Juanjo Andueza eta Fernando Flores

Zein da zuen lana?Sakanako Mankomunitatearendako lan egiten dugu, Uraren Organorako. Sakanako Mankomunitateak ura altan ematen die Uraren Organoko kide diren udalei; ura herri bakoitzaren depositoraino emateko ardura du. Gure lana, funtsean, ondokoa da: depositotan ura ez dela falta ziurtatzea, eta bestetik ur hori baldintza onean egotea, hau da, edangarria izatea eta kalitate onarekin heltzea. Horretarako Urritzako estazio plantan Arakilen eta Irurtzunen kontsumituko diren urak tratatzen ditugu, eta Urdalurgo plantan Ziorditik Lakuntza bitarteraino kontsumituko direnak. Eta herriz-herri uraren kontrola egiten dugu. Igerilekuetako kontrola zuek egiten duzue?Ez, hori herri bakoitzak egiten du. Nolanahi ere, uren tratamendua ia berdin berdina da: ura garbitu eta neurtu, ezarrita dauden parametroetara egokitzen direla ziurtatzeko. Igerilekuetan kloro kopuru gehiago botatzen da. URAREN KALITATEAUraren kalitatea nola neurtzen da?Guk bakarrik tratatzen dugu turbiedadea -uhartasuna- eta kloroa, bai Urdalurko eta Urritzako plantetatik ateratzen den urarena, eta baita herriz-herri edaten edo ateratzen denarena; hau da, hasierako prozesua eta bukaerakoa. Neurri edo parametro batzuk daude ezarrita eta kontrolatu egiten dugu ura neurri horien barruan dagoen hala ez. Egunero herriz-herri ibiltzen gara parametro horiek nola dauden kontrolatzen. Horretaz gain, Mankomunitateak laborategi bat kontrolatua dauka estazio plantetan, depositoetan eta herrietako iturrietan analisi zehatzago eta konpletuagoak egiteko; eta aparte, Osasunbideakoak etortzen dira noizean behin, inori esan gabe, euren kontrolak egiteko. Urritzako eta Urdalurko plantetan badakigu ura zein parametrotan ateratzen den. Herrietako muestrak edo laginak normalean iturrietan hartzen ditugu, ura etengabe mugitzen denez, toki aproposena delako. Hor kloro maila neurtzen dugu batez ere. Iturrian ura ongi etortzen bada, etxe guztietan ura ongi etorriko dela pentsatzekoa da. Kloro maila baxua badago, pixka bat itzo egiten dugu eta horrela! Baina guk bakarrik kontrolatu dezakegu estazio plantetatik pasatzen den ura. Herri batzuetan ura euren iturburuetatik hartzen dute eta hori guk ezin dugu tratatu. Sakanan edaten dugun uraren kalitatea nolakoa da?Ona. Urdalurgo eta Urritzako tratamendu estazioetatik ateratzen dena ona da. Beste urak, tratamendu estazioetatik pasatzen ez direnak, hau da, mendietako iturburuetatik datozenak, onak dira, baina kare asko daukate, hemengo lurrak kalizak direlako. Ur gogorrak dira, kare askorekin, tratamendu gabe daudelako. Urdalur eta Urritzako estaziotik pasatzen direnak, ordea, ez dira gogorrak ateratzen, ongi filtratzen dira.Uretan neurtzen den beste ezaugarri bat azidotasuna da, ph-a, eta gure estazioetako uraren ph-a neutroa da, ez dugu arazorik. Akaso hemen egon daitekeen arazo bakarra uhertasunarena (turbietatearena) da. Normalean uhertasuna eta kloroa kenduta, gainontzeko parametroak ongi ateratzen ditugu. Dena den, Urdalurko estazioan uhertasuna gehienez puntu batekoa izan behar da, eta gu 0,4-0,5-ean gaude. Beraz, oso datu ona da hori. Kloroak zer egiten du?Kloroa erabiltzen da zikinkeriak kontrolatzeko. Izan ere turbietatearekin batera beti etortzen dira deskonposizioan dauden materiak eta beste. Kloroarekin hori eliminatzen da. Herriz herri desberdintasuna nabaritzen al da da uran?Bai. Adibidez kloroa Urdalurgo tratamendu plantatik ateratzen da kantitate konkretu batean eta bidean kloroa galtzen joaten da, ebaporatzen da. Adibidez Lakuntzan eta Arbizun kloroa botatzea tokatzen zaigu, galtzen joan delako. Gehienbat kloroa depositotan galtzen da, ez tuberiatan. Haizea hartzen joaten da eta ebaporatzen. Euria egiten duenean turbiedade gehiago egoten al da?Bai, eta horrek kloroa jan egiten du. Mendiko iturburuetatik ura hartzen duten herrietan badakite euria egiten duenean ur zikinagoa etorriko zaiela, turbiedade gehiagoarekin. URAREN ZAPOREAZapore ezberdina al du Urdalurtik datorren urak ala menditiko iturburuetatik datorrenak?Norbaitek badio ezberdintasuna nabaritzen duela, aurrean bi edalontzi jarri eta ea nabaritzen duen zein den Urdalurkoa eta zein den bestea. Igual tenperaturan nabarituko da, baina iaz truko bat egin genuen eta ura ateratzen zen Urdalurren frexkoagoa iturburu batetik ateratakoa baino. Jendea ez da enteratzen. Hori bai, igual herriren batean matxura edo aberia bat egon denean, ura moztu behar izaten dute, eta gero, ematerakoan, hasieran ura ateratzen da turbioagoa eta orduan jendeak dio Urdalurko urtegiko uraren zaporea ezberdina dela, txarragoa. Baina hori ez da egia, hori matxuraren eragina da. Guk ura altan ematen dugu, herri bakoitzeko depositoraino, eta depositotik herrira matxurak izan badira eta ura hasieran zikinagoa ateratzen bada, ez da Urdalurko uraren arazoa. Gainera, ur mozketen ondoren hasieran ura turbioa ateratzen da, baina gero berehala jartzen da ongi. Urdalurko urak fama txarragoa dauka, ezta?Hori da pasatzen dena. Maniaz beterik gaude, baina ez da egia ura txarragoa dela. Iturburuetatik datorren ura tratamendurik gabe edaten da, soilik kloroa botatzen zaio. Ona izaten da, baina beti egon daiteke arriskua ura kondizioetan ez egotearena edo gaitzen bat izatea, trataturik ez daudelako. Zerbait gertatuz gero kexatuko ginateke! Urdalur edo Urritzako urarekin inoiz ez dugu arazorik izan. Mitoak, norberaren gustuak... denetariko iritziak daude, eta horren kontra ezin duzu ezer egin. Asuntua da guk ura ahalik eta kondizio hoberenetan ematea. Akaso jendeak hori uste du Urdalurkoa urtegiko ura delako...Bai, baina Urdalurrek ez du zerikusirik urtegi estankoekin. Urdalurretik ateratzen den ura ona da inguruan eta gainean ez dagoelako fabrikarik ez ezer. Menditik etortzen da ura, Aitzgorritik, Ziorditik eta Altzaniatik dator. Agian beste pantano batzuetan ura estankatuta egoten da denbora luzez, ez da etengabe ura sartzen. Aldiz, Urdalurren ura etengabe sartzen da eta pantanoko ura bera erregeneratzen da. Pentsa! gehienetan ura sobraderotik askatu behar izaten dute Ebroko Ur Konfederaziokoek, pantanoa ia beti betea delako. Udako hilabeteak kenduta uneoro erregeneratzen da. Orain Urdalurko urtegia topera dago, sobraderotik askatzen. URDALURREN GESTIOAUrdalurko urtegia Mankomunitatearen ardura da? Urdalurko urtegiaren ardura Ebroko Ur Konfederazioarena da. Urtegia beteta dagoen, ura askatu behar duten, urtegiko martxa... eurek hartzen dituzte erabakiak. Guk urtegiko ura hartzen dugu Sakanako Mankomunitateko Uren Organoan alta emanda dauden herriak hornitzeko. Hau da, tuberia batetik urtegiko ura jasotzen dugu, tratatzen dugu eta Sakanako herri horiek hornitzen ditugu, eta ur hori hartzeagatik Mankomunitateak kuota bat ordaintzen dio Ebroko Ur Konfederazioari. Gainera, orain gu gara Urdalurko urtegiko ura erabiltzen dugun bakarrak. Lehen, udan, Ebroko Ur Konfederazioak Urdalurtik ura ibaira askatzen zuen, ibaitik barna ur hori Argara heltzeko eta Iruñekoek bere hornidurarako hartzeko. Gainera, Sakanarako bideratzen zena baino 5 edo 6 aldiz gehiago askatzen zen Iruñerako. Baina Itoizko urtegia egin dutenetik jada Iruñerako ez da ura askatzen; aurten lehen urtea izan da. Urdalurko tratamendu estaziotik nola doa ura herrietara?Tuberia bidez. Estazio tratamenduan tratatutako ura Altsasuko depositora doa. Urdalurren dugun depositoak soilik hemengo garbitasunak egiteko balio du, hau da, ez dugu ura almazenatzeko depositorik. Eta horretarako Altsasuko depositoa erabiltzen dugu. Altsasuko depositotik banatzen dugu ura Sakana guztira, tuberia bidez, eta bonba batzuk erabiliz. Noizbait Urdalurren deposito bat egin beharko dugu Sakana osorako ura biltegiratzeko. URA TRATATZEKO URDALURKO PLANTA BERRIAUra tratatzeko Urdalurko planta berria 2004ko ekainean hasi zen martxan. Uraren kalitatean eragina izan al du?Bai. Planta zaharrarekin geundela, urte batean euri asko egin zuen, fuerte bota zuen; gainera, garai berean, bide asko egin zituzten basora ateratzeko, eta lur busti asko korritu egin ziren. Ondorioz, denboraldi batez, hilabete batean, ura turbiedade askorekin atera zen. Zergatik? Ura garbitzeko filtroak hare gabe geratu zirelako eta ez zutelako ura behar bezala garbitzen. Filtroak konpondu genituen eta hobekuntza nabaritu zen, baina planta berria jarri genuenean, arazo horiek guztiak konpondu ziren. Uraren kalitateak asko irabazi du, askoz ere garbiagoa ateratzen da ura. Planta berriak dekantazio eta filtrazio sistema erabiltzen du ura garbitzeko. Estazioa gai da segundoko 100 litro ur garbitzeko. Ura tratatzeko Urdalurko estazio plantatik zenbat litro ur kontsumitzen dira?Ziordia, Olazti, Altsasu, Urdiain, Iturmendi, Bakaiku, Arbizu, Lakuntza eta Ergoiena hornitzen dira Urdalurtik. Egunero 6 milioi litro kontsumitzen dira Urdalurtik -4 milioi litro Altsasun eta gainontzekoa beste herrietan-, eta udan 8 milioi litrora heltzen gara, udan ur gehiago edaten delako, igerilekuak martxan daudelako eta abar. Egunero 6 milioi litro. Askotxo al da?Faktore asko kontuan izan zehar dira: zenbat bizilagun gauden, zenbat industria dugun eta beste hainbat. Urdalurrek kontsumo maila honi eusteko eta Sakana osoa hornitzeko ez du arazorik, ura badago. Beste kontu bat da ur gutxiago kontsumitzeko kontzientzia bulkatu behar den ala ez. Urdalurren edo Urritzan arazoren bat badago berehala duzue horren berri?Bai. Estazioetan uraren kalitatearen inguruko parametro batzuk ezarrita daude eta horiek aldatzerakoan edo arazoren bat sortzen denean estazio plantetako makineriak automatikoki mezu bat bidaltzen du gure telefono mugikorretara. Bestalde, argi mozketak daudenean plantak gelditu egiten dira. Mankomunitateak generadore bat erosi nahi du, argia joaten bada argi indarra izaten jarraitzeko. KEXUAKBatzutan kexuak entzun dira, esaterako Altsasun, ura turbioa etortzen ote den...Igual izango zen lehen aipatu dugun garai hartan. Gero kontuan hartu behar da beste gauza bat. Igual herrian aberiak daude eta ura moztu egiten da, eta gero ematerakoan turbietatea ateratzen da. Urdalurko planta honetatik Altsasura ez da turbietaterik atera aspalditik. Uneoro egiten ditugu neurketak, ikusten dugu ura nola ateratzen den eta ez dago arazorik, hemen daude datuak. Kexuak egoten dira batzuetan, baina apenas. Gehienetan jendeak ez du gaia ezagutzen eta horrelakoetan hitz egitea erraza da. Jakin behar da zergatik egiten den gauza bat eta zergatik ez. UR FALTA AL DUGU SAKANAN?Ur faltaren arazorik al dugu Sakanan?Urdalurrek Lakuntzaraino hornitzen du eta ez dago inolako problemarik. Arazoak Arakil eta Irurtzun aldean daude. Han ura tratatzeko beste planta bat dugu Urritzan, Iribastik etortzen diren urak garbitzen ditugu. Eta han ura ez dago soberan, udan juxtu samar ibiltzen gara. Soluzioa Urdalurko ura Arakileraino luzatzea litzateke? Mankomunitatearen asmoa hori da, ezta?Gustatuko litzaiguke, baina erabaki horiek diru laguntzen menpe daude; politika kontua da, ea Nafarroako Gobernua ados dagoen Urdalurko hodia haraino tiratzeko. Baina denborarekin Urdalurko ura Irurtzuneraino heldu beharko da, argi dago. Urdalur urtegia kapaza al da Sakana guztia hornitzeko?Bai, arazorik gabe. Urarekin ez dago problemarik ez orain ez hemendik urte askotara. Berehala bete egiten den urtegia da; txikia da baina arro handia dauka. ETORKIZUNA ETA EGINDAKO INBERTSIOAKUra behar bezala tratatzeko Sakanako herri guztiak Urdalurtik hornitzea garrantzitsua ikusten duzue?Lehen ura tratatzea ia ezinezkoa zen, Uraren Organoan altan zeuden herriak lehenik eta behin bere iturburuetatik hornitzen zirelako eta ur hori bukatzerakoan Urdalurrera konektatzen zirelako. Horrela ura ongi tratatzea ia ezinezkoa zen. Orain herri gehienek Urdalurretik hartzen dute kontsumitzen duten ur guztia. Guretako erraxago da hemendik prozesu guztia modu egokian kontrolatzea, iturburuetatik etortzen den ura ezin baita filtratu, soilik kloroa bota dakioke. Kalitatearen kontrola askoz hobea da orain. Mankomunitatean inbertsio handiak egin dira uraren arloan...Urdalur eta Urritzako tratamendu plantak, herriko depositoetako lanak, dauden behar eta arazoen arabera urtero egiten diren hobekuntzak... lan asko egin dira eta etorkizunean ere egin beharko dira. Pixkanaka hobetzen goaz, pausuz-pausu. Zerbitzua nolakoa izan behar den argi dugu, eta hori lortzeko lanean gaude. Baina badakizu, aurrekontu bat dago, lanetarako Nafarroako Gobernuak diru laguntzak ematea onartu behar du.


Shanghain ere giza katea

Ekainaren 8an Debagoieneko eta Euskal Herriko kamino bazterrak jendez batu ziren, eskutik eskura oratuta giza katea osatuz. Baina gure mugetatik kanpo ere egin zioten keinua egun bereziari. Txinan ere bai. Shangaitik bidali dute bideoa, hango euskaldunek. Tartean dira debagoiendarrak ere: bergararrak, oñatiarrak… Hemen emaitza.


Odon Elorzak Donostiako Danborradan ezkutuan parte hartu zuen

Donostiako alkateak bibote faltsu batekin parte hartu zuen Anastasio gizonezko taldean.

Urtero bezala, Odon ElorzaK Donostiako Danborradan parte hartu zuen joan den astelehenean. Aurten halere, deigarria izan da bibote faltsu batekin azaltzea, Noticias de Gipuzkoa egunkariak aipatu duen bezala.

Alkateak danborra jo du gizonezko Anastasio konpainiarekin. Talde honek aurten ez du udaletxeko diru-laguntzarik jaso talde mistoa ez delako.

Sortutako polemikaren aurrean, beste teoria bat kontuan hartu daiteke. Izan ere, Elorzak San Sebastian eguna nabarmendu gabe ospatu nahiko luke bibote faltsu bat erabiliz, mozorro gisa.

&' || 'nbsp;


Binakako 11. jardunaldiari begira

Atzo astebururako partidetarako materiala aukeratu zuten Ezkurdia-Galarzak eta Olaizola II.a-Albisuk eta Altuna III.a-Martijak eta Urrutikoetxea-Aretxabaletak. Gaur, ostegunean, Irribarria-Zabaletaren eta Artola-Mariezkurrena II.aren txanda da, 11:00etan, Labriten

Elezkano II.ak eta Rezustak badakite Binakako finalerdietarako sailkatu direla (8 puntu). Baina gainontzekoen parte-hartzea oraindik ez dago zehaztua eta bizi-bizirik dago, beraz, Binakakoa. Olaizola II.ak eta Albisuk 7 puntu dituzte, Irribarria-Zabaletak eta Artola-Mariezkurrena II.ak 6 puntu, Altuna II.a-Martijak eta Bengoetxea VI.a-Imazek 4 puntu, Ezkurdia-Galarzak 3 puntu eta Urrutikoetxea-Aretxabaletak 2 puntu. Hauxe da panorama, hasierako ligaxka despeditzeko 4 jardunaldiren faltan.

Datorrena

Ostiralean, Urdulizen, Bengoetxea VI.aren eta Imazen kontra ariko dira Elezkano II.a eta Rezusta. Atzo egin zuten material aukeraketa. Elezkano II.a eta Rezusta finalerdietarako sailkatu dira, baina sentsazio onekin jarraitu nahi dute, ligaxkako lider, eta horretarako irabazi nahi dute. Bere aldetik, Bengoetxeak eta Imazek lau puntu dituzte, Olaizola II.a eta Albisu irabaztetik datoz, animoak goian, eta bosgarren puntua lortzea, hori da euren helburua, txapelketan bizirik daudela erakutsi eta finalerdietarako borrokan jarraitzeko.

Larunbatean, Idiazabalen, Ezkurdia eta Galarza Olaizola II.aren eta Albisuren kontra ariko dira. Atzo egin zuten pilota aukeraketa. Bi bikoak galtzetik datoz. Ezkurdiak eta Galarzak txapelketan aurrera egiteko ez dute aukerarik, baina itxura hobetzea da euren erronka eta garaipena lortzeko dena emango dute. Olaizolak eta Albisuk, aldiz, euren zortzigarren puntua lortu nahi dute finalerdian egotea ziurtatzeko. Beraz, lehia estua espero da.

Larunbatean, Labritek, jardunaldiko partida interesgarriena dena hartuko du. Irribarriak eta Zabaletak Artola eta Mariezkurrena II.a izango dituzte aurkari larunbatean Labriten (ETB1). Bi bikoek seina puntu dituzte eta jokoan dagoen puntua urrezkoa da biendako, balantza alde batera edo bestera mugituko duelako; puntako partida aurreikusten da. Material aukeraketa gaur, ostegunean, goizeko 11:00etatik aurrera egingo dute Labriten.

Eta, azkenik, Altuna III.ak eta Martijak Urrutikoetxearen eta Aretxabaletaren kontra jokatuko dute igandean Bilbon (ETB1). Atzo egin zuten material aukeraketa, eta Urrutikoetxea egon zen, baina Zaratamokoak ez zuen guztiz konfirmatu jokatzeko moduan egongo den hala ez. Gaur hartuko du erabakia. Urrutik eta Aretxabaletak bi puntu dituzte, txapelketan aukerarik gabe daude, baina ez dute txapelketako faroltxo gorria izan nahi eta jokoan dagoen puntua lortu nahi dute; eta Altuna III.ak eta Martijak, aldiz, aurreko asteko bidean jarraitu nahi dute eta bosgarren puntua lortu, finalerdietarako sailkatzeko aukerak izaten jarraitzeko. Altunak material aukeraketan onartu zuen “konfiantzaz hobe” daudela bera eta igandean ikusgarri aritu zen Martija. Etxeberriko 21 urteko atzelariak partida ikusgarria jokatu zuen igandean, defentsan bikain aritu zen, Irribarriaren eta Zabaletaren erasoari bikain eusten, eta asteburuko protagonista izan zen. Makina bat komunikabideetako portada izan da, datu ikusgarriak utzi zituelako: 85 minutu eta 756 pilotakadako partida gogorrean, 200 pilotakada Martijak jo zituen, sekulako zifra, Irribarriak 192, Zabaletak 185 eta Altunak 179 jo zituztenean.


Ideien erasoa = Inbentarioa?

«Gure Arrano», hau da ia orain dela 20 urte sortu genuen elkarteari jarri genion izena. Lesakar talde bat elkartu, gaur egun gure egoitza dena erosi, eta auzolanean ilusioz beterik bere zaharberritzeari ekin genion. Denborarekin proiektu honetara herritar gehiago batu dira, une honetan ia 90 bazkide gaudelarik.

Garai horretan elkartea sortzeko genituen helburuak eta oraingoak berdinak dira, hau da: - Lesakaren berreuskalduntzea mota desberdinetako ekitaldiak antolatuz, hala nola, kultur ekitaldiak, gastronomikoak, etab…

- Lesakan dauden talde eta mugimendu desberdinen elkarlana bultzatzea.

Gure etxea Lesakan modu batean edo bertzean lanean ari diren talde eta mugimendu desberdinentzat irekia egon da. Bere proiektuak eta ekimenak aurrera eramateko txoko bat behar izan duen edonori lekua egin diogu.

Duela egun batzuk Guardia Zibila gure egoitzan sartu eta goitik behera miatu zuen. Betidanik defenditu ditugun ideiak eta helburuak zilegiak dira, ez ditugu inoiz gorde eta ez ditugu gordeko, baina horrek nonbait susmagarri egiten gaitu. Tamaina honetako eraso honen aurrean ezin gara ixilik gelditu. Arrano Elkartea kriminalizatu eta honen aitzakipean nahi dutena egiteko eskubidea dutela pentsatu dute. Gure ondasunen «inbentario» bat egiteko etorri omen ziren. ba jakin dezatela guk daukagun ondasun haundiena ordaintzeko ez dagoela diru nahikorik. Gure ondarerik haundiena gure elkartea osatzen duten gizon-emakume eta pertsona hauek herriarekin duten inplikazio maila da. Inplikazio edo konpromezu honen ondorioz, ezin da ukatu Arrano elkarteak Lesakari egin dion ekarpena. Iñauterietan zaku-zaharren kalejira, Sanferminetako bertso saioa, Euskara Batzordean eta Kultur Batzordean dugun partehartzea… honen adibide dira. Gure lana eta gestioaren ezaugarriak gardentasuna eta zintzotasuna dira eta gurekin elkarlanean aritu diren herritarrak eta taldeak dira horren testigu. Lesakan dauden hainbat eta hainbat elkarteen moduan, finantziazioa hilero bazkideaek egiten dugun ekarpenetik lortu dugu. Inbertsio edo gastu haundiak egin behar izan ditugunean kredituak eskatzeari ekin diogu. Gure kontuak garbi daude eta ez dugu erakusteko inongo arazorik.

Kultur ekitaldiak antolazeko administrazio desberdinen dirulaguntzak jaso ditugu, Nafarroako Gobernua eta Lesakako Udalarena adibidez, eta guztiekin gure obligazioak modu txukunean bete ditugu.

«Gure Arranoa» elkartearen jabetza, diru-kontuak, aktak eta jarduerak publikoak dira eta edozeinen eskura daude; non daude halako ekintza sasi-judizialak burutzeko «indizio» edo susmoak. Ez daude. Hemen ideiak eta pentsamoldeak dira jazarriak, ez bertzerik. Gertakizun larri hauen ondotik, Lesakako talde eta mugimendu desberdinetara jo nahi dugu bi eskakizun hauek egiteko:

1- Arrano Elkarteak izan duen erasoa salatzea.

2- Arrano Elkarteak bere ibilbidean Lesakan egin duen ekarpena kontutan hartuz, bere lana eta iharduera babestea.

Gure Arranoa Elkartea (LESAKA)


Baztan-Bidasoko XXX. Bertsopaper lehiaketako sari banaketa ekainaren 2an eginen dute Beran

Ortzirale arratsaldeko 6etan Kultur Etxean

Bortzirietako Bertso Eskolak eta Berako Kultur Batzordeak Bortzirietako Euskara Mankomunitatearekin batera antolatutako Baztan-Bidasoko XXX. Bertsopaper Lehiaketako saridunak jakitera emanen dituzte ortzirale honetan, 18:00etan Kultur Etxean.

Beti bezala, sariak banatu aitzinetik Bortzirietako bertso eskoletako ttikienek beraien antzerkitxoak eginen dituzte eta ondotik, berendua izanen dute Beralandetan. Aurten, 122 lan aurkeztu dira lehiaketara.


'Harry Potter eta Azkabango presoa' filma, asteazkenean, ETB-1en

Alfonso Cuaron zinegileak zuzentzen du hirugarren atala eta aurreko aktoreez gain, Gary Oldman eta Emma Thompson gehitu dira lan-taldera.

Harry Potterren hirugarren atala Alfonso Cuaron zinegileak zuzentzen du. Mexikarrak aurrez, Y tu mama tambien eta Grandes esperanzas filmak zuzendu ditu. Aktoreen zerrendan daude Daniel Radcliffe, Emma Watson, Rupert Grint eta Robbie Coltrane aktoreak, besteak beste. Hala ere, behartutako aldaketa bat egon zen antzezle-zerrendan. Richard Harris aktorea hil egin zen eta Michael Gambonek hartu zuen bere tokia. Halaber, aurreko bi filmetan ageri ez ziren Gary Oldman eta Emma Thompson aktoreak gehitu ziren lan-taldera.

Harry Potter eta Azkabango presoa asteazken honetan eskainiko da, 22:00etatik aurrera, ETB-1en.


Lebeiti mendi-igoeretara itzuliko da Gaursaren eskutik

Renault Gaursaren Gran Viako instalazioetan aurkeztu dute, Bilbon, Renault Megane Trophy berria, Jose Ignazio Erdoiza 'Lebeiti' mendiko auto-lasterketen gidari historikoak bere hurrengo lehiaketetarako aukeratu duena.

Apostu berri honekin, Gaursa taldeak euskal kirolari ematen dion sostengua sendotu nahi izan du, alde batetik, eta ahalegina, irmotasuna eta hobetzeko grinaren balioak azpimarratu, bestetik.

Aurkeztu berri duten ibilgailua, beira-zuntzezko karrozeria oso arinarekin, bere atzealde ikusgarriarekin, eta alboko aireztapen-sistema erraldoiekin, Renaulten erreferenteetako bat da lehiaketaren arloan. Izan ere, erronboaren markak bere hastapenetatik eutsi izan dio mundu horrekiko hartutako konpromisoari.

Lebeiti mendi-igoeratan aditua da, 1989an beren lehen lasterketan, Euskadiko Igoeran, parte hartu zuenetik. Ordutik hona, Lebeitik auto-lasterketei dien grinak lorpen handiak ekarri dizkio, hala nola lehenengo postua 1997ko Euskal Herriko Mendi Txapelketan. Txapelketa horretan bertan, iaz ere lehengoa izan zen historikoen kategorian, eta bigarrena kategoria absolutuan.

Gaursak mugikortasun-zerbitzu integrala eskaintzen du, euskal lurraldeetan banatutako 15 instalazioei eta horietan lan egiten duten 400 pertsona baino gehiagori esker. Nissan, Renault eta Dacia marken kontzesionario ofiziala da, eta Gaursa markaren bidez ibilgailuen alokairu-, logistika-, aseguru- eta garbiketa-zerbitzuak ematen ditu.


Ikuspegi ezkorra Ekialde Hurbiletik bueltan

Jesus Torquemada nazioarteko adituak Palestinako gatazkari buruzko iruzkina egin du, Ekialde Hurbiletik bidaia egin eta gero.

Ekialde Hurbiletik iritzi berria naizen honetan Israelen eta palestinarren arteko gatazkaren irtenbide negoziatua inoiz baina urrunago ikusi dut.

Okupatutako lurraldeetan israeldarrek kolonia gehiago eraiki nahi izateak ezinezkoa egiten du estatu palestinarraren sorrera.

Kolonia hauek benetako hiriak dira. Merkatalgune handi, eskola eta sinagogak dituzte. Batez beste kolonia bakoitzak 10.000 eta 40.000 biztanle arteko herritar kopurua jasotzen du. Gutxi batzuetan 100.000 dira herritarrak.

Guztira Zisjordaniako lurralde okupatuetan 300.000 judu bizi da. Haien ebakuazioa ezinezkoa da, hori agintzen duen edozein alderdi israeldarrek hauteskundeak irabazteko aukera guztiak galduko baitituzke.

Aldi berean, palestinarrei kolonia hauek okupatutako lurraldea ez bazaie itzultzen ezin da estatu palestinarra sortu. 1948 urtean kolono juduei okupatutako lurrak utziz gero, Israelgo estatua sortu zenean, palestinarrek eurena zuten lurraldearen %15 besterik ez lukete eskuratuko.

Hizbula Iranen laguntza medio armak erosten ari da. Israelgo galilearen aurka suziriz erasoak egingo balitu, orduan israeldarrek Libano bonbardatuko lukete.

Israel eta Siria arteko bakea ere ez da posible. Israelek ez ditu Golango lurrak itzuliko eta Siriak ez du hauek berreskuratzeko nahikoa indarrik.

Eta ingurumari honetan Obamak zer egin dezake? Ekialde Hurbileko agintariekin hartu eman ugari izan du AEBetako presidenteak, baina Ekialde Hurbilean egunotan izan ditudan hartu emanak ikusita, inork gutxi uste du bake akordioa inposatzeko gaitasuna duenik.


Andoni Egaña: "Egokitasunetik lor daiteke hizkuntzaren xarma geureganatzea"

Euskararen kalitatearen inguruko hitzaldia eman zuen, Uztarria Kultur Koordinakundeak gonbidatuta

Sindikatu Zaharreko aretoa bete egin zen

Atzo, asteazkena, Andoni Egaña bertsolari eta idazleak euskararen kalitatearen inguruko hitzaldia eman zuen, Uztarria Kultur Kordinakundeak gonbidatuta. Sindikatu Zaharrean izan zen eta aretoa bete egin zen. Egañak, Kike Amonarriz eta Joxerra Garziarekin batera, euskararen erabileraren inguruan lan bat egina du. Hark hitza hartu aurretik, Imanol Lazkano bertsolariak egin zituen aurkezpen lanak.

Hasiera emateko, euskararen kalitatearen inguruko hiru datu adierazgarri aipatu zituen Egañak. "Euskararen kalitateari dagokionez, hiru datu: bat, gaur egun sekula baino euskal hiztun gehiago gara; bi, sekula baino toki gehiagotan egiten da euskara, lurraldetasunari begira; eta hiru, sekula baino gai gehiagori buruz aritzeko gauza gara euskaraz. Hiru datu horiek positiboak dira, bere horretan".

Hizkuntzaren kalitatearen galera zein faktorek eragiten duten azaldu zuen ondoren: familia, eskola, kalea eta ingurua, eta hedabideak.

"Euskal Herri osora begira, familiak gero eta desberdinagoak, anitzagoak dira. Ia familiarik ez da geratzen non umearen gurasoak herri berekoak diren eta biak euskaldunak. Umearen gurasoak bat herri batekoa da, bestea bestekoa, bat euskalduna, bestea agian ez, bat euskaldun berria... Familietan duela 40 urtera arte geneukan homogeneizazio hori galdu egin da. Eta horrek hizkuntzaren transmisioan zerikusia handia dauka. Gutxi hitz egiten dugu familian eta familia da hizkuntzaren transmisiorako lehenengo tresna".

Eskolaren papera

"Eskolari ematen diogu gure zabarkeriaren lan guztia. Bide heziketa eskolan egiten da, sexu heziketa eskolan, eta hizkuntzaren transmisioa ere eskolan?" galdera bota zuen Egañak.

"Euskara bere bizitza-hizkuntza ez duen 20 urteko jende asko dago D ereduan ikasi duena. Horrez gainera, eskola, oro har, disimulatzen ari dela uste dut; gurasoak bezala. Nik uste dut eskolan simulatu egin behar dela, ez disimulatu. NASAkoek astronautak espaziora bidaltzen dituztela, ikusiko zenituzten simulakroak egiten; jendea espaziora bidaltzerako, hor aurreikusten da hango egoera, eta horretan entrenatzen dira astronautak. Umeekin hori egin behar da hizkuntza kontutan. Kalera irten behar dutenerako, etxean, eta etxean ez bada eskolan, simulatuz".

Hedabideei kritika

Hedabideek ere hizkuntzaren galeran zerikusia dutela uste du Egañak. "Hedabideetako euskara, oro har, eta salbuespenak salbuespen, berdintzailea da. Eta hizkuntza disfrutatu nahi duenak, hizkuntzaren lilura sentitu nahi duenak, dagokionean dagokion hitza eta esamoldea erabiliz gozatuko du, ez bestela. Hedabideek beti denari berdin deitzera ohitzen gaituzte. Hedabideek, pizzeriako hizkuntza ematen digute. Pizza denek base bera daukate. Hizkuntzaren zaporea gozatzeko, jatetxekoa eta kartakoa jan behar da". Horregatik, hedabideek "hizkuntzaren zehaztasunarekiko gustua lokartu" egiten dutela adierazi zuen.

Euskara zuzena, jatorra eta egokia

Hizkuntzak hiru gradu dituela adierazi zuen: euskara zuzena, jatorra eta egokia. "Euskara zuzena, Euskaltzaindiaren arauen arabera zuzen erabiltzen dena da. Euskara jatorra, euskararen senari jarraitzen diona. Garrantzitsuena, euskara egokia definitzea da. Euskara egokia, bere helburua lortzeko egokia den euskara da".

"Euskara egokiaren kasuan, helburua da garrantzitsua, helburuarekin batera nor ari den, nori... Faktore guztiak hartu behar dira kontutan euskara esamolde bat egokia den edo ez ebaluatzean. Egokitasunean beti segun galdera egin behar da: segun nor ari hitz egiten, zergatik... Egokitasunaren ikuspegi honetatik, egokitasunetik eta diskurtsotik pentsatzen dut lor daitekeela hizkuntzaren xarma geureganatzea".

Azpeitiari buruz esandakoak

"Azpeitia da herri bat Euskal Herri osoa konbentzi dezakeena euskaraz egitea ona dela. Ez gurea delako, zaharra delako; erabil litekeelako eta egoki erabilitakoan, arrakasta lortzen delako baizik".

"Azpeitia hiztun egokiz betetako herria da. Landu egin delako, familiak lagundu egiten duelako, kaleak laguntzen duelako...".

Egañarena, Uztarriaren Euskara arloak antolatutako 21. hitzaldia izan da.


Askotariko aldarriek egin dute bat greba orokorrean

Kale-bira egin dute goizean hainbat herritarrek, 'Lan-Bizitza-Pentsio Duinak' lelo hartuta. Herriko kaleak zeharkatu dituzte zabalik zeuden komertzio bakanak ixtera gonbidatu, eta beren aldarriekin bat egiteko eskatuz. Askotariko aldarriek egin dute bat mobilizazioan: pentsio eta soldata duinen aldeko oihuak eta prekarietatearen aurkakoak izan dira nagusi.

Lan, pentsio eta bizitza duinak eskatzen ari diren heinean, emakume feministek ere bat egin dute greba orokorrarekin. "Zeresan handia daukagu. Iazko Martxoaren 8an aldarrikatu nahi izan genuen bezala, bizitzak erdigunean jarri nahi ditugu, eta horregatik gaude protestan parte hartzen", azaldu du Miren Osa Mugimendu Feministako kideak. Prekarietateak aurpegi ezberdinak dituela uste du, eta arlo horretan, emakume gazteak kaltetuenetarikoak dira, Osaren arabera.

Beñat Lizeaga gazte mugimenduko kideak ere hartu du parte mobilizazioetan. "Gazte kolektiboko parte naiz, eta greban parte hartuko dut, gazte bezala, gure eskubideak ezbaian daudelako". Ekimen ezberdinetan izan da Lizeaga, eta arratsaldean egingo den manifestazioan parte hartzera gonbidatu nahi izan ditu herritarrak. Beheko plazatik abiatuko da, 18:00etan.


Eskozia hotzetik Legazpira

Aberdeen Angus arrazako behiak ditu etxean orain dela bi urtetik Julian Telleria legazpiarrak.

Julian Telleria legazpiarra orain dela 10 bat urte hasi zen behiak hazten anaiarekin batera. Bertako arrazakoak ziren hasierako behi haiek, «mestizoak», Telleriak zehaztutakoaren arabera. Lau bururekin hasi ziren, baina poliki-poliki 15 buru izatera iritsi zirela nabarmendu du legazpiarrak. Behiak haragitarako haztea izan da beti bi anaien helburua.

Telleriak dioenez, segituan ohartu ziren bertako arrazak haziz etorkizun gutxi zutela, baldin eta merkatuan toki bat egin nahi bazuten. Orduan, «anaia informazio bila hasi zen eta Eskoziazko Aberdeen Angus arrazako behien berri izan zuen». Behi horiek oso estimatuak dira mundu guztian beraien haragiaren kalitateagatik, batez ere.

Ez zen erraza izan behi horiek atzematea. «Urte bete inguru ibili ginen erreferentziak bilatzen», azaldu du. Extremadura aldean eta Salamancan baziren buru batzuk, baina gutxi, antza denez. Azkenean, «Irlandatik zazpi buru ekartzea lortu genuen». Orain bi urteko kontuak dira horiek.

Angus-en berezitasunak

Bi urteren buruan behi eskoziar horiekin izan duten esperientziaz galdetuta, oso gustura daudela dio. Bertako arrazako behiekin alderatuta ezberdintasun batzuk badituzten arren, zainketarako garaian «berdin» moldatzen direla aitortu du. Telleriaren etxe inguruko larreetan aske ibiltzen dira behiak ia urte guztian zehar. «Egunero etortzen gara bisita bat egitera, baina gainerakoan ez dute lan gehiegirik ematen». Neguan gehiago zaindu behar direla dio: «Etxe ondoko pinudian ibiltzen dira, eta nahi izanez gero ukuiluan sartzeko aukera ere badute». Hala ere, behi gogorrak dira eta duten berezitasunetako bat «edozein klimatara egokitzeko duten gaitasuna» da. Jatorriz eskoziarrak izanik, oso ohituta daude hotzera, «gehiago sufritzen dute beroarekin hotzarekin baino».

Oso behi mantsoak direla ere azpimarratu du, eta adarrik ez dutela. Erditze garaian bertako behiek baino laguntza gutxiago behar izaten dute: «Txahal txikiagoak erditzen dituzte, 20 edo 25 kilo ingurukoak, eta bakarrik moldatu ohi dira».

Haragitarako «onenak»

Duten haragiak egiten ditu, dena den, behi horiek bereziak. «Haragitarako dauden behi onenak» direla argi esaten du Telleriak. «Infiltrazio asko dauzka, gantz gehiago dute eta horrek haragia jateko gozoagoa egiten du».

Une honetan 24 bat behi eta zezen bat dituzte, baina asmoa 30 bat buru izatera iristea da. Behiak bizirik saltzen dituzte, orokorrean partikularrei, baina jatetxe eta harategiren batera ere hasita daude saltzen. Etorkizunean honetatik bizitzea dute amets.


Ai Weiwei disidentea atxilotu du Txinak

Giza eskubideen aldeko ekintzailearen emazteak eta laguntzaileek ez dakite Poliziak non daukan.

Txinako Poliziak Ai Weiwei disidente txinatarra (53 urte) atxilotu du Pekingo aireportuan, Hong Kongera abiatzear zela, eta emazteak eta laguntzaileek ez dakite non daukaten. Giza eskubideen aldeko ekintzailearen telefonoa itzalita dago ordutik.

Herenegun atzeman zuten, eta Lu Qing emaztea polizia etxe batera eraman zuten atzo, baina ezin izan zuen senarrarekin hitz egin.

Txinako Poliziak atzo Wen Tao ekintzaile eta kazetaria atxilotu zuen, baita Ai Weiweiren zortzi laguntzaile ere. Zortzi horiek libre utzi ditu, galdeketa baten ostean. Wen Tao atxilotuta dago oraindik.

Poliziak abenduan ere ez zion Txinatik irteten utzi Ai Weiweiri. Aurrekoan Bakearen Nobel sariaren ekitaldira zihoala eragotzi zioten herrialdetik ateratzea —Liu Xiaobo ekintzaile preso txinatarrari eman zioten saria—.


Oposizioaren aurkako operazioan 28 lagun hil dituzte

Siriako GIza Eskubideen Behatokiaren arabera, 23 zibil eta bost desertore dira hildakoak. Milaka pertsona manifestatu dira Liga Arabiarraren aurka, eta Bashar al Assad presidentearen alde.

Siriako segurtasun indarrek oposizioaren aurkako operazioak egin zituzten atzo, Siriako Giza Eskubideen Behatokiak jakinarazi duenez. Hildakoak 23 zibil eta bost desertore direla gaineratu du, eta zibilen artean bost adingabe hil dituztela ere salatu du. Operazioak Homsen, Haman eta Idliben egin dituzte, oposizioaren gotorleku diren eskualdeetan.

ZIbilak metrailadoeetako tiroak jota hil direla esan dute. Houlan oposizioko kide baten hileta manifestazio bihurtu da Bashar al Assaden aurka, eta kontrol postuetatik egin dute tiro segurtasun indarrek. Desertoreak, berriz, Deraan hil dituzte. Han ziren ezkutaturik bostetik lau, etxalde batean, eta eurekin batera sei zibil hil dituztela gaineratu du Siriako Giza Eskubideen Behatokiak.

Sana albiste agentzia ofizialak esan du segurtasun indarretako zortzi kide hil dituztela "talde terroristek". Gaineratu du hamalau lagun atxilotu dituztela, eta horien artean "talde terrorista" baten buruzagia dagoela. Autobus bateko bidaiarien aurkako erasoa leporatzen diote, bahiketa, bortxaketa eta hilketa. Operazioan hainbat pistola eta metrailadore atzeman dituztela esan dute, beste gauza batzuen artean.

Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordeak gaitzetsi egin zuen atzo Al Assad herritarren aurka erabiltzen ari den errepresioa. Europako Batasunak, berriz, bere aldetik Al Assaden aurkako zigor neurri gehiago prestatzen ari da.

Manifestazio jendetsuak

Sanak gaineratu duenez atzo milaka herritar Liga Arabiarraren aurka eta Bashar al Assad presidentearen alde manifestatu ziren. Latakian izan zen manifestazio jendetsuena, baina gehiagotan ere izan ziren. Liga Arabiarrak erakundetik Siria kanporatzeko erabakia herrialdearen "egonkortasuna, segurtasuna eta batasuna urratzeko estrategian" kokatu dute, eta gaitzetsi egin dute.


AEBk Caracaseko enbaxadan duen langile kopurua murriztu du Madurok

Hala, presidenteak Venezuelak berak Washingtonen dituen funtzionario kopuruarekin berdindu du, hau da, 20 bat. “Berdintasuna estatuen artean” hemendik aurrera, azpimarratu du.

Nicolas Maduro Venezuelako presidenteak agindu dio Ameriketako Estatu Batuei (AEB) Caracaseko enbaxadan dituen funtzionario kopurua, 100 bat, murrizteko, bere kontra jardutea leporatuta, eta Venezuelak bereak Washingtonen dituen funtzionario kopuruarekin berdinduta.

Gainera, esan duenez, Vienako Batzarrak ezartzen duen arabera, diplomatiko estatubatuarrei edozein bilera egiten dutela abisua emateko eskatu die, “jakinarazi” behar dute “eta Venezuelako Gobernuak baimendu behar du”.

“Bukatu dira funtzionario horien bilera azpikariak”, esan du hitzaldi batean, bere kudeaketa babesteko egindako mitin batean, irrati eta telebista bidez zabalduta.

“Lehenengo eta behin Delcy Rodriguez kantzilerrari, Vienako Batzarreko akordioa oinarri hartuta (…) funtzionario kopurua berraztertu, murriztu, egokitu eta mugatzeko (…); eurek 100 dituzte hemen eta guk 17 han. Ez; berdintasuna estatuen artean”, hemendik aurrera, azpimarratu du.

Gainera, Venezuelara joan nahi duten estatubatuarrei bisa eskatzea agindu du eta, horretarako, AEBek kobratzen duen diru bera eurei ere eskatuko diete.


ALEA FM 2017-11-07

Euskararen Oihana atalarekin abiatu da saioa, Oihaneder Euskararen Etxean azaroan antolatutakoen berri eman digu Iñaki Lazkanok. Pil-Pilean atalean 1976ko martxoaren 3ko gertakizunen inguruko pelikulari buruz hitz egin dugu Asier Bilbao ekoizlearekin.

Jarraian, Hamaika Saltsan Lautada eguneko protagonista xelebreak izan ditugu hizpide; Baietz harrapatu! buruhandi eta erraldoiak. Arabarrak munduan atalean, Borja Pedruzorekin Yucatanera bidaiatu dugu. Iritzi ataleko protagonista, Txema Ramirez de la Piscina izan da. Eta azkenik, beti bezala euskararen agenda.


Eguenean hasiko da Marabilli Festibala Ondarroan, sortzaileen bilgunea izango dena

Atzo [urriak 2] egin zuten aurkezpen prentsaurrekoa Bilbon Aitzol Aramaioren senide, lagun eta antolatzaileek, eta argi laga nahi izan zuten Marabilli “lagunarteko festibala, ez profesionala” dela. Oinarri hori abiapuntutzat hartuta, lau eguneko egitarau betea aurretik dagoela nabarmendu zuten, “herriarentzat eta herriarekin” antolatutako egitaraua. Kirmen Uribe antolatzaile eta Manuelistak nabarmendu zuenez, “ia herri osoan egongo dira jarduerak urriaren 5etik 8ra”.

[EGITARAUA]

[2015eko ARGAZKI GALERIA]

Aurtengo Marabilli Sormen Festibalean belaunaldi jakin bat hartu dute ardatz. Uriberen aburuz, “olatu handia da belaunaldi hori, eta hazten dago”; besteak beste Miren Amuriza, Espainiako Dantza Sari nazionala irabazi berri duen Kukai taldea eta Jon Maya dantzaria, Ander Lipus eta Iratxe Fresneda dira belaunaldi indartsu horren adierazle. Prentsaurrekoan azaldu zutenez, “Marabilli, batez ere, sortzaileen topalekua izatea” nahi dute antolatzaileek, “elkarrekin egoteko lekua”. Marabilli modu aparta da euren iritziz belaunaldi hori plazara ateratzeko.

Aitzol Aramaioren senideak, Kirmen Uribe eta Begoña Anakabe antolakuntzako kideak eta Ander Lipus aktorea, aurkezpenean. Argazkia: Marabilli Sormen Festibala

Beste alde batetik, iadanik Marabilli festibalaren lagun handiak direnen jarduerak ere nabarmendu dituzte. Horietako bi, Asier Altuna eta Ander Lipus dira. Lipusek, urteak zeramatzan Marabillin parte hartzeko gogoagaz, baina hau ospatzen zen datetan, beti proiektuak lantzen aritzen zenez ezin izaten zuen bere laguna zenaren omenezko festibalean parte hartu. Aitortu zuenez, aurtengo urrirako Hozkailua antzezlana jada taularatuta edukiko zutela ohartu zenean eta Manuelisten deia jaso zuenean asko poztu zen, denbora luzez baitzegoen zain festibalean modu honetara parte hartu ahal izateko.

Zinegileak, bestalde, bere sekuentzia kuttunak erakutsiko ditu, aurretik Fernando Leon de Aranoak edo Montxo Armendarizek egin zuten bezala. Baina ez ditu bakarrik bere lanetako sekuentziak azalduko, baizik eta zine munduak emandakoen artetik gogokoen dituenak. Aurten baina, iaz Goiko Zinean berarekin batera egon zen Jose Mari Argoitia San Martinen laguntzarik ez du edukiko Altunak, zoritxarrez. Baina ondarrutarra gogoan edukitzeko, bi omenaldi egingo dizkiote zapatuan, bat goizean eta bestea gauean. Antolakuntzako kideek esan zutenez, “asko” ikasi zuten Jose Mari Argoitiarengandik, eta hutsune handia laga du. Goizekoa zinean bertan izango da, bera hain eroso sentitzen zen leku horretan hain zuzen, eta bigarrena berriz Alde Zaharrean: musika eskolako haurrek Argoitiak Itoiz taldearentzat idatzitako Marea Gora eta Lo egin abestiak kantatuko dituzte, Dantzarte taldekoek balkoietan dantzan egiten duten bitartean.

[EGITARAUA]

[2015eko ARGAZKI GALERIA]

Marabilli jan. Marabilliko antolatzaileek herritarrekin batera ekintzak antolatzeko zereginean, jarduera berri bat antolatu dute aurten, jarduera gastronomiko bat hain zuzen. Azken batean, sormenaren inguruan dauden eta egon daitezkeen diziplinak batzen joan nahi du Marabillik. Hori dela eta, herriko lau sukaldarik, Cantabriko tabernako Pantxo Bedialaunetak, Zamora Etxeko Karle Beristainek, Beikoziniko Gorka Urrestik eta Sutargiko Haitz Bengoetxeak, Aitzol Aramaioren lau lanetan inspiratutako pintxoak prestatuko dituzte Itsasaurren. Aramaioren Un poco de chocolate, Terminal, Solo rock and roll eta Kepa Junkeragaz egindako Buenos Aires lanetan oinarrituko dira sukaldariak esperientzia gastronomikoan.

Asier Altuna aurten ere Marabilli Sormen Festibalean egongo da.

Ondarroako herriaren eta Marabilliren arteko uztarketa geroz eta estuagoa ari da izaten, eta antolatzaileek eskerrak eman nahi izan dizkiete euren ekintzak antolatuaz egitaraua osatzen lagundu duten taldeei. Eurentzat oso garrantzitsua da herritarrak jaira batzea. Besteak beste, Barnetegixe (ondarrutarrek egindako film laburrak eta Pink Floyden The Wallen bertsio originala ondarrutar azpitituluekin), Zubi Zahar herri ikastola (erraldoi eta buru handien Euskal Herriko topaketa), Gaztetxea (igoera bertikala Tontorramendira), udal musika eskola, Kresala, Bertsutan bertso eskola eta beste hainbat elkarte egitarauan egoteak berebiziko indarra dauka. Bestalde, zenbait ondarrutarrek norbanako gisa ere parte hartuko dute Marabillin, eta horren adibide dira Antxon Uskolak Joseba Irazokirekin Musika plazan eskainiko duen sormen lanen uztarketa, musika eta margoketa oinarri izango dituena edo Oier Ituarteren Aztarnak argazki erakusketa, dagoeneko eta domekara bitarte zabalik dagoena erakusketa aretoan.

[EGITARAUA]

[2015eko ARGAZKI GALERIA]

Marabilli Festibalean parte hartuko duten herriko beste eragile bi Portuko Ranpi eta Barnetegixe dira, Marabilli off ekimenaren barruan. Barikuan, 01:00etan, El Gancho Sonidero Dj bikote zaragozarraren kontzertua egongo da Portuko Ranpan.

Barnetegixe gunean berriz, Anabasa Eremua, Bñt proiektu, Harria gorde, Leokadi, Minutu bat h.m., Ondar Ahoak, Ondarruko Vasca, Recreacion, Securitas Angelorum, Terminal, Zea bingo! eta Olentzero ondarrutarrek egindako film laburrak eskainiko dituzte. 16:00etan Josu Eizagirrek ‘Anabasaren 20.urteurrena’ aurkezpena egingo du, bere laburmetraia hasi baino lehen, eta 18:30etan gauza bera egingo du Aiert Goenagak, ‘Zeiñ de Olentzero?’ izenburupean.

10 minutu ikusteko eta Amparanoiaren kontzerturako dagoeneko ez dago sarrerarik, eta Zea Mays taldeaz eta Dj Elepuntogaz gozatzeko ere sarrera gutxi batzuk baino ez dira geratzen

Ondarroa eta Galiza. Ondarroak, eta orokorrean Euskal Herriak, betidanik eduki izan dute lotura berezia Galiziarekin. Hari horri helduta, ekimen bi antolatu ditutze. Lehengoa, Xurxo Souto idazle galiziarraren ‘Contos do Mar de Irlanda’ emanaldia, non arrantza oinarri hartuta hainbat ondarrutarrek urte luzez lantoki izan duten Ronck All inguruko istorioak kontatuko dituen. Bestea, Dabide Cabaleiroren Sitio distinto fima da. Film honek, Galiziatik Euskal Herrira etorritako herritarren historia kontatzen du, nola etorri ziren, nola sartu ziren euskal gizartean, eduki dituzten harremanak eta abar. Tartean, hainbat ondarrutar ere agertzen dira pelikulan.

Zenbait ikuskizunetarako sarrerak amaituta daude dagoeneko, eta beste batzuetarako gutxi batzuk baino ez dira geratzen. Esate baterako 10 minutu ikusteko eta Amparanoiaren kontzerturako dagoeneko ez dago sarrerarik, eta Zea Mays taldeaz eta Dj Elepuntogaz gozatzeko ere sarrera gutxi batzuk baino ez dira geratzen.

Manuelistek nabarmendu dutenez, Marabilli Sormen Festibalak herriari bizia eman nahi dio egun hauetan.

HONEKIN LOTUTA:

Duela bi urteko BIDEOA

ARGAZKI GALERIA (2015eko Marabilli Sormen Festibala)


26. Loramendi literatura lehiaketak 26 sari banatu ditu

Aretxabaletako Loramendi elkarteak literatura lehiaketako sariak banatu ditu. Lehiaketaren 26. edizioa izan da eta 431 lan jaso dituzte aurten; horien artean arrakastatsuenak izan dira ipuinak eta bertsoak. Antolatzaileak pozik azaldu dira 26 urteren ostean oraindik "bikain" erantzuten dutelako herriko gaztetxoek.

"Lan benetan politak jaso ditugu. Epaimahaiko kideek ederto pasatu dute irakurtzerakoan", jakinarazi du Irati Urkiak, Loramendiko dinamizatzaileak.

Lehen Hezkuntzako hirugarren mailatik DBHko laugarren mailara arteko ikasleek aurkeztu dituzte lanak, guztira 431: "Gaztetxoen lanak askoz gehiago izan dira; horregatik ipuinak eta bertsoak izan dira nagusi", dio Urkiak. Hala, 8 eta 12 urte artekoek egin dituzte 186 ipuin, 93 bertso, 42 deskribapen eta 33 iritzi artikulu.

DBHko ikasleen lanak, ostera, askoz gutxiago izan dira, eta ez dituzte sari guztiak eman. Sentimenduzko gutunak izan dira gehienak, 45 hain zuzen, eta haren atzetik geratu dira argazkizkiak (24 lan) eta bertsoak (6 lan). Komikietan, ostera, ez dute saririk banatu.

Gai asko landu dituzte lan horietan guztietan ikasleek, baina euskararekiko kezka hainbatetan agertu da.

Sarituak

Lehen Hezkuntzako 3. eta 4. maila

Ipuinak

1. Maddi de Cesero

2. Elaia Larrañaga

3. Beñat Beitia

Bertsoak

1. Olatz Maidagan

2. Danel Etxaniz

3. Eider Urkia

Deskribapenak

1. Irati Oskotz

2. Ariane Perez

3. Beñat Baladron

Lehen Hezkuntzako 5. eta 6. maila

Ipuinak

1. Monika Beltran de Heredia

2. Nahia Mateos

3. Eider Aranegi

Bertsoak

1. Malen Basabe

2. Julen Pagaldai

3. Anne Gomez

Iritzi artikuluak

1. Oihane Leibar

2. Maren Seiler

3. Eki Balantzategi

DBHko 1. eta 2. maila

Sentimenduzko gutunak

2. Sara Zurutuza

Bertsoak

1. Oihana Arana

2. Haizea Arana

Argazkizkiak

1. Oihan Uroz

2. Ainara Gomez

DBHko 3. eta 4. maila

Sentimenduzko gutunak

2. Garazi Muruamendiaraz

Argazkizkiak

1. Jokin Uribetxebarria

2. Gaizka Perez


A-636k badu prezioa

Gipuzkoako Foru Aldundiak Beasain-Bergara autobidearen (A-636) ordainketa-sistemari buruzko foru araua argitaratu du. Errepidea erabiltzeagatik, zatika ordainduko den kanonaren kopuruak arautu ditu.

Ordainpeko zatiak hauek izango dira: Beasaindik Ormaiztegiko lotunera (0-2,8 kilometro puntua), Alegiako lotunetik Zumarragako lotunera (5-10,4); eta Urretxu/Legazpi lotunetik Bergarara (12,5-19,8). Antzuolako irteeran (Deskarga) beste kanon bat aplikatuko dute, Urretxutik.

Autobidean zehar hiru arkuren bidez hartuko dituzte ibilgailuen matrikulak, eta titularrei kobratuko die Bidegik kanona, loturiko kontutik. Beasaingo arkuan Beasain-Ormaiztegi zatia (2,8 km) fakturatuko da; Ezkioko arkuan Ormaiztegi-Zumarraga zatia (5,4 km) eta Deskargako arkuan Legazpi/Urretxu -Bergara Ekialdea zatia (7,3 km).

Hiru ibilgailu motak ordaindu beharko dute A-636an: ibilgailu arinek, astunek eta oso astunek. Motoak salbuetsita daude.

‘Bira’ osoa ordainpekoa

Gipuzkoa zeharkatzen duten zirkulazio-ahalmen handiko bi errepide nagusiak (AP-8 gehi AP-1 eta N-1 gehi A-15) lotzen ditu Beasain-Bergara autobideak. «Koherentziagatik eta sarearen uniformetasunagatik», zeharkako korridore horretan ere ordainketa sistema jartzea «neurri eraginkorrena» dela iritzi dio Gipuzkoako Foru Aldundiak.

Diru iturri hori bide azpiegiturak mantentzeko eta kudeatzeko kostuak finantzatzen laguntzeko izango dela dio dekretuak: «Erabileraren ondorioz jasandako narriadura arindu eta zerbitzu maila ezin hobea mantendu nahi da». Hileko gastu-muga bat mugatuko dute gidarientzat.

Kanonak eta ordainpeko bide zatiak zehaztu ondoren, Diputatuen Kontseiluak erabakiko du noiz hasi kobraketa; 2022ko uztaila baino lehen behar du.


Zestoako hondakin biltegiaren proiektua Bruselara eraman du EAJk

'Erabakia baloratzeko' eta Gipuzkoako hondakinen kudeaketa planean egindako aldaketak aztertzeko irekitako ikerketaren berri emateko eskatu dio Izaskun Bilbaok Europako Batzordeari.

Gipuzkoako Foru Aldundiak birziklatu ezin diren hondakinentzat Zestoako Osinbeltz harrobian egiteko asmoa duen biltegiari buruzko ekimen bat aurkeztu du EAJk Bruselak.

"Erabakia baloratzeko" eta Gipuzkoako hondakinen kudeaketa planean egindako aldaketak aztertzeko zabaldutako ikerketaren berri emateko eskatu dio Izaskun Bilbao EAJren europarlamentariak Europako Batzordeari.

EAJren helburua Gipuzkoako hondakinen kudeaketari "gardentasuna ematea" da, izan ere, "obskurantismoa" nagusi da gai horretan, Izaskun Bilbaoren iritziz. Halaber, gai horretan Europako araudiak dioenaren aurkako norabidean pausoak ematen ari direla salatu du.

"Oraindik ireki gabeko planta batean tratatutako etxeko hondakinak Zestoara eraman nahi dituzte. Europak dio gisa horretako hondakinak ez direla bizigabeak. Ondorioz, Zestoakoa zabortegi bat izango da, hondakinak kudeatzeko aukera txarrena".

Jeltzaleak ohartarazi duenez, hondakin horiek kareharria dagoen gune batean gordeko da, Urola ibaitik 200 metro baino gutxiagora, eta filtrazioak izateko arriskua dago. Hori dela eta, "berritasun" horren berri Europari jakinarazi zaion galdegin du.

"Teorian biltegi horrek materia bizigabea jasoko du, oraindik martxan ez dagoen planta batean tratatutako birziklatu ezin den etxeko hondakina", azaldu du Bilbaok Gipuzkoako Foru Aldundiaren informazioa aipatuz.


Kontzertuz lepo dator asteburua

Besteak beste, Berri Txarrak, Zea Mays, Ze Esatek!, Itziarren Semeak, Mikel Urdangarin eta Celtas Cortos egongo dira asteburuan Euskal Herrian.

LARUNBATA

Giro aparta sortuko dute Zea Mays, Celtas Cortos, Pier & Pints eta Trikizio taldeek Aiherran. Atarrabian, berriz, Juantxo Skalari & La Rude Band eta Zartako K taldeen musika entzungo da.

Horrez gain, Euskal Metal Fest jaia egingo dute Donostian, Vita Imana, Elbereth, Dominium eta beste hainbat talde eta artistarekin.

Wombat Fest jaialdiaren bigarren egunean, ostera, doinu lasaiagoak nagusituko dira, Russian Circles, Jardin de la Croix, Jaundone eta Helms Aleeren eskutik.

Gasteizen euskal musikak aginduko du. Batetik, Berri Txarrakek Kubik aretoa zapalduko du, eta bestetik, Itziarren Semeakek Foruen plazan joko du.

Bukatzeko, Ze Esatek! Azkoitian izango da; Mikel Urdangarin, Markina-Xemeinen, eta Arkada Social, Skakeitan eta Akerbeltz, Plentzian.

IGANDEA

Berri Txarrakek Denbora da poligrafo bakarra diskoko kantuak taularatuko ditu Gasteizen igandean.

Bilbo Green Dayren musikaz jantziko da igande arratsaldean, American Idiots taldeari esker.


Barrenetxea IVak eta Etxebe IIak irabazi beharra, aurrera egiteko

Sagardoaren txapelketa betebetean da. Barrenetxea IVak eta Etxabe IIak duten maila onena eman beharko dute gaur, txapelketan aurrera egin nahi badute. Juanenea eta San Miguel izango dituzte aurrean, 17:00etatik aurrera.

Barrenetxeak Etxabe IIa izango du bidelagun gaurtik aurrera; orain arteko bikotea, Urtasun, lesionatuta baitago. Bi bikoteek galdu zuten txapelketako aurreneko partidua; Barrenetxeak eta Etxabek ordea, puntu bat lortu zuten. Hala ere, hernaniarrak eta Etxabek zailagoa dute finalerdietarako pasea. Gaur irabaziz gero, azken jardunaldietako bi partiduetan zer gertatu zain egon beharko dute. Aldiz, Juanenea eta San Miguelek irabazten badute, Matxin III eta Etxeberria IIIaren kontra jokatuko lukete azken partidua, eta hau irabaztea nahikoa lukete, aurrera egiteko.

Uterga eta Olazar,finalerdietan

Etxeberria IV eta Ionen kontrako partiduan erakustaldia eman eta gero, finalerdietarako pasea lortu dute Uterga eta Olazarrek. Finalerdietara pasako den bigarren bikotearen izena datorren partiduan jakingo da: Etxeberria IV eta Ion edo Ezkurra eta Endika; bietako batek egingo du aurrera.


Aro aldaketa 'ospatzeko' udagiroz apainduta datoz merkatariak

Udagiroz apaindutako biniloak jarri dituzte merkatariek euren komertzioetan. Aro aldaketa \'ospatzeko\' ekimen \'dibertigarria\' izan gura duena +dendak merkatari elkarteak abiatu du.

Erakusleihoak udagiroz apainduko dituzte Durango, Iurreta eta Abadiñoko hainbat merkatarik egunotan. +dendak elkartearen ekimen horrek aro aldaketa "era dibertigarri" bategaz "ospatzea" dauka helburu. Horrela jakin eragin dute.

Joan zen udaberrian abiatu zuten ekimena eta ehun bat merkatari egin zuten bat erakusleihoetan apaindutako biniloak jarriz: "publikoa marrazkiobn esangurara ohitzea gura dugu eta aro aldaketa bakoitzean erakusleihoetan jarri ditzaten zai egotea". Komertzio eta tabernetan Itsaskor horiek jarrita, publikoak komertzio eta taberna horietan erreparatu dezan ere bada helburu, adierazi dutenez: "Esuten ahalegindu behar garen hurbiltasu irudia dauka komertzio txikiak. Hala ere, kalitatea eta berrikuntzarako izpiritu iraunkorra ere badira horren ezaugarri", ganeratu dute.

Horrela eskatu duten +dendak elkarteko 197 bazkideen artean hasi dira doan banatzen binilook. Batzuk jarri dituzte dagoeneko.


BERRIAlagunek 15 euroan dute liburua

BERRIAlagunek 15 euroan eros dezakete Imanol Murua Uriaren Ekarri armak. ETAren jardun armatuaren bukaeraren kronika liburua. Bestela, 20 euroan. BERRIA eta Elkar dira argitaletxeak.


Balizkoa eta digitala

Liburutegi Sistemaren Katalogo Kolektiboa eratu eta sarean jarri nahi du Jaurlaritzak.


Amagoia Muniozgureni (AGAKO) elkarrizketa

Arrasateko gaztetxeko asanbladak (AGAKO) 25. urte betetzen ditu, eta urteurrena ondo ospatzeko, egitarau potoloa prestatu dute. Amagoia Muniozguren asanbladako kidea da.


Mossoek bi lagun atxilotu dituzte, neonazien eraso batengatik

Gazte bat jipoitu dute ultraeskuindarrek goizaldean, eta aurpegia erabat puztuta utzi diote. Ultraeskuindar bati ere eraso egin diote antifaxistek, labana handi bat zeramalako.

Dozenaka ultraeskuindar kalera atera dira bart Bartzelonan, makilak eta borrak eskuetan zituztela horietako asko. Herritarrei irainka eta mehatxuka aritu dira, eta kolpeka ere bai. Balmes eta Rossello kaleen artean, gazte bat harrapatu dute, eta jipoi izugarria eman diote. Aurpegia erabat puztuta utzi diote.

Gaur eguerdian jakinarazi dutenez, eraso horretan parte hartu zutenetako bi atxilotu egin dituzte mossoek. Atzo, erasoa gertatu eta berehala, sare sozialetan identifikatu zituzten aurpegia agerian zuten batzuk, eta gaur atxilotu dituzte.

Arran CUPen gazte taldeak salatu du neonaziak Bartzelona erdialdean ibili direla 40 minutuz, eta inork ez dituela geldiarazi. Miquel Buch Barne Kontseilariaren dimisioa eskatu dute, gainera.

Guillem Andres kazetariak, berriz, erakutsi du antifaxisa talde batek nola harrapatu duen ultraeskuindar horietako bat, eta nola jipoitu duten. Gaztea lurrean ageri da bideoetan, buruan kolpea duela. Labana handi bat atzeman diote.

Mossos d'Esquadrak jakinarazi duenez, bi lagun atxilotu ditu, neonazi talde batek atzo herritar bati egin zion erasoarengatik. Kataluniako Poliziak jakinarazi duenez, ikerketa irekita dago oraindik. Espainiako Poliziak gazte bat atxilotu du Espainiako bandera zeraman emakume bati oldartzea egotzita.

Buch: "Aurrez aurreko talka eragotzi dugu"

Gaur goizean, agerraldia egitn du Buchek, eta azpimarratu du "aurrez aurreko talka eragotzi zutela". Nabarmendu du atzoko beren asmoa zela mainfestazio antifaxistaren eta elkarretaratze ultraeskuindarraren arteko aurrez aurreko talka eragoztea. Hori egin nahi zutela, bien manifestatzeko eskubidea errespetatuz.

Eta hori lortu zutela dio Buchek. Jardinetsen zeudela antifaxistak, eta neonaziak hara joatea eragoztea lortu zutela.

Buchen arabera, mossoek neonaziak sakabanatzea lortu ostean gertatu zen erasoa. Orduan jipoitu zuten naonaziek gazte anfaxista bat. Mobilizazioak amaitutakoan gertatu zela nabarmendu du.

Zalantzak uxatzen saiatu da, eta behin eta berriz esan du Mossoek ez dutela harremanik eta loturarik indarkeria erabiltzen duten pertsona eta taldeekin.

Infiltratuak

Gainera, azken egunetan asko zabaldu da istiluak sortzen dituztenak ez direla Katalanak, baizik eta infiltratuak direla. Hori ematen dute aditzera hainbat irudik.


Epikondilitisa lan gaixotasuntzat aitortu dute, lehen aldiz, garbiketaren eta ile apaindegien sektoreetan

Sententzia judizial batek eta Gizarte Segurantzaren ebazpen batek jo dute lan gaixotasuntzat, CCOOk azaldu duenez.

Tenislariaren ukondoa izenez da ezagunagoa epikondilitisa, lesio arrunta delako tenis jokalarien artean —baita golf jokalarien kasuan ere—. Baina ohikoa da, halaber, garbiketan eta ile apaindegietan lan egiten dutenen artean ere, arotzen eta margotzaileen artean bezala. Hala ere, orain arte ez da lan gaixotasuntzat aitortu bi sektore horietan. Orain arte. Izan ere, Euskadiko CCOOk azaldu du lortu duela lan gaixotasuntzat aitortzea sententzia judizial baten eta Gizarte Segurantzaren ebazpen baten bidez.

Ukondoaren hezurren kanpoko aldeko tendoi eta giharretan gertatzen da lesioa; muskulu eta tendoietan zuntzak hausten dira, eskuturraren mugimendu errepikakorren ondorioz.

Bada, garbiketaren sektorean, Bilboko lan arloko 7. epaitegiak ebatzi du R. P. J. garbitzailearen epikondilitisa lanak eragin diola, bere lanpostuan gaixotasun hori garatzeko baldintzak daudela ondorioztatuta: eskuturra behin eta berriz tolestea eta luzatzea. CCOOk azaldu du beharginak Mutua Universalera jo zuela, hura zelako lan gaixotasunen arduraduna enpresan, baina mutualitateak atzera bota zuen langilearen eskaera, esanez min horren jatorria ez zela lanekoa. Justiziak kontrakoa ebatzi du.

Bestalde, ile apaindegien sektorean, Gizarte Segurantzak ebazpen batez onartu du M. L. L. C. langilearen epikondilitisak ere lanean duela jatorria. MC Mutual mutualitateak urtebetetik gorako bigarren gaixo agiria ukatu zion beharginari, baina Gizarte Segurantzak arrazoi eman dio langileari.

CCOOk salatu du Mutua Universalek eta MC Mutualek ezkutatu egin dutela epikondilitsa lan gaixotasun gisa, eta biei eskatu die euren gain hartzeko gaixotasun horien tratamenduak eta laguntzen ordainketak.


AdunaZ aplikazioa martxan da

Adunako Udalaren eta herritarren arteko komunikazioak bide berria izango du aurrerantzean. Parte-hartze modu berria izango da eta, etorkizunean, herriko eragileek ere izango dute beraien tokia.

Udalak jakinarazi duenez, aplikazio honek aukera asko ematen ditu. Hona hemen adibide batzuk:

- Udaletik notifikazioak jaso. (abisu meteorologikoak, bide mozketak, gogorarazpenak, ekintzak...)

- Herriko agenda ikusi (ekitaldiak etab...), baita agendaren abisuak jaso ere.

- Inzidentziak zuzenean Udalari komunikatu (argazki eta posizionamenduarekin batera)

- Udalak luzatzen dituen inkestak erantzun.

- Herriko kultura, ibilbideak eta ostalaritzaren inguruko informazio kontsultatu.

- Udalaren informazioa jaso.

- Udal dokumentu ofizialak lortu.

- Udalerriko mapa interaktiboa ikusi.

- Garraio publikora sarbidea izango du.

- Etab...

Udalak jakinarazi duenez, gomendagarria litzateke ahal den eta herritar gehienek instalatuta edukitzea. Eta aplikazioaren konfigurazioen barruan “jakinarazpenak” aktibatuta edukitzea. Horrela, bandoaz gain, mugikorrean ere jaso ahalko dira abisuak.

Edonor erregistratu daiteke baina erroldatutakoak bakarrik erabil ditzazkete funtzionalitate batzuk (adibidez, inkestak). Beti egongo da aplikazioa instalatu eta izen emateko aukera, baina azaroaren 30a baino lehen egiten duten guztien artean Samsung Galaxy A50 bat zozketatuko da! Aplikazioan bertan notifikatuko dugu zein izan den irabazlea.

Android eta IOS mugikorretan erabili daiteke (Google Play eta App Storean eskuragarri)


Emakume bertsolarien aitortza lana ekarriko du Korrika Kulturalak Zaldibarrera

Martxoaren 14ean, zapatua, egingo da Bertsolaritzaren sekretuak. Isilduriko emakumeen historia ikuskizuna. Narrazioak, bertsoak eta musika batu dituzte eta Xenpelar-en iloba izan zen Joxepa Anttoni Aranberri bertsolaria ikur izango du ikuskizunak. Oraingo domekan estreinatuko dute lana, Hernanin (Gipuzkoa).


"Euskaltegiko giroa oso ona da; lagun artean egongo bagina legez joaten gara"

2001az geroztik irailaren 26an Europako Hizkuntzen Eguna ospatzen da. Egun honetan hizkuntzak ikastea sustatu gura izaten dute. Carol Martin Mendezek (Durango, 1982) ama izan zenean semeagaz euskaraz komunikatu gura zuela argi izan zuen. Horixe izan zen euskara ikasteko behar zuen bultzada. Aurtengoa bere bigarren ikasturtea izango da euskaltegian.

Noiz hasi zinen euskara ikasten?

Joan zen ikasturtean hasi nintzen, eta aurten ere jarraituko dut.

Zerk bultzatuta hurreratu zinen AEKra?

Denbora asko neraman apuntatu guran, baina ez nuen pausoa ematen. Ama izan nintzen eta horixe izan zen erabakia hartzera bultzatu ninduena. Arrazoi horrek animatu ninduen gehien, semeagaz euskaraz berba egin ahal izateak.

Iaz zerotik abiatu zinen ala bazenekien euskaraz apur bat?

Txikitan euskaraz berba egiten nuen, baina praktika faltagatik ahaztu egin zitzaidan azkenean. Ulertu bai, baina ez nuen nire burua berba egiteko gai ikusten. Gero, zer edo zer txarto esango nuen beldurrez lotsa apur bat ere ematen zidan. Beti izan dut euskaraz ondo berba ez egitearen arantza hori.

Etxean euskaraz berba egitea da erronka?

Semea ikasketa guztiak euskaraz egiten dabil, eta neuk ere beragaz euskaraz berba egin ahal izatea garrantzitsua dela uste dut.

Zenbat denbora eskaintzen diozu euskara ikasteari?

Egin dudan ikastaroan, gelara joatea nahikoa da, ez dugu etxerako lanik. Baina nire aldetik libururen bat irakurri eta horrelakoak egin ditut.

Zer eman dizu euskarara berriro hurbiltzeak?

Asko gustatu zait. Iaz, hiru orduko eskolak ziren eta pentsatzen nuen luze egingo zitzaidala. Baina gelara joateko gogo handiagaz egon naiz. Jende berria ezagutzen duzu eta beste gauza batzuei buruz berba egiteko aukera ematen dizu. Berba egitera askoz ere gehiago animatu naiz. Euskaltegian giroa oso ona da, eta lagun artean egongo bagina legez ibili naiz. Esperientzia oso ona izan da.

Behin pausoa emanda, euskaraz bizitzeko aukerak sortu zaizkizu?

Nire ingurua ez da oso euskalduna, baina aurkitu daitezke aukerak, gura izanez gero. Eta egunerokotasunean ere bai, ogia erostera zoazenean zein beste hainbat momentutan. Gura baduzu, beti sortzen dira aukerak.


Almenen 50 urtetako historia gogoratuz, erakusketa baten bitartez

Ikastetxearen 50. urteurreneko erakusketa giro onean igaro zuten gatzagarrek. Apirilaren 27tik 30era bitartean egon zen erakusketa ikusgai.

Pasa den egubakoitza, apirilak 29, izan zen egunik jendetsuena. Izan ere, luntxa prestatu zuten eta aspaldiko garaiak gogoratu zituzten, giro ederrean. "Irakasle batek hitzalditxo bat prestatu zuen eta mila istorio eta momentu partekatu ziren egun hartan", adierazi du Beñat Zamalloa arduradunetako batek. Hiru egunetan 50 pertsona inguru gerturatu zirela nabarmendu du Zamalloak.

Miren Amurizaren antzezlana

Astelehenetik gaur arte Miren Amurizaren lanaren gaineko erakusketa dago ikusgai kultura etxean, Mozambikeko eskualde bateko errealitatea oinarri hartuta egin duen ikuskizunari buruzko erakusketa, hain zuzen. Joanes Mendizabal zinegotziak aitortu du gaurko saiora begira antolatutako erakusketa izan dela eta gaurko arratsaldeko emankizunean espero dutela jende gehien.

Izan ere, Kapulana bat zintzilik izeneko ikuskizuna eskainiko du Miren Amurizak. Abestia, bertsoa, ipun kontaketa eta marrazketa uztartzen dituen emanaldia da. Gaur 20:00etan izango da, kultura etxean bertan.


Aurrelariak atzelarien kontra

Insalus Masterreko partidu ikusgarria dago gaur ere Galarretan, arratsaldeko 16:00etan hasiko den jaialdian. Bi aurrelaririk haundienak, Zeberio II eta Ezkurra, bi atzelaririk haundienen kontra ariko dira, Eizagirre eta Lizasoren kontra. Orain artean Eizagirre dijoa masterreko buru, 30 punturekin eta bigarren Ezkurra 29,25 punturekin. Gaur lehia estua espero da.

Lau partidu

Gaurko jaialdian beste hiru partidu ere izango dira: Zalakain-Aizpurua II/Martinez II-Ion, Altuna I-Urrutia/Altuna II-Etxeberria III, eta Juaristi-Iriarte/Bitoria-Urko.


Giro onean ari dira ospatzen Santa Isabel festak zumarragarrak

Udako eguraldiarekin ari dira ospatzen Santa Isabel festak Zumarragan. Uztailaren 3ra bitartean ekintzaz betetako egitaraua antolatu dute zumarragarrek. Gaur goizean, haurrak izan dira protagonista. La Salle-Legazpi ikastetxean jarritako zezen plazan zezentxoekin gozatu ederra hartu dute ausartenek.

Arratsaldean ere izango da zertaz gozatua.

18:00etan: Dantza jaialdia Zumarraga-Urretxuko Irrintzi, Urretxuko Lurra eta bi talde gonbidatuekin. Zelai Ariztiko pilotalekuan.

18:30ean: Haurrentzako stand banda dantzaldia. Kalebarren-Areizaga plazan.

19:00etan: Euskal Herriko errekortadoreak. La Salle-Legazpi ikastetxeko jolastokian.

20:00etan: Ehunzango batukada.

23:15ean: Su artifizialak Zaragozana etxearen eskutik.

23:30ean: Ixabel Dj festa. Kalebarren-Areizaga plazan.

00:00etan: Larrain Dantza. Euskadi plazan.

00:30ean: Tandem orkestrarekin dantzaldia.


Zarata

Iñaki Segurolak Urola Kostako Hitza egunkariaren 'Puntuka' atalean idatzitako iritzi artikulua da honako hau:

Nik ez dakit zenbateraino sinistu behar diegun aberatsei eta klase ertainari beren opor eta udari buruzko pelikula polita kontatzen digutenean. Neu ere izana bainaiz klase ertainekoa urte batzuetan (gauza ertainak diruaren kezkarik gabe eta modu ertain batean egiteko ahala duen klasekoa), eta badakit zer zen udako zorion ertain hura: joan-etorri eta atzera-aurrera ikusgarri asko, eta funtsean denbora eta egutegia "produktiboki" betetzeko beste modu bat.

Nik neuk, klase ertainaz azpitik eta turismorik egin gabe, esan dezakedana da sekula baino gustu hobea hartu diodala udari, eta bereziki abuztuari, eta berezikiago ixiltasunari. Askotan sentitu dut penagarria dela herri ez-turistikoak (gehienak) abuztuan hutsik gelditzea, baina aurtengo honetan kontrakoa sentitu dut; alegia: gauza ederra dela herri batek oporrak hartzea bere herritarretatik! ; bai: herriak sentitzea bere herritarrek aldegiterakoan ematen duten bake ona. Tristea da, alde batera, zeren esan nahi baitu herri batek bere herritar gehienak sobran dituela, baina hori hola izan da beti, eta gainera herri batean falta gutxiena dago beren buruei inportantzia haundiena ematen dieten haiexena; hots: jende-klase ertain erdipurdikoarena eta hortik gorakoena. (Elkartasun keinu bat hemendik Zarauzko herri-jende xumeari: hemen bake haundiena ematen duten liztor inbaditzaile dirutu horiexek doazkizue zuei horra, eta guretzat ona eta atsedena da hori, baina zuentzat kaltea. Jabetzen gara. Keinua egina gelditzen da.)

Abuztuko ixiltasuna aitatu dut, baina ez nuke hura gehitxo famatzerik nahi, zeren kapaz baitira hemen "ixiltasunaren turismoa" asmatzeko eta dena izorratzeko. Inportanteena hau da: abuztuko ixiltasunari ederretsi diogu, zaratarekin erreta geundelako.

Jarraitu irakurtzen Urola Kostako Hitzaren webgunean.


Gaur inauterietan zer? Zaldunita Bezperako egitaraua

Musika, dantzariak, danborrada eta nola ahaztu: erraldoi eta buruhandiak izango dira gaurko protagonistak Tolosako inauterietan.

ZALDUNITA BEZPERA, martxoak 2

11:00. Tolosako Erraldoi eta Buruhandiak, Tolosako Dultzaineroez lagundurik. Irteera Gernikako Arbolatik.

11:00. Musika eskolako ikasle bandaren kalejiraren irteera, musika eskolatik.

11:30. Udaberri Dantza Taldeak antolatuta, Dantzari txikien kalejira abiatuko da Trianguloatik. Herriko hainbat tokitan saioak eskainiko dituzte.

12:00 - 17:00. Kabi-Alai elkarteko txarangaren irteera.

17:00. Aiz Orratz elkarteak antolatuta, haur danborrada aterako da Geltoki kaletik.

19:00. Tolosako Danborradaren irteera Plaza zaharretik.

22:30. Txosnagunean Herdoil, Galtzagorriak, Kaleko Urdangak eta Hexen taldeen kontzertuak.

23:30. Iraunkorrak eta Oriako Txaranga txarangak kalez kale.

[Inauterietako egitarau guztia, klik batean]


Mendiko gaztaren sekretuak

Karlos Beloki Zabalak uda ardi artean pasatzen du, Aralarko Arritzaga txabolan gazta egiten. Berak mendian egiten duen gaztari, Idiazabal Mendiko Gazta izena jarri diote. Marka hau sustatzen, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Lurlan baserritar elkartea ari dira.

Mendiko Gazta egiten, duela bi urte, Zaldibiako Gerardo Garmendia eta Bedaioko Karlos Beloki hasi ziren. Aurten, euren artaldeak batu ondoren, Mikel Etxezarreta zegamarra eta Elixabete Arrillaga zarauztarra elkartu zaizkie proiektu honetara. Lau artzain eta hiru ekoizle, guztira: 1500 gazta.

Arritzaga inguruko larreetan

Arritzaga txabola Aralarren dago, Amezketako Ospela aldean. Errepiderik iristen ez denez, eraman beharrekoak traktorez edo mandoz eramaten ditu Karlosek. Aurten, maiatzaren 21ean igo zen gora, eta uztailaren 17 itzuli zen Bedaioko Ilorreta baserrira. Guztira, 637 gazta egin ditu txabolan.

Arritzagan, 06:00ak inguruan hasten da eguzkia iratzargailu lanetan. Karlosek normalean, iluntzean ardiak etxe inguruan uzten ditu, goizean-goiz jetzi eta larrera bidaltzeko. Ardiak Aralarren libre dabiltzan bitartean, artzaina gazta egiten hasten da txabolan: «Gatzaria ematen zaio esneari, eta hartzen duen bitartean, gosaltzen hasten naiz».

Behin gosalduta, gatzariari buelta batzuk eman eta garbiketa lanak hasten dira. «Osasun sailetik eta Lurlanetik baldintza batzuk jartzen dizkigute, eta horien artean garbitasuna dago. Bestea, egiten dugun guztia fitxetan jartzea da, horrela prozesu guztia ongi kontrolaturik gelditzen da», dio Karlosek. 2009an hasi ziren Mendiko Gazta proiektua aurrera eramaten Lurlan eta Gipuzkoako Foru Aldundia. Horretarako, bi txabola berritu eta hornitu zituzten, ardiak jezteko makinariarekin. «Guk etxean ardiak makinaz jezten genituen, eta eurek baldintza hori eskatzen zuten, hau da, etxean ardiak jezteko makina izatea. Horrela, etxeko makinaren piezak gora eramateko aukera zegoen, eta kostu aldetik hobeto ateratzen zitzaien eurei. Guregana etorri zirenean, proiektuan sartzeko prest ginela esan genien, eta orduan, txabola berritu eta egokitzen hasi ziren», azaltzen du Karlosek. 2010eko udaberrian, txabola bukatzen ari ziren. «Iaz berandu igo nintzen Aralarrera, eta horregatik, berandu bukatu nuen, Santioen bezperan», gogoratzen du Bedaioko artzainak. Ardiak mendira eramaten duela 13 urte inguru hasi zen Karlos. Ordura arte, etxe inguruan edukitzen zituen: «Beheko klimagatik edo ez dakit zergatik, ardiak ez ziren ondo ibiltzen: sudurrak hartuta, mukiekin… Gero hiru urtez, Balerdi inguruan ibili genituen, Amezketako herri lurretan. Duela 10 urte inguru hasi ginen Aralarrera eramaten, Arritzagako txabola errentan hartuta».

Mendian ardiak jezten, etxera eraman gabe, duela hiru urte hasi zela dio Karlosek: «Lehen urtean, eskuz jetzi nituen, baina ardiak ez ziren gustura ibili, etxeko makinara ohituak baitzeuden». Arritzagako eguneroko bizitzan ikasi zuen mendiko gaztaren eta etxekoaren arteko lehen desberdintasuna. Honela kontatzen du berak: «2010ean, gazta egiten hasi nintzenean, mamia moldetan sartzerakoan, dena besoetan itsatsita bezala gelditu zitzaidan. Zer gertatzen da hemen? Zer egin diot esne honi? galdetzen nion nire buruari. Ez diot ustez ezer desberdinik egin ba. Koipea zen; behekoak baino koipe gehiago du mendikoak. Goian udaberrian ateratzen den belarra oso aberatsa izaten da, eta horrek ematen dio ezberdintasun puntu hori». Mendiko Gazta proiektuak, izan ere, horixe bilatzen du, dena erabat naturala izatea; ez pentsurik eta ez beste ezer, udaberriko larreak soilik.

Gazta egiterakoan, sekretu asko daudela dio Karlosek, «ikusten dena baino lan gehiago ezkutatzen baitu gaztak». Sekretuak jakintza ere izaten dira, eta arlo horretan, Migel aita zenak eta hamaika ikastarok erakutsia jartzen du praktikan Bedaioko artzainak.

Gazta egiteak bere sekretuak baldin baditu, artzainak ere baditu bereak, eta Karlosen kasuan, badu bat konta ezin daitekeen horietakoa. Galdera bati erantzuterakoan ordea, agerian gelditzen da:

-Etxeko gaztaren eta mendikoaren artean, zaporeari dagokionez, zein desberdintasun dago?

- Andreak, arrebak eta koinatak esan didatenez, mendiko gazta hezeagoa da, gatzatsuagoa ateratzen da; beste puntu bat dauka.

Puntu horrek harrera bikaina eduki du merkatuan, eta eurak ere jabetu dira horretaz: «Jendeak mendiko gazta eskatzen baitugu».

Hiru ekoizleek ordea, gazta menditik jaistean Lurlanen esku uzten dute, eta hauek zabaltzen dute merkatuan Idiazabal Mendiko Gazta.


Euskaraz hitz egingo duen Jaurlaritzaren aldeko manifestuarekin bat egin du Irutxuloko Hitzak

Eusko Jaurlaritzako hurrengo arduradunak euskaldunak izan daitezela eskatu dute 325 kazetari euskaldunek. Hain zuzen ere, gaur goizean aurkeztu dute Euskaraz hitz egingo duen Jaurlaritzaren aldeko manifestua, eta IRUTXULOKO HITZAk bat egin du eskaerarekin.

Martxelo Otamendi Berria egunkariko zuzendariak eta Maite Artola Euskadi Irratiko esatariak irakurri dute adierazpena, Koldo Mitxelena kulturunean. “Ezaguna da euskaraz lan egiten dugun kazetariok, euskaraz egite hutsagatik eta gure hizkuntzaren egoeragatik, urteetan iraun duen desberdintasun egoera batean ari garela lanean”, azaldu dute. Era berean, nabarmendu dute herritar guztien ardura dela euskara normalizazio osora eramatea, eta zeregin horretan “lehen mailako erantzukizuna” erakunde publikoena dela. “Ez dira aski euskarazko adierazpen irakurriak edota ardura gutxiagoko ordezkarien euskarazko bozeramailetza behartuak”, gaineratu dute.

“Euskararen erabilera normalizatzeko oinarrizko legea onartu eta 38 urtera”, heldu den Eusko Jaurlaritza osatu behar duen “arduradun nagusiari” galdegin diote “euskaraz hitz egiten duten” sailburu eta arduradunak izenda ditzala: “Euskaraz hitz egingo duen Jaurlaritza zor zaio euskal kazetaritza profesionalari. Euskaraz hitz egingo duen Jaurlaritza zor zaie herritarrei”.


Gurasoei zuzenduriko hitzaldiarekin, Zubietako Udaberri Festaren amaiera

"Zertan babesten dut gehiegi nire haurra eta zertan ez diot ematen behar duen adina?". Gai honen inguruan aritzeko hitzaldia antolatu du Zubietako Guraso Elkarteak, astelehen honetarako 19:00etan Kaxkapen. Nerea Mendizabal, psikopedagogoa, gizarte hezitzailea, haur masaje hezitzailea, ume eta guraso/hezitzaileen arteko harremanetan aditua ariko da hizlari lanetan. Hitzaldiarekin amaituko dute Zubietan, astebetez luzatu den Udaberri Festa.

Zubietako Udako Txokoetako izen ematea, ekainaren 8ra arte

Uztaila eta abuzturako, 3-12 urte arteko haurrei zuzenduriko udako txokoak antolatu ditu Zubietako Guraso Elkarteak, Usurbilgo Udalaren laguntzaz. Txokoak goizez izango dira, astelehenetik ostiralera, 9:30-13:30 artean Eskola Txikian. Izen emateko epea zabalik egongo da ekainaren 8ra arte.

Apuntatzeko orriak, Zubietako Eskolan eta Alamandegi tabernan eskura ditzakezue. Datu pertsonalekin bete ostean, Zubietako Herri Batzarrak Alamandegin duen postontzian utzi beharko dira. Antolatzaileek ohartarazi dutenez, "kuota izena ematen duten haurren kopuruaren arabera zehaztuko da". Argibide edo informazio gehiago behar duenak, deitu dezala 608 663 047 telefono zenbakira (Bakartxo).


Festa giroa, musa eta tutea protagonista Lagun Artea elkarteko urteurren afarian

Falcon eta Casco eta Barriola eta Arribi izan dira txapeldunak.

Azaroaren 10ean izan zen Etxeberriko Lagun Artea elkarteko urteurreneko afaria, eta urteroko moduan, festa giroa izan zuten nagusi. Afal ondorenean, mus eta tute txapelketetako sari banaketak egin zituzten, urteroko ohiturari segiz. Musean txapeldun, Falcon eta Casco izan ziren eta azpitxapeldun, Paco eta Cristobal. Tute txapelketan, berriz, Barriola eta Arribi izan ziren txapeldun eta azpitxapeldun, Carlos eta Cesar. Argazkian sarituak ageri dira, Etxeberri elkarteko arduradunekin batean.


Argazkia

Argazki bat dabil sareetan bueltaka. Ezagutzen dut argazkiko gizona. Are gehiago: nik ezagutu nuenean, argazki batean bizi zen. Parrandarako leku kuttuna zen guretzat Larrabetzu, eta Aretxabalako hormako argazkietako batean whatsappez heldu zaidan argazkiko gizona bizi zen. Lehen bahituta zeukaten, orain galdu egin dela dio mezuak. Aukera biak dira txarrak. Ordu luzeetan eutsi diot urdailari, estu: ez dira inori galdezka hasteko momentuak, ez da inor lasai egongo. Lehen orduetan esperantzarako argia gordetzen du buruak, baina astiro-astiro itzali egiten da hori ere.

Eta halako batean nahi ez nuen mezua iritsi da. Argazkiak, poemak, mezu hunkigarriak, agurrak eta ohoreak... jarri dituzte Josemiren omenez, baina heriotza ez du ezerk edertzen.

Imajinatu nahi dut gizon isil bat Gorbeian gora argazkitik ihesi: urteetan preso egondako zulo guztietatik ospa eginez, orbelak zapaltzean ateratzen duen zaratari adi. Gizon bat imajinatu nahi dut berriz ere kondenatu duten kazetari makurrei irribarre eginez: «gizajoak zuek, ezer ere ulertu ez duzuenok», esanez bezala.

Gizon bat ihesi, gizon bat libre betiereko zelaian. Muxu bat, Josemi! Zoragarria izan da argazkitik atera zinenetik honako bizitza tarte batzuk zurekin konpartitzea.


Olazti-Arantzazu, Sakanako Mendizaleekin

Apirilaren 23an, goizeko 7:00etan aterata

Sakanako Mendizaleak taldeak apirileko irteera prest dauka. Olaztitik ateratzea eta mendirik mendi Arantzazuraino iristea da erronka, Olaztiko Sutegi taldekoek prestatu eta zehaztutako ibilbide eder eta bikainean. Autobusean izena emateko epea zabalik dago, ohiko tokietan edo 639 117 631 telefonoan. Autobusa goizeko 7:00etan aterako da.


Olvido Hormigosek bideoa Alkatetzatik bidali zutela berretsi du

Pedro Acevedo alkatearen kontra eginiko salaketa berretsi du Los Yebeneseko zinegotziak epailearen aurrean. Alkateak, bestalde, ez du epailearen aurrean hitz egin nahi izan.

Los Yebenes herriko (Toledo) Olvido Hormigos zinegotzi sozialista Orgazeko epaitegian izan da, bere bideo erotikoa hedatu izana egotzita, Pedro Acevedo alkatearen kontra jarri zuen salaketaren harian. Epailearen aurrean, Olvido Hormigosek berretsi egin du bideoa Los Yebeneseko Alkatetzako posta elektronikotik bidali zutela. Alkateak, bere aldetik, ez du adierazpenik egin nahi izan epailearen aurrean.

Epaitegiaren atarian alkateak esan du deklaratu ez badu, Olvido Hormigosen intimitateari eta Los Yebeneseko herritarrei zor dien errespetuagatik ez duela deklaratu esan du alkateak.

Olvido Hormigosek ordubetez hitz egin du epailearen aurrean, eta berretsi egin du bere bideoa Alkatetzako posta elektronikotik bidali zutela. Epailearen aurrean hitz egin ostean, zinegotzi sozialistak ez du kazetarien aurrean hitz egin nahi izan. Zinegotzia “lasai dago, ez duelako ezer txarrik egin”, eta “justiziarengan konfiantza osoa dauka”, adierazi du Blanca Biezma Olvido Hormigosen abokatuak.

Zinegotzi sozialistaren abokatuak inputatu gehiago egon daitezkeela aurreratu du, izan ere, oraingoz inputatuta dagoen bakarra Carlos Sanchez Los Yebeneseko futbol taldeko atezaina da.

Alkatearekin eta zinegotziarekin batera, Jessica Minaya zinegotzi sozialistak ere deklaratu du Carmen Meira Orgazeko epaitegiko epailearen aurrean. Horren amaginarrebak hitz egin behar zuen epailearen aurrean, baina egiaztagiri psikiatriko bat aurkeztu du ez deklaratzeko.


Polizia gehiegikerien biktimen legea auzitara eraman du Madrilek

Autogobernuari "mespretxu" egitea leporatu dio Jaurlaritzak PPri. Sei hilabeteko epea dute bi gobernuek akordioa lortu eta auzia saihesteko. EH Bilduk eta Ahal Dugu-k ere erabakia gaitzetsi dute

Estatuaren ardurapeko biktimak aitortu eta ordaina emateko legearen kontra egingo du Espainiako Gobernuak. Eusko Legebiltzarrak joan den uztailaren 28an onartu zuen, eta Rajoyren gobernuak iragarria zuen aldez aurretik haren aurkako jarrera.

Legeak helburu du "motibazio politikoko egoeran" eta Espainiako Estatuko funtzionarioen parte hartzearekin gertatu diren giza eskubideen urraketak aitortzea, eta urraketa horien biktimei ordaina ematea.

Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako jarduneko bozeramaileak jakinarazi du, gaur goizean, Espainiako Gobernuaren asmoa. Jaurlaritzak Madrilekin negoziazioa hasiko duela ere iragarri du.

Erkorekak azpimarratu du legea Gernikako Estatutuak aitortzen dituen eskumenen baitakoa dela, eta hala azalduko diola Espainiako Gobernuari, elkarrekin izango dituzten elkarrizketetan.

Espainiako Gobernuaren erabakia publiko egin denean, agerraldi batera deitu du EH Bilduk, Gasteizko Legebiltzarrean. Julen Arzuaga legebiltzarkidearen esanetan, "albiste txarra" eta "mingarria" da. PPren gobernuak zein biktima errekonozitu behar diren eta zein ez erabakitzea gaitzetsi du.

Biktimen "mailakatzea" egin nahi izatea leporatu dio EH Bilduk Espainiako Gobernuari, baita "biktima batzuk existitzen ez direla" sinetsarazi nahi izatea ere. "Gezurrezko kontakizuna inposatu" asmo du PPk, Arzuagaren hitzetan.

Espainiako Gobernuaren jarrerak agerian uzten du, EH Bilduren iritziz, Euskal Herrian "erabaki, eta erabaki horiek garatu eta egikaritzeko ezintasuna".


Baleikek kaleratutako langilearen alde

CCOO sindikatuak mobilizazioak deitu ditu azken asteotan, Legazpiko Baleike enpresako CCOO-eko ordezkari batek «jasan duen kaleratzea eta montajea salatzeko» eta haren berronarpena eskatzeko. Stop jazarpen sindikala, gezurrik ez! lelopean, atzo, Ormaiztegiko Irizar enpresaren kanpoaldean egin zuten elkarretaratzea, Irizar baita Baleikeren bezero nagusia. Egoera horretan daudenbigarren aldia da azken zazpi urteetan; aurreko kanporatzean enpresak langilea berronartu zuen.


Hiperaktibitatea hautemateko gakoak

Arreta Faltaren Nahasmenduari eta hiperaktibitateari buruzko hitzaldia egin du ADAHIGI elkarteak Manuel Lekuona kultur etxeko hitzaldi aretoan. Garaiz hautemateko gakoak eta zantzuak jorratu dituzte gehienbat.

Batez ere, gurasoei zuzendutako hitzaldia izan da gaurkoa. Izan ere, Arreta Faltaren Nahasmendua eta hiperaktibitatea kezkatzen ditu haietako asko. Hautemateko garaian sor daitezkeen zailtasunak eta zalantzak argitzen lagundu die ADAHIGI elkarteko kideak.

Diagnosia egiteko garaian agertzen den zailtasun nagusia aipatu dute; azterketa fisiko batek ez du "gaitza" aditzera ematen. Jarrerak sakonean aztertu behar dira. Horregatik, askotan "sinpleegiak diren test batzuen bitartez" hautematen saiatzen direla azaldu dute, eta diagnosi okerrak egin izan direla horren ondorioz.

Faktore hereditarioak ere izan dituzte hizpide. Korrelazioa frogatu ez den arren, egia da gurasoek halakorik izan dutenean, maizago agertu direla seme-alabetan.

Edonola ere, jaiotzez sortutako nahasmenduak direla azpimarratu dute. Hortaz, Arreta Faltaren Nahasmendua edota Hiperaktibitatea izatearen errua inorena ez dela nabarmendu dute. Hala ere, hezkuntza egokiak lagun dezakeela argi utzi dute.

Seme edo alabak arretarik ipintzen ez duenean, xehetasunak hautematen ez dituenean, behin eta berriro gauzak ahazten dituenean edota eguneroko ohitura eta errutinak barneratzen ez dituenean kezkatu beharko dira gurasoak. Dena den, garrantzitsua lehenik arazo fisikoak baztertzea. Hau da, baliteke haurrak gaizki entzutea edo bestelako gaitzen bat izatea.

Ez dago gaindiagnostikatua

Arreta Faltaren Nahasmenduari eta Hiperaktibitateari buruz zabaldu diren topiko askok diote behar baino gehiagotan diagnostikatzen direla. ADAHIGI elkarteko kideen arabera, ez da egia. Datuek diotenez, haurren %5-6ek dute arazoa, eta "gure ikasgeletan ez gara zenbaki horietara ailegatzen". Beraz, izatekotan, azpidiagnostikotatua dagoela ondorioztatu daiteke.


Ipuin kontaketa saioaz gozatu dute Zestoako udaleku irekietako haurrek

Ipuin kontaketa saioko une bat. (Zestoako Udala)

Zestoako udaleku irekietako haurrek ipuin kontaketa saioaz gozatu dute gaur, asteartea, goizean, Zestoako liburutegian. Odei Arregi azkoitiarrak eskaini die saioa, eta bihar Aizarnako, Iraetako eta Arroabeko haurrek izango dute ipuin kontaketa saioaz gozatzeko parada.

Bestalde, udalak jakinarazi duenez, uztailaren 28ra arte, ohiko ordutegian izango da zabalik Zestoako liburutegia.


Iparra Hegoa ekimenari buruzko dokumentala aurkeztuko dute ostiralean Seguran

Ostiralean, 19:00etan, Iparra Hegoa 18 urte gereziondoaren babesean dokumentala aurkeztuko dute Segurako kultur etxean. Iparra Hegoa ekimenean parte hartu duten zazpi herrialdeetako lagunen testigantzak jaso dituzte. Baita azken urteotan grabatutako irudiak ere.


Gaztetxearen Eguna euripean

Irailaren 22a euri parrasten artean bainan giro onean iragan zen. Larunbat eguerditan 100 bat gazte bildu zen Inguretako gaztetxeen arteko bazkarian. Arratsaldean futbol xapelketa antolatua zen herri guzien artean. 13 talde osatu ziren. 2 orenez bat bertzearen kontra aritu ziren 5 minutako partidak eginez. Azkenean Miarritzeko gazteek irabazi zuten. Arratsean kontzertu-dantzaldia hasi zen saski-baloi salan. Ainitz Enhancer taldea ikusterat etorriak baldin baziren ere gehiengoak talde berri batzuen ezagutza egin zuen (Mahamudra, Josiruli eta Bigira ). Gaztexeen aldeko dinamika eta beren arteko elkartasuna argiki sentitu dira asteburu hortan.


Bakarra bai, bakarrik ez

Seme-alaben zaintzari buruzko hausnarketak eta jardunak plazaratuko ditu asteon BERRIAk. Zenbait gurasotasun eredu bilduko ditu, testigantza sorta batean: bikote gay, lesbiana zein heterosexualak, guraso bakarrak...

Martin eta Oier anaia bikiek urtea bete zuten arte, igogailurik gabeko eraikin bateko bosgarren solairuan bizi izan ziren. «Etxetik ateratzea odisea bat zen. Hasieran zapi batean bildu eta bularrera lotzen nituen, baina hazi ahala gero eta astunagoak ziren, eta arriskutsua bilakatu zen hala ibiltzea. Orduan hasi nintzen zaintza sarea sendotzen». Bikotekiderik gabe ama izatea erabaki zuen Elena Garciak (Bilbo, 1971), eta sarri sentitu izan du bere bi eskuak eta bi hankak ez zirela nahikoak semeak zaintzeko. Halere, oso gutxitan egon da bakarrik: «Ama bakarra zarenean, laguntzeko prest agertzen zaizu jendea. Bikotekidea duten ama askok ez dute halako eskaintzarik jasotzen».

Garciak dio ez duela inoiz ama izateko senik sentitu, baina bazuela esperientzia bizitzeko grina: «Jakin nahi nuen zer sentitzen den pertsona bat hazita. Bizitzan beti saiatu izan naiz ahalik eta gauza gehien egiten, eta hori ere bizi nahi nuen». Ama izatea erabaki zuenean, bazuen bikotekidea, baina bakarrik ekin zion amatasunari. Erabaki kontzientea izan zen; inguruko guraso heterosexualei begira hartua: «Nire lagun emakumezkoak ikusten nituen euren mutilei azaltzen umeekin zer egin behar zuten, eta nik hura ezin nuen jasan; betiko patroia zen, modernoagoa, gizonek gauza batzuk egiten zituztelako, baina emakumeek gogorarazita eta antolatuta. Eta umeak zaintzeko bai, baina 40 urteko gizon baten ama izateko prest ez nengoen. Agian ez nuen egitasmo hura partekatzeko pertsona egokirik aurkitu, baina ez nuen ezta planteatu ere egin».

Naturaltasunez hartu zuen ama bakarra izateko erabakia, baina azkar heldu zitzaion lehen oztopoa: haurdun geratzeko, osasun sare publikora jo zuen, eta ernalkuntza lagundua bikote heterosexualen eskubidea baino ez zela erantzun zioten. «Andra aldizkarian irakurria nuen lesbianek ere bazutela eskubide hori, eta leihatilara itzuli nintzen artikulu moztuarekin. Lesbianek ahal bazuten, nik ere bai; ez zidaten galdetuko norekin oheratzen nintzen». Sei hilabeteko itxaro aldi baten ostean hasi zuen tratamendua. Prozesuaz oroitzapen onak ditu: «Une batzuk gogorrak dira, baina adiskideekin joaten nintzen medikuarenera, eta oso ondo pasatzen genuen. Ez nuelako presiorik: niretzat ama izatea ez zen ezinbestekoa; ez banuen lortzen, ez zen porrota izango. Baina oso giro grisa zegoen, oro har: tentsio handia ikusi nuen bikote heterosexualetan».

Bikiak izan zituen. Zaintza lanak ingurukoekin partekatzea pentsatua zuen aurretik ere, baina bi haur etortzeak ez zion beste aukerarik utzi. Izan ere, umeak jaio osteko lehenbiziko asteetan, etxetik ateratzeko ere laguntza eskatu behar zuen. «Eraikinean bertan neuzkan lagunak. Halere, ia egun osoa igaro behar nuen etxetik kanpo, eskaileretan gora eta behera ibili behar ez izateko, zeren gerta zitekeen norbaiti deitzea eta etxean ez egotea, edo beste zerbaitetan ibiltzea. Sekulako autonomia eman zidan igogailua zuen etxe batera mugitzeak».

Tentsioa eta nekea

Edonola ere, dena zen konplexuagoa bi haurrekin, «tentsio handikoa». Loa: «Titia ematearen ondorioz, lehen hilabeteetan gehienez hiru ordu laurden egiten nuen lo jarraian. Fisikoki zaila zen». Erosketak egitea: «Auzoko dendari guztien lagun bihurtu nintzen, etxean zerbait ahaztuz gero dendetan uzten nituelako umeak». Eguneroko erritmoarekin jarraitzea: «Ama izan aurretik, egunari zukua ateratzen nion: esnatzen nintzenetik lo hartzen nuen arte mila gauza egiten nituen. Bi ume etortzea izan zen frenatzeko modu bakarra».

Umeak hazi ahala, baina, haien beharrak eta jarduerak ere aldatu egin dira. 6 urte dituzte gaur egun Oierrek eta Martinek; bi izatea lagungarri da maiz: «Ez dute ia telebistarik ikusten; ez dute behar entretenituta egoteko: elkarrekin jolasten dira. Nik haiekin dudan harremana ere desberdina da: orain haiekin negoziatu behar da, haserretu egiten dira, erritmoa gehiago markatzen dute, baina, aldi berean, konplizitate handiagoa dugu hirurok».

Sei urteotan, amatasuna lanarekin uztartzea ere zaila izan da. Bilboko metroko gidaria da Garcia. Enplegu finkoa lortu zuenean hasi zen amatasuna planifikatzen, ekonomikoki prestatzen: «Egonkortasuna lortu nahi nuen, esperientzia hau ahalik eta tentsio gutxienarekin igarotzeko». Haurrak jaio ostean, dirua aurreztuta zeukanez, urtebeteko baimena hartu zuen. «Bestela, ez nuen umerik izango, ezinezkoa delako txandakako lana edukita ume txikien beharrei erantzuteko antolatzea. Lan merkatu kapitalistaren oso mende dago gizartea, eta ez bakarrik soldatengatik: haurren zaintza ere horren inguruan dago egituratua». Lantokira itzuli zenean, mahai gainean jarri zuen lana eta familia bateratzeko neurrien beharra: «Mugatuak dira, baina niretzat soldata baino askoz garrantzitsuagoak ziren».

Baina Elena Garciak ez ditu bakarrik hazi bi semeak: une oro zaintza sare zabala izan du alboan. Logistika arazoei zein nekeari aurre egiteko eraiki zuen sarea, «familia, hautatutako familia». Gurasoak ere sartu zituen sarearen barruan, baina une zehatzetarako bakarrik: «Beti egon dira hor, baina politikoki onartezina iruditzen zitzaidan pisu guztia haien gainean jartzea, areago euren gurasoak ere zaindu zituztela kontuan hartuta. Ikusten nuen disfrutatzeko garaia heldua zitzaiela».

Beraz, lagunek osatu zuten Garciaren sendi berria: Bizkaiko Emakumeen Asanbladakoak batzuk, auzoko beste batzuk, bikotekideak eta bikotekide ohiak... «Taula bat egin genuen, goizeko, arratsaldeko eta gaueko ordutegiekin, bakoitzaren prestasuna adierazteko. Eta, halere, zaila da kudeatzea une bakoitzean nor egongo den haurrekin, eskolaz kanpoko jardueretarako zer eraman behar duten, nork egingo duen afaria, noiz jarriko dudan garbigailua... Eguneko minutu guztiak aprobetxatu behar dira».

Ez da kontraesanik eta hausnarketarik gabeko bidea izan, ordea. Zailtasunak izan ditu, adibidez, espazioak partekatzeko: «Kosta egin zitzaidan une oro beste norbaitekin egotera ohitzea, etxera heldu eta haurrak zaindu zituenarekin hitz egin behar izatea. Oparia da gaur egun umeekin bakarrik egon ahal izatea». Zaintzaileekin zorretan dagoela ere sentitu izan du: «Azkenean, barneratu nuen pertsonen arteko mendekotasun hori existitzen dela, eta existitu behar duela, eta eraiki dugun kooperazio eredu hau ona dela. Baina hasieran iruditzen zitzaidan ez nintzela nor lagun bati esateko umeei azukrerik ez emateko, mesede bat egiten ari zitzaidalako».

Kontraesanak feminismoan

Esparru politikoan, militantzian ere sentitu izan ditu kontraesan horiek. Feminismoak «askeago» egin duen arren, kritiko mintzo da mugimenduak amatasunaren «aurka» hartu duen ildoarekin: «Ama izateko derrigorrezkotasunaren kontra, ama ez izatea erabaki dugu, eta bestaldean kokatu dugu gure posizioa. Ni oso estututa sentitu nintzen hor, nire erabakia auzitan balego bezala: bazirudien ahalik eta azkarren itzuli behar nuela ama izan aurretik nintzen pertsona izatera. Horrek ez ninduen askeago egin».

Hezkuntza prozesuan ere adi ibiltzera bultzatu du feminismoak. Areago, bi mutil heztean: «Beldur puntu batekin begiratzen diot etorkizunari, nolako gizonak izango diren pentsatzen dudanean. Espero dut gu egiten ari garen lana eraginkorra izatea bestelako gizon moldeak eraikitzeko, baina sistema hau uste baino sotilagoa da, kamuflatuta dago, eta jendarteak une batean suntsi dezake lan hori».

Txantxetan dio Garciak bikien ama bakarra izatea zoratzeko modukoa dela: «Bi dira baten kontra: etengabeko matxinada». Baina serio mintzatzean ere ez du amatasuna idealizatu: «Ez naiz ausartzen baieztatzera bizitzan egin dudan onena denik. Une batzuk ederrak dira, baina zaila ere bada, neketsua. 'Gaur ezin dut' esateko aukerarik ez dizu ematen». Halere, berriro haurdun geratzeko aukera aztertu zuen orain bi urte: «Adinak bota ninduen atzera. Umeekin jolastu egin behar da, eta 40 urterekin gorputzak ez du energia bera». Baina, errepikatzekotan, ez luke erabakia bakarrik hartuko: «Orain badakit zer den ni ama izatea, niretzat ez ezik, nire inguruarentzat ere bai. Sareari galdetu behar nioke: haiek ere gauzak alboratu dituzte niri laguntzeko; bidezkoa da».


25 urte kartzelan

Konponbiderako premia eta aukera mintzagai, Joxe Mari Sagarduiri egin dioten omenaldian.


Musika eskolen kontzertua, Gabonetako ezinbesteko hitzordua

Arrasateko eta Bergarako publikoek ezin hobeto erantzun zieten musika eskolen urte bukaerako kontzertuei. Atzo, egubakoitza, aukeratu zuten bi musika eskolek urte osoan ikasleek ikasi dutena plazaratzeko. Bete egin ziren aretoak haiei entzuteko.

ARGAZKI GALERIA

Arrasate Musikalek Kulturateko Jokin Zaitegi aretoa aukeratu zuen bere kontzerturako. Ordu beteko saioa izan zen, arina eta ondo prestatua, eta aretoa bete egin zen ikasleei entzuteko. Gabon kantak eta bestelakoak alternatu zituzten, eta nabarmena izan zen zenbat musika-instrumentu erakutsi zituzten: biolina, baxua, bateria, gitarra elektrikoa, fagota, pianoa, saxofoia, akordeoiak… Hiru taldek eta hainbat bakarlari eta bikotek jo zuten.

Bergarako musika ikasleek pilotalekuan jo zuten, hura ere jendez lepo. 300 bat ikasle ibili ziren, eskolako talde guztiak, hain zuzen. Berritasuna izan zen trikitilarien talde handiagoa, Jarduneko eta musika eskolako taldeen bategitetik sortua. Marije Ugalde zuzendaria oso pozik agertu da emaitzarekin: "Oso maila polita eman zuten ikasleek", esan digu. Emanaldia bukatzeko, denok batera hiru Gabon abesti eskaini zituzten.

Bailarako beste herrietako ikasleek ere euren emanaldiak egingo dituzte:

Antzuolan, astelehenean egingo dute, Torresoroan, 19:00etan.

Aretxabaletan, Leizarra musika eskolakoek martitzenean, hilak 20 egingo dute, Arkupeko Zaraia aretoan, 17:30ean eta 19:30ean.


Zabortegiko kamioiei bidea moztu diete

Gipuzkoako hiri hondakinak Mutiloako Lurpe zabortegira eramateko erabakiaren aurka protesta egin zuten atzo Ormaiztegin. Hainbat minutuz bidea moztu zieten hondakinak garraiatzen dituzten kamioiei, Birziklapenari bai, Goierri ez dago salgai lemadun pankartarekin. Goierrin ez daudela «gaizki bereizi eta inolako tratamendurik jaso ez duen Gipuzkoa osoko zaborra» jasotzeko prest azaldu dute, eta erabakia «herri borondatea aintzat hartu gabe eta tokiko erakundeen burujabetza zapalduz» hartu dela. Bide horretan, «lanean eta borrokan» jarraitzeko asmoa agertu dute, eta Gipuzkoak hondakinen gaian «irtenbide adostu eta partekatu bat» behar duela aldarrikatu dute.


“Euskaraz surfeatu nahi dugu”

Groseko Indarra Surf Taldeak Irutxuloko Hitzaren aldeko kanpainan parte hartu du. Bideo honetan Ethan Egiguren, Julen Egiguren eta Beñat Salaberria surflariek parte hartu dute. Olatuaren gainean ere euskaraz egin eta euskaraz irakurri nahi dutelako babestu dute gure egitasmoa.

Zu ere Irutxuloko Hitzaren harpidedun edo sustatzaile izan zaitezke. Urtean 77 euroren truke, Irutxuloko Hitza astekaria etxera bidaliko dizugu eta hainbat zozketatan parte hartzeko aukera izango duzu. Irutxulo.hitza.eus webgunearen bidez jarraitzen bagaituzu, izan zaitez sustatzaile. Urtean 30 euroren truke gure proiektua sustatuko duzu, eta hainbat opari eta sarrera eskuratzeko aukera izango duzu.


Igantzin Kultur Egunak abenduaren 6an hasiko dira

Euskara Batzordeak antolatutako Abenduko Kultur Egunak abenduaren 6tik 10era bitarte ospatuko dira. Motibazio tailerraretik Mugaldekoak taldearen Galdemoduen trilogia azken diskaren aurkezpena bitarte, ekitaldiz betetako egunez gozatzeko aukera izanen dute herritar eta bisitariek.

Abenduaren 6ko arratsaldeko motibazio tailerrarekin hasiko dituzte. Izan ere, batzordearen aspaldiko kezka da Igantzin euskara lehen baino gutiago erabiltzen dela, herritar ia guziek euskaraz jakinda ere egoera anitzetan ez dutela erabiltzen. Kezka hori herritar gehiagorekin elkarbanatzeko helburuarekin, tailer hau antolatu dute. Tailerra UEMAko teknikariek gidatuko dute, eta Baratzondon eginen da, 16:00etatik 18:00 arte. Interesa duen guziak parte hartzen ahal du, baina komeni da aitzinetik batzordeko norbaiti abisatzea.

Abenduaren 7an, ortzegun arratsaldeko 7etan, Eskolzarren, Bide eginez. Nafarroako Ikastolak 1969tik 1991 arte. Igantziko Ikastola izeneko solasaldia izanen da. Hizlaria Juan Luis Larraza izanen da. Larrazak oraintxe argitaratu du Bidea eginez liburua, eta bertan kontatzen du Nafarroako ikastolen lehen 22 urteetako ibilbidea. Akaso igantziar aunitzek ahantzia izanen dute, baina bertan ikastola izan zen, 1991. urtean sare publikoan sartu zen arte. Ikastola ttiki haren nondik-norakoak oroitaraziko ditu Larrazak. 22:00etan, berriz, Mugaldekoak taldearen kontzertua izanen da, Baratzondon. Talde beratarrak bere azken diskoa, Galdemoduen trilogia, aurkeztuko du.

Abenduaren 8an, ortzirale eguerdian kantu poteoa izanen da Mitxelena aita-semeekin, elkarte eta ostatuetan. Arratsaldea, berriz, saskiari omen egiteko izanen da. Badira hamabortz urte herriak omenaldi bikaina egin ziela herriko saskigileei eta, orokorrean, saskigintzaren lanbideari. Garai hartan oraindik zenbait saskigile lanean ari ziren, baina gaur egun dagoeneko inor ez da herrian lan horretan ari. Horregatik, batzordeak berriz saskigintzarekin lotutako zenbait ekitaldi antolatu ditu, denak Baratzondon.

Arratsalde guzian saskia egiteko tresnen erakusketa izanen da, eta duela hamabortz urte egindako argazkiak ere ikusgai izanen dira. 16:00etan haurrentzako saskigintza tailerra izanen da. Jesusmari Garberekoa arituko zaie saskia nola egin irakasten. 18:00etan, Azken saskia dokumentala eskainiko da. Oier Fuentesen dokumental horrek Euskal Herrian, Espainian, Afrikan, Errusian nahiz Quebec-en egindako festibaletan parte hartu du, eta hainbat sari jaso ditu. Hamar minutuko dokumental honetan, Jesus Mari Sein agertuko zaigu, gaztainarekin saskiak lehengo eran egiten zituen azken nafarra. Ikus-entzunezko horretan bere ofizioa eta bizitzaren errepaso bat egiten da, eta bere azken saskia egiten ikusten da, ogibide horren desagerpenaren arrazoien inguruko hausnarketa bultzatuz. Eguna goxo akabatzeko, Biltokin opil jatea izanen da, 18:30etik aitzinera.

Abenduaren 9an, larunbat arratsaldeko 4etan hasita, haurrentzako perkusio tailerra izanen da eskolan, Zo-zongó taldearekin, eta ondotik batukada emanaldia eginen dute herrian barrena. Akabailan haurrentzako berendua ere izanen da. 21:00etan, helduentzako antzerki emanaldia izanen da Baratzondon. Ramon Agirre eta Inazio Tolosa aktoreek Putinen guardasola antzezlana eskainiko dute. Ray eta Nik musikarien paperean sartuko dira bi aktoreak. Lehendakariak euskaldun guztiak batuko dituen himnoa nahi omen du, eta musikari horiei egin omen die enkargoa.

Kultur egunei akabaila emateko, abenduaren 10ean igande eguerdian hasita herriko dantza taldearen emanaldia izanen da, herrian barrena.


Donostia sariak

Aurtengo ekitaldiko saria Ben Gazzara eta Willem Dafoe aktoreek jasoko dute, datorren igandean.


Kuadrillan bazkaltzea ezinbesteko zita

Maritxu Kajoi egunez ohikoa izaten da kuadrillan elkartu eta elkarte edo jatetxe batean bazkaltzeko elkartzea. Beste batzuek, berriz, afaltzeko egiten dute zita. Erreka jatetxean izan gara eta hau da bertan aurkitu dugun giroa.