Bonben funtzio didaktikoa

Urteak igaro dira, hamarkadak; gerrak luze iraun du Afganistanen, eta herrialde osoa lehergailuz josi dute. Kabulen, gizakiak akabatzeko asmakizunen bilduma sendoa dago ikusgai. Munduko museorik bitxienetakoa bisitatu du BERRIAk.

Ahmadin gaztea ustekabean harrapatu du ateko txirrinak; izan ere, jende gutxi bertaratzen dela dio, bakarrik dagoela ia beti. Kabulgo Lehergailuen Museoko gidaria da, eta pozarren hartzen ditu bisitariak, ongi ezagutzen dituen gailuez mintzatzeko prest beti. Erakusketa benetan bitxia da, zentzu guztietan.

Bitrinen azpikoak izan ezik, ia pieza oro uki daiteke hemen, GRAD errusiar koheteak kasu. Horiek eman diote bide Ahmadini azalpenari ekiteko: «Lehergailuok ez dira oso fidagarriak; bai, ordea, oso merkeak», azaldu du; eskuetan hartuz erakutsi du mende erdia duen jaurtigaietako bat. Dioenez, Vietnamdik Libiaraino erabili dira, Palestinan, Txetxenian, Osetian, Angolan… beste hamaika herrialdetako etxeak belztu eta zulatu ostean. «Eztanda egin aurretik, hots zirraragarria entzun daiteke; sekulako izua sorrarazten dute. Helburua hauxe da: zibilak etxetik ihes eginaraztea».

Museo honetako objekturik ugariena jendea etxera ez bueltatzeko erabili ohi da. «Ez dute inoiz lo egiten, eta borrokarako prest daude beti. Soldadu bikainenak dira», esan izan du Khmer Gorrien komandante batek, pertsonen kontrako lehergailuez. Ahmadin horietaz inguratuta bizi da egun. Nolanahi ere, oso desberdina zen haiek oin azpietan sumatzea. Gizon bizardun horrek lau urte eman zituen minak indargabetzen.

Antza, makina bat herrialdetan sortuak dira Afganistanen sakabanatutako lehergailuok: Txinan, Errusian, AEBetan, Italian, Iranen… Ez dago, baina, Afganistanen egindakorik. Ez da harrigarri egiten hori.

«Pertsonen kontrako lehergailu gehienak hiltzeko ez, zauritzeko egiten dira», argitu du Ahmadinek. Erraza da: «Hildakoak lurperatzen dira; zaurituak, ordea, beren batailoikideek eraman behar izaten dituzte. Hanka bat galdutako soldadu batek biziki motel dezake bere taldekideen erritmoa».

Honela, presiozko minak daude ikusgai —zapaltzean aktibatzen dira—, baita tanke nahiz blindatuen kontrakoak ere; detektagailuek aurkituko ez dituzten plastikozkoak, osagai kimikoez betetakoak... Fragmentaziozkoak ere badira hemen, eta beldurgarrien artean beldurgarriena ere bai: Italian egindako Valmara 69a. Triku itxurako lehergailu hori imajinazio itzelaren erakustaldi hutsa da, erabatekoa: «Aktibatu eta berehala, metro erdiko jauzia egiten du; hortik, eztandak mila burdinazko pusketa, mila bala bidaltzen ditu norabide guztietara. 25 metroko erradioan hilgarria da», azaldu du desaktibatzaile ohiak: bere erremintez mintzo den arotz baten legez hitz egiten du bonbei buruz.

Ahmadinen «lankide» bakarra ere han dago, museoko erakusgela bakarraren erdian: Kevlarrezko kaskoa buruan, petoz jantzitako manikia da. Bisorearen azpian, harridura nabari zaio aurpegian plastikozko modeloari. Kabul erdiguneko erakusleiho batean beharko luke, Irandik ekarritako galtzak eta jaka jantzita, eta ez hemen.

Haren alboko bitrinan, hiru errusiar VS50 daude. Tximeletak ere deiturikoak. Hegazkinen tripetatik ateratako tximeletak ziren horiek. Sobietarrek milaka, ehunka mila bota omen zituzten euren Tupolev haietatik, herrialde osoan zehar.

«Ezetz asmatu zergatik diren kolore ezberdinekoak?», bota du Ahmedek bat-batean. «Zuria negurako da; berdea, berriz, udaberrirako, eta marroia uda eta udazkenerako».

Hainbatetan, edo maizegi, tximeleten koloreak eta urtaroak ez datoz bat, eta umeek jostailuak direlakoan hartzen dituzte lurretik. Erraz bereiz daitekeen zauria da: normalean, atzamarrak galtzen dira, hiru gutxienez. Eta, batzuetan, begi bat ere bai. Ala biak.

Afganistanen ez dela armarik egiten ez da erabat zuzena. Museoan egon badago Afganistanen egindako pieza bat: IED errepideko lehergailua. Buztinez estalitako lapiko bat besterik ez da, kable bidezko detonagailu bati lotuta. Itxura batez xumea ematen du, baina nekez asma liteke nolako kaltea sor dezakeen. Horixe izan da, hain zuzen, okupatzaileen kontrako armarik eraginkorrena.

2001ean herrialdea hamaikagarren aldiz inbaditu zutenez gero, IEDek akabatu dituzte NATOk galdutako soldadu gehienak. Militarrak ez ezik, zibil ugari ere hil dira haien eraginez. Gauzak horrela, errepideko desplazamenduak ahalik eta gehien saihesten dituzte afganiarrek gaur egun. Hegazkinetarako txartelak ordaintzeko lain ez duenak hobe etxean gelditzea.

Pauso okerrak

«Garbi dauden lekuetan jartzen dira makila zuriak; gorriak, berriz, oraindik garbitzeko daudenetan». Mina eremu bat irudikatzen duen maketa baten gainean, Ahmadin bere ogibide ohiaren nondik norakoak azaltzen ari da: «Burdin detektagailu arruntak erabiltzen dira. Seinale bat entzutean, lanari utzi eta eremuko arduradunari jakinarazi behar zaio, eta hark gainontzeko lankideei, 50 metroko segurtasun distantzia manten dezaten. Jarraian, bilatzailea seinalearen jatorri zehatzetik 15 zentimetrora hasten da induskatzen, espatula txiki batez, eta belauniko. Emeki beti, kontu handiz», dio museoko gidariak.

Prozesu motela eta etsigarria da minen indargabetzailearena. Ahmadinek dio edozein burdin pusketa xumek —askotan freskagarri lata bat— martxan jar dezakeela protokolo osoa. Neketsua bada ere, ezinbestekoa da segurtasun neurriei eustea, okerreko pauso bat azkena izan baitaiteke tokiotan.

«Sobietarrek edo gobernu ohiak paratutako mina gehienak zerrendatu ziren, badakigu non dauden. Talibanek eta Ipar Aliantzak jarritakoak, ordea, ez ziren zenbatu. Hori gutxi ez, eta jarraitzen dute gure lursailak kutsatzen», damu da Ahmadin.

«Lagun asko galdu nituen urte haietan. Hala ere, faltan izan dut askotan», aitortu du gazteak. Bere begiradan, lagun artean egindako lanaren nostalgia eta lankide ohien galeraren samina atzeman daiteke, nahasturik.

Desagertzea amets

Museoko erakustoki ilun eta itogarria atzean utzi, eta patio bat dago. Kolore biziz margotutako gerra hegazkin eta helikopteroek atentzio handia ematen dute. Horietako hainbat Afganistan bonbardatzeko erabili zituzten sobietarrek. Behin errusiar tropak garraiatzeko erabilitako Mi8 helikoptero bat erabat berregokitu dute egun. Nekez topa daiteke Internet kafe bitxiagorik.

Handik metro gutxira, Tupolev errusiar hegazkin zahar bat zinema areto bilakatu dute. Bertan ematen dituzten proiekzioen bidez, eskoletako umeek ikas dezakete arriskutsu bilaka litekeela futbolean aritzea hainbat tokitan eta hobe dela lurrean ikusitako gauza bitxi eta deigarririk ez ukitzea, jostailua iruditu arren.

«Horixe, ez da beste helbururik hemen», dio Ahmadinek. «Museo honen egunik handiena ixten dugunean ospatuko dugu afganiarrok», azaldu du. Ordura arte, bertan aurkituko duzue Ahmadin, ustekabeko hurrengo bisitaren zain.


Pianoa, flauta, saxoa eta klarinetearen txanda, gaur

Musika Eskolan, ikasturte bukaerako entzunaldiak ari dira eskaintzen azken aste hauetan eta gaur, pianoa, flauta, saxoa eta klarinetearen txanda izango da. Arratsaldeko 19:15etatik aurrera entzuteko aukera izango da.


'Yoko eta lagunak' eta 'Un otoño sin Berlin', Goya sarietan

Lara Izagirre zornotzarrak zuzenduriko Un otoño sin Berlín filmeko papel protagonistan egindako lanagatik, aktore berri onenaren Goya sariketarako hautagai izango da Irene Escolar.

Iraia Elias aktore euskalduna ere hautagai da kategoria horretan, Amama filmean egindako lanagatik. A cambio de nada filmeko Antonia Guzmán eta El rey de La Habana laneko Yordanka Ariosa dira kategoria horretako beste bi hautagaiak.

Goya sariketaren XXX. edizio honetan lehiaketarako hautatua izan da, baita, Edota Barruetabeñaren gidoia duen Yoko eta lagunak filma. Animazioko film onenaren kategorian izendatu dute Juanjo Elordik zuzendu duen pelikula hori.

Otsailaren 6an, Madrilen egingo duten galan emango dituzte irabazleen izenak jakitera.


Irungo txistulariek kaleak alaituko dituzte, igandean

Irungo Udaleko txistulariek diana joko dute igandean, goizeko 09:00etatik aurrera Larreaundi, Azken Portu eta Behobia auzoetan barrena.


Gizonezko bat atxilotu dute Donostian, adingabeei mehatxu egiteagatik

18 urteko gazte bat atxilotu dute Donostian Internet bitartez irudi pornografikoak lortzeko adingabeei mehatxu egiteagatik.

18 urteko gazte bat atxilotu dute Donostian eta espetxean sartu dute, posta elektronikoak bidegabe hartzea eta "mehatxuen bidez irudi pornografikoak" lortzen saiatzea egotzita, Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.

Teknologia Delituetan adituak diren Ertzaintzaren agenteek iazko urte amaieran hasi zuten ikerketa, Gipuzkoako hainbat polizia-etxetan jarritako salaketen ostean.

Biktimak 14 eta 16 urte bitarteko gazteak ziren. Orain atxilotu duten gazteak horien posta elektronikoa mendean hartzen zuen, eta horien profiletan sartzen zen.

Gehienetan, biktimek lagunen abisuak jasotzen zituzten norbaitek kontua hartu ziela ohartaraziz, eta ustezko gaizkilearekin kontaktuan jartzen zirenean, irudi pribatuak bidali ezean euren argazkiekin muntaiak egingo zituela esanez egiten zien mehatxu.

Salaketa guztiak ikertu ostean, Donostian bizi zen 18 urteko gazte batekin topo egin zuten agenteek. Aurretik ere, antzeko ekintzetan nahasita egon zen eta oraingoan, atxilotu egin dute.


Salazarren eskultura bat 78ko sanferminak gogoratzeko

Eskultura egiteko diru-bilketa antolatuko dute. Lana zezen-plazaren ondoan jarriko dute garagartzaroan

"1978ko sanferminetan herritarrek jasandako erasoa oroitzeko Dora Salazarrren eskultura bat jarriko dugu". Hala jakinarazi du Sanfermines 78 Gogoan! (SF78) herri ekimenak. Urte hartan polizia zezen plazan sartu eta han barruan eta kanpoan kargatu zuen. Ondorioz 12 pertsona balaz zauritu ziren, eta haietako bat, German Rodriguez, hil egin zen. Festak bertan behera gelditu ziren.

Gertakari haien 40. urteurrenean, SF78 herri ekimenak "hura gogoratuko duen eskultura bat egotea eta gertatutakoaren memoria mantenduko duen eskultura bat egotea beharrezko ikusten du". Eskulturak "diskriminaziorik gabeko eraso hura eta funsgabe kolpatutako hiri guztiaren mina" adieraztea nahi dute.

Dora Salazarri eskultura egiteko eskatu dio SF78 herri ekimenak. Hura kokatzeko Iruñeko Udalaren baimena badute, obra egitea falta da bakarrik. Eta, horretarako, SF78k, Internet bidezko diru-bilketa eginen du, crowfundinga. Otsailean hasiko dira bide horren bidez eskultura egin ahal izateko dirua biltzen. Azaldu dutenez, diru ekarpenak egiten dituzten pertsona eta erakundeen izenak jasoko dira eskulturak bere barruan izanen duen "denboraren kutxan".

Eskulturaz

Dora Salazarrek azaldu duenez, bi metro luzeko figura bat sortuko du. Forjatutako burdina erabiliko du horretarako eta hura Ermuako Urkobase fundizioan landuko du. Eskultura totem itxurako gorputza da. Soin hori mutilatua dago, ez du ez bururik ez besorik. "Baina ez du mintzen, eta gaia ederki identifikatu dezake. Gogoratzeko espazio bat, eta handinahia izanik, signifikatuen espazio bat sortzea, etorkizunera begira, erasoei stop esanen diena". Eskultore altsasuarrak aurkezpenean esan zuenez, "herriaren beroarekin egindako pieza bat da. Ez da inposatzen, kaletik pasatzean ikusiko duten pertsona askok erabaki dute".

Egitaraua

SF78 herri ekimenak gertakarien 40. urteurrenean, sanferminetako eskaileraren modura, hilero ekitaldiak antolatu ditu: antzerkia, zinema, hitzaldiak, argazki erakusketak, bertsolaritza edota hip-hopa.

Egitarau horren barruan, martxoaren 24an, historia-memoria eta sormen-ekarpenak, zinematik, antzerkitik eta musikatik kafe-tertulia izanen da. Eskarmentua duten eta gaia landu duten hiru hizlari izanen ditu saio horrek: Enrique Villarreal Armendariz, El Drogas, Alberto San Juan eta Helena Taberna Aierra zinema zuzendari altsasuarra.

Esan bezala, Altsasuko sortzailearen eskultura garagarrilean jarriko eta mustuko dute Iruñeko zezen-plazaren ondoan.


EH Bildu: "Porrota izan da Urkulluren agintaldia, eta jada agortuta dago"

Legegintzaldiko erronka nagusienetan "aurrerapauso esanguratsurik eman" ez izana salatu du koalizioak.

IIñigo Urkullu EAEko lehendakariaren agintaldia “porrota” izan dela esan du EH Bilduk, eta legegintzaldiari “ibilbide laburra” geratzen zaiola uste du. Unai Urruzuno eta Pello Urizar legebiltzarkideek egin duten prentsaurrekoan egin ditu adierazpenok koalizioak; hain justu, Urkulluk bere agintaldiaren 1.000 egunei buruz egingo duen balorazioaren bezperan. Ekonomiaren berpiztea, bakegintza eta estatus politiko berria bultzatzeko "anbizioa" falta izan zaio Urkulluri, EH Bilduren ustez. Hala, legegintzaldiak "ibilbide laburra" duela adierazi du.

EH Bilduko legebiltzarkideen ustez, Urkullu ez da “herri honek behar duen lehendakaria”. Koalizioak “anbiziorik” gabe jardun izana leporatu dio, eta Espainiako Estatuak eskaintzen dituen “marjina tristeen” baitan gobernatzera mugatu dela salatu du. EH Bilduren ustez, “birzentralizaziorako” joera nagusitu da Espainian, eta, ondorioz, “politika subiranoen” aldeko apustua behar da.

Legegintzaldiko hiru erronkak

Urkulluk ez du emaitza azpimarragarririk lortu, ez ekonomiaren berpiztean, ez bakegintzan, ezta estatus politiko berri bati dagokionez ere, EH Bilduren esanetan.

Hala, Urruzunok ohartarazi du 154.000 herritar daudela lanik gabe Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Bazterketa soziala areagotzen ari dela azpimarratu du, bestalde; adierazi duenez, lanean aritzea ez baita gutxieneko bizi baldintzak asetzearen berme. Enplegua eta industria sustatzeko politikarik ez izatea egotzi dio Urruzunok gobernuari.

Bakegintzaren arloan, Espainiako gobernu aldaketaren zain gelditu da Urkullu, EH Bilduren iritziz; “blokeoak” aurrera jarraituko ote duen ikusteko. Oraindik ere presoen eta haien senideen eskubideak urratzen direla eta “auzi politikoak” ez direla amaitu salatu du koalizioak.

Estatus politiko berria eta hari buruzko galdeketa agindu zituen Ukulluk 2015erako. Horren ordez, “autogobernu lantaldea hozkailuan sartzea” leporatu dio EH Bilduk.


Pedro Iturralde jazz musikariak jasoko du Vianako Printzea Saria

Barricada taldea, Pascual Aldabe musikaria eta Alfredo Landa aktorea ziren beste hautagaiak. Barricada hirugarrenez geratu da Nafarroako Gobernuak eman ohi duen saririk gabe.

Pedro Iturralde (Faltzes, 1929) musikariak jasoko du aurten Nafarroako Gobernuaren Kultura Kontseiluak eman ohi duen Vianako Printzea Saria. Hala erabaki du epaimahaiak, beste hiru hautagaiak -Barricada taldea, Pascual Aldabe musikaria eta Alfredo Landa aktorea- atzean utzita. Barricada hirugarrenez geratu da saririk gabe.

Iturralde oso goiz hasi zen musika ikasten: 9 urterekin saxofoia jotzen zuen eta 18 urterekin bira egin zuen atzerrian. Adin horretan Madrilera joan zen bizitzera, eta goi-mailako musika ikasketak egin zituen hango kontserbatorioan. Egun, Madrilgo Kontserbatorioko katedraduna da.

Dena den, arlo akademikoan baino ezagunago saxofoi jotzaile eta, oro har, jazz musikari gisa egin da. Bere taldearekin zein beste batzuekin mundu guztian ibili da. Zenbait lerro berri ere ireki ditu; hala nola, jazzaren eta flamenkoaren arteko nahasketa, Paco de Lucia gitarra jotzaile espainiar sonatua lagun zuela. Mundu guztian eta mundu guztiko musikariekin ibili da.

Argazkian, Iturralde saio batean.


"Pieza bakoitza molda dezaket, norberaren gustuko bitxia egiteko"

Aspalditik zetorkion Gabone Iturrarte andoaindarrari esku-lanetarako zaletasuna. Kiribil marka sortu eta, makramez egindako bitxiak saltzen ditu orain.

Ikasle garaian trebatu zen makramean Gabone Iturrarte gazte andoaindarra. Berarentzako bitxiak egiten hasi zen, eta egun, saldu egiten ditu, Kiribil marka sortuta.

Makramezko bitxiak egiten dituzu. Noiz hasi zinen lan horiek egiten?

Betidanik gustatu izan zait eskulanetan aritzea. Umetan ere egiten nituen gauzatxoak makramez; niretzako eskumuturreko txikiak eta antzeko lanak. Aurrerago, Bartzelonan masterra ikasten ari nintzela, makramea egiteko hari bereziak aurkitu nituen, eta nire zaletasuna gehiago garatzeko aukera izan nuen. Bi pisukiderekin batera hasi nintzen, eta, geroz eta gehiago zaletzen joan nintzen. Niretzako bitxiak egiten nituen eta baita lagun eta ezagunentzat ere.

Nola trebatu zinen makramezko bitxigintzan?

Internetez, youtubeko tutorialak jarraituz eman nituen lehen pausoak. Pixkanaka, geroz eta gauza zailagoak egiten hasi nintzen, eta nire zaletasuna ere handitzen joan zen.

Makramea egiteko haria Bartzelonan aurkitu zenuela aipatu duzu. Berezia al da erabiltzen duzun haria?

Berezia da, bai. Kotoizko haria da, baina argizarizko geruza izaten du kanpoaldetik. Korapiloei eusteko baliagarria da argizari hori eta egindako bitxiei gorputz berezia ematen die. Bestelako hariekin, korapiloak irrist egiten du eta egindako lana askatu egiten da.

Zaila al da hari mota hori lortzea?

Hemen ez dut aurkitzen. Bartzelonara joaten naizenean erosten ditut hariak, nahiago dudalako hariaren kolorea bertatik bertara ikusi. Izan ere, internet bidez ere eros daitezke, baina oso zaila da koloreekin bete-betean asmatzea. Koloreak asko aldatzen dira pantailan edo zuzenean ikusita eta niretzat oso garrantzitsua da harien benetako kolorea zein den jakitea. Noizbait erosi izan dut internet bidez, baina ez naiz gustura geratu izan. Horregatik, askoz ere nahiago izaten dut zuzenean dendara joan, eta nire gustuko koloreak aukeratzea. Tarteka, norbaiti eskatu izan diot Bartzelonatik hariren bat ekartzea, baina ez da ohikoena.

Eta garestiak al dira?

Ez, ez dira batere garestiak. Hari-mataza bakoitzak hiru euro pasatxoko kostua du eta metro askotakoak dira. Bitxi asko egin daiteke hari-mataza bakoitzarekin. Gainera, lagunen artean ere askotan trukatzen ditugu, behar ditugun koloreak elkarri eskatuz.

Zaila al da teknika ikastea?

Egia esan, ematen duena baino errazagoa da. Ez da batere zaila oinarrizko teknika ikastea. Korapilo mota bat egiten ikasiz gero, gauza asko egin daiteke. Hortik aurrera, korapilo mota ezberdinak eta haiek erabiltzeko modu ezberdinak ikas ditzakezu, geroz eta gauza gehiago egin ahal izateko. Zuretzako bitxiak egiten hasi zinen, baina marka ere sortu zenuen aurrerago.

Kontaiguzu, nolakoa izan zen prozesu hori?

Gutxi hausnartutako erabakia izan zen. Lagunek behin baino gehiagotan aipatu izan zidaten bitxiak saltzen hasi behar nuela, baina ez nuen pauso hori ematen. Arratsalde batean, aurrera egitea erabaki nuen. Paperezko aho-zapi batean marraztu genuen marka berriaren logotipoa, eta aurrera.

Kiribil da zure marka. Nondik dator izena?

Ikasle garaitan, aspertuta nengoenean, paperean marrazkitxoak egiten hasi, eta kiribilak egiten nituen beti. Oso nirea den zerbait zela iruditzen zitzaidan, eta markaren izena pentsatzen hasi nintzenean, Kiribil jartzea erabaki nuen. Logotipoa ere bide horretatik doa. Andoaingo lagun batek txukundu zuen logotipo hori eta oso eskertuta nago.

Sare sozialen bidez ematen duzu zure lanen berri...

Bai, Instagramen jartzen ditut egindako lanen argazkiak eta handik jasotzen ditut eskaera gehienak. Urte eta erdi daramat honetan, eta oso gustura nago jendeak egin dion harrerarekin. Geroz eta eskaera gehiago dut. Hilabete honetan, esaterako, enkargu asko jaso dut.

Ahoz ahokoak ere izango du bere eragina, noski...

Bai, zalantzarik gabe. Pixkanaka, jendea ari da Kiribil ezagutzen, elkarri esanda. Bitxiren bat ikusi eta gustatu zaielako iritsi dira asko niregana eta oso pozgarria da hori niretzat.

Norberaren gustuko bitxiak egin al ditzakezu?

Bai, egiten ditudan lan guztiak erakusgai jartzen ditut sare sozialetan, eta bezeroak nahi adina molda dezake eskaera. Koloreak, formak, tamainak..., ahal dudan neurrian, pieza bakoitza molda dezaket, norberaren gustuko bitxia egiteko. Batzuetan froga bat baino gehiago egin behar izaten dut nahi dudan emaitza lortzeko, baina normalean ez zait gehiegi kostatzen eskaeratara moldatzea.

Zenbat denbora eskaintzen diozu makrameari?

Bolada batzuetan gehixeago, bestetan gutxiago..., baina egia da oso-oso gustura aritzen naizela. Makramearekin hasten naizenean, konturatu ere egin gabe joaten zaizkit orduak. Musika jarrita aritzen naiz askotan, gustura. Etxetik kanpora egiteko modukoa ere bada makramea eta, udan, hondartzara edo errekara joandakoan, hariak eramaten ditut. Egiten ari naizen piezaren arabera ere asko alda daiteke eskaini behar diodan denbora. Bitxi batzuk oso erraz egiten diren bezala, denbora gehiago eta kontzentrazio handiagoa eskatzen dute beste batzuk.

Zuregana jotzen duten bezeroek garbi izaten al dute nolako bitxia nahi duten?

Orokorrean, bai. Argi izaten dute zein modelo nahi duten eta zein koloretakoa. Badago, hala ere, oso irekia uzten duenik ere. Kasu horietan, nire esku uzten dute zer egin, eta hori ere gustura hartzen dut.

Nondik hartzen dituzu bitxiak egiteko ideiak?

Interneten begiratzea gustatzen zait. Asko ikasten da besteek egindako lanetatik. Ikusitakoak oinarri hartuta, nire erara moldatzen ditut. Nire ukitua ematea gustatzen zait. Eskuartera iristen zaizkidan edo norbaiti ikusten dizkiodan piezetan oinarritzea ere gustatzen zait.

Ba al duzu bereziki gustuko duzun piezaren bat?

Ez da erraza bakar bat aipatzea. Asko gustatzen zait, esaterako, Txilen erositako harritxo batekin egin nuen lepokoa. Antzeko bat eduki nuen aurrez, eta galdu egin nuen. Txilen harri hori aurkitu nuenean, froga egitea erabaki nuen. Nahi nuen emaitza lortu nuenean, sekulako poza eman zidan. Horrelakoetan, behin baino gehiagotan egin eta desegiten ditut lanak, nahi dudan pieza lortu arte. Bitxiak egiten ditut gehienbat, baina bestelakoak ere egiten ditut. Giltzatako asko egin izan dut, adibidez, eta baita gerrikoren bat ere.

Denda fisikoren batean aurki al daitezke zure bitxiak?

Momentuz, Baliarraingo Zartagi jatetxean ditut jarrita. Handik ere eskaera batzuk iristen ari zaizkit azken bolada honetan. Etorkizunera begira, nolanahi ere, ez dut baztertzen denda gehiagotan jartzea edota azokatara joaten hastea ere. Ikasketaz biologoa naiz, baina nire espezialitatean lana aurkitzea ez da erraza. Bitartean, oso gustura ari naiz makramearekin.

Etorkizunari begira, zein da zure asmoa?

Makramearekin jarraitzeko asmoa dut. Makromakrameari heltzeko gogoa ere badut, pieza handiagoak egin ahal izateko; hormetan zintzilikatzeko apaingarriak, lorontziak jartzekoak, eta abar.

---------------------------------------------------------------------------------------

AIURRI HAMABOSKARIA HARPIDEDUNEN ARTEAN BANATZEN DA SOILIK, ETA HAIEI ESKER ATERATZEN DA AURRERA. KORONABIRUSA DELA ETA, EZOHIKO NEURRI NEURRI BEZALA, AIURRIKO EDUKI GUZTIAK IREKIAN UTZIKO DITUGU. BIZTANLE GUZTIEN EGONALDIA ARINAGOA IZATE ALDERA, HORI DA ERREDAKZIO TALDEAK HARTU DUEN ERABAKIA.


Zestoako EAJko Joxetxo Mendizabal Uemako Zuzendaritza Batzordeko kidea izango da

Joan den larunbatean Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak Zuzendaritza Batzorde berria aukeratu zuen. Batzar Nagusia Zestoan egin zuten, eta Bergarako Udaleko alkateorde Maren Belastegi aukeratu zuten zuzendari. Zuzendaritza berriko kideen artean Urola Kosta eskualdeko bi ordezkari izango dira: Iñaki Agirrezabalaga (Zumaia, Bildu) eta Josetxo Mendizabal (Zestoa, EAJ).

Uemak zuzendaritza batzordean hamar kide izango ditu, eta horietatik bost, tartean presidentea, Bildukoak izango ditu: Belastegiz eta Agirrezabalagaz gainera, Miren Irigoien (Oiartzun, Gipuzkoa) Mikel Ansotegi (Aulesti, Bizkaia) eta Eneka Maiz (Etxarri-Aranatz, Nafarroa). EAJk, berriz, bi kide izango ditu: Mendizabalez gainera, Lexuri Arrizabalaga (Gatika, Bizkaia). Independenteak ere bi izango dira: Asier Mujika (Arama, Gipuzkoa) eta Oibar Egia (Gizaburuaga, Bizkaia). Aralarrek ordezkari bakarra izango du: Jon Abril (Bera, Nafarroa).

Beraz, Uemako zuzendaritzan gehiengoa Bildukoa izango da. Baina oraingo honetan EAJko bi kidek hartu dute kargua; izan ere aurreko agintaldian alderdi jeltzaleak ez zen sartu zuzendaritzan.

Larunbatean Zestoako kultur etxean egin zuten batzarra, eta 61 udaletako 112 ordezkari zeuden parte hartzera deituta. Urola Kosta eskualdeko 11 udalerritatik sei daude Ueman.

Getaria 2009tik kanpoan

2009an Getariak Uematik irtetea erabaki zuen. EAJren aldeko botoekin atera zen. 2003tik, sei urtez, izan zen mankomunitateko kide. Garai hartan Getariako alkate zen Andoni Aristiren (EAJ) arabera, era horretan dirua aurreztuko zuen Udalak.


"Euskal kulturako ezezaguna da Aranzadi"

Bergarako UNEDen 40. urtemuga dela-eta, mahai-ingurua egin dute hari buruz. Antropologo bergararrak euskal arrazaren gainean egindako lana nabarmendu dute Felix Leturiak, Alberto Santanak eta Mikel Agirrek.

1860. urtean Bergaran jaioa, farmazia ikasketak zituen –natur zientzien alorreko beste batzuen artean–, eta irakasle ere horretan jardun zuen, Bartzelonan –bertan hil zen 1945ean–. Bazuen, ordea, bestelako pasio bat, unibertsitatean ekainean eskolak amaitzean berriro sorterrira etorrarazten zuena –udaro etortzen zen–: antropologia eta euskal arrazaren gaineko ikerketa. Hala azaldu zuten martitzen arratsaldean UNEDen egindako mahai-inguruan parte hartu zuten Felix Leturia antropologoak, Alberto Santana historialariak eta Mikel Agirre historiaurrelariak –hiruak zentroko irakasleak–.

"Antropologian aitzindari, ez bakarrik Euskal Herrian, baizik eta Espainian eta Europan"; hala definitu zuen Agirrek Telesforo Aranzadi. "Europan pil-pilean zegoen arazo historiko bat" izan zuen ikergai: "Euskaldunon jatorria". Eta horretarako aztertu zituen askotarikoak, "euskal arraza" ezaugarritu nahian. Gai arantzatsua, arraza kontuak zirela-eta garaitsu hartan gertatutako sarraski handiak kontuan izanda –Aranzadi bera ere ohartua zen "politikako profesionalek" arrazaren ingurukoen erabilpen okerra egin zezaketela–; aitzitik: "Telesforok defendatzen du euskaldunen berezitasuna, baina ez euskaldunen nagusitasun morala; norberarena ezagutzeak ez dakarrela kanpokoa ukatzea", zioen Felix Leturiak. Areago, "mestizaiaren" defendatzaile sutsu izan zela zioen Alberto Santanak.

Arraza eta kultura lotzen ei zituen Aranzadik; Aranzadik, eta haren ikasle nagusi izan zen Jose Migel Barandiaranek: "Kultura alorreko adierazpenak eta desberdintasunak arraza ezaugarrien ondorio direla zioten, arraza, ezaugarri morfologiko, anatomiko eta fisiologiko multzo gisa ulertuta, neurgarriak eta zenbagarriak direnak, denborarekin homogeneizatzen direnak, izaera fisiko eta ezaugarri psikologiko eta manifestazio espiritual jakinak dituen morfologia kulturala sortuz", Leturiaren azalpenen arabera. "

Eta horregatik aztertzen ditu pertsonen ezaugarriak –indusketetan ibiltzen zen–, eta bizimodua. Horrela zioen Mikel Agirrek: "Antropologia fisikoaren metodologian aitzindari izan zen: sistema estatistiko berriak erabiltzen ditu, sortzen ditu kraneometriaren definiziorako metodo berriak… bere garaian mugarri izan zirenak". Eta Santanak gaineratu "euskal eredu kultural bat, euskal arraza bat", baden frogatzeko –zientifikoki, lehen aldiz– barneratu zela "ordura arte zientziarentzat erabat itxita zeuden esparruetan": "Adibidez, aztertzen du euskal gizarte baserritarrak sortzen duen kultura materiala, tresnak… Neurketa zehatzak egiten ditu...".

Datu asko eta asko batu zituen Aranzadik; egotzi izan zaio, dena den, "ondorio gutxi" atera izana: "Ez zituen datuak interpretatzen, oso zuhurra zelako", zioen Mikel Agirrek; "Nik uste denbora falta izan zuela", Santanak. Bat zetozen, dena den, haren lana ondorengoentzat oso erabilgarri dela esatean. Eta martitzeneko mahai-inguruarekin euren aitortza egin nahi izan zioten Aranzadiri, hark egindakoak duen garrantzia aitortu: "Aranzadi da euskal kulturako ezezaguna".


Garbitasun zerbitzua indartuko dute

Garbitasun zerbitzua indartzeko bidean 23.000 euro gehiago bideratuko ditu Udalak. Herriguneko garbitasuna eta industriaguneetakoa indartuko dute, batez ere, Iñaki Totorikaguena alkateak argitu duenez: “Mallabiena eta Arriandi industriaguneak eta Tellitu eta Ibarretxe kultur etxe alboko aparkaleku berriak, esaterako. Horietan eta herrigunean garbitasuna hobetzeko zerbitzua indartu gura dugu”.

Kartelak jartzeko bost panel ere jarri dituzte; besteak beste, Askondo, Amilburu eta Goiuria ikastolaren inguruan. Erabilera ikusi eta gero, gehiago ipintzea aztertuko dute.

Orain arte langile batek jardun du lanaldi osoan, eta bigarren batek astean egun bitan. Kalea garbitzeko makinekin eta astean behin galtzadak urarekin garbituz osatu dute zerbitzua. Aurrerantzean lagun bik jardungo dute lanaldi osoan. “Astean birritan batek industriaguneetan jardungo du, eta hilean behin kalea garbitzeko makina bereziarekin ere garbituko dira”, dio alkateak. Herrigunean astean sei egunez jardungo du langile batek garbitzen, eta lau egunez bigarrenak ere bai, zerbitzua biderkatuz.

Zerbitzua ibilgailu arin batekin hornituko dute, “paneletatik kanpora jarritako kartelak kentzeko”. Astean behin kaleak urarekin garbitzen jarraituko dute. “Premiazko neurria” izan da. 2009an zerbitzuaren prozedura osoa hasi eta hobekuntzak jasoko dituzte.


Ekainaren 5eko herri galdeketan parte hartzeko arrazoiak eman dituzte herritako alkate eta junteroek

Hameka herritako alkate eta lau junteroek publiko egin duten idatzian

Batzar Nagusiko 11 herritako alkate eta lau junteroek publiko egin duten idatzi batean, baztandar guztiak datorren igandean, ekainaren 5ean Aroztegiako egitasmo urbanistikoari buruz eginen den herri galdeketan parte har dezaten animatzen dituzte eta horretarako 15 arrazoi ere ematen dituzte.

Amaiur, Azpilkueta, Arizkun, Erratzu, Elizondo, Lekaroz, Irurita, Arraioz, Oronoz, Berroeta eta Anizko alkateek eta Baztangoiza, Elizondo, Erberea eta Basaburuako junteroek izenpetutako idatziak bizka emateko 15 arrazoi ere azaltzen dituzte: «Lekarozko herriak hala eskatu duelako; Baztango Batzar Nagusiak eskatu duelako; proiektuaren eragin zuzena lekaroztarrek eta baztandarrek pairatuko dugulako; ondorioz interes zuzena eta zehatza dugulako; herritarren iritzia plazaratzeko modu eraginkorra delako; bozkatzaileak baino herritarrak garelako; gure iritzia beti inportantea delako; herritarren arteko eztabaidetan lagungarria delako; azken urteotan urbanismoan izandako ustelkeri kasuak herritarrengan sortutako deskonfiantza arintzeko manera delako; demokrazian sakontzeko manera delako; gaur egungo demokrazien ezaugarri bat delako; ordezkari politikoen eta herritarren tartea ttipitzen duelako; gure agintariekin komunikatzeko modua ere badelako; gure etorkizunarekin arduratsu bihurtzen gaituelako eta herri arduratsu bat garelako».


Villabonan ekingo dio berriz lehiatzeari Allerru-Jaizkibelek

Allerru-Jaizkibel berriz ere itzuliko da lehiaketara. Areto futboleko Gipuzkoako Ligako 12.jardunaldia jokatuko dute asteburu honetan. Villabonan jokatuko dute, Egintzaren kontra. Partida 18:00etan hasiko, kiroldegian. Biharko arerioek garaipen bakarra lortu dute orain arte.

Etxetik kanpo jokatuko dute baita ere Allerruren mutilen bi futbol taldeek. Erregional Preferenteko taldeak Lasarte-Orian jokatuko du, Ostadarren kontra. Etzi izango da partida, 11:45etik aurrera. Bigarren taldeak, berriz, Zarautzen jokatuko du, bihar, 15:30etik aurrera.

Bihar ere, ordu berean, talde zuri-berdeko neskek Plazetan jasoko dute Hernani. Biak ala biak igoera faseko lehenengo puntuak eskuratzera zelairatuko dira.

Azkenik, saskbaloi taldeak Tolosan jokatuko du, Take Orbela Tabernaren kontra. Partida bihar izango da, 18:00etan.


PIPERPOLIS: Naroa Gaintzaren 22M2 proiektu berriaz

Gaurkoan Naroa Gaintzaren bisista izan dugu, deustuarrak Hogeita bi metro karratu deituriko proiektua aurkeztu digu. David Naclaresekin 11 kantuz osatutako diskoa egin dute. Gitarrarekin etorri eta zuzenean kantuak aurkeztu dizkigute. Saioaren bukaeran udazkeneko diska berriak entzun ditugu, Ruper Ordorika, Berri txarrak…

Saioa entzuteko klikatu Hemen.

https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/piperpolis/141117piperpolis22m2.mp3

Deskargatu hemen


Eibarko euskara elkarteko koordinatzailearen heriotzak atsekabea eragin du bailarako euskalgintzan

Martitzen eguerdian hil zen Koldo Mitxelena Zumaran, 1998az geroztik Eibarko '... eta kitto!' euskara elkarteko koordinatzailea izan dena. Heriotzak atsekabe eta samin handia eragin du bailarako euskalgintzako mugimenduan. Pil-pileanekin ere harreman handia izan zuen. Irudia: Koldo Mitxelena.

Gaur arratsaldeko 19:00etan egingo dira bere aldeko hileta elizkizunak Eibarko San Andres elizan.


EAJren aurreneko idatzia: Irainak ez dira protesta egiteko arma demokratiko bat

Abuztuaren 1eko gertakarien harira, Azpeitiko EAJk hedabideetara bidalitako gutuna (2013ko abuztuak 3):

Abuztuaren 1a. Egun handia Azpeitian, Loiolara ibilaldi zibiko-erlijiosoarekin. Ekitaldiaren hasieran, hainbat gazte euskaldun guztion lehendakariari irainka hasi zen, komunikabideetan irakurri ahal izan ditugun hitzak jaurtiz. Gipuzkoako ahaldun nagusia, Martin Garitano, gazteak justifikatzera atera da esanaz "protesta jarrerak" direla, "normaltasun egoera batera ez garelako oraindik iritsi". Azpeitiko alkateak ez du defendatu berak ofizialki gure herri jaietara gonbidatu duen pertsona, ez du defendatu Iñigo Urkullu, gu guztion lehendakaria, gustatu ala ez, botoek ematen duten indar demokratikoaren ondorioz.

Ez, Garitano jauna. Irainka aritzea ez da protesta jarrera bat, ezta lehendakariak (zure eta haien lehendakari ere badenak) islatzen dituen jarrerekin ados ez daudenen adierazpide demokratikoa. Irainak jarrera antidemokratikoak, faxistak eta zurrunak baino ez dira, indarkeria erabili dutenen laguntza atzetik izatearen ondorioz hamarkadetan eta hamarkadetan sumatu izan duten zigorgabetasunaren eraginez gure gizartearen zati batean errotu diren jarreren isla baizik ez, zigorgabetasun horren eraginez irainka aritu, gizartearen harmonia eta festetako giroa hautsi, "guk dugu egia abtsolutua" eta gainerako guztiak ez dira demokratak, ez dira ari herriaren alde, ez dute proiektu demokratiko eta askatasunezkoa gure herriarentzat eta ez bakarrik herriaren zati batentzat, beren ideiekin bat datorren zatiarentzat, pentsatzen dutenena. Eta normaltasunaren bidetik abiatu behar denez, pertsona horiek has zitezkeen bide hori egiten, irainka aritu beharrean.

Eta ez, Azpeitiko alkate jauna. Norberak, edo zuk ordezkatzen duzunaren moduko erakunde batek, pertsona bat (eta zer esanik ez, lehendakaria) gonbidatzen badu herri jaietara, eskatu behar zaion gutxienekoa da irainka ari zaizkionetatik defenda dezala, eta ez geratu atzean, gaiak garrantzirik izango ez balu bezala. Irainka aritzea ere indarkeria baita, onartzen ez dutela esaten duten indarkeria hori, atzean utzi dela esaten duten indarkeria horren azalpen.

Izan ere, protestatzen hasiko bagina, guk ere erabil genitzake esanahi handiagoko edo txikiagoko hitzak erakundeetan egonik, gure oinarri ideologikoetatik urruti dauden pertsonen aurka. Baina ez dugu horrela jokatzen. Horren erakusgarri da Loiolara zihoan pertsona taldea pasatu zenean inork ez zuela ezer esan ez alkatearen aurka, ez Gipuzkoako ahaldun nagusiaren aurka. Egin genuen gauza bakarra izan zen harrotasunez aitortzen dugun Iñigo Urkullu lehendakaria pasatu zenean txaloak jotzea. Izan ere, Euskadi aurrera ateratzeko buru-belarri ari da lanean, Corrugados Gallardoko langileek edota Etxerat elkarteko kideek inplizituki edo esplizituki onartu zuten bezala, haien eskarien aldeko gutunak entregatzera hurbildu baitzitzaizkion (eta, hara harrigarria, ez zioten gauza bera egin ahaldun nagusiari).

Irainen eta deskalifikazioen bidetik jotzeak —kasualitatez beti era bateko ideario politikoetara bideratuak daudenak, gainera—, argi eta garbi erakusten du aukera horretaz baliatzen den jendeak ez duela eman azken aldi honetan behin eta berriro sinetsarazi nahi diguten eszenategi berriaren, aro berriaren, ikuspegi politiko berriaren aldeko ditxosozko urrats hori. Dirudienez, esaera zaharren batek dio, «lehengo txakur berak, eta lehengo lepoko berberekin, gainera». Ikusitakoaren arabera, hemen ez da ezer aldatu. Bide demokratikoetara etorri direla sinetsarazi nahi digute, neurri eta tamaina guztietako indarkeria-neurriak babestu edo gutxienez ez kondenatzeko jarrerak atzean utzita, baina abuztuaren 1eko jarrera eta ekimenek argi uzten dute dena iruzur hutsa eta irudikeria besterik ez dela. Horrela ez bada, nahiko genuke herritarren aurrean, hala herri mailan nola probintzia/foru aldundi mailan, argi esan dadila ez daudela ados era horretako jarrera antidemokratikoekin. Hala ez bada egiten, argi eta garbi adieraziko baitigute jarrera horiekin bat datozela.


Miriam Mendoza ipuin kontalaria, 17:30etan ludotekan

Ipuin kontaketa saioen arratsaldeak, datozen bi asteazken hauetan, Bihurri haur ludotekan. 0-4 urte artekoentzako bi saio eskainiko ditu Miriam Mendoza ipuin kontalariak, datorren hamabostaldian. Egunotan:

-Maiatzak 20, asteazkena 17:30

-Maiatzak 27, asteazkena 18:00

Haurrentzako antzezlana Santuenean

Ikasturte amaierako jaialdiak, festak... datoz. Haurrei zuzenduriko ekitaldiak ugaritzen joango dira hurrengo asteotan. Lehenengo ekitaldietako bat, "Txipli-Txapla Tomasen abenturak" haurrentzako antzezlana, ekainaren 5ean, 17:30etan hasita Santueneko frontoian. Askari ederra antzezlanaren ostean; antolatzaileek txokolatea banatuko dute eta bizkotxoekin.


Katebegien Jauna

Inkestek diotenez, UPN alderdiak (Union del Pueblo Nazgul - Nazgul Herriaren Batasuna) emaitza kaskarrak erdietsiko lituzke maiatzeko hauteskundeetan, eta horri buelta eman nahian, Sauron Sayas hautagaiak hauteskunde bideo berria aurkeztu du, "Katebegi bat, denak gobernatzeko" izenburupean.

Sauron Sayasek hainbat katebegi egin ditu Patuaren Mendiaren barruko labeetan: hiru katebegi, eremu euskalduneko elfoentzat; zazpi, Corellako Jauntxo ipotxentzat; bederatzi, Iruñerriko pijoentzat; eta azken katebegi bat, Sauronentzat berarentzat, beste guztiak kontrolpean mantentzeko. "Horiekin guztiekin, Mordorko armarri santuaren katea osatuko dut eta, aldi berean, lurralde osoa kontrolatuko dut, mendialdetik erriberara. Katebegi bakarra denak gobernatzeko. Katebegi bat denak aurkitzeko, erakartzeko eta itzaletan lotzeko JAAAAJAJAJAJAJAJAJAJA!!! ".

Profeziaren berri eman ostean, zera gaineratu zuen Sauron Sayasek: "Oh, hau guztia sare sozialetan ere jarriko dugu, #SauronCurrante traolarekin".


Inter Bakú-Athletic partida audientzia buru, % 24,7ko kuotarekin

Horrez gain, 'Teleberri' eguneko saiorik ikusiena izan zen ostegunean Euskadin, eta bataz beste % 19ko datua lortu du abuztuan.

Europa Leagueko Inter Bakú-Athletic partida audientzia buru izan zen bere ordu tartean, % 24,7ko kuotarekin, euskaldunen artean % 25,1eko datua lortuz. Bueltako neurketa berdinketarekin amaitu ostean, zurigorriek txapelketa kontinentalean jarraituko dute. ETB1ek zuzenean eskaini zuen norgehiagokak 176.000 ikus-entzuleko audientzia metatua lortu zuen Euskadin eta eragin eremuan.

Gauean, Gasteizko Ama Zuria Torneoaren finalaurreko partidak 90.000 ikus-entzuleko audientzia metatua lortu zuen. Irujo-Rezusta eta Ezkurdia-Zubieta bikoteen arteko norgehiagokak % 6,8ko kuota izan zuen, eta % 8,1ekoa euskaldunen artean.

'Teleberri', albistegi nagusia

'Teleberri' osteguneko saiorik ikusiena izan zen Euskadin. Albistegiaren lehenengo edizioak % 25,6ko audientzia zatia eta 181.000 ikus-entzuleko audientzia metatua izan zituen. Gaueko edizioak, bere aldetik, % 20,1ko kuota eta 198.000 ikus-entzule bereganatu zituen. Albistegien arteko lidergoari gogor eutsi dio 'Teleberri'k abuztuan. Orain arteko bataz bestekoa % 19koa da.


Ultraeskuinaren etxe okupak, hedatzen ari den arriskua

Espainiako Estatuko alderdi ultraeskuindarren jarraitzaileek eraikinak okupatzeari ekin diote azken hilabeteetan, “etxetik kaleratu dituzten espainiarrei aterpea eta laguntza emateko”.

Neonazien MSR (Mugimendu Sozial Errepublikarra) alderdi politikoa, Liga Joven edota España 2.000 taldeak erlazionatu dituzte mugimendu honekin. Italiako Casa Pound proiektuan oinarritu dira eta eraikinak Zaragozan eta Madrilen okupatu dituzte. Castellón ere beste eraikin bat bere egin dute, baina hau hondatuegia dago. Bartzelonako Casal Tramuntana eta Valentziako Mª Luisa Navarro etxe sozialekin ere zerikusia dute, antza, azken okupazioek.

Zaragozako “etxe soziala”

Ekainean MSR alderdiaren jarraitzaileek Zaragozako Las Fuentes auzoan dagoen eraikin bat okupatu zuten. Ohar bat igorri zuten esanez ez zutela zerikusirik MSR edo inolako alderdi edo talderekin, baina okupazioa hasi zutenetik MSRren siglak eta sinbologia duten panfletoak banatu dituzte.

Las Fuentes eta Zaragoza multi-arraziala. Bizikidetza duinaren alde, faxistak gure auzoetatik at lemapean ultraeskuindarren kontrako manifestazioa egin zen uztailaren erdialdean, eta okupatutako eraikinaren aurrean komunikatua irakurri zuten. “Etxe sozialeko” kideek pobreziak ez du aurpegirik idatzita zuen pankarta batekin erantzun zieten manifestatzaileei.

Madrilgo “etxe soziala”

Zaragozaren ereduari jarraituz, Madrilgo Tetuan auzoan ere eraikin bat okupatu zuten abuztuan. Talde antifaxistek kontrako manifestazioa deitu zuten abuztuaren 30ean Arrazistak gure auzotik kanpo lemapean.

1.000 pertsona inguruk hartu zuten parte manifestazioan, eta, Zaragozan egin zuten bezala, okupatutako eraikinaren aurrean komunikatu bat irakurriz bukatu zuten. Ez zen istilurik egon, baina okupatzaile batzuk agur faxistarekin erantzun eta irainak bota zituzten eraikinaren teilatutik.

"Etorkinaren aldeko diskriminazio positiboa egiten dute instituzioek"

“Gobernuz Kanpoko Erakundeek eta instituzioek etorkinaren aldeko diskriminazio positiboa egiten dute, eta bitartean zakarrontzietan bila dabiltzan espainiarrak ikusten ditugu. Jende babesgabe asko dago, eta horiek laguntzea da gure helburua”. 24 urteko emakume madrildarra da mintzo dena, filosofian lizentziatua. Madrilgo zentroko bozeramailea elkarrizketatu dute La Ser irrati-katean. (...)

Ezinbestean, Greziako Urrezko Egunsentia dator gogora. Madrilgo bozeramailearen hitzetan, “gure herria maite dugula partekatzen dugu haiekin”. Alderdi ultraeskuindarra defendatzen ere entzun dugu irratian: “Onak ez dira hain onak ezta gaiztoak hain gaiztoak ere. Hedabide guztiak ados jartzen direnean erakunde bat difamatzeko, zerbait ari dira ezkutatzen”.

Migratzaile magrebtar eta aljeriarrak hirian gizarte-laguntzetatik bizi direla eta lan egiteari uko egiten diotela bota du uda honetan Javier Maroto Gasteizko alkateak. Halako adierazpen interesatuak gizartean zabalduz gero, ez gaitezen harritu dagoeneko Italian eta Espainian ugaritu diren “zentro sozial” eskuindarren modukoak iristen badira Euskal Herrira ere.


Astelehenean irekiko dute Heltan izena emateko epea

Beste hainbatentzat bezala, 2020-2021 ikasturtea ezohikoa izango da Oiartzungo Helduen Tailerrekoentzako (Helta). Abenduan hasiko dute ikasturtea, eta izena emateko epea abenduaren 11n bukatuko da.

Aurten 21 ikastaro eskainiko ditu Heltak. Horietako bi izango dira berriak: Emozioak eta norbera ezagutzen eta Ipuin eta kondairekin norbere burua zaindu. Informazio gehiago behar duenak, 618 09 11 76 telefono zenbakira deitu beharko du.

Horrez gain, doako bi ikastaro emango dituzte: Zen meditazioa, hileko lehen larunbatetan, 09:45etik 11:30era; eta meditazio dinamikoa, ostiraletan 18:30etik 20:00etara. Biak Iturriotzen izango dira.

Ikasturte osoaren prezioa 65 eurokoa izango da oiartzuarrentzat, eta 90 kanpokoentzat. Hiruhileko bakoitzaren prezioa, berriz, 35 eta 45 euro izango dira, hurrenez hurren. Herrikoek zein 55 urtetik gorakoek lehentasuna izango dute izena emateko orduan. Edukieran mugak izango dituzte, eta, gaindituz gero, zozketa egingo dute.

Izena emateko Heltaren webgunea bisita daiteke, edo Karaezko lokaletik pasatu. Bertara joateko ordutegia 10:00etatik 12:00etara eta 17:00etatik 19:00etara izango da, astelehen eta ostegunetan.

Esteka honetan klik eginda ikus daitezke ikastaroen ordutegiak.


Euskalerria Irratiari lizentzia ematea ez dela legezkoa esan du Nafarroako Gobernuak

Juan Luis Sanchez de Muniain Kultura kontseilariak adierazi du kontuan hartuko dituztela Europako Hizkuntza Gutxituen Gutuneko Jarraipen Batzordearen gomendioak. "Baina legea betez. Lizentzia bat zuzenean enpresa pribatu bati ematea, edo haren mesedetan jardutea, ez da legezkoa".

"Errespetuz" hartu ditu Nafarroako Gobernuak Europako Hizkuntza Gutxituen Gutuneko Jarraipen Batzordearen txostenak eman dizkion gomendioak. "Dituen xedeekin ados gaude, eta gure egiten ditugu. Baina ez gaude ados hainbat gauza interpretatzeko dituen moduekin", esan du Juan Luis Sanchez de Muniain Kultura kontseilariak. Ez datoz bat ETB Nafarroan ikusteko eta Euskalerria Irratiari lizentzia emateko egiten dizkion gomendioekin. "Legea errespetatu behar dugu, eta enpresa batek lizentzia bat nahi badu, lehiaketara aurkeztuko beharko du. ETBri dagokionez, Eusko Jaurlaritzarekin sinatuta dugun akordioan argi uzten da Nafarroan ETB ikusi nahi izanez gero, ETBk berak pagatu beharko duela".

Oposizioak gogor kritikatu du Gobernuaren jarrera. Bilduk salatu du foru gobernuak "obsesioa" duela euskararen eta euskarazko hedabideen aurka. NaBairen arabera, Nafarroako Gobernuak atzera egin beharko luke, eta Euskalerria Irratiari lizentzia eman. Gainera, defendatu du foru gobernuaren ardura dela ETB ikusi ahal izatea bermatzea. Ezkerrari "lotsagarria" iruditzen zaie Euskalerria Irratiarekin eta ETBrekin geratzen ari dena. "Bada garaia gobernuak zentzuz jokatzeko".

PSNren irudiko euskararen inguruan Nafarroan dauden hutsuneak bete behar dira, baina kontuan hartuta txostenean jasotzen direnak gomendioak direla. UPN eta PPN izan dira gobernua babestu duten bakarrak.

Euskaraz bizitzeko eskubidea

Euskaraz bizitzeko eskubidea berma dadin eskatu du, bestalde, Genevan, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak. Paul Bilbao idazkari nagusia Nazio Batuen Erakundeko forumn batean parte hartu zuen atzo, eta baliabideak eta protokoloak abian jartzea galdegin zuen.


Betikoen gaurkotzea, gaurkoen betikotzea

Estilo askotako kultur ekinaldi andana izango da munduaren luze-zabalean: 2013a Munch urtea izendatu dute Norvegian, eta Grimm urtea Alemanian.

Izen propioak izango ditu 2013ak. Arras ezagunak horietako asko, 150 urte izango baitira Edvard Munch artista norvegiarra jaio zela, eta 200 urte Grimm anaiek ipuin bilduma entzutetsua argitaratu zutela. Urteak beste izen batzuk ere ekarriko ditu. Isa Genzken artista alemaniarraren aurreneko atzera begirako erakusketa irekiko du New Yorkeko Momak. Musikaren esparruan ere izango dira berriak eta lan azpimarragarriak. AC/DC, Metallica eta Black Sabbathek, esate baterako, diskoak aurkeztuko dituzte.

Edvard Munch

Norvegiak handizki ospatuko du Edvard Munchen jaiotzaren 150. urteurrena. Asmo handiko ekinbide ugari antolatuko dituzte herrialdeak eman duen artistarik sonatuari gorazarre egiteko. Besteak beste, inoizko erakusketarik handiena egingo dute. Munchen 250 gora lan erakutsiko dituzte, Munchen museoan zein Osloko Galerian. Osloko Galerian daude Munchen obrarik ezagunenak; Oihua haien artean. Madonna eta Gaixoturiko haurra ere museo horretan dauzkate. Horretaz gain, itxiak egon ohi diren artistari estuki loturiko tokiak bisitatzeko aukera eskainiko dute, hala nola Freiako Txokolate Fabrikan izandako gela, Asgardstrandeko lehen etxea eta haurtzaroa igaro zueneko hainbat toki. Artista espresionistaren obra ezagutarazteko eta espresionismo alemaniarrean izandako eragina azaltzeko baliatu nahi dute Munch urtea.

Grimm anaiak

Alemanian, ordea, Grimm urtea izango da 2013a. Oraintxe bete dira 200 urte ipuin bildumaren lehen edizioa argitaratu zutela, 1812ko abenduaren 20an plazaratu baitzuten aurrenekoz. Ordudanik, Jacob eta Wilhelm Grimmen ipuinak 170 hizkuntzatara itzuli dituzte. 2005ean, Gizateriaren Ondare izendatu zituzten ipuinok. Eta, zehazki, lanok jasotzen dituen lehen edizio hura.

Grimm anaiei eskainitako Kasselgo museoan dago liburua. Hiri hartan bizi izan ziren Jacob (1785-1863) eta Wilhelm (1786-1859) Grimm, 1798tik 1841era. 1806an ekin zioten ipuinak biltzeari. Herriko jendearekin hitz egiteari eta haien istorioak jasotzeari. Jostun, saltzaile, soldadu, baserritar eta hainbati entzundako kontakizunekin ondu zuten ipuin liburua. Alemaniako sari, kale eta eskola ugarik dute Grimm izena. Eta anaia biei eskainitako urtean ekitaldi ugari egingo dituzte; Kasselen, batik bat.

Isa Genzken

Erakusketa aipagarri ugari izango dira munduaren luze-zabalean. Horien artean, Isa Genzken artista alemaniarraren (1948) lehenbiziko atzera begirakoa, New Yorkeko Moma museoan. Azaroaren 17an inauguratuko dute. Eta, itxura guztien arabera, artistaren ibilbidean sakontzeko parada ezin hobea izango da. Eskultura landu du gehienbat, eta harekin uztartu ditu argazkiak, bideoak, filmak eta collageak, besteak beste. Erreferentzia pertsonal andana tarteko, komunikazioaz eta inkomunikazioaz gogoeta egiten dute Genzkenen lanek. Estilo askotako materialak baliatu ditu; egurra, igeltsua eta betoia besteak beste. Eta haiekin osatutako lanen artean badira minimalismoaren barruan sailka daitezkeenak zein konstruktibismoarekin lotura dutenak. Irailaren 11ko erasoek sakoneko aldaketa eragin zuten haren obran. Bestelako materialak erabiltzeari ekin zion, hala nola plastiko zatiak, kartulinak, panpinak... 200 bat lan bilduko dituzte atzera begirako erakusketan. Artistari inoiz eskainitako erakusketarik handiena izango da.

Jimi Hendrix

Bizirik balego, 70 urte izango zituzkeen Jimi Hendrixek. 2013ko martxoaren 5ean argitara emango dute haren abesti ezagunekin osatutako disko bat. 1968. eta 1969. urteen artean sorturiko eta grabaturiko abestiak dira. Eta orain artean tiraderaren batean galdurik egon dira, nonbait. Entzun dituztenek diote disko esperimentala dela, Hendrixek egindakotik aldendu egiten direla abestiok. Musikari afroamerikarraren omenez, halaber, film dokumental bat aurkeztuko dute. Woodstocken emandako kontzertu mitiko hartako irudiak jasoko dituzte, inoiz argitaratu gabeak horietako batzuk. 1942ko azaroaren 27an sortu zen Jimi Hendrix, Seattlen, eta 1970eko irailaren 18an zendu zen, 27 urte baizik ez zituela.

Pussy Riot

Beste film dokumental bat ere ekarriko du urteak. Pussy Riot Errusiako punk-rock kolektibo feministari buruz Mike Lernerrek eta Maxim Pozdorovkinek egindakoa. Kolektiboaren ideologiaren berri ematen du lan horrek, azken urtean egindako ekintzak eta horien ondorioak azaltzearekin batera. Punk taldeko kideak aurpegia ezkutuan zutela sartu ziren Moskuko eliza ortodoxo nagusian iragan otsailean, eta, Holy Shit abestiaren bitartez, Putinen hauteskunde kanpaina salatu zuten. Elizari haren aldeko propaganda egitea egotzi zioten, bidenabar. Pussy Rioteko hiru ekintzaile atxilotu zituzten: Nadezha Tolokonnikova, Maria Alekhina eta Iekaterina Samutsevitx musikariak. Bi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, «erlijioaren aurkako gorrotoak bultzatutako bandalismoa» egitea egotzita. Samutsevitx baldintzapean aske da egun.


Altsasuko epaitegiak erabakiko du azken 'Ospa Egunean' gorroto-deliturik egon ote zen

Auzitegi Nazionalak ez du terrorismo-deliturik hautematen, baina bai gorroto-delituen zantzuak; delitu horiek haren eskumenekoak ez direnez, nafar herrira bidali du auzia.

Altsasuko epaitegiak erabakiko du aurreko 'Ospa Egunean' gorroto-deliturik egon ote zen; izan ere, Auzitegi Nazionaleko epaile Ismael Morenok erabaki du auzia bertara bidaltzea. 'Ospa Eguna' abuztuaren 31n egin zuten, eta Dignidad y Justiciak salaketa aurkeztu zuen. Morenok ez du hauteman terrorismo-deliturik, baina bai gorroto-delituen zantzuak; Auzitegi Nazionalak azken horietan eskumenik ez duenez, Altsasura bidali du auzia.

Ekitaldia hasi baino gutxi lehenago, epaileak debekatzea baztertu zuen, Fiskaltzaren irizpidearen aurka, nahiz eta agintariei eta segurtasun indarrei kontrolatzeko agindua eman.

Orain, "abian jarritako ikerbidearen azterketarekin", gorroto delitu bat (Zigor Kodeko 501.1 artikulua) egon daitekeela ebatzi dute, beraz, Altsasuko epaitegiek dute auzia aztertzeko eskumena.

Guardia Zibilaren "aurkako giroa"

Ebazpenaren arabera, Ospa Eguna beti abuztu bukaeran egiten dute herri bazkari, dantza edo kalejirarekin, "herriaren parte-hartze esanguratsuarekin" eta "Guardia Zibilaren kontrako giroa sortzeko" helburu "argiarekin", "Euskal Autonomia Erkidegotik eta Nafarroatik alde egin dezaten".

Aurten frankismo garaitik gaurdaino jazotako gertaerekin kartelak eta pankartak banatu zituzten sare sozialetan eta kaleetan, deialdiaren berri emateko. Horrela, Guardia Zibilaren "izaera errepresiboa" salatu nahi dute, nahiz eta Justiziak halakorik ez egiaztatu.

"Guardia Zibilaren aurkako irainekin kartelak eta pankarta handiak zabaldu zituzten", guardia zibilen serigrafiekin, "Alde hemendik" kanpainako ohiko testuekin batera. Gainera, Navarra Suma, Vox edo Ciudadanoseko buruzagien aurpegiak jarri zituzten pankartetan.

Ospa mugimendua guardia zibilak, haien senideak eta lagunak "etengabe jazartzeko" eragile nagusia dela dio Guardia Zibilaren txostenak. "Gorrotoa bultzatu eta zabaltzen du, ez bakarrik sare sozialen edo Internet bidez, baita herriko kaleetan pintada, pankarta edo paskinen bitartez ere".

Erasoak "kolektibo baten oinarrizko eskubideak mugatzen" ari direla erantsi du Guardia Zibilaren txostenak, "askatasun eta bizitza pribatua baldintzaturik dutelako, gorroto diskurtsoak elkarbizitza urratzen ari delako, bakartze soziala bultzatuz".

2016ko urrian bi guardia zibil eta haien bikotekideen aurkako erasoa gertatu zen Altsasun. Herriko zortzi gazte epaitu eta zigortu zituen Auzitegi Nazionalak, 2-13 urte bitarteko espetxe-zigorrak ezarriz. Auzitegi Gorenak zigorrak murriztu zizkien.


Ostegun honetako pintxo-poteko pintxoak jakinarazi dituzte tabernariek

Um Blem Ble tabernarien elkarteko tabernek gaurko pintxo-potean eskainiko dituzten pintxoak jakinarazi dituzte.

Pintxo hauek eskainiko dituzte tabernariek gaur, martxoak 21:

Atraskua: txanpinoia eta urdaiazpikoa txakarekin.

Dean: patata tortilla, gixatua eta pantumaka.

Etxe-Aitz: pantumaka eta bakailao kruxpetak.

Koxka: haragi-bolak, txanpiak eta abar.

Latz: urdaiazpiko egosiaren eta gaztaren tortilla, Latz pintxoa eta arrain pastela.

Tta-kun: kroketa eta txorizo egosia.

Zurt: atunaren nahaskia, pionono, bexamela, urdaiazpiko egosia eta pikillo piperraren pintxoa.

Oharra: Gainerako tabernetan ere izango da pintxo-potea, baina ez dute pintxorik jakinarazi.


Aukera garbienak UDAk egin arren husnako berdinketa Ibarran

Lehia parekatua jokatu zuten atzo UDAk eta Hondarribiak. Aukera garbienak, baina, Alberto Albistegiren mutilendako izan ziren. Gainera, lehia amaitzeko 15 minutu falta zirela, epaileak Oxel Apraitz egotzi zuen eta beste jokalari batek lesionatuta amaitu zuen jokatzen: "Ahalegin guztiak egin ditugu irabazteko baina pena izan da ate aurrean ez dugulako asmatu", zioen Albistegik partidua amaitu ostean.


Atxiloketek bake prozesua trabatzen dutela salatu dute

'Atxiloketa gehiago ez! Tortura amaitu!' agiria aurkeztu dute hainbat erakunde eta alderdi politikok

Espainiako Gobernuak atxiloketak prozesu demokratikoa oztopatzeko baliatzen dituela salatu zuten atzo hainbat alderdi eta erakundetako ordezkariek, Atxiloketa gehiago ez! Tortura amaitu! izenburuko agiriaren berri ematearekin batera. AAM Amnistiaren Aldeko Mugimenduko Oihana Agirrek esan duenez, azkenaldian izan diren atxiloketekin «Euskal Herrian loratu den ilusioa ito nahi izan dute Espainiako agintariek».

Agerraldian izan ziren, besteak beste, AAMko eta Torturaren Aurkako Taldeko ordezkariak, ezker abertzalekoak, Aralarrekoak, EAkoak eta Alternatibakoak. LAB, Hiru, EHNE, ESK eta EILAS sindikatuetako kideak ere han zeuden.

Bereziki asteartean Bilbon atxilotutako pertsonak izan dituzte gogoan; horiek ere bake prozesua oztopatzeko tresna gisa erabili dituztela salatu dute. Inkomunikazioak dirauen bitartean jaso dezaketen tratuagatik kezkatuta agertu dira, eta Espainiako Gobernuari tortura bertan behera uzteko exijitu diote, prozesu demokratikoa gauzatzerakoan lekurik izan behar ez lukeelako.

Adierazi dutenez, gatazka politikoa gainditzeko «aurrekaririk gabeko momentuak» bizi ditu Euskal Herriak. Sektore politikoen babesa, sindikatuena, herritarrena eta ETAk irailaz geroztik egindako urratsak horretarako giltzarritzat jo dituzte, baita nazioarteko adituen prestasuna ere prozesuan laguntzeko.

Espainiako Gobernuaren jarrerak iniziatiba horiekin «talka» egiten duela salatu dute, eta sarri errepresiora jotzen duela bide hori oztopatzeko asmoz: «Ez da kasualitatea prozesuak urrats berriak ezagutu ahala Espainiako Gobernua errezeta zaharrekin etortzea».

Atxiloketak eta torturak «aurrez pentsatuak, ondo kalkulatuak eta helburu politiko argiekin» egindakoak direla uste dute. Agiriaren sinatzaileen ustez, Euskal Herriak bizi duen une politikoan ezin da horrelako erasorik onartu; demokraziarako urratsak egiteko eta politika horiek alde batera uzteko eskatu diote Espainiako Gobernuari.

Horrela egin ezean, «eraso guztiek jarrera argia izango dute parez pare». Prozesu hori gauzatu dadin torturekin amaitzeko konpromisoa berretsi dute eragileek: «Torturak betirako desagertu behar du».


‘Zentenarioa’, aurten birtuala

EMKEren banda ez da elizako eskaileretan izango aurten, ezta Herriko Plaza lepo txupinak eztanda egin eta Zentenarioa-ren notak entzuten eta dantzatzen hasteko zain. Zentenarioa entzun, entzungo da, ordea. Hori bai, birtuala izango da emanaldia, egungo egoerak agintzen duen moduan.

Hori horrela izan dadin eta Zentenarioa-k huts egin ez dezan gogor lanean ari dira EMKE eta hura osatzen duten familiako kide guztiak. Emanaldi ederra iragarri dute Josu Mitxelena presidenteak eta Alain Aierdi zuzendariak, «baina ez dugu ezer gehiago aurreratuko». Sorpresa, beraz, astearte arratsaldera arte mantenduko dute. 19:00etan puntuan EMKE Bandaren web orrian edo Herri Biziaren web orrian ikusi ahalko da. Ez da zuzenekoan bezala izango, baina emozioa ziurtatuta dago musika banda tartean izanik.

Ez da bertan behera gelditu diren madalenen testuinguruan EMKEk antolatu duen online emanaldi bakarra. Izan ere, madalenen egun handian, hilaren 22an, Madalen Kontzertu Nagusia eskainiko du bi webgune horien bidez, 12:30ean hasita. Azken hitzordu birtuala, berriz, hilaren 25ean helduko da: madalenen amaierako dantzaldia ere eskainiko du musika bandak. 23:30ean hasita, EMKE ROCK banda entzuteko aukera izango dute errenteriarrek, eta ikuskizuna osatzeko bandako musikariekin batera arituko dira Ainara Ortega abeslaria eta Luis Mari Moreno Pirata musikaria.

Diskoaren banaketan atzerapena

Errenteriarrentzat hain kuttuna den Zentenarioa pasodobleak mendeurrena ospatuko du, gainera, aurten. Iaz 100. aldiz jo zuen musika bandak madalen jaien atarian, baina aurten 100 urte beteko dira hilaren 21erakin batera, Jose Ervitik idatzi zuen pieza jaiak hasteko aukeratu zuela Joxe Mari Iraolak 1920. urtean.

COVID-19a gorabehera, inoiz baino biziago dago EMKE. Hala erakutsi du; izan ere, berrogeialdiak iraun artean ez dira geldirik izan musikariak eta lan handi horren eta esfortzuaren emaitza dira hilaren 20an argia ikusiko duen diskoa, egun berean zabalduko duten argazki erakusketa, eta hilaren 31n egingo duten A Igarondo dokumentalaren aurkezpena.

Diskoa eta erakusketa Zentenarioa-ren mendeurrenarekin lotuta datoz. Xenpelar Etxeak hartuko du El Centenario (1920-2020) Herri baten doinu eta taupada erakusketa astelehenean hasi eta hilaren 31 bitartean. Iñaki Erkiziak erakusketa hori osatzeko egin duen lan eskerga nabarmendu dute Mitxelenak eta Aierdik. 17:00etatik 20:00etara izango da zabalik.

Izenburu bera du diskoak, eta EMKEk Zentenarioa-ren mende bateko historia bildu du bertara lau bertsioren bidez: «Ezaguna dugun bertsioa; 1980ko hamarkadakoa; originala —estudiantina batek jotzeko sortua zen, flauta, pandereta eta gitarrekin—; eta Luis Mari Moreno Pirata-k Errenteriaren 700. urteurrenerako sortutakoa». 500 kopia aterako dituzte, astelehenetik aurrera izango zirela eskuragarri esan zuen EMKE Bandak, baina COVID-19ak eragindako egoerarengatik atzeratu egingo da banaketa hori egun batzuetan. Bazkide guztiei beraz, oraindik bila ez pasatzeko eskatu die EMKEk, beraiek jakinaraziko dutela noiz izango diren diskoak jasotzeko prest, eta barkamena eskatu diete atzerapenarengatik, arazoa beraiek ez badute eragin ere.

Eta hori gutxi balitz, A Igarondo dokumentala osatu du EMKEk, Torre Muskiz kondeak idatzitako piezaren historiaren inguruan: «Piezaren edizio berria egin dugu, gure herrian San Inazio martxak baino arrakasta handiago izaten du egun horretan egiten dugun kontzertuan. Lan handia egin du Anjel Brizek, armonia landu dugu».

Pieza horren gaineko zehaztasun gehiago eman ditu Mitxelenak: «Gobernadore zibilak debekatu egin zuen, baina Errenterian, ez dakigu zer arrazoirengatik, jarraitu zuten jotzen. Jotzeko unean, Gernikako Arbolaren txanda heltzen zenean, ikusleak abesten hasten ziren eta zutik jarri ditu».

San Inazio kontzertua

Pandemia hasi zenetik lehenengo zuzeneko emanaldi presentziala egingo du bandak San Inazio egunean. Bertaratzeko gonbidapena ezinbestekoa izango da, osasun eta higiene neurriak zorrotz betetzeko. Koldo Mitxelena ikastetxeko jolastoki estalian izango da, 22:30ean. Gonbidapenak, Niessen Kulturguneko harreran eskura daitezke.


Barnetegietako esperientzia irudikatu dute

Zugarramurdin, Arantzan eta Euskal Herriko hainbat lekutan “opor ahaztezinak” igaro zituzten hiru ikasleren erreportajea aurkeztu dute gaur goizean, Koldo Mitxelenan. Izan ere, Ikasi eta bizi izandakoa ez duzu ahaztuko lelopean, Ahotsak eta AEK-k ikus-entzunezko bat ekoitzi dute, barnetegien esperientziak irudikatzeko asmoz. Modu horretan eman diote hasiera AEK-k eskaintzen dituen udako euskara ikastaro eta barnetegietan izena emateko epeari. Izena eman edo informazioa eskatzeko, AEK-ren webgunera jo daiteke, barnetegia hasi baino 11 egun lehenago, beranduenez.

Barnetegiei dagokienez, ondorengoetan parte hartu dezake interesa duen orok:

Euskalduntze barnetegiak.

Arantzan eta Foruan, B1-B2-C1 mailetan daudenentzako. 14 egun / 90 ordu. 505 euro.

Adunan, A2 mailan daudenentzako. 14 egun / 90 ordu. 505 euro.

Mailen azterketak prestatzeko barnetegiak.

Arantzan eta Foruan, EGA / C1 / B2 / B1 mailak prestatzeko. 14 egun / 90 ordu. 505 euro.

Familia barnetegiak.

B1-B2-C1 mailetan daudenentzako. 12 egun / 80 ordu. Helduak: 480 euro. Haurrak: 285 euro.

Barnetegi ibiltariak. Oinez edo bizikletaz. 530 euro.

Horren harira, IRUTXULOKO HITZAk barnetegietan ibilitako Groseko Irrintzi euskaltegiko ikasle eta irakasle banarekin hitz egin du, euren esperientzia ezagutzeko. Elkarrizketa hurrengo asteko astekarian egongo da irakurgai.


Enplegu erregulazio espedientea SFP-Forging-en

SFP-Forging taldean aplikatuko duten enplegu-erregulazio espedienteak 64 langile kaleratzea aurreikusi du. Zornotza, Lazkao eta Legazpiko lantokietako langileak dira kaleratuko dituztenak, zenbait sindikatuk erregulazio espediente hori onartu ondoren.

CCOO sindikatuak kaleratu duenez, lan.administrazioko agintaritzan aurkeztuko dute espedientea, eta hori aplikatu ondoren jarraituko den industria plangintza hiru lantokiotako langileen gehiengoak onartu du. Aldeko 324 boto eta kontrako 84 izan dira.

Aldi berean, azaldu dutenez, gehiengo babes horrek ez du berronespen berdina izan lantoki bakoitzean ordezkaritza duten sindikatuen aldetik. Zornotzan, ELA, CCOO, UGT eta LABeko ordezkari batzuk izan dira alde egin dutenak. Guztira, 500 langile batzen ditu SFP-Forging lan-taldeak.


Aurreikuspen guztiak gainditu ditu Lesboseko errefuxiatuentzako arropa eta manta bilketak

Aurreikuspen guztiak gainditu ditu Lesboseko errefuxiatuentzako arropa eta mantak biltzeko Laudion eginiko kanpainak. Ostegunetik larunbatera bitartean 50 metro kubiko arropa bildu dira. Dozenaka auzokide egon dira ekimenean laguntzen, gobernuz kanpoko erakunde batekin koordinaturik. Sare sozialak baliatu dituzte auzokideek ekimenaren berri emateko. Horren ondorioz oihartzun handia izan du egitasmoak.

Bilketak aurreikuspen guztiak gainditu dituenez, arropa eta manta guztiak ostegunean Lesbosera bidaltzeko premiazko diru bilketa jarri dute martxan. Kontu korronte zenbaki bat eman dute horretarako.


350 euroko erosketa txartelak Basauri Game jarduerako III. FIFA txapelketan

III. Basauri Game 2015 azaroaren 20tik 22ra bitartean ospatuko da Solobarria plazan. Izena emateko epea hilaren 18an bukatuko da.

Basauriko Merkatari Elkarteak eta Basauriko Udalak bideojokoak eta FIFA txapelketa ekarriko dituzte hirugarren urtez Solobarria plazara azaroaren 20tik 22ra bitartean.

Basauri Game jardueran parte hartzeko epea azaroaren 18an, asteazkenez, bukatuko da. Interesatuek Basauriko Merkatari Elkartearen webgunean aurkituko duten inskripzio orria bete eta elkartearen bulegora (Solobarria plaza, 1) eraman beharko dute.

III. BASAURI GAME – SARIAK

Basauriko Merkatari Elkarteko dendetan trukatzeko sariak egongo dira. Lehenengo sailkatuak 200 euroko erosketa txartela irabaziko du, bigarrenak 100 euroko erosketa txartela eta hirugarrenak eta laugarrenak 25 euroko erosketa txartela.


Nafarroan 383 langabe gehiago irailean

Hala, erregistraturiko langabe kopurua 39.282koa da, Espainiako Enplegu Ministerioak karrikaraturiko datuen arabera.

Foru erkidegoan erregistraturiko langabe horietatik 22.536 emakumezkoak dira, eta 16.746 gizonezkoak.

Sektoreka, enpleguak behera egin zuen industrian (30 langabe gutxiago), eraikuntzan (13) eta nekazaritzan (2). Aldiz, gora egin zuen zerbitzuetan (387 langabe gehiago) eta aurreko lanik gabekoen artean (4 gehiago).

Nafarroako Gobernuko Eskubide Sozialen lehendakariorde Miguel Laparrak nabarmendu duenez, “irailak azken hilabeteotako joera ona apurtu du”. Nolanahi ere, “hilabetea oso ona izan da enplegua sortzeari dagokionez, 1.240 lagun gehiago ari baitira Segurantza Sozialean kotizatzen”.

2015ean langabeziak behera egin zuen irailean, %1,25. Berriz, 2014an zertxobait egin zuen gora, %0.01.


Cristiano Ronaldok txapeldunari desafio egingo dio

Espainiaren baloi jabetzak eta estilo trebeak Portugalen futbol azkarra eta zuzena izango dute aurrean.

Finalerdi batean sekula ez diote Espainiari irabazi. Selekzioak hirugarren finala jarraian jokatu nahi du; izan ere, Polonia eta Ukrainako Eurokopa irabazteko faborito nagusia da. Azken txapelketetan zenbaki eta eraginkortasun ikaragarria azaldu ditu Espainiak.

Azken 47 neurketetaik, Munduko Txapelketan zein Eurokopan, hiru baino ez ditu galdu Espainiak. Eurokopan hamar neurketa daramatza porrotik jaso gabe. Hegoafrikan Suitzaren aurka 1-0 galdu zuenetik 18 norgehiagoka ofizial daramatza galdu gabe.

Eurokopako ibilbidea ia ezin hobea da. C multzoko lehena sailkatu zen, Italiaren aurretik, bi garaipen eta berdinketa bat eskuratuta. Gainera, iragan larunbatean erakustaldia eman zuen final-laurdenetan Frantziaren kontra. Zenbait unetan joko bikaina azaldu zuen Espainiak eta 0-2 nagusitu zen, Xabi Alonsoren bi golekin.

Gol bat baino ez du jaso Espainiak txapelketan. Hala ere, Portugal oso talde arriskutsua eta lehiakorra da, futbola azkartasunez ulertu, zelai erdian jokoa eta defentsa eraginkorra du, Pepe eta Bruno Alvesekin, eta bi hegaleko ikaragarri ditu: Nani eta Cristiano Ronaldo.

Ustezko hamaikakoak:

Portugal: Rui Patricio; Joao Pereira, Bruno Alves, Pepe, Fabio Coentrao; Meireles, Miguel Veloso, Moutinho; Nani, Hugo Almeida edo Varela eta Cristiano Ronaldo.

Espainia: Casillas; Arbeloa, Pique, Sergio Ramos, Jordi Alba; Busquets, Xabi Alonso, Xavi; Iniesta, Cesc eta Silva edo Pedro.

Epailea: Cuneyt Cakir (Turkia).Futbol-zelaia: Donetsko Donbass Arena Ordua: 20:45


Pentsioen erreformak 1975etik aurrera jaiotakoei soilik eragingo die

Frantziako Gobernuak 42 erregimen bereziak ezabatu nahi ditu, eta puntukako sistema bat jarri du pentsioa kalkulatzeko. Sindikatuek protestari eutsi diote

Erreforma sakona bai, baina ez berehalakoa. Emmanuel Macron Frantziako Errepublikako presidenteak erabaki du erretiro pentsioen erreforma soilik ezartzea 1975. urtetik aurrera jaio direnei. Hau da, 2020an 45 urte beteko dituztenek oraingo sistemarekin jarraituko dutela erretiroa hartu arte, aldaketarik gabe. Kontrara, Parisek sistema berria ezarri nahi die 2004. urtetik aurrera jaio direnei beren lan bizitzaren hasieratik. Tartean daudenek, 1975-2003 arteko belaunaldikoek, trantsizioa egin beharko dute: 2025. urtera arteko urteei sistema zaharra ezarriko diete, eta berria, berriz, urte horretatik aurrera.

Oraingo langileen zati handi bat salbuesteak eta trantsizio epe luzea jartzeak helburu garbi bat dute: kaleak manifestatzailez hustea, baina ez dirudi epe motzean lortuko duenik. CGTk eta FOk greba gogortzeko deia egin dute, eta CFDT erreformista ere batu dakieke. Bi mobilizazio egun egin dituzte orain arte; gaur bertan izango da hirugarrena, eta datorren asteartean hurrengoa. LABek bat egin du Iparraldean.

Sistema berriak pentsio sistema bakar bat sortuko du; langile bakoitzari bere lan bizitzan pilatutako puntuen araberako pentsioa emango dio; gutxieneko pentsio bat sortuko du; eta erretiroaren adin ofiziala aldatuko ez badu ere —62 urte—, erretiroaren adina atzeratuko du, zigortu egingo baititu 64 urte baino gutxiagorekin erretiroa hartuko dutenak.

SISTEMA BAKAR BAT

«Erregimen berezien garaia amaitu da», azaldu zuen atzo Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak, erreformaren berri ematean. Macronek hauteskunde kanpainan agindu zuen bezala, sistema bakar bat izango da, «unibertsala». Gaur egun 42 pentsio sistema daude Ipar Euskal Herrian eta Frantzian. Erretiroan daudenen %82 sistema pribatuko erregimen orokorrean daude. Baina badira erregimen bereziak SNCFko langileentzat, EDF argindar konpainiako langileentzat, abokatuentzat, notarioentzat, Frantziako Bankuko langileentzat... Gainera, erretirorako baldintza bereziak dituzte sektore publikoko langileek, laborariek eta langile autonomoek, besteak beste. Enpleguz aldatzeak batzuetan erregimen eta baldintzez aldatzea dakarrenez, batez beste 2,5 pentsio desberdin jasotzen dituzte Ipar Euskal Herriko eta Frantziako erretiratuek.

BANAKETA SISTEMA

Philippek argi eta garbi esan du ez dela aldatuko Frantziako sistemaren —eta Espainiakoaren— ezaugarri nagusia: banaketa sistema izango da, hau da, oraingo langileen kotizazioek ordaintzen dituzte oraingo erretiratuen pentsioak. Eta espresuki aipatu du ez dela kapitalizazioaren sistemarako urratsik egingo, hau da, norberak pentsio plan batean bildutakoa jasotzea erretiroa hartzean.

PUNTUKAKO SISTEMA

Macron-Philipperen planak aurrera eginez gero, pentsioa kalkulatzeko sistema berria ezarriko dute Ipar Euskal Herrian. Harekin, lan bizitzan pilatutako puntuek finkatuko dute langile bakoitzaren pentsioa zenbatekoa den. Philippek adierazi du orain arteko sistema baino «bidezkoagoa» dela, kontratu labur batetik bestera dabiltzanak zigortzen baititu oraingoak —hiruhileko oso bat segidan lan egin behar da pentsiorako eskubidea lortzeko—. Puntu bakoitzak zenbat balioko duen gizarte eragileen esku utzi nahi du gobernuak, «parlamentuaren zaintzapean».

GUTXIENEKO PENTSIO BAT

Philippek prekaritatearen «aurpegi berriaz» hitz egin du, eta espresuki aipatu ditu janari banatzaileak, supermerkatuetako langileak eta artisauak. Horiek babestu behar direla ziurtatu du, eta, horretarako, bere gobernuak gutxieneko pentsio bat ezarri nahi du kotizatzen duten herritar guztientzat. Gaur egun, mila eurorena izango litzateke, SMIC gutxieneko soldataren %85.

PENTSIOEN EGUNERATZEA

Inflazioaren arabera berritu beharrean, soldaten bilakaeraren arabera igotzea proposatu du gobernuak, bere esanetan prezioak baino gehiago hazten baitira.

ERRETIROAREN ADINA

Philippek ez du ezkutatu erreformaren helburuetako bat dela erretiroaren adina atzeratzea, baina ez da ausartu erretiroaren adin ofiziala gibeleratzen: 62 urtetan erretiroa hartzeko eskubidea izango dute langileek, eta hori baino lehenago arriskutsutzat jotako lanbide batzuetan —militarrak, poliziak, jendarmeak, suhiltzaileak...—. Erretiroa atzeratzeko sistema «orekako adina» izeneko kontzeptuan oinarrituko da, hau da, batez beste zer adinetan hartu behar den erretiroa finantzak orekan egoteko. Gaur egun 64 urtekoa izango litzateke, eta bonus-malus sistemarekin lortu nahi dute hori izan dadila adina: urte bakoitzeko %5 txikituko diote pentsioa adin horren aurretik erretiratzen direnei, eta %5 handitu, berriz, adin horretatik aurrera erretiroa hartzen dutenei. Adibidez, 62 urterekin erretiroa hartzen duenari %10 txikituko liokete pentsioa, eta %10 handituko, berriz, 66 urtera arte itxarongo duenari. Gobernuaren asmoa zen 2025. urtean finkatzea orekarako adina, baina, sindikatuen iritzia entzun ostean, 2027ra arte ez du atal hori indarrean jarriko.

EMAKUMEAK, FAMILIAK ETA 'LAN GOGORRA' DUTENAK

Gobernuak keinu bat egin die emakumeei eta familiei. Horrela, puntu gehigarriak jasoko dituzte lehen seme-alaba dutenetik. «Kontrakoa esaten ez bada», amak jasoko ditu puntu horiek, haiek direlako familia izatean lana gehien uzten dutenak. Halaber, lan gogorrak dituztenek puntu gehigarriak jasoko dituzte, batez ere gauean lanean aritzen direnek —Philippek azaldu duenez, erizainak sartuko dira talde horretan—. Alargun pentsioei ere eutsiko diete, eta bizirik dagoenak bikotekidearen diru sarreren %70 izango ditu bermatuak. Irakasleei ere soldatak handituko dizkiete 2021etik aurrera, gainsaririk ez dutenez sistema berriarekin asko galduko luketelako.


Benazir Bhuttoren semea buru duen oposizioak ez ditu bozak atzeratu nahi

Musharrafek gaur esango du bozak noiz izango diren.


Argentinan desagertu zen gaztea non den argi dezaten eskatuko dute

Santiago Maldonado abuztuaren 1ean desagertu zen, maputxeen aldeko manifestazio batean. Jendarmeek eraman zutela azaldu dute zenbait lekukok. Herrialdea suminduta dago. Manifestazioa egingo dute gaur, Buenos Airesen; Bilbon, elkarretaratzea.


Kazkabarrakoentzat

KMK13ko Ikasle Batzordeak antolatutako Bideo Lehiaketako lehen saria Kazkabarra aisialdi taldeko monitoreek egina den 17. bideoak eskuratu du. Euskara erabiltzeak dituen oztopoak islatu dituzte. 500 euro eta asteburu bat 20 lagunentzat Getariako Askizu aterpetxean irabazi dituzte. Guztira 28 bideo aurkeztu ziren, eta lau pasa ziren finalera. Bigarren saria, hau da, 250 euro, Zizurkilgo Erotzen koadrilak eginiko 15. bideoarentzat izan da. Hirugarren eta laugarren postuak 14. eta 10. bideoak eskuratu dituzte.


Konfinamendua maiatzaren 10a arte luzatzeko eskaera

Espainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchezek aurreratu zuen joan den astean alarma egoera luzatzeko aukera mahai gainean zegoela, eta atzo gauean jakinarazi zuen beste hamabost eguneko luzapena eskatuko diola Espainiako Diputatuen Kongresuari. Datorren asteazkenean, hilaren 22an, egingo dute bilkura, eta aurrera ateraz gero, maiatzaren 10a arte luzatuko da konfinamendua.


Martin Arriolabengoa: "Tafallaren zati handi bat uholde lautadan dago eraikita"

Asteleheneko euri-jasek Tafallan eta inguruetan eragindako uholdeen eta kalteen harira, geologoa eta EHUko irakasle Martin Arriolabengoak azaldu ditu gertatu zena gertatzeko arrazoiak.


Kontrako eztarritik

Uxue Alberdiren berbaldiarekin eman diogu hasiera Hitzez eta Ahotsez VI. Edizioari

Durangoko Arte eta Historia Museoko ganbaran batu ginen joan den barikuan 60 bat lagun Uxue Alberdiren "Bertsoraino" hitzaldia entzuteko. Udaberrian argitaratuko duen "Kontrako eztarritik" liburuaren aurrerapen egin zigun Uxuek. Berbaldi sakona. "Nola iristen da emakume gorputza bat bertsoraino?" galderari erantzuna bilatu guran, Alberdik egin duen ikerketa eta bilketa lanaren fruitua dastatzeko aukera izan genuen. Hainbat emakume eta testigantzen berri eman zigun: plazan egoteko moduaz, umoreaz, bertsotan lantzen diren gaiez, txapelketaz edota sormenerako askatasunaz jardun zuen. Liburua irakurtzeko gogoa piztu zigun askori Uxuek.


DYAkoak Zaraguetan

Udako oporren atarian gaudela, DYAko bolondresak egon dira Zaraguetan HHko ikasleei ahulkuak ematen. Clown batekin oso ordu dibertigarria pasa genuen, eta gauza garrantzitsuak ikasi genituen hondartzara joaten garenerako: albokoak errespetatu behar ditugula, beroa egiten duenean ura asko edan behar dela, eguzkitako-krema eman behar dugula, burua txapel batekin babestu behar dugula, zakarrak ezin direla lurrera bota, sorosleen aginduak bete behar ditugula,bandera gorria badago ezin garela uretan sartu... Jasotako aholkuak kontuan izango ditugu hondartzara joaten garenean. Eskerrik asko DYAko bolondresei eta ONDO PASA UDA.


Zumaian grabatutako 'Ama, nora goaz? Giza Eskubideen Zinemaldian emango da

Baleuko ekoiztetxeak eginiko lana apirilaren 2 estreinatuko da XV. Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian eta jada hemen duzue aurrerapentxo bat.

"Ama, nora goaz?" gure azken lana Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian estreinatuko da. pic.twitter.com/ZmceUA9Pay — Baleuko (@Baleuko) 10 de marzo de 2017


Indusketa arkeologikoak Seminarioan

Seminarioko elizan indusketa arkeologikoak egitea onartu zuen Bergarako udalbatzak asteleheneko osoko bilkuran. Aho batez onartu zuten erabakia alderdi guztiek. Eguaztenean, Mikel Elkoroberezibar Kultura, Ondare eta Turismo zinegotziak eta Xabier Aranburu udal museologoak egingo diren lanen berri eman zuten.

Seminarioko eliza (XVII. mendekoa) arkeologia gune moduan izendatu zuen Jaurlaritzako Kultura Sailak 1997an. Handik hamar urtera, 2007ko udaberri eta uda hasieran, zundaketa geoteknikoak egitean, zundaketa arkeologikoak ere egin zituzten eta aztarnategi arkeologikoa emankorra zela frogatu zuten. Orain, elizaren azpiko aldean dauden aztarnak aztertzea da helburua. Indusketa arkeologikoek Bergarako historiaren ezagutzan sakontzeko informazioa eman dezakete. Bestalde, etorkizunean noizbait orube honetan obrak edo interbentzioak egin ahal izateko (hasiera batean Udal Liburutegia bertan kokatzea da asmoa) lehenago azterketa eta lan arkeologikoa eginda egon behar duelako. Arkeologia gunea izanda, Diputazioak du azken hitza edozein lanarekin hasi aurretik.

Bi aurkikuntza nagusi

2007an egindako zundaketa arkeologikoan bi izan ziren aurkikuntza nagusiak: alde batetik, horma baten arrastoak aurkitu zituzten. Xabier Aranburu udal museologoaren hitzetan, "orain argitzeko dago horma horren jatorria zein den: Erdi Aroko etxe baten, jesuiten antzinako elizaren zati bat edo Bergarako harresiarena. Harresiaren kontuarekin polemika egon da betitik, hainbat historialarik harresia egon zela diotelako eta beste batzuk aldiz tesi horren kontra azaldu direlako. Polemika ez da argitu". Aipatutako hormaren zatia elizaren sarreratik gertu dago.

Bestetik, jesuiten hilobiak izan daitezkeenak ere aztertuko dituzte indusketa arkeologikoen lehenbiziko fasean. Orain dela 11 urte, Andres Madariagaren hilobiaren losa oroitzapenekoaren azpian (1868. urtekoa), Madariagaren mausoleoko hilobiko losa (1678koa) aurkitu zuten. Madariagak diruz lagundu zuen elizaren eraikitzea. Armarria ondo zizelatuta zuen aipatutako losak eta Mikel Elkoroberezibarrek azpimarratutako moduan hilobiak balio artistiko handia dauka. Oraingo zoruaren azpian antzinako zoru artistikoa dago.

Orain martxan jarriko diren lanetan harrizko artelanetako aditu batek esan beharko du aipatutako losa, XVII. mendekoa, osorik altxatzerik dagoen, arriskurik gabe. "Horrek lanen bigarren fasea baldintzatuko du", zehaztu zuen Ondare zinegotziak. Bigarren faseak aurrera eginez gero, lan arkeologikoez gain, antropologia-lanak ere egingo lituzkete, tartean gizakien arrastoak topatzeko aukera egongo baitzen, Madariagarenak berarenak eta jesuitenak ere bai.

Lanen aurrekontua 115.000 euro inguru da (bigarren faseak %30). Lehen faseko lanek sei hilabete iraungo dute, hiru Seminarioko lanetarako eta beste hiru hilabete laborategiko lanetarako.

Bideo-erreportajea eta bisita gidatuak

Indusketa arkeologikoak eginaz batera, aztarnategiaren eta lan arkeologikoaren difusioa egin nahi du Bergarako Udalak. Horrela, gaiari buruzko bideo-erreportajea grabatuko dute eta, era berean, bisita gidatuak antolatuko dituzte, bereziki ikasleei zuzendutakoak. Aipatutako bisitak lanen lehenbiziko fasean bakarrik egingo dira. Lanaren planteamendua, epeak eta baldintza teknikoak udal museologoak Diputazioko arkeologoarekin adostu ditu. Lanen finantzazioari dagokionez, Diputazioak horrelako lanetarako laguntza handirik ez duela ematen aurreratu zuten Aranburuk eta Elkoroberezibarrek: "Asko jota, 10.000 euro inguru jasotzea espero dugu".

Bestalde, Seminarioko elizako erretaula birgaitzea ere aurreikusten du Bergarako Udalak. Lanen aurrekontua 138.000 euro inguru da. Erretaulak ere balio artistiko handia dauka, bereziki Loiolako San Inazioren eskultura. Gregorio Fernandez artistak eginikoa da, 1614. urtean, eta arte ikasleek ondo ezagutzen dute, adituen ustetan Gaztelako Eskolaren adibide onenetakoa baita Fernandezen lana.


Kadeteen II. Ataun Aia saria larunbatean da

Agauntza kirol elkarteak antolatutako II. Ataun Aia txirrindularitza saria larunbatean jokatuko da, 16:00etatik aurrera. Kadete mailako txirrindularientzako proba da. Iaz egin zuten lehenbiziko aldiz. Kirolariek 48,5 kilometroko ibilbidea egin beharko dute, Aian hasi eta bertan bukatu (17:10 aldean). Aiatik Kaxetara kontrolpean jaitsi, eta karrera orduan abiatuta Kaxetatik Senpereko biribilgunera (Lazkao) bi joan-etorri egingo dituzte, azken itzulian Aiarantz igor eta bukatzeko.

Lasterketaren ibilbidea eta ordutegia:

II. Ataun Aia Proba


Jokin Muñoz 15. Oñatin

01:49:42ko denborarekin helmugaratu zen Jokin Muñoz Oñatiko XXV. duatloiaren edizioan. Irabazlea Yepa!Triatloi klubeko Jon Unanue izan zen 01:46:15ko denborarekin.

San Prudentzioko aldapetan erabaki zen lasterketa

Euskadiko distantzia motzeko duatloi txapelketako probetako bat da Oñatiko duatloia. 9km korrika, 39km bizikletan eta 4,5km korrika egin behar izan zituzten kirolariek. Jokin Muñoz-ek aurreko taldean egin zituen probako lehen 9 kilometroak. Bizikletaren zatia aurrean hasi zuen Jokinek eta San Prudentziora bi itzuli zituen soraluzetarrak aurretik. Bigarren itzulian aldapa gogorrak igo behar izan zituzten. Bertan zatitu zen aurreko taldea eta guztiz sakabanatua iritsi ziren talde hori osatzen zuten kirolariak korrika egin beharreko azken 4.5kilometroetara. Jokinek esan digunagatik sentsazio onekin amaitu zuen probaren azken zatia 8. debora onena eginez. Azkenean 15. zeharkatu zuen helmuga 01:49:42ko denborarekin. Jon Unanue irabazleak baino 3 minutu'terdi gehiago behar izan zituen Jokinek helmugaratzeko.

Sailkapen osoa hemen:

Argazkia: Irati Iñurrieta


Sarek babesa eman dio Basque Friendshipen ekinaldiari

Sare elkarteak babesa eman dio joan den asteazkenean Bruselan Arnaldo Otegi askatzeko eta presoen sakabanaketa amaitzeko aurkeztu zuten ekinaldiari. Basque Friendship taldearen ekimenez eginiko adierazpena nazioarteko 24 izen ezagunek izenpetu zuten. "Kartzela oso egoera gogorretan ezagutu duten pertsonak dira", nabarmendu du Sarek zenbait sinatzaileri buruz. Halaber, herrialde eta ideologia desberdinetako hainbat parlamentari daudela azpimarratu du, baina bat etorri direla eskaera jakin baten inguruan. "Halako akordioak hemen ere ezinbestekoak dira milaka laguni eragiten dien sufrimendu egoera amaitzeko". Gaur-gaurkoz giza eskubideen urraketak soilik Espainiako Gobernuaren aldetik datozela salatu dute.


Itsas lamien atzetik

Itsas lamien kantuak itsasoetako arrisku latzenak ziren greziarren ustez. Arrain eta neskatxa bitarteko hibrido hauek, kantu ederrez marinelak arkaitz zorrotzetara bideratzen omen zituzten, heriotz ziurrerantz. Edertasuna suntsipenaren lagun. Liluramenean txoraturik, arriskuetaz jabetzen ez den ameslaria, bere buruaren segurtasuna ahazturik galbidera bidean.

Gaur egun, neskatxa mutanterik ez dugu ezagutzen (oraindik behintzat) itsas bazterretan kantuz. Haien pareko otu zaizkit gure mugikor maiteak. Eskura ditugu munduko edertasun, jakinduria eta lotura guztiak. Hari begira, gure bizitzaren norabidea okertu dezakegu lotsarizko argazki edo esaldi txar batekin. Gartzelara eraman gaitzake txiste txar batek ere. Hark gidatzen gaitu gure pentsamenduetan, gure emozioen jabe egiteraino. Urruneko balea urdinen atzetik heriotzerantz bideratzerainoko indarra duela erakusten digute egunero albisteek.

Itsas lamien kantuen atzetik, gure burua kontrolatzeko gai ez garela ematen du. Ulisesen antzera, ontziko mastari gure burua lotu, edota haren marinelei agindu zien modura, belarriak estali beharko genituzke akaso. Gure garaiko kantu eder horiei so, zuhaitz edo farola baten aurka talka egiten dugu greziarren galera zahar haien antzera. Adi gure ontzia sare sozialetan trabatu edo etsipenaren arkaitz zorrotzetan txikitu ez dadin. Kontuz bada sakelekoarekin, gehiegizko txoramenak zorabioa eta nazkatzerainoko botagurea sortzen baititu.


EH Bilduk Madrilera ez begiratzeko eskatu dio Urkulluri, 'geldialdi'tik ateratzeko

Era berean, Iriartek espero du EAJk EH Bildurekin Autogobernurako Lantaldean adostutako akordio "historikoa errespetatuko duela", estatus politiko berri batera bidean.

Maddalen Iriarte EH Bilduren Legebiltzarreko bozeramaileak Iñigo Urkullu lehendakariari eskatu dio ez begiratzeko Madrilera EAE "geldialdi" fasetik atera dadin; eta aurrekontu sozial eta aurrerakoiak negoziatzeko proposamena egin dio.

Iriartek koalizioko legebiltzarkideekin egin duen batzarrean egin ditu adierazpenok, Espainiako ezegonkortasun politikoak EAE kutsa dezakeela ohartarazi aurretik.

Gaineratu duenez, ezegonkortasun hori "gaixotasun kronikoa" da Espainian, eta EAE kutsatzeko arriskua dago Urkulluren Jaurlaritzaren jarreragatik, "Madrilera begiratu besterik ez baitu egiten".

Bestalde, Iriartek espero du EAJk EH Bildurekin Autogobernurako Lantaldean adostutako akordio "historikoa errespetatuko duela", estatus politiko berri batera bidean. "Egiturazko arazo bati irtenbidea bilatzeko aukera daukagu", azpimarratu du.


Hernani gero eta liderrago,

bihar Bera Berari irabaziz gero

hernani lider da Ohorezko B mailan, eta bi partiduren faltan, 11 puntu ateratzen dizkio bigarren sailkatuari. Beraz, aurreneko postua aseguratuta, denboraldia borobila izatea dute helburu hirukoloreek. Ez dute partidu bat bera ere galdu, eta hala bukatu nahi dute denboraldia. Bihar ordea, izan dezaketen aurkaririk gogorrenaren bisita izango dute Landaren. Bera Beraren kontra jokatuko dute, 12:00etan hasita.

Joanekoan, erraz irabazi

Hernanik arazo haundirik gabe irabazi zion Bera Berari joaneko partiduan. Anoetako miniestadioan jokatu zuten, eta 18-31 nagusitu zen Hernani. Partidu hura klabea izan zen, orduan ia ia ziurtatu baitzuen Hernanik play offa jokatzea.

Larre-Gain, babeslea

Gaurko partiduko babeslea Larre-Gain sagardotegia da. Bertan bi lagunentzako otordua zozketatuko dute, elkarteko bazkideen artean.

Play offak, martxoan

Gaurko partiduaren ostean, Hernanik deskantsua izango du, eta Bartzelonako Hospitaleten kontra jokatuko du ligako azkeneko partidua; Landaren baita ere. Denboraldia lidertzan bukatuta, play offa beste taldeko bigarren sailkatuaren kontra jokatuko du Cisneros ekipo ezagunaren aurka. Hernanik martxoan egingo du borroka, Ohorezko A mailarako igoeraren bila.

Ikustera joateko, autobusa

Madrilera Igoera faseko joaneko partidua Madrilen jokatuko du Hernanik, eta bueltakoa, Landaren. Hori horrela, errugbi elkarteak autobusa antolatu du, zaletuak Madrilera taldea animatzera joan daitezen. Partidua martxoaren 4an jokatuko da, 12:30etan. Autobusa egun berean aterako da Hernanitik, 06:00etan. Izena emateko aukera ezberdinak daude: Landareko bulegoetan, arratsaldeetan edo partidu egunean; edo Oindi, Ekos, eta Zintzarrin. Izen abizenak eta telefonoa eman behar dira, eta bidaiak 40 euro balio du.


Urrezko Odol Tanta eman diote Azpeitiko herriari

Gipuzkoako Odol Emaileak Gipuzkoako Odol Emaileek 33 herriri Urrezko Odol Tanta eman diote. Ostiralean Azpeitiko herriari eman zioten, mila biztanletik 50 odol emate izatera iritsi delako. Iaz, Azpeitian 1.041 aldiz eman zuten odola, "batez beste odola emateko deialdi bakoitzean 80 herritarrek eman zuten odola. 2006 urteko kopurua gainditu genuen", zioen Odol Emaileen elkarteko Pedro Bereziartuak. Aurten, orain arteko odola emateko hitzorduetan iazko kopurua gainditu dute. Azpeitiko Odol Emaileen nahia jende gaztea odola ematera joatea da. Argazkian, Iñaki Errazkin alkatea (erdian) Urrezko Odol Tantarekin eta Odol Emaileetako Pedro Bereziartua (ezkerrean) eta Ramon Etxeberria (eskubian).


Atxilotutako ETAko ustezko bi kideek komisaldegian jarraitzen dute

Ostiralean zehar galdeketekin jarraitu dute.

Ostegun honetan Moulinsen (Frantzia) atxilotu zituzten ETAko ustezko bi kideek komisaldegian jarraitzen dute, epailearen aurrera eramateko zain. Egun osoan zehar zehar galdeketekin jarraitu dute bertan.

Barne Ministerioak atzo bertan baieztatu zuenez, Oier Ibarguren Sarasola eta Montxo Arkaiz Varea dira bi atxilotuak.

Gobernuaren arabera, atxilotuak lapurtutako ibilgailu batean zihoazen, eta Moulinseko hotel batean atzeman zituzten. Atxilotuetako batek arma bat zeraman, Jorge Fernandez Diaz Barne ministroak emandako datuen arabera.

Frantziako poliziaren susmoen arabera, ETAko beste kide batzuekin elkartzeko asmoa zuten atxilotuek, eta hori ari dira ikertzen.


Hiru x

Hauteskunde sistemak hiru x ematen dizkigu Espainiako Senaturako boto txartelean nahi bezala banatzeko. Jendeak boza eman nahi dion alderdiko hiru senatarigaiei eman ohi dizkie itsuan. Zerrendak irekiak direnez eta probintzia bakoitzak lau senatari hautatzen dituenez, alderdi nagusiak kolpe bakarrean hiru eserleku eskuratu ohi ditu eta bigarrenak bakarra. Horregatik PPk gehiengo handia du Senatuan (124 senatari; hurrengo alderdiak 47).

Plataforma batek hauteskunde sistema iraultzeko modua proposatu du. Bakoitzaren hiru x horiek hiru alderdi ezberdinetako zerrendaburuaren artean banatzea. Gertuenera joaz, Nafarroako eszenarioa irudikatu dut. Azkenengoan UPN-PPk 3 eserleku eta aldaketaren indarrek bultzatu koalizioak bakarra, botoetan oso hurbil egonda ere.

Oraingoan Ahal Dugu, Bildu eta Geroa Bai ez doaz elkarrekin. Ez dute hitzarmenik lortu. Bigarrenez, oso denbora gutxian, beren babesen zenbaketa egin ahal izanen dute, oraingo egoera indartu edo ahultzeko. Ahuleziak ahulezia edo indarrak indar, bananduta joatearekin tristatutakoek badute aukera Senatuko boto txartelean ezadostasuna adierazi, bidea erakutsi eta, batez ere, lehen indarraren hiru eserleku ia automatiko horiek besteen artean banatzeko.


Tamara Lozano, atleta bikaina

Gaztetxoa zenean hasi zen korrika Tamara Lozano zizurkildarra, bere etxekoek animatuta. Hamazazpi urte ditu orain eta emaitza bikainak lortzen ari da.

Ez da zaila Tamara Lozano gaztea Zizurkilen barrena korrika ikustea. Bederatzi urterekin hasi zen lehendabiziko lasterketatan parte hartzen eta gogoz eutsi dio bere zaletasunari. “Nire osabak eta gurasoek animatuta hasi nintzen lasterketatan parte hartzen. Gurasoek, gazteak zirela krosetan parte hartzen zuten eta osabak ere oso gustuko du korrika egitea. Haiek animatu ninduten lehendabiziko krosetan ateratzera. Umea nintzela, futbolean ere aritzen nintzen, baina atletismoa asko gustatzen zitzaidan eta azkenean, horri eustea erabaki nuen. Hamabi urte nituenean federatu egin nintzen eta geroztik, Tolosako taldearekin aritzen naiz”, azaldu du.

Astean bost egunetan egiten ditu entrenamendu saioak: “Tolosako taldeko entrenatzaileak finkatzen dizkit saioak. Astean bitan Tolosara joaten naiz entrenamendua egitera, eta bestetan, Zizurkilen bertan egiten dut saioa, osabaren laguntzarekin. Horrez gain, Olaederra kiroldegiko gimnasiora ere joaten naiz, astean behin. Entrenamendu bakoitzak, bi orduko lana eskatzen dit, gutxi gorabehera”.

Aldapak, lokatza…

Distantzia luzeetan lehiatzen da Tamara: “Bereziki gustuko ditut krosak. Pistan ere aritzen naiz, 1000 edo 3000 metroko lasterketatan. Hala ere, pista ez zait gehiegi gustatzen. Aspergarri samarra egiten zait ibilbide berdinari itzuliak ematen aritzea. Askoz ere gehiago gustatzen zait krosetan parte hartzea; aldapetan, lokatz artean… oso ondo pasatzen dut”.

Junior mailan lehiatzen ari da aurten Tamara: “Junior mailako lehen urtean nabil orain. Lau kilometro inguruko lasterketak izaten ditugu gure mailan. Bi urte pasa ondoren, senior mailara pasako naiz eta distantzia luzeagotan aritu beharko dut. Oraingoz lasai nago, bi urte ditudalako prestaketa lanak egiteko. Momentuz, nire gorputza ondo egokitzen da distantzia luzeetara. Ez dut azken metroetan abiadura bizitzeko gaitasun handirik, baina iraupen ona dut”.

Tamarak dioenez, bere adineko gazte gutxi dabil atletismoan: “Nire adineko mutilek nahiago izaten dute futbola, esaterako. Aurten, nirekin batera entrenatzen hasi da lagun bat, baina momentuz ez da lasterketatan ateratzera animatzen. Oso neska gutxi ateratzen gara karreretan eta askotan, kategoria ezberdinetakoak batera lehiatu behar izaten dugu. Azken urteotan, geroz eta neska gutxiago gabiltzala esango nuke”. “Kirol gogorra da atletismoa; honetan jarraitzeko, asko gustatu behar zaizu. Entrenamendu asko egitea eskatzen du. Hala ere, krosetan sortzen den giroa izugarri gustatzen zait, eta momentu txarrak ahaztu egiten zaizkit. Aurrera jarraitzeko gogoz nago. Lasterketatan dudan guztia ematen saiatzen naiz eta horretan ahaleginduko naiz aurrerantzean ere”, gaineratu du.

Denboraldia, hasi berria

Duela hiru aste hasi zen kros denboraldi berria: “Irunen egin zen aurtengo lehendabiziko lasterketa eta nahiko gustura geratu nintzen egindakoarekin. Nire mailakoen artean lehendabiziko postua egin nuen, nahiz eta beste maila bateko neska batek aurrea hartu zidan. Maiatza bitarte luzatuko da kros denboraldia eta ondoren, pistako zenbait lasterketatan ere parte hartuko dut”.

Euskal Herriko kros askotan parte hartzen du Tamarak: “Lasterketa gehienak gustatzen zaizkit; bat bestearen gainetik nabarmendu gabe. Normalean hemen inguruko karreretan parte hartzen dut, baina estatu mailako txapelketan parte hartzeko, urrutirago joan beharra izaten dugu. Iazko txapelketa, adibidez, Jaenen izan zen. Oso lasterketa bereziak izaten dira. Ehun eta berrogeita hamar pertsona inguru izaten gara, federazio bakoitzetik zortzi inguru. Oso maila altuko atletak biltzen dira horrelakoetan”.

Gertukoen babesa

Etxekoen txalo hotsak ez ditu falta izaten Tamarak: “Lasterketa gehienetara joaten dira. Gustura hartzen dira haien animoak. Normalean bideo kamera eramaten dute eta etxera itzultzean, bideoa jartzea izaten da lehendabiziko lana. Oso gertutik jarraitzen naute, eta hori eskertzekoa da”. Entrenamenduak egiteko garaian, Felipe osaba izaten du alboan: “Asko gustatzen zaio korrika egitea eta oso ondo egiten du gainera. Hala ere, ez da lasterketatan ateratzen. Nik beti animatu nahi izan dut, baina lotsa ematen dio”, gaineratu du.

Beste hainbat kirolariren artean, Kirol astean omenduko dute Tamara Lozano gaztea, aurreko denboraldian lortutako kirol emaitza onengatik: “Ez nuen espero, baina horrelakoak oso gustura hartzen dira”.


Behin-behinean, 74 legebiltzarkide

Eusko Legebiltzarreko indar harremanak orekatu egin dira, Zabalaren bajagatik. Elkarrekin Podemosen zerrendaburuak ez du itzultzeko eperik, eta koalizioa hamar legebiltzarkiderekin ari da.

Irailean ekin zion urte politikoari Eusko Legebiltzarrak, eta 2016ko hauteskundeetan aukeratutako mapa politikoak behin-behineko moldaketa bat izan du azken bi hilabeteetan. Arrazoi pertsonalak tarteko, irailaz geroztik bajan da Pili Zabala Elkarrekin Podemoseko zerrendaburua, eta horrek berrorekatu egin ditu legebiltzarreko indar harremanak.

Izan ere, 75 legebiltzarkide izan ohi ditu parlamentuak, baina 74 ari dira jardunean; EAJko 28ak, EH Bilduko hemezortziak, orain hamar diren Elkarrekin Podemosekoak, PSE-EEko bederatziak eta PPko bederatziak. Hori horrela, Eusko Jaurlaritza osatzen duten EAJ eta PSEk 37 ordezkari dituzte legebiltzarrean, eta beste hainbeste dituzte gainerako indar politikoek. Bi blokeek parlamentari bakarra falta dute gehiengo absolutura iristeko; bitartean, gerta daiteke berdinketa izatea lege, mozio eta abarren bozketan.

Ikuskizun dago noiz arte jarraituko duen egoerak horrela. Zabalak ez du itzultzeko datarik, eta Elkarrekin Podemosek ere ez du hura ordezkatzeko asmorik, behin-behineko egoera horretan koalizioak ordezkari bat gutxiago badu ere. Koalizioko iturriek azaldu dutenez, Zabalaren itzuleraren zain egongo dira, haren esku utzita epea. Legebiltzarkide gisa ez dute ordezkatuko, baina batzorde ugaritan Elkarrekin Podemosen ordezkaria ere bada Zabala, eta horietako batzuetan aldaketak egin behar izan ditu koalizioak; batetik, legebiltzarreko erregelamenduak hala egitea baimentzen duelako, eta, bestetik, batzordea bera blokeatuta gera ez dadin. Zabala Hezkuntza Batzordeko presidentea zen, eta, hura bajan egonda, batzordeak ezin zuen batzarrik egin. Edurne Garcia koalizioko kideak ordezkatu zuen karguan, urrian. Hala ere, osasun eta giza eskubideen batzordeetako kide ere bada Zabala, eta horietan ez du ordezkatu koalizioak.

Jarraitu hemen irakurtzen.


Hemezortzi sagardogile lehiatuko dira Errezilgo Sagardo Txapelketan

Iazko Errezilgo Sagardo Txapelketako irudi bat. (Hitza)

Gaztetandik kultur elkarteak Errezilgo Sagardo Txapelketa antolatu du seigarren urtez. Larunbatean jokatuko da txapelketa herrikoia, eta 20:00etatik aurrera, Errezilgo baserrietan ekoitzitako sagardoa dastatu ahal izango dute bertaratzen direnek.

Antolatzaileen arabera, aurreko urteetan baino parte hartzaile gehiago izango da aurtengo txapelketan. Izan ere, Errezilgo 18 sagardo ekoizle lehiatuko dira larunbatean, iaz baino zazpi gehiago. Sagardogileek beraien etxeetan egindako sagardoa izango egun horretan edan ahal izango dena, eta “lagunarteko giroan” eramango dute aurrera txapelketa. Gaztetandikek adierazi duenez, hiru adituk osatuko dute epaimahaia, eta horiek mahaitik mahaira ibiliko dira sagardoa dastatzen. Bukaeran, sagardo onenaren saria eta sari herrikoia banatuko dituzte, eta irabazleek txapela eta garaikurra jasoko dituzte.

Elkarteak azpimarratu du “herri giroko ekitaldi ederra” izaten dela Errezilgo Sagardo Txapelketa, errezildarrak ez ezik, inguruko sagardo zaleak ere joaten dira herriko baserrietako sagardoa dastatzera. Hamar eurotan, sagardoa ez ezik, nahi beste pintxo, postre eta kafe izango dute hara joaten diren herritarrek, eta gehien gustatu zaien sagardoaren aldeko botoa emateko aukera ere izango dute.

20:00etatik 22:30era ingurura bitartean iraungo du txapelketak, eta eguraldiaren arabera, dantzalekuan edo pilotalekuan elkartuko dira. Izan ere, eguraldi ona eginez gero, frontoiaren goialdean dagoen dantzalekuan egingo dute ekitaldia, iaz bezala. Euria egiten badu, ordea, pilotalekuan bertan bilduko dira. Antolatzaileek herritar guztiak gonbidatu ditu ekitaldira.