Hiru bider zapaldua

Euskalgintzaz eta feminismoaz aritu zen Idurre Eskisabel kazetaria eta antropologoa Bastero Kulturgunean egindako hitzaldian. Andoaingo Udaleko Berdintasun sailak antolatu zuen ekitaldia.

Angela Davisen eta Bernart Etxepareren arteko lotura egiteko eskatuz gero, inork gutxik jakingo luke hori erantzuten. Lehena, estatubatuarra, feminista eta beltza, baita Black Panther mugimenduko militante izandakoa ere; bigarrena, apaiza, lehen euskarazko liburu inprimatuaren idazlea eta euskalgintzaren lelo esanguratsuenetariko baten egilea: “Euskara jalgi hadi plazara”. Bada, Idurre Eskisabel kazetariak eta antropologoak euskalgintzak zein feminismoak elkarrengandik zer ikasia dutela frogatu zuen joan den hilaren 10ean Basteron egindako hitzaldian: “Euskalgintza eta feminismoa: bidaikidetza oparo posible bat”. Lorea Agirrerekin, Jakin aldizkariko zuzendariarekin, batera ondutako proiektua da, eta aferaren gaineko hausnarketak entzuteko aukera izan zuten hitzordura bertaratu zirenek.

“Menturari hiru dohain zor dizkiot: emazte sortu izana, klase sozial apalekoa eta herrialde zapaldukoa. Eta hiru bider errebelde izateko urdin uherra” dio Maria Merce Marçal poeta kataluniarrak. Hitz horiek gogora ekarri zituen Eskisabelek hitzaldian, izan ere, haren esanetan, Davisek feminismoari egindako ekarpena laburtzen du poema horrek. Hizlariak adierazi duenez, 70. hamarkadaren amaieran eta 80. hamarkadaren hasieran, Europako feminismo zuria indarra hartzen ari zen garaian, Davisek “konplexutasun” bat gehitu zion korronteari: “Emakume bakarra hartzen zen feminismoaren subjektutzat, emakume zuria eta gainera klase ertain altukoa”. Hala, “emakumea” zioten lekuan “emakumeak” ipini behar zela aldarrikatu zuen feminista estatubatuarrak, eta ondo baino hobeto laburtu ideia hori “Emakumeak, arraza eta klasea” liburuan. Davisek feminismoari egindako ekarpen handiena dela uste du Eskisabelek: “Bertan adierazten da ez garela bakarrik emakumeak, munduan gu kokatzen gaituzten botere-posizio horietan arrazak eta klaseak ere eragina dutela. Erantsi daitezke beste ezaugarri batzuk ere”. Gauzak horrela, subjektuak azpiratzeko hiru aldagai formulatu zituen Davisek; egun, hori intersekzionalitate gisa ezagutzen da, zapalkuntza ezberdinen gurutzaketaren ideia. Gainera, bertute handitzat jo du Eskisabelek azpiratze-mekanismoei begirada horretatik erreparatzea: “Ikustarazten digu gutako bakoitza ez gaudela posizio berean. Hau da, zapaldua ez dela beti zapaldua izango, ez eta zapaltzailea beti zapaltzailea ere”.

Horrenbestez, hizlariarentzat zilegi da hiru ezaugarri horien osaketan, Davisek arraza dioen lekuan nazioaren auzia jartzea. Arraza kategorizazio politikoa dela azaldu zuen Eskisabelek, eta, ondorioz, nazioa ere kolektiboak kategorizatzeko beste aldaera bat dela gehitu zuen. Hori ez ezik, nazioa aipatzean hizkuntzaz mintzatzea zentzuzkoa dela ere uste du antropologoak, “hizkuntza delako herri-kultura izaeren argamasa. Orduan, Euskal Herrira etorrita, are argiagoa da horren garrantzia kolektiboaren osaketan, baita horren deuseztean ere”.

Naturalizazioa ere izan zuen hizpide hitzaldian, eta “suntsipen handiko arma” dela adierazi zuen “mendebaldeko gizon zuri, heterosexual, arrakastasu eta hizkuntza hegemoniko bateko hiztun ez den ororentzat”, alegia, hizlariaren esanetan, “gehienontzat”. Eta antropologoak adierazi zuenez, kontzeptu hori aipatzean, ezinbestean, botereaz ere hitz egin beharra dago, zeren botereak botere izateko indarra eta zigorra erabiltzeko aukera behar baititu. Ordea, Eskisabelek ziurtatu zuen, boterean irauteko etengabeko zigorra erabiltzea “bide txarra” dela, eta ondorioz, beste “mekanismo maltzurragoa” erabili ohi dela, naturalizazioa, hain zuzen: “Azpiratze egoeran dauden horiei sinesterazten zaie boterearen marjineko posizioan egon behar dutela, dituzten ezaugarriengatik eta funtzioengatik. Naturalizazioa gutako bakoitzean eratzen dugu, geuk gorpuzten dugu naturalizazio horrek dakarren bazterketa”.

Hortaz, bai feminismoan, bai hizkuntzaren auzian, naturalizazioak eragina duela uste du Eskisabelek: batetik, hizlariak dioenez, emakumeari emakume izate hutsagatik atxikitzen zaizkion ezaugarriek eta funtzioek berek eramaten dute bazterrean egotera; hau da, jaiotzen direnetik sozializazio-prozesuan ezaugarri batzuk eransten zaizkie emakumeei, gizonen aldean, edo mutil izendatzen direnen aldean, bestelakoak direnak. Bestetik, haren iritziz, hizkuntza gutxituei ere emakumeei ezarritako ezaugarriak atxikitzen zaizkie: “naturarekin lotzen dira, basak dira, emozionalak, gauza inportanteez hitz egiteko ez gaiak, etxerakoak eta zaindu beharreko toki horretan egotekoak, baina ez arlo publikorako, hau da, partikularitatearen eta unibertsaltasunaren ifrentzua dira”.

Eman beharreko pausoak

Hitzaldia borobiltzeko, egoerari aurre egiteko eman beharreko pausuez mintzatu zen Eskisabel, eta azaldu zuen feminismoak “oso ondo landu eta ekarri” duela praktikara naturalizazioaren kontrako bidea. Lehenik, jabetzea aipatu zuen, hots, egoeraren jakitun izateaz gain, ezintasunak eta minak detektatzea. Bigarrenik, ahalmentzea izan zuen hizpide, hizlariaren hitzetan, feminismoan sarri entzun ohi den kontzeptua: “Eskubide osozko pertsona gisa irudikatzea nork bere burua”. Azken urteetan, hizkuntzaren auzian kontzeptu hori ere ageri dela uste du kazetariak. Azkenik, boteretzeaz hitz egin zuen, bakanakako ariketa borroka kolektibo gisa ulertzeaz, alegia.

“Feminismoan, jatorrian, identitate-auzia zena, justizia-sozialaren terminoetara eramaten asmatu du feminismoak. Hau da, guztion arazoa dela barneratu da jendartean”. Hala, euskalgintzak ere halaxe egin beharko lukeela uste du Eskisabelek, eta euskararen auzitzat jo beharrean, egileak nahiago du hizkuntza gatazka gisa definitu, izan ere, “arazoa beti euskararengan jartzen dugu eta inoiz ez gaztelerarengan edo frantsesarengan. Eta gatazkak ez dira txarrak, baldin eta irtenbidea topatzen bazaie”. Hori dela eta, hizlariak dio hizkuntza-auzia ez dela euskaldunon afera izan behar soilik, baizik eta feminismoan lez, afera kolektibotzat ulertu beharra dagoela. Haren aburuz, jendartean oraindik ere “berdintsua” da euskalduna edo emakumea izan, bazterrean kokatzen dituzten mekanismoak berdintsuak dira: “Ondorioz, ahalduntzeko, boteretzeko eta eraldaketa kolektiborako ere antzeko mekanismoak partekatzen dituzte; horregatik, uste dugu badutela elkarrekin, bai hartu-emanerako bide handia, bai batera egiteko bide oparoa”.


Makala eta King Konsulen kontzertua izanen dute Arantzan igandean

Abuztuaren 22an Arantzako Aterpean 12:00etan, aperitifaren orduan, izanen da Makala eta King Konsulen kontzertua. Edukiera mugatua izanen du, eguraldi ona eginez gero terrazan eta euria egitekotan jangela handian.


Oinarrizkoa luxua denean

COVID-19aren izurriaren aurka egiteko hartu ziren neurriek herritarren arteko desberdintasunak areagotu dituzte, osasun eta hezkuntza arloan bereziki.


Krimea-Kongo sukar hemorragikoa duen Leongo pazientea Donostiako Ospitalean ospitaleratu dute

Ostegun honetan lekualdatu dute Leonetik Euskadira, eta Donostiako Ospitalean geratu da, gaixotasun infekziosoak dituzten pazienteen unitatean.


Buru osasunaren aldeko III Ibilaldia

Izena ematea 3 euro.


[EUSKARALDIA-GASTEIZ] Tor magoa

Familientzako ikuskizuna, Euskaraldiaren programaren barruan.


Zein da 'Garau' berbaren esanahia?

Aste honetako berba ''Garau' da. Ba al dakizu zein den bere esanahia?

'Garau' berba erabili izan da zerbait edo norbait handia edo galanta dela adierazteko Plazentziako berbetan. Adibidez, honela:

Plazentziako berbetan: "Neskatila garaua da daukan edaderako".

Euskara batuan: "Neskatila galanta da daukan adinerako".

Iturria: Plazentziako berbak eta esamoldeak (Sorapedian.eus-en).

Iturri osagarriak: Forma eta esanahi berarekin ageri da Euskaltzaindiaren Orotariko Hiztegian (Hala dio: Juan San Martinek:", Bizkai aldean grano bezela erabiltzen da eta Eibar ta inguruetan grande edo tremendo bezela" SM Zirik 72n), 'Bergara aldeko hiztegian eta Eibar aldeko hiztegian. Ostera, alea, fruitua edo zerbaiten zati biribila esanahiarekin bakarrik Euskara Batuaren Hiztegian.

:


Portugalgo suteak 10.000 hektarea baino gehiago erre ditu

Joan den larunbatean, abuztuaren 5ean, hasi zen sutea kontrolpean hartu dute goizaldean. Sua hazi egin da azken egunetako tenperaturen igoeraren ondioz, baina Espainako mugatik 2 kilometrora geratu da. Suhiltzaileek lanean jarraitzen dute sutea itzaltzeko.


Castroviejok uko egin dio Espainiako erlojupeko txapelketari, Tourra prestatzeko

Getxoko txirrindulariak bost aldiz irabazi du proba hori, baina ez da Jaenen izango seigarren txapela lortzen saiatzeko.

Espainiako erlojupeko txapelketa bost aldiz (azken hirurak bata bestearen atzetik) irabazi duen Jonathan Castroviejok (Ineos) ez du parte hartuko ostiralean martxan jarriko den aurtengo ekitaldian, hilaren 29an Nizan hasiko den Frantziako Tourra prestatzen ari baita.

Getxoko txirrindularia (33 urte) ezinbesteko pieza izango da Egan Bernalentzat abuztuaren 29tik irailaren 20ra korrituko den Frantziako lasterketa handia lehiatzeko garaian.

Castroviejoren aurretik, Alejandro Valverdek ere aurreratu zuen ez zuela errepideko bere txapela defendatuko, Alpeetan egonaldia egiten baita, hura ere Tourrari begira.

Horrenbestez, Okzitaniako Ibilbidea, Tour de l 'Ain eta Dauphineko Kriteriumean parte hartu berri duen txirrindulari getxoztarra ez da Jaenen egongo erlojuaren aurkako bere seigarren titulua lortzen saiatzeko.


Espetxe politikaren aldaketa «sendotzeko», manifestaziora deitu du Sarek larunbaterako

ETAk jardun armatua eten zueneko hamargarren urteurrenaren bezperan, eskubide urraketa guztiei irenbidea emateko eskatu du plataformak. Manifestazioa 17:00etan aterako da, Antiguako tuneletik. Baieztatu du, besteak beste, Kataluniako preso politikoen ordezkaritza bat egongo dela, eta Gatibuk emanaldia egingo duela amaieran.

Sare plataformak agerraldia egin du gaur goizean Donostian, ETAk jardun armatua eten zueneko hamargarren urteurrenaren bezperan. Bertan, espetxe politikaren aldaketa «sendotzeko premia» nabarmendu du, eta eskubide urraketa guztiei irtenbidea emateko eskatu; espetxe politikarekin eta biktima guztien aitortzarekin lotutakoei. Adierazi duenez, egoera «ezin da gehiago luzatu»: «Bizikidetza lortzeko ezinbestekoa da konfrontazioz eta sufrimenduz lotutako kapitulu hau ixtea». Eskubide urraketak amaitzeko, manifestaziorako deia egin du larunbaterako, eta, herritarrez gain, eragileei ere parte hartzeko deia egin die.

Sareren arabera, hamar urte hauetan «aukera paregabea» zabaldu da bizikidetzan eta bakean «aurrera egiteko», baita pertsona guztien sufrimendu eta giza eskubideekiko errespetuan «aurrera egiteko» ere. Baina azaldu du «aurrerapen batzuk» egon diren arren aukera hori «erdizka aprobetxatu» dela; besteak beste, «inork» ez zuelako espero gaur egun ere euskal presoek bizi duten eskubideen urraketaren aurka «konponbide justurik» ez egotea. Horrekin batera, Sarek eskerrak eman dizkie urte hauetan «modu arduratsuan eta ahalegin handia eginez» aurrerapauso bat emateko aukera «aprobetxatu» duten guztiei.

Plataformaren ustez, ETAren ekinbidearen amaierak «salbuespen legediaren amaiera» ekarri behar zuen, baina «urruntzeari eutsi egin zaio»: 104 preso daude Euskal Herritik kanpoko espetxeetan, «etxetik batez beste 250 eta 600 km arteko distantziara». Preso horien senideek egin behar dituzten bidaia luzeez gain, salbuespeneko espetxe politika «eragin negatiboa» duen beste arlo batzuetan ere aplikatzen da: hamar preso daude espetxeko hirugarren graduan, eta 70 preso inguru egon beharko lirateke egoera horretan; presoen %90ek espetxeko baimena hartzeko eskubidea dute, baina «ez zaie baimenik ematen», eta Auzitegi Nazionalak ezartzen duen «blokeoa» jasaten ari dira. Horregatik, egoera horren aurka eta gainerako kasu guztietan «justizia eta bihozberatasuna» eskatu ditu Sarek.

Plataformako bozeramaileek adierazi dute Sarek «oso modu baikorrean» hartu dituela Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiak eta Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiak atzo Aieten eginiko adierazpenak. Bego Atxa bozeramaileak Sareren «aitorpen eta babes osoa» adierazi die ezker abertzaleak egindako adierazpenei; «zubiak eraikitzen jarraitzeko aurrerapausoak» baitira. Gaineratu du «ondo» legokeela «gainontzeko indarkeriari babesa eman diotenek» ere horrelako aldarrikapenak egitea. Joseba Azkarraga bozeramaileak ere adierazi du atzo esandakoa bizikidetza lortzeko «pauso garrantzitsua» izan dela.

Agerraldian, gainera, larunbatean Donostian egingo den euskal presoen eskubideen aldeko manifestaziora joateko deia egin diete herritarrei eta herriko ordezkari sindikal, politiko eta sozialei. Manifestazioa 17:00etan aterako da, Antiguako tuneletik, eta Bulebarrean amaituko da. Plataformak baieztatu du, besteak beste, Kataluniako preso politiko ohien ordezkaritza bat egongo dela, eta Gatibuk emanaldia egingo duela amaieran.


Zumarragako energia komunitatea 2021erako martxan egongo da

Zumarragako Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Edinor enpresaren laguntzarekin, tokiko energia komunitate bat martxan jartzen ari dira. Herriko bost tokitan plaka fotovoltaikoak jartzen ari dira eta plaka horiek sortuko duten energia komunitateko kideek erabiliko dute. 260 lagunentzako tokia dago eta dagoeneko 180 bizilagunek baino gehiagok eman dute izena. Egitasmo honetan izena emateko, udaletxera jo behar da. Bizilagunak urte amaieran hasiko dira plaka fotovoltaikoen bidez sortuko den energia kontsumitzen.

Mikel Serrano alkateak, Jose Ignacio Asensio Ingurumen diputatuak eta Edinor enpresako Ignacio Zubiak prentsaurrekoa eman zuten atzo Argixao estadioan egitasmoaren nondik norakoak azaltzeko.

Egitasmoa otsailean aurkeztu zuten eta ordutik hainbat pauso eman dituzte. «Zumarragako bost gunetan plaka fotovoltaikoak jartzen ari gara. Trantsizio energetikoa erronka handia da eta erakunde guztiok egin behar diogu aurre. Dagoeneko 180 bizilagunek baino gehiagok eman dute izena. Horien artean 15 bat denda daude. Horiek dira, hain zuzen ere, energia gehien kontsumitzen dutenak», azaldu zuen Serranok.

Energia: berdea eta merkea

Komunitateko kideek energiaren %25-30 plaka fotovoltaikoetatik lortuko dute eta gainontzekoa erosi egin beharko dute. %25 inguru gutxiago ordainduko dute argindarraren truke, taldearen indarra edukiko baitute banatzaileekin negoziatzeko orduan.

Gainera, ingurumenaren alde lan egingo dute, eguzki energia erabiltzeaz gain, banatzaileei energia berdea erosiko baitiete. Zumarragako alkateak egitasmo parte hartzailea dela ere azpimarratu zuen.

Plakak herriko bost tokitan jartzen ari dira: Argixao estadioko harmailan, Busca Isusi kaleko etxebizitza sozialetan, kultur etxean, Antonino Oraako ikastetxean eta Izazpi auzoko kantxa estalian.

Asensiok eskerrak eman zizkien Zumarragako Udalari eta Edinorri, trantsizio energetikoa bultzatzeagatik. «Zumarraga aitzindaria da eta Zumarraga egiten ari dena eredu izan behar da. Eredu energetikoa aldatu behar da eta energia berriztagarrien aldeko apustua egin, emisioak gutxitzeko. Aldundiak komunitate energetikoen aldeko apustua egin du, aipatutako guztiaz gain, parte hartzea bultzatzen dutelako». Zubiak zumarragarrak parte hartzera animatu zituen. «Oraindik 100 bat bizilagunentzako tokia dago. Herrigunean bizi diren guztiek parte har dezakete», esan zuen.


Azpeitiko lau bikotek parte hartuko dute Euskal Herriko 46. Dantza Txapelketan

Euskal Herriko Dantza Txapelketa jokatuko dute bihar Seguran, eta han lehiatuko dira herriko dantzari hauek: Elaia Elortza eta German Aranburu, Alaia Amubieta eta Amets Amubieta, Irati Uzkudun eta Ekain Uzkudun, eta Nora Aizpuru eta Iker Zabala.

Euskal Herriko Dantza Txapelketaren 46. aldia egingo dute bihar, larunbata, Seguran (Gipuzkoa). Guztira, Bizkaiko eta Gipuzkoako bederatzi bikote ariko dira lehian, 18:00etan hasita, Baratze pilotalekuan. Tartean izango dira Azpeitiko hainbat bikote: Elaia Elortza eta German Aranburu, Alaia Amubieta eta Amets Amubieta, Irati Uzkudun eta Ekain Uzkudun, eta Nora Aizpuru eta Iker Zabala. Horiez gain, honako beste bikote hauek lehiatuko dira: Maren Galvez eta Gorka Granado (Sopela, Bizkaia), Katerin Artola eta Iker Belintxon (Lezo, Gipuzkoa), Leire Urrestilla eta Iker Urrestilla (Zestoa), Ane Jaunarena eta Endika Osa (Lezo), eta Saioa Galarraga eta Julen Murgiondo (Bergara, Gipuzkoa).

Partaideek zortzi pausoko fandangoa dantzatuko dute lehenik, Isilkara txistulari taldearen musikaz lagunduta. Ondoren, arin-arina dantzatuko dute Estanga anai-arreben trikiti doinuekin. Jaialdia zuzenean ikusi nahi dutenek eitb.eus helbidean izango dute horretarako aukera, streaming bidez. Era berean, 21:30ean ETB1eko Oholtzan saioan emango dute txapelketa. Izaro Iraetak, Imanol Artolak eta Ainhoa Urretabizkaiak gidatuko dute emanaldia, eta Xabier Artola arituko da dantza aditu lanetan.

Asteazkenean egin zuten txapelketaren aurkezpena EITBren Miramongo egoitzan, eta ekitaldi horretan parte hartu zuten, besteak beste, Luis Alberdi Azpeitiko Luis Beltza eskolako irakasleak, Izarra Urdalleta Segurako alkateak, Antton Mendizabal Gipuzkoako Euskal Dantzarien Biltzarreko dantza sueltoko koordinatzaileak eta Luisma Laboa EITBren ordezkariak.


Marrazkiak bidaltzeko azken egunak

Korrikaren inguruko marrazkiak bidaltzeko azken eguna ostegunekoa da! Ez gelditu zurea partekatu gabe, animatu eta hartu parte.

Badator Korrika Tolosaldera! Hiru egun besterik ez dira geratzen, urduritzen hasita gaude eta dagoeneko "HitzEkin" abestia buruz dakigu.

Hori nahikoa ez eta Korrikari zabalpena emateko asmoz ATARIA-k marrazki lehiaketa berezi bat ere antolatu du. Tolosaldean bizi den 13 urte edo gutxiagoko edozein gaztetxok har dezake parte. Beraz, inguruan gaztetxoak baldin badituzu, animatu eta bidali marrazkiak Ataria.eus webgunean sortu dugun lehiaketarako egindako aplikaziora.

Marrazkiak bidaltzeko epea: apirilaren 7ko 11:30ak arte.

Animatu eta parte hartu!

Zorte on!


Norbere burua aurkari bihurtuta

Maria Izquierdo “txiki-txikitan” hasi zen arte martzialak praktikatzen, 5 urterekin. “Gurasoen lagun baten bitartez hasi nintzen, hemen, Lorea gimnasioan, Beasainen”, gogoratu du. Tai txiarekin hasi zen, eta wushu edo kung-fura egin zuen jauzia gero. Hasiera hartan, taldean “bospasei neska” zirela zenbatu du, eta zehaztu du mutilak “zertxobait gehiago” zirela. “Baina ez zegoen alde handirik”. Egun ere gauza bera gertatzen dela esan du. Izquierdoren hitzetan, haurren artean, generoari dagokionez, kopuruetan ez da alde handirik izaten, baina adinean gora egitean, “gizonezkoak luzaroago aritzen direnez”, diferentziak nabarmendu egiten dira.

“Ez nuke esango emakumezkook adinagatik uzten dugunik. Kirola baino gehiago, bizitzako beste alor batzuk lehenesten ditugu”, hausnartu du Izquierdok. Hark ere utzi zuen kung-fua, 16 urterekin, kanpora ikastera joandakoan. “Gimnasiora etortzeari utzi nion, baina sekula ez nuen ahaztu”, ohartarazi du. Itzultzeko gogoa are gehiago handitu zitzaion semeak arte martzialetan hasi zirenean. “Entrenamenduak ikustera joaten nintzen, eta inbidiaz begiratzen nien albo batetik. Txemari [Txema Jimenez, Loreako shi fua edo maisua] galdetu nion ea niretzako moduko talderik bazuen, itzultzeko, eta arantza ateratzeko balio izan zidan”.

Izquierdok onartu du ez direla asko itzultzen. Ondorioz, normalean zailtasunak izaten dituzte helduen kategorian emakumezkoez soilik osatutako taldeak egiteko. Maiatzean Valentzian [Herrialde Katalanak] jokatutako Espainiako Txapelketan, esaterako, gizonezkoekin lehiatu behar izan zuen Izquierdok. Urrezko domina irabazi zuen.

Kung-fu liga sortuta

Beasaingo lehen kung-fu ligan ere nahastuta aritu berri dira emakumezkoak zein gizonezkoak. Abenduan jokatu zuten azken jardunaldia, eta laurogei borrokalari baino gehiago lehiatu ziren. Izquierdorentzat hori ez da arazoa, “nork bere buruaren aurka edo pisu bertsuko aurkari baten aurka” jokatzen duelako beti.

Bi modalitatetan banatzen dituzte txapelketak. Alde batetik, talou edo formak. Banaka edo buruz buru, antzeztu egiten dute borroka, esku huska zein elementuekin. Formen zuzentasuna, geometria, koreografiaren aniztasuna… baloratzen dizkiete epaileek. Puntu gehien pilatzen duena izaten da txapeldun. Bestetik, sanda edo borroka ere badago. Hezur-haragizko aurkaria menderatzean datza. Modalitate bakoitza adinaren eta pisuaren araberako mailetan banatzen dute beti.

Izquierdoren hitzetan, generoaren arabera “adar batera edo bestera” jotzen dute normalean. Ohikoagoa izaten da emakumezkoak talou modalitatean lehiatzea eta gizonezkoak, sandan. “Heldu garaian etortzen diren gehienak gizonezkoak izaten dira, eta borroka egin nahi izaten dute horiek”, zehaztu du.

Izquierdok aipatu du gizarteak uste okerra duela arte martzialen inguruan. “Borroka baino gehiago, osasuna da wushua. Gorputzeko atal guztiak lantzen ditugu, burua barne”, azaldu du. “Kontzentrazioa, pazientzia, armonia…” lantzen dituztela gaineratu du. Baita errespetua ere. “Oinarrizkoa da hori. Horri esker, hemen denok dugu tokia, sexuaren, pisuaren edo adinaren araberako diskriminaziorik gabe”. Beasaingo Lorea gimnasioan 130 lagun inguru elkartzen dira astero, adin ezberdinetakoak, askotariko arte martzialak egiteko.

Guztien buru shi fu figura dago, maisua. Emakumezkoek lehenago uzten dutenez, maisu titulua eskuratzeko zailtasun handiagoa izaten dute. Ondorioz, emakumezko erreferenteak falta dituzte. “Baina horrek ez dut uste eraginik duenik”, kendu dio garrantzia Izquierdok. “Nik gehiago baloratzen dut ikasleekin duen tratua, gizonezkoa edo emakumezkoa den baino”.


Zapi urdinik ezean, gorriak

Milaka lagun bildu dira Bilboko kaleetan pentsio duinak eta zahar etxeetako egoera «dramatikoa» salatzeko. Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak bilerak eskatu dizkie aldundiei adinekoen egoitzen inguruko euren eskaerak jakinarazteko. Segurtasun neurriak gordez egin dute manifestazioa.


Moma arkitekturak irabazi du mundubirarekin lotutako erakusleiho lehiaketa

Artzape.eus webean egin den bozketak erabaki du sariduna. Atzo arratsaldean egin zen sari banaketa Kofradian.

Juan Sebastian Elkanok egindako mundubiraren 500. urteurrenarekin lotutako ekitaldiak egin ziren pasa den astean, eta horrekin lotuta, erakusleiho lehiaketa jarri zen martxan. Erakusleihoa atontzeko Elkanok munduari bira eman zionean ikusi edo ezagututako lurraldeen artean aukeratu behar izan dute lehiaketako parte hartzaileek. Guztira, hamabi saltokik hartu dute parte lehiaketan, eta irabazlea herritarrek aukeratu dute artzape.eus atarian bozka emanez. Hala, irabazlea Moma arkitektura estudioa izan da.

Sari banaketa atzo bertan egin zen Kofradian. Saridunaz gain, lehiaketan parte hartu duten negozioetako ordezkari guztiek oroigarri bana eta herriko jatetxe baterako afaria zuen gutunazala jaso zuten.


[BERTAN BEHERA] 'Su danborrak' ikuskizuna

Piroteknia ikuskizuna, Deabru Beltzak taldearekin.


Urte zahar, garaipen berri

Munduko Futbol Txapelketak eragindako eten luzeak ez da zama bihurtu Realarentzat. Larunbatean, 2022. urteko azken egunean, lehiara itzuli ziren txuri-urdinak. Anoeta futbol zelaia goraino bete zen Osasunaren kontrako ligako derbiaz gozatu ahal izateko. Realak borobildu zuen arratsaldea, gorritxoei aise irabazita (2-0). Brais Mendezek eta Alexander Sorlothek egin zituzten golak. Garaipen horri esker, txuri-urdinek sailkapen nagusiko hirugarren postuan jarraitzen dute Bartzelona eta Real Madril ahalguztidunen atzetik.

Saskibaloian, Ibaeta Basketek ezin izan zuen hirugarren garaipena jarraian kateatu. Gernikari eta Leganesi irabazi ostean, pasa den ostiralean huts egin zuten etxean Araskiren kontra (73-75). Horiek horrela, atzean utzita zuten galera ezin izango dute berehalakoan ahaztu.

Eskubaloian, urrun samar geratu bada ere, ezin aipatu gabe utzi Bera Beraren balentria. Izan ere, abenduaren 28an Rocasa bigarren sailkatua menderatu zuten (30-22), eta horri esker sailkapeneko buruan bakarrik geratu dira.

EMAITZAK

Futbola

Gizonezkoen lehen maila, 15. jardunaldia

Reala 2 – Osasuna 0

Saskibaloia

Emakumezkoen liga, 15. jardunaldia

Ibaeta Basket 73 – Araski 75

Eskubaloia

Emakumezkoen ohorezko maila, 10. jardunaldia

Bera Bera 30 – Rocasa 22


Jaiotzaren berri eman dezaten

Eguberrietan egingo dituzten antzezpenei begira, Barroko garaiko jaiotza mugikorra muntatzeko unea iritsi zaie Guardian. Elizbarrutiak eskatuta, tokiz aldatu behar izan dute kokapena, ikuskizuna mugatuz.

Etxe askotan dagoen ohitura da: data hauen bueltan, kaxoi batean gordeta dagoen jaiotza ateratzeko ordua iristen da. Jaiotza kuttunak direnean —buztinez egindakoak edo eta familian oinordetzan jasotakoak—, burbuilazko plastiko babesgarrietan gordeta egoten dira askotan. Guardian, aspalditik jaiotza berezi bat dute ere, baina, kasu honetan, jaiotza askoz handiagoa da. Eta oso zaharra da, gainera.

Barroko estiloko jaiotza mugikorra da herrian paratzen dutena. Haren gaineko lehen erreferentzia idatzia 1749. urtekoa da, urte horretako agiri batean jaiotzaren muntaketa lanen gastuak aipatzen baitira. Ordudanik urte asko pasa diren arren, katea gutxitan eten da. Eta gaur egun ere kate luze horri eusten diote zenbait boluntariok.

Hitzordua finkatu dutenerako lainoa zabaldu da Guardian. Laino horri gauaren giro berezia eta Gabonetako argiak gehitzen badizkiogu, muinoaren gainean harro azaltzen den herriak inoiz baino xarma bereziagoa agertzen du. Erregeen Andre Maria elizan dauden Guardiako Jaiotza elkarteko kideek bestelako giroa dute barruan. Muntaketa lanetan ari dira. Aldamioz osatutako egitura bat dagoeneko atondu dute elizaren barruan, eta orain paisaiarekin lanean ari dira. Ez du ematen lan erreza dutenik, baina gogotsu ari dira.

Jatorrizko figurei ekarpen berriak gehitu zaizkie historian zehar. ALEA

Maite Ayala elkarteko kideak piezarik kuttunena erakutsi du. "Oso berezia da hau", dio, tentu handiz Jesus jaioberri baten irudia eusten duen bitartean. Jatorrizko pieza da hori, Ama Birjinaren, Joseren eta animalia batzuen figurak bezala. Denborarekin, baina, pieza berriak gehitu zizkioten: errege magoak, artzainak, morroiak, soldaduak... hots, jaiotza batean ezinbestekoak diren elementu desberdinak.

Hilabete eta erdi

Youtuberrek egiten duten moduan, unboxing horietako bat egiten ari direla dirudi, urte osoan gordetako piezak kutxetatik ateraz. Horietako batzuk buruak baino ez dira, maniki baten funtzioa betetzen duten gorputzetan sartzen direnak. Bestetik, zenbait pertsonaiak funtzio bat baino gehiago izan ahal dute. "Ikusten duzun hau artzaina da batzuetan, baina baita Meltxor erregea ere", azaldu du Ayalak.

Normalean hilabete eta erdi ematen dute jaiotza muntatzeko, lanetik atera osteko denbora librean egin behar dutelako. Aurten, baina, denbora gutxiago emango dute, baina ez da izan nahi izan dutelako: moldaketa garrantzitsua egin behar izan dute, eta nahiko agerikoa da ez daudela pozik aldaketarekin.

"ELIZBARRUTIAK ERABAKI DU AURTEN KAPERA LIBRE UTZI BEHAR DELA"

MAITE AYALA

"Jaiotza beti jarri dugu Andre Mariaren Sortze Garbiaren kaperan, baina aurten Arabako Elizbarrutiak erabaki du beste toki batera mugitu behar dela". Hitzak ondo neurtzen ditu Ayalak gaiaren bueltan galdetzen zaionean. "Elizbarrutiak erabaki du herrian debozio handia dagoela Sortze Garbiarekiko, eta kapera libre utzi behar dela".

Horregatik, espazio zehatz bati egokitutako egitura beste norabait eraman behar izan dute aurten: koruaren azpian dagoen gune batera. Baina gauza asko ez zaizkie kabitzen, eta ez dakite zelan moldatuko diren bertan antzezpena egiteko. Mometuz, egin ohi duten ohiz kanpoko antzezpen bat, ebanjelioetako hainbat pasarte biltzen dituena, alde batera utzi behar izan dute. Hortaz, Jesusen jaiotza, Errege Magoen Gurtza eta Egiptorako Ihesaldia banaka antzeztu beharko dituzte.

Muga berriak

Espazio berri horretan ezingo dute jarri duela bi urte udalak Jordi Castellsen tailerrari erositako Toloño mendilerroko agertoki handia, ezta zortzi metroko dorrea ere. "La Hoyako etxebizitza bat irudikatzen duen etxea ere moztu beharko dugu, eta ez dakigu oso ondo nola moldatuko garen aldageletan egiten zen lan guztia egiteko", aurreratu du Ayalak.

Aurreko edizioetan eskura zeukaten espazioa faltan botatzen dute elkarteko kideek. Bereziki, oihal handia. GUARDIAKO JAIOTZA

Ayalak nabarmendu duenez, jatorrizko funtzioari jarraiki, jaiotzak mezu doktrinala mantentzen du: meza bukatu eta gero egiten dira antzezpenak. Eta horiek gertatzen direnean, jaiotza ezagutzen ez duen jende asko harritzen da mugimendu horiek guztiak eskuz egiten direlako. "Urte luzez jendeari ez genion uzten barrura pasatzen. Baina gero konturatu ginen jendeak barrukoak ikusi ahal izatea ere oso garrantzitsua zela, jaiotzaren funtzionamendua ikus dezaten. Batez ere umeak harritzen dira botoiak eta horrelakoak ez daudela ikustean".

Antzezpenak antzezpen, elkartearen aspaldiko eskaera da jaiotzak elizan leku finko bat edukitzea gaur egun Sortze Garbiaren kapera dagoen tokian. Uste dute hori dela lekurik aproposena. Urte osoan mantentzeak muntaketa eta desmuntaketa lanak egin beharra saihestuko luke, eta, gainera, turismoari begira helduleku garrantzitsua izan liteke. Alabaina, onartu dute zaila dela hori gertatzea, erretaula mugitu eta zaharberritu beharko litzatekeelako, baita hezetasun arazoak dituen toki horretan esku hartze bat egin ere.

Hortaz, momentuz, aurrean dituzten hitzorduei begira lanean jarraituko dute: Eguberri, Urteberri eta Errege egunetan egingo dituzte antzezpenak, eta baita otsaileko lehen igandean ere. Oraindik lan asko falta da data horiek iritsi bitartean, bai atzeko aldean zein aurreko aldeko paisaian ere. Dena dela, helburua argi mantentzen dute: datorrena datorrela, ospakizun garaia da oraingoa.


Normaltasun demokratikoa

Pasa den astean Hasél rap abeslariaren auziaren zurrunbiloari buruzko gogoeta bi.

Edozein eskubideren jardunak, adierazpen askatasunarenak ere, betebehar eta ardura batzuk eskatzen dituen heinean, muga batzuk ditu, eta horiek Legeak finkatu beharko ditu. Auzia hortaz, ez da Adierazpen Askatasunik badagoen edo ez, auzia Legeen zuzentasunean datza.

Hasélek muga ugari gurutzatu omen du eta bere adierazpen asko ez ditut defendatuko. Baina horietako batek, ‘Koroari irainak’ kontzeptuaren baitan dagoenak, Legeen zuzentasun eza irudikatzen du. Ni iraindu izan banindu eta nik hura salatu izan banu, arau orokorra aplikatuko zitzaigun, hari eta niri. Baina Erregea iraindu duenez, arau berezia aplikatzen zaio. Eta hor dago koxka; Koroari egiten zaizkion irainak larriagoak direla Kode Penalaren arabera, eta zigorrek ere beste neurri bat dutela. Ondorioz, Legeek niri baino babes bereziagoa ematen diete Errege Familiako pertsonei, eta Legeen bistan pertsona guztiek ez ditugu eskubide berberak; batzuek pribilegio maila bat dute.

Zilegizko kritikaren eta gorrotoaren, irainaren edo difamazioaren arteko marra gurutzatzeak bere arriskuak ditu bai, baina marra horrek toki berdinean egon beharko luke herritar guztientzako, bai eskubideei bai eta betekizunei dagokienez. Batzuek normaltasun demokratiko deritzoten horretan adibidez ezin da Erregearen ondare pribatuari buruz hitz egin ez duelako hori ezagutzera emateko derrigortasunik, nahiz eta goi aginteko politikari orok haien ondarearen aitorpena legez publiko egin behar duten. Ezberdina dena ez da normala, eta normaltasun demokratikoa monarkia honetan agian ez da hain normala.


Giro motela

Egun osoan zehar berriz ere hodeiak nagusi izango dira eta hodei hauek tarteka euri txiki pixka bat utziko dute, bereziki goizean.

Ipar-haizea gailenduko zaigu, bereziki eguerditik aurrera eta tenperaturetan ezta aldaketarik espero, 17-19ºC-tan joko dutelarik goia egunaren erdiko orduetan.

Osteguna, maiatzak 25

Giro nahasia berriro ere. Goizean hodeiak ugariak izanagatik, ateri egongo da eta une batzuetan ostarte batzuk ere ikusiko dira. Eguerditik aurrera ordea, hodeiak ugaritu egingo dira eta arratsaldean zehar euri zaparrada batzuk izango dira, ugariago eta mardulago egingo duelarik arratsalde erditik aurrera. Ipar/ipar-mendebaldeko haizea nagusituko da eta tenperaturetan ezta aldaketarik espero, 17-19ºC-tan joko dutelarik goia.


Alavesek porrota jaso du Sevillaren aurka, azken txanpan penalti bat huts eginda

Arabako taldeak 1-2ko emaitzarekin galdu du Ligako 19. jardunaldiko partida, eta Abelardoren zuzendaritzapean garaipenik lortu gabe jarraitzen du.

Alavesek porrota jaso du Sevillaren aurka (1-2) jokatu duen Santander Ligako 19. jardunaldiko partidan. Ondorioz, Arabako taldeak hirugarren porrota jarraian jaso du Ligan. Abelardo entrenatzaileak Errege Kopan egin zuen debuta Alavesekin denboraldi honetan, kanporatuta gelditu zen Almeriaren aurka (5-0), eta Ligan ere porrotarekin estreinatu da entrenatzaile asturiarra.

Sevillak eman du lehen abisua, bigarren minutuan; En-Nesyrik arean jaso du baloia, eta errematea Pacheco atezainak gelditu du. Hurrengo jokaldian, laugarren minutuan, Navasek hegaletik erdiraketa egin, eta En-Nesyrik 0-1ekoa sartu du, Laguardiari aurrea hartu eta area txikitik Pacheco gaindituta. Talde bisitariaren gola jaso ostean, 12. minutuan Ximo Navarrok ateratako hegaleko sake luze baten bidez, Arabako taldeak neurketa berdindu du; Sevillako jokalariek ez dute baloia aldentzea lortu, eta Edgar Mendezek banakoa jarri du markagailuan (1-1) buruz Bono atezaina gaindituta.

Lehia berdintzeak lasaitasuna eman dio talde gasteiztarrari, eta Sevilla baino hobea izan da, abaguneak sortzea kosta zaion arren. Bi taldeetako batek ere ez du gola sartzeko aukera argirik sortu, baina 30. minutuan Susok urrunetik jaurtiketa bikaina egin eta 1-2koa sartu du. Pacheco atezainak ezin izan du ezer egin talde andaluziarreko jokalariaren jaurtiketa bikainaren ostean.

Bigarren zatiaren hasieran izan du Alavesek neurketa berriz berdintzeko aukera, baina korner baten ostean Battagliak egin duen errematea atepetik atera du Fernandok, gola eragotziz. Gasteizko taldea erasokor zelairatu da atsedenaldiaren ostean, nahiz eta abaguneak ezin sortuta ibili den, eta Sevilla egin da baloiaren jabe. Bi taldeei kosta egin zaie gola sartzeko aukera argiak sortzea, baina Alavesek 75. minutuan izan du abagunea; Ruben Duartek kornerra atera, eta Joseluren errematea Bonok gelditu du. Bi minutu beranduago, Ruben Duartek urrunetik erdiraketa egin du, eta Joseluren burukada kanpora joan da oso gutxigatik. Ondoren, 83.minutuan, epaileak baliorik gabe utzi du Sevillaren gola, En-Nesyrik baloia area barruan eskuarekin jo duelako.

Neurketako azken minutuetan hegaletatik egindako erdiraketen bidez saiatu da Alaves berdinketa lortzen, eta, 88. minutuan epaileak talde gasteiztarraren aldeko penaltia adierazi du; kornerra Ruben Duartek atera, Battagliak errematea egin, eta Koundek eskuarekin jo du baloia area barruan. Joseluk jaurti du penaltia eta Bono atezainak Alaveseko aurrelariaren gola eragotzi du, geldiketa ona eginda. Ez da gehiagorako denborarik egon eta Sevillak eraman ditu hiru puntuak Mendizorrotzatik.

Fitxa teknikoa:

1 - Alaves: Pacheco; Ximo Navarro, Lejeune, Laguardia, Duarte; Martin Aguirregabiria (Sainz, 62. min), Battaglia, Tomas Pina (Manu Garcia, 86. min), Rioja (Jota, 68. min), Edgar Mendez (Deyverson, 68. min); eta Joselu.

2- Sevilla: Bono; Navas, Sergi Gomez, Kounde, Acuña; Fernando, Rakitic, Jordan (Gudelj, 78. min); Suso (Oliver, 91. min), Ocampos (De Jong, 62. min), En-Nesyri (Vazquez, 91. min).

Golak: 0-1, 3. min: En-Nesyri. 1-1, 12. min: Edgar Mendez. 1-2, 30. min: Suso.

Epailea: Isidro Diaz de Mera Escuderos. Txartel horiak atera dizkie Lejeune (48. min), Edgar (56. min) eta Pons (72. min) Alaveseko jokalariei, baita En-Nesyri (80. min), Bono (90. min) eta Navas (90. min) Sevillako futbolariei.


Zumaian Sexologia eta Berdintasun Aholkularitza Zerbitzua abiatu dute

Zumaiako Udaleko Berdintasun eta Gazteria Sailak jarri du martxan Sexologia eta Berdintasun Aholkularitza Zerbitzua, herritarrek gai horren inguruan izan ditzaketen kezka eta zalantzak argitzeko. Udalak jakinarazi duenez, «gertutasuna, leialtasuna eta zorroztasuna» izango ditu oinarri zerbitzuak, eta zumaiar guztiek balia dezakete zerbitzua. Gizon, emakume, gazte, heldu eta nagusiei irekita izango da aholularitza zerbitzu berria, «denak ongi etorriak» izango dira bertara. Hilean bi egunetan izango dira Olatz Belastegi eta Ana Elosegi aholkulariak Beheko plazako Gizarte Zentroko 2. solairuko bulegoan. Olatz Belastegi sexologia aholkulariak azaldu ditu nondik norakoak: «Ezjakintasuna eta beldur asko dago sexualitateaz hitz egiten denean. Norberaren intimitatean gertatzen dira zenbait arazok oso konponbide erraza dute, baina askotan ezjakintasunak, beldurrak eta lotsak ez digu laguntzen eta arazo txiki bat handi bihurtu daiteke». Horren aurrean, dio: «Horiek argituko ditugu guk». Sexologia eta Berdintasun Aholkularitza Zerbitzua hilabeteko hirugarren ostegunean eskainiko da 10:30etik 13:30era. Gainera, hilero, ostiral arratsalde batean ere aholkularitza eskainiko dute arratsaldez, 18:30etik 20:00etara. Horrez gain, sexologiazerbitzua@zumaiakoudala.net helbidean zalantzak galdetzeko aukera izango dute herritarrek; baita aditu batekin hitzordua jartzeko aukera ere aurrez aurreko arreta izan nahi badute.


Arrisku handiko gaixoen txertaketaren hurrenkera zehaztu dute

Hori horrela, transplanteak dituztenak eta horren zain daudenak izango dira lehenak, 40 urtetik gorako Down sindromedunekin batera, besteak beste.

Espainiako Osasun Publikoaren batzordeak txertoa jasoko duten arrisku handiko gaixoen txertaketaren hurrenkera erabaki du, eta atzeratu egin du AstraZenecarena 55 eta 65 urte artekoei ematearen inguruko erabakia, Europako Sendagaien Agentziak txosten bat egin arte.

Baina gaixoen inguruan hartu du erabakia, eta hauek izango dira jasotzen lehenak: leuzemia, linfoma edo mielomagatik gurasoen transplantea jaso dutenak, organo solidoen transplantedunak (giltzurrunak, gibela, bihotza, pankreasa edo birikak) eta horien zain itxaron zerrendan daudenak.

Hemodialisi eta peritoneo dialisiko gaixoak, gaixotasun onkohematologikoa dutenak, organo solidoetan minbizia dutelako kimioterapia zitotoxikoa jasotzen ari direnak, birikietako minbizia dutelako kimioterapia edo immunoterapia jasotzen ari direnak eta 40 urtetik gorako Down sindromedunak ere horiekin batera txertatuko dituzte.

Kolektibo hori 70 eta 79 urte arteko adinekoekin batera txertatuko dute, Espainiako Osasun Ministerioak jakinarazi duenez.

Txertoen Lantaldeak ezarri ditu lehentasunak, eta estrategia bosgarrenez gaurkotuko dute erabaki horrekin.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Gozategi musika taldeak 30 urte

Urte berexia da Gozategi musika taldearentzat. 30 urte betetzen ditu eta ez-ohiko bi urteren buruan, berriz ere ohiko formatuan kontzertu bira abiatu zuen joan den martxoaren 19an, Elizondoko Lur aretoan giro paregabearekin. Bihar, Korrikaren hasmentako ekitaldian izanen da emanaldia eskaintzen. Iñigo Goikoetxea taldekidearekin mintzatu gara.


Kaleak margotu eta astintzeko deia egin dute Tubacexeko lan-heriotzak salatzeagatik epaituak izango diren Ernaiko kideek

Agerraldia egin dute Ernai Aiaraldeako kideek, azaroaren 30ean epaituak izango baitira 2019an Tubacexen jazotako lan-heriotzen aurrean egindako ekimenengatik. 7.000 euroko eskaerari egin beharko diote aurre. Horregatik, elkartasun ekonomikoa biltzeko, esprai boteak salduko dituzte 10 eurotan, "Aiaraldeko kaleak elkartasunez margotzen jarraitzeko".

2019. urtean Tubacexen jazotako bi lan-heriotzak salatzeko ekimenak azaroaren 30ean helduko dira epaitegira. Fiskaltzak eta Tubacexeko zuzendaritzak 7.000 euroko kalte ordainak eskatu dizkiete Ernai gazte antolakundeko kideei, lantegiko fatxadaren aurka pintura gorria jaurtitzeagatik.

Tubacexeko grebalariekin batera azaldu dira gaur agerraldian Ernaiko kideak. Lan-heriotzak "izurrite makabro" bat direla adierazi dute, eta ziurtatu dute hauen aurrean ez direla besoak gurutzaturik geratuko. "Ernaiko kideak eskualdeko langileen aldamenean egongo gara beti, jasaten dugun kolpe bakoitzari, batasunez, borrokaz eta antolakuntzaz erantzunez. Izan Tubacexen edo izan beste edonon, borroka baita bide bakarra! ".

Aiaraldeak eta orohar langileriak bizi duen miseria egoeraren aurrean ezin gara besoak gurutzatuta geratu.

Azaroaren 30ean izango dugun epaiketan 7.000€ko eskaerari aurre egin beharko diogu.

Baina guk, oraina margotuz, geroa eraikitzen jarraituko dugu!

[HARIA] pic.twitter.com/sLoekUTJtk — Ernai Aiaraldea (@ErnaiAiaraldea) June 11, 2021

Elkartasun margoa

Isun ekonomikoari aurre egiteko elkartasun esprai poteak jarriko dituzte salgai, 10 eurotan. Ekarpen ekonomikoa jasotzeaz gain, kaleak astintzeko deia egin nahi dute horrela Aiaraldeko gazteek. Gainera, Tubacexeko fatxada margotzeko erabilitako su-itzalgailu bat ere zozketatuko dute. Zozketan parte hartzeko txartelak Txokogorri, Mugalde, Itxina eta Ilargi tabernetan jarriko dituzte salgai.


Donostia eta Baiona lotuko dituen tren zerbitzu bat aztertzen ari dira

Eneko Goia alkateak gaur goizean baieztatu du Transfermuga-rrekin proiektuaren asmoa. Hau da, Donostia eta Baiona lotuko dituen tren zerbitzu bat abian jarri nahi dute 2028rako. Hiri batetik besterako tren garraioa 50 minututik beherakoa izatea aurreikusten dute. Proiektua lau aukera aztertzen ari da une honetan. Horietatik aurrera egin dezakeenak bi zerbitzu eskainiko lituzke 06:00etatik gauerdira bitarte –maiztasunik zehaztu gabe–. Bata ia zuzena izango litzateke, geltoki gutxiagorekin, eta bestea geltoki gehiagorekin.

“Albiste oso ona izango litzateke. Izan ere, Baiona eta Lapurdiko kostaldearen eta Donostiaren arteko garraio eskaintza nabarmen hobetuko luke. Gainera, mugikortasun arazoak saihestea ekarriko luke”, azaldu du Goiak Tokiko Gobernu Batzordearen osteko prentsaurrekoan. Ipar Euskal Herriak turista asko izaten dituela gaineratu du alkateak, eta horietako askok Donostia bisitatzea erabakitzen dutela. “Euro hiri bat gara, eta hori errealitate bat da. Hemen lan egiten duten asko Ipar Euskal Herrian bizi da, eta horrelako zerbitzu batek horretan ere lagunduko luke”.


Joan dira festak

Lau egunetako ospakizunei astelehen gauean agur esan zieten ihabardarrek. Asteleheneko arroz janak 160 pertsona elkartu zituen. Larunbateko kaldereteek ere jendetza bildu zuten. Haurren eguna arrakastatsua izan zen. Giro ederrean pasa dituzte festak.


"Bizikidetza unitate txikiak osatu ditugu, ikasleak ahal den denbora gehien Ikastolan egon daitezen"

Astelehenean abiatuko dute ikasturtea Salbatore Mitxelena Ikastolako ikasleek, eta koronabirusak sortutako egoera dela eta, zer neurri hartuko dituzten azaldu du ikastolako zuzendaritza taldeko kide Olatz Zubimendik.


Bilbao Basket vs Brose Bamberg, gaur, zuzenean, EITBn

Iluntzeko 20:00etan ETB4n eta eitb.eus-en jarraitu ahal izango da Bilbon jokatuko den partida.

Champions League txapelketako lehen jardunaldian Pinar Karsiyakaren kontra etxean galdu eta gero, RETAbet Bilbao Basket irabaztera behartuta dago gaurko partidan.

Bihar, Miribillan, iluntzeko 20:00etan, Alex Mumbruren taldeak Brose Bamberg taldea hartuko du; lider dagoen Brosek 63 - 100 irabazi zuen lehen partida Fortitudo Bolognaren kontra; beraz, aurkari gogorra izango dute aurrean bilbotarrek.

Partida ETB4n eta eitb.eus-en jarraitu ahal izango da.

SAILKAPENA

1. Brose Bamberg 1 02. Pinar Karsiyaka 1 0 3. RETAbet Bilbao 0 1 4. Fortitudo Bologna 0 1

1. jardunaldiaRETAbet Bilbao 72 - 81 Pinar KarsiyakaFortitudo Bologna 63 - 100 Brose Bamberg


Nazio auziaren inguruko mintegia egingo du GKSk larunbatean Esklabetan

Esklabak Zentro Sozialistako areto nagusian izango da larunbateko saioa, 11:00etan. Nazio auziaz hausnartu nahi duen oro joan daiteke mintegira.

Urola Erdiko GKSk mintegi politikoak antolatu ditu biharko eta etzirako –ostirala eta larunbata–. Zestoan eta Azpeitian egingo dituzte saiak, eta nazio auziaz hausnartuko dute horietan. Azpeitiko saioa larunbatean izango da, azaroak 19, Esklabak Zentro Sozialistako areto nagusian, 11:00etan. Herritarrak parte hartzera animatu dituzte.


Munduko txapelketarako txartela eskuratu nahi du

Hernaniarra umetatik izan da mekanikaren zale, eta diseinuan duela gutxi murgildu den arren, maila ona eta trebezia erakutsi du EuskoSkills txapelketan

Zer da CAD 3D diseinua?

CAD 3D ingeniariek, produktuen garatzaileek eta diseinatzaileek hiru dimentsioko objektuen prototipo birtualak eta funtzionalak sortzeko erabiltzen duten teknologia da. Horri esker, diseinatzaileek produktu, pieza edo muntai baten xehetasun bakoitza dinamikoki sortu eta alda dezakete. Oso erabilgarria da, eta aukera asko ematen ditu.

Umetatik erakutsi duzu interesa.

Mekanika betidanik gustuko izan dut, baina diseinuan ikasketak osatzeko sartu nintzen; izan ere, mekanika eta diseinua eskutik helduta doazen bi gradu dira.

Nolatan erabaki zenuen horrelako lehiaketa batean parte hartzea?

Diseinuko ikasketetako lehen urtean oinarri ona eskuratu nuen. Irakasleak gomendatuta hiru ikaslek hartu genuen parte.

Horren urrun iristea espero al zenuen?

Hasiera batean ez. EuskoSkills lehiaketan esperientzia polita bizitzea zen helburua, baina Espainiakora jauzi egitea lortu nuen. Ea, oraingoan, zer nolako maila ematen dudan, ez da batere erraza izango.

Lehiaketan mailarik onena emateko entrenamendu asko egiten ari al zara?

Aurreko urteetako ariketak egiten aritzen gara, ia egunero. 2005 urtetik aurrerako froga guztiak jaitsi ditugu, Espainiakoak, Europakoak eta mundukoak, publikoak baitira. Gutxinaka froga guztiak egiten nabil, eta kasualitatez Espainiako txapelketa irabaziko banu, mundu mailara egingo nuke jauzi, Shangaira.

Lan munduan ateak irekitzeko baliagarria den lehiaketa al da?

Horrelako txapelketak zure potentziala erakusteko eta ezagutarazteko oso onak direla iruditzen zait. Izan ere, Euskadiko txapelketa irabazita, oso ona zarela erakusten ari zara eta enpresei horrelako langileak edukitzea komeni zaie. Hortaz, bai, ateak irekitzeko tresna dela esango genuke.


Kokein eta Kiliki Frexko, bat eginda: "Ispiluari begiratzean"

Kokein taldearen disko berria iristear den honetan, Zaloa Urainek Kiliki Frexkorekin egin duten abestia aurkeztu digu, aurrerapen single gisa.

Durangoko Azokara begira, Kokein talde mitikoak zazpigarren diskoa prestatu du.

Zaloa Urain abeslariak aurreratu digunez, kantak gutxinaka emango dituzte ezagutzera. Eta, lehena, gaur "Dida!" saioan estreinatu dugu.

Chill Mafiako Kiliki Frexkorekin topatu ondoren sortu zitzaien harekin kolaboratzeko ideia, eta hamar urteko ibilbidea duten eibartarrek ez dute elkarrekin lan egiteko aukera galdu.

Bi estilo eta belaunaldi batzen dituen lanaren emaitza da Ispiluari begiratzean.


Gaitza pasatu dutenei hirugarren dosia bost hilabeteren buruan jartzeko gomendatu die orain Espainiako Osasun Batzordeak

Espainiako Osasun Ministerioak irizpidea aldatu du: urtarrilaren hasieran, lau aste nahikoa zirela esan zuen.

Espainiako Osasun Batzordeak COVID-19a pasatu dutenei hirugarren dosia jarri aurretik bost hilabete itxoiteko gomendatu die gaur. Irizpide berria da hori, hilabetearen hasieran esan baitzuen lau aste nahikoa zirela. Zehazki, epea bost astetik lau astera murriztu zuen, eta erabakiak harridura sortu zuen zientzialarien artean: askok esan zuten zentzugabea zela, eta lortu nahi zuen helburuaren kontrakoa ere izan zitekeela.

Erabaki hori hartu zenetik, gaitza pasatu eta lau astera hirugarren txertoa jartzeko eskatzen zuen Osasun Batzordeak, betiere aurreko dositik sei hilabete pasatu badira. Bigarren baldintza hori ez da aldatuko orain, baina bai lehena, eta bost hilabeteren buruan txertatzeko eskatu dute, Espainiako Osasun Ministerioak ohar batean azaldu duenez.

Osasun Batzordea Espainiaren ministerio horretako adituek eta autonomia erkidegoetako ordezkariek osatzen dute. Espainiako Gobernuak dio hirugarren dosi horrek gorputzaren erantzuna indartzen duela eta aldaera berriak bertan behera uzteko gaitasuna handitzen duela.

Halaber, batzorde horrek txertaketa estrategian egindako azken eguneratzearen arabera, COVID-19aren aurkako txertoa hartu aurretik kutsatutako 5 eta 11 urte arteko haurrei dosi bakarra emango zaie, gaitza diagnostikatu eta zortzi astera. Infekzioa lehen dosiaren ondoren atzematen bada, berriz, bigarren dosia hartu ahalko dute hura diagnostikatu ondorengo zortzigarren astetik aurrera, eta zortzi asteko tarteari eutsiko zaio lehen dosiari dagokionez.


Aire zabaleko ikerketa arkeologikoak Izarraitzen: bisita polita aztarnategian

Joan zen igandean, otsailak 13, bisita polita izan genuen aztarnategian, gure lanak nola doazen ikusten.

Zaldiak, behorrak eta moxalak ti-ta batean arrimatu dira, eta momentu batean pentsatu dugu zundaketara sartu behar ote duten, zer ari ote garen jakin-minez edo...

Bigarren zundaketara arrimatu dira, eta ez pentsa beldurtu egiten direnik.

Bisita izan ondoren, gure lanarekin jarraitu dugu, bai industen, baita lurraren galbaiketan ere.


Atzoko heriotza salatu eta migrazio politika ezberdina eskatu dute Irunen

Ehunka lagun elkartu dira Azken Portun, atzo Boli Kostako 28 urteko gazte baten gorpua agertu zen tokian.

Ehunka lagun elkartu dira gaur goizean Irunen, atzo Boli Kostako 28 urteko gazte baten gorpua agertu zen tokian. Harrera Sareak deituta, hildako gaztea oroitu dute eta migrazio politika ezberdin bat aldarrikatu dute 11:30ean Azken Portun egindako elkarretaratzean.

Minutu bateko isilunea egin dute atzo Bidasoan itotako gazte migratzailearen oroimenez, "Anaitasuna", "Fraternite" hitza zeramatzaten orriak eskuan hartuta. Txoriak txori abestu eta lore eskaintza ere egin dute. "Euskal Herria harrera herria" zioen pankarta ireki dute eta xingola beltza zeraman ikurriña ireki dute gorpua uretatik atera zuten tokian.

Deitzaileek eskari zuzena egin diete Irungo eta Hendaiako Udalei: berma dezatela "trantsitoan diren pertsonekiko babesa". Eta era berean, Europan indarrean diren migrazio politikak salatu dituzte, "beste politika batzuk posible direlako".

Bidasoa zeharkatzeko saiakerak "normalizatzen" ari direla ohartarazi dute Harrera Saretik. Izan ere, Europako beste herrialde batzuetara bidaiatzen jarraitzeko asmoz Irunera iristen diren migratzaileak "ezin dira zubietatik eta dauden pasabideetatik igaro, eta, beraz, are bide arriskutsuagoak hartzen dituzte" ohartarazi dute. "Hau ez da ideia ona, hemendik ez pasa" esaten dietela azaldu du Josune Mendigutxia Harrera Sareko kideak, "korronteak baitaude, lokatza azpialdean", baina aurrera jarraitu nahi dute batzuk. "Ez dugu heriotza migrazioaren sinonimo gisa normalizatuko" defendatu dute migratzaileen babeserako taldetik.

Elkarretaratzean zabaldu duten pankartetako bat. Argazkia: Ane Goñi | EITB Media

Heriotza Bidasoako uretan

Boli Kostako 28 urteko gazte bat hil zen atzo goizean Bidasoa ibaian, Irundik Hendaiara iritsi nahian. Espainiara Kanariar Uharteetatik sartu zen, ondoren Granadatik eta Madriletik igaroz, Irunera iritsi arte.

Dirudienez, bizilagun batek 11:00k aldera gorpu bat ikusi zuela ohartarazi zuen, eta, ondoren, aurkitu eta atera egin zuten larrialdi zerbitzuek.

Ustez uretara harekin sartu zen 16 urteko Burkina Fasoko adingabe bat erreskatatu zuten, gainera, bizilagunek Bidasoa ibaiaren beste ertzean, Hendaian. Harrera Sareak jakitera eman zuenez, adingabea "biluzik eta hilzorian" zegoen erreskatatu zutenean, eta bizilagunek "jantzi" eta "suspertu" egin zuten; horren ostean, gaztea bidaia jarraitzen saiatu zen, baina "bi ordu geroago Frantziako Poliziak Irunera itzuli zuen". Horren aurrean, hori legez kanpokoa dela eta "adingabeak adingabeen zentro batera eraman" behar direla gogorarazi zuen atzo migratzaileen eskubideen aldeko plataformak.

Instituzioen erantzuna

Kotte Ezenarro Hendaiako alkateak eta Jose Antonio Santano Irungo alkateak ere parte hartu dute Irunen egin den kontzentrazioan. "Europak beste migrazio politika bat" behar duela adierazi du Santanok eta ezin dela onartu "bizitza jokatzea, muga ganditzeko", "ezin da onartu bizitza hobearen bila datozenak horrela bizitza galtzea".

Alkateek migrazio politika bateratua eskatu dute Europan, bi herri horien arteko muga "arazo" bihurtzen ari delako, eta hori ez datorrelako bat Europar Batasunaren "sorrerako helburuekin", hau da, beren bizitza hobetu nahi dutenentzat eskubideen eta askatasunaren lurraldea izatearekin. Mugak "ezin du inoiz arazo izan", eta berriz ere mugak jartzeak "islatuko luke Europak ez duela aurrera egin, ez migratzaileentzat, ezta Europako proiektuarentzat" esan dute.

Hildakoaren aberriratzeari dagokionez, Santanok adierazi du Irungo Udala prest dagoela arlo humanitarioan laguntzeko, baina eskumenak Ertzaintzari, Polizia Nazionalari eta Guardia Zibilari dagozkiola, eta horiek arduratuko direla hildakoaren familiarekin harremanetan jartzeaz.

Bestalde, Hendaiako alkateak esan du "gizatasun gehiago" eskaini behar zaiela migratzaileei. Hendaian janariarekin edo ostatuarekin laguntzen saiatzen ari direla esan du, baina "legeak galarazi" egiten duela salatu du, Frantzian ezarritako terrorismoaren aurkako alerta dela eta.

Frantziako mugetako poliziak 240 agente dituela Hendaian jakinarazi du Ezenarrok eta kontrolak areagotu egin direla mendietan ere, "migratzaile askok Irundik igarotzea zaila dela ulertu dutelako eta kontrabandisten bide zaharrak erabiltzea errazagoa izango litzatekeela uste dutelako".

Xabier Legarreta Jaurlaritzako Migrazio eta Asilo zuzendariak ere "Euskadin, Espainian eta Europan konpromiso kolektiboak eskatzeko unea" dela esan du gaur Euskadi Irratian, Europak "zintzilik duen arazo estrukturala" dela eta "migrazio eta harrera politiketan gizatasuna eta eskubideak" eskatzeko unea ere.

Manifestazioa datorren larunbatean

Irungo eta Hendaiako babes taldeek manifestazioa deitu dute hurrengo larunbaterako, Europako migrazio politika salatzeko. Zutabe bana aterako da herri bakoitzetik 17:00etan, eta Santiago zubian elkartuko dira.


Felix Zubia: "Neurriak hartzeko beti itxaroten da ZIUak bete arte eta horrek ez du zentzurik"

Donostia Ospitalean betetze maila gainditzetik urrun badaude ere, Felix Zubia zainketa berezietako buruak azaldu du neurriak hartzeko ez dela itxaron behar ZIUak gainezka egon arte.

Erietxeek gizartearen egoera islatzen dutela kontatu du Donostiako Ospitaleko zainketa berezietako burua den Felix Zubiak, eta positibotasuna goranzko joeran dagoen honetan ZIUetan ere gaixo gehiago daudela koronabirusak jota.

Kutsatuen profila aldatzen ari da, eta gero eta gehiago dira 20-30 urte bitarteko gaixoak. Hala eta guztiz ere, txertoaren eraginkortasuna nabaria da Zubiaren hitzetan.

Bide horretatik, Pfizer eta Moderna txertoak haurdun dauden emakumeentzat gomendagarriak direla gogoratu du, alegia, umekiarentzat eta amarentzat ziurrak direla. Haurdun dauden emakumeek ez dute arrisku handiagoa txertoagatik, ezta txikiagoa ere.


Ergoienan hamar bototatik sei, EH Bildurendako

PSN da erguendarren bigarren aukera. Abstentzioa 5,57 puntu hazi zen, %37,07ra iritsiz.

EH Bilduk 23 bototan hobetu du duela lau urteko emaitza (%23,33). PSNk, berriz, 5 boto galdu ditu (%16,67). Geroa Baik 32 babes galdu ditu (%61,54). Sumarrek Elkarrekin Podemosek baino 14 boto gutxiago jaso ditu (%107,69). PPk eta UPNk Navarra Sumak baino 8 boto gehiago jaso dituzte (%47,05).

Foru hauteskundeekin alderatuta, EH Bilduk 15 boto irabazi ditu (%13,51). PSNren aldeko 10 boto gehiago izan dira (%66,67). Geroa Baik, berriz, 42 boto galdu ditu (%67,74). Sumarrek Zurekin Contigok baino 10 boto gehiago eskuratu ditu (%73,92). UPNk 2 botoren galera izan du (%16,67). PPk, berriz, bi boto irabazi ditu (%40).


Zatozte zesta puntara!

Zumaiako pilota elkartetik dei egiten diegu irailetik aurrera zesta puntan hasi nahi duten ume guztiei. Horretarako zpelkartea@gmail.com helbidera idatzi behar da, izen-abizen eta kontakturako telefono zenbaki bat utziz.

Izena ematen dutenekin bilera bat adostuko da, baldintzak esplikatu eta izan ditzaketen dudak argitzeko.


Euriaren ostean, eguzkia

Egun euritsua gaurkoa. Egunaren amaieran hodeiak gutxitu, eta atertuz joango da. Ipar-haizea ibiliko da eta tenperaturak behera egingo du. Larunbatean, berriz, giro eguzkitsua izango da, arratsalde amaieran goi-hodeiak agertuko diren arren. Tenperatura maximoek hiru gradu-edo egingo dute gora. Azkenik, domeka egun eguzkitsua izatea espero da. Tenperatura minimoak 10 gradu ingurukoak izango dira, eta maximoak, 21 gradu ingurukoak.


Suizidioari buruzko solasaldia eginen dute Lesakan azaroaren 22an

Biziraun elkarteko Iratxe Etxenikek emanen duen hitzaldian parte hartzeko azaroaren 16a baino lehen apuntatu behar da Bortzirietako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatean

Errealitateari hitza jarriz goiburupean Biziraun elkarteko Iratxe Etxenikeren eskutik suizidioaren prebentziorako solasaldia izanen da azaroaren 22an, asteartean 17:30ean Lesakako Koskontako Bideko 7. zenbakiko bigarren solairuko udal aretoan. Bortzirietako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatean eman daiteke izena azaroaren 16a arte, heldu den asteazkenera arte, 948 63 50 36 telefonora deituz, 634 22 36 59 whatsapp zenbakiaren bidez edo info@bortziriakgz.eus helbide elektronikoan.

Maite dugun norbaiten suizidioak mindutako pertsonen elkarteko kide da Iratxe Etxenike eta berak emanen du suizidioaren prebentziorako solasaldi hau.


'Alboka eta Stravisky'

Antolatzailea: Ei Txo egitasmoa eta Barrundiako Udala.


Kapitalismo asegaitza

Ez pandemiak ez ezerk, ez du kapitalismoa geldiarazten. Covid-19arekin galerak sozializatzen ari da, eta bere negozioa salbatzeko, estatuek esku-hartzea lortu du. Air Europak, adibidez, 400 milioi euro eskatu ditu porrota saihesteko. Beste batzuek, berriz, finantza irismen handiko operazioei ekin diete etekinak pribatizatu asmoz. Bankiaren eta Caixabanken bat egitea testuinguru horretan kokatu behar da.

Jose María Roldán Espainiako Bankuen Elkarteko (AEB) presidenteak, bankuen errentagarritasun txikiaren aurrean kostuak murriztea gero eta premiazkoagoa dela onartu ostean, honakoa esan zuen: "Bat-egiteetan pentsatu besterik ez zaigu geratzen, bai nazionalak zein mugaz gaindikoak; bat-egiteak efizientzia eta errentagarritasuna hobetzeko modu bat dira epe laburrean". Hor dago kapitalismoaren gakoa: errentagarritasuna epe laburrean hobetzea. Eta errentagarritasuna hobetzea kostuak murriztea eta sinergiak handitzea da kapitalarentzat, hau da, batez ere enplegua suntsitzea.

Bankia-Caixabanken kasuan, Espainiako Estatuko banku handiena izango litzatekeenak 630.000 milioi euro izango lituzke aktiboetan, 43.447 langile eta ia 7.000 bulego; azken urtean 2.246 milioi euroko mozkinak izan ditu. Kostuak murrizteko eta sinergiak areagotzeko, 8.000 lanpostu kentzea eta 1.500 bulego ixtea aurreikusi dute, eta Hego Euskal Herriari ere eragingo lioke murrizketa horrek, bereziki Nafarroari. 2012tik 100.000 enplegu baino gehiago desagerrarazi dituzte bankuek, horietako asko gurean.

Espainiako Estatuak 24.000 milioi euro injektatu zituen gure zergekin Bankia salbatzeko. Orain, diru hori itzultzea bermatu eta operazioa zaintzea egokitzen zaio, enplegu gehiago suntsitzea saihestuko badu. Kapitala, ordea, denen gainetik igaroko da. Gaur ez dago geldiaraziko duenik.


Euskal Herria plazako aparkalekua, bi orduz itxita bihar

Oiartzungo Udala Euskal Herria plazako aparkalekua eraberritzen hasi zen duela bi aste. Pareta eta zutabeak pintatzen ari dira langileak.

Margotze-lanak zatika egin dira, ahalik eta eragozpen gutxien sortzeko. Lanekin bukatzeko, sarrera berritu eta atea kenduko dute.

Bihar izango da lan hori. Horretarako, aparkalekua itxi beharko dute. Sarrera itxita egongo da, eta ezingo da ez ibilgailurik sartu ezta atera ere.

08:30etik 10:30era bitartean izango dira lan horiek.


Gazte Asanbladaren 40. eta gaztetxearen 15. urtemugen aurkezpena

Etxarri Aranatz. Gazte Asanbladaren 40. eta gaztetxearen 15. urtemugen eta dokumentalaren aurkezpena. Ondoren, herriko musikarien kontzertu akustikoa: Fran Urias, Armo, Xanet, Juanpa Agirre eta Harrot. 20:30ean, gaztetxean.


Aurrerapausoak, Pasaiako eremu guztiek zuntz optikoa izateko

Zuntz optikoa Pasaiako eremu guztietan sartzeko lanak azken txanpan sartu dira. Irailaren 7tik aurrera, Donibane eta San Pedroko alde zaharreko bizilagunek zuntz optikoa izateko eskaria egiteko aukera izango dute. Era berean, amaiera fasean daude Bordalaborda, San Roke eta Lurdes Txiki kaleetako lanak; bertako herritarrek, beraz, aurki izango dute zerbitzua eskura.

Gune historikoetan aipatu moldaketa lanak egiteko baimen bereziak behar direnez gero, Izaskun Gomez alkatea pozik agertu da. “Helburua da Pasaitar guztiek Internetera baldintza onenetan sartzeko aukera izatea, funtsezko zerbitzua baita hainbat ondasun eta zerbitzu eskuratzeko” adierazi du.

Sarearen hedapena Telefonica egiten ari da, baina kontratazioa edozein konpainiarekin egin ahalko da.


Amets Arzallus Xilaba txapelketako irabazlea, gaur arratsaldean, "Biba Zuek!" saioan

Lehen orduan, Aimar Olaizolaren agurraz hitz egingo dute.

Amets Arzallus Xilaba Bertsulari Txapelketako txapelduna izango da "Biba Zuek!" saioko gonbidatu nagusia gaur. Bertsolaritzari buruz hizketan, euren saltsan arituko dira Maddalen Arzallus eta Xabier Sukia, Xabier Amuriza ere lagun dutela.

Lehen orduan, Aimar Olaizola pilotariaren agurrari buruz hitz egingo dute. Goizuetako alkatea, Unai Miranda, eta Aimarren laguna eta jarraitzailea den Amaia Huizi hartuko dituzte platoan.

Mikel Elizegi Aizarnazabalgo herritarrekin arituko da jolasean, Happy Bank lehiaketan, eta Aritz Ganboak Euskal Herriko Laborantza Ganbarari buruzko erreportajea ekarriko du. Bestalde, Jon Artano EH!rasmus atal berriarekin etorriko da, Norvegian dagoen Maider Arcelus protagonista hartuta.

"Biba Zuek!" saioa zuzenean izaten da ikusgai, 18:00etatik 20:00etara, astelehenetik ostiralera, ETB1en eta eitb.eus-en.


Espainiak kendu egin ditu berdelak aparailu txikiekin arrantzatzeko eskakizunak

Antza, espeziearen sakonera dela eta, zailagoa da esku-lerroekin eta amuekin harrapatzea, arraste eta inguraketekin harrapatzea baino.

Espainiako Gobernuko Arrantza Idazkaritza Nagusiak kendu egin ditu arte txikien flotari Kantauri itsasoan eta ipar-mendebaldean berdel-kanpainan ezarritako gutxieneko kuota-kontsumoaren eskakizunak; izan ere, zailtasunak dituzte harrapatzeko, espezieak "ezohiko moduan" jokatzen duelako sakoneran.

Estatuko Aldizkari Ofizialak (BOE) argitaratu zuen, joan den larunbatean, ekainaren 5ean, 2021ean kuotaren erabilerari dagokionez arte txikietako ontzidiei ezarritako baldintzak ezabatzen dituen ebazpena, 2022an arrantza-toki horretan sartzeko eskubidea izango duten ontzien zerrendan sartu ahal izateko.

Neurri horrekin, arrantzaleen federazio probintzialen eskaerei erantzuten die arrantzak, espeziearen anomaliari eta arte txikietako ontziek berdela harrapatzeko duten zailtasunari erantzunez, beste modalitate batzuekin alderatuta (arrastatzea eta inguratzea).

"Dirudienez, espeziearen sakonera dela eta, zailagoa da esku-lerroekin eta amuekin harrapatzea, arraste eta inguraketekin harrapatzea baino", ebazpenaren testuaren arabera.

Gaur egun, ontzi txikien kuotaren kontsumoa % 61,74koa da Kantauri itsasoan eta ipar-mendebaldean, eta arraste eta inguraketa modalitateetan, berriz, % 93koa eta % 91koa, hurrenez hurren.


Lau urtean 28.000 kontratu erregularizatu nahi ditu Jaurlaritzak

Mendiak eragile guztiekin hitz egiteko asmoa agertu du, «bazterketarik gabe». Beste 11 ikuskatzaile agindu ditu, lan Istripuak gutxitzeko


7.016 euro bildu ditu Ziordiko Running Taldeak Ziordiko Elkartasun Lasterketa birtualean

200 korrikalarik parte hartu zuten ekimenean, bakoitzak bere txokoan korrika eginez, eta Paris 365 jantoki sozialarendako 2.010 euro jaso ziren. Zozketarako txartel salmentan ateratako 5.006 euroak Aurrera Markel Carmona, Dravet Sindromea Fundazioa eta Rett Sindromeko Espainiako Elkartea taldeen artean banatuko dira

Ziordiak VII. Elkartasun Lasterketa hartu behar zuen maiatzaren 23an. COVID-19 birusa zela eta, abuztuaren 29ra atzeratu zuten, baina pandemiaren egoera kontuan hartuta, proba egitea ez zen ikusten. “Ziordian ez dugu kasu positiborik izan, baina ezin da horrenbeste herri eta txokotako jendea ekarri, elkarteak ezin du arrisku hori bere gain hartu” azaldu du Ziordiko Running Taldeko Jose Ramon Perezek. Horregatik, eta kontuan hartuta birusarekin batera sortutako krisiak elkarteak eta fundazioak bereziki kolpatu dituela, elkartasun lasterketa Ziordian egin beharrean elkartasun lasterketa birtuala izatea proposatu zuen Ziordiko Running Taldeak: nok bere herrian korrika egitea.

Horrela, Ziordiko elkartasun lasterketa birtualean izena ematea zabaldu zuen antolakuntzak. Dortsala eskuratzeko https://labur.eus/Ocom5 web orrira jo behar zen, eta gutxienez 5 euro ordaindu behar ziren. 2.010 euro jaso ziren saldutako dortsalei eta jasotako dohaintzei esker, guztiak Iruñeko Paris 365 jantoki sozialera bideratuko direnak. Jose Ramon Perezek azaldu zuenez, Iruñean, Gironan, A Coruñan, Elchen, Valladoliden, Santiagon, Burgosen, Madrilen, Kanariar uharteetan eta, jakina, hemen bertan egin zuten euren lasterketa ekimenean parte hartu zuten korrikalariek, bakoitzak bere herri edo txokoan. 200 korrikalari inguruk hartu zuten parte eta askok bere argazkia sare sozialetan publikatu dute, #ziordia2020 hastag-a erabiliz.

Horri gaineratu behar zaio Ziordiko Running Taldeak 80 opariz betetako zarearen zozketa egin zuela. Txartelen salmentarekin 5.006 euro jaso ziren guztira. Aurrera Markel Carmona fundazioari 3.200 euro bideratuko zaizkio, Dravet Sindromea Fundazioari 908 euro eta Rett Sindromeko Espainiako Elkarteari 898 euro.

Ekimenarekin oso pozik dagoela aitortu du Jose Ramon Ramirezek, eta esker oneko hitzak besterik ez du ekimenean parte hartu duten korrikalariendako eta zozketarako euren ekarpenak egin dituzten enpresa, elkarte, kirolari eta norbanakoendako.


Garaiko Beratu Azpikoa baserriko familiak basoa birsortuko du pinuak zeuden eremuan bertoko arbolak sartuta

Antzina artasoroa izan zen. Azken lauzpabost hamarkadetan, pinudia. Eta, etorkizunean, bertako espezieekin berreskuratutako basoa izango da. Garaiko Beratu Azpikoa baserriko kideek berea izandakoa bueltatu gura diote naturari. Lurgaia fundazioaren laguntzagaz, 500 bat arbola eta zuhaixka sartu dituzte hektarea bateko arloan. Sagarrondoa, haritza, urkia, haltza, gorostia. Bertako espezieak guztiak.

Idoia Lasa da Beratu Azpikoa baserriko familia osatzen duen kideetariko bat: "Baserriko lurrak osabak kudeatu izan ditu. Baina arlo horretan zeuden pinuak bota eta gero, osaba hil egin zen. Eta lur arlo horregaz zer egin ez genekiela geratu ginen", azaldu du. Lasak Euskadi Irratian izan zuen Lurgaia fundazioaren berri. Eurekin hartu-emanetan ipini zen, eta halantxik erabaki zuten familian basoa berreskuratzeko bide bat hastea. "Oso argi genuen eukaliptua ez genuela sartuko. Pinua berriro sartzeari ez genion zentzu askorik ikusten", azpimarratu du. Eta ikusirik familiako kide bakoitzak bere lanbideak zituela, bere diru-sarrerak, ez dute basoagaz dirua egiteko asmorik izan. "Niri basoa birsortzeko ideia hori oso interesgarria iruditu zitzaidan. Naturagazko kontzientzia hori izan dugu", dio.

Lasak ondo gogoan du apiril partean Lurgaiagaz egindako landaketa eguna. "Harrituta geratu ginen jendearen harreragaz. 70 bat boluntario etorri ziren gure arloan arbolak sartzera. Arrasatetik, Durangaldetik, Nafarroatik, Gasteiztik, Bilbotik, Kantabriatik", zehaztu du. "Oso pozik gaude harturiko erabakiagaz, eta gure egoera berean dagoen jendea animatuko nuke horrelako erabakiak hartzera. Lehen beste beharrizan batzuk zeuden, baina gaur egun bertako espezieen hazkundea bultzatzea dagokigu", amaitu du Lasak.


Euskal Herriko mendi tontorren igoera

[BERTAN BEHERA gelditu da, informazio gehiago hemen].

Izan bidea ekimenaren barruan herriko hiru tontorretara igoko dira, euskal presoen eskubideak aldarrikatzera.

Bi taldetan banatuta, talde bat Ipuliñora eta bestea Urdelarrera igoko dira, eta goizeko 11:00ak inguruan, guztiak San Lorentzon elkartu eta argazkia aterako dute.

Norbaitek zuzenean San Lorentzora igo nahiko balu, 11:00etan bertan elkartuko dira.

Euskal Herriko mendi tontorren igoera. Euskal presoen eskubideen alde. Ipuliño (934 m.) igotzeko. Izena emateko: https://650tontor.sare.eus/

Herriko plazan 08:00etan eta ekimena tontorrean 09:15ean.


Irati Osak bigarren egin du Amsterdameko nazioarteko lasterketan

Martin Egañak, berriz, 28. postuan amaitu du Mundu mailako ligan sartzen den Amsterdameko nazioarteko maratoian. Haren lehenengo nazioarteko txapelketa izan da.

Igaro berri den asteburuan Amsterdamen izan dira Irati Osa eta Martin Egaña Itxas Gaineko piraguistak, eta emaitza bikainak lortu dituzte biek ere. Osak bigarren egin du sailkapenean, eta Egaña, 28. postuan helmugaratu zen haren lehenengo nazioarteko txapelketan.

Mundu mailako ligan sartzen da Amsterdameko nazioarteko maratoia. Larunbatean 23 kilometroko txapelketa jokatu zuten, bi porteorekin. Bertan, mundu mailako kirolari onenen artean izan ziren zumaiarrak.


Larramendiko Jaien egitarauaren errepasoa egin dugu Virginia Gutierrez auzokidearekin

Ostiralean hasi eta larunbatean amaituko dira Larramendi auzoko jaiak. Gutierrez antolatzaile taldeko kidea da eta Ataria Irratian izan da.


Urkizura doan errepidean konponketa lanak hasiko dituzte astelehenean

GI-3714 errepidean, 3.850 kilometro puntuan egingo dituzte lanak astelehenetik ostiralera.

Urkizu auzora doan GI-3714 errepidean konponketa lanak egingo dituzte, astelehenetik aurrera. Lanak 3.850 kilometro puntuan egingo dituzte, eta ostirala bitarte iraungo dute. Astelehenetik ostiralera, irailaren 4tik 8ra ariko dira konponketa lanekin, 08:30etik 17:30era. Konponketa lanekin ari diren tartean ibilgailuek pasa ahal izango dute.


Auto batek gazte bat harrapatu du Laudioko Nerbioi kalean

Gaur eguerdian jazo da ezbeharra Laudioko Nerbioi kalean, Zuhaitza liburu dendaren aurrean. Gaztea Galdakaoko ospitalera eraman dute.

Istripua gertatu da gaur eguerdian Laudioko Nerbioi kalean, Zuhaitza liburu dendaren aurrean. Auto batek zebra bidea gurutzatzen ari zen gazte bat harrapatu du. Lekukoek Aiaraldea Komunikabiodeari jakinarazi diotenaren arabera, autoko kristalaren aurka jo du gazteak, eta kolpea handia izan da.

Udaltzaingoa eta suhiltzaileak bertaratu dira istripua gertatu den lekura. Harrapatutako gaztea Galdakaoko ospitalera eraman dute. Aiaraldea Komunikabideak jakin duenez, gaztea kontziente aurkitzen da, baina oso minduta dago


Enpresak jarrera aldatu ezean, mobilizazioak egiteko prest agertu dira Baiko enpresako pilotariak

Baiko enpresako 18 pilotarik (tartean, Oinatz Bengoetxea leitzarrak) sinatutako ohar bat plazaratu zuten irailaren 16an Tolosan. Pilotariek, egindako agerraldian, «enpresari jarrera aldatzeko» eskaera egin zioten baina eskaerak ez du erantzurik jaso. Hortaz, mobilizazioren bat egiteko prest agertu dira.

Astebete pasatu da Baiko enpresako pilotariek enpresari jarrera aldatzeko eskaera egin ziotenetik. Eskaera sinatu zuten pilotarien (Aimar Olaizola, Mikel Urrutikoetxea eta Ander Imaz izan ezin bertze guztiak) arabera, ordea, aldaketarik ez da izan. Horren aitzinean, pilotariak mobilizazioren bat egiteko prest agertu dira.

Adierazi dutenez, enpresa isilik gelditu da eta horrekin «ez kirol arloan ezta tratu pertsonalean ere» aldatuko ez dela «agerian» utzi dutela nabarmendu dute pilotariek. Bertzetik, «lankide batekin, Unai Lasorekin, kontratu bat negoziatzeko borondaterik ez» dutela izan ere nabarmendu dute eta hori «ulergaitza» iruditzen zaie, euren hitzetan, «txapelketa ofizialetan gure enpresako pilotaririk onena» izan delako.

Lehengo lepotik burua

Sinatzaileen arabera, Jose Ramon Garai Baikoko zuzendari nagusiaren jarrerak «bide autoritario beretik» jarraitzen du eta pilotariak «babes gabe» sentitzen gara. Horren aitzinean, laguntzeko deia egin diete: «Eusko Jaurlaritzari, Bizkaiko Foru Aldundiari, EITBri eta haien kirolarekin elkarlanean diharduten gainerako erakunde publikoei auzia bideratzen eta aldatzen laguntzeko» eskatu diete.


Argindar fakturak beldurtuta

Azken hilabeteetan izugarri handitu da argindarraren prezioa; markak hausten ari da. Etxeetako fakturetan ez ezik, enpresetakoetan ere igarri dute. Sidenorrek, adibidez, lan egiteari utziko dio hogei egunez, urtea amaitu arte, aurrezteko. Enpresa eta negozio txikiak ere ahal duten moduan ari dira aurre egiten.

Joan den astean eman zuen Sidenorrek berria: urtea bukatu bitartean, gutxienez hogei egunez etengo du ekoizpena Basaurin duen plantan. Zortziehun langilek egiten dute behar han. Urtea amaitu bitartean, lan egunen %30etan itxita izango da. Langile batzordeari eta langile guztiei jakinarazi zieten ezin dutela jarraitu egungo ekoizpen erritmoan, argindarraren prezioaren “neurrigabeko” igoeraren ondorioz: “galerak” eragiten dizkio. Enpresak emandako datuen arabera, megawatt-ordua 260 euro ordaintzen ari da orain; duela urtebete, 60. Ondorioz, ekoizpen kostuak %25 garestitu zaizkio, 200 euro baino gehiago altzairu tonako.

Argindar kontsumitzaile handia da altzairugintza, eta Sidenorrek, beste altzairugile guztiek bezala, labe elektrikoak darabiltza mea eta txatarra urtu, eta altzairua sortzeko. Jose Antonio Jainaga Sidenorreko burua AEGE Espainiako energia kontsumitzaile handien elkarteko presidentea da. Salatu du argindarrak handizkako merkatuan duen prezio gero eta handiagoak zuzen-zuzenean egiten ziela kalte, enpresa gehienek ez dutelako epe luzerako preziorik hitzartuta.

Gainera, Iberdrolak ohartarazi du bezero handiekin dituen kontratuak berriro negoziatuko dituela edo bertan behera utziko dituela, kostuaren azpiko prezioetan ari delako saltzen. Kontratu finkoetan megawatt-ordua 70 eta 100 euro artean garestitzen ari dira. Izan ere, Espainiako Gobernuak isurketa askeen gainean ezarri duen zigor-saria industria handiak ordain dezan nahi dute.

Altzairugintzan eta industrian, oro har, nabarmen igarri dute argindarraren prezioak azken urtean izan duen gorakada; batez ere, udatik hona. Baina ez dira bakarrak. Enpresa eta negozio txiki asko ari dira egundoko sustoak hartzen argindar faktura iristen zaien aldiro, berria aurrekoa baino handiagoa delako. Sidenorrek nabarmendu du fabrikak ixteak funtsean ez duela arazoa konpontzen, eta iragarri du “argindarraren prezioaren kontrolik ezak jarraituz gero” beste neurri batzuk hartu beharko direla. Adituek egindako kalkuluen arabera, gainera, eraginkortasun energetikoari lotutako neurriak hartuz gero, gehienez fakturaren %4 baino ezin daiteke aurreztu.

Leticia Barreras «Ordu merkeenetan gabiltza, eta hara zenbateko faktura» Zapatuan iritsi zitzaion Leticia Barrerasi Karrantzan duen Matxako gozogintza lantegiko iraileko argindar faktura: «Urte hasieran ordaintzen genuenaren bikoitza baino gehiago da. Otsailean, abenduaren 31tik urtarrilaren 31ra artekoa, 850 euro ordaindu genuen; abuztuaren 31tik irailaren 30era arteko kontsumoagatik, 1.750 euro kobratu dizkigute oraingoan». Faktura ikusi eta berehala, argindarra merkaturatzen duen enpresara deitu zuela esan du, konponbideren bat emango ziotelakoan. «Hainbat ekoizleren argindarra saltzen dute, eta ez omen dago guk duguna baino aukera merkeagorik. Gainera, azaldu zidan iraila ez dela bereziki garestia izan. Guk sei prezio tarte ditugu, eta hilabeteka txandakatuz joaten dira, hirunaka. Esan zidanez, irailekoan ez dugu prezio tarterik garestiena izan; abenduan egokituko ei zaigu. Zenbat ordaindu beharko dugu orduan?». Gutxienez, 2022ko martxora arte prezioak gorako bideari eutsiko diola ere azaldu zion telefonoz arreta eman zion langileak. Kontratua prezio finkoarekin egiteko aukera ere hor duela esan zion, baina ez zion halakorik egitea gomendatu, martxotik aurrera prezioak jaisten hasiko balira, hark ordura arteko garestiarekin jarraituko lukeelako. «Kontratua amaitzear dagoenean, harrapariak bezala, merkaturatzaile denak hasten zaizkigu deika, bateko eta besteko eskaintzak eginez. Orain ez al dute eskaintza berezirik egiteko? Orain behar dugu guk merkatzea. Ez dituzte bezeroak zaintzen». Gozogintza lantegietan, batez ere, gauez egiten dute lan, goizerako oreak prestatzen, produktu fresko eta egin berriak merkaturatzeko. «Ustez, argindarra merkeen dagoen orduak dira, eta, hala ere, hara zelako faktura jaso dugun. Gehienbat egunez egingo bagenu lan, ez dut pentsatu ere egin nahi zenbatekoa iritsiko litzaigukeen». Badu gasolioz dabilen argindar sortzaile bat. Bururatu zaio hura erabili dezakeela. «Badakit gasolioa ere garesti dagoela, baina probatzea litzateke. Gastuak merkatzea lortuz gero, aurrera». Lehengaiak ere, gora Familia negozioa da eurena. Abenduan hartuko du erretiroa aitak. «Herentzia ederra hartuko dut. Lehengaien prezioak ere goraka dabiltza. Etorkizun hurbilak asko kezkatzen nau. Ez dakit nola egingo diogun aurre hainbeste gasturi». Esaterako, gurina eta gari irina ere gora eta gora doaz. «Hornitzaileari deitu nionean, esan zidan irin kamioia garestiago etorriko zaidala. Berriro? Duela hilabete ere garestitu zenuten eta!». Aitortu du azkenean ogiaren prezioa igotzea beste erremediorik ez duela izango. Urtarrilean, seguruenik.

Xabier Aranburu «Prezioak igo beharko ditugu, nahiz eta beldurra eman» Hozkailuak, garagardo txorrotak, kafe makina, labeak… Basauriko Erretoki Arin taberna eta jatetxean ezinbestekoak dira tresna elektrikoak. Xabier Aranburu ugazabak esan du den-dena izaten dutela piztuta, 12:00etan hasi eta 16:00ak arte, eta 19:00etatik gauerdira arte. Negua gerturatu ahala, gainera, terrazan erresistentzia berogailuak erabiltzen dituzte. «Imajinatu dezakezu zenbat argindar kontsumitzen dugun gurean». Beraz, nabarmen igarri dute azken hilabeteetan prezioak izan duen gorakada: hilean 700-800 euro ordaintzetik, 1.800 ordaintzera igaro dira urte hasieratik. «Oraingoz ez ditugu gure produktuen prezioak igo, eta irabazien marjina are gehiago txikituta ari gara aurrera egiten. Baina horrela ezingo dugu iraun luzaroan; laster igo beharko ditugu». Euren arazoa tresna elektrikoena da, eta esan du horien kontsumoa ezin dutela gutxitu. «Gainera, [Espainiako] Gobernuak egin duen ordukako erregulazio berri honekin, justu argindarra garestien dagoenean kontsumitzen dugu guk gehien. Berez, egun osoan kontsumitzen dugu, eta tarte merkeak eta tarte garestiak harrapatzen ditugu. Baina batezbestekoak gora egiten digu. Horregatik ez dugu aurrezteko modurik». Familia negozioa da eurena. Azken egunetan izan duten eztabaida bat kontatu du: ogitartekoen eta hanburgerren ogia labean sartzen dute aurretik, zerbitzerakoan bero eta kurruskatsu egoteko. «Labea behin eta berriz erabiltzea esan nahi du horrek, ogi bat berotzeko. Amak esan dit hori egiteari utzi beharko geniokeela, argindar gutxiago kontsumitzeko. Ezetz erantzun diot nik. Kostuak gutxitzeak ezin dio eragin produktuen kalitateari. Prezioak igo beharko ditugu, nahiz eta beldurra ematen digun». Krisialdi batetik bestera Esan du eurentzat kolpe bikoitza dela argindarra garestitzea: «Batetik, guk geuk gehiago ordaindu behar dugulako, eta, bestetik, bezeroek ere gutxiago kontsumituko dutelako etxetik kanpo, euren faktura garestitu delako eta gure produktuak garestiago daudelako. Azkenean, gutizia bat da kanpoan jatea». Pandemiak eragindako krisitik «irteten hasita» zeudela harrapatu ditu argindarraren prezioaren igoerak. «Orduan ere ez zigun inork lagundu. Geure aurrezkiekin egin diogu aurre. Guk negozioa handitu dugu, etxera eroateko jatekoa eskainiz, baina geure diruarekin egin dugu». Azken bost urteetan energia aholkularia dutela esan du, eta hari esker «egonkortasuna» lortu dutela. Hark lagundu die pandemian itxita egon diren hileengatik argindar konpainiak kobratu diena berreskuratzen. Orain ez daki zer aholkatuko dien. Aitortu du beldur dela, kezkatuta dagoela: «Orain prezioak igo? Eta garestitzen jarraitzen badu? Berriro igo eta bezeroak galdu?».

Itxasne Gorostiza «Lanean ezin diogu utzi tresna elektrikoak erabiltzeari» Gurea da, seguruenik, argindar gehien kontsumitzen dugun negozio mota», esan du Bermeoko Goros ile apaindegiko Itxasne Gorostizak. Argiak ispiluetan, ile lehortzaileak etengabe martxan, ilea lisatzekoak, toallak garbitzeko garbigailuak eta lehortzaileak… Ile apaindegietan denak kontsumitzen du argindarra, etengabe. Eta eurenean ere igarri dute fakturak gora egin duela. «Lehen baino 50 euro gehiago kobratzen digute hilean, eta guretzat asko da hori! Eta gutxiago kontsumitzeko ezin dugu ezer egin. Ezin diogu utzi tresna elektrikoak erabiltzeari; lanerako tresnak dira». Esan du behar egitea dela egoerari aurre egiteko modu bakarra: ahalik eta bezero gehieni eman nahi diote zerbitzua, sarrerak handitzeko. «Zer beste egin dezakegu? Iberdrolara deitu kexatzeko? Badakigu ez duela ezertarako balioko». Oraingoz, bere negozioa ez du kolokan ikusten, lan aldetik ondo dabiltzalako. Gastuei aurre egiteko gai da gaur-gaurkoz. Izan ditzakeen aukerak aztertuta, erabat baztertu du orain baino volt gutxiago kontratatzea, orduan ezingo lituzkeelako erabili tresna elektriko guztiak aldi berean. Negozioaren ordutegia murriztea ere alboratu egin du. «Astegunetan ordutegi berezia dut. Ez naiz egoten, aitzina legez, 20:00ak arte. 16:00etan zarratzen dut. Ezin dut gehiago murriztu eta eguerdietan zerbitzua emateari utzi. Bezeroekin konpromiso bat dut». Ordu kopuru bera, baina beste ordutegi batean egitea ere aztertu du, argindarra merkeago dagoenean lan egiteko, baina ez du bideragarri ikusi. «Ezin naiz egunero ordutegi merkea zein den begira ibili. Etxean, bai, baina hemen, ez. Adibidez, inoiz ipini izan dut garbigailua gauerdian, baina hori ere ez da konponbidea. Gu etengabe gabiltza toallak zikintzen eta garbitzen. Gauez garbitzen baditut, gero noiz sikatuko ditut hurrengo goizean erabiltzeko prest izateko?». Prezioak gora Egoera ikusita, Gorostizak argi du urtarrilean prezioak igo beharko dituela. «Zerbitzu guztiak garestitzen ari dira, eta gurea ere egin beharko da. Ez gara salbuespena izango. Bestela, hainbeste gasturekin, ez dugu irabazietarako tarterik izango». Oraindik ez du ezer zehatzik erabaki; badu astia urtarrilera arte, baina argi du ez dela igoera handia izango: «Zentimoren batzuk edo euroren bat izango da, baina, zerbait, bai». Kezka du datorren urterako. Lanerako erabiltzen dituzten produktuak urte osorako ezarritako prezioarekin erosten dituzte. Azken hileetan KPI kontsumorako prezioen indizea gora doala ikusi du, eta seguru dago datorren urteko prezioa «nabarmen handiagoa» izango dela. «Gero eta zailagoa izango da hainbeste gasturi aurre egin ahal izatea. Momentuz, gu ondo gabiltza, eta espero dut aurrera egiteko arazorik ez izatea».


Ziordiko liburutegitik gomendioak

Hasteko euskaraz irakurri dudan azkenetako liburua aurkeztu nahi dizuet: Turista klasea, Kattalin Minerren eleberria. Oro har bidaia bat da, bai espazioan eta bai pertsonaiaren barnealdean. Pertsonaia nagusiak, 20 ordutan, 1.600 km egiten ditu preso dagoen lagun bat bisitatzeko. Azken bisita moduan aurkezten du bidaia hori eta denbora eta espazio horretan, pertsonaiaren bizipenak bere kontraesanekin ikusi ahal izango ditugu. Pariserako bidaia horretan, hango giroa eta arazoak ere islatzen ditu. Oso ongi idatzia dagoela iruditu zait eta agian, motz ere gelditu zaidala esango nuke.

Gaztelaniaz berriz, Carmen Molaren trilogia gomendatu nahi dizuet. La novia gitana, lehenengo liburua da, La red púrpura, bigarrena, eta La nena, azkena. Hirurak nobela beltza oso berezia dira. Gogorrak, izugarri gogorrak, eta pentsatzen ez duzun muturreko egoeretara eramango zaituztena. Liburua irakurtzen hasten zarenetik, gelditu ezin zaren horietakoa da. Atsedenik gabe, gustura irakurtzen duzuna eta horretaz gain, bukatzean, erabat harrituta eta txundituta uzten zaituena. Ni ez naiz nobela beltzaren oso zalea baina La novia gitana liburuarekin hasten den trilogia berezia da. Hori bai, zuen irudimenean bortizkeria jasan beharko duzue eta horretarako prest egon beharko duzue.

BAT ziberbullyingaren aurka (Alex Hallatt). gaztetxoendako liburu oso interesgarria da. Hamar urte inguruko haurrendako aproposa. Bat taldearen abenturak kontatzen dizkigu liburuak eta, aldi berean, ziberbullyinga lantzen du. Modu dibertigarri baten bidez, haurrengana, mezu didaktiko moduan iristen da ziberbullyinga zer den eta nola aurre egin azalduz. Bat taldeak, badu beste abentura liburu bat, BAT bullyingaren aurka. Haurrendako liburuak, helburu didaktikoarekin.

Eta bukatzeko, Mafaldaren edozein komiki irakurtzea animatzen zaituztet. Nahiz eta urteak pasa gaurko egoerara primeran egokitzen dira. Txikitan askotan irakurtzen nuena orain irakurri eta nire buruari galdetzen diot: Nola demontre balio dezake duela urte pila irakurritakoak oraintxe, une honetan? Mundua nola dagoen eta nolakoak garen gogoeta egiteko oso lagungarriak izango zaizkizue.


«'Mont Blanc' mendia igotzea izugarria izan zen, gehien gustatu zaigun mendia izan da»

Alpeetako gailurrik altuena konkistatu zuten Eider Silva hernaniarrak eta Iñaki Lazkano astigartarrak, irailean. «Hurrengo helburua 7000 metroko altuera duen tontorra egitea da».

Nondik dator zuen zaletasuna mendiarekin? Noiz hasi zineten horrelako mendi altuak igotzen?

E.S. : Niri beti naturarekin kontaktuan egotea gustatu izan zait. Egia da horrelako kirolak ez ditudala betidanik praktikatu, baina urteek aurrera egin ahala mendiarekiko interesa piztu zitzaidan.

I.L. : Nire familiak beti izan du mendiarekin lotura, eta mendiarekiko zaletasuna transmititu didate betidanik. Horregatik, gurasoekin asko joaten nintzen mendira txikitan. Eta aurrerago, helduagoa nintzenean, haratago joatea erabaki nuen. Eiderrekin batera erabaki nuen modu lehiakorragoan hastea mendian, eta duela 4 urte federatu ginen. Aurrera egiteko entrenamendu espezifikoak egiten hasi ginen, eta horrela jarraitu genuen pixkanaka, helburu zehatzak jarriz.

Zuen ikasketak loturarik al dute mendizaletasunarekin?

E.S. : Zehazki mendiarekin ez du lotura zuzenik, baina biek kiroleko gradua ikasi genuen eta hortaz, kirola eta mendia sustatzen duen ikasketak badira, Gasteizen egin genituenak.

Bidaiatzea ere gustuko duzue, ezta?

I.L. : Bai, posible dugunean hara eta hona mugitzen gara. Euskal Herrian oso mendi politak ditugu, baina guk altura bilatzen dugu eta hemengo mendiek gure helburu hori pixka bat mugatzen dute.

Zein herrialdetan egon zarete?

E.S. : Mendiak egitera joan garenetan Nepal da egon garen leku esanguratsuena, baina Frantzian, Suitzan eta Italian ere egon gara mendiak igotzen. Horretaz gain, beste bidaia mota batzuk ere egin ditugu: Erresuma Batura, Filipinetara… Aukera dugun guztietan saiatzen gara abentura berriak prestatzen, eta asko gustatzen zaigu bidaiatzea.

Eider Silva hernaniarra, 'Weissmies'-eko ziman, Suitzan, 4.023 metroko garaieran.

«Hau ez bakarkako kirola, taldekoa da. Soka batekin lotuta goaz eta biek elkarrekin funtzionatzen dugu beti: batek laguntza behar badu, besteak tirako dio, eta alderantziz»

Zein da igo duzuen azken mendia?

I.L. : Abuztuan Pirinioetan entrenatu genuen eta gero Italiara joan ginen, Gran Paradisora (4061m). Azken hau aklimatatzen erabili genuen, gero Mont Blanc igoko genuelako. Eta azkenean, egin genuen, irailean lortu genuen tontorrera heltzea. 4808 metro ditu eta sekulako esperientzia izan zen. Gehien hunkitu gaituen mendia izan da, zalantzarik gabe; oso gogorra, baina betegarria.

Bi babesleku daude Mont Blanc igotzeko. Lehena 3100 metro inguruan dago, eta bestea, berriz, 4.000 metrotara. Normalean jendea azken honetatik abiatzen da zimara, desnibel gutxiago dagoelako, baina guk lehenengotik igo genuen, zuzenean. Aste osoan eguraldi txarra egin zuen, eta ez genekien igotzeko aukerarik izango genuen ala ez. Baina egun batean, goizeko 05:00etan esnatu eta 3 ordu elurretan egin ondoren, bapatean eguzkia irten zen eta espero ez genuen arren, egun horretan bertan gailurrera igotzea lortu genuen. Desnibel haundia dago beheko babeslekutik, 1600 metro inguru, baina tontorrera igotzeko helburua bete genuen.

Kuriositatez… Hernani eta Astigarragako mendiak ere igotzen dituzue?

E.S. : Egia esan ez ditugu igotzen. Lehen esan dugu moduan, altura bilatzea gustatzen zaigu guri. Hala ere, orain, koronabirusa dela eta, inguruko mendiak erabili ditugu erresistentzia entrenatzeko.

Egoeraren batean zuen burua arriskuan ikusi al duzue? Horrela bada, noiz eta non?

E.S. : Mendiak ahalik eta hoberen prestatzen saiatzen gara. Aurreikuspenak begiratzen ditugu webgune ezberdinetan, eta horrelako egoera zailetarako egunero entrenatzen dugu. GPSa eta horrelako gailuen funtzionamendua ere ikasten dugu, arazorik izan ezean, nondik jo jakiteko. Hala ere, egia da mendiak berak beti dituela arriskuak. Izotz plakak edota esposizio haundiko guneak topatuz gero, beti kontu haundiarekin pasa behar dira. Baina kirol hau eginez gero arrisku hauek egongo direla jakin behar duzu, eta horren aurrean arduraz jokatu.

I.L. : Badaude paso batzuk, zure burua ehuneko ehunean hori ondo egiteko prestatzen baduzu ere, arriskua izan ditzaketenak. Kuriositate moduan, kontatu dezaket joan den udaran gertatutako zerbait: Cervino mendia (4.478m) egitera nindoala, bi egun lehenago arroka batetik soka tinko bat puskatu zela kontatu zidaten, eta bi pertsona hil ziren amildegitik behera joanda. Buruari bueltan ematen dizkiozu, baina Eiderrek esan duen moduan, mendizale batek kontuan hartu beharreko gauzak dira hauek.

«Euskal Herrian dauden mendizaleak dira guretzat erreferenteak, eta hemen dagoen mendizaletasuna ere. Zortzi milako mendiak igo dituzten euskaldunen izen asko daude, eta mirestekoa da hori»

Iñaki Lazkano Cervino mendiko gailurrean, pioleta eskutan duela, 4.478 metroko mendiko konkista ospatuz.

Biek bakarrik egiten dituzue espedizioak, ala beste batzuekin edo taldean egiten dituzue?

E.S. : Binaka joatea gustatzen zaigu. Talde ona osatzen dugu eta nahiago dugu biok bakarrik joan. Pirinioetara joaten garenean ohitura dugu lagunen batekin joateko, baina orokorrean, irteera guztiak bakarrik egiten ditugu.

I.L. : Kanpin denda eramaten dugu eta normalean ez dugu babeslekuetan lo egiten. Ez zaigu gustatzen jende askorekin topo egitea, nahiago dugulako lasai egon eta mendiaren lasaitasunaz gozatu. Horregatik joaten gara gehienbat neguan, udan jende asko egoten delako.

Zeintzuk dira zuen erreferenteak?

I.L. : Euskal Herriko mendizaletasunarekin geratzen garela esango nuke, hemengo mendizaleekin. Izan ere, beti egon izan dira erreferenteak hemen. Zortzi milako mendiak igo dituzten euskaldunen izen asko daude, guretzat erreferenteak direnak. Eta guk, euskaldun moduan, orokorrean Euskal Herrian mendiarekin dagoen lotura hori miresten dugu.

Zein erronka berri dituzue buruan?

I.L. : Duela 4 urte erronka gogorragoetan hasi ginenean helburu bat jarri nion nire buruari: Cervino mendia, Mont Blanc, eta Himalaiako 6.000 metroko mendi bat igotzea. 4 urte beranduago helburu hori bete dut eta beraz, ziklo hori itxi dut. Hurrengoa 7.000 metroko mendi bat igotzea izango litzateke; hau da, 1.000 metro gehiago irabaztea. Horregatik, bi erronka ditut buruan: Aconcagua, Argentinan (6.962m), eta Lenin, Kirgizistanen (7.134m).

E.S. : Nik ez ditut hain mendi potenteak egin, baina Mont Blanc egitea lortu nuen, eta 4.000 metroko hainbat mendi igo ditut. Gustatuko litzaidake Cervino igotzea eta Iñakirekin batera Argentinara joan eta Aconcagua egitea.

Horrelako mendi altuak igotzeko, zer prestaketa egin behar da aurretik?

E.S. : Esperientziarekin gauzak barneratu egiten dira, eta espedizio bakoitzarekin gauza berriak ikasten dira. Guk hemengo mendietan ikasi genuen lehenik, eta gero Pirinioetara joaten hasi ginen neguan. Bertan teknika ezberdinak ikasi genituen, pioletekin nola frenatu jakiteko, esaterako. Eta hori ikasi ondoren, pixkanaka altuera gehiago dituzten mendiak egiten hasi ginen.

Mendietako desnibelari dagokionean, alde fisikoa eta erresistentzia lantzea ezinbestekoa da. Mendian dena aldapa da, eta hortaz, asko entrenatu behar da. Bestela… ez zoaz inora! Guk astean zehar entrenamendu orokorrak egiten ditugu, denbora gutxiago dugulako. Eta asteburuetan, berriz, entrenamendu espezifikoagoak egiten ditugu; desnibel gehiago duten mendiak egiten ditugu eta altuera gehiago bilatzen dugu. Bestalde, aipatu beharra dugu, neguan elurretan entrenatzea ezinbestekoa dela. Altueran beti elurra egongo da; eta horregatik, neguan joanez gero, egoera horietan aurkituko duguna simulatuko da.

Lazkano eta Silva, Suitzako 'Nadelhorn' mendiko tontorrean, 4.327 metrotara.

Zein da gehien gomendatuko zenuketen mendia edo espedizioa?

I.L. : Orain arte egin dugun altuena da gehien hunkitu gaituena, zalantzarik gabe: Mont Blanc. Lurzoru ezberdinak konbinatzen ditu: harriarte batzuetatik hasten zara, harizta batzuetatik pasatzen zara gero, eta soka batzuetatik igaro ondoren glaziar batean agertzen zara. Eta azkenik, bukaeran, gailurrera heltzeko azkeneko metroetan, harizta fin batzuetatik pasa behar duzu, eta izotz dezente dago. Inpaktu haundia izan zen, eta asko gustatu zitzaigun, tramu ezberdin asko dituelako.

Baliabide ekonomiko haundia behar da horrelako tontorrak igotzeko?

E.S. : Materialaren aldetik, inbertsioa haundia egin behar da hasieran. Baina beharrezkoa den zerbait da eta ondo zainduz gero, denbora luzerako izango da baliagarria.

I.L. : Guzti horri gehitu behar zaio herrialde batzuetako parke naturaletara sartzeko baimenen kostua. Himalaian eta Aconcaguan, esaterako, prezioek gora egin dute. Eta horretaz gain, gu normalean furgonetan mugitzen gara, baina hegazkina hartuz gero ere desplazamenduaren gastuak ere kontuan hartu behar dira. Egia esanik, kostu dezente du horrelako mendiak egitea: materiala, gasolina, baimenak… guzti hori aintzat hartu behar da.

Mendizaletasuna areagotzen ari da azken urteotan. Zer iritzi duzue gaur egungo egoeraz?

Bai, azken urteotan telebistan geroz eta ohikoagoak dira horrelako albisteak. Everesteko tontorra konkistatzeko egiten diren jende ilarak, eta horrelako beste asko... Aglomerazioak ikusten dira eta guk ikusi dugunagatik behintzat, erreskateek ere gora egin dute. Oso ondo prestatutako jendea ikusi dugu mendian, baina baita prestatu gabeko beste asko ere... eta hori oso garrantzitsua da; kontu haundia izan behar da horrekin.

Udan Pirinoetara ez gara asko joaten, jende asko ibiltzen delako bertan, eta saihestu egiten dugu hori. Mont Blancera ere denboraldi amaieran joan ginen, nahita, eta oso gustura bizi genuen esperientzia. Nahiko jende gutxi zegoen, eta gozatzeko aukera izan genuen, gailurrean ere. Mendiak duen xarma galdu egiten da jende askorekin, eta guk behintzat, azken espedizio horretan, lasai egotea lortu genuen.

Zein da zuen hurrengo abentura?

Koronabirusaren kontu guzti hau ez dakigu noiz hobetuko den. Mugak noiz irekiko diren ere ez dakigu... eta horren zai gaude. Beraz, gauza asko dira kontuan hartu behar direnak. Baina egoerak uzten badu, gure asmoa Himalaiara bueltatzea da. Oso esperientzia ona izan genuen bertan eta berriz zapaltzeko gogo haundia dugu. 6.500 metro inguruko mendiren bat egin nahi dugu; gure helburua altuera irabazten joatea da eta beraz, Himalaiara bueltatzea da aproposena.


Zaldi onak vs odol garbiko zaldiak

Nils Polittek irabazi du Nimes-en, ihesaldi handi bateko azkarrena izanda; tartean zen Erbiti, zaldi sendoa, baina bera adina edo gehiago diren kide asko zituen buruan; esprinta espero zen, baina kontrol faltak ihesaldia ahalbideratu du, eta ahalbideratuko du.

Merezi zuen, bada, Imanol Erbitik garaipen bat Tourrean. Langile fin aparta, 12 parte hartze Tourrean, eta aukera gutxi gaurkoak bezalakoak. Beti lanerako gertu, aurten Movistar herren dabil sailkapen nagusian edo taldekakoan, eta talde horretako kirol arduradunek langileei askatasuna eman beste erremediorik ez dute izan. Sartu da, nafarra, ihesaldian, baina ihesaldi handia sortu da. Erbiti zaldi ona da, sendoa, baina alboan bera baino zaldi indartsuagoak zeuzkan, odol garbikoak: Politt, Kung, Theuns, Alaphilippe bera... Politt berak egin eta desegin du ihesaldia nahierara. 49. kilometroan dozena pasa laguneko ihesaldia xehatu du, eta lau lagun geratu dira buruan: Sweeney, Erbiti, Kung eta Erbiti bera. Eta helmugatik 10 kilometrora zegoen muinoan kolpe erabakigarria Erbiti eta Sweeney-ri. Egurra, helmugaraino, eta garaipen handia. Lau ihesalditan sartu da Politt Tour honetan, laugarrenean izan da balekoa. Lanean segi beharko du Erbitik, bigarren azkenean helmugan.

Ihesaldi handia, esprinta espero zenean. Nolatan, bada, halakorik, etapak Cavendishen laugarren garaipena eta Eddy Merckx-en errekorra berdintzea zekartzanean, teorian? Ba kontrolik ez dagoelako tropelean, eta Deceuninq talde indartsua izanda ere, ezin du ihesaldi guztien zaindari izan. Talde asko daude garaipenik gabe, ziklista asko arrakasta gosez, eta beste esprinterren taldeak ere ez dute lan egin nahi Cavendish-en mesedean. Izan ere, erabateko nagusitasuna erakutsi du Man uhartekoak esprintetan, eta aurkariak etsita daude. Zertarako kan egin, tropela lotuta mantenduz, edo jazarpena egiten, ostera garaipena ez usaintzeko?

Ba antzeko bilakaera izan dezake biharkoak ere, ihesaldietan trebeak direnak zirrikitua ikusi dutelako tropelaren kontrola saihesteko. Nimes eta Carcassone lotuko ditu 13. etapak, 219 kilometro luze, baina laugarren mailako muino bakarra bidean. Ihesaldia, edo ihesaldia? Ba hori...


'Zu bezalako norbait' erakusketa

Caritasek egindako bilduma ikusgai, gaurtik hilaren 28ra arte.


‘Hegan aske’ erakusketa ikusgai dago Zabielen

Rosi Satur izenarekin sinatzen ditu bere artelanak, eta 47 lanez osatutako erakusteka ireki du Mutrikuko Zabiel Kultur Etxeko lehenengo solairuan. Hilabete osoan egongo da ikusgai.

Hegan aske deitu dio artistak bere lehenengo erakusketari, eta aitortu duenez oso pertsonala da “barnetik ateratzen zaidan guztia irudikatu dut”. Duela bost urte hasi zuen bere ibilbidea, bizitzako ezbehar baten ondorioz margotzen hasi zen. “Lorik ezin eginda ibiltzen nintzenean, margoak esku artean izatea zen nire ihesbidea, beharra sumatzen nuen, eta gutxika lotura bat sortu zen”. Bide terapeutikotik hasi zen arterekin duen harremana, eta gutxika bere bizitzaren parte izatera heldu zen, bere lehen erakusketa honekin borobildu duena.

Erakusketak berezizgarri du koloreen bizitasuna. Nonahi, kolore biziak nabarmentzen dira, ez dago beltzik, ezta grisik ere. Pigmentu naturalarekin lan egiten du, hein handi batean, baina akrilikoak ere ikus daitezke erakusketan. Gainera, bizpahiru lanetan hondarra ere erabili du gehigarri bezala. Saturraranen bizi den Mutrikuko bizilagunak bere egin du kostaldeko leku preziatua, eta bere estudio bilakatu du.

Norbera erdigunean. Hegan aske izenburuak erreferentzia zuzena egiten dio, norbere barrenak aske usteari. “Une txarretan baliagarri izan den horretan argitasuna atera da ni barrenetik, aske izateak dakarren argia”. Norbere barrenari aske ustea, eta berriz hasteko indarrak izatea dira bere lanaren erdigunean jartzen dituen kontzeptuak.

Margolanez gain, poltsak eta tazak ere egiten ditu. Gainera, erakusketa zabalik izateaz gain, taldeekin lan egiteko prest agertu da, txikienei ere artea hurbiltzeko asmoz. Hilaren amaiera arte, egunero 10:00etatik 13:00etara eta 17:00etatik 20:00etara dago zabalik erakusketa. Hala ere, aurreratu duenez, hurrengo geltokia Markina-Xemein izango da.


Anjel Lertxundi: 'Itzuliz usu begiak'

Solasaldia Anjel Lertxundirekin Itzuliz usu begiak liburua hizpide hartuta.