UPN osteko biharamuna

Euskalerria irratiak antolatutako mahai inguru batean, Uxue Barkosek eta Sabino Cuadrak adierazi dute UPNren erregimena azkenetan dela. Orain erronka da alternatiba eraikitzea.

Iragan udan, Uxue Barkos Geroa Baiko diputatuak Carlos Garcia Adanero UPNko eledunarekin topo egin zuen kalean, eta zer moduz zihoakion galdetuta, honako hau erantzun zion Adanerok: «Ondo, zuek ez zaretelako gai zuen artean bat egiteko». Anekdota soil horrek laburbiltzen du Nafarroako egungo egoera politiko nahasia. Udatik UPNren posizioa ahuldu da, eta Nafarroako Kutxaren auziaren ondorioz, beharbada UPN jada ez dago hain lasai, baina, era berean, oposizioak zailtasun handiak ditu alternatiba sendo bat altxatzeko. Euskalerria irratia, bere 25. urteurrenaren harira, hainbat solasaldi antolatzen ari da. Astelehen arratsean, Sabino Cuadra Amaiurreko diputatua eta Uxue Barkos gonbidatu zituen UPNren krisiaz eta alternatibaren aukeraz hitz egiteko. Juan Kruz Lakastak gidatu zuen saioa.

Javier Otano lehendakari sozialistaren agintaldi laburra salbu, UPNk agindu du bi hamarkada luzetan, eta orain krisi sakonean egonagatik, Cuadrak eta Barkosek uste dute erregimena azkenetan dela. Diagnostikoan bat egin arren, UPNren irauteko ahalmenaz ikuspuntu desberdinak dituzte. Cuadrak aurreikusten du aurten eroriko dela Yolanda Barcinaren gobernua: «Gobernua ez da eroriko, bota egin behar dugu», zehaztu du. Barkosek, dena den, gogora ekarri du 2011ko maiatzean egoera ekonomikoa ez zela hain erraza eta, hala ere, UPN izan zela lehen indarra eta PSN bigarrena.

Hori egia izanagatik, Cuadrak nabarmendu du geroztik Espainian zein Nafarroan egoera soziala eta politikoa «asko» aldatu dela. «Madrilen inkestek diote PPren sostengua 15 puntu jaitsi dela. Kongresura sartu nintzenean harroputz eta irribarretsu agertzen ziren PPkoak, eta orain begietan distira hori galdu dute. Jada ez da arrain freskoa. Nafarroan gauza bera. Barcinak bere harrotasuna galdu du».

Barkosen irudiko, Nafarroan etorkizuna hiru ardatzen gain mugituko da: ustelkeria batez ere Nafarroako Kutxari lotua; UPNren gobernuaren murrizketak, eta ETAren behin betiko su-etena. Barkosen irudiko, ETAk 2011ko urrian egindako adierazpenak «mesede handia» egin die abertzaleei. «Nafarroako aldaketarako aukerari begira, behar-beharrezkoa zen. UPNren argudioak amaitu dira. Ez du arrazoirik jokaleku politiko berrian».

Kontuz, euskaldunak datozela! izan da UPNren beste lelo errepikatu bat urte luzetan. Cuadraren ikuspuntutik, argudio horrek ere indarra galdu du. «Mezu hori pitzatuta dago, jendea ikusten ari baita egiazki arerioa ez dagoela Baskongadetan, Madril ustel horretan baizik. Kongresuan PPren lagunik fidelena UPN da», arrazoitu du, eta gogoratu du nola pentsioen murrizketak, lan erreforma eta beste hainbat neurri babestu dituela. «Askotan UPN bakarrik geratu da PPrekin».

Nahiz eta UPNk une politiko zailak izan, horrek ez du esan nahi alternatiba bat egun batetik bestera egiten denik. Azken bost urteetan eremu abertzalean izandako mugimendu guztiei erreparatu besterik ez dago. Emaitzak ere hor daude. 2011ko azaroko hauteskunde orokorretan, lehen aldiz, bi diputatu abertzale lortu zituzten, eta Geroa Bai eta Amaiurren botoak batuta, 90.000 boto inguru eskuratu zituzten.

Uxue Barkosen ikuspuntutik, hauteskunde horiek argi utzi zuten aukerak daudela bakoitzak proposamenak lasaitasunez egiteko. Haren ustez, alderdien arteko batasuna lortzen saiatu behar da, «baina uniformitaterik ez». Helburuetan eta hainbat proposamenetan berdintasunak nabaritu arren, aldeak ere ikusten ditu, baina uste du «anbizio handiz» jokatzeko unea ere badela.

Cuadraren ustez, azken urtetan eremu abertzalean sektarismoa egon da, baina «aurrerapauso politak ere» eman dira. «Esfortzu garrantzitsuak egin dira indarrak batzeko. Gure aurkako egoera politikoa eta soziala bortitza da, eta uste dut bide horretatik jo behar dugula, tinko, batasun handiagoa lortzeko. Horrek ez du esan nahi uniformitatea arrisku bat dela», aipatu du. Geroa Bai eta EH Bilduren arteko harreman normalizatuen alde egin du.

Barkosen irudiko, ustelkeriak, murrizketek eta ETAren erabakiak baldintzatuko dute UPNren gainbehera eta, neurri berean, abertzaletasunari aukerak eman handitzeko Nafarroan. Dena den, onartu du oraindik oposizioa ez dela gai alternatiba sendo eta iraunkor bat hitzartzeko: «Hori da politikan gaudenon erronka eta lana. Horretan gaude, bakoitzak bere apustuak eta berezitasunak mantendu, baina gehiengo hori sendotu behar dugu».

Cuadrak garrantzitsutzat jo du prozesua eta urratsak zehaztea. «Gero eta protagonismo handiagoa eman behar zaio gizarteari, PSNren jarrera aldarazteko».

Izan ere, beti legez, alderdi sozialistaren eskuetan dago hurrengo gobernuaren kolorea eta edukia baldintzatzeko ahalmena. UPN osteko biharamuna irudikatzea erraza izan daiteke. Alta, desio izatetik egin arteko bidea ez da hain erraza.


Oianguko palarien asteburua, pozgarria emaitzen aldetik

Albiste pozgarriak Oiangu Pilota Elkarteak ekarritakoak, izan ere, Unai Alberdi eta Garikoitz Agirrezabal gazteek hirugarren mailan txapela irabazi baitute. Hori ez da izan ordea berri on bakarra, Aitor Luzuriagak eta Azeari Andonegik lehenengo mailari eustea ere lortu baitute.Alberdik eta Agirrezabalak bigarren urtea dute erremintan lehiatzen eta etorkizun polita aurreikusten zaie. Oiartzungo Madalensoron mendean hartu zuten etxeko bikotea: 22 eta 35 izan zen emaitza.Bestalde, Aitor Luzuriagak eta Azeari Andonegik, lehen mailari eustea lortu dute, Gipuzkoako paleta larruzko txapelketan. Jaitsierako kanporaketa jokatu zuten pasa den astebukaeran, Debako Euskal Jolasen aurka. 35 eta 21 nagusitu zen talde ordiziarreko bikotea.Arrisku berari egin beharko diote aurre Beñat Ibargurenek eta Imanol Olaranek asteazkenean, Errenterian.


Urtarrilean bazkide egiten diren herritarren artean bi Kultur Bono zozkatuko ditu Uztarriak

Uztarriarentzat ezinbestekoa da herritarren sostengua, eta horregatik egingo du bazkidetza kanpaina hil honetan; 30 euro balio du Uztarriaren urteko bazkidetzak. Kulturaz kooperatibak eta Udalak kaleratzen dute Kultur Bonoa, eta 2019rako atera zituzten guztiak salduta daude dagoeneko.

Uztarria Komunikazio Taldeak 2019rako bi Kultur Bono zozkatuko ditu urtarrilean bazkide egiten diren herritarren artean. Uztarriarentzat ezinbestekoa da herritarren sostengua, eta horregatik egingo du bazkidetza kanpaina hil honetan; 30 euro balio du Uztarriaren urteko bazkidetzak. Uztarriako bazkide egin nahi dutenek honako datu hauek bidali behar dituzte uztarria@uztarria.eus helbidera, izenburuan "bazkidetza" idatzita:

Izen-abizenak.

Helbidea.

Telefono zenbakia.

NAN zenbakia.

Kulturaz kooperatibak eta Udalak kaleratzen dute Kultur Bonoa, eta 2019rako atera zituzten guztiak salduta daude dagoeneko. 65 euroko balioa du bono bakoitzak, eta hainbat abantaila eskaintzen dizkie herritarrei. Bi bonoen zozketa otsailaren hasieran egingo du komunikazio taldeak.

Honako hauek dira Kultur Bonoak eskaintzen dituen abantailak:

Kulturaz kooperatibak antolatutako ekitaldietarako balio du

Sanagustin kulturgunean, zortzi kontzertu doan.

Soreasu antzokian, musikari eta arte eszenikoari lotutako emanaldiak, %50ean.

Umeentzako ekitaldietan, Sanagustinen nahiz Soreasun, ume baten eta heldu baten sarrera doan.


Bezero leialak sarituko ditu Berriak elkarteak

GABONAK gainean dira eta garaiotan ohikoak izaten dira kontsumoa bultzatzeko kanpainak. Berriak Hernaniko Merkatarien eta Ostalarien elkarteak ere, ez du hutsik egin aurten, eta kanpaina bat ez, bi jarri ditu martxan. Saltzaileek ez ezik erosleek ere onurak izatea nahi du Berriak elkarteak, bi kanpaina horien bidez.

Hori horrela, alde batetik, Erosketa Bonifikazio kanpaina antolatu du eta erosketak Berriak-eko txartelarekin egiten dituztenei bonoak banatuko dizkiete. Eta bestetik, Kronikarekin elkarlanean, sari bereziekin osatutako saskien zozketa dago. Zozketa horiek abenduaren 19an egingo dira, baina beste kanpaina dagoeneko abian da. Azaroa eta abendua bitartean banatuko dituzte erosketa bono horiek. Hala azaldu dio Kronikari Mertxe Jimenez Berriakeko idazkariak: «Normalean abendura zuzentzen dugu kanpaina, baina aurten azarotik hasiko gara. Ahalegin txikiak egiten ditugu jendeak ikusi dezan, ez direla komertzio haundiak bakarrik opariak ematen dituztenak. Guri gehiago kostatzen zaigu, baina saiatzen gara zer edo zer egiten».

Erosketa bonoak opari,

azaroa eta abenduan

Jimenezek azaldu bezala, aurtengoa ez da lehenengo aldia Gabonetan kanpaina bat egiten dutena, baina aldatuz doaz. «Gabonei begira beti egin izan dugu kanpainaren bat edo beste. Joan den urtean esaterako, ohi bezala, abendurako antolatu genuen eta sari moduan, bezeroei erosketaren bat dohainik izateko aukera eman genien». Aurten, erosketa bonoak banatuko dituzte eta orain arte egin ez bezala, azarotik hasita. Honek esan nahi du: «jendeak erosketak Berriak txartelarekin ordaintzean, bezeroek aukera dute bono horietako bat tokatzeko. Tokatuz gero, hurrengo erosketan, txartelarekin ordaintzean, deskontatu egingo litzaieke tokatutako diru kantitate hori». Banatuko diren bonoak honakoak izango dira: Azaroan, 10 euroko 80 bono; eta 20 euroko 5. Abenduan, berriz, 10 euroko 40; 20 euroko 10; eta 50 euroko 10 bono.

Helburua, jendeari eskertzea eta laguntzea

Kanpainaren helburuari dagokionean, hala azaldu du Berriakeko idazkariak: «Guk azpimarratu nahi dugu sari hauen helburua dela jendeari eskerrak ematea Hernaniko komertzioetan erosten jarraitzen dutelako. Horrez gain, lortu nahi da ere, krisi garaiotan jendeak ez alde egitea eta bertan erosten jarraitzea. Krisiak komertzioei eragin die, eta baita bezeroei ere, eta kanpaina honekin, hau da, bonifikazioekin lortu nahi da jendeari erraztasunak ematea momentu hauek pasatzeko».

Bonoak gastatzeko eperik ez

Berriak-eko txartela erabiliz lortutako erosketa bonoek ez dute eperik. Lortutako diru kantitatea txartelean gehituz joango da. «Adibidez, 20 euroko saria tokatzen zaionari, hurrengo erosketa egitean 30 euroko gastua baldin badu, tiketean aterako zaio erosketak 10 euroko kostua izan duela», dio Jimenezek.

Berriak txartela egin nahi duenak aukera du Berriak elkarteko edozein establezimendutan. Bertan dauden eskabideak betetzea aski da.

Caja Ruraleko hitzarmen bidez

Berriak elkarteko junta astelehenero biltzen da eta halako kanpainak sortzeko eta bultzatzeko ideiak lantzen dituzte, besteak beste. Baina horrez gain, Berriakeko idazkariak esan duenez, «Caja Ruralekin dugun hitzarmenaren bidez ateratzen dira aurrera. Berriak txartela bere bidez sortu da eta berak esaten digu aurten zerekin lagundu gaitzakeen, zenbateko diru kantitatea emango digun... Hortik sortzen dira kanpainak. Urtetan %5eko beherapenen kanpaina egin dugu; erdia kutxak jartzen zuen eta beste erdia komertzioek. Iaz erosketa dohainik ateratzekoa jarri ganuen eta aurten pentsatu dugu erosketa bonoena jartzea».

Berriak elkartearen eta Hernaniko Kronikaren Gabonetako zozketa

Kanpaina gehienak Caja Ruralekin gauzatzen badituzte ere, Berriak elkartea saiatzen da Hernaniko beste kolektiboekin batera elkarlanean aritzen eta oraingo honetan, Hernaniko Kronikarekin ari da Gabonei begira.

Elkarlanean, Gabonetarako opariz betetako saski batzuk zozketatuko dituzte. Sariak Berriak elkarteko kideek jarritakoak dira eta sari guztiak jasotzean, saski ezberdinetan banatuko dira. Zozketa egin aurretik Hernaniko Kronikak argitaratuko du zenbat saski izango diren eta bakoitzean joango diren sari guztiak zeintzuk izango diren. Orain artean, produktu eta zerbitzuetan, denda ezberdinetatik 40tik gora sari bildu dira.

Abenduaren 19an

zozketa Biterin

Guztira 5.000 errifa jarri dira salgai. Berriak elkarteko establezimenduetan eta Hernaniko Kronikako banaketa puntuetan daude salgai, euro baten truke. Saskien zozketa abenduaren 19an izango da Biterin, eguerdiko 12:00etan.


Maiatzaren 12an Bidezko merkataritzaren mundu eguna ospatuko da Gasteizen

Urtero bezala, maiatzeko bigarren larunbatean, Bidezko Merkataritzaren eguna ospatuko da mundu osoan zehar eta Gasteizen, “Inor leher eginda utzi gabe, kafe on batez gozatu" lelopean, Medicus Mundi Araba, Misiones Diocesanas, Intermon Oxfam, Corazonistas, Serso San Viator eta SETEM erakundeen eskutik egingo da. Ospakizun honek “beste eredu ekonomiko bat posible dela” defendatzen du eta “pertsonak eta euren eskubideak etekin ekonomikoen gainetik dauden ereduan” sinesten du. Aurten, antolatzaileek kafea aukeratu dute jaialdiaren ildo nagusitzat, munduan merkaturatze handieneko oinarrizko bigarren produktua delako, petrolioaren atzetik.

Bere prezioa New Yorkeko eta Londreseko burtsetan ezartzen da, eta aldakortasun handiaren mende egoten da. Antolatzaileen esanetan, larunbateko jaialdian aldarrikatuko den Bidezko Merkataritzak prezio egonkorra bermatzen die talde ekoizleei eta haurren lan-esplotazioa gerta ez dadin ahalbidetzen du. Era berean, lan-soldata eta baldintzak bidezkoak dira emakume eta gizonentzat eta bultzatu egiten da emakumeen partaidetza erabakitzeko organoetan. Ekoizpen-teknikei dagokienez, ekologikoak direla aldarrikatzen du eredu honek. Ez dira substantzia sintetikoak erabiltzen, ezta transgenikoak ere eta lurraren zikloak eta ingurunearen iraunkortasuna errespetatu egiten dira.

Kafe-ehogailu tradizionala eta pintxoen ibilbidea maiatzaren 12an

Larunbateko ospakizunari hasiera emateko, 12:00etan Probintzia plazan kafe-ehogailu tradizionalekin ehotzen ariko diren pertsonen kontzentrazioa egongo da. Aldi berean, munduko ehun bat herritan izango dira kafea ehotzen ariko diren pertsonen kontzentrazioak. Plaza horretan bertan hainbat espazio eta jarduera izango dira Bidezko Merkataritzaren errealitate eta proposamenetara hurbiltzeko: ekojolasak eta haurrentzako lantegiak, musika emanaldiak, kale antzerkia, trukea, ipuin kontalariak, bidezko merkataritzako produktuen salmenta eta dastatzea, informazio gunea, bidezko txokolate jana eta Kale Gorrian taldearen kontzertua amaitzeko.Horrez gain, Truke Gunea egongo da bertan, kirol ekipamendu, arropa, liburu edo materiala trukatzea helburu duen ekimena.

Ostalaritza establezimendu batzuek ere bat egin dute ospakizunarekin eta, horri esker, herritarrek Bidezko Merkataritzako osagaiz landutako bidezko pintxoen ibilbidea ere egin ahalko dute. Honako tabernek osatzen dute ibilbidea: El 7, Arrantza, Zabala, Virgen Blanca, Baztertxo, Victoria, La Unión, El Mentirón, Txapela, Rabia y Miel eta Hungaria. Taberna horietara hurbildu eta pintxoak dastatzen dituztenek bidezko merkataritzako produktuz osaturiko saski baten zozketan parte hartuko dute.

Informazio gehiago HEMEN

Saioa Fdz. de Arangiz

2012/05/09


Emakumeen parte-hartzea aztertzeko, beka deialdia

Goizuetako eta Aranoko emakumeen parte-hartzea aztertzeko beka deialdia zabaldu dute. Bekaren helburua da Goizuetako eta Aranoko emakumeek XX. mendeko bigarren erditik gaur egun arte Goizuetan eta Aranon parte-hartze arloan egin duten lanaren oroimena berreskuratzea, gizon-emakumeen berdintasunaren alde jardundakoei dagokien aitortza eginez.

Eskaerak eta agiriak aurkezteko epea irailaren 25era arte

Ikerketa lana euskaraz izanen da eta hizkuntza ez-sexista erabiliz idatzi beharko da. Beka honen diru zenbatekoa 4.200 eurokoa izango da.

Bekak 5 hilabetez izanen du balioa, esleitzen den egunetik aurrera. Bi hilabeteko epe-luzapena emateko aukera egonen da. Beka norbanakoek nahiz horretarako osatutako lantaldeek jaso ahal izango dute.

Eskaerak eta gainerako agiriak aurkezteko epea, deialdia iragarri eta, 15 egun naturalekoa izanen da. Hau da: irailaren 25era arte, hau barne. Informazio gehigarria: www.goizueta.eus, idazkaria@mendialdea.eus, Leitza, Goizueta, Areso eta Aranoko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateko bulegoan: Elbarren 1, Leitza, 948 510840 telefonoa.


Arratsalde.on 2013-04-02

ZTKRAP Atarrabiako Rap taldeak bere azken diska karrikaratu du, Dj Paik eta Bisuk kontatu dizkigute nondik norakoak. Ane Ablanedo idazlea elkarrizketatu dugu. Dormitaleria kalean 54. zenbakian, artisau azoka sotu dute, proiektu honen ingurukoak kontatu dizkigu Aritz Aroskoak. Eusko ikaskuntzak babesten duen kulturaren arloan, Pascual Aldabe konpositore zendu berriaren lanaz aritu zaigu Aurelio Sagaseta.


Kontrola areagotzeko legeak

Indarkeria matxistako kasurik mediatikoenak erabilita, alaba hil zietenen minari eta mendeku nahiari etekin politikoa ateratzeko onartu zuen duela bost urte Espainiako Kongresuak espetxe iraunkor berrikusgarria, PPren ekimenez; argudiatuz, arazoak konpontzeko zigorrak gogortu besterik ezin dela egin. Berriz ere Zigor Kodea aldatu zuten, eskubideak are gehiago murriztuz, gizartea kontrolatzeko prozesuan beste koska bat eginez. Beldurraren diskurtsoa eraikita, eta segurtasun kolektiboaren izenean.

Baina zigorrak ez dakar berekin segurtasuna, zigorren beharra justifikatzeko beldurra sorrarazten baitute, segurtasunik ezaren sentsazioa areagotuz. Interes handiko komunikabideen makineria martxan jarrita beldurra saltzen dute: gero eta delitu gehiago egiten direla zabaltzen dute, estatistikek besterik erakusten duten arren. Helburua da gero eta gizarte ahulagoa eta lauagoa eraikitzea, eta haren kontrola izatea.

Politika sozialak eta berdintasunezkoak egitea garestiagoa delako, eta are gehiago, desberdinkeriaren sistema zapaltzailea mantentzeko aukera ematen duelako; sistema patriarkala zuritzeko balio duelako; eskubideak murriztuz eta murriztuz sistema betikotu daitekeelako.


Errefuxiatuen krisia: Amasa Villabonako udalak Adierazpen Instituzionala kaleratu du alderdien adostasunarekin

Duela egun batzuk Amasa Villabonako EH Bilduk adierazpen instituzional proposamen bat helarazi zien udalean ordezkaritza duten EAJ eta PSEko ordezkariei. Proposamen hori pasa den asteko Udal Gobernu Batzordean eztabaidatu zen eta hiru alderdien artean adostasuna lortu zen. EH Bildutik, oso positiboki baloratzen dugu Amasa Villabonako udalak babes-herrien sarera batzeko konpromisoa hartu izana eta adierazpen honetan hartutako konpromiso ezberdinak bete daitezen lan egingo dugu, udalean sortuko den lan mahai espezifikoan aktiboki parte hartuz.

Hauxe da EAJk, EH BILDUk eta PSE-EEk adostutako Adierazpen Instituzionalaren testua:

ADIERAZPEN INSTITUZIONALA:

Europako herrialdeetarako migrazio fluxua errealitate geldiezina da azken urteotan,besteak beste, jendarte zibila gogor zigortzen ari diren gerra eta gatazken ondorioz. Egoera honetan ihes egitea besterik ez zaie geratu euren bizitza salbu jarri nahi izan duten herritarrei.

Haien herrietatik ihesi datozen milaka eta milaka pertsonen heriotza eragiten duen egoera dramatiko baten aurrean gaude, eta horrela izanik, mendebaldeko agintarien ezintasuna eta geldotasuna gero eta nabariagoa den honetan, mundua ezin da lekuko isila izan.

Errealitate berri honen irtenbidea konplexua dela jakinik ere, eta oraindik herri bakoitzak hartu beharreko errefuxiatu kopurua zehaztu ez bada ere, uste dugu Erakundeen erreakzio azkar bat beharrezkoa dela.

Elkartasun adierazpen hau ez da gizatasun kontua soilik; arrazoi ezberdinengatik kanpora joan edota erbesteratu politiko bilakatu behar izan diren milaka euskaldunek jasotako elkartasunaren ordaina ere bada.

Honengatik guztiarengatik, Amasa Villabonako Udala osatzen dugun EAJ-PNV, EH BILDU, PSE-EEk honako Instituzio Adierazpena aurkezten dugu:

– Amasa Villabonako Udalbatzak, babes-herrien sarera batzeko konpromisoa hartzen du,horretarako harrera dispositiboak prestatuz eta herritarren inplikazioa sustatzeko lana eginez.

– Krisi humanitario honen aurrean modu aktiboan, elkartasunez eta giza justiziaz jokatzea exijitzen diegu Europar Batasuneko estatu kideetako agintari eta gobernuei; era berean, gerra hauetatik ihes egiten duten eta tragedia honen biktima diren pertsonak hartzeko beharrezko bitartekoak bidera ditzatela ere galdegiten diegu.

– Amasa Villabonako Udalak munduko hainbat tokietan gertatzen ari diren gatazken eraginez lekualdatzera behartuak ikusi diren pertsonak babesteko plan bat osatzea eskatzen die gainerako euskal instituzioei, babes-herrien sarearekin bat egitea erabakitzen duten herriei beharrezko sostengua emanez.

– Amasa Villabonako Udalbatzak gainerako Erakunde zein udalerriekin elkarlanean aritzeko konpromisoa hartzen du, babes sarea artikulatu eta handitzeko helburuarekin.

– Adierazpen honetan udalak hartzen dituen konpromisoen betetzea ziurtatzeko eta gai honi behar bezalako jarraipena egiteko, interesa duten herritar eta eragileei zabalik egongo den lan mahaian lan egin nahi duen guztiari Udaletxe honekin harremanetan jar dadin eskatzen zaio


PP «iraganaren gatibu» dela salatu du Urkulluk

Bake agertokian «diskrezioz» lan egin eta iraganeko diskurtsoak alboratu behar direla azaldu du

Iraganeko diskurtsoetara itzultzeko arriskuaz ohartarazi zuen atzo Iñigo Urkullu EAJren Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak Punto Radio ABC irratiari eskainitako elkarrizketan. Haren ustez, ezker abertzalea «diskurtso biktimista» elikatzen ari da, eta PP, berriz, «iraganaren gatibu da». Urkulluk onartu zuen etorkizunean urratsak egiteko orduan bere denbora behar duela PPk, baina, era berean, azpimarratu zuen iraganeko adierazpen politikoak betikotzeko eta «etengabeko berdinketan» erortzeko arriskua dagoela. Haren ustez, garai politiko berriak «diskrezioz lan egitea» eskatzen die alderdiei.

Urkulluk azaldu zuen ondo zehaztu behar direla «prozesuak, faseak eta etapak». Alde horretatik, haren ustez, gauza bat da ETAren indarkeriaren behin betiko amaiera ziurtatzea eta bestea etorkizuneko ikuspuntuarekin elkarbizitza politikoaren normalizazioa eraikitzea. «Hemen, ikusi beharko da nola lan egiten den biktimen esparruan eta presoen eskubideez arduratzeko orduan».

Era berean, Urkulluren ustez, beste auzi bat da gatazka politikoa. «Batzuek, iraganean, ustezko helburu politikoak lortzeko bitarteko gisa erabili izan dute indarkeria, baina guk ez dugu zertan bi auzi horiek lotu».

Antonio Basagoitik, berriz, Radio Popularri eskainitako elkarrizketan, presoekin «obsesionatua» egotea egotzi zien Patxi Lopez EAEko lehendakariari eta Iñigo Urkulluri. Basagoitik azaldu zuen Espainiako gobernuburu Mariano Raxoirekin «maiz» hitz egiten duela, eta haren lehentasun nagusia «ETA betiko desagertzea» dela. PPk izan dezakeen ardura oro gainetik kendu nahi izan zuen, eta aipatu zuen presoei dagokiela urratsak egitea: «Euren erabakia da, eta ez inongo epaile, ministro edo poliziarena. «Gizarteratzeko aukera egon badago, baina, horretarako, egindako mina aitortu behar dute, ETA talde terrorista apur bat amaitzen lagundu behar dute».

Eztabaida politikoari muzin egin zion, berriz. Haren ustez, «inoiz ez da jakiten nola amaitzen diren» eztabaida horiek. Alde horretatik, gogor kritikatu zuen euskal konstituzio bat bultzatzeko Jesus Egigurenek egindako proposamena. Basagoitiren arabera, ez da egungo esparru politikoa ukitu behar, eta, guztiz alderantziz, Gernikako Estatutuari prestigioa eman behar zaio, «guztien arteko bilgunea delako».

Hauteskunde mugimenduak

PSOEk idazkari nagusia aukeratu eta zuzendaritza berritu duela, Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaile nagusiak «epe ertainera» hauteskunde mugimenduak antzematen ditu hala EAEn nola Nafarroan. Zabaletaren irudiko, PSOE Madrilgo gobernuari oposizio egiten hasten denean, horrek ondorioak izango ditu Hegoaldeko bi gobernuetan, bai Patxi Lopezen bai Roberto Jimenezen posizio politikoak ahuldu egingo direlako. Jaurlaritzaren kasuan, zail ikusten du Lopezek legealdia amaitzea. Udan egoerak «eztanda» egin dezakeela uste du. Nafarroaren kasuan, bi urteren buruan hauteskundeak egingo direla uste du.


Etxez etxeko laguntzaile postua betetzeko lan eskaintza egin du udalak

Udalak lanaldi erdian eta uztaila eta abuztuan etxez etxe jarduteko laguntzailea kontratatzeko deialdia zabaldu du. Interesatuak langabeak izan beharko dira, eskola graduatu titulua eta “B” gidabaimena izan beharko dute eta euskaraz hitz egiten jakitea eskatzen zaie. “Mendekotasun egoeran dauden pertsonen arreta sozio-sanitarioa” ikastaroa eginda edukitzea eta antzeko lanpostuan jardun izana baloratuko da. Izen ematea udaletxeko harrera bulegoetan egin behar da, ekainaren 11a (barixakua) baino lehen.


Moldatutako bi pistetan, ez ibiltzeko eskaera

Haritz Haunditik Harri Haundira jaisten diren bi pistak ez erabiltzea eskatu du Udalak, 10 eguneko epean. Atzo moldatu zituzten.

Atzo egin zituzten moldaketa lanak, Goizuetan, Haritz Haunditik Harri Haundira jaisten diren bi pistetan; Artikutzara joateko bide zaharrean eta Amelaitzeko bueltan, hain justu. Eta orain, gutxienez 10 eguneko epean pista horietatik ez ibiltzea eskatu du Goizuetako Udalak, bi pistek asentatu ahal izateko.

Horrela, inguru horietan ibili behar badute, ordezko pista batzuk erabiltzea eskatu diete herritarrei. Bi pistak zintarekin itxiko ditu Udalak, goiko aldean zein behekoan.

Berdabio enpresak egin ditu moldaketa lanak, bi pistetan.


Barikuan mosaiko erraldoia egingo dute Ibilaldiko mezua zabaltzeko

Ibialaldia 2016ko egitaraua Durangoko Azokan egingo duten mosaiko erraldoiagaz abiatuko dute. Barikuan 16:00etan jarri dute hitzordua Landako Gunean.

Dagigun! da 2016ko Ibilaldiaren leloa. Egin dezagun! Egin dagigun! goiburu ekintzaileagaz dator, beraz, Durangoko Ibilaldia. Baina, Ibilaldia egun bateko jaia baino askoz gehiago da. Horregatik, Durangoko Ibaizabal eta Kurutziaga ikastoletako langile, ikasle eta gurasoek hilabeteak daramatzate lanean. Urte osoko programazioaren barruan, Durangoko Azoka jarri dute abiapuntu.

Horrela, barikuan, Durangoko Azokaren lehenengo egunean, mosaiko erraldoia antolatu gura dute. Arratsaldeko 15:30ean hasita, bi ikastoletako irakasle, guraso eta ikasleak kalejiran joango dira Durangoko kaleetatik zehar. 16:00etarako Landako Gunera heltzea da asmoa, ordu horretan jarri baitute mosaikoa osatzeko hitzordua. Antolatzaileek deialdi zabala egin dute ekitaldian parte hartzeko.

Mosaiko erraldoia

Mosaikoa antolatzeak badu bere zailtasuna. Beraz, antolakuntza elkarlanaren emaitza izan dela nabarmendu dute ikastolako ordezkariek. Markel Larruskain Ibilaldia 2016ko koordinatzaileak azaldu duenez, lehenengo guraso batek alde teknikoaren ardura hartu zuen. Ondoren, talde batek kartulina horiek zenbatu zituen. Bestalde, ikasle ohiez osatutako talde batek mosaikoaren ondoan jartzeko pankarta diseinatu du. Baina, alde teknikoaz gainera, giza baliabideen trebakuntza ere garrantzitsua da mosaikoa egiteko momentuan akatsik sortu ez dadin. Horretarako, irakasle batek DBHko ikasleekin jolas-orduetan entseguak egiteko ardura hartu du.


'Herriaren Bihotza' dokumentala, gaur, ETB1en

Belaunaldi ezberdinetako baserritarrek euren bizipenak eta esperientziak kontatuko dituzte eta baserriko bizimodua aztertuko dute.

Gaur ETB1en 22:00ean Natxo Eskobarrek egindako Herriaren bihotza dokumentala izango da ikusgai. Baserria duela 500 urtetik hona euskal herritarren identitate ikurra izan da. Herriaren Bihotzak belaunaldi ezberdinetako baserritarren bizipenak bilduko ditu. Baserritarrok baserriko bizitza nolakoa den kontatuko dute. Horrez gain, Alberto Santana adituak alderdi historikoa aztertuko du.


Etxezarreta eta Irastortza nagusi bolatean eta tokan

GABIRIA // Gabiriako Alkainburu bolatokian igandean jokatu ziren Lehendakari bola eta toka txapelketetako laugarren jardunaldiak. Bolan, Iker Etxezarreta gabiriarrak irabazi du eguneko tiraldia, 50 birla lurreratuta (hiru zazpiko tartean). Pedro Lazkano eta Imanol Iruretagoiena izan dira 2. eta 3., 49narekin. 56 bolarik parte hartu dute, 10 emakumezkoak (Naiara Peñagarikano onena, 45ekin). Tokan, 30 partaideren artean, Karlos Irastortza (16) izan da onena.


Joserra Senperenak disko berria aurkeztuko du zuzenean

10 trio piano, biolin eta akordeoirako abestiak joko ditu gaur Viktoria Eugenia klubean

Joserra Senperena musikari donostiarrak disko berria aurkeztu du gaur ostirala, zuzenean, Viktoria Eugenia Antzokiko klub aretoan. 10 trio piano, biolin eta akordeoirako (Gaztelupeko Hotsak) izena du pianistaren azken obrak. Xabier Gil biolin jotzailearekin eta Naiara de la Puente akordeoi jotzailearekin hirukotea osatu du. Joan den azaroan kaleratu zuen diskoa.


Gorka Maneiro, astelehen honetan, 'Egun On Euskadi' saioan

Gaurkotasun politikoa izango dute aztergai UpyD alderdiko legebiltzarkidearekin.

Astelehen honetan, Gorka Maneiro UpyD alderdiko bozeramaile eta legebiltzarkidea ETB-2ko 'Egun On Euskadi' albistegira hurbilduko da eta Aitzol Zubizarretaren galderak erantzunez, gaurkotasun politkoaren inguruko hausnarketa sakona egingo du.

Horrez gain, Juan Mari Gastaca, Edurne Uriarte eta Iñaki Gomez solaskideak eguneko gaien inguruan arituko dira eta Vanessa Sanchezek, bere aldetik, albiste nabarmenenen berri emango du.

'Egun On Euskadi' goizeko 08:00etan hasiko da ETB-2n.


Verum, benetakoa

Lopez Montero familiak ardoa eta destilatuekin duen harremana 1788tik dator, urte horretan agertzen baita familiaren lehen upategiaren erregistroa, Tomellosoko (Gaztela-Mantxa, Espainia) udal erregistroan, hain zuzen ere.

1963an, Juan Antonio Lopez Ramirezek eta Maria Victoria Monterok Altosa upategia eta destilategia sortu zuten, eta gaur egun ere, ardoak eta destilatuak ekoizten eta merkaturatzen jarraitzen dute.

2005ean, Maria Victoriak eta bere seme-alabek (Mari Belen, Juan Antonio, Pedro Jose eta Eliasek) Verum upategia sortu zuten, familiaren ardoei marka edo izena emanez; haien esanetan, «mahasti onenetan eta lurrik onenetan dute jatorria».

Verum hitzak latinez benetakoa esan nahi du, eta, haiek esaten duten moduan, ondo adierazten du ardoekin adierazi nahi dutena: lurraren benetakotasuna, lurrik eta mahastirik onenak berreskuratuz; familiaren benetakotasuna, lur horiek landu zituzten arbasoengandik ikasiz; eta ardoaren benetakotasuna, lurralde eta familiaren benetako isla.

Elias Lopez Montero da enologoa, eta upategiaren arrakastaren errua harena da, neurri handi batean. Verum proiektua abiatu aurretik, Duero Erriberako Aalto upategian eta Hegoafrikako Bergkelder upategietan aritu zen lanean.

Verum upategia abiatzeak inguruko upategiek jarraitzen zuten filosofia goitik behera aldatzea ekarri zuen: barietatearen bikaintasunaren alde lan egiten du Eliasek, lurraren izaera benetan erakustearen alde, eta hori guztia mahastizaintza ekologikoak dituen neurri zurrunei jarraikiz.

2016an hego hemisferiora itzuli zen, Argentinako Patagoniara hain zuzen ere, ardoa egiten den munduko lekurik hegoaldekoenera. Urte horretatik aurrera, bi mahats bilketa egingo ditu urtean: bata Mantxan eta bestea Argentinan.

Argentinako ardoekin izugarrizko arrakasta lortu bazuen ere puntuazio aldetik-eta, gaur, Mantxako Ulterior proiektuan sortutako ardoak nabarmendu nahi ditut.

2007an abiatutako proiektua da. «Ezagutzen ez dugun tokira eginiko bidaia, lur honen ezagueratik eta diogun maitasunetik abiatuz». «Verumek klima aldaketari ematen dio erantzuna, gure filosofia erakustea bermatuko duten mahats motak erabiliz, gure jatorria errespetatuz, baina lurralde berriak aurkitzeko beharrarekin...».

Verum proiektua abiatuaz bat, Eliasek eta haren anai-arrebek upategiaren etorkizuna marraztu zuten El Romeral lursailetik, eta klima aldaketara egokitzeko gaitasuna erakutsi duten mahats motak landatu: Malvasia usaintsua, mazuelo, graciano mahatsak, baina baita berreskuratu nahi duten moravia garratza, albillo real eta tinto Velasco, besteak beste. Lursail honetatik eta mahats mota horiek erabiliz sortzen da Ulterior proiektua, 2018an. Bost ardo desberdin egiten dituzte: lau beltz eta zuri bat. Denak monobarietalak. Albillo real mahatsez egindako zuria bikaina da.


Batukada moreak zeharkatu ditu Markina-Xemeingo kaleak

Arkupetik irten eta Guen Kalean zehar ibili ondoren Zelaiaren aurrean amaitu du ibilaldia Markina-Xemeingo batukadak gaur eguerdian. Giro ona jarri du kaleetan zehar orain dela hile gutxi martxan jarri zen talde berriak.

Batukada morea gaur goizean Markina-Xemeingo Guen Kalean zehar. Argazkia: Bagaittun

Iluntzean ere, atera da batukada kalera, eta Banaka asko gara, alkartute gehixa! lelopean Markina-Xemeingo kaleetan zehar egin den manifestazioari lagundu dio.

Martxoaren 8aren harira hainbat ekitaldi egin dira Lea-Artibaiko herrietan asteburu honetan ere. Atzo iluntzean, esate baterako, K-Tum-K batukadak jarri zuen martxa Aulestin, eta ipuin kontalaria egon zen Berriatuko udal liburutegian. Markina-Xemeinen, Berriz, Emarock erakusketari hasiera eman zioten proiekzio emanaldi bategaz eta kontzertua ere eskaini zuten.

Emarock Kontzertua, atzo Uhagonen. Argazkia: Uhagon kulturgunea

Bestalde, herriko hainbat emakume sortzaileren lanak egongo dira ikusgai Markina-Xemeingo erakusleihoetan, martxoaren 13a arte.

Ondarroan Emakume egunaren harira asteburu honetarako antolatutako ekintzak bertan behera geratu dira Kamiñaldeko lur jausiak herrian eragin duen egoera dela eta.


60.000 euroko indemnizazioa ordaindu beharko dute Aiaratur osatzen zuten erakundeek langile bat kaleratzeagatik

Amurrio, Aiara, Laudio, Artziniega eta Okondoko Udalek hartu beharko dute bere gain kalte-ordaina. Aiaratur elkartea desagertzea erabaki zuten duela urtebete.

2017ko maiatzean erabaki zuten Aiaratur elkartea desegitea. Egitura publiko-pribatu horrek kudeatzen zituen kuadrillako politikak turistak erakartzeko.

Edonola ere, ebazpen horren ondorioz, langile bat kaleratu behar izan zuten. Epaileek 14 urteko lan harremana aitortu diote beharginari kontratu eredu anitzen bitartez (azpikontratazioak, behin-behinekoak, obra amaitzekoa...), eta 60.000 euroko kalte-ordaina jaso beharko du. Izan ere, bidegabeko kaleratzea dela adierazi du epaitegiak.


Euskarazko iragarkiak eta film laburrak ikusgai

Euskaltzaleen Topaguneak sortutako 'Laburbira' zine zirkuitua Arrasateko Kulturaten (gaur, eguaztena, 19:00etan) eta Bergarako gaztetxean (martxoaren 26an, domeka, 19:00etan) izango da AED eta Jardun euskara elkarteen eskutik. Emanaldiak dohainik eta publiko guztiarentzako zabalik izango dira.

Hamalau urte bete ditu aurten Laburbira zine zirkuitu ibiltariak. Euskaltzaleen Topaguneak sortu zuen, euskarazko sortzaileen kalitatezko lana ezagutarazteko helburuarekin.

Askotariko gai eta generotako lanak

Ordu eta laurdenean, zazpi film labur eta Euspot euskarazko iragarkien lehiaketako bost edizioetako iragarki onenekin osatutako bilduma ikusteko aukera dago oraingoan. Film laburretan eskaintza zabala da: Nafarroako azken saskigileetako bati buruzko dokumentala; hogei euskal artista gazteren artean zuzendutako animaziozko film kolektiboa; bizilagunen arteko misteriozko istorioa; hizkuntzen arteko bizikidetzari buruzkoa, eta sukaldaria izan nahi duen gaztearen kontakizuna daude, horien artean. "Elkarren arras ezberdinak dira, kontakizun, genero eta irudi aldetik. Komunean duten bakarra, euskara hutsean direla. 2015 eta 2016. urteetan egindakoak dira", dio Leire Lardizabalek, Euskaltzaleen Topaguneakoak.

Aretxabaletako Udalak, Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak eta Arteman Komunikazioak 2012. urtean sortu zuten Euspot lehiaketa. "Topaguneak kudeatzen duen Durangoko Azokako Irudienea gunean eskaini genuen bilduma bera".

Arrasatear bat, egileen artean

Eskainiko duten filmetako egileen artean dago Ane Zuazubiskar arrasatearra; UDA Films taldeko kidea dela kontatu du. "Iaz, Huhezinema jaialdian aurkeztu genuen eta sukaldari izan nahi duen gazte baten istorioa kontatzen du; ez da oso abila, baina irratian entzungo duen zerbaitek emango dio konponbidea. Iaz martxoan grabatu genuen, arratsalde bakarrean guztia. Lekeitioko Zine Bilerara bidali genuen gero, eta Gazte 22 saria irabazi zuen. Iazko Laburbira-n beste lan batekin izan ginen; guretzat, pribilegio izugarria da ekimen honetan egotea".

Ikusleendako lehiaketa

Emanaldiak ikustera hurbiltzen direnen iritzia jaso gura dute antolatzaileek; eta iritzia ematearen truke, nekazaritza turismo baten egonaldia irabazteko zozketan parte hartuko dute. Dagoeneko zabalik dago parte hartzeko aukera Kameratoia.eus webgunean.

Film laburrak, iragarkiak eta egileak

Azken saskia, Oier Fuentes.

Beti bezperako koplak, Ageda kopla taldea.

Ihesa, Alejandro Diaz Castaño.

Elemakarrak, Ibon Iza Totorika.

Jalgi, Eki Pagoaga.

280º, UDA films.

Hileta, Kepa Sojo.

EUSPOPT lehiaketako spot onenak. Bost ediziotako lan irabazleak eskainiko dituzte: Merkataritza eta euskara (2012); Sare sozialak eta euskara (2013); Pintxo-potea eta euskara (2014); Autoak eta pertsonak (elkarbizitza orekatua) (2015); Turismoa erakarri Gipuzkoa barnealdera (2016).


Urretxuko eta Zumarragako giza proba taldea, bigarren

Urretxuko eta Zumarragako giza proba taldea bigarren sailkatu zen igandean Gipuzkoako txapelketako bigarren multzoko bigarren saioan. Berrobi nagusitu zen eta Debako taldea hirugarren sailkatu zen. Azken jardunaldia hilaren 19an jokatuko dute: 22:00etan, Aiako probalekuan.

The post Urretxuko eta Zumarragako giza proba taldea, bigarren appeared first on Otamotz.


Bizikletan, larri gaixo dauden euskal presoen eskubideen alde

Osasungintzako langileek eta txirrindulariek egin zuten deialdia, pasa den astean.

Oiartzungo Sare Herritarrak deituta bizikleta martxa egingo dute bihar. Larri gaixo dauden euskal presoek osasun eskubideak urraturik dituztela salatuko dute giza eskubideen aldeko iniziatibaren bidez, eta hainbat txirrindulari eta osasungintza arloko langileek joan den astean egindako agerraldian bat egitera deitu dituzte herritarrak.

Gurutzetik abiatuko da martxa 11:00etan, eta Ergoien, Altzibar, Karrika, Iturriotz, Ugaldetxo eta Arragua zeharkatuta, Elizalden bukatuko da.

Une honetan 11 dira gaixo larri dauden euskal presoak. Etxerat Elkarteak aste honetan bertan eman du azken kasuaren berri, Jose Borde Gaztelumendi ugaoztarra.


WhatsApp zerbitzua erabiliko du udalak mezuak bidaltzeko

Beste hainbat herritan egin modura, Ereñon ere, udalaren berri edo oharrak helarazteko, zerbitzu berri bat jarriko dute martxan. Hain zuzen, mezuak zuzenean herritarrengana ailegatzeko, aurrerantzean, WhatsApp zerbitzuaz baliatuko da Ereño.Modu horretara mezuak heltze gura duenak eskaera egin beharko du udala.ereno@bizkaia.org helbidera mezua bidalita, udaletxean idatzia aurkeztuz zein postaz.Bestalde, Ereñoko Udalak jakitera eman du, udaleko telefono mugikorreko zenbakia ezingo dela herritarren eskabideak egiteko erabili. Horretarako, helbide elektronikoa zein aurrez aurreko arreta zerbitzua daudela gogoratu dute.


Mari Karmen Anza, Batzar Nagusietan: "Min eta sufrimendu hau guztia saihestu daitekeela uste dut"

Xua Gurasoekin Etxera herri ekimenak eta Sarek goizean Gipuzkoako Batzar Nagusietan egin duen agerraldian Xuaren amona Mari Karmen Anzak hitza hartu du. Bizi duten egoera bidegabearen lekukotza helarazi die talde politikoei.

Albiste baten berri ere eman du Mari Karmen Anzak. Berriki Arartekoarekin bildu ziren Anza bera eta Xua Gurasoekin Etxera herri ekimeneko ordezkariak. "Bere esku zegoen guztia egingo zuela esan zigun. Esan zigun ia zergatik ez zuten eskatzen Zaballara (Araba) espetxez aldatzea. (Olatzi eta Patxiri) esan nien eta hala egin dute, Zaballara lekuz aldatzea eskatu dute. Bigarren graduan daude, ez dakigu emango dieten edo ez. Nire zalantzekin jarraitzen dut", adierazi du Mari Karmen Anzak.

Gogoan izan hain zuzen, espetxe zigorraren hiru laurdenak beteak dituzte Olatz Lasagabasterrek eta Patxi Urangak. "Legeak dio kalean egon beharko luketela. Baina egoera orain dagoen bezala amaituko dugulakoan nago. Hori da nire iritzia, nahiago nuke nahastua egotea, baina hori da dudan inpresioa. 10 urteotan ez naiz erratu. Gogorra da baina hala da", adierazi die Anzak Batzar Nagusietako talde politikoei.

Xua, Olatz eta Patxiren senide gisa, Mari Karmen Anzak urteotan bizitakoa azaldu du Batzar Nagusietan:

MARI KARMEN ANZAREN LEKUKOTZA

"Haurra pixkanaka espetxetik ateratzen saiatzen hasi ginen, lehen aldiz sei hilabete bete zituenean. Pixkanaka bidea egiten joan gara, asteburu eta astetarte batzuetan kartzelatik ateratzen joan gara. Pisu bat alokatu genuen Almusafensen, espetxetik gertu, umearekin egon eta umea baldintza egokietan izateko.

Hobetzen goaz egunerokoan, ondo egokitzen doa, baina batzuetan amarekin edo aitarekin egotea eskatzen du. Amarekin 24 orduz egoten da baina bere aitarekin ezin du egon. Aitarekin astero 80 minutuz egoten da. Ordu eta erdiko bis familiar bat eta 4 orduko beste bat izaten dute hilero.

Umeak geroz eta gehiago botatzen du faltan aita, "aitazulo" egina dago une honetan, baina arauak hala dira. Halere ezin dut ulertu, hainbeste hitz egiten da gurasoak haurraren hezkuntzan inplikatu behar direla... Baina hau hala da.

3 urte beteko ditu (Xuak) urtarrilaren 19an. Nirekin bizitzera etorriko da Usurbila. Gurasoengandik bereiztea oso gogorra izango da, egoera hala da eta hala onartu behar da. Halere min eta sufrimendu hau guztia saihestu daitekeela uste dut. Nik ez dut zalantzan jartzen beste pertsonen sufrimendua, baina gurea pixka bat kontuan hartzea gustatuko litzaidake. Batez ere haurrena. 3 urterekin ume bat gurasoengandik bereiztea eta umeak gero gurasoak ikusi ahal izateko ia 1.200 kilometroko joan etorria egin beharra, guztira 5 ordu eta erdi eta 40 minuturengatik.... Ez nago ziur nola egingo dugun. Hilean behin egingo dugula pentsatzen dut, haurra txikia baita eta azken aldian bidaiak zailak izaten ari dira, ez baitu kotxean sartu nahi. Ez du eserlekuan eseri eta lotzerik nahi. Azken aldiz hiru ordu laurden joan zen esanez "askatu! ", eserlekutik askatzeko eskatzen zigun. Gogorra da".


Junta militarrak bere boterea indartu du Thailandian, Senatua deseginda

Ehunka manifestarik kolpea salatu dute hiriburuan, eta armadak beste 35 kritiko atxilotzea agindu du

Thailandiako kontrol erabatekoa ziurtatzeko beste pauso bat eman zuen atzo armadak, Senatua deseginda. «Parlamentuak edo Senatuak onartu behar dituzten lege guztiak liderrak onartuko ditu aurrerantzean», azaldu du junta militarrak telebista bidez. Prayuth Chan-ocha jenerala esan nahi du armadak liderra esaterakoan. Joan den eguenean militarrek estatu kolpea jo eta Yingluck Shinawatra lehen ministro ohia atxilotu eta gero, Chan-ocha lehen ministro bihurtu du bere buruari Bakerako eta Ordenarako Kontseilu Nazionala izena jarri dion junta militarrak.

Senatua indargabetzeaz gain, segurtasunari lotutako hiru goi kargudun ere baztertu ditu armadak, gobernu ohiarekiko leialak direlakoan. Thailandiako Errege Poliziako buru Adul Saengsingkaew da kargutik kendu duten funtzionarioetako bat. Tarit Pengdith Ikerketa Berezien Departamenduko burua da bestea, eta Nipat Thonglek Defentsa Ministerioko idazkaria hirugarrena. Shinawatra lehen ministro ohiaren aldekoak direla uste du junta militarrak.

Barikuaz geroztik atxilotuta dago lehen ministro ohia, eta armadak esan du ez duela astebete baino gehiago preso edukiko. Ez bera ez aurreko gobernuari lotutako gainontzeko ehundik gora atxilotuak. Werachon Sukhondhadhpatipak junta militarreko bozeramaileak atzo argudiatu zuen «pentsatzeko denbora emateko» atxilotu dituztela politikariak. Kolpearen ostean gobernuburu kargua hartzerakoan ere antzeko adierazpenak egin zituen Chan-ochak, «nazioaren hobe beharrez sakrifikatu» beharra duela argudiatuz.

Aurkari politikoen kontrako jazarpena, ordea, ez da oraindik amaitu. Atzo armadaren egoitzetan euren burua aurkezteko agindu zieten militarrek 35 pertsonari, eta aurkezten ez badira, bi urteko espetxe zigorra jaso dezakete. Zerrenda horretan unibertsitateko irakasleak eta erregearen defentsarako legearen kontrako ekintzaileak daude. Thammasateko Unibertsitateko Worachet Pakeerut eta Sawatri Suksri irakasleak dira horietako bi, adibidez. Nitirat plataformako kideak dira biak. Erregearen defentsarako legea ezabatzeko eskatzen du taldeak; izan ere, koroaren kontrako irainengatik hamalau urte arteko kartzela zigorra ezartzen du Thailandiako legediak.

85 urteko eta osasun makaleko erregea da Thailandiako estatuburua. Kolpista militarrek boterea hartu dutela azaltzeko bidalitako gutuna jaso duela baieztatu zuen atzo, hain zuzen, errege etxeak. Armadak adierazi du errege etxeak ez duela kolpearekin zerikusirik izan, baina Chan-ocha junta militarreko burua Erreginaren Guardiako buru izandakoa da. Gertutasun handia du errege etxearekin, eta hala erakusten du, gainera.

«Kolpea, kuartelera!»

Baina militarrak kritikoak harrapatzen ari diren bitartean, herritarren artean indartzen ari dira estatu kolpearen kontrako protestak. Kalean bost pertsonatik gorako taldeak elkartzea debekatu du armadak, baina atzo ehunka lagun bildu ziren Bangkoken. «Eraman kolpea kuarteletara! Bueltatu boterea herriari!», oihukatu zuten hiriburuko iparraldeko saltoki gune baten bildutako ehunka herritarrek. Manifestariek txistuka erantzun zieten militarrei, baina armadak manifestazioa desegin zuen atxiloketa mehatxuekin. Eguenean bertan hasi ziren kolpearen kontrako protestak hiriburuan, baina atzo ugaritu egin ziren.

Funtsean, 2006ko estatu kolpetik dator arazoa, atzerago jo badaiteke ere. 1921etik militarrek 21 estatu kolpe eman dituzte Thailandian —bururaino eramanak, hamahiru—, eta azkena 2006koa izan zen. Thaksin Shinawatra kendu zuten boteretik orduan, Yingluck Shinawatra egungo lehen ministroaren neba, oposizioko elastiko horiek haren aurkako mobilizazio kanpaina gogor bat egin ondoren. Labur esanda, kargutik kendu duten gobernuak elastiko gorrien babesa du, herrialdeko iparraldeko nekazarien babesa —2001etik Shinawatratarren esku dago gobernua, eta nekazarientzako diru laguntza sozialak eman ditu urteetan—. Oposizioko elastiko horiek, aldiz, hegoaldeko eta Bangkokeko goi eta erdiko klaseen eta armadaren babesa daukate.

Bada, 2008tik atzerrian dago Thaksin Shinawatra lehen ministro ohia. 2006ko estatu kolpearen ostean ustelkeriagatik bi urteko espetxe zigorra ezarri behar ziotelarik ihes egin zuen, eta arrebaren gobernua itzalpetik gidatzea leporatzen dio oposizioak. Polizia koronel ohia telekomunikazio enpresetan eginiko inbertsioei esker Thailandiako dirudun handiena bihurtu zen. Besteak beste, Manchester City futbol taldea ere erosi zuen 2007. urtean, 121 milioi euroren truke.


Jone Zabaleta Espainiako txapeldunorde 23 urtez azpiko mailan

Atlético San Sebastián taldeko Jone Zabaleta Larrañaga (Azkoitia, 1998) korrikalariak zilarrezko domina lortu du Espainiako Promesen Txapelketan.

Joan den larunbatean, otsailak 9, jokatu zuen 3.000 metroko pista estaliko lasterketa, Salamancan (Espainia). 09:35:72 denbora tartea behar izan zuen proba bukatzeko. Bere ibilbideko bigarren markarik onena da. Datorren asteburuan Antequeran (Malaga, Espainia) jokatuko du Espainiako Txapelketa Absolutua.

Jon Perez atleta, berriz, 1.500 metroko lasterketan lehiatu zen, eta bere seriean seigarren postuan sailkatu zen azkoitiarra.


Ikuskatzaile fiskalek dokumentazioa eskatu dute Bermeon eta Ondarroan

Harrapatutako espezien, pisuen eta lonjetako salmenta prezioen inguruan bildutako informazioa erabiliz ikuskaritzak egin dituzte arrain lonjetanBizkaiko Foru Ogasunak operazio bat abiatu du, Ogasunari ostenduta geratzen zaion arrain salerosketaren zirkuitua noraino ailegatzen den ikusteko. Horretarako, ikuskaritza fiskaleko zenbait langilek dokumentazioa eskatu dute Bermeoko eta Ondarroako lonjetan.Ogasun Sailak jakitera eman duenez, harrapatutako espezien, pisuen eta lonjetako salmenta prezioen inguruan bildutako informazioa erabiliz ikuskaritzak egingo dizkiete ar- madoreei, arrainaren handizkako merkatariei eta lonjei. «Foru Ogasunari ea beren mozkinen zati bat ostendu egiten dioten erabakitzeko».Izan ere, dokumentuon bitartez detektatu ahal izango dutela esan dute «alderik dagoen emandako fakturen eta egindako salmenten artean».Gaineratu dutenez, lonja bietan esku-hartzeak egin dituzte. «Foru Ogasuneko langileek aurreko urtean informazioa lortzeko egindako jarduketetan beltzean egindako salmenten zantzuak zeudela ikusi zelako, eta aurretik egindako beste ikuskaritza fiskal batzuetan Foru Ogasunaren ezkutatzen zaion arrainaren salerosketarako zirkuitu bat badagoela ondorioztatu delako».Foru Ogasunak aditzera eman duenez, armadoreak handizkako merkatariari lonjaren bitartekaritzagaz egindako lehenengo salmentan abiatuko litzateke zirkuitua, eta azken kontsumitzaileraino iritsiko litzateke. «Mutur horien bien artean ostalaritza establezimenduak ere egongo lirateke, halako negozioei egindako zenbait ikuskaritzatan egiaztatu denez establezimenduotan beltzean erosten dute-eta arraina».


Danborrak, bakardadea eta Musikatxiloaldia, 'Amarauna' saioan

Donostiako kaleetan ibiliko da gure unitate ibiltaria, danborraden hotsak eta danborjoleen ahotsak bilduko ditugu 10:00etan hasita. Tartean, 25 urte beteko dituen Amara Berri danborradarena.

Donostiako kaleetan ibiliko da Amarauna saioa larunbatean, unitate ibiltariaren bidez, danborraden hotsak eta danborjoleen ahotsak biltzeko. 10:00etan hasita entzungo ditugu danbor soinuak, tartean, 25 urte beteko dituen Amara Berri danborradarena.

10:15ean, Onintza Enbeitarekin eta Arantxa Urretabizkaiarekin bakardadeaz jardungo dute, Erresuma Batuan, bakardadean bizi den jendetzagatik, Theresa Mayk gobernuan idazkaritza sortu ere egin du. Badute hizketarako gaia 14.000 karaktere osatzeko Onintzak eta Arantxak. Bestalde, Musikatxiloaldia proposatu dute Euskal Irratiek, urtarrileko azken astebururako eta, Mattin Perezek aurkeztuko du 11:30ean.

10:00etatik 13:00etara, 'Amarauna'k kateatuko zaitu.


Alkoholikoarekin bizitzen ikasten

Alkoholikoen senide eta lagunek osatutako elkartea da Al- Anon. Alkoholiko Anonimoen paraleloa dela esan daiteke, «gaixo alkoholikoak bildu beharrean, hauen senitarteko eta lagunak biltzen baikara». Esperientziak elkartrukatzea eta alkoholikoekin elkarbizitzen ikastea da helburu nagusia, «honela ikasten baitugu guk ere gure koalkoholikotasuna hobeto kudeatzen». Mundu mailako anaidia da Al-Anon, eta munduan zehar herrika eta eremuka, taldeka banatua dago. Goierrin, lau talde daude. Anonimatoa eskaintzen dute Al Anoneko saioetan: bileretan esaten dena bertan geratzen da.

Miren, Maribel, Digna, Maria eta Ixabelek urteak daramatzate Al-Anonen saioetara joaten, garbi baitzeukaten alkohola edaten zuen senideari eta norberaren buruari lagundu egin nahi ziotela. Izan ere, bizipenetatik ikusi dute «alkoholismoa sendi guztiaren gaixotasuna dela, nahiz eta batek bakarrik edan». Isabelen ustez, «momentu bat iristen da zerbait egin behar duzula ikusten duzuna. Bakarrik ezin zara atera zulotik. Asteroko bileretan asko ikasten da: zer da alkoholismoa, zertara eramaten du, zertara eramaten nau… Alkoholiko batekin elkarbizitzen ikasten dugu, baita gizarte osoarekin ere».

Alkoholismoa, gaixotasuna

Al-Anonera joandakoan entzundako lehenengo esalditik sentitzen dute babesa: alkoholismoa gaixotasuna dela, alegia. Mirenen esanetan, «hasieran pentsatzen duzu alkoholarekin arazoa duen pertsonak zu izurratzeko-edo egiten duela. Al Anonera etortzea asko kostatu zitzaidan eta etortzen hasi nintzenean alkoholismoa gaixotasun bat zela esan zidatenean mundua ireki zitzaidan, lasaitasun handia hartu nuen».

Maribel eta bere bikotea psikiatrak bideratuta iritsi ziren Alkohohiko Anonimoetara eta ondoren Al-Anonera: «Nik ere laguntza behar nuela ikusi nuen. Berehala ikasi nuen eta asko aldatu nintzen. Ulertua sentitzen zara Al-Anonen, babes handia daukazu, askotan familian ez daukazuna». Beste sentimentu bat ere izaten dute alkoholikoen senideek: erruduntasunarena, «zergatik tokatu zait niri?» galdera egitea alegia.

Isabelen esanetan, saioetan ez dute aholkurik ematen, «guri ondo joan zaiguna kontatzen dugu eta kideek askatasun osoa daukate bai edo ez esateko». Hamabi Urratsak eta Hamabi Tradizioak liburuak eta dokumentuak dituzte lanerako oinarri. Dignak, esate baterako, 60 urte baino gehiago zituela ikasi zuen irakurtzen, dokumentu horiek irakurri ahal izateko. «Argi daukat, Al-Anonera etorri izan ez banintz, zubi azpian bukatuko genuela. Oihu gutxiago egiten ikasi nuen, gehiago entzuten».

Mariak bikotearen alkoholismo arazoaz gain, aitarena ere bizi izan zuen: «Gogoratzen zarete nola heldu nintzen ni hona?», galdetzen die kideei. «Indartu egiten gara saioetan, lasaitu egiten gara, eta pixkanaka beldurrak, obsesioak eta genio txarrak kontrolatzen eta sendatzen ikasten dugu. Hitz egiten ikasten dugu eta gure inguruarekin bakean bizitzen».

Seme-alabentzat, Alateen

Seme-alabek ere asko sufritzen dute alkoholikoen ondoan bizitzen. Honela, 11 urtetik gorakoentzat Alateen elkartea lanean ari da. 18 urtetik gorakoei zuzenduta, berriz, Al Anon-eko Seme-alaba Helduena taldea dago.

Ostiralean hitzaldia dago Zumarragan

AEBetan 1951. urtean sortu zen Al-Anon elkartea; Gipuzkoan 1963an eta Beasainen 1982an. Gaur egun Gipuzkoan 15 talde daude, horietako lau Goierrin. Beasaingo bilerak, Urbi etxean (Nafarroa etorbidea, 1), larunbatetan izaten dira, 19:00etan; Legazpikoak (Patrizio Etxeberria, 3) ostegunetan 18:00etan eta astelehenetan 17:00etan; eta Urretxukoak, kultur etxean, ostiraletan 18:30ean. Hilean behin, hileko lehenengo larunbatean, Donostian elkartzen dira 12:00etatik 14:00etara Amara kaleko 13. zenbakian. Elkartearekin harremanetan jarri nahi duenak 650 265 963 telefonora deitu behar du.

Taldeari buruzko zehaztapenak emango dituzte ostiralean, 18:30ean, Zumarragako Zelai Arizti kultur etxean Alkoholaren eragina familian hitzaldi irekiarekin. Alkoholiko Anomikoetako eta Al-Anoneko kide banak eta mediku espezialista batek hitz egingo dute.


Etxean ere kirolari

Herriko kirolariak ezohiko egoerara moldatu dira, halabeharrez. Ez da gauza bera etxean edo kalean entrenatzea, baina jarraitu egin behar. Beren esperientziak kontatu dituzte Jon Guridi futbolariak, Oier Ibarguren txirrindulariak, Leire Zeziaga igerilariak eta Jon Alberdi pilotariak.

Jon Guridi: "Lehia guztiak amaitzea nahi nuke, eta liga bukatu egingo dela uste dut"

"Martxoaren 14an partida genuen berez, baina ja aste hartan ari ziren esaten ateak itxita jokatuko zirela asteburuko partidak. Azkenean, bertan behera utzi zituzten, eta ordutik nago entrenatu gabe.

Dena den, etxean aritzen naiz entrenatzen: bizikleta estatikoan ibiltzen naiz, pesekin egiten ditut ariketak, mugikortasuna lantzen dut, baita estiramenduak ere. Gutxi gorabehera, ordu eta erdiko saioak egiten ditut egunero. Hala eta guztiz, ez duzu taldearekin eta baloiarekin entrenatzen; hariketa fisikoa soilik egin dezaket etxean, hankak eta gorputzaren kaxa aktibo edukitzeko.

Ez da gauza bera korrika egitea eta ritmo altuan entrenatzea edo etxean saioak egitea. Etxeko ariketa asko geldiak dira, nahiz eta bizikletan izerdia ateratzen duzun. Halere, ez da gauza bera. Izan ere, partidetan eta entrenamenduetan izaten diren erritmo aldaketetara eta exijentzia mailara ezin da iritsi etxean.

Dena dago bertan behera utzita, egoera zaila delako, eta normala da. Denok etxean gelditu eta gure esku dagoen guztia egin behar dugu egoera hau bideratzeko, horretaz kontziente izan behar dugu. Izan ere, futbol liga martxan hasteko, garbi dugu goerak aldatu egin beharko duela.

Liga bukatu egingo dela uste dut: egoera ikusi beharko da, baina oraingoz, bada ekainean edo uztailean bukatzeko aukera. Astegunetan jokatu beharko ditugu partidak, egutegiak ez duelako ematen eta datorren denboraldia gainera etorriko zaigulako horrela egin ezean.

Egia esan, lehia guzti-guztiak bukatzea nahiko nuke. Igoera eta jaitsiera postuak ez daude oraindik erabakita, eta asko dago jokoan. Ez dakit bukatzen ez badute nola hartu beharko duten igoera-jaitsieren gaineko erabakia.

Ez da erraza izango lehiara itzultzea, erritmo guztia moztu dugulako. Hain zuzen ere, erritmo hori ez galtzeko egin behar ditugu entrenamenduak etxean. Ez dit kezka handiegirik sortzen itzulerak, denok egoera berean egongo baikara".

Oier Ibarguren: "Kanpoan ibiltzera ohituta gaudenontzat oso gogorra da etxean entrenatzea"

"Denboraldia hasi berritan harrapatu gaitu konfinamenduak, eta errutina guztia puskatu digu. Itxialdia hasi aurretik, egunean entrenamendu saio bakarra egiten nuen, bi ordu eta erdi edo hiru ordukoa, eta batzuetan baita bost ordukoa ere. Orain, berriz, bizikleta arrabolan jarri eta hor ibili behar izaten dut. Taldeko prestatzaileak egunero bidaltzen dizkigu egunerako pautak. Normalean pare bat saio egin behar izaten ditut orain: goizean ordu eta erdi inguruko saio bat, eta askotan arratsaldean ere bai beste ordubeteren bat. Gainera, etxean egiteko bestelako ariketak ere agintzen dizkigu entrenatzaileak, flexioak eta horrelakoak. Itxialdia hasi aurretik horrelakoak oso gutxi eginarazten zizkigun.

Kanpoan ibiltzera ohituta gaudenontzat oso gogorra da etxean entrenatzea. Ordu erdi bat ondo aguantatzen duzu, baina beti postura berean zaudenez, hango molestiak eta hemengo minak hasten zaizkizu.

Konfinamendua ezarri zuten asteburu hartan lasterketa bat neukan, Aiztondo klasika, eta gainera, egutegian markatutako horietakoa zen, huraxe irabaztea nahi bainuen. Baina lasterketa bertan behera utzi zuten eta ez nuen lehiatzeko aukerarik izan.

Gure denboraldia irailaren bukaeran amaitzen da, eta ikusi egin beharko dugu gauzak nola joaten diren. Egia esan, ez dakigu zer gertatuko den. Litekeena da orain bertan behera utzi dituzten lasterketak gero jokatzea, baina litekeena da ez jokatzea ere; ez dakigu ezer, inork ez daki ezer.

Bi asteko itxialdi batek sasoian ez zidan kalte handiegirik eragingo. Hasierako plana hori zen: lehendabiziko astean atsedenaldi txiki bat hartzea eta bigarren astean arrabolan egur pixka bat sartzea, berriz ere lehiatzeko moduan izateko. Geldialdia gehiago luzatu izanak, ordea, sasoian dezente eragingo didala uste dut. Izan ere, puntuan jartzeko kilometro dexente sartu behar izaten ditut nik, eta geldialdiak kalte handia egingo dit".

Leire Zeziaga: "Sasoiari eustea nahiko nuke, baina hori ere zaila ikusten dut"

"Konfinamendua hasi osteko egun hauetan ariketa fisikoa egiten ari naiz. Etxean arrabola daukagu, eta horrek asko laguntzen dit. Core pixka bat ere saiatzen naiz egiten, eta soka saltoan ere aritzen naiz. Ariketa batzuen blokeak egiten ditut, eta bloke horiek errepikatzen saiatzen naiz.

Oraingo honetan sasoiari eustearekin konformatuko nintzateke, baina hori ere oso zaila ikusten dut. Kalera irteten garenean ikusiko dugu zer nolako sasoiarekin gauden, bitartean etxean entrenatzen edo ahal duguna egiten jarraitzea tokatzen da. Nik egiten dudana igeriketa denez, lehiatzeko gaitasunari dagokionez eskas egongo naiz konfinamendua bukatzen denean, justu igeriketa delako egin ezin dudana. Lehorreko ariketak egin daitezke, baina ez daukate zerikusirik igerilekuan edo itsasoan entrenatzearekin. Ez dira gauza bera.

Normalean, ez dut helburuak jartzeko ohiturarik, eta oraingo honetan, are gutxiago. Momentuz bi zeharkalditan eman dut izena, eta ikusiko dugu zer nolako sasoian ailegatzen naizen proba horietara. Beste filosofia batekin hartu beharko ditut lehiaketak egoera honetan, eta disfrutatzearekin nahikoa izango dut.

Nik igeriketa zeharkaldiak egiten ditudanez, ez dut uste arazorik egongo denik horiek egiteko. Izan ere, ekainetik aurrera izaten dira zeharkaldi gehienak. Beraz, espero dut normaltasuna itzultzea ordurako. Baina hori guztia antolatzaileek erabaki beharko dute. Bitartean, egunean egunekoa egin eta egoera ahal den ondoen eramaten saiatu beharko dut, guztiok bezala; ez dago besterik.

Egunotan, etxean entrenatzen ari gara kirolariok, baina uste dut guztioi gero eta zailagoa egingo zaigula etxean entrenatzea denbora aurrera doan heinean. Beraz, animo denoi, eta norberak geure buruari helburu eta erronka txikiak ipini beharko dizkiogu".

Jon Alberdi: "Sasoiari eusteari eta eskuak zaintzeari ari naiz garrantzia ematen"

"Konfinamendua hasi aurretik, astean lautan Beasainera joaten nintzen entrenatzera, eta ia asteburuero izaten nuen partidaren bat. Etxetik irtetea galarazi zutenean, baten batzuek eskatu zuten frontoira entrenatzera joateko baimena, baina ukatu egin zieten; beraz, etxean moldatu beharra daukagu. Zentzu horretan, zorte pixka bat badaukat, eta oraingoz nahiko ondo moldatzen ari naiz, kaletik aparte dagoen etxe batean bizi naizelako eta etxean entrenatzeko nere lekutxoa badaukadalako. Fisikoki sasoiari eusteari eta eskuak zaintzeari ari naiz garrantzia ematen. Egunero aritu behar izaten dugu pilotari kolpe batzuk ematen goxo-goxo etxeko paretaren baten kontra, bestela eskuak bigundu egiten zaizkigulako eta buelta gogorra izango litzatekeelako.

Itxialdia ez nuke esango aitzakia denik, azkenan denok gaude geldirik. Gainera, egoera zein den ikusita, uste dut gelditzea zela egin genezakeen gauzarik onena. Martxoaren 27an hastekoa zen buruz buruko txapelketa. Momentuz ez da txapelketa hasi eta ez dakigu jokatzerik ere izango dugun, uda ere badatorrelako. Nik uste udarako egoera bere onera bueltatuko dela eta udan jokatu ohi ditugun txapelketak arazorik gabe jokatuko ditugula, baina ikusteko dago buruz burukoarekin zer gertatuko den. Normalean San Ferminak baino lehen izaten da buruz buruko txapelketa, eta data horietarako txapelketa bat antolatzea nahiko zaila izango dela iruditzen zait, baina ez dakit, ikusiko dugu zer gertatzen den.

Enternamenduetara itzuli eta bizpahiru astean berriz lehiatzen hasteko moduan izango garela pentsatzen dut".


'Igo autobusera' saioa: 2019-03-07

Emakumeen eskubideen aldeko greba egunaren bezpera izanik, biharko egunera begira jarrita egin du FMko 107.7ko autobusak gaurko ibilbidea uhinetan barrena; hori horrela, Arrasateko M8 plataformako kide Jasone Giraldo elkarrizketatuko dute albistegian. Horiek eta kontu gehiago, gaurko, eguena, 'Igo Autobusera!' saioan entzungai.


'Maitatzea ez da delitua', Afrikatik datorren deiadarra

Amnistia Internazionala erakundeak erakusketa bat ipiniko du Durangon datozen asteburu bietan, udalagaz elkarlanean. Maitatzea ez da delitua, gure borroka Afrikanizenburuko erakusketa da, kontinente hartan LGTBI mugimenduaren eskubideen alde lanean dabiltzanak protagonista dituena, 27 argazkitan.

Adibidez, Amnistia Internazionaleko Aimar Rubiok kontatzen duenez, Ugandan homosexualen aurkako lege bat ezarri gura zutenean, presio sozialaren ondorioz auzitegi konstituzionalak atzera bota zuenekoa erakusten da argazki batean. Beste batean, Hegoafrikan eraildako Noxolo Nogwaza lesbiana da ardatza.

Rubiogaz batera Aitziber Irigoras alkatea, Pilar Rios alkateordea eta Ion Andoni del Amo EH Bilduko zinegotzia egin ziren erakusketaren aurkezpenean.

EGITARAUA


Bigarren saio irekia, gaur

Datorren ikasturtean infantil taldea sortzeko, entrenamendu irekiak antolatu ditu Hernaniko Kirol Elkarteko Boleibol atalak, 2005 eta 2006an jaiotako neska-mutilentzat. Bigarren gaur izango da, 17:00etatik 18:00etara kiroldegiko aurreneko kantxan; hurrengoak, hilaren 9, 12 eta 16an. .


Abade, kazetari, irakasle, poliziak… Jone Amezaga kartzeleratzearen kontra

Jone Amezaga espetxeratzeko ebazpena bertabn behera uzteko eskatu dute hainbat lagunek azken orduetan; tartean, izen ezagunak eta gizartearen arlo ezberdinak ordezkatzen dituztenak. Besteak beste, zenbait udaltzainek eta ertzainen batek ere eman du zabaldu duten testuarekiko atxikimendua. Mikel Azpeitia eta Joseba Iturbe abadeek, EHUko irakasle Jose Ramon Bilbao eta Jose Ramon Diezek, Xabier Enbeita bertsolariak, Onintza Enbeita Amaiurko diputatuak, Bizkaiko Foru Aldundiko ahaldun nagusigaia den Josu Unanuek, Amaia Uribe kazetariak, Gernika-Lumoko udal euskaltegiko zuzendai Jaione Iturbek, Gernika-Lumoko Kultur Etxeko zuzendari Rikardo Abaunzak, Egoitz Martitegi medikuak, Gernikako Marijesietako bakarlari Denis Azkaratek edota alkateak agertu dira, besteak beste, Amezagari ezarritako zigorraren aurka. Azken urteetan Euskal Herrian bake haizeak zabaltzen ari direla diote, eta ETAren behin betiko su-etenak eszenario berri bat ireki duela. «Ondorioz, zauria itxi eta sendatzeko garaia den heinean, zauriaren jatorriari heltzeko sasoia ere bada», diote.Beste garai batzuetarako eraikitako «errezetak» gaur egun ez dutela balio haien ustean; hori dela eta, salbuespeneko legeak bertan behera uzteko eskatu dute.«Bidegabekeria»Pankarta bat jartzeagatik pertsona bat kartzelara bidaltzea ulertezina zaie atxikimendua eman dutenei: «Etorkizunerako oinarriak ezin ditugu bidegabekeria honen gainean eraiki».Espetxea zigorretan gogorrena dela diote sinatzaileek, eta bere erabilera ondo neurtu behar dela. «Nola azalduko diogu euskal jendarteari, munduari, bakearen hirian pankarta bat jartzeagatik neska gazte bat atxilotu eta espetxeratu egin dutela», galdegin dute.Udalen babesaEskualdeko hainbat udalek ere ildo beretik doan testua onartu dute azken egunetan. Arrazoi berak argudiatuta, Jone Amezagaren kontra Ertzaintzak aurkeztutako txostena kontuan ez izateko eta atzera bota dezatela eskatu dute. Eak, Ajangizek, Nabarnizek (EAJren botoekin), Busturiak eta Gernika-Lumok (bi horiek EAJren abstentzioarekin) sinatu dute oraingoz, baita agintea EAJk duen Kortezubiko eta Errigoitiko udalek ere.Amezaga bera Errigoitikoa da eta, jakinarazi dutenez, herriko alkatea bera Iñaki Madariaga Amezagaren familiarengana joan da, elkartasuna adierazi eta bere babesa eskaintzeko.


Aita-semeen aurka egin du zigor eskaria Fiskaltzak; haien emazte eta amarentzat ere bai beste akusazioek, "hilketa eragiteagatik"

Gaur goizean hasi da Nafarroako Lurralde Auzitegian Angel Berrueta okinaren hilketari buruzko epaiketa. Espainiako Poliziako kide bat, haren semea eta emaztea eseri dira akusatuen aulkian. Nolanahi ere, Fiskaltzak aita-semeen aurka bakarrik egin du zigor eskaria, bataren zein bestearen kontra 18 urtekoa, hilketagatik. Beste akusazioek, ordea —familia ordezkatzen duen akusazio partikularrak eta Gurasoak elkarteak eratutako herri akuazioak— poliziaren emaztearen aurkako eskaria ere egin dute, "hilketa bultzatzeagatik". Epaiketa hastera zihoala-eta, jende asko bildu da Nafarroako Auzitegiaren atarian, Berrueta sendiari elkartasuna adierazi eta "justizia" eskatzeko.

Angel Berrueta Iruñeko Donibane auzoko okinaren hilketagatik, Valeriano de la Peña Espainiako polizia, haren seme Miguel Jose de la Peña eta emazte Maria Pilar Rubio epaitzen hasiko dira. Herri akusazioa egiten duen Gurasoak elkarteak hilketa bat egiteagatik eska daitekeen zigor handiena, 25 urtekoa, eskatu du poliziarentzat eta haren semearentzat. Emaztearentzat, berriz, 10 urteko espetxe zigorra eskatu du, hilketaren ustezko bultzatzaile izateagatik eska daitekeen zigor handiena.

Gurasoak-ek eta hildakoaren alargunak eta alabak prentsaurrekoa eskaini zuten atzo. Mikel Vazquez Gurasoak-eko ordezkariak bidezkoa dena eskatzen dutela aipatu zuen. "Angel Berruetaren epaiketan justizia egitea nahi dugu, eta ez mendekua". Hala ere, justiziarekin izan duten orain arteko esperientzia ez dela ona gogoratu zuen. "Tamalez badugu esperientzia auzitegietan. Funtsezkoena ez dira frogak edo testigantzak eta lehentasuna egoera politikoak eta sozialak dute".

Duela hilabete eta erdi Nafarroako fiskal nagusiak eta epaiketako fiskala izanen denak egindako adierazpenak kritikatu zituen Mikel Vazquezek. Fiskalak auzokideen arteko liskarraren ondorioz gertatutako hilketa izan zela adierazi zuen. Hitzok auzia "asko baldintzatu" dute, haren ustez. Hiltzaileentzat fiskalak eskatutako hamazortzi urteko espetxe zigorra ere kritikatu zuen eta kutxa automatiko bat erretzeagatik Iruñeko gazte bati jarri zioten zigor bera dela gogorarazi zuen.


Marcel Queheille: «Ez nuke oraingo txirrindularia izan nahi»

Gerra oste hartan, Coppiren sudur zorrotzak txunditurik, Marcel zurgina, mailua eta zizela utzi eta bere gorputza ezpaltzen hasi zen bizikleta hartuta. Ez sos, ez talde, bidez bide egunero aldapa bila, bakar-bakarrik, eta haize guztia kontra; nola etxean hala kalean erotzat zeukaten. Hobe zuen ostatura joan izan balitz. Baina ibilian-ibilian, xiberutar guztiek bezala, 57ko uztailean, Marcelek Pariserako bidea ikasi zuen. Pelotoi handiko xiberutar bakar, han ibili zen egunero ihesean, kuraiaz beterik. Handik bi urtera Baionako helmugan besoak altxa zituenean erotzat hartzen zuten guztiak erotu zituen. Ez baita besterik, zu bezalakorik, 74 urterekin ere urtean 14.000 kilometro egiten dituenik, galderei erantzun baino ordu batzuk lehenago Bagargi igotzen duenik, eta hala ere Anquetilen sekretua kontatzen ez duenik. "Hüra segeretü da".

Zu ttipia zinelarik nolakoa zen bizimodua Zalgizen?

Bizia izugarri sinple zen hemen, sinple baina ongi. Nik aita hargin nuen eta ama dendari, baina bazen laborari paketa bat, eta haur gehiago orain baino. Orduan beti herrian egoten ginen, hemen ontsa ginen. Lehen aldiz Maulera hamabi edo hamahiru urterekin joan nintzen. Eta lehen aldiz ikusi dut itsasoa Donibane Lohitzune edo Hendaian lasterketetan ari nintzelarik, hogeita hiru urtetan. Hori erraten badut gazte bati drole atzemanen du, orain gazteak anitz ibiltzen baitira, ezkontzen dira, joaten dira kanporat... Gero berriz jiten dira erretirora heltzean, baina orain jendeak nahasten dira anitzez haboro.

Mintzaira ere nahastu da orain Zalgizen, zuen garaian denak euskaraz ariko zineten, ezta?

Beti euskaraz mintzo ginen, euskaraz bizi ginen. Nik ikasi dut frantsesa Zalgizeko eskolan. Eskolan bagenuen erakasle bat biarnesa zena, eta euskaraz ari baginen punizioa ematen zigun: errekreazionea kendu, izkiriatzeko lanak... Alta guk ez genekien euskara baizik. Etxekoekin beti euskaraz mintzo ginen, baina ezkonduz geroz, ene emazteak ez baitaki euskara, etxean frantsesez ari izan naiz, eta semeei ere ez diet irakatsi. Amiñi bat dolu dut semeei ez irakatsia.

Uste duzu salbatuko dela euskara Zalgizen, Xiberuan...?

Orain ez da anitz mintzatzen, doi-doi atxikitzen du. Gazteek ez dute orok euskara ematen baina bada atxikitzen duenik. Zenbaitek haur ttipieri irakasten die Xiberuko mintzaira, baina eskolan hasi ondoan galtzen dute. Orain badira eskolan euskara ikasten dutenak ere, baina ariko ote dira aitzina? Hala ere nik pentsatzen dut eskolan, behintzat eskola publikoan, behar lituzkeela gobernamenduak errejentak ezarri euskara irakasteko, pentsatzen dut ontsa litzatekeela. Nik baditut bi biloba ttipi, eta batekin ari naiz usu euskaraz.

Eta biloba txikiaren ordez bizkaitar edo gipuzkoar bat jarriko banizu, ulertuko zenukete elkar?

Ez dakit, baina nik Euskal Telebista ez dut endelegatzen. Ikusten dut txirrindularitza eta esatariak ez ditut ulertzen. Meza, aldiz, bai. Donapaleu, Garazi, eta horietan ere hitz zenbait bai, baina bestenaz ez naiz aise heltzen endelegatzera. Hala ere, Xiberutik agitu naiz Elizondon, eta han baratxe mintzatuz gero, endelegatzen dut. Loroño ere adiskidea nuen Kas-en nintzelarik, eta harekin euskaraz mintzatzen nintzen, endelegatzen ginen.

Euskaldunen artean elkar ulertzeko aski lan, eta mutikotan alemanak ezagutu zenituen Xiberuan.

Gerra garaian, hamabi urte nituen alemanak joan zirelarik Atharratzera eta Maulera. Zalgizen ez ziren izan, pasatzen ziren bidetik, auto, moto, side-car, orotarik bazuten, eta bizikletaz ere ibiltzen ziren. Hemen alemanak xarmant izan dira, ez gaiztoegi, zaharxkak baitziren. Baina, hala ere, ez ziren maitaturik, jendea isil egoten zen, baina barnean bazen lotsa alemanendako.

Xarmant zirela, baina bat baino gehiago eramanen zituzten berriz etorri ez direnak...

Norbait eramaten bazuten, guk jakiten genuen berehala. Baina ez da anitz izan, zenbat? Bizpahiru, lau, bortz haboroenik. Badakit atharraztar bat esparruetarat igorri zutela eta han hil zela, gamear bat ere bai. Gamear hura izan da errusoek eta liberaturik, eta liberatu biharamunean hil zen. Altzürükün ere izan zen norbait deportatua eta etxe bat errearazi zuten. Beraz, izan da, bai, amiñi bat, baina hein batean egon da.

Eta makisetara anitz joan ziren?

Bai, baina guk ez genituen ikusten, gorderik ziren. Alta hemen jendea makisaren alde zen. Oroit naiz makisek Maule hartu zutela, orduan alemanak joan ziren, baina gero berriz jin, igande batez. Hemen herritarrek barrikada egin zuten. Ene aita ere ari izan zen. Gotainen bazen zubi bat bidean, eta aita deitu zuen ez dakit nork gauaz joan zedin ziloen egitera, hargin baitzen. Hola jausarazi zuten zubia, aitak ziloak egin eta. Aita lotsa baitzen, ez zen etxera joaten gauaz, bazuen borda bat eta mendirat joaten zen.

Beste istorio bat ere badut emazteari entzunik. Hemen bazen okin bat pasatzailea zena, eta autoan egiten zuen Santa Graziko itzulia. Pilotu eta paraxutista ingelesak eta amerikarrak gauaz eramaten zituen. Hark ezagutzen zuen aleman gazte bat, eta aleman gazteak bazekien ari zela trafikoan, beraz abisatu zuen kasu eman zezan, hura inportantea baitzen makisean. Usu begiraturik izan zen, etxea miatua, baina ez zioten sekulan deus atzeman. Atzeman baliote, eramanen zuten. Guk okin hura dela medio etxean beti ukan dugu ogia, bi hilabetez salbu. Irina biltzen zuen ez dakit nola eta moldatzen zen ogiaren egiteko.

Gerra utzi eta bizikleta kontuetara pasaz, txirrindulari guztiak oroitzen omen dira beren lehen bizikletaz.

Ene lehen bizikleta gerra ondoan aitak pagatu zidan, aprendiz joateko Atharratzerat. Egun oroz joaten nintzen goizean eta gauaz, berriz, jiten. Osaba batekin zurgintza ikasten nuen. Baina zinez txirrindularitzaren gustua hemezortzi urterekin hartu nuen. Egunean bi orenez ile apaindegian egoten nintzen, Atharratzen. Han baziren Miroir sprint eta bizikleta aldizkariak, eta horiek ikusterat joaten nintzen. Han dut ezagutu Coppi, ene idoloa, eta han hartu nuen txirrindularitzaren gustua. Gero abonatu nintzen aldizkari horietara, eta orduan hasi nintzen bizikleta jarraikitzen. Aldizkari haiek naute partiarazi.

Tourra ere ikusiko zenuen, menturaz, Maulen iragan zelarik.

1949an iragan zen Mauletik, baina nagusiak ez ninduen utzi ikustera joaten, behar nuen lanean ari hegatzean. Dolu nuen baina isil-isila egon nintzen, ezin eskapatua. Bagenuen errespetua eta lotsa.

Pelotoian, aldiz, errespetu eta lotsa guti omen zenuen, egun oroz eskapatzen ari.

Talde erregionaletan libertatea bagenuen. Nik pazientzia ttipixka nuenez, ez nintzen bizkorra, eta deus kalkulatu gabe egun oroz kasik eskapada bat egiten nuen, indarrak galdu arte. Nihaur laket nintzen han aitzinean, eta beti jalgitzen nintzen. Horregatik ez nintzen maitaturik pelotoian, bereziki ekipo frantziarrean. Atakatzen nuelarik borroka bazen amiñi bat prefosta. Hura ez zitzaien ontsa joaten haiei. Eta orduan ez ninduten maite, ni ero samarra nintzen. Orain, aldiz, kilometro batez eskapatzen dira eta telebistan plano handia, eskapatuen izenak, oi oi oi! Orduan ez zen horrela. Gu eroak ginen, beharko genukeen han egon trankil, pelotoian. Erraten ziguten trankil egon gintezen, eta azken hirurogei kilometroetan utziko gintuztela joatera, baina azken hirurogei kilometroak ziztuan egiten ziren, eta orduan ez zen kasik posible. Ezta motorrik gure hanketan, e!

Eta Baionako etapa hura nola irabazi zenuen?

Egun hartan bero alimalea bazen eta nik beroa maite dut. Pelotoia baratxe -baratxe joaten zen eta ni pelotoi gibelean egon nintzen, Anquetilekin eztabaidan, oren laurden batez. Orduan, eskapada bat formatu zen baina guk ez genuen ikusi, ez baikinen artega, han gibelean. Ohartu nintzelarik bospasei aitzinera joan zirela, dolu nuen ez joateaz haiekin, ni lazgarriko ontsa bainintzen, ez nituen zangoak bogatzen ere. Orduan izan nintzen ikustera ene Orthezeko laguna, maillot horia zena, eta erran nion nahi nuela pelotoitik jalgi, ea nahi zuenez joan enekin. Erran zidan ez zela ontsa. Angladek gauza bera. Orduan, nihaur joan nintzen, eta han dut egin marka enetzako. Nihaurek bakarrik aitzinekoak atzeman ditut bi minuta eta berrogeita bost segundo janez Landetan. Gero egon nintzen hogei bat kilometro errotetan trankil, eta hasi nintzen haiekin ibiltzen, erreleboak hartzen. Urt-era heltzean, bada patar on bat, gibelera so egin nuen eta banuen berrogeita hamar metro harturik nihaurek bate konturatu gabe. Heldu nintzenean Urteko herrira, banuen ehun metro. Orduan "klaxk", joan naiz nihaur. Azken hogeita bost kilometroak egin ditut nihaurek. Ez nuen diferentzia anitz eta azken kilometro horiek gogor ziren, izugarri gogor. Ene baitan ari nintzen: "Ez haiz heldüko hihau Baionarat". Ez nuen sinesten. Orduan ukan banuen anfetamina amiñi bat, hobeki helduko nintzen. Ez nuen, baina heldu nintzen burura.

Anfetamina aipatu duzu, ordurako dopinga bazegoen?

Dopinga beti izan da. Alta, lehengo dopingak eta oraingoak ez dute deus ikustekorik. Ene denboran, bazen anfetamina amiñi bat, bi miligramo eta erdiko pastilak eta hola, baina pikurarik ez dut ezagutu. Hori nik, handiek ez dakit zer hartzen zuten. Behin kazetari batek pausatu zuen galdera italiar sendagile bati, ea zer pentsatzen zuen dopingaz. Hark arrapostua eman zuen, dopinga gerraz geroz bazela. Nik beti erran dut, ûez nuke behar erran drole egiten baitu, eta oraingo txirrindulariek erranen dute ni erotuta nagoelaû ni %90ean ur garbiarekin ibili naizela. Eta %10a anfetamina amiñi bat, edo Maxiton, Tonedron edo horrelakoekin...

Nork ematen zizkizun?

Horiek nik biltzen nituen handik edo hemendik. Gure artean egiten genuen trafika. Tira, ez zen trafika, baina gu guhaurren artean ari ginen, kirol zuzendaria futitzen zen. Guk ahal genuen hartzen anfetaminak nahi genuen oro, ez zen kontrolik. Baina nik osagarriari buruz pentsatzen nuen. Zeren eta dopingarena alkoholiko batena bezala da azkenean, sobera pintukatzen ari bada ez da on, aperitifa bat artetarik edo banana on bat artetarik, ez da gaizto, baina egun oroz segi, segi, segi, hori ez da on.

Baziren egunero hartzen zutenak?

Nik ez dut erranen izenik baina bazen txirrindulari belgikar ezagun bat, txirrindulari handi bat, hark hartzen zituen miligramoak ehun, eta horrela egun oroz. Gero, txapeldun handi bat zen, baina kasu ez da Merckx. Beste belgikar horrek tourrak ez zituen irabazi baina klasikoetako txirrindulari handi bat zen. Handiago eta haboro hartzen zuten, sobera. Baina erran behar da dopingak ez duela mirakulurik egiten, horiek txapeldunak izanen ziren berdin.

Alta, nik ez nindukezu nahi txirrindulari bat izan orain. So egin zenbat ziklista baden gazterik hilik. Iragan urtean Jimenez hori, Pantani ere, halako igotzaileak, eta hain goiz izorratuak! Hor ikusten da orduko dopinga ez zela izugarrikoa, zeren eta bada lehengo txirrindulari anitz orain ontsa bizi dena. Aldiz, oraingoek nola eginen duten? Bada paketa bat jadanik joanik. Baina kasu, horrekin ez dut erran nahi Anquetil hil dela dopingarengatik! Eta ez da pentsatu behar ere dopinga txirrindularitzan bakarrik badela, kirol orotan bada.

Bertze kirolak aipatu dituzunez, errugbia, pilota, horiek badute indarra Xiberuan. Aldiz, xiberutar txirrindulari bakarra zu izan zara. Alta, mendiak bertan dira, baina jendeak ez du afiziorik?

Hemen ez dute maite txirrindularitza izugarri. Norbait ontsa ibiltzen bada, orduan bai. Nik Baionan irabazi nuelarik bonbak esplotatu arazi zituzten oro Maulen. Baina bestenaz, deus ez. Beharrik badugula Maulen gazte bat hamazazpi urtekoa, ontsa partiturik. Kadetetan bi urtez irabazi ditu bederatzi lasterketa, eta ikusi behar orain aitzina ariko denez. Pentsatzen dut ibili behar lukeela, azkar dela iduri du. Baina ez da aisa, oraingo gazteek ez dute sobera maite sufritzea, hamazazpi hemezortzi urtetara heldu ondoan lagunekin bestara joan nahi dute, eta bizikletan behar da sakrifizio paketa bat egin. Lehenik behar da sakrifikatu, gero plazer ukateko.

La lanterne rouge

«Ene denboran, tourrean sailkapen nagusiko azkena la lanterne rouge deitzen zuten. Azken etapan, Parisen, estekatzen zioten argi gorri ttipi bat. Harekin finitzen zuen tourra, baina hura azkena izanik ere munduak ezagutzen zuen, kazetariek seinalatzen baitzuten, bazuen publizitate. Laugarrena edo bosgarrena baino ezagunagoa zen. Orduan, sailkapen nagusiko azken hiruak, ez bazen minuta sobera haien artean, gatazkan egoten ziren. Azken etapan gordetzen saiatzen ziren, azkenak izateko. Denek nahi zuten azkena izan, egunkarietan ateratzeko. Gero, la lanterne rouge kendu zuten horregatik. Orain ez da haboro».

Curriculuma

Sortu: 1930ean Zalgizen.

Bizi: Zalgizen.

Txirrindulari ohia.

Etxahun Iruri pastoralean aktore.

Taldeak

Mercier Ouest (1957)

Mercier Ouest - Sud Ouest (1958-1959)

Mercier Centre Midi (1960)

Kas (1961)

Palmaresa

Tourreko etapa bat (1959an, Baionan)

Dauphine Libereko etapa bat (1959)

Midi Libreko sailkapen nagusian bigarren

Tourreko "super combatif" (1961)

Igotzailerik onena itzuli askotan

Bertsoa

Doinua: Potajiarenak

Pentsatu dut askotan

gaur egun bederen,

famatu bihurtzea

helburu ote den.

Ikusi, la lanterne rouge

deitzen zutenak lehen,

beste denak aurretik

izango zituen

baina bere karrera

irabazten zuen.

Osaba lasterkaria

«Banuen osaba bat lazgarriko lasterkaria. Apairu zenbait jokatu zituen Madalenako gainean den kaperara oren batez iristen zela. Bertzeek ezetz. Hemezortzi urtetan, erran bezala oren batez arribatu zen Madalena gainera. Ahuntz baten gisara ari zen lasterka, bereziki igaten. Gero Parisera joan zen. Han ere, ez entrenamendu eta ez deus, kurtsa batean bostehunetarik zazpigarren heldu zen. Lazgarriko lasterkari ona zen. Orain izan balitz, txapeldun olinpikoa zitekeen, baina orain hila da».

Pastorala

«Pastorala berezi da, Xiberuko tradizioa baita. Guk Etxahunen pastorala egin dugularik, politena izan da Zalgize eta Iruri bi herriak juntatu eta eman ditugula hamar hilabete prestatzen, elkarrekin ontsa. Gero, pastoral egunean ere plazer hartu nuen. Jende anitz bazen. Biarnesak joan dira ikustera, manexak ere bai, eta beste aldetik ere bai. Pastoraletan, maskaradetan, eta bakantzetan joaten da jendea Xiberura. Nik pedalei emanez ikusten ditut autoen matrikulak. BI zer da? Bilbao? Bizkaia?».

Etxahun Iruri

«Etxahun ontsa ezagutu dut nik. Gizon xarmanta zen. Eta badut dolu bat: behin erran zidan kantore bat nahi zidala egin niretako, ziklista bezala prefosta, xiberotar eta txirrindulari bezala. Nik ez nuen animatu, eta orain dolu dut. Ikusiko nuen zer idatzi zuen, kantore egile ona baitzen. Kantore egile ona, baina edale ona ere bai. Etxahunek maite zuen bizi ona, eta ostatuan pintuka ari zen amiñi bat. Baina xarmant zen».


Antzuolak lanean jarraitu beharko du beheko postuetatik ihes egiteko

Erregional preferentean jardunaldi negargarria izan da asteburukoa. Antzuolak bakarrik jokatu du etxean, eta atzealdeko postuetatik ihes egiteko lanean jarraitu beharko dute, Lagun Onaken kontra 1-5 galdu dute eta. Aloña Mendik ere indarra galtzen jarraitzen du, Ikasberrin galduta (1-0). Ohorezko erregionalean, Mondra da irabazi egin duen bakarra (0-1).

Mondrak Beasainen domeka eguerdian jokatu beharreko partiduaren zain, gainontzeko taldeek ez dute pozik egoteko motiborik. Etxean, Antzuolak, Lagun Onaken kontra 1-5 galdu du, eta antzuolarrek atzealdeko postuetatik ihes egiteko lanean jarraitu beharko dute, atzetik Ikasberri eta Ordizia dituzte.

Hain zuzen, Ikasberrik 1-0 irabazi dio duela gutxira arte kategorian agintzen ibili den Aloña Mendiri. Urzelairen mutilek bost partidu daramatzate garaipenik lortu barik, eta horren aurrean, aurretik dauden Tolosa eta Eibar geroago eta urrunago daude. Baina, zortzi jardunalditan oraindik puntu asko daude jokoan. Eta, Mondra, Bergara eta Aretxabaleta ere sailkapenean aurrera begira baino atzera begira daude. Bergarak 1-1 egin du Zumaiakoren kontra, eta Aretxabaletak 1-0 galdu du Zestoan.

Ohorezko erregionalean, Mondrak garaipena

Ohorezko erregional mailan, berriz, Arrasateko taldeak hiru puntu batu ditu etxetik kanpora, Jorge Davilaren mutilek 0-1 irabazi diote-eta Oiartzuni. Hala, arrasatearrek bosgarren postura egin dute salto. Bergarak eta UDAk, berriz, galdu egin dute. Aretxabaletak urteak daramatza kategoria horretan halako egoerarik bizi barik, alegia, atzealdera begira. Izan ere, aretxabaletarrak 13. postuan daude, eta bost puntura dituzte jaitsiera postuak. Atzo 2-1 galdu zuten Pasaian. Bergarari ere aldapa gora jarri zaio ligako zati hau, azken hamar partiduetatik garaipen bakarra eskuratu dute-eta. Atzo 1-0 galdu zuten Real Unionen kontra.


Zalantzez betetako bide bati ekingo diote ikastetxeek

Ikastetxeetan argi dutena da, argitu beharreko gauza asko falta direla. Asteak dira Oarsoaldeko eta Bidasoko hainbat hezkuntza zentro irekiak direla, irakasleentzat behintzat. Telelana alde batera utzi gabe, klaseen itzulera antolatzen jardun dute asteotan. Zalantzak askotarikoak dira; klaseei berrekingo zaie bai, baina argitzeke dago noiz, nola eta zein baldintzetan izango den. Ikastetxe eta Hezkuntza Sailaren arteko harremana etengabekoa da, baina jasotako jarraibideak aldakorrak dira eta profesionalek zailtasunak izaten ari dira eskatutako guztiari egokitzeko.

Izurritearen boladarik gogorrena igarota, hilaren 25etik aurrera klaseetara itzultzeko baimena eman du Osasun Sailak, betiere aparteko segurtasun neurriak hartzen badira. Dena dela, ikasle gutxi batzuk baino ez dira itzuliko. Ikastetxe askok itxita jarraituko dute datorren astelehenean. Eta ateak irekitzen dituzten horiek premia gehien dituzten ikasleak baino ez dituzte hartuko.

Hala egingo dute, Oiartzungo Elizalde Institutuan. «Irekiera DBH 4ko ikasleei zuzenduta dago. Batez ere, ikasturtea ez gainditzeko arriskuan daudenei», dio Jose Cayetano institutuko idazkariak. Koronabirusak ataka bereziki larrian jarri ditu DBH4 eta Batxilergo 2. mailako ikasleak, lehenek Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako titulua lortu behar dutelako, eta bigarrenek selektibitatea prestatu behar dutelako. Batxilergorik eskaintzen ez dutenez, DBHko 4. mailan zailtasun handienak dituzten ikasleak izango dira Elizaldera itzuliko direnak astelehenetik aurrera. Gainontzeko ikasleek, oraingoz, etxetik jarraituko dutela dio idazkariak, «konfinamendurako sortu genuen ordutegi berezia garatzen jarraituko dugu».

Behar akademikoak dituzten ikasleak itzuliko dira besterik ez ikastetxeetara

Ikasle gehiago hartzeko aukera dutenean, lehen zikloan behar gehien dituztenak hartzea aztertzen ari dira Oiartzungo institutu publikoan: «Ikasle bakoitzaren egoera ezagutu nahi dugu eta behar gehien dituzten ikasleen familiekin hitz egin, seme-alabei etortzen uzteko prest ote dauden jakiteko». Behar akademikoez gain, bestelako aldagai batzuk aintzat hartuko dituzte lehentasunezko ikasleak identifikatzeko, familiaren egoera sozio-ekonomikoa adibidez. Lehen ziklokoak gehituta ere, ikasle talde txiki bat aurreikusi dute, «asko jota, 20 bat ikasle» idazkariaren esanetan.

Gaur-gaurkoz, ez dago arau orokorrik zentro guztientzat. Hezkuntza Sailak ildo jakin batzuk ezarri ditu, baina ikastetxeek eta gurasoek adostu behar dute nolakoa izan behar duen prozesuak. Hau da, haiek dute ardura segurtasun protokoloarekiko. Ikastetxean haien zatia betetzeko prest daude, eta berdina eskatzen diote agintariei, «protokoloa bete ahal izateko baliabideak behar ditugu». Musukoak, gelak eta bestelakoak eskatu dituzte jada, baina lerro hauek idatzi diren unean, erantzunik jaso gabe jarraitzen dute. Dena dela, Cayetanok oso argi utzi du babes materialak bermatuta daudela, «jasotzen ez badugu, guk geuk erosiko dugu». Egoera aldakor honetan, A, B eta C planak garatzeko prest egon beharko dute Elizalden eta gutxi batzuentzako bada ere, astelehenean hasiko dira bertan aurrez aurreko klasea.

Pasaia-Lezo Lizeoan ere, errefortzuak behar dituztenei ateak zabalduko dizkiete datorren astean. DBH4ko ikasleei ez ezik Batxilergoko ikasleak ere hartuko ditu Lizeoak, baina itzulera mailakatua izango dela iragarri du Edurne Urkiola zuzendariak. Datorren astean Batxilergoko 2. mailako ko ikasleak baino ez dira joango Jaizkibelen kokatuta dagoen ikastolara. Gainontzeko ikasleak «pixkanaka» batuko direla iragarri du Urkiolak, betiere oroitaraziz errefortzuak behar dituzten ikasleak izango direla.

Familiekiko «ondoezak» saiheste aldera, ikastetxeek «jarraibide zehatzak» jasotzearen garrantzia nabarmendu du Urkiolak. Hedabideek zeresan handia dute asteotan, ikastetxeekin batera familien informazio iturri direlako.

Egutegiari jarraiki

Errenteria-Oreretako Koldo Mitxelena institutuan astebete geroago hastea erabaki dute, ekainaren 1ean. Orduan hasiko dira klaseak DBH4 eta Batxilergoko ikasle batzuentzat. Hobeto antolatzeko denbora izateaz gain, ziklo akademikoaren bateratu nahi izan dute irekiera. «Hilaren 29an hirugarren ebaluazioa zein klase telematikoak amaitzen direla aprobetxatu nahi izan dugu», adierazi du Arantxa Igartua Koldo Mitxelenako zuzendariak. Ikastetxe horren kasuan, klasera itzultzeko aukera orokorra izango da, Igartuak azaldu duenez,«ikasle guztiei egin diegu eskaintza». Klase horiek batez ere errekuperazioak egiteko eta selektibitatea prestatzeko izango dira. Dena den, ikastetxera joatea boluntarioa izango da eta gurasoek zein ikasleek izango dute azken hitza.

«Egun gutxi» falta direla eta, egoerak berritasun askotarako ez duela emango adierazi du Igartuak: «Telematikoki egin dugunaren jarraipena izango da, baina ikasle bakoitzari egokitzen ahaleginduko gara. Matematika indartu behar badu, adibidez, ikasgai horri eskainiko diogu arreta gehien». Dirudienez, klase telematikoak uste baino arrakastatsuagoak izan dira. Izan ere, lehen asteetako gora-beherak alde batera utzita, ikasturtea etxetik aurrera ateratzea lortu dute irakasle eta ikasleek. Ziur asko, konfinamenduan hartutako eskarmentua oso baliagarria izango zaie irailean. Une honetan nahikoa lana dute Koldo Mitxelenan ekaineko irekiera antolatzen, baina errealitatea da ez dagoela batere argi zein baldintzetan ekingo zaien irailean aurrez aurreko klaseei. Igartuaren arabera «erratioek» esango dute nola antolatu behar diren gelak. Hala ere, egoerak oso aldakorra izaten jarraitzen du, eta gaur- gaurkoz ezinezkoa da jakitea nola ekingo zaion ekainari, «batek daki arinaldiaren zein fasetan gauden eta zer esaten diguten».

Prest daude Koldo Mitxelenan ikasleak segurtasunez hartzeko, baina kezka ere sortzen du egoera berriak; «ikastetxeen autonomia» sustatzea, ardura guztia ikastetxeen gain jartzearen baliokide baita. Zuzendaria jakitun da koronabirusak denak hartu dituela ezustekoan, baita irakasleak ere, eta egoera denentzat berria dela. Baina «bakarrik» sentitu direla dio. Jarraibide nahasiek eta neurri aldakorrek irakasleen lana handitu baino ez dute egiten, eta familien ziurgabetasuna areagotzen da.

Irungo Bidasoa LHIIn babes materiala egin dute konfinamenduak iraun bitartean. Irudia: ikasgela

Bidasoan ez dira gelditu

Ikasleak etxean bazeuden ere, Bidasoa Lanbide Heziketarako Institutuan lanpetuta egon direla dio Alberto Arranz zuzendariak: «Zuzendaritza taldeko kideren bat izan da beti institutuan. Alde batetik jarduera telematikoa koordinatzen. Bestetik, 3D inprimigailuak erabilita, osasun langile eta merkatarientzako babes baliabideak egin ditugu».

Ikasleak eta irakasleak astelehenean itzuliko dira Irungo institutura. Eusko Jaurlaritzako Lanbide Heziketako Zuzendaritzarekin «bilera asko» egin ondoren, «lanari berrekiteko eredu bat» adostu dutela dio Arranzek. Plan horrek, ikastetxean biltzen diren aktore ezberdinen oniritzia du, ikasleak barne. «Eredu hori guztiontzat segurua izango da, eta zailtasun gehien izan ditzaketen ikasleei mesede egiteko balioko du», dio. Pentsa daiteke ikasgai askok duten izaera praktikoagatik, zaila izan behar duela Lanbide Heziketa bide telematikoetatik egitea, baina Bidasoan egoerara egokitzen jakin dute: «Lanbide Heziketako Zuzendaritzaren jarraibideen arabera, telematikoki egin daitekeen prestakuntza jarduera guztiek modu horretara jarraitu behar dute». Dena dela, lanbide heziketaren ikuspegitik telematikoki jardutea erronka bat dela aitortu du Arranzek, «zenbait eskola praktiko modalitate telematikoan lantzea oso zaila da », eta aurrez aurreko azken aste hauek zailtasunak dituztenekin «kontzeptu» jakinak lantzeko erabiliko dituzte.

Telelanak eta klaseen itzulerak lan karga ikaragarria suposatu du irakasleentzat

Irungo Lanbide Heziketa institutuan erantzun gutxi dituzte, baina «normaltasunera itzuli ahal izateko itxaropenarekin» ari dira diseinatzen datorren ikasturterako lanketa. Hala ere, baikortasunak ez du beti errealitatearekin bat egiten. Bestelako egoerak aurreikusi dituzte, badaezpada, Bidasoako arduradunek COVID-19ak berriz ere zabalduko balitz. Ez dute hutsetik hasi beharko.

Aitortzarik ez

Telelana erosoa ez, guztiz kontrakoa izan daitekeela erakutsi du konfinamenduak. Zaila bada norberaren lana aurrera ateratzea, zer esanik ez ikasgela oso bat telematikoki kudeatu behar izatea. Irakasleek ahalegin ikaragarria egin dute, baita arrakastatsua ere, ikasleen hezkuntza uneoro bermatu baitute. Ezkutuan igaro da irakasleen ahalegina, eta familiek baino ez dituzte sumatu emaitzak. «Oso gogorra izan da, eta oso gogorra izaten ari da», dio Koldo Mitxelenako Arantxa Igartuak; baina harro dago profesionalek egindako lanarekin, «jo eta su aritu gara ikasleek aurrera egin dezaten». Kontutan hartu behar da, irailetik aurrera zeregin berri bat izango dutela, ohiko klaseak eta telematikoak uztartzea.

Elizaldeko idazkari Jose Cayetanok, ezohiko egoera honetan «irakasleek ikasleekiko erakutsi duten konpromisoa» goraipatu du, eta Bidasoako Alberto Arranzek profesionalek euskarri digitaletara egokitzeko izan duten prestutasuna. Irakasleekin batera, familiek eta hezkuntza komunitate osoak eginiko ahalegin kolektiboa aintzat hartua izatea eskatu du Lizeoko Edurne Urkiolak.


Ur-jasek kalteak eragin dituzte Zubietan, Santuenean eta Txokoalden

2013ko urtarrilaren 15eko ur-jasek kalte arinak eragin dituzte, bereziki negutegietan.


Kriketa ere ekarri dute

Pakistanen zaletasun handia dago kriketean aritzeko, eta Euskal Herrian bizi diren pakistandar ugarik taldeak sortu dituzte euren "sustraiei" eusteko. Azpeitian, Elgoibarren edo Orkoienen ohikoak dira kriket partidak. Astean behin elkartu ohi dira, eta elkarren arteko harremanak sendotzeko zein herritarrekin harremanetan hasteko balio ohi du.


2.000 eragilek baino gehiagok parte hartuko dute Basque Industry 4.0 ekimenean

Gizartearen zerbitzura dagoen 4.0 industria, Basque Cybersecurity Day eta Expo espazioaren handitzea zein Bind 4.0 startupak dira biltzarraren berrikuntza nagusiak.

Industriako, enpresako, zentro teknologikoetako, zibersegurtasuneko zentro eta enpresetako, pertsona ekintzaileetako eta startupetako 2.000 agente baino gehiago bilduko dira azaroaren 20an eta 21ean BECen, Basque Industry 4.0 ekimenaren esparruan.

Gizartearen zerbitzura dagoen 4.0 industria, Basque Cybersecurity Day eta Expo espazioaren zabaltzea eta BIND 4.0 azeleragailu publiko-pribatuaren startupak dira astelehen honetan Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapeneko sailburuak eta Alex Arriola SPRIko zuzendariak aurkeztu duten kongresuaren berrikuntza nagusiak.

Kongresuak 170 stand izango ditu; bertan, Basque Research & Technology Alliance (BRTA) erakundearen zentro teknologikoek, Basque Digital Innovation Hub (BDIH) erakundearen 4.0 aktiboek, euskal 4.0 industriaren punta-puntako enpresek eta aurtengo BIND 4.0 azeleragailu publiko-pribatuaren eta aurreko edizioaren startupek parte hartuko dute.

Ia 100 txosten aurkeztuko dira herrialde ezberdinetako ia 100 hizlari bakoitzeko. Alde batetik, Basque Industry 4.0 eta Basque Cybersecurity Day topaguneak integratu egin dituzte, bi arlo horietan EAE Europako erreferente gisa finkatzeko.

Bestalde, sailburuak azaldu duenez, "Basque Industry 4.0-The Meeting Point" topaketak seigarren edizioa beteko du, eta aurten ere, gogoeta egiteko aukera erraztuko die 4.0 Industriaren giltzarrizko eragileei: "erakunde publikoak, enpresak, klusterrak, zentro teknologikoak eta unibertsitateak". Gainera, gai horri buruzko hitzaldi nagusiak 4.0 Industriaren garapena gizartearen mesedekoa izan eta inpaktu sozial positiboa lortzea izango du ardatz.

Industria 4.0 eta zibersegurtasuna

EAEko 4.0 Industriako protagonistek tresna digitalak, elektronikaren teknologiak, informazioa eta komunikazioa aplikatzeko moduari buruz eztabaidatuko dute topaketa honetan, hainbat formatutan, industria-prozesuak optimiza daitezen. Diseinuan, garapenean, produkzioan, logistikan eta fabrikazioaren kudeaketa integratuan laguntzeko tresna adimendunak dira.

Arlo honetako ponentzia nagusia Nuria Oliver telekomunikazioetako ingeniaria eta MITeko Massachusettseko Institutu Teknologikoko Media Lab doktoreak egingo du, eta 4.0 industriaren garapena gizartearen zerbitzura jarriko du, gizartean eragin positiboa izan dezan.

Bilkura osatzeko, "4.0 datuak: datuak industria-ingurunean irekitzea eta partekatzea" gaiari buruzko eztabaida egin dute, bai eta 4.0 prozesuei buruzko saio paraleloak ere, besteak beste, gai hauei buruzkoak: digitalizazio-irtenbide aurreratuak, lankidetzako robotika, industrian cobotak edo IoT soluzioak.

Zibersegurtasunaren arloan puntakoak diren herrialdeetako hogei enpresa baino gehiago bilduko dira "Basque Industry 4.0-The Meeting Point" topaketako erakusketa-eremuan. EAEra etorriko dira Alemania, Belgika, Danimarka, Finlandia, Gales eta Holandako erakundeen ordezkariak, eta haiekin izango dira nazioarteko testuinguruan modu positiboan nabarmentzen ari diren zibersegurtasuneko euskal enpresa nagusien ordezkariak ere.

Horren harira, iazko Basque Cybersecurity Day delakoa oraingo ekitaldi handi horren barruan txertatu da, izan ere, industria jarduera, 4.0 industria, industria aurreratua eta industria teknologiko eta digitalizatua "modu seguru eta babestuan gauzatzeko aukera ziurtatu behar da, eta horregatik, ekitaldi hau etengabe hazten ari da zibersegurtasunaren arloko ezaguerak eta esperientziak eskaini ahal izateko", azaldu du sailburuak.

Tapiaren hitzetan, zibersegurtasuna 4.0 Industriako beste arlo teknologiko bat da, "beharrezkoa eta nahitaezkoa balio-kate osoari dagokion antolaketa eta kontrol maila berriaren barruan, bereizgarri tekniko eta operatiboak, eskaerak, ekoizpena, banaketa, laguntza, mantentze-lanak eta bukaerako birziklapena barne hartuta".

BIND 4.0

Startup teknologikoen BIND 4.0 azeleragailuak ere biltzarrarekin bat egin du, erakusketa-eremuko standetan dagokion lekua betetzeko eta programaren 2019ko edizioan parte hartu zuten startupen eta industria teknologikoen arteko harremanak errazteko.


Errotuluak eta webguneak euskaraz jartzeagatik diru-laguntzak eskainiko ditu Amankomunazgoak

Merkataritzan, ostalaritzan eta zerbitzuetan diharduten 50 langiletik beherako enpresa txikiek dute aukera laguntza eskatzeko. Irailaren 27ra arte dago epea.

Eskualdeko hizkuntza paisaian eragitea da egitasmoaren helburua. Amankomunazgoko euskara zerbitzua dagoen herrietako enpresak sartuko dira deialdian: Abadiño, Atxondo, Berriz, Durango, Elorrio, Iurreta, Izurtza, Mañaria eta Zaldibarkoak.

Euskarriak euskara hutsean ipintzen dituztenek %50eko laguntza jasoko dute, 500 eurorainoko tartean. Elebitan jartzen dituztenek gastuaren %25 izango dute finantzatuta, 250 eurora arte, baina euskarazko zatia lehenetsi beharko dute kokapenaren eta tamainaren bidez. Informazio gehiago gura duenak 94 623 25 22 telefonora deitu ahal du.


Hilaren 24a udako lanetarako prestatzeko eguna izanen da

Hendaiako Gazte Informazio Bulegoak (GIB) udako lanetarako prestatze egun berezia antolatuko du hilaren 24an, asteartearekin. Hendaiako Herriko Etxeak eta Donibane-Lohizuneko Enplegu agentziak elkarlanean prestatu dute ekintza. Goizean, curriculum-ak egiteko tailerrak eginen dituzte eta, arratsaldez, lan-elkarrizketak prestatzen ikasiko da.

Tokia mugartua denez, ezinbestekoa da aldez aurretik GIBen izena ematea. Hiru moduetara izan daiteke: telefonoz (0559 20 41 41 zenbakira deituta), posta elektronikoz, edo bulegoan bertan (goizez, asteartetik larunbatera 09:30etik 12:30era; eta arratsaldez, asteartetik ostiralera 14:30etik 18:30era).

Bestalde, sasoiko lan eskaintzak biltzen dituen Udako Lanak ekintza apirilaren 17an hasiko da Gazte Informazio Bulegoan.


Urpekaritzan hasteko ikastaroa

Larunbaterako urpekaritza ikastaroa antolatu dute igerilekuan. Buzeoan hasi nahi dutenei dago zuzenduta eta dohainik da. Bi orduko klasea izango da, 16:00etan hasita. Izena emateko kiroldegira jo behar da. Gehienez 16 lagun onartuko dira.