dituzte, besteak beste hauexek:


Eguraldi txarraren eraginez, galera ekonomikoak aurreikusi dituzte Ibilaldiaren antolatzaileek

Goizaldean eta egunaren lehen orduetan egindako euriteek eragina eduki dute Lekeition ospatzen duten 40. Ibilaldian. Eguraldi txarra dela eta, espero baino jende gutxiago hurreratu da Lekeitiora, eta antolatzaileek egin duten lehen balantzearen arabera, galera ekonomikoak aurreikusi dituzte. “Urte guztia daramagu ilusioz lanean gaurko eguna aurrera ateratzeko. Eguraldia ez dugu lagun izan egun guztian Lekeition ospatu dugun Ibilaldian”.

Nabarmendu dutenez, Ibilaldia prestatzeko egindako inbertsioa estaldeko laguntza ekonomikoa behar dute. Eguneko gastuei aurre egin eta zorra estaltzeko euskal komunitateari laguntza eskatu diote. Ibilaldiari lagundu nahi izan diotenek ikastolako harreran eta txarteldegietan diru ekarpena (diruz zein txartelagaz) egiteko aukera eduki dute. Eta ikastolen proiektuari sostengua eman ahal izateko kontu korronteak jarri dituzte eskuragarri. Nahi duenak honako kontuetan egin dezake diru ekarpena: LABORAL KUTXA ES83 3035 0042 92 0420028507 eta KUTXABANK ES86 2095 0114 60 9117934827. Aurtengo Ibilaldian bildutako dirua hezkuntza eredu berritzaileen aldeko apustua indartzeko erabiliko du Azkue ikastolak.

Euriak, gainera, kalteak eragin ditu itsasargian kokatutako GO laugarren gunean; hainbat egitura jausi egin dira, eta, segurtasuna bermatze aldera, itxi egin dute. Hori bai, ekintza ia gehienak egin ahal izan dituzte antolatzaileek. Laugarren gunean egin beharreko ekintzak, esaterako, gainontzeko hiru guneetan egin dituzte. Hara, Esne Beltza eta Sustrajah Band taldeen kontzertuak, berriz, plazako gunera bideratu dituzte.

Beste hiru guneak zabalik egon dira, baina eguerdian antolatzaileek zerrategi ohiaren inguruan dagoen TZA hirugarren gunea ere ixtea erabaki dute. Bazkalostean itxi behar izan dute (15:30ak inguruan), euriak han ere kalteak eragin dituelako. Bertan egitekoak ziren kontzertuak ere tokiz aldatu dituzt, eta posible izan duten neurrian egitarauari eutsi diote. Nabil, Izaki Gardenak eta Nogen taldeen kontzertuak, plazara eta ikastolara bideratu dituzte.

Bizkaiko ikastolen aldeko jaia, berriz, 10:00etan hasi dute ikastolako frontoian egin dute ekitaldi ofizialagaz. Bertan egon diren hainbat alderdi politiko eta erakundeetako ordezkariak ere. 11:00ak inguruan, bestalde, zapaldu dute Ibilaldiari hasiera eman dion suziri erraldoia martxan ipintzeko botoia. Hortik aurrera, antolatuta dauden ekintzekin hasi dira.

Jarraian, bertaratu diren eragile politikoek ikastolako arduradunekin batera ibilbidearen zati bat egiteko aukera eduki dute, eta handik Ikusgarri zinemara abiatu dira, eguneko hurrengo ekitaldiari hasiera emateko. Ikusgarriko ekitaldian kooperatibismoari omenaldia eta aitortza egin diote. Erkide, Learko eta Lealde Danobat saritu dituzte. Azkenik, Elorrioko Txintxirri ikastolak hartu du lekukoa, datorren urteko jaia prestatzen hasteko konpromisoa hartu dute.

Halan eta guzti, euriak ez ditu kikildu Lekeitiora jaiagaz gozatzeko etorri diren beste milaka euskalzale. Aterkiak eskuan eta zirak soinean, eta eguraldi txarrari aurpegi ona ipinita, itsasoaren kresalaz eta antolatu diren hamaika ekintzez gozatzeko aukera eduki dute. Eguerdi osteko orduetan, esate baterako, plaza eta inguruak jendez bete dira. Esne Beltzak plazan batutako zaleak dantzan ipini ditu eta Kontzijopean jo duten taldeek ere pozik laga dituzte zaleak.


Beltza, ikatzaren etorkizuna

Erresuma Batuko Gobernuak iragarri du 2025.urterako itxi nahi dituela ikatza erretzen duten zentral termiko guztiak.

1 Zergatik itxiko ditu zentralak? Ingurumen arrazoiak aipatu ditu Amber Rudd Energia idazkaria. Datorren urtean EB Europako Batasunak CO2 isurketen araudia zorroztuko du, eta horiek betetzeko argindar iturri kutsakorrenak ixtea erabaki du gobernu kontserbadoreak.

2 Egiten duen lehena da? G20ko herrialdeen artean bai. Baina, batez ere, Erresuma Batuarena kasu sinbolikoa da.

3 Sinbolikoa? Zergatik? Erresuma Batua izan zelako industria iraultzaren sorburua, XVIII. mendean. Iraultza hori elikatu zuen erregaia izan zen ikatza.

4 Ikatz asko erabiltzen du? Iaz ekoitzitako argindarraren %29 ikatza erreta lortu zuten 12 zentral termikoek; Espainian, %16,5, eta %1,5 Frantzian.

5 Eta meatzari gaixoak? Gehienak erretiroa hartuta daude, edo beste zerbaitetan. Munduko ekoizle handiena izan zen Erresuma Batua, eta 1913an jo zuen goia, 228 milioi tonarekin. Baina 1950an hasi zen putzuak ixten, eta Margaret Thatcherrek prozesua bizkortu zuen, bide batez sindikalismoa apurtzeko. Gaur egun Erresuma Batuan kontsumitzen den ikatza gehiena. BPren arabera, 2014an zazpi milioi tona ikatz ekoitzi zituzten meategiek, eta 29,5 milioi erre zituzten zituzten zentralek.

6 Galesen, ezta? Galesko lur azpiko azken meategia 2008an itxi zuten, baina lur azalerako beste zortzi meategi geratzen ziren iaz. Eskozian halako 11 zeuden, eta zazpi Ingalaterran. Gaur egun lur azpiko meategi klasiko bakarra dago, Kellingleyn baina urtea amaitu aurretik ixteko asmoa du haren jabeak, UK Coalek. Udan Hatfield eta Thoresby —irudian— itxi zituen.

7 Nondik inportatzen du ikatza? Australiatik edo AEBetatik nagusiki. EBn gainbeheran dago sektorea; Polonia eta Alemania dira ekoizle handi bakarrak, baina azken horrek iragarria du sektoreari laguntzen utziko diola 2018an. Frantziak 2004an itxi zuen bere azken ikatz meategia, Lorrenan. Espainian etorkizun iluna dute Asturiasko eta Leongo azken meategiek, EB laguntza publikoen iturria ixten ari delako. 2004an 6,9 milioi tona ekoitzi zituzten, eta 1,6 milioi orain (munduko ekoizpenaren %0,1). Espainiak 12 milioi ikatz kontsumitu zituen 2014an; Frantziak bederatzi milioi. Errusia da Europako ekoizle handiena — 170,9 milioi iaz—, baina haren ekoizpena txiki geratzen da Txinarekin alderatuta: 1.844 milioi (%47).

8 Eta termikoak itzalita, nola ekoitziko du argindarra? Ruddek esandakoak badu tranpa. Esan du 2025erako itxiko dituztela ordurako gasa erretzen duten nahiko zentral irekitzen badituzte, eta fracking-a zabalduta gas inportazioak kontrolatzen badituzte. Zentral bakarra ari dira eraikitzen, eta beste bat geratuta dago, inbertitzaileak falta direlako. Txinatarren laguntzarekin hiru zentral nuklear eraiki nahi ditu Londresek.

9 Eta berriztagarriak? Ruddek eguzki energiari eta lurreko parke eolikoei laguntzak kenduko dizkie urtarrilaren 1ean. Prest azaldu da itsasoko energia eolikoa babesteko, offshore deitutakoa, baina teknologia berriei esker kostuak gutxitzen baditu. Horretan ari dira gaur egun Eskozian Gamesa eta Iberdrola.


Baketikek ikastaroak egingo ditu Arrasaten

Baketik Fundazioak bizikidetzaren ikuspegi eraikitzailea partekatzea eta bultzatzea helburu duen ikastaro programa jarri du martxan. Gipuzkoa mailako egitasmoa da eta ibarreko hitzordua Arrasaten izango da, azaroan eta abenduan zehar. Doako ikastaroak dira, gainera.

Formazio programa bat jarri du abian Baketik Fundazioak. Ikastaro ezberdinak eskainiko ditu, eta hauen helburua, bizikidetzaren ikuspegi eraikitzailea partekatzea eta bultzatzea izango da. Gipuzkoako udalerri ezberdinetan emango dituzte kurtsoak, eta Debagoienean Arrasaten izango da hitzordua, Kulturaten.

Azaroaren 12, 19 eta 26an 18:30etik 21:00etara elkartuko dira eta Pertsona, Gatazka eta Berradiskidetzea izango dituzte oinarri. Abenduan jarraituko du formazioak, abenduaren 1etik 13ra bitartean lan bat egin beharko dute parte hartzaileek. Eta abenduaren 15ean, 10:00etatik 12:30etara Donostiara bertaratuko dira guztiak ikastaroko ondorioak ezagutu eta aurkeztutako lanen bateratze-lana eta ebaluazioa egiteko.

Doakoa izango da ikastaroa eta besteen artean, irakasleei, aisialdiko begiraleei, elkarteetako arduradunei, edota gizarte hezitzaileei dago zuzenduta. Bertan parte hatzeko 943 251005 zenbakira deitu edo info@baketik.org helbidera idatzi.


Iruñerrian Gaur 2013-07-17

Kalean dira Sanferminekin lotuta atzo atxilotu zituzten bost gazteak. Epailearen aurrean deklaratu dute gaur goizean. Iruñea Askatasunez herri mugimenduak prentsaurrekoa eskainiko du, arratsaldeko 6etan, Iruñeko Udaletxe plazan. Nafarroako Gobernuak, bilkura, gaur: zerbitzuguneetan alkoholaren salmenta debekatzea proposatu du UPNk. Eta Kultur Mezenasgoaren Legearen aurreproiektua ere onartu du. Laboral Kutxaren arabera, %1,4 jaitsi zen iaz Nafarroako Barne Produktu Gordina. Sektore guztietan ikusten ditu ahultasunak, nekazaritzan izan ezik.


Ez da egun erraza izanen

Racing hartuko du gaur Baionak, eta Miarritzek Tolosan jokatuko du; biak ala biak oso partida zailak dira

Top 14ak ez du errukirik. Asteburu batean bai eta bestean ere bai, oso partida zailak egokitzen ari zaizkie euskal taldeei. Jardunaldi hau —bosgarrena— ez da salbuespena izanen, eta Top 14a irabazteko bi hautagaien aurka ariko dira. Baionak Racing aberats berria jasoko du etxean (20:35, Fr. C+ Sport). Miarritzek oraino lan zailagoa izanen du, Tolosa handiaren etxean ariko delako (18:30).

Bi taldeetan presio handiena Baionak izanen du. Iragan sasoian bezala, penagarri ari da Euskal Herritik at, eta horrek etxean kosta ahala kosta irabazi beharra dakarkio. Top 14a urtez urte hartzen ari den maila ikusiz, alta, ez da batere lan erraza hori. Gaurko egunean, bederen, bost dira taldeak zeinei etxean ala kanpoan irabaztea sekulako lorpena den.

Racing da horietariko bat. Beldurra sortzeko moduko taldea osatu dute Pariskoek. Taldera etorri diren jokalariak nazioarteko onentsuenetarikoak dira: Sexton, Lydiate, Roberts, Kruger... Lehendik hor zeuden jokalariak erantsiz gero -—Szarzewski, Fall, Machenaud, Cronje, Hernandez, Imhof...—, Top 14a irabazteko hautagai serio bat osatzeko moduko taldea da.

Etxetik kanpo asmatu ezinik dabilenez, Baionak etxean Racingi irabazi beharko dio. Bere xantza da, sasoi hasiera honetan Pariskoak beren jokoaren bila daudela. Talde gisa, ez dabiltza sasoi betean, eta horrek argi izpi bat uzten dio Baionari. Lan handia izanen du, hala ere. Partidari begira aldaketa zenbait egin ditu Lantak. Aretz Iginiz hendaiarra aulkian utzi du, eta haren ordez Van Rensburg ariko da. Gibelean, Mathieu Ugalde gazteak aukera izanen du, Briveren aurka Stephen Brett ahul aritu baitzen. Mark Chisholm kapitainak sasoi honetako lehen partida izanen du, udako lesioetarik osatu ondoren.

Talde mistoarekin

Miarritze lasaiago joanen da Tolosara. Okzitaniako taldea Top 14a irabazteko beste hautagaia da, eta lapurtarrek badakite oso zaila izanen dutela irabaztea. Gainera, joan zen astean hiru partida jokatu ondoren, jokalari anitzek atsedena behar dute. Ondorioz, gazte anitz sartu ditu taldean Didier Faugeron entrenatzaileak.

Aitzinean, hiru izanen dira harrobiko jokalariak: Ruffenach, Molcard eta Lockley ingelesa. Gibelean, berriz, Luix Roussarie, Kevin Haget, Adrien Sella eta Teddy Thomas izanen dira hasieratik ariko diren gazteak. Haien ondoan, azken asteetan ordezko izan diren jokalariak ariko dira, taldeko bi-hiru oinarrirekin batera, Ngwenya, Guyot eta Peyrelongue.

Horiek hala, xuri-gorriak kontziente dira garaipena lortzea arras zaila izanen zaiela. Lehentasuna, hurrengo astean Aguileran Grenobleren aurka jokatu beharreko partidan ezarri dute. Gaur, ahalik eta itxura onena ematen saiatuko dira, eta astindu handiegia ez hartzen.


1978ko sanferminetako gertaerei buruzko Martin Villaren agiriak lortu dituzte

EH Bilduk eskuratu ditu, eta 78ko Sanferminak Gogoan taldeko abokatuek aztertuko dute edukia aurrera begirako urratsak egin aurretik


Ke zuria gobernu krisian

Alemaniako kantziler Angela Merkelek eta Barne ministro Horst Seehoferrek akordioa lortu dute migrazioaren inguruan. Austriarekin duten mugan "igarotzeen zentro itxiak" sortzea adostu dute.


Gaztañerre egitaraua

Gaztañerre Azoka

10:00 Azokaren irekiera: baserriko produktuak, artisauen lanak eta ganadu erakusketa

10:00 Munduko sukaldaritza lehiaketa institutuko ikasleekin Plaza Berrian

11:15 Txistularien kalejira

12:00 Ekitaldia azokan: dantza saioa, omenaldia, sari banaketa eta bertsolariak

15:00 Herri-babajana karpan (txartelak Iratxon). Ondoren, kantu saio gidatua

19:00 Erromeria Bide Batez taldearekin karpan

22:00 DJ Revolutionary love Gaztetxean

Gaztañerre Eguna (Azaroak 11, astelehena)

Gaztaina-jana eta ospakizuna, Plaentxi Herri Ikastetxean

17:30 Txorimalo tailerra eta erakusketa karpan (Parrandan Udal Ludoteka)

16:30 Gaztaina-jana eta musika, Egoitzan

20:30 Gaztañerre eguneko afaria euskara ikasleekin (AEK eta Pil-pilpilean)


Historian eta geografian bidaia, Urola eskualdea ezagutzeko

Azpeitiko Loiola auzoko santutegia eta Burdinbidearen Euskal Museoa; Zestoako Lili jauregia eta Ekainberri museoa; eta Zumaiako Algorri Natur Baliabideen Interpretazio Zentroa. Horiek biltzen ditu Bost geltoki historian eskaintza turistikoak.

Geltokiak desberdinak dira, eskaintzari eta bisitariei dagokienez. Hala dio Jexux Mujikak, Iraurgi Berritzen garapen agentziako Turismo teknikariak (Azpeitia, 1970): "Bost produktuak batera aurkeztuta, bisitari bera joan daiteke batera eta bestera. Ziur Loiolara bere kasa datorren bisitaria ez dela Lilira iritsiko; baina eskaintza osoa aurkeztuta, igual bai. Eskualdeko herrien artean sinergiak bilatu ditugu bisitari fluxua mugitzeko".

Bost geltoki historian produktua ez da berria; 2010. urteaz geroztik ari da Iraurgi Berritzen, Urola Turismo markaren bidez, produktua eskaintzen. Mujikak dioenez, ordea, eskaintza "berritu beharra" zegoen, eta familiei bideratzea erabaki dute. "Orain arte erantzun oso ona izan du produktuak, baina ohartu ginen bere gorenera iritsi zela eta salmentak beheraka zihoazela. Egunero ibili behar da eskaintza berritzen; ez turismo alorrean soilik".

Hainbat arrazoirengatik jarri dute martxan Familia Plana. "Garrantzitsua da produktuak segmentatuta eta nitxo desberdinak fokalizatuta eskaintzea. Turismo bulegoetara familia ugari iristen da umeekin zer egin dezaketen galdezka, eta ohartu gara zehazki familientzako eskaintza falta zitzaigula, nahiz eta badugun horiei zer eskaini".

Jarraitu irakurtzen, Gipuzkoako Hitzaren webgunean.


Seseñak dolu eguna egingo du astelehenean, eraildako emakumearen alde

Jose Julian Gregorio Gobernu ordezkariak adierazi duenez, emakumearen heriotzak 'genero indarkeria kasua izateko zantzuak dauzka'.

Seseñako Udalak (Toledo) dolu eguna eta minutuko isilunea ezarri ditu biharko (astelehena), atzo indarkeria zantzuekin hilik aurkitu zuten emakumearen omenez.

Carlos Velazquez alkatearen esanetan, erabaki bi horiekin, udalak "bere atsekabea eta gaitzespena adierazi nahi du edozein indarkeria adierazpenen aurrean". Gaineratu duenez, indarkeria matxistaren kasu berri bat izan dela baieztatzen bada, Udalak beste erabaki batzuk hartuko ditu.

Dolu egunean zehar, udal eraikinetako banderak haga erdian egongo dira, eta minutuko isilunean eguerdiko hamabietan egingo dute udaletxe aurrean.

Bere aldetik, Jose Julian Gregorio Gobernu ordezkariaren hitzetan, emakumearen heriotzak "genero indarkeria kasua izateko zantzuak dauzka", "baina ezin daiteke ziurtatu, auzitegiko frogei eta autopsiari itxaro behar baitzaie".

-----------------------------

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Berriki hildako kidea omendu du Goizuetako Umore Ona abesbatzak

Igeldoko Lezkarri abesbatzaren emanaldiaren aurretik, Agurra kantatu eta dantzatu zioten Juan Joxe Apezetxea zenari

Aspaldian iragarritako kontzertua zen Goizuetako Umore Ona eta Igeldoko Lezkarri abesbatzek martxoaren 24an Goizuetako elizan eskaini behar zutena. Baina aste honetako gertaera ilun batek eta beste zenbait arrazoirengatik, hasierako egitaraua aldatu behar izan zuten. Argazkiak: Felix Loiarte

Hain zuzen, martxoaren 18an hil zen Juan Joxe Apezetxea Arozena abesbatzako kidea, 72 urte zituela. Horretaz gainera, Eneko Amundarain zuzendaria gaixotu zela kontuan hartuz, herriko abesbatzak ez zuen kontzerturik eskaini. Baina berriki hildako korukidearen omenez, Agurra kantatu zioten, Patxi Iribarrenek dantzatzen zuen bitartean.

Ondotik, Lezkarrik, Nice Cresporen gidaritzapean kantatu zuen ‘Ojos Brujos’, ‘Jave cento’, ‘Nerea izango zen’, ‘Itxasoa’, ‘Suliko’, Siyahamba’, ‘Dancea canta’, ‘Basoillarra’, ‘Nere etxea’, ‘Goizian argi hastian’ eta ‘Maitia nun zira’.

Bukatzeko, bi abesbatzek elkarrekin afaldu zuten Umore Ona elkartean.


Arrain txiki eta kabra-dontzeila lehiaketetan izena emateko deialdia zabaldu du Anadek

Urtero bezala, abuztuaren hasieran eta Anade elkarteak antolatuta, ohiko Kabra-Dontzeila eta Arrain Txikiko lehiaketak egingo dira, abuztuaren 2an eta 5ean, hurrenez hurren.

Kabra eta Dontzeila arrantza lehiaketak aurten 43. urtemuga ospatuko du. Abuztuaren 2an, lehiaketa goizeko 7:30ean hasiko da eta edozein ontzitarako dago irekita. Partaide bakoitzak arrantza-apareilu bakarra erabili ahal izango du, eta aparailu bakoitzak gehienez hiru amu eramango ditu.

Arrantza eremua barratik aterata, ezker alderantz Aitzuriraino, eta eskubirantz San Anton mendiraino kokatuko da. Eta ez dago mugarik kostatik urruntzeko distantzian.

Izen–ematea abuztuaren 1an izango da, Anade Elkartean, 18:30etik 20:30era. Parte hartzeagatik ontzi bakoitzak 20 euro ordaindu beharko ditu.

Arrain Txikiko lehiaketak (Iñaki Sorazuren oroimenezkoa) aurten bere 44. edizioa beteko du eta bertan parte hartzeko federazioko lizentzia izatea beharrezkoa izango da. Bi kategori jarriko dira: A kategoria 7 urtetik 11 urte bitartean dauden haurrentzat, eta B kategoria, 12 urtetik hasi eta 15 urte aurten beteta dituzten gazteentzat.

Lehiaketa abuztuaren 5an goizeko 10.00tik 13.00etara jokatuko da. Eremua Talaipe jatetxetik hasi eta barra puntairaino izango da. Arratzan modalitatea, berriz, heriotzarik gabekoa.

Arrantzale gazte hauek Anade Elkartean emango dute izena abuztuaren 5a baino lehen. Ordutegia 18.30etik 20:30etara, eta izen emateko orduan lizentzia zenbakia eta kategoria zehaztu beharko dituzte.


Zarauzko Alde Zaharra oinezkoentzat jartzeko bigarren faseko obrak egiteko iragarkia kaleratu dute

Zigordia kalea peatonalizatu zuten lehenbiziko fasean.

Gipuzkoako Aldizkari Ofizialeko atzoko alean argitaratu zuten Alde Zaharra oinezkoentzat jartzeko 2 faseko exekuzio proiektua gauzatzeko obrak kontratatzeko iragarkia. Interesa dutenek dokumentazioa nahiz informazio osoa HAZen eskura dezakete. Proposamenak gaurtik hasi eta 20 asteguneko epean aurkez daitezke, azken eguneko 14:00ak arte, hain zuzen ere. Esleipendunek gehienez ere 22 aste izango dituzte lanak egiteko.

“Alde Zaharra oinezkoentzat jartzeko 2. Faseko exekuzio proiektua” gauzatzeko obrak kontratatzeko lizitazio iragarkia


Bere lehen lana aurkeztuko du Drongenerds taldeak Ondarroako Kafe Antzokian

Ezkerretik eskumara, Uribe, Aristondo, Bernedo, Plaza eta Urrutia, Drongenerds taldeko kideak

Errealitatea ulertzen izeneko lana sorterrian aurkeztuko dute hilaren 24an Ondarroako Drongenerds taldea osatzen duten Eihar Uribek (gitarra), Ruben Bernedok (ahotsa eta teklatua), Borja Plazak (gitarra), Aitor Aristondok (bateria) eta Iñaki Urrutiak (baxua). Kafe Antzokiko taula gainean ikusi ahalko da duela urtebete eta hilabete batzuk jaiotako taldea.

Begirada atzera bota eta taldearen sorrera gogoratuz, «batu eta sei hilabetera zuzeneko emanaldiak emoten» zeundela diote taldekideek. Hasierako emanaldi horietan euren zazpi abesti eta beste bost bertsio taularatzen zituztela azaldu dute. Lehenengo kontzertu hori Ondarroako Gaztetxean izan zen. «Gero, Orio, Elorrio, Kamiñazpi, Mutriku… etorri ziren. Jendeak ondo erantzun zuen. Talde barria ginen eta ez genuen diskorik, baina, orokorrean, plaza dotoreetan jo genuen, eta batzuetan jende asko batu zen; Mutrikun, esaterako».

Behin irailean sartuta, diskoa egiten murgildu ziren kideak. Izan be, taldeak lan bat kaleratu beharra zeukala uste zuten. «Jendeak eskuartean edukitzeko zer edo zer behar genuen. Guk egin genezakeena zer zen ikusteko diskoa egin behar genuen, eta horretan hasi ginen».

Hiru abesti gehiago egin eta hamar abestiz osatutako lana eraikitzen, egiten, hasi zen Drongenerds. «Berriatuan Aiumeen basoak eta Lau Monok duten lokalean sartu ginen. Lau Monoko Jon Iturrinok asko lagundu digu».

Estilo ezberdinak diskoan

Diskoak kideek musikaren munduan eduki duten ibilbidea irudikatzen duela diote. «Guztiok ibili gara modu batera edo bestera beti musikaren munduan. Punketik hasita, musika klasikoa be landutakoak gara. Gaur egun, gainera, zer edo zer berria eskaini behar da. Orokorrean, reagge nota gogorrak, rocka, melodia ilunak… Teklatua be sartu nahi izan dugu, ukitu ezberdina emoteko. Diskoak denetarik batzen du. Azken finean, guk errealitatea nola ikusten dugun erakutsi nahi izan dugu. Eta izenburuak argi dio hori».

Taldea. Drongenerds.

Diskoa. Errealitatea ulertzen.

Abestiak. Kondaira, Sabotaia, Denbora, Hirien egunak bukatzear daudenez, Izaki perfektua, Galduta senti, Ongi al goaz?, Errealitatea ulertzen, Non dago zure bidea eta Eremua.

Salgai. Herriko tabernetan, 5 eurotan.

Kideak. Eihar Uribe (gitarra), Ruben Bernedo (ahotsa eta teklatua), Borja Plaza (gitarra), Aitor Aristondo (bateria) eta Iñaki Urrutia (baxua).

Kontaktua. Kontzertuak lotzeko edota bestelako harremanetarako: drongenerds@gmail.com.

Sarean. Youtube, Twitter eta Facebook (orrialdea).


Alberdi garaile eta Egiguren galtzaile Azpeitian, promozioko Lau eta Erdiko Txapelketan

Pilotari azpeitiarrek emaitza kontrajarriak lortu zituzten atzo gauean herriko Izarraitz pilotalekuan jokatutako partidetan. Lau eta Erdiko Txapelketaren hiru neurketa hartu zituen atzo Izarraitzek, txapelketa nagusiari zegokiona bat eta promozio maialko ligaxkaren bigarren jardunaldiari zegozkionak beste biak, jaialdiaren hasierakoa eta bukaerakoa, hain zuzen.

Aipatutako azken bi horietan lehiatu ziren etxeko pilotariak. Jaialdia ireki zuen partidan, Jon Alberdik 22 eta 14 menderatu zuen Zabala errioxarra; lehen jardunaliko partida galdu ondoren, ezinbestekoa zuen garaipena eskuratu zuen, horrenbestez, azpeitiarrak. Julen Egigurenek, aldiz, ezin izan zuen jarraian bigarren garaipena izango zukeena lortu. Agirrek 22 eta 8 irabazi zion jaialdiko hirugarren partidan; finalaurrekoetarako txartela zuten jokoan bi pilotariek, eta Agirrerentzat izan zen saria.

Jaialdiko partida nagusian, berriz, Jakarentzat izan zen garaipena: 22 eta 14 nagusitu zitzaion Lizartzakoa Victorri.

Hemen, Javier Ruiz Larrinagak atzoko jaialdian ateratako argazki batzuk:


Gaztetxoentzako aldizkari interaktibo bat sortu dute auzolanean

PDF formatuan zabaldu dute, eta 3-12 urte arte dituztenentzat ilustrazioak, narrazioak, denborapasak eta liburu, disko eta ikus-entzunezkoen gomendioak eman dituzte, konfinamendu garaia arintzeko.

Basaburuko (Nafarroa) Pulunpe aldizkariaren jiran lanean ari zen talde bati otu zitzaion ideia: konfinamendu garaian beharra sentitu zuten gaztetxoentzako edukiak sortzeko.

Lehendik Pullunpetto gehigarria kaleratzen aritua zen talde bat hiruhilero, eta haren ekinbidez hasi ziren ideia ontzen. Sergio Biurrun, Oskar Sada eta Lander Arroiabe ibili dira koordinazio lan horietan.

Auzolanerako deia egin zuten, eta ia hogeita hamar bat lagun nahasi dituzte proiektuan. Xomorro izena du aldizkariak, eta era askotako edukiak biltzen ditu: narrazioak, Motxila 21 taldekoekin egindako erreportajea, ilustrazioak, denborapasak, jolasak, gomendioak...

Calameon jarri dute PDFa, eta euskarriak badu berezitasun bat: interaktiboa da. Atal batzuek estekak dituzte, bideoetara, asmakizunetara... Hartara, gaztetxoak entretenitzeko baliabide bat eskaini nahi izan dute.

Duela hilabete-edo hasi ziren lanean, eta nahi baino gehiago luzatu zaie argitara ateratzea. Koordinazio lan handia izan da, hainbeste jenderen lanak biltzea, eta musutruk aritu dira bestalde. Halaxe eskaini dute orain, debalde. Eta konfinamendua arintzen ari bada ere, gaztetxo askok eta familia askok estimatuko dutela iruditzen zaie.

Gustura daude emaitzarekin. Euskaraz sortu dute, euskaren "periferiatik", haien esanetan, eta gustura daude emaitzarekin. Momentuz ale bakarra izango du Xomorro honek.


Gizon bat atxilotu dute Bizkaian adingabe bati sexu ukituak egitea egotzita

Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, Muxikan atzeman dute; 44 urte ditu.

44 urteko gizonezko bat atxilotu zuten atzo, Muxikan (Bizkaia), adingabe bati sexu ukituak egin zizkiolakoan.

Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, astearte gauean gertatu zen erasoa, adingabea Zornotza eta Bilbo arteko trenean zihoanean. Salaketaren arabera, bagoian beste inor ez zegoela baliatuz, adingabea indarrez geldiarazi eta ukituak egin zizkion.


Ingurumena ere mugatuta

Koronabirusak goitik behera aldatu ditu gauza asko eta asko. Tarteka, gainera, jendearen mugikortasuna ere mugatu egin du, eta oraindik egiten du; izan ere, gaur gaurkoz, herriak perimetralki itxita daude. Horrek guztiak “eragin nabarmena” izan du Eusko Jaurlaritzaren Ihobek kudeatzen duen Busturiko Ekoetxe Urdaiban ere.

Bisita gidatu bat Ekoetxea Urdaibain. Argazkia: Ekoetxea Urdaibai

Hilabete hauetan guztietan “ziurgabetasuna” izan da nagusi. Hala ere, egunez egun egokitzen ikasi dutela dio Ekoetxea Urdaibaiko programa eta zerbitzuetako arduradun Roke Perez-Agotek: “Denbora honetan guztian une desberdinak bizi izan ditugu, murrizketa desberdinekin. Hala, egunez egun moldatzen ikasi beharra eduki dugu. Aldaketak egun batetik bestera eman dira, eta ematen ari dira”. Egokitu eta aurrera egin. Hori da egin dutena eta egiten ari direna, ez baitute euren programazioa eten.

Iazko martxoaren erdialdera begiratzen du Perez-Agotek, Ekoetxea Urdaibaik ateak zarratu behar izan zituenera. Zentroa zarratu bai, baina etxetik lanean jarraitu zuten. Sarean eskaintzen zituzten edukiak: tailerrak (usainak, xaboiak, umeentzako jostailuak, bertoko eta sasoiko produktuekin errezetak…), bisita birtualak, ikuskizunak, ipun kontalariak… Horietako batzuek 1.000 ikustaldi baino gehiago izan dituzte; “datuak izugarri onak dira”. Modu horretan, egiten ari zirenak “zentzua zeukala” uste zuten. Hala, Ekoetxean ohikoak diren edukiak eskaintzen jarraitu zuten sarean ere.

“Zalantzekin” zabaldu. Gerora, baimena eduki zutenean, ateak “zalantza askogaz” zabaldu zituztela dio, “zerbitzu publiko bat ematen ari baitira”. Zerbitzu publiko bat ematen duten heinean, egiteko eta emateko orduan “eredu” izan behar dute. Era berean, aukera bat ere ikusi zuten: “Ingurumenagaz, eta bereziki, Urdaibaiko Biosfera Erreserbagaz berriz elkartzeko aukera ematen genuen; aukera ona da etxebizitzetan hainbeste denbora sartuta egon ostean”.

Beharrezkoak ziren segurtasun eta higiene neurri guztiak bete behar zituzten, eta horiek guztiak betetzen zirela bermatu behar zuten, gainera. Lehenik eta behin, langileen espazioak berrantolatu zituzten, arriskuak ekiditeko; batetik, langileengatik, eta bestetik, bisitariengatik.

Zentroa kontuan hartuta, berriz, gogora dakar hasieran ezin zitekeela barrua erabili: “Erakusketa bisitatzeko aukera zegoen, baina ezin zen auditorioa erabili ezta tailerrentzako espazioak ere”. Kanpoan gauzak egin ahal izatea, hala ere, “aukera” modura ikusi zuten, “gizakia ingurumenagaz harremanetan” jartzen zutelako berriro ere. “Hori da, hain zuzen ere, guk hemen egiten duguna”.

Hala, irteera gidatu desberdinak egiten hasi ziren Urdaibaiko ekosistema desberdinak erakutsiz, une bakoitzean bete behar zuten aforoa errespetatuta. Gaur egun, kanpoaldeko jardueretan bost pertsona eta gidaria egon daitezkeela dio.

Hala ere, gerora gauzak aldatzen joan ziren, eta egunez egun “inprobisatzen” joan dira. Barruko espazioak erabiltzeko aukera eduki zutenean, edukierak mugatu zituzten, eta beharrezkoak ziren neurriak hartu zituzten. “Gauzak ondo egin behar dira, eta gure eskuetan dagoen guztia egin gura izan dugu zentroa segurua izan dadin, eta bisitariak horrela sentiarazteko”.

Auditorioan egindako ikuskizunetako bat. Argazkia: Ekoetxea Urdaibai.

Barruan tailerrak egiteko aukera izan dutenean, horietako asko bikoiztu egin behar izan dituzte, eta bi txandatan egin, edukieraren mugagatik; “jendeak erantzun egiten baitu, eta etorri egiten da. Itxaron zerrendak eduki ditugu kasu askotan”.

Zentroaren barruan, joan-etorriak berrantolatu dituzte. Hau da, gaur egun, sarrera eta irteera puntu desberdinak daude, lehen ez bezala. Behegainean distantziak ere zehaztuta dauzkate, eta harreratik gehienezko edukierak kontrolatzen dituzte: “Gehienezko edukierak ere momentuaren arabera aldatu egin dira, eta horietara egokitu behar izan dugu”. Gainera, gune desberdinetan gel hidroalkoholikoa jarrita daukate bisitarien eskura.

Eskaintza berria. Iazkoa urte “gogorra” izan zela dio Perez-Agotek. Bisitarien kopurua ere nabarmen jaitsi da. Baina, aldi berean, berrasmatzeko balio izan die. Hau da, gauzak beste modu batera egiten ikasteko eta eskaintza berria sorrarazteko balio izan die, ikastetxeentzat zein bisitarientzat.

Eskaintza berri horren baitan dago aurten eskola programa didaktikoaren baitan sartu duten Iraun programa. COVID-19ak sortutako osasun egoeraren ondorioz Urdaibaira hurbiltzea posible ez duten ikastetxeei zuzendutako programa da, hain zuzen ere. Aipatu programa ikastetxeetan bertan edota horiek dauden udalerrietan lantzeko sortuta dago. Lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei zuzendutako erronka jolas bat da Iraun. Helburu nagusia Garapen Jasangarriaren Helburuak eta, oro har, jasangarritasuna lantzea du, eta ihes gela baten metodologia erabiltzen dute. Programa berria “oso ondo pentsatuta eta orekatuta” dagoela uste du Perez-Agotek, eta bat dator, gainera, ikastetxeek behar dutenagaz.

“Asmatu” egin dute aipatu pogramagaz; “%100 beteta ditugu eskola programako jarduerak”. Programa berriak izan duen harreragaz eta erantzunagaz oso pozik daude. “Egia esan, aurten komunikazio lan garrantzitsua ere egin dugu. Zuzenean deika ibili gara ikastetxeetara”. Iraun programa “oso ondo” baloratzen ari direla dio Perez-Agotek, eta mantentzeko eskaera egiten die: “Ikastetxeentzat oso erosoa da gu hara joatea”.

Gaur gaurkoz, hala eta guztiz ere, ez dakite normaltasunera bueltatzean programa horregaz jarraituko duten: “Egokiena litzateke ikasleak Urdaibaira etortzea, inguru hau ezagutzeko. Baina aurten egokitu beharra izan dugu”.

Aurtengo eskaintza berriak erantzun oso ona izan badu ere, oraindik Busturiko Ekoetxea Urdaibaira hurbiltzen diren ikastetxeak era badaude, ohiko eskola programaren unitate didaktikoren batean parte hartzeko. “Zalantza asko izaten dituzte, gaur egun dauden gune gorriekin dauden murrizketak kontuan hartuta. Guk zentrotik nora eta zertara datozen argitzen duen agiri bat bidaltzen diegu”.

Gogora ekarri duenez, aurreko urteetan ere eskola programaren balorazioa oso ona izan da. “Irakasleek oso ondo baloratzen dute gure lana. Hamabi urte daramatzagu lan horretan, eta badakite zelan lan egiten dugun. Badakite neurri guztiak beteko ditugula eta material guztia desinfektatuko dugula”.

Busturira mugatu. Une honetan herriak berriro ere perimetralki zarratu daude, hortaz, Busturiko bizilagunei bideratutako jarduerak baino ezin dituzte antolatu. Dena den, orain arte egin modura, ez dira geldirik geratuko. Busturiko jendeak, gainera, erantzun egiten duela dio, eta joaten dira Ekoetxea Urdaibaik antolatzen dituen jardueretara.

Urte “zaila eta gogorra” izan bada ere, “oso pozik” daude: “Sarean eskainitako programazioak harrera ona eduki zuen, Iraun programaren erantzuna ere oso oso ona izan da. Agian falta zaiguna da jende gehiago animatzea asteburuetako ekintzetara, baina orain, zaila da, ezin daitekeelako mugitu, hori jakin badakigu”.

Gainera, Ekoetxea Urdaibaik egiten duen lanak zentzua daukala uste du. Dioenez, hori da, hain zuzen ere, jendeak gaur egun eskatzen duena: “Bizimodu iraunkorragoa eroatea, inguruagaz iraunkorragoa izatea,… eta hori da guk hemen erakusten duguna”. Konturatu dira, gainera, jende askorengan portaera aldaketa eman dela. Hala, lehen merkataritza guneetara joaten zirenak ere orain Ekoetxea Urdaibaira joaten direla aipatu du. “Uste dut koronabirusak ondorio positiboak izango dituela jendearen portaeretan, espazio naturalak gehiago baloratzen hasi direlako”.


Frankismoaren "zigorgabetasuna" salatu dute gaur Intxortako Atean

Elgetako Udalak eta Frankismoaren Aurkako Kereilen Aldeko Euskal Plataformak deituta Intxortako Atetik abiatu eta Elgetara martxa egin dute gaur. 'Tolerantziarik ez frankismoaren zigorgabetasunari' lelopean egin dituzte Itxortatik herriko plazara bitarteko metroak.

Frankismoaren Aurkako Kereilen Aldeko Euskal Plataformak Euskal Herriko hamasei memoria elkarte batzen ditu eta bertako bozeramaile da Juan Ramon Garai. "Duela 76 urte gudari eta miliziano pila bat hil zituzten hemen gure herriaren nortasunaren alde borroka egiteagatik. Iraganeko kontu bat den arren, gaur eguneko politikarekin lotura zuzena dauka. Garai hartako kriminalak ez dira zigortu eta gaur egungo agintariak politika berdina jarraitzen ari dira gure herriaren kontra".

Ekitaldia plazan

Elgetako plazara iristean ekitaldi xume baina sentitua egin dute trikitilariekin eta Xabier Amuritzarekin. Azken honek Intxortako borrokaldian Basalgon bertsotan egiteko elkartu ziren frankista batek eta errepublikar batek botatako bertsoak ekarri ditu Elgetako plazan.


'El conquistador del Caribe' saioa astelehenean itzuliko da ETB2ra

«Inoizko hasierarik ikusgarriena» iragarri du ETBk. Eztabaiden saioa hilaren 22an hasiko da

Hamaseigarren denboraldia hasiko du astelehenean ETB2ko El conquistador del Caribe saioak, eta, 2017an eta 2018an bezala, lehiakideak Karibeko kostaldera eramango dituzte. ETBk nabarmendu duenez, «ezusteko handiak» izango dira bai formatuari eta bai protagonistei dagokienez.

Aurreko urteetan bezala, oso baldintza gogorrei aurre egin beharko diete lehiakideek, eta indarra, adimena eta estrategia funtsezkoak izango dituzte probak gainditzeko.

Asteleheneko saioan, Patxi Alonsok eta reality-ko zenbait kolaboratzailek jakitera emango dituzte aurtengo lehiakideen eta kapitainen izenak. Karibera nola iristen diren ikusiko da, eta zuzeneko konexioak egingo dituzte Julian Iantzi aurkezlearekin. Kariben izango baita Iantzi, abenturaren nondik norakoen berri emateko. «Inoizko hasierarik ikusgarriena» iragarri du ETBk.

Hilaren 22an, El conquis saioaren eztabaidei ekingo diete. Ohi bezala, Patxi Alonsok gidatuko du programa hori. Solaskideen artean, Juanito Oiarzabal, Eider Alonso eta David Seco ariko dira. Astelehenetako saioaren errepasoa egingo dute, eta hurrengo atalaren aurrerapen laburrak ere emango dituzte.

BERRIAk gaztelaniazko reality-aren aurrekontuari eta promozio gastuei buruz galdetu du ETBn, baina ez du erantzunik jaso. El Correo egunkariak iaz argitaratutako artikulu baten arabera, ETB2ko saioak 1,5 milioi euroko aurrekontua du azkeneko urteetan batez beste. Saioa Hostoil ekoiztetxeak egiten du —Globomedia taldearena da—.

Azkeneko asteetan, reality-aren promozio handia egin du ETBk. Esate baterako, kartel erraldoiak jarri dituzte Bilboko udaletxearen aurrean eta Donostiako Bulebarrean —Bretxaren parean—, saioa urtarrilaren 13an itzuliko dela iragarriz. Iaz ere hala egin zuten bi hiri horietan.

Saioak ikusle datu oso onak eman ohi dizkio ETBri: aurreko denboraldiak batez beste %22,5eko ikusle kuota bereganatu zuen Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. El conquis debate saioak %12ko kuota izan zuen. Reality-aren finalak %26ko ikusle kuota izan zuen.

'48 ordu'-ren azkenekoa

Astelehen gauean, El conquistador del Caribe-ren itzuliko den ordu berean, ETB1ek 48 ordu saioaren bosgarren eta azkeneko atala emango du. Onintza Enbeita aurkezleak errepideekin lotutako bizipen ederrak eta gogorrak ezagutaraziko dizkie ikus-entzuleei. Bidean topatuko ditu kamioilari bat, gasolindegi batean umea izan zuen familia bat, traktore batekin istripua izan zuen emakume bat, eta etxea errepidearen alboan duten bi herritar. Donostiako Zinemaldian eman zuen ETB1ek 48 ordu saioaren aurreneko atala. Beste lau atal egiteko enkargua jaso zuen gero lantaldeak, baina ez du jarraipenik izango. Enbeitak Egunak egin du saioan kolaboratzen du gaur egun.


Pilota jaialdia egingo dute Ramon Diazen omenez

Ramon Diaz zena, Loiolako pilotalekuko markagailuarekin.

Ramon Diazen oroimenezko pilota partidak jokatuko dituzte Loiolako frontoian, uztailaren 22an. Loiolatarra Kirol Elkarteak antolatu du jaialdia, eta gizonak zein emakumeak ariko dira nor baino nor, lehen mailako amateurrak guztiak ere.

Norgehiagoken ostean, herri bazkaria egingo dute elkartean. Bazkarirako izena eman beharra dago osteguna baino lehen, 25 euroren truke, elkartean bertan edo Aldazabal tabernan.

PILOTA JAIALDIA

11:00.

Esnal (Hernani)-Aranburu (Oiartzun)

Chiapuso (Loiola)-Koka (Altza)

12:00.

Ainhoa Urien-Amaia Vicario

Miren Larrarte-Miriam Arrillaga


Agirok eta Ekain guraso elkarteak mendi irteera antolatu dute

Agiro Mendi Taldeak eta Ekain Guraso Elkarteak elkarlanean egun osoko mendi irteera antolatu dute iganderako (abenduaren 16rako). Familientzako irteera da oraingo hau, “bi elkarteok amankomunean baditugu helburu batzuk, eta hoiek sustatzeko gurasoek seme-alabekin batera egiteko irteera antolatu dugu”, diote. Igandean 09:30ean irtengo dute Gurutzetik eta sei kilometrotako ibilbidea egingo dute: Zestoa-Errota-Iruitta-Agitta- Sastarrain. Sastarrain Baserri Eskolan bazkaria egingo dute eta arratsaldean bertako hezitzaileekin tailer didaktiko batean parte hartzeko aukera dute haurrek. Ondoren, Zestoara oinez joango dira denak. Sastarraineko bazkaria helduek 12 euro ordaindu beharko dute eta haurrek 6 euro. Bazkaltzeko edota tailerrean parte hartzeko ostegunerako (abenduak 13) 665-756778 telefono zenbakira deitu behar da.


Argia kenduko dute erdiko kaleetan gaur gauean

Ramon Irizar transformazio zentroa berritu egin behar dute eta lan horiek egiteko, argia kenduko dute erdiguneko hainbat kaleetan gaur gauean. 00:15etik 07:00etara, hain zuzen ere. Hala, urriaren 22tik 23ra bitarteko gauean, zazpi orduz egongo dira argi barik hainbat etxebizitza.

Gauerdian, 00:15ean kenduko dute, eta 07:00ak arte ez dute argirik izango kale hauetan atari gehienetan: Apaolaza, Arantzazuko Ama, Atzeko kale, kale Barria, Aozaratza, Ramon Irizar, Ultzegi eta Zubibarri. Guztira 70 eraikinei eragingo die eten horrek. Horrelakoetan egin ohi denez, argirik gabe egongo diren atari eta eraikin horietan jakinarazpen oharrak jarriko dituzte.


Elkartasun kalejira eta zozketa

Urte zahar arratsean Elkartasun kalejira eta zozketa egin ziren Goiko karrikan eta herriko plazan. Aintzane eta Aitziber herriko trikitilariek gidatuta, poteoa egin zen eta ondotik plazan elkartasun zozketa. Herriko produktuez osaturiko zare haundi ederra Aientsako Gaxtelenekobordako Mirian Lizardik eraman zuen; eta bigarren saria, Arantzako bildotsa berriz, Lesakara joan zen.


Gaur, Gudari Eguna, manifestaziorako deia egin du Sortuk

Gaur, Gudari Eguna dela-eta, manifestazioa egingo da Arrasaten, Sortuk deituta. 19:00etan Seber Altube plazan egingo da elkarretaratzea, eta manifestazioaren ostean ekitaldi xume bat egingo da Monterronen.

1975eko irailaren 27an, bost pertsona fusilatu zituzten; frankismoko azkenak. Geroztik, egun hori hartu dute hainbat gizarte eragilek, aurretik eta geroztik hil dituzten "borrokalariak" omentzeko.

Sorturen komunikatua:

Hainbeste gauza egiteko ditugun garai hauetan, memoria ariketa bat egin eta biktima guztien errekonozimendua indartzeko murgildu gaitezen une bat gure herriko historiaren hainbat gertaeretan. Guztia eman duten lagun horiek ez al dute merezi gure oroimenera ekartzea?

Aurrera egin behar dugu, baina herri honen etorkizuna ezin da eraiki, tarteka, aurretik gertatutako guztia oroitu gabe. Inor ez da ezinbestekoa, baina guztiok gara beharrezkoak. Hurbil zaitez Sebero plazara asteazkenean, gure aurreko borrokalariekin batera egingo dugu egun horretako bidea eta baita etorkizunekoa ere.


Mikel Iturbe: "Wikipediak, 8 urte"

Gaur, urtarrilak 15, sareko entziklopediarik ezagunenak 8 urte bete ditu. 8 urte jakintza askea bultzatzen, hizkuntza gutxituei interneten lekua egiten, pertsona orori gizadi osoaren informazioaren ateak doan zabaltzen… Milioika artikulu, milaka boluntarioren lana eta auzolanean arituriko ordu kopuru zenbatezina daude atzean, baina, dena ez da dirua, eta Wikipedia da hori demostratu dezakeen sareko proiekturik sendoenetarikoa. Wikipediak zortzi urte betetzen dituen une honetan, interneteko zortzigarren webgunerik bisitatuena da, librea darabilen softwarean, librea eskaintzen dituen edukietan. Gazte, aske eta hazten. Zorionak ba, Wikipediari eta bertan aritzen diren wikilankide guztiei. Eta zu, zeren zain zaude Wikipedian laguntzeko? Argazkian, Mikel Iturbe blogaria e-UKomunitatea aurkezteko prentsaurrekoan, pasa den ekainaren 13an. Artikulua hau gaur argitaratu du hamahiru.org bere bitakoran.


Tripotxa jatea

Urte guziz bezala, auzapezak eta herriko kontseiluak Sarako erretiratuak tripotxa jaterat gomitatzen dituzte. Hitzordua otsailaren 10ean finkatua da, eguerdi eta erditarik goiti, Omordian.


11 ISPILU: “Garota de Ipanema” (Jobim/Vinicius)

Munduan eta historian gehien bertsionatu den kantua ekarri du Rafa Ruedak 11 Ispilu saiora. Garota de Ipanema edo “Ipanemako neska” brasildar bossa nova–jazz abestia da, 1960ko hamarkadan mundu osoan ezaguna izan zena. 1962an idatzi zuten, Antônio Carlos Jobimek musika eta Vinicius de Moraesek hitzak. Musikal baterako sortutako kantua izan zen eta hasieran Menina que Passa izena izan zuen. 1963koa da ezagutzen dugun lehen grabazioa. Hitzen musa Heloisa Pinheiro izan zen, Vinicius maiteminduta geratu zen Ipanemako hondartzan ikusita eta horrela sortu zuen kantua. Bertsioak Amy Winehouse, Errol Garner, Ella Fitzgerald, Daina Krall eta Pat Metheny.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/11ispilu/11Ispilu-061-Garota_de_Ipanema.mp3

Deskargatu hemen.


Eguraldi nahasia gaur

Zaparradak botako ditu noizbehinka eta hegoaldeko haizea ibiliko da.

Zerua estalita egongo da gaur eta zaparrada txikiak botako ditu tarteka. Hegoaldeko haizea ibiliko da, eguerdi aldera bereziki gogor. Tenperatura gutxi aldatuko da: 20 gradu egingo ditu gehienez eta 11 gradu gutxienez.

Ipar-mendebaldeko hondoko itsasoak metro erdiko olatuak altxatuko ditu. 10:45ean izango da lehenbiziko itsasbehera eta bigarrengoa 22:54ean. Itsasgora, berriz, 16:56ean izango da.


‘Playback’ lehiaketan parte hartzeko epea zabalik dago

ONDARROA // Inauterietako playback lehiaketan parte hartu nahi duten 11 urte azpikoek, otsailaren 12a baino lehenago eman beharko dute izena ikastetxeetan. Taldeek, gutxienez, lau lagunekoak izan behar dute. Irabazleek 150 euroko erosketa txartela irabaziko dute, eta bigarren eta hirugarrenek, ostera, 125 eta 75 euroko erosketa txartelak, hurrenez hurren.


Merkatariei zuzendutako ikastaroa emango dute hurrengo asteetan Azpeitian

Merkatariei zuzendutako ikastaroa eskainiko dute hurrengo asteetan Azpeitian, Dendartean Gipuzkoako Merkataritza Bilkurak antolatuta. ‘Nola kontaktatu bezero berriekin eta nola handitu bezero kopurua’ lelopean izango da ikastaroa, eta bezeroengana hurbiltzeko eta beraiek fidelizatzeko teknikak erakutsiko dituzte. Besteak beste, mundu digitala, sare sozialak eta marketin plangintza gaiak landuko dituzte.

Guztira 20 orduko ikastaroa izango da eta bi orduko hamar sesiotan banatuta egongo da. Urriaren 10ean hasiko da tailerra, eta astelehenetan, asteazkenetan eta ostiraletan izango dira saioak azaroaren 4a bitartean, 14:30etik 16:30etara. Urriaren 12an eta 31an ez da saiorik izango.

Sindikatu zaharreko lehen soilaruan izango dira sesioak, eta parte hartzeko ez da ordaindu beharrik izango. Interesa duenak bertan.azpeitia@gmail.com helbidera idatzita edo 688 82 39 44 telefono zenbakira deituta eman dezake izena. Horretarako azken eguna urriaren 6a, osteguna, izango da.


Enrike Txurrukak zuzenduko du domekan Bergaran Musika Bandaren kontzertua

Santa Marina jaietan Musika Bandak kontzertua eskainiko du. Aurretik, kalejira egingo dute.

Santa Marinako jaien barruan, kontzertua eskainiko du Musika Bandak domekan, pilotalekuan. Clarín de fiestas, Discovery Fan-tasy, Los Euskaros, Caribbean Concerto eta Elkartasuna obrak eskainiko dituzte. Nabarmendu behar da Enrike Txurruka zuzendari moduan estreinatuko dela asteburuan. Emanaldiaren aurretik, kalejira egingo dute.


Arantxa Urretabizkaia: 'Oroitzapenak biluzik erabili ditut liburuan'

Idazle donostiarrak “iraganaren istantak” bildu ditu “Zuri-beltzeko argazkiak” liburu berrian, “zahartzaroaren atarian dagoen belaunaldia nola bizi izan zen irudikatzeko”.

“Donostiako bazterreko auzo apal batean bizi zen familia euskaldun, euskaltzale, antifrankista, kristau eta langile baten” bizipenei, bere familiaren ibiliari, eginiko argazkiek, Arantxa Urretabizkaia idazlearen oroimen zatiek, betetzen dute Zuri-beltzeko argazkiak (Pamiela) liburua.

1947 eta 1960. urteak mugarri jarrita, eguneroko gertakari xaloagoak eta historia garaikidean arrastoa utzi duten jazoerak testuratu ditu Urretabizkaiak Durangon aurkeztuko duen liburuan, oroimenak burutik paperera eramanda.

Zergatik, Panpox (Hordago, 1979) eta Koaderno gorria (Erein, 1998) lanen idazlearekin hitz egin dugu, lan berriaren arrasto batzuen bila.

Liburuan biltzen dituzun “argazkiak”, mintzagaiak, 1947tik, jaio zinenetik, 1960ra doan epera mugatu dituzu. Zergatik bukatzen da kontakizuna urte horretan?

Urte horretan bukatu zelako eskola niretzat. Handik aurrera ofizio bat ikasten hasi nintzen. Beraz, 1960an bukatu zen nire haurtzaroa, hor hasi zen bizitzaren beste atal bat.

Zein irizpideri jarraitu diozu memoriak elikatutako “argazki-bilduma”, oroitzapen sail, horretatik liburuan agertzen diren aleak (Franco, euskara, arropak, jolasak…) aukeratzeko?

Askotan, gehienetan bezala, sena izan da irizpidea. Argazkietan alde politikoa azaldu nahi nuen, nola ez, baina baita egunerokotasuna ere.

Fikzioa idaztera ohituta, zelakoa izan da idazlearen eta kontalariaren arteko iragazkia kendu eta benetako oroitzapenak testuratzeko erabakia? Non jarri duzu kontatu nahi zenuenaren eta kontatu nahi ez zenuenaren arteko muga?

Orain arte, fikziogintzan, oroitzapenak eta bizipenak edonon erabili ditut, betiere itxuraldatuak, pertsonaia batean nahiz bestean. Oraingoan erabaki nuen oroitzapenak biluzik erabiliko nituela, mozorrorik gabe. Kontatu nahi nuenaren eta nahi ez nuenaren arteko muga, berriz ere, senak markatu du. Argi nuen hasieratik ez nuela gure etxeko intimitaterik kontatuko. Gurasoak hil ziren, baina ahizpa eta anaia bizirik daude eta ez dut haien bizitza inbaditu nahi izan, ezta neronena ere.

“Donostiako bazterreko auzo apal batean bizi zen familia euskaldun, euskaltzale, antifrankista, kristau eta langile baten” inguruko zer ikuspegi orokor helarazi nahi diozu irakurleari?

Helarazi nahi nioke nolakoa zen bizitza gure inguruan. Arinegi esaten da, gertakari baten aurrean, hau Francoren garaian bezalaxe gertatzen da. Argi nuen, hasieratik, historia liburuetan edo kontakizun gehienetan ez dela gurea bezain familia xumerik aintzat hartzen.

“Gure ondorengoak gu baino okerrago” biziko direla entzuten da gaur egun, krisia dela eta, eta esaldi horren aurka egin zenuen liburuaren aurkezpeneko ekitaldian. Arinkeriaz begiratzen diote zenbaitek aurreko belaunaldiei? Badago loturarik orduko eta oraingo miserien artean?

Gure belaunaldiko askok idealizatu egiten du iragana, paradisua han kokatu izan balitz bezala. Horregatik esaten dute orduko baloreak berreskuratu behar direla. Ez zait iruditzen garai hartan berreskuratu beharreko gauza asko dagoenik.

Miseriak gordinagoak ziren orduan, zabalduagoak. Baina sasoi hartan ere bazeuden ondo asko bizi zirenak, nik gutxi ezagutu banituen ere.


Bilera ekainaren 2an

Sagastialde soziedadean (Gabriel Zelaia plaza, 4) bilera izango dute ekainaren 2an. Lehenengo deialdia 10:00etan da eta bigarrena 10:30etan.


Hasi du ikasturtea Segura Irratiko Bixibixi irratsaioak

Atzo egin zuen Bixibixi irratsaioak 241. saioa, Segura Irratian, Lierni Elortzak aurkeztuta. Zortzigarren denboraldiko lehen saioa izan zen, eta Eluska Gerriko Segurako alkatea, Ainhoa Urretabizkaia musika aditua eta Iratxe Ibarra Uemako kidea izan ziren gonbidatuen artean. Rafael Gerrikok, bestalde, Hitz Edo Irri Euskaraz Elkarri Elkartearen berri eman zuen.

Horrela eman zioten hasiera ekainaren 17ra arte luzatuko den denboraldiari. Asteazkenero, 12:15ean egingo dute saioa, zuzenean. Asteko beste bi egunetan, berriz, saioa berriro entzuteko auekera izango da: ostegunetan, 19:00etan, eta, igandetan, 08:00etan.

Guztira 34 saio egitea aurrikusi dute, eta hainbat kolaboratzaile finkok parte hartuko dute, Segurako estudiotik bertatik: udaleko ordezkariak, Hitz Edo Irri Euskaraz Elkarri Elkarteko kideak, Zeles Goitia liburutegiko arduraduna, Ainhoa Urretabizkaia, Laiotz Herri Eskolako irakasle eta ikasleak eta San Joan egoitzakoak.

‘Goierriko Hitza’-rekin batera

Kolaboratzaile finkoez gain, noizbehinka parte hartuko dutenak ere izango dira. Adibidez, Goierriko Hitza. Hainbat saio berezitan parte hartuko dute hedabideko kazetariek, eskualdeko gaiak aztertuz.

Saioa zuzenean izaten denez, edozeinek parte har dezake telefonoz deituta. Bestalde, iritziak eta proposamenak bidal daitezke bixibixisegura@gmail.com-era.

[field name=iframe]


Gazte lokalen ordenantza egiteko iritzia eskatzen dabil udala

Gazte lokalen erabilera arautzeko ordenantza idatziko du udalak, eta horretarako erabiltzaileen iritzia jakin gura dute. 2012an abiatu zuten arautegia egiteko saiakera bat, baina kritiken ondorioz, aurrera egin barik geratu zen. Oraingoan, partaidetza prozesu bat ipini dute martxan. Prozesua gidatzeko PH+ enpresa kontratatu dute.

Udalaren arabera, 60 bat lokal daude Durangon. Ordenantzagaz, "durangarren beharrei ahalik eta hoberen erantzutea" gura dute. Erabiltzaileak ez ezik, lokalen jabeak eta auzotarrak ere hartuko dituzte kontuan. "Hortaz, komeni da ahalik eta durangar kopuru handienak parte hartzea", esan du Mari Jose Balier hirigintza zinegotziak. Lehenik, diagnostikoa landuko dute: ikastetxeetan, auzo-elkarteekin edo udaleko teknikari eta kargudunekin, adibidez. Diagnostikoan parte hartzeko izena www.phpositivo.com webgunean eman daiteke, eta inkesta bat ere badago, hilaren 30a baino lehen aurkeztu behar dena. Diagnostikoaren ostean, otsailaren 20an, proposamenak landuko dituzte tailerrean.

Baina ez da gaiaz galdetzen den lehenengo aldia. 2012an ordenantza kritikatu zuten 360 erabiltzailek, eta neurri batzuk gehiegizkoak zirela esan zuten. Ia lokal guztiak itxi edo berriztu beharko zirela argudiatu zuten. Gainera, ez zuten ondo ikusi eurei ez galdetzea. Bilduk deitutako informazio batzar baten ostean, antolatzen hasi ziren gazteak, eta protesta lez, lokal handi bat irudikatu zuten udaletxe aurrean. Ostean, EHUko ikasle talde batek partaidetza prozesu bat gidatu zuen, eta uztailean eman zituzten ondorioak. Esaterako, ordutegia zaratarentzako izatea gura zuten, ez lokala ixteko.

EHUko ikasle taldeak adierazi du ordutik hona ez dutela udalaren erantzunik jaso. Prozesu berriaren aurrean, euren lana defendatu dute. Gainera, gastua 60 eurokoa izan zela esan dute.


Auzolanean eraikita, kultura indartzeko asmoz

Kalitatezko eta eskaintza kultural finko baten aldeko apustua egin gura izan du Loramendi Elkarteak. Hori horrela, auzolanean, udaletxe zaharreko sarrera egokitu dute, paletak erabiliz sofa eta aulkiak eginez, eremu eroso eta goxoa sortzeko.

2020. urtean eskaintza kultural oparoa izateko asmoz urrats bat egin gura izan du Loramendi Euskara Elkarteak. Izan ere, auzolanean, udaletxe zaharreko lokaleko eremua atondu dute zenbait herritarrek, eta, aurreikuspenak betetzen badira, asteburu honetan amaituta izango dituzte lanak. Hori horrela, urtarrilaren 31n, lehenengo ekitaldia izango da. Hain zuzen ere, Irungo Eneritz Furyak bakarlari arituko da, 22:00etan.

"Lehenengo hitzordutik abiatuta, hasiera batean, formatu txikiko musikariak, bakarlari edo bikote moduan antolatzea da asmoa. Hala ere, ez gara musikara soilik mugatuko. Antzerkiak, hitzaldiak, mahai-inguruak, dokumentalen proiekzioak eta zineklub txiki bat izatea eta antolatzea da helburua. Gazteei begira behar bat dago herrian, eta dinamika honek funtzionatuko duelakoan gaude", adierazi du Loramendiko teknikari Eñaut Zubizarretak.

Lanak, amaitzear

Paletak erabiliz zenbait sofa egin dituzte bertan lanean aritu direnek. Horiekin batera, eserlekuak ere egin dituzte, oihalaz forratuta: "Eraikinerako sarrera hotz samarra da, eta goxotasuna eman gura izan diogu guk egindako aulki eta sofekin. Hala ere, geratzen da zer egin, baina astebururako amaituko ditugu egitekoak".

Udaletxe zaharreko lokalean aulkiak margotzen ari dira egunotan.

Udaletxe zaharreko lokalean paletekin egindako sofak.

Sarrera bereziak

Ekitaldiren bat egiten dutenean ez dute sarrera finkorik ezarri gura antolatzaileek. Ikusleak, saioa ikusi eta behin amaitzean, iruditzen zaion araberako diru kantitate bat edo beste uztea dela asmoa adierazi dute.


Zabaldu da Itzurungo pilota txapelketarako izen-ematea

Txapelketa herrikoiak amaituta, Itzurungo pilota txapelketaren ordua heldu da. Antolatzaileek jakitera eman dutenez, zabalik dago jada izen-ematea.

Modalitatea eskuz binaka izango da eta abuztuko lau asteetan jokatuko da. Parte hartu nahi dutenek Gorka Iribarri deitu beharko diote (689717615) uztailaren 19ra bitartean. Antolaketaren eta egutegiaren informazioa uztailaren amaieran emango da.


Alex Fergusonek Manchester United utziko du

"Ez da arinkeriaz hartutako erabakia, asko pentsatu dut eta une egokia dela uste dut", adierazi du entrenatzaile eskoziarrak.

Alex Fergusonek Manchester United utziko du denboraldi honen amaieran, klubak jakinarazi duenez. 71 urte ditu entrenatzaile eskoziarrak, eta 26 daramatza Manchesterren.

Aurten hamahirugarren liga titulua eskuratu du Fergusonek, eta azken asteotan bere agurrarekin asko espekulatu dute Ingalaterran. Gaur ofizial egin da.

Nor izango ote da Ferguson handiaren ordezkoa? Hedabideen arabera, Jose Mourinho Real Madrileko entrenatzailea eta Evertoneko David Moyes dira "deabru gorriak" zuzentzeko faborito nagusiak.

"Ez da arinkeriaz hartutako erabakia, asko pentsatu dut eta une egokia dela uste dut". Etorkizunari begira, Unitedeko "zuzendaria eta enbaxadorea" izango dela esan du. Zaleei eskerrak eman nahi izan die Fergusonek: "Ohore bat izan da zuen taldearen burua izatea".

"Familiari omenaldia egin behar diot. Cathy nire emaztea gakoetako bat izan da nire ibilbidean zehar, egonkortasuna eta bizigarria ezarriz", gaineratu du.


Konpaktatu, inpaktatu

ELEKETA: Xabi Larraldek Gorka Torreri.

Lehenik eta behin, urte berri on hiri, Gorka, eta irakurle guziei: 2014ari agurra, 2015ari egurra! Gure arteko solasaren abiapuntutik, demokrazia parte-hartzaile sakon baten eredua defenditzen dukala azpimarratu duk. Ni bat natorrek horrekin, bakarrik diodana da nahi duenak entseatzen ahal du logikarekin maila indibidualean gure ideiekin koherentzian bizitzea (eta hori ez da gutti!) lor genezakeela, baina jendarte zabalarentzat gauzagarriak diren molde alternatiboak indartzeko, baldintza edo neurri kolektiboak asmatu eta sortu behar ditugula.

Adibide bat har dezagun: euskararena. Nik euskaraz bizi nahi dut. Eta hori gauzatu dadin, lehenik eta behin, euskaldunek helburu horrekin koherenteak diren egin-moldeak garatu behar dizkiagu, horretarako beharrezkoak diren praktikak eta tresnak antolatuz. Molde horretan, lortuko duguna da eremu euskalduna trinkotzea edo konpaktatzea. Baina euskaraz bizi nahi izatea, eta Iparraldean euskara salbatzea, helburu osagarriak badira ere, ez dira helburu arrunt berdinak.

Iparraldean euskara salbatzeko eremu euskalduna trinkotzea ezinbesteko baldintza bada, ez da baldintza nahikoa. Izan ere, erdalduna den gehiengo oso zabal horri begira nolabaiteko zubiak eraiki behar ditugu, gure konpaktazio ariketak inpaktua eduki dezan gizarte zabalean; erdaldunak euskalduntze dinamika batean murgildu daitezen baldintzak sortuz. Zein ote dira baldintza edo neurri horiek? Euskalgintzak aspaldidanik defenditzen dituenak, eta lehena, euskararen ofizialtasuna. Horrekin batera, beste bat diskriminazio positiboaren irizpide baten gauzatzea izan daiteke. Diskriminazio positiboa irakaskuntzan onartua (baina gutti erabilia) den printzipioa da. Eskolan emaitza onak ez baitira soilik nahi duenak ahal du logikaren arabera erdiesten, konkurtso batzuen kasuan adibidez, baldintza errazagoak eskaintzen zaizkie ingurugiro sozial jakin batzuetatik datozen gazteei.

Orain, gure solasa eremu sozioekonomikora eramanez, ideologia liberalaren irizpideetan (lehia, etekina) oinarrituak ez diren harreman ekonomikoak nola garatu? Bide bat izan daiteke gaurko gizartearen bizimoldeetatik baztertzea, kontzientzia eta konbentzimendu maila handia dutenen artean komunitate bat sortuz elkartasuna eta autosufizientzia helburuak praktikan gauzatzeko. Baina beldur diat bide horretatik gizartea bera ez dela asko aldatuko. Beste bidea duk (ez baitezpada kontrajarria) tresna batzuk eskaintzea, baldintza berri batzuk sortzea, pertsona arruntak edo ez hain konbentzituak erakartzeko.

Orduan, zein ditugu alor sozio-ekonomikoan baldintza berri horien sortzeko hari nagusiak? Ene ustez, horietariko bat finantza eta moneta alorra duk. Monetak bi aurpegi ditu. Alde baikor batetik trukaketak suspertzeko tresna duk, baina, aldi berean, espekulazio tresna ere baduk, gure sistemak diruarekin dirua egitea ahalbidetzen baitu. Horri begira, adibidez, euskoa harreman ekonomiko ezberdinak bideratzeko tresna oso egokia dela iruditzen zaidak, ezaugarri zehatz batzuk errespetatzen dituzten tokiko produktuak erosteko posibilitatea baizik ez baitu eskaintzen, espekulazio aukera oro ezabatuz. Egia erran, euskoari buruz iritzi kritikoak entzun ditut, zenbaitzuen iritziz tokiko monetek ez luketelakoan funtsean gauza askorik aldatzen. Baina esperientzia historikoek bestelako ondorioak azalarazten dituzte, tokiko monetak inpaktu handiko tresnak izan daitezkeela erakutsiz. Lehenetarikoa 1929ko krisiaren giroan sortu zen, Wörgl hirian (Austria), Silvio Gesell ekonomialari italiarraren iradokimenak jarraituz. Eta moneta teoriaren ikuspegitik, jakin behar da J.M. Keynes ekonomialari ospetsuak S. Gesellen azterketak goraipatu zituela.

Orain, alor politikora helduz, demokrazia ordezkatzaileari begira, egiazko aldaketa ordezkatu dezakeen sistema parte-hartzailea indarrean jartzeko zein dira gizartean sortu beharreko baldintzak? Edo beste molde batez errana, jende arruntak dinamika parte-hartzaileetan murgiltzerat erakar ditzaketen hariak edo funtsezko ardatzak zein dira? Ene iduriko, ardatz nagusietariko bat denboraren kudeaketan finkatzen duk. Eta euskaldunek ofizialtasuna aldarrikatzen duten molde berean, ezkertiarrek lan-denboraren murrizketa borrokatu behar luketela iruditzen zaidak.


Fredi Paya: "Nafarroako bizkaitarrok"

Bizkaitarrok, gainerako euskaldunen moduan, sekula ez diogu nafar izateari uko egin. Ez ginen, espainiar historiografiak dioen eran, nafar orbitatik gaztelar orbitara igaro, kometa herrarien gisara. Hamarkadak behar izan zituen konkista militarraren bidez bihurtu gintuzten espainiar. Une egokia hautatu zuen Alfonso VIII.a gaztelarrak. Nafarron erregea Marokon zen armadaren zati handi batekin (gaztelar, aragoar eta frankoei aurre egiteko aliantza posible bakarraren bila), aragoarrek Erronkaritik erasotzen zuten eta mendebaleko mugak defendatu behar zituzten zenbait buruzagi militar aurrez erosiak zituen. Lurralde autonomo baten kudeaketa (foruak) eta euren familiarentzako ondasunen truke (feudalismoa) saldu zen Lopez de Aro leinu urdaibaitarra. Oinaztar izena hartuko zuten beste jauntxo traidore batzuekin batera. Zeintzuek gaur egun ere erabaki hark gure herriari, zenbait esparrutan, ekarri omen dion aurrerapena laudatzen jarraitzen duten. Gertakari haiek gugan eragiten jarraitzen dute. Argazkia: Koska irratia.

Horregatik gonbidatzen zaitut bihar goizeko 11etan Bilboko Arriagan batzera. Bizkaia munduaren hasiera eta amaiera dela uste duten abertzale burukarratuen gotorlekuan. Malmasineko gaztelua zenaren ingurura joan eta gaztelarren aurka euskal estatua defendatu zuten gudari bizkaitarrei gorazarre egitera. Berdinak direlako guretzat egungoak, 36koak zein 1199koak.

Izan ginena onartzen ikasi ahala baino ez gara izango izan gura duguna.

Fredi Payak gaur "Berria"n argitaratutako artikulua


Gaur azken eguna izena emateko

Igande honetan egingo da Umore Onako bazkideen bazkaria, eta gaur da azken eguna izena emateko, elkartean bertan edo Amaiarenean. Eguerdiko 14:30etan izango da bazkaria eta antolatzaileek animatzeko deia egiten dute.


Asier Iriondo: «Legazpin, gaur-gaurkoz, bertsoa emakumeena da, dudarik gabe»

Gaztetxeko bertsolaritza tailerra gidatuko du Iriondok (Legazpi, 1973). Bertso Olariak eskolako kidea bertso munduak gaztetxearekin izan duen harremanaren lekukoa da.

Nola iritsi zen bertsoa Legazpiko Gaztetxera?

Mataderon dagoen gaztetxera orain hamabost bat urte iritsiko zen. Urte dezentetan bertso afari bat antolatu zen. Beti etortzen ziren Xabier Silveira, Jokin Uranga eta Fredi Paia. Zazpi zortzi bat urtetan egin zen. Ez zen gaztetxeko ohiko kultur ekitaldi bat ordura arte bertso ekintzarik ez baitzen egiten bertan.

Zaharrak berri show ekitaldia Silveira, Uranga eta Paiak sortutako ekitaldia zen, gaztetxe girorako oso egokia.

Bertso eskolak ala gaztetxeak aukeratu zuen?

Gaztetxearen eta Bertso Olariak eskolaren arteko elkarlana izan zen. Aukeratu gaztetxeak aukeratu zuen eta ezin hobeto funtzionatu zuen ikuskizuna zen, oso egokia baitzen bertsozaleak ez ziren tokietarako.

Hala sartu zen bertsoa gaztetxean?

Bai. Egia esateko beste bertsolari batzuekin saiatu ziren bertso bazkariak antolatu eta jendea animatzen, baina ez zuten sekula arrakasta berbera izan. Bertso bazkaria bertan behera geratu zen eta berriro Paia eta konpainia ekarri zituztenean arrakastatsua izan zen, bitxia da.

Txapelketa bat ere egin zenuten?

Bai. Bi urtetan jarraian txapelketa bat antolatu zen gaztetxean eta parte hartzaileak Gazte Asanbladako kideak ziren. Zortzi bat lagunek parte hartu zuten eta gaztetxea lepo bete zen. Parte hartzaile batzuk bertsozaleagoak ziren eta beste batzuk gutxiago, baina saiatuak ziren denak. Guk bertso eskola batzuk ematen genizkien txapelketaren aurreko bi asteetan. Ariketa batzuk lantzen genituen eta hala ateratzen ziren plazara.

Kalitate aldetik ez zen txapelketa nabarmena, baina publikoarentzat oso ona zen eta bertsolariek jartzen zuten gogoa itzela zen. Ez zuten inondik inora txapelketa txantxetan hartzen, sufritu ere egiten zuten oholtza gainean. Txapelketa haiek antolatu zirela zortzi bat urte izango dira.

Herri arteko desafioak hartu zituen ondoren gaztetxeak?

Bertso bazkaria egin ordez bertso desafioa egin zen urte batez. Bi gabiriarrek, Urretxuko eta Zumarragako beste bki eta Legazpiko bi bertsolarik parte hartu zuten.

Orainaldira etorrita, iaz lehenengo bertsolaritza tailerra antolatu zuten gaztetxean.

Bai. Hainbat tailer antolatzen ari zirela eta bertso tailerra egitea proposatu zuten. Hamabi bat lagunek izena eman zuten eta urrian abiatu genuen abendura arte.

Zein zen tailerrean parte hartu zutenen soslaia?

Bertso eskolan 17-18 bat urte dituzten neska talde batek parte hartu zuen. Ibilbidea bertso eskolan egin dute eta talde sendoa da. Orain, adinean aurrera doazenean gazte jendera iritsi dira. Tailerrean bertso munduarekin zerikusirik ez duten gazteek parte hartu zuten.

Etzi hasiko zarete gaztetxeko bigarren tailerrarekin. Zein da bertso eskolan edo gaztetxean aritzearen arteko ezberdintasuna?

Gaztetxean orain hasi eta abenduan amaituko dute. Astero ordubeteko saioa da eta ariketak parekoak diren arren, konpromisoa bestelakoa da eta gustura dabiltzanek beti daukate bertso eskolan jarraitzeko aukera. Bertso tailerra sortzeko gune bat da.

Bertso eskolan zein gaztetxean ari diren neska gazte talde hori aipatu duzu, erreleboa segurtatuta dago Legazpin?

Zalantzarik gabe. Legazpin ez da sekula hain talde bertsozalea egon, beraiek dira bertsoaren motorra eta denak emakumezkoak dira. Nerea Elustondotik hasita, zalantzari gabe Legazpin gaur-gaurkoz bertsoa emakumeena da. Ane Beloki talde horretako kidea da, nik aurtengo gaztetxeko tailerra berak ematea nahi nuen, baina unibertsitatean hasi da eta ez dauka erraz.

Euskal Herriko txapelketa martxan da. Faboritorik?

Miren Amuriza.


Gorka Iraizoz Athleticeko atezainak lesio txiki bat du ezkerreko belaunean; ez ditu ukituta meniskoa eta lotailuak


Assange: "Garaipen garrantzitsua da, baina gerra hasi besterik ez da egin"

Suediako Fiskaltzak itxi egin du sexu abusuak egitea egotzita haren kontra irekita zuen auzia.

2010ean ekin zioten Wikileaksen sortzaile Julian Assange (Townsville, Australia, 1971) ikertzeari, eta, Marianne Ny Suediako fiskalburuak iragarri duenez, ikerketa hori bertan behera uztea erabaki dute.

AEBetako armadaren milaka agiri argitaratu zituen Wikileaks atariak, 2010ean. Assangeren kontrako auzibideari ekin zion Suediak orduan, bortxaketa bat egitea leporatuta. Ameriketako Estatu Batuetara estraditatzeko aukera ikusirik, bere burua gordetzea erabaki zuen Assangek. Ekuadorrek Londresen duen enbaxadan bizi da 2012az geroztik, eta ez da handik irten sekula.

Gaur balkoira atera da, eta esan du "garaipen handia" izan dela bere kontrako auzia artxibatzea. Hala ere, gertatutako ez duela ahazten eta ezta barkatzen ere azpimarratu du. "Garaipen garrantzitsua da, baina gerra hasi besterik ez da egin". Erresuma Batuak bera atxilotzeko asmoari eutsi diolako esan du hori, eta honakoa gaineratu du: "AEBek eta CIAk argi utzi dute nik eta WikiLeakseko kideek ez dugula eskubiderik, eta gure atxiloketa lehentasuna dela".

Iazko otsailean, NBEko Atxiloketa Arbitrarioen Lantaldeak ebatzi zuen Assange legez kanpoko atxiloaldian dagoela. Suediako fiskalburuaren erabakiaren berri izan ondoren, hala ere, Scotland Yard poliziak jakinarazi du Assange atxilotu egingo duela Ekuadorrek Londresen duen enbaxadatik ateratzen bada. Zehaztu du bortxaketa delitua leporatzen ez badiote ere beste delitu batzuengatik dutela atxilotzeko agindua. 2012ko apirilaren 29an auzitegira ez joateagatik ezarri zion Scotland Yardek atxilotzeko agindua, oharrean zehaztu dutenez: "Poliziaren lehentasuna da Londresko herritarrak arriskuan jarriko lituzkeen edonor atxilotzea".

Ekuadorrek Assange babesten jarraituko duela jakinarazi du, eta hark Ekuadorrera joan ahal izateko bideren bat jartzeko eskatu dio Erresuma Batuari, han onartuta daukalako asilo eskubidea.

Duela egun batzuk eskatu zuen Assangeren abokatuak Suediak atxilo agindua bertan behera utzi zezala, argudiatuz AEBek azaldu dutela Assange inputatzeko asmoa. Suediak atxilotzeko agindua bertan behera utzita, aukera izango luke Ekuadorrera joateko, eta han asiloa hartzeko. Baina oraindik argitzeke dago zein den zehazki egoera.


«EH Bilduk dio EAJren jarrera aldatu egin dela»

Alderdi jeltzaleak aurrekontuetan abstenitu izanaren arrazoia argitu nahi

du ohar batean.

EAJk hartu dituen erabaki batzuen gainean azalpen batzuk eman nahi ditu eta horretarako prentsa ohar batean ondorengoa adierazi nahi du Andoni Amonarraizek. «Foro batzuetan EH Bilduk adierazi du EAJ-PNVk 2020rako aurrekontuen aurrean jarrera aldatu duela. Badirudi eta irudipena daukagu arraroa iruditu zaiola EAJ-PNV abstenitu izana 2020ko aurrekontuen bozketan. Azaldu dugun bezala, uste genuen eta uste dugu egoera oso delikatua dela, batez ere hirigintzan, eta horregatik gure posizionamendu orokorra».

EAJ-PNVk argitu nahi du «gure alderdi politikoa etengabe garatzen ari den egitura dela, baina ez dituela printzipioak aldatzen. Gure helburua hernaniarrak euren bizi kalitatea hobetzeko zerbitzatzea da, eta, hori lortzeko, une bakoitzean modurik onenean jokatzen dugu. Ez dugu bilakaera huts gisa ikusten, bertute gisa baizik, eta gustatuko litzaiguke alderdi politiko guztiek ere bide hori egitea».

Beste urte batzuetan Bilduk aurkeztutako aurrekontuen aurka bozkatu zuen PNVk, eta «Udalaren egoera beste bat izan balitz, oraingoan 15 zuzenketak aurkeztuko genituzke eta ez dakigu zer gertatuko zen» esan du Amonarraizek. «Egia esan, abstenitu egin gara, eta espero dugu guztion jarrerak hobetzen joango direla, beste alorretan jarrerak hurbildu ahal izango ditugula eta bizi-kalitatea hobetzeko balioko dutela».