XABIER LETE ESPLIKATZEA

Xabier Letek literaturari eta musikagintzari egindako ekarpena aztertu du Alex Gurrutxaga ikerlariak bere doktore tesian, eta, horretarako, haren biografiarekin eta bilakaera historiko eta politikoarekin gurutzatu ditu poemak eta kantuak. Haren hitzetan, kontraesanak kontraesan, idazleak bere obraren osotasunari buruzko kezka zuen hasieratik.

Poeta, letragilea, musikaria, Gipuzkoako Foru Aldundiko kultur diputatua, pentsalaria, existentzialista, gaztea, Ez Dok Amairuko kidea, txalotua, berritzailea, materialista, abertzalea, soziala, kritikoa, gaixo larria, publikoa, aldarrikatua, etxekoa, ezkondua, zigortua, etsia, ahuldua, historikoa, filosofikoa, alarguna, zauritua, argitaratua eta argitaragabea, intimista, ateoa, agnostikoa zein ia-ia kristaua, klasikozalea, saritua, nostalgikoa, sakona, plagiatzailea, intelektuala, hasierakoa, erdikoa eta amaierakoa; Xabier Lete (Oiartzun, Gipuzkoa, 1944- Donostia, 2010) osorik esplikatzea izan da Alex Gurrutxaga literatur ikertzailearen doktore tesiaren erronka, eta, urteetako lanaren ostean, duela aste batzuk aurkeztu du azterketa horren emaitza, Euskal Herriko Unibertsitatean: Xabier Leteren poetika: aldaeren azterketa eta bilakabidearen irakurketa bat. Lau hamarkadaz, barne borroka amaigabean dagoen sortzaile baten erretratua egiten du lanak, kontraesan guztien gainetik bere obrari osotasun sendo eta koherente bat emateko ahaleginean, eta idatzi eta kantatutakoa etengabe berrirakurtzen, berrinterpretatzen eta are berridazten ere.

«Paradoxikoa da Leterekin gertatzen dena», azaldu du Gurrutxagak. «Oso autore ezaguna eta errekonozitua da; errespetu handia zaio, eta hamaika omenaldi egin zaizkio, eta, aldiz, akademian ez da asko ikertu, eta literaturaren historietan ere gutxi erreparatu zaio haren lanari. Eta kontraste horrek atentzioa ematen du». Gurrutxagaren kasuan, elkarri lotuta irakurri ditu autorearen obra, haren biografia, eta sasoian sasoiko egoera politiko eta soziala, eta, dioenez, hirurak «kointzidenteak» izaten dira gehienetan. Horregatik sailkatu du haren lana hiru fasetan: 1968tik 1978ra doa lehena, 1978tik 1990era bigarrena, eta 1990etik 2008ra azkena.

HIRU FASEAK

Gurrutxagak zehaztu duenez, idazlearen obra osoa irakurri, entzun eta aztertu ondoren heldu da sailkapena, eta, konbentzio bat dela onarturik ere, Leteren ibilbidea esplikatzeko lagungarri delakoan dago.

Frankismopean eta Ez Dok Amairu kolektiboaren babespean, olatu existentzialistak bete-betean harrapatuta, berpizte orokorrago baten parte da Lete lehen sasoian. «Oso azkar esanda, 1968tik 1978rako tarte horretan, poeta soziala zen Lete poeta, eta protesta kantaria zen Lete kantaria. Garai hartan, gainera, asko produzitu zuen, eta, 1970eko hamarkadan, haren figura erraldoia bihurtu zen Euskal Herrian. Ikaragarri saldu ziren haren garai hartako diskoak». 1936ko gerrak nabarmen zauritu zuen euskal kultura, eta modernitatera daraman mugimendu oso bateko kide zen orduan, baita berrikuntza horren ikur ere.

Baina Gurrutxagak urradura izendatu duena dator orduan: bigarren epea. Haren hitzetan, urte luzez frankismoa noiz amaituko itxaroten egon zen belaunaldiarentzat kolpe gogorra izan baitzen diktadorea hil ostean gertatutakoa. «Franco hil eta gero, ez zen demokrazia heldu. Estatutuak ez zuen Euskal Herria salbatu... Eta belaunaldi horrek belarrondoko handia hartu zuen. Eta Letek, bereziki». 1976tik aurrera, giroa nabarmen polarizatu zen, eta garai estuak izan ziren sorkuntzarentzat orokorrean, eta Leterentzat zehazki. Justu orduan utzi zuen kantagintza Letek, apartatu egin zen plaza publikotik, eta erabat etsia bilakatu zen haren poesia. «Urrats desbideratuak liburuan, 1981ean, hondoa jotako Lete bat ikusten da. Existentzialismotik iristen da nihilismora, eta ez du irteerarik ikusten. Eta hamar urtez ez du ezer egiten».

Orduan egin zen Gipuzkoako Kultur diputatu, eta orduan eritu.

1990eko hamarkadan hasi zen zulo beltz horretatik ateratzeko moduen bila. «Hil hurren egon zen, poesiarik ez zuen argitaratu, gutxi kantatu zuen... Jendearengandik urrun ibili zen, eta gogo handia zeukan plaza publikora itzultzeko. Argitaratu zituen pare bat disko, pare bat liburu, eta, gaixotasunaren ondorioz asko kostatzen zitzaion arren, saiatzen zen». Kontsolamendua bilatzea zen haren motor nagusia sasoi horretan, eta kristautasunerako itzulera saio bat ere ekarri zuen horrek. Baina, Gurrutxagaren hitzetan, oraindik bere ahotsaren bila zebilen. «Jadanik ez zion balio gaztaroko ahots poetiko oihukari horrek; jadanik Gabriel Arestik ez zion balio, behar baitzuen zerbait nobleagoa, klasikoagoa. Eta hirugarren fase hori burutzen da 2008an, azken liburuarekin, Egunsentiaren esku izoztuak-ekin. Despedida moduko bat egiten du. Itxaropen moduko bat ikusten da hor. Bere lagunek esaten dute ez zela inoiz iritsi benetan fededun petoa izatera, baina, behintzat, itxaropen horri eutsi zion azken fase horretan. Eta, nire ustez, azken poema liburu horretan iristen da gorenera haren azken faseko poetika».

Baina ez da Lete bakarrik. Gurrutxagak tesian iradokitzen duenez, badago hiru faseko ibilbide hau beste hainbat sortzaileri aplikatzerik ere. Hori da, adibidez, Joxan Artzeren kasua ere, esperimentalismoan hasi eta espiritualtasunean bukatzen baitu: abangoardia lehenik, zuloa gero, eta federako itzulera azkenik. «Ulertu behar da belaunaldi hartako sortzaileen mundu ikuskerak zer-nolako kolpea hartu zuen. Nola gelditzen diren euskarririk gabe, ikono izatetik erorita eta filosofikoki ere helduleku askorik gabe. Eta kointzidentzia bat baino gehiago dago belaunaldi horretako kideek 90eko hamarkadan sortzen dituzten ildo estetikoen artean. Nahi diote erantzun lehenago bizi izandako krisi eta kolpe horri».

ETA KRITIKATZEA

Leteren kasuan, bada beste mugarri garrantzitsu bat, Gurrutxagaren ustez; izan ere, 1980. urtean 33en manifestua izenekoa sinatu zuen, ETAren indarkeria salatuz, beste 32 euskal kulturgile, artista eta eragilerekin batera, eta horrek kostu handia izan zuen haren ibilbidean. «Oso goiztiarra izan zen testu hura, eta sinatzaileak ere ez ziren asko, baina ausardia handia izan zuten, batez ere, Lete bezala, haietako batzuk mundu abertzalearen erdigunetik ari zirelako; ez zen ari Madrilgo ez dakit zer gunetatik. Ez zitzaion ari arrotzari; ari zitzaion anaiari, lagunei, familiakoei: etxean ari zen. Lete oso gurea da ari denean esaten Euskal Herria asko maite duela, baina gurea da baita ere esaten duenean horrela ezin duela maite. Ari da guretik eta guri. Eta horregatik zen mingarria».

Presioak eta boikot eskariak ere jaso zituen.

Orain arte merezi baino garrantzi gutxiago eman zaie pasarte horiei, Gurrutxagaren ustez. «Kasu handia egin zaio Leteren elementu biografiko bati, eta gogoan hartu da ibilbide politikoa hasia zuenean, 80ko hamarkadaren erdian, gaixotu egin zela, eta hamarkada bukaeran hil hurren egon zela, eta pentsatu izan da horrek markatu zuela krisiaren hasiera. Eta uste dut hor egon dela irakurketa oker bat, belaunaldi horren krisia lehenagotik baitator, eta Leterena ere bai. Trantsizio deitutakoarekin etsipen handia bizi izan zuten, eta, frankismoaren biolentziatik atera, eta, batzuek, dagoeneko hor ez zebiltzanek, goizetik gauera lur hartzen dute ETAren biolentziaren testuinguruan».

KONTRAESANAK

Eta berriz aipatu du osotasunaren ideia Gurrutxagak. «Bitxia izan daiteke horrela esanda, baina kontraesanez betetako izaera aldakor horretan ere badago osotasun bat Leterengan». Dioenez, 1968an lehen lana argitaratu zuenetik, Letek izan zuen proposamen sendo, oso eta koherente bat eskaintzeko kezka, eta Egunetik egunera orduen gurpilean izeneko lehen liburu haren lehen-lehen testuan bertan igar daiteke hori. «Liburu hontako poemak eta bertsoak, luzea behar duela iruditzen zaitan poesi ikaskintza zaill eta kementsu baten lehen pausoak dira».

Baina, hain zuzen ere, bidearen luzera horrek berak darama idazlea lau hamarkadako ibilbidean hasierako existentzialismotik azken urteetako espiritualtasunera, eta, horregatik, tarteka, kontortsionismo ariketa intelektualak egitera darama idazlea osotasun koherente bat topatzeko gogoak. Izarren hautsa abesti ezaguna jartzen du Gurrutxagak horren adibidetzat.

1970eko hamarkadan sortu zuen idazleak, eta lehen lerrotik da nabarmena haren eduki existentzialista eta materialista, zeina bat baitator garai hartako Leteren ikuspegiarekin. Baina, ikuspegia aldatuz joan ahala, eta espiritualtasunerantz gerturatuz doan heinean, idazleari orduan eta deserosoago zaio gaztaroko testu hura, eta ezin harekin erabat baketu. 1991n zenbait kontzertutan abestiaren aurretik emandako azalpenak jarri ditu horren frogatzat Gurrutxagak, eta kasik oin puntetan ikus daiteke Lete hasierako jarrera materialista haien oinarria erabat abandonatu gabe, besoa ahal bezainbeste gorantz luzatu nahian, existentzialismo lurtar hartatik jainkoaren ideiaraino iristeko ahaleginean. 70eko hamarkadako Leterekin borrokan igar daiteke 90eko Lete, baita haren azalpenetan ere: «Materialista izaten segitzen dut, eta uste dut hori kontziliatu daitekeela, edo uztartu daitekeela, nahi baldin bada, sinesmen edo fede batekin».

Gurrutxagaren hitzetan, osotasun eta koherentzia gogo horregatik zuen Letek bere abestiak eta poemak esplikatzeko halako beharra, eta arrazoi horregatik beragatik zebilen etengabe bere lanak berridazten. «Badauzkagu bi, hiru eta lau bertsio diferente dituzten abestiak», azaldu du. Eta Izarren hautsa da horietan enblematikoena. Ateratzen da 70eko hamarkadan, beste bertsio bat dauka 90eko hamarkadan, eta beste bat 2006an. Eta garai bakoitzean Letek aldaketak egiten dizkio testuari. Baketzeko. Gurrutxaga: «Interesgarria dena da Lete testua aldatzen ikusten dugunean, hor ikusten dugula poeta bere pentsamenduan lanean, eta hor azaltzen da mundu oso-oso aberats bat».

PLAGIOAK

Ordura arte zurrumurru zena 2017an egin zuen publiko Koldo Izagirre idazleak: 1990eko hamarkadaren bueltan, Letek dozena bat poematik gora plagiatu zizkien Rainer Maria Rilkeri eta Carles Ribari. Elkar argitaletxearentzat poetaren testuekin prestatutako antologiaren hitzostean egin zuen aipamena Izagirrek, eta azkar zabaldu zen albistea. Kritikak ere jaso zituen Izagirrek plagioak aipatzeagatik, eta hark erabilitako tonu gordina gaitzetsi zuten hainbatek, baina, hainbat urteren ostean, orduan azaldu zen lehenengoz plagioen gaia plazara.

Eta Gurrutxagak ere baieztatu du datua tesian. Gehiago ere topatu ditu, gainera. Hitzez hitz: «Moldaketek osatzen dute Zentzu antzaldatuen poemategia-ren %39; alegia, poemen herenak baino pixka bat gehiago».

Plagioa. Baietz dio Gurrutxagak, baina beste pare bat hitzen laguntzaz darabil tesian hitza: «moldaketa» eta «itzulpena» hitzek lagunduta, zehazki. Azaldu du zergatik. «Ikerlariari ezin zaio epaiketa interesatu. Ongi egin zuen edo gaizki egin ote zuen esatea ez dagokio hari; irakurleak erabakiko du hori. Behin harenak ez diren poemak identifikatuta, ikertu dudana da nola ekartzen dituen bere obrara».

Esanguratsua da data ere kontuan hartzea, Gurrutxagaren ustez. 1991n eta 1992an egin baitzituen plagio horiek idazleak. «Ahots poetikoaren bilaketa betean dagoenean», azaldu du. «Argitara etorri nahi du, eta ez da kasualitatea bere poeta erreferenteak Rilke eta Riba izatea. Poesia mota bat bilatzen duelako. Eta hori da bere obran integratzen duena. Ikusten dena da originaltasunaren gainetik jartzen duela Letek bere ahotsaren bilaketa». Gurrutxagak dioenez, Letek ez ditu poemak hartzen onak direlako, baizik eta esaten dutelako zerbait berak esan nahi lukeena, baina nola esan ez dakiena. Edo bestela esanda: Letek bere poema bilatzen du Rilkerenaren barnean.

«Ahots poetiko hori zen bilatzen zuena, eta tonu hori, estilo hori gelditu egiten zaio». Gurrutxagaren ustez, bihurgune bat hartzen ari den poeta bat da plagio horietan ikusten dena. «Nire ustez, plagioak dauzkaten Zentzu antzaldatuen poemategia eta Biziaren ikurrak liburuak dira, nolabait, 2008an argitaratutako Egunsentiaren esku izoztuak izango denaren tailer moduko bat. Hor ikusten da Lete bere ahotsaren bila. Esaterako, 1991. urtean, urte bakarrean, Rilkeren poema baten hiru bertsio argitaratu zituen. Poema ez da harena, baina bilaketan ari den poeta bat ikusten dugu».

Beraz, plagioak dira edo ez dira? Baietz, Gurrutxagak. Baina ikerketa interesatzen zaiola berari, ez gaitzespena. «Ez dakit zergatik plagiatu zuen», onartu du, «baina kontuan hartu behar da poema horiek argitaratu baino pare bat urte lehenago Lete kasik hil egin zela, oso gaixo egon zela ordutik aurrera, dozenatik gora operazio kirurgiko egin zizkiotela, eta urgentzia handia zeukala bere ahotsa topatzeko eta argitasuna bilatzeko, eta edozeri heltzeko prest egon zitekeen orduan plaza publikora bueltatzeko, idaztera bueltatzeko, bizitzara bueltatzeko. Eta ez da harritzekoa, horregatik, liburu horiek izatea bizitzari egindako kantuak. Argiz betetako poemak dira».

ARTXIBOKO PAPERAK

Hainbat hilabete eman ditu Gurrutxagak Leteren eta haren emazte Lourdes Iriondoren liburutegiko liburuak eta eskuizkribuak aztertzen, sailkatzen eta ordenatzen. 2013an lehenik, 3.000 liburu inguru, 265 disko, eta haien orrietan hartutako ohar bakoitza aztertu zituen, eta 2016an izan zuen aukera Leteren eskuizkribuen gunera sartzeko. Lehen katalogatze eta deskribapen lanak egin zituenean, Gipuzkoako Foru Aldundiak funtsa erosi zion ordura arte haien jabe izan zenari, eta haren esku dira geroztik. Mendi bete informazio. Koadernoak, oharrez eta zuzenketaz betetako orriak, paper solteak, eta are komuneko paperean tinta gorriz idatzitako poema bat ere, Thomas Berhard idazlearen Tala liburuko orrien artean ezkutatuta.

Detaile bat. Anekdota bat. Umore ukitu bat, nahi bada. Baina baita idazlearen sorkuntza prozesuaren berri ematen duen dokumentu bat ere. Zalantzarik txikiena ere erakutsi gabe baitoa poetaren eskua paperean, hizkuntza ezin zainduagoan eta zuzen. «Antzinako lur ezaguna/ harrera isilean adeitsu/ hor makalak zut/ udazkenean margo bizi/ erretenen itzalgai/ eta mendiruntz arteak/ malkarrei itsasiak ilun/...». Lehen kolpetik dabil. Okerrik gabe. Garden.

«Harrigarria da dokumentu hori», onartu du Gurrutxagak ere. «Eta hori posible da, hain zuzen ere, tonu poetiko horretara ari zelako iristen. Urteak eta urteak eman zituen tonu horren bila, eta, azkenean, ikusten da nola sartu zitzaion: kondentsazio handia dago hor».

Letek argitaratu gabe utzitako beste liburu bat egon ote daitekeen izan da urte luzez Leteren ondareari buruz hedatu samar egon diren zurrumurruetako bat. Eta, kasu honetan, Joxeanjel Irigarai idazle, Ez Dok Amairu taldeko kide ohi eta Pamiela argitaletxeko kidea izan zen esamesa zena publiko egin zuena, 2017an, Izagirrek prestatutako antologiaren aurkezpen ekitaldian hori ere. Hitzez hitz: «Gaur egun, ez Gipuzkoako Aldundiak, ez Koldo Mitxelenakoek, ez guk ez dakigu lan argitaragabe hori Koldo Mitxelenan dagoen ala ez. Eta hark publikatu egin nahi zuen. Izenburua ere jarria zion: Herbestea».

Haren arrastorik ez dator, ordea, Gurrutxagaren tesian. Aipatzen ditu poema argitaragabeak, ematen du komuneko paperean topatutako poema horren sasoi bertsuan Esan (Nafarroa) egindako egonaldi batean tinta gorriz idatzitako hogei orriren bueltako gogoeta koaderno baten berri, eta bildu ditu bestelako hamaika ohar eta gogoeta solte ere, baina liburu osorik ez.

Baina, hain zuzen ere, oraindik guztiz ikertu gabeko artxibo gordin horretan ikusten du etorkizuneko ikerketatarako bidea Gurrutxagak. «Aberastasun handia dago hor, eta azterketa hori oraindik hasmentan dago». Hor erronka. Leteren funts horietan ere, bere ahotsaren bila etengabeko barne borrokan dabilen poeta bat ikus baitaiteke. Leteren bila dabilen Lete bat.


Aldaketarik ez

Gaur ere lainoak eta urdinguneak tartekatuko dira eta tenperatura antzekoa izango da.

Gaur ere hodeiak eta ostarteak izango dira. Goizeko behe lainoa desagertuta, zerua oskarbi egongo da eta giro atsegina egingo du. Arratsalderako, ordea, lainoak sartuko dira berriz ere. Ipar/ipar-ekialdeko haizea ibiliko da eta tenperatura aurreko egunetako antzekoa izango da: 21 gradu egingo ditu gehienez eta 14 gradu gutxienez.

Ipar-ekialdeko haizeak itsaskirria eragingo du. Ipar-mendebaldeko hondoko itsasoak metro bete inguruko olatuak altxatuko ditu. Duela gutxi izan da itsasbehera (08:41ean) eta 21:16ean izango da hurrengoa. Marea 15:08an egongo da goian.


Garoñaren arriskuaz ohartarazteko istripu simulazio bat egin dute Gasteizen

Ehun lagunek baino gehiagok hartu dute parte Garoñaren Kontrako Foroak antolatutako protestan. Zentral nuklearra behin betiko ixtea eskatu dute.

Santa Maria de Garoñako zentral nuklearrak (Burgos, Espainia) dagoeneko berrogei urte bete dituela, zaharkiturik dagoela, eta itxi egin behar dela. Hori eskatu dute gaur goizean ehun lagunek baino gehiagok, Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazan egin duten elkarretaratzean. Ez da ohiko kontzentrazioa izan; izan ere, zentral nuklearrak istripua izan eta isuri erreadiaktiboa izanez gero zer gertatuko litzatekeen irudikatzeko simulazioa egin dute.

Zentrala Gasteiztik berrogei kilometro eskasera dagoela gogorarazi dute, eta Japonian istripua izan zuen Fukushimakoaren berdina dela azpimarratu dute.

Iberdrola eta Endesa enpresei eskatu diete ez emateko luzapenik zentralari —beste 17 urterako eskatu nahi dute Garoña martxan edukitzeko baimena—. Halaber, energia berriztagarrien aldeko aldarrikapena egin dute.


Eskatu ezazu haragia euskaraz!

Buruntzaldeako sei Udalek elkarlanean jarraitzen dute herritarrek euskaraz kontsumi dezaten sustatzeko. Buruntzaldeako Udalek martxan jarri behar duten harategien kanpaina berriaren aurkezpena egin zuten astelehenen goizean, Hernaniko udaletxean. Idurre Lukas Hernaniko Euskara Saileko lehendakariak, Ricardo Ortega Lasarte-Oriako Euskara Saileko lehendakariak eta Marifer Gorostiza Lasarte-Oriako Euskara Zerbitzuko teknikariak kanpainaren nondik norakoa eman zuten aditzera.

Harategien kanpaina Eska ezazu haragia euskaraz, lelopean aurkeztu zuten astelehenean, Hernanin eta abenduaren 17a bitartean luzatuko da. Helburu nagusia, herritarrek harategietan euskaraz eskatu dezaten sentiberatzea da, hau da, herritarrek harategietan ere, euskaraz eskatu eta erosi dezaten bultzatzea.

Buruntzaldeako sei udalerrietan hirurogei harategik egin dute bat kanpaina honekin eta Lasarte-Orian hamabik hartuko dute parte ekimen honetan eta ondorengoak dira: Ahorramás Goxo-Goxo (Kale Nagusia 36), Aralar (Aralar plaza 1), Arsuaga autoserbitzua (Oztaran Plaza 1), Goxo-Goxo (Geltoki kalea 19), Etxezarreta (Hipodromo etorbidea 2), Juan Mari (Jaizkibel Plaza 11), Justo (Zumaburu kalea 7), Larrañaga (Kale nagusia 39), Okela (Kale Nagusia 41), Okela (Hipodromo etorbidea 8), San Miguel autozerbitzua (Ola kalea 6), Urdaitegia (Goikale 5).

Marifer Gorostiza teknikariak azaldu zuenez, bigarren urtez aurkezten duten harategien kanpainak harrera ona izan du harategien artean. Honen harira, kanpainaren aurkezpenean helarazi zutenez, harategi hauek "konpromezu txiki eta praktiko bat hartu eta bideratu behar dute: erakusleihoko produktuen gainean haien izena euskaraz duten karteltxoak jartzea". Orokorrean erabiltzen dituzten produktuen izenak jasoko dituzte karteltxoak izango dira, bai haragi atal ezberdinena, bai txarkuteriakoa. Euskaraz gaztelaniazko forma euskaldundua erabiltzen denetan, azpizuna/solomiloa adibidez, bi formak jarriko dira.

Zozketa

Aipatutako harategietan ere, jendaurrean kartel batzuk ipiniko dituzte gehien kontsumitzen diren animalien despiezearekin, bezeroek jakin dezaten pieza bakoitzaren gaztelaniazko kidea zein den. Honi lotuta, bezeroek harategietan esku-orri bat eskuratu ahal izango dute zozketa batean parte hartzeko. Parte hartzen duten guztien artean 50 euroko bi sari zozketatuko dira establezimendu bakoitzean eta sariaren diru-kopurua, establezimenduan bertan kontsumitu beharko dute irabazleek.

Kanpainaren eta zozketaren informazio gehiago nahi izanez gero, www.buruntzaldea.org orrialdean aurkitu ahal izango duzue hurrengo astetik aurrera.•


Apustu etxeentzako lizentzia berririk ez du emanen Iruñeko Udalak urtebetez

Iruñeko Udaleko Tokiko Gobernu Batzarrak astelehen honetan onartu du apustu-etxeetarako, joko-aretoetarako eta bingoetarako obra-lizentziak eta irekiera-lizentziak hamabi hilabetez etetea.

Horrez gain, udalerrian mota horretako establezimenduek gaur egun duten egoerari buruzko azterketa bat hastea adostu du, baita horri buruzko hirigintza-araudiaren balizko aldaketa bat aztertzea ere.

Iruñeko Udalak ohar batean adierazi du hainbat direla neurri hori hartzera eraman duten arrazoi sozial eta administratiboak. Batetik, "alarma soziala", horrelako establezimenduen ugaritzearen eta jokoaren eragin adiktiboaren aurrean. Bestetik, lokal horien erregulazio berri bat ezartzeko beharra. Eta, azkenik, Nafarroako Gobernuak joan den urriaren 30ean hartutako erabakia, hots, Foru Erkidegoan establezimendu berriak irekitzeko baimenen emakidak sei hilabetez bertan behera uztea, araudi aldaketa bat aztertzeko.

Bi administrazioak, bai Foru Gobernua bai Udala, eskutik doaz gai honetan, eskumen konkurrenteak baitituzte. Foru Exekutiboak jardueraren aurretiko baimena ematen duen bitartean, udalak dira obra eta irekitze lizentziak emateko ahalmena dutenak. Horrela, horrelako lokal bat ustiatu ahal izateko, beharrezkoa da bi administrazioen lizentziak izatea, baina lizentzia horiek independenteak dira bata bestearengandik. Horregatik, foru gobernuak onartutako etenduraren aurrean, gerta zitekeen lokal batek udal lizentziak izatea, baina ezin irekitzea, aldez aurretik jarduera baimenik ez zuelako.

Hori da, hain zuzen ere, Iruñeko Udalak etenaldi hori erabaki izanaren arrazoietako bat, lizentziak ez emateko modu bat, gerora autonomiaren etorkizuneko erregulazioaren aurkakoak izan zitezkeenak. Ildo horretan, beharrezkotzat jotzen du Nafarroako Gobernuaren erregulazioa ezagutzea, hirigintza araudi koordinatua ezarri ahal izateko.

Udal Plana eraberritzea

Joan den irailaren 11n aurkeztu zuen EH Bilduren udal-taldeak, arau-proposamen gisa, apustu-etxeak eta joko-lokalak arautzeko ordenantza-proposamen bat eta ludopatiaren prebentziorako neurrien proposamen bat. Proposamenak hirigintzako alderdiak eta publizitateari, babesletzari eta adikzioak prebenitzeko neurriei buruzko beste alderdi batzuk jasotzen zituen.

Ekimen horri buruzko aurretiazko kontsulta-prozesu bat egin zen inplikatutako eragileekin (ludopatia-elkarteak eta apustu-etxeen enpresak), eta ekarpenak jaso ziren, orain hasiko den erregulaziorako oinarri izango direnak.

Hirigintza Batzordeak urriaren 23an, aho batez, “Udalari lizentziak ematea eteteko espedientea aztertzeko eta, hala badagokio, hasteko eskatzea” onartu zuen, hirigintza arautzeko proposamena tramitatu bitartean. Era berean, Nafarroako Gobernuarekin eta foru parlamentuko lantaldearekin modu koordinatuan lan egitea adostu zuen alor horretan neurriak hartzeko orduan.

Hala ere, proposamen horretan planteatzen zen lizentzien etetea ezin da ordenantza bidez egin. Horregatik, Udalak hiriko erabilera eta jardueren ezarpena arautzen duen Udal Planaren Hirigintza Araudi Orokorraren erreforma planteatu du, proposamen horri erantzuteko.

Gainera, zerbitzu juridikoek hirigintza-araudi berriari hasierako onespena eman aurretik lizentziak etetea babesten dute, gehienez ere urtebetez; epe hori bi aldiz luzatu ahal izango da, baldin eta lehen epe horretan hasierako onespena ematen bada. Aurretiazko etete hori hirigintza-araubide berria bermatzeko kautelazko neurri bat baino ez da. Tokiko Gobernu Batzarra da erabaki hori hartzeko organo eskuduna, astelehen honetako bilkuran egin duen bezala.


Gernika RTk 2018-2019 denboraldiaren aurkezpena egin du

Denboraldi berriari ekiteko prest daude dagoeneko basurdeak. Atzo arratsaldean, herriari talde berria aurkeztu asmoz, Basurde Tabernan elkartu ziren maila guztietako jokalariak eta talde teknikoko zein zuzendaritza taldeko ordezkariak.

Musikaz girotutako ekitaldian, kategoria guztietako taldeak aurkeztu zituzten, lehenengo mailako taldetik hasi eta basurde txikienekin amaitu arte. Gurasoak eta zaleak ere bertan izan ziren, taldea animatzeko prest.

Gernika RTren ohorezko mailako taldea

Ohorezko mailako taldea aurkeztu zuten lehendabizi. Aurten, hainbat urtez entrenatzailearen laguntzaile izan eta gero, Nicolas Martinezek berak bakarrik zuzenduko du taldea. “Asko ikasi dut entrenatzaile lana ondo egin ahal izateko, eta gogo handia daukat taldea ligako partiduetan zuzentzeko. Denbora laburrean lan asko egin behar izan dut, baina, ilusio handia daukat”, adierazi zuen entrenatzaileak.

Denboraldiko helburuei buruz, “pausoz pauso” joan behar dela aitortu zuen argentinarrak. “Lehiakorra den taldea osatzea da helburu nagusia. Galtzean zein irabaztean jarrera ona izan behar dugu, eta talde moduan jokatu”.

Denboraldiak aurrera egin ahala, eta taldeak duen postua ikusita, orduan ezarriko dituela lortu beharrekoak azaldu du Martinezek: “Denboraldi erdian azken postuetan bagaude, jaitsierako postu horietatik aldentzeko borrokatuko dugu. Goiko aldean egonda, ahalik eta hoberen sailkatzearen alde egingo dugu”.

Etxeko hainbat errugbilarik jokatzen dute taldean, baina, fitxaketak ere egin ditu talde gernikarrak. “Oso garrantzitsua da herriko kirolariak ohorezko mailara igotzea, baina lan eta neke asko eskatzen duen maila dela gogoratu beharra dago”.

Martinezen berbetan, Heineken ligan “aurrekontu handia daukaten hainbat talde daude”, fitxaketa asko burutzen dituztenak. Gernikako taldeak ere zazpi errugbilari ekarri ditu; gehienak argentinarrak. “Orekatutako taldea da aurtengoa, zazpi fitxaketa berri dituena”. Isaias Quiroga, Carlos Santiago Pecello, Agustin Cardoso, Jorge Pedrovic, Imanol Zelaia, Marias Frutos eta Facundo Aguirre dira talde gernikarrera aurten gehitutako errugbilariak.


Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere, hilaren 27an kalera

EILAS, LAB eta ELAk manifestazioak egingo dituzte Jaurlaritzaren hezkuntzako murrizketak salatzeko

Eusko Jaurlaritzaren eta hezkuntzako gehiengo sindikalaren arteko tirabirek ez dute etenik irakaskuntza publikoan. EILASek, LABek eta ELAk agerraldia egin zuten atzo, euren ikuspuntua azaltzeko. Salatu dute Hezkuntza Sailak irakaskuntza publikoan «murrizketa politikari» jarraipena eman diola bigarren urtez. «Optimizazioa, baliabideen erabilera egokia eta gisa horretako hitzak» erabiltzen badituzte ere murrizketak direla diote. Neurrioi aurre egiteko asmoz, urriaren 27rako deitu dituzten mobilizazioetan parte hartzeko eskatu diete hezkuntza publikoko langile guztiei. Hiru hiriburuetan manifestazioak egingo dituzte, 18:30ean.

Ondorengo egunetan ekimen ugari egingo dituztela iragarri dute: «Benetako negoziazioak lortu arte». Ekintza horien artean aipatu dituzte kontzentrazioak eta ikastetxeei egindako «proposamen zehatzak». «Beste mobilizazio batzuk egitea» ez dute baztertzen, eta grebara deitzeko aukera zabalik utzi dute.

Baliabideetan «galera»

Sindikatuen esanetan, ikasturte honetan izan den matrikulen gorakada ez da langile kopuruan islatu: «Irakasle kopurua ez da handitu ikasle kopuruak gora egin duen neurri berean». Horrek baliabideetan «galera» eragin duela diote. Puntu hori ordezkoen lan baldintzak jasaten ari diren «okertze prozesu izugarriarekin» lotu dute. «Nola deitu, bestela, kasu askotan ikasleek ordezko irakaslerik gabe bost egun edo gehiago pasatu behar izateari?». Sindikatuek uste dute Hezkuntza Saila «enplegua erregulatzeko ezkutuko espedientea» gauzatzen ari dela ordezko irakasleekin. Horren ondorioz «hezkuntzaren zerbitzu publikoaren izaera» kolokan jarri dela salatu dute. Egoera iluna islatu dute: «[Proiektuek] aurrera egiteko oinarri nagusietako bat irakasle askoren borondatezko lana da», ohartarazi dute. Hezkuntza Sailari egindako proposamen sortatik hiru nabarmendu dituzte sindikatuek: ordezkapenak lehen egunetik betetzea, ordezkoen lan baldintzak hobetzea eta erretiro baldintzetan «diskriminaziorik» ez izatea.

Iazko udan Jaurlaritzak CCOO eta UGTrekin lan hitzarmena sinatu ostean, hezkuntza publikoko langileen %75ek babesa eman zieten EILAS, LAB eta ELAri otsailean eginiko bozetan.


Pintxo Lehiaketa ortziraletik igandera

Hirugarren edizioa izanen da aurtengoa

Herriko ostalariek irudimen erakustaldia eginen dute duten onena eskatzeko. Izan ere, aurten hirugarren aldiz, pintxo lehiaketa eginen da apirilaren 30etik maiatzaren 2ra.

Merkatariak karrikan

Aitzinekon iragarri bezala, larunbat honetan, maiatzak 1, Doneztebarrak elkarteko merkatariek karriketara aterako dituzte euren produktuak. Eta horrekin batera, haurrendako ekitaldiak ere izanen dira.


Amurrioko udal langileak ahobizi eta belarriprest

Amurrioko udal-langileen asanblada egin da gaur udaletxean, "30 egun euskaraz Aiaraldean" dinamikan parte hartzera gonbidatzeko langile guztiak.


Tokiko hautetsi saldoa bake prozesuaren alde

Hautetsien sostengu zabala du ekainaren 14ko manifestaldiak.Gutuna bidali diote Hollanderi

61 auzapez, bost herri elkargo buru, 205 herri hautetsi eta bost parlamentari. Horra Bake Bideak azken hiru aste hauetan egin sostengu bilketaren uzta. Ekainaren 14an manifestaldia eginen da, Baionan, Giza Eskubideak. Konponbidea. Bakea leloarekin, eta, eskuinetik ezkerrera, hautetsien atxikimendu zabala erdietsi du. Lehen aldia duke bi urte hauetan abiatua den bake prozesuak hein horretako babesa biltzen duela Ipar Euskal Herriko ordezkari politikoengandik.

Jean Rene Etxegarai Baionako auzapez eta Hiri Elkargoko lehendakariak, Michel Veunac Miarritzeko auzapezak, Claude Olive Angelukoak eta Francis Gonzalez Bokalekoak izenpetu dute deia. Peiuko Duhart Donibane Lohizuneko auzapez eta Hego Lapurdiko Hiri Elkargoko lehendakaria ere agertu da lehen aldiz; Maider Behotegi Bidaxuneko Herri Elkargoko buruak, Pascal Jocou Hazparneko lurraldekoak eta Beñat Arrabit Garazi-Baigorrikoak ere sinatu dute. Kontseilari orokorretan, Max Brisson Miarritzekoak, Marie-Christine Aragon Baionakoak, Beñat Intxauspe Hazparnekoak eta Vincent Bru Kanbokoak.

Azken herriko bozen biharamun itxura dauka 61 auzapezen zerrendak —159 dira orotara—, kostaldeko hiri nagusietakoak agertzeaz gain auzapez anitzek bat egin baitu Bake Bidearen deiarekin. Besteak beste, Uztaritze, Baigorri, Maule, Senpere, Azkaine, Aiherra, Lekorne eta Donazaharreko auzapezek.

Gutuna Hollanderi

Hautetsien sostengu hori baliatu du Bake Bideak gutun bana bidaltzeko François Hollande Frantziako presidenteari eta Christiane Taubira Justizia ministroari, Aieteko Bake Konferentziak Espainiako eta Frantziako estatuei egin gomendioak bete ditzatela eskatuz.

Kouchner legeari jarraituz, larriki gaixorik diren presoen askatzea eta, bereziki, Ibon Fernandez Iradirena galdetu dute gutunaren bidez, besteak beste. Ekainaren 14ko manifestaldia 16:00etan hasiko da, Lauga gelatik.


Donostiako greba orokorra, iruditan


Herritarrek kalean bere haserrea azalduko dute bihar

'Faktoria' bi gonbidatuen iritziz, Bartzelonako kaleetan ikusiko duguna Estatutuaren inguruan sortu den eztabaida baino gehiago da

Gorka Knorr-en arabera, "Ez da txantxetakoa gertatu dena. Formalidade guztiak hautsi dira. Kongresuan eta senatuan onartu ondoren, erreferenduma egin ondoren, auzitegien epaia etorri da eskumenak murriztuz". Knorr-ek uste du alderdi sozialistak behar duela oraingo eztabaida.

Gilen Ormazabalek bat egin du bihar kaleetan jende asko izango dela esanaz. "Ez dakit 1977koa bezain handia izango oten den proteta baina, jendeak haserrea azalduko du. Kataluniako jendearentzat kontzientzia kolpe bat izan delako". Arlo ekonomikoan batez ere, erantsi du irakasleak. Katalanen liberaltasuna ikutu delako eta mugak jarri zaizkiela ulertu dute. "Sentiberatasuna dago" dio Ormazabalek, "kataluniarrei ukitu dizkiete euren erabakitzeko ahalmenaren mugak eta horrek haserreti dutu. Sentimentu hori handituko da eta ageriagoa egingo da".

Gorka Knorr-ek nabarmendu du Estatut bera negoziazten ari zenean erreakzio gordin bat sortu zela kataluniarren kontra, "Antikatalanismoa dena eta horrek era ekarri du beste egoera bat Kataluniara". Horrek eragin zuzena izan du, alderdietatik haratago doan mugimendu soziala sortu da, Katalunia beste maila batean jarri da". "Trenen arteko talka handi" baten moduan irudikatu du gertatu dena. EAko buruzagi izandakoak dio, "Espainiarren zabarkeriaz Auzitegitera joan dira eta ez dira konturatu ze zurrunbiloan sartu diren".

Subiranotasunarekin lotuta dauden elementuak daudela esaterakoan bat egin dute bi adituek: hizkuntza, nazio izaera ikutu dira. Eta horregatik, uste dute, etorkizunean eragina izango duela egun hauetan Estatut-arekin gertatzen ari dena: "Abiapuntua bat izango da manifestazio hau, ikuskizun dago zertarako baina, gauzak ez dira lehen bezalakoak izango" dio Knorr-ek. Hauteskundeetan izan liteke aldaketa horietako bat, Generalitat-ean aldaketa etorriko ote den idatzi baita. Knorr-ek dio: "Iragarpena da CIUk hurrengo gobernua osatzea, akaso ez gehiengo osoarekin baina, gauzak beste era batean egingo dira".


Iraitz Arrospide bigarren, Behobia-Donostia lasterketan

Duela minutu gutxi helmugaratu dira Behobia-Donostia lasterketako lehen korrikalariak. Esprint estu baten ondoren, Chakib Lachgar errenteriarrak irabazi du lasterketa (1:00:57), eta Iraitz Arrospide billabonatarra bigarren lekuan helmugaratu da (1:01:02). Ivan Fernandez arabarra, berriz, hirugarrenean (1:01:11). Datozen bi orduetan, etenik gabe iritsiko dira orain korrikalariak Donostiako Boulevardeko helmugara.

Pena eta poza azaldu ditu lasterketa bukatu ondorenean Iraitz Arrospide billabonatarrak; aste osoan zehar presio handia sentitu duela adierazi du, esperantza handiak jarrita zeudelako beregan. Eta amaieran ezin izan diola Lachgar korrikalariari irabazi, oso azkarra delako. Baina poza ere erakutsi du, oso lasterketa ona egin duelako beste behin ere. Abenduaren 1ean burutuko den Valentziako maratoian Joko olinpiarretarako txartela du jokoan. Helburu handi horri begira dago, beraz.


Pintaketak egin dituzte Villabonako ikastolaren aurka

"Segregatzaile" izatea leporatu diote. Ikastolen Elkarteak salatu du "zenbait sektoreren aldetik ikastolen aurka erabiltzen ari diren gezurrezko salaketen kanpainarekin" lotuta dagoela pintaketa hori.

Hezkuntza legeari buruzko eztabaida mahai gainean dagoela, Ikastolen Elkarteak jakinarazi du bart pintaketak egin dituztela Villabonako eta Zizurkilgo Zubimusu ikastolan. Eskola kontzertatua segregazionalista leloa margotu dute ate batean.

Salaketa faltsua dela nabarmendu du Ikastolen Elkarteak, eta pintaketa salatu du. "Zenbait sektoreren aldetik ikastolen aurka erabiltzen ari diren gezurrezko salaketen kanpainarekin lotzen dugu Zubimusu ikastolak jasan duen erasoa". Azaldu dutenez, "kanpaina deitoragarri hori" areagotu egin da EAEko hezkuntza legeari buruzko eztabaida zabaldu denean.

Bide hori alboratzeko deia egin du Ikastolen Elkarteak. "Exijitzen dugu gaur bertatik hasita kanpaina hori amaitzeko. Ikastolok gure eredua garatzen, hobetzen eta eraldatzen dihardugu, eta defendatzen, noski. Baina ez dugu beste inoren ereduaren aurka jotzen"

Nabarmendu du ikastolen helburua "gizartea eraldatzea" dela, "gizarte justuago, parekideago, euskaldunago eta zoriontsuago bat eraikitzea". Gizartea hobetzea, finean. "Guk ezagutu duguna baino Euskal Herri hobe batean bizi daitezen lortzea".


Clarkek irabazi du Valdezcarayko etapa eta Purito da lider berria

Orica GreenEdge taldeko txirrindularia Tony Martinekin ihes eginda iritsi da azken metroetara, eta garaipena lortu du. Igor Antonek denbora galdu du faboritoekin.

Clarke ihes eginda iritsi da helmugara Tony Martinekin batera, eta alemaniarra baino azkarragoa izan da azken metroetan.

Helmugarako 30 kilometro falta zirenean, erorikoa izan da tropelaren buruan. Alejandro Valverde, Niki Sorensen eta Imanol Erviti ziklistentzat izan da alderik txarrena. Liderra moztuta geratu da, eta Skyk erritmoa bizituta jo du aurrera.

Valdezcarayn gora, Alberto Contadorrek erasoa jo du, eta Froomek, Nicolas Rochek eta Dani Navarrok bakarrik jarraitu diote. Valdezcarayko igoerako azken txanpan, Joaquim Rodriguezen taldeak Contadorrenarekin eta Froomenarekin bat egin du, eta guztiak batera iritsi dira helmugara.

Igor Antonek 29 segundo galdu ditu faboritoekin, eta Alejandro Valverde sailkapen nagusiaren buruan daudenen multzo horretatik 54 segundora iritsi da.


Urola taldeko Ibone Sanchezek Euskal Herriko triatloi zirkuitua irabazi du

Urola taldeko Ibone Sanchezek Euskal Herriko triatloi zirkuitua irabazi du eta Josetxo Mujika bigarren izan da Beterano II mailan. Sari banaketa igandean izango da, Irungo Atalaia hotelean. Sanchez arabarra da eta Urolan lortutako emaitza bikainek Madrilgo talde batekin fitxatzeko balio izan diote. “Penaz” utzi behar du Urretxu eta Zumarragako taldea. Urolakoek, berriz, eskerrak eman dizkiote taldearen izena ezagutzera emateagatik.


Jon Odriozola: 'Talde lehen mailan hau lortzen ari dena izugarria da'

Euskadi Murias protagonista izan da Norvegiako Itzulian. Azken etapan bigarren amaitu ondoren, nagusia bereganatu du Eduard Pradesek.

Jon Odriozola, Euskadi Murias taldeko zuzendaria, pozik da taldea erakusten ari den mailarekin. Onenen artera itzulita, goi mailako taldea dela adierazi du zuzendariak; baita lan gogorraren ondorio dela ere. Norvegiako Itzuliko azken etapan bigarren amaitu ondoren, nagusia bereganatu du Eduard Pradesek.


Gaur onartu eta zehaztuko dute Lan Eskaintza Publikoa

"Nafarroako sare publikoaren beharrei" erantzunen die deialdiak, presidentean hitzetan, bai eta "oposizioak prestatzen urte bete luze" daramaten horiei ere.

Alderdi eta sindikatuen "polemiketatik harago" gobernuak "dagokiona" eginen duela esan du Uxue Barkos presidenteak. "Sare publikoaren beharrei" erantzuteko "irmo" lan eginen dutela aurreikusi du.

Espainiako Gobernuaren helegiteak utzitako baldintzetan atera beharko dutela gogorarazi du, halaber, Barkosek.


Txinako 'dumping'-etik babesteko tresnak indartuko ditu Bruselak

Merkatu distortsioak kalkulatzeko metodologia berria proposatu du, besteak beste, altzairu sektorean dagoen gatazka komertzialaren kalteak zuzentzeko asmoarekin.

Europako Batzordeak proposamen berria aurkeztu du gaur, dumping-aren eta dirulaguntza bidegabeen aurkako legedia moldatzeko eta indartzeko helburuarekin. Indarrean dauden tresnak eta zigorrak ezartzeko kalkuluak eraldatu nahi ditu Bruselak, onartuta honezkero martxan dituenak ez direla aski izan azken garaiotan sortu diren distortsioen kalteari aurre egiteko.

Europako altzairu industria aspaldi ari zaio presionatzen batzordeari. Kexu dira leia desleiala egiten zaiela iruditzen zaielako, Txinan dagoen altzairu gainprodukzioaren ondorioz. Euskal Herrian ere hainbat lantokiren bideragarritasuna zalantzan jarri du egoerak. Eusko Jaurlaritzako jarduneko Lehiakortasun sailburuak, Arantza Tapiak, behin baino gehiagotan exijitu ditu Txinako altzairuari sarbidea trabatzeko neurriak.

Sektore horren kezkarekin bat egin izan du Jean Claude Juncker Europako Batzordeko presidenteak. Produktu batzuei EBk %21eko muga-zerga ezartzen die, eta AEBetan %266 da. Horiek igotzea ezinbestekotzat jo du Junckerrek.

Batzordeak merkataritza librearen aldeko mezuari eutsi dio, baina mugak ezarri behar zaizkiola onartuta. "Merkataritzak librea izan behar du, baina geure burua defendatu behar dugu praktika bidegabeen aurka", azaldu du Jyrki Katainen EBko presidenteorde eta Enplegu komisarioak, neurrien aurkezpenean.

Proposamenaren muina da estatuak eragin oso handia duen ekonomietan ez dela aski esportazio prezioari erreparatzea distortsioak neurtzeko. Bestelako kalkulu batzuk egin behar dira, besteak beste, antzeko ezaugarriak dituzten herrialdeak oinarritzat hartuta. Bruselak sektore eta herrialde zehatzak ikertuko ditu eta balizko distortsioak identifikatuko ditu.

Txina eta merkatu ekonomia

MME Munduko Merkataritza Erakundearen arauei jarraituz, Europako Batasunak urtea amaitu baino lehen erabaki behar du Txinari merkatu ekonomia izatea aitortuko dion edo ez. Izaera horrek ondorioak izango lituzke dumping-aren aurka indarrean zeuden neurrietan, baina, erabakia atzeratuta ere, buelta ematea bilatzen du Bruselaren proposamenak.

Gaur egun, dumping-aren aurkako neurriak hartzerakoan bi zerrenda daude: merkatu ekonomia direla aitortuta duten herrialdeak eta gainerakoak. Bruselak nahi du bi zerrenden sistema ezabatzea, eta aurrerantzean neurri eta tresna berdinak erabiltzea herrialde guztietarako. Txinari merkatu ekonomia dela onartuta ere —eta ez dela oraindik erabakia hartu argi utzi du Cecilia Malmstrom Merkataritza komisarioak—, dumping-aren kontrako neurriak gogortzeko aukera luke Europako Batasunak, sistema berriari esker.

Herrialde batzuk uzkur dira, Txinari traba gehiago jartzeak industrian eta enpleguan izan ditzakeen ondorioak direla-eta. Eragin azterketa egin du batzordeak, eta lanpostuak galduko direla espero du. Aukera ezbedinak aztertu ditu. Bruselak gogokoen duena indarrean jartzeak eragingo luke 15.000 eta 25.000 lanpostu bitarte galtzea. Kalkulatu du 200.000 lanpostu arteko galera ekar lezakeela bestelako neurri batzuk hartzeak, halaber.

Ostiralean proposamenari buruz eztabaidatuko dute Europako Batasuneko gobernuek, eta Europako Parlamentura ere igorri dute komunikazioa. Malmstromek eskatu die herrialdeei "ahalik eta lasterren" bideratzea lege aldaketa.


Bizkarrezurreko ebakuntzan laguntzeko robota ari dira garatzen

Cyber Surgery taldeak diseinatu du eta onespenaren bidean dira. Berriki, Toribio Echevarria saria eskuratu dute proiektuarengatik. Jon Oñativiak azaldu digu 'Mezularia'n.

Bizkarrezurreko gaitzak maiz tratatzen dira orno-fusioaren bidez; eskoliosia edota zanpatutako ornoen moldaketa, tarteko. Euskal Herrian garatzen ari diren robotaren bidez, lan hori zehaztasun gehiagorekin egin ahal izango dute medikuek.

Ebakuntzan zehar egon daitezkeen akatsak murrizteko helburua du robotak, tresneriaren norabidea gehiago zehaztuz, besteak beste.


AGERRALDI BAKARRA: “Katalina Erauso” pastorala libre bizitzeko emakumearen borroka

Katalina de Erauso pastoralak izen bereko emakumearen istorioa kontatzen du, XVI. mendean girotua. Donostiako komentutik ihes egin zuen, emakume izateagatik zuen etorkizunari ihes egiteko. Emakume baten historia eta borroka da. Jaime Valverdek EHAEZ elkarteko kideak gaurkoa hizpide izan du. Baionan ekainean estreinatu zen pastorala, ez ohiko lana izan da. Pastorala Maite Berrogainek idatzi zuen, 2008an, eta duela hiru urte hasi ziren prestatzen. Orduan, elkartea sortu, eta lantaldetan banatu ziren. 150 pertsonak parte hartu dute antolatzaile, antzezle, musikari, dantzari eta bestelakoen artean. Pastoral femeninotzat hartu dute askok, subjektua, idazlea eta errejentak emakumezkoak dira.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/agerraldi%20bakarra/170113_Agerraldi_bakarra_katalina_erauso.mp3

Deskargatu hemen.


Hilabete luzatu dute Arabako ustezko iruzurraren sumario-sekretua

Gasteizko Epaitegiak hartu du erabakia, EAJ zikintzen duen ustezko iruzur sareari buruz ikerketak egiten jarraitzeko.

Arabako ustezko iruzurrari buruzko sumario-sekretua hilabete luzatzea erabaki du Gasteizko Instrukzio Epaitegiak. EAJ zikintzen duen ustezko iruzur sarearen inguruan ikerketak egiten jarraitzeko hartu du erabakia.

Iturri juridikoek atzo jakinarazi zuten sumario-sekretua ez zela gaur altxatuko, eta halaxe baieztatu du Roberto Ramos epaileak auto batean.

Epaileak Ministerio Fiskalari jakinarazi dio sumario-sekretuaren luzapena, baina ez du publiko egin ikerketak ez oztopatzeko.

Gaur bete da hilabete bat iragan martxoaren 17an Alfredo de Miguel (EAJ) Arabako Aldundiko Herri Administrazioko diputatua eta beste zazpi lagun atxilotu zituztela, eroskeria, influentziez baliatzea eta dirua zuritzea leporatuta.

De Miguelek dimisioa eman zuen diputatu gisa eta Vital Kutxako presidenteorde gisa. Era berean, Alfonso Arriola Arabako Telknologia parkeko zuzendari ohia ere auziperatu zuten, eta EAEko Kontu Publikoen Auzitegiko aholkulari kargutik kendu zuten.

Beste auziperatuetako bat Aitor Telleria da, Gasteizen EAJren zinegotzi izandakoa, Batzar Nagusietako prokuradore ohia eta Araba Buru Batzarrean dimisioa eman zuena.

Gainera, Ainhoa Bilbao De Miguelen emaztea, Araceli Bajo Aitor Telleriaren bikotekidea, Koldo Otxandiano Ongizate Sozialerako foru erakundearen zuzendari ohia, Iratxe Gaztelu emaztea eta Iñaki Etxaburu enpresaria ere badaude auziperatuta.


Animalia eta intsektu espezien berezitasunen atzetik, 'Teknopolis'en

Saioak Saguzar belarrihandia eta tigre moskitoa gertutik ezagutuko ditu.

Aste honetako 'Teknopolis' saioa animalien atzetik ibiliko da, animalia berezi samarrak gainera. Lehenik eta behin, abentura itzela biziko du saioak Pirinioetako Bisaurin mendiaren magalean. Gauez, 1.600 metrotatik gora, mendian ibiliko dira Saguzar Belarrihandi Alpetarraren bila. Espezie hori lehenengoz 2003an aurkitu zuten Austriako Alpeetan. Saguzar espezie berezia da, izan ere, garaiera ezberdinetan bizi daiteke: 2.500 metro bitarteko garaieran aurki daiteke, baina baita itsas-mailan ere. Hori bai, beti arrokak dauden guneetan, haitzetan, aurkitzen du babesa.

Antton Alberdi Biologian doktorea da eta Euskal Herriko Unibertsitatean saguzar espezie horren inguruko ikerketa egiten ari da. Berarekin joan da 'Teknopolis' mendira saguzarrak harrapatu eta laginak biltzera.

Bestetik, Euskal Herrian tigre moskitoa detektatzeko egiten ari diren azterketak ezagutuko dituzte. Moskitoek pertsonei hainbat gaitz kutsa diezaiekete, eta pertsonen mugikortasuna aprobetxatzen dute hedatzeko, hau da, gure autoetan bidaiatzen dira. Neikerrek hainbat tranpa jarri ditu euskal lurraldean moskitoa gure artera iritsi ote den jakiteko. Lagin bilketan ibiliko da 'Teknopolis', eta tigre moskitoaren ezaugarriak ezagutu ez ezik, adi egoteko arrazoiak jakingo ditu.

'Teknopolis' larunbat honetan emitituko da 13:30ean ETB1en, eta igandean 09:30ean ETB2n.


Uxue Arzelus: ‘Detaile txikiak’

Fikziozko pertsonaiak sortzerako garaian, pertsonaia lauak eraikitzeko arriskua dago. Ezer iradokitzen ez diguten pertsonaiak dira, hutsak. Luis, 45 urte, arkitektoa, bi alaba. Ane, 22 urte, kazetaritza ikaslea, Bilbon bizi da. Axun, 83 urte, 8 biloba, alarguna. Milaka pertsona bururatzen zaizkit ezaugarri horiek betetzen dituztenak, eta, hala ere, ezin ditut pertsonaiak irudikatu. Luisek txakurrei beldur diela jakin behar dut, eta goizetan txokolatezko gailetak gosaltzea gustatzen zaiola. Aneren afizioa izen bereziak dituzten pertsonak bilatzea dela entzun nahi dut, eta gauero ohera sartzean ezkerreko oina txingurritzen zaiola. Axun bere bizilagunaren irribarrearekin urduritu egiten dela atzeman nahiko nuke, eta haren etxeko txintxarriak egiten duen soinua gustatzen zaiola. Detaile txikiek egiten baitute pertsonaia handi.

Bada fikziozko pertsonaietaz gain, bizitza errealean ere berdin gertatzen zait niri. Adin, lanbide, orientazio sexual, bizilekuak ez didate ezer esaten. Ezaugarri txikiak behar ditut pertsona bat ezagutzeko. Martin, 38 urte izanda, gurasoen etxean bizi dela jakin ordez, kalean txistuka joan ohi dela ikusi nahiko nuke. Eta edariak izotzarekin kontaktua egiten duenean entzuten den kraxk hori gustoko duela. Urduri dagoenean poltsikoan daraman goxoki papera igurzten duela. Lentejak egiten dituen bakoitzean gatz gehiegi botatzen diela eta eskubia izan arren ezkerreko hankarekin hasi behar duela pijama janzten. Kaixo, Martin naiz eta ate zaharrek egiten duten hotsari diot beldur. Detaile txikiek egiten baitute pertsona handi.


Antzerki tailerraren hirugarren koska

Orioko Herri Ikastolak antzerki tailerra antolatu du HHko ikasleentzat. Apirilaren amaieran hasi eta maiatzaren hasieran bukatuko da ikastaroa.

Abenduan eman zituzten lehen pausoak antzerkiaren esparruan hainbat ikaslek. Beste baten azalean jartzeak, sentitzen utzi eta sentiarazteak, asko eta asko erakarri zituen; eta, otsailean egin zen bigarren saioan, askok errepikatu zuten. Iaz hasitakoari jarraipena eman nahi izan dio Orioko Herri Ikastolak, hirugarren tailerra antolatuta.

Ipuinetan jolasean III izenburupean, HHko ikasleentzako antzerki tailerra izango da apirilaren amaieran. Apirilaren 28an, 29an, 30ean eta maiatzaren 5ean, 6an eta 7an izango dira saioak; astearteetan, asteazkenetan eta ostegunetan.

Aurrekoetan bezala, ikastaroaren gidaritza Amaia Lizarralde aktoreak emango du eta bi urtekoen ikasgelan izango da. Ordutegiak honakoak dira:

3 urteko haurren tailerra: 17:00 - 17:30

4 urteko haurren tailerra: 17:40 - 18:20

5 urteko haurren tailerra: 18:30 - 19:15

Tailerretan izena emateko Ikastolako idazkaritzara joan behar da, apirilaren 23a, osteguna, baino lehen. 20 euroko kostua izango du tailerrean parte hartzeak.


Hendaia eta Donibane Lohizuneko bandak saioa emango du larunbatean Santiago kalean

Hendaia eta Donibane Lohizuneko komunen arteko Musika Bandak kontzertua emango du larunbatean, hilaren 20an, Pisuzarra plazatxoan, Santiago kalearen amaieran. 23:00etan hasiko da kontzertua eta denentzat irekia izango da.


Igerilekuen sarrera ona goraipatu du Olaberriko Udalak

OLABERRIA // Herenegun bukatu zen Olaberriko igerileku publiko berrian lehenengo bainu denboraldia. Udala «gustura» da udako erabilerarekin. «Asko izan dira joan diren herritarrak eta kanpokoak». Tenis kantxak ere erabili dituzte, horiek ere berritu baitituzte. Uztailaren lehenean ireki zuten igerilekua.


Egoak hegan

Arrakastak zorabioa dakar. Barça izan zen iazko futbol talderik distiratsuena Europan. Aurten elkarri mokoka dihardute hango oilarrek. Bistan da.


Asintomatikoentzako testak eta diagnostiko azkarretarako sistema ikertzen ari dira

Biozentziak Gipuzkoa Fundazioak aukeratutako proiektuetako bi dira, COVID-19arekin lotutako ikerketak egiteko laguntzen deialdiaren barruan.

Gipuzkoako zenbait zentro lanean ari dira koronabirusaren gaixo asintomatikoak edo sintoma oso arinak dituztenak antzemateko testak eta gaixotasuna azkar diagnostikatzeko eskuko sistemak sortzeko.

Biozentziak Gipuzkoa Fundazioak aukeratutako proiektuetako bi dira, COVID-19arekin lotutako ikerketak egiteko apirilean abian jarritako 455.000 euroko laguntzen deialdiaren barruan.

Guztira, lehen 26 proiektu aurkeztu dira, eta aipatutako biak eta beste bi aukeratu dituzte. Beste biak birusa antzemateko sentsore berrien ikerketa eta sintoma arinak dituzten pazienteak etxetik monitorizatzeko sistema dira.

Somaprobes enpresa donostiarrak 150.000 euro jasoko ditu pertsona asintomatikoetan edo sintoma oso arinak dituztenen artean koronabirusa ordubete baino arinago antzemateko. Testa populazio guztiari egingo litzaioke.

Testa ospitaleetan, laborategietan, etxebizitzetan, eskoletan, enpresetan eta aireportuetan erabili ahal izango litzateke eta kutsatuen zenbatekoa hobeto kalkulatzen lagunduko luke.

Diagnostikorako eskuko sistema

Arrasateko Microliquid konpainiak COVID-19a azkar diagnostikatzeko eskuko sistema bat ikertuko du. Microliquid “erreferentea da” minbizia eta arnas aparatuko gaixotasunak diagnostikatzeko “teknologia mikrofluidikoen alorrean”.

Sistema Osakidetzako ospitale eta anbulatorio sareetan balioztatuko dute eta PCRan oinarritutako emaitzak emango ditu 15 minututan. Egungo sistemek bost ordu behar dituzte emaitzak lortzeko.

Beste proiektu batzuk

Al Donostia International Physics Centerri, berriz, 85.000 euro eman dizkiote “Detente” izeneko proiektuaren garapenerako. Proiektu horren helburua birusa antzemateko sentsoreak garatzea da “diagnostiko azkarrerako proben fidagarritasuna indartzeko”.

Hautatutako laugarren proiektuak 70.000 euroko laguntza jasoko du eta Naru Intelligence enpresak aurkeztutako proiektuari egokitu zaio. Proiektua “StepCare” deitzen da eta Adimen Artifizialeko sofwarea da sintoma arinak dituzten gaixoak etxetik monitorizatzeko balioko du.


Esne Beltza, Txarango eta Willis Drummond, Gasteizko Askerock jaialdian

Riot Propaganda, Mafalda, Zoo, Eskean Kristo eta Bad Sound ere egongo dira urriaren 21ean Mendizabalan.

Urriaren 21ean, Askerock jaialdia egingo dute Gasteizko Mendizabalan, eta euskal musikak leku garrantzitsua izango du, gaur antolatzaileek sare sozialen bidez zabaldu duten egitarauan ikus daitekeenez.

Esne Beltza, Txarango eta Willis Drummond arituko dira bertan, baina talde eta artista gehiago ere bertaratuko dira, Riot Propaganda, Mafalda, Zoo, Eskean Kristo eta Bad Sound ere igoko baitira oholtzara.


Fantasian murgilduta

Errotondan bueltaka

Leire Bilbao

Ilustrazioak: Eider Eibar

Elkar, 2015

Egoera sinple eta arrunt batetik abiatuta Leire Bilbaok obra irudimentsu eta fantastikoa aurkezten digu; errealitate kutsua du hasieran, Urko eskolara joateko prestatzen denean, berandu ibili eta txiza egin barik autobusera igotzen denean. Horixe dugu ondorengo gertakari guztien abiapuntua eta arrazoia. Urkok, autobusean, gero eta txizagura handiagoa du eta errotonda baten ondoan, semaforoa gorri jarrita, jaitsi egiten da une batez txiza egiteko. Jakina, autobusak ihes egingo dio eta mutikoa errotonda barruan geratuko da, lurralde aparte batean, miresgarrian, motxilan daraman Alizia herrialde miresgarrian liburuaren antzeko egoera batean.

Nonsense-a, edo zentzugabea dugu Lewis Carrollen nobelaren ezaugarri nagusi, eta antzekoa da Leire Bilbaoren ipuin hau; etengabe errotondan zuloak egiten dituen satorren atzetik abiatuta hainbat pertsonaia eta egoera xelebre ezagutuko ditugu. Bonbillaz betetako oreina, semaforoko gizontxoak… edo hitz egiten duen harria:

“–Aizu, badakit buru gogorra dudala… baina ez dut zure hanketako usaina zertan jasan –esan du sudurra itxita duenaren ahotsarekin.

–Hara! Falta zitzaidan bakarra! Berbetan dakien harri bat –esan dut oihu harritu batekin.

–Ni ez naiz harri bat. Ni Harry naiz –esan du irmo”.

Zentzugabea izateak badu umoretik ere zerbait, xelebrea baita Urkori gertatzen zaiona, xelebreak aurkitzen dituen lagunak eta xelebreak haien arteko elkarrizketak.

Kontakizuna gertakariz, kapitulu laburrez osaturik egoteak laguntzen du irakurketan, handik eta hemendik pikatzen ari den pertsona dugu irakurlea, eta denbora pasaren sentsazioa astiro gertatzen bada ere, egunak aurrera egiten du.

Autobusa bueltan, errotondan dagoela… “Andereño Mirenek nigan erreparatu du, edo hori iruditu zait behintzat, bere aurpegi izutua ikustean. (…)

–Txizalarri nintzen, andereño. Eta ezin izan diot barrua husteko premiari eutsi.

–Azkar, sartu zaitez barrura! Zure amak jakiten badu! –esan du–. Ez, hobe jakiten ez badu –gehitzeko gero”.

Ikusten den bezala, errealitate gordinena fantasia handienarekin batera agertzen dira kontakizun entretenigarri eta atsegin honetan. Eta tonu hori Eider Eibarren irudietan ere islaturik dugu; kolore bizi, ikuspegi ezberdin, neurri eta forma diferenteak, kontakizunaren haria osatuz eta aberastuz.

Errotondan bueltaka liburuko orrietan murgiltzen den irakurlea, untxiaren atzetik zihoan neskatoaren antzera, mundu fantastikoan murgilduko da harik eta Tiranosaurioa, barka autobusa, agertu arte; gure errealitatera itzuli arte. n

Xabier Etxaniz ErleEgoera sinple eta arrunt batetik abiatuta Leire Bilbaok obra irudimentsu eta fantastikoa aurkezten digu; errealitate kutsua du hasieran, Urko eskolara joateko prestatzen denean, berandu ibili eta txiza egin barik autobusera igotzen denean. Horixe dugu ondorengo gertakari guztien abiapuntua eta arrazoia. Urkok, autobusean, gero eta txizagura handiagoa du eta errotonda baten ondoan, semaforoa gorri jarrita, jaitsi egiten da une batez txiza egiteko. Jakina, autobusak ihes egingo dio eta mutikoa errotonda barruan geratuko da, lurralde aparte batean, miresgarrian, motxilan daraman Alizia herrialde miresgarrian liburuaren antzeko egoera batean.

Egoera sinple eta arrunt batetik abiatuta Leire Bilbaok obra irudimentsu eta fantastikoa aurkezten digu; errealitate kutsua du hasieran, Urko eskolara joateko prestatzen denean, berandu ibili eta txiza egin barik autobusera igotzen denean. Horixe dugu ondorengo gertakari guztien abiapuntua eta arrazoia. Urkok, autobusean, gero eta txizagura handiagoa du eta errotonda baten ondoan, semaforoa gorri jarrita, jaitsi egiten da une batez txiza egiteko. Jakina, autobusak ihes egingo dio eta mutikoa errotonda barruan geratuko da, lurralde aparte batean, miresgarrian, motxilan daraman Alizia herrialde miresgarrian liburuaren antzeko egoera batean.

Nonsense-a, edo zentzugabea dugu Lewis Carrollen nobelaren ezaugarri nagusi, eta antzekoa da Leire Bilbaoren ipuin hau; etengabe errotondan zuloak egiten dituen satorren atzetik abiatuta hainbat pertsonaia eta egoera xelebre ezagutuko ditugu. Bonbillaz betetako oreina, semaforoko gizontxoak… edo hitz egiten duen harria:

“–Aizu, badakit buru gogorra dudala… baina ez dut zure hanketako usaina zertan jasan –esan du sudurra itxita duenaren ahotsarekin.

–Hara! Falta zitzaidan bakarra! Berbetan dakien harri bat –esan dut oihu harritu batekin.

–Ni ez naiz harri bat. Ni Harry naiz –esan du irmo”.

Zentzugabea izateak badu umoretik ere zerbait, xelebrea baita Urkori gertatzen zaiona, xelebreak aurkitzen dituen lagunak eta xelebreak haien arteko elkarrizketak.

Kontakizuna gertakariz, kapitulu laburrez osaturik egoteak laguntzen du irakurketan, handik eta hemendik pikatzen ari den pertsona dugu irakurlea, eta denbora pasaren sentsazioa astiro gertatzen bada ere, egunak aurrera egiten du.

Autobusa bueltan, errotondan dagoela… “Andereño Mirenek nigan erreparatu du, edo hori iruditu zait behintzat, bere aurpegi izutua ikustean. (…)

–Txizalarri nintzen, andereño. Eta ezin izan diot barrua husteko premiari eutsi.

–Azkar, sartu zaitez barrura! Zure amak jakiten badu! –esan du–. Ez, hobe jakiten ez badu –gehitzeko gero”.

Ikusten den bezala, errealitate gordinena fantasia handienarekin batera agertzen dira kontakizun entretenigarri eta atsegin honetan. Eta tonu hori Eider Eibarren irudietan ere islaturik dugu; kolore bizi, ikuspegi ezberdin, neurri eta forma diferenteak, kontakizunaren haria osatuz eta aberastuz.

Errotondan bueltaka liburuko orrietan murgiltzen den irakurlea, untxiaren atzetik zihoan neskatoaren antzera, mundu fantastikoan murgilduko da harik eta Tiranosaurioa, barka autobusa, agertu arte; gure errealitatera itzuli arte.


Maskulinitatearen inguruan gogoeta egingo dute antzerki bidez

Xake produkzioak taldeak Fadoak entzuten zituen gizona lana antzeztuko du igandean (hilak 24) 19:00etan Donibaneko Juanba Berasategi aretoan. Sarrerak leihatilan egongo dira salgai emanaldia hasi eta ordubete lehenagotik; aurretik ere eros daitezke honako esteka honen bitartez.

Sinopsia

Lan hau bidaia bat da. Zineman road movieak dauden bezala, hau road play bat izango litzateke. Mario kamioilaria da eta lan kontu batengatik Lisboara doa. Bidean Ander izeneko mutil bat jasoko du. Ander musikaria da eta Huelvako Ayamonte herrian antolatzen den fado lehiaketa amateur batera doa, bertan parte hartzeko asmoz. Kasualitateak kasualitate, Anderrek eta Mariok lehendik ezagutzen dute elkar, baina urteak dira ez dutela elkarren berri izan. Bi pertsona horiek bi egun iraungo duen bidaia bat hasiko dute. Izan ere, elurte handi baten ondorioz, Gaztelako errepidean harrapatuta geratuko dira.

Zirkunstantzia horrek sortzen duen intimitateari eta elkarrekin pasatzen duten denborari esker, harreman oso berezia sortuko da bi lagun horien artean eta kontu askoren inguruan gogoeta egiteko bidea emango du: Zer da sentibera izatea? Gizonak izan gaitezke sentiberak? Nola harremantzen gara mutilak? Zein rol jokatzen ditugu gizarte honetan? Maskulinitatearen inguruan gogoeta egiteko lan bat da honako hau.

Egilea : Kepa Errasti

Zuzendaritza: Getari Etxegarai

Ekoizpena: Xabier Ormazabal

Antzezleak: Iñigo Aranbarri, Ane Gabarain, Kepa Errasti

Argi diseinua: David Alcorta

Eszenografia diseinua: Eider Ibarrondo, Isabel Acosta

Musika: Pascal Gaigne


Aloña Mendi eta Urolaren arteko partiduko irudiak

Aloña Mendik eta Urolak berdindu (1-1) egin dute eta mailaz igotzeko aukera gabe geratu dira oñatiarrak. Hemen partiduko irudiak.


Getxoko jazz jaialdian zuzeneko 19 emanaldi egingo dira

Uztailaren 4tik 8ra bitartean Mike Sternek, Eliane Eliasek, eta Larry Carltonek joko dute, besteak beste

Datorren uztailaren 4tik 8ra egingo da Getxoko 36. Nazioarteko Jazz Jaialdia. Zuzeneko 19 emanaldi edukiko ditu, eta bi agertokitan banatuko dituzte horiek: Biotz Alai plazan, eta Algortako Geltokiaren enparantzan.

Larry Carltonek irekiko du jaialdia. Jazza bestelako estiloekin uztartu du bere ibilbidean: rockarekin, poparekin... Eric Clapton, Quincy Jones edo Maichale Jackson bezalako musikariekin kolaboratu du, besteak beste. Hurrengo egunean, uztailaren 5ean, China Moses Dee Dee Bridgewater abeslari handiaren alaba izango da izarra. Uztailaren 6an, berriz, Wayne Shorter saxofoi jotzaileak joko du. Mike Stern gitarra jotzailea eta Richard Bona baxu jotzailea arituko dira hurrengo egunean. Eta azkenekoan, berriz, Eliane Eliasek hiruko taldean joko du.


Sorgin ehiza: mitoaren historia

Sorginkeria delitua egotzita, 100.000 herritar inguru erre edo urkatu zituzten XV. eta XVII. mendeen bitartean munduan. Eraildakoen %80 andreak izanda, genero ikuspegitik ikertu nahi izan dute jazoera Iruñean, sorgin ehizari buruzko I. topaketa feministetan.


SOINUGELA: Speed of the Sound of Loneliness (John Prine)

Izurriteek zenbaki latzak ekartzen dituzte ustekabean, sinesten ere zailak diren zenbaki latz biderkatuak. Eta zenbakiek zenbaki izaten jarraitzen dute, harik eta haietako baten azpian senide, adiskide edo pertsona ospetsu baten izena aurkitzen dugun arte. Albisteak gogoa inarrosten digu orduan, eta triste gelditzen gara. Horixe gertatu zaigu guri Soinugelan, jakin dugularik koronabirus malapartatuak berrikitan berekin eraman duela John Prine musikaria Nashville hirian, 73 urte zituela.

John Prine AEBek XX. mendean emandako kantautorerik handienetako bat dugu, zalantzarik gabe. Hori esanda, gainera, ez dugu gure iritzi soila ematen, aditu askorena baizik. Iritzi horretakoak ditugu, kasurako, Bob Dylan eta Kris Kristofferson, biek ala biek aspalditxotik aitortua baitzuten John Prine beren musikari kuttuna zela. The New York Times egunkariak bere hilberrian zioen John Prinek bere kantuetan giza izaeraren kronika idatzia utzi digula. Ados gaude erabat, John Prinek inork ez bezala jakin duelako bere ahots erlastuaz gizakion ageriko zein ezkutuko ezaugarri eta sentimenduak azaltzen.

Pedro Elias Igartuak urtero-urtero gonbidatzen zuen John Prine gure Soinugelara, eta bisita horietan hamaika kantu ederrez gozatzeko parada izan dugu. Azken bisitan, esaterako, bere azken diskoa ezagutu genuen: Tree of Forgiveness (Barkamenaren zuhaitza). Pedroren ustez, Johnek susmoa zuen disko horretan heriotza inguru-minguru zebilkiola, geroztik gertatu den bezala.

John Prineren kantak ohorezko apal batean jarrita gelditzen dira Soinugela barruan, baina orain, omenaldi gisa, haren kanturik ederrenetako bat entzungo dugu: Speed of the Sound of Loneliness.

https://bilbohiria.com/docs2/2020/Soinugela/4_John%20Prine%20_Speed_of_the_Sound_of_Loneliness.mp3

Deskargatu hemen.


Barcenas: 'Nik neuk eman nizkion gutun-azalak Cospedali'

Luis Barcenas PPko diruzain ohiak esan du berak idatzi zituela El Pais egunkariak argitaratutako "paperak" eta Maria Dolores de Cospedali 7.500 euro zituen gutun-azala "eskura" berak eman ziola.

Luis Barcenas PPko diruzain ohiak esan du berak idatzi zituela El Pais egunkariak argitaratutako "paperak" eta Maria Dolores de Cospedali 7.500 euro zituen gutun-azala "eskura" berak eman ziola.

Cospedalek Barcenasen aurka jarritako salaketaren epaiketan, PPko diruzain ohiak esan du Cospedali hainbat ordainketa eskura eman zizkiola, Genova kaleko egoitzaren zazpigarren solairuan. Senatuko bulegoan ere gutun-azal bat eman ziola gaineratu du Barcenasek.

Cospedalen abokatuaren galderei erantzunez, Luis Barcenasek azaldu du PPko idazkari orokorren soldatak "osatzeko" ohitura zegoela. Horrenbestez, Angel Acebes, Javier Arenas eta Alvarez Cascos idazkariei ere diruz betetako gutun-azalak eman zizkiela onartu du Barcenasek.

Bestalde, Cospedalek ukatu egin du Barcenasen paperetan agertzen diren diru-kopuruak kobratu izana. Horren hitzetan, Barcenasek adierazitakoa "faltsua" da.

Cospedalek esan du ez dakiela PPko beste ordezkari batzuek gainsoldatak kobratu zituzten ala ez, baina galdetu zuenean ezetz esan ziotela nabarmendu du.


Oinatz Elkarte Animalistaren adierazpena, ahari jokoak direla eta

Animalien erabilera tartean duten ekintza guztiak eztabaidan jartzea eskatzen dugu, zezen-plazaren kudeaketa berrantolatzea, eta animaliekin egiten diren astakeriak alde batera uztea.

Ahari jokoen inguruan egun hauetan oihartzun handia sortu duen berriaren harira, Oinatz Elkarte Animalistak zera adierazi nahi du:

Jakina da, gure herrian betidanik egin izan direla modu horretako ekintzak bertako zezen-plazan, jaiegunetan bereziki, eta gaur arte dihardutela. Orain eztabaida Equo taldekoek sortu dute, salaketaren bidez. Esan behar dugu Oinatz taldeak, elkarte animalista izanik, beraiekin bat egiten dugula.

Dena den, duela bost hilabete udaletxean izan ginen, ahari jokoei zein gure taldearekin zerikusia duten gaiei buruz hitz egiten, ea jarduera horiek legezkoak diren azalpenak eskatuz, eta Udalaren egitekoaren inguruko ardura planteatuz.

Esan behar dugu, ez zaigula gustatu Udalaren komunikatua, adierazten duenean "guk ez genuen antolatzen", "aztertzen ari gara", orain ez dira egiten"... Gogorarazi nahi diogu, zezen-plaza udal egoitza dela, eta Udalak ardura duela bertan antolatzen diren ekintzen gainean. Bat egiten dugu, ordea, adierazten duenean ez duela inondik inora ere animalien gaineko tratu txarrik onartuko.

Beraz, eskatzen dugu animalien erabilera tartean duten ekintza guztiak eztabaidan jartzea, zezen-plazaren kudeaketa berrantolatzea, eta animaliekin egiten diren astakeriak alde batera uztea.


Charles Darwinen biografia haurrentzat

Nicolás Cuvi ::Darwin bidaiaria

Txertoa

orrialdeak ::139

prezioa ::9.95€

200 urte joan dira Charles Darwin jaio zenetik; 150 berriz, Espezieen jatorriaz Hautespen naturalaren bidez liburua argitaratu zenetik. Hori dela-eta, hainbat ekitaldi antolatu dituzte aurten, naturalista eta biologo ingelesaren omenez. Azpimarratzekoa da alde horretatik Txertoa argitaletxearen ahalegina, 9 eta 12 urte bitarteko umeentzako moduko biografia bat eskaintzeko. Nicolás Cuvik idatzia, Martin Ansok itzulia, ilustrazio dotorez osatuta eman dute argitara Darwin bidaiaria. Liburuko orrietan barrena ezagutuko ditugu Charles Darwinen bizitzako pasadizo ugari. Gainera, amaieran, ariketa sorta gehitu diote.


EPPK: "Sakabanaketak 25 urte: amaitzeko garaia da"

EPPK-ko kideok martxoan abiatutako Euskal Herriratze ekimena amaituta, agiri honen bidez gure gogoeta konpartitu nahi dugu euskal jendartearekin. Espainiar eta frantses estatuek beti nahi izan dute bere atzaparretan eroritako euskal borrokalariak beren ingurune hurbiletik aldendu. Duela 25 urte, EPPK-ren aurkako errepresioaren torlojuari koska bat gehiago estutu zioten, euskal preso politikoon ordura arteko deportazioari, sakabanaketa gehituz eta orokortuz. Askapen borrokaren katebegi ahulena ginelakoan, Kolektiboa apurtzeko apustu gogorra egin zuten. Gure artean zatiketa lortuz gero, kartzelara ekarri gintuen askapen prozesuak berea egina izango zuelakoan. Hartara, isolatu nahi izan gintuzten eta gure senide eta lagunekiko harremanak zaildu ez ezik, herritarrekikoak eten. Gainera, hori egiteko une esanguratsua hautatu zuten: Aljerian ETAk eta Espainiako Gobernuak izandako elkarrizketa politikoen hausturaren biharamuna. Une politiko giltzarri horretan, Ajuria-Eneako ituneko alderdien oniritzi eta babesarekin abian jarritako presoon sakabanaketa, Estatu espainiarrak 1989an indartutako estrategia errepresiboaren beste atal bat izan zen, militanteen errematatzea, errefuxiatuen deportazioa eta herritarren aurkako gerra zikinarekin batera. Argazkian, abuztuaren 21ean Aimar Hidalgo algortarra libre geratu ostean, egun Euskal Preso Politikoen Kolektiboa osatzen duten lagunen artean Uribe Kostako 24 bizilagun dago; horietatik bost Frantziako espetxeetan dira eta gainontzekoak Espainiakoetan / © Getxotik_aske.

25 urteren ondoren, gu eta gure hurbilekoak bete-betean jo gaituen politika anker horrek eragin dizkigun zauri eta sufrimenduak ez ditugu ezkutatu nahi. Kartzeletan, errepideetan, manifestazioetan, burkide, senide, lagun eta herritarren artean eragindako hildakoak eta zaurituak izotz-mendiaren alde ikusgarria baino ez dira.

Ez dugu sakabanaketa eta deportazioarekin amaitu, baina prozesu politikoak bere bizkar jarri zuen erronka horri eutsi dio Kolektiboak. Onartuko ez badute ere, badakite huts egin dutela, ez baitute helburua lortu.

Kolektiboak egoera berriari aurre egiten jakin izan zuen, antolatu eta borroka-fronteari eusten. Eta alde horretatik, apaltasunez esan dezakegu Kolektiboak lehengo lepotik duela burua.

Ez dugu sakabanaketarekin eta deportazioarekin amaitu, eta hala ere eskerrak emateko une aproposa da urteurren hau:

- Eskerrak, alboan izan zaituztegun guztiei, zuek gabe ez baikenukeen lortuko zigor erantsiari eustea, gure urruntzea eta sakabanatzea erabateko isolamendu ere bilaka zedin ekiditea.

- Eskerrak guraso, anai-arreba, seme-alaba, emazte, senar, senideei oro har, eta baita adiskide, lagun eta herritar ezezagunei ere, errepidez, airez eta itsasoz Euskal Herrira lotzen gaituzten sustraiak etenik gabe ureztatu dituzuenoi.

- Ezin zenbatu elkarretaratze, manifestazio, gose-greba eta mota guztietako ekitaldi eta ekimenen bidez ziegetako bakardadeari aurre egiteko ezinbesteko laguntza eta elkartasuna ekarri diguzuenoi.

- Aipamen berezia egin behar diegu urte guztiotan antolakunde desberdinen bidez presoon eskubideen defentsan elkartasunezko zeregin militantea kartzelarekin ordainarazi dieten herritarrei. Ohore eta aberastasun handia izan da EPPK-rentzat burkide horien ekarpena.

Guzti horri esker, kaleetan gure argazkiak erakustea debekatu eta zigortzeraino iritsi badira ere, euskal preso politikook, urrunduta eta sakabanatuta bagaude ere, inoiz baino babestuago eta herrian txertatuago sentitzen gara, gure herriaren alde antolatzen diren ekinbideen partaide sentitzen gara.

Iragan 25 urteotan egoera politikoa asko aldatu da. Are gehiago, ETA Erakundeak 2011ko urrian borroka armatua behin betirako uztea erabaki ondoren.

Ez da aldatu ordea menpean gaituzten estatu bien jokabidea: krisi ekonomikoaren aitzakiaz aberats eta bankariak saritu eta langileak eta herritar xumeak zigortzen dituzten horiexek berek, EPPK-ren aurkako erasoaldian etenik jartzeko asmorik ez dutela erakusten digute, egun batean bai eta hurrengoan ere.

Sinestea zaila baita askorentzat Euskal Herrian bizitzen ari garen egoera berrian, eta Arkaitz Bellon burkidearen heriotzaren ostean, Iosu Uribetxeberria, Ibon Iparragirre, Ventura Tome, Ibon Fernandez eta gaixo dauden burkideekin eta adinekoekin egiten ari direna.

Ulertezintasuna hedatzen da Fernando Sota tafallar gaztea presoon argazkiengatik urtebetera kondenatzea eta gainera kartzelan sartu eta deportatzea; edota Aritxulegiko Gudarien oihana desegitea eta horren aitzakian herritarrak atxilotzea.

Jokabide hori ez da berria guretzat, baina Euskal Herriko egoera berrian harrigarria gertatzen da askorentzat.

Urruntasun honetatik ordea, argi ikusten da Europako Tribunalak 197/2006 doktrina indargabetu ostean, espetxealdia luzatzeko Audientzia Nazional espainiarrak hartu berri duen erabakiaren modukoekin estatuak zein helburu politikoren atzetik doazen. Oraindik ere katebegi ahultzat gauzkaten horiek: aurrena, etsipena hedatzea; ondoren, prozesu politikoa ez atzera eta ez aurrera mantentzea; eta azkenik, Euskal Herriko prozesu politikoa errailetik ateraraztea.

Horra sakabanaketa eta urruntzea mantentzeko erabakiaren zinezko azalpena.

Sakabanaketa abiarazi zuten unean berean aldarri berri bat sortu zen euskal herritarren eztarrian: «Euskal presoak Euskal Herrira!». Aldarriak inoiz baino indar gehiago du gaur egun. «Giza eskubideak, konponbidea, bakea» lelopean egindako urtarrileko manifestazio erraldoiak segida eskatzen du, helburua lortu arte.

Iragan hileotan, EPPK-k egin du ekarpena espainiar eta frantziar kartzeletan gauzkaten presoon deportazioarekin eta sakabanaketarekin amaitzeko.

Estatuen erantzuna argia izan da: zirrikiturik ere uzten ez duen ukoa.

Eta estatuen jarrera krudel eta itxi horren aurrean, EAJk hurkoak ere harrituko zituen jarrera agertu du berriki: estatuek gure oinarrizko eskubideak errespeta ditzaten nahi badugu, presook notario aurrean damu gaitezen gonbidatuz.

Beraiek baino ezin dute jakin zein helbururekin eta zein asmok gidatuta egin diguten eraso presooi eta gure senide eta lagunei. Nabarmena dena da, sakabanaketaren erantzuletzat ezker abertzalea eta Kolektiboa bera seinalatzen duten adierazpenekin eta antzekoekin, euskal jendartean urtarrileko manifestazio bateratuak bezala ekainaren 8ko giza kateak piztu ilusioa hozten dutela.

Espainiar Estatuak zigor zaharrari, hau da deportazio eta sakabanaketari, helburu politiko berria aurkitu dio: konponbide prozesua lokazten saiatzea. Duela 25 urte EAJ-ren bedeinkazioa izan zuen sakabanaketak. Orain ere bedeinkazioa ematen jarraituko du? Hobe luke EAJ-k jendartearen gehiengoarekin bat egin eta legez kanpoko zigor erantsia diren neurriak amaitzeko urratsak ematea.

Urtarrilaren 11ko Bilboko manifestazioak bezala, ekainaren 14ko Baionakoak erakutsi zuen Kolektiboak duen babes anitza. EPPK-ko kideok gure Euskal Herriratzea eskatuz abiatutako ekimena bururaino eramateko behar-beharrezkoa da euskal jendartearen parte hartzea sustatzea.

Kolektiboak urrats ausarta egin du espainiar eta frantses legedien bidean. Euskal Herriratze eskaeren ukoei, orain helegiteen bidez erantzungo diegu. Baina, euskal herritarren parte hartze aktiboa ezinbestekoa izango da guztion artean estatuen jarrera itxia aldatzeko.

Zuen laguntza behar dugu Euskal Herrira itzultzeko!

Beti bezain ozen, inoiz baino tinkoago:

Euskal Presoak Euskal Herrira!

Amnistia, autodeterminazioa!

Euskal Preso Politikoen Kolektiboa (EPPK)


Erretiratuek jango dituzte azken gaztainak Osintxun

Abenturazaleek gogotik disfrutatuko dute Alex Txikoni entzuten. Kirolari ezagunak hitzaldia egingo du gaur Osintxuko ludotekan, 19:00etan, Azaroa Gaztainatan ekimenaren barruan.

Erretiratuen bazkariarekin agurtuko dute hilabetea Osintxun. Txuringo tabernan bapo bazkaldu eta gero, erretiratuek zozketa eta trikitilarien bisita izango dute. Beti bezala, azaroa gaztaina zimelik gabeko hilabetea izan da.


'Musikatea', azaroaren 11ko kantak

Zeintzuk izan dira gaurko saioan entzundako abestiak? Sartu eta ikusi!

Hona hemen Fermin Etxegoienek aurkezten duen saioan gaur entzun ahal izan ditugun abestien zerrenda. Astelehenetik ostiralera, 21:00etatik 22:00etara, hitzordua duzu Fermin Etxegoienekin Euskadi Irratian. Entzun saio guztiak osorik Musikatean!

Héctor Lavoe – ´Periódico de ayer´

Glaukoma – ´Haritik tiraka´

Public Service Broadcasting – ´Inform, edúcate, entertain´

Anna Calvi - ´Sing to me´

Zea Mays - ´Oihu´

Julien Doré - ´Paris-Seychelles´

Julien Doré - ´Platini´

Keu - ´Bakoitzean´

Arthur Beatrice - ´Grand union´

Glasser – ´Design´

Joseba B. Lenoir – ´Ez zaitut behar´

MacEnroe – ´Los valientes´


Traktorea lortzeko bigarren fasean sartu da Arraztalo

Lehenengo fasea gaindituta (6.000 euro) traktorea lortzeko bigarren eta azken fasean sartu dira Arraztalokoak. Helburua, orain, 9.000 eurora iristea da eta horretarako oraingo bideetatik jarraituko dute (kontu korronte bidez: Kutxa-2101 0060 05 0012672317; Caixa- 2100 4481 08 0200088473. Eskura emanda: herriko taberna eta dendatan eta barazki banaketan, astelehenero 18:00etan Killirikupen). Kanpaina Internet bidez jarrai daiteke euskadi.goteo.org/project/traktorea webgunearen bidez.

40 eguneko epea dute 9.000 eurora iristeko, martxoaren 1ean bukatzen da epe hori. Hori lortuta traktorea erosi ahal izango dute Arraztalokoek.


Hilaren 27an baserrietako plastikoa batuko da

Landa Garapenerako elkarteak baserrietako plastikoa batzeko 2015eko egutegia zehaztu du. Siloa estaltzeko plastikoa, belar boletakoa, berotegi eta ortuetan lurra estaltzekoa eta berotegietarako plastiko zuria batuko dira. Urtarrilaren 27an dute antzuolarrek lehen eguna plastikoa eramateko ekarpen gunea.

2015 urtean, plastikoa ateratzeko egunak hauek:

Urtarrilak 27; maiatzak 26; azaroak 24; otsailak 24; uztailak 28; abenduak 22; martxoak 24 eta irailak 22. Plastikoa arratsaldez utzi behar da, esandako lekuan; beste nonbait nahi bada deitu telefonoz. Bilketa lekua ekarpen gunearen ondoan.


Sortu legeztatzeko manifestazioa egingo dute Bilbon, hilaren 19an

17:30etan aterako da Kasilla plazatik "Bakerantz, legalizazioa" lelopean.

Esparru ezberdinetako pertsona esanguratsuek manifestazio ixila deitu dute hurrengo larunbaterako, Bilbon, Sorturen legalizazioa eskatzeko, izan ere, deitzaileek esan dutenez, "euskal gizarteak ez du inoiz bakea hain gertu ikusi".

Manifestazioa 17:30an hasiko da, Bilboko Kasilla plazan, "Bakerantz, legalizazioa" lelopean. Protesta "legeztatuta" dagoela diote deitzaileek, baimenak eskatu dituztelako eta "ohiko denbora epeetan" ez dutelako Administrazioaren erantzunik jaso.

Manifestazioari babesa eman diotenen artean hurrengo hauezek daude: Txaro Arteaga Emakundeko zuzendari ohia, Perico Ibarra EHUko irakaslea, Anjeles Iztueta (EA) Hezkuntza sailburu ohia, Antton Lafont CESeko presidente ohia, Martxelo Otamendi kazetaria; Iñaki Perurena harrijasotzailea, Paul Ríos Lokarriko bozeramailea, CC.OOko Jesús Uzkudun, Iñaki Zarraoa Getxoko alkate ohia, Xabier Arzalluz EAJko presidente ohia, eta Mitxel Sarasketa ETAko ''Donosti'' komandoko kide ohia.


Asfaltatze lanei berriro ekin diete Grosen

Alarma egoerak eragindako geldialdiaren ostean, hiriko bide publikoko lanei berriro ekin dio udalak. Asfaltatze kanpaina hau hiriko 78 kaletara iritsiko da, eta Gros auzoan hasi dute, Kolon pasealeku inguruan.

Herritarren konfinamendua aprobetxatuz, lanak eguneko ordutegian egiten ari dira, horrela gauez eragozpenak sahiesteko. Makinek kale honetako erreietako bat okupatu zuten, zirkulazioa beste erreietik egiten zen bitartean.

Orain hasitako lanak zazpi aste eta erdiko epean 57 kaletara iritsiko diren putzuak dira, eta Gros, Erdialdea, Egia, Intxaurrondo eta Antiguako kaleetan egingo dituzte. Bigarren lotea asfaltatzeko lanak galtzadako zati osoak konpontzeko izango dira, eta hamazazpi astetan Aiete, Antigua, Erdialdea, Amara Zaharra, Gros-Ulia, Igeldo, Intxaurrondo eta Martuteneko 21 kale berrituko dituzte.

Gune Publikoetako zinegotzi Marisol Garmendiak aipatu zuenez, “Zoladura konpontzeko bi sortek 1,3 milioi euroko aurrekontua dute; kopuru horri Tolosa hiribideko autobus erraiaren asfaltoa berritzen gastatutako 300.000 euroak gehitu behar zaizkio, eta antzeko kopuru bat Miramongo Parke Teknologikoko galtzada asfaltatzeko. Guztira, ia bi milioi euro”.


Gizon bat hil da auto istripu batean

Gaur eguerdian gizonezko bat hil da auto istripu batean, Lasartera bidean. Donostian GI-11 errepidean gertatu da istripua 12:00ak aldera. Autoa errepidetik atera da eta hesiaren kontra jo du. Larrialdi zerbitzuak istripua gertatu den lekura joan dira baina autoaren gidaria jada hilda zegoen.


Surfa: Romain Laulhe, final-laurdenetan Bretignollesen

Jatyr Berasaluze laugarren kanporaketaraino iritsi da eta Igor Muniain hirugarrengora.

Asteburuan bukatuko da WQS zirkuitoko lau izarreko txapelketa Bretignollesen (Frantzia). Romain Laulhe final-laurdenetarako sailkatu da.

Surlfari baionarrak Glenn Hall irlandarra izango du aurkari. Gainontzeko euskal surflari guztiak kanporatuak izan dira, Jatyr Berasaluze laugarren kanporaketaraino iritsi da eta Igor Muniain hirugarrengora.


Aranak batasun sindikala eskatu du, Euskadin 'guztiok kalera irteteko'

Radio Euskadin izandako eztabaida politikoan, egoerari onura ateratzea egotzi dio PSEk Alemaniari, "Espainiako zorrari esker doako finantziazioa lortzen ari delako".

Mikel Arana Ezker Anitza-IUko koordinatzaile nagusiak adierazi duenez, Euskadik sindikatuen arteko batasuna behar du, deialdi bateratua egiteko, eta, "greba orokorraren deialdian gertatu zen bezala, guztiok kalera irteteko, Espainiako Gobernuaren azken murrizketei gaitzespena erakusteko".

Radio Euskadin izandako eztabaida politikoan, Aranak PPko Gobernuak ezarritako neurrien aurrean protestatzeko kalera irteteko animatu ditu herritarrak. "PP iruzur egiten ari da, orain egiten ari dena ez zetorrelako PPren hauteskunde-programan, ondorioz, protestatzeko eskubidea dute herritarrek", nabarmendu du Aranak.

Gauzak horrela, "Euskadiko sindikatuen arteko zatiketa" deitoratu du. "Hemen herritarren protestak oso aktiboak izan dira betidanik", gogoratu du Ezker Anitza-IUko buruak.

PSE: 'Alemania egoerari onura ateratzen ari da'

Bestalde, Jose Antonio Pastor PSE-EEko bozeramaileak salatu duenez, "Espainiako arrisku-sariaren egungo egoeraren aurrean, Europako Banku Zentralak geldi jarraitzen du, ezer ez egin gabe". "Mariano Rajoyren murrizketen aurrean, arrisku-sariak okerrera egin du behin eta berriro", azpimarratu du. "Ekonomia berpizteko eta zorra ordaindu ahal izateko, diru-sarreren auzia mahai gainean jartzeko unea heldu da", esan du.

Halaber, egoerari onura ateratzea egotzi dio PSEk Alemaniari, "Espainiako zorrari esker doako finantziazioa lortzen ari delako". "Alemaniak ekonomia garrantzitsua du", adierazi du sozialistak, "baina herrialde honek ekoizten duena norbaitek erosi beharko du, ekonomia arloan, guztiok lotuta gaude eta".


Beasaingo gaztetxeak manifestazioa deitu du ‘Herriko tabernen’ eta gaztetxeen defentsan

Herriko tabernen eta gaztetxeen defentsan egingo dute manifestazioa.

Beasaingo gaztetxeak 11. urteurreneko ekitaldiak egingo ditu larunbatean. Festaz gain, aldarrikapenerako ere tartea hartuko dute ordea: gaztetxeen eta herriko tabernen defentsan, 18:00etan, tren geltokitik hasita, manifestazioa antolatu dute. Herriko tabernak ez ixtea, tartean Beasaingo Arrano, Bilboko Kukutza gaztetxearen auziko epaiketa salatzea eta Donostiako Kortxoenea gaztetxea ez botatzea eskatuko dute.


Kontzertua emango dute Napoka Iriak eta Physis versus Nomosek

Harrobia Zuzen musika egitarauaren barnean arituko dira Eibarko bikotea eta bakarlari donostiarra

Harrobia Lantzen musika ekimenari esker, abian da aurten ere Harrobia Zuzen musika egitaraua. Datorren ekitaldia urtarrilaren 13rako antolatu dute, Dokan, eta bertan, Napoka Iria eta Physis versus Nomos arituko dira zuzenean, 20:30ean. Finean, Euskal Herriko musika eszena sustatzea du helburu gisa egitasmoak. Aurreko denboraldian, bost kontzertu antolatu zituzten, eta guztiak Dokan izan ziren. Bigarren denboraldian ere, topagunea eta helburua berbera izango dira.

Bi talde, bi estilo

Napoka Iria taldea, bi musikari eibartarrek osatzen dute. Jendaurrean grabatutako lan berria kalean du taldeak, Lehertarazi edifizioak (Bonberenea, 2011). Gitarra elektriko bat, akustiko bat eta ahotsen ohiko dantzekin arituko dira. Physis versus Nomos, berriz, Beñat Antxustegi musikari donostiarraren bakarkako egitasmoa da. Zartada eta Ferekaren Artean lana aurkeztuko du bertan.


Iruñeko Udalak 'EraStop' aurkeztu du, sexu erasoak salatzeko aplikazioa

Aplikazioa sakelakoan deskargatzen duen orok alarma helarazi ahalko dio Udaltzaingoari, geolokalizazio bidez.

Hiri Segurtasun eta Bizikidetzako zinegotzi ordezkari Itziar Gomezek, alorreko zuzendari Xabier Ibañezek eta MRSystem enpresako kudeatzaile Mikel Goñik aurkeztu dute sakelakoan erabiltzeko doako aplikazio berria.

Hiru botoi izanen ditu programak: "Eraso bat sufritzen ari naiz", "Eraso bat salatu nahi dut" eta "Lagundu nazazu". Lehen aukera larrialdietarako botoi bat da, eta, hori sakatuta, udaltzainak berehala mobilizatuko dira, geolokalizazio sistemaren bidez, alarma piztu duen pertsona non dagoen ikusi eta hari laguntza emateko.

Bigarren botoia, "Eraso bat salatu nahi dut", sexu eraso baten lekuko direnek erabili ahalko dute, Iruñeko Udaltzaingoarekin harremanetan jarrita.

Azkenik, "Lagundu nazazu" botoiarekin, aplikazioaren erabiltzaileek euren agendako kontaktu bat aukeratu ahalko dute, eta etxeraino "birtualki" laguntzeko eskaria bidaliko diote. Eskaria onartzen badu, pertsona "laguntzaileak" bere sakelakoan ikusiko du mapa eta geolokalizazioa, laguntza eskatu duen pertsona etxeraino iritsi dela ziurtatu ahal izateko.

Sanferminetan eskuragai jarriko dute aplikazioa, doan.


Parte Zaharra hartu du Euskal Inauteriak

Zerbait baldin badago Euskal Inauterian, ezer baino nabariagoa, horixe baserri giroa da. Hain zuzen ere, Euskal Inauteriak herrikoak dira, eta berezitasun hori nabarmendu nahi izan dute Konstituzio plazan bildutako haurrek. Bertatik, kalejiran, Parte Zaharreko kaleetan barrena abiatu dira, txistulariek lagunduta. Konstituzio plazan dantzatu dute. (Argazkia: Aritz Sorzabal)

Kalejiran abiatu dira Parte Zaharrean barrena. (Argazkia: Aritz Sorzabal)

Txistulariak. (Argazkia: Aritz Sorzabal)


Ordezkari politikoak ere festara

Beasaingo Udaleko ordezkari politikoek soka dantza egin dute 12:30ean, Loinatz jaietako egitarauaren barruan. Txistularien laguntza izan dute, eta eguraldi ona dela eta, hainbat pertsona bildu dira plazan. Udaletxe parean egin dute erakustaldia, eta giro ona sortu da ikusleen, txistularien eta dantzarien artean.

Haurrek ere soka dantza egingo dute kuadrilla egunaren biharamunean. Aurten gainera, neskek mutilen protagonismo bera izango dute: 20 neska eta 20 mutil ariko dira dantzan. Hori horrela, irudi historikoa ikusiko dute beasaindarrek.


Bermeotarrek zilarrezko eta brontzezko dominak eskuratu dituzte Espainiako Batel Txapelketan

Atzo Meiran (Galiza) lehiatu zituzten Espainiako Batel Txapelketaren finalak. Mutilen kadete mailan bigarren postuan sailkatu zen Bermeo Arraun Elkartea, eta txiki mailan hirugarren. Talde bermeotarrak ez zuen lortu beste kategorietarako finaletarako txartelik.

CR Cabo da Cruzek lortu zuen denborarik onena kadeteetan: 07:41.11. Bermeotarrak galiziarrengandik bi segundo eta 40 ehunenera sailkatu ziren. Club Do Mar Bueu galiziarrarentzat izan zen brontzea; irabazlearengandik bost segundo eta 34 ehunenea sailkatu zen.

Mutilen txiki mailan ere galiziarrak izan ziren onenak. Club de Remo Mecos Pontevedrako taldeak bost minutu, zortzi segundo eta 46 ehuneneko markagaz irabazi zuen estropada. La Coruñako Club de Remo Puebla 29 ehunenera saillkatu zen, eta Bermeo AE minutu bat eta 45 segundora.


Greba lehen orduetan

2012.3.29. Greba Orokorra Urnietan, lehen orduetan.


Amnistiaren aldeko manifestazioa Bilbon

'Errepresioari stop esateko garaia da' leloarekin Euskal Herriko herrialde guztietan amnistiaren aldeko manifestazioak egingo dira bihar. Jean François Lefortek Kanbon Elkartasun Egunean esan bezala, "Gure delitu bakarra euskal herritarrak izatea da; baina, gure izaera izanik, ezin da izan delitua". Bilbon 18:30ean abiatuko da, Jesusen bihotzetik.


Oporrak!

Gaur dute umeek ikasturteko azken eguna eta Elgetako Herri Ikastetxean izan gara ea gaurko eguna nola bizi duten galdetzen.


Gaur jarriko dute martxan atez atekoa Oñatin

Oñatin, atez ate batuko dituzte hondakinak gaurtik –astelehena– aurrera, eta herritarrek papera eta kartoiarekin estreinatuko dute hondakinak batzeko sistema hori, egutegiaren arabera horixe baita astelehenetan ateratzea dagokiena.

Uztailaren 1ean hasiko da Oñatin atez ateko hondakinen bilketa

Astelehenetan, papera eta kartoia; martitzen, egubakoitz eta domeketan, organikoa; eguazten eta zapatutan, ontzi arinak; eta eguenetan, errefusa atera beharko dituzte. Hiru ordu izango dituzte horretarako, 20:00etatik 23:00etara, eta ordu horretan bilketa hasiko da.

Iritsi da, beraz, atez atekoa martxan jartzeko eguna eta, hori horrela, orain arte herriko kaleetan zeuden edukiontziak erretiratzen ibili dira hainbat kamioi, gaur 06:00etatik: edukiontzi horia, urdina eta berdea, hirurak kendu dituzte, eta ETEOren atzeko aldera eraman, hustu eta gero.

Bigarren herria Debagoienean

Oñati izango da atez ateko hondakinen bilketa sistema aplikatuko duen Debagoieneko bigarren herria, Antzuolaren atzetik, eta sistema berria lasai hartzeko dei egin die alkateak herrikideei. Gogora erazi die, gainera, informazio bulegoak, hasiera baten, urte amaierara arte zabalik egongo direla eta zalantzak dituztenak bulegoetara edo udaletxera joan daitezkeela laguntza bila.


Normaltasun berria mintzoan: Hizkuntza politika berri bat osatzea ezinbestekoa da

Gure mintzoan nahi genukeen normaltasuna aztertzen gabiltza Xamar ikerlariarekin batera. Hizkuntza politiken inguruan mintzatu gara gaur ere. Urte askotan pentsatu izan da hezkuntzak hizkuntza normalizatu lukeela baina ez da horrela izan horregatik bada garaia hizkuntza berri bat osatzeko.

https://bilbohiria.com/docs2/2020/NormaltasunBerriaMIntzoan/201020_NBM_saioa_02.mp3

Deskargatu hemen.


Zumaian atzemandako droga kargamentuko arduradunei ezarritako zigorrak berretsi ditu Auzitegi Gorenak

2011. urtean 595 kilo kokaina atzeman zituen Guardia Zibilak Zumaiako kirol portuan. Droga trafiko operazio haren atzean zeuden lagunei ezarritako zigorrak berretsi ditu orain Auzitegi Gorenak.

Diario Vasco egunkariak eman du honen berri. 595 kilo kokaina zeraman belaontzia atzeman zuten guardia zibilek 2011ko urriaren 5ean, Zumaiako kirol portuan. Ontzi hau irailean atera zen Karibeko portu batetik. Azoreetan geldialdia egin ondoren, Zumaiarako bidea hartu zuen, eta aipatutako egunean atxilotu zituzten arduradunak droga lehorreratzen ari ziren unean.

Epaitegiak 19 urte eta 6 hilabeteko espetxe zigorra ezarri zion sareko buruari, eta 13 urte eta 6 hilabeteko zigorra haren laguntzaileari. Ontziko tripulatzaile bati 9 urteko zigorra ezarri zion, eta beste lau taldekideri 14 urte eta 10 hilabeteko eta 4 urte eta 6 hilabete arteko zigorrak. Auzitegi Gorenak zigor hauek berretsi ditu orain.


Baionako Plastituberen itxierak 49 langile utziko ditu lanik gabe

Zuzendaritzak lantegia nahita itxi duela ziurtatu du enpresako sindikatu nagusiak, CFDTk. Enpresari segida emateko aukera guztiak zapuztea eta lan eskariei ez erantzutea aurpegiratu dio zuzendariari.


Bizardunak taldearen kontzerturako 3 sarrera bikoitz ditugu!

Bizardunak taldea, maiatzaren 25ean, 22:30ean Elgetako Espaloia Kafe Antzokian izango da. Kontzertu honetarako, 3 sarrera bikoitz ditugu, GOIENA Klubeko bazkideen artean zozketatzeko.

Parte hartzeko bideak:

SMS: KLUBA (sariaren izena) 215800 zenbakira.

Telefonoz: 943 25 05 05

E-postaz: kluba@goiena.com

WhatsApp bidez: KLUBA (sariaren izena) (bazkidearen zenbakia) 688 69 00 07 zenbakira.

Ostiral honetan emango ditugu irabazleen izenak. Zorte on!


Rural Kutxako Fernandez bosgarrena Urrakiko Igoeran


Lehen ministroa adostu ezinik, gobernurako negoziazioa eten dute Tunisian

Bitartekariaren arabera, aurki helduko diete berriz batasun nazionaleko gobernua osatzeko elkarrizketei

Tunisian, behin-behinean eten dute parlamentuko indar nagusien arteko negoziazio nazionala. Batasun nazionaleko gobernua osatzeko elkarrizketak trabatuta gelditu dira lehen ministroa aukeratzeko orduan, eta etenaldia egitea erabaki dute alde nagusiek. UGTT Tunisiako Langileen Batasun Orokorrak, herrialdeko sindikatu nagusiak, egin ditu bitartekari lanak. Husin Abasi idazkari nagusiaren hitzetan, bizpahiru eguneko kontua izango da etena: «Ez da bertan behera gelditu: bestela, esan nahiko luke elkarrizketa nazionalak porrot egin duela».

Tunisiako indar politiko nagusiek urriaren 26an ekin zioten elkarrizketa nazionalari, herrialdera egonkortasun politikoa ekartzeko asmoz. Azken hilabeteotako hainbat gorabeherak areagotu egin dute Tunisiako ziurgabetasun giro orokorra; Mohamed al-Brahmi oposizioko diputatuaren hilketak krisia leherrarazi zuen uztailean. 2011ko Udaberri Arabiarraren ostetik idatzi asmo zuten konstituzio berria ere espero baino mantsoago doa, eta hauteskunde legea ere ez dute oraindik erreformatu.

Berriz heltzeko prest

Helburu horiek betetzeko, batasun nazionaleko gobernua osatzea adostu zuten parlamentuko indar politiko nagusiek joan den hilean. Hamar egun egin dituzte negoziazio mahaiaren inguruan, baina lehen ministroaren aukeraketak ekarri du lehen gatazka. Zentro-ezkerreko Herri Frontea eta oposizioko alderdi gehienak Mohamed Naser ministro ohiaren alde agertu dira; gobernuko Ennahda alderdi islamistak, berriz, Ahmed Mestiri proposatu du —hura ere ministro izandakoa Tunisiako lehen gobernuan—. Bozketan, Naserrek irabazi du, baina Ennahdak ez du emaitza onartu, eta giroa hozten uztea erabaki du sindikatuak. «Beharrezkoa zen negoziazioak pixka baterako etetea», azaldu du Abasik, baina ulertzera eman du bi aldeak prest daudela prozesuarekin jarraitzeko: «Gobernua gidatzeko gai diren pertsonaz beteta dago herrialdea».


Konstituzioaren erreferendumean baiezkoak botoen %98,4 jaso du

Atzerrian bizi diren marokoarren botoak zenbatzea falta da. Herritarren %72,65ak hartu du parte galdeketan.

Marokoko Barne Ministerioak gaur jakinarazi duenez, marokoarrek babes osoa eman diote atzo erreferendumean bozkatu zuten Konstituzioari. Mohamed VI.a erregeak lortu du bere neurrira moldatutako itunari modu horretan zilegitasuna ematea, nahiz eta oposizioak erreforma "hutsalak" direla salatu duen.

Ia boto guztiak daude zenbatuta (%94), eta soilik atzerrian bizi diren marokoarrenak zenbatzea falta da. Taieb Txerkaui Barne ministroak jakinarazi duenez, parte hartzea %72,65ekoa izan zen. Azken emaitzak uztailaren 8an emango dituzte.


Suziri bat bezala doa

Alavesek aise irabazi dio Rayori, Ibai Gomez bikain gidatuta. Jokalari bat gehiagorekin aritu da ia ordubetez. Hirugarren garaipena du erreskadan


Eneko Galarraga, Madrilerako bidean

Gaur goizean komisaldegira sinatzera joan denean atxilotu dute Eneko Galarraga. Askatasunak jakinarazi duenez, "Madrilgo bidean daramate orain. 72 orduko inkomunikazio egoera ezarri diote eta torturatua izateko arriskuan egon daiteke". Gaur, iluntzeko 20:00etan batzarra izango da plazan.


IBAIZABAL: BERTON aldizkaria

Mahatserriko aldizkariaren 109. zenbakian, apirilari dagokion horretan, Jone Artola agertzen zaigu azalean: 7 Kaleetan jaioa eta aspalditik Begoñan bizi den emakume honek “presoen kondenak luzatzea krudelkeriarik handiena dela” esan du. Barruan, ohiko atalekin topatzen gara eta besteak beste honako hauek irakurri ahal ditugu: Gudariak Atxuritik borroka lekuetara (1.937) argazkia, Gabriel Aresti Institutuko talde bat Saharan egon dela, euskara Errepublika Zaharrean 1.820an, Santutxuko AHT Gelditu Elkarlaneko talde berria, Luna Llena Zurbaranbarriko 6 emakumek osatutako antzerki taldea, Egirletan eraiki nahi duten “Zerbitzuen hiria”, Santutxuko maiatzeko bertso saioak, Patxo Telleria eta Aitor Mazok ekainean grabatuko duten pelikula, etorkizuneko garraioari buruzko inkesta… Aipatutakoa eta gehiago kondatu digu Hektor Ortega Bertonen zuzendariak gaurkoan.

Elkarrizketa hau deskargatzeko klikatu HEMEN.

Entzun orain:https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/solasaldiak/solashektorberton080506.mp3


Iñaki Aspiazu saritu dute Seminarioko ganbaran egindako lanagatik

Pasa den astean izen handiko arkitektoak batu ziren BEC-en Egurtek izeneko azokaren bueltan. Eraikuntzan bertako egurraren eta egur jasangarriaren erabilera sustatzea da azokaren helburua. Bada, helburu horiekin bat egin zuten 43 proiektu ezagutu ahal izan ziren azokan eta horietako batzuk sarituak izan dira. Iñaki Aspiazu arkitekto bergararrak hiru sari jaso ditu.

Aspiazuren proiektuak hainbat kategoriatan izan dira sarituak. Basque Quality izeneko kategorian, esaterako, eraikuntzaren modalitatean, bergararrak Tolosako Laskorain Ikastolan egindako lana saritu zuten eta hiri-altzarien kategorian berriz, Ziekoko ibilbide paisajistikoa. Azken proiektu horrek Egurrezko Arkitektura kategorian ere, hiri-altzarien modalitatean, beste sari bat eskuratu zuen.

Seminarioko ganbarak saria

Laugarren sari bat ere jaso du Iñaki Aspiazuk Egurtek azokan, Errege Seminarioan 2010ean egindako lanarengatik; hau ere Egurrezko Arkitektura kategorian. Errege Seminarioko eraikinaren sabaiaren azpiko solairua eraberritu zuen eta horrekin batera baita eraikin osoaren irisgarritasuna hobetu ere.

Arkitekto bergararrak emandako informazioaren arabera eraberritze proiektuan ganbararen jatorrizko materialak, estruktura eta formak errespetatu dira.

Bergarako Goitu enpresarekin batera egindako proiektua izan zen. Goituk Egoin enpresarekin batera bertako Radiata pinuaren erabileraren aldeko apustu garbia egin du, lehenengo sektoreari bultzada bat emateko eta tokiko egurra sustatzeko. Errege Seminarioko ganbaran EGO-CLT izeneko materialaz eraikitako ormak erabili dira.