Bi euri tanta bezalakoak

Taldeetan hainbeste izar eduki, eta entrenatzaileak ere, finaleko izar distiratsuenen pare: Marcelo Bielsa Athleticen eta Pep Guardiola Bartzelonan. Futbolarentzat oso beharrezkoa da bien lana, eta batez ere, jarrera.

Maisua eta ikaslea. Antonimoak izan daitezke, adierari imajinazio askorik jarri gabe. Gertu bezain urrun. Ia egunero elkarrekin, baina ezin bat egin. Baina, denean bezala, bada salbuespenik. Futbolean dago adibidea. Marcelo Bielsa eta Pep Guardiola dira. Bielsa da maisua, Guardiola ikaslea. Oso harreman estua daukate.

Duela hainbat urte izan zuten parez pare izateko aukera. Argentinan izan zen, Rosario hiriko kanpoaldean, zaratatik ihesi dagoen etxalde batean. Guardiolak jo zuen Bielsarengana, entrenatzaile zenbaitekin egin zuen bezala, ikastera. Entrenatzaile izan behar zuela jakitun zen ordurako, eta aholku eske abiatu zen. Bilera hark misterio kutsua du, bietako inork ez duelako inoiz esan egin zenik ere. Egingo zuten...

Luze aritu omen ziren hizketan. Futbolaz, jakina. Diotenez, 11 orduren bueltan iraun zuen solasaldiak. Orduan, Guardiola ez zen egungoa; esan nahi da, lorpenak lortu gabe zituen. Pentsatzekoa da aho zabalik entzungo zituela Bielsaren esanak. Ikaslea maisuari so, isilean, entzuten eta ikasten. Eta maisua ere ikasten, ikasleak hitza hartzen zuen une orotan. Ikasteko sortuak baitira biak, kanpotik begiratuta eta beren taldeak jokatzen ikusita dena dakitela irudi badu ere.

Bilera hartan mamitu omen zen Bartzelona handi honen eredua. Hala diote, behintzat. Esan horiek berresteko, Espainiako Kopako bi finalisten estiloak bata bestearen alboan jarri besterik ez dago. Antzekotasun handiak dituzte Bartzelonak eta Athleticek. Hiru ezaugarrik lotzen ditu, guztiaren gainetik: baloia eduki nahi izateak, jokalarien dinamismo orekatuak eta presioak. Lotura hori lotzeko, beste kate hau ere badago: ikaslearen ordezko egokiena maisua izan zitekeela zabaldu zen Guardiolak Bartzelona uzteko aukera indar hartzen hasi zenean. Bartzelonako entrenatzaileak berak onartu egin zuen aukera oso egokia izan zitekeela maisuarena.

Jokatzeko ereduak ez ezik, beste hainbat ezaugarri ere bateragarriak dituzte. Ederrena, eta denen barruetan ondo gordeta geratu beharko litzatekeena, hauxe: balio egokiak helarazten dituzte jendearen aurrean hitz egiten dutenean. Errespetuz, gozo, eta hutsak onartuz, besteak beste. Eta merituak jokalariei emanez. Futbolean zarata handia ateratzen duten pertsonaiak gehiago gustatzen zaizkie hedabide gehienei, eta halako mezu okerrak zabaltzen dituzte gero, baina Bielsarenak eta Guardiolarenak dira balio dutenak. Denera ozen zabaldu beharrekoak.

Hitzetan ez ezik, ekintzetan ere balio berberetan oinarrituz egiten dute bidea. Bada hor Bielsaren adibide bat hori berresteko. Newell's Old Boyseko entrenatzaile zela, 1990eko hamarkadaren hasieran, bideoa erabiltzen hasi zen hurrengo aurkariaren berri izateko. Aurkari horiek Gimnasia y Esgrima La Plataren aurka jokatzen zuten Newell'sen parean jarri aurretik. Bielsak inork baino hobeto ezagutzen zuen nola jokatzen zuen Gimnasia y Esgrima La Platak, partida denak ikusi zizkiolako bideoetan. Carlos Timoteo Griguol zuen orduan entrenatzaile aurkariak, eta Bielsak hau agindu zien bere laguntzaileei: bidaltzeko bere taldearen partida guztien bideoak Griguoli, elkarren aurka jokatu aurretik, hark ere informazio osoa izan zezan Newell's Old Boysen jokoaren inguruan. Baldintza berberetan lehiatzeko biek. Esan eta egin. Kirol legea eta errespetua, ororen gainetik.

Hastapenak, harrobian

Balio horiek denak eta futboleko ikasgaiak ematen harrobiko taldeetan hasi ziren biak. Talde kutunetan biak: Bielsa, Newell's Old Boysen, Laugarren Mailan, eta Guardiola, Bartzelona B-n, Hirugarren Mailan. Maisuak berehala nahi zuen lehen taldera igo, eta eskaini ere eskaini omen zion bere burua Jorge Griffari, Newell'seko orduko kirol agintari gorenari. Hark aholku hau eman zion: «Hobe duzu beheko mailetan hasi, ikasten joan, eta pixkanaka egin goranzko bidea». Horrela hasi zen Laugarren Mailako talde hura entrenatzen, eta pausoz pauso lehen taldera igo zen. Guardiolak goi-goian ekin nahi zion ez da zabaldu, eta klubak eskainitakoa onartu zuen. Bielsa baino azkarrago egin zuen gora, denboraldi batean.

Futbolerako eta futboletik bizi dira biak. Eguna horretara emana dute. Egunak eta egunak. Orduak eta orduak. Bi kontakizun hauek ondo nabarmentzen dute hori. Hauxe aurrenekoa, Bielsarena: Newell'seko harrobian lanean hasi zenean, norbaiti bururatu zitzaion Argentina osoko jokalari gazteei eman behar zietela aukera taldean jokatzeko. Egundoko lana zen, baina egin zuten. Bielsa buru. Auto txiki batean, herrialde osoan barrena ibili zen, betiere laguntzaileren batekin. Gazteen etxera joaten ziren, gurasoekin hitz egitera, haurrak Rosariora joan zitezen konbentzitzera. Milaka eta milaka kilometro egin zituen maisuak. Bidaia horietako batean jo zuen Mauricio Pocchetinorengana, Espanyoleko entrenatzailearengana. Goizaldeko ordu biak aldera jo zioten etxeko atea, eta ama azaldu. Lortu zuten, behintzat, amaren baimena, eta gaztetxo hura Rosariora joan zen gero, proba bat gainditu eta gero.

Guardiola ere setatia da. Lanean ekin eta ekin. Hemen doa bigarren kontakizuna, berarena: Bartzelonako entrenatzaile izan zen aurreneko denboraldian, emaztea joan zitzaion bila klubera. Gaua zen ordurako, eta etxean behar zuen askoz lehenago. Baina ez zen ageri. Emaztea ez zen asko larritu, bai baitzekien non egongo zen senarra. Hantxe zegoen, lanean buru-belarri. Ze ordu zen ere ez zen konturatu. Gauak harrapatu zuen lanean.

Lan hori dena jokalariei emateko erabiltzen dute biek. Irakasteko, helarazteko, zabaltzeko. Dena ematen dute taldearen alde, eta, jakina, jokalariek asko estimatzen dituzte. Entzun besterik ez dago Guardiolaren agurraren harira Bartzelonakoek egin dituzten adierazpenak. Bielsari zaion estimua azaltzeko ere, Athleticen jokalarien hitzak entzun besterik ez dago. Argentinara joanda, gertakari honek ere ederki azaltzen du maitatua dela jokalarien aldetik. 2002ko Japoniako eta Hego Koreako Munduko Kopan egundoko kalea egin zuen Argentinak: faborito nagusitzat zeukaten denek, baina ez zuen gainditu ligaxka. Egurtu egin zuten hedabideek Bielsa. Kalean utzi zituen partida amaitu ondoren, hotelean, Bielsak jokalari guztiak bildu zituen gela batean. Ordurako ikusia zeukan partida, eta jokalariei zehaztasunez azaldu zien zergatik galdu zuten partida hura. Zur eta lur geratu ziren jokalariak, eta German Burgos atezainak besarkada handia eman zion. Negar malko ugari isuri omen zen gela hartan. Eta, jakina, jokalariek selekzioan jarraitzeko eskatu zioten, Bielsaren galderari erantzunez.

Ikasteko, «aspertu» egin behar

Hedabideen aurrean azaltzen dira, baina ez dituzte elkarrizketak ematen. Bielsak ekin zion bide horri. Argentinako selekzioan zela, erabaki zuen hedabide txikiei ere elkarrizketak ematea, eta ez boteretsu handiei bakarrik. Eta berdin zitzaion aurrena txikiari ematea. Baina egun batean, asko hausnartu eta gero, elkarrizketak inori ez ematea deliberatu zuen. Baina prentsaurrekoetan, gustatzen zaio gauzak azaltzea, eta Argentinan eta Txilen ezagunak dira haren hizketaldi luzeak; futbola irakasten zien kazetariei. Hala dio Roman Lucht kazetariak, La vida por el fútbol. Marcelo Bielsa, el último romántico liburuaren egileak: «Kazetariak irrikaz egoten ziren betiko galderen txanda amaitzeko; orduan hasten zen Bielsa futbolaz azalpenak ematen».

Irakastea gustatzen zaie Bielsari eta Guardiolari. Jokalariei erakustea da haien lana. Irakasleak dira. Helburua betetzeko, Bielsaren bidea eta metodologia zein diren agerikoa da. Ariketak errepikatu eta errepikatu ibiltzen da Lezaman, zehaztasunaren bila. «Ikasteko, aspertu egin behar da», esan omen zien jokalariei aurreneko egunetan. Guardiolaren bidea zein den jakitea zailagoa da, ateak itxita entrenatzen baitu Bartzelonak. Baina oinarri-oinarrian, filosofia bera erabiltzen dute. Futbolzalea ikuskizun ederrarekin bustitzen ari dira bi euri tanta hauek.


Parte

La la laaaa lala lara lala! Ei! La la laaaa lala lara lala! Ei ei! «Oye, abre tus ojos, mira hacia arriba…» eta han Dominguez barra librean! A zer ikusmira Frontoi gainaldetik, a zer ikusmina Frontoi parean. Begira hor gora… eta han Ataria-ko oholtza gainean Uson-ta biluztuta toalla zuriekin ezkutaketa jolasean, zientoka begi noiz zer harrapatuko adi dauzkatela. Begira hor gora… eta han Estelada Gaztelako Arkua adina goratuta, mossoek muga-hesia zaintzen duten bitartean… begira hor gora… eta aurrera… eta aldera… begira, begira!

«Zergatik aita?», alaba zaharrenak inguratzen gaituzten mozorro deigarrienen, edo seguru ulergaitzenen, ideia eta haria harrapatu nahian. «Glups, ba… inauterik hala dia Izar, eztao erantzunik, beidatu ta gozatu inauteriak ditun tarte on guztik!», erantzun diot boteprontoan aldameneko karrozan dantzan dabiltzan Barbyei begira gaudela. Baina hausnarrean utzi nau… bera ez dakit baina ni erantzunak ez nau lasai utzi…, ez erantzunik ez dagoela esanagatik, begiratuz gozatzeko esanagatik baizik… Baina jabetu orduko heldu diot berriro erantzuna osatzeari: «Eta parte izan, Izar, parte izan!». «Eo, eoooooo! Gorputze mobiduuuu… Eo, eoooooo…» Gatiburen Gabak zerueri begira jarri dute orduan, aurreko karrozako Chayanneren doinuei gain hartu die. Eo, eoooooooo! Jarri gara saltoka denok! Eo, eoooooooo! Inauteria ulertzen dudan eratik edan dezaten haiek ere, gaur manomano kaleratu garen bi alabek eta hiruok. Eo, eoooooo! Frontoian, toallekin, mugazain, edo gaur bezala printzesa eta Pipi, edo atzoko okinak, edo… parte hartuz gozatu dezaten inauteria. Gozatu bai! La la laaaa lala lara lala! Ei Ei!


Emeki

Karine! Nola hasi duzu urtea? Burua ipurdian? Nik, iguzkitan! Zer lanak berriz ordenagailu aitzinean plantatzeko, pantailaren saminean ideien berriz antolatzeko, teklaren tarrapatari jartzeko. Bitxi da sentsazio hori: lehen ezin deskolatua katxarro hauetarik, eta orai, beti-eta gana gutiago hemen plegatzeko.

Telefonoz aldatzean bezala, ez duzula smartphonerik nahi erraitean, saltzailearen begiradak han berean petrifikatzen zaitu, bere ezpainetatik “ados, ez da arazorik monsieur!” untsa ikasia delarik ateratzen. Efektu bera da erraiten duzularik Urepelera zoazela bizitzera: bada parean halako “glupz!” bat biziki irringarria, partikulazki abertzale baten zintzurretik delarik eskapatzen!

Bizkitartean, hemen ari dira zabaltzen gure plaza berriak, hemen iruten gure sareak, eta aktibisten piketeak ere hashtagez #landatzen. Hemen dugu musika entzuten, hemen partekatzen, hemen kutzukatzen. Iduri luke zirtzilak ere honat deituak direla, badela energia transferentzia edo banatze bat bederen, karrika birtual hauetara: youtuber zinikoak loratze bidean dira. Euskal komunitateak ere hemen baitu hatsgune bere hizkuntzan ufatzeko, frenetiko baitabil eraikitzen, .eus webguneek dutelarik sekulako hazkundea bizi izan azken urtean.

Toki desmaterializatu horiek hastapenean gure miraila baziren ere, gure parte direla erran dezakegu orai: galtzadetako urratsak eri puntez ditugu desfilarazten, gure banderoletako leloak eta hizkuntza hautuak traoletan ditugu, efikazak izan beharrez.

Ekoizpen eta etekinaren zama du ezkerrak berak, hori luzaz borrokatu izanik ere fabriketan. Gure kontraerranak ere baitira transferitzen ari ni ta nitarren matrizera!

Zailtasunak ditut sinplifikazio eta pragmatismo filosofia horiekin, iduritzen baitzait mundua pobretzen dutela, eta oraino abiadura eroagora tiratzen. Leloen mailukatze hori, publizitatea bailitzan, borroken pertsonifikazioa ez ditut gustuko, eta ikusten dut feminismoa ere tranpa berean erortzen dela: oroit zirea Angela Davisekin nolako kanpaina ukan genuen, Euskal Herrian izan zelarik joan den urtean? Barkatu, bainan hura galkatzea! Ondorio kontraproduktiboa (no, ekonomiako bertze hitz bat!) izan zen enebaitan, itxura guzien arabera: azken hilabeteetan Durangoko Azokarenkari emazte hartaz argitaratu dituzten hainbat liburu kolpez ikustea tumatxa izan zait, eta ez dut bakarra ere leituko bultta batez orainokoan. Ez dut sekula sesitu heroien obsesio hori gure zibilizazioan: emazteek ere holako jestuetan artzeko beharra ote dute?

Aise interesgarriagoa zait zuk azkenik luzatu adibidea: Anari Izarren Hautsa kantuaren hitz pare baten aldatzen ari. Errana duzu zuhaur ere horretan jostatzen zirela, ez publikoki haatik. Alta, badu bere inportantzia, ene iduriko: ideologia feminista xuxurlatzeaz gain, bada artistaren nahia ikustea ñabardura berri horiek funtzionatzen duten ala ez, orai eta hemen. Bada ere gure ondarea galdezkatzea, hari hika artzea, kolokan emaitea plaza publikoan, ikustea ea hitz horiek mintzo zaizkigun, edo zer. Bada euskal kulturan emazte gisa ere plazatzea, horren eraikuntzan parte-hartzea. Bada munduaren konplexutasuna onartzea, humus horren parte izaiteak ere baitu artista baten obra iraunarazten, ondarearen zati bilakatu artio. Nahiz-eta berdeak izan oraino, lepoa joka nezake Anariren piezak kantatuko dituztela gure haurren haurrek.

Bada aldiz kontzeptu bat eskapatzen zaidana errotik, euskal feminismotik entzun ohi dena frangotan: “Herri emea gara”. Zer erran nahi du? Ez ote gira berriz ere hashtagen tranpan erortzen ari, hor?

Bi pott.


GURE BAZTERRAK

Azken aste hauetan Bilbo Hirian antzemandako Ipar Euskal Herriko Euskal Irratien presentziari jarraituz, gaurkoan Euskal Herriko beste txoko bat ezagutzeko aukera eskaintzen digute. Gaurkoan, Baxenafarroako Amikuze eskualdeko Gabadi herrian zehar ibili dira Luzien Etxezaharreta eta Jakes Casabon. Saioa deskargatu HEMEN.

Entzun: [audio:https://www.bilbohiria.com/ftp/gure%20bazterrak%20/Gabadi%201%20Gure%20Bazterrak%20070228%20.mp3


Marotori alkatetza kentzeko eskatu dute

Jose Angel Cuerda, Blanca Urgell, Joseba Azkarraga eta Juanito Oiarzabal daude sinatzaileen artean, alor askotako hainbat lagunekin batera.

Hemezortzi lagunek bat egin dute Javier Maroto popularra Gasteizko alkate izan ez dadin egindako eskariarekin. Gaur goizean agertu dira prentsaren aurrean horietako batzuk. Denen izenean, komunikabideen aurrean agiria irakurri dute Andres Krakenberger Argituz-eko kideak eta Blanca Urgell Jaurlaritzako kultura sailburu ohi eta filologoak. Adierazpenean, Gasteizko Udalean ordezkatuta dauden alderdi politikoen ordezkariei eskatu diete "alderdien interesen gainetik", hiriburuan bizi diren pertsonen alde, eta Marotoren ekintzen eta mezuen aurrean azaldu duten jarrerarekiko koherentzian, "bidezko erabakiak" har ditzatela PPko hautagaia Gasteizko alkate izan ez dadin. Halaber, eskatu dute Gasteizko udalbatza berriaren etorkizuna gidatuko dutenek gizarte zerbitzuen "erreforma sakon bat" egin dezatela herritarren elkargune "integratzaile eta solidarioa" bideratzeko, akordio eta adostasun politiko zabaletan oinarrituta.Marotori alkatetza kentzearen alde agertu diren pertsonek uste dute PPkoak Gasteizko alkate izan denean "giroa zapuztu eta gaiztotu" duela hirian eta liskarrak sustatu dituela. Hala, gogoan hartu dute maiatzaren 24ko hauteskundeetan Gasteizko hautesleen %70ek eman diotela botoa Marotok ordezkatzen ez duen aukeretako bati, eta azpimarratu dute gizarteak akordioak eta adostasunak eskatzen dituela.Honako hauek dira agiriaren alde egin duten lagunak: Miguel Angel Ruiz, Eva Silvan, Juan Ibarrondo, Javier Añua, Jose Angel Cuerda, Juan Mieg, Blanca Urgell, Andres Krakenberger, Felix Placer, Miren Ortubai, Javier Argote, Joseba Azkarraga, Iñaki Larrinbe, Luis Mari Sanchez Iñigo, Javier Hernandez Landazabal, Alberto Cereijo, Iban Zaldua eta Juanito Oiarzabal.


Abisu horia Euskadin 100 km/h-rainoko haize-ufadengatik

Abisua indarrean egongo da 00:00etatik 24:00ak arte, eta haize-ufada handienak haizeguneetan espero dira, ekialdeko mendi inguruetan bereziki.

Eusko Jaurlaritzako Larrialdi eta Meteorologia Zuzendaritzak abisu horia aktibatu du igande honetarako, 100 km/h-rainoko haize-ufadak izan daitezkeelakoan, ohar baten bidez jakinarazi duenez.

Abisu horia 00:00etatik 24:00ak arte egongo da indarrean. Hego-ekialdeko haize-boladak 100 km/h ingurukoak izango dira haizeguneetan, bereziki ekialdeko mendi inguruetan.

Haizeguneak ez diren tokietan, berriz, 00:00etatik 12:00ak arte egongo da abisua aktibatuta. Hego-ekialdeko haize-boladak baliteke 80 km/h ingurukoak izatea, bereziki ekialdean. Arratsaldean haize-boladak 60-70 km/h ingurukoak izango dira.


Becatu jaialdiari buruzko saio berezia, gaur, ETB-3n

23:00etatik aurrera Becatu jaialdian izandako kontzertuak ikusteko aukera izango duzue ETB-3ko ''Zirriborroak'' saioan.

Azaroaren 10ean Becatu jaialdia hartu zuen BEC erakustazokak. Euskal musikaren agertoki bihurtu zen orduan Barakaldo.

Zuloak, Willis Drummond, Esne Beltza, Zea Mays eta Berri Txarrak taldeak aritu ziren, eta Gaztea eta ETB-3 ere han izan ziren kontzertuak hurbil-hurbiletik jarraitzen.

Saio berezia

Esan bezala, Becatun jazotako guztiaren lekuko izan ginen, eta ETB-3k jaialdiko momenturik onenak emitituko ditu "Zirriborroak" saioan. Gaur, 23:00etatik aurrera, jarraitu ahal izango duzue Becatu jaialdiari buruzko "Zirriborroak" saioa.


Udaleko zenbait programa arriskuan egon daitezkeela ohartarazi dute


'Eunon' antzezlana aurkeztu dute Bergaran

Maskaradun aktoreekin eta testurik erabili gabe Apropox antzerki taldeak 'Eunon' lana aurkeztu zuen egubakoitzean Bergarako Zabalotegi aretoan. Kukubiltxon 20 urte daraman Iurgi Etxeberria aretxabaletarra da aktore nagusia eta lanaren sortzailea.


“Bertsolaritzak ikaragarri egin du gora: lehengo onenen pareko asko daude”

Jose Luis Gorrotxategi. (Julene Frantzesena)

Jose Luis Gorrotxategi bertsolaria (Bergara, Gipuzkoa, 1945) abestua da Azpeitiko Sanagustin kulturgunean, artean eliza zela. Azpeitiartu da honezkero, nahiz eta hitzetik hortzera darabilen Osintxu, bere Bergarako auzoa. Duela bost hilabete egin zuen azken plaza, Xalbador Egunean, Urepelen (Nafarroa Beherea). Burua argi du, eta hori hala izan bitartean utzi nahi izan ditu plazak.

Baduzu damurik batere?

Ez… Lehen, garai batean, dezente ibili nintzen: urtean 100 plaza ez nituen egingo, baina 90en bueltan ibiltzen nintzen. Azken urteetan gutxiago egin izan ditut: jakineko egun batzuetan baino ez, hamar edo hamabi saio urtean. Lagatzeko asmoa neukan, eta, gainera, ez nuen horrek ezer sortuko zidan beldurrik: hain gutxi ibilita, gehiago kostatzen da kantatzea.

Bertso mordoxka bat gorde zenituen Gogoan dauzkadanak liburuan: zein da hain memoria ona edukitzeko sekretua?

Ez dakit, baina zerbait ona izan badut, horixe izan da: memoria ona. Orain ez dut bertso bakar bat ere gogoan hartzen, oso ona behar du izan nik gogoan hartzeko. Baina, garai batean, saio bat entzun eta hogeitik hamabost bat bertsorekin gogoratzen nintzen: oso hitz gutxiren aldearekin kantatzen nituen.

Zure etxean bazen bertsotan aritzen zen beste inor?

Nik dakidala, ez, ez amaren ez aitaren aldetik ere.

Lagun artean hasi zinen, beraz.

Bai, eta beste bat hasi zelako hasi nintzen ni. Laguna bertsopaper batzuk kantatzen hasi zen; Mendaroko [Gipuzkoa] seme batek Etxebarriko [Bizkaia] Altizbarren baserrian hilketa batzuk egin zituen, eta horri jarritako bertsoak ziren; ni, berriz, neuk asmatutakoak kantatzen hasi nintzen. Horixe izan zen lehenengo aldia, erromeria batetik etxera bueltan gindoazela. Ordura arte ez nuen sekula bertsorik kantatu, baina egun hartan umoreko etorriko ginen eta…

Azpeitira ezkondu baino lehen maitemindu omen zinen Azpeitiarekin. Zergatik?

Jose Mari Iriondok Loiolako Herri Irratian bertso sariketa antolatzen zuen udaberriro. Azken saioa Zelaitxo zineman izaten zen; orain botata dago. Anaia eta biok etorri ginen bizikletaz Osintxutik bertsoak entzutera. Harrituta gelditu nintzen jendeak euskaraz zenbat hitz egiten zuen entzunda; Bergaran, euskaraz zekitenek ere gazteleraz egiten zuten. Buelta bat eman genuen arratsaldean, eta pentsatu nuen: «Hau duk herri elegantea: hemen biziko nindukek gustura!». Eta, azkenean, bertara etorri.

Jarraitu elkarrizketa irakurtzen Berriaren webgunean.


Mutrikuko udal liburutegia itxita egongo da

MUTRIKU // Mutrikuko Udalak jakitera eman duenez, egun batzuetarako itxita egongo da udal liburutegia. Haur liburutegia, esate baterako, bihar zabalduko dute, eta liburutegia orokorra, berriz, urtarrilaren 22an.


Latxe aldizkaria prest, bazkide eta erosleentzat

Jolas eta denbora-pasa partehartzaileak proposatzeaz gain, Burruntzi protagonistaren abenturak euskeraz irakurrita eta komikien bidez jarraitzeko aukera ematen du Latxe aldizkariak. Uztailean argitaratu zuen Urumeako Kronikak umeei zuzendutako aldizkaria, eta 1go alea kalean izango da asteartean.

Kronikalari txiki edo harpidedun egin direnek, aukeratu duten tokian jaso ahal izango dute; gainerakoek, bi euroren truke erosi ahal izango dute.

Mandoegin eta ‘Goi-zubi-etan’ barrena, lagun berriekin

Urumea bailarako ondarea, ohiturak, ezaugarriak eta ahozkotasuna lantzen dira Latxe aldizkarian, eta aniztasun soziala bezalako balioetan hezteko denbora-pasa eta jolasak proposatzen ditu.

Baina era berean, haur eta gaztetxoak euskeraz irakurtzera bultzatzea da helburua.

Horretarako, Burruntzi protagonistak Urumea bailarako hainbat txoko ezagutzen lagunduko dio irakurleari, eta bidean egingo dituen lagun berrien bitartez, inguru hauetan naturak eta ondare kulturalak gordetzen dituen altxorrak ezagutzeko aukera izango da. Oraingo honetan, Mandoa edo Soldanela Villosa ezagutuko ditu Burruntzik, eta Goizueta eta bertako erraldoien inguruko istorioak ere entzungo ditu.

Kronikalari txikiek, prest

Dagoeneko Kronikalari txiki edo harpidedun egin direnek, aukeratu duten tokian jaso ahal izango dute Latxe aldizkaria, beraien izenean, asteartetik aurrera. Gainontzekoek, 2 eurotan erosi ahal izango dute, edo nahi badute, harpidedun egin, Kronikako bulegoan edo latxe@kronika.eus helbidean.


'Charlie Hebdo'-k ez du Mahomaren karikatura gehiagorik argitaratuko

Laurent Sourisseau aldizkariaren zuzendariaren arabera, 'Charlie'k karikaturak egiteko eskubidea defendatzeko helburua bete du dagoeneko.

Charlie Hebdo aldizkari satiriko frantziarraren editoreak, Laurent Sourisseauk, iragarri du ez dutela Mahomaren karikatura satiriko gehiagorik plazaratuko, karikaturak egiteko eskubidea defendatzeko helburua bete dutela argudiatuta.

Hala adierazi du Sourisseauk Alemaniako Stern aldizkariak egindako elkarrizketa batean, eta aurreko urtarrilaren 7an Parisko bulegoetan izandako sarraskia izan du gogoan, alegia, bi anaiak 12 pertsona hil zituzten eguna.

"Mahoma irudikatu genuen edonork nahi duena marrazteko eskubidea duela defendatzeko. Arraroa da: adierazpen askatasuna defendatzea espero dute gutaz eta inor ez da egitera ausartzen", esan du Sourisseauk. "Gure lana egin dugu. Karikatura egiteko eskubidea defendatu dugu", gaineratu du.

Editorearen esanetan, Charlie Hebdo ez dago Islamak monopolizatuta eta bere aldizkariak "erlijio guztiak" kritikatzeko eskubidea zuen. "Islamari leporatzen dizkiozun akatsak gainerako erlijioetan ere topa daitezke".


Sofia Gandarias margolaria omentzeko erakusketa dago Kultur Etxean

Sofia Gandarias margolaria urtarrilean zendu zen Madrilen. Argazkia: Yehudi Menuhin Fundazioa

Margolari gernikarra omentzeko erakusketa bat egongo da apirilaren 18ra arte. Bertan ikusgai dira Gandariasek Gernika-Lumoko herriari oparitu zizkion zenbait margolan.

Ricardo Abaunza Kultur Etxeko zuzendariaren hitzetan, asmoa erakusketa xumea egitea izan da; Gernikakoa izan arren, bertan oso ezaguna izan ez den margolari honi omenaldia egitea eta herriari ezagutzera emateko.

Erakusketako artelan nagusia Gernika izeneko zazpi metroko triptikoa da, eta 1999an oparitu zion Gernikako herriari. Oihalean olioz eta collage elementuekin egindako margolan honek Gernikako bonbardaketa irudikatzen du gordintasun handiz. Triptikoaz gain, erakusketan Gandariasen beste sei margolan daude, antzeko tematikarekin.

Sofia Goiriena Gandarias, Gernikan 1951ean jaioa, urtarrilaren 23an zendu zen Madrilen, baina lan piktoriko oparoa utzi du munduko museo eta bilduma garrantzitsuenetan.

Askorentzat ezezaguna, Gandariasek Gernikan eta Arratzuko familiaren baserrian pasa zuen haurtzaroa.Gernikako Institutuan ikasi eta gero, Madrilera joan zen Arte Ederrak ikastera.

Ez zen oharkabean pasatzen zen emakumea bere ile horiak eta hazpegi ederrek aparteko edertasuna ematen zioten.

Besteak beste, 1970ean Miss Castilla eta Miss España izendatu zuten eta irudiaren eta iragarkien munduan ibili zen. Amazonaz jantzita, garaiko brandy marka ospetsu batentzat iragarki famatu bat egin zuen eta Juan Gyenes argazkilariaren modeloa izan zen.

Jasotako sarien artean, Frantziako errepublikak Arteen eta Letren Zalduna (2005) eta Ohorezko legio (2010) tituluak eman zizkion, egindako ibilbide artistikoagatik.

Txikitatik izan zuen margotzeko grina eta bere garaiko trajediek eta pertsonaiek iradokitako hainbat margolan egon zituen biziguztian zehar.

Kokoscka, Dolores Ibarruri Pasionaria, Salvador Dalí, García Lorca, Gabriel Garcia Marquez eta garaiko hainbat pertsonaien irudiak erabili zituen bere obretan. Halaber, 2011ko New Yorkeko dorre bikien atentatua edo Madrileko 2003ko martxoaren 11ko atentatuak ere irudikatu zituen, teknika piktoriko ezberdinak erabiliz.


Carlos Totorika Bizkaiko ahaldun nagusirako hautagai sozialistak gazteen etorkizuna "onartezina" dela salatu du

Carlos Totorika Bizkaiko ahaldun nagusi izateko hautagaiak gazteek lana aurkitzeko dituzten arazoak azaleratu zituen atzo, eguaztena, Algortako Ereagan egindako agerraldian. “Beldurgarria da gure historiako belaunaldirik prestatuenak bi bide izatea: emigrazioa edo Lanbide”, salatu zuen. Era berean, 300 eta 400 euro arteko hileko soldatak “onartezinak” direla adierazi zuen, “horrek esan nahi duelako ez dugula krisia gainditu; miserian sartzen ari garela baizik”.

Totorikak alderdi nazionalisten “helburu nagusiak” gaitzetsi zituen: “euren helburu nagusia erabakitzea eta autodeterminazioa den bitartean, guk nahi duguna da gazteek autodeterminatu ahal izatea, etorkizuna izatea eta modu duin batean bizi ahal izatea”.

Hori dela eta, “mota honetako gauzak borrokatuko” dituztela agindu zuen hautagai sozialistak, “botere publikoen betebeharra delako gazteriaren parte hartze askea eta eraginkorra gizartearen garapen politikoan, sozialean, ekonomikoan eta kulturalean”.


AEK-k 25 orduko hitano ikastaroa eskainiko du

Hitano ikastaroa eskainiko du Irungo AEK-k ikasturte honetako bigarren hiruhilekoan, urtarrilaren 25ean hasita. 25 orduko ikastaroa izango da, apirilaren 5era bitarteko astearteetan emango dutena, 19:00etatik 21:30era. Ikastaldiaren prezioa 40 euro eta erdiko izango da. Izena eman nahi dutenak alfabetatze eta euskalduntze koordinakundeak Legia kalean duen egoitzatik pasa daitezke, edo 943-62 88 34 telefono zenbakira dei dezakete. Hilaren 21ean amaitzen da izena emateko epea.


Piztiak eta Polybius taldeen kontzertuak izango dira gaur Orkatz kultur elkartean

Goian, Piztiak. Behean, Polybius.

Joan zen asteko reggae gauaren ostean, beste bi kontzertu entzuteko parada izango da gaur, ostirala, Azpeitiko Orkatz kultur elkartean. Hain zuzen, Zestoako Polybius taldeak eta Piztiak taldeak eskainiko dituzte zuzenekoak 22:30ean hasita.

Raul Olaizolak, Hector Larrañagak, Aitor Kortak eta Narayan Pazek osatzen dute Polybius, eta Zestoako Gaztain estudioaken grabatu zuten taldearen izen bereko diskoa; taldearen aurrenekoa. Doinu horiekin gozatzeko aukera izango da gaur Orkatzen. Badok.eus atarian entzun daiteke Zestoako taldearen diskoa.

Azkoitiko Herrikoloreak egitasmoan entzun ahal izan ziren Piztiak taldearen doinuak azkenekoz, eta orain Orkatzera eramango dituzte beren kantak. Jesus Galan azpeitiarra eta Txomin Uribe Azpeitiko bizilaguna dira Piztiak taldeko partaideak eta joan zen uztailean kaleratu zuten U diskoan jasotako Hamasei izeneko abestiaren bideoklipa.


Allenderen gorpua hobitik atera dute bere heriotza argitzeko

1973ko irailaren 11n hil zen Txileko presidentea, Moneda Jauregian. Pako Etxeberria forentse euskal herritarra ikerketan parte hartzen ari da.

Mundu osoko aditu talde batek Salvado Allende (1909-1973) Txileko presidente sozialistaren gorpua deshobiratu du gaur, bere heriotzaren nondik norakoak argitzeko asmoz. 1973an hil zuten Allende, Augusto Pinochet diktadoreak eman zuen estatu kolpean.

Txileko forentse talde bat ari da lanetan parte hartzen, eta horiekin batera, bost atzerritar ere bai. Bost horien artean dago Pako Etxeberria forentse beasaindarra, Lasa eta Zabalaren desagerketaren auzian eta 1936ko Gerrako hainbat hobi komunetan ikertzen aritutakoa. Deshobiratzean Allenderen hainbat senidek ere parte hartu dute, horien artean Isabel Allende senataria.

"Familia garen aldetik adierazi nahi dugu 1973ko irailaren 11 zorigaitzeko egun horretan gertatutakoa argitzeko prozesu honetan izan diren aurrerapausoekin pozik garela", esan du. Isabel Allendek gaineratu du bere aitak buruaz beste egin zuela sinetsita daudela familian, "herriak emandako agintearekiko koherentzia politikoagatik".

Hala ere, heriotzaren ingurukoak argitu nahi dituzela adierazi du, "susmoak uxatu. Gorpuzkinak hilobitik atera dituztenean auto batean sartu eta aztertzera eraman dituzte. Allende Fronte Popularreko hautagaia zen eta 1970 eta 1973 urteak bitartean izan zen agintean.


Zumaiako musika eskolako ikastaro trinkoetan eman daiteke izena jada

Txori Txiki Musika eta Dantza Eskolak udazkenerako antolatutako ikastaro trinkoen berri eman du. Zehazki, hauek dira eskainiko dituzten ikastaroak:

Urritik aurrera:

-Dantza garaikidea: Zumaiena ikastetxean, asteartetan, 19:30etik 21:00etara.

-Plaza dantzak: Torreberrin, ostegunetan, 15:00etatik 16:30era.

-Antzerkia: Musika Eskolan, ostegunetan, 17:15etik 18:45era eta 19:00etatik 20:30era.

Azarotik aurrera:

-Musika tailerra 0-4 urte bitartekoentzat: astelehen eta ostegunetan, 17:00etatik 19:15era.


20. urteurrena ospatuko du gaur Erandion Penadas Por La Ley emakumeen punk taldeak

Argentinako punk doinuen festa bilakatuko da gaur Erandioko Sentinel Rock aretoak. Izan ere, arratsaldeko 7:30etik aurrera, Penadas Por La Ley uztailean 20 urte beteko dituen emakumeen punk taldeak zein 29 urtez combat rock jotzen dabilen Argies gizonezkoen bandak lehen solairuko oholtzara igo eta kontzertu gogoangarria emango dute. Sarrera bost eurotan eskuratu ahal izango da. Halere, emanaldiak gabezi nabarmena izango du, Penadas Por La Ley-ren bateria joleak, Maider, berriki taldea utzi baitu. Halere, beste bi musikariak, Naty eta Fabi, ez dira kikildu eta MCDko Jimmy-ri esker jada lotuta zituzten kontzertuei erantzuteko bira abiatu zuten astelehenean, bizi duten giroa ederki islatzen duena: Kamikaze Tour 2013. Bestalde, Argies Europa zaharretik zehar ari da biran, punk doinuak lantzen dituzte, beraien burua combat rock bezala identifikatuz. Taldea 1984an sortu zuten Argentinako Rosario hirian, herrialdeko punkaren erreferente zuzena bilakatuz. Argentinan kontzertu ugari eskaintzen dituzte, eta era berean, Txina, Europa, Hego Afrika edo Asian ere izan dira. Argazkian, Naty eta Fabi Penadas Por La Ley Taldeko kideak / cc-by-nc-nd Borja Triviño - Insonoro.com.

Penadas Por La Ley-k 1996an argitaratu zuen "Sexo Debil?" lehenengo diskoa. Bost urte beranduago Fabi eta Naty bilbotartu eta hiru urtez aritu ziren jotzen 2004ra arte. Ondoren sei urtez izan ziren lehorrean, 2010ean Maider taldean sartu eta berriz kontzertuei ekin arte. Iaz, "Sueña, Vive y Peka" bigarren diskoa grabatu zuten eta pasa den martxoan Mexikon izan ziren jiran. Handik bueltatu eta gutxira utzi zuen taldea Maiderrek. Taldea uztaileko 20. urteurrenera helduko den ikusteke dago, baina beste kideak aurrera jotzeko saiatzen ari dira.

Konbtzertuaren kartela


63 urteko basauriar bat hil da Pirinioetan, 100 metroko arrail batetik behera erorita

Basauriko mendizale bat hil da Pirinioetan, 100 metroko arrail batetik behera erorita. 63 urteko gizonezkoa zen eta gaur egun Castro Urdialesen bizi zen.

Ezbeharra Panticosan (Huesca) gertatu da uztailaren 22an, igandez. Infernuko gailurretatik (3.082 metro) beherako bidea hartuta, elurretan irrist egin zuen gizonak 12:30ak aldera. Kranpoiekin eta pioletarekin zihoan. Baskonia Mendi Taldeko kidea zen eta taldeko kide batzuekin joan zen irteerara. Baskonia Mendi Taldeak irteera iragarrita zuen uztailaren 21etik 22ra bitartean Pirinioetara, Bachimañana babeslekura. Igandean Infernuko gailurrera igoera egin zuten.

Panticosa eta Jacako erreskate taldeetako kideak bertaratu ziren eta mendizalearen heriotza baieztatu zuten. Hilotza Jacan dago, autopsia egin diezaioten.


'Con la Calle a Cuestas', gaur, kantu kantari

Saioak Marikoro eta Rossini abesbatzak, Demode Quartet musika taldea, Chichinabo Cabaret antzezlanaren aktoreak eta Twin Melody ahizpak ezagutuko ditu.

'Con la Calle a Cuestas' saioak musikaz beteriko atala eskainiko du gaur, eta kantuan bizi diren hainbat pertsona hartuko ditu protagonista.

Marikoro izenarekin da ezaguna Santurtziko Ortzadar abesbatza, eta beraiekin goizeko poteoan arituko dira, euskal abesti tradizionalak kantatuz.

Rossini abesbatzak ordea, beste mota bateko kantak abesten ditu, umoretsuak. Besteak beste, Cola Cao markaren aspaldiko iragarkiaren abestia eskainiko dute.

Gainera, a capella abesten duen Demode Quartet taldea ezagutuko dute. Beraiekin kalera aterako dira, euskaldunok musikalak ondo ezagutzen ditugun ala ez jakitera.

Musikalekin jarraituz, Euskadin ekoiztutako Chichinabo Cabaret antzezlanaren aktoreekin izango dira. Beraiek ere kantu kantari bizitzera ohitu baitira.

Abestiaren munduan, garrantzitsuena gure burua ezagutzera ematea da, eta horretarako, Internet da biderik errazena. Ordiziako Twin Melody ahizpek ondo dakite hori eta euren Youtubeko kanalean ia milioi bat jarraitzaile eta 90 milioi bistaratze lortu dituzte.

'Con la Calle a Cuestas' gaur izango da ikusgai, 22:00etan, eitb.eus-en eta ETB2n.


'Amorerik' ez emateko eskatu dute Kataluniako agintari ohiek

Bestalde, Kataluniaren "duintasunaren alde borroka" egiteko herritarrei mobilizatzeko eskatu die Jose Montilla Generalitateko presidenteak, "eraso" bat jaso dutelako.

Pasqual Maragall eta Jordi Puyol Generalitateko presidente ohiek eta Joan Rigol eta Heribert Barrera Parlamentuko presidente ohiek adierazpen bateratu bat irakurri dute gaur. Kataluniarrei "amorerik" ez emateko eskatu diete agintari ohiek, baita "fedea" ez galtzeko eta uztailaren 10eko manifestaldian euren "harrotasuna" defendatzeko ere.

Kataluniako herriak onartutako Estatuta Auzitegi Konstituzionalak epai baten bidez murriztu ostean eta Bartzelonan egin beharreko protestarako bi egun falta direnean, lau presidente ohiek agerraldia egin dute Kataluniako Kazetarien Ikastetxean manifestu baten berri emateko. Adierazpena Rigolek irakurri du.

Adierazpenean, momentu "garrantzitsu " honetan herriari zerbait esateko "derrigortuta egon" direla esan dute presidente ohiek, Kataluniako "abertzaletasunaren eta garapen ekonomiko eta sozialaren grinaz". Kataluniako herriaren "autoestimua eta duintasuna defendatzeko" beharra sentitu dutela adierazi dute agintari ohiek.

Nahiz eta Auzitegi Konstituzionalak murrizketak ezarri "nazio gisa onar gaitzaten borrokan jarraituko dugu, gure hizkuntza eta kultura errespeta ditzaten, gure erakundeengatik eta gure nortasunaren oinarri den guztiarengatik", erakundeetako agintari ohiek esan dutenez.

Balio sinboliko berezia du presidente ohiek egindako adierazpen bateratuak, izan ere, katalanismoaren lau ildo ezberdin ordezkatzen dituzte. Maragall sozialista da, Pujol Convergencia alderdikoa, Rigol Uniokoa eta Barrera ERCko buruzagi ohia izan zen.

Montilla

Bestalde, Kataluniaren "duintasunaren alde borroka" egiteko herritarrei mobilizatzeko eskatu die Jose Montilla Generalitateko presidenteak, Auzitegi Konstituzionalaren epaiarekin "eraso" bat jaso dutelako. "Herri baten duintasunaren alde borroka egiteko gauza asko egin behar dira. Erasoa dagoenean, batzutan, kalera atera beharra dago. Era berean, Gobernuak eta Parlamentuak euren lana egin beharko dute", azpimarratu du Montillak.


Beste trantsizio bat

Txinatarren esaera zahar batek honela dio: «Etorkizunari igerri nahi badiozu, iraganari erreparatu». Hauteskundeak egin baino lehenago ere, diseinatua dute Espainiako estatuko mapa politikoa, etorkizuna modu aktiboan moldaturik, lau alternatibaren bitartez orain arteko bipartidismoa gainditzeko.

Ezin eztabaidatuzkoa balitz bezala aurkezten dute, denik eta naturalena eta logikoena balitz bezala. Laukoaren aldeko apustu hori ez dute korporazio mediatiko handiek bakarrik egin: diseinuarekin bat etorriz, gobernu zentraleko presidentetzak berak eman zien oniritzia, bere jauregira deitu zienean.

Botere faktiko eta errealek erabaki zuten ezinbestekoa zela hauteskundeetarako aukera zabaltzea, oinarrizko bi irizpide betez: espainolizazioa eta nazionalismoaren kontrako jarrera. Alternatiba nazionalista guztiei erabakigarri izateko bidea itxi behar zieten, ez daitezen gakoa izan Madrilen gehiengoak osatzeko garaian.

Erregimenaren zilegitasun soziala bermatzeko, bi alderdi asmatu zituzten, hauteskunde emaitzak egiaz iraultzea eragotz dezaten PPren eta PSOEren bazkide izanik, eta indar nazionalistei indarra ken diezaieten.

Ciudadanosek eta Podemosek berritze lanak egingo dituzte, ikusirik noraino iritsi den ustelkeria sisteman, sistemako alderdietan (PP eta PSOE) eta Espainiako sindikaturik handienetan (UGT eta CCOO). Europako Batasunekoak hori eskatzen ari dira, komisioz eta iruzurrez nazkaturik.

Diseinu politiko hori Espainiako oligarkiaren neurrikoa da, eta trantsizioa deitutako hartako eragile batzuk egiten ari dira —besteak beste, Juan Carlos Borboikoa—, AEBek eta Alemaniak gidaturik, 70eko urteetan bezalaxe.

Oraingo alderdi sistema nola sortu zen-eta, asko dago esateko. Hona hemen bi adibide adierazgarri, Adolfo Suarezen garaiko Presidentetza ministro Otero Novasen artxibo pertsonaletan egiaztatuak: lehenbiziko hauteskundeak egin baino lehen, Espainiako Banco Exterior-ek 300.000 euroko zubi kreditu bat eman zion PSOEri, Muammar Gaddafi berandu zebilenean sozialistei dirua emateko orduan; Tiernoren PSPk 180.000 euro eskatu zituenean, AEBen enbaxadak Otero Novasi deitu zion, eta «gomendatu» PSOEk izan behar zuela oposizio bakarra, PSPk desagertu behar zuela.

Bai, diseinatua dute aspalditik beste trantsizio bat, aurrekoa bezain faltsua eta ustela.

Orain, lauko bat behar dute, baina aukera nagusia gobernua PSOEk eta Ciudadanosek osatzea da.

Eskandaluzkoa iruditzen zaie, onartezina eta bai arriskutsua ere, PP-PSOE itun bat izatea, zeren horrek indartu egingo lituzke indar antisistemak, nahiz eta guztiz otzandu «gizarte eragileak», hala nola otzandu zituzten Moncloako itunetan, UGTri eta CCOOri 2.800.000 pezeta emanez (Otero Novasen artxiboa).

PP-PSOE ituna konponbide bat balitz, ez zituzten sortuko eta bultzatuko Ciudadanos eta Podemos. Gainera, arazorik ez izateko, pertsonak nabarmentzen dira alderdien gainetik. Halaxe otzandu zuten Podemos, Pablo Iglesias AEBetara joan eta gero: askoz errazago onartu du NATO, Felipe Gonzalezen PSOEk baino.

Hiru konstituzio idatzirik

Hain dago aurreratua bigarren trantsizioaren diseinua, non idatzirik baitauzkate hiru konstituzio, eta, orain, goiko aldean negoziatzen ari dira. Sistema hori bera hitzartu zuten Fragak eta Gonzalezek 1976an, Miguel Boyerren etxean, Vison, eta gero erabaki zuten parlamentuko eztabaida atalez atal egitea, zundaketek adierazten baitzuten PSOEk «erradikaltasun» geruza bat behar zuela PCE txikitu ahal izateko.

Orain, CEUri loturiko demokristau haiek berek badute konstituzio berri bat. Konstituzio horrek Nafarroa eta Baskongadetako kontzertu ekonomikoak «harmonizatuko» lituzke, eta Elizari eta erlijio katolikoari emango lieke protagonismoa, berriro.

Beste konstituzio bat federala da. 1978ko Konstituzioaren mamiari helduko lioke ostera, eta «nazionalitate historiko» deitutakoen naziotasuna onartuko luke, baina haien arteko asimetriak eginez. PSOEren parte bat bultzatzen ari da kutsu federaleko konstituzio hori, eta Perez Royo katedraduna zuzentzen ari da.

Beste partea, sozialista zaharrak, konstituzioaren beste erreforma batean dabiltza: botere ekonomiko handiek eta Troikak sostengatzen duten horretan. Haren defentsari nagusiak Juan Carlos Borboikoa, Sofia Greziakoa, Felipe Gonzalez, Jose Bono eta Juan Luis Cebrian dira, besteak beste. Zarzuelaren oniritziarekin, Juan Carlos I.ak alde egin baino lehenago ere hasi ziren konstituzioa moldatzen monarkiaren eta Europako Batasunaren egoera berrira, eta «berezitasun katalana eta euskal berezitasuna» egokitzen.

Abenduaren 20a igaro eta gero zer pasatuko den, ordea, bide katalanaren eta datorren urtean hemen eta Galizian egingo diren autonomikoen mende dago batez ere, oraingo hauteskunde hitzartu hauen mende baino gehiago. Dirudienez, garbi dute ezin dutela estatua gobernatu Kataluniaren eta Euskadiren kontra. Beraz, konstituzioa aldatu beharko dute, eta estatuan erreferendum bat egin.

( Erredakzioan itzulia )


Elurra, euria, izotza eta haizea asteari hasiera emateko

Tenperatura maximoak 9 graduren bueltan geldituko dira, eta 400 metrotik gora elurra egin lezake. Halaber, euri zaparrada indartsuak espero dira eta metro koadroko 60 litro bota ditzake.

Aste berria aurrekoa bukatu bezala hasi da, eguraldi txarrarekin alegia. Eusko Jaurlaritzak abisu horia ezarri du gaurko eta biharko elur, euri, haize, izozte eta olatu arriskua dela eta.

Elurrari, izotzari eta olatuei dagozkien abisu horiak bihar gauerdira arte egongo dira indarrean. Bestalde, Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak abisu horia ezarri du, izan ere, 24 orduan 60 litro ur bota lezake metro koadroko.

15:00etan haizeari dagokion abisu horia aktibatuko du Jaurlaritzak; izan ere, haizeguneetan 100 km/h-ko haize boladak espero dira.

Nafarroan, kantauriar isurialdean, alerta laranja ezarri dute elurra dela eta. Gainera, Pirinio inguruan alerta horia aktibatu dute elur-jausi arriskuagatik.

Eguraldiaren iragarpena

Euskalmeten eguraldi iragarpenaren arabera, gaur, hodeiak nagusituko dira zeruan eta euri asko egin lezake, arratsaldean batez ere. Kantauriar isurialdean eta ekialdean pilatuko da litro kopuru gehien. Gainera ipar partean ekaitzak jo eta txingorra bota lezake. Elur-maila 500-600 metroan kokatuko da, baina noizbehinka 400 metrotik behera ere zuritu lezake.

Ipar-mendebaldeko haizeak indartsu joko du eta kostaldean eta mendi inguruetan haize-boladek 100 km/h-ko abiadura gainditu lezakete.

Tenperatura maximoak jaitsi egingo dira eta 8-9ºC inguruan ibiliko dira kostaldean eta 4-6 ºC-ren bueltan barnealdean.

Biharko ez da aldaketa nabarmenik espero. Giro goibela eta bustia izango da nagusi, eta goizean euri asko egin lezake kantauriar isurialdean batez ere. Elur-maila goizean goiz 500-600 m inguruan kokatuko da, baina ondoren 800-1000 metrora igoko da.

Ipar-mendebaldeko haizeak goizean gogor joko du, baina arratsaldean nabarmen baretuko da. Eguneko tenperatura astelehenekoaren antzekoa izango da.

Errepideetako egoera

Elurra arazoak eragiten ari da Araban eta Nafarroan. Ikusi hemen errepideetako egoera.

Bernedoko mendatea itxita dago kamioientzat eta ibilgailu artikulatuentzat eta autoek kateak behar dituzte. Kateak behar dira baita ere Opakua, Orduña eta Herrerako mendateetan.

Nafarroan ere hainbat errepide itxita daude elurraren eraginez.

Elurraren ondorioz, ondorengo errepideak itxita daude: NA-137 Burgi-Izaba-Frantzia errepidea, 47. kilometrorik aurrera; Juan Pito Benta Belaguako mendatean elur-jausi arriskua dela eta; NA-176 (Garde-Anso) errepidea, 5,5. kilometrotik aurrera; NA-2000 (Isaba-Zuriza) errepidea, 1. kilometrotik aurrera; NA-7510 (Aralar), 13. Kilometrotik aurrera; NA-138 (Iruña-Frantzia) errepidea, 18. kilometrotik aurrera; Urkiagako mendatea eta NA-1740 (Irurita-Eugi) errepidea, 12. Kilometrotik 18. Kilometrora bitartean.

Itxita daude baita ere, NA-2012 errepidea, 8. Kilometrotik aurrera, NA-2011 (Salazar-Frantzia) errepidea, 6. kilometrotik aurrera eta NA-718 (Lizarra-Olazagutia), 17. kilometrotik aurrera.

Halaber, kateak beharrezkoak dira NA-140 errepidean 40. Kilometrotik aurrera eta NA-137 errepidean 33,5. kilometrotik aurrera.


Thor Hushovd izan da azkarrena Pekingo Itzuliko lehen etapan

Enrique Sanz Movistar taldeko txirrindulari iruindarra seigarren postuan helmugaratu da

Esprinta espero zen, eta hala izan zen. Pekingo Itzuliko lehen etapa azken zuzengunean erabaki zen, eta Thor Hushovd norvegiarra (BMC) izan zen azkarrena, Luka Mezgec esloveniarraren (Argos) eta Nikolas Maes belgikarraren aurretik (Omega Pharma-Quick Step). Enrique Sanz iruindarrak (Movistar) muturra sartu zuen esprinter onenen artean, ondo sartu ere seigarren postuan helmugaratu baitzen. Hushovdek sasoiko bederatzigarren garaipena du, eta, atzokoari esker, gaur maillot horiarekin abiatuko da bigarren etapan: Huairou Studio City-Yanqing (126 kilometro).


Oliden anaiak: Kontxako 31 bandera

Juanito Mirallesen bisita izan du KARKARAk maiatzean. Paper eta argazki bana ekarri zituen. Papereko hitzetan eta argazkian, gai bera: Inazio, Batista, Antonio eta Alejandro Oliden, Ortzaikako anaien Kontxako banderak. Eskaera bat egin zigun Juanitok: ekarritakoa Karkaran argitaratzeko, Oliden anaientzako omenaldi moduan.

Gutxi izango dira arraunerako Juanitok hainako grina dutenak. Lana ere asko egin du Orioko arraunaren alde. Beraz, horrenbeste zor zaio Juanitori. Gainera, historia idatziak balio erantsia hartzen du jendearen parte hartze aktiboarekin. Hauek dira Mirallesen hitzak:

Lau anai arraunlari zein baino zein hobeak. 31 Kontxako bandera eskuratu dituzte lauen artean. Ignaciok 17 urterekin jokatu zuen Kontxan, 1935ean, eta galdu egin zuten, trainerua hondoratuta. 1942 eta 44an jokatutakoetan, ordea, irabazle izan ziren. Ignaciok, guztira: 2 Kontxa. Bautistak 1939, 40, 42 eta 44an Oriorekin irabazi zuen bandera. 50ean, Selección guipuzcoana de Esperanza de San Sebastian taldearekin; 51, 52, 53 eta 55ean, Oriorekin; 57an, agiñarrekin; 58an, berriz ere Oriorekin; 60an agiñarrekin; eta 64an, Oriorekin. Guztira: 13 Kontxa.

Alejandrok 1951, 52 eta 55ean, Oriorekin; 57an, agiñarrekin, eta 58an Oriorekin. 1953an, Campeonato de España traineriletan irabazi zuen, bertan min hartu eta urte horretan ezin izan zuen Donostian jokatu. Guztira: 5 Kontxa. Antoniok, aurreneko Kontxa Selección guipuzcoana de Esperanza de San Sebastian, 1950ean. Oriorekin; 51, 52, 53, 55, 58 eta 64an; agiñarrekin, 57 eta 60an; eta Lasarte Mitxelinekin, 69 eta 73an. Guztira: 11 Kontxa. Antoniok joan den otsailaren 8an 92 urte bete zituen. Anaietatik bizi den bakarra da. Aurrekoan harekin hizketan nengoela, hauxe esan zidan: oriotarron artean garai hartan ondo konpondu izan bagina, 20 urtez jarraian erraz irabaziko genuen Kontxako estropada.

Horraino Mirallesen hitzak. Orion badira bestelako abizena duten familia arraunlariak oparoak: Sarasua, Lizarralde, Uranga, Elizondo, Manterola, Solaberrieta, Etxeberria, Korta, Garmendia, Redondo, Puertas… Baina egia da Oliden anaiek hainako Kontxako bandera ez duela beste familia batek irabazi historia guztian, ezta urrutitik ere. Aspaldiko urteotan Orioko arraunzaleek ondo ikasia dute zenbat kostatzen den Kontxako bandera bat irabaztea. Oriok 32 ditu eskuratuak. Horietako bakarra ere ez da erraza izan, nekerik gabea; ahalegin eta esfortzu handiz irabaziak izan dira denak.

Mirallesen zerrendan garbi ikusten da Ortzaikako lau anaiek beste herri batzuentzat lortu zituztela bandera asko. Hori orduan, gaur egun bezala, ez zitzaien asko gustatzen zenbait herritarri. Eta garai haietan gordin-gordin agertu ziren arraun giroko batzuen grina okerraren ondorioak: haserreak, ezinikusiak, esamesak, irainak, boikota…

Baina Orioko patroiak liburuko Antonio Olidenen hitz hauekin bukatuko dugu gaurko oroitzapena: Hala ere, mutil batzuentzat amua zen giro hura; beste inon ez zegoen grina eta zaletasuna ikusten zuten Orion eta horrek erakarri egiten zituen, Oriorekin jokatzeko gogoa sortarazten.


Onatuta, baina behin-behinean dago indarrean CETA

Merkataritza libreko itun bat indarrean sartu baino lehen, prozedura luze bat bete behar da. Europako Parlamentuaren baimena lortuta, Europako erakundeei dagokienez amaitu da eztabaida. Europako Batasuneko gobernuek erabaki zuten behin parlamentuaren oniritzia izanda, CETA akordioa behin-behinean sartuko zela indarrean. Hala erabaki zuten behin betiko onarpena lortzeko prozedurak beste urtebete edo gehiago beharko duelako oraindik.

Behin betiko onarpena gauzatzeko azken urratsa falta da. Hau da, orain testua nazioarteko merkataritzan eskumenak dituzten Europako parlamentuei bidaliko zaie, eta berretsiko duten edo ez erabaki behar dute. 28 estatu kideetako parlamentuek ez ezik, Belgikan eskualdeetako ganberek ere erabakimena dute alor horretan. Gogoratu behar da Valoniako, eta, oro har, eskualde frankofonoko parlamentuek hainbat eragozpen ikusten dizkiotela oraindik testuari, bereziki ISDS inbertitzaileen eta gobernuen arteko gatazkak konpontzeko auzitegi sistemari dagokionez.

Edonola ere, Europarlamentuaren oniritziarekin, akordioaren neurri ia guztiak sartuko dira indarrean. Gutxi batzuk baino ez dira geratuko kanpoan, baina esanguratsuak dira. Inbertsioen babesari edo ISDS auzitegi sistema polemikoari dagozkion atalak ez dira oraingoz indarrean sartuko, ezta inbertsioen merkatu sarbidearen ataleko parte bat ere.

Gogoratu behar da eskumenak dituzten parlamentuen erabakia loteslea dela, eta akordio osoari dagokiola. Hots, ganbera baten ezezkoak ituna osorik blokeatuko luke, eta ez soilik estatuek dituzten eskumenen partea. Horrelako kasu bat izan du esku artean dagoeneko EBk. Ukrainarekin sinatutako ituna babesteko galdeketa batean ezetzak irabazi zuen Herbehereetan. Ondorioz, herrialde horretako gobernuak ez du ituna oraindik berretsi. Haatik, behin betiko erabakia ez dio oraindik jakinarazi Europako Batzordeari, eta, oraingoz, itunak indarrean segitzen du, behin-behinean bada ere.


Liburuaren egunerako, aukeratu zurea...

Liburuaren egunerako euren proposamena egin diote ALEAri hainbat lagunek.


Maite Valle: "Minbizia baduzu, ez beldurtu eta galdetu. Informazioa baliagarria da"

Maite Valle bergararra duela bost urtetik bularreko minbiziarekin biziari aurre egiten dabilen emakume bat da. Hura bezala, emakume asko ditugu inguruan gaixotasun hau pairatu dutenak edo bizi izaten ari direnak. Kontzientziazioa, informazioa eta terapia apur bat egiteko hitzaldia izango da eguenean Irizar jauregian, 18:00etan. Katxalin elkarteak antolatu du solasaldia, eta Maite Vallerekin izan gara bere esperientziaren berri izateko.

Bularreko minbizia duzu.

Bai, hala da; 2009an detektatu zidaten. Ni momentu hartan nire ahizparen gaixotasunarekin buru-belarri murgilduta nengoen, ahizpari edozertan laguntzen energia asko erabiltzen nuen eta ez nintzen konturatu ni ere gaixotasun bera pairatzen ari nintzela. Nire ahizpari 2008an detektatu zioten minbizia. Harena, baina, nahiko indartsua zen eta nahiz eta lau urtez borrokan jardun zuen, azkenean, gaixotasuna atera zen garaile.

Zuk nola igarri zenuen minbizia zenuela?

Ahizparen gaixotasuna zela eta, estres handia nuen gainean eta sentitzen nuen nekea horregatik zela pentsatzen nuen. Bularrean ere mina sentitzen hasi nintzen eta titiak ukitzeari ekin nion. Bultutxo bat nabaritu nuen eta medikuarengana joan nintzen. Hark mamografia bat egitera bidali ninduen, baina, antza, ez zen ezer ikusten. Lasaitzeko esan zidaten, baina nik minarekin jarraitzen nuen. Azkenean, buelta ugari eman ondoren, kontsulta pribatu batera joan nintzen eta bertan, hainbat proba egin ondoren minbizia nuela esan zidaten. 2009. urtea zen.

Ahizpa gaixo zegoela, beraz.

Bai, hala da, biok bularreko minbiziarekin, biok batera kontsultetara joaten. Nire familiarentzat oso gogorra izan zen. Gure amak oso gaizki pasatu zuen.

Zure ahizpak ezin izan zion aurre egin, baina zu indartsu zaude.

Bai, hala da, nire ahizparen kasuan, ezin izan zion gaixotasunari aurre egin, baina nik aurrera jarraitzen dut, borrokan jarraitzen dut. Alde batetik, nire ahizparengatik egiten dut, baina baita nire familiagatik eta niregatik ere. Gaur egun minbizia izateak ez du esan nahi hil egingo zarenik, gaur egun aurrerapausoak ematen ari dira medikuntzan, botika berri asko irteten ari dira. Txarrena da hemen ere krisiak asko eragiten duela; izan ere, botika asko oso garestiak dira eta gure tratamentuak luzeak izaten dira.

Zeuk proba esperimental baten parte hartu zenuen, ezta?

Bai, aurrera begira jarri eta esan nuen, zergatik ez? Sendagile, erizain eta proba horretan parte hartzen zuten lagile guztiek primeran tratatu ninduten. Sendagileengan konfiantza izan behar da eta nik nire bizitza euren eskuetan utzi nuen. Proba esperimental horretan botika berriak probatu genituen eta niri ondo etorri zait. Hobetu egin nuen eta nahiz eta oraindik tratamenduan nagoen, ondo nago, aurrera begira eta bizi izateko gogoz.

Maite Valle, Kattalin elkarteko kidea.

Prebentzioa eta informazioa, bi puntu oso garrantzitsu.

Bai, hala da, prebentzioa oso garrantzitsua da, mamografiak egin, bularra ukitu, elikadura egokia eraman... eta informazioa, zer esanik ez. Informazioak berebiziko garrantzia du. Minbiziaren inguruan informatu egin behar gara, ez diogu beldurrik izan behar. Detektatzen dizutenean, momentu oso txarrak pasatzen dira, baina informazioa batu eta norengana jo dezakezun jakitea oso garrantzitsua da.

Zuk nora jo zenuen?

Nik ahizparengatik Katxalin elkartearen berri banuen. Donostian dago eta bertara joatea erraza ez dela ere badakit, gaixo zaudenean ohetik jaikitzea ere oso zaila izaten delako. Baina telefono zenbaki bat ere badute eta nik bertara deitu nuen. Oraindik ere deitzen dut, eta nire beldur eta zalantza guztiak argitzen dizkidate. Gure asmoa da, herrian, Katxalinen itzalean, taldetxo bat osatzea. Hau da, Udalarekin hitz egin nahi dugu gelatxo bat utzi eta bertan gure bilerak egin ahal izateko. Guretzat oso garrantzitsua da herrian halako gune bat izatea, gure artean hitz egiteko. Emakume asko gaude egoera honetan edota gaixotasuna pasa dutenak, eta elkarrekin hitz egin eta esperientziak partekatzea oso garrantzitsua da.

Hitz egitea ona dela esan duzu; hitzaldiak horren haritik antolatu dituzue?

Bai, hitz egiteak asko laguntzen du eta aldi berean informazioa zabaldu eta jasotzeko bide oso onak dira hitzaldiak. Kontua da Bergara bezalako herri handietan ez dela jende askorik hurbiltzen; hau da, Bergaran jende askok gaixotasuna ezkutatu egiten du, ez dakit lotsagatik den edo zergatik. Herri txikietan, aldiz, desberdina izaten da. Antzuolan, adibidez, denak ezagunak dira eta elkarri laguntzeko joera handiagoa dute. Bergaran desberdina da eta hori aldatzea nahi dugu. Egueneko hitzaldian, gainera, adituak egongo dira, oso ondo hitz egiten dute eta zalantza guztiak argitzen asko laguntzen dute. Beraz, nagusi zein gazte, lotsa kendu eta nahiz eta ezer ez galdetu, bertan izan eta entzutera gonbidatzen ditut. Informazioa izatea ez dago soberan.

Nagusiek soilik ez, haurrek ere izaten dute minbizia, eta zuk eurentzako panpinak egiten dituzu, ezta?

Bai. Tratamendua jasotzen duzunean, ospitalean egon eta hiru orduz gela batean geldi egon behar duzunean, zaila da entretenitzea. Nagusiok zerbait egiterik badugu, baina haurren kasua desberdina da. Esan ume bati hiru orduan formal-formal geldi egoteko! Hori zaila izaten da. Hori dela eta, nire ahizpari bururatu zitzaion haur horientzako panpinak egin behar zituela. Eta hor ibili ginen trapuzko panpinak egiten. Ospitalean utzi genituen umeek jolas egin zezaten. Gaur egun ere horretan jarraitzen dut, aurrera jarraitu nahi dut nire ahizparen legatuarekin.

Mezurik zabaldu nahi duzu?

Bai. Zera esan nahi dut: gaixotasun honetatik atera egiten da, beldurra ematen du, zalantzak sortzen dira eta oso gogorra da, baina borrokan jarraitu behar dugu eta hitz egin nahi duena jar dadila nirekin kontaktuan, ahal dudan guztian laguntzeko prest nago eta.


'Nola lortu krisi garaian familia indargune izatea?' saioak antolatu ditu Udalak


Otsailaren 13a torturaren kontrako eguna Euskal Herrian

«Nik ez dut sinesten». Horixe da antza denez gaurko kriminologiako ikasleek oro har pentsatzen dutena torturaz hitz egiten denean. Arduratzekoa da, bai, baina ez da harritzekoa 20 urteko gazteek hori esaten entzutea. Zer informazio dute ba gazte hauek torturaren existentziaren inguruan? Ezer ere ez. Eusko Jaurlaritzak aditu talde bati 50 urtetan torturak Euskal Autonomia Erkidegoan izan duen eragina aztertzeko enkargua egin dio eta jakin badakigu hortik datu beldurgarriak aterako dituztela 1960. urtetik 2010era bitartean gertatu dena argitaratzen dutenean. Baina hor dago koxka. Oraindik argitaratu ez diren datuak dira. Instituzioek oraindik ez dute publikoki eta ozen esan Euskal Herrian gatazka politikoaren ondorioz Estatuko botereek tortura helburu politikoekin eta sistematikoki erabili dutela.

Egun gutxi barru 35 urte beteko dira Joxe Arregi Madrilgo Dirección General de Seguridad delakoan bederatzi egunez inkomunikatuta pasa ostean torturaz erail zutela. Horren froga duela urte gutxi agertu ziren argazkiak dira, 28 urtez isilpean gordeta egon ziren argazki ikaragarriak. Isilpean gordeta. Isiltasuna izan da tortura kasu bakoitzaren atzean egon dena, eta, horregatik, agian gaurko belaunaldi gazteek ez dute horren berririk izan.

Zaila da Estatuak ezarritako makinaria osoari aurre egin eta tortura salatzeko lanean aritzea, batez ere alde batetik komunikabideak eta bestetik epaitegiak oztopoak besterik jartzen ez dituztenean. Baina herri honetako benetako potentziala gizartean dago, eta gizarteari dei egin behar zaio Torturaren isiltasunarekin bukatzeko ahalegina egin dezan. Hainbeste urtetan eta hamarkadetan gure herriaren zati handi baten errealitatearen parte izan da tortura eta oraindik bere ondorio basatiak pairatzen ari gara. Tortura sufritu izan duenak bere bizitza osoan berarekin eramango du, bere izaeran txertatuko da eta horrekin bizitzen ikasi beharko du. Baina horren existentzia ukatzean zauria ezin sendatu geratzen da eta hori luzera begira gaitz handia bilakatu daiteke bai norbanako horrentzat, bai bere inguruarentzat eta finean, gizarte osoarentzat.

Otsailaren 13 batean hil zuten Joxe Arregi, eta urteetan zehar egun hori baliatu dugu Euskal Herrian tortura salatzeko. Langileok maiatzaren lehena, edo emakumeok azaroaren 25a dugun bezala, torturatuek ere egun propio bat behar dute Torturari Ez! guztiok batera eta ozen esateko. Batzuek pentsatuko dute gaur egun ez duela zentzurik egun horretan tortura salatzen jarraitzeko, torturarekin bukatu dela pentsatuko dute akaso. Nahiko genuke, bai! Baina tamalez torturaren kontrako borrokan lan handia dugu egiteko, eta lehenengoa eta garrantzitsuenetakoa da ahanzturan erortzen ez uztea, milaka euskal herritarrek pairatu duten basakeria hau herritar guztion kontzientzia kolektiboan txertatu dadila, eta horrela datozen belaunaldi berriek ez dezaten pentsatu haien herrian horrelakorik gertatu ez denik.

Hasi berri dugun 2016 honetan torturaren gaia mahai gainean izango dugula aurreikus dezakegu. Paco Etxeberria auzi medikuak bere lantaldearekin batera Istanbulgo Protokoloan oinarritutako EAEko ikerketaren emaitzak azaltzea aurreikusia du. Apirilean Entzutegi Nazionalak 2011n Guardia Zibilak torturatutako 5 iruindar epaituko ditu eta horren harira Aztnugal kanpaina abiarazi dute. Kanpaina horren baitan otsailean zehar ekimen kultural ugari proposatu dituzte, eta otsailaren 13an bertan torturari buruzko konferentzia bat eta kontzertu bat antolatu dituzte Iruñean bertan. Maiatzean, 2010ean Guardia Zibilak torturatutako zortzi euskal militante epaituko ditu Entzutegi Nazionalak. Bi epaiketa hauetan torturak paper garrantzitsua izan du, eta testuinguru horretan bere erabilpena salatzea ezinbestekoa dugu. Aurten ere beste epaiketa bat izango dugu, baina kasu honetan lau guardia zibil eseriko dira akusatuen eserlekuan, hain justu 2010eko sarekada hartako emakume bat torturatzea egotzita. Egundoko lorpena!

Beraz, otsailaren 13ari garrantzi berezia eman behar zaiola uste dugu. Datozen erronka horiei guztiei nola aurre egingo diegun birpentsatzen jarri beharko gara. Herri honetan torturak izan duen benetako dimentsioa ezagutu nahi badugu guztiok lanean jarri beharko gara, herriz herri torturaren memoriaren mapa sortuz eta gizarteratuz. Datu kuantitatiboez gain, torturak gure gizartean izan duen inpaktoa aztertu beharko genuke eta zeintzuk diren luzera begira indibidualki zein kolektiboki izango dituen ondorioak. Oso kontuan izan beharko genituzke baita torturapean lortutako inkulpazioei esker espetxeratuak izan diren ehunka euskal herritarrak ere, horietako askok oraindik luzerako espetxeratuak jarraitzen dutenak, edo inkulpazio horien ondorioz edo torturaren mamuaren eraginez erbestera alde egin duten euskal herritar guztiak. Hori guztia salatzea eta benetako aitortza aldarrikatzea dagokigu 2016ko otsailaren 13 honetan. Iniziatiba hartu, isiltasunarekin bukatu eta kontzientzia kolektiboak astintzeko garaia da. Abian jar gaitezen!


Non ote dago Amaia Montero?

Amaia Monterorekin hitzartuta genuen elkarrizketa atzeratu egin du sukarra zuelako.

Hori kontuan hartuta, Irunera joan gara haren bila, eta non bizi den galdetu diegu herritarrei.


Akitania eskualdeko kontseilarien hautatzeko eguna dute Iparraldean

Parisko atentatuetatik kanpaina segurtasun eta immigrazio kontuetan zentratu da, nahiz horiek ez izan eskualdeetako eskumenak. Gaur lehen itzulia iragan, eta bigarrena abenduaren 13an izanen da.


Lau ertzak moztuta

Hirigintzak baldintzatzen gaituela gauza jakina da. Hiriak oraindik ere orokorrean gizonezkoen ikuspuntutik eginak daude; produkzioaren ikuspegitik, ez zahar eta ez ume direnen ikuspuntutik, irisgarritasun arazorik ez dutenen ikuspuntutik.

Francesco Tonuccik dioen legez, hiriak ipuinetako baso beldurgarriak bihurtu dira, arriskuz beteak. Eta espazioen banaketak eta espezializazioan garatutako hiriak dira. Umeentzako lekuak daude, zaharrentzako lekuak, erosteko lekuak, lo egiteko lekuak... Umeek egindako hiriak behar liratekeela diosku. Kalean umeak bakarrik lasai jolasten ikusiz gero, hiria osasuntsu dagoen seinale delako. Eta berdin esan dezakegu emakumeen kasuan ere. Emakumeentzako seguruak badira, denontzako seguruak izango dira.

Jerome Ruillierren Quatre petits coins de rien du tout liburu zoragarrian moduan (Por cuatro esquinitas de nada izenburupean ere argitaratua), laukiak zein borobilak sartzeko moduko ate karratuak egin beharrean, ate borobilak egiten jarraitzen dugu; eta laukiek ez dute ertzak moztu beste erremediorik sartu nahi badute.

Espazioaren antolaketak duen garrantziaz jabetuta, gero eta gehiago dira barne diseinua aldatu duten enpresa edota ikastetxeak, baina bada ia oharkabean pasatzen den leku bat, jende gutxik garrantzia ematen diona. Ikastetxeetako jolastokiaz ari naiz. Egunotan irakurri dudan artikulu interesgarri batek dioen moduan, gero eta gehiago dira hezkuntza proiektuaren barruan sartzen dutenak jolastokiaren diseinua, baina oraindik asko dago egiteko. Futbolerako eta saskibaloirako zelaiek hartzen dute jolastokiaren erdigunea, eta bazterrean uzten dituzte bestelako jolastordua nahi dutenak, gehienetan neskak. Jolastoki gehienak, gainera, zementuzkoak dira, belarrik eta arbolarik gabekoak. Bartzelonako Dovella ikastetxeko blogak dioen moduan, erabilera anitzekoak izan beharko lukete, «lotsatiek jesarri eta lasaitasunean hitz egiteko futbol aterik eta saskirik gabekoak; eta izaera irekikoak direnei behar duten publiko sutsu hori topatzen laguntzen dietenak».


Emaztearen etxearen atariko ateari su eman zion

Atzo, domeka, gizonezko batek bere emaztearen etxearen atariko ateari su eman zion, Eskoriatzan. Lekukoek kontatutakoaren arabera, Aranburuzabala kaleko 26. atarian izan zen gertakaria, arratsaldean. Ondoko Txalaparta tabernatik kanpora erretzera irten zen gizonezko batek sua ikusi, eta tabernan zeudenen artean emendatu zuten. Beti ere lekukoen arabera, gizonezko horrek familiarengandik aldentzeko agindua dauka, ustez, emaztea bera eta alaba mehatxatuta dituelako.

Segurtasun Sailak konfirmatu egin du sua egon zela, "baina berehala bertaratu zen patrulla bat eta sua emendatu egin zuen, beraz, ez zen suterik gertatu. Gizonezkoak sua eman eta alde egin zuen; oraindik ez dugu lortu harrapatzerik. Identifikatuta badago, baina ez atxilotuta".

Lekukoek esandakoaren arabera, keak eragin ditu suak baino kalte handiagoak. "Oraindik ere ataria belztuta dago".


Zumaiako Udala: “Harri horiek gizakiak egindakoak dira eta gaur egun funtziorik ez dute”

Hondea-makinak Itzurunen harriak kentzen. (Baleike.eus)

Hasi dira Itzuruneko hondartzan Game of Thrones telesailerako grabaketetarako prestaketak egiten. Azken egunetan gaztelua izango denaren almenak jarri dituzte. Gaur, berriz, San Telmo azpira eramaten dituzten harriak txikitzen hasi dira, hondeatzaileen bidez.

Goizean hasi dituzte birrintze lanak eta horrek harridura sortu du bertaratu diren herritarren artean. Baleike.eus-ek jakinarazi duenez, lanean ari zirenek “Foru Aldundiaren eta Espainiako ministerioko Kosta sailaren baimena dutela” adierazi dute. Baleikeren hitzetan, Zumaiako Udalak, berriz, “Costasen kontua” dela esan du, eta ez du erantzukizunik hartu.

Eguerdian udalak azalpenak eman ditu. Erakundearen esanetan, gaur goizean Foru Aldundiko, Kosta Saileko eta Geoparkeko teknikari bana bertaratu da Itzurun hondartza banatzen duen harri multzoa aztertzera. Beti ere udalaren esanetan, horma hori aztertu dute pixkanaka natura aldetik garrantzirik ba al duen erabakitzeko. Haien ondorioztatu omen dute harri multzo hori ez dela naturak egindakoa, gizakiak egindakoa baizik, eta gaur egun “funtzio jakinik ez” duela. Hala ere, kendutako harriak gordeko dituztela azaldu dute, etorkizun batean, agian, berriro jartzeko.

Udalak gaineratu du Kosta Sailak aurretik bazuela harri multzo hori kentzeko asmoa eta grabazioagatik aurreratu egin dutela. Horrez gain, gaia Udal Batzordean hitz egin ostean onartua zutela ere esan dute.


Eztabaida kontrainformazio gunea inauguratuko dute bihar Algortan

Gazte talde batek azken hilabeteotan landutako egitasmoak argia ikusiko du asteazken honetan, urriak 8. Hain zuzen ere, Eztabaida kontrainformazio gunea inauguratuko dute bihar, 18:00etan, Algortan. Orain hilabete batzuk Euskal Herria kaleko 17. zenbakiko lokala alokatu eta txukuntzen hasi ziren neska-mutilek. Udan zehar ere ez dute lan makala izan. Jaietan hainbat talderi eskaini zizkieten euren buruak txosnetan lan eginda, diru apurtxo bat ateratzeko. UKBERRI.NETek ere eskua luzatu eta Larrabasterrako jaietan lanean aritzeko eskaintza egin zien. Adierazi dutenez, Eztabaida kontrainformazioa lantzeko proiektu bat da. "Kasu honetan, hau lantzeko, materialen banaketa (liburuak, fanzineak, aldizkariak, diskoak...), hitzaldiak, debateak, proiekzioak... bezalako ekintzak garatuko ditugu, letra eta hitzetan gera ez dadin, indarrak eta gogoak sortuz", azaldu dute. Argazkian, Euskal Herrian kontrainformazioa lantzen duten eragile anitzetako kideak Errekaldeko Kukutza gaztetxean egindako mahainguruan / Gaztesarea.


Alejandro Rodriguez Herri Krosa argazkitan

Argazki ikusgarriak eta momentu hunkigarriak laga ditu Alejandro Rodriguez Herri Krosaren bigarren edizioak. Horren erakusle Aitziber Mayok konpartitutako argazki sorta ederra.


Zintzo Mintzok kultur eta natur ibilbideak antolatuko ditu

Urretxuko eta Zumarragako arkitektura nahiz historia ezagutzera eman nahi dute, euskaraz. Erabilerari bultzada emateko plana aurkeztuko diete alderdi politikoeiZintzo Mintzo Urretxuko eta Zumarragako euskaltzale elkarteak batzar orokorra egin berri du. Biltzarrean aurtengo asmoak xehatu dituzte. Ekintza berritzaileenak bi dira: natur eta kultur ibilbideak egingo dituzte bi herriotan, euskaraz, eta alderdi politiko guztiei erabilerak gora egin dezan osatu duten plana aurkeztuko diete udal hauteskundeen atarian.Urretxuko nahiz Zumarragako ondarea erakusteko asmoari bi bidetatik helduko diote: natur ondarea eta kultur ondarea. Aitor Lizarazu Zintzo Mintzoko kideak azaldu duenez, «Gure errekak, monumentu megalitikoak, landareak, hegaztiak eta abar ezagutzera eman nahi ditugu; jakina, euskaraz». Goierri eta Ostadar mendi taldekoekin harremanetan jarri dira ibilbide hauekin lagundu diezaieten.Beste ibilbideak herri barrukoak dira. Lizarazuren hitzetan, «gure herriak nola osatu ziren, gure ondarea, zeintzuk dira gure pertsonaia historikoen soslaiak… Informazio hori guztia guk baino gehiago dakitenek ematea nahiko genuke; agirizainek, adibidez».Aurtengo jardunean, udal hauteskundeen harira, Urretxuko Euskalgintza Foroan aurkeztutako lan bat oinarri, euskararen erabilerari bultzada emateko plana aurkeztuko die Zintzo Mintzok alderdi politiko guztiei. Planak graduondoko baterako egindako lana du ardatz eta Zintzo Mintzokoek osatu egin dute. «Entzuteko prest dauden alderdiei azalduko diegu».Bestelakoan, Zintzo Mintzok Butak21 zineklub taldearekin elkarlanari segida emango dio, merkataritza euskalduntzeko kanpainan buru-belarri arituko da, otamotz.com webgunea elikatzen lagunduko du, datorren Korrikan alea jarriko du, Iñaki Beitiaren mendi martxan lan egingo du eta Urretxuko bizikidetza taldearekin ere arituko da.


Hernanik Bergararen kontra jokatuko du finala igandean

hernanik Herri Arteko finala jokatuko du datorren astean. Ostiraleko garaipenak eman zion finalerako pasea, Azpeitiaren kontra 2-1 irabazi baitzuen, finalerdietako bueltako partiduan.

Kadeteak eta jubenilak nagusi

Hernaniko pelotariak maila ikaragarria ari dira ematen denboraldi honetan, eta horren adibide garbia dira Herri Arteko txapelketan orain arte lortutako emaitzak. Ostiralean finalerdietako bueltako partidua jokatu zuten, Azpeitian. Azpeitiako Txiki pelotalekua zaila izaten da aurkarientzat. Harmailak oso gertu daude pelotariengandik, eta zaletuak horretaz baliatzen dira presioa eragiteko. Hala ere, Hernaniko pelotariek presioari aurre egin eta serio eta seguru jokatu zuten. Kadeteetan Lujanbio eta Elorzak jokatu zuten, eta egurra eman zieten azpeitiarrei. 22-3 irabazi zuten, Lujanbioren erakustaldia medio. Jubeniletan ere nagusi izan ziren hernaniarrak. Arrieta eta Aizpitartek osatu zuten bikotea, eta 22-14 irabazi zuten. Arrietaren sasoia eta momentu ona agerian geratu zen. Seniorretako partidua berriz oso polita izan zen, maila haundikoa, baina Ojuel eta Gorrotxategik ezin izan zuten irabazi. Ojuelek oso tantu politak egin zituen arren, Azpeitiako atzelaria nagusi izan zen partiduan eta 22-16 galdu zuten.

Finala igandean Atano IIIan

Hernanik joaneko emaitza bera lortu zuen bueltakoan, eta hortaz igandean Atano IIIgarrena pelotalekuan jokatuko den finalerako sailkatu zen. Finala Bergararen kontra jokatuko du eta nahiko berdindua izatea espero dute. Kadeetan bergararrak dira faborito, baina jubeniletan hernaniarrak. Beraz, ziurrenik, txapela lortuko du seniorretako partidua irabazten duen taldeak. Finala, igandean izango da, Atano IIIgarrena pelotalekuan, 10:30etatik aurrera.


Badiako uretako zaborra: plastikoa, zigarrokinak eta baita musukoak ere

Mater Ontzi Museo Ekoaktiboak berriki argitara atera duten analisi baten arabera, Seabin itsas-zaborrontziak 1,65 kilogramo hondakin jasotzen ditu, bataz beste, egunean. Guztira 2111 hondakin puska (11,65 kilogramo) atzitu dituzte azken saioan.

Hondakin bilketa bi fasetan egin dute: otsailaren 15etik 19ra, eta hilabete bereko 22tik 25era. Bederatzi egun horietan zehar 24 orduz egon da lanean gailua San Pedroko Torreatzeko ontziralekuan. Pasaiako uretan denbora tarte horretan jasotakoaren artean top ten-a egin du Materrek, honakoak dira sei hondakin nagusiak:

Plastikoak. 106 unitate.

Zigarrokinak. 76 unitate.

Hondakin higienikoak. 31 unitate.

Gomak. 19 unitate.

Arrantza hondakinak. 10 unitate.

Medikuntza hondakinak. 4 unitate.


Pucciniren ‘La fanciulla del West’ emango dute arteartean Zinemako Operan

Giacomo Puccinik idatzitako La fanciulla del West operaren proiekzioa prestatu dute astearterako Amaia Kultur Zentroan, Zinemako Opera programaren saio berri batean. Arratsaldeko zazpietan hasiko da, eta sarrera libre izango da.


Euskal Inauteriak ospatuko dituzte bihar Gorlizen

Larunbat honetan, otsailak 13, euskal inauteri ikuskizuna eskainiko du, Gorlizen, Aratz Dantza Taldeak, 18:30etik aurrera. Urtero, zanpantzarrek lagundutako kalejira egin eta, ondoren, Eliz plazan erretzen dute Miel Otxin. Horren ondoren txokolatada egingo dute eta Dunbots fanfarrea ere ibiliko da kalez kale. Iganderako, berriz, ogi txigortu txapelketa antolatu du bigarren urtez Gorlizko Udalak. Horiek etxean egin beharko dituzte parte-hartzaileek eta ondoren aurkeztu, 13:00etatik 13:30era, Iberrebarri plazan. Halere, aurretik eman beharko da izena: eguerdiko 12etan, hain zuzen ere. Antolatzaileek zehaztu dutenez, gutxienez 6 ogi txigortu eta gehienez 12 aurkeztuko dira. Gainera, epaimahaikideek dastatu ondoren, jendeari ere eskainiko zaio. Arratsalde horretan, Inauterietako zine ikuskizuna egongo da, 17:00etan, erakusketa aretoan. Azkenik, astelehen eta asteartean, Inauterietako ludoteka eta tailerrak izango dira kultur etxean —astearte arratsaldean, pilotalekuan—, 11:00etatik 13:00etara eta 17:00etatik 19:00etara. Argazkian, Gorlizen ere egingo dute ogi txigortu lehiaketa.


Legeztatzeko eskatu du Santiago Carrillo PCEko militante historikoak

"Alderdi horretan Batasunako edo ETAko kideak badaude", Carrilloren hitzetan, "are eta arrazoi gehiago dago sistema demokratikoan integratzen laguntzeko".

Santiago Carrillo PCEko idazkari nagusi ohi eta militante historikoak Sortu legeztatzeko eskatu du gaur. Haren hitzetan, "alderdi horretan Batasunako edo ETAko kideak badaude", are eta arrazoi gehiago dago horretarako, "sistema demokratikoan integratzen laguntzeko".

"Ezkerreko eta eskuineko jendea ari da ohartarazten Sorturen atzean Batasuna egon litekeela, baina, hain zuzen, hori da egin behar dena", adierazi du. Carrillok gaineratu du ezin dela legetik kanpo utzi euskal gizartearen ehuneko bat. "Estatu zentralista baten ikuspegiak eskuineko eta ezkerreko hainbat pertsona itsutzen jarraitzen du".


Igerilariz bete da Atxondo kiroldegiko igerilekua

Urtean zehar ikasitako erakusteko asmoz, igeri erakustaldia egin zen zapatu goizean Atxondo Kiroldegiko igerilekuan. Danetara 200 igerilaritik gora batu ziren bertan, eta crawl, bular- bizkar eta estilo librean egin zuten igeri, kortxoaren laguntzagaz bai eta ezer barik be. Atxondo igeri kirol taldekoak izan ziren lehenak erakustaldia egiten eta ondoren sartu ziren uretara lau urtetatik gorakoak, mailaz maila.

Argazki galeria.


"Oñatiko igeriketa ikastaroen harira"

Oñatiko guraso talde bat gara eta bertako kiroldegiak eskaintzen dituen igeriketa ikastaroetara apuntatu genituen seme-alabak...

... eta nolako sorpresa: ia talde guztietan ordezkoen zerrendak daude eta ez edonolakoak (adibidez, 13 onartuak, 48 ordezkoak; 12 onartuak, 29 ordezkoak). Egia da talde berri batzuk sortu dituztela (eskainitako talde batzuk ez direlako osatu), baina nahikoa al dira ordezko guztiak sartzeko?

Edozein modutan, badago detaileren bat edo beste zalantzak sorrarazten dituena:

1) 4-8 urteko taldeetan haur kopurua 6-10 izanda taldean 12 onartuak izatea.

2) 3-4 urteko taldeetan haur kopurua 6-8 eta 13 onartuak. Oinarrietan 8 edo 10 haur badira gehieneko kopurua, zergatik dira onartuak 12? Eta zergatik ez 14? Nola jartzen dira gutxieneko eta gehiengoko mugak?

3) Ordezko zerrenda luzeenak astelehen-asteazken egunetakoak badira, irtenbide bat emateko talde berriak sortu dituzte astearte-ostegun eta ostiral-larunbatean. Ezin al da beste talderen bat sortu demandatzen diren asteko egunetan?

4) Sortutako taldeek 12ko kopurua daukate. Nahikoa al dira? Maila bereko ordezkoak diren haur guztiek aukera dute talde berrietan izena emateko, eta zozketa bidez aukeratuko dira onartuak. Arazo hau joan zen urtetik dagoela ere gogoratu behar da. Nola egin dira zerrendak? Puntuazio bidez ala zozketa bidez? Puntuazio bidez egin baldin badira, inoiz ibili ez direnek ez dituzte behar diren puntuak inoiz lortuko; beraz, ibili direnek bakarrik dute aukera. Eta hau ez da zilegi. Denok ordaintzen dugu kiroldegiko kuota, kurtsilloetan ibili edo ez.

Proposamenak:

1) Ikastaroak urritik ekainera eta astean bi egun izan beharrean, talde bat urritik urtarrilera eta astean bi egunetan izatea eta beste talde bat otsailetik ekainera astean bi egun.

2) Urritik ekainera egun bat talde bakoitzak.

Proposamen biek onartutako haurrak bikoiztu egingo lituzkete, arazoa murriztuz.

Egoera honi gehitu behar zaio urritik ekainera bitartean haurrekin igerilekura joanez gero ez dela kalerik libre egoten jolasteko, saltoak egiteko.

Bukatzeko, ez dezagun ahaztu Oñatiko Zubikoa kiroldegia zerbitzu publikoa dela.

-----------------------------

Juan Luis Ugarte

(Guraso talde baten izenean)

Oñati


Ur mozketa Galtzarabordan

Bihar, hilak 12, ura moztuko dute Galtzaraborda etorbidean, Aiako Harria kalean.

Matxura bat konpondu beharra izango da bihar ura mozteko arrazoia. Helbide honetako bizilagunek kontuan hartu beharko dute 08:00etatik 12:00etara ez dutela urik izango: Galtzaraborda hiribideko bakoitiak: (1tetik 17ra), Galtzaraborda hiribideko bikoitiak (2tik 10era eta 30a) eta Aiako Harria kalea (2tik 12ra).


EEErekin adostu da Mainondon eguzki panelak jartzea

Mainondoko frontoian eguzki panel fotovoltaikoak ipintzeko azpiegitura hori erabiltzeko hitzarmena adostu du Udalak Energiaren Euskal Erakundearekin (EEE), eta halaxe onartu du azken udalbatzarrak. Udal arduradunek argitu dutenez, bost kilowatteko panelak dira jarriko dituztenak.

Onartutako akordioaren arabera eguzki-panelak jartzeko gastuari EEEk berak egingo dio aurre; 15 urtean egingo dute, hain zuzen ere. Hala ere, Udalak horiek eskuratu gura izanez gero, falta dena amortizatu beharko du. Halaxe azaldu dute.

Gorbeialde

Beste alde batetik, Gorbeialdera ordezkari lez jarduteko batzarkide bi joango dira Otxandiotik; Batiako bat eta EAJko beste bat. Asanbladetara bat joango da, Batiako ordezkaria.


Feria gaztetzen ari deneko zantzu argiak

Hilabete batean bi goierritar gaztek bete du- te Mutiloako Atiberkoek utzitako hutsunea. Urriaren 16an hasi zen Iñaki Intxausti zeraindarra barazkiekin etortzen, eta atzo Mutiloako Odio baserriko Beñat Telleria estreinatu zen. Elkarren ondoan aurkituko ditugu, plaza erdi-erdian. Postu eta aurpegi berriak ferian aurten: azkenik etorritako bi hauez gain, urtarrilean eta uztailean hasitako Naroa Irigoien (Idiazabal) eta Judith Garzia (Olaberria), eta Gabiriako Miren Agirrezabalaren seme Joxe Antonio Elosegi, amari segida hartuta.

Beñat Telleria Insausti 20 urteko mutiloarrak beti izan du gustuko behiekin aritzea, txiki-txikitatik etxean ezagutu ditu eta orain ogibidea horietatik ateratzeko urratsak ematen ari da. Haragitako behiak zituzten lehen eta orain baita esne behiak ere. Etxetik berez ikasitakoaz gain, «ikastaro asko egin ditut eta azkena Fraisoron gazta egiten ikasteko, eta hemen da emaitza». Bi behi gazta ekologiko aurkeztu ditu: ondua, hiru hilabetekoa, eta freskoagoa, 5 astetakoa, biak kiloa 15 euroan salgai. Ez du baztertzen haragia saltzen hastea ere. Odio baserrian gaztandegi eta ukuilu berria egin dituzte eta 16 behi gobernatzen ditu gaur egun, hain beharrezkoa eta eskertzekoa den familiaren laguntzarekin. Zuzeneko salmenta baserritik bertatik hasi du, baita denda txiki batzuetan ere, eta Ordiziako hau da Beñaten lehen feria.

Bestetik, Santu Guztien Egunaren aurreko azoka izanik, jende asko ikusi da lore postuetan. Lore bizi edo moztuekin egindako zentro eta sorta asko saldu da.

Arimen gaua, gau beltza… horien seinaleak ere izan dira ferian. Garai bateko usadioa berbizituz, kalabaza hustu eta kandela barruan sartzeko prest aur- keztu dute Montes Etxekoek.

Nafarroako orburua

Plaza inguruko postuetan Nafarroako orburua ikusi dugu, dozena 5-7 euro artean. Bestalde, piper erretzeari utzi dio Jose Luis Amatriainek; aurten astero jarri ohi duen postuaren ondoan aritu da. «Gaur ia azkena, denboraldia joan da. Aurten oso ondo saldu dugu, plazan bertan egonda gehiago saltzen da eta erretzeko makina berri honekin ez da inongo aitzakiarik izan».

Onddo ikusgarriak

Hemengo onddo gutxi, baina kanpotik kilo asko jarri ziren salgai atzo, eta kilotik gorakoak ere bai batzuk. Argazkikoa horren lekuko (.1450 gr). Lasa eta Barcinaren postuetan baita zizahori, esnegorri eta mendiko angulak ere. Berak bildutako saltsa perretxiko beltz kilo pare bat ere bazegoen Axun Etxeberriaren postuan.

Ordiziako azokako prezioak


Debagoieneko piano-jotzaile gazteek emanaldia egingo dute

Andoaingo piano jaialdiaren hamargarren edizioan parte hartzeko gogor egin dute lan Debagoieneko hainbat ikaslek, baina, hara joan baino lehen, otsailaren 4an euren dohainak erakutsiko dituzte Arrasateko Amaia antzokian, 18:30ean. Edorta Aiastuik, Arrasate Musikaleko irakasleak, azaldu du datorren eguazteneko emanaldiak "prestakuntza gisa" balioko diela ikasleei, Andoaingo saiora begira.

Hamargarrena izango da aurtengo Andoaingo piano jaialdia. Bertan, Euskal Herri osoko 18 urtetik beherako 700 piano-jotzaile inguruk hartuko dute parte, bi modalitatetan banatuta. Bakarlariak arituko dira, batetik, eta, bestetik, pianoa lau eskutara jotzen dutenak. Horrez gain, hiru maila bereizten dira, adinaren arabera: A, B eta C.

Presiorik gabeko lehia

Andoaingo jaialdian egiten duten lana epaimahai batek baloratuko du, eta maila bakoitzeko onenek dominak jasoko dituzte, baina parte hartzaile guztiei emango dizkiete diplomak. Dena den, Aiastuik azpimarratu du jaialdiak ez duela lehiaketa kutsurik, helburua "nork bere maila erakustea" da-eta. Gainera, era berean, Arrasate Musikaleko irakaslearen ustez, epaimahai baten aurrean aritu beharra lagungarria da ikasleentzat, aurrerantzean izango dituzten azterketei begira.

Araceli Guridi, Amaia Urdangarin, Ainhoa Galdos, Lorea Larrañaga, Paul San Martin, Elisabeth Mendirarantz, Isabella Blezien eta Rakel Hernandez izan dira ikasleok trebatzeko lanean aritu diren irakasleak. Aiastuiren iritziz, ikasleak "oso prestatuta" joaten dira Andoaingo saiora. "Gogor egiten dute lan, baina oso prestakuntza ona jasotzen dute", esan du.

Arrasaten, erakustaldia

Oñatiko, Bergarako, Aretxabaletako, Eskoriatzako, Elgetako eta Arrasateko piano-jotzaileak izango dira Amaia antzokian kontzertua eskainiko dutenak; beraz, ia bailara osoko gazteak elkartuko dira otsailaren 4an.

Musikari gehienak bakarka arituko dira, baina izango dira lau eskutara joko duten bikoteak ere. Guztira, 48 pieza joko dituzte, kanpoko artistenak zein bertakoenak. Adibidez, Arteagaren Behin edo behin. Bada, Strauss eta halako konpositore klasikoen lanetatik hasi, eta Over the rainbow eta We like to swing obra garaikideagoetaraino, abesti zerrenda luzea eskainiko diete entzuleei.


«Naturala» vs «ekologikoa»

Ekologikoaren» mistika disolbatzen ari da, berriki hazten ari den «naturalaren» mistikaren menpe. Kontsumitzailearentzat, natural hitzak naturarekin lotutako ezaugarri gehiago ekar ditzake irudimenera. Etengabe naturari egiten zaizkion kalte latzei buruzko informazioa pilatzen ari gara, jakituria eta zentzutasuna alboratzen dituen fanatismotan sartzeko arriskuarekin. Ildo horretatik, zer izan daiteke naturarekiko egokiago, naturaz arduratzen den kontsumitzaile despistatuaren ikuspuntutik, «naturala» den produktu bat baino?

Kontua da zein neurritan dira «naturalak» merkatuan topatzen ditugun produktu «naturalak»? Ekoizpen «naturalentzat» nolabait zentzuduna den definizio bat egitera heldu liteke. Hala ere, zenbat lehengai dira «naturalak» produktu «natural» batean? Eta zenbaterainoko dira «naturalak» erabilitako prozesuak? Nork ziurtatzen du produktuak eta prozesuak «naturalak» direla? Merkaturatzearen ikuspuntutik, non daude «natural» izaera hori zehazten duten irizpideak?

Erosle bati, oharkabean, produktu «natural» baten ezaugarriak eskatuz gero, naturarentzat onuragarriak diren irizpideak izango da erantzuna. Esaterako, osasuntsua —ez toxikoa, pestizida gabekoa, lehengai sintetiko gabekoa—, ingurumena kutsatzen ez duena —esaterako, C02 emisio gutxikoa—, energia aurrezlea —bertoko ekoizpena—, bizitzarekiko begiruneduna —biodibertsitatea, ongarri kimiko gabea, bidezko merkataritza— eta abar.

Baina, ez al dira ba horiek, eta baita beste gehiago ere, «nekazaritza ekologiko» ereduaren ezaugarriak?

Argi dago produktu «naturalak» erosteko orduan, ezjakintasunak eta erosketa inpultsiboak zeresan handia daukatela; nor da, ordea, ezjakintasun horren arduradun nagusia? «Ekologikoak» lo geratu gaitezke eta trena galtzeko arriskuan gaude. Ikerketek erakutsi dute kontsumitzaile gehienek ez dutela «ekologikoaren» esanahia ezagutzen. Sektore ekologikoa ez da gai izan oraingoz ereduaren abantailak era egoki eta zabal batean jendarteratzeko; ondorioz, kontsumitzaileari zaila egiten zaio «ekologikoa» vs «naturala» balio erlatiboetan azterketa egitea.

Eskaintza gabezia nekazaritza ekologikoaren zelaian dago, eta merkaturatzaile zuhurrek berehala bete dute ekologikoaren lekua «natural» eta bestelako trikimailu eskasekin, baina ez horregatik merkeagoak.

Natural hitzak ez du behar inolako publizitaterik: berehala burura datorkigu «sintetiko» edo «artifizialaren» kontrakoa dela; ondorioz, naturala ona da zuretzat. Beste aldetik, ekologiko hitzaren esanahia ez dago hain zehaztua informazio gutxiago duten kontsumitzaileen buruan, eta nekazaritza ekologikoak esfortzu handiagoa egin behar du bi terminoen arteko ezberdintasuna azaltzeko. Nekazaritza ekologikoak ezin du espero «naturalen» merkaturatzaile zuhurrek denbora eta dirua ipiniko dutenik ekologikoa sustatzeko, haiek saltzen dituzten «naturalen» kalterako. Ekologikoak, esnatu gaitezen!

Nekazaritza ekologikoaz edozein zalantza edo galdera izanez gero:

Biolur-Gipuzkoa Nekazaritza Ekologikoaren Aldeko Gipuzkoako Elkartea. Tel. : 943-76 14 47

biolur@biolur.net

ENEEK - Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua. Tel. : 902-54 01 65

info@eneek.org


Martxoaren 8rako, ikastetxeetan egitarau zabala prestatu dute Intzirik eta Ikamak

Astebete baino ez da gelditzen martxoaren 8ko Emakumeen Nazioarteko Egunerako, eta Intziri Neska* Gazte Taldeak eta Ikama ikasle antolakundeak euren egitaraua aurkeztu dute dagoeneko, Ikastetxeak indarrak batuz lelopean.

Donostiako lau ikastetxetan egingo dituzte jarduerak: Zurriolan, Usandizagan, Luberrin eta Xabier Zubiri Manteon.

Zurriolan, talde argazki bat egingo dute, goizeko lehenengo patio orduan. Usandizagan, 13:00etan ikastetxearen kanpoaldean elkartuko dira, eta argazkia egiteaz gain, Euskal Herriko mugimendu feministaren genealogia ikastaroa egingo dute. Luberrin, ikastaro hori bera egingo dute 13:15ean, eta 14:40ean elkarretaratzea eta argazkia egingo dituzte. Xabier Zubiri Manteori dagokionez, 11:40ean talde argazkia egingo dute jolastokian, eta Batxilergoko ikasgela guztietan mugimendu feministaren inguruko ikastaroak egingo dituzte 12:10etik aurrera.


Trumpen garaipena eta Azaroaren 9 izeneko kalea hizpide

Olatz Arrieta eta Eli Zunzunegi izan ditugu solaskide.

Olatz Arrieta Ameriketako Estatu Batuetan izan da hauteskunde egunaren jarraipena egiten, eta han bizitakoaren berri eman digu 'Mezularia'n.

Bartzelonatik Eli Zunzunegik kontatu digu Lleidako herri batean Azaroaren 9a izena jarriko diotela kale bati. 2014an egindako galdeketa gogoratzeko erabaki dute izen hori jartzea.


Elkarretaratzea egin dute, Urgullen gertatutako eraso sexista salatzeko

Bretxan egindako elkarretaratzea. (Argazkia: Lide Ferreira)

Emakume bat erasotua izan zen asteartean, Urgullen. Gertaera salatzeko, 200 bat lagunek elkarretaratzea egin dute Bretxan, Eraso sexistarik ez. Erasoen aurrean, autodefentsa feminista leloarekin. “Nazkatuta” daudela nabarmendu dute, eta ez dutela eraso gehiago onartuko jakinarazi dute, “ez auzoan, ez inon”. Indarkeria sexistak “mila aurpegi” dituela berretsi dute, “ez du mugarik”; hori dela eta, gertaera hauek salatzea “ezinbestekoa” dela aipatu dute. “Denon ardura da”, erantsi dute.

Erasotutako emakumeak salaketa jarri zuen asteartean bertan, eta horri esker erasotzailea atxilotu eta epailearen aurrera eraman zuten. Erasoa goizean goiz gertatu zen, 08:00etan. Donostiako Udalak erasoa errefuxatu du, eta Eraso Sexisten Kontrako Udal Protokoloa martxan jarri zuen salaketa jaso eta berehala; horrela, udaleko zerbitzuek babes eta laguntza osoa eskaini diote erasotutako emakumeari.


Hamahiru familia gehiago ari dira konposta egiten Ondarroan

Soloan konposta egiteko ikastaroa, Guzur Etxean

Ondarroako Udalak soloan konposta egiteko potoak banatu ditu herriko hamahiru familiaren artean. Ikastaro bat jasota, hilabete bat barru, teknikarien bisita jasoko dute, konposta prozesua ondo doan jakiteko.

Guztira 35 familia daude konposta egiten, bai Ibaiondoko konposta egiteko tokian, bai eta euren soloetan ere. Udalaren neurketen arabera, uztailean martxan hasi zirenetik, Ibaiondoko konpostagailuetan 4.000 kilo hondakin organiko konpostatu dituzte. Lehenengo ongarria aste batzuk barru jasoko dute.

Konposta egiteko kanpaina hasi zenetik, 110 familia baino gehiagok eman dute izena. Interesa daukaten herritarrek komunikazioa@ondarroakoudala.net helbidera idatzi behar dute edo udaletxera deitu. Soloan konposta egin nahi dutenei potoa eta konposta nahastekoa emango die udalak.

Bestalde, Artibai kaleko gune berria prest dago, baina oraindik ez dute martxan ipini. Izan ere, konposta egiteko etxeko jatekoak material lehorragaz nahastu behar dira, eta udala herriko zuhaitzen adarrak mozten eta batzen dabil, txikitu eta urte guztirako material lehorra edukitzeko.

Bihar eta etzi, talde bilerak

Bihar, urtarrlak 21, jarraituko du udalak hondakinei buruz berba egiteko bilerekin, etorkizunerako zelako alternatibak dauden aztertzeko. Kultur eta kirol taldeekin batuko da udala gaur, 19:00etan, udaletxean; etzi, berriz –urtarrilak 22–, ordu berean, Etxelilan egingo dute batzarra, berdintasuna lantzen duten taldeekin. Batzarrak irekiak dira, eta interesa daukaten herritar guztiek parte hartu ahal izango dute.


Eskoriatzako Irabazik zerrenda aurkeztu du

"Herritarrekin egingo dugun kontratua izango da gure hauteskunde programa". Halaxe diote Eskoriatzako Irabazitik. "Gardentasuna, etika, zintzotasuna eta Irabazin onartutako irizpide programatikoak" aintzat hartuta, gehitu dute.

Hurrengo asteetan herritar guztiei irekitako batzar bat deituko dutela diote, Udal hauteskundeetarako proposamenak "denen artean" adosteko.

Zerrendaren buruan Xabier Vilarreal dago eta gainerakoak honako hauek dira:

Rafael Bernal.

Blanca Merchan.

Maria Elena Martinez.

Javier Zugasti.

Gema Mancebo.

Manuel Mata.

Ana Guijarro.

Beatriz Rubio.

Francisco Corbal.

Maria Manuela Merino.

Juan Carlos Martin.


TXISTU DOINUAK PARRILLAK PIZTEN ZIREN BITARTEAN

Tolosako udal txistulari bandak, Inmakulada eguneko kontzertu berezia eskeini zuen atzo eguerdian Tolosako udaletxe arkupetan. Entzungai dituzuenak: Habanera-Xabier Lete Asto kalea (orripekor) -Eusebio Basurto Itxaropena lv (arin arin)- B.Laskurain Bagare Bagara -Gontzal Mendibil Makilarienak -herrikoia Hegi (jauzia)- herrikoia Comparsa de caballeria de viejas -Raimundo Sarriegi


Juan Antxieta Musika Eskolak eta Azpeitiko Udalak hitzarmena sinatu dute

Azpeitiko Udalak eta Juan Antxieta musika eskolak hitzarmena sinatu berri dute. Eneko Etxeberria alkateak, Leire Goenaga Hezkuntza batzordeburuak eta Mari Jose Bikendi musika eskolako zuzendariak sinatutako dokumentuari esker, bi erakundeen arteko funtzioak arautu dituzte.

Hitzarmen horretan, Azpeitiari herriko musika bandaren antolaketa, prestakuntza eta ekitaldi eskaintzaren nondik norakoak eta betebeharrak zehazten dira.

Mari Jose Bikendi, Eneko Etxeberria eta Leire Bikendi. (Azpeitiko Udala)


Ikasleek ekintzaileen lekukotasuna jaso dute

Sakana LH institutuko ikasleek bi ekintzaileren testigantzak jaso zituzten tailer batean.

Cederna-Garalurrek antolatuta, ekintzaile esperientziak lehen pertsonan tailerra antolatu zen Sakana LH institutuan asteartean. Garalur Nafarroa Ekintzaile Sareko kidea da eta horregatik antolatzen ditu ekintzailetza sustatzeko egitasmoak. Sarea Nafar Lansarek finantzatzen du. Tailer horren bidez Garalurrek ikasleei azaldu nahi die ekintzailetasuna lana lortzeko aukera bat dela. Horrekin batera, ekintzaileak laguntzeko dauden baliabideen eta zerbitzuen berri ematen zieten. Baina guztia teoria izan ez zedin bertako ekintzaileen lekukotzak eraman zituen Garalurrek klasera, ikasleek ekintzailetza benetako aukera dela erakusteko.

Soldadura, mekatronika eta mantentze espezialitateko 14 ikaslek Zio Herreroren eta Xabier Gorrizen esperientzia ezagutzeko aukera izan zuten. Biek euren pasioa bizimodu bihurtu dute. Ikasleei azaldu zieten zerk bulkatu zituen euren lanpostua sortzera, ideia nola sortu zen, martxan jartzeko prozesuan zailena zer izan zen, lorpen handienak zein izan ziren eta zein aurreikuspen dituzten.

Gorrizek (Xabi Tattoo Altsasu) eta Herrerok (Valkiria body art) LHko ikasleei azaldu zieten gehiago eskaintzeko eskaini ahal izateko bat egitea erabaki zutela. Ez dute elkar lehiakide moduan ikusi, herri berean egonda ere. Tatuaje zentro bakarrean zerbitzuak bateratzeak eskaintza handiagoa emateko aukera eman diela azaldu zuten. Hala, Gorrizek tatuatu egiten du eta azken modeloko laser tresna batekin tatuaje zaharrak, kolore galdutakoak edo aspergarriak kentzeko aukera du. Herrero tatuatzeaz aparte piercingak jartzen ditu. Horrela, bien artean, tatuaje zentro askok baino eskaintza zabalagoa lortu dute.

Cederna-Garalurrek Arbizuko industrialdeko Utzugane eraikinean du egoitza. Ekintzailetza zerbitzuarekin harremanetan jartzeko: 639 900 336 telefonoa.


Abadiñoko Garbi enpresan sua sortu da, 15 egunetan bigarrenez

Muntsaratz auzoko fundizio edo galdategian su hartu du transformagailu elektriko batek, eta beharginek eurek amatatu dute su-itzalgailuekin. Iurretako suhiltzaileak ere bertaratu dira, eta egoera kontrolpean dute.

Langileek ekin dutenez suaren kontra, ez da zabaldu, eta sute txikia izan da. Duela aste bi ere transformagailu elektriko bik hartu zuten sua.


Hirietako eta inguruetako hezeguneei keinu eginez

Badira hiri eta horien inguruetan hezeguneak, eta badira horiei bultzada eman nahi dietenak gizaki zein ekosistemarentzat garrantzitsuak direla iritzita. Bultzada hori ematea eguneroko beharra bada ere, indar bereziz egin zuten asteburuan Hezeguneen Mundu Mailako Egunean. Han eta hemen hainbat jarduera antolatu zituzten, eta Gautegiz Arteagako Urdaibai Bird Centerrek eta Busturiko Ekoetxea Urdaibaik ere bat egin zuten egun horregaz.

Ia 300 bisitari hartu zituen Urdaibai Bird Centerrek. Argazkia: Urdaibai Bird Center.

Gautegiz Arteagako zentroak ia 300 bisitari jaso zituen; eraztunketa erakustaldiaz gozatzera eta museoa bisitatzera bertaratu ziren, eta baita hezeguneko hegaztiak behatzera. Goizean, bertako hezegunean negua igarotzen dauden hegazti espezie ugari behatzeko aukera izan zuten bertaratutakoek zentroko teknikarien laguntzagaz: hala nola, mokozabalak, elano urdina eta tarin taldea.

Hegaztien erakusketaren nondik norakoak azaldu zituzten zentrokoek, eta bisitarien arreta bereganatu zuten orduan. Txoriak gertu-gertutik ikusi zituzten, eta horietako askoren eraztunketa gauzatu zuten, eguraldia lagun zutela.

Ekoetxea Urdaibain, horma-irudia egiten. Argazkia: Ekoetxea Urdaibai.

Busturian kokatuta dagoen Ekoetxea Urdaibain, bestalde, aspertzeko astirik ez dute izan asteburuan; izan ere, Hezeguneen Mundu Mailako Egunari lotutako hainbat ekintza antolatu dituzte. Lagun ugariren elkarlanaren ondorioz, esaterako, itsasadarreko hegaztien horma irudia egin zuten. Hainbat tailerretan ere parte hartu zuten bertaratutakoek: tximeletei buruzkoa, adibidez. Kartoia birziklatuz beraien sormena lantzeko aukera ere aprobetxatu zuten ume eta gaztetxoek. Tailerrak baino gehiago eskaini du, hala ere, Ekoetxea Urdaibaik. Zapatu arratsaldean, esaterako, Munduan barrena ikuskizunagaz “primeran” pasatu zuten bertaratutakoek.


Karlistaden nondik norakoak ezagutzeko parada egon zen Ermu Andra Marin

Astelehenean amaitu ziren Ermu Andra Mariko jaiak. Asteburu osoan zehar hainbat ekintzaz gozatzeko aukera egon da Ermualden. Igandean ibilaldi gidatua egin zuten inguruko historia ezagutzeko. Karlistadak izan zituzten hizpide, XIX. mendean jazotako gerra horiek Laudion eta eskualdean izandako eragina azalduaz. Artzain txakurren txapelketaz gozatzeko parada egon zen baita ere, Ermuko zelaietan.


Ikusi Makusikoak oholtza gainean abenduaren 10ean

Pake Leku elkarteko antzerki taldeak '¿Problemas de pareja?...la solucion aqui' antzezlana egingo dute abenduaren 10ean Santa Ana antzokian, 20:30ean. Sarrerak aldez aurretik jarriko dituzte salgai abenduaren 7an eta 9an 18:30etik 20:00etara erretiratuen elkartean lau eurotan.

Ikusi Makusi taldekoek bikote harremanen gaineko antzezlana taularatuko dute. Krisi egoeran daude eta konponbide bila psikologoarengana jotzen dute. Hark antzerako egoeran dauden hiru bikoteren kasuak aztertuko ditu. Herritar guztiak gonbidatu gura dituzte Pake Lekukoek.


Philippe Menard bihar gaztelekuan

Kontzertua 22:30ean hasiko da baina arratsaldean, 18:00etan, saio didaktikoa emango du gazteendako, 'one man band' formula sakontzeko.

17 urtez Tequila talde frantsesean izan ondoren (gitarra eta ahotsa), Philippe Menard-ek bere bideari ekitea erabaki zuen "one man band" formula erabiliz (pertsona bakarrak osaturiko taldea). Berak jotzen ditu gitarra, bateria, ahoko soinua, eta berak egindako instrumentu ezberdinak, eta noski, ahotsaz ere bera arduratzen da. Bere esparru musikal naturala blues-a da, baina esparru horren barruan "one man band" formula jorratu duten musikariak dira bereziki bere eragina (Dr, Isaiah Ross, Jesse Fuller, ...), nahiz eta betiko klasikoen kutsua ere garbi nabari den bere musikan (Rory Gallagher, George Thoroggo, Johnny Winter, Jimmi Hendrix, ...). Zazpi disko eta zuzeneko DVD bat kaleratu ditu guztira Philippe Menard-ek, eta munduko festibal askotan entzun ahal izan da bere musika (Oñatira Japonen izan ondoren etorriko da).

Saio didaktikoa

Kontzertuaz gain, arratsaldean saio didaktiko bat ere emango du gazteentzat, non "one man band" formulan sakonduko duen, gure artean nahiko ezezaguna dena. Horretaz gain, 60 eta 70 hamarkadetako musika, eta bereziki blues-a ere mintzagai izango ditu, bere bizitza musikalean izandako esperientziekin batera.

Eguna: irailak 18, egubakoitza

Tokia: gaztelekua

Saio didaktikoa: 18:00etan. Doan.

Kontzertua: 22:30ean. Sarrerak 5 euro balio du


Gaur piztuko da San Joan sua Okendon

Gau magikoa omen da, oroitzapen txarrak erre eta horiek ahazteko gaua. Eta horretarako, Euskal Herriko bazter guztietan San Joan Sua pizten da.

Gure herrian ohitura den legez, hainbat ekitaldi burutuko dira ospatzeko.

Dantza eta kalejira

Lehenik, eguraldiak laguntzen badu, 21:30ean, Udaletxe aurrean Zortzikoa dantzatuko dute Erketz DTko lagunek.

Ostean, Udal zinegotzi eta dantzariek Okendo plazara kalejiran egingo dute haiekin biltzen diren herritarrekin batera. Festa programazioan Andatza plazan izango dela agertzen bada ere, gogoratu azkenean Okendo plazan piztuko dela San Juan Sua. Ordutegiak mantentzen dira.

Sokadantza eta sua

Ohikoa denez, Okendo plazan sua piztu baino lehen, Erketzeko dantzariek soka-dantza eskainiko dute eta jarraian, fandango eta arin-arina dantzatzera gonbidatuko dituzte bertan bildutako herritarrak.

Ostean, sua piztuko dute eta kalejira egingo da.

Suaren garretan erreko dituzte herritarrek urte honetako gauza txarrak, ea bide batez ahaztu ditzaketen gau berezi honi esker.


Datorren ostiralean futbol zazpi txapelketako bilera egingo dute

Datorren ostiralean, maiatzak 6, futbol zazpiko txapelketa antolatzeko bilera egingo da Legazpiko kultur etxean, 18:30ean. Izena eman duten talde bakoitzeko ordezkari bana joan beharko da bilerara. Informazio gehiagorako: www.futbolzazpilegazpi.com.