Guaixeko bazkidea izateagatik, 'Bizipoza'

Miren Beraza Maizak Guaixe Fundazioak Bizipoza elkartearekin elkarlanean zozketatu zuen Mundu berri bat guztiontzat 3 liburu eta DVDaren irabazleetako bat izan da.

Bizipozaren hamabi elkarteen eguneroko errealitateak, aldarrikapenak eta transmititzen dituzten baloreak, musika, irudi eta hitzen bidez bildu dituzten hirugarren urtez Mundu berri bat guztiontzat 3 proiektuan. Emaitza liburu eta DVD bat da eta Guaixe Fundazioak, elkartearekin elkarlanean, hiru ale zozketatu zituen fundazioko bazkideen artean. Parte hartu zuten bazkideen artean zozketa egin ondoren, Oihane Gallo San Romanek, Naroa Urrestarazu Madinak eta Miren Beraza Maizak irabazi zituzten lanak.

Guaixe fundazioko zozketak


Datozen egunetarako egitarauaren berri eman du Berangoko Ludotekak

Berangoko Ludotekak urtarrilaren 18tik 22ra arteko astean egingo dituen ekintzak iragarri ditu. Pandemia dela eta, jarduerak ez dira Ludotekaren egoitzan egingo, Youtube eta Facebook bidez baino, arratsaldero.


Parte hartzea eta usteak


Lur amonatxoaren kontakizuna Etxeberrieta plazako arkupetan

Ipuin kontaketarekin eta Zezen suzkoarekin amaiera eman behar zitzaion Gau Beltzari. Euriak agerpena egin zuen, eta azkenerako ipuin kontaketa saioa Etxeberrieta plazako arkupetan egin zen.


Hamargarren urteurrena ospatzeko festa egingo du Beizamako Haur Eskolak

Beizamako haur eskolak hamarkada osoa bete du. 2003ko abenduan ireki zituen ateak, herrian zerbitzu garrantzitsua eta «bizia» emateko, eta urtez urte egindako ahaleginak eman du fruitua. «Herri txiki bateko haur eskola xumea da, baina bere apaltasunean, Beizama bizia egiten lagundu du», esan du Naiara Etxaniz hezitzaileak. Haur eskolako umeak, aurtengo otsailean, Naiara Etxaniz hezitzailearekin (Nerea Uranga/Hitza) Haur eskola zabaldu zutenetik aldaketa berrikuntza eta hobekuntza ugari egin dituztela nabarmendu dute, «umeak etxean bezala» egon daitezen. Dena den, halako herri txiki batean haurreskola hamar urtez mantentzea «lan zaila» ere izan dela gaineratu dute. Izan ere, biziraupena bermatzeko lan ugari egin behar izan dituzte, batez ere azken urteetan. Lau hilabete eta hiru urte bitarteko hamar umerentzako lekua dute, baina haur eskola martxan izateko ikasturtearen hasieran gutxienez hiru haur eduki behar dituzte matrikulatuta. Azken urteetan «ahalegin handia» egin behar izan dute kopuru horretara iristeko, eta hori izan da haurreskolaren erronka handiena. «Estu ibili gara azken urteetan, ixteko arriskuarekin, baina handik eta hemendik lortu dugu gutxiengo kopurura iristea, eta aurrera egitea». Hala, adierazi dute «urtez urteko erronkak» direla ezartzen dituztenak. Aurten, hiru ume daude matrikulatuta Beizaman, eta adin askotakoak izanik, jakin badakite hurrengo ikasturtean horietako bate ez dela haurreskolan izango. Haur eskolak izan dituen gorabeherei aurre egiteko, gurasoen eta udaletxearen laguntza izan dutela nabarmendu dute, zerbitzuaren garrantziaz jakitun. «Herriari bizia ematen dio haur eskolak. Beizamako umeak herrian bertan geratu ahal izatea oso garrantzitsua da. Haurrak elkartzeko bilgunea da haurreskola, eta elkar ezagutzeko eta herrimina indartzeko balio du». Eskerrak, bertsotan Hamargarren urteurrena ospatzeko askaria edo merienda antolatu dute. Bihar egingo dute, 17:30etik 18:30era, Natur Eskolako bigarren solairuan. Gurasoak eta umeak ez ezik, herritar guztiak gonbidatu dituzte bertara. «Eskerrak eman nahi dizkiegu, haur eskola herrian mantentzeko ahalegina egin dutelako». Biharko egitasmoaz gain, triptiko bat ere prestatu dute eskerrak emateko, eta haurreskolatik igaro diren umeei ez ezik, etxez etxe banatu dituzte. Haur eskolaren ibilbidea laburbiltzen duen bi bertso ere sortu dituzte: Erditze zaila izanagatik/ benetan haurtxo bizia / laprastaka maiz ibili arren, takataka ikasia. / Hamar urtetan hamaika kuttun / ongi hazi eta hezia / Beizamagintzan ezinbesteko / tori esker merezia, da horietako bat.


‘Dog-friendly’ eta Zero Hondakin motako igoera antolatu dute Ganguren mendira

1991tik urtero egiten den Pagasarri mendira igoera bertan behera geldituko da aurten. Haren ordez, “BBK Mendi Martxak” izeneko egitasmoa jarri dute martxan antolatzaileek: Bizkaiko bost menditara egingo diren irteerek hartuko dute Pagasarriren lekua, uztailetik abendura bitartean. Galdakaoko Ganguren mendira igoera izango da horietako bat, eta Ganguren Mendi Taldearen laguntzarekin, hitzaldiak eta beste hainbat ekintza ere egingo dituzte, herritarrak mendizaletasunaren eta ekologiaren inguruan kontzientziatzeko.

Uztailaren 5ean, asteartean, egin dute proiektuaren aurkezpena Koldo Bilbao BBK-ko arduradunak eta Víctor Manuel Vivar Bizkaiko Mendizale Federazioko lehendakariak. Bertan egon dira Iñigo Hernando Galdakaoko alkatea eta Pedro Aizarna Ganguren Mendi Taldeko lehendakaria ere. Eragile hauen laguntzarekin, mendi irteera gidatuak egingo dira, “inklusiboak, dog-friendly erakoak eta, igaro ostean, ingurunea garbiago eta zainduago utziko dutenak” Zero Hondakin bilketarekin.

Horrelakoa izango da Galdakaoko Gangurenera igoera ere: txakurrekin egin ahal izango da ibilbidea, eta parte hartzaileek bidean dagoen zakarra batuko dute igoera burutu bitartean. Ibilbidea Santa Kurtz jaietan egingo da, irailaren 11n, eta prestatuta daudenen artean, bigarren mendi irteera izango da. Uztailaren 25ean, Urduñako Txarlazora; urriaren 9an, Mungiako Tallura; urriaren 16an, Zallako Ubietara; eta abenduaren 18an, Bilboko Pastorekortara egingo dira gainontzekoak. Gangureneko irteeran parte hartzea doakoa da, baina beharrezkoa da aldez aurretik izena ematea mendi federazioaren webgunean.

Igoerak Pagasarri mendirakoak baino errazagoak dira bost kasuetan, beraz, “edonorentzako inklusiboak” diren ibilbideak izango dira, aldapa gutxikoak eta lau ordu baino gutxiagoko iraupenekoak. Gangurenera distantzia, adibidez, 14 kilometro ingurukoa da, eta oinez, lau ordu eta erdi baino gutxiagoan egin daiteke.

Hitzaldiak eta erreka garbiketa

Ibilbideaz gain, Galdakaon hitzaldiak ere antolatuko dira ingurune naturala zaintzearen arloko profesionalekin. Irailaren 15ean, Odile Rodriguez de la Fuente hurbilduko da Galdakaora. Dibulgatzaile zientifikoak Clima de Cambio (Aldaketa Klima) hitzaldia eskainiko du Torrezabalen. Errekak eta eremu naturalak garbitzeko ekintzak ere egingo dira “BBK Mendi Martxak” ekimenaren baitan. Horrela, Txaketolandako eremua eta Arantzileko errekaren ibilgua garbituko dira Galdakaon.


Juaristi ISB nagusi izan da Leyma Coruñaren aurka jokatutako partidan

89-82 nagusitu zen Azkoiti-Azpeitiko taldea atzo, asteartea, Azpeitiko kiroldegian jokatutako partidan. Garaipen garrantzitsua izan zen atzokoa, sailkapeneko 4. postuan baitago egun Leyma Coruña taldea.

Iraurgiren Juaristi ISB taldeak Urrezko LEB ligako 14. jardunaldia jokatu zuen atzo, asteartea, kiroldegian, eta 89-82 nagusitu ziren Leyma Coruña taldearen aurka. Iñaki Jimenezen mutilak indartsu hasi ziren lehian, eta partidaren lehen bi zatietan aurretik joan ziren markagailuan. Hirugarren zatian, ordea, aurrea hartu zien Galiziako taldeak, eta azken zatira 66-69 igaro ziren. Horrek, ordea, ez zuen kikildu Azkoiti-Azpeitiko taldea, eta azkenean, norgehiagokari buelta eman eta garaipena erdiestea lortu zuten.

Atzokoa, gainera, ez zen nolanahiko garaipena izan, Leyma Coruña taldea sailkapeneko 4. postuan baitago egun, hogei punturekin; Juaristi ISB, berriz, 14. postuan dago.

Gipuzkoa Basketen aurka

Hurrengo jardunaldian, urtarrilaren 9an, bi euskal talderen arteko derbia izango da Illunben. Izan ere, Juaristi ISBk Acunsa Donostia Gipuzkoa Basket taldearen aurka neurtuko ditu indarrak, 18:00etan hasita. Azkoitia-Azpeitia ISB taldeak, berriz, Alter Enersun Al-Qazeres Extremadura taldea izango du aurkari, Caceresen (Espainia), urtarrilaren 8an.


Autobus geltokietako markesinak berritu dira

Ordiziako autobus geltokietan hobekuntza lanak egiten ari dira azkeneko egunotan; hain zuzen ere, geltokietako markesinetan kristal berriak jartzen ari dira. Horrez gain, Bizkaia pasealekuko geltokia lekuz aldatu dute segurtasunagatik, eta orain, pasealekuaren hasieran dago. Irudian ikus daiteken moduan, markesina ere ipini dute bertan.


Bihar egingo du Gibelaldek ohiko batzar orokorra

Ohiko batzar orokorra egingo du bihar, arratsaldeko 19:30etan, Gibelaldek; Lizeagako auzo elkarteak. Elkartearen lokalean izango da bilkura (Larramendi kalea 11, behea). Batzar orokorraz gain, auzo elkarteko bazkidetza berresteko edota bazkide berriak egiteko aukera izango da, 19:30etatik 20:30etara. Elkarteak egiten duen lanari buruzko informazioa ere jaso ahal izango da.


Leire Mendizabal eta Mikel Mendizabal, Getariako V. Pala Txapelketa Mistoko finalean

Atzo goizean, larunbatarekin, jokatu zen Getaiko Gazte Asanbladak antolatutako lehiaketa. Hostaizka Etxeberria eta Aratz Lertxundi izan ziren garaile.

Goizeko bederatzietan hasi zuten atzo Getarian V. Pala Txapelketa Mistoa. Getaiko Gazte Asanbladak antolatu zuen ekimena, eta zortzi bikotek gustura jardun zuten lagunarteko lehian. Parte hartzaileen artean, getariarrez gain inguruko herrietako lagunak ere izan ziren; tartean, zumaiarrak.

Lehen ordutik eguerdira bitartean jardun zuten palaz jokatzen herriko frontoian, eta finala getariarren eta zumaiarren artean erabaki zen. Azkenean, etxekoen alde erabaki zen azken partida: Hostaizka Etxeberria eta Aratz Lertxundi izan ziren garaile, Leire Mendizabal eta Mikel Mendizabalen aurkako finala 16-14 irabazi eta gero.


Festa giroan jokatu da Bera Bera eta Handbol Sant Quirze-ren arteko partida ofiziala

27-16 emaitzarekin gailendu ziren atzo iluntzean euskaldunak katalanen aurka Lubaki kiroldegian, baina emaitza izan zen gutxienekoa. Sarrera guztiak agortuta, Pulpo eskubaloi klubeko jokalariek eta jarraitzaileek gozatua hartu zuten, izan ere, aurreneko aldiz goi mailako norgehiagoka etxean bertan ikusita.

Giro bikaina sortu zen atzo iluntzean Lubaki kiroldegian Super Amara Bera Bera eta Handbol Sant Quirze taldeen arteko ligako partidaren harira.

Sarrera guztiak agortuta zeuden aurrez, eta zumaiarrek beren berotasuna erakutsi zieten Bera Berakoei txalo, oihu eta bonbo hotsekin. Pulpoko gaztetxo asko bertaratu zen, eta herritarrek ere ez zuten hutsik egin. Aurreneko aldia zen, gainera, Lubakin goi mailako eskubaloi partida ofizial bat jokatzen zena.

Bera Berak ere lagundu zuen giroa berotzen, musika eta taldearen maskota ekarrita. Partidaren amaieran, zumaiarrek aukera izan zuten Bera Berako jokalariekin argazkiak egiteko, eta talde argazkia ere atera zuten hiru klubetako kide guztiek.

Festa borobiltzeko, gainera, euskaldunek irabazi zieten katalanei 27-16 emaitzarekin. Sant Quirzekoak indartsu atera ziren kantxara, berentzat puntu garrantzitsuak zeudelako jokoan –jaitsieratik gertu daude sailkapenean– eta aurreneko zatian paretsu ibili ziren goletan.

Gero, ordea, defentsan lan handia egin behar izan duen arren, partidan nagusitzen joan da Bera Bera, eta bi puntuak eskuratu ditu.


Emaztea hil eta bere buruaz beste egin du gizon batek Gasteizen

Gasteizko Sansomendi auzoan aurkitu ditu bi gorpuak Ertzaintzak.

Goizeko 07:20tan aurkitu ditu bi gorpuak Ertzintzak Gasteizko Sansomendi auzoko etxebizitza batean. Eusko Jaurlaritzako Barne Sailak jakinarazi du gertatua, eta hasiera batean bestelako informaziorik eman ez duen arren, polizia iturriak aipatuz El Correo-k argitaratu du gizonak bikotekidea labanaz hil eta ondoren bere buruaz beste egin duela, eta bikotea banaketa prozesuan zegoela. Alea-k ere jakinarazi du gizonak hil duela emakumea, jarraian bere buruaz beste egiteko.

Gasteizko Udalak bozermaileen batzarra deitu du asteazkenerako (hilak 13), gaitzespen oharra onartu eta elkarretaratzea deitzeko.


'Almas en pena de Inisherin' filma

Adiskidetasuna oinarri duen istorioa kontatu du Martin McDonagh zuzendariak Colin Farrell eta Brendan Gleeson protagonista dituen Almas en pena de Inisherin filmean (113 min.). Sarrera: 5 euro.


Esparza izanen da UPNko hautagaia foru hauteskundeetarako

Egungo presidente Javier Esparza aukeratu dute alderdiko barne hauteskundeetan; hari eman diote babesa bozka egin dutenen %91k. Garaipena urrun izan du Esparzaren lehiakide Juan Manuel Rubio Izarbeibarko udal taldeko buruak.

Itxuraz, urte eta erdi falta da oraindik foru hauteskundeetarako, baina UPNk eginak ditu etxeko lanak dagoeneko. Gaur arratsaldean Kontseilu Politikoa bildu da, eta barne hauteskundeetara aurkeztu diren bi hautagaietako bat aukeratzeko: Javier Esparza UPNko egungo presidenteak aise irabazi du bozka. Juan Manuel Rubio Izarbeibarko udal taldeko burua apenas izan duen aukerarik. Botoen %91 jaso ditu Esparzak.

Alderdiaren barne antolamenduan, kongresu arteko aldietan organo gorena da Kontseilu Politikoa. Erakunde publikoetako 232 ordezkarik osatzen dute. Gaur, zerrendaburua hautatzeaz gain, alderdiko zerrenda batzordeko kide bat izendatu dute: Cristina Ibarrola parlamentaria izango da —%89k eman dio botoa—. Batzorde hori Esparzak berak, Enrique Maia lehendakariordeak eta zuzendaritzak hautatutako Maria Jesus Valdemoro parlamentariak osatzen dute ere bai.

Alderdiak emaitzak iragarri ondotik, hitzaldia eman du irabazle Javier Esparzak. Adierazi du «oso eskertua» dagoela alderdikideen babesa ikusita. Adierazi du «oso prest» dela alderdiaren buru izateko. «Ilusio handia dut Nafarroaren alde lan egiteko», adierazi du. Halaber, hauteskundeei erreferentzia eginez, azaldu du hamasei hilabete falta direla «Nafarroaren berpizkunderako». Dioenez, herrialdeak orduan berreskuratuko du «azken urteotan galdutako lidergoa eta indarra».

Esparzak ez du argitu zer asmo duen Navarra Sumarekin. Iragan ekainean koalizioa uzteko aukera irekirik utzi zuen, baina geroztik ez du argibide gehiago eman barne gogoetaz. Tonu leunagoan, bere hitzaldian, Foru Hobekuntzaren 40. urteurrenari keinu egin dio, eta lau hamarkadatako UPNren ondare politikoa defenditu zuen. «Nafarroa ezin da ulertu UPNrik gabe», aldarrikatu du.

Bere ustez, bi legealdiotan Barkosen zein Txibiteren gobernuek ondare horri uko egin diote eta orain Nafarroa «gainbeheran» dago, «beti Bilduren menpe diren gobernuek bultzatutako eraginkortasunik gabeko politika kaskarren ondorioz». Bere ustez, gobernuek ez dute jakin foru erregimenaren potentzialtasuna baliatzen. «UPNren legealdietako politikei esker bizi ahal izan dira, baina hori agortu egiten da, eta Nafarroak ezin du gehiago».

Aurrera egiteko, beharrezkotzat jo du Bilduren menpe egongo ez den gobernu bat: «Agintzeari eta politikak baldintzatzeari utziko dio soilik UPN gobernuan badago». Ilusioz hartu du erronka.


"Lubaki bat induskatzean, gerraren izaera kriminala ikusten duzu zuzenean"

Arkeologoa eta EHUko Ondare Eraikiari buruzko Ikerketa Taldeko kidea, Josu Santamarinak (Gasteiz, 1993) 1936ko Gerrak gure paisaian utzitako aztarnak ikertzen ditu, materialtasuna, memoria eta ondarea aintzat hartuta. Ekainean, Markina-Xemeingo bigarren fronte-lerroan edo Burdin Hesi Txikian esku hartuko du Ahaztuen Oroimena elkartearekin; bunker horietan borrokatu zuten errepublikarren “azalean” jartzeko balioko du ekimenak.

Gerra zibileko “paisaiaren arkeologia” ikertzen ari zara zure doktore tesian. Zer esan nahi du hitz horrek?

Ikusmolde bat da. Paisaia palinpsesto modu bat da: pergamino zaharrak berrerabiltzeko aurrekoa ezabatzen zutenean, testu horren aztarnak geratzen ziren geruza desberdinetan. Paisaia ere horrelakoa da, eta arkeologian denboran zehar metatutako geruza materialak aztertzen dira. Oso ikusmolde holistikoa da, ez du bakarrik kontuan hartzen ezagutu nahi den iragana, espazioa ere bai. Kasu honetan gerra zibilaren izaera territoriala da ikertzen dena: nola egituratzen ziren fronteak, hobi komunak non topatu diren, herriak nola militarizatu ziren…

Eta zer ondorio atera dezakegu 1936ko Gerraren kasuan?

Ikusten da berrerabili zirela espazio arkeologiko zaharragoak: badaude gerra posizioak Burdin Aroko herrixken gainean egin zirenak, gazteluetan, ermiten inguruan… Lurraldearen gaineko kontrola beti izan da botereak bilatu izan duen zerbait, eta gerra moderno, total eta industrializatuan ere dinamika horrek funtzionatu zuen. Bestetik, badakigu hobi komunak egin zituztela errepide ertzetan, izotz biltegi zaharretan edo zabortegietan. Alegia, zerbait ezkutuan gorde nahi baduzu toki periferikoetara zoaz.

Euskal Herrian zer daukagu arlo honetan, beste toki batzuekin alderatuta?

Exhumazioekin Aranzadi aitzindaria izan zen, hogei urtez daramagu horiekin lanean, berezia da eta harro egon gaitezke. Nik beste espazio batzuk lantzen ditut, fronteak eta gudu-zelaiak, baina baita errepresio zentroak ere, kartzelak edo bortxazko lanen espazioak kasu, azkeneko hau Nafarroan asko ikertu da.

Baina hemen ez zen gertatu Ebrokoa bezalako borrokaldi handirik, frontea nahiko azkar pasa zen, arrasto gutxi dugula esan nahi du?

Eskolako testu liburuetan askotan Bigarren Errepublika eta Gerra Zibila atal berdinean sartzen dituzte, baina ez du zentzurik, ematen baitu ondorio tragiko batek batzen zituela, historiografia sasi-frankista da ia-ia hori. Berez kontrakoa da, gerra zibila frankismoaren prozesu egituratzailea izan zen.

Data kanonikoak ezagunak dira, 1936 eta 1937 urteak. Baina gero eta historialari gehiagok diote gerraren fase zehatz bat izan zela. 1936ko uda zutabeena izan zen, gerra prekario bat, egoera iraultzailea zuena Gipuzkoan, eta akaso XIX. mendeko karlistaldien antza zuena ere bai, orduko espazioak birziklatuz. Gero lubakien gerra bat egon zen, Lehen Mundu Gerrakoaren antzera; eta azkenik, Bizkaiko kanpainan Biltzkrieg edo “tximista gerra” moduko bat egin zen Alemania eta Italiaren laguntzaz, Bigarren Mundu Gerraren entsegu bat. Zentzu performatiboan fase guztiak ditugu Euskal Herrian.

Baina arkeologian badago beste paradigma berri bat: gerra luzearena. Hau da, gerra ez zela amaitu ez 1937an ezta 1939an ere. Gainera, berez, juridikoki gerra zibila 1948an deuseztatu zen.

Orduan, “cautivo y desarmado” zioen bando famatua propaganda izan zen?

Horregatik aplikatzen zitzaizkien gerra kontseiluak etengabe zibilei. Orain gutxi arte historialariek ez dute arretarik jarri horretan, gerra zibila hamabi urte geroago amaitu zela eta orduan sartu ginela beste marko kontzeptual batean, Bandidaje eta terrorismoaren kontrako legea-rekin. Eskolako testu liburuetan askotan Bigarren Errepublika eta Gerra Zibila atal berdinean sartzen dituzte, baina ez du zentzurik, ematen baitu ondorio tragiko batek batzen zituela, historiografia sasi-frankista da ia-ia hori. Berez kontrakoa da, gerra zibila frankismoaren prozesu egituratzailea izan zen.

Oinarri materialetan nola antzematen da esaten ari naizena? Mugaren ideiaren bitartez. Gaur egun oso presente dago gainera: muga da zu eta bestearen arteko tartea markatzen duen lerroa; frontea azken batean. Frankistek irabazten dutenean, muga nazionalek jarraitzen dute militarizatuta egoten, eta adibidez Pirinioetako bunkerren P Lerro izugarriak erakusten du herrialdea etengabeko gerra batean zegoela; “nia” eta “bestea” bereizteko mekanismo material bat zen, ez soilik kanpoko etsaiarekiko, baita barne etsaiaz bereizteko ere.

Bilboko Burdin Hesian kenduta, orokorrean hormigoi gutxi erabili zuten, eta neurri batean lehia bat ere egongo zen: nora eramango dugu hormigoia, frontera edo Bilbora? (arg. : Dos Por Dos)

Horrek ere gerrako biktimak denboran gehiago eta ugariago izan zirela jabetzera garamatza ezta?

Hain gerra zibileko paisaia dira fosa eta lubakia zein kartzela eta kontzentrazio esparrua. Ikertu behar da barne etsaiarekiko zein muga mota sortzen diren materialki, hor sartzen dira errepresio zentroak adibidez. Zigor politikak gerra politikak ziren: susmagarriak lanaren eta zigorraren bidez integratu nahi zituzten Espainia Berrian; zeren eta gerra ez zen bonbardaketa eta suntsiketa bakarrik, baita berreraikitzea ere. Frankismoak erakunde bat sortu zuen Regiones Devastadas izenez ezaguna zena (Suntsitutako Erregioen eta Erreparazioen Zerbitzu Nazionala). Erakunde horrek, bortxazko lanarekin monumentuak eta antzekoak eraikiz edo kaleei izenak aldatuz, gerraren kontakizun bat fosilizatu zuen paisaian. Berreraikitze planetan Guardia Zibilaren kuartelak elementu zentrala ziren, eta Eibarren adibidez, eraikin berriak tronerak eta guzti zituen tiro egiteko. Gerra sotilagoa erakusten duen eszenario baterantz goaz.

Ekainean Markina-Xemeinen esku-hartuko duzue Ahaztuen Oroimena elkartearekin batera, errepublikarrek bertan eraikitako bigarren defentsa-lerroan, zein da egitasmo horren oinarria?

Iaz EHUko ikerketa taldekoak Ahaztuen Oroimena elkartearekin batera aritu ginen, memoriaren ibilbide bat osatzen laguntzen; zehazki Zapola eta Zapolazpiko bunkerren dokumentazio topografikoa egin genuen. Aurten Iturreta auzoan izango gara: Baldan hiru bunker daude, gailurrean begiratoki bat izan daitekeena, babesleku antiaereo txiki bat ere bai, lubaki zatiak… Frontea nahiko estatikoa izan zen arren, aztarnak galduta xamar daude, baina zorionez Markina-Xemein eta Etxebarriko bigarren lerro honetan ondo mantendu dira.

Azken urteetan pinuen gaixotasunak eta baso soiltzeek kalte larriak eragin dituzte, ez bakarrik ekologikoki, baita ondare arkeologikoari ere; Baldan alderantziz gertatu da ordea, eta jatorrizko topografia azaleratu da pinu mozketarekin.

Lurraldearen gaineko kontrola beti izan da botereak bilatu duen zerbait, gerra modernoetan ere bai

Eta zer espero duzue aurkitzea bertan?

Bigarren lerro hori berezia da, nik “Burdin Hesi Txikia” deitzen diot: dozena baino gehiago bunker ditu eta hormigoizko egitura asko. Horietatik bi induskatuko ditugu. Ez dut asko espero materialtasunari begira, ze fronte hau oso modu katastrofikoan erori zen 1937ko apirilaren 25 eta 26 inguruan; ez zen ia borrokaldi zuzenik gertatu. Baina bunkerrak arkitektonikoki baliotsuak dira, lerro berean egonda ere tipologia ezberdinak dituztelako.

Fronte lerro hori nahiko ezezaguna zitzaigun, Bilboko Burdin Hesia eta beste batzuen aldean, zergatik?

Hobi komunak ere ez ziren ezagunak 2000ko hamarkada arte, eta Bilboko Burdin Hesiaz, ideiaz aparte, apenas genekien ezer zentzu material batean. Ondarroatik Aiaraldearaino iristen zen fronte estatikoarekin gauza bera gertatzen da, orain ari gara ezagutzen. Zentzu horretan, Ahaztuen Oroimenak egin duen lana izugarria da: testigantza pila bat jaso du eta neurri handi batean horri eta artxiboko lanari esker askoz gehiago dakigu orain. Baina egia da garaiko txostenetan bigarren lerroari ez zaiola halako garrantzi berezirik ematen, ez dauka izen zehatz bat.

Hainbeste bunker egiteko, zerbait izango zuen...

Errepublikarrek ikusten zuten hau zela zati ahulenetako bat, Urdaibaira sartu eta Bilbo gertu geratu zitekeelako, horregatik sendotu zuten. Fronte osoan bi tokitan soilik aurkitzen ditugu hainbeste egitura, Markinan eta Aiaraldean. Bilboko Burdin Hesian kenduta, orokorrean hormigoi gutxi erabili zuten, eta neurri batean lehia bat ere egongo zen: nora eramango dugu hormigoia, frontera edo Bilbora? George Steer kazetari britainiarrak “gerrikoaren mentalitatea” edukitzea leporatu zien abertzaleei eta agintari militarrei, konfiantza gehiegi jarri zutela burdin hesian.

Elkarte memorialisten ekimenei esker, azken urteetan gerra zibileko aztarnak “patrimonializatu” direla diozue, azalduko diguzu hori hobeto?

Elkarte horiek hainbat ondare musealizatu eta txukundu dituzte: beraiek izan ziren lehenak heltzen, gero etorri gara besteak. Arkeologoak saiatzen gara pedagogia egiten aztarnen tratamendu zientifikoa bermatu nahian, eta orain bi mundu horiek uztartzen dira. Alde batetik elkarteen auzolana, zentzu kolektibo eta konprometitu batekin, eta bestetik unibertsitatean edo beste elkarte zientifikotan gaudenok eskaintzen dugun metodologia. Gero, badago instituzioen arloa, Gogora institutua esaterako, aukerak eskaintzen dituena baina elkarteekin bere gorabeherak ere badituena… eta normala da hori, haiek iritsi dira azkenak eta oraindik ikasten ari dira.

"Eztabaida dago ikur frankistekin zer egin, horiek ere garaileen diskurtsoa dira. Nire ustez horri aurre egiteko inportantea da galtzaileen esperientzia jasotzea" (argazkia: Dos Por Dos)

Dibulgazio eta kontzientziazio aldetik, zer eskaini dezakete Markina-Xemeingoa bezalako ekimenek?

Nire ikuspegitik, garrantzitsuak dira diskurtso frankista hegemonikoaren kontra doazelako. Lubaki bat induskatzen duzunean, ez dago errebisionismorik edo negazionismorik, modako hitza erabili nahi bada: hor ikusten duzu gerraren krudeltasun eta izaera kriminala zuzenean; ez da Espainia triunfalaren garaipen martxarik ageri. Baldakoak galtzaileen posizioak dira eta haien azalean jartzeko aukera eskaintzen digute.

Memoria historikoan edo, orain memoria demokratikoa deitzen dioten horretan, didaktika eta pedagogia egiteko toki aproposak dira. Ikasleek gutxi bisitatzen dituzte. Nik Araban, San Pedro mendiko indusketetan esfortzu handia egin izan dut ikasleekin egoteko, baina irakaslearen iniziatibaren esku dago oraindik.

Gurutze frankistek erakusten ez duten beste ikuspegi bat, beraz.

Eztabaida dago ikur frankistekin zer egin, horiek ere garaileen diskurtsoa dira. Nire ustez horri aurre egiteko inportantea da galtzaileen esperientzia jasotzea. Baldakoa horren barruan sartuko nuke, nahiz eta hormigoi puska batzuk izan, arkeologiak ez du izaera monumentala bilatzen, jende arruntaren bizitza eta historia jakitea baizik.

San Pedro mendiko indusketak zuzentzen aritu izan zara azken urteetan eta emaitza ikusgarriak lortu dituzue.

San Pedro Urduña eta Amurrio artean dago –beste izen asko dauzka: Azkuren, Beratza…– kontserbazio maila oso altuko tokia da, praktika sozioekonomiko leunak eman direlako. Horri esker 4.000 pieza berreskuratu ditugu, EHUko ikasleekin eta kontzejuekin elkarlanean.

"Leku marjinal eta periferikoak balioan jarri behar ditugu; kapitalismoak ahaztuta utzi dituen espazioak dira, eta horregatik dute hainbeste historia"

Gerrako eguneroko baten orrialdeak arkeologikoki pasatzea bezala izan da?

Bai. Garaileen historia mitifikatu egin da –San Pedro gailurrean bertan badugu gurutze bat haien omenez eraikia, nahiz eta orain sinbologiarik ez izan–, eta horri kontrajarriz galtzaileen historia dago, baina hau ere ez da mitifikatzeko modukoa: botila asko aurkitu dugu, alkohol kontsumoa handia zela erakusten dutenak. Seguruenik beldurrari aurre egiteko edaten zuten, gizontasun eredu bat jarraitu behar baitzen, gerlariarena. Janari latak, kalibre askotako munizioa, eguneroko objektuak… Arkeologia anonimoen erreinua da, baina identifikazio txapa bat ere aurkitu dugu, gero Holokaustoa sufritu zuen euskaldun batena.

Eta paisaiaren eskalara eramanda ere irakurri daiteke historia hori. Adibidez, 50 metroko tunel bat egiten saiatu ziren, gailurra lur azpitik zeharkatzeko, baina ez zuten garaiz amaitu.

Zer gertatu zen?

Oso modu bortitzean eraso zuten, nahiz eta zentzugabea izan. Demostrazio bat izan zen, Bigarren Mundu Gerra miniaturan: leherketak, kraterrak… garezur zati batzuk ere topatu genituen, lehergailuekin desintegratutako pertsona batena. Bataila baten autopsia egitea bezala izan da. Esaten da gudari eta milizianoek ihes egin zutela, Agirre lehendakariak berak ere gutuna idatzi omen zuen “ezin dugu San Pedro galdu” eta antzekoak esanez. Baina erraza da bulegotik hori esatea, garaiko teknologia militar aurreratuenak utzitako efektuak ikusi gabe.

Zer irakasgai atera daiteke orokorrean San Pedro, Balda eta halako tokietatik?

Leku marjinal eta periferikoak balioan jarri behar ditugula, horregatik dute hainbeste historia. Kapitalismoak lurraldea kudeatzeko moduarekin zerikusia du honek: arkeologoek normalean bilatzen ditugu honek ahaztuta utzi dituen espazioak. Ondare hori orain arte eremu pribatura mugatu da: zure amama etxeko sukaldean kontatzen zer gertatu zen... Baina 80 urte baino gehiago igaro direnean, bada ordua publiko bihurtzeko, ez zentzu instituzional batean, baizik modu kolektiboan.

MX-2 eta MX-3 memoriaren ibilbideak

Joan den urtean Markina-Xemeingo bigarren guda-lerroko memoria ibilbidea (MX-2) aurkeztu zuen Ahaztuen Oroimena elkarteak, Alpino Mendizale taldea eta udalarekin batera osatua, “SL” herri ibilbideen barruan. Orain, ekainaren 5ean, MX-3 ibilbidea aurkeztuko dute, Iturreta auzoan Baldakotxuntxurreko bunkerretan barrena doana. Aurkezpenean, ekainaren azken bi asteburuetan EHUko ikasleekin egingo dituzten indusketa arkeologikoen berri ere emango dute, eta horretarako Josu Santamarinak hitzaldia eskainiko du (goiko irudian, bunker batean lanean). Gainera, indusketen azken egunean bisita gidatua antolatu dute: “Lanak ezagutu, azalpenak entzun eta jakinmina asetzeko aukera izango dugu”, azaldu dute elkartetik.

1936ko urrian, gudari eta milizianoek lortu zuten Emilio Mola jeneralaren erasoaldia gelditu eta frontea Bizkaia eta Gipuzkoa artean egonkortzea. Baina Markina-Xemein eta inguruetako posizioak ahulak izaki, lerrokatutako bunkerrez osaturiko bigarren fronte bat eraiki zuten, Rikardo Bastida Lezea arkitektoak diseinatua. Lerro hori ez zuten erabili, faxistek Oiz mendian frontea gainditzea lortu zutelako 1937ko apirilaren 26an, Gernika bonbardatu zuten egun berean. Ahaztuen Oroimenak bildutako testigantzei esker, azpiegitura horiek aurkitu eta balioan jartzen ari dira orain.


Nafarroako ekonomia 2022aren hasieran iritsiko da pandemia aurreko mailara

Laboral Kutxaren arabera, ekonomia %6,4 haziko da aurten, eta 2022an %6,7. Joseba Madariaga ekonomistak ohartarazi du hornidura arazoek luze irauten badute susperraldia baldintzatuko dutela


Artieda heroia Irurtzunen

Aktore etxarriarraren 'Everybody needs... heroes!' antzezlana izanen da etzi, igandea, 19:00etan, Irurtzungo kultur etxean

Umorearen eta mugimenduaren bidez Xabier Artieda aktoreak heroiak beharrezkoak direla jakinaraziko du igandean, urriak 25, 19:00etan, Irurtzungo kultur etxean. Everybody needs heroes! ikuskizuna duela urte bat inguru mustu zuen etxarriarrak etxean, eta ordutik Euskal Herri osotik heroiek mezua zabaldu du. Antzerki fisikoaren esperimentaziotik sortutako emanaldia da, eta Artieda agertokian bakarrik dago. Irurtzungo kultur etxea koronabirusaren ondorioz ezarritako osasun neurrietara egokitu da. Sarrerek 5 euroko prezioa dute.


Zaldiko Maldikok arratsaldero musika emanaldiak eskainiko ditu sanferminetan

Eguerditik aurrera zabalduko dute, eta frijituak eta etxeko zurrakapotea izanen dira.

Sanferminetan eta urtean zehar ere, informazio guztia Telegramen zabalduko dute.

Sanferminetan, Zaldiko Maldiko elkartea ezinbesteko erreferentzia izaten da festazale euskaldunentzat. Aurten aldaketa bat izanen da kudeaketan: azken hamarkadotan IKAko Arturo Campion euskaltegia arduratu da Antsoleaga karrikako lokalaz. Aurten Zaldiko Maldiko elkarteak berak kudeatuko du.

Sanferminetan eta urtean zehar ere, Telegrameko kanalean elkartearen ordutegiak, programazioa eta azken orduko berriak zabalduko dituzte. Egunero eguerditik aurrera zabalduko dute, eta, besteak beste, frijituak eta etxeko zurrakapotea eskainiko dute. Horretaz gain, arratsaldero musika emanaldiak eskainiko dituzte. Honatx ondu duten egitaraua:

UTZAILAK 7

19:00 Andoni Ollokiegi.

UZTAILAK 8

19:00 DJ Pibikens.

UZTAILAK 9

18:00 Kuxkuxtu txaranga.

UZTAILAK 10

Bazkideen eguna:

13:00 Euskal Herriko gazta urdinen dastaketa.

15:00 Bazkaria.

17:00 Atzarbale taldea.

UZTAILAK 12

15:00 Euskaldunon bazkaria Aldapaburun.

UZTAILAK 13

19:00 Ktoi harresi.

UZTAILAK 14

19:00 Kuartz.


Azaroaren 30erako aldarrikapenen Herri Akordioa aurkeztu dute

Zaintza eskubide kolektiboaren alde, Euskal Herriko Mugimendu Feministak azaroaren 30erako deitua duen greba orokorrera begirako beste ekarpen bat. Euskal Herriko alor edo sektore ezberdinetako herri eragile desberdinek lankidetzan osatu duten Herri Akordioa aurkeztu dute larunbat honetan, urriaren 7an Hernanin. Aipatu mugimendu feministak aldarrikaturiko "herri eredurantz urratsak emateko" oinarritzat jotzen dute adostasun hau.

Azaroaren 30erako deitu duten greba egunean egingo duten moduan, "zaintzarako eskubide kolektiboaren aldeko apustua egin nahi dugu; hau da, pertsona guztiek, bizi osoan zehar, askatasunez eta konpromisoz, zaintza eskaintzeko eta jasotzeko duten eskubidearen alde egin nahi dugu".

Testuinguru horretan, akordio honen bidez, "zaintza eskubide unibertsal bezala aitortzeko eskaera egin eta zaintza sistema publiko-komunitario berri baten beharra plazaratu nahi dugu. Baita ere, egungo zaintza erregimen sostengaitzaren irakurketa konpartitu bat egin", adierazi dute agerraldi bidez.

Herri Akordio honen sustatzaileen esanetan, "Greba Feminista Orokorra Euskal Herriko Mugimendu Feministatik abiatu eta herri mugimendu, sektore eta eragile gehiagorekin elkarlanean josten ari garen prozesua", adostasun zabal horren isla da.

Azaldu dutenez, "zaintza lanen egungo antolamendu soziala eraldatu nahi dugu, eta horrek dakar bi planotan pentsatzea eta aldaketak eragitea. Alde batetik, premiei erantzutea, hau da, egun, prekarioen eta kolapsatuen dauden egoerei aurre egitea. Bestetik, epe luzera begiratzea eta bizitza erdigunean jarriko duen sistema sozial bat imajinatzea eta definitzea, sistema kapitalista, arrazista eta heteropatriarkala gaindituko dituena".

Irakurketa partekatua

Egungo zaintza sistema eredua salatu dute; eredu honen pribatizazioa batetik. "Euskal Herrian, zaintzarako zerbitzuak erabat pribatizatuak daude. Euskal instituzioetatik sistematikoki pribatizatu dira ahal izan diren zaintza-zerbitzu guztiak, enpresa lagunen eskuetan jartzeko, zaintza jasotzen dutenen ongizatearen eta langileen lan-baldintzen kontura. Komunitate hitza erabiltzen badute ere, familia heteropatriarkala erdigunean jartzen duten politikak erabiltzen ari dira zerbitzu horiek ez garatzeko; berriro ere, zaintza lanak emakumeon gain daude, eta sarritan emakume migratu arrazializatuengan".

Indarrean den sistema kapitalista, heteropatriarkal eta arrazista honetan ardura dutenek "gure bizitzen gainetik kapitala jarri dute", salatu dute.

Testuinguru honetan, erantzunkizuna eta konpromisoa exijitu diete arduradun politikoei. "Egoera hau sostengaitza da eta horren arduradunek izen abizenak dituzte". Egungo zaintzen eredua irauli beharra dagoela nabarmendu dute. "Zaintzekiko konpromisoak nahiz erantzukizunak hartu behar dira, eta lanaren banaketa sexual eta arrazista desegin. Zaintza, premia eta eskubide kolektibo gisa hartuta, bizitza osoan zehar".

Zaintza, gogorarazten dutenez, "bizimodu duina eraikitzeko oinarria da: ez da unean uneko zerbait, zaintza bizitzako une eta eremu guztietan beharrezkoa da. Gure gorputzen, komunitateen eta lurraren iraunkortasunerako ezinbestekoa da; hau da, bizitza, ongizatea eta osasuna kudeatzeko beharrezkoa".

Epe laburrerako lehentasunak:

-Zaintza duinen unibertsaltasuna eskubide gisa aitortzea eta bermatzea.

-Zaintza sistema publikoa indartzea eta garatzea.

-Zaintza zerbitzuen pribatizazioa amaitzea.

-Etxez etxeko laguntza zerbitzua indartzea eta garatzea.

-Atzerritartasun legea bertan behera uztea, eta bitartean, zaintza langile guztiak erregularizatzea.

-Erroldatzeko eskubidea guztiontzat eskuragarri izatea.

-Etxeko langile egoiliarren erregimena desagerraraztea.

-Etxeko langileak lan-erregimen orokorrean sartzea: Lanaren Nazioarteko Erakundearen 189. hitzarmena bere osotasunean berrestea.

-Etxeko langileei gutxieneko soldatatik gorako lansaria ezartzea.

-Zaintza sektoreko langileen lan baldintzak hobetzea.

-Zaintzaileei laguntzeko sareak sortzea.

-Zaintzeko denborak bermatzea: lanaldia murriztu soldata txikitu gabe.

-Gizonak interpelatzea, ez zaintzearen pribilegioari uko egin diezaioten eta zaintza lanetan ardura har dezaten.

-Zaintzeko baimenak zabaltzea eta handitzea: loturagramak.

-Zaintza lanak transbertsalki lantzea: hezkuntzan, osasungintzan eta lan eremuan, besteak beste. -Denontzako pentsio duinak ezartzea: 1080 eurokoak gutxienez.

-Agroekologia babestea eta sustatzea.

-Etxebizitza eskubidea bermatzea: merkatuan esku hartzea.

Epe luzerako lehentasunak:

-Zaintza sistema publiko-komunitarioa garatzea: aldaketa kultural handi bat eskatzen du eta transbertsalki momentu oro landu behar da.

-Lanaren banaketa sexual eta arrazista amaitzea.

-Herri antolaketa feminista bat garatzea: espazioen diseinua, denboraren erabilera eta hirigintza eraldatu, elikadura burujabetza bultzatu, eta hirien eta landa eremuaren arteko harremanak eraldatu.

-Arrazakeriaren eta biolentzia instituzionalaren aurka borrokatzea.

-Herri boterea eta gobernantza eredu berriak eraikitzea. Horiek dira orain arte jasotako eta adostutako aldarrikapenak. Bide honetan, funtsezkoa izango da pedagogia feministetatik, gure subjektibotasunean aldaketa sakonak sustatzea.


Urretxuko Udalak hiru atezain eta sei begirale kontratatuko ditu Mineralogia eta Paleontologia Asterako

Urretxuko Udalak Mineralogia eta Paleontologia Asterako pertsonala aukeratzeko oinarriak argitaratu ditu. Hiru atezain eta sei bigarale kontratatuko ditu. Urriaren 17a da izena emateko azken eguna.

Langileek bete behar dituzten baldintzak eta lan baldintzak ezagutzeko, sakatu hemen.


Katedrala, pilotaleku

Iraganean, elizetako bazter, atari eta hormak erabili ohi ziren pilotan aritzeko. Hori bertatik bertara ikusteko, pasaka partida berezia antolatu dute Iruñeko katedraleko klaustroan.


San Pedro Jaiak: zezensuzkoa


Emaitza positiboen bila

Aurreko igandean San Ignacio taldea izan genuen aurkari, hortaz, Gipuzkoatik Bizkaira bidaiatzeko aukeraz baliatu ginen guztiak.

Garaipena gure esku izatea beharrezkoa genuen eta batzuen artean nabaria zen gogoa eta urduritasuna; beste batzuk, ordea, nahiago izan zuten lasaitasuna eta bakea.

Partidari dagokionez 2-1eko emaitza lortu genuen. Tolosako lehen eta gol bakarra Saioa Zubillagak sartu zuen lehenengo zatiko azken minutuetan, kontraeraso bat ongi aprobetxatuz. Tentsioa sentitzen zen jokalarien artean eta harmailetan zer esanik ez.

Bigarren zatia hobe joango zenaren esperantzarekin, nahiz eta asko borrokatu, ezin izan genituen aukerak aprobetxatu eta azkenean San Ignacio taldearen bi golak iritsi ziren.

Ez zen espero genuen emaitza izan, gogor entrenatzen jarraitu behar dugu eta ditugun sentsazio on horiek emaitza positiboetan bihurtu. Hurrengo asteburuan atsedena izango dugu, hala ere, gogor entrenatzen jarraituko dugu, guztiok batera partidaz partida gure helburuak lortzen joateko asmoz.

Bestetik, Naroaren urtebetetzea zela eta, pasta eta bizkotxo goxoak janez ospatu genuen eta aitzakia horrek partidan gertatutako guztia ahazten lagundu zigun.

Amaitzeko, animoak taldeari. Oraindik bide luze eta polita dugu aurretik, iritsiko da hainbeste espero dugun garaipena… Aupa Tolosa!


G7aren bilkura hasi da Japonian

Munduko zazpi ekonomia nagusien liderrak biltzen dituen goi-bilera gaurtik hasi eta igandera arte egingo da Hiroshiman. Ukrainari babes osoa berretsi diote G7ko kideek eta Errusiaren kontrako neurri gehiago adostu dituzte.


Haziak lortzeko teknikak azalduko dituzte asteazkenean Azkoitiko baratze parkean

'Nola lortu norberaren haziak' tailerra eskainiko dute, Azkoitiko Baratze Parkean. Kutxa Ekogunearen eta Azkoitiko Udalaren eskutik, Nola lortu norberaren haziak? tailerra eskainiko dute asteazkenean, hilaren 27an, Azkoitiko Baratze Parkean, 18:00etatik 20:00etara. Edonork har dezake parte tailerrean, eta doakoa izango da. Antolatzaileek adierazi dute baratzegintzaren “lan politenetakoa” dela landareen prozesu osoa norberak egitea; hau da, hazitarako landareak aukeratzea, landareei haziak ateratzen uztea, haziak hartu eta gordetzea… Hori guztia modu egokian egiteko teknikak irakatsiko dituzte. Horrez gain, Furgobaratza zerbitzua ere egongo da. Bertan, baratzegintzari buruzko aholkularitza jasotzeko edota plantel eta hazi ekologikoak erosteko aukera eskainiko dute.


Migrazio politika aldatzeko eskatu du Sarako Udalak

Sarako Udalak migrazio politikak aldatzeko eskatuz mozioa onartu du. Har Hitza udal taldeak aurkeztu zuen mozioa, eta aho batez onartua izan da. Mozioaren bidez Europako estatuei, eta Frantziar estatuari bereziki, «gizakiak errespetatzen dituen politikak plantan ezartzea» galdetu diote.

Mozioan erraiten denez, «azken urteetan migrazio fenomeno bat ageri da Europan, eta Euskal Herria oinarrizko pasabide bihurtu da Europa hegoaldetik iparraldera zeharkatzen duten errefuxiatuentzat». Migratzaileek egin behar duten bide horretan «tortura, bortxaketak, lapurretak, bahiketak zein espetxeratzeak» pairatzen dituztela dio mozioak, eta horren aitzinean estatuen jarrera mugak filtratzea dela «polizia kopurua emendatuz zein herritarren joan-etorriak kontrolatuz».

«Azken asteetan maleruski ikusi dugu zonbait iheslarik haien bizitza galdu dutela gure herrietan, bideetan, gure etxeetatik hurbil. Erakunde publiko eta humanista bezala heriotza horien aitzinean ez gira isilik eta geldirik egoten ahal», azpimarratu dute.

Krisi humanitario horren aitzinean, Sarako herriak gizakiaren duintasun errespetua oinarrizko balorea duelako eta historian lehendik elkartasunez ekin duelako, Herriko Etxeak dituen ahalmen materialak eta logistikoak plantan ezarriko ditu arriskuan direnei larrialdiko laguntza eskaintzeko. Aldi berean, herritarrei elkartasunerako deia egin die eramanen diren ekimenekin bat egiteko.


Angel Erro, hitzaren alde eta denboraren aurka


E… Etsipena

'E' hizkiaz bat-batean etorri zaidan hitza da etsipena (bizitzen ari garen ohitu ezinezko aro luze eta neketsuaren seinale), eta horrela definitzen du Euskal Hiztegi entziklopedikoak: «Itxaropena erabat galdu duenaren, zerbaitetan etsi duenaren, amore eman duenaren egoera eta sentimendua». Hausnarrean gelditu naiz luze; hitz hori tupustean zergatik agertu ote zaidan. Ez dut gustuko.

Hausnarketa horretatik beste 'e' bat: ezerosotasuna. Buruak edo arrazoiak dakarren pisua alde batetik eta erraietatik datorren sentimendua bestetik. Arrazoia eta sentimenduaren arteko desorekak nigan ahalbideratzen duen ezerosotasuna. Ez naiz eroso sentitzen etsipenaren aurrean eta erraiek horren aurka borrokatzera naramate. Egunerokoak –'e' hizkia honek ere– ez ditu gauzak errazten eta medioek eta inguruneak une oro bonbardatzen gaituzte munduan Covid-19a besterik egonen ez balitz bezala.

Errudun ('e') sentiarazten gaituzte nonbait ongi egin ez dugunarengatik, eta erruduntasuna ere ez da niretzat ongi daraman sentimendua, kristautasunaren zama astuna baitu soinean.

Ehunekoak eta estatistikak etengabe, ('e'-z osaturiko hirukotea): hildakoak, ospitaleratuak, positibo tasa, kutsatuak, intzidentzia maila, aldaera britaniarra, adin tarteak, ZIU zainketakoak…

Guda hizkuntza: konfinamendua, alarma egoera, eremu gorria, pasabide ziurrak, etxeratze agindua, itxiera perimetrala, arau hausteak, krisi egoera…

Nekea eta gogaitasuna. Asperdura.

«Etsipenari ez! Zaila baldin bazaigu ere»

Etsipenari ez! Zaila baldin bazaigu ere. Kanta zaharrak dioen moduan badira mila motibo kantatzeko alai! Eguneroko uneak, iheskor eta paregabeak dastatuz. Mendi senda hartu eta udaberriaren eztandaz gozatu, kukuarekin bat duetoa osatzea, sagarrondo eta gereziondoen lore zaparradaz busti, erreka bazterreko ur soinuekin abestu, harrizko hormetako sugandilen harrapaketa jokoekin memelotu, eguzkipean etzan eta hasperen egin, maite duzun hori beso artean goxo-goxo estutu eta belarrira xuxurlatu, kopa dotoreko ardo onduan ezpainak busti eta mingaina kilikatu, zeruan begirada galdu, hodeitan marraztu, eskuarteko liburua gainean erori eta aiba… Lokartu egin zarela ohartu, dutxa azpian Pavaroti bihurtu. Zerrenda luzea da –mila motibo– eta bakoitzak berea izanen du, gailendu nahian ari den pandemia aroa edo eroaz aparte.

Beraz, nire herriko Ruper txantxikuak dioen bezala zaindu maite duzun hori eta zure motibo zerrenda xurgatu.

Etsipenari ez!

Eutsi goiari!! Eutsi…. e? Eeeeeeee.


Irizar-e.Mobilityko langileek erakundeen esku hartzea eskatu dute, negoziazioei berrekiteko

Negoziazioari berrekiteko 5 baldintza jarri dituzte. Besteak beste, lan berdinagatik guztiek soldata berdina jasotzea, eta Gipuzkoako metaleko lan hitzarmena osorik betetzea. Erakundeek enpresa diruz laguntzen dutela eta, euren eskuhartzea ere eskatu dute.


Zapatuan, Kukubiku CD liburua aurkeztuko dute, Tolosan

Soraluzeko, Bergarako, Arrasateko, Oñatiko, Hernaniko, Andoiango (bi abesbatza) eta Donostiako musika eskoletako hainbat ikaslek 10 kantuz osatutako CDa grabatu eta zapatuan aurkeztuko dute, Tolosan. Kukubiku izenburua du CD liburuak eta kontzertuan aurkeztuko dute, San Frantzisko elizan.

10 euskal kantaz osatutako CD liburua da Kukubiku. Ume kantu tradizionalak zein berriak batu ditu. “Euskal kantak dira, ukitu modernoarekin, haur abesbatzendako. Ekimenaren helburua da euskal kantak bultzatzea eta suspertzea haur eta gazteen artean. Kantu batzuk dira berriak eta beste batzuk tradizionalak, baina moldatuta, Arre, arre, mandoko, Txakur gorri, Oibar, Perretxikotan… adibidez ”, kontatu du Nagore Sanzek, Soraluzeko Musika Eskolako abesbatzako zuzendariak.

Soraluzeko Musika Eskolatik, bertako abesbatzako kide izandako 11 ikaslek hartu dute parte grabazioan. “Oraingo abesbatzako umeak gazteegiak dira ekimenean parte hartzeko eta abesbatzako kide izandakoek hartu dute parte”, esplikatu du Sanzek.

Lau kanta elkarrekin

Zapatuan, Kukubiku CDa aurkezteko, kontzertua eskainiko dute, Tolosako San Frantzisko elizan, 20:00etan. Hainbat abesbatzak euren kantuak interpretatuko dituzte eta ondoren, guztiek elkarrekin, Kukubiku CDko lau kanta abestuko dituzte.

Soraluzetarrek gaur, eguaztena, dute azken entsegua. Gogotsu daude Tolosako ekitaldirako. “Proiektuaren amaiera da, aurkezpena egiteko ilusioarekin daude, guztiak joango dira Kukubikuko kamisetarekin berdin jantzita… gauza berria da eta ilusioz doaz. Entsegu estrak egiten ari dira buru-belarri lanean”, esan du Nagore Sanzek.

Kukubiku proiektua Gipuzkoako Abesbatzen Federazioak bultzatutakoa da.


Zibererasoak egitea leporatu diote Txinari

EBk, Erresuma Batuak eta AEBek adierazi dute urtearen hasieran Microsoften softwarearen aurka egindako erasoaren atzean dagoela

Microsoft enpresaren posta elektronikoaren softwarearen aurka egindako zibererasoen atzean Txina dagoela adierazi dute, gaur, Erresuma Batuak, AEBek eta EB Europako Batasunak. Aurreneko biek behin baino gehiagotan egin dizkiote antzeko akusazioak Pekini; ez, ordea, EBk. Baina joan den ekainean, NATOren goi bileran, aliatuek nabarmendu zuten Txinari aurre egitea zela «segurtasun globalaren erronka nagusietako bat». Eta Bruselak ohar bat plazaratu du gaur, nabarmenduz, besteak beste, Txinaren «jarrera arduragabeak» eragiten dituela «segurtasunean arriskuak» eta batasuneko gobernuentzat «galera nabarmenak».

Zibereraso horiek aurtengo urtearen hasieran gertatu ziren, eta, zenbait hedabidek kaleratutako informazioaren arabera, 250.000 bat zerbitzariri eragin zieten. Multinazionalek, gobernuek eta defentsako enpresa handiek erabili ohi duten softwarea da Microsoftena.

EBk oharrean adierazi du erasoak Txinatik egin zituztela, baina ez du zuzenean hango gobernua akusatu. Erresuma Batuak, bai. Dominic Raab Atzerri ministroak komunikatu batean azpimarratu duenez, zibererasoen egileek Txinako Gobernuaren babesa dute. «Txinako Gobernuak zibersabotaje hau bukatu beharra dauka. Ez baldin badu egiten, kontuak eman beharko ditu». Nolanahi ere, estatu aliatuek ez dute Txinaren aurkako zigorrik planteatu.

Joe Biden AEBetako presidenteak esan izan du Mendebaldeko estatuek erabakitasun handiagoz jokatu beharko luketela «erregimenaren jarduera kaltegarrien aurka». Gaur bat eginda agertu dira aliatu guztiak, eta AEBek argitaratutako oharrean zibererasoen aurka «elkarrekin lan egitera» deitu ditu aliatuak. Txinari ohartarazi dio, gainera, neurriak hartuko dituztela zibererasoei aurre egiteko.


Ibai Perez: 'Bigarren txapela eskuratzeko gogo handia neukan'

Palista sestaotarrak Esteban Gaubeka gainditu zuen larunbatean buruz buruko finalean.

2017an irabazi zuen Ibai Perezek lehen titulua; asteburuan eskuratu berri du bigarrena.


Gaztelaniara itzuli dute Anjel Lertxundiren 'Zu' lana

Etzi, ekainaren 1ean, aurkeztuko dute Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan.


Arramendiko bizilagunek ez dituzte borondatez etxebizitzak utziko

Arramendiko bizilagunek ez dituztela haien etxebizitzak maiatzaren 31n utziko berretsi dute gaur Zumardian, Benta Berriko Alokairu eta Kaleretzeak Stop plataformek gaur deitutako elkarretaratzean. Oroitarazi dute ez dutela etxebizitzak erosteko intentziorik azala, ez dela nahi ez dutelako, ezin dutelako baizik. Stop Kaleratzeak-eko Rosa Garciak gaineratu du ekonomikoki eta sozialki egoera zaurgarri batean daudela bertako bizilagunak, eta babestu egin behar zaiela.

Aste honetan Jaureguizar S.L, Eusko Jaurlaritza eta Errenteriako Udala mahaiaren bueltan elkartu direla esan du Garciak, eta beraz, kontraesankorra dela negoziazio prozesu bete-betean etxebizitzak uzteko abisuak bidaltzen egotea.

Maizterrek eta plataformek diote “erosteko asmoa adierazi duten maizterrentzat ere, maiatzaren 31ko epea laburregia” dela. Oraingoz, “15 etxebizitza daude erosiak izateko prest”.

Arramendiko bizilagun den Elenak (ez du bere abizena eman nahi izan) salatu du urte gehiago pasa dituela Etxebideko zerrendetan esperoan, etxebizitza babestuan bizitzen baino. “Hainbeste itxaron eta gero, azkenean, etxebizitza daukagu eta bota nahi gaituzte”.


Orozkoko pastuetako zekorren eta behien dokumentazioa

Komunalera igoko diren zekor ugaltzaile guztiek (zekor gazteak ere bai) hurrengo dokumentazioa aurkeztu beharko dute:

Hazitarako animaliaren arrakadea eta larre komunean sartzeko edo askatzeko aurreikusitako data.

Trikomonen proben ziurtagiria eta proben datak.

Gutxienez, 2 proba egin beharko dira, 14 egunez bereizita eta geldialdi sexuala baino 21 egun lehenago. Zekorra larrean askatzeko aurreikusitako data baino 2 hilabete gehiago izan beharko dute trikomonen probek (2020/2021eko neguan egindako probak baloratu ahal izango dira).

Dokumentazioa aurkeztu behar da Abeltzainen Elkartean edota Orozkoko Udalean zekorrak askatu aurretik.

Orozkoko pastuetako behien kasuan, animaliak komunalera askatu aurretik, beharrezkoa da hauek IBR txertoa jarrita izatea zein saneamendu-kanpaina eginda egotea.


Abiada hartu ezinda dabil


Euskal errepublika aldarrikatuko dute etzi, Espainiako Konstituzioaren Egunean

Zumaiako Sortuk, Ernaik eta LAB sindikatuak deitu dute elkarretaratzea. Izan ere, deitzaileen ustez, ez dago zer ospaturik, eta Euskal Errepublikaren aldeko eguneroko lanean berresteko baliatuko dute eguna.

Etzi, Espainiako Konstituzioaren Egunez, kalera aterako da zenbait herritar, ospakizun horrekin bat egiten ez duela adierazteko. Izan ere, Zumaiako Sortuk, Ernaik eta LAB sindikatuak deituta, Euskal Errepublikaren aldeko elkarretaratzea izango da Saregileen plazan, 19:00etan.

Abenduaren 6a "78ko erregimenak bere burua zuritzeko baliatzen du", deitzaileen ustez, eta horregatik, zer ospaturik ez dutela nabarmendu dute: "Ez ditugu onartzen herri eta hizkuntza zapalduen kartzela, elite ekonomikoaren aterpe eta estolderia zikinaren babesleku diren Espainiako Estatua eta bere konstituzioa". Horregatik, Euskal Errepublikaren aldeko mezua zabaltzeko baliatuko dute asteartea.


Guztien krudelkeriaren kontra

Joxe Mari Larretxea errefuxiatua bahitzea agindu zuela aditzera emateko adierazpen izugarriak egin zituen joan den azaroaren 6ko El Pais-en Jose Barrionuevo Espainiako Barne ministro ohiak. Poliziek egindako bahiketak, hilketak eta gerra zikina justifikatu zituen elkarrizketa horretan, eta portaera horiek, planteamendu politiko guztiak alde batera utzita, argi eta garbi gaitzetsi behar dira, etika ororen kontra baitoaz. Gertatutakoaren larritasuna ikusita, hausnarketa batzuk egin nahi ditut, Euskal Herrian bakea lortzeko lagungarri izango ditugulakoan.

Lehenik eta behin, argi eta argi geratu da, beraiek esanda, denok genekiena: Espainiako estatuak hainbat eta hainbat urtetan funtsezko giza eskubide guztiak urratu zituen ETAren kontrako borrokan. Hor ditugu Poliziak, Guardia Zibilak eta Brigada Politiko Sozialak egindako tortura eta izugarrikeria guztiak, manifestazioetan hildakoak, herriko jendearen kontrako errepresio gogorra, diskriminaziorik gabeko atxiloketak,… Errealitate gogor hori hemen dugu eta Espainiako agintariek, hamarkada luzeetan polizien torturen eta basakerien aurrean «gehiegikeriak» besterik ez zirela ziotenek, beste aldera begiratzen zutenek eta portaera horiek justifikatzen zituztenek, egindako ikaragarrikeriak onartzeaz gain, barkamena eskatu beharko diote Euskal Herriko jendeari, indar armatuen bortizkeria pairatu zutenei bereziki. Onarpen eta barkamen horiek guztiz beharrezkoak dira, guztion elkarbizitzan oinarritutako Euskal Herri libre eta baketsu bat lortu nahi badugu.

Bigarrenik, Barrionuevoren adierazpenen kontra izandako erreakzioak aztertu nahi ditut. PSOEko ordezkari batzuek, Denis Itxasok eta Eneko Anduezak batez ere, esandakoak gustatu zaizkit, ideologia guztien gainetik GALek egindakoa izugarrikeria izan zela eta ez zuela inolako justifikaziorik izan argi esan dutelako. Halaber, biktimen elkarte batzuek esan dutena izan dut gogokoa, sufritu duten guztiei zor diegun errespetuaren kontrako adierazpenak izan baitira Barrionuevorenak.

Hala ere, eta gaiaren garrantzi itzela kontuan hartuta, euskal gizartean kontrako erreakzioa, ezta alderdi politikoena ere, ez dela oso handia izan iruditzen zait. Nik ez dakit, egia esan, gure historiaren fase berri honetan zer gertatzen ari zaigun euskaldunoi, baina Barrionuevoren adierazpen izugarriek ez gaituztela behar bezainbeste sumindu pentsatzen dut. Badakit, herri eta komunitate garen aldetik, oraindik triste eta etsituta gaudela aurreko fasean bizi izandakoarengatik; baina, benetan diot, ez gara Barrionuevok esandako izugarrikerien garrantziaz jabetzen.

Hirugarrenik, ezker abertzaleak izandako erreakzioa aztertuko dut bereziki. Espainiako estatuak «bere urriaren 18ko adierazpena» egin behar duela esan du Arnaldo Otegik. Bada, ez nator Otegik esandakoarekin bat. Adierazpen horrek aurrerapen batzuk ekarri zituen arren, ez du bakearen gaia erdigunean jartzen eta gutxi da gure herriko jende askorentzat. Gainera, ETAk, azken urteetan batez ere, egindako ekintza krudelak ez ditu behar bezala gaitzesten, eta ekintza batzuek (Yoyes, Jose Mari Korta, Inazio Uria, Lopez de la Calle, Miguel Angel Blanco…) gaitzespen berezia merezi dute, ezker abertzaleak adierazpen horretan agertzen ez duena.

Hitz batean, egiazko bakea lortzeko benetako urratsa egin behar dute bi aldeek: poliziak egindako torturak gaitzetsi behar dituzte Espainiaren aldeko sentsibilitatea dutenek, eta ETAk, hasieran mugimendu askatzailea izan zela ukatu gabe, une batetik aurrera, azken urteetan bereziki, giza eskubideen kontra egindako urraketa guztiak gaitzetsi behar ditu ezker abertzaleak, sektore gogorrak batez ere.


Zelenskik berretsi du ez duela Putinekin negoziatzeko asmorik

Errusiako goi ganberak Ukrainan okupatutako lurrak anexionatzeko hitzarmenak onartu ditu, aho batez. Putin gaur da legeak promulgatzekoa.

Gerran jarraitzeko erabakiak hartu zituzten Errusiak eta Ukrainak joan den ostiralean. Ukrainan partzialki okupatutako eremuak anexionatzeko hitzarmenak sinatu zituen Errusiako presidente Vladimir Putinek, eta jarraian heldu zen Ukrainako presidente Volodimir Zelenskiren erantzuna: urgentziazko prozedura erabilita, NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko kide bihurtzeko eskaera egingo dute. Nabarmendu zuen, gainera, Ukrainak ez diola muzin egiten Errusiarekin negoziatzeari, baina ez duela Putinekin hitz egingo. Eta gaur hori bera berresten duen dokumentu bat plazaratu du Kievek.

Ikusita Kherson, Zaporizhia, Donetsk eta Luhansk Ukrainako eskualdeetan Moskuk hauspotutako eta nazioarteak ukatutako galdeketak egin zituztela, eta Kremlin horien anexioa gauzatzekoa zela, Ukrainako Segurtasun Nazionalerako Kontseilua bildu zen ostiralean. Onartu zuen dekretuaren lehen klausulan hau jaso du: «[Ukrainak] Erabaki du ezinezkoa dela Errusiako Federazioko presidente Vladimir Putinekin negoziatzea». Zelenskik ostiralean adierazi zuen Kremlineko buruak ez dakiela zer diren «duintasuna eta zintzotasuna». Dekretu horretan zehaztu dute, besteak beste, jarraitzea Mendebaldeari laguntza militarra eskatzen.

Eta Kievek pauso horiek ematen dituen bitartean, Errusiako goi ganberak ere Ukrainan partzialki okupatutako lurrak anexionatzeko itunak onartu ditu, gaur, behe ganberak atzo egin bezala. Dmitri Peskov Kremlineko bozeramaileak egunero egiten duen agerraldian aurreratu duenez, Putin gaur da lege horiek promulgatzekoa. Ukrainaren azaleraren %15 inguru bereganatuko du Errusiak, eta 1945ean Bigarren Mundu Gerra bukatu zenetik Europan indarrez egindako anexiorik handiena izango da.

Ikus gehiago: Errusiak ez du kontrol osorik anexionatu duen eskualde bakar batean ere

Halere, aintzat hartu behar da Errusiak ez duela argi zeintzuk diren anexionatutako lurretako batzuen mugak. Peskovi horri buruz galdetu zioten atzo, eta erantzun zuen Donetskek eta Luhanskek 2014ko mugak edukiko dituztela —orduan ere, Ukraina ekialdean gerra hasi eta gutxira, Mendebaldeak aitortu ez zituen erreferendumak egin zituzten bi eremu horietan—, eta Khersonen eta Zaporizhiaren kasuan jarraituko dutela herritarrei mugei buruz «kontsultatzen». Ez zuen argitu, ordea, zer-nolako kontsultez ari zen.

Egun, Luhansken %66 inguru dauka kontrolpean Errusiak, eta Donetsken %60; Zaporizhiaren eta Khersonen kasuan, berriz, %66 dago Errusiako indarren menpe. Ukrainak azken egunetan jakinarazi du, gainera, Errusiaren kontrolpean zeuden eremu batzuk berreskuratu dituela Khersonen eta Donetsken.

200.000tik gora, mobilizatuta

Gaur, Sergei Xoigu Errusiako Defentsa ministroak herrialdeko agintari militarrei jakinarazi die Putinek joan den irailaren 21ean agindutako «mobilizazio partzialaren» harira jada 200.000 herritar baino gehiago errekrutatu dituztela. Xoiguk berak duela bi aste aurreratu zuenez, mobilizaziorako deiak 300.000 bat erreserbistari eragingo die.

Defentsa ministroak zehaztu du 80 esparru militarretan eta sei instrukzio gunetan ari direla aurrera eramaten «prestakuntza lanak», eta aginduak eman dituela mobilizatutako guztiek «beharrezko ekipamendua» jaso dezaten. Xoiguk adierazi du, gainera, boluntario asko beren kabuz ari direla izena ematen mobilizatzeko.

Irailaren 21ean nabarmendu zuenez, «gaitasun militar bereziak» dituztenak edo borrokan eskarmentua zuten 18 eta 35 urte bitarteko gazteak deituko zituzten. Baina hedabide askok frogekin erakutsi dutenez, eskarmenturik gabekoak ere deitzen ari dira. Horren erakusle, Kremlinek atzo hartutako erabaki bat: Khabarovsk eskualdeko komisario militarra kargutik kendu zuen, milaka herritar «modu irregularrean» mobilizatzeagatik. Putinek iragarpena egin zuenetik, herritar ugarik alde egin dute Errusiatik.


'Memoria eta bakerako kulturgunea' proiektuaren bigarren fasea, martxan

Azpeitiko Udalak kooperaziorako eman dituen dirulaguntzen bidez gauzatzen ari gara proiektua. Dagoeneko martxan da; iraila eta azaroa bitartean 42 gaztek parte hartu dute askotariko mintegietan.

Irailean ekin genion El Salvadorren, Azpeitiko Udalak kooperaziorako dirulaguntzen bidez babestu duen Memoria eta bakerako kulturgunea proiektuaren bigarren faseari.

Karta didaktikoak eta irakurgaiak erabiliz, hiru lan lerro landu ditugu han egindako mintegietan:

Gazteak memoria historikodun subjektuak dira.

Demokrazia eta giza eskubideak gazteen bizitzen parte garrantzitsua dira.

Gazteen eskubideak bakearen kulturarako iturri.

Horrela, beren eskubideen eta historiaren jabe izango diren gazteen formazioan ekarpena egitea espero dugu. Bide horretan, aldaketarako sujektu rola beren gain har dezaten ere bai, gerraosteko gizarte batean.

Alde batetik, Maria Auxiliadora hiriguneko komunitateko gazteekin egin dira tailerrak, baita Barrio Belen eskolako hirugarren zikloko ikasleekin ere. Azkenik, UCRESeko (Union de Comunidades Rurales de El Salvador) eta FESCOVAMeko (Federacion Salvadoreña de Cooperativas de Vivienda por Ayuda Mutua) gazteak izan dira mintegiak jaso dituztenak iraila eta azaroa bitartean.

Guztira, irailetik hona, 42 gaztek parte hartu dute antolatu diren askotariko mintegietan. Helburua, proiektuan zehaztu bezala, hurrengo asteetan eta hilabeteetan ehun gazterengana iristea da.


Musikalean, bihar musika eskolako ikasleek

Astigarragako musika eskolak bihar eta ostiralean ospatuko du beste urte betez Santa Zezilia eguna. Musikalean ekitaldia antolatu du eta triki eta panderoen kalejira egingo dute Kontxa Etxeberria Plazan zehar, 18:30etatik 19:00etara. Bestetik, ostiralean Dobat eta K.A taldeen kontzertua antolatu da Kontxa Etxeberrian, 19:00etatik 20:00etara.


Artiumera bisita Geu elkartearekin

Artium Museoarako bisita gidatua. Museoa eta erakusketak ezagutzeko eta arte garaikidearen sekretuetan barneratzeko bisita gidatu interesgarria izango da. Geuelkartea.eus webgunean izena eman daiteke.


Gabonetako azoka egingo du aurten ere Eskuartean artisau taldeak

Gabonetako Artisautza Azoka egingo dute abenduaren 23an eta 24an, Seber Altube plazan. Lehen egunean, 11:00etatik 14:00etara eta 16:30etik 20:30etara edukiko dituzte haien produktuak ikusgai eta salgai eta hilaren 24an, berriz, goizez bakarrik izango da.

"Aurtengo Gabonetan, seguru opari bat baino gehiago egingo dugula. Eskuartean artisau taldeak opari horiek tokiko artisautzakoak izatera bultzatzen du", adierazi dute. "Azoka horretan, artisau-artikuluak aurki daitezke, hala nola, txotxongiloak, bitxiak, ilustrazioa, osagarriak, dekorazioa, zeramika, ehungintza eta beste gauza asko. Artisau-lan hauek arduraz, sormenez eta mimo handiz eginikoak dira".

Antolatzaileek nabarmendu dute osasun agintariek gomendatutako neurriak hartuko dituztela, COVID-19aren kutsatzea saihesteko: edukiera, distantzia soziala, maskarak eta gel hidroalkoholikoa.


Trenbidea egokitzeko eta hobetzeko azterlana ematea eskatu dute

Estatuko Aurrekontu Orokorretan onartu den partida esleitzea eskatu du Nafarroa Trenaren alde plataformak. Baita Nafarroan dauden abiadura handiko treneko obrak eta administrazio-izapide guztiak gelditzea ere.

Burgos-Gasteiz-Iruñea-Zaragoza trenbide azpiegiturak hobetzeko eta egokitzeko informazio azterlana idazteko 200.000 euroko partida dago jasoa Estatuko aurrekontu orokorretan. Nafarroa Trenaren alde plataformak egokitzat jo du diru poltsa hori: “gaur egungo trenbideen hobekuntza eta egokitzapena bermatzen duen azterlan bat egitera bideratua, era guztietako trenek erabil ditzaten”. Gaineratu duenez, “pauso handia da pertsonen eta salgaien trenbideko garraioaren kudeaketan logika koherente baterantz aurrera egiteko”.

Plataformatik azaldu dutenez, “diru partida hori bat dator Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioak 2021ean Teruel-Zaragoza eta Castejon-Logroño arteko trenbide azpiegiturak egokitzeko eta hobetzeko eskatutako azterlanekin. Horri esker, Ministerioak berak ziurtatzen duen bezala, prestazio handiko lineak irits daitezke hirietara epe laburrean, egikaritze epeak askoz ere txikiagoak dira eta inbertsio kostu txikiagoa dute orain arte egin nahi ziren proiektuek baino”. Egungo trenbidea egokitzearen onurak ere zerrendatu dituzte: “geltokiak eta geralekuak berriz irekitzea, lurraldea egituratuz eta, horrela, eskualdeko garraioa hobetuz eta trenbideko salgaien garraioa handituz, besteak beste, errepidez egindakoarekin alderatuta”.

Azterlana Arabako, Nafarroako eta Burgosko plataformen eskaerekin bat egiten duela nabarmendu dute. Baita Adifen eta Renfen ordezkaritza duten sindikatu guztiek esaten dutenari ere.


Asteburuko futbol partidak

Hona hemen azaroaren 5ean eta 6an izango diren partidak eta ordutegiak.


Dudik-p, musika gozatzeko da

Amasa-Villabona eta Zizurkilgo sei lagunek osatzen dute Dudik-p; adin batekin musika ikasten hasi, Anakruxa taldean beste musikoekin batera nola jotzen den probatu eta bakarkako ibilbidea abiatu zuten duela hiru urte; ez zuten honaino iristea espero eta ez dute askoz urrutirago iristeko irrikarik, baina musikan pausoak ematen ari dira etengabe.

Ahalduntzeko bide eman die musikak Dudik-p taldeko kideei. 2018. urte inguruan erabaki zuten taldekideek elkartu eta beren bide propioa abiatzea. «Bakarrik hegaldatu nahi genuela erabaki genuen». Aurretik, ordea, Loatzo musika eskolaren abaroan ibilitakoak dira kide guztiak eta talde batean elkarrekin jotzea probatutakoak, Anakruxan urte luzeetan eta tarte labur batean A Contratiempo taldean. «Asko ikasi dugu; izan ere, taldean aritzeak etengabe negoziatzea eskatzen dizu. Pazientzia lantzen edota elkarrekin gauzak aurrera ateratzen ikasi dugu. Pertsonalki hazteko balio izan digu», aipatu du Marijo Mendibil taldekideak.

Baxua jo eta kantatu egiten du Mendibilek Dudik-p taldean eta bere kideek «pastelaren ginga» bezala definitzen dute. Horrela nabarmendu du baterian aritzen den Carmen Chivite billabonatarrak: «Marijok du kultura musikal handiena eta belarririk onena. Besteek huts non egiten dugun esaten digu». Behin adin batera iritsita hasi zen Chivite Loatzo musika eskolan, gainerako taldekideak bezala. «Seme-alabak apuntatzera joandakoan konturatu nintzen, haiek ez, nik ikasi nahi nuela musika. Pretentsio handirik gabe hasi eta ez nuen sekula imajinatuko honaino iritsiko nintzenik».

Lotsa gainditu behar izan dutela aipatu du Mertxe Mendizabal zizurkildarrak. Gitarra akustikoa jotzen du Dudik-p taldean: «Gogoan dut nola ibiltzen ginen ezkutuan, gitarra bizkarrean generamala, ikusi ez gintzaten. Inork galdetuz gero, gitarra semeena zela esaten genien». Mendizabalentzat musika munduan urratsak ematea ahalduntzeko, eta batez ere, lagunarte bat osatzeko modua izan da. «Gure artean oso harreman ona dugu eta musikaz aparteko planak egiten ditugu elkarrekin. Urtean behintzat pare bat aldiz asteburu pasa tematikoak egiten ditugu», esan du taldekideak.

Olatz Barandiaran zizurkildarra biolinarekin aritzen da taldean eta hark ere ibilbide bera egin du musika eskolan. «Lan munduan egonkortuta eta seme-alabak hazita hasi nintzen Loatzon. Lehenago ere musika gustatzen zitzaidan eta probatu egin nahi nuen. Behin probatuta argi geratu zait musikarako ez dagoela adinik». Aran Mujika izan du irakasle musika eskolan eta berekin oso eskertuta agertu da Barandiaran. Gainerako taldekideek ere gogoan izan dituzte euren irakasleak, Iñaki Salvador eta Ixak Oiartzabal, adibidez. «Asko lagundu digute, pazientzia izugarria izan dute gurekin eta beraiek animatu gaituzte, hein handi batean, saltoa ematera».

Askotariko errepertorioa

Dudik-p taldekoek irakasle izandako lagunen kolaborazioak izan dituzte zuzeneko zenbait emanalditan. Gainerakoan, eszenaratzea zaintzen dutela aipatu du Pilu Garmendia gitarra elektrikoarekin aritzen den taldekideak. «Jendea harrituta geratzen da gurekin. Oholtza gainean sei emakume ikusten dituztenean abesbatzako kantuak kantatuko ditugula iruditzen zaie eta ahoa bete hortz geratzen dira gure errepertorioa ikusita», dio Garmendiak. Kantu ezagunak eta erraz identifikatzen direnak aukeratzen dituztela aipatu dute taldekide guztiek eta ez zaiela aukeraketa egitea gehiegi kostatzen: «Norberak gustuko duen kantuaren proposamena egin eta ondoren taldean probatzen dugu. Badira kantu batzuk trabeska geratzen zaizkigunak eta alboratu behar izaten ditugunak, baina gainontzekoak behin eta berriro entseatuta aurrera ateratzen ditugu». Gutxienez astean behin biltzen dira Amasako kultur etxean entseatzeko eta kantuaren moldaketak Maialen Mujika billabonatarrak egiten ditu. Bera da taldeko gazteena eta zuzendari lanak egiten dituena.

Hogei kantutik gorako errepertorioa dute prestatuta eta orain lantzen ari diren kantuen artean denetarik topa daiteke. Besteak beste, Creedence, Luz Casal, Nancy Sinatra, Tina Turner, Metallica, For non Blondes, Talco, Izaro, ETS edota Exkixuren kantuen bertsioak egiten dituzte. «Ez da erraza gure estiloa definitzea, folk-rocka esaten diogu guk, baina denetarik jorratzen dugu eta hizkuntza ezberdinetan gainera; kantuarekin eroso sentitzea eta gozatzea da kontua».

Kantu ezagunen moldaketak egiten dituzte, baina orain arte ez dute abesti berririk sortu. Dauzkaten mugez kontziente direla dio Mendizabalek: «Gu ez gara profesionalak, hemen gabiltza musikaz gozatu nahi dugulako. Emanaldietan tentsio puntua izaten dugu baina ez dugu gaizki pasa nahi. Eroso sentitu nahi dugu oholtza gainean, eta horretarako, adibidez, atrila eramaten dugu. Dagoeneko ez gara lotsatzen».

Pandemiak derrigor eragin duen etenaren ostean berriro ere martxan dira Dudik-p taldekoak eta berriki Arroan eta Iruran eskaini dituzte emanaldiak. «Prest gaude beste lekuetan jotzeko ere, taberna barruetan bezala kanpoko espazioetan. Vermutharen orduko emanaldiak izaten dira gehien gustatzen zaizkigunak, baina edozein egoeratara moldatzen gara. Musikaz gozatzea eta gozaraztea da gure asmoa, dudarik gabe».


Mozorro alaiz eta koloretsuz jantzi zen Lakuntza

Superheroiak, dantzariak, Irrien Lagunak, Wally, Tino Casal, Alaska, Asterix, Obelix, Panoramix, Amy Winehouse... eta denetariko pertsonaiek bat egin zuten Lakuntzako hiri ihote festan.


Osakidetzan lehen greba egunaren eragina “oso zabala” izan dela diote sindikatuek

ELA, Satse, LAB, SME, CCOO eta UGT sindikatuek deituta, gaur eta bihar [maiatzak 18 eta 19] greba egunak dituzte Osakidetzako sare guztiko langileek. Hain zuzen, arreta maila guztietako Osakidetzako zentroetako langile guztiak daude grebara deituta, 42.300 bat profesional. Sindikatuek esan dute “%50era iritsi dela grebarekin bat egin dezaketen langileen artean”. Eusko Jaurlaritzaren arabera, ostera, eragina % 9,9 izan da (Gipuzkoan % 10,6, Bizkaian % 9,9 eta Araban % 8,3).

Sindikatuen arabera, lehen greba egunean goizeko txandan “jarraipena zabala” egin da, “batez ere lehen arretan”, eta, “beste behin, gehiegizko zerbitzu minimoak inposatu” izana leporatu diote Eusko Jaurlaritzari. Mobilizazioetan Gotzone Sagardui Osasun sailburuaren dimisioa eskatu dute.

Lanuztearekin batera, Osakidetza salba dezagun lelopean manifestazioetan atera dira gaur hiriburuetan, eta elkarretaratzeetan batu dira zenbat herri eta hiritako osasun-zentroetan. Hain zuzen, Mundakako EH Bilduk ere eguerdian udalerriko mediku kontsultategian batzeko deia egin du. Bihar [maiatzak 19] ere 12:00etan Bilbon (Jesusen Bihotzetik aterata), Donostian (Boulevard) eta Gasteizen (Buruileria plaza) egingo dituzte manifestazioak.

Lan taldea “nekatuta eta erreta” dagoela adierazi dute gaur ere sindikatuen ordezkariek. Esther Saavedra ELAko ordezkariaren berbetan, “Osakidetzak langileak aldentzen ditu lan baldintza prekarioengatik”. Saavedrak esan du gero eta handiagoa dela Osasun Sailak osasungintza pribatura eta azpikontratetara bideratzen duen diru kopurua. LAB sindikatuko Jessica Gondrak azpimarratu du osasun sistema publikoaren defentsan borrokan jarraituko dutela, “estrategia pribatizatzailea eta lehen arretaren desegitea” gelditzeko.

Sindikatuen berbetan, Osasun Sailak ez du “neurri bakar bat ere proposatu” plantillaren lan baldintzak hobetzeko, eta egoera gero eta prekarioagoa da. Gogoratu dute Mahai Sektorialak “erabat blokeatuta jarraitzen” duela.

Sindikatuek Osasun Sailari leporatu diote lan baldintzak hobetzeko neurririk ez proposatzea

Gutxieneko zerbitzuei dagokienez, ospitaleetan jaiegunetako langileen kopuru bera egongo da larrialdietan, sukaldean eta janari banaketan. Zerbitzu horiek mantentzeko, derrigorrezko garbiketa egin beharko dute, eta ingresatuta dauden pertsonei “arreta egokia” emateko adina langile aritu beharko dira. Altak eman ahalko dira, eta mantendu egingo dituzte dialisi, onkologia eta atzeratu ezin diren tratamenduak.

Lehen Arretan, berriz, zapatuetako langile-kopurua dago; PAC eta larrialdietarako zerbitzuetan, langile guztiak ariko dira. Bestalde, telefono bidezko arreta zerbitzuetan, langileen % 50 arituko dira ESI hauetan: Araba, Donostialdea, Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzeta, Bilbo-Basurtu, Uribe, Debabarrena, Bidasoa, Tolosaldea, Barakaldo-Sestao eta Barrualde-Galdakao.


Herri txikietako tabernariek intzidentzia-tasari baino, herriko egoerari erreparatu beharko diote

Eusko Jaurlaritzak bihar argitaratuko du buletin ofiziala, baina komunikazio agentziek aurreratu dutenez, 500etik gorako intzidentzia gainditu arren, 5.000 biztanle baino gutxiagoko herrietan tabernak zabaldu ahalko dituzte, egoerak hala baimentzen badu.

Atzo Lehendakariak egin zuen agerraldian, erabat argitzeke geratu zen kutsatze-tasa altua duten 5.000 biztanle baino gutxiagoko herrietan tabernek ateak ireki ote zitzaketen edo ez. Nolanahi ere, komunikazio agentziek eta zenbait komunikabidek aurreratu dutenez, buletinaren zirriborroan dio herri txikietan tokian tokiko azterketak egingo direla erabakia hartzeko; hau da, herriaren egoera epidemiologikoa hartuko dutela kontuan.

Horrenbestez, ondoriozta daiteke, COVID-19aren agerraldiak badaude edo bilakaera epidemiologikoak txarrera eginez gero behartuko dituztela tabernak ixtera. Dena den, bihar argitaratuko den buletinean argituko dituzte xehetasunak.


Zabaletako jaiak: pintxo potea

Zabaletako jaien hirugarren eguna.


Kostako herrietatik eta Azkoititik igaroko da aurten Itzulia

Apirilaren 3tik 8ra bitartean korrituko da aurtengo Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza proba. Tropela eskualdeko herrietatik igaroko da: apirilaren 5ean kostako herrietatik, eta azken etapan, hilaren 8an, Azkoititik.

Gasteizen hasi eta ia mila kilometro egin eta gero Eibarren amaituko da aurtengo Itzulia. Apirilaren 3an abiatuko da tropela Arabako hiriburutik eta hilaren 8an amaituko du 992,5 kilometroko bidea Eibarren. Guztira, sei etapa izango dira eta txirrindulariek 26 mendate igoko dituzte. Horietako gehienak –hamasei– hirugarren mailakoak; zazpi mendate bigarren mailakoak izango dira eta hiru besterik ez dira izango lehen mailakoak. Hirurak ere azken etapan igoko dituzte. Aurten erlojupekorik izango ez dela ere iragarri dute antolatzaileek.

Tropela bitan igaroko da Urola Kosta eskualdetik, hirugarren eta seigarren etapetan, hain zuzen. Apirilaren 5ean Errenteria eta Amasa-Villabona arteko bidea egingo dute txirrindulariek. Guztira, 153,9 kilometroko etapa izango da. N-634 errepidea jarraituta Oriora helduko dira, eta handik, kostako errepidea jarraituta, Zarautz, Getaria eta Zumaia igaroko dituzte. Behin Zumaia pasatuta, Meaga (3. mailako mendatea) igoko dute Zarautzera jaisteko eta handik Andazarraterako (3. mailako mendatea) bidea jarraituko dute.

Azken etapan, berriz, apirilaren 8an egingo den seigarrenean, Azkoitia igaroko dute. Etapa horrek Eibarren izango du irteera eta helmuga, 137,8 kilometro beteta. Azkoitira Azuri (1. mailako mendatea) igo eta gero helduko dira. Behin herritik pasatuta, Gorla (2. mailako mendatea) igotzeari ekingo dio tropelak.


Langileen ordezkari bat, lehen aldiz presidente

Goiena Komunikazio Taldeak irailarekin egin du aurten urteko batzar orokorra. Gai asko izan ziren mahai gainean, tartean presidente aldaketa. Monika Belastegi bergararrak emango dio erreleboa azken zazpi urteotan karguan izan den Aitor Izagirre arrasatearrari.

"Pozik" eta "arduraz" hartu du kargua, eta lanean hasteko "gogoz" azaldu da. Izagirrek adierazi du Belastegi esperientzia handiko pertsona dela enpresan. "Alor ezberdinetan lan egindakoa da, eta, hori gutxi balitz, harremanetarako gaitasun handia duela erakutsi du".


«Zin dagit: nik ez dut inor hil»

NUPeko antzerki taldeak emanaldi bat egin du Iruñea Beltza jaialdiaren karietara. Agatha Christieren 'Orient-Expresseko hilketa' nobela oinarri hartuta, antzezlan ibiltaria sortu dute.


Ustelkeriaren aurkako Fiskaltzak Madrilgo PPk salatutako larrialdiko kontratuak ikertuko ditu

Fiskaltzako buruaren arabera, "faboratutako" enpresa horien artean dira 'Beedigital' (salaketak Nadia Calviñorekin lotzen du) eta 'Industrias Plásticas Playbol', Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen gurasoekin lotura izango lukeena.

Alejandro Luzon Ustelkeriaren aurkako Fiskaltzako buruak ikerketarako eginbideak irekitzea onartu du, Pedro Sanchezen Gobernuaren ustezko larrialdiko kontratuak ikertzeko, Alderdi Popularrak Madrilgo Asanbladan aurkeztutako salaketaren barnean.

Zazpi orrialdeko dekretu batean, fiskaltzako buruak adierazi du salatutako gertaerek "garrantzi berezia" dutela. Hori dela eta, eginbideak ireki ditu horiek argitzeko, "ustez faboratutako" zazpi enpresetako bakoitzeko ikerketa bat irekiz. Horien artean dira Beedigital (salaketak Nadia Calviño Ekonomia ministroarekin lotzen du) eta Industrias Plásticas Playbol, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen gurasoekin lotura izango lukeena.

Luzonek gogorarazi duenez, martxoaren 10ean iritsi zen espezializatutako fiskaltza horretara PPren Asanbladako bozeramailearen salaketa. Horrek "irregulartasunak" nabarmentzen zituen "covid-19arekin lotutako larrialdiko kontratuetan", Estatuko Administrazio Orokorrak eta sektore publiko instituzionalak formalizatutakoak; baita kontratuei eta dirulaguntza publikoei eragiten zieten bestelako irregulartasunak ere.

320 milioi eurotik gorako 13 kontratu xehatu ondoren, Ustelkeriaren aurkako Fiskaltzak azaldu du "adjudikaziodun sozietateak" direla irregulartasun horietan hari eroalea, "adjudikaziodun organoak kontuan hartu gabe".

Salaketak gaineratu duenez, irregulartasun horiek dira sozietateetako bakoitzak administrazio desberdinekin duen lotura eta kontratuen formalizaziorako baldintza minimoen konkurrentzia egiaztatze falta.

Gainera, adierazi du jokabide horiek hurrengo delituak suposatu ditzaketela PPrentzat: "prebarikazioa, debekatutako negoziazioak funtzionarioekin, influentzia trafikoa eta ondasun publikoen bidegabeko eralgitzea".


M1

Kontseilu Sozialistak deituta, Iruñeko manifestaziora joateko autobusa.

10:15. Villabona, kiroldegia.

10:30. Tolosa, Santa Klara.

19:00. Ekitaldi politikoa Tolosan, Euskal Pizkundea plazan.


Ehundik gora lagun bildu dira Urduñan eginiko "Memoria ekimenean"

"Memoria ekimena" burutu du Aiaraldeko Ezker Abertzaleak gaur eguerdian Urduñan, "Euskal Herriaren alde dena eman dutenak gogora ekartzeko". Foru plazan egin dute ekitaldia 13:00etan, eta ehundik gora bizilagun bertaratu dira.

What do you want to do ? New mail

Argazkiak: Txabi Alvarado eta Antonio Muñoz

What do you want to do ? New mail


Atea

Aurrean zaitugunean,

irekita nahiago;

izan ere, zerbait baitago

guretzat beste aldean.

Giltza egokia sartuta

edo txirrina sakatuta,

kontua sartzea da

hori da nahi duguna

gure desio kuttuna

baina baimenaren ezak

atzeratu dezake eguna.

Batzuetan, zure parean

kokatzen gara temati

aukera guztiei adi

halakoren batean…

zirrikitu bat bada…

nahiz eta txikia izan…

zeharka jarrita, agian!

sartuko garelakoan.

Besterik ez gure gogoan.

Baina ez zara beti irekitzen.

Edo, irekitzen zara,

bestaldera pasatzen gara,

eta, konturatzerako,

gure poza akabo.

Hobeto geunden lehenago.

Horrelakoetan, guk geuk krisketa askatuta

eta hasierara bueltatuta,

kolpe batez ixten zaitugu.

Gure atzean.

Atzean zaitugunean,

itxita nahiago;

izan ere, inguruan nonahi

ate gehiago dauzkagu zain!

Proba dezagun 23koa orain…

Olerkia: Silvia Mateo.

Akuarela: Carmen Mateo.


Politikari katalanak jazartzeari uzteko eskatu dio Espainiari Europako Kontseiluak

Hirugarren graduaren truke, presoei euren «iritzi politiko sakonei» uko egiteko eskatzeari utz diezaion esan diote Espainiari.

Espainiako eta Turkiako kasuak ikertu ditu Europako Kontseiluko Lege Auzietako eta Giza Eskubideetako Batzordeak, aztertzeko bi estatuek nola erabiltzen dituzten auzitegiak katalanen eta kurduen aurka. Urte eta erdiz aritu da batzordea lan horretan, eta ondorioak aurkeztu ditu gaur.

Batzordeak esan dio Espainiari matxinada eta sedizio delituak erreformatzeko, «2005ean legez kanpoko erreferendumak antolatzea zigorgabetu zuen erabakia indarrean ez dagoela interpretatzerik egon ez dadin, eta indarkeriarik gabeko transgresioek proportziorik gabeko zigorrik jaso ez dezaten». Horrez gain, 2017ko autodeterminazio erreferenduma antolatzeagatik eta harekin loturiko manifestazioengatik zigorturiko presoak «indultatzea edo askatzea pentsa» dezala eskatu dio, utz diezaiola erbestean dauden buruzagiak jazartzeari, baita erreferendumaren harira epaitzeko zain dauden goi kargudunak jazartzeari ere.

Amaitzeko, Espainiako agintariei eskatu diete «politikari katalanei euren iritzi politiko sakonei uko egiteko eskatzeari uzteko, espetxe erregimen hobe baten truke, edo indultu baten aukerarengatik».

Europako Kontseilua 1949. urtean sortu zuten, eta Europako integrazioaren alde lan egiten duen erakunderik zaharrena da. Estrasburgon du egoitza, Europa Jauregian. Ez da Europako Batasuneko barruko erakundea, eta ez da nahastu behar Europar Kontseiluarekin. Azken hori, bai, EBko erakunde nagusietako bat da.

Europako Kontseiluaren helburua kideen artean gero eta batasun handiagoa lortzea da, Europako printzipio eta idealak babestuz. Besteak beste, Europan giza eskubideak eta askatasunak zaintzen ditu.

Horren adibide dira euskararen inguruan eman dituen ebazpenak. Hainbat gomendio egin zizkion Espainiako Gobernuari 2018an, Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutunaren sinatzaile den neurrian, gabeziak igarri zituelako haren jardunean. Besteak beste, justizian eta administrazioan hizkuntza gutxituak aintzat hartzeko eskatzen zion.

Europako Kontseiluak, gero, Espainiak bere gomendioak bete ote diren ebaluatzeko eskatu zion Euskalgintzaren Kontseiluari. Horrek aurtengo martxoan salatu zuen justizian eta administrazioan Espainiak «ez duela ezer egin».


'Uda Giroan' saioa: 2023-07-20

Eguneko albisteen eta gaien kontaketa, horien artean gaur, eguena, Mundukide Fundazioak eta Harreman GKE-K antolatuta Monterron parkean izango den musika ikuskizuna berbagai hartuta, Mundukide Fundazioak Mozanbiken duen proiektuen inguruko solasaldia Fundazioko kide den Beñat Arzadunekin; agenda hitzordu proposamenak eta Joxe Landaren eguraldi iragarpena gaurko, eguena, Arrasate Irratiko Uda Giroan saioan entzungai.


Barcenasen aitorpena iraganeko kontutzat jotzen du PPren zuzendaritzak

Luis Barcenasek Alderdi Popularraren finantziazio ilegala eta Mariano Rajoyk bazekiela aitortu izanari, egungo zuzendaritzak ez dio jaramonik egin nahi.


"Elkarbanatu" lelopean, ekintzaz beteriko iraila eskainiko du Getxophoto Nazioarteko Irudi Jaialdiak

Programatutako lehenengo proposamena ostegun honetan, irailaren 2an, estreinatuko da, 15:00etatik aurrera. Jaialdiko jarduera guztiak www.getxophoto.com webgunean kontsulta daitezke.

Getxophoto Nazioarteko Irudi Jaialdia asteburu honetan hasiko da, eta irailaren 26ra arteko programazioa izango du. Ostegun honetan, 15:30etatik aurrera, izango da programatutako lehen proposamena, nahiz eta jaialdiaren aurkezpen ofiziala ostiralean, 19:30etan, izan. Irailean zehar programatutako jarduera guztiak jaialdiaren webgunean kontsulta daitezke: www.getxophoto.com-en.

Artisten argazkiek udalerriko hiri-eremua hartu dute dagoeneko. Aurreikusitako partaidetza-jarduerek edukiera murriztua izango dute eta, beraz, horietarako izen-ematea eta abonua webgunearen bitartez egin eta eskatu beharko dira.

Getxophoton programatutako lehenengo proposamena "LOB-Lagunik onenak betiko" da. Ostegun honetan, irailaren 2an, estreinatuko da, 15:00etatik aurrea, Romo Kultur Etxean. Sortzen ari diren artista bisualen arteko topaketa da lana, eta hainbat eskolatako ikasleek elkar ezagutzeko, beren lanak partekatzeko eta elkarlanerako eta ezagutza trukatzeko sareak ehuntzeko aukera izango dute bertan.

Jaialdiaren aurkezpen ofiziala edo "Opening" delakoa, aldiz, ostiralean izango da, 19:30etan, Areetako Andres Isasi Musika Eskolan. Horretan, Jon Uriarte jaialdiko komisarioak eta parte hartzen duten artistetako batzuek euren proposamen artistikoaren errepaso bisuala egingo dute.

Getxophoto Nazioarteko Irudi Jaialdian programatutako jarduera guztiak www.getxophoto.com webgunean kontsulta daitezke.


Zatoz Gasteizko Plaza Berrira 2023ari ongietorria EITBrekin batera emateko

Arabako hiriburutik egingo du EITBk Urtezahar gaueko kanpaien zuzeneko emanaldia. "Kaixo 2023" saio berezia Nerea Reparazek, Julen Telleriak eta Aitziber Garmendiak aurkeztuko dute ETB1en; eta África Baetak, Ane Ibarzabalek eta Egoitz Txurrukak ETB2n.

Gasteiztik egingo du aurten ere EITBk Gabon Zaharreko kanpaien zuzeneko emankizuna, Arabako hiriburuko Plaza Berritik, zehatzago esateko. Su artifizialekin jantzitako gau magikoa izango da, eta 23:00etatik aurrera mahatsak eta kotiloi poltsatxoa banatuko dira bertan. EITBk deia egin nahi die herritarrei Urte Zahar gauean jendea bertara bildu dadin, emozioz beteriko kanpaien emanaldia eta Gasteizko bihotzetik urtea agurtzea ohitura bilakatzeko; Gasteiz Gabon Zaharreko kanpaien hiriburu bilakatzeko.

Kanpaien zuzeneko emanaldi hori ETB1en, ETB2n eta eitb.eus-en eskainiko da, programazio berezi batekin. ETB1erako, Nerea Reparaz "Gaur Egun" albistegiko astegunetako gaueko edizioaren aurkezleak, Julen Telleria Gazteako esatariak eta Aitziber Garmendia aktore eta aurkezle ezagunak gidatuko dute zuzen-zuzenean "Kaixo 2023" saio berezia abenduaren 31n.

ETB2n, berriz, África Baeta astegunetako eguerdiko "Teleberri"ren aurkezlearen, Ane Ibarzabal "Nos Echamos a la Calle" magazinaren gidariaren eta Egoitz Txurruka "Esto No Es Normal" saioko aurkezlearen kontakizunaren bidez jarraitu ahal izango dira kanpaiak.

Euskal diseinatzaileen lanak, gau berezi batean

Euskal diseinatzaileek jantziko dituzte EITBko aurkezleak: Getary etxeko Iraia Oiartzabalek eta Ane Areitiok Aitziber Garmendia eta Nerea Reparaz; Eder Aurrek Africa Baeta eta Ane Ibarzabal; Neuko Julen Imazek Egoitz Txurruka 'Txurru'; eta Aldabaldetreku jostundegiak Julen Telleria. Oinetakoak, berriz, Customeus eta Lili&yourenak izango dira, eta bitxiak Alex Vallejo Joyeros etxeak utziko dizkie.

Kanpaien ondoren su artifizial saio batekin emango diote hasiera urte berriari EITBko bi telebista kanaletan, eta sei aurkezleek elkarrekin itxiko dute saioa, 2023ari ongietorria emanez, sorpresa artean.

"Biba 2023!" eta "Ura bere bidean" programazio berezian

Kanpainen aurretik eta ondoren saio bereziak izango dira ETBn. ETB1en kanpaien aurretik "Go!azen"en lantaldeak landutako musika saioa eskainiko da, eta ondoren "Biba 2023!" musika gala berezia izango da ikusgai ETB1en. Maddalen Arzallusek, Xabier Sukiak eta "Biba Zuek!" programako kolaboratzaileek osatutako tiktok formatuko klipak kateatuko dira kanpaien aurretik. Kantuaren prestaketak, karakterizazioa, emozioak eta umorea erabiliko dituzte musika-klip hauetan. Kanpaien ondoren, euskal artista eta musika taldeak batuko dira "Biba 2023! "ra: besteak beste, Neomak, Dupla, Süne+ Rikki, Bengo, Korrontzi, Janus Lester, Demode Quartet, Gozategi, Modus Operandi, Xabi Solano, Albina Stardust+ Yogurinha Borova eta Xabier Saldias.

ETB2n, berriz, gaueko "Teleberri" albistegiaren ostean, film ezagunen tituluekin jokatuz, "Eneflix" umore eta esketx programa berezia eskainiko da. Kanpaien ondoren, bestalde, "Ura bere bidean" ikuskizun handiaren txanda izango da. 20 bat artista nabarmenek Fernando Velazquezek konposatutako orkestra-bertsioak interpretatuko dituzte Bilbao Orkestra Sinfonikoarekin eta Bilboko Koral Elkartearen eskutik. Oholtza gainean izango dira, Gatibu, Zea Mays, Mikel Urdangarin, En Tol Sarmiento, Mäbu, Izaro, Anje Duhalde, Amak, Shinova, Maren, Urtz, EH Sukarra edo Su Ta Gar bezalako euskal artista ospetsuek 70eko hamarkadatik gaur egunera arteko kantuen orkestra-bertsioak eskaintzen.


Luis Mari Zulaika: "Umeen kasuan, irabazteak ez du lehen helburua izan behar"

[caption id="attachment_108353" align="aligncenter" width="300"] (Aiora Larrañaga/Hitza)[/caption] Larunbatean hasiko da Azpeitiko Eskola Kiroleko ikasturte berria. Baina ekintza horiekin hasi baino lehen, gaur hitzaldi bat antolatu dute Luis Mari Zulaika (Zarautz,1965) pedagogian doktore eta EHUko irakaslearen eskutik. Hitzaldia Sanagustin kulturgunean izango da, 19:00etan. Txapelduna ez izatearen eskubidea izeneko hitzaldian, Zulaikak, Kirol Eskoletan gurasoek eta monitoreek izan behar duten filosofiaz edo ikuspegiaz kontzientziatzeko helburua du. Zergatik hitzaldiaren izenburu hau: Txapelduna ez izatearen eskubidea? Umeei disfrutatzen utzi behar zaie, eta horregatik, oso garrantzitsua da hauek presiorik gabe jolastea. Umeek kiroletan lortzen dituzten emaitzei garrantzi handia ematen diotenez, frustratu egiten dira eta, horren ondorioz, kirola uzteko arriskuan eror daitezke. Zure ustez, zein dira umeei erakutsi behar zaizkien balioak? Saiatu, ikasi, gozatu eta irabazi. Egia da irabazten ere saiatu behar dela, baina umeen kasuan, ez dugu lehenengo helburu bezala jarri behar. Nolakoa izaten da gurasoen jarrera? Zenbait gurasok izugarrizko presioa sartzen diote beraien seme-alabei. Ume horiek gurasoek jarritako helburua lortzen ez badute, porrot pertsonaltzat hartzen dute. Presio hori egiteak umeengan eragin dezakeen kaltea erakutsi nahi dut hitzaldi honekin. Psikologo batek hala esan zuen: «Guraso guztiek helburu bera dute, beraien seme-alabentzako onena eskaintzea». Eta beraientzat, zer da onena? Ez da erraza galdera honi erantzutea. Baina egia da zenbait gurasok beraien seme-alabekiko duten jarrerari buruzko gogoeta bat egin beharko luketela. Orduan, nolako jarrera izan behar dute umeek? Epe luzera egin behar dute lana, hau da, emaitzak eta errendimendua kategoria edo adin handiagoko pertsonei eskatu behar zaie. Zein adinetik aurrera eskatu daiteke errendimenduaren gorakada hori? Haur bakoitzaren arabera, ezin dut adin bat esan. Baina behintzat nerabezaroaren ondoren. Ume bat kirolean trebea izateak ez du esan nahi heldua denean ere derrigorrez trebetasun hori izaten jarraituko duenik. Nola jokatu behar da umeei presiorik ez sartzeko? Kontuz ibili behar dugu umeei ematen dizkiogun itxaropenekin, helburu horiek ez badira lortzen, umeak bere burua hondoratuta sentituko du eta. Eta monitoreen edo entrenatzaileen jarreraz zer diozu? Ikuspegi hezitzaile honetatik abiatuta, umeari ez zaio presiorik sartu behar. Senior mailako kirolariei, beharbada, gehiago eskatzen zaie. Umeei akats baten aurrean errieta egiten bazaio, ez dugu ezer lortuko. Zein dira kirolari batek kiroletan emaitza txarrak lortzeak edo beste partaideekin konparatzeak ekar ditzakeen ondorioak? Pertsona horiek kirola utzi nahiko lukete. Badago jendea kirol asko egitetik bat-batean kirola betirako uztera pasatu dena. Beraz, hori da benetan saihestu behar duguna. Goi mailako kirolean mantentzea oso zaila da, ezta? Bai, horregatik kontu handia eduki behar dugu umeei helburu bakartzat goi mailako kirolean sartzea jartzearekin. Beraz, umeei ondo pasatzeko eta asko ikasteko aukera eman behar zaie. Jarrera postiboa mantentzea garrantzitsua da, hortaz. Bai. Jarrera positibo horrekin, umeak kirol ekintzetan jarraitzea lortuko dugu eta, beraz, kirolean aritzen gozatu egingo du.


Afganistango errefuxiatuen ebakuazioak aurrera jarraitzen du

Oraingoz, 600 errefuxiatu baino gehiago iritsi dira Torrejongo basera. Erdiek Espainian eskatu dute asiloa eta beste erdiek, aldiz, Europako beste estatu batzuetan.


Aske utzi dituzte LAB sindikatuko atxilotuak

LABek borroka sindikalaren aldeko manifestaziora deitu du larunbaterako. Atxilotutakoak aske daude dagoeneko.

Espainiako Poliziak LAB sindikatuko sei kide atxilotu zituen atzo goizean, Martxoaren 8ko eta garbiketa sektorearen lan gatazkari lotutako protesta ekintzengatik.

LABek jakinarazi du dagoeneko aske utzi dituztela guztiak. Fermin Otamendi Iruñeko 2. instrukzio epaitegiko magistratuaren aurretik garo behar ziren, baina azkenean ez dute deklaratu.

Borroka sindikala delitua ez dela aldarrikatzeko, manifestazioa egingo dute larunbatean, arratsaldeko 17:00etan, Iruñeko Baluarte plazatik abiatuta.

Lehenbiziko atxilotua atera da.#AtxilotuakAskatu#BorrokaSindikalaAurrera pic.twitter.com/jLun5EzjFC — LAB Nafarroa (@LABnafarroa) April 21, 2021


Anaitasuna mailaz igo da

Larunbatean, Elgoibarren aurkako partidan berdinduta, Erregional Ohorezko Mailako liga irabaztea eta mailaz igotzea lortu du Anaitasuna Futbol Taldeak. Nahikoa zuen puntu bakar bat lortzea Azkoitiko taldeak, eta halxe egin zuen, 1-1 egitea ,oru baitzuen etxean jokatutako partidan. Arratsaldean festa izan zen herrian garaipena ospatzeko. Datorren denboraldia, beraz, hirugarren mailan jokatuko du.

Anaitasunako jokalariak bandera astintzen ospkaizunean

Larunbatean, Elgoibarren aurkako partidan berdinduta, Erregional Ohorezko Mailako liga irabaztea eta mailaz igotzea lortu du Anaitasuna Futbol Taldeak. Nahikoa zuen puntu bakar bat lortzea Azkoitiko taldeak, eta halxe egin zuen, 1-1 egitea ,oru baitzuen etxean jokatutako partidan. Arratsaldean festa izan zen herrian garaipena ospatzeko. Datorren denboraldia, beraz, hirugarren mailan jokatuko du.


Nadalek bere hamalaugarren Roland Garrosa bereganatu du

Tenislari balearrak Casper Ruud norvegiarra hiru setetan garaitu du (6-3, 6-3 eta 6-0) 2 ordu eta 18 minutuetan.

Rafael Nadalek bere hamalaugarren Roland Garrosa eskuratu du Casper Ruud norvegiarra mendean hartu ostean. Partidak 2 ordu eta 18 minutuko iraupena izan du.

Balearrak historia egin du berriro, Parisko txapelketako pista nagusian, non ez duen inoiz finalik galdu. Oraingoan, bere akademiako ikasle azkarrenetako baten aurka egin du, 24 urterekin 'Grand Slam' bateko bere lehen finalari aurre egin behar izan dion Ruudi, hain zuzen ere.

Bere hamalaugarren Mosketarien Koparekin (2005, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020 eta 2022), Nadalek (ostiral honetan 36 urte bete berri) 22 'Grand Slam' titulu lortu ditu, eta Novak Djokovic serbiarrarekiko (20) eta Roger Federer suitzarrarekiko (20) aldea handitu du.

Partidaren hasieran, Nadalek ez du arazorik izan Ruuden erasoei erantzuteko. Are gehiago, aukera izan duenean, norvegiarraren sakea 'passing' batekin hautsi du. Hala ere, Nadalek egindako bi falta bikoitzek jasotako kolpeari erantzuteko aukera eman diote Ruudi. Aurkariaren susperraldi txiki horrek apenas kezkatu du espainiarra, eta hurrengo jokoan berriro kendu dio sakea jokalari gazteari. Abantaila hori baliatu du lehen seta bereganatzeko, 49 minuturen ondoren.

Bigarren jokoaren hasieran, astelehenetik aurrera munduko seigarren jokalari onena bihurtuko den norvegiarra sakea galtzeko zorian egon da hiru aldiz, baina egoera gainditu eta 3-1 aurretik jartzeko gai izan da.

Dena den, Nadalek bost joko jarraian irabazi ditu bigarren seta eskuratzeko.

Irabazlearen nagusitasunak hirugarren eta behin betiko partzialean jarraitu du, Ruud Mallorcako jokalariaren aginduen menpe egon delarik.