Astelehenetik asteazkenera, Harresilanda kaleko zati bat autoentzat itxita

Hondarribiko Udalak eman du abisua: Harresilanda kalearen zati batean egin behar dituzten hainbat lan medio, kale hori ibilgailuentzat itxita izango da astelehenetik asteazkenera (hilaren 22tik 24ra, biak barne).

Hori dela eta, Soroeta kalera igo ahal izateko San Pedro eta Santiago kaleak erabili beharko dituzte ibilgailuek.


Udal garbitzaileek soldata duinagoa nahi dute

Hamarnaka emakume bildu dira gaur goizean Irungo udaletxearen parean, San Juan plazan. Guztiak, udaleko kale garbitzaileak, emakumeak. 2019tik soldata KPIaren araberako soldata igoerarik gabe daude, eta enpresarekin “soldata duina” negoziatu nahi dute, hein batean, soldata arrakalarekin bukatzeko. 80 udal garbitzaile daude une honetan lan taldean sindikatuek jakinarazi dutenez.

Negoziazioa, ordea, “blokeatuta” dagoela adierazi du ELAko Ainhoa Arretxe delegatuak, eta udalari begira jarri dute bitartekari gisa jarduteko. Hain zuzen, gaur goizeko protestaren ondoren, udalarekin elkartu dira sindikatuetako ordezkariak egoeraren berri emateko. ELAk hiru ordezkari ditu, eta LAB eta CCOOk bana.

Lan baldintzek, gainera, soldata arrakala “areagotu” egiten dutela azaldu du CCOOko Mari Carmen Sanchezek, langile gehienak kontratu finko etena baitute, eta lanegun partziala. Ildo horretatik, kale garbitzaileen soldatekin parekatzea eskatu dute. Egun, soldata oinarrien arteko aldea %15ekoa da, 3.300 euro inguru.

Ainara Etxabide LABeko ordezkariaren esanetan, lizitazioak bi urtekoak izaten dira, eta Samyl estatuko enpresa kontuan hartuta, “Madrilen bezalako igoera” planteatzen du, baina “hemengo errealitatea” kontuan hartu behar dela gaineratu du.

Enpresarekin harremanetan daudela adierazi du Arretxek. Hain zuzen, langileen mobilizazioak “enpresa nahiz udalaren jarrerarekin harreman zuzena” izango duela erantsi du.

Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta Udal garbitzaileen protesta


Amurrioko umeei bisita egin zien Olentzerok igandean

Done Erroke baselizaren inguruan egin zien harrera ikazkinak herriko gaztetxoei.

Amurrioko 'Ohiturak Kultur Elkartearen' eta Jai Herrikoien aldeko batzordearen laguntzaz, herriko gaztetxoenei bisita egin zien Olentzerok igandean. Goizeko 10:30etik arratsaldeko 17:30ak arte Done Erroke baseliza ingurura bertaratu ziren ehunka umeri egin zien harrera ikazkinak.

Olentzerok Amurrion egingo duen agerpen publiko bakarra izan zen atzokoa, izan ere, abenduaren 24ko kalejira bertan behera utzi du udalak, pandemia egoera dela eta.

Argazkiak: Endika Diaz


«Zeramika eraldatze prozesu bat da eta ezustekoak egon daitezke»

1987. urtetik Tolosako kultur etxeko zeramika ikastaroko arduraduna da Arantxa Munita Irisarri irurarra; erretiroa hartzeko garaia iritsi bazaio ere, kostatzen ari zaio erabakia hartzea. Maite du zeramika eta maite du diziplina hori besteei gerturatzea.

Tolosako kultur etxeko azken solairua izan du lantoki azken 35 urteetan Arantxa Munita Irisarrik (Irura, 1958). Mantala soinean, buztina esku artean, eta pintzela, oxidoa eta koloreztatzaileak inguruan dituela joaten zaio eguna. Mahaietan piezak daude han eta hemen, anabasa itxura duen txukuntasunean. Zeramikaria da bera eta erretiroa hartzeko atarian denean, margarita hostogabetzen ari da, erretiroa hartu edo ez erabaki nahian.

Lantokia eta sormeneko txokoa duzu kultur etxea. Erretirorako garaia iritsi eta lanean jarraitzeko ideiak tentatzen zaitu oraindik. Gustuko tokian aldaparik ez?

Erabakia hartzea kostatzen ari zaidala onartu behar dut. Espazio eder honetan zeramika irakasle izan naiz 1987 urteaz geroztik. Debako Arte Eskolan azken urtean ikasten ari nintzela, zeramika tailerra martxan jartzeko aukera sortu zitzaidan eta ordutik hemen egon naiz, beste hainbat tokitan ere klaseak eman ditudan arren. Oso gustuko ditudan ofizioak dira zeramikagile eta irakaslearena, oso ondo uztartzen dira.

Zer da zeramika zuretzako?

Zeramikarekin lehen harremana Mexikon izan nuen eta ikaragarri erakarri ninduen. Lurra materia noblea da, eskuekin moldatu daiteke eta gustuko dut harreman hori. Asko lagundu dit bizitzan sortu zaizkidan egoerei aurre egiten, pentsatzeko denbora duzu, hausnartzeko...

Posible da lanbide horretatik bakarrik bizitzea, edo gutxi batzuen kontua da?

Oso gutxirena, badira Euskal Herrian eskultore pare bat, baina gehienok beste ogibide bat dugu. Ni tailerretako irakaslea naiz, esaterako.

Gurean ba al da zeramika ikasteko afiziorik?

Boladak izaten dira, baina urtero atera da ikastaroa, beraz, zeramikara hurbiltzeko eta ikasteko gogoa duten herritarrak izan badira, gehienak emakumeak, gainera. Aitortu behar dut, azken bi urte hauetan bolo-bolo dabilela zeramikagintza eta inoiz baino ikasle gehiago ditudala, itxaron zerrenda eta guzti!

Bolo-bolo zergatik?

Sare sozialen kontua dela esango nuke. Jendeak zeramika egin eta gero bere profilean jartzen du, azken urteetan asko ugaritu dira hori egiten dutenak.

Zeramika oso oinarrizkoa da, lur mota ezberdinak landuz gizakiak behar izan dituen piezak sortu ditu egunerokoan erabiltzeko edo tokian tokiko kulturen sinbologiak irudikatzeko. Historiaurrean gizakiak buztina lantzen zuen, ez da ahuntzaren gauerdiko eztula oraindik ere praktika honek jarraipena izatea! Oinarrian ez da asko aldatu, baina egia da gaur egun zeramika egiteko teknika asko daudela.

Beti ikasten beraz.

Aukera dudan aldiro jasotzen ditut ikastaroak, lehen Herrialde Katalanetara eta Aragoi ingurura joaten nintzen, han zegoelako eskaintza gehien. Azken urteetan zorionez hemen ere ari dira sortzen zeramika egiteko guneak. Donostian esaterako Undermount espazioan tailer eta ikastaro oso onak egiten dira. Euskal Keramika Garaikidea taldea ere sortu zen eta oso sortzaile onak daude bertan.

Kontzentrazioa eta pazientzia edukitzea al dira ezinbestekoak diziplina honetan?

Zeramikagintzak zen diziplinarekin egiten du bat. Egiten ari zaren horretan kontzentratzera gonbidatzen zaitu. Meditatzeko modu bat da niretzat. Buztinaren eta eskuen arteko harremana da, bukaerako emaitzan asko pentsatu gabe. Pausoz pauso egin behar den prozesua da; buztina landu, forma eman, labean sartu, pigmentuak eta finkatzaileak eman, eta azkeneko emaitzaz gozatu. Eraldatze prozesu bat da eta egileak ezustekoak hartzeko prest egon behar du.

Eta gure mundua bien bitartean presaka...

Honelako diziplinek erritmoa lasaitzen laguntzen dute. Nik horrela bizi dut, gozatzen dut. Bada ordea, presaka aritzen denik eta di-da batean bukaerako emaitzan gogoa jarria duenik, eta ez du prozesuarekin gozatzen. Azkartasunaren eta produktibitatearen gizartean bizi gara eta zeramikaz beste erritmo batean gozatu beharko litzatekeela uste dut.

Nolakoak dira zure eskulturak, zein gai jorratzen dute?

Denetarik dut, baina bukaerako emaitza askok naturarekin zerikusia duten elementuen forma hartzen dute, oharkabean: haziak, krisalidak...

Sare sozialak, erakusketak, azokak... salmenta guneak al dira guztiak?

Nire pieza batzuk Finlandia, Israel eta Belgikara bidali izan ditut, eta erakusketak eskulturak saltzeko baliatu izan ditut, baina ez da ohikoena. Sare sozialetan ez naiz batere iaioa. Azokak dira salmentarako plaza onak, nire ustez. Zeramika piezak garestiak izaten dira, eskulan ordu asko baitago atzean, baina bada hori estimatu eta baloratzen duenik. Eskualdean Tolosa, Berrobi eta Belauntzako azokatan izan nahiz eta salmentekin ezin kexatu naiteke. Iparraldean ere izana naiz eta han zeramika erosteko ohitura gehiago dutela esango nuke.

Hainbat erakusketa egina zara, ba al duzu besteren bat egiteko asmorik?

Tolosa, Zumaia, Zarautz, Iruñea eta Garesen jarri ditut erakusketak. Nire ibilbidean pieza ugari sortu ditut eta sortuko ditudanekin batera, erretiroa hartzean, asko gustatuko litzaidake Tolosan erakusketa bat zabaltzea.


Eukene Larrarte: «Asko lagundu nauten pertsona asko ditut inguruan»

Elite mailan Europako txapeldunorde izan berri da Eukene Larrarte txirrindulari tolosarra scratch proban.

Orain arteko lorpen handiena eskuratu du Eukene Larrarte txirrindulari tolosarrak: pistako elite mailako Europako Txapelketan zilarrezko domina lortu du scratch proban. «Izugarrizko poza suposatzen du, eta oso garrantzitsua da nire ibilbide profesionalean», esan du Larrartek. «Emozio asko bizitu nituen, negar asko egin nuen, eta oso pozik nago baita ere nire familia, nire lagun eta kuadrillakoengatik, beraientzako ere badelako domina hau. Asko lagundu nauten pertsona asko ditut inguruan».

Berez tolosarraren fokua parte hartu zuen beste hiru probetan zegoen, horiek olinpiarrak baitira. Horrez gain, beste proba batzuk zeuden libre eta egitaraua nahiko betea zuenez, ondoen geratzen zitzaion proba scratchekoa zen. Proba hori egingo zuela jakitean, helburu jakin bat zuela dio: «Erasokor aritzea, dena barruan utziz, eta taktika horrekin irabazi ahal zen edota gaizki ateraz gero, azken postuan geratu». Tolosarrak Portugalgo selekzioko Maria Martinsekin batera erasoa jo zuen, eta «lehiakide on bat» izan zen berarentzat. «Bi itzuliren faltan iritsi egingo ginela konturatu nintzen. Gero bera esprintean hasi zen oso indartsu eta ni bigarren postuarekin pozik geratu nintzen».

Beste hiru probetan lortutako emaitzekin konforme geratu dela esan du. Omniumean 11. egin zuen sailkapen orokorrean. «Proba bakoitzean emaitza hobeak lortzeko aukera izan nuen, eta zenbait akats izan nituen. Nire sasoi fisikoa ona izan zen, eta emaitza orokorra ona izan da. Olinpiar Jokoei begira, aurkari zuzenak diren herrialde batzuk atzean utzi nituen». Madisonean 10. postua lortu zuen Laura Rodriguezekin batera. «Gure lehenengo txapelketa garrantzitsua izan da bikote moduan, eta aurkari zuzenak atzean utzi genituen, Suitza izan ezik. Hobetzeko dugu, baina ibilbidea ona izango dela ematen du». Taldekako jazarpenean ere parte hartu zuen Larrartek, Rodriguez, Tania Calvo eta Isabel Ferreresekin batera. Bi aldiz Espainiako marka hobetu zuten, eta pozik daude hori lortu ondoren. «Denbora gutxi daramagu lanean, eta gainontzekoak espezialistak dira. Pozik gaude segundo asko kendu dizkiogulako markari», esan du Larrartek.

Ez da lehiatu gabe denbora askoan egongo Larrarte. Errepidean, bihartik igandera Valentziako Itzulian parte hartuko du. Etxetik pasa gabe, Indonesiara joango da, pistako Munduko Kopan parte hartzeko, otsailaren 22tik 26ra. Hurrengo hilabetean ere beste Munduko Kopako proba bat izango du, eta pistan horiek izango dira bere helburuak, Olinpiar Jokoetara joateko garrantzitsuak direlako.


Mugimendu feministak greba orokor baterako prozesua abiatu du, zaintza eskubidearen alde

Zaintzarako eskubide kolektiboa exijitu dute. Prozesu bat abiatu dute, herri mugimenduekin eta eragile soziosindikalekin aliantzak eta proposamenak bateratzeko.

Zaintza eskubide unibertsalaren alde, Euskal Herriko mugimendu feministak prozesu bat abiatuko du, greba orokor batera deitzeko asmoz. «Zaintza negozio izateari uztea nahi dugu; greba feminista orokor batera goaz, eta gaur, Martxoak 8, lehen urratsa da», iragarri dute gaur goizean Bilbon egindako agerraldi batean.

Zaintzarako eskubidea izango da gaurko mobilizazioetako ardatz nagusia, baina mugimendu feministak adierazi du bihartik aurrera ere lanean segituko duela horren bueltan. Otsailean abiatutako borroka dinamikari jarraikiz, Denon Bizitzak Erdigunean izeneko prozesua jarri du martxan, zaintzaren auzia erdigunean kokatzeko eta gaia herriz herri jorratzeko: «Aliantzak eta proposamenak bateratu nahi ditugu herri mugimenduekin eta eragile soziosindikalekin, eta horrela aldarrikapen agenda bat sortu». Argi dute helburua: «Borroka artikulatu bat planteatzen dugu gaurtik aurrera greba feminista orokor baterantz».

Ez dute greba orokorrerako egunik zehaztu, baina Martxoaren 8tik kanpo egingo dute. «Epe ertaineko prozesu bat izango da, eta indarrak artikulatu nahi ditugu; egun jakin bat dugunean, publikoki jakinaraziko dugu», argitu du Naia Torrealdai mugimendu feministako kideak. Julia Marti kideak, bestalde, gehitu du greba orokorra eraikitzeak aurretiazko lana ekarriko duela: «Greba orokorra ez da bakarrik egun jakin bat izango: aurretik mobilizatu beharko dugu, eta espero dugu prozesura jende asko batzea».

Greba orokorra izanik, gizonek ere «egiteko» bat izango dute, Torrealdaik adierazi duenez. Eta aurrerantzean eztabaidatuko dute zein izango den rol hori. «Zaintza guztion afera da, ez bakarrik emakumeena; sistema honetan, guztiok nahi dugu duintasunez zainduak izan, baina orain hori ez da gertatzen: orain, zaintzak erabat merkantilizatuak daude».

Erantzuleak

Feministek salatu dute historikoki emakumeek hartu izan dutela zaintzaren pisua, eta hori ez dela inoiz «lan gisa» aitortu: «Politikoki, sozialki eta ekonomikoki ikusezinak eta gutxietsiak izan dira». Are gehiago: zainketa lanak «sexuatuak, arrazializatuak eta estratifikatuak» daudela salatu dute: «Gaur egun, Euskal Herrian, zaintzak indarkeria eta desberdintasunaren ardatz dira emakume langileentzat»

Gogora ekarri dute, gainera, feminismoak aspaldi azaleratu zuela zaintza lanen «merkantilizazioa eta pribatizazioa». Izan ere, zaintzari zentraltasuna ukatu bazaio ere, «kapitalismo patriarkala» horren irabaziekin «aberastu» egin dela nabarmendu du mugimendu feministak: «Kolapso egoera batean bizi gara». Eta horren arrazoia «estruktura patriarkal eta kolonialetan oinarritzen den kapitalaren sistema metatzailea» da. Mugimendu feministak erantzuletzat jo ditu patronalak eta interes ekonomikoen menpe dauden erakundeak: «Euskal eta nafar gobernuekin zein instituzio frantses eta espainolekin batera, hainbat zaintza beharrizan merkantilizatzen eta pribatizatzen dituzte, eta horiekin espekulatzen dute».

Hala, «zaintzarako eskubide kolektibo baten» alde egin dute feministek: «Pertsona guztiek bizitza osoan zehar zaintzak baldintza duinetan eta konpromisotik emateko eta jasotzeko duten eskubidearen alde». Nabarmendu dute horrek erabakitzeko gaitasuna eskatzen duela: «Zenbat, nola eta nor zaindu nahi dugun; zenbat, nola eta nork zaindu behar gaituen; zaintzeari ezetz esateko eskubidea barne. Eskubide hori modu kolektiboan ulertzen dugu, eta ez indibidualizatuan».


Ibaia handitzeko proiektuak landa-ingurunea mehatxatzen duela salatu du Equok

Equo Berdeak taldeak alegazio sorta bat erregistratu du Ibaia handitzeko proiektuaren aurka. Alderdi berdearen ustez, proiektua kontraesanean dago landa-ingurunea babesteko helburuekin eta nekazaritzako elikagaien estrategiarekin.

Alavesen proiektuak Ibaiako lurrak birkalifikatzea aurreikusi du ekipamendu berria eraiki ahal izateko. Alderdi berdeak uste du horrek Gasteizko Udalaren bi estrategia urratzen dituela uste du: alde batetik, landa-ingurunea babesteko HAPOn jasotako helburuak; eta bestetik, nekazaritza elikagaien estrategia.

Une honetan, Kirol Hiria handitzeko proiektuari buruzko aurretiazko kontsulta publikoaren epea zabalik dago. Testuinguru horretan, Equo Berdeak taldeak alegazio-sorta bat erregistratu du proiektuaren aurka, eta erakundeei dei egin die, "beharrezkoa izanez gero, balio agroekologiko handiko lurzorua babesteko jarduketak aktiba ditzaten, Euskadiko Nekazaritza Politikari buruzko Legeak berak aurreikusten duen bezala".

Azaldu dutenez, Hiri Antolamenduko Plan Orokorrak lehentasuna ematen die landa-eremuen identitatearekin bateragarriak diren jarduerei eusteari eta nekazaritza-paisaia tradizionala babesteari. "Lehentasuna nekazaritza-lur horiek kontserbatzea izan beharko litzateke", azpimarratu dute.

Bestalde, Equoren ustez, Alavesek proposatutako proiektuak ez ditu kontuan hartzen elikagaiak ekoizteko erabiltzen diren lurzoruak babesteko Gasteizko Nekazaritzako Elikagaien Estrategian jasotako helburuak. "Nekazaritza lurren urbanizazioa mehatxu bat da etorkizunean elikagaiak ekoizteko", azaldu dute.

Gasteizko korridore ekologikoa

Azkenik, Equo Berdeakek gogorarazi du du eremua udalerriko korridore ekologikoetako batena dela. "Baso-uharte baten eta Gasteizko mendien arteko lotura da, babestu eta zaindu behar dugun faunarentzako funtsezko habitata. Ezin da ulertu Green Capital batek kontrako zentzuan jokatzea", kritikatu dute. "Birmoldaketa, planteatuta dagoen bezala, ez litzateke onartu behar Arabako hiriburuaren ibilbide berde luze eta emankorra inspiratu zuten printzipioek oraindik indarrean jarraitzen badute Gasteizko herritarrak ordezkatzen dituzten talde politiko guztientzat".


Zaldiak, pertsonen sentimenduen isla

Zaldiek gaitasuna dute pertsonek zer sentitzen duten hautemateko, eta lotura bat sor daiteke haien artean. Horretaz jabetuta, espezializatutako profesionalek zuzentzen dituzten terapiak eskaintzen dituzte Arrasateko Zabolain zalditegian. Egokitutako saioak dira guztiak.


Mende bateko istorioak, historia eginda

Mikel Garmendiak 100 urte bete ditu apirilean, eta hamaika istorio ditu Euskal Herriari kontatzeko. Gudan, presondegian, Tarifan, Valle de Los Caidosen, Malagan... toki bakoitzean utzi du aztarna Beizamako gudari ordiziarrak.

(E. Albizu Lizaso) Kafe hutsa hartzen du Mikel Garmendia Olaziregik (Donostia, 1915), nolabait, oroitzapenez betetako burua orekatzeko. Donostian jaioa, lau urterekin Ordiziara joana, eta Espainiako estatuko hamaika txokotan izana. Goierritarra da bihotzez Garmendia, han eta hemen ibili bada ere. Mendea bete berri du Beizaman bizi den ordiziarrak, eta urteak baino istorio gehiago daramatza soinean. Gerra, kartzela, soldadutza, Valle de Los Caidos deritzon infernua eta Andaluziako bizitza ezagutu zituen, besteak beste. Azken urteetan oroitzapen bat du, bereziki, oso presente buruan eta ahoan. Hala diote ingurukoek, eta berak ere sarri-sarri ekartzen du gaia: gerran galdu zuen kide andoaindarra. Edozer elkarrizketatan oroitzen da gudari hartaz. Lagun hura pertsona "beldurrik gabea, argia eta ausarta, benetan ausarta" zela dio Garmendiak behin eta berriz. Hura aipatzearekin batera, "zorteko gizona" dela dio, bere buruaz ari da; gudan eta bizitzan "zorionekoa" izan dela nabarmendu nahi du. Gerrak eta garai hartako istorioek toki berezia dute Garmendiaren oroitzapenetan. "Gizonak elkar akabatzen ikusi ditut nik, elkar akabatzen", dio argi. "Tiroak entzuna naiz, ondotik ere pasatu izan zaizkigu guri. Gerraz ari garenean, bizitzaz ari gara", ezin du ahaztu. Eusko Langileen egunkaria saltzen hasi zuen bere ibilbide politikoa Garmendiak, Ordiziako eta Beasaingo kaleetan. ELAren aitzindaria da erakunde hori. 1936an, ordea, Ordiziara sartu ziren Fronte Nazionaleko kideak, eta orduan erabaki zuen Garmendiak eusko gudariekin bat egitea. Beraz, Intxarkudia bataloiko kide egin zen.

Heriotza zigorra Urtebete igaro zuen gudan, eta frankistek atzeman zuten Torrelavegako (Kantabria, Espainia) bidean. Atxiloketaren ostean, heriotza zigorrera kondenatu zuten ordiziarra, eta Dueson eta Larrinagan egon zen preso. Heriotza zigorra, hori ere ahazteko zaila den gogorapena da Beizaman bizi den ordiziarrarentzat: "Heriotza zigorrarekin ia bi urte egin nituen, hori ezin da ahaztu". Ajuriagerra eta Rezola kideak oroitzen ditu Garmendiak garai hura ukitzean. Harekin egon zen presondegian Jose Mari Azkarraga Lurgorri ere, EAJren ikasle sindikatuari izen ematen dion gizona. "Oso momentu gogorrak" izan ziren haiek Garmendiarentzat: "Aurretik jakiten genuen nor eramango zuten, eta ezin genuen ezer egin". Hori dela-eta, beraien unea noiz iritsiko, "beldurrez", zain egoten ziren ziegan. Presondegiko hamaika oztopoen artean, komunikatzea ere oso zaila zen horma haien artean. Amari idazten ere ez ziotela uzten kontatu du Beizamako gizonak, penaz. 21 urterekin utzi zuen etxea, eta hura izan zen ama azken aldiz ikusi zuen unea: "Ez nuen ama gehiago ikusi", oroitzen du oraindik sentimendu handiz. 1939an heriotza zigorra kendu zieten euskal preso guztiei, eta indultua irailean iritsi zitzaion Garmendiari. Handik, Alcala de Henaresko (Madril, Espainia) kartzelara eraman zuten, eta ez zen aske gelditu 1943ra arte; 28 urte bete zituen arte. Presondegitik irtetean, gainera, soldadutza egitera behartu zuten, gerra garaian ez zituelako "betebeharrak" egin. Nora, eta Afrikara bidali zuten Garmendia.

Afrikan soldadu "Afrikan gogorra zen egoera, ez genuen lo egiteko tokirik, eta zuloak egiten genituen lurrean gaua pasatzeko", azaldu du ordiziarrak. Tarifan pasatutako egunak oroitzen ditu ondoen Garmendiak: "Nik ikusi dut hegazkinek nola bonbardatu dituzten inguruak, nola hil duten jendea". Garai hartan, Bigarren Mundu Gerrak bete-betean harrapatu zuen Garmendia, eta kontatzen du denak Alemaniaren aurka zeuden bitartean, beraiek "erdi-erdian" aurkitzen zirela. "Gibraltar jo zuten ni Tarifan nengoela; izan ere, Afrika konkistatzeko giltza hura zen". Tarifaz gain, Ceuta ere buruan du Garmendiak: "Lekale gogor, txiki eta nazkagarriak ematen zizkiguten jateko". "Gose handia" pasatu zutela ziurtatu du Garmendiak, haien artean baziren "platano azalak jaten zituztenak" ere. Tetuanera eta Tangerrera (Maroko) ere eraman zuten soldadutza garaian.

Valle de Los Caidos Hurrengo geltokia, ordea, ez zen gozoagoa izan. Frankismo garaian Valle de Los Caidos bezala izendatutako tokira, Madrilera, eraman zuten gudaria. Lana gogotik egin zuten han ere, morroi gisa, baldintza kaskarretan. Ospitale bat egin zutela azaldu du ordiziarrak: "Lana nola egiten genuen oroitzen dut. Eta jendea jaiak pasatzera etortzen zela, aberatsak denak. Ukiezinak ziren haiek". Hala ere, handik irteteko laguntza izan zuen Beizamako bizilagunak. Andres Arana ordiziarrak bisitatu zuen, eta esan zion lana emango ziola bere enpresan, Bilore xaboi lantegian. Dokumentazio faltsuarekin egin zuen handik ihes, Pablo Aguado Martinen izenpean. "Madrilgo pentsio batean egon nintzen ezkutatuta lehendabizi; eta, ondoren, Malagara joan nintzen lanera". Malagan (Andaluzia, Espainia) ezkondu zen, eta han jaio ziren bere bi alabak. Hala kontatu du Begoña Garmendia gudariaren alabak: "Euskaraz ez genekien arren, ia jaio orduko ikasi genuen Euskal Herriak askea behar zuela". "Euskal Herrira begira" bizi zen Garmendia, eta beti izan zuen «herrimina». Gezurra badirudi ere, guardia zibil batek lagundu zion Malagatik etxera itzultzen Garmendiari. "Txorienganako maitasuna" konpartitzen zuten bi gizonek, eta lagunak egin ziren Fuentepiedran. Hari egia kontatu zion bere identitateari buruz, eta paperak berreskuratzen lagundu zion agenteak. 1970ean Garmendiak aukera izan zuen Bilorek Zaldibian (Gipuzkoa) zuen fabrikan lanean hasteko, eta Euskal Herrira itzuli zen familiarekin. 33 urteren buruan iritsi zen, beraz, Garmendia Oridiziara. 54 urte zituen berak orduan. Etxera itzuli, eta aita aurkitu zuen bertan. Gerrara joan zenetik elkar ikusten zuten lehen aldia zen. Baina ama falta zen. Gutun bidez jakin zuen Garmendiak ama hil zitzaiela, Malagan bizi zen bitartean. 21 urterekin eginiko agur hura izan zen azkena.

Historia izan dadin 100 urteren ostean, asko bizi izan du Garmendiak. Hala ere, kezka bat badu: "Gustatuko zitzaidakeen buruan ditudan gauza guztiekin liburu bat idatzi izana, apurka-apurka dena ahaztu egiten baita. Damu horixe dut". Burua oso argi du oraindik: "Ahanztura egiaren laguna da, eta urteek ez dute barkatzen". Bien bitartean, omenaldia egingo diote Beizaman hilaren 23an, larunbatean. Bertan oroituko dituzte Mikel Garmendia gudariaren istorioak, historia eginda.


Ariketa fisikorako baliabideak, klik bateko distantzian

Mugi Txorierri aplikazio berria martxan ipini du Txorierriko Zerbitzuen Mankomunitateak. App horretan ariketa fisikoa egiteko baliabideak batu dira, herrika sailkatuta. Ibilbideak ere jaso dira bertan, eta Txorierritik pasatzen diren “kolesterolaren ibilbideen” atala sortu. Mankomunitateak jakinarazi duenez, app-a berrituz joango dira, eta baliabideak eta ibilbide berriak sartuko dituzte. Aplikazioa hemen eskuratu daiteke.


Elkartasuna, aparretan

Kataluniaren aldeko elkartasun kanpaina bat jarri du martxan Dani Lopez bartzelonarrak; cava kaxak salduko ditu. Torraren gaitasungabetzeak gizartean eragin handia izango duela dio.

Amaitu da Quim Torra Kataluniako Generalitateko presidente izan denaren agintaldia. Urte eta erdiko gaitasungabetzea eta 30.000 euroko zigorra baieztatu zizkion Espainiako Auzitegi Gorenak, Espainiako Hauteskunde Batzordearen agindu bat garaiz ez betetzeagatik. Atsekabetuta jaso du albistea Dani Lopez bartzelonarrak, baita distantziatik ere, 14 urte baitira Tolosara bizitzera etorri zela. «Oso larria da adierazpen askatasuna defendatzeagatik presidente bat gaitasungabetzea». Une honetan, estrategia bateratu baten aldeko apustua egiten du. «Horren aurrean, herri-mobilizazioan oinarritutako erantzun zabal eta sendo bat baino ezin da eman».

2017ko urriaren 1ean, 1978ko erregimenaren oinarriak astindu zituen autodeterminazio eskubidearen aldeko benetako iraultza demokratikoa egin zuen Kataluniako herriak. «Herritarren mobilizazio masiboa izan zen, modu baketsuan, erabakitzeko eskubideaz baliatuta. Estatuak, horren aurrean, 155. artikulua aplikatu zuen: errepresioa, kartzela zigorra eta erbestea. Harrigarria da independentismoaren parte bat hain xaloa izatea, estatua mahai batean negoziatzera eseri daitekeela pentsatzea. Geroztik, nahasmen orokorra dago alderdi politikoetan nahiz gizarte-mugimenduetan».

Errepresioaren helburua «jendearen artean beldurra sortzea» dela dio Lopezek; «kasu honetan, urriaren 1ekoa berriro gerta ez dadin. Azken hamarkadetan Europan bizitako desobedientzia bakezale ekintza indartsuena izan zen, inflexio-puntu bat. Kataluniarrek beldurra galdu dute, eta preso politikoei eta erbesteratuei babesteko iraultza etengabean daude».

Bertakoa eta onartua

Ondorioz, Euskal Herriaren eta Kataluniaren arteko etengabeko elkartasun jarioan, beste urrats bat eman nahi du Lopezek. «Azken urteotan hainbat ekimen egin dira Kataluniaren alde, baina egun bizi dugun egoera ikusirik, zerbait ezberdina egin nahi genuen, sinbolikoa izango zena, herriari keinu txiki bat eginez. Hori dela eta, bertako produktu batez gozatzeko aukera eskaini nahi dugu, ohiko kamisetak eta esteladak albo batera utzita».

Hain justu, Vives Ambros Brut Reserva cava botilen kaxak salduko dituzte. «Kataluniarekin erraz identifikatzen den produktua da, euskaldunen artean onarpena du, eta asko kontsumitzen da. Gainera, Gabonak hurbiltzen ari direnez, nahiko arrakastatsua izan daitekeela uste dugu». 6 botilako kaxak dira eta 45 euro balio du bakoitzak. Kaxaren bat erosi nahi duenak, 666 073 406 telefono zenbakira deitu edo irai.tolosaldea@gmail.com helbidera mezua idatzi behar du.

Bistakoa da Kataluniaren eta Euskal Herriaren arteko lotura ez dela berria. Hala ere, azken urteetako gertakariek lotura hori indarberritu dutela aitortzen du Lopezek. «Kataluniako prozesuak ilusioz, itxaropenez eta alaitasunez busti du euskal gizartearen zati handi bat. Erabakitzeko eskubidearen aldeko mobilizazio jendetsuetan eta Kataluniarekiko elkartasunezko ekimenetan ikusi da hori. Euskal Herrian bizi dugun egoera politiko berriak, euskal gatazka politikoa autodeterminazioaren bitartez konpondu ahal izateko itxaropena handitzea ere ekarri du».

Arestian aipatu bezala, distantziatik jarraitzen du Kataluniako egoera Lopezek. Hala ere, hurbil sentitzen ditu bertako lagunak eta familia, eta harremanetan jarraitzen dutela dio. «Batzuetan, une historiko hau lehen pertsonan bizi ezin izanaren pena izaten dut. Era berean, baina, Euskal Herrian, gure etorkizuna erabaki ahal izango dugun eguna iristeko irrikaz nago».


'Zinemaldia 1953-2022' liburua argitaratu dute Nosferatu bilduman

Zinemaldiaren berezitasunei buruzko 30 artikulu jaso dituzte, Quim Casasen koordinaziopean


Literatur tertulia

Charlotte Bronteren "Jane Eyre" izango da landuko den lehen liburua. Gaztelaniazko taldea, Monica Leivak gidatua izango da.


Aizkorrira eta Arantzazura ibilaldia gaur gazteentzat

ZEGAMA // Zegamako Bele gazte gaztelekuko udako ekintzak martxan daude. Ekainaren 22tik hasita hainbat jarduera egin dituzte gazteek. Gaur, 09:00etan, mendi ibilaldia izango dute. Aizkorrira igoko dira aurrena, bertatik Urbiara jaitsiko dira, eta Arantzazura joango dira ondoren. Zegamarako itzulera autobusez egingo dute.


«Musika ikasketen maila izugarri igo da Euskal Herrian»

Musika Hamabostaldiko Ganbera Zikloari amaiera emango dion kontzertuan izango da gaur Zabaleta, San Telmoko klaustroan. Bera pianoan arituko da, eta Nataxa Txitx, berriz, biolan.


Eresia

Oier Zuñiga antzezle eta zuzendariaren antzezlan berria. Dolua da bere gai nagusia.


Itxaso, PPko militantearen erasoari buruz: "Oso adierazgarria da ustezko erasotzaileak 20 urte soilik izatea"

Denis Itxasok uste du hausnarketa bat egin beharra dagoela gorroto delituen inguruan, "gorakada handia bitzitzen" ari direlako.


Jesus Bailo nagusitu da Ehunmilietan


Begoña San Julian gogoan atera dira zakozaharrak Lesakan

Urtebeteko geldialdiaren ondotik inauteriak ospatzeko gogoz zeuden Lesakan eta inauterietako igandean zakozaharrak izan ziren protagonista. Arratsaldean ttikiak atera ziren trikitilariekin batera eta arratsean zakozahar handiak musika bandarekin, 70 bat. Berrogei urtez zakuak betetzen eta josten laguntzaile izan den Begoña San Julian gogoan izan zuten zakozaharrek atera baino lehen, minutuko isilunea gordez. Ondotik, Lesakako Inauteriak pieza jotzen hasi zen musika bada, Mikel Iriarteren zuzendaritzapean eta zakozaharrak saltoka eta pizontziak astintzen abiatu ziren, karrikaz karrikako ibilbidean. Argazkiak: Juan Mari Ondikol

Karrozak, mozorroak eta Fraindarrak gaur

Inauteriek gaur izanen dute segida Lesakan. Karrozak eta mozorroak ikusiko dira plaza inguruan. Halere, Lesakako udalak motordun ibilgailuak oraindik obretan dagoen plaza inguruan ez sartzeko eskaria egin du. Fraindarrak ere gaur aterako dira, baina ez baserri auzoetan, herriko karriketan baizik. Arratsaldean dantzaldia izanen da plazan.


Eskalada saioa egin dute Orioko elizako paretan Talai Mendi elkarteak antolatuta

Bi mutil gazte jumareatzen lagunak goiko aldean animatzen dituzten bitartean. (Aiora Larrañaga/Hitza) Astelehenetik Kukuarri Astean murgilduta daude oriotarrak. Astean zehar egunero izan da mendiarekin erlazionatutako ekimenen bat herrian: hitzaldia, orientazio proba, slacklinea eta haurrei zuzendutako tailerrak besteak beste. Gaurko, berriz, eskalada saioa antolatu du Talai Mendi elkarteak, eta arratsaldean zehar herritar asko bildu da Zakilaneko aldapa hasieran eskalada saioan parte hartzeko prest. Gaztetxoek pareta eskalatu dute eta goiko aldera iristen zirenean Talai Mendi elkarteko kide batek goxokia ematen zien opari moduan; gainera, batzuk jumareatzera ere animatu dira gazteak eta helduak bezala. Giro ederra izan da Talai Mendi elkarteak antolatutako saioan. Bihar, igandean, emango diote Kukuarri Asteari amaiera Kukuarri Egunarekin. Ohitura den bezala Kukuarri mendiaren tontorrean elizkizuna izango da 11:00etan, eta ondoren salda eta pintxo beroak banatuko dituzte Talai Mendiko kideek. [flickr_set id="72157668909900006"]


Defentsaren lekukoekin ekinen diote berriz 13/13 auziari, asteartean

Fiskalak 77 urteko espetxe zigorra eskatua du zazpi euskal herritarrentzat, euskal presoen bitartekaritzan egindako lanagatik. Hilaren 28ra arte iraun dezake Madrilgo makroepaiketak


COVID-19aren egoera okertuz doa: bost positibo berri Debagoienean azken 24 orduetan

Bigarren olatuaren aurrean gaudela ohartarazi berri du Nekane Murga Osasun Sailburuak. "Martxoko olatuarekiko ezberdintasunak dituen arren, eta kutsatu kopuruak ez diren arren martxoan besteko bortitzak, bigarren olatuaren aurrean gaude. Norbanakoaren prebentzioa da neurririk onena eta bi metroko distantzia mantentzen badugu, hobe". Azken 24 orduetan Arrasaten hiru positibo berri, eta agerraldi bana Bergaran eta Oñatin atzeman dira.

Atzo, 5.617 PCR proba egin ziren, eta, haietatik, 338 positiboak izan ziren. Lurraldeen arabera: 44 Araban, 233 Bizkaian, 57 en Gipuzkoan eta 4 Euskaditik kanpo bizi diren pertsonetan. COVID-19aren ondorioz 8 pertsona ospitaleratu ziren atzo, eta 5 pertsona ZIUn daude. 1,31 da gaurko R0 indizea.

Nekane Murga Osasun Sailburuak jarduera soziala murriztu egin behar dela ohartarazi du eta bi metroko distantzia mantentzea hobetsi du prebentzio neurri gisa. Martxoaren 28az geroztik kopuru altuena izan da atzo jasotako positiboena: 338.

Sailburuak herritarrei ohartarazpena egin die: "Edozein jarduera sozialetan jendea kutsatzeko arriskua dago asteon; beraz, ahal dela ez parte hartu. Datozen egunetan kutsatzeak igo egingo dira eta baita ere ospitaleratzeak. Gainera, egunero norbait sartzen da ZIUn". Oraingoz, Osakidetza ez dago kolapsaturik, baina Jaurlaritzak iragarri du solairu eta ZIU berriak prestatuko dituztela.

Nafarroan, 81 positibo

Nafarroan ere hazi egin da kopurua eta atzo 81 positibo antzeman ziren, lagun bat ospitaleratu dute; beste bat ZIUn dago.


Kalean da 'Plazida, oihartzunaren plaza' ipuin ilustratua

Atzo aurkeztu zen, Zizurkilen, ‘Plazida, oihartzunaren plaza’ ipuin ilustratua. Plazida Otaño Odriozola bertsolari zizurkildarra atera nahi du argitara liburu honek. Larunbatean liburuaren irakurketa publikoa egingo dute herriko haurrek eta hiru ikastetxeen artean egindako Plazidaren eskultura ere bistaratuko dute.

1867ko otsailaren 18an jaio zen Plazida Otaño. Bertso munduari lotutako abizena da Otaño. Errekalde baserriko sukaldean makina bat bertso abestu eta entzungo ziren. Sukalde hartan hazi zen Plazida Otaño Odriozola. Bertso-etorria sehaskatik bertatik jasoz.

Bertsolaria zen Plazida, eta emakumea. Hori dela eta, ez zen eszenatokietara igo, ez zuen plazako saioetan parte hartu, ez zuen bere trebetasuna jendaurrean aurkezteko aukerarik izan. Plazidaren ahotsa plazara ekartzea da gaur aurkezten dugun ipuin ilustratuaren helburua. Oihana Iguaran bertsolari amasarrak jarri dizkio hitzak, Maria Altuna artista zizurkildarrak egin ditu ilustrazioak, liburu ederra osatuz.

Iker Urruzola Zizurkilgo alkateak hartu zuen hitza, liburuaren aurkezpenari ekiteko: “2016an liburutegi berria martxan jarri zenean, garbi izan genuen Plazidaren izena argitara ekarri behar genuela. 2021ean, Plazidaren figura ezagutarazteko beste pauso bat eman dugu. Aipamen berezia egin nahi nieke Kultura Saileko kide guztiei, batez ere liburutegiko arduradunei, egin duten ahaleginatik eta baita ere, nola ez, Maria Altuna eta Oihana Iguaran egileei, lan zoragarria gauzatu dutelako”.

Ez da hau Zizurkilgo Udalak aterako duen lehen liburua. Zizurkilgo historia biltzen duten liburuan argitaratu ditu Aranzadirekin elkarlanean eta Hernandorena kultur taldeak ere argitalpen ezberdinak egin ditu. “Ipuinei dagokionez, hirugarrena litzateke Plazidaren inguruko hau. Atxulondoko azken olagizonak zabaldu zuen bidea. Leire Zubeldia zizurkildarrak idatzi zuen gure herriko burdinola, Atxulondoko gune magikoa ardatz hartzen duen kontakizuna. Iraila honetan bertan atera da bigarren ipuina. Pli pla, Elbarrenako jaietako pertsonaia protagonista duen kontakizuna. Hau ere herriko bi egilek gauzatua: Izaro Lizarraga eta Iraitz Lizarraga. Oraingoan, Amasa eta Zizurkil arteko zubia eraiki dugu, Oihana eta Mariarekin”.

Oihana Iguaran eta Maria Altuna

Oihana Iguaranek idatzi du ipuina: “Plazidari dagokion tokia emateko ariketa egin dugu liburu honetan. Ez dugu bere inguruko datu handirik eta bi bertso bakarrik iritsi dira gaurdaino. Plazidaren inguruan aritu naiz, ezinbestean fikzionatuta. Eta horrek erreparo pixka bat ematen zidan. Nolanahi ere, oso gustora geratu naiz egindakoarekin eta nahiz eta hitz handia den, uste dut liburu honek justizia egiten duela Plazidarekin”.

Maria Altunarekiko eskertza hitzak ere izan zituen Oihanak: “Lehen elkarlana genuen, eta ikaragarria izan da. Emaitza ikaragarri polita izan da eta baita bidea ere. Alde horretatik, eskerrak eman nahi dizkiet liburutegiko kideei ere, ez gaituztelako danbora aldetik batere estutu. Iruditzen zait Maria eta bion arteko elkarlanak fruitu gehiago ere emango dituela etorkizunean”.

Maria Altunak egin ditu liburuko ilustrazioak era hura ere pozik agertu da emaitzarekin: “Oso bide polita izan da eta emaitza ere oso txukuna geratu dela esango nuke. Herriko hainbat txoko irudikatu ditugu eta garai hartako Zizurkil eta bizimodua bera islatzen saiatu naiz”.

Plazida Otaño itzaletik atera eta ezagutarazteko lana inprentatik atera berria da, eta zabalkundea egiteko momentua da orain.

Banaketa eta salmenta

‘Plazida, oihartzunaren plaza’ liburuaren 1000 ale inprimatu dira. Lehen aleak interesa azaltzen duten herriko familiei ale bana emango zaie, azaroaren 27ko irakurraldi publikoaren ondoren. Lehen ale horietan, gainera, bi egileek sinatutako ilustrazio bat jasoko dute opari. Gainerantzean, Gipuzkoako liburutegiek ale bana jasoko dute, Plazidaren figurak zabalkundea izan dezan.

Hortik aurrera, liburua salgai jarriko da, 10 eurotan, honako salmenta puntuetan:

Plazida Otaño liburutegia, Villabonako Basajaun liburudenda eta Bilboko Anti liburutegia, Durangoko Azokan Bertsozale elkarteak jarriko duen postuan.

Ekintza ezberdinak

Azaroak 20-27

Maria Altunak liburu honetarako egindako ilustrazioak jasotzen dituen erakusketa ikusgai egongo da aste honetan zehar liburutegian bertan.

Azaroak 27, larunbata

Herriko haurrek liburuaren irakurketa publikoa egingo dute, Plazida Otaño liburutegian, 11:30etan hasita.

Ondoren, haurren artean egidako Plazidaren eskultura bistaratuko dute, liburutegian bertan. Ikastetxe bakoitzak eskulturaren zati bat egin du, eta larunbatean elkartu egingo dituzte, Plazidaren eskultura berezia osatzeko.


"Erakustera joango naiz Faktoriara, baina baita ikastera ere"

Bizi baratzea proiektua aurkeztuko du Jakoba Errekondok bihar Faktorian, 19:00etan. Sarrera librea eta doakoa izango da eta, Errekondok berak aurreratu duenez, ez da ohiko hitzaldi bat izango. Kontsultategi formatuko saioa eskainiko du baratze eta landare adituak, publikoaren duda eta interesetatik abiatuta. Hala azaldu dio Aiaraldea Komunikabideari telefono bidez eginiko elkarrizketan.


Plan Orokorra edota taxi tarifak hizpide, gaurko udalbatzarrean

Urtarrilari dagokion osoko bilkura gaur, urtarrilaren 26an.

Urtarrileko azken osteguna gaur, hilabete honi dagokion osoko bilkura gaur. Udal taldeek ahotan hartuko dituzten hizpideen artean; estreinatu berri dugun urte honi begirako herri barruko taxi tarifa berrien onarpena eta HAPO-a. Hiria Antolatzeko Plan Orokorra urriko udalbatzarrean hasieraz onartu zuten. Egun, jendaurrean ikusgai dago. Alegazioak aurkezteko urtarrilaren 31ra arteko epea zuen finkatua Usurbilgo Udalak, baina gaurko saioan, "jendaurreko epealdia luzatzea" bozkatuko dute.

Gai gehiago ere hartuko dituzte ahotan. Honako hauek:

Udalbatzarra

Eguna: urtarrilak 26, osteguna.

Ordua: 18:00.

Tokia: udalbatza aretoa.

Gai-zerrenda:

1.-Aurreko bilkuretako akten onespena:

1.1.- 2022ko urriaren 27ko bilkurako aktaren onespena.

1.2.- 2022ko azaroaren 24ko bilkurako aktaren onespena.

2.- Alkatetzako dekretu hauen berri ematea: 2022ko abenduaren 20tik 2023ko urtarrilaren 20ra (2022/1216-2023/55).

3.- 11. kreditu aldaketaren berri ematea (2022KALD0011).

4.- Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren jendaurreko epealdia luzatzea.

5.- 2023 urterako Usurbilgo herri barruko taxien tarifa berriak onartzea (HZ.06/2023-0020).

6.- PERTE uraren zikloaren digitalizazioa. Taldea osatzea (AGASA eta zenbait udal).

7.- PERTE uraren zikoaren digitalizazioa. Dirulaguntza eskaera.

8.-Galdera eta eskaerak.


Mugikortasun urriko pertsonak kirola egitera batzeko proiektua martxan onean doa

Antxintxika triatloi egokituko sailak hiru urteko ibilbidea errepasatu du. Taldearen sustatzaile izan diren Joseba Azkarate eta Aitor Rementeria eskertuta agertu dira proiektua aurrera ateratzen lagundu duten bazkideen aurrean: "Erreferenteak bihurtu gara triatloi egokituan; orain etxean geldi egotetik kirola praktikatzen hasteko garaia da".


40 urteko gizon bat atxilotu dute Gasteizen, bikotekideari eraso egitea egotzita

Gizona igandean atxilotu zuten Pilarreko auzoan, eztabaida batean zehar bikotekideari eraso egitea leporatuta.

40 urteko gizon bat atxilotu zuten igandean, Gasteizko Pilarreko auzoan, eztabaida batean zehar bikotekideari eraso egitea leporatuta, Udaltzaingoak jakitera eman duenez.

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak eta/edo deitu doako telefono hauetara: 900 840 111 (EAEkoa), 016 (Espainiako Estatukoa) edo 3919 (Iparraldekoa, eguneko 24 orduetan erabilgarri, igande eta jaiegunetan 09:00etatik 18:00etara izan ezik). Ez dute fakturan arrastorik uzten, baina bai telefonoan. Beraz, ez ahaztu ezabatzea.


Apiriletik ur beltzen isurketa dutela salatu dute Unzabetxeko auzokideek

Auzuneko herritarrek salatu dute URAren eskumena dela arazoa konpontzea eta agentziak ez duela egin.

Unzabetxeko zenbait auzokide Aiaraldea Komunikabidearekin jarri dira harremanetan salatzeko apirilaren 26tik ur beltzen isurketak zeharkatzen duela auzunea. "Ezin ditugu ezta etxeko leihoak ireki", adierazi du okondoar batek.

Egun horretan hasi ziren azaleratzen ur beltzak eta maiatzaren 15ean enpresa bat kontratatu zuten putzu septikoa garbitzeko.

Enpresak putzua hustu eta ziurtatu zien auzokideei, txosten batekin, hodia buxatuta zegoela harriekin edo lokatzarekin eta ez zela erabilgarria.

Gauzak horrela, 24 ordutan isurketa berriro azaleratu zen. URA Agentziako teknikari batek egin zuen bisita maiatzaren 16an eta aholkatu zuen enpresa deitzea berriro, baina auzokideek azaldu zioten, alde batetik, enpresako jardunaldi bakoitzak 1.600 euro balio duela, eta, bestetik, arazoa hodian dagoela.

Geroztik, Unzabetxeko herritarrak saiatu dira URAk bere gain hartzen arazoa, baina momentuz ez dute lortu eta ur beltzek auzunea zeharkatzen jarraitzen dute, ibaian amaitzeko.


Guaixe, Geuria, GiTB eta Karkara garaile 2021eko TOKIKOM Sarietan

Euskarazko komunikazioaren arloko 100 lagun inguru batu ziren ekitaldira, eta nazioarteko adituekin batera hedabideen inguruko komunitateen sorkuntzaz eztabaidatzen aritu ziren.

Kazetaritza sariak emateko epaimahaia Maria Gorosarri Gonzalezek, Edorta Arana Arrietak eta Amaia Pavon Arrizabalagak osatu dute. Hiru epaimahaikideak bat etorri dira aurkeztutako lan guztien kalitatea nabarmentzean, eta azpimarratu dute maila igotzen doala urtez urte, aukeraketa gero eta zailagoa suertatzen delarik.

Azalik Onenaren Saria Sakanako Guaixe aldizkariaren ‘Uda Sakanan’ lanarentzat izan da. Alde estetikotik txukuna eta bizia izateaz gain, Sakanako Guaixe astekariak udako zenbaki berezirako landutako azalak balio informatibo handia ere badu, eta primeran islatzen du eskualdeko mapa erreferentziala. Begi-kolpe batean ikusten da herri bakoitzean zer dagoen, eta bertako ondare natural eta kulturala oso modu bisualean islatzen da.

Edukirik Onenaren Saria Hego Uribeko Geuria aldizkariarentzat izan da, “Etxerreko putzua eta Hego Uribeko uren altxorrak” monografikoagatik. Hego Uribeko Geuria hilabetekariak hainbat uztarketa interesgarri egin zituen, berak ere udako zenbaki berezian. Alde batetik gaia, hainbat fenomeno global (aldaketa klimatikoa, kontsumismoa, hirigintza) tokiko ikuspegitik lantzen. Lanketa horretan, gainera, kazetaritza genero ezberdinak eta informazio iturri anitzak ere uztartu ditu. Testuaren eta alde grafikoaren arteko oreka ere mimo handiz zainduta dago, bai eta online eta offline euskarrien artekoa ere: infografiak, ilustrazioak, argazkiak eta bideoak ez dira falta, ez eta paperezko edukia digitalarekin lotzeko QR kodeak.

Ikus-entzunezko onenaren Saria Goierri Irrati-Telebistak jaso du, “Ateak itxi, leihoak ireki” lanari esker. Goierri Irrati-Telebistak lan bikaina egin du, Covid19aren ondoriozko itxialditik urtebetera, orain hain urrun geratzen zaigun esperientzia kolektibo horren testigantza gordetzeko. Etxealdiko esperientziaren ikuspegi eta errelato zabala eskaintzen du, hainbat herritarren bizipenak eta oroitzapenak jasoz, estetika oso zainduarekin eta edukia hitzen bidez ez ezik, irudiak erabiliz ere transmititzeko ahalegina eginez. Gerora begira ere, dokumentu ederra da, etorkizuneko ikusleek jakin dezaten nola bizi izan den itxialdia bertatik bertara.

Laugarren sari bat ere banatu da: Komunitatearen Saria. Sari hau publikoak erabaki du, internet bidezko bozketa egiteko galdetegi baten bitartez. Aukerarik bozkatuena, jasotako 373 bozken %25arekin, Karkara aldizkariak aurkeztutako “Bandera da Orion” portada ederra izan da.


Urmuga Goierrira iritsiko da bihar

Mendi ibilaldi musikatua da Urmuga, natura eta gizakia musikaren bidez batzen dituena. 19 egunetan osatuko da aurtengo Urmuga, Angulo portutik Hiru Erregeen Mahairaino. Tartean mendizaleak eta musikariek bat egingo dute. Uztailaren 12an hasi zen ekimena, eta 30ean amaituko da ibilbide musikatua.

Bihar, Urbia-Otzaurte egingo dute, Arbelaitzetik Aizkorrira, hain zuzen ere. Beunda aterpean edo inguruan emango du kontzertua bihar Bixente Martinezek.


Ibon Oregi: "Nire bizitza berreskuratu nahi dut, lehen neukanera hurbildu"

Lasterka ari zirela, entrenatzen, auto batek jo eta airean bota zituen Ibon Oregi eta Jokin Gijarro. Oregik ezker hanka erdia galdu du. Geroztik miresmena sortu du ezbeharrean erakutsi duen indarrak.

Oreka berreskuratzeko ahaleginean ari da Ibon Oregi. Makuluekin ibiltzen ikasten, nolako protesia eskatuko duen pentsatzen... Surfa egitera ere itzuli da. Medikuek baimena eman ziotenetik dozenerdi aldiz sartu da itsasora ohola hartuta, lehengo moduan "...baina orain etzanda" esan du barrez-barrez. Itsasoko urak zauriak orbaintzeko eta terapia psikologiko moduan lagundu diola kontatu du "Faktoria"n.

Bizitza instant batean nola aldatu zaion kontatu du: Nola oroitzen duen istripuko unea, nola pentsatu zuen ez zela bizirik aterako, eta nola esan zion lagunari musu bana emateko bere emazte eta seme-alabei bere partez.

Esnaera ospitalean ere ez dauka ahazteko. "Ebakuntza egin zidan nesk etorri, besotik kolpe egin,eta esan zidan: 'Arratsalde on. Bizirik zaude eta hanka kendu dizugu'.

Egoera berrira egokitzeko erabakitasun erabatekoa du Zarautzen bizi den markinarrak. Gertatu zaiona onartzeko lanean ari da, eta istripua eragin zuen autoko gidariarekin ere bildu da. "Gauza natural bat izan da berekin hitz egitera joatea. Premia geneukan guk berekin hitz egiteko, bera lasaitzeko; eta berak geurekin egoteko. Neska horrek eman zidan besarkada oso sentitua izan zen niretzat. Berak karga handi bat kendu duela uste dut".

Ibon Oregi irakaslea da, heziketa fisikokoa, eta kirolari petoa ere bai. Orain egunero ari da errehabilitazioan, eskolara itzuli nahi luke eta Zarauzko triaoia ere berriz egin nahi luke. Bizigrina darie bere hitzei. Bizigrina, eta umorea: "Egunero eskuin hankaz esnatuko naiz aurrerantzean".


Orain 25 urteko eguraldi hura

Orain dela 25 urte (1996an) otsailaren 18, 19 eta 20an izan ziren karnabalak Azpeitian, eta eguraldi petral samarra izan zen, baina ez zituen festak zapuztu. Soka ez da eten dokumentaleko (2011, Zezen Beltz) irudiak dira goikoak.

Euri jasagatik, astelehen karnabal arratsaldeko sokamuturra sei eta erdietan bukatu zuten, ordu eta erdi lehenago. Eta asteartean goizean elurra gogotik egin zuen, baina izan zen zezena. Castro idiskoa atera zuten Erdi kalean. Arratsaldean ere elurra egin zuen, eta, udalak kezkarik azaldu zuen arren, izan zen zezena, hasieratik bukaera arte.

Eguraldia ez da oztopo karnabaletarako. Koronabirusaren pandemia bai, tamalez. Aurten, karnabalik ez.


Parentesiak jardunaldiak: "Zaintzetan ere, eskubide guztiak!"


"Bertako jende gehienak ez zuen Olinpiar Jokoak egitea nahi eta hoztasunez jarraitu dituzte"

Gari Ortigosa eta Sho Hagiorekin hitz egin dugu. Tokioko Euskal Etxeko lehendakaria da lehena eta zuzendaria bigarrena. Bat euskalduna jaiotzez; bestea, berriz, euskara bere kabuz ikasitako japoniarra.

Pandemia garaian ez dute begi onez ikusi japoniar gehienek Olinpiar Jokoak egin izana. Hala kontatu digute Tokioko Euskal Etxeko lehendakari Gari Ortigosak eta zuzendari Sho Hagiok.

Tokioko kaleetan apenas nabaritu den ezer berezirik. Iaztik zintzilikatutako kartelek gainera, hiriari itxura "kuriosoa" eman diotela azaldu digute.

Egunotan gainera, kutsatu kopuruak gora egin du hirian eta txertaketa ere ez doa askok nahi bezain azkar.

Bestalde, pandemiagik euskal etxeak ezin izan du ekitaldirik antolatu azken aldian, nahiz eta hori den Ortigosaren asmoa. Hagioren esanetan, zoom bidez egon dira harremanetan euskal etxeko kideak, ia denak, bera bezala, Japonian jaiotakoak.


Leku izenak: Serafin Atxotegi, Sologoen eta udaletxeko aldapa

Serafin Atxotegiko, gaur egungo Txurruken kaleko etxeak 1944an hasi ziren eraikitzen, Txurrukena baserriaren ortuetan. Bestalde, gaur egun Sologoen zentral hidroelektrikoa da, baina 70eko hamarkadan, industrialdea ere izan zen. Udaletxeko aldapa, berriz, Azkoitirako bidearen zatia zen, jatorriz.

40ko hamarkadan, herriko enpresa handien nagusiak bildu egin ziren ziren, beharginendako auzunea berria egiteko asmoarekin. Horretarako Gipuzkoako Obra Sindical del Hogar y Arquitectura erakundearen laguntza izan zuten. Gehiago jakiteko klikatu HEMEN.

1978an, sahiesbidea egin zutenean, Sologoen inguruko esparru batzuk erosi egin zituzten, enpresak zabaltzeko. Baina, azkenean, enpresa bakarra izan da Sologoen industrialdean. Gehiago jakiteko klikatu HEMEN.

Sorreran, udaletxeko aldapa hau kale arrunta zen, baina XVIII mendean Udaletxea eraiki zuten albo batean, eta XIX mendean hiru etxe bota zituzten beste aldean Plaza Barria eraikitzeko. Gehiago jakiteko klikatu HEMEN.


Ipularra da etorkizuna

Espainia aldean ikerketa interesgarri bat egiten ari dira. Soroen edo elgeen inguruan landare jakin batzuen haziak erein dituzte. Landareak ez dira uzta jasotzeko asmoarekin jarriak. Helburua albo mesedeak edo zehar mesedeak sortzea da. Batez ere intsektuak erakarri nahi dira, polinizatzaileak barne, eta haien atzetik txoriak.

Alorrak zenbat eta txikiagoak eta orduan eta emaitza hobeak lortzen dira: intsektu polinizatzaile eta txori gehiago. Nabarmen emendatzen da bioaniztasuna.

Europako Nekazaritza Politika Bateratu berrian argi eta garbi adierazten da nekazaritzaren eta bioaniztasunaren arteko uztarria, eta nekazaritza jardueran lehen aipaturikoa bezalako lanak hartuz gero trukean jasoko den dirulaguntza handiagoa izango da.

Espainian egin den ikerketa hori nekazaritza sindikatu batek sustatu du eta dotore asko dio egitasmoaren arduradun teknikoak: “Naturalki iraunkorrak izateko, aurrera egin behar dugu, ez itxi ateak eta nekazariek egin ditzaketen jarduera onak ikertu".

Horrelako ekimenek ondare naturala eta bioaniztasuna sustatzeko eta zaintzeko aurrerapenak dakartzate, eta era berean klima aldaketaren aurka egin eta ekonomia berdea bizkortzen dute.

Gure inguruko nekazarien elkarteek zer ote diote horrelako ekimenei buruz? Intsektuak, polinizatzaileak, txoriak, ondare naturala, bioaniztasuna, klima aldaketa, ekonomia berdea eta horrelako hitzekin bati baino gehiagori ilea laztuko zaio, eta ez daukanari haserrearen sua piztu eta haren kea urrutitik igarriko zaio.

Soro ertzean landare batzuen haziak zabaltzea eta haien loreak zabaltzen uztea besterik ez da. Baina loreak eta haien polinizatzaileak eta haiek erakartzen dituzten txoriak buruan ere kabitu egin behar baitira...

Soro ertz edo soro bazter ziztrin bat da jendearentzako garai batean ipularra zena. Ipularra horixe da, soroan lan egiteko (gurdiak, idi-parea goldearekin...) inguruan nahitaez behar den landu gabeko zirrindara. Hor hazten ziren bioaniztasuna aberasten zuten landareak, eta askotan zuhaixkak, fruta arbolak eta zuhaitzak ere izaten ziren. Mugak indartzeko hesiak edo landaresiak ere jartzen ziren bestelako animalia laguntzaileak ere erakartzeko: triku, harrapari eta abar.

Ipularra da benetan nekazaritza iraunkorra eta gure eta ondorengoen bizitza kalitatea bermatu nahi dituenak egin beharko lukeena. Uztaren emana bezain garrantzitsuak diren beste emari batzuk ekarriko dituen ipularra. Itelur eta italar ere esaten zaion ipularra.


Gaztelekua

Eskulanak. LH 3-4koentzat.


Bide bat tren mota guztientzat

Nafarroako Trenaren Alde plataformak tren publiko eta sozial baterako bere proposamena aurkeztu du Nafarroako Parlamentuan. Egungo trenbidea «egokituta eta hobetuta», AHTak duen aurrekontua %45 murriztuko luke.

Edurne Elizondo

Eztabaidak ez du zentzurik, baldin eta helburua ez bada beharrezkoa ez den zerbait eraikitzeko asmoari eustea, nola edo hala”. Horixe erran du Nafarroako Trenaren Alde plataformako ordezkari Mikel Santamariak, Iruñean, Nafarroako Parlamentuan. Plataformak tren publiko eta sozial baterako bere proposamena aurkeztu du Lurralde Kohesiorako Batzordeko kideen aurrean, duela astebete; Navarra Sumako, Geroa Baiko eta PSNko parlamentariek abiadura handiko trenaren kontrakotzat jo dute plataformak erdigunean jarritako alternatiba, eta AHTaren aldeko euren konpromisoa nabarmendu dute. “AHTaren aldeko edo kontrako eztabaida horrek ez du zentzurik; ez da hori guk parlamentura ekarri nahi dugun auzia”, berretsi du Santamariak. Eta azaldu du zergatik: “Aurkeztu dugun proiektuak egungo trenbidea egokitzea proposatzen du, tren mota guztientzat”.

Ferrandis, Ordoñez eta Santamaria, parlamentuan. Iñigo Uriz / Foku.

Hau da, abiadura handiko trenarentzat ere bai, “nahi izanez gero”, Santamariak azaldu duenez, “baina AHTarentzako propio trenbide berri bat eraiki gabe , eta, ondorioz, anitzez ere diru gutxiago gastatuta —%45 gutxiago, hain zuzen ere—, eta ingurumenean kalte txikiagoa eraginda”. Santamariarekin batera, Espainiako Estatuko tren publiko, sozial eta jasangarri baten aldeko plataformen koordinakundeko bozeramaile Jose Luis Ordoñez eta Valentziako (Herrialde Katalanak) CGT sindikatuko kide eta tren gidari Juan Ramon Ferrandis izan dira Iruñean, Nafarroako Parlamentuaren egoitzan.

Santamariak, Ordoñezek eta Ferrandisek egungo klima larrialdiaren jokalekuan kokatu dute trenaren inguruko eztabaida, eta, testuinguru horretan, plataformak aurkeztutako proposamena “bideragarria eta jasangarria” dela nabarmendu dute. Santamariak azaldu du plataformak bere proposamena garatzeko asmoak oinarri duela Adif eta Renfe enpresetan ordezkaritza duten sindikatu guztiek duela urte eta erdi hitzartutako akordioa: “Helburua zen Nafarroako egungo trenbidea moldatzeko eta hobetzeko proposamen bat egitea, tren mota guztientzat, eta hori da parlamentuan aurkeztu duguna”.

Burgos-Gasteiz-Iruñea

Gakoa hori da, parlamentuan agerraldia egin duten eragileen hitzetan, Nafarroako Trenaren Alde plataformak aurkeztutako proposamenak egungo trenbidearen %90 baliatzen baitu. Kimetz Munitxa, David Andres eta Ignacio Rubin bide, ubide eta portuetako ingeniariek egin dute txostena.

Zehazki, Burgos (Espainia), Gasteiz eta Iruñea lotzen dituen trenbidea ikertu dute hiru ingeniariok —Burgos-Gasteiz, Gasteiz-Iruñea eta Iruñea-Castejon zatiak—. AHTaren proiektuekin alderatu dituzte egungo trenbidea moldatzeko eta hobetzeko dauden aukerak, eta horren ondorio da mahai gainean jarri duten proposamena.

Juan Ramon Ferrandisek “ongi” ezagutzen ditu abiadura handiko trenak, 30 urte luze baitarama tren gidari gisa lanean. “Azken hiru hamarkadetako esperientziak erakutsi dit abiadura handia ez dela konponbidea; alderantziz, dirua eta energia xahutzen du, eta ez du balio lurraldea kohesionatzeko. Ezin dugu abiadura handiko trenarekin amildegira hurbiltzen jarraitu”.

Tren publiko eta sozial baten aldeko eragileek hiru auzi nagusi jarri dituzte erdigunean, parlamentuan aurkeztutako proposamena babesteko: batetik, dirua; bertzetik, abiaduraren auzia; eta, hirugarrenik, salgaien garraioa.

Diruari buruz, Santamariak aipatu du ikerketaren egileek emandako datua: tren publiko eta sozial bat egiteko proiektua izanen litzatekeela bakarrik bidaiariak abiadura handian garraiatzeko alternatiba baino %45 merkeago; eurotan, 2.000 milioi euro merkeagoa. Kopuru hori oinarri hartuta, dirua eta denbora lotu ditu Ferrandisek. Zehaztu du Gasteiz eta Castejon arteko bidaia abiadura handiko trenarekin baino zortzi minutu luzeagoa baino ez litzatekeela izanen tren sozialarekin; hau da, egungo trenbidearen %90 baliatuko lukeen proiektuarekin. “AHTarekin, beraz, zortzi minutu horietako bakoitza aurrezteko 250 milioi euro beharko genituzke”.

Nafarroako Trenaren Alde plataformakoen elkarretaratzea, parlamentuaren aurrean, joan den ostiralean. Iñigo Uriz / Foku.

Abiaduraren auziari buruz ere zer erran badela nabarmendu dute tren sozial eta publiko baten aldeko ekintzaileek. Batetik, egungo trenbidea moldatuz badela aukera 220 kilometro orduko abiadura lortzeko. Bertzetik, 250era ere irits daitekeela trena. “Beraz, gure alternatiba lehiatzen ahal da abiadura handiko trenarekin”, erran du Mikel Santamariak.

Jose Luis Ordoñezek erantsi du abiadurak gora egiten duen neurrian gora egiten duela trenak mugitzeko behar duen energiak ere. “200-220 kilometro orduko gehienezko abiadura batekin 156 kilometro orduko batez bestekoa lor daiteke; eta abiadura horrekin, tren sozial eta publiko bat lehiatzen ahal da errepidearen bidezko salgaien garraioarekin”.

Salgaien auziaz, hain zuzen, zalantzarik ez dela erran du Ferrandisek: “Abiadura handiko trenak ez du balio salgaiak garraiatzeko. Espainian abiadura handiko trenentzako 3.300 kilometro trenbide daude. Salgaientzako trenbide bakar bat ere ez da pasatzen trenbide horietatik; Bartzelonatik mugara dauden 160 kilometroetan baino ez dira ibiltzen”.

Nafarroan ere salgaiak ezinen dituztela garraiatu nabarmendu du Ferrandisek, eraikitzen ari diren trenbideak ez duelako horretarako aukera emanen: “Abiadura handiko trenentzako bideek bidaiariak garraiatzeko baino ez dute balio; salgaiak garraiatzeko trenak ezin dira bide horietatik pasatu, ardatzeko pisu jakin bat dutelako”.

“Ezinbertzekoa”

Nafarroako Parlamentuko Lurralde Kohesiorako Batzordeko kideek AHTaren inguruko euren jarrerak berresteko baliatu dute tren publiko eta sozial baten aldeko eragileek egindako agerraldia. Navarra Sumako eta PSNko ordezkariek sutsu defendatu dute abiadura handiko trena, eta orain arte zabaldu duten mezuaren bidetik, Nafarroaren garapenarekin lotu dute AHTaren proiektua. “Ezinbertzekotzat” jo dute herrialdeak “aurrera” egin dezan, eta “bakartuta” gera ez dadin.

Santamariak egindako zehaztapenaz, ez dute deus ere aipatu Yolanda Ibañezek (Navarra Suma) eta Jorge Agirrek (PSN); izan ere, parlamentuan aurkeztutako proposamenak tren guztientzat balio duen trenbide bat egiteko aukera jasotzen du —abiadura handiko trenak barne—, baina Navarra Sumak eta PSNk trenbide propio bat duen AHTa baino ez dute buruan.

Geroa Baiko Pablo Azkonak ere ez dio gai horri heldu. Bi auzi nabarmendu ditu batzordean: batetik, bidaiariak eta salgaiak garraiatuko dituen abiadura handiko tren baten alde egiten dutela “apustu”; eta, bertzetik, ez dela egokia AHTa eta tren konbentzionala “kontrakotzat” jotzea. “Hemen ez dugu AHTrik, baina trenbide konbentzionala bazter utzita dago”. Abiadura handiko trenaren aldeko jarrera berretsi du Geroa Baiko parlamentariak: “Europarekin lotuko gaitu”.

Ferrandisek tira egin dio Azkonak aipatutako hariari, eta garbi erran du AHTak “bazter” utzi dituela trenbide konbentzionalak toki anitzetan. “AHTaren lineak zabaltzen diren tokietan inbertsiorik gabe gelditzen dira trenbide konbentzionalak; haietako anitz itxi egin dituzte”.

AHTaren kontrako jarrera duten taldeek eskertu dute tren sozial eta publiko baten aldeko plataformak aurkeztutako alternatiba, eta aztertzeko konpromisoa hartu dute. EH Bilduko parlamentari Adolfo Araizek nabarmendu du “dirua gastatzeko makina geldiezin bat” dela abiadura handiko trena; salgaiak garraiatzeko beharra jarri du erdigunean, eta AHTak ezinen duela hori egin. “Proiektu hori geldiarazteko garaiz gaude, aurrera segitzen dute interes ekonomikoak eta politikoak daudelako erdian”.

Ahal Dugu-ko ordezkari Ainhoa Aznarezek ere “alternatibak aztertzeko” garaia dela nabarmendu du. Nafarroak iaz Klima Aldaketarako eta Trantsizio Ekologikorako Legea onartu zuela oroitu du, eta AHTaren gisako proiektu batek lege horren aurka egiten duela. “Ezin dugu proiektu hau onartu, zortzi minutu aurrezteko”. Ezkerrako parlamentari Marisa de Simonek ere egungo trenbidea moldatzeko eta hobetzeko aukera lehenetsi du, eta salatu du AHTaren prezioa “garestiegia” dela.

Parlamentuan egon eta gero, Nafarroako Trenaren Alde plataformak bilerak egin nahi ditu talde guztiekin, euren alternatiba sakonago aztertu, eta tren publiko eta sozial bat aldarrikatzeko.

Datuak

270

ZENBAT KILOMETRO LUZE DEN TRENBIDEA. Nafarroako Trenaren Alde plata-formak Burgos, Gasteiz eta Iruñea lotzen dituen trenbidea aztertu du, bere alternatiba garatzeko. 270 kilometro luze da trenbide hori. Bide horren %90 baliatuko luke proiektu berriak, hain zuzen.

46

ZENBAT GELTOKI IZANEN LITUZKEEN TRENBIDEAK. Plataformak aztertutako trenbideak 50 geltoki ditu, baina hamabi baino ez daude zabalik. Garatu duten alternatibak aurreikusten du zenbait geltoki moldatzea, eta, denera, 46 baliatzea; haietako hiru berriak izanen lirateke.

%4

ZENBAT BIDAIARIK ERABILTZEN DUTEN AHT-A. Espainiako Estatuan trena baliatzen duten bidaiarien %4k baino ez dute abiadura handiko trena erabiltzen. Trenbide konbentzionala erabiltzen dute bidaiari gehienek, beraz. Bertzalde, Espainiako Estatuko salgaien %4 baino ez dira trenez garraiatzen gaur egun.


Emakumeentzako jabetze eskola. Ez dio axola zure mailak, ekarri argazki kamera!

Ura Iturralde Larrañagak eskainita. Matrikulak 10 euroko kostua du.

Ikastaro honetan, emakume argazkilariek historian zehar izan duten rola eta gaur egun duten egoera aztertuko dituzte, eta haien lanak bultzatzeko eta ikusarazteko sortu diren kolektiboak ezagutzera emango dituzte.


Pablo Gonzalezek jaso du Adierazpen Askatasunaren Jose Maria Portell saria

Kazetarien Euskal Elkargoak eta Euskal Kazetarien Elkarteak Euskal Kazetaritza Sariak eman ohi ditu urtero, eta, aurten, Pablo Gonzalez kazetari elantxobetarrari eman diote Adierazpen Askatasunaren Jose Maria Portell Saria.

Zazpi hilabete baino gehiago dira Gonzalez Polonian espetxeratuta dagoela, inkomunikazio erregimenean, eta bi erakundeek Gonzalezek bizi duen egoera salatu dute. Gainera, gogoratu dute oraingoz ez direla ezagutzen egozten zaizkion delituak zeintzuk diren: “Egoera irregularra bizi du, gure lanbidean aritzeko beharrezkoak diren giza eskubideen eta adierazpen askatasunaren aurkakoa”.

Euskal Kazetaritza Sarien lehenengo edizioan, 2008an, Elena Tregubova kazetari errusiarrak jaso zuen saria, Kremlinen kazetaritzatik aldentzeko presio handiak jasan ondoren eta lehergailu batek bere etxearen aurrean eztanda egin ondoren, AEBra erbesteratu behar izan zuelako. Bigarren edizioak (2010) Terry Gould kazetari eta idazle amerikarra saritu zuen, eta hirugarrenak kazetari mexikarren kolektiboa (2015). 2016ko laugarren edizioan, Turkiako kazetariak saritu zituzten, eta, bosgarrenean, Gervasio Sanchez (2017). Gero, Carmen Sarmiento (2018), Mugarik Gabeko Erreportariak (2019) eta Rosa Maria Calaf (2020) saritu zituzten. Iaz, bederatzigarren edizioan (2021), David Beriain eta Roberto Fraile izan ziren sarituak.


“Kontaktu erronda” egingo du EH Bilduk alderdiz alderdi

Oraindik udalbatzetako ardura eta aginte makilak banatu gabe badaude ere (hilaren 17an gertatuko da hori), herritarrek emandako gehiengo babesari men eginez, hasia da lanean EH Bildu. Ziurtatu dute lehen seihilekoan betetzea hitzemandako konpromisoen alde lanean ari direla jada.

Epe motzekoekin batera, herrian estrategikotzat dituzten epe ertain-luzeko “erronka handiei” ere heldu nahi diete Pasaiako bilkideek. Jakin badakite helburu horiek beste instituzioekin elkarlana eskatuko dutela, eta zentzu horretan elkarlanerako prestutasuna adierazi dute. Horregatik, datozen egunotan, lehen indar gisa, kontaktu erronda abiatuko du Pasaiako EH Bilduk herrian ordezkaritza lortu duten beste hiru alderdiekin (EAJ, PSE-EE eta Ahal Dugu).

Bukatzeko esker onez zuzendu zaizkie hautetsiak herritarrei, bozka bidez emandako babesagatik. Abstentzioarekin, ordea, kezkatuta jarraitzen du Teo Alberro buru duen zerrendak: “Uste dugu indar politikooi hausnarketarako tartea eskatuko digula horrek”.


Kirolean haurren eta nerabeen aurkako indarkeria prebenitzeko protokolo bat onartu dute

Donostia Kirolak protokolo bat onartu du kirol eremuan haurren eta nerabeen aurkako indarkeria egoerak prebenitzeko eta goiz detektatzeko. Protokolo honen helburua (ekainaren 4ko 8/2021 Lege Organikoan, haurrak eta nerabeak indarkeriaren aurrean oso-osoan babesteari buruzkoan, xedatutakoa oinarri hartuta) haur eta nerabeentzako “ingurune seguru bat sortzea” da, adingabeen osotasun fisikoa, psikikoa eta morala babestea eta zaintzea edozein indarkeria motaren aurrean.

Protokolo hori udaleko kirol instalazio guztietan eta horietan antolatutako jardueretan aplikatuko da, dela Donostia Kirolak zuzenean edo beste erakunde batzuek (klubak, ikastetxeak, etab.) antolatutako jardueretan.

Udaleko kirol instalazio bakoitzak babes ordezkari bat izango du, Donostia Kirolak izendatua. Ordezkari hori izango da babes estrategia osoa gidatu eta kudeatuko duena, eta erreferente izango da instalazio horietan adingabeei gerta dakiekeen indarkeria kasu baten berri eman nahi duten pertsona guztientzat. Babes delegatu horiek arduratuko dira jasotako komunikazio guztiak ikertzeaz eta, hala badagokio, dagozkien instantzietara bideratzeaz.

Ildo horretan, online komunikazio kanal bat jarriko da martxan informazio horiek guztiak jasotzeko, eta modu anonimoan ere aurkeztu ahal izango dira. Eragindako indarkeria egoeraren bat edo horren zantzuren bat antzeman edo jasaten duen edonork egoeraren berri eman beharko du, bai komunikazio bide honen bidez, eta baita instalazio bakoitzeko babes ordezkariarekin harremanetan jarriz ere.

Legean ezarritakoaren arabera, haurren eta nerabeen aurkako indarkeriatzat hartuko dira, besteak beste, tratu txar fisikoak, psikologikoak edo emozionalak, eskola jazarpena, ziber jazarpena edo sexu jazarpena, datu pribatuen zabalkunde publikoa, edo zigor fisikoak, umiliagarriak edo iraingarriak.


LABek beste Euskal Herri bat, "beste mundu bat" aldarrikatuko du

Egiturazko krisiak langileen bizimodua zaildu egiten du, kapitalak aberastasuna metatzen jarraitzen duenean, LABek erantzuleak seinalatu eta errotiko aldaketaren beharra plazaratzeko asmoa du. 'Antolatu eta borrokatu egiteko beste mundu bat.

Hego Euskal Herriko sozioekonomiaren egoeran aztertuz lau ondorio atera ditu LABek. Batetik ekonomia ehunak ahultzeko joera mantendu duela. Bestetik, erreprodukzio eta produkzio lanen arteko banaketa mantentze dela. Aldi berean, sortzen den aberastasunaren birbanaketarako politikarik ez dagoela, eta, beraz, diru gehiago biltzeari uko egiteak eta biltzen dena behar bezala ez banatzeak zerbitzu publiko duinak garatzeko aukera mugatzen du, izan osasungintzan, etxebizitzan edo zaintzan. Eta, azkenik, ekoizpen eta kontsumo ereduak eragin negatibo eta eustezinak sortzen ditu. Banatu, eraldatzeko' leloa duen manifestazioa Iruñeko Gaztelu plazatik aterako da, 12:00etan.

Horiek kontuan izanik, LABeko kideen iritziz, "krisia egiturazkoa da, herritar guztien lan eta bizi baldintzen kalitatea okertzen ari da, langileondako bizimodua zailtzen ari da, egoera zaurgarrian eta pobrezian dauden herritarren kopuruak gora eta gora egiten jarraitzen du. Langileak desjabetzen diren aldi berean, energia enpresen irabaziak, banketxeenak, zaintzarekin negozioa egiten duten enpresenak edo elikagai banaketa kate handienak gora doaz".

Krisiak bata bestearen atzetik kateatzen ari direla nabarmendu dute sindikatu abertzaletik, eta ziurtatu dutenez, "bizitza duinarekin kontrajartzen da egungo eredu kapitalista zisheteropatriarkala. Kapitalismoan sakontzen jarraitu baino, politika publikoen norabide aldaketa baten beharra" aldarrikatu dute LABetik. Eta haien eredua zein litzatekeen adierazi dute: "bizitza erdigunean jarriko duen eredu ekonomiko eta sozial baterako trantsitzio ekosozialista eta feminista". Sindikatuko kideen iritziz, "erabaki politikoak ez dute norabide aldaketa hori bultzatzen. Horregatik, trantsizio ekosozialista eta feminista aldarrikatzen dugu, ekoizpen eta kontsumo eredua aldatu eta zaintza, lana eta ondasuna banatuta, bizitza bizigarriago egiteko".

Maiatzaren Lehenean "egoera honen erantzuleak seinalatu, patronala eta instituzioei bakoitzari dagokion ardura har dezala eskatuko dugu". Honako eskaerak plazaratuko dituzte: 1.400 euroko gutxieneko soldata ezartzea, lanaldi murrizketaren eztabaidari heltzea, zaintza sistema publiko komunitarioaren bidean aurrera egitea... "Baditugu eskumenak bestelako zerga politika bat egin eta zerbitzu publiko duinak garatzeko", nabarmendu dute LABetik. Agenda politikoan langileen aldeko aldarrikapenak erdigunera eramateko lan egitearekin batera, sindikatu abertzaleak "lantokietan eta kalean borroka ziklo berri bat abiaraztea beharrezkoa" dela esan du.


Dozena bat jarduera baino gehiago, otsaileko kultur agendan

Film proiekzioak, antzerkiak, Balleta, musika emanaldiak eta Inauteriek osatuko dute hastera goazen hilabete berria: Otsaila. CIMASUB Itsaspeko Zinema Zikloa ere horren barruan aurkeztu dute

Helduentzako antzerki saio batek abiatuko du otsaileko kultur agenda. Redada en familia lana oholtzaratuko du Vaiven produkzioakek otsailaren 4an. Kultur etxean izango da, 20:00etan eta sarrerek 6 euro balio dute.

Hurrengo egunean, otsailaren 5ean, berriz, zinema saio bikoitza izango da leku berean. 17:00etan izango da lehena, haurrentzako proiekzioa. Inspector Sun y la maldición de la viuda negra ikustera joan ahalko dute etxeko txikiek. Sarrerak 4 euroren truke eros daitezke. Iluntzean, aldiz, 19:30ean helduen txanda izango da. Al descubierto erakutsiko dute pantaila handian. Sarrerek 6 euro balio dute.

Ballet zaleentzat hitzordua

Opera denboraldi berriak jarduera erakargarria dakat Ballet zaleentzat otsailaren 8rako. Mayerling obraren bertsio digitalaz gozatu ahal izango dute bertaratzen direnek. 19:00etan izango dela iragarri dute antolatzaileek (udalak eta Danok Kide elkarteak), eta sarrerek 7,5 eta 9 euro artean balio dute.

Bi egun geroago, otsailaren 10ean zinema saio berri bat izango da, Okendo Zinema Taldearen eskutik. Manticora ikus-entzunezkoa proiektatuko dute, kultur etxean. Ohiko ordutegian emango dute, 22:00etan, eta sarrerak 6 euroren truke eros daitezke.

Berriz ere bi zinema saio izango ditugu otsailaren 12an. Rabbit pazko arrautzen lapurreta handia filma ikustera joateko aukera izango dute haurrek 17:00etan, eta, 19:30ean, berriz, Operación Fortune: El gran engaño proiektatuko da helduentzat. Sarrerek 4 eta 6 euro balio dituzte, hurrenez hurren.

Inauteriak ospatzeko zenbait jarduera ere izango dira. Otsailaren 11n ospatuko da Euskal Inauteria Ttakun Kultur Elkartearen eskutik, eta astebete geroago, 16rako kontzertu bufoa deitu du Udal Musika Eskolak. Kultur etxeko auditorioan izango dela iragarri dute, 19:00etan, eta bertaratzea doakoa izango da.

Otsailaren 17tik 20ra ospatuko dira Inauteriak, eta askotariko jarduerak antolatu dituzte. Ez dute daturik eman, ordea, oraindik. Datozen egunetan iragarriko dituzte prentsaurrean.

Okendo Zinema Taldeak bigarren saio bat programatu du otsailaren 24rako. Broker filma emango dute pantaila handian, 22:00etan, Sarrerak salgai daude, 6 euroren truke.

Txalo produkzioak-en Pinocchio antzezlanak hartuko du kultur etxeko oholtza otsailaren 25ean. Lasarte-Oriako familiek izango dute hori ikustera joateko aukera, 17:00etan, eta sarrerak erosita. 4 euro balio dute horiek.

Eta hilabetea amaitzeko, otsailaren 26an, berriz ere bi zinema saio izango dituzte herritarrek. Haurrentzako saioan, 17:00etan El asombroso Mauricio proiektatuko dute 4 euroren truke, eta 19:30ean, aldiz, helduentzako La ballena emango dute 6 euroren truke.


[Galeria] Berdintasunaren aldeko palakadak

Bukatu da Emeki Emakume Elkarteak antolatutako Emakume Pala Txapelketa. Gaur jokatu dute zortzigarren edizioko final handia. Maider Aginagalde Ugalde eta Itsaso Igiñiz Barrio bikoteak eraman du aurtengo txapela, Izaskun Amunarriz Izagirre eta Agurtzane Berastegi Aizpuruari 6-20 irabazi ondoren.

Giro ederra izan da goizean zehar. Partiden ondoren, batukada feministak pilotalekua girotu du.

Jarraian gaurko finalean HITZAk jaso dituen irudiak:


Urteroko omenaldia egin diete Gerra Zibilaren, lehenagoko gatazka zibilen eta frankismoaren biktimei

Amaia Agirre Getxoko alkateak, Getxoko Udaleko alderdi politiko guztien ordezkariakaz batera, omenaldia egin die gaur goizean Gerra Zibileko, Gerra Zibileko eta frankismoko biktimei. 2009ko ekainean osoko bilkuran aho batez hartutako akordioagaz bat etorriz, aipatutako biktimei errespetua, oroitzapena eta bihotz-bihotzetiko omenaldia aitortu zaie jendaurrean, adiskidetasuna eta elkartasuna ardatz hartuta.

Ekitaldia Galeako pasealekuan dagoen Oroimenaren liburua eskulturaren ondoan izan da, hamaikagarren urtez, eta alderdi politiko guztien adostasunaz.

Txistulariek Agur Jaunak jo ondoren, minutu bateko isilunea gorde dute bertaratutakoek eta lore-eskaintza egin da eskulturaren aurrean.


Plazan egitekoak ziren lanak atzeratu dituzte

Lezoko Udalak adierazi du maiatzaren bukaeran Gurutze Santuaren plazaren sarbidean egitekoak ziren atzeratu egin direla. Aste batzuk barru egingo dituzte hirigintza lan horiek, eta hasi baino lehen, udalak horien berri emango du ibilgailuen trafikoan batez ere aldaketak eragingo dituelako.


Zumarragak Estatuko Merkataritza Saria jaso du

Zumarragak Estatu espainiarreko Merkataritza Saria jaso du, 25.000 biztanletik beherako udalen sailean. Merkataritzaren digitalizazioa bultzatzeagatik eta azoka modernizatzeagatik saritu dute. Sarituen artean Hego Euskal Herriko beste hainbat elkarte eta enpresa daude.

Gasteizko merkataritza sustatzea helburu duen Gasteiz On elkarteak aire libreko merkataritza guneei dagokien saria irabazi du. Sail horretan bertan, Guardiako enpresen dinamizaziorako elkarteak aipamena lortu du eta Laudioko merkatari elkarteak accesita.

Merkatari txikiei dagokien sailean, Donostiako Benegas lurrin-dendak eta Bilboko Los Encajeros dendak aipamena lortu dute eta Donostiako Pukas Surf dendak accesita.

Sari banaketa ekitaldian Reyes Maroto Merkataritza ministroak parte hartu du. Maroto ekitaldia hasi baino ordu erdi lehenago heldu da Zumarragara eta udalak Europako Next Generation funtsekin berritu dituen Euskadi plaza eta Soraluze kalea bisitatu ditu.

Oinezkoentzako egin duten Soraluze kaletik heldu da plazara, hain zuzen ere, Denis Itxaso Espainiako gobernuaren ordezkariarekin. Plazan, Mikel Serrrano alkatea, PSE-EEko zinegotziak eta PSE-EEko hainbat kargudun zituen zain: Javier Hurtado Turismo, Merkataritza eta Kontsumo sailburua, Jose Ignacio Asensio Ingurumen eta Obra Hidrauliko diputatua eta Marisol Garmendia Donostiako alkategaia, besteak beste.

Azokako obra bisitatu ondoren, Zelai Arizti aretora joan dira. Kanpoaldean Irizar kooperatibarentzat lan egiten duen garbiketa enpresako langileek protesta egin dute. 80 egun daramatzate greban eta ministroari beraien aldarrikapenen berri eman diote.


Juaristi ISB-Bilbao Basket Euskal Koparen final laurdenetakoa igandean jokatuko da Azpeitian

Neurketa 18:00etan hasiko da eta sarrera doan izango da. Hurrengo asteburuan Durangon jokatuko den txapelketaren azken faserako txartela lortuko du irabazleak.

Juaristi ISBko jokalariak, denboraldi aurreko entrenamendu batean. (ISB) Iraurgi Saskibaloiaren jarraitzaileek klubeko gizonezkoen talde nagusi berritua lehen aldiz ikusteko aukera izango dute asteburu honetan Azpeitiko kiroldegian. Igandean, 18:00etan hasita, Euskal Koparen final laurdenetako partida jokatuko du Juaristi ISBk Bilbao Basketen kontra. Sarrera doan izango da. Espainiako ACB eta LEB ligetan lehiatzen diren Araba, Bizkai eta Gipuzkoako taldeek dute Euskal Saskibaloi Federazioak denboraldi aurrean antolatzen duen kopan parte hartzeko aukera. Azpeitian jokatuko den neurketaren kasuan, aurreko sasoian Urrezko LEB ligan lehiatu ondoren 2018-2019 denboraldian Zilarrezko LEBera itzuliko den Iraurgik, eta ACBn maila galdu ostean Urrezko LEBen ariko den Bilboko taldeak neurtuko dituzte indarrak. Euskal Koparen azken fasea Durangon jokatuko da hurrengo asteburuan. Igande honetan Azpeitian irabazten duen taldeak Zornotza edo Araberri –final laurdenetako beste partida jokatuko dute– izango du aurkari hilaren 22ko finalaurrekoan. Horko irabazleak, berriz, Delteco GBC izango du zain hilaren 23an eguerdiz jokatuko den finalean; Donostiakoa da aurtengo Euskal Kopan lehiatuko den ACB ligako talde bakarra. Añares Rioja ISB, hurrengo asteburuan Iraurgiren emakumeen talde nagusiak ere jokatuko du Euskal Kopa. Añares Rioja ISBkoen kasuan, azken fasera sailkatzeko aurrekanporaketan sartuko dira lehian. Hilaren 23an jokatuko dute partida hori, Ibaizabalen kontra, Azkoitiko kiroldegian. Emakumeen Euskal Koparen azken fasea ere Durangon jokatuko da, iraileko azken asteburuan.


45 urteko gizon bat oso larri zauritu da autoa errepidetik aterata, Urkabustaizen

Istripua 18:20an izan da, igandean, A-2521 errepidean, Urkabustaizen, Gasteizko noranzkoan. Ibilgailua errepidetik irten da eta gidaria barruan harrapatuta geratu da.


X. Musika Poteoa

Liborio Musika Elkarteak antolatu du ekitaldi hau hamargarren aldiz eta herriko hainbat taldeko joko dute tabernetan.


Emakumeak ahalduntzeko autodefentsa saioa

Kanku Anaitasuna Karate elkarteak datorren zapatuan, abenduak 15, emango du hileroko autodefentsa saioa. Kanku Anaitasuna Elkartean izango da, 10:00etatik 12:00etara.


Udalak eta Laurak Batek elkarrekin aztertuko dituzte topoaren obrak

Datorren asteetan zehar topoa lurperatzeko obrak hasiko dira. Hori dela-eta, Izaskun Gomez Pasaiako alkatea Laurak Bat merkataritza, ostalaritza zein zerbitzu elkartearekin bildu da. Aldebiko bileran gai ezberdinak jorratu dituzte: obrek eragin ditzaketen albo-kalteak ahal bezainbeste murriztea eta uneoro bai merkataritzako establezimenduekin bai bizilagunekin informazioa partekatzea jo dituzte lehentasuntzat, batik-bat. Are, alkateak bilera duela bi aste Ibaiondo pilotalekuan bizilagunekin egin zuen informazio-saioaren ondorio dela baieztatu du.

Bestetik, bileran zehar laurak Batek datozen hilabeteetarako aurreikusita dituen proiektuen berri eman dio udalari. Oro har, pasaitarrek ondasun eta zerbitzu ezberdinak modu irisgarriagoan kontsumitzeko egitasmoez jardun dute.


Ondarroako X. Nanoipuin Lehiaketara lanak aurkezteko epea zabaldu dute

Ondarroako Udal Euskara Sailak X. Nanoipuin Lehiaketa jarri du abian. Euskara saileko arduradunek iragarri dutenez, sorkuntzaren bidez euskara sustatzeko helburuagaz sortutako lehiaketara lanak aurkezteko azken eguna azaroaren 2a da. Literaturzaletasuna bultzatze aldera sortutako sariketara edozein aurkeztu ahal da, ondarrutarra izan ala ez, eta ez dago adin mugarik. Antolatzaileek bateko eta besteko herritarrak ipuin motzak idaztera eta lehiaketan parte hartzera animatu dituzte. “Eman bidea zure sormenari. Baliatu aukera eder hau eta parte hartu lehiaketan”.

Ohi modura, hiru sari banatuko dituzte. Denetara 700 euro banatuko dituzte saritan. Kontakizunik landuenak 400 euro eskuratuko ditu, eta bigarren eta hirugarren sarituek, berriz, 200 eta 100 euro, hurrenez hurren. Azken urteetan legez, kontakizunek gehienez ere 140 karaktere (espazioak barne) eduki ditzakete, eta gaia librea da. Zehaztu dutenez, parte hartzaile bakoitzak gehienez bi nanoipuin aurkeztu ahalko ditu; biak bidalketa bakar batean bidali beharko dira.

Nola aurkeztu? Lanak euskara sailera bidali behar dira, posta elektronikoz (mrey@ondarroa.eus); nahitaez ezizen bategaz sinatuta bidali behar dira. Posta elektroniko berean egilearen izen-abizenak, nortasun agiriaren zenbakia eta telefono zenbakia ere bidali beharko dira. “Testua eta egilearen datuak, biak alabiak, posta elektroniko berean bidaliko dira aparteko agiririk erantsi barik”.


Galarreta Fake News

Ibai Goñi Irazustabarrena

Azken urteetan famatu egin dira “Fake News” direlakoak mundu zabalean zehar. Oinarrian benetakoa ez den informazioa masiboki zabaldu eta entzulearen sentimenduetan eragitea bilatzen dute helburu politiko edo komertzial baten alde.

Ba hara! Etxeko portalean sartu, buzoia ireki eta Zurekin aldizkari politiko jeltzalea aurkitu dut bertan. Askotarikoak ikusi eta entzun ditugu, baina bertan Galarretari buruz irakurritako Fake News horiek erantzun txiki bat merezi dute, egitik gutxi eta gezurretik asko dute eta: «…Udaletik urteetan eragozpen ugari jarri dira: bertan (Galarretan) instalatu nahi zuten enpresak izan dira baina ezezkoa jaso dute». 2022ko Iraila. Andoni Amonarraiz.

Galarretako parkean (Orona Ideo atzean) instalatu nahi zuten enpresak izan dira, egi bakarra horraino. Pertsonalki ezagutzen dut bertaratu nahi zuen enpresa bat. Personalki ezagutzen dut zein negoziazio martxan jarri genuen hori egikaritzeko. Eta noski, pertsonalki ezagutzen dut zeinek jarri zituen bertaratzeko eragozpenak. Arrazoiak arrazoi Andoni, arduradunak bilatu nahi badituzu, Udalean ez, Diputazioan galdetu beharko duzu. Eta, bide batez, galdetu zure alderdikideei zergatik esan ziguten ezetz.


Jabetze eskola. Guretzako

Guretzako. Alternatiba ekofeministak eraikitzen. Cony Carranza eta Berta Malvarez (Zehar errefuxiatuekin). Gaztelaniaz. Doan.


Bigarren 'Bota beldurrikpe!' bertso saioa izango da ostiralean Haginpen

Aitor Bizkarra, Andoni Egaña, Ane Zuazubiskar eta Urko Arregi arituko dira kantuan Haginpek antolatutako bigarren Bota bildurrikpe! bertso saioan. Emanaldia 22:00etan hasiko da, eta doakoa izango da.

Haginpe tabernak bigarrengo urtez jarraian Bota bildurrikpe! bertso saioa antolatu du ostiralerako, hilak 28. Emanaldia 22:00etan hasiko da, eta doakoa izango da. Aurten, Aitor Bizkarra, Andoni Egaña, Ane Zuazubiskar eta Urko Arregi arituko dira kantuan.

"Umorea" da Bota bildurrikpe! bertso saioaren osagarri nagusia, eta bertsolariek "lotsarik gabe" erantzun beharko diete gai-jartzaile lanetan arituko den kidearen tramei eta proposamenei.


Asteburuan jokatuko dituzte Akoako Bira eta Azkoitiko Mangaixue

Mangaixue mendi bizikleta martxa bihar jokatuko dute, 15:15ean Plaza Berritik abiatuta .Akoako Bira igandean izango da; 10:30ean hasiko da. Bi probetan izena eman daiteke oraindik.

Akoako Biraren ostean, asto lasterketa egiten dute. (Ihintza Elustondo) Kirolaz gozatzeko aukerarik izango da asteburuan eskualdean. Bihar, Mangaixue mendi bizikleta martxa egingo dute Azkoitian; igandean, berriz, Akoako Bira jokatuko dute Zestoako Akoa auzoan. Bi probetan izena emateko aukera dago oraindik. Bigarren urtez jokatuko dute Mangaixue mendi bizikleta martxa aurten, 15:15ean Plaza Berritik irtenda. Izatez, dagoeneko itxita dago izen ematea, eta aurrez 146 lagunek eman dute izena Kirolprobak atarian; joan zen urtean baino ia 50 gutxiagok, hain zuzen ere. Dena den, gehienez 300 korrikalarik parte har zezaketen martxan, beraz, egunean bertan ere izena emateko aukera izango da. Parte hartzaileek bi ibilbide izango dituzte aukeran; ibilbide luzea 33 kilometrotakoa izango da, eta laburrak 23 kilometro izango ditu. Zestoako Akoan, berriz, auzoko festen barruan egingo dute Akoako Bira, hamabigarren urtez jarraian. Lehenik, Idiakaitz Txistulari Taldea baserriz baserri ibiliko da, eta horren ostean hasiko da lasterketa, 10:30ean. Santutxutik hasita, korrikalariek 7,8 kilometrotako ibilbidea egingo dute mendian eta asfalto gainean. Bertan parte hartzeko izen ematea zabalik dago joan zen hiletik, eta bi modutara egin daiteke: www.herrikrossa.eus atarian edo Zestoako kiroldegian. Bost euro ordaindu behar da izena emateko orduan, baina, egunean bertan, dortsala hartzerakoan, itzuli egingo dute ordaindutakoa. Atzo, dagoeneko, 90 lagun baino gehiago zeuden webgunean izena emanda. Sariak aurreneko bostei Lehen bost postuetan helmugaratzen direnei banatuko dizkiete sariak, eta korrikalari guztien artean bertako hainbat produktu zozkatuko dituzte. Era berean, parte hartzaileek elastiko bana jasoko dute. 18 urtetik gorako gizon-emakumeek har dezakete parte Akoako Biran, eta, ondoren, umeen txanda izango da. 6 eta 12 urte bitarteko haurrek Akoa Txikia lasterketa egingo dute, eta asto lasterketaren ibilbideari itzuli bat eman beharko diote horiek. Guztira, 300 metro egingo dituzte korrika. Korrikalarien probak amaituta, auzotarren asto lasterketa egingo dute. Bertaratzen diren guztientzat, berriz, hamaiketakoa prestatuko dute.


Beinke-Loramendi dantzarako gertu!

Heldu eta gazte, neska eta mutil, sanmigeletako dantzarako gertu daz. Plaza bete egin daue asteleheneko ensaiuan; izango ete da danendako lekue zapatuen?

Azken ensaiua eguenian, hilaren 28xan, izango da Herriko Plazan, 19:00etan. Etorri zu be, aurtengue sekulakue izengo da eta!


Moonlight taldearen kontzertua Dean tabernan


Azpeitiko istripuan asteartean zauritu zen auto gidaria hil da

Asteartean, 13:00ak aldera, Landetako zuzengune inguruan izan zen istripuan 22 urteko motorzale bat ere hil zen. Gertatutakoa argitzeko, Ertzaintzak lekukoen laguntza eskatu du.

Asteartean Azpeitian (Gipuzkoa) motorra batekin talka egin zuen auto gidaria hil egin da asteazken honetan, zaurien ondorioz, Azpeitiko Udalak ETB-ri baieztatu dionez. Gidariak 20 urte zituen eta Donostiako Ospitalean artatu zuten.

Ertzaintzak asteartean Gi-2634 errepidean, Landetako zuzengunean, 22 urteko motorzale bat hil zen istripuaren lekukoen laguntza eskatu du.

Ohar baten bidez, Ertzaintzaren Gipuzkoako Trafikoko Lurralde Unitateak laguntza eskatu die 13:00ak aldera ezbeharraren izan zenean, inguruan zeuden lekukoei.

Ertzaintzak ikerketa bat abiatu du gertatutakoa argitzeko, eta ezbeharraren inguruko datuak eman ditzaketen lekukoen laguntza behar du. Informazioren bat eman dezaketenek atestatuen sailarekin jar daitezke harremanetan 943 53 91 25 telefonoan.

Istripuan Suzuki motor batek eta Chrysler 300C ibilgailu batek talka egin zuten.


Santander bankuak ehun lanpostu agindu ditu Bilboko zentro berrian

Software, 'big data' eta zibersegurtasunean adituak kontratatuko ditu, Openbank banku digitalaren nazioartekotze prozesuan laguntzeko


Kapitolioko eraso egunean, Trumpen jarrera zein izan zen argitu nahian ari da lanean Kongresuko batzordea

Etxe Zurian bizitakoa argitu nahian ari da Kongresuko batzorde bat, batez ere, Trumpen jarrera zein izan zen. Erasoa gelditzeko eskatu omen zioten Trumpi seme-alabek. Pence presidenteordeak bizitakoa kontatzea ere lortu nahi du Kongresuko batzordeak.


Mikel Larrañaga: "Gustura nago taldeak egindako lanarekin; edozein talderi aurre egiteko gai gara"

Mikel Larrañaga Egiguren (1991) errugbi jokalari azkoitiarrak Zarautz Rugby taldean zazpi urte daramatza. Ohorezko Bigarren Mailan jokatzen du talde zarauztarrarekin, eta aurten igoera fasean Alacanteko La Vila taldea izan dute aurkari. Larrañagak aurtengo denboraldiari buruz, eta etorkizunera begira dituen erronken inguruan hitz egin du.

Mikel Larrañaga, partida ondoren. (Argazkia: Vildo Photo) La Vilaren aurka jokatutako final-laurdenetan igoera lortzeko aukerarik gabe gelditu zarete. Nola joan dira partidak? Bagenekien arerio oso gogorra izango genuela Alacanteko taldea eta gure partetik genuen guztia eman behar genuela, kanporaketa geureganatzeko. Bi partidak oso irekiak eta borrokatuak izan dira, erritmo eta exigentzia maila oso altua izan baita, denboraldian izan ditugun beste partidekin alderatuta. Nahiz eta ezin izan dugun aurrera jarraitu, gustura nago taldeak egindako lanarekin; edozein talderi aurre egiteko gai gara. La Vila taldea zoriontzea besterik ez zait gelditzen, eta uste dut Burgos eta euren artean egongo dela igoera. Non aurkitu ditu taldeak liga amaiera honetan zailtasunik handienak? Kontaktu asko eskatzen duen kirola da. Zoritxarrez lesio asko izan ditugu azken boladan, horrek asko eragin du gure aurtengo ibilbidean. Errugbian talde denetan izaten dira lesioak. Fisikoki eta teknikoki ondo prestatua egoteak asko laguntzen du nahiz eta lesioak askotan ezin diren ekidin. Taldeko mutil gazteenek denboraldi guztian zehar erakutsi duten jarrera eta izaera ere txalotzekoak dira. Etorkizunera begira, jokalari oso onak datoz harrobitik. Horien artean aurkitzen da Jon Eceiza azkoitiarra ere. Lehen urtea egin du lehen taldean, eta egia esan, bikain aritu da. Taldea zein egoeratan sentitu da erosoen? Urte asko damatzagu taldeko jokalari gehienok elkarrekin jolasten, eta plazer hori talde gutxik dute gaur egun. Giro ona dugu, eta zelaian nahiz kanpoan elkar ondo ezagutzen gara. Guztiak norabide berdinean lan egiten saiatzen gara, eta bidean izan ditugun oztopoak errazago gainditzea lortu dugu horrela. Erosotasun eta laguntasun horrek hirugarren urtez igoera fasera eraman gaitu. Taldeak duen nortasunarekin eta anaitasunarekin gelditzen naiz. Jarraitu elkarrizketa irakurtzen Maxixatzen.eus atarian.


Giro eguzkitsu eta epela

Goizean goi-hodei batzuk agertu arren, eguerditik aurrera desagertzeko joera hartuko dute eta giro eguzkitsua nagusituko da gaur.

Giro eguzkitsu eta epela izango dugu gaurkoan. Haizeak ipar-ekialdetik joko du eta termometroek koskatxo bat egingo dute gora, tenperatura maximoa 24-25 graduan errendituz.

Giro eguzkitsuak jarraipena izango du bihar eta bero gehiago egingo du. Goizean goizetik zerua ia erabat urdin agertuko da, nahiz eta, tarteka goi-hodeiren bat edo beste ikusi eta egun osoan zehar halaxe eutsiko dio. Haizeak goizean hego-mendebaldetik joko du, arratsaldean ipar-ekialdetik finkatzeko eta tenperatura maximoa igo egingo da, 27-28 gradu bitartean joaz goia.


URTANTA TXINGUDIN – AUZOLANERAKO DEIALDIA

Uztailaren 22 eta 23 an Pasaiatik Jaizkibelera (Bioznar) eta Hondarribira egingo du bidea. Tarte horretan ospatuko diren kontzertuetan esku bat botatzeko gogoz bazaude ongi etorria izango zara auzolanera; Sarrera irteerak, garraio, taberna txanda, bide lagun, etab. Bereziki estimatua izango da Biosnarreko labarrera materiala eramateko 4×4 ibilgailua izatea. Horretarako bidali mezu bat etincarnatus.orkestra@gmail.com helbide elektronikora. Eta … Jarraitu URTANTA TXINGUDIN – AUZOLANERAKO DEIALDIA irakurtzen


Nabarnizko Postal Lehiaketara abenduaren 9ra bitartean aurkeztu daitezke lanak

Nabarnizko Postal Lehiaketa bi zatitan banatuta dago; izan ere, posta arruntez gain, posta elektronikoz Gabonak zoriontzeko aukeratuko dituzte lanak. “Bi eratako postalen lehiaketa izango da: marrazkia eta e-postala. Marrazki irabazlea erabilita, udalak etxerik etxe banatzeko gabon postalak egingo ditu, eta e-postal irabazlea, berriz, mezu elektroniko bidezko zorion agurrak egiteko”, azaldu dute udal ordezkariek.

Batean zein bestean parte hartzen dutenek, abenduaren 9a (eguena) bitartean aurkeztu beharko dituzte lanak.

Gabonak posta arruntez zoriontzeko marrazki lehiaketa 5-12 urte artekoei zuzenduta dago. Nabarnizen erroldatutakoek parte hartu dezakte. Gabonak eta euskal kultura gaia oinarri hartuta, postalak DINA4 neurrian aurkeztu behar dituzte, eta teknika librea da. Postal bakoitza gutun-azalean utzi behar dute udaletxean, eta gutun-azalean norbere datuak idatzi behar dituzte: izen-abizenak, adina eta harremanetarako telefonoa edo posta elektronikoa: “Irudian ezin da izenik jarri”.

Irabazlearen izena abenduaren 16an argitaratuko dute udalaren webgunean (www.nabarniz.eus); Obaba liburudendan erabiltzeko 30 euroko bonua eta kamiseta bat jasoko ditu irabazleak.

Bestalde, Nabarnizen erroldatutako 12-17 urte arteko gazteek parte hartu dezakete posta elektronikoren lehiaketan. Postalak testu hau eduki behar du: Nabarnizko Udalaren izenean Gabon Jai zoriontsuak eta Urte Barri On! “Testuaren kokapena, neurria, letra mota, etab. aukerazkoa izango da, eta e-postala jpg formatuan aurkeztu behar dute, eta gehienez ere 500 Kb izan ditzake”.

Lanak udala@nabarniz.eus posta elektronikora bidali behar dituzte, eta abenduaren 20an udalaren webgunean (www.nabarniz.eus) jakinaraziko dute zein den irabazlea; 60 euro eta kamiseta bat irabaziko ditu.


Zurt tabernaren X. urteurrena


"Beti da gustagarria herriko igerilari onenaren saria irabaztea eta txapelketa zenbat hazi den ikustea"

Unai Agirre eta Nora Zabala izan dira igerilari zarauztar azkarrenak asteburuan jokatutako bi probetan. Gustura dira biak "urdaiazpikoa" eraman dutelako etxera.

Zarauztarrik onenak izan zarete asteburuko bi igeriketa probetan. Zein da hurrengo erronka, lehenengo hamar igerilarien artean sailkatzea akaso?

Unai Agirre: Entrenatu dugunerako nahiko txukun ibili gara. Hala ere, berdin zitzaidan lehenengo hamarren artean edo lehenengo hogeien artean sailkatu. Lehenengo zarauztarra izatearekin konforme nintzen etxera urdaiazpikoa eramateko. Lortu dut eta gustura nago.

Nora Zabala: Ni ere egia esan oso pozik nago egindako lanarekin. Aspaldian ez dut igeriketa probarik lehiatu, iaz ere egin nuen Getaria-Zarautz, baina 5.000 metrokoa lehen aldiz egin nuen larunbatean eta, egia esan, oso gustura geratu nintzen. Talde lanean egin nuen proba goiztean entrenatzen dugun beste igerilari batzuek eta nik eta asko gozatu genuen. Itsasoa alde genuen, eguraldia ere bai, baldintza eta giro ezin hobeak. Antolakuntza aldetik ere guztia izan zen primerakoa.

Aipatu dituzuen baldintza horiek ere ahalbidetu dute aurtengoan marka guztiak haustea. Zuek ere hobetu dituzue zuenak?

U.A. : Uste dute zertxobait baietz, baina ez dut askorik begiratu, egia esan. Marea behe-behean zegoen eta itsasoa bare-bare, igeriketa egiteko perfektu. Beraz, ez da harritzekoa jendeak bere marka hobetu izana.

N.Z. : Nik aspaldi egin nuen nire denbora onena, baina denboraldi luze batean igeriketa albo batera utzi dudala kontuan izanda oso gustura nago orain lortutakoarekin.

Beldurra ere bazen marmoka izan zitezkeelako. Halakorik ez da izan azkenean, baina izan du eraginik kezka horrek zuengan?

U.A. : Nik lasai egin dut igeri. Dena den, egia da larunbatean pentsatu nuela Mollarrin bira ematerakoan topo egin genezakeela marmoka talderen batekin, baina aurkituta ere ez zitzaidan asko axola. Lasterketan zentratuta nengoen eta baten batek pikatuz gero aurrera jarraituko nuen.

N.Z. : Nire antzera nengoen. Goizean aipatu zuten ez zegoela marmokarik, baina egonez gero ere lasai nengoen, pentsatuta, aurrekoei pikatuko zietela eta gu iristerako jakingo genuela nondik ez pasatu [txantxa egiten du].

Zarauztar onena izatearekin konformatzen zinela aipatu duzu Unai. Urdaiazpikoaz harago, bada ohorearekin eramaten den zerbait herriko proban herriko lehenengo igerilaria izate hori?

U.A. : Zertxobait agian bai, batez ere klub barruan eta igeriketa jarraitzen dutenen artean. Beti da gustagarri eta beti eskertzen da jendearen errekonozimendu, zorion mezu eta animo hori. Nolanahi ere, ez diot bestelako garrantzirik ematen.

N.Z. : Zerbait polita da herriko igerilari onenaren saria jasotzea zeharkaldiak gero eta izen handiagoa duelako, batez ere. Beraz, horrelako sari bat jasotzeak pozten zaitu eta urte osoan igeri egiten jarraitzera ere animatzen zaitu.

Bainu jantzi, uretako betaurreko eta txapelarekin zaila izaten da inor ezagutzea, baina lehen zarauztarra iristen ari dela identifikatzea nabaritzen al da zalegoaren animo oihuetan? Ozenago aritzen dira?

N.Z. : Izan daiteke, bai. Horixe da proba honen politena gainera, dagoen giroa.

U.A. : Beti dago baten bat ezagutzen zaituena, bai eta haren atzetik gainontzeko guztiak hasten dira zure izena esaten. Gainera, ezagun jaisten dira hondartzara helmugatik gertu kokatzeko. Neronek agurtu ditut lagun batzuk uretatik irtetean. Egun handia izaten da.

Probak gero eta izen handiagoa izate horrek zailagoa ere egiten du hasieran aipatzen genituen ohorezko postu horietan sailkatzea, ezta?

U.A. : Bai, aurten ere Zarautz-Mollarri-Zarautz Espainiako Ur Irekietako Zirkuituan sartu dutenez, estatuko igerilari onenak etorri zaizkigu, baita atzerritarrak ere. Lasterketa barruan asko igartzen da hori; izan ere, oso azkar zihoazen gure aurreko igerilariak. Gu, berriz, lasaiago, gure erritmora.

Dena den, poztu ere egingo zarete herriko lasterketak izandako gorakadarekin eta Zarautzera goi mailako igerilariak etortzearekin, ezta? Urteren batean arituko zineten zuek ere antolaketan laguntzen, ziur.

U.A. : Biok klubeko kide izan gara eta badakigu zer den atzean dagoena. Gaur egun ere klubean aritzen diren haur guztiak aritu dira laguntzen, baita haien gurasoak ere. Lan horri esker hobetu du txapelketak urtez urte.

N.Z. : Txapelketa aurrera eramateko boluntario pila bat behar da eta jendea laguntzeko dago laguntzeko prest. Hala erakutsi dute urtero eta aurten ere halaxe izan da.


Aizpurutxoko errepidea itxi egingo dute bihar

12:30ean itxiko dute bihar ere errepidea, zenbait leherketa egin behar baitituzte aurreratzeko erreia eraiki ahal izateko.

Azkoitia eta Urretxu udalerriak lotzen dituen GI-631 errepideko obrak aurrera doaz, eta bihar, asteartea, itxi egingo dute errepidea 12:30ean, leherketak egin behar baitituzte 27. kilometroaren parean. Hori dela eta, eguerditik abisu berria ematen duten arte itxita egongo da errepide hori.

Leherketen eta errepide mozketen inguruko informazioa jasotzeko, 672 69 05 64 Whatsapp telefono zenbakira taldera atxikitzeko mezu bat idatzi behar da. Twitterren ere jakinaraziko dute errepidea noiz itxi eta irekiko duten.


El cuarto pasajero

Zailtasun ekonomikoak direla medio, gizonezko batek bere autoa partekatu behar du bidaiatzeko. Duela hilabeteak emakume bat eramaten du eta maitemintzen hasi da. Egun batean hori aitortzea aurreikusi du, baina eurekin batera beste bidaiaru batzuk ere egongo dira ibilgailuan eta planak aldatuko dira. Komedia. 99 minutu. 3.5 euro.


Migrazioa eta euskara: zioak eta pertzepzioak

Etorkinek euskararekin duten harremanaz aritu dira Uranga eta Aierdi 'Migrazioak eta harrera linguistikoa' jardunaldian. Hizkuntza politika berezituak eta ikasketaren formalizazioa aldarrikatu dituzte


20 bat enpresaren legez kanpoko diru-laguntzak jaso zituen Alderdi Popularrak

Horien artean daude Mercadona, FCC taldea edo Ignacio Ugartetxe euskal enpresaria. Ordainketa gehienak hauteskunde garaian egin ziren, kontratu publikoak lortzeko asmoarekin.

Delitu ekonomikoak eta fiskalak ikertzen dituen Poliziaren unitatearen arabera, 20 bat enpresaren legez kanpoko diru-laguntzak jaso zituen Alderdi Popularrak bere hauteskunde-kanpainak ordaintzeko, eta trukean kontratu publikoak lortzeko.

Enpresa horien artean, Mercadona, FCC taldea eta OHL konpainia daude. Ignacio Ugartetxe euskal enpresaria eta Athleticeko presidente ohia ere ageri da zerrenda horretan.

Poliziak 2019ko abenduan egindako ikerketaren arabera, PPren B kutxara egindako diru-emateak hauteskunde garaian egin ziren.

Mercadonak, guztira, 240.000 euro eman zizkion. Bi ordainketa egin zituen 2004an eta 2008an. Urte horietan hauteskunde orokorrak, Andaluziakoak eta Europakoak egin ziren.

FCC taldeak 195.000 euro eman zituen 2001ean eta 2008an; eta Juan Miguel Villar Mirrek zuzentzen zuen OHL enpresa eraikitzaileak 530.000 euro eman zizkion PPri, 2004an, 2006an eta 2008an egindako ordainketen bidez.

Gurtel auziaren baitan, Francisco Correak eman zuen informazioaren ondotik abiatu zuen Poliziak aipatu enpresen inguruko ikerketa.

Polizia hainbat dokumentu aztertzen ari da: Punica, Lezo eta Kitchen auzikoak, hain zuzen ere. Lehendabiziko bi kasuetan Madrilgo PPren buruzagiak daude inputatuta; eta hirugarrena, Luis Barcenasi egindako espioitzari buruzkoa da. Azken auzi horretan Mariano Rajoyren Gobernuko goi-karguak daude seinalatuta, tartean Jorge Fernandez Diaz Barne ministro ohia.

Poliziaren iritzian, enpresek helburu argi batekin ematen zuten dirua: PPk gobernatzen zuen lurraldeetako administrazio publikoetako goi-karguekin harremanetan jartzeko eta haien bidez kontratu publikoak lortzeko, hain zuzen ere.

Hauek dira PPri legez kanpoko diru-laguntzak emate egotzita Poliziaren txostenean ageri diren konpainiak eta enpresaburuak: Aldesa, Asedes, Assignia-Hispanica, Azvi, Bruesa, Copasa, Cyopsa-Sisocia, Copisa, FCC, Ignacio Ugarteche, Jose Antonio Romero Polo, Jose Luis Moreno, Luis Galvez, Pilar Pulido, Mercadona, Licuas y Desprosa, Obrascon Huarte, Construcciones Rubau, Grupo Sacyr eta Grupo Empresarial Sando.