Amasa Villabona TTIP-aren kontrako herri gisa agertu dadin, mozioa aurkeztu du EH BILDUk

Amasa Villabonako EH BILDUko udal taldeak datorren astelehenean 19.00ean izango den Udaleko Osoko Bilkuran eztabaidatzeko, eta hala balegokio, onesteko, hurrengo MOZIOA aurkeztu du. Ipar Atlantikoko Merkataritza eta Inbertsioaren Hitzarmena (TTIP ingelesez) aplikatzearen kontrako udal aitorpena egitea da mozio honen helburua.

Amasa Villabonako EH BILDUren ustez, arrazoi ugari dago TTIP-aren aurka agertzeko, hauek dira batzuk:

2013. urtean Europako batzordeari Europako Batasunaren (EB) estatuek agindua eman zioten, Ameriketako Estatu Batuekin (AEB) Ipar Atlantiko Merkataritza eta Inbertsio Hitzarmena negoziatzeko (ATIC, edo ezagunagoa den TTIP, ingelesez; edo baita Atlantikoz gaindiko Merkataritza Librearen Hitzarmena (TAFTA) izenez ezagutzen dena). Teoriaz hitzarmen horren helburua EBren eta AEBen arteko merkataritza handitzea zen, muga-zergak murriztuz, eta enplegua, hazkunde ekonomikoa eta lehiakortasuna handituz.

Europar Batasuna (EB) eta Ameriketako Estatu Batuak (AEB) negoziazioa bideratzen ari dira, merkataritza eta inbertsioen eremu liberalizatua eraikitzeko, herritarrak eta ordezkari politikoak (nazioetako parlamentuak zein europar parlamentua) albora utzita. Horrek guztiak berekin dakar demokrazia, lan eskubideak eta osasun eta ingurumen eskubideak arriskuan jartzea, lehentasuna ematen baitie inbertitzaileen eta enpresa transanzionalen merkataritza interesei, guztion interesei eman beharrean. Informazioa erabat mugatua izateak eta negoziazioetan partaide kopurua oso txikia izateak herrien eta hirien kritika gogorrak jaso ditu, negoziazio horien emaitzek eragin handia izango baitute lurralde horietan.

EBren barruan lurralde gobernuek eskubidea dute informazioa jasotzeko Europan onetsiko den eta haein lurraldeetan eragina izango duen legediaren gainean. Eta horrela, bide batez, eskubidea izango dute iritzia adierazteko. Lurralde guztiei eskubide horiek ukatu egin zaizkie, TTIPen gainean negoziatu duten edukiari dagokionez.

AEBek eta EBk TTIPen inbertitzaileak babesteko neurriak sartu nahi dituzte. Eta inbertitzaile batek estatu batekin desadostasunik izanez gero, arbitraje batzorde bat, “Investor-to-State Dispute Settlement” (ISDS) izenekoa, desadostasun horiek ebazteaz arduratuko da. Batzorde horrek eskumenak izango ditu zehazteko estatuek zer konpentsazio ekonomiko eman behar dizkieten inbertitzaileei, baldin eta inbertitzaile horiek frogatzen badute estatuek konpainiaren etorkizuneko etekinak murriztuko lituzketen zenbat neurri aplikatu dituztela (hala nola, ingurumena babesteko estandarrak igotzea). Estatuek horrelakoetan epaitegietan erabakiaren kontra helegitea aurkez dezakete eta beharbada irabaz dezakete, baina horrek prozesuaren izugarrizko kostu handiak ekarriko dizkie. Gainera, arbitraje-batzordeen erabakiak irmoak dira eta ezin da gora jo.

EBk eta AEBek garapen bidean dauden herriekin sinatzen dituzten akordioetan ISDS bezalako erakundearen arauak oso ohikoak badira ere –lege erabakietan nolabaiteko aurreikuspenak ziurtatzearren-, ez da horrelako araurik behar, herrialdeek lege eta epaiketa sistema garatuak dituztenean, hala nola, Europako Batasunak eta Ameriketako Estatu Batuek.

Halaber, herritarrei interesatzen zaie zerbitzu publikoak eraginkorrak izatea, bizi kalitate ona ziurtatzeko. Lisboako Itunak Europako Batasuneko estatu kideei eskumena onartzen die, batetik, zer zerbitzu diren interes orokorrekoak erabakitzeko; eta bestetik, zerbitzu horiek antolatzeko. Beraz, Hitzarmenaren terminologiak EBko itunekin bat etorri beharko du, eta Lisboako Itunarekin bereziki; itun horrek funtsezko garrantzia duelako “interes orokorreko zerbitzuei” dagokienez. Hori dela eta, “onura publikoa” terminologia ez da egokia, eta hori da, hain zuen ere, Hitzarmenean jasotzen dena.

Zerbitzu publikoek segitzen dute aldaketa politiko, teknologiko eta sozialekin batera etengabe aldatzen. Baina horiek ez bezala, merkataritza hitzarmenek politika publikoak murrizteko arriskua dakarte, “balazta klausulen” bitartez, batez ere zerbitzu publikoen alorrean.

Kontratazio publikoari dagokionez, TTIPen bidez helburu hau lortu nahi da: Munduko Merkataritza Erakundearen (WTO) Kontratazio Publikoaren Akordioa (GPA) mantendu nahi da, beste akordio hobetu bat sortu arte. EBko batzordea GPA erabiltzen ari da kontratazio publikoaren legearen bermeak murrizten ari direla arrazoitzeko.

Edozein akordio motak, baita kontratazio publikoak ere, bermeak handitu behar ditu; eta ez murriztu. Akordio horrek ezin ditu EBko kontratazio publikoaren legearen arlo progresiboak arriskuan jarri, eta are gutxiago lurraldeetako eta tokietako garapena ahalbideratzen duten horiek. Arlo horiek garrantzitsuak dira, ahalbideratzen dutelako, kontratazio publikoak egiterakoan, prezioa ez ezik bestelako faktoreak ere kontuan hartzea, hala nola, inguramenari eta gizarteari dagozkienak.

TTIPek hurrengoak ditu helburu: herri zerbitzuak erabat liberalizatzea, ETNei zerbitzu horiek emateko aukera eskaintzea, eta enpresa horiei herri administrazioen ondasun eta zerbitzu guztiak erosteko eta lizitatzeko aukera zabaltzea. Horren ondorioz, hitzarmenak, boterearen maila guztietan, arriskuan jartzen ditu zerbitzu eta erosketa publiko guztiak; eta hautatutako ordezkarien eskumena murrizten du tokiko erkidegoak kudeatzeko eta tokiko industria, enplegua eta ekimenak sustatzeko.

Horrela bada, merkataritza legeak beste edozein gizarte-gairen gainean nagusitzen dira eta bazter uzten dituzte kontinenteko, nazioko, lurraldeko edo herrialdeko lege guztiak. Egitura-doikuntza murriztaileek tokiko erkidegoak ere menperatzen dituzte, merkataritza librea eta inbertitzaileen interesak babesteko politikak gailentzen ari direlako. Politika horiek zerbitzu publikoak suntsitzen dituzte eta tokiko botereei askatasuna kentzen die zerbitzu publikoak emateko eta herritarren gizarte beharrak asetzeko, tokiko industria eta enplegua garatu eta suspertzeko politikak eta planak erabiliz.

Europako herriek eta hiriek badakite zer garrantzia duen salgaien eta zerbitzuen merkataritzak bere herritarren ongizatean. Hala eta guztiz ere, lehiakortasuna eta garapen ekonomikoak ez lukete irizpide bakarrak izan beharko TTIP bezalako merkataritza hitzarmenak onartzeko. Ingurumena eta gizartea babesteko arloak ere kontuan hartu behar dira, bi alderdiren arteko merkataritza akordioak onesteko. Era berean, analisi konparatiboak egin beharko lirateke aztertzeko, batetik, alderdi horietan hitzarmenak sortuko lituzkeen kostuak; eta bestetik, hitzarmenak ekarriko lituzkeen balizko onurak. Beraz, analisi horrek balizko ondorio ekonomikoak ez ezik, bai EBko bai AEBetako gizartean, ekonomian, osasunean, kulturak eta ingurumenean sortuko lituzkeen ondorioak ere aztertu beharko lirateke.

MOZIOA:

Amasa Villabona udalerria udalerri intsumisoa eta TTIPen kontrakoa dela aitortzen dugu. Oinarrizko zerbitzu publikoak elkartasunerako eta gizarte birbanaketarako erabili behar direla defendatzen dugu.

Estatuko Gobernuaren Herri Administrazioen Ministerioari eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen diegu gizarterako onuragarriak diren zerbitzuen izaera publikoa mantentzea helburu duten ekimen guztiei laguntzea.

Ekonomia Ministerioari eskatzen diogu TTIPen negoziazioak bertan behera uzteko, hurrengo helburuak lortzeko:

- Ez akordio honetan ez beste akordio batean ISDS bezalako mekanismorik ez egotea.

- EBk eta horko estatuek duten erregulazio politika defendatzea, lan araudietan, kontsumitzaileen babesean eta ingurumenaren babesean eskumenik ez gal ez dezaten.

- Hitzarmena alderdi ekonomikoetara ez mugatzea eta gizartearen eta ingurumenaren helburuak ere garrantzitsuak izatea eta berdin lantzea.

- Negoziazioetako gardentasun faltari amaiera ematea, jendaurrean informazio guztia jartzea eta EBn eta estatuetako parlamentuetan eztabaida publikoa zabaltzea.

- Bai zerbitzu publikoak bai jabego intelektuala hitzarmenetik kanpo geratzea.

Eusko Legebiltzarrari zein Nafarroako parlamentuari eskatzen diegu, TTIParen gainean herritarrok erabaki ahal izateko kontsulta egin dezaten, gure bizitzak zelan antolatu eta garatzeko dugun erabakitze eskubidea oinarri.

*TTIP-ari buruzko informazio gehiago: http://ehbildu.eus/eu/albisteak/sakonean/ttip webgunean.


Ana Mari Elizazuri, bihotzetik

Hasierako andereñoak izango dituzte gogoan asteburuan, Hondarribiko Emakumearen Astea biribiltzeko. Larunbatean Lehenengo Andereñoekin Solasean goiburuko hizketaldia egingo dute Emeki elkartearen egoitzan (Molla etorbidea, 1). 18:30ean hasiko da solasaldia izango da, eta afari-merienda egingo dute ostean.

Eta igandean Ana Mari Elizazu irakasle ohi eta mintzalaguna omenduko du Emekik, 12:30etik hasita. Hori ere elkartearen egoitzan izango da eta txalapartariek, trikitilariek eta dantzariek. Ondoren, Alaia Martin oiartzuarrak bertsoa abestuko dio omenduari, emakumetik emakumera. Eta eguerdia ixteko, luntxa prestatuko dute Emekikoek. Hor izango da Elizazu zoriontzeko eta berarekin mintzapraktika egiteko aukera.

Igandean izango da omenaldi hori, baina Judas Arrieta artista Emekikoei aurreratu zaie, eta errotulagailuz zoriondu nahi izan du irakasle ohia. Oarso Bidasoko HITZAk argitaratu du gaur komikia, papereko edizioan.

Ana Mari Elizazu omendu du Judas Arrietak Oarso Bidasoko HITZAko gaurko komiki-tiran


2017-2018 Joseba Jaka beka jaso dute Gartziak, Zeberiok eta Enbeitak

‘Lua kastore’ proiektuagatik eskuratu dute beka. Antzezlana sormen prozesuaren hasieran dago. Epaimahaiak dramaturgia proposamenaren izaera «berritzailea» nabarmendu duOihane Enbeita gernikarraren eta Andoni Gartzia eta Eneritz Zeberio ondarrutarren Lua Kastore proiektuak eskuratu du antzerki sorkuntza sustatzea helburu duen Joseba Jaka beka. MA kolektiboko hiru kideek atzo jaso zuten saria, Andoaingo Martin Ugalde kultur parkean egindako sari banaketan.Lua Kastore protagonistaren barne bidaian oinarrituko da Andoni Gartzia eta Eneritz Zeberio ondarrutarrek eta Oihane Enbeitak garatuko duten antzezlana. Ma kolektiboko kideak dira hirurak, eta taldearen lehen urratsetan jaso dute Elkar Fundazioaren beka. Antzezlanaren sormen prozesuaren hasieran daude oraindik, eta egin asmo dutenaren lehen zertzelada batzuk aurreratu dituzte: diziplina asko eta «sinbolo geruza» ugari uztartuko dituzte, eta planteamendu poetiko batean oinarrituko da ikuskizuna. Gorputzaren, hitzaren, soinuaren, irudiaren eta beste adierazpenen artean «sinkronia lan bat» egin nahi dutela zehaztu du Zeberiok, testuaren gainean lan egitera mugatu barik.Protagonistaren «kontzientzia anatomikoa» izango da antzezlanaren ardatzetako bat, eta gai hori bera eta dramaturgia proposamenaren izaera «berritzailea» nabarmendu ditu Agurtzane Intxaurragak, Iratxe Retolazak eta Jaime Valverdek osaturiko epaimahaiak. Bekara bederatzi sormen lan aurkeztu dituzte.


Urpekari bat hil da Elantxoben

Olatu batek haitzetara eraman du eta kolpeen ondorioz zendu da. 30 urteko gizonezkoa da hildakoa, Basaurikoa. Beste bat zauritu egin da.

Urpekari gizonezko bat hil da gaur Elantxoben (Bizkaia), Ogoñoko kobazuloetara sartu eta itsasoaren kolpe bat jaso ondoren. 30 urtekoa da hildakoa (AE.E.S. ), Basaurikoa (Bizkaia). Beste urpekari bat zauritu egin da.

Arratsaldeko ordubatak aldera izan da ezbeharra. Nonbait, olatu batek haitzetara eraman du gizonezko hura eta kolpeen ondorioz zendu da. Ertzaintzak eta Gurutze Gorriak ordubiak baino zerbait lehenago topatu eta Elantxobeko portura eraman dute.

Zauritu den urpekariak, berriz, saihetsaldean jaso du kolpea, eta Bermeoko portura eraman dute, arta zezaten. Handik, berriz, Galdakaoko ospitalera. Gizonezkoa da (LA.O.G. ), 48 urteko bilbotarra.


PSE-EEk Lehiberri eta Berazubiren inguruan galdetu dio Foru Aldundiari

Tolosako PSEE-EE alderdiko Oria bailarako ordezkariak, Julio Astudillok, Lehiberri eta Berazubiren inguruan galdetu dute Gipuzkoako Foru Aldundiari. "Zenbat dirurekin eta noiz finantzatuko dituzte proiektu hauek? ", galdetu du.

Astudillok azaldutakoaren arabera, Tolosako sozialistak kezkatuta daude bi egitasmo "estrategiko" hauekin. "Bi proiektu hauek ez dira orain sortu, Gobernu zentralak diru laguntza garrantzitsuak hitzartu ditu", gaineratu du. Zientzia ministerioak 2 milioi euro eman dizkio Lehiberriri Astudilloren hitzetan.


Hirintza batzordea bilduko da gaur

Bilera egingo du gaur, 18:30etan, Udaleko Hirigintza eta Ingurumen batzordeak. Zazpi puntu landuko dituzte.


47. Getaria-Zarautz Itsas Zeharkaldiko taldeen inguruko xehetasunak

Helduak

Lehenbiziko taldea. 11:30ean irtengo dira. 45 minutuan baino gutxiagoan osatuko dute zeharkaldia eta txapela beltza eramango dute. 322 lagunek osatuko dute taldea.

Bigarren taldea. 11:40ean irtengo dira. 45-50 minutu artean osatuko dute zeharkaldia eta txapela berdea eramango dute. 512 lagunek osatuko dute taldea.

Hirugarren taldea. 11:50ean irtengo dira. 45- 52 minutuan osatuko dute zeharkaldia eta txapela zuria eramango dute. 631 lagunek osatuko dute taldea.

Laugarren taldea. 12:00etan irtengo dira. 60-70 minutu artean osatuko dute zeharkaldia eta txapela urdina eramango dute soinean. 423 lagunek osatuko dute taldea.

Bosgarren taldea. 12:10etan irtengo dira. 70-80 minutuan osatuko dute zeharkaldia eta txapela horia eramango dute. 305 lagunek osatuko dute taldea.

Seigarren taldea. 12:20etan irtengo dira. 80 minututik gora beharko zeharkaldia osatzeko eta txapela arrosa eramango dute. 307 lagunek osatuko dute.

Txapel laranjadunak ezintasunen bat dutenak izango dira. Edozein taldetan har dezakete parte, markaren arabera.

Haurrak

Infantilen taldea. 10:30ean hasita, 2003 eta 2006 bitartean jaiotako 135 haurrek–82 neske eta 53 mutilek– 800 metro egingo dituzte igerian hondartza inguruan, Munoa parean.


Kataluniako Kirol Legea bermatu du Auzitegi Konstituzionalak

Kataluniako selekzioak nazioartean lehiatu ahal izango dira, Espainiako Federazioa ez dagoen kiroletan

Aurretik Euskadiko kirol federazioei egin bezala, Kataluniakoei ere ordezkaritza izatea onartu die Espainiako Auzitegi Konstituzionalak. Kirolaren Euskal Legearekin egin bezala, Auzitegi Konstituzionalak ontzat jo du Kataluniako Kirolaren Legea, Jordi Pujolen gobernuak bultzatu eta Kataluniako Parlamentuak 1999an onartutakoa, eta ezetzi egin du Jose Maria Aznar Espainiako Gobernuko presidenteak jarritako helegitea.

Auzitegi Konstituzionalak baldintza jakin bat jarri zion euskal selekzioak nazioartean lehiatzeari: ezingo dute jokatu ez Espainiaren aurka, ez eta Espainiak parte hartzen duen edozein lehiaketatan ere. Hain zuzen ere, baldintza bera jarri dio orain Kataluniako Kirolaren Legeari.

«Berri ona da, baina berandu dator», aitortu zuen atzo Espainiako Parlamentuko CiUko bozeramaile Josep Antoni Duran i Lleidak. Jose Ignacio Wert Espainiako Hezkuntza, Kultura eta Kirol ministroak, berriz, esan zuen sententziak Espainiako selekzioak «babesten» dituela.


Imanol Goñi eta Amagoia Legarra izan dira onenak Mendi Jaian

Mutiletan Ibon San Miguelek eta Ibon Bengoetxeak osatu dute podiuma. Nesketan Eba Gonzalez eta Laura Carrillo izan dira bigarrena eta hirugarrenaImanol Goñi eta Amagoia Legarra izan dira azkarrenak Gernika-Lumoko IV. Mendi Jaian.Domekan lehiatu zuten Urdaibai Kopako hirugarren proba izan dena. Goñik ordu bete, 39 minutu eta 28 segundo behar izan zituen 18 kilometroko ibilbidea osatzeko. Legarrak 2 ordu, 2 minutu eta 54 segundoko denboran amaitu zuen lasterketa.Mutiletan, Ibon San Miguel eta Ibon Bengoetxea lekeitiarrek osatu zuten podiuma. San Miguel Goñirengandik 3 minutu eta 30 segundora heldu zen. Bengoetxeak, ostera, irabazleak baino 6 minutu eta 11 segundo gehiago egin zituen.Nesketan, Eba Gonzalez eta Laura Carrillo sailkatu ziren, hurrenez hurren, bigarren eta hirugarren postuan. Biak ala biak irabazlearengandik oso gertu ibili ziren. Izan ere, Gonzalezek 2 ordu, 4 minutu eta 32 segundo behar izan zituen helmuga zeharkatzeko. Carrilok 2 ordu, 7 minutu eta 42 segundotan burutu zuen proba.Eguraldia lagun izan arren, partaideek haize gogorrari aurre egin behar izan zioten. 10:30ean irtenda, 109 korrikalarik parte hartu zuten lasterketan.Beste alde batetik, 300 bat pertsona batu ziren mendi martxa luzean, eta laburra 175 lagun inguruk egin zuten. 09:00etan irtenda, mendi martxa luzekoek 18 kilometroko ibilbidea egin zuten, eta laburrekoek, ostera, 8,5 kilometro ingurukoa. 11:00etan abiatu ziren haiek. 40 kilometroko BTT martxan 55 bat txirrindularik parte hartu zuten; horiek 09:45ean ekin zioten bideari.Urdaibai Kopako sailkapen orokorrari dagokionez, mutiletan Imanol Goñi natxituarra da sailkapeneko buru, 150 puntugaz. Arkaitz Mintegia da bigarrena, 124 puntugaz, eta 119 puntu dauzka Kepa Bastegieta hirugarrenak. Nesketan, Irantzu Onaindia gernikarra da lehen sailkatua, 140 puntugaz; Agurtzane Argiarro bigarrenak ere Onaindiaren puntu kopuru bera dauka. Leire Monasterio da sailkapenean hirugarrena; 138 puntu dauzka.


Udal Brigadako hiru lanpostu berriak bertan behera uztea erabaki du Udalak

Aurreko legealdian, udal brigadako lan taldean hiru lanpostu berri sortzea erabaki zuen Udalak -gauzatu gabe zegoen oraindik–; Udalbatza berriak atzera bota du erabakia. "Legea urratzen zuen erabaki hark, eta gainera brigadaren funtzioak definitzeko beharra ikusten dugu", arrazoitu du Oier Korta alkateak.

Joan den apirilaren 30ean –aurreko legealdian–, udal brigadako taldea osatzeko hiru lanpostu berri sortzea erabaki zuen Udalak. «Lan publikoaren aldeko apustua» zela arrazoitu zuen orduan Udal Gobernuak;baina erabaki hark Udaleko kontu-hartzailearen kontrako txostena ekarri zuen, Espainiako legea urratzen zuelako. Lanpostu publikoen kostea handitzeko aukerarik ez dute udalek, eta lan taldea handituta legea urratzen zen. Hala ere, aurrera egitea erabaki zuten orduko agintariek.

EAJk orduan kontrako jarrera adierazi zuen eta, agintera iritsi direnean, atzera bota du erabakia. «Lehenik eta behin, legea urratzen duelako, eta gu ez gaude horretarako prest; baina, baita ere, brigadaren funtzioak ondo aztertu nahi ditugulako, definitzeko benetan zer lan egin behar dituen eta nolako taldea behar dugun», azaldu du Oier Korta alkateak. Irailean ekingo diote gaia aztertzeari.

Gaur egun, hiru dira lanpostu finkoa duten langileak. Beste hiruk obra amaitu arteko kontratuta dute –gehienez hiru urtez luza daitezke kontratu hauek–, eta laugarren bat gizarteratze plan bati lotuta ari da lanean. Bestalde, uztailaren 2an, bi langileri obra amaitu arteko kontratua amaitu zitzaien.

EHBilduren kontrako botoak jaso zituen erabakiak plenoan, aurreko Udal Gobernuak lan publikoaren alde egindako apustua babesten dutelako.

Bestalde, turismo sailean, 9.000 euro inguruko aurrekontua onartu du Udalak uda partean langile baten zerbitzuak kontratatzeko. Kanpoko zerbitzu modura kontratatu denez, ez du eraginik legeak lanpostu publikoen kosteari ezarritako mugan.

Oikiako eskolarako lurrak, Jaurlaritzaren esku

Beste erabaki batzuk ere hartu ziren asteleheneko ez ohiko plenoan. Esate baterako, Oikiako eskola berria egiteko lurrak Jaurlaritzaren esku uztea onartu zen, aho batez. Aurrerantzean, Jaurlaritzaren ardura izango da urratsak egitea. Aurreikuspenaren arabera, 2017rako egongo da eskola prest.


Labaka, Maiz eta Erasun, Gipuzkoako finalera

Villabonako Behar-Zana pilota eskolako Eneko Maiz, Jon Erasun eta Peru Labaka hirukotea Gipuzkoako eskolarteko finalera iritsi da, alebin mailan.

Behar-Zana pilota eskolako Iñaki Lizasok jakinarazi duenez, Labaka, Maiz eta Erasun pilotariek Gipuzkoako eskolarteko finala jokatuko dute datorren larunbatean, martxoaren 15ean, Ibarrako kiroldegian, arratsaldeko 16:00etan. Kanporaketa bat baino gehiago jokatu dute aurrez, "Tolosaldeko txapelketa irabazi ondoren, joan zen larunbatean, oso partida berdinduan, 5-3 irabazi zieten Lasarteko eskolako pilotariei".

Bestalde, aurreko larunbatean Arruti-Arruabarerna bikoteak Gipuzkoako lehen mailako finala jokatu zuten Usurbilgo Huizi-Landa bikotearen aurka, Irurako trinketean. "40-28 emaitzarekin galdu zuten arren, egindako txapelketarekin gustura geratu dira".

Aste honetan ere pilota partidak izango dira Amasako pilotalekuan, "21:15etan Udaberri txapelketari dagokion partida jokatuko dute kadete mailan Artaza-Nazabalek, Bergarako taldearen aurka".

Lizaso-Pebet bikote seniorrak ostegunean Urretxun Rodriguez-Insausti bikotearen aurka jokatu ostean, igandean Aginagan 11:00tan Santxez-Linzoain nafarren aurka jokatuko dute.

Behar-Zanako beste hainbat taldek kanpoan jokatuko du asteburuan. Esaterako, Ordozgoiti-Inza jubenilek Urnietan izango dute partida larunbatean 15:30etan eta Karrera-Bereziartu kadeteek Azkoitin jokatuko dute.


Ortiz de Zaratek erosi du dagoeneko Alaves

Dmitri Pitermani lekukoa hartu dio, akzioen %51ren jabetzarekin. "Kluba ahal den gehien gizarteratzea da helburua eta gerora akzioen %51 baino gehiago ez daitezela behin ere pertsona baten esku egon".

Fernando Ortiz de Zarate enpresari arabarrak esan du erosi duela dagoeneko Alaves; klubaren akzioen %51, hain zuzen, beste enpresari batzuekin batera. Orain arte Dmitri Piterman (Ukraina) izan da Alavesen jabea, akzioen %51rekin. Kluba erabat utzi du Piterman, hainbat eta hainbat kritika jaso ondoren.

Hiru milioi euro ordainduko dituela jakinarazi du Ortiz de Zaratek, eta lehen ordainketa egina duela. Urtea bukatu aurretik ordainduko du beste guztia. "Orain helburua klub normala izatea da. Egon gaitezke sailkapenean goian edo behean baina, behintzat, klub normala izan gaitezela", esan du.

Irailean klubaren kapital sozialaren zati bat saltzen jarriko du, jarraitzaileek erosteko asmorik badute. "Kluba ahal den gehien gizarteratzea da helburua eta gerora akzioen %51 baino gehiago ez daitezela behin ere pertsona baten esku egon".

Oraingoz, hura izango da Alavesen presidentea, "baina kluba gizarteratzean eta administrazio kontseilu berria hautatzean, akziodunek izango dute hitza".

Espainiako Bigarren A Mailan jokatuko du datorren denboraldian ere Alavesek. Josu Uribe izango da entrenatzailea, eta bihar aurkeztuko dute.


Ehun aldiz Llorente

Athleticeko aurrelariak zortzi gol sartu ditu azken sei partidetan, eta dagoeneko ehun egin ditu elastiko zuri-gorriarekinKlubarekin negoziatzen ari da berritzeko, baina ez da samurra izango akordioa lortzea

Lehen Mailako jokalari baten izena ehun aldiz entzutea ez da gaitza egun, etengabe baitaude komunikabideen eta zaleen ahotan. Baina futbolariaren izena eta gola ehun aldiz lotzea ez da horren ohikoa; oso gutxi dira hori egiteko gai. Athleticen, hemezortzi futbolarik baino ez dute lortu. Fernando Llorente izan da mugarri berezi horretara ailegatzen azkena, herenegun Miranda Ebron (Espainia), bi gol sartuta. Llorentek 75 gol sartu ditu Ligan, hamabost Kopan, eta hamar Europako lehiaketetan.

Gol bi sartu eta eta taldea Kopako finalera gerturatzea baino sari handiagorik ez dago. «Oso pozik nago. Garrantzitsua da taldeari laguntzeko, eta, gainera, Kopako finalerdietan sartu ditut. Zaleak zoriontsu egiteko gogoa dugu, eta ea lortzen dugun», esan zuen Llorentek neurketa amaitu berritan. Anduvan sartutako gol biei esker, urrun utzi ditu Kuko Ziganda (91), Txetxu Rojo (67), Estanis Argote (76) eta enparauak, eta aurrera begira jarraitzen du. Atzean utziko duen hurrengoa Joseba Etxeberria izango da (104), eta, ondo bidean, laster gaindituko ditu Jose Iraragorri (112), Rafa Iriondo (115), Carlos Ruiz (115), Julen Guerrero (116) eta Manu Sarabia (118). Hori asko da Athleticen.

Ehun gol sartu dituen jokalari baten inguruan gol sen aparta ez daukala esatea kontraesana izan daiteke. Baina hala da: 12 urte zituenean fitxatu zuen Athleticek, eta, ordutik, Lezaman harribitxi batek merezi duen zaintza izan du, gazte-gaztetatik erakutsi baitzuen dohain handikoa zela; haren dohainak, ordea, ez ziren aurrelari handiek dituztenak. Gehiago ematen zuen jokoa sortzen, golak sartzen baino. Eta, era berean, oinekin hobeto moldatzen zen buruz baino. Baina ikasi egin du. Asko kosta zitzaion Lehen Mailari neurri hartzea. Garaia izan arren, bigunegia zen, eta aurkariek erraz kontrolatzen zuten, baina eskarmentuak asko eman dio Llorenteri. Bere gorputza erabiltzen ikasi du. Erdiko atzelari indartsu eta gogorrei aurre egiten ikasi du. Eta horrek aurrelari dominatzailea egin du. Jokalari handi eta teknika onekoa zaintzea nekeza da oso, goitik zein behetik sor baitezake arriskua Llorentek. Gainera, aurrelari batentzat ezinbestekoa dena ikasi du: eraginkor izaten. Ez dauka Messi, Cristiano Ronaldo, Higuain edo Falcaoren erraztasuna, baina golak sartzen ditu. Ehun jada. Horietatik hamasei denboraldion lortu ditu.

Egun ez daude jokalari asko Llorentek baino gehiago balio dutenak, berezko dohainak, heldutasuna eta gaztetasuna pilatzen dituelako. 27 urte betetzear, bere kirol ibilbideko bizpahiru urterik onenen aurrean egon daiteke. Lesioek errespetatzen badute, erreferentzia izango da. Gauza handia eta, era berean, kezkagarria da jarraitzaile zuri-gorrientzat. Izan ere, egun Athleticen egiten duen lana beste lekua batean egiteko interesa agertu baitute talde indartsuek. Llorentek badaki bere ibilbideko abiadura handiko azken trena dela. Ez duela arlo ekonomikoan zein kirol arloan hobetzeko aukera aproposagorik izango. Hortaz, Athletici bere urte on guztiak eskaini edo ez erabaki behar du orain.

Datorren sasoiaren amaieran amaituko zaio Athleticekin duen hitzarmena, baina bai klubak eta baita jokalariak ere argi dute zirt edo zart egin beharko duela denboraldi hau amaitu aurretik. Akordiorik lortu ezean Josu Urrutia buru duen zuzendaritzak beste talde baten eskaintza onartu beharrean egongo baita. Jokalaria lotu ezin bada, etekin ekonomikoa lortzera behartuta egongo baita. Beraz, auziak ez dauka irtenbide erraza. Hori argi dagoen gauza da. Horren isla Vallecasen hiru gol sartu ostean taldekideek baloian sinatutakoa izan daiteke. «Bost garbi eta kito!», idatzi zuen Fernando Amorebietak. Hau da, bost milioi euro garbi eman beharko dizkiola klubak kontratua luzatzeko. Ezinezkoa dirudi. Markel Susaetak, berriz, txantxa erabili zuen presidenteak orain arte izan duen arazorik larrienari irtenbidea emateko. «Eta orain kontratua luzatzera. Aurrera Josu!». Bada, bi eskaintza horiek garbi erakusten dute zein zaila izango den Athleticeko itsasargia taldean mantentzea.

Beste urtebeterako kontratua

Hilabeteak daramatza Llorentek bere kontratua luzatzeko asmoz klubarekin negoziatzen. Inguruak beste erronka batzuei aurre egiteko unea dela esaten dio. Edo esaten zion behintzat. Izan ere, Marcelo Bielsaren etorrerak gauza asko aldatu baititu Athleticen. Talde zuri-gorriak jarrera aldatu du, eta talde irabazlea ari da bilakatzen. Hori izan daiteke aurrelaria konbentzitzeko giltza nagusietako bat. Baina ez da bakarra. Athleticek alde du jokalariak ondo ezagutzen duela etxea. Halaber, jokalariak badaki protagonismoa bermatuta izango duela. Eta iraganean izan ez zuen zaleen errespetua lortu ondoren, arlo ekonomikoan ere ondo zainduko dutela. Nahikoa izango al da? Balantzaren beste aldean dagoena ere ez da ahuntzaren gauerdiko eztula: kontratu hobea, mediatikoki jarraipen handiagoa, tituluak irabazteko aukera gehiago… gauza erakargarri asko. Baina beti ez da samurra izaten talde, inguru eta kultura berri batera egokitzea.

Ikusi egin beharko da zer gertatzen den hurrengo hilabeteetan, baina Athleticeko jokalaria den bitartean gozatu egin behar da Llorenterekin. Belauneko lesio bat tarteko taldetik kanpo egon zen bitartean nabarmen egin zuen behera Athleticek. Orain, sasoi betean dago eta bere golei esker ari da garaipenak eskuratzen talde zuri-gorria. Kopako finala ate-joka dago, eta Txapeldunen Ligako postuak bi puntura. Bada, Llorentek golak sartzen eta Athleticek irabazten jarraitzen duen bitartean arrazoi gehiago egongo dira aurrelaria Athleticen jarraitzeko. Eta, kontraesana badirudi ere, zenbat eta gol gehiago sartu, orduan eta arrazoi gehiago egongo dira talde zuri-gorritik urruntzeko: sartzen duen gol bakoitzeko garestiagoa izango baita, eta gainera, talde gehiagoren arreta piztuko du. Susaetak arrazoi zuen: zorte on, Josu!


Errauste plantaren proiektua dela eta %20 gehiago ordaindu beharko dute mankomunitateek

Birziklatzea sustatzen jarraituko du udalak.

Hondakinen bilketaren tasa %10 igotzea proposatu du gobernu taldeak. Hondakin organikoen gaikako bilketa egiten duten familie berriz, tasa berriaren gaineko %10eko hobaria ezarriko die. Azken 20 urteetako hondakinen kudeaketa “lotsagarria” eta “desegokiak” eraman duela gobernu talde erabakia hartzera azaldu du, “orain, herritarrek ordaindu beharko dituzte ondorioak eta bi aldiz gainera”, salatu du.

Gipuzkoako Hondakinen Kontsorzioaren (GHK) batzar orokorrak EAJ eta PSE-EEren gehiengoarekin errauste plantaren proiektua berriro martxan jartzea erabaki duela esan du Errenteriako Udaleko Gobernu Taldeak, eta erabaki horrek eragin eta ondorio zuzenak dituela udalarengan eta herritarrengan, “mankomunitateei kobratzen dien tasa %20 igo duelako. Errefuxaren tasa %17 igo du, eta organikoarena berriz, %48”. Errenteriak, ondorioz, 183.000 euro gehiago ordaindu beharko dizkio GHKri. Udalak igoera horri aurre egitea zaila duela gaineratu du gobernu taldeak. Izan ere, gaur egun, hondakinen tasarekin zerbitzuaren kostearen %62 estaltzen da soilik. GHKren aldaketarekin, tasen bidez jasotako diruarekin zerbitzuaren %52 baino ez du estaliko udalak.

Birziklatzea sustatzeko neurriak hartzen jarraituko du Errenteriako Udalak. Hala jakinarazi du gobernu taldeak, eta horren harira, hondakin organikoak gaika biltzen dutenei hobaria %10era igotzea proposatu du, “igoerak ahalik eta eragin txikiena izan dezan herritarrengan”.

Gogora ekarri du halaber, Europak debekatu egin duela birzikla daiteken gai oro erraustea. “Beste aldera begiratzen jarraitzea dela konponbidea pentsatzen dute, alderdi batzuk, hori dela atakatik ateratzeko modu bakarra. Beste lurralde batzuk erakutsi digute, badela hondakinak kudeatzeko beste modu bat”. Horren harira, aurreko legealdian Gipuzkoako Foru Aldundiak hondakinak kudeatzeko egindako planak Gipuzkoa zuela abiapuntu eta helmuga eta askoz ere merkeagoa zela nabarmendu du, “birziklatzea zuen oinarri, eta pertsonak eta ingurumena errespetatzen zituen”.

Birziklatzearen aldeko kanpainak egiten jarraituko duela Errenterian eta fiskalitate berdearen alde egingo duela, gaineratu du, “lehen eskutik baitakigu zer den gure zabortegiak betetzen uzten dituzten erakundeen pasibotasuna pairatzea”.

Zentzuz jokatzeko eskatu die azkenik GHKren kudeatzaileei gobernu taldeak, “gure dirua ez xahutu birzikla daitezkeen gai eta bitartekoak desagerrarazten dituzten proiektu dekadenteetan, eta are gutxiago, gure osasunaren kontura. Egin dezatela birziklatzea, lanpostuak sortzea eta ekonomia jasangarria bultzatzen dituen ereduaren alde”.

Europan aitzindari izan zirenak, alternatiba bila orain

Duela hamarkada batzuk jarri zen martxan Europan errauste sistema zaborrak kudeatzeko. Epe baten barruan, debakatuta egongo da birzikla daitekeen edozein gai erraustea Europaren aginduz. Errauste planten erabileran aitzindari izan zen Danimarkaren kasua dela hori esan du Errenteriako Gobernu taldeak. Bertan, lehengo idera itzultzea erabaki du gobernuak hondakinak kudeatzeko martxan jarri duen Danimarka hondakinik gabe. Gehiago birziklatu, gutxiago erraustu plan berriaren bidez. Islandia ere bada adibide. 2000 urtean hasita, zazpi errauste planta eraiki zituzten bertan, “dioxina maila igo denez, 7 horietatik, sei itxi egin ditu”, gaineratu du.


Itxas-Gainek irabazi du Gipuzkoako itsas kayak Txapelketa

KIROLA // Larunbatean Zumaian jokatutako Gipuzkoako itsas kayak Txapelketa irabazi du Itxas-Gainek, Donostia Kayak, Fortuna eta Hondarribiaren aurretik. Bakarkako postuetan aipatzekoak dira Oier Aizpuruaren seigarrena (bigarren gipuzkoarra) eta Barruetabeña eta Gerekaren bigarrena (lehen gipuzkoarrak). Flores beteranoa 3. gipuzkoarra izan zen.


Platini ere zikindu da

FIFAk hiru hilabetez inhabilitatu dituMichel Platini eta Joseph Blatter, etaPlatiniri besaulkirako bidea zaildudio. Etika Batzordeak FIFAko bestebi buru ere inhabilitatu ditu.


Maite Bereziartua: "Zuzentzeko pieza zailenak betikoak dira, berrietan arreta gehiago jartzen dut-eta"

Oñatz, gastadoreen taldeko zuzendaria da Maite Bereziartua

Gaur, astelehena, egingo dute lehenengo entsegu orokorra 21:00etan hasita, Izarraitz pilotalekuan

Sansebastianak ate joka diren honetan, talde berri bateko, Oñatz gastadoreen taldeko, zuzendariarekin hitz egin du Uztarria.com-ek: Maite Bereziartuarekin. Bereziartuak esan duenez, "taldean 35 danborjole gara, eta 29 edo 30 emakumeak".

Gaur, astelehena, izango da helduen lehenengo entsegu orokorra , 21:00etan, Izarraitz frontoian. Han izango dira talde berriko kideak ere.

Zer dela-eta irtengo zara zuzendari?

Zuzendari irtetzen dudan lehenengo aldia da. Berez ez nintzen ni zuzendaria. Jaime Amenabar zen irtetzekoa, baina arazo batzuk tarteko, ezingo du irten, eta neuri proposatu zidan. Lehengo asteartean jaso nuen eskaintza, eta baietz esan nion, probatze aldera. Orain urduri nago, baina gustura.

Danborra jotzen irten al duzu inoiz?

Bai, danborra jotzen bi urtez atera naiz. Julian Barrenetxea taldetik irten naiz bietan, eta oso esperientzia ona izan da.

Nahikoa entseatu al duzu? Eta, zuzendariren bat izan al duzu irakasle?

Bai, ari naiz. Autoan Sansebastianetako diska dabilkit bueltaka, eta izorratzen ez baldin bada, ondo. Bestalde, danborrak joan den astean jaso genituen, eta entsegu batzuk egin ditugu dagoeneko.

Neure kasa ikasi dut. Ez dit inork erakutsi. Musika Eskolako umeen entseguetan-eta han izaten nintzen, eta zerbait banekien.

Gaur izango da lehenengo entsegu orokorra. Urduri al zaude?

Taldearen aurrean egon naiz eta badakit talde aurrean egoten. Horrek ez nau urduritzen. Ohituta nago jendaurrean egoten, lana dela-eta. Ez zait arrotza egiten eta gustatu egiten zait.

Osteguna gainean da.

Bai, hala da. Ostiralerako urduriago nago, talde gutxiago irtengo dira-eta. Ostegunerako ere urduri nago, baina ostirala ere...

Doinu bat aukeratzekotan, zein?

Betidanik Mandioko Polka gustatu zait gehien.

Zuzentzeko piezarik zailena?

Zuzentzeko zailena? Ez dakit. Betikoak dira despistatzeko errazenak. Berrietan arreta gehiago jartzen dut-eta.

Betikora, hau da, danborradaren ohiko hasiera ordura bueltatzea zer iruditzen zaizu?

Ordu hobea iruditzen zait aurtengoa. Iaz dena lekuz kanpo zegoen. Plazakoa bukatu eta orain zer? galdetzen genion geure buruari. Lehengo urtekoa ez zitzaidan gustatu.

Artalde zintzoa al duzu?

Bai, artaldea zintzoa da. Azken entseguetan sentsazio ona izan nuen, eta hori ona da. Gustura gaude, lehenengo aldia da-eta. Pasatutakoan, agian, hobeto egongo gara.


Arrakastatsua, ia 100 lagun bildu ditu "Euskaraldirako 4 aitzakia" antzezlanaren bigarren emanaldiak

"Euskaraldirako 4 aitzakia" antzezlanak arrakasta itzela izan zuen igande arratsaldean Sutegin eskainitako bigarren emanaldian. Estreinako saioa, azaroaren 23tik abenduaren 3ra, 11 egunez egin genuen ariketa kolektiboaren aurretik eskaini zuten. Bigarrena Euskaraldia amaitu eta bi astera. Eta oraindik Euskaraldiari segida emateko 11 aitzakia badirela gogorarazi ziguten Nahiak, Xabatek, Elik eta Patxik.

Gure hizkuntza ohiturak, jarrerak agerian utzi zituzten, eguneroko bizimoduari lotuta antzeztu zituzten egoeren bidez. Usurbiletik usurbildarrentzat egina, Usurbilgo hainbat herritar ahotan hartu zituzten. Umore sanotik aritu ziren une oro, eta barrez lehertarazi zituzten Sutegira gerturaturikoak. Amaitu, Euskaraldiaren abestia publiko artean dantzatuz borobildu zuten. Ia laukote honen berri laster izaten dugun berriz!


Hiru entitate batu dira Bai Euskarari ziurtagirira

Euskararekiko konpromisoa berretsi dute udalak eta 33 eragilek. Hiru dira Bai Euskarari ziurtagirira batu diren entitate berriak: Ekolio, Solozabal eta Maria Etxetxiki eguneko zentroko Eulen zerbitzuak.

Euskararen Eguna iristeko bi egun falta direnean, Zarauzko Udalak eta Bai Euskarari elkarteak hitzarmena berritu dute gaur eguerdian, udalbatzar aretoan. 2005ean sinatu zuten lehenbiziko aldiz hitzarmena bi aldeek eta, Xabier Txurruka alkateak adierazi duenez, urte hauetan "makina bat" izan dira hitzarmen horretara batu eta akordioa bera berritu duten entitateak. Hori horrela, aurten 30 dira ziurtagiria berritu dutenak –tartean, Urola Kostako Hedabideak–, eta beste hiru batu dira: Ekolio olioaren birziklapen zerbitzuak, Solozabal autoeskolak eta Maria Etxetxiki eguneko zentroko Eulen zerbitzuak, hain zuzen ere. Udalak ia 4.500 euroko ekarpena egin du aurten alor horretan.

Ziurtagiriaren elkarteko ordezkari Arkaitz Illarramendik eta Xabier Txurrukak sinatu dute akordioa. Gutierrezek ziurtagiria duten entitate guztiak zoriondu ditu eta eskerrak eman dizkio udalari, urte hauetako elkarlana "emankorra" izan delako. Haren hitzetan, "gu guztion rol aktiboa funtsezkoa da aldaketak egin nahi baditugu eta pixkanaka lan mundua euskalduntzen joan nahi baldin badugu". Zentzu horretan, guztion inplikazioa "beharrezkoa" dela nabarmendu du, "urrats horiek eman eta euskararen espazioak arlo sozio-ekonomikoan areagotuko baditugu".

Horrekin batera, aitortu du gaur egun "pozgarria" dela, "lorpenak ematen ari direla ikusten ari garelako eta era askotako entitateak egiten ari diren lanagatik zein konpromisoagatik": "Urte hauetan guztietan bidelagun izateaz gain, bide erakusle izaten ari zaretelako".

Euskara, bizi indarra Zarautz herri euskalduna dela adierazi du Txurrukak, zehazki, biztanlegoaren %70a dela euskalduna. "Baina geroz eta euskaldunagoa izatea nahiko genuke, eta halaxe izango da urte batzuren buruan euskararen normalizazioaren alde jarraitzen badugu behintzat". Hala ere, euskara jakitea ez dela "nahikoa": "Ezinbestekoa da euskara bizi indarra izatea, eta horretarako erabili egin behar da: edozein unetan, edozein tokitan, edozein jardueratan euskaraz egiteko aukera izatea oso garrantzitsua da. Euskararik onena egiten duguna baita".

Adierazi du merkataritza, ostalaritza eta zerbitzuen sektoreak "pisu handia" duela udalerrian, eta "argi dago euskarak bere tokia izan behar duela bertan". Udalak bide horretan ahalegintzen ari direnei laguntzen jarraituko duela adierazi du alkateak.

Nekane Iribar Euskara zinegotziak bat egin du alkatearekin: "Zarautz udalerri garrantzitsua iruditzen zaigu euskararen normalkuntzaren bidean. Herri turistikoa izan arren eta biztanlegoak gora egin badu ere, azken 20 urteotan mantendu egin da euskaldunen kopurua eta baita euskararen erabilerarena ere. Horrek esan nahi du herritarren artean badagoela euskarari eusteko gogoa eta ilusioa". Bide horretan haratago joan behar dela gaineratu du, eta guztion konpromisoa "beharrezkoa" dela.


Gazte bat hil da alkohola edan ostean, Almerian

Gaztea alkohola eta gai toxiko bat hartzeagatik hil da, Almerian, kalean edaten. Beste gazte batzuk ere intoxikatu egin dira.

Kalean edaten zeudela gazte bat hil eta beste batzuk intoxikatu ostean, Polizia Nazionalak ikerketa bat hasi du. Ezbeharra pasaden gauen gertatu da, Almerian.

Polizia, larrialdiko zerbitzuekin batera, Almeriako kale batera hurbildu eta alkohola edaten ari ziren gazte taldea artatu dituzte.

Larrialdi seinaleak zituzten sei gazteek, larrialdietako zerbitzuak jaso ostean, Torrecardenas ospitalera eraman zituen anbulantziak. Geroago, poliziak inguruetan beste bi gazte inkontziente aurkitu zituen. Berehala ospitalera eraman zituzten arren, haietako bat hil da.

Carmen Crespo Andaluziako gobernuko delegatuak nabarmendu du, heriotza eta intoxikazioaren eragilea gai toxiko baten eta alkoholaren nahasketa izan dela. Dirudienez, likore botila baten barruan zenbait gai toxiko zeuden. Crespo gaineratu du botilaren jatorria eta edukia ikertzen ari direla.


Nora zoazen ez dio inori axola… edo hori uste duzu zuk (Strava-ren arazoak)

Joan zen astean nire bikoteak txio bat erakutsi zidan Strava aplikazioari buruz. Ez dakit Strava ezagutzen duzuen, baina nik egun horretara arte entzun ere ez nuen egin.

Strava aplikazio komun horietarikoa da: entrenamendu saio, korrikaldi, ibilaldi edo dena delakoa grabatu eta sare sozial bat bailitzan elkarbanatzeko balio du. Horrela, beste sare sozial askotan bezala, bakoitzaren lagunekin edo jarraitzaileekin zure esperientzia elkarbanatu dezakezu. Nik Wikiloc erabiltzen dut horretarako, eta ziur zuetariko batzuk beste baten bat ezagutuko duzuela.

Ezer berririk ez orain arte.

Kontua da Strava ez dela ospetsu bilakatu besteak baino hobeagoa delako, ez. Datuak sozializatzearen alderdi ilunenak ekarri du berrietara: erabiltzaile (ia) guztien ibilbideak ikusgarri jarri dituzte. Errepikatzen direnak gainjarri eta bero mapa moduko bat ere osatu dute. “Tira” pentsatuko duzu zuk agian, “horretarako igo dituzte, ezta? Besteek ikusiak izateko”.

Ba ez: erabiltzaile askok ez zekien aukera hori baimendu zutela ibilbideak igotzerakoan. XXI. mendeko gezur horretan denok onartzen dugun zerbait da: “irakurri eta ulertu ditut erabiltzeko baldintzak” erraz klikatzen dugu, ezta?

Hala ere, ziurrenik beste zerbait ere pentsatuko duzu: “eta nori axola dio ni nondik noan?” Nik neuk ere sarri pentsatu dut hori: nire bizitza ez da oso interesgarria, nondik nora nabilen norbaitek jakin nahi badu sorpresa triste bat eramango du.

Strava-ren arazoa zenbait militarrek erabili dutelako etorri da. Base militarrak agerian geratu dira; Google Maps-en zentsuratuta dauden posizioak detektatu ahal izan dira; patruilen ibilbideak munduari zabaldu zaizkio; Pakistanen zegoen militar bat bere Frantziako etxera arte jarraitzeko aukera eskaini du informazioak! Non bizi den jakin daiteke! !

“Afganistan, Iran, Errusian edo auskalo non gertatzen direnak bai dira serioak, baina niri bost…” pentsatuko duzu agian.

Zure ibilbideak ezagunak badira zure etxea hutsik noiz dagoen jakin daiteke, edota nondik pasako zaren (baita ze ordutan ere, zenbait kasutan). Gauza ankerretarako erabili daiteke informazio hori, edota publizitatea jarri dezakete espresuki zuretzat “zure” lekuetan. Egunero pasatzen dituzun denden ingurukoak bete ditzakete zure mugikor, sare sozial, email eta bestelakoak. Publizitate pertsonalizatua deritzote batzuk horri, spam besteek.

Okerrena informazio horrekin zer egin daitekeen burutik pasa ere ez zaigula egiten sarri. Zenbaitek diote osasun-aseguruak halakoen menpe egongo direla etorkizunean: auskalo!

Zer egin dezakegu arazo hauen aurrean? Nagusiki, aplikazioaren pribatutasuna ondo konfiguratu eta kontu izan zer aukeratzen dugun eta zer ez. Bestalde, sare sozialetan argitaratzen dugun guztia, ia ez dela gurea bakarrik, publiko bihurtzen dela ez ahaztu. Beste behingoz, informazioa da garrantzitsuena, ez dugu egiten ari garenaren iparra galdu behar: gure informazioa enpresa bati ematen ari gatzaizkio.

Txioa irakurri nahi baldin baduzue.


Aralarko pisten gaia izango dute hizpide Araman, gaur

ARAMA // Aralarko pistak hizpide hartuta, informazio bilera egingo dute gaur, Aramako udaletxean, 19:00etan, Landarlan Ingurumen elkarteak eta Aralar Bizirik Plataformak deituta.


Ipuin kontari gaur, Izaskun Mujika

Hiru urtetik gorako haurrei zuzendutako saioa emango du gaur Izaskun Mujika ipuin kontalariak, 18:00etan liburutegian: Ipuinen haria.


Iritzia: Poliki

Amets Aranguren Arrieta

Oroitzapenez bizi naiz, ezin dut gehiago”, esan zidan lagun batek duela aste batzuk. Honakoa etorri zitzaidan orduan burura: oroimenak gauzak edertzen dituelakoan, geroan oroitu ahal izateko (ez dakit ba…). Eta hau dena (ez dakit dagoeneko nola egin erreferentzia pandemiari) uzten ari den zuloaren sakonerarekin hasi nintzen pentsatzen. Zenbat paper zuri hamabi hilabete hauetan lumarik izan ez dutenen eskuetan.

Ez dut ongi gogoan zein zen nire egunerokotasuna duela urtebetetik atzera, edo, hobeto esanda, ez dut ongi gogoan zein zen nire asteburukotasuna. Baina badakit beste bat nintzela (dramatismorik gabe, e, zentzu batzuetan bakarrik). Aldi berean, urtebete pasatu zait begiak itxi eta irekitzearekin batera, eta konturatu naiz: azkar doa bizitza, bai. Ala hogeita piko urtetatik aurrera omen dagoen denboraren azkartze hori izanen da?

Honek denak eragindako gauza txarrak alde batera utzita, eman didanari erreparatu diot azkenaldian (ez, lasai, ez nau pertsona hobea egin). Ikasi dut agian dena ezin dela arrazionalki kontrolatu, baina deskontrol hori kontrolpean izan daitekeela. Ezagutu ditut edertasunaren eta zoriontasunaren mila aurpegi. Nola beti den ederragoa bidea helmuga baino, zenbat betetzen gaituen gehiago emateak jasotzeak baino, zenbateraino poztu zaitzakeen eta eman diezazukeen min kantu berak, eskua eskatzeko zein inportantea den besoa emateko prest egotea eta erabakiak benetan hartzen direla edo ez, baina ez direla ez onak ez txarrak. Edo biak direla aldi berean.

Konformatzen ikasi dut, eta konformatze horretan pozik egoten. Kasik berdin zait ostegun eguerdia ala igande iluntzea den (norbaiti hori entzun izan diodanetan ez dut sinetsi izan, ez nuen uste hori benetan existitzen zenik, baina ematen du baietz). Poliki bizitzen ikasi dudala esanen nuke. Badakit zer egonen zareten pentsatzen batzuk, eta bai, honekin ematen du 67 urte ditudala (lasai, batzuetan bakarrik da). Egia da amatxitzen hasia nintzela lehenagotik ere, baina honek azkartu du prozesua, honek erabat amatxitu nau. Zer eginen diogu, bada? Agian, hau dena gazte bizitzen ari garenok alderantziz eginen dugu bizitza eta 82 urterekin elkartuko gara gure auzoko izkinaren batean hirurendako lau botila patxaran eskutan.

Pandemiak gure zaurgarritasuna modu bortitzean azaleratu duela aipatzen du Maria Arnal abeslariak. Eta zaurgarritasun horretatik iristen da zuzenekoetan bere entzuleriarengana, detailerik txikiena ere zainduz. Edertasuna ekartzen du horrek. Eta edertasunak zoriontasuna. Eta ematen du horrekin nahikoa dela, hor baino babestuago ez garela inon. “Qué falsa invulnerabilidad la felicidad“, utzi zuen idatzita Ana Maria Moixek, eta arrazoi. Baina bai, lagunok, zoriontasunetik harago bada edertasunik, eta bidean poliki ibilita, are gehiago.

Azkar doa bizitza, bizi dezagun ba poliki.


Ehun urte bete ditu Almandozko Jauregiko Isabel Plazak

Parrokiko abeslari taldeak hiru kantu eta lore-xorta eta oroigarriak ere jaso zituen

Almandozko Jauregia etxean bizi den Isabel Plazak 100 urte bete zituen urtarrilaren 26an. Mendea bete duen arren, alai eta kontent bizi da Isabel Jauregian, zerbitzari baten laguntzarekin. Igandean, familiaren eta barrideen omenaldia jaso zuen eta parrokiko abeslari taldeak ere kantu batzuk eskaini zizkion.

Almandozko Jauregia etxean bizi den Isabel Plazak 100 urte bete zituen urtarrilaren 26an. Mendea bete duen arren, alai eta kontent bizi da Isabel Jauregian, zerbitzari baten laguntzarekin. Igandean, familiaren eta barrideen omenaldia jaso zuen eta parrokiko abeslari taldeak ere kantu batzuk eskaini zizkion.

Hain zuzen 1909an Baztango Udalak orduko 24.000 pezeta hiru urtez ordainduz erosi zuen Jauregia. Denbora batez fonda izan zuten, gosariak, bazkariak eta beharra izanez gero, logelak ere eskainiz. Ezkontzatako bazkariak ematen zituzten eta Almandozko eliza berria inauguratu zenean ere bertan eskaini zuten bazkaria.

Ilbeltzaren 25ean, omenaldi berezia jaso zuen Isabel Plazak, familiakoak eta herritarrak inguruan zituela. Parrokiko abeslari taldeak hiru kantu abestu zituen bere ohoretan eta protokoloak agintzen duen bezala, barride batek lore xorta era Luis Roldan herriko alkateak plaka bat eman zioten, baita Isabelen gustuko edariak ere, txanpaina eta kina.

Omenaldia eskertzeko, familiak prestatutako luntx berezia ere izan zuten. Almandoztarrek zioten bezala, «eskerrik asko eta zorionak Isabel, Almandozko erregina, segi bizitzen».


Venezuelako Gobernuaren eta oposizioaren arteko elkarrizketak, eperik gabe etenda

Bi aldeak ez dira ados jarri hauteskundeak deitzeko data zehazterakoan eta negoziazioa eten egin dute.

Venezuelako Gobernuaren eta oposizioko taldeak biltzen dituen Batasun Demokratikorako Mahaiaren arteko elkarrizketa prozesua behin-behinean bertan behera utzi dute, elkarrizketari berriro heltzeko datarik zehaztu gabe.

Danilo Medina Dominikar Errepublikako presidenteak egin du iragarpena, Santo Domingon egindako agerraldi batean, Venezuelako Gobernua eta oposizioa herrialde horretan ari baitira negoziazioan.

Bi aldeek duela hilabete batzuk hasi zuten elkarrizketa prozesua, Venezuelan bizi duten krisi politiko eta ekonomikoari irtenbidea eman nahian.

Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako Gobernuko presidente ohia ari da bitartekari lanetan, eta honek azaldu duenez, bi aldeei proposatu dieten dokumentuak hauteskunde prozesuari buruzko xehetasunak biltzen ditu, hala nola, data, bermeak eta ikuskariak.

Proposamena onartu eta akordioa asteazken honetan itxiko zela espero zuen Zapaterok, baina ez da hala izan.

Medinak jakinarazi duenez, hauteskundeak deitzeko datak eragin du desadostasun nagusia.

Hauteskundeak apirilaren 30a baino lehen egin behar direla esan zuen Venezuelako Asanblada Konstituziogileak. Nicolas Maduroren Gobernuak martxoaren 8an egitea proposatu zuen; oposizioak, ostera, ekainaren 10ean.

Gauzak horrela, hauteskundeak apirilaren 22an egitea proposatu dute bitartekariek, baina oposizioak ez du aukera hori onartu.


Nondik hasi aro berri bat

Euskalgintzak ziklo bat bete duela eta aldaketak beharrezko direla. Zabala da kontsentsua. Euskara biziberritzeko zer bide egin daitezkeen aztertu dute hainbat eragilek Bilbon, Euskaltzaindiak horretarako antolatutako jardunaldietan.


Jende ugari bildu du Kalerkiren hasierak

Atzo arratsaldean abiatu zuten Zarauzko XXIV. Kale Antzerki Jaialdia, bi ikuskizunekin. Alde batetik, Anita Maravillasek kalejiran jarri zituen herritarrak, hiru arrain-saltzaile berezik eta bi trikitilarik gidatutako Sardina bakalau animazio ibiltariarekin. Bestetik, Laura Kibelen eta Veronica Gonzalezen Teatro di Piedik Sonata a cuatro pies eskaini zuen Frontoi Txikin: oinekin antzeztutako obra musikatua. Batak zein besteak jende ugari erakarri zuen.

Emanaldiek gaur arratsaldean jarraituko dute, eta igandeko gauerdia bitartean, beste hamar bat saioz gozatzeko aukera izango da herriko hainbat kale eta txokotan.

Gaur, uztailak 7

19:00. Dira, dira, zezenak dira entzierroa zezen puzgarriekin, Recortauro (Madril, Espainia) taldearekin, udaletxe aurretik abiatuta.

20:30. Mr. Pichichi umorezko ikuskizuna, Philotajole (Euskal Herria) taldearen eskutik, Frontoi Txikin.

22:00. Clowna eta komedia nahasten dituen Lapur minak antzerki ibiltaria, Cia. Tornadorekin (Euskal Herria), udaletxe aurretik abiatuta.

23:00. Escaparate vivo instalazioa, Matias Zanottiren (Madril, Espainia) eskutik, Modelo aretoko erakusleihoan.

Bihar, uztailak 8

19:00. Surfer clown inprobisazioa eta clown parodia, Yeyo Guerrerorekin (Andaluzia, Espainia), malekoian (Duke Enea parean).

20:00. El fin de las cosas dantza garaikidea, Doos Colectivo (Euskal Herria) taldearen eskutik, malekoian (Dama parean). Karrikan deialdian aukeratutako lana.

20:30. Naufragio universal dantza ikuskizuna, Marco Vargas eta Chloe Brule (Andaluzia, Espainia) dantzarien eskutik, malekoian (Dama parean).

21:00. Birjantzi desfilea, Modelo aretoaren kanpoaldean. Matias Zanottik gidatutako birjantzi tailerreko ikasleek egindako lanekin desfilea.

22:00. Sagartu ikuskizuna (estreinaldia), Oinkari Dantza Taldearen eta Hika Teatroaren (Euskal Herria) eskutik, Munoa plazan.

23:00. Escaparate vivo instalazioa, Matias Zanottiren (Madril, Espainia) eskutik, Modelo aretoko erakusleihoan.

23:30. Anabas perkusio ikuskizuna, Lekittoko Deabruak (Euskal Herria), malekoian.


Batasunaz baino "ekonomiaz" arduratzeko eskatu die PPk alderdiei

Zenbait alderdik ezker abertzalearen "marka" ezberdinei buruz hitz egitea nahiago dutela salatu du Antonio Basagoitik, "ondo gelditzeko edo botoak galtzeko beldurrak eraginda".

Espainiako eta Euskadiko langabeziak bizi duen egoera larria EAJren erantzukizuna ere badela onartzeko eskatu die jeltzaleei Antonio Basagoiti Euskal Autonomia Erkidegoko PPko presidenteak. PSOEren "ezinbesteko laguntzaile" izan direla leporatu die jeltzaleei.

Gaur, Basagoitik Galdakao, Arrigorriaga eta Basauriko Udaletarako hautagaiak aurkeztu ditu (David Pasarin, Jesús Sevilla eta Jose María Agueros, hurrenez hurren). PPko agintariaren hitzetan, Euskadiren "arazo nagusia" langabezia da, EAEn 155.000 lagun lanik gabe daudelako.

Hala ere, zenbait alderdik ezker abertzalearen "marka" ezberdinei buruz hitz egitea nahiago dutela salatu du, "ondo gelditzeko edo botoak galtzeko beldurrak eraginda".

Ekonomiaz gehiago arduratzeko exijitu die Basagoitik alderdi politikoei. Ezker abertzalearen "marka ezberdinen" inguruan, maiatzeko hauteskundeetan "bat ere ez egoteko" eskaera berretsi du PPko buruak.

Alor ekonomikoak gogor kritikatu du EAJk Madrilen izan duen jarrera, PSOEri "erabateko babesa" eman diolako.


Baditu saridunak VI. Pello Mari Otaño bertsopaper lehiaketak

Aurten ere Teodoro Hernandorena Kultur Taldeak eta Harituz Tolosaldeko Bertsozale Elkarguneak elkarlanean antolatu dute bertsopaper lehiaketa; seigarren edizioa izan da aurtengoa.

Ahalik eta bertso hoberenak pentsatu eta paper batean idaztean datza Pello Mari Otaño bertsopaper lehiaketa. Azaroaren 17ra arteko epea izan dute parte hartzaileek beren lanak aurkezteko eta ondotik etorri da epaimahaikideen lana. Harituzeko hainbat kidek izan dute horren ardura. Behin epaia prestatuta, atzo iluntzean egin zuten sari banaketa, Zizurkilgo Iriarte etxean. Sari banaketaren ostean, bertso-afaria egin zuten Anjel Mari Peñagarikano eta Mikel Mendizabal bertsolariekin.

Helduen maila:

1. Hutsik (Epaileen adostasun falta medio, sari hau hutsik utzi eta bi bigarren sari ematea erabaki du epaimahaiak)

2. Zatzaizkidana baldinbanatzaizu (Mikel Artola)

2. Kausalitateak (Lierni Rekondo)

Gazteen maila:

1. Aulki bat hutsik (Aner Peritz)

2. Zain (Maddi Aiestaran)

2. Itsu (Maddi Aiestaran)

Gaztetxoen maila:

1. Kanpoko bizitza hori (Nerea Isusi)

2. Euskaldunon hizkuntza (Izar Zelarain)

2. Ezintasuna (Beñat Mateos)

Epaimahaikoek aurtengo edizioan jasotako lanen "kalitatea" azpimarratu dute, "bereziki, gaztetxo eta gazteen mailan". Neurri, gai eta estilo oso ezberdinetako lanak jaso dituztela diote eta ez dela lan erraza izan aitortu dute maila bakoitzean bi bereizi eta epaileen arteko adostasuna lortzea. Hori dela eta, sarietan hainbat aldaketa egin dituzte. Helduen mailan, esaterako, epaileen adostasun faltagatik ez dute lehen saririk eman; horren lekuan bi bigarren sari banatu dituzte. Gazte eta gaztetxoen mailetan, berriz, lehen sariaz gain, bi bigarren sari banatu dituzte.


Iritsi dira Errege Magoak Orioko kaleetara ere

Gaur goizean Erregeen Karteroak gutunak jaso ondoren, iritsi dira Meltxor, Gaspar eta Baltasar ere Oriora. Arratsaldeko 18:30ean heldu dira herrira zimitorio azpira eta kaleetan zehar ibili dira. Bikamiota pareraino joan dira Errege Magoa danbor eta pandero erritmoan kabalkadarekin batera. Bidean, haurrak agurtu eta gozokiak banatu dituzte. Jarraian, Jesus haurtxoa agurtu dute Karela Kiroldegian eta urtero bezala kantuz hasi dute gaua. Ikusi argazki guztiak, karkara.eus atarian.


Kepa Arronategiren egoera ez dela «onargarria» salatuko du Sarek bihar

Konponbiderako unea «orain» dela adieraziko dute biharko ekitaldian. Presoaren egoera «urgentziazkoa» dela eta bere pribatutasun eskubideak «urratu» dituztela esan du SarekKepa Arronategi preso gernikarraren egoera ez dela «bidezkoa», ezta «onargarria» ere salatuko du Gernika-Lumoko Sarek bihar, 19:30ean. Gernika-Lumoko Merkatu Plazan biltzera deitu ditu herritarrak, Orain Kepa, Orain presoak aldarrikapenari jarraituz.1997. urtetik darama preso Arronategik, eta larriki gaixo dago. Hala ere, egoera larri horretan egonda, preso jarraitzen duten euskal presoen artean dago, eta Espainiako araudiaren arabera aske beharko luke.Gainera, Etxeratek esan duenez, 20 urte daramatza lehen graduko erregimenean preso gernikarrak, eta hori legediaren aurka doa.Sareren salaketaGernika-Lumoko Sarek Arronategik eta ingurukoek bizi duten egoera salatuko du bihar, «ez delako bidezkoa». Preso gernikarraren eta familiaren intimitate eta pribatutasunaren eskubideak «urratu» dituztela dio: «Arronategiren mediku diagnostikoaren datuak eta informazioak inongo eskubiderik barik argitaratu dira. Keparen gaixotasuna ez da publikoa izan orain arte. Izan ere, gaixotasun sendaezinak dituzten euskal presoen hamabi kasu ezagutzen ditugu, eta Keparena egon badauden, baina publiko egin ez diren hamarreko multzoan zegoen».Irailaren 21ean, Almeriako espetxetik Zuerako espetxera lekualdatu zuen Espainiako Espetxe Zuzendaritzak; 1.000 kilometrotara zegoen Almerian, eta orain, etxetik 350 kilometrora dago. Hurbildu duten arren, oraindik ere «sakabanatuta eta urrunduta» egoten jarraitzen duela esan du taldeak: «Euskal Herrira hurbilduko zutela helarazi zuten instantzia ezberdinetatik, eta ez da horrela izan». Azken hilabetean senideen egoera hobetu den arren, Sarek dio ez dela nahikoa. «Ukaezina da senideek distantzia, desgastea, xahuketa ekonomikoa, istripu arriskuak… arindu dituztela, baina ez da nahikoa».Arronategiren kasua «urgentziazkoa» dela gehitu dute, «lehenengo graduko erregimen zorrotzean egon izan delako beti». Bizi baldintza eskasetan, dispertsaturik eta urrunduta egoteak bere gaixotasunean eragina izan duela argudiatu dute. «Espetxe politika ankerra sistematikoki ezartzearen ondorioa da bere gaixotasuna. Horregatik, etxean egon beharko luke. Etxekoekin, espetxeetako lau hormak ez direlako inoiz bere egoera artatzeko leku egokia izango».Konponbiderako garaia Gaur egungo gizartearen errealitatea ez datorrela bat Arronategik bizi duenagaz adierazi du Sarek. Horregatik, argi esan dute «orain» dela konponbidearen alde aldarrikatzeko momentua, eta horixe bera aldarrikatuko dute bihar, «urteetan sortutako jendearen arteko arrakalak elkarrekin sendatzeko unea baita orain».


"Agintariak ez dira gauza gure kultura defendatzeko"

Azken berrehun urteetan Donostiako kale izenek izan duten bilakaera ikertu du Tellabidek. Ondorio hau atera du: herritarrak izateari utzi, eta inposatuak bihurtu dira donostiarrak.


Tintin Euskal Herrian

Udak mendi bihurtzen du bihia, albiste bestela ez litzatekeena: Berdintasunaren Aldeko Britainiar Batzordeak Tintin Kongon ez saltzeko galdegin du, “arraza estereotipo zakarrak agerian” jartzen dituelako. Arrazoiek, harriaren pisua dute: “Liburuak arraza aurreiritzizko irudi eta hitz ankerrak ditu, bertako salbaiek tximuak dirudite eta ergelen moduan mintzo dira”. Liburuarentzat, aukera bakarra ikusten du batzordeak, alegia, museo batean erakustea, “astakeria arrazista eta demodea” dioen afixa handi bat duela ondoan.

Mendiak, bistan da, agerian du bihia; nabarmen garaua. Geure Tintinen bila, sarea bota dut. Arrazakeria kontuetan, ez gabiltza gibel. Mexikon dela, Jean Elizalde, Zerbitzarik, oharra Gure Herriako irakurleei: “Hura begitartea! Nihun ez dute segurki lehen garhait saririk irabaziko beren edertasunarentzat! Ez da Indianoak baino mozkor handiagorik. Ez, Indianoeri batere ez diotet nahi.

Egia da ez nukeela lehen kausituari ezpainetan musurik emanen…”. Hori mexikarrak. Espainiaren inperio ahuldutik manumitu nahian dabiltzan kubatarrak ez dira ederragoak, ordea. Kasu Emeterio Arrese, gure poeta errepublikano laikoari: “Mutur zapalak, ez dakizute/zer dan emen jaiotzia/seme leialak dakin bezela/amarengatik illtzia”. Bertsotan, eta Pello Urkiolaren karikaturara jo gabe, jatorrago, entzun dugu handiagorik.

Arrazaz landa, berriz, gura bestekoak ditugu zapalketa oihuak. Yomingo Soubelet-ek hagiografia ezin ederragoa du Petain marexalaz. Filofaxistez ari garelarik, Jon Mirandek pedofiliaren gorazarre lotsarik gabea egiten du, zoragarri egin ere. Neskatxen erabileraz gabiltzalarik, berriz, non dira emakumeak, oro har, Tintinen kongotarrak bezala, “estereotipo zakarren menpetik” libratzen…?

Zalantzarik gabe, askotan hobe da ederretsi den obraren egilea ez ezagutzea. Borgesen ipuin zoragarriekin gozatu ederrik hartu dugunok, lerro bakoitzean izan behar dugu akorduan militarren diktadurari eman zion babesa? Antzeko egoeran ezagutu dut hamaika tintinzale. Pierre Assoulinek haren egileaz burutu biografia mardula, zaleena ere zapuzteko modukoa da. Assoulinen arabera zen Herge filofaxista, katoliko prekonziliar –Vatikanokoa barik Trentokoa, ordea–, autoritario, egolatra eta estua. Eta?

Bere garaian, Hergek berak barkamena eskatu zuen bere liburuetako askoren eduki mingarriengatik. “Inguruan nuen gizarte burgesaren aurreiritzietan edan nuen”, esan zuen. Aukera izatera, ez zituela ostera ere egingo. Hori da gutxienekoa, eta hortxe da, era berean, gakoa.

Orain dela 77 urte argitara emandako fikzio lan bat erretiratzeko galdegiteak berak ematen du gizartearen neurria. Fikzioa fikzio den heinean, bere horretan hartu beharrekoa da, ez dago besterik. Gizarte normaldu batean, izango du obrak berau ideologikoki aztertuko duenik, gaztigu etikoak egingo dizkionik. Edo editoreak konponduko du, eta ez argitaratzea erabakiko –Koldo Mitxelenak Miranderi Eganez “bertzela akabo aldizkaria”–, eta kito. Ibinagabeitia eta Zaitegi, gu gehienok baino katolikoagoak biak, erresumindu ez eta geuk galdegin behar Haur besoetakoa erretiratzeko?

Obra bat en efigie erreta, kiskalia besterik ez du laztantzen gar garbitzaileak. Beste era batera esanda: Tintin Kongon erretiratuta, koloniazalea Herge zela uzten da agerian, baina ez da ez Belgika, ez bertako errege-erreginak, ez estatua inperio zen garaiko beste ezer jartzen zalantzan. Ezer ez da ez ezeren ondorengo ez ondorio. Horrela bada, zikin nahiago.


Izurri beltza Euskal Herrian

Jose Antonio Azpiazu historialaria. MIKEL GOÑI

Jose Antonio Azpiazu historialari eta antropologoak denboran atzera bidaiatu du, XVI. mendea arte. ‘Esa enfermedad tan negra. La peste que asolo Euskal Herria (1597-1600)’ eleberrian izurri beltzak Euskal Herrian izan zituen ondorio latzak aztertu ditu. Gaixotasunak jota hiltzera kondenatutako hainbat komunitateen sufrimendua jaso du. Artxiboetan aurkitutako testigantza eta dokumentuetatik abiatu da garai hartako giro apokaliptikoa islatzeko.


Zoru klausulak atzeraeragin osoz itzultzea ebatzi dute bi epailek

Iruñeko Lehen Auzialdiko 5 eta 7 zenbakidun epaileek bi hipotekatan ezarritako klausulak indargabetu dituzte gardentasun faltagatik eta neurrigabeak izateagatik.

Iruñeko bi epaitegik Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak zoru klausulen inguruan ateratako ebazpena aplikatzen duten Nafarroako lehendabiziko epaiak eman dituzte.

Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiak jakinarazi duenez, bi epaileek Nafarroako Rural Kutxa kondenatu dute aipatu klausula horietan oinarrituta behar baino gehiago kobratutako kopuru guztiak itzultzera, ez bakarrik 2013ko maiatzean Auzitegi Gorenak emandako epaitik bakarrik, baizik eta kontratua sinatu zen egunetik bertatik.

Epai bien aurka errekurtsoa jar daiteke Nafarroako Lurralde Auzitegian. Auzitegi horrek oraindik ez du epairik eman Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren epaiaren ostean.

Iruñeko Lehen Auzialdiko 5 eta 7 zenbakidun epaileek gardentasun faltagatik eta neurrigabeak izateagatik bi hipotekatan ezarritako klausulak indargabetu dituzte.

Horrenbestez, epaile bien erabakiaren arabera, Nafarroako Rural Kutxak atzeraeragin osoz itzuli beharko ditu bidezkoa zena baino gehiago kobratutako dirua, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak abenduaren 21ean emandako epaiari jarraikiz.


Bertie Ahern: "ETA desarmatzeko bide bakarra harekin hitz egitea da"

Irlandako ministro ohiak beharrezkotzat hartu du gobernuek ETArekin hitz egitea. Sabino Arana Fundazioak Aieteko Bake Konferentziari emandako saria jaso du Ahernek.

Bertie Ahern Irlandako ministro ohi eta Aieteko Bake Konferentziako eragileetako bat Bilbon izan zen atzo, Sabino Arana Fundazioak Aieteko Konferentziari emandako saria jasotzeko. Euskal gatazkaren inguruan mintzatu zen Ahern. Ulergarritzat jotzen du PPk krisi ekonomikoari lehentasuna ematea, baina heltzen ez diren arazoak "enkistatu" egiten direla ohartarazi zuen. ETA desarmatzeko gobernuek hitz egin dezaten beharrezkoa dela gaineratu zuen: "Bakea etsaiekin lortzen da, ez lagunekin. ETA desarmatzeko bide bakarra harekin hitz egitea da".

Aieteko Konferentziarekin batera, honakoak saritu ditu Sabino Arana Fundazioak: Eunate Agirre munduko bodyboard txapelduna, Bilboko Merkataritza Ganbara, Beasaingo (Gipuzkoa) CAF enpresa, Deustuko Unibertsitatea eta Maite Lafourcade ikerlaria.


[BIDEO ERREPORTAJEA] Berriak supermerkatuak: Greba feministak piztutako langile borroka

Borrokan daude Berriak supermerkatuetako langileak, euren lan baldintzak hobetzeko. Lau lanuzte egin dituzte dagoeneko, eta gehiago egingo dituztela iragarri dute. Iragan martxoaren 8ko greba feminista inflexio puntua izan zen saltoki-kateko beharginentzat, egun horretan atera baitziren kalera lehendabiziko aldiz.

Iragan martxoaren 8ko Greba Feminista iltzatuta geratu da eskualdeko jende askoren memoria kolektiboan. Milaka emakume atera ziren kalera, bigarren urtez jarraian, “bizitzak erdigunean” jartzeko asmoarekin.

Milaka grebalari horien artean zeuden Berriak supermerkatuetako langileak. Eurentzat ere egun berezia izan zen hura, baina bazuen sinbolismo estra bat, lehen aldia zelako saltoki-kate horretako behargin moduan kalera ateratzen zirela. “Une horretan ez genuen sindikaturik atzetik. Grebara batu ginen behingoagatik bazegoelako batzen gintuen zerbait: emakumeak ginela eta nazkatuak geundela”, oroitu du Ludi Temiñok, “lanik txarrenak guretzako ziren beti, larunbatak eurentzako -gizonezkoentzako- ziren soilik, horregatik erabaki genuen kalera ateratzea”.

Hasiera batean pertsona bakan batzuen ideia zena segituan zabaldu zen supermerkatuetako langilegoaren gehiengora. “Behargin gehienak atera ginen kalera, baina dendak ez ziren itxi, zuzendaritzak gutxiengo lanpostuak bermatu zituelako”.

Greba feminista hura izan zen Berriak supermerkatuetan gerora garatu den borrokaren pizgarria. “Ahalduntzeko balio izan zigun. Batasun bat zegoela ikusi genuen egun hartan, eta ikusi genuen batasun hori mantentzea lortzen bagenuen agian gauzak aldatzeko gai izango ginela. Orain arte Berriak-eko langileak banaka joaten ginen zuzendaritzarekin borrokatzera. Batzuetan nahi zenuena lortzen zenuen, baina gehienetan ez”.

Uztailean akordioa erdietsi zuten langileek eta zuzendaritzak, baina bertan jasotako puntuak ez dira bete, beharginen ustez

Borroka eta garaipena

Handik bi hilabetera eman zuten lehen pausoa, maiatzean. “Hauteskunde sindikalak deitu genituen, beldur askorekin”, azaldu du Temiñok. Gehiengo absolutua lortu zuten. Langileen ordezkari izendatu zuten orduan Temiño, Garbiñe Aretxaga eta Ismael Del Olmo lankideekin batera. Hirurek osatzen dute langile batzordea, LAB sindikatuko kide bezala.

Komitea osatuta, aldarrikapenak plazaratzeari ekin zioten langileek. Lan egutegiarena zen eskaera nagusia. “Ez zen hitzarmenean zehaztutako lanaldia betetzen. Behargin bakoitzak aparteko 70-80 ordu egiten ditu urtean”, azaldu du Temiñok, “guztira urtebete egin dugu lan doan, 25 urte hauetan sartu ditugun aparteko ordu guztiak batzen baditugu”.

Gauzak hala, lanuzteak egiteari ekin zioten beharginek uda hasieran, eta handik aste batzuetara lortu zuten akordioa zuzendaritzarekin. Enpresak honako gauza hauek onartu zituen: langileek urtero 5 larunbat libre izatea, baita zubi bat ere, eta norberak hartzeko bi egun libre. Horrez gain, sartutako aparteko ordu guztiak aintzat hartzea adostu zuten bi aldeek.

Akordio hori, baina, ez da bete, langileen ordezkariek salatu dutenez. “Azaroan gaude eta orain 80 langileek pilatutako aparteko ordu guztiak libratzea jada ez da bideragarria. Enpresak horrekin jokatu du orain arte: langileek urte batetik bestera pasatu behar izan dituzte oporrak. Libratzeko egunak eskatu ditugunean data horietan ezinezkoa zela esaten digute, beste data batzuk proposatu eta berdin”.

4 denda ditu guztira Berriak kateak: Laudiokoa, Amurriokoa, Ugaokoa eta Bilbokoa. Azken hori BM frankiziaren denda da. 70-80 pertsona inguru daude Berriak-en saltokietan lanean

Langile bat kaleratzea

Horri guztiari beste gertakizun bat gehitu behar zaio: langile baten kaleratzea. “Urriaren 2an bota zuten. Kontratu mugagabea egin behar zioten legez; eta enpresak, hori egin ordez, kontratua deuseztatu zuen”, salatu dute beharginek, “kaleratutako kideak epaiketara jo beharko du eta kalte-ordaina emango diote bertan. Zuzendaritzak edozertarako erabiltzen du dirua, gutxiengo lan baldintza batzuk bermatzeko izan ezik”. Gauzak hala, langile hori berriz onartzea eskatu dute. “Jendea behar da enpresan, eskuak falta dira. Lan karga oso handia jasaten dugu”.

Horrez gain, lan hitzarmeneko puntu gehiago urratzen direla salatu dute langileek. Hainbat aldarrikapen jarri dituzte mahai gainean: kaleratutako langilea berriro onartzea, kategoria profesionalak berrikustea, garraio gastuak ordaintzea, lanerako arropa egokia ematea, oporraldien eta gehiegizko orduen aferei soluzioa bilatzea, 2020ko egutegia uztailean lortutako akordioaren arabera osatzea, lan-kargaren azterketa egitea, lan ordutegi bidezkoak izatea, probintzia batetik bestera aldatzeagatik hitzarmenak zehazten duen plusa jasotzea eta ordu-erregistroaren gaineko informazioa jasotzea hilero.

Horregatik guztiagatik ekin zioten urrian ordubeteko lanuzteak egiteari. Atzo -larunbata- egin zuten azkena, dendak itxita egon ziren 12:00etatik 13:00etara.

Lanuzteekin jarraituko dute

Langileen ordezkariak behin baino gehiagotan saiatu dira zuzendaritzarekin biltzen, baina momentuz ez dute erantzunik jaso. Gauzak hala, protestekin jarraituko dute, azken orduko albisterik gertatzen ez baldin bada behintzat. “Larunbatero egingo ditugu mobilizazioak. Azaroaren 16an ordubeteko lanuztea egingo dugu, 23an bi ordukoa, 30an lau ordukoa eta abenduaren 7an, gauzak horrela jarraitzen badu, egun osoko greba egingo dugu”.


Gizon bat atxilotu dute Durangon, bikotekide ohia jipoitu duelako

Biktima zauriturik Gurutzetako ospitalera eraman behar izan dute. Durangoko Udalak genero indarkeriaren aurkako protokoloa martxan jarri du.

47 urteko gizon bat atxilotu dute Durangon (Bizkaia), bikotekide ohia jipoitu duelako, Ertzaintzako bozeramaile batek gaur jakinarazi duenez. Emakumea zauriturik Gurutzetako ospitalera eraman behar izan dute.

Atxilotuari genero indarkeria delitu bat egotzi diote. Erasoa asteartean gertatu zen 17:30 aldera, Durangoko San Fausto auzoan.

Ondorioz, Durangoko Udalak genero indarkeriaren aurkako protokoloa martxan jarri du. Erasoa gaitzetsi eta Udaleko baliabide guztiak biktimaren esanetara jarri ditu.

Gainera, herritarrak sexu-indarkeria gaitzesteko elkarretaratzeetan parte hartzera deitu ditu Udalak. Plataforma Feministak ostegunero antolatzen ditu Andra Marin. Era berean, eraso matxisten kontrako beste edozein ekimen babestera deitu du erakundeak.

___________________________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Platillu soñua

Aurreko urteetan lez, Durangoko Dantzariok 1999. urtean berreskuratutako "Platillu Soñua" dantzatuko dogu Udaletxe Plazan.

Alexander von Humboldt bidaiari eta ikertzaile prusiarrak 1801. urtean Euskal Herrira eta Durangaldera egindako bidaian Durangon ikusi zituen dantzen deskribaketei jarraituz egindako berreskurapena. Horrez gain Agintariena, Banangoa, Binangoa eta Txontxongiloa dantzatuko ditugu. Saioa amaitzeko berriz, Erregelak, hauek ere Alexander von Humboldten deskribaketa kontuan izanik.


Plan Orokorrari buruzko galdeketa egingo dute azaroaren 21ean eta 23an

Hiri Antolamendurako Plan Orokorra (HAPO) aldatzeko prozesu parte-hartzailean murgilduta daude iaztik Mañarian. Helburua, plan berri horren aurrerapena onartzea da, eta, batez ere, herrigunearen eraldaketa du helburu. Oinarri horregaz, herri osorako HAPO landuko dute gero.

Hasierako batzar zabalen ostean, emaitzak batu eta adostu, eta sei eredu landu dituzte. Azaroaren 6an aurkeztuko dituzte, 19:00etan, pilotalekuan egingo den herri batzarrean. Gero, azaroaren 21eko eta 23ko herri galdeketan bozkatuko dute 16 urtetik gorako herritarrek euren eredu gustukoena. 24tik 28rako astean ere botoa eman ahalko dute udaletxean.

Etxebizitza, ekipemandu eta espazio publiko berriak jasotzen dituzte sei ereduek. Txikienak 90 etxe egitea, eta ekipamendu eta espazio publiko bakarra eraikitzea dakar. Eredu handienak, aldiz, 156 etxe altxatzea, ekipamendu bat sortzea eta espazio publiko berri bi ezartzea dakar. Endika Jaio alkateak esan du ahalik eta lur gutxien erabiltzea erabaki dutela, etorkizunari begira; ingurumena errespetatuko dutela ere adierazi du.

Azaroaren 7an, 13an eta 14an informazioa aukeran edukiko dute herritarrek.


Igandean ez da autorik ibiliko Areeta erdigunean

Irailaren 16tik 22ra Europako Mugikortasunaren Astea ospatuko dute Getxon, eta aurtengo leloa ondokoa izango da: “Mugitzen zaren bezala bizi zara”. Eguneroko ekintzez gain, Udalak beste jarduera berritzaile batzuk antolatu ditu: esate baterako, sakeleko telefonoekin egindako argazkien lehiaketa, “Kotxez ikusten ez dena”, bizikletaz edo oinez ibiltzearen erakargarriak zertan diren azaltzeko (#SEMGetxo eta helbide elektronikoa: ingurugiroa[abildua]getxo.net); “Igo nazazu” ekimen osasungarria (eskailera batzuk margotu egin dira, bizimodu osasungarria zeinen onuratsua den azaltzeko); autobus-geltokian, udaletxean eta Turismo Bulegoan jarritako isokrono-mapa edo informazio-guneak, Getxon oinez edo bizikletaz ibiltzeko; “Denda lagun” ekimena, haurrak eskolara seguru joan daitezen (dendariek haurrei eskolara heltzen lagunduko diete, dendan pegatina bat jarrita). Gainera, igandean, hilaren 21ean, “Kotxerik gabeko eguna” egingo dute eta 08:00etatik 20:00etara ezingo da Areetako erdigunera ibilgailu pribatuekin sartu, jolas-jarduerak egingo baitira (puzgarriak, jolasak, zezen mekanikoa, tailerrak…). Argazkian, haurrentzako jarduerak Autorik Gabeko Egunean Areetan / © Getxoko Udala.

Aurtengo leloaren harira, Keltse Eiguren Ingurumeneko zinegotziak honako hau esan du: “Gure kaleak ez dira mugitzeko bakarrik, harremanak edukitzeko, esperientzia berriak izateko eta elkarrekin bizitzeko lekuak ere badira. Horregatik, Mugikortasunaren Astea abagune hobezina da gure kale eta plazak zer-nolakoak izatea nahi dugun planteatzeko: bizimodu osasungarria, kirola eta paseoa sustatzeko eremuak; hainbat jarduera gauzatzeko eremu dinamikoak; eta bizi-kalitatea hobetzen duten kerik eta zaratarik gabeko eremu bizigarriak”.

Udal arduradunak, halaber, ondokoa nabarmendu du: “aste horretan kaleak eta plazak erabiltzeko modu berriak probatuko ditugu: piknikak, jolas-jarduerak eta egonleku edo lorategi txiki bihurtzen diren aisia-eremuak. Horretarako, guztiek parte hartzea gustatuko litzaiguke: bizilagunek, dendariek, haurrek eta adinduek. Guztion artean erabakitzen baitugu Getxon nola mugitu nahi dugun”.

Beste jarduera batzuk

Ohiko moduan, Europako Mugikortasunaren Asterako hainbat jarduera antolatu ditugu. Hala, hilaren 16an, asteartean, “Mugitu beste era batera” lelopean, bi tailer egingo dira Areetako Xake plazan: “Ibiltari eta oinezkoentzako oinetako egokiak” eta “Bizikletak zaintzeko oinarrizko mantentze- eta konponketa-lanak”. Alde horretatik, Udalak udal-langile guztiak lantokira bizikletaz, oinez edo garraio publikoa erabiliz joatera animatu ditu.

Hilaren 17an, asteazkenean, 08:00etatik 13:00etara, “Denda lagun” ekimenaren aurkezpena egingo da. Eskola-irteeran esperientzia horri buruzko iritziak bilduko dira.

Horrez gain, “Kalea berdez jantzi dezagun" lemapean, Algortako bizilagunei proposatu diegu hilaren 18an, ostegunean, landareak eta loreontziak balkoira edo kalera ateratzea, aparkalekuetan jartzeko. Hala, Telletxe plaza ondoko bi aparkaleku berdegune txiki bihurtuko ditugu, hainbat eremu pertsonentzako berreskuratzearen sinbolo gisa. Gainera, 18:00etatik 20:00etara, Areetako Xake plazan, lorategi bertikalei eta fatxada berdeei buruzko hitzaldi bat emango dute; halaber, Getxoko eraikin garrantzitsuetan era horretako berdeguneak jartzeko zer aukera dauden azaltzeko fotomuntaketak egongo dira ikusgai.

Hilaren 19an, ostiralean, “Eremu publikoen hamaika aurpegi” izenburupean, Getxoko ikastetxe batek “Getxon mugitzen naiz” eskola-jarduera gauzatuko du: Lehen Hezkuntzako haurrek, komiki baten bitartez, eskola-egun batean Getxon nola mugitzen diren azalduko dute. Halaber, 16:00etatik 20:00etara, Areetako Paulino Mendibil eta Andres Larrazabal kaleetan, dibertsitate funtzionaleko kolektiboek kirolak gizarte-kohesiorako eta bizikidetzarako zer aukera eskaintzen dituzten azalduko dute. Egun horretan bertan, Getxoko adin guztietako emakumeei Xake plazan biltzeko deia egingo zaie (18:00etatik 20:00etara), korri egitera edo ibiltzera joateko taldeak antolatzeko.

Hilaren 20an, larunbatean, leloa hau izango da: “Mugitzeko, aparkatzeko”. Algortako San Nikolas plazan, 12:00etatik 20:00etara, “Eremu erabilgarria” instalazio artistikoa jarriko da, eremu publikoak hainbat jarduera egiteko aukerak eskaintzen dituela adierazteko asmoarekin. San Nikolas plazan bertan beste bi ekintza antolatu dira: batetik, askaria, 16:00etatik 18:00etara (norberak eraman behar du askaria); eta bestetik, tailerra, 18:00etatik 19:00etara, eremu publikoetan era horretako jarduerak antolatzeko zer izapide egin behar diren jakitera emateko.

Hilaren 22an, astelehenean, “Eta nik zer egin dezaket?” izango da lema. Areetako Xake plazan, 16:00etatik 18:00etara, “Mugikortasuna nola hobetu” gune informatibo eta interaktibo bat jarriko da; eta 18:00etatik 20:00etara sentsibilizazio-ekintza bat planteatuko da: eguneroko ohiturak kontuan hartuta, pertsona bakoitzak atmosferara egunero zenbat CO2 isurtzen duen kalkulatuko da. Parte hartzen duten guztiei beren “isurpen-globoa” emango zaie.

Aurrekoetan bezala, Xake plazan Iberdrolak bere ingurumen-autobusa jarriko du aste osoan, energia berriztagarrien berri emateko, ordenagailu eta bideoen bitartez eta modu interaktibo eta ludikoan.

Kotxerik gabeko kaleak Areetan

Hilaren 21ean, igandean, Areetako erdigunerako bideak itxi egingo dira ibilgailuentzat, 08:00etatik 20:00etara, Kirolaren Festa egiteko (tailerrak, puzgarriak, pedal bidezko karten zirkuitua, eskalada-murru puzgarria, skate-pista txiki bat, ohe elastikoak…). Goizean, gainera, Andres Isasi Musika Eskolak kalejira egingo du. Algortan, 11:00etatik 13:00etara, batzokiko patioan “Mugitzea-Irristatzea” erakusketa izango dugu ikusgai: oinarrizko zenbait ezagutza eta truku erakutsiko dizkigute, patinak mugitzeko eta dibertitzeko bitarteko izan daitezen.

Egun horretan, Areetan ibilgailuentzako itxitako kaleetan ezingo da aparkatu; hori dela eta, Udalak gidariei eskatu die, mesedez, ibilgailuak lehenago kentzeko, "bestela garabiak eraman egingo dituelako".

Kale horietako garajeetako ibilgailuei bakarrik utziko zaie irteten. Garraio publikoko ibilgailuek eta Udalaren baimena duten establezimenduetakoek libre atera eta sartu ahal izango dute. Baimena eskatzeko telefono-zenbaki honetara deitu besterik ez dago: 944 660 191.


Zerrajeraren gaineko erakusketa zabaldu dute Kulturateko klaustroan

Egubakoitzean inauguratu zuten Kulturateko klaustroan Zerrajeraren mendeurrena ospatzeko egindako erakusketa: 'Zerrajera 101 argazkien zehar'. Lantegiak edukitako bilakaera argazkien bitartez ikusteko aukera ematen du.

Ignacio Lakuntza jarduneko alkateak ireki zuen inaugurazioa: "101. urteurrena ospatzen da erakusketa batekin. Erakusketak Zerrajeraren 100 urte erakusten ditu, baina Arrasate herriaren historia da. Joan zen mendeko garapen osoa Zerrajerari lotua egon zen. Hemen, bideo eta argazkiak daude hori ikusteko", esan zuen.

Argazkiak eta testigantzak

Argazkiei dagokienez, bi taldetan banatuta daude: batzuk historikoak dira, eta beste batzuk, Cristina Prat argazkilari katalanak erakusketarako egindakoak.

Bideoetan agertzen diren testigantzak Itxaso del Castillok jaso ditu: "Batetik, orain han lan egin duten bi gizon; oso lotuta daude Zerrajerari. Izan ere, euren familiako bost belaunaldik lan egin dute bertan. Euren historia da bertan ikusten dena", azaldu du. Beste alde batetik, lehen Arrasateren gainean ikertzen egondako bi historialari ere elkarrizketatu ditu: "Isabel Aramendia eta Leire Parra historialariak elkarrizketatu ditut. Orain dela hiru bat urte erakusketa egin zen. Lehenak dokumentazio eta katalogazio lanak egin zituen, eta bigarrenak, testigantzak jaso. Hortik liburu bat atera zen: Arrasate, un pueblo forjado por sus trabajadores. Kuriosoa da ikerketa horretan bildutakoa: industria proiekzioak asko moldatu du arrasatearren nortasuna", gehitu du.

Lan luzea

Ainara Elgoibar eta Manuela Ciapponik elkarlanean antolatutako erakusketa da Kulturatekoa. Elgoibarrek azaldu duenez, "lan luze bat da. Hasieran, ideia oso orokorra geneukan, baina gehien gustatzen zitzaiguna zen Zerrajera bizirik zegoela. Bihotz txiki bat modukoa da, eta historiaren hari gorri bat, Zerrajeratik irten eta Arrasate osoan barrena dabilena. Argazkiak materialik interesgarrienak direla argi geneukan: balore historikoa edukitzeaz gain, politak ere baziren, artistikoak", esan du.

Ekainaren 30era arte

Ekainaren 30era arte egongo da zabalik erakusketa, martitzenetik domekara, 17:30etik 20:30era.


Paperean idatzitako istorioak, oholtzara

Etxeko gaztetxoenek larunbat arratsalde ederra pasa dute Manuel Lekuona kultur etxean. Mons Dansa konpainiaren 'Wabi Sabi' ikuskizunaz gozatu dute

Marrazkilari, idazle eta poetek, behin betiko marrazki, liburu eta poesiak plazaratu baino lehen, hamaika zirriborro eta istorio eramaten dituzte paperera. Mahai gainean geratzen dira horietako asko, zortea baldin badaukate; zaborrontzira joaten dira beste asko, zimurtuta, tolestuta. Paperezko istorioak dira. Kontakizun horiek oholtza gainera eramaten ditu Mons Dansa konpainiak, Wabi Sabi ikuskizunean. Etxeko txikienek primeran pasa dute antzerkiarekin, larunbat arratsaldean, Manuel Lekuona kultur etxean.

Paperetik sortzen diren istorioak topatzeko ideia abiapuntutzat hartu, eta hainbat euskarri erabilita (dantza, bideoak, magia eta umorea), oraindik "amaitu gabe" dauden bi pertsonaien istorioa kontatzen du ikuskizunak. Ez dira perfektuak, ez dira behin betiko lan horretan azalduko diren pertsona idealak, baina lortu dute paper horretatik, ahanzturatik ihes egitea. Lurrean botata edota paperontzian topatzen dituzte istorioak jasotzen dituzte orain, haiekin jolastu eta bizitza berri bat emateko.


Hasi da XIV. Auto Klasikoen Rallya

Gaur, zapatua, ari dira egiten Azpeitiko Auto Klasikoen Rallyaren XIV. edizioa. Epaitegiaren aurreko plazatxoan elkartu dira parte-hartzaileak 09:00etarako, eta 90 bat auto inguru ikusgai izan dira bertan; izan ere, han egin dituzte rallya hasi aurreko egiaztatzeak-eta. Ikusmina sortu du rallya hasi aurreko autoen erakusketak, eta hainbat lagun izan da 25 urte baino gehiago dituzten ibilgailuak ikusten.

11:00etan hasi dira parte-hartzaileak banan-banan plazatik ateratzen. Azkoititik, Bergaratik, Oñatitik, Gabiriatik, Mutiloatik, Larraunetik, Aiatik, Zarauztik eta Zestoatik igaroko dira autoak egun osoan zehar. 200 kilometroko ibilbidea egingo dute, eta horietatik 148 izango dira erlojupekoak. Bazkaldu aurretik Gorla, Angiozar eta Zerain tramoak egingo dituzte, eta arratsaldean Ñañarri eta Andazarrate. Aiara iritsiko dira azken tramo hori eginda 17:00ak aldean, eta han probaren zuzendari izandako Maykel del Cid omenduko dute. Ondoren, Lokate eta Meaga tramoak eginda, Zestoara iritsiko dira. Gero, Etumeta tramoa egingo dute, eta 21:00ak aldean iritsiko dira parte-hartzailea epaitegiaren plazara.


Igerilekua itxita gaur arratsaldean eta bihar, txapelketak eta partiduak direla eta

Udal igerilekua itxi egingo dute gaur arratsaldean eta bihar goizean. Gaur, txapelketak direla eta itxiko dute; eta bihar, 12:00etatik aurrera, waterpolo partiduak bertan jokatuko direlako.


ETAren desarmatzea jorratzeko 'pazientzia' eskatu du Lokarrik

Paul Riosen hitzetan, Euskadik ''irtenbide berriak'' behar ditu. Desarmatzean printzipio batzuk jarraitu eta berme batzuk behar direla esan du Lokarriko koordinatzaileak.

Paul Rios Lokarri akordioaren, kontsultaren eta berradiskidetzaren aldeko herritarren sareko koordinatzaileak 'pazientzia' eskatu dio gizarteari ETAren desarmatzea eta bake prozesua oztopa dezaketen beste gai batzuk jorratzeko.

Ostiral honetan, bakea bultzatzeko foroaren bigarren jardunaldia egin dute Bilbon, atzo Iruñean egindako lehen saioaren ondoren.

Gaurko hitzorduan, Riosek esan du desarmatzean printzipio batzuk jarraitu eta berme batzuk behar direla. Helburu horrekin, Riosek azaldu du prozesuak aurrera egin dezaken ''beharrezkoak diren ideiak'' biltzen ari dela Lokarri. ''Gai asko daude mahai gainean'', gaineratu du.

Bake prozesuak zenbait esparrutan, tartean ETAko presoen birgizarteratzean, dituen zailtasun aurrean Euskadik ''irtenbide berriak'' behar dituela uste du Lokarriko koordinatzaileak.

Riosek esan du bultzadari eustea beharrezkoa dela, baina irtenbidea beharko duten ''arazo eta egoera berriak'' sortuko direla ohartarazi du. Oztopoak oztopo, bakegintza sendotzearen inguruan baikor agertu da Lokarri koordinatzailea.

Jardunaldiko parte hartzaileak

Ostiral honetan, besteak beste, Kieran McEvoy Belfasteko Queen Unibertsitateko Zuzenbide irakasleak hartu du parte foroan. McEvoyk ohartarazi duenez, ''presoen arazoa konpontzea ez du esan nahi gatazka konpontzen denik''.

Edonola ere, McEvoyren hitzetan ''positiboa'' litzateke Espainiako eta Frantziako gobernuek ETAko presoak bertako kartzeletara hurbiltzea onartzea.


ETAk gaur egingo du ofizial bukatu duela ibilbidea, nazioarteko eragileen aurrean

Arratsaldean emango du erabakiaren berri, ustez Europako herrialde batean. Euskal eragileei bidalitako gutun batean dio "erabat desegin" dituela bere "egitura guztiak". BERRIAk jakin duenez, Josu Urrutikoetxeak eta Marixol Iparragirrek irakurriko dute ETAren amaieraren adierazpena.


Gabonak bete ekimen jarri ditu martxan Getxoko Udalak

Atzotik eta urtarrilaren 5era bitartean, Gabonetarako jarduera ugari antolatu edota lagundu du Getxoko Udalak. Harrezkero, haur getxoztarrek eta haien sendiek Olentzeroren eta Erregeen Kabalgataren desfileak, tailerrak, pailazoak, kalejirak, erakusketak, azokak, kale animazioa, Gabonetako ohiko kontzertuak, kirol campusak edo udalekuak izango dituzte eskaintzan. Udalak zabaldutakoaren arabera ekimen "horietariko asko euskaraz egiteko aukerarekin". Imanol Landa Getxoko alkateak laburbildu duenez, gure hizkuntzan eskainiko dira "14 kirol campus (saski baloia, gimnasia erritmikoa, futbola, bela…), Bapirukek antolatutako koloniak, 11 kontzertu udalerriko parrokiatan, erakusketak, besteak beste Bizkaia Zubian, Getxolandia, Izotz Pista edo Gabonpasak programaren barruan ospatuko den jarduera ugari". Argazkian, Algortako izotz pista / © Getxoko Kultur Etxea.

Ekimen horien xedeak "lan bizitza eta familiarra bateratzen laguntzea, tokiko merkataritza bultzatzea, merkataritzako jarduera dinamizatzea eta euskararen erabilera sustatzea" dira, tokiko iturrien arabera. "Laburbilduta, gure udalerria bizirik eta dinamikoa mantentzera laguntzean datza, bai getxotarrei bai udalerrira hurbiltzen direnei kalitatezko eskaintza emate eta kontziliazioa eta astialdia errazte aldera. Horretarako, esfortzu handia egin dugu, batez ere bizi dugun une latza kontuan harturik, baina esfortzu horrek pena merezi duelakoan gaude, oso aberasgarria suertatzen delako, jakin badakigulako, herritarren arteko elkarbizitza eta harremanak errazten dituela eta hori guztion onura izaten dela" azaldu du Landak ekitaldien programaren aurkezpenean.

Olentzero herri ekimenez, Erregeak txekez

Ekitaldien antolakuntzan udalerriko hainbat euskara, kultur eta jendarteko elkartek zein Udaleko sail askok eta erakunde autonomoek hartu dute parte, horien artean, Euskarak, Inmigrazioak, Lankidetzak, Getxolanek, Gazteriak, Musika Eskolak, Getxo Kirolek eta Kultur Etxeak. Koldo Iturbe Euskara eta Kulturarako zinegotziak azpimarratuko du herri eragileen partaidetza: "ezinbestekotzat jotzen dugu eta horregatik beren esfortzua eta lana balorean jarri nahi ditugu" azaldu du. Ildo horretan, Olentzeroren etorrera eta horren inguruan antolatutako jarduerak hainbat egunetan izango dira, ohiko kalejirez gain, tailerrak, pailazoak, ikuskizunak eta abar izango baitira, batzorde desberdinek antolatuta, Udalaren babesarekin. Batzorde horietan udalerriko elkarte eta kolektibo ugarik hartzen dute parte, esate baterako, Horra, Horra! Algortako Olentzero batzordeak, Berantzagi dantza taldeak, Itxas Argia dantza taldeak, Zasi Eskola dantza taldeak, Ziztu Bizian, Itzubaltzeta / Romo eta Pinuetako jai batzordeak, Txatxalin Gobelako gurasoen elkarteak, Neguriko Gobela Taldeak eta Bizarra Lepoan elkarteak. Errege Magoen kabalgata, ordea, Getxoko Kultur Etxeak kontratatzen du.

Bestalde, Udalak azpimarratu du Areetako Kukupraka Ludotekak eta Algortako Gauegun Gaztelekuak eskainiko duten zerbitzu bereziekin batera, aurten, berritasun bezala, Kultur Etxeak jolasak eta tailerrak antolatuko dituela txikienentzat. Eta horri Getxolanen eskutik izango den kale animazioa (besteak beste, Getxopariekin) gehitu behar da. Getxolandia Areetako Xake plazan eta Izotz pista Algortako Biotz Alai plazan ostegunean, abenduak 20 zabaldu eta urtarrilaren 5era arte egongo dira zabalik.

Gabonpasen eta Olentzeroren egutegiak

Open publication - Free publishing - More bizarra lepoan

Gabon kontzertuen egutegia

Open publication - Free publishing - More abesbatzak

Kirol campusen egutegia

Open publication - Free publishing - More gabonak


'Euskara, bestela ez gara' hitzaldi zikloa, euskararen egoeraz hausnartzeko

Aurten, bigarren urtez, Euskara, bestela ez gara hitzaldi zikloa antolatu du Zumaiako Euskara Zerbitzutik. "Iazko arrakastak animatuta, bide beretik jarraitzea pentsatu dugu, denok ere euskararen egoeraren inguruan hausnartzen jarrai dezagun. Izan ere, garbi dago trantsizio momentu batean gaudela, diskurtsoa aldatu eta eguneratu beharraz hitz egitea ohiko bihurtu dela azken aldian". Beraz, hausnarketa bultzatzeko asmoz ,ikuspuntu diferenteak emateko ahalegina egingo da. Kike Amonarriz, Jone Miren Hernandez, Andoni Egaña eta Belen Uranga izan dira hizlariak:

Kike Amonarriz (otsailak 20)

XXI. Mendeko euskaldunak. Nola aldatu(ko) diren gauzak kamarada! izeneko hitzaldia eskainiko du Kike Amonarrizek lehen hitzaldian, hilaren 20an. Bere esanetan, "gure hizkuntza komunitateak sakoneko aldaketak bizi izan ditu XX. mendearen erdialdetik aurrera; globalizazioaren, digitalizazioaren eta komunikatzeko aukera eta modu berrien eraginez, guztiz aldatu dira euskaldunon ezaugarri sozio-demografikoak, darabilgun euskara bai eta euskararen erabileraren inguruko parametro asko". Aldaketa horiei guztiei buruz hitz egingo du, beraz, Kikek.

Jone Miren Hernandez (otsailak 27)

Bigarrena, Jone Miren Hernandezen eskutik: Arnas-uneak. Gazteak eta euskararen momentua. Gazteei begira jarriko da bereziki. Euskarak azken hamarkadetan ezagutu duen garapenaren fruitu dira belaunaldi berriak. Ibilbide luzea eta korapilatsua izan da, eta bertan dinamizatzaile nagusiak izan dira hizkuntza politika zein hizkuntza plangintza. Horiekin batera, noski, gizarte mugimenduak eta hiztunak. Kemen eta indar handiko ekimenak gauzatu dira, energia asko inbertituz. Hori horrela izanda, egun, zein momentuan gaude? Euskarak egindako ibilbide honetan, zein da egungo gazteen unea? Zer jaso dute? Eta, zer eskaini diezaiokete euskararen etorkizunari?

Andoni Egaña (martxoak 6)

Hirugarren saioan, martxoaren 6an, Andoni Egaña izango da hizlari: Zer egin dugu ondo? Zer gaizki? izenburupeko hitzaldia emango du. Eta euskararen egoeraren diagnostiko bat egiten saiatuko da. Euskal Herrian, gure inguru hurbilean... Ongi goaz? Oker? Erdipurdi? Non eta zertan xahutu dugu indarra? Egoki xahutua izan da? Eta izan ditugun indargune eta ahuleziak identifikatuko ditu gero, etorkizunerako urratsak emateko balio izan dezakeelakoan.

Belen Uranga (martxoak 13)

Eta amaitzeko, martxoaren 13an, Belen Uranga etorriko da, Ekologia eta hizkuntza-ekologiaren arteko joan-etorriak hitzaldia eskaintzera. Bertan, Ekologia terminoa hizkuntzaren arloan erabiltzeko arrazoiak erakutsiko ditu, moda kontua izatetik harago; ekologiatik ekologismorako jauzia nola egiten den ikusiz, eta hizkuntzaren iraunkortasunarentzat baliagarriak diren analogiak baliatuz, ekintzetarako proposamenak egingo ditu.

Hitzaldi guztiak Zumaiako Alondegia kultur etxean izango dira, 19:00etan hasita.


Lehiaketako finalisten artean, Eider Tolosa

Aurreko ostiralean, urtarrilaren 12an, Donostiako Tabakaleran elkartu zituzten makina bat ikasle, Mondragon Unibertsitateak antolatuta. Batxilergoko bigarren mailakoak ziren denak, eta ekonomia ikasten ari direnak. Horien artean izan zen Eider Tolosa hernaniarra, Andoaingo Aita Larramendiko ikaskideekin batera.

Gazte Got Talent lehiaketa egin zuten bertan, eta «ezustean», finalera iritsi zen hernaniarra, Aita Larramendiko hiru ikaskiderekin batera: Mara Lasa, Ainhoa Mujika eta Isune Perales. «Ez genuen horrelakorik espero; aurretik ez genekien ezer, eta han bertan azaldu ziguten dena, lehiaketari buruz», azaldu du Tolosak.

‘Buatxabal’ arropa marka gazteei saltzeko, plana

Tabakaleran elkartu ziren ikasleak, hiru edo lau laguneko taldeetan banatu zituzten, lehiaketarako. Eta talde bakoitzak, aukeratutako marka edo produktua saldu behar zien, 14 eta 20 urte bitarteko gazteei. Hiru arlo edo sektoretako marka eta produktuak zeuzkaten aukeran: moda, kirola eta kultura. Eider Tolosaren taldeak moda aukeratu zuen, eta modako marken artean, Buatxabal.

Behin hori aukeratuta, helburua zen plan bat osatzea, ekintza ezberdinekin, adin tarte horretako gazteei saltzeko baliagarria izango zena: «ahalik eta ondoen saldu behar genien produktua gazteei; eta horretarako, guk pentsatu genuen meetingak eta festak antolatzea, iragarki bidez zabaltzea, influencerren laguntza lortzea, laguntzaileak eskatzea kostuak murrizteko... Gustora aritu ginen», kontatu du hernaniarrak.

Saria, Madrilera edo Bartzelonara bidaia

Guztira, bederatzi talde lehiatu ziren: Andoaingoak sei, eta Lazkao, Zumaia eta Leioako bana. Eta horietatik, lau sailkatu ziren finalerako: Lazkao, Zumaia eta Leioako taldeak, eta Andoaingo bakarra, Tolosarena. Lau talde horietako bat izango da irabazlea, eta sari potoloa jasoko du: Madrilera edo Bartzelonara bidaia, eta kontzertu baterako sarrerak. Horretarako, YouTuben jarri duten bideoari (355tarrak du izenburua) botoa eman behar zaio, edota Gazte Got Talenten sare sozialetan, Facebook, Twitter eta Instagramen bozkatu, otsailaren 12ra arte.

Lehiaketarekin, bilatu dute ikasleek ideiak sortzea, enpresa erreal batek normalean ebatzi behar dituen arazoei aurre egiteko. Sormena eta hartzailearengan eragiteko gaitasuna baloratu dituzte.


Realeko jokalari Andoni Ugarte eta eskubaloiko gazte neskak, urteko onenak

Urtea bukatu aurretik, 2014ko kirolari onenak saritu dituzte Oñatin. Andoni Ugarte, eskubaloiko gazte mailako neskak, Pablo Gartzia, Pedro Irurtzun, Abixaran taldea eta Isma Egaña saritu dituzte. Lehen hirurak urtean zehar lortutako emaitzak aintzat hartuta, eta azken hirurak, urtetan, kirolaren alde egindako ekarpenarengatik. Herritarren saria Jokin Garairendako izan zen, botoen %38,40rekin.

Taldeka eta banaka

Kirol adituez osatutako epaimahai batek erabaki zuen urteko kirolari onena Realean jokatzen diharduen Andoni Ugarte izan zela. Irailetik Sanseko jokalari da eta dagoeneko entrenatu du lehen taldearekin. Gazte mailan liga txapelketa irabazi eta Txapeldunen ligan final zortzirenetara heldu zen.

Eskubaloiko gazte mailako neskek urte borobila egin dute: liga bigarren lekuan, eta Euskal Ligarako igoera.

Arrasateko Ford Mugarrirekin egindako lana aitortu zioten Pablo Gartzia entrenatzaileari, Lehen Mailan egiten diharduten lana "ikaragarria" delako.

Kirolaren aldeko lana aitortuz

Pedro Irurtzunek ziklismoaren alde egindakoagatik jaso zuen saria. Isma Egañak futbolari eta futbol taldeei emandakoagatik; eta Abixaran taldekoek, emakumeak kirola egitera bultzatzeko egindako lanarengatik.

Zorionak guztiei!


Barrura begiratzeko leihoak

Barrura begiratzeko leihoak dokumentala eskainiko da urtarrilaren 27an, igande arratsaldeko 7:00etan Arizkunenean, Baztango Herrirak antolatuta.


"Bizi dugun prekarietate egoeraren aurka borrokatzea ezinbestekoa da"

"Bizitzak gure neurrira" izenarekin aurkeztu du Ernaik gazteek pairatzen duten prekarietate egoerari aurre egiteko neurri eta aldarrikapen zehatzak biltzen dituen dossierra.

Albiste hau Topatu.eus-ek argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu gurera.


Erroldan eta erregistroan gestioak egiteko hitzordua eskatu beharko da

010 telefonora deituta edota www.pamplona.es webgunera sartuta har daiteke ordua.

Kondestableko udal erroldan eta erregistroan gestioak egiteko hitzordua eskatu dezakete herritarrek jada. 010 telefono zenbakira deitu beharko dute, edota pamplona.es webgunera sartu.

Derrigorrezkoa izanen da hemendik aurrera ordua hartzea. Hala, "behar bezala" banatu nahi dituzte baliabideak. Herritarrentzako "itxaronaldi luzeak" ekiditea dute xede.

Urteko egun guztiak eta euskaraz zein gaztelaniaz egin daiteke ordu hartzea, edozein unetan.

Aste honetarako jada 52 herritarrek hartu dute aldez aurreko ordua.


'Zintzilik'

Diskoetxea: Airaka.

Sintetizadorea eta oinarri elektroniko dantzagarriak musika estilo orotan aise nahasten diren garaian, Olatz Salvadorrek Zintzilik diskoari eman dion kutsuak —bere ahotsarekin batera— nortasun berezkoa duen lan bat egitera eraman du. Bakarkako lehen lan honetan, pop doinuak entzungo ditugu nagusiki, goxo eta lasai askotan, indartu eta zakar puntu bat ere hartuz noizbait, eta rapa ere jorratuz Juantxo Arakamak lagundurik. Jon Basagurenek eta Iñaki eta Eduardo Salvadorrek ere hartu dute parte bederatzi abestiko lan honetan; konplexutasun handiz osatua dago, detailerik txikiena ere ezin hobeto zainduta, eta, era berean, abesti akustikoetatik gertuko melodiak izan daitezkeen kantaz betea. Txukuna eta garbia benetan.