Legazpiko Ikasgela astelehenean irekiko dute

Ikaspostu gehiagorekin irekiko ditu ateak Legazpiko Ikasgelak datorren astelehenean, irailak 4. Ikasturte berrian hobekuntza gehiago ere izango ditu zerbitzuak, martxotik uztailera bitartean erabili zuten 37 ikasleek egindako balorazioetan jasotako iradokizunei jarraituz.

Irekiera eguna bera da hobekuntzetako bat, ikasturte honetan lehenago jarriko duelako martxan udalak, oposizioak prestatzen ari diren ikasleen beharrei erantzunez. Astegunetan, astelehenetik ostiralera 08:00etatik 21:00etara egongo da irekita, eta larunbatetan, igandeetan eta jaiegunetan, 09:30etik 20:30era.

Gainera, ikaspostu gehiago eskainiko ditu irailaren amaieratik aurrera, eta guztira 27 izango dira. Mahaiak aldatuko dira eta horietako zazpi egonkorrak eta zabalagoak izango dira.

Bestalde, Ikasgela ikasturte osoan erabili ahalko izango dute ikasleek, lehen aldiz. Beraz, azken ikasturtean ez bezala, ez dira bi aldi bereiziko eta etenaldirik gabe, irailaren 4tik uztailaren 12ra arte egongo da erabilgarri. Hala ere, erabileraren jarraipena egingo du udalak, eta beharrezkoa izango da bi hilabetean behin erabiltzea, bestela, txartela itzultzea eskatuko ahal izango dio ikasleari.

Azkenik, Ikasgelara sartzeko txartela edozein garaitan eskatzeko aukera egongo da. Eskaerak gaurtik aurrera egin daitezke udalaren webguneko Egoitza Elektronikoan, edo udaletxeko Herritarrentzako Arreta Zerbitzuan. Bihartik aurrera eskuragarri egongo dira Kultur etxeko harreran. Eskaerarekin batera 2023-2024 ikasturteko matrikularen egiaztagiria aurkeztu beharko da.

Ikasgela 18 urtetik gorako ikasleek erabili ahal izango dute, udalerrian erroldatuta egon beharko dute, eta irakaskuntza arautua egiten, hau da, heziketa zikloak edo unibertsitate ikasketak.


Baionako suprefetaren bisita izan dute Senperen

Baionako suprefeta berria, Philippe Le Moing-Suzur, Senpereko auzapeza den Dominique Idiart ezagutzera etorri da otsailaren 15ean.

Senpere ezagutzeaz gain, herriaren inguruko hainbat afera izan zituzten hizpide. Hasteko, lakuaren urtegiko obren aitzinamenduaz aritu ziren, izan ere, aitzineko suprefetak eragin handia izan zuen obren finantzamenduan. Bigarren, aldaketak eta gizarte bizitegien eraikuntza bezalako betebeharrak kontuan izanen dituen tokiko hirigintza planoaz aritu ziren. Azkenik, ekonomikoki arazo handiak dituzten herriko enpresen eta saltegien egoera latzaz jardun zuten.

Otsailaren 15eko bilkura «herriak bere proiektuak aitzinera eramateko lehen pausu bat baino ez» dela izan adierazi du Senpereko auzapezak.


Osasun Sailak haurrak espazio publikoetan elkarren artean ez erlazionatzeko eskatu du

Koronabirusaren "bigarren olatua" heldu dela berretsi du Osasun Sailak, eta gizarte harremanak murriztera deitu du.

Nekane Murga Osasun sailburuak baieztatu du Euskadi koronabirusaren pandemiaren "bigarren olatuan" dagoela, goranzko joera nabarmenarekin, eta "haurrak espazio publikoetan euren artean harremanik izan ez dezaten" eskatu du, hala nola igerilekuetan, parkeetan, hondartzetan eta plazetan. Horrekin batera, bizikidetzarako "burbuila txikiak" sortzeko deia egin du, osasuna zaintzeko eta covid-19aren hedapena saihesteko.

Covid-19aren bilakaeraren berri emateko hedabideen aurrean egindako agerraldian, Murgak berretsi du bigarren olatu epidemikoa, "lehenengoarekin alderatu ezin den arren", eta ziurtatu du beharrezkoa dela datozen asteetan kutsatzeen hazkundearen "joera hori aldatzea".

Iraila "hilabete zaila" izango dela esan ostean, "guztion erantzukizuna" eskatu du ezarritako neurriak betetzeko. Horrez gain, gizarte harremanak murriztera deitu du, eta "txikienek euren artean espazio publikoetan harremanik ez izatera, hala nola, igerilekuetan, parkeetan, hondartzetan eta plazetan".

"Talde txikiak bilatu behar ditugu, eta kontaktuak kontrolatu. Gakoa da harreman-talde txikiak sortzea, burbuila txikiak, elkarrekin bizitzeko eta gozatzeko, baina birusari talde eta pertsona berrietara heltzeko aukerarik ez diogu eman behar. Txertoa zeu zara! Birusarekin bizitzeko dugun modua, une honetan saihestezina dena, gu guztion esku dago, zure eta nire esku ", ziurtatu du.

Murgak "mezu argia eta zuzena" helarazi nahi izan du: aste honetan onartutako murrizketa berriei “Euskadiko herritar bakoitzak lehen pertsonan konpromisoa hartzea” gehitu behar zaie, bai “bere osasuna babesteko” eta baita “inguruan dituen pertsonei transmisioa saihesteko” ere.

Ikasturtea hastean ikastetxeen jarduteko protokoloari buruz galdetuta, sailburuak azaldu du oraindik jarraibideen diseinuan lanean ari direla, ikasleen adinera egokituko direlako. Sailburuaren arabera "ikasgelen barruko harremanak partekatzearen" alde egingo da, positiboren bat izanez gero guztiak etxera bidali behar izatea saihesteko.

Murgak berretsi du, halaber, hezkuntzako langileei egingo zaizkien PCR probak ez direla orokortuak izango, baizik eta transmisio arrisku handiena duten pertsonei egingo zaizkiela. Horren harira, azaldu du ez dela gauza bera ikasle nagusiak dituen gela batean irakasle izatea, edota jantokian adin txikiko haurrekin harremanetan egotea.

Atzo sei autonomia erkidegok proba fasean jarri zuten koronabirusa kutsatzeko RadarCOVID alerta-aplikazio mugikorrari dagokionez, Murgak covid-19a geldiarazten lagun dezakeen edozein tresna baikor hartu du, baina gogorarazi du eraginkorra izatekotan, erabiltzaileen portzentajeak altua izan behar duela.

Azkenik, euskal herritarrak lasaitu egin nahi izan ditu, aplikazioa ez delako gaixoak "identifikatu eta zigortzeko" erabiliko, positibo bat dagoenean kontaktuen identifikazioa bizkortzeko baizik; horregatik, aplikazioa deskargatzera animatu ditu.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu COVID-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn uztailaren 16tik, eta Nafarroan, uztailaren 17tik. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" derrigorrezkoa da uztailaren 20tik.


Menpe

Urrian gertatu zen. 1839ko urriaren 25eko legeak Espainiako Konstituzioaren menpe jarri zituen Hego Euskal Herriko lurraldeek zituzten Foruak. Horrela dio lehenengo artikuluak: "Foruak berresten dira monarkiaren batasun konstituzionalari kalterik egin gabe". Hau da, euskal ahalmen legegilea Konstituzioaren azpian geratu zen eta auzia sortu zen; irekita jarraitzen duen auzia. Gaur egun ere albiste da: politika orokorreko eztabaidan, Jaurlaritzako lehendakariak 1839 baino lehenagoko subiranotasunera itzultzea eskatu du.

Uztailean gertatu zen. 1876ko uztailaren 21eko legeak Foruak ezeztatu zituen betiko. Eta aurtengo uztailean ere notizia izan da. Bergaran elkartutako alkate eta zinegotziek, 1976ko mendeurrenean bezala, Foruen abolizioa gogoratu zuten. Adierazi zuten, gainera, herri modura antolatzeko eskubidea dugula herritar guztiei bizi-proiektu duin eta kalitatezkoa bermatzeko.

Aste honetan albiste izan da ELAk euskal Estatu propioa aldarrikatuko duela bere azaroko Kongresuan.

Ez dira notizia bera, baina guztiek islatzen dute marko propioa behar dugula gizartearen erronkei hobeto erantzuteko.


Gernika-Lumo «memoria leku» izendatuko du Espainiako Gobernuak

Felix Bolaños Espainiako Gobernuko ministroa joan da arratsaldeko ekitaldira; Pedro Sanchez presidenteak iragarri du «memoria leku» izendatuko dutela Gernika. Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak, ordea, esan du «justizia errestauratiboko keinuren bat egiteke» duela Estatuak.

Gernika-Lumo izango da Espainiako Memoria Demokratikoaren Legeak aurreikusten dituen «memoria lekuetatik» lehena. Arratsaldean jakinarazi du erabakia Felix Bolaños Espainiako Presidentetzarako eta Memoria Demokratikorako ministroak, Zalloko kanposantuan 1937ko apirilaren 26ko biktimak oroitu aurretik. Izan ere, Gernikako bonbardaketaren 86. urteurrena bete da gaur, eta sarraski hura gogoratzeko ekitaldia baliatu du Bolañosek iragarpena egiteko. Lehenengo biderrez, Espainiako Gobernuak ministro bat igorri du bonbardaketaren biktimak omentzera.

«Gernikarron oroimenak inspiratzen du gure demokrazia», esan du. «Bonbardaketak ez zuen lortu bere helburua. Gaur egun, Espainia demokrazia aurreratua eta europarra da, balioena, askatasunena eta eskubideena». Ministroak adierazi du Gernika-Lumoren bonbardaketa «sasoi hartako gobernu legitimoaren» kontra egin zela, eta Bolaños bera ari dela gobernu hori ordezkatzen orain. «Oso sinbolikoa izan zen Gernikako haritza –lehendakariek zin egiten diotena eta Euskadiren askatasunaren sinbolo dena– zutik gelditzea».

Urteetan Eusko Jaurlaritzak hainbat bider eskatu izan duen arren, Bolañosek ez du barkamenik eskatu Espainiako Gobernuaren partez. Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak ontzat jo du ministroaren bisita. Sare sozialetan zabaldutako bideo batean adierazi duenez, ministroaren presentzia «urrats positibo bat» da, baina «arraroa» da gaurkoa izatea lehen aldia, Francoren diktadura amaitu zenetik 45 urtetik gora igaro diren honetan. Gainera, esan du estatuak oraindik «egiteke» duela «justizia errestauratiboko keinuren bat».

Gehienetan biluzik egoten diren balkoi eta bentanetan xingola beltzdun ikurrinak eskegi dituzte herritar ugarik. Urte asko igaro badira ere, egun hartan gertatu zen «dena» dauka gogoan Crucita Etxabek. 6 urte zeuzkan bonbardaketaren egunean, eta Lumorako bidean harrapatu zuen erasoak. «Karkaban egon ginen lau orduz», gogoratu du. «Gernikara jaistean, dena erreta ikusi genuen. Amak esan zuen: ‘etxeko giltza poltsikoan, baina etxerik ez’». 6 urte zeuzkan haren lagun Marikarmen Agirrek ere. Bonbardaketa hastean, ez zen babeslekuetan sartu; mendira jo zuen. Zorte handiagoa eduki zuen, haren etxeak zutik iraun baitzuen, herriaren kanpoaldean zegoenez gero.

Urtero bezala, hainbat ekitaldi egin dituzte gaur egun osoz Gernika-Lumon, herria suntsitu zuen bonbardaketa eta haren biktimak gogoan hartzeko. 86 urte bete dira gaur, eta, urtero legez, sirena hotsa entzun da 1937ko apirilaren 26an bonbak erortzen hasi ziren ordu berean. Astrako sirena Oihana Goirienak isiotu du, Polonian atxilotuta dagoen Pablo Gonzalez kazetariaren bikotekideak. Pasealekukoa, berriz, Martxoak 3 elkarteak piztu du. Gero, 16:30ean, lore eskaintza egin zaie biktimei Zalloko hilerrian, eta bertan egon dira Iñigo Urkullu eta Felix Bolaños, besteak beste. Gauean, Gernika garretan kale antzerkia egingo dute herritarrek.

Goizean, omenaldia egin diote George L. Steer kazetari ingelesari. Erasoaren berri eman zuten kazetarietako bat izan zen, eta The Times eta The New York Times egunkarietan argitaratu zuen bonbardaketaren biharamunean idatzitako kronika. Hark lagundu zuen nazioartean gezurtatzen faxistek zabaldutako bertsioa; alegia, jakinarazi zuen faxistek erre zutela Gernika, eta ez gorriek. Bertan izan dira Steerren senideak eta udal ordezkariak.

Gernika sariak eman dituzte

Urteurrenarekin batera eman ohi ditu Gernika-Lumoko Udalak Bakearen eta Berradiskidetzearen Aldeko Gernika sariak, eta aurten egiaren batzordeen eta Ukrainako gazteekin lanean ari diren lau talderen lana hartu dute aintzat. Egiaren 51 batzorde daude munduan, eta gerra, diktadura edo gatazka armatua jasan duten herrialdeetan gertatutakoa ikertzen dute. Argentinakoa (1984), Hegoafrikakoa (1998) Ekialdeko Timorkoa (2005) eta Kolonbiakoa (2022) saritu ditu oraingoan.

Bestalde, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Txernobylgo hondamendiak eragindako eremuetan bizi diren adingabeekin eta Ukrainako gazteekin oro har lan egiten duten lau elkarteri eman diote beste saria. Lau dira: Chernobil elkartea, Chernobileko Umeak, Chernobilen Lagunak eta Ukraina Gaztea.

Izan ere, urteurren bikoitza da gaurkoa: 86 urte dira faxistek Gernika bonbardatu zutela, eta 37 urte Txernobylgo hondamendia gertatu zela. «Egun honek urtero batzen ditu Txernobyl eta Gernika, baina gaur inoiz baino hurbilago daude, tropa nazionalen hegazkinek herria suntsitu zutelako, errusiar tropek azken urtean Ukraina suntsitu duten bezala», adierazi du Ukrainako elkarteen bozeramaileak saria jasotzean.

2.000 hildako baino gehiago

1936ko gerrako gertakari nagusietako bat izan zen Gernika-Lumoko bonbardaketa. 1937ko apirilaren 26an, Alemaniako Kondor Legioak eta Italiako Aviazione Legionariak Bizkaiko herri hori bonbardatu zuten, merkatu egun batean, orduan jenerala zen Francisco Francoren aginduz. Eraikinen %85 suntsitu zituzten osorik, eta beste askori kalte egin.

Iaz bidali zuen lehenengoz ordezkari bat Espainiako Gobernuak, eta, lehenengoz ere bai, «gaitzetsi» egin zuen herrian izandako bonbardaketa. Aurten, Felix Bolaños Espainiako Presidentetzarako eta Memoria Demokratikorako ministroa joan da gertatutakoa oroitzeko hilerriko ekitaldira. Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak atzo Senatuan iragarri zuen Gernika «memoria leku» izendatuko dutela, bonbardaketaren «izugarrikeriagatik»; EH Bilduko ordezkari Gorka Elejabarrietak eskatu zion aitortzeko «Espainiako Estatu faxistak» sarraskian izan zuen «erantzukizuna», eta horren harira egin zuen iragarpena Sanchezek.

Espainiaren keinuak

Hain zuzen, 60. urteurrenean eskatu zuen barkamena Alemaniak bonbardaketagatik. Eusko Jaurlaritzak urteetan eskatu izan dio Espainiari gauza bera egiteko, baina iaz adierazi zuen Denis Itxasok, Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak, «Espainia demokratikoak» ez daukala zerikusirik bonbardaketarekin. Antzeko ideiari eutsi zion Eneko Andueza PSE-EEren buruak, argudiatuta Pedro Sanchezen gobernua Espainiako Bigarren Errepublikaren «oinordekoa» dela.

Izan ere, diktaduran, erregimenak aldarrikatu zuen «gorriek eta separatistek» erre zutela Gernika. Diktadura ondoren ere, hainbat historialarik zabaldu zuten ehun eta hirurehun artean izan zirela Gernika-Lumoko bonbardaketan hildakoak. Xabier Irujo historialariak gezurtatu zituen hura eta beste hainbat datu, Gernika: Genealogy of a Lie liburuan. «Gaur egun, oraindik ere egile batzuek diote ehun eta hirurehun hildako artean izan zirela, inongo dokumentazio lanik egin gabe. Guk, berriz, baditugu 50 dokumentu gutxienez, hildakoak 2.000 baino gehiago izan zirela ziurtatzen dutenak», esan zion BERRIAri. Gernikak 5.000 biztanle zeuzkan orduan, eta, merkatu eguna izanik, herrian 10.000 lagun zeudela kontatzen du Irujok.


Goizuetan Ahobizi eta Belarriprest txapak estankoan eta arropa-dendan eskura daitezke

Euskaraldia hasteko hamar egun eskasen faltan, azken prestaketetan ari dira antolatzaileak. Azken aldian, txapak banatzen ibili dira han eta hemen. Goizuetarrek ere dagoeneko eskuragarri dituzte, herriko estankoan edo arropa-dendan hartu ahal izanen dute. Horrekin batera, izena eman ez dutenei azaroaren 19ra arte, hurrengo ostegunera arte, eman dezaketela adierazi diete.


Araztegiko lanak datorren urtean, 2022an, bukatuko dituztela aurreikusi dute

Udalarekin batera koordinatutako proiektuan, Nafarroako Gobernuak jakinarazi du urtebete inguru falta dela araztegi biologikoko lanak amaitzeko. Lurralde Kohesioak 492.540,90 euroko inbertsioa egin du obrak egiteko.

Aurtengo urte amaierarako Aranoko araztegi biologikoa bukatuta egotea aurreikusi zuten proiektua hasi zutenean. Horixe bera ziurtatu zion Kronikari Joxan Ruiz alkateak apirilean egindako elkarrizketan. Edonola ere, Nafarroako Gobernuak jakinarazi berri du zertxobait atzeratuko direla lanak, eta data berria zehaztu dute: 2022ko udazkena. Alegia, aranoarrek urtebete itxaron beharko dute horretarako.

NILSak 200 biztanletik beherako herri guztietan araztegiak jartzeko proiektua du, eta Aranokoa ere sozietate publikoaren planaren barruan sartzen da. Hain justu, 116 biztanleko herria da, eta horregatik aukeratu zuten Arano ere.

Udalarekin batera koordinatutako plana da, eta ia 700 metro karratuko lursailean Sagarbakoitz inguruan kokatuko da. Proiektuari buruz azaldu zutena jarraituz, bi hustubide jarriko dituzte: bat, 420 metrokoa izango da, Beheko Herriko herrigunetik instalaziora; eta, bestea, berriz, 120 metrokoa, araztegitik Lorentxoren Bordako bidera, eta aurreko fase batean berritutako hustubidearekin elkartuko da puntu horretan.

Era berean, instalazioak Imhoff depositu eta bakterio-geruza izanen du, eta, grabitatearen bitartez, ur zikina zein garbia banatuko du. Ur zikina harriz betetako hondora joanen da eta bertan garbituko da. Horretarako, ez du energia elektrikoaren beharrik izanen. Hori horrela, efizienteagoa, merkeagoa eta garbiagoa izanen da.

Gainera, segundoko, 0,28 litro garbituko dituela adierazi dute; hau da, 24 metro kubiko egunean. Are gehiago, ur gehiagorako bolumena daukala esan dute: eguneko, gehienez, 168 metro kubiko garbitu ditzake.

492.540,90 euroko inbertsioa

Denera, ia milioi erdiko inbertsioa egin du Nafarroako Gobernuak Aranoko araztegian; eta, aipatu moduan, berez, aurten bukatu beharreko lanak zirenak, datorren urtean bukatuko dituzte.

Azkenik, horrekin batera, gobernuak lizitazioa atera du lanak esleitzeko, eta jakinarazi du urriaren 18ra arte egongo dela zabalik.


Haurrentzako tailerra izanen dute asteazkenean Leitzako liburutegian

'Eskuak zabalik, hau eskubide bat da!' lelopean bost eta zortzi urte bitarteko haurrendako tailerra izanen dute asteazkenean, uztailaren 21ean, Leitzan. Liburutegian dute hitzordua, 11:00etan.

Ordubetez ipuin-kontaketa, jarduera praktiko, sortzaile eta artistikoa izanen dute eta edukiera mugak direla eta gehienez 15 haurreko talde bat osatuko dute. Aurretik izena eman beharko da Leitzako liburutegian edo 948 81 03 79 telefonoan.


Halabeharrez berrituko dituzte ohitura zaharrak aurten, Santa Ageda bezperan

Ohi bezala etxez etxe oles egiteko aukerarik gabe, etxe barruan kantatzeko gonbitea luzatu du Ohitura Zaharrak abesbatzak. Ikasleak bai, aterako dira kalera edo patiora.

Hala diote Santa Ageda bezperako kopla ezagunek: Zorion etxe hontako denoi, oles egitera gatoz; aterik ate ohitura zaharrak, aurten berritzeko asmoz. Eta aurten, halabeharrez berritu beharko dituzte ohitura zaharrak, pandemiak ez baitu aukera emango, ohiko moduan egiteko.

Arratsaldeko kale bueltarik eta etxez etxeko kantu saiorik ez da izango gaurkoan, bailarako herrietan: bertan behera geratu dira denak. Baina horren aurrean, etxe barruan kantatzeko gonbitea luzatu du Hernaniko Ohitura Zaharrak abesbatzak.

«Entseguak, lepoko zapi zuria, baserritar jantzia armairutik atera... Horiek izan ohi dira egun hauetako lanak, baina egoera dela eta, ezin izango dugu gure herriko kaleetatik barrena kantari aritu. Horregatik, asko zaintzea gomendatzeaz gain, gonbidatzen zaituztegu gaurko Santa Ageda bezpera etxean ospatzera, bikotearekin, seme-alabekin... Gozatu eta gozarazi!».

Abesbatzak azaldu du, gainera, 2022an 60 urte beteko direla, Hernaniko kaleetan barrena kantuan ateratzen hasi zirenetik: «beraz, urratsak ematen joateko, adin, jatorri... ezberdinetako pertsonak ezagutzen badituzu, helarazi Santa Ageda bezperako kantak (albiste honen bukaeran), eta datorren urtean elkarrekin kantatuko ditugu. Orduan, kalean arituko gara, txistulari eta bertsolarien laguntzaz», diote.

Etxean abesteko proposamen hori erraztuko du Astigarragan, Aiztondo abesbatzak. Izan ere, lau lagun aterako dira, karroa eta baflea hartuta, Santa Ageda bezperako doinuak zabaltzera. 18:30etan abiatuko dira, Kontxa Etxeberria plazatik.

Ikasleak kantari, goizean

Santa Ageda bezperako koplekin huts egingo ez dutenak, ikasleak dira. Ikastetxe ezberdinetan daukate hitzordua, goizean zehar kantari aritzeko. Ereñotzuko Txirrita eskolako haurrak, esaterako, bi taldetan aterako dira kalera, 10:00ak eta 11:00ak bitartean: eskola inguruko etxeetan ariko da talde bat, eta Txilibita baserritik futbol zelairako bidea osatuko du bigarrenak.

Astigarragako Herri Eskolan, berriz, ikasle txikienak helduagoen geletara joango dira, koplak kantatzera.

Eta Hernaniko ikastetxeetan ere entzungo dira makil hotsak eta koplak. Elizatxon, txandaka aterako dira ikasleak patiora: 09:30etan, LH 3koek eta 4koek abestuko diete LH 1eko eta 2ko bi ikasgelatakoei; eta 11:30etan, LH 5ekoak eta 6koak ariko dira kantari, beste bi ikasgelaren aurrean. Txandaka aterako dira patiora, goizean zehar, Aratz ikastetxekoak ere, ikasgelaka. Eta Langilen, bi talde antolatu dituzte: LH 5eko ikasleek Laubidietan abestuko diete LH 1-4 arteko ikasleei; eta LH 6koek Meabe (HH 2-4) eta Bidebietakoei (HH 5) abestuko diete.

Bideoak, kale buelten ordez

Arratsaldeko kale buelten faltan, bideoak izango dira Santa Ageda bezperako koplak zabaltzeko modua, kasu askotan. Horixe da, esaterako, Hernaniko Kantuz abesbatzak egin duena. «Pandemiak behartu gaitu eguna beste modu batera bizitzera. Teknika berriak erabiliz, audioak grabatu ditugu, eta bideoak ere bai, Hernaniko zenbait txoko politetan: Leokan, Goiz Eguzkin, Ave Marian eta Agustindarren plazan». Horiek guztiak bateratuta, bideoa osatu dute, herritarrek Santa Ageda bezperaz gozatu dezaten:

Abesbatzak gogora ekarri ditu, gaurko egunez bizitakoak. Izan ere, 1990ean atera zen aurreneko aldiz kalera, Santa Ageda bezpera ospatzera. «Ordutik, tradizioari eutsiz, kale buelta egin izan dugu urtero, eguraldi oso txarra egin duen urteren batean izan ezik. Eta ondoren, sagardotegira afaltzera joateko ohitura geneukan». 2005eko «ospakizun xelebrea» ere ekarri dute gogora: «Santa Ageda bezpera izateaz gain, inauteri ostirala ere bazen, eta baserritar jantziak aldatu genituen; gizonek emakumeenak jantzi zituzten, eta emakumeek gizonenak».

Eta ez dute ahaztu nahi izan iazkoa ere: Plazan elkartu ziren Goiz Eguzki, Ohitura Zaharrak, Kantuz eta Musika Eskolako abesbatza, elkarrekin kantatzeko. «Momentu berezia izan zen».

Kantuzek bezala, bideoa osatu du Aiztondok ere, bakoitzak bere etxean grabatutakoarekin. Eta bideoa grabatzeko asmoa dauka Norberto Almandoz Musika Eskolako abesbatzak ere: ikasgela batean kantatuko dute gaur, eta bideoa sare sozialetan zabaldu gero.


Gizonezko bat zauritua Etxalarren izan den auto istripuan

Auto batek eta kamioi batek izandako talkaren ondorioz, gizonezko bat arin zauritu zen atzo, N-121-A errepidean, Etxalarko Bentaren parean. Istripua Oronozko suhiltzaileek artatu zuten eta zauritua Bidasoko ospitalera eraman zuten.


Unai Alberdi nagusi, XXXVIII. Joxean Tolosa txapelketan

Kadete mailan, 18-2 nagusitu zen azpeitiarra. Jubeniletan, aldiz, Julen Egigurenek atzetik amaitu zuen markagailuan. Amezketako Larrunarri frontoian jokatu zuten txapelketa atzo.

XXXVIII. Joxean Tolosa txapelketa jokatu zen atzo, hilak 10, Amezketako Larrunarri frontoian. Bertan parte hartu zuten Unai Alberdi eta Julen Egiguren azpeitiarrek. Unai Alberdik kadete mailako txapela jantzi zuen. Partida hasieratik amaierara arte, azpeitiar pilotaria nagusi izan zen kantxan, eta markagailuan atzean utzi zuen Beñat Etxeita. Kadete mailan, berriz, Julen Egigurenek ezin izan zuen Osa andoaindarra garaitu (18-13). Egiguren markagailuan aurretik aritu zen partidako zenbait unetan, eta nahiz eta neurketa estua izan zen, Gaztelekuko pilotariak zortzi tanto egin zituen sakez, eta horrek erabaki zuen partida. Horrenbestez, Egigurenek ezin izan zuen txapela jantzi aurtengoan.


LIDLeko plataforma logistikoko lan hitzarmena sinatu dute, bost eguneko greba egin ostean

Langraitz Okan dago LIDL supermerkatuen puntu logistikoa, Laudiotik hara eraman eta gero. Dena den, eskualdeko dozenaka langilek dute han lanpostua.

LIDL enpresako plataforma logistikoko beharginek bost eguneko greba mugagabea amaitu zuten atzo. Lanuzteak deitu behar izan zituzten, konpainiak estatuko lan hitzarmena ezarri nahi baitzuen.

Horrek tira-birak eragin ditu ez soilik enpresarekin, baita zenbait sindikaturen egiturekin ere. Izan ere, CCOO erakundeko ordezkariek bat egin zuten deialdiarekin sindikatuaren iritziaren kontra, enpresaren erabakia babesten baitzuen zuzendaritzak. Batzordean bederatzi ordezkari daude eta hiruna kide dituzte ELAk, CCOOk eta Independenteek.

Gauzak horrela, asteartean hasitako greba atzo amaitu zen eta ELA sindikatuak positiboki baloratu du borroka. Hurrengo lorpenak azpimarratu ditu langile erakundeak:

Ultraaktibitate mugagabea izango du eta bete behar izateko bermea.

%20tik gorako soldata igoerak izango ditu, eta KPIk kopuru hori gainditzen badu, igoera handiagoak izateko aukera izango du hitzarmenaren indarraldiaren amaieran.

Prekaritatea desagerrarazteko urratsak egingo dira, aldi baterako kontratuekin enpresarentzat lan egiten zuten 60 pertsona finkatuta, nahiz eta haien lana egiturazkoa izan.

Urteko lanaldia murriztuko da, opor egun bat gehiago izango dute, eta malgutasuna eta poltsa kenduko dituzte.

Gogoratu beharra dago Langraitz Okan dagoela egun LIDLen azpiegitura, baina hori baino lehen, Laudion zegoen. Toki aldaketa gertatu zenean, sindikatuek negoziatu zuten enpresak berak garraioa eskainiko ziela Laudioko beharginei. Hori dela eta, dozenaka aiaraldearrek dute orain lanpostua Langraitz Okan.


«Laguntza eskatzea bera zigortua dago»

Arte sorkuntzarako sentsibilitatea eta diagnosi baten estigma, bi-biak, barrenean daramatza Igor Arzuagak. Bata darabil bizi errebeldia baten alde, bestearen horma eraisteko.


Eman daiteke izena jubilatuek ekainaren 11n Xoxotera egingo duten irteeran

Ekainaren 11rako antolatu dute Xoxotera irteera, baina txangora animatu nahi dutenek dagoeneko eman dezakete izena. Ekainaren 8an itxiko dute izen-ematea.

Ohiturari jarraituz, Baigera Azpeitiko jubilatuen elkarteak Xoxoterako irteera antolatuko du ekainaren 11rako, eta dagoeneko eman daiteke izena bertan parte hartzeko. Azpeitiko Udalaren laguntzaz antolatu dute irteera, eta nahi duen oro anima daiteke. Interesa dutenek, Baigeraren bulegoan edo elkarteko edonorekin harremanetan jarrita egin beharko dute izen-ematea ekainaren 8a baino lehen.

Ekainaren 11n plazan jarriko dute hitzordua, 10:30ean. Elkarteak jakinarazi duenez, "nahi duenak kotxez igo ahalko du Xoxotera. Ondoren, 11:30ean, meza egingo dute, eta ondoren hamaiketakoa Xoxoteko aterpetxean.

Baigerako kideek azaldu dutenez, egun horretan eguraldi txarra egitekotan, ekainaren 18ra atzeratuko dute irteera.


Berbalaguna gurasoentzat (Haurren aurrean helduok heldu)


25 positibo berri azken egunean

Tolosan 11, Alegian eta Iruran hiruna, Anoetan eta Zizurkilen bina eta Alkizan, Bidania-Goiatzen, Elduainen eta Amasa-Villabonan positibo bana atzeman dituzte.

Osasun sailak emandako datuen arabera, 11.274 test egin zituzten atzo, eta horietatik, 1.003 (%8,9) positibo izan ziren. Gipuzkoan, 456 positibo atzeman zituzten, tartean, 25 Tolosaldean.

5.000 biztanletik gorako Tolosaldeko herrien kasuan, Amasa-Villabonan (507) eta Tolosan (762) kolore gorrian jarraitzen dute. Osasun eremuei dagokienez, Alegiako (595), Ibarrako (548), Tolosako (739) eta Villabonako (645) eremuak gorrian daude. Baita, Tolosaldeko ESIa ere.

Ospitaleen egoerari dagokionez, COVIDaren ondorioz 90 pertsona ospitaleratu zituzten atzo, denera 433 pertsona daude ospitaleetan, eta COVIDa duten 133 pertsona ZIUn daude.

Bestalde, apirilaren 5etik 11ra bitarte, COVIDaren ondorioz 26 pertsona hil direla adierazi du Osasun sailak.


Israelgo Gobernuaren kontra mintzatu da Hamasek askaturiko bahituriko bat

Bahitzaileek «ondo artatu» dituztela eta, Israelgo Gobernuak «abandonatu» egin dituela adierazi du, Tel Aviven.

«Gobernuaren pagaburuak izan gara». Israelgo Gobernuaren kontra gogor mintzatu da gaur Yocheved Lifshitz 85 urteko emakumea. 16 egunez bahiturik eduki du Hamas Erresistentzia Islamikoko Mugimenduak, eta atzo gauean askatu zuten. Beste hainbat bahiturekin batera Gazako lurpeko pasabide sare batean eduki dutela adierazi du gaur. Egin duen kontakizunak hautsak harrotu ditu Israelen, baita askatu aurretik bahitzaileetako bati kameren aurrean bostekoa eman izanak ere.

Nir-Oz kibbutz edo etxalde kolektiboan bizi zen Lifshitz urriaren 7ko erasora arte, eta, iradoki duenez aspaldi somatzen zuten zer edo zer gertatzear zela. «Gobernuak abandonatu egin gintuen hiru aste lehenago», esan du Tel Aviven emaniko prentsaurrekoan. Izan ere, Israelek Gaza inguratzeko eraikitako hesiaren bestaldean protesta jendetsuak antolatu zituzten, eta su eman zieten handik euren etxaldeko soroei. «Israelgo Armadak ez zuen serio hartu», salatu du.

Azkenean, urriaren 7an, «hesi elektronikoa lehertu zuten, hau da, 2.000 milioi euro baino gehiago kostatu zuen hesi berezi hori, ezertarako balio izan ez duena». Orduan jendetza bat sartu zen euren etxaldean, eta «sarraskia» egin zuten.

Erasotzailetako batek motor baten gainean etzanarazi zuela kontatu du, eta horrela eraman zutela Gazara. Bidean makila batekin jo zutela adierazi du.

Zerrendara heldu zirenean, lurpera eraman zuten. Han «kilometroak» ibili zirela esan du, «amaraun tankerako tunel sare erraldoi batean».

Gela handi batera heldu ziren orduan, eta, han, beste 25 bahitu elkartu zituztela.

Bahituak gordetzeko sistema ongi prestaturik zegoela adierazi du. Bahitzaileek sendagile bat ekarri zutela, eta bakoitzari behar zituen botikak eman zizkiola. «Ondo artatu gintuzten, xehetasun guztiak zaindu zituzten... emakumeen higienea tartean». Kontatu duenez, ekintzaileek egunero lixibarekin garbitzen zituzten komunak. «Izurri bat sortuko ote zen kezkaturik zeuden». Bahitzaileak «adeitsuak» zirela eta bahituen janari berdina jaten zutela nabarmendu du.

Lifshitz eta beste bahitu bat, 79 urteko Nurit Cooper, askatu ditu goizaldean Hamasek. Egiptok eta Qatarrek egin dute artekari lanak.

Askatu dituzten unean, Lifshitzek atzera egin du, eta bostekoa eman dio Hamaseko ekintzaileetako bati, eta «Shalom» (bakea hebreeraz) esan dio. Haren senarra oraindik bahiturik dago.

Lifshitz eta senarra «bizitza osoan bakearen aldeko aktibistak» izan direla esan du haien biloba batek.


Basolanekin jarraitzeko lantaldea osatu du aurten ere udalak

Iaz bezala, basolanak eta garbiketak egiteko hiru pertsonako lan taldea osatu du Lezoko Udalak, Oarsoaldearen laguntzarekin. Ingurumen sailak koordinatzen ditu lanak, eta kanpaina 2021eko abenduan hasi, eta apirilean bukatuko da.

Aurreko urtean egindako lanak ekarri ditu gogora udalak, eta horien artean, Altamirako parkeko sasi garbiketak aipatu dituzte. Horrez gain, Gaintxurizketa goiko auzoan egindako garbiketa lanak egin zituztela, eta 107 poligono industrialean bidegorri txiki bat errekuperatu zituztela nabarmendu dute. Bada, aurten, lan horiei jarraipena emango diete.

Altamiraren kasuan linea elektrikoaren azpiko eremu guztia garbitu dute jada, eta hondakin garbiketa sakonak egin dituzte. Era berean, Gaintxurizketa eta Errekaldeko ekarpen gunean sasi garbiketa lanak egin dituzte. Egindako lanekin jarraituz, Ipintzan hondakin garbiketak eta espezie inbaditzaileak kendu dituzte; guztira hiru edukiontzi bete dituzte.

Jaizkibel mendian ere aritu dira, eta bertako lehenengo eta bigarren dorrearen artean dagoen eremu bat txukundu eta landaketak egin dituzte. Zehazki, 50 landare eta zuhaixka landatu dituzte, bioaniztasuna handitzeko helburuarekin.


Maik Fallsen lan berria zozkatuko du Aiaraldea Komunikabideak, CD eta kasete formatuan

Pause da musika ekoizle laudioarraren disko berriaren izena, eta 12 kantuz osatuta dago. Hemen parte hartu daiteke zozketan.

Disko berria plazaratu du Maik Fallsek, Pause izenekoa. Musika ekoizle laudioarrak CD eta kasetean argitaratu du lana, eta formatu bakoitzeko bi ale zozkatuko ditu Aiaraldea Komunikabideak. Zozketa martxoaren 10ean izango da eta hemen eman daiteke izena.

Lo-fi eta ambient estiloetako 12 kantu bildu ditu Maik Fallsek bere album berrian. Disko kontzeptuala da, abesti bakoitza eguneko ordu batean girotua baitago.


Banda zabalak badu hitzarmena

Ibarreko hemeretzi herritan zuntz optikoa zabaltzeko, Sakanako Garapen Agentziak eta Nafarroako Gobernuak hitzarmena sinatu dute gaur.

Sakanako Garapen Agentziak eta Nafarroako Gobernuak, Unibertsitateko, Berrikuntzako eta Eraldaketa Digitaleko Departamentuaren bitartez, hitzarmena sinatu dute. Agiriak Juan Cruz Cigudosa kontseilariaren eta David Oroz Alonso SGAko buruaren sinadura du. Haren bidez ibarrean banda zabala hedatzea erraztuko da, zehazki, Arakilgo hemeretzi herritan: Aizkorbe, Ekai, Etxarren, Etxeberri, Errotz, Izurdiaga, Murgindueta, Satrustegi, Urritzola, Ihabar, Zuhatzu, Arbizu, Arruazu, Bakaiku, Etxarri Aranatz, Lizarraga, Uharte Arakil, Irañeta eta Lakuntza. Guztien artean 7.178 biztanle biltzen dituzte, eta gutxi gorabehera 3.263 etxe eta negozio daude.

Hitzarmen horren indarraldia abenduaren 1ean despedituko da, eta Sakanako Garapen Agentziari Sakanako udalerrietan banda zabaleko planaren (Nafarroako Plan Erreaktiboa) jarduerak egiteko emango zaion diru-laguntza arautzea du helburu. Horrela, hitzarmenak kanalizazio-obra zibil bat gauzatzea jasotzen du, etorkizunean Sakanako herrietan banda zabaleko telekomunikazio-sarea hedatzeko, 116.000 euroko zenbatekoarekin.

Adierazpenak

Cigudosak esan duenez, “Banda Zabalaren II. Planean ezarritako helburuekin bat dator hitzarmena, Parlamentuaren agindu bati ere erantzuten dio, eta horrek esan nahi du bi erakundeak bat datozela lotura eta arrakala digitala arintzeari dagokionean. Hau da, Nafarroako udalerri guztiei banda zabalerako sarbidea erraztea”. Cigudosak gogorarazi duenez, “digitalizazio prozesuaren lehen fasea da, eta hurrengo urratsa konektibitatearen arloko prestakuntza izango litzateke. Horretarako, eskua luzatu dio Sakanako Garapen Agentziari etorkizunean arlo horretan lankidetzan aritzeko, Gizarteratze eta Gaikuntza Digitalerako Planaren barruan”.

Sakanako Mankomunitateko lehendakariak bi ideia azpimarratu nahi izan ditu. “Lehenik eta behin, ekimen honek Sakanako herritarren behar oso zehatz bati erantzutea ahalbidetzen du. Bigarrenik, nola egin dugun azpimarratu du: eragile, erakunde eta herritarren arteko lankidetzatik. Ildo horretan, azpimarratu du proiektu honek dakarren gizarte-berrikuntzarekin batera lankidetza eta komunitate espiritu hori dagoela, kalitatezko zerbitzua eta gizarte eta lurralde inplikazio nabarmena ematea ahalbidetuko duena”.


'Bañolet' telesailak irabazi du Sormen Beka

Lau ataleko telesail bat sortuko dute sariaren 15.000 euroekin. Nafarroa Behereko hainbat familiak parte hartuko dute ekoizpenean.

«Nafarroa Behereko hainbat adineko biztanleekin eraman nahi dugun ikus-entzunezko proiektu parte-hartzailea» da Bañolet horren bultzatzaileek esan dutenez. Maia Iribarnek eta Paxkal Irigoienek sortu dute egitasmoa, eta Durangoko Azokaren hirugarren Sormen Bekaren irabazi dute. 15.000 euro jaso dituzte, eta, horrekin, telesailaren lau atalak ekoitziko dituzte. Urtebete edukiko dute horretarako.

Duela hiru urte ematen hasi ziren Sorkuntza Bekak: lehenengoarekin, Atopia rol jokoa bultzatu zuten, eta bigarrenarekin, Kai Nakai musika egitasmoa.

Gaur egin dute saria emateko ekitaldia, Durangon. Konfinamendua dela eta, Iribarne eta Irigoiene ezin izan dira Landako Gunera joan, baina bide bat bidali dute, eskerrak emateko, eta egitasmoa azaltzeko. Telesailean, umorea, absurdoa eta poesia nahastuko dituzte. «Identitatearen inguruko gogoeta bat proposatu nahi dugu: gizarte antolaketa berriak, hizkuntza eta nazio identitatea...».

Planteamendu berritzailea

Telesailaren «planteamendu berritzailea» nabarmendu du Amancay Gaztañaga epaimahairen ordezkariak. Horrek «herri oso baten dinamikan eragina izango duelako» eman diote saria egitasmoari.

Haurrak dira telesailaren protagonista, eta haien ikuspegitik kontatzen da istorioa. Dagoeneko grabatu dute lehenengo materiala, Eiheralarren. Nafarroa Behereko pasaiak jasotzeaz gain, estetika berezia edukiko du telesailak: «Atlantiko kostaldeko itsas giro hotza» islatuko du, irudi «gordin eta kolorimetria berezi batekin».

Musika ere osagarri garrantzitsua izango da: «Kapitulu bakoitzean musikak gidatuko duen zati bat egongo da (kantuak, batukada erritmoak, herio-orkestrak...). Musika guk sortuko dugu, eta ekintza eta gertakariak, koreografia bat bezala, erritmo berezi baten bidez lotuko dira, eguneroko gizarte koreografien gisara». Irigoienek Kontsumo produkto diskoa argitaratu zuen 2017an, UsoPop ekoiztetxearekin.

Iribarnek eta Irigoienek lehen ere sortu dituzte fikziozko ikus-entzunezkoak, Nora Arizmendirekin zuzenduriko Txetxenoak! kasu.


Akordioa Caldereria Orian

Enpresa ixteko erabakia bere horretan mantenduko dute bazkideek, baina negoziaketen ondoren, irteera baldintzak "nabarmen hobetuko" dituen akordioa lortu dute.

Langileak "harro" daude lortutako akordioarekin, "irtenbide duina" lortu dutelako, "langileen borroka eta LABen ekintza sindikalari esker".

Duela 15 egun inguru jakinarazi zitzaien Caldereria Oriako langileei enpresa ixteko bazkideek hartu zuten erabakia. Langileek enpresak aldebakarrez hartutako erabakia izan dela salatu dute eta enpresa bideragarria izan zitekeela jarri dute mahai gainean. "Enpresako bazkideek ez dute inongo asmorik izan beraien erabakia atzera botatzeko, ondorioz, langileen etorkizun duinago baten alde borrokan aritu gara, negoziaketetan buru belarri sartuta".

LAB sindikatuak adierazi du egoerari irtenbidea ematea lortu dutela, langileen babesarekin euren irteera baldintzak "nabarmen hobetuko" dituen akordioa erdietsita. "Ezin dugu esan erabat pozik gaudenik, izan ere langile eta sindikatuaren lehentasuna Caldereria Oria zabalik eta orain arte bezala martxan mantentzea baitzen, aukerak ikusten zirelako eta borondatea zelako falta zena".


Azpeitiko Kirol Patronatuak datorren ikasturterako antolatu dituen ikastaroetan izena eman ahalko da astelehenetik

Askotariko ikastaroak eta saioak prestatu ditu patronatuak 2020-2021 ikasturterako. Ikastaroak irailean hasiko dira, baina datorren astean irekiko dute izen ematea, igerilekuko harreran.

Azpeitiko Kirol Patronatuak dagoeneko prest du datorren ikasturterako kirol jardueren eskaintza. Ikastaroak irailean hasiko dira, baina datorren astelehenetik aurrera eman ahal izango da horietarako izena. Ohiko moduan, igerilekuko harreran eman beharko da saioetarako izena.

Askotariko ikastaroak prestatu ditu Azpeitiko Udalaren patronatuak hurrengo ikasturterako. Hain zuzen ere, haurrei, gaztetxoei nahiz adinekoei zuzendutako jarduerak, gorputza orekatzeko eta aktibatzeko saioak, intentsitateko altuko ikastaroak zein uretako jarduerak egin ahal izango dituzte herritarrek 2020-2021 ikasturtean. Besteak beste, honako jarduera hauek prestatu ditu Kirol Patronatuak: pilates, core, mantentze gimnasia, zumba, total training, zumba fitness, cycling, TRX, igeriketako teknifikazioa nahiz umeentzako igeriketa saioak.


Marlaxka Euskadiko Ohorezko mailan arituko da

Hondarribia Marlaxka A taldeak Ohorezko mailara, euskal xakearen goreneko mailara igotzea lortu du. Aurreko martxoaren 19an bukatu ziren jardunaldiak Hondarribian, eta Arrasateren aurka 1-3 galdu zuten arren, lehenagoko emaitzei esker eta Lehen B mailako Euskal liga erregularrean lortutakoari esker mailaz igo dira.

Horrez gain, Marlaxka B taldeak Gipuzkoako gorengoen mailara igotzeko bidean jarraitzen du play offak jokatzen. Legazpiko Santikutz B taldearen kontra aritu ziren azken aldian eta 2,5-1,5 irabazi zuten. Hortaz, seigarren postuan daude.

Aldiz, Marlaxka C taldea Gipuzkoako lehen mailan mantentzeko play offetan ari da, eta tamalez, Olan Arkitektura taldearen aurka galdu egin zuten, baina era berean, maila mantentzeko puntu garrantzitsuak bereganatu zituzten.

Bestalde, Marlaxka D taldea Gipuzkoako bigarren mailan irauteko play offa jokatzen ari da, eta azken partida galdu egin zuten Gross J-ren aurka. Elkarteak dio mantentzea baino partida gehien jokatzea dutela xede: “Talde honetako kideek irribarre batekin esan digute primeran pasatu dutela eta pozik daudela. Talde honek duen Marlaxkako Izpirituaren erakusgarri”.

Emaitza guztiak ikusgai daude elkartearen orrialdean.


"Musika urbanoa, euskalduna eta feminista sustatu nahi dut"

Anne Rodriguez Kintana olaztiarrak aktore, abeslari eta pianistatzat jotzen du bere burua.

Proiektu berri bat hasi du orain: AnneKdotas

1. Nor da AnneKdotas?

AnneKdotas proiektu bat da non musika berria, urbanoa, Latinoamerikatik iristen zaiguna eta egunero irratietan entzuten duguna sustatu nahi dudan; baina euskalduna eta feminista.

2. Zuk egiten dituzu abestiak?

Bai. Normalean irratian entzun eta asko gustatzen zaidan abesti bat hartzen dut erreferentziatzat eta bateriarekin probak egiten hasten naiz. Musika ordenagailuz egiten dut, eta bateria da gehien kostatzen zaidana. Behin oinarri bat dudanean letrarekin hasten naiz. Letrarekin ere antzeko zerbait gertatzen zait: entzun dudane ta gustatu zaidan esaldi batetik hasten naiz, euskaratzen dut eta hortik letra osoa ateratzen zait.

3. Beraz, musika ordenagailuz egiten duzu? Zaila da?

Ez da hain zaila. Talde batean konposatzen duzuenean instrumentuak jotzen jakin behar duzu. Ordenagailuarekin zati hori aurrez daiteke, eta denbora ere aurrezten da. Talde batekin alderatuta errazagoa dela esan daiteke. Baina, aldi berean, ez da hain erraza. Programak erabiltzen jakin behar duzu. Batzuetan, abesti bat egun batean sortzen dut eta beste baterako bi aste behar ditut. Programa erabiltzen ikasteko orduak sartu behar dira.

4. Aurretik musika ikasketak ikasi duzu?

Sei urterekin pianoa jotzen ikasten hasi nintzen. Batxilergoa amaitzerakoan, Iruñetik Gasteizera joan nintzen eta piano klaseak utzi nituen. Gainera, pianoa ezin nuen eraman eta teklatua erosi nuen edozein tokitan nengoela pianoa jotzeko aukera izateko. Orduan, elektronikaren munduan hasi nintzen. Eta elektronikaren mundua oso handia da. Pianorekin entseatzen nituen ordu guztiak, elektronikarekin saltsera pasa nituen. Azkenean, bien nahasketa egiten dut. Abestietan pianoa sartzen saiatzen naiz beti.

5. Noiz hasi zinen proiektu honekin?

Hasiera batean txantxa bat izan zen. Ez dakit nola azaldu… Kalamarmen atera nuenean, duela hiru urte inguru, ez zegoen reggaetoia euskaraz. Orain badira talde batzuk, baina duela gutxi atera dira. Orduan, euskaraz zerbait egin behar genuela pentsatu genuen. Gauza bat euskaraz esan, bestea ingelesez… baina barre batzuk egiteko. Dirudienez jendeari gustatu zitzaion. Jendeak serio hartu zuen. Ni txantxetan ari nintzela uste nuen, baina ongi ari nintzen. Reggae-reggaetoia bat da, eta nire lehenengo abestia estilo horretan izan zen; horrelako oinarri bat erabiltzen nuela. Ordura arte abestiak pianoarekin eta bateria arrunt batekin egiten nituen. Egin ondoren gustatu zitzaidan eta horretaz bizi nahi nuela pentsatu nuen. Hau egitea gustatzen zait. Ordutik, pixkanaka, beste estiloekin saltseatzen ari naiz. Nik uste gehien gustatzen zaidana reggaetoia dela. Iaz AnneKdotasekin aurrera egitea pentsatu nuen. Lehenengo konfinamenduaren aurretik Gasteizen nire lehenengo kontzertua adostu nuen.

6. Zenbat abesti dituzu?

Sei nireak, eta Aurrez aurre, orain atera berri dudanarekin, zazpi. Gero bi bertsio egin ditut ere: Mala Rodriguezen abesti batena eta Nati Pelusarena.

7. Diskoa grabatzea pentsatu duzu?

Momentuz, abestiak plataforma digitaletara igotzen ditut: Youtube, Spotify, Soundcloud… Baina ez dut diskoa grabatzea pentsatu. Diskoak abesti kopuru jakin batzuk eta tarte jakin batean egitera derrigortzen zaitu, eta derrigorrez egiten dudanean blokeatzen naiz. Gaur egun ohikoa da singleak edo abestiak ateratzea. Oraindik badago jendea esaten duena formatu fisikoa izatea gustatzen zaiola. Baina gehienek, batez ere gazteek, abestiak bananbanan entzuten dituzte. Artistekin kolaborazioak ere egiten ditut. Altsasuko mutil batekin, Dave Baserekin, abesti bat egin dut Techno-House estiloan, euskaraz. Oso polita da.

8. Pixkanaka ibilbidea egiten ari zara. Nola ikusten duzu etorkizuna?

Justu-justu ikusten dugu datorren urtea… Ez dakit. Momentuz, datorren astean Aurrez aurre abestiaren bideoklipa grabatuko dugu. Talde ona aurkitu dut. Lagun batzuk film labur bat egin zuten eta musika egin nien, eta bideoklipa grabatzen lagunduko didatela esan zidaten. Hilaren amaierako prest izatea espero dugu. Gaur egun bideoklipak garrantzitsuak dira. Abestiaren %50 bideoklipa da eta beste erdia abestia. Bideokliparik gabe seguruenik ikusiko zintuztenen erdiak ikusiko zaituzte.

9. Lehenengo abestiak publikatzean lotsa izan zenuen?

Hasieran ez zenez zerbait serioa… baina gero gertatu zait abesti horrekin lotsatzea. Serio hartuko nuela pentsatu nuen eta, atzera begiratzean, hori nire aurezkpena da? Txantxa bat izan zen, oso barregarria… baina orain hori zara zu? Ni ez naiz nire broma bat! Orain urrundu behar naiz pixka bat. Hasieran lotsa ematen zidan eta sare sozialetan elkarbanatzea izugarri kostatzen zitzaidan. Txorakeri bat da, gero jendeak ez diolako kasurik egiten. Ari naiz.

10. Burning Rock Songs proiektuaren parte zara ere. Zer da?

Ion Ruizek eta biok egin genuen proiektu bat da. Berak gitarra jotzen du eta abestiak ikasten zituen eta bertsioak egiten zituen. Ahotsik gabe. Grabatzen zituen eta ordenagailuan uzten zituen. Nik esan nion zerbait egin behar genuela horrekin, eta orduan karaoke kanal bat egin genuen. Boom handi bat izan genuen konfinamenduan Resistiré abestia bilatzen zutelako, eta guk Baron Rojorenen abestiaren bertsioa genuen.

11. Aktorea zara ere. Proiekturen bat?

Kontzertuak zerbait gehiago izatea nahiko nuke, eta bakarrizketaren bat prestatzea ere nahiko nuke, antzerkia ere egotea. Bestela, Gasteizen antzezlan bat egiten ari naiz, feminismoaren inguruan.


Jada eska daiteke posta bidezko botoa maiatzaren 28ko bozetarako

Maiatzaren 18ra arte eskatu ahalko da posta bidezko botoa; hori emateko azken eguna 24a izango da. Gaur geratu dira deseginda Hego Euskal Herriko lau foru erakundeak.

Bi hilabete baino gutxiago geratzen dira maiatzaren 28rako: igande horretan, udal hauteskundeekin batera, Nafarroako Parlamenturako eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako batzar nagusietarako bozak izango dira. Gaur argitaratu dituzte lurralde bakoitzeko aldizkari ofizialetan foru erakundeak desegiteko dekretuak; horiek horrela, maiatzaren amaiera arterako azken txanpari ekin diote. Hilaren 28ra arte itxaron beharko da aurrez aurreko boza emateko, baina, gaurtik aurrera, posta bidezkoa eska daiteke jadanik.

Correosen webgunearen bidez eska daiteke boza —gazteleraz dago orria—, edo, bestela, haren bulegoetan. Itxaronaldiak saihesteko asmoz, bulegoetan botoa eskatzeko ordua hartzeko aukera dago, Correos-en webgunearen edo aplikazioaren bidez. Maiatzaren 18ra arte eskatu ahalko da posta bidezko botoa.

Maiatzaren 8an hasiko da Correos botoa emateko beharreko dokumentazioa banatzen, eta hori bulegoetara eramateko azken eguna hilaren 24a izango da.

Ikusi gehiago: Hegoaldeko azken bozetan baino parte hartze handiagoa espero da maiatzaren 28an

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako batzar nagusietarako hauteskundeetan 51na batzarkide hautatuko dituzte herritarrek. Hiru barruti ditu Arabak: Gasteiz (39 eserleku), Lur Jareak (7) eta Aiaraldea (5); Bizkaiak lau ditu: Bilbo (15 eserleku), Enkarterri (13), Durango-Arratia (10) eta Busturia-Uribe (13); Gipuzkoak ere lau ditu: Donostia-Beterri (17), Deba-Urola (14), Bidasoa-Oiartzun (11) eta Oria (9). Nafarroako Parlamenturako bozetan 50 parlamentari aukeratuko dira; barruti bakarrak osatzen du foru erakundea.

Maiatzaren 12tik maiatzaren 27ko gauerdira arte izango dira hauteskundeetarako kanpainak; hamabost egun iraungo dute. Horren aurretik, apirilaren 25ean, kanpainako gastuetarako diru laguntzen %30 eskatzeko epea irekiko zaie bozetara aurkeztuko diren alderdiei —maiatzaren 3an jasoko dute aurrerapen hori—. Hilaren 26an, tokian tokiko aldizkari ofizialetan aurkeztuko dituzte alderdien hautagaitzak.

Nafarroako hauteskundeetarako kanpainak hamabost egun iraungo du, maiatzaren 12tik 27ra bitartean. Ekainaren 16an eratuko da parlamentu berria. Maria Txibite hala mintzatu da horri buruz: «Egokiena litzateke datorren gobernua ahalik eta lasterrena osatzea».

Ikusi gehiago: UPNk inoizko emaitzarik apalenak izango ditu, EITB Focusen arabera


Sormenek leihoa irekiko dio sormenari

Sormene jaialdiak plaza birtual eta fisikoa eskainiko die, hilaren 20ra arte, literatura, musika, bertsolaritza, antzerki, ikus-entzunezko, dantza eta arte plastikoei.

Gaurtik, abenduak 14, hasita Sormene jaialdiak hitzaldi-ikastaroak eta kultur emanaldiak eskainiko ditu egunero-egunero, hilaren 20ra arte, Galdakaon eta, Euskal Herri osoarentzat, Interneten.

Emakumezko sortzaile euskaldunen lanak nabarmendu nahi dituen ekimenaren programazioak ikastaroak eskainiko ditu goizez, abenduaren 14tik 18ra. Sortzaileek (Irrimarra, Imanol Epelde, Amancay Gaztañaga, Andra Mari Dantza Taldea eta La Basu) sormen prozesuak azalduko dizkiete Torrezabal kultur etxean bertaratutakoei bertatik bertara eta beste ikasle eta irakasle batzuei streaming bidez.

Halaber, egun horietan hainbat sortzailek beren kultur adierazpideak taularatuko dituzte, 19:00etatik aurrera, Torrezabalen bertan (sarrerak bertantxe, ordubete lehenago). Hilaren 14an, Erradikalak ginen ikuskizuna eskainiko dute Ane Labakak eta Beatriz Egizabalek; 15ean Lizar Begoñak, Leire Bilbaok eta Miren Agur Meabek literatura errezitaldia egingo dute, Arkaitz Miner musikariak lagunduta; 16an Urruna antzerki emanaldia izango da; 17an, Mariage d’Amour dantza eta antzerki emanaldia izango da ikusgai; eta 18an “Emakume sortzaile euskaldunak egungo kantagintzan” solasaldia (20:30) eta J.Martina, Haizea, Ningra eta Kai Nakairen kontzertua (21:30). Azken egun horretako ekitaldiak webgunean soilik ikusi ahalko dira.

Bestalde, hilaren 19 eta 20an Ahotsenea espazioa batuko zaio Sormene jaialdiari, streamingez soilik ikusi ahalko diren saio banatan. Hilaren 19an, literaturaren txanda izango da, eta, 11:00etatik aurrera, beren lanaren berri emango dute, besteak beste, Miren Amurizak eta Eider Eibarrek, Miren Agur Meabek, Asel Luzarragak eta Peru Magdalenak. Egun horretakoak bukatzeko, Eñaut Elorrietak kontzertua eskainiko du, 21:30etik aurrera.

Hilaren 20an, musikak hartuko dio lekukoa literaturari, eta Ahotsenetik pasatuko dira Hatxe, Hilotz, Ro eta Aiko taldeak, besteak beste.


Hondarribiko sostengu taldeak laguntzera animatzeko deia egin du

Irungo sostengu taldeak San Pedro eta San Martzial jaietan txosnak ezarriko ditu eta horren kudeaketa egin ahal izateko, taldeak, laguntza eskatu dio Hondarribiko sostengu taldeari.

Bi txanda egingo dituzte: 19:00etatik 00:00etara lehena eta 00:00etatik 04:00etara bigarrena. Lagundu nahi duen orok mezu baten bidez izen abizenak eta aukeratutako txanda ezagutarazi beharko ditu.

Gainera, gogorarazi nahi izan dute elkarlana alde bikoa dela eta Irungo sostengu taldea ere Hondarribiko jaietan Hondarribiko taldea laguntzen izango dela.


Karena taldea

Iraileko kontzertuak, Gorlako kantinan. Eguraldi txarrarekin, Elosuko frontoian.


Unibertsitateen arteko eztabaida-txapelketa egin dute euskaraz 18 ikaslek, Nafarroako Parlamentuan

Politikarien ordez, unibertsitateko ikasleak izan dira Nafarroako Parlamentuan. Lehian aritu dira 8. Eztabaida Txapelketan, euskaraz. Deustu gailendu da azkenean baina, irabazleak irabazle, Unai Hualde Nafarroako Parlamentuko presidenteak gazteak bertaratzearen garrantzia azpimarratu du.


'Biziz' proiektuaren sortzaileak: «Ondokoari laguntzeko prestasuna oso barneratua dute»

Biziz proiektuaren sortzaileak elkarrizketatu ditu BERRIAk: Pello Alberdi eta Jon Rodriguez. Bidean topatu dituztenen «komunitate izaera» eta «laguntzeko prestasuna» goraipatu dituzte. 'Biziz' blogean jaso dituzte bidaiari buruzko nondik norakoak.

Unibertsitatean ikasi zuten graduak batu zituen Pello Alberdi (Hernani, Gipuzkoa, 1997) eta Jon Rodriguez (Ordizia, Gipuzkoa, 1997). Testuinguru horretan jaio zen helburu askotarikoak dituzten gobernuz kanpoko hainbat erakundek egiten duten lanari oihartzuna eman asmo dion Biziz proiektua. Alberdi eta Rodriguez dira proiektuaren sortzaileak, eta bidaia bat du oinarri: irailaren 15ean hasi zuten, bizikleta gainean.

Ordutik, munduko hainbat txoko zeharkatu dituzte, eta esperientziaren berri eman dute sare sozialetan eta BERRIAren webgunean. Biziz bloga baliatu dute horretarako, eta, bidaiaren nondik norakoak kontatzeaz gain, GKE anitzen lanaren berri ere eman dute.

Ikusi gehiago: «Oihartzuna eman nahi diogu zenbait GKEk egiten duten lanari»

Lagun arteko afarietan, «erdi brometan» hasi ziren proiektuari forma ematen, arlo pertsonalean hazten lagunduko zien «esperientzia baten beharra» sentitu ostean. «Zerbait desberdina nahi genuen; munduko toki askotarikoak bisitatu eta ezagutu baino gehiago, horiek bizi. Eta zer modu hobea hau bizikletaz egitea baino? Bizikletaz bizi, Biziz», diote blogean.

Esan eta egin: Afrika izan dute lehen geltoki. Hegoafrikara joan ziren lehenik, hegazkinez. Handik, iparralderantz joan dira: Hegoafrikatik Zimbabwera, Zimbabwetik Zambiara, eta Zambiatik Tanzaniara. Han, bidaia birplanteatu behar izan dute: Tanzaniara iritsi eta gero Kenyara joan behar zuten, baina azkenean gorantz jarraitu dute, «Afrika guztiz gurutzatzeko».

Iraultza askotarikoak

Ibilbidean hainbat GKE ezagutu dituzte. «Mota desberdinetako erakundeak bisitatu ditugu: animaliak babesten dituzten erakundeak, osasuna eta ura hizpide dituzten erakundeak, eskola eta umezurztegiak... Oso interesgarriak izan dira guztiak, eta asko ikasi dugu haiekin», kontatu dute.

Hain justu ere, horixe da etxera eramango duten balio garrantzitsuenetariko bat: komunitate izaera. «Ondokoari laguntzeko prestasun hori oso barneratua dute», nabarmendu dute. «Beti agertu dira laguntzeko prest».


Salegi, hiru belaunaldi autoak konpontzen

Urretxun eta Zumarragan, auto konponketaz hitz egitea Salegi familiaz hitz egitea da. Felipe Salegik (Urretxu, 1911) duela 80 urte baino gehiago ekin zion auto konponketari. Ondoren bere seme Jose Mari eta Roberto aritu ziren eta egun Javi Salegi (Feliperen biloba eta Robertoren semea) da auto konponketan lan egiten duena. Pasioz bizi du bere lanbidea eta Urretxuko Mugitegi industrialdeko tailerrean punta-puntako zerbitzua eskaintzen dute. Turboak konpontzen adituak dira eta auto elektrikoaren etorrerarako prest daude.

Javi Salegik ez zuen bere aitona ezagutu eta ez daki tailerra noiz ireki zuen, baina 1941eko faktura bat aurkitu du. «Garai hartan hasiko zela pentsatzen dut. Tailerra Urretxun ireki zuen, egun Euskaltelen denda dagoen tokian. Hasieran kamioiak muntatzen zituen eta herriko autoak konpontzen zituen. Garai hartan oso auto gutxi zeuden herrian».

Pixkanaka, auto eta kamioi kopuruak gora egin zuen. Eta Salegik eta bere emazteak Goierri garraio enpresa sortu zuten. «Enpresaren lehen kamioiak nire aitonak egin zituen. Kamioi horietako batek Urolako Trenarekin talka egin zuen, Kalebarrenen. Istripu horren argazkiak ditut», oroitu du.

Urretxutik Etxeberrira

Goierri garraio enpresaren lehen kamioia. HITZA

Felipe Salegiren lekukoa bere semeek hartu zuten: Jose Marik eta Robertok. 1970eko hamarkadaren erdialdean Zumarragako Etxeberri auzora lekualdatu ziren. «Seat agentzia ireki zuten, egun Zatika moto eta bizikleta denda dagoen tokian. Sekulako lokala zen eta gogor lan egiten zuten. Mekanikari asko zituzten. Ni egunero joaten nintzen bertara, umetatik. 10 urte nituenean nire aitak bezero bati autoaren motorra hautsi zitzaiola azaldu ziola gogoratzen dut».

Berak ere zainetan gasolina darama eta aitonaren, osabaren eta aitaren lekukoa hartu zuen. «Lanbide Heziketa ikasi nuen eta soldadutzatik itzuli nintzenean aitarekin eta osabarekin lan egin nuen. Urtebete eman nuen beraiekin, 1992ko krisia arte. Lau urte eman nituen kanpoan eta aita gaixo jarri zenean tailerrera itzuli nintzen».

Ondoren, duela 18 urte, Mugi Auto ireki zuen. 32 urte zituen. «Ez dakit nola egin nuen ere… Ez iezadazu berriro horrelako zerbait egiteko eskatu. Nire helburu bakarra bizitza aurrera ateratzea zen».

Javi Salegi. Mekanikaria

«Enpresek diru asko inbertitu dute auto elektrikoan eta, beraz, aurrera egingo du»

«Mekanikari gazteak behar ditugu, lanbide honetan aritzeko gogoa dutenak»

Familian formazioari garrantzi handia eman diote beti. «Umea nintzenean, aita Madrilera joaten zen ikastaroak egitera. Mundu honetan etengabeko formazioa funtsezkoa da. 2022a inoizko gogorrena izan da. 2023ko formazio egutegiak xamurragoa dirudi. Aldizkari batean sistema berri bat duen auto bat ikusten duzunean, sistema horren funtzionamendua ulertzen saiatu behar duzu. Izan ere, edozein unetan tailerrera auto hori ekarri dezakete edo sistema hori auto guztietan ezarri dezakete. Duela urte batzuk gidatzeko asistentzia sistemak goi mailako autoetan bakarrik zeuden, baina bagenekien urte batzuetara gainontzeko autoetara iritsiko zirela. Hori dela eta, berehala sistema horien funtzionamendua ikasten saiatu ginen. Izan ere, nola funtzionatzen duen badakizu, konpondu egin dezakezu», azaldu du.

Beraien lana asko zaildu dela dio. «Autoak lehen baino konplexuagoak dira. Egunean egoteko sufritu egin behar da. Lehengoan, formazio saio batean, auto elektrikoa ez dela garai aldaketa baizik eta aldaketa garaia esan zuen. Aldaketa garaian bizi gara eta zer datorren jakin beharra dugu. Bestela, izorratuta gaude». Eta zer dator? «Atzo bi auto elektriko eta bi hibrido ekarri zizkidaten. Lau elektriko saldu ditugu dagoeneko. Argi dut zein izan behar den nire hurrengo pausoa: bateria bat irekitzea», aipatu du.

Etorkizuna

Salegik argi du auto elektrikoa dela etorkizuna. «Enpresek diru asko inbertitu dute horretan. Beraz, aurrera egingo du. Baterien kimikak astero aldatzen dira. Asmatzen bada, auto elektrikoa luzarorako izango da. Hala behar du, gainera. Duela hiru urte oztopo batzuk zeuden eta oztopo horietako asko gainditu egin dira. Auto baten bateriak dirutza balio du eta izorratzen zenean bota egin behar zen. Dagoeneko bateriak konpontzea lortu dute. Kargagailuei dagokienez, kalean kargatzea etxean kargatzea baino askoz ere garestiagoa da. Egokiena garajean kargagailua jartzea da. 1.400 euro balio du. Gainera, diru-laguntzak daude. Kalean ez dago nahikoa kargagailu eta gainera garestiagoak dira. Auto elektrikoak, gaur egun, urtean 30.000 kilometro baino gehiago egiten dituztenentzat eta kontzientzia ekologikoa dutenentzat dira egokiak».

Etxeberri auzoko tailerra. HITZA

Salegi auto zaharrak errepidetik kendu behar direla dio. «Auto zaharrek asko kutsatzen dute, baina edonork ezin du auto berri bat erosi. Eta elektrikoak garestiagoak dira, gainera. Erraztasunak eman beharko dira», azaldu du.

Ez daki gasolinazko eta gasoliozko autoekin zer gertatuko den. «Gu denerako prest gaude. Elektrikoekin hasi berriak gara eta gasolinazkoekin eta gasoliozkoekin ere lanean jarraitzen dugu, noski».

Turboak konpontzen adituak dira. «Beste tailer batzuentzat lan egiten dugu, ez norbanakoentzat. Duela 10 bat urte turbo asko hausten ziren eta konpondu beharrean aldatu egiten ziren. Guk turboak konpontzea erabaki genuen eta horretan trebatu ginen».

Mekanikari batzuek auto berriak gorroto dituzte, elektronika asko dutelako. Salegik egungo autoak ere gustukoak ditu. «Etengabeko formazioa da gakoa. Hau Behobia-Donostia lasterketa egitea bezala da: entrenatu beharra dago. Auto berri bakar batek etsiarazi gaitu. Hona ekarri dituzten gainontzeko guztiak konpondu ahal izan ditugu. Egungo autoak lehengoak baino askoz ere seguruagoak eta erosoagoak dira».

Bukatzeko, mekanikariak behar direla esan du. «Mekanikari gazteak behar ditugu. Lanbide honetan aritzeko gogoa dutenak. Ez ditugu artistak behar. Gogoa duen edonor, zortzi hilabetetan hemen lan egiteko trebatu dezakegu».


«Eta nik, txoria nuen maite»

Ibarrako Kilometroetan ekintza guztiak geldiarazi dituen ekitaldia izan da: euskaltzale guztiek elkarrekin abestu dute 'Txoria txori' kantua, herriko txoko guztietan.


Mendizale batek min hartu du Alluitzen eta Gurutzetako ospitalera eraman dute

Ertzaintzak min hartuta zegoen mendizale bat erreskatatu du gaur goizean Alluitzen. Ertzaintzako iturriek ANBOTOri azaldu diotenez, gizonezkoak Alluitzetik behera zetorrela min hartu du eta helikopteroz Gurutzetako ospitalera eraman dute.


'Orioz blai' jolas bilduma

Eñaut Aiartzaguena ilustratzailearekin elkarlanean hasi gara Orioz blai jolas bilduma osatzeko. Aurrerantzean izango duzue berri gehiago.


Gaur, maiatzak 16, Tolosaldean zer?

Irakurketa kluba, aurkezpena, zinea, erakusketak eta gehiago, gaurko eskualdeko agendan.

Asteartea, maiatzak 16

Irakurketa Kluba Gaztelaniaz Tolosa

Irakurketa kluba gaztelaniaz, Monica Leiva dinamizatzailearekin. 'La vida contada por un sapiens a un neandertal'. Juan Jose Millas eta Juan Luis Arsuaga.

Beti Ikasten Topic, Tolosa

Laura Pego. 'Represión de la mujer en la epoca franquista. La carcel de Saturraran'.

11:00

EA2030 udal foroa Irura

Ikastolako LHko ikasleak Irurako Ingurumen teknikari, Tolosaldeko arduradun eta alkatearekin Udal Foroa izango dute. Bertan ikasturtean landutakoa aurkeztuko da.

17:30

Tolosatzen Tolosako kultur etxea, Tolosa

Emozioen gimnasioa. Adituak: Txaro Etxeberria, Pello Agirrezabal eta Eralda abokatuak.

18:00

Jabetze eskola. 'Xilografia tailerra (linoleo gainean): sormena eta aldarrikapenak' Tolosako kultur etxea, Tolosa

Oihana Ugarte Iriarte formatzailearekin. Euskaraz. 10 euro. 8 saio guztira.

18:00

Aurkezpena Tolosako kultur etxea, Tolosa

'Ahots oihartzunak' podcast klubaren aurkezpena.

19:00

Palabras en las paredes del baño Leidor antzokia, Tolosa

AGIFES elkarteak antolatuta. Doan.

19:30

Villabona.dok Gurea antzokia, Amasa-Villabona

'Casa Susanna' dokumentalaren proiekzioa. Sarreraren prezioa 3 eurokoa da. AEBetan, trabestien lehen sare klandestinoaren egoitza.

Erakusketa. 'La tartana' Topic, Tolosa

Titereszenaren barruan, 'La tartana' erakusketa. Erakusketa honen helburua txotxongiloen artea La Tartana konpainiak sortutako unibertsoen bidez hurbiltzea da. Erakusketak funtsean interaktiboa eta dinamikoa izan nahi du.

Erakusketa. 'Mendian gora' Aranburu jauregia, Tolosa

'Mendian gora'. Euskal mendizaletasunaren historiaren erakusketa.

Erakusketa. 'Aniztasunak' Aranburu jauregia, Tolosa

Ereite elkarte multikulturalak proposatzen duena, Eskuahaldunak eskultoreen elkartea eta Billabonarte artista elkartearekin batera, aniztasunaren errealitatea, artearen bidez erakustea da.

Erakusketa. 'Masustak' Berrobi

'Masustak' argazki erakusketa Urrutin.

Erakusketa. Argazki lehiaketa Berrobi

Argazki lehiaketako argazkiekin erakusketa, udaletxeko sarreran.

17:30

22:30

Erakusketa 3 taberna, Tolosa

Seve Iglesias Santos billabonatarraren Anitza pintura erakusketa. 9 urte zituenetik margotzen du eta orain 75 ditu. Bere kabuz ikasi du eta akuarela, pastela zein akrilikoa erabiltzen ditu.

11:00

17:00

Ikastaroa Zumardi Handia parkea, Tolosa

Emakumeok mugimenduan egitasmoaren barruan, bizikletan ikasteko ikastaroa.


Aste honetako pilota partiden ordutegiak

Oteiza pilota kirol elkarteko pilotariek eskuzko zein gomazko paletako partidak dituzte datozen egunetan. Ostegunetik igandera bitartean izango dituzte partidak.

Oteiza pilota kirol elkarteko pilotariek ostegunetik igandera bitartean jokatuko dituzte pilota partidak. Hona hemen Azkoitiko Gurea pilotalekuan datozen egunetan jokatuko dituzten partiden ordutegiak:

Osteguna

19:00etan, infantilen 2. mailako partida: D. Carbayeda - Luluaga (Abantzu)

19:00etan, infantilen 1. mailako partida: I. Arregi eta Caminos (Tolosa)

19:00etan, infantilen 1. mailako partida: E. Aldazabal eta Beroz (Gazteleku)

Ostirala

18:45ean, infantilen 2. mailako partida: O. Juaristi - Alberdi (Zumaia)

18:45ean, infantilen 2. mailako partida: M. Alberdi - Betegi (Aretxabaleta)

18:45ean, infantilen 2. mailako partida: L. Lete - Peñagarikano (Murumendi)

18:45ean, kadeteen 2. mailako partida: D. Galarza - Barrena (Aloña Mendi)

18:45ean, alebinen 1. mailako partida: X. Sudupe - Aldasoro (Ataun)

Larunbata

10:30ean, kadeteen 1. mailako partida: I. Egaña - Salbador (Gazteleku)

10:30ean, nagusien 2. mailako partida: J. Oteiza - Astigarraga (Murumendi)

Hona hemen partida guztien zerrenda:


Orioko parrokiako kanpaiak kendu dituzte gaur horien uztarriak eta mekanismoak berritzeko

Unai Manterola apaizak azaldu du kanpaiak beraiek brontzezkoak direla, baina uztarriak eta mekanismoak burdinazkoak; ondorioz, herdoildu egiten dira. Zortzi aste beharko dituzte kanpaiak kanpandorrera itzultzeko. Sei kanpaietatik bost eraman dituzte; ordua jotzen duena bertan gelditu da.

Sei kanpai ditu Orioko kanpandorreak, eta horietatik bost aldi baterako kendu dituzte gaur arratsaldeko lehen orduan. Unai Manterola apaizak kontatu du arrazoia: "Kanpaiak beraiek brontzezkoak dira, baina uztarriak eta mekanismoak burdinazkoak. Horregatik, herdoildu egiten dira eta, herdoiltzean, ezarriak dauden arkuetako harria (hondar-harria) lehertzen dute.

Horrek eskatu du, "bai ondarearen zaintzagatik, bai segurtasun kontuengatik", kanpaiak eta beraien motorizazio sistema berritzea. Hala, burdinazko uztarriak eta gainontzeko gailuak kendu, eta herdoilezinez ordezkatuko dituzte.

Manterolak esan du hasierako asmoa zela kanpandorrean bertan egitea lanak, "baina dorreak duen esparru txikiagatik, langileek Orion pasa beharreko egunengatik eta abar, aurrekontu desberdinak aztertu ostean aukerarik onena, kanpaiak jaitsi, lantokira eraman eta han prestatzea zen". Pedreñan (Kantabria, Espainia) egingo dituzte lanok.

Beraiek berritu zituzten duela urte gutxi Aiako kanpaiak ere. Jose Ignazio Etxeberria Lizaso Lizargatek jaitsi ditu kanpaiak dorretik, eta aurrekontua 18.000 euro ingurukoa da, "gauza batzuk zehaztu zain". Horretarako, Manterolak azpimarratu du "parrokiako kideeen eskuzabaltasuna" baliatuko dutela, "diru-sarrera bakar bezala".

Zortzi aste inguru beharko dituzte berriz kanpaiak dorrera igotzeko. Bitartean, ordua ematen duen kanpaiak martxan jarraituko du. Gaur bertan, susto ederra hartu dute sakristauak eta garabiko langileak, kanpandorrean zirela beren buru gainean dagoen kanpai horrek 15:30ak markatu dituenean.

Kanpaien pisua eta xehetasunak

Manterolak kanpaiei buruzko datu mordoa jakinarazi dio KARKARAri. Hona hark emandako informazioa:

"Kanpaiak erabil daitezke bueltaka erabiliz, edo kanpotik mailuarekin joz: ordua, su-kanpaia, angelusa, matutia, agonia eta horrelakoak sokaz jotzeko.

Sei kanpai horietan (geuk jarritako izenekin) hauek daude:

1.- Erlojuarena (orduak jotzeko balio duena eta bueltako kanpai handiarekin (2.) su-kanpaia jotzeko balio zuena.

2.- Bueltako kanpai handia, jai handietan jotzen dena, baita angelusa jotzeko edo erlojuaren kanpaiarekin batera su-kanpaia jotzeko balio zuena.

3.-Bueltako kanpai txikia, agonia jotzeko erabilia. Baita jai handietan bueltaka erabiliz ere.

4.- Txintxin handia

5. -Txintxin txikia. Horiek biak txandaka erabiltzen dira astegunetan; biak igandeetan, eta 2. eta 3. kanpai handiekin batera, jai handietan.

Zehaztasun gehiagoz: Erlojuarena (600kilo) dorrearen bobedan dago. Erlojuaren kanpaikadak jotzen ditu. Hori da gaur kendu ez den bakarra. Ondo dago eta, beraz, ordulariak martxan jarraituko du. Hau zen, bueltako kanpai handiarekin txandatuz su-kanpaia jotzeko erabiltzen zena. Gaur egun, su-kanpairik ez da jotzen, surik bada bonberoei deitzen zaielako, baina antzina, kanpai hori jo eta herritarrak joaten ziren baldeekin, sua itzaltzera.

Gaur egun, kultur ondarea zaintzeko edo, Balearen Egunean jotzen da su-kanpaia, antzezlana egiten denean, eguerdian, egun hartan horixe joko zutela suposatuz.

Bueltako kanpai handia (500 kilo). Uztarria eta gailuak berritu beharrekoak. Hau da, sokarekin joz, angelusa jotzeko erabiltzen zena (eguerdian, sei kanpaikada, Jaunaren gizakundea gogoratuz). Duela urte gutxi arte, matutia ere bai. Eta aurrekoarekin txandatuz, su-kanpairako jotzen zena.

Bueltako bigarren kanpaia (400 kilo), uztarri eta gailuak berritu beharrekoa. Hau da, sokarekin joz, norbait hiltzean agonia jotzeko erabiltzen zena. Txintxin handia (txintxin, bueltako kanpai txikiari deitzen zaio Orion) (90 kilo). Hau da herdoilaren ondorioz arkuko harria gehien hondatua zuena, eta duela ia bi urtetan jo ez duguna, horrexegatik. Bada arku bat, hutsik dagoena, eta txintxin handiaren arkuak dituen arazoengatik, hutsik dagoen arkuan jarriko ditugu goi ta behe bi txintxinak. Txintxinak, bata edo bestea, astegunetan erabiltzen ditugu. Eta igandeetan, biak. Jai handietan, berriz, bueltako biak eta bi txintxinak.

Txintxin txikiak (65 kilo) ere uztarria eta gailuak berritu beharrean ditu. Aingeru kanpaia (30 kilo), berriz, zartatua dago kanpaia bera. Funditu egin beharko litzateke erabili ahal izateko. Urteak dira, zorionez, erabili ez dela. Izan ere, haurren bat hiltzean jotzen zen kanpaia da.

Lehenengo hiru kanpaiek, soka izan dute orain arte, eskuz jo ahal izateko aldare ondotik.

Nahiz eta dena modernizatuko dugun, sokak mantentzea erabaki dugu, ondare kultural bat dela uste dugulako. Dena den, hemen dik aurrera, posible izango da kanpaiak mugikorretik jotzea ere".


Aste Santuko campusak Loiun

Oporretan familia, lana eta aisialdia uztartzea errazte aldera, Loiuko Udalak umeentzako campusak antolatu ditu Aste Santurako. Bi campus egongo dira: bizikleta, apirilaren 3tik 6ra, eta zientzia, apirilaren 11tik 14ra. Loiun erroldatuek martxoaren 22ra arte egin dezakete izena ematea, eta gainerakoek, plazarik balego, martxoaren 23an eta 24an.

Bizikleta campusa da bost urtetik 14 urtera bitarteko umeentzat; eta zientzia campusa, lau urtetik 12 urtera bitarteko umeentzat. Campus bakoitzak 30 euro balio ditu, baina familia ugariko lehen senideak 25 euro ordainduko ditu; bigarren senideak, 20 euro; eta gainerako senideek, 15 euro. DBE jasotzen dutenek, bestalde, 10 euro ordainduko dituzte, eta Loiun ez erroldatuek, 50 euro.

Campusak 09:30etik 13:30era izango dira, eta zientzia campusa ingelesez emango dira. Izena ematea udaletxean bertan edo udalaren helbide elektronikora mezua idatzita egin daiteke.


EITB Food 4 Future World Summit kongresuaren komunikabidea izango da

Ekainaren 15etik 17ra BECen egingo den elikagaien eta edarien industria eraldatzeko berrikuntza-ekitaldiaren babesle izango da komunikazio taldea eta bertan gune bat izango du.

EITB Komunikazio Taldea Bilbao Exhibition Centren ekainaren 15etik 17ra bitartean egingo den Food 4 Future World Summit kongresuaren babesle eta komunikabide nagusia izango da. Lehen aldiz antolatu den elikagaien eta edarien industria eraldatzeko berrikuntza-ekitaldiaren jarraipena egingo diote EITB Mediako hedabideek (telebista, irratia eta Internet) egun horietan BECen ezarritako gune berezitik.

Hemendik aurrera urtero Bilbon egingo den mundu mailako azoka honetan elikagaien sektorea eraldatzen ari diren azken teknologia, soluzio eta automatizazio-sistemen berri emango dute nazioarteko 200 aditu inguruk. 50 hitzaldi baino gehiago egingo dira elikagaien eta edarien industriak dituen erronkak aztertu eta gakoak zehazteko. Prozesuen optimizazioa eta eraginkorragoak izango diren negozio ildo berriak garatzea izango dute helburu, sektore honetako alor guztietan: harakintza, arrantza, esnekiak, olioa, nekazaritza, zerealak, kontserbak eta edariak.

Elikadurak herritarren artean sortzen duen interesa eta euskal gizartean gastronomiak duen garrantziaz kontuan izanik, ikus-entzule eta erabiltzaileen arreta bereganatuko duten gaiak jorratuko dituzte EITBko profesionalek Food 4 Future azokaren eskutik.


Larunbatean Gasteizen salatutako bortxaketa bat ikertzen ari da Ertzaintza

Ertzaintza salaketa ikertzen ari da, eta hainbat pertsonari deklarazioa hartu die. Lehen hipotesien arabera, pentsio batean gertatu zen erasoa, eta biktima ia konorterik gabe bortxatua izan zen.

El Correo egunkariak argitaratu duenez, emakume batek salatu du larunbatetik iganderako goizaldean, lagunekin egotetik etxera itzultzen ari zenean, bortxatua izan zela Gasteizen. Ertzaintzaren 6. taldea, indarkeria matxistan espezializatutako unitatea, ustezko sexu erasoa ikertzen ari da, oraingoz atxiloketarik egin ez duen arren.

Polizia iturrien arabera, biktima lagun batzuekin ibili zen taberna batean, baina gaizki sentitzen hasi zenez, lagunek taxi bat eskatu zioten etxera itzultzeko. Biktimak ez zuen gogoratzen bere etxera iritsi izana, baina bai norbaitek eraso egin ziola. Horren ondorioz, Udaltzaingoaren polizia-etxera joan zen salaketa jartzeko, eta handik Txagorritxu ospitalera bideratu zuten, azterketa bat egiteko.

Emakumeak "sexu eraso batekin bateragarriak izan zitezkeen sintomak" identifikatu zituzten. Hortaz, Ertzaintzaren 6. taldeak ikerketa abiatu du: oraingoz, deklarazioa hartu die hainbat pertsonari, eta ustezko bortxaketa non gertatu zen aztertzen ari da. Lehen hipotesien arabera, erasotzaileak (edo erasotzaileek) pentsio batera eraman zuen biktima, ia konorterik gabe zegoela aprobetxatuz.

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (EAEn) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan, baina bai telefonoan. Beraz, ez ahaztu ezabatzea.


Oiartzungo pilotariak herriarteko finalera iritsi dira, laugarren aldiz

Oiartzun laugarren aldiz arituko da Gipuzkoako Herriarteko Pilota Txapelketako finalean. Ostiral arratsaldean berretsi zuten finalerako txartela. Izan ere, joaneko hiru partidatan alde handiz irabazita, ia ziur zuten txartela. Badaezpada ere hiru partidetan nagusi izan ziren pilotari oiartzuarrak.

Kadeteetan, Mikel Leonet eta Unax Landa pilotariek osatutako bikotea 22-8 nagusitu zen. Gazte Mailan, berriz, alde handiagoa lortu zuten Ibai Mitxelena eta Haitz Aranburuk. Nagusietan, Imanol Ugalde eta Ekaitz Salaberriak 13 tantotan utzi zituzten alegiarrak.

Finala larunbatean jokatuko dute, 16:30etik aurrera, zehazteke dagoen pilotalekuan. Azpeitia izango dute aurrez aurre, txapelketan azken hamar urteetan nagusi izan direnak.

Kadeteetan, txapeldun

Bestalde, Oihan Etxeberria-Ekain Mitxelena bikoteak kadeteetako Udaberri Txapelketa eramatea lortu zuten ostiral arratsaldean. Zazpi Itturri Amezketako taldearen kontra 22-8 nagusitu ziren Azkoitiko Gurea pilotalekuan.

Oiarpeko pilotariek beste hiru partida jokatu zituzten —tartean final bat—, baina ez zen zorte onik izan. Emaitza guztiak hemen klik eginda ikus daitezke.


Egungo konpromisoekin, «klima hondamendira bidean» da mundua

Nazio Batuen Ingurumen Programaren txosten baten arabera, estatuek hartu dituzten azken konpromisoak baino askoz ere ausartagoak behar dira klima aldaketa bortitz bat ez gertatzeko


Amalur Alvarez: "Euskal herritarrok erabakitzearen alde aktibatzeko ordua dugu"

Gure Esku ekimenak larunbaterako manifestazioa deitu du Bilbon, eta erabakitzeko eskubidearen aldeko ekitaldi kultur eta politikoa izango da, Amalur Alvarez bozeramaileak esan digunez.

Pandemiak eragina utzi du erabakitzeko eskubidearen aldarrikapenean. Birusarekin geldotu egin dira kaleko ekitaldiak eta horrekin apaldu dira Euskal Herrian erreferenduma eskatzen zutenen mobilizazioak. Hori aldatzera dator asteburu honetan Gure Esku plataformak antolatu duen manifestazioa, eta une aproposean dator, Amaiur Alvarez Gure Eskuko bozeramailearen ustez: "Ikusi dugu autogobernu mailaren ahulezia osasun krisiaren aurrean gure erakundeek mugak zituztela. Osasunean eta gai askotan; euskararekin eta hizkuntza politikekin ere bai'.

Katalunian begiak jarrita ditu, neurri batean, Gure Eskuk eta "Faktoria" albistegian Alvarezek kontatu duenez, "aukera instituzioanalak irekitzen" ikusten dituzte. Bide horretan parte hartu nahi dute: "ez dugu ikusle hutsak izan nahi, soberan dakigu herritarrok aktibatzen garenean, erabakizteko aukera dugu". Mezua utzi du Gure Esku ekimeneko bozeramaleak: "ordua dugu euskal herritarrok altxa eta aktibatzeko".


Estralurtarrak: inoiz izan ez den talde bat?

Another Frontline Compilation 94/00 | Estralurtarrak | Hegoa diskak.

Whatsapp bidez heldu zait. Kobaneko Josebak entzun berri du Paralelo3-n, 1990eko hamarkadako Iruñeko elektronika talde baten kantu bilduma kaleratu duela Hegoa Diskak diskoetxeak. Diskoetxea ezagutu bai, baina Another Frontline Compilation 94/00, ez.

Ximaur ona, bai. Barrionuevo, Alternatiba Demokratikoa, eta beste garaiko diskurtso politikoak sampleaturik, erritmo kutxa analogikoak, eta sintetizagailu monofonikoen laguntzaz. Erdizka ekualizatuta, batzuetan nahigabeko polirritmiak sortzen dira.

Estralurtarrak da taldearen izena eta taldekideak MC Buztana, DJ Ipurdi, Urtzi eta Ekaitz. Zortzi EP kaleratu zituzten 1994 eta 2000 artean, eta ondorengoa diskoetxeak hala du jasota: “Bigarren Aukera izeneko teknopop talde berria osatu omen zuten, inolako arrakastarik gabe”. Influentzien artean Hemendik At! aipatzen dute, baina horien lehen lana 1997koa da eta ordurako estralurtarrek bost EP kaleratuak zituzten. Zerbait ez doa ondo.

Iruñeko konfiantzazko ximaur banatzaileari bota diot. Eta hara, berak ere ez du ezagutzen. Mugimendu hartan zebilen jendeari galdetu behar! Klub zaleak, raveroak, musikazale frikiak... Zeru eta lurrean inork ez daki ezer estralurtarrei buruz.

Googlek ere, ezer gutxi: bi blog sarrera eta bideo bat. 2013ko eta 2016ko sarrerak dira, baina sorpresa, editatuak daude! Bideoa Euskadi Gaztean egindako elkarrizketa bat da, baina gezurrak buztana labur. Bikoizketa da, eta gainera, Urola Kostako euskalkian!

Hegoa Diskak-eko Mikel Acostarengana jo dugu, beraz. Musikazale amorratua, altxor bilatzailea. Gure aurkikuntzaren berri ematean zur eta lur geratu da: “Zer diozue baina, ez direla existitu?”. Martin lagunak deskubritu zuen taldea, Youtubeko El barco chino kanalean. Estralurtarrak-en 'club fan' batekin egin zuen topo eta berak pasa zizkien kantuak, EGIko Julian Jantzi edo Bozkatu Herri Batasuna afixekin egindako diskoen azalak barne.

Euskal Rock Erradikalaren 80ko hamarkadaz gehiegi hitz egin da gurean. Ezer gehiago gertatu izan ez balitz bezala. 90eko hamarkada aski emankorra izan dugula gogoratu behar behin eta berriz. Garaiko punk eta hardcoreak Ingalaterratik zetorren elektronika berria ezagutu zuen, bakalaoa eta technoa etorri aurretik, Massive Attack eta The Prodigy taldeen bidez. Esperimentazioa hasi zen, disko txikiak grabatuz eta lagunen artean banatuz.

Estralurtarrak-en misterioa argitu gabe jarraitzen dugu. Baziren? Dena fake bat da Ferminen Zuloak-en bezala? Edo besterik gabe, etxean musika elektronikoarekin esperimentatu zuen lagun taldea da, sekula bere lana kaleratu ez zuena, eta orain tankera honetako mezuren bat bidali nahi digu: “Bai, gu han izan ginen eta etorkizunetik gatoz”. Elektronika gauza zaharra delako, lagun.


Mundarroren eta Hernaniren arteko derbia gaur, mutil jubeniletan

Astigarragako kiroldegian jokatuko dute, 16:00etan. Hernaniko seniorrak Donostian ariko dira.

Konpromiso gutxirekin dator asteburua, bailarako saskibaloi taldeentzat; baina partidu erakargarria jokatuko dute gaur, Astigarragan: Mundarro eta Hernani ariko dira elkarren kontra, mutil jubeniletan. Arratsaldeko 16:00etan izango da, kiroldegian. Hasiera konplikatua izan dute bi taldeek ligan, eta jokatutako bi partiduak galdu dituzte. Beraz, estreinako garaipena lortzeko gogotsu iritsiko dira biak, derbira.

Gainerako kategorietan, berriz, atseden hartzeko asteburua zeukaten bailarako taldeek, baina bere partidua aurreratu dute Hernaniko mutil seniorrek, eta gaur jokatuko dute Gipuzkoako lehenengo mailakoa. Donostian ariko dira, Santo Tomas Lizeoaren kontra, eguerdiko 12:00etan hasita. Partidu zaila izango dute hernaniarrek, orain arte jokatutako bi partiduak irabazi baititu talde donostiarrak. Baina aurreneko garaipenaren bila joango dira, edonola ere.

Mundarroko neska zein mutil seniorren taldeek, aldiz, ez dute partidurik izango, asteburu honetan.


«Pesta bigarrenekoa izaten da Aurrera Dantza Taldearen urteko saiorik bereziena»

Miguel OLANO ZABALETA, Aurrera Dantza Taldeko kidea.

Maite du dantza, ilusioz eta barrenetik bizi du, eta agerikoa da hori. Urteak daramatza Miguel Olano Zabaletak Aurrera Dantza Taldean, eta hortxe segitzen du, «betitik» izan duen zaletasunaren bueltan, urteotan dantzak «satisfazio eta emozio asko» eman dizkiolako, baita «ezagun eta lagun mordoa eta herri asko ezagutzeko bidea» ere, «eta parranda batzuk ere bai, noski».

Dantzaria, dantzazalea eta dantza irakaslea da. «Duela 22-23 urte» hasi zen: «Dantzak ikustera joaten ginen, beti gustatu izan zaizkit. Joseba, Onintza, Xabier eta Nerea talde bat egin behar zutela hasi ziren eta holaxe sartu nintzen». Geroztik «ibilbide polita» egin dute. «Tarteka pixka bat gogorra» izan dela aitortu du, «lanetik atera eta dantzara segidan, udan egunero...» baina gustukoa denean... Gainera, bestelako ateak ireki dizkie dantzak: «Bidaia batzuk egokitu zaizkigu eta herriz herri asko ibili gara; normalean, Euskal Herrian barna, baina baita Katalunian, Txekian eta Marrakexen ere». Dantza ikasle hasi zena gaur egun, irakasle ere bada: «Gazteekin normalean Nahia eta ni aritzen gara, baina tarteka Joseba eta Onintza laguntzera azaltzen dira. Helduetan normalean ni aritzen naiz pixka bat zuzentzen, eta Joseba ere azaltzen da. Orokorrean denok egiten dugu gure ekarpena».

Taldea bizirik

Ez da atzo goizean sortutako taldea. Olanok azaldu duenez, «Aurrera Dantza Taldea Aurrera Kirol eta Kultur Elkartearen barrenean dagoen atal bat da. Aurrera izenarekin 50.eko hamarkadan sortu zen legalki, nahiz eta aurretik dantza talde gisa herritik kanpora ateratzen ziren Ingurutxoa dantzatzera». Eta hamarkada batzuk beranduago taldea bizirik dago: «Talde nagusian neguan gutxi ibili gara eta pandemiak asko moztu digu. Orain, pestetako ari garen honetan, 22 lagun inguru gara. Gaztetan, berriz, 12 eta 17 urte bitarteko 45 inguru dira».

Pesta bigarreneko saioa

Pandemia tarteko azken bi urteak «nahiko bereziak» izan direla kontatu du: «ez dugu deus aurreratzerik izan». Baina garai hori atzean utzita, egun bereziak dituzte ate joka: pestak. Horiei begira daude orain, nahiz eta ez den horretara mugatzen Aurrera Dantza Taldearen urteko jarduna. «Orantzarotan, Aurrera Egunean, Umeen Egunean gazteekin eta pestetako bi egunetan» aritzen dira. Pestetan, «San Tiburtzio Egunean Leitzako Ezpata dantza dantzatzen dugu, 12:00etan, eta pesta bigarrenean arratsaldez Leitzako Ingurutxoa eta saioa osatzeko euskal dantza batzuk». Guztietan «jendeak ongi erantzuten» duela eta, «asko eskertzekoa» iruditzen zaio: «joanen ez balira, ez dut uste saio haundirik izanen genukeenik. Pesta egunean eta bigarrenean plaza gainezka egoten da».

Izan ere, leitzarren agendan, bereziak dira bi emanaldi horiek. Eta Olanoren hitzetan, pesta bigarrenekoa da «dudarik gabe, urteko bereziena»: «Zure herrian zaude eta ahalik eta txukunena egin nahi duzu. Nerbioak eta tentsioak normalean baino haundiagoak izaten dira, ingurukoei dantzatzen diozu eta herriko pesten parte zara».

Jendetza biltzen da saioa ikustera, eta Olanori «izugarria» iruditzen zaio «plaza horrela ikustea, oilo pikorra jartzen da. Oso jende leiala eta konplitua daukagu herrian». Arrakastaren sekretua zein den ez dakiela aipatu du, irri artean «akaso ongi dantzatzen dugulako» esan du, baina horren gainetik, «urte guzian egindako lanaren fruitua» erakusteko momentua da beraientzat. Horren atzean prestaketa haundia baitago: «Normalean irail aldera hasten dugu ikasturtea. Hasieran Aurrera Eguneko eta Orantzaroko saioetarako zentratzen gara, eta pixkanaka pestetakoarekin hasten gara. Urtarriletik aurrera pestetakoarekin aritzen gara: hasieran ostiraletan, udan astean bi edo hiru aldiz, eta azken asteetan egunero».

Seguru mimoz landutako saioa eginen dutela aurten ere. «Euskal dantza tradizionalak» izanen ditu oinarri, baina «aurreko urteetakoetatik desberdina» izanen da, «urtero errepikatzea ez delako polita». Hortik aparte, ez du deus gehiago aurreratu: «Hoberena pestetako emanaldira azaltzea izanen da nolakoa izanen den jakiteko».

Ezpata dantza

San Tiburtzio Egunean Ezpata dantza dantzatzen dutenean ere goraino betetzen da plaza. «Jatorriz dantza ez da Leitzakoa, baina bertakoa bezala kontsideratzen da». Aurrenekoz, 1932an dantzatu zuten Leitzan, «Batzokia inauguratu zutenean. Sabino Aranak Durangaldeko Dantzari dantzaren eraldaketa bat sortu zuen, eta Batzokien bidez Euskal Herrian zabaldu zen. Eraldaketa hori da Leitzara 1932an iritsi zena, beste hainbat lekutara bezala. Aldiz, handik urte batzuetara, eraldaketa hori bigarren mailan gelditzen hasi zen eta Dantzari dantza jatorrizko moduan dantzatzen hasi ziren Leitzan ez gainerako beste lekuetan. Leitza izan da Aranak zabaldu zuen modura mantendu duen kasik leku bakarra. Horregatik gaur egun oraindik Leitzako Ezpata dantza izenez ezaguna da». Aldatu dena parte hartzea da, 2015etik emakumezkoek ere dantzatzen dutelako. Aldaketa «nahiko natural» egin zela dio Olanok: «Beti gizonezkoek egiten zuten eta nik uste ohituragatik ez zela planteatzen. Pixkanaka gurekin ikasten hasi ziren eta hortxe ari dira gu bezala».

Leitzak dantzarekin duen loturaren beste adierazlea Ingurutxoa da, hori ere «berezia», Olanoren arabera, «bertakoa izatez gain, urte askotan mantendu delako. Guretzako ohorea da gurea den gauza bat toki askotara zabaltzea». Umoretsu gaineratu du, «lehen ligatzeko balio omen zuela... Orain ez dakit hala izanen den...».

Dantzak dantza, pestetan lanean aritzea tokatuko zaio Olanori, «tabernan egiten dut lan eta ordu batzuk pasa beharko ditut». «Lagunekin eta etxekoekin egoteko» tarte bat hartzen saiatuko dela dio, baina Aurrerakoen hitzorduetan behintzat ez du hutsik eginen. Herritarrei «pestak ahal den hobekien ospatzeko» deia egin die, «txintxo eta gauzak zainduz pasatzeko eta etxean inor ez dadila gelditu». Baina esker oneko hitzak ere luzatu ditu: «dantzariok oso eskertuak gaude herritarrek ematen diguten babesarekin. Eta txistulariei eta musikariei ere eskerrik asko. Beti guri ematen dizkigute eskerrak, baina beraiek ere lana egiten dute».


Ezohiko danborradak emango dituzte gaur eta bihar ETB1en

Donostian eta Azpeitian prestatu dituzten ekitaldi bereziak ikusi ahalko dira euskarazko katean


Alaitz Artola kontzertuan (3) (Altzo Azpi, 2021-09-10) (20'27'')

Eztitasunez jantzitako ahotsean beste 5 abesti dakarzkigu Alaitzek hirugarren bideo honetan.

Bost horietatik bi bereak ditu, ‘Izebari’ eta ‘Bihotzean hotz dugunerako’. ‘Isiltzen banaiz’ abestia Berri Txarrak taldeko Gorka Urbizurena da; ‘Miseriak’ Errime taldearena eta ‘Kantu hau zuretzat’, Anje Duhalderena. Honela amaitzen da Alaitz Artolak Altzo Azpin eskainitako kontzertua.


Olaberrian jubilatu eguneko bazkarirako izena eman daiteke

OLABERRIA // Ohitura berreskuratuta, urriaren 24an ospatuko dute Olaberriko jubilatuek urteko eguna. Bazkaria eskainiko die udalak, Arrieta jatetxean, 14:00etan. Aurrez, 13:00etan, meza izango dute San Joan elizan. 65 urtetik gorakoek eta bikotekideek 3 euro, pentsiodunek %50 eta gainontzekoek osoa ordaindu behar dute. Izena urriaren 15erako eman behar da.


Arkinorruti industrialdeko argiteria publikoa berrituko da

Udalak foru administrazioaren dirulaguntza jaso du.

Olatzagutiko Udalak herriaren mendebaldean dagoen industrialdeko argiteria publikoa berrituko du. Lanek 37.414,41 euroko aurrekontua dute. Inbertsio horri aurre egiteko Olatzagutiako Udalak Nafarroako Gobernuari dirulaguntza eskatu zion, baita onartu ere: 18.707,21 euro jasoko ditu. Udalak gainontzeko 18.707,20 euroak ordainduko ditu. Lanak lastailean hastea aurreikusten dute udalean.


Eusko Jaurlaritzak Irungo Hilanderas II zentroaren zerbitzua aktibatuko du migrazio-fluxua handitzen bada

Euskadira iritsi diren migratzaileen kopuruak behera egin du 2021eko eta 2022ko datuekin alderatuta.

Eusko Jaurlaritzak "dena prest" du Irungo Hilanderas I auzoko migratzaileentzako harrera-zentroan, eta Hilanderas II baliabidea "aktibatzeko prest" dago, Nerea Melgosa Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak iragarri duenez.

Melgosak aukera hori berretsi du gaur (asteazkena) Bilbon egindako agerraldi batean, Ikuspegiren urteko barometroan jasotako emaitzak aurkezteko prentsaurrekoan.

"Eusko Jaurlaritza oso adi dago Kanarietan gertatzen denarekin, modu batera edo bestera eragina izango baitu hemen", azpimarratu du bere hitzaldian.

Euskadin hartutako migratzaileen kopuruak behera egin du

2023 "urte lasaia izaten ari da", iritsierei dagokienez; izan ere, "beherakada nabarmena izan da irailera arte", 2.140 pertsonari eman baitzitzaien arreta; 2022an, berriz, 5.196 pertsona artatu zituzten, eta, 2021ean, 5.127.

Zure interesekoa izan daiteke hau ere: 6.253 etorkin artatu zituen iaz Gurutze Gorriak Irunen

Sailburuak gogorarazi duenez, errefuxiatu bat uhartetik atera eta penintsulara iristen denean hilabete eta erdi behar izaten du Irunera iristeko.

Hori dela eta, esan du "Hilanderas I prest dagoela, baita Hilanderas II zentroa aktibatzeko aukera ere, migrazio-fluxua nabarmen handituko balitz".

Bi zentroak Irunen daude, igarobideko migranteak hartzeko, eta Euskadiko Gurutze Gorriak kudeatzen ditu.


4,6 milioi euroko kreditu aldaketa onartu du plenoak

Ikasturteari bukaera emateko, udalbatzar luzea izan dute aurretik zinegotziek. Batik bat, 2021eko aurrekontuaren kreditu aldaketak luzatu du plenoa; 10. puntuak, hain zuzen. Udal gobernuak 3.998.500 euroko kreditu aldaketa proposatu du, eta horri, EH Bildu eta EAJren zuzenketak gaineratu behar zaizkio. Horrenbestez, 4.650.000 euroko kreditu aldaketa onartu du udalbatzak, orotara.

EH Bilduren emendakin guztiak atera dira aurrera; hamabost, guztira, eta balio orokorra 400.000 eurokoa izan da. Udal gobernuaren eta koalizio abertzalearen arteko negoziazioak sintonia onean joan dira, eta Jokin Melida EH Bilduko bozeramailearen arabera, horiek “irundarren egunerokoa hobetzera” zuzenduta daude. Hala nola, euskara, kultura, merkataritza, landa eremuko irisgarritasuna, kirol arloko berdintasuna sustatu nahi izan dituzte.

Kontrako bidetik joan dira EAJrekin negoziazioak. Jeltzaleek 28 zuzenketa aurkeztu dituzte —1,4 milioi euroko baliokoak—, kultura, gizarte ongizate, aniztasuna, aparkaleku eta bide publiko alorrean. Horietatik, 252.000 euro irten dira aurrera. Xabier Iridoy bozeramaile jeltzalearen arabera, beraiek negoziatzeko eskua zabalik izan dute, baina udal gobernuaren planteamenduarekin bat ez datozela esan du, batik bat, 2 milioi euroko soberakinaren alorrean. Zentzu horretan, udalak “gehiegizko zuhurtzia” izan duela iritzi dio Iridoyk, eta “gehiago” egin zitekeela.

Miguel Angel Paez PSE-EEko bozeramaileak onartu du zuhurtziaz jokatzen ari direla, baina gobernuan egoteak duen ardurari egotzi dio jokabide hori. Horrez gain, EAJrekin akordioetara heldu ez izanaz atsekabetuta azaldu da, “akordiorik izan ez bada, ez da udal gobernuarengatik izan”.

David Nuño Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak negoziazioen balorazio positiboa egin du, eta udal gobernuaren proposamenarekiko “oposizio garbirik” egon ez dela esan du, eta oposizioko alderdien ekarpenekin “aberastea” lortu dutela.

Azkenik, Iñigo Manrique PPko zinegotziak adierazi du egungo kreditu aldaketa 2021eko aurrekontu orokorraren norabide beretik doala, baina ez dagoela aldaketarako “margen” handirik. Abstentzioa bozkatu du.

Bertizeko eremuaren erosketa

Udal gobernuaren proposamenaren inbertsio handiena egun Bertiz kontzesionarioa dagoen eremuaren erosketa da, 1 milioi euro pasatxokoa. Eremu hori leheneratzea da udal gobernuaren asmoa. Horrez gain, kreditu aldaketaren zati nabarmen bat (650.000 euro) San Juan plaza inguruko kaleak berreurbanizatzera bideratuko dute —Legia, Foruen Karrika eta Berrotaran—. Beste 450.000 euro, berriz, Emigazioaren eraikinaren inguruko kalean berrurbanizatzeko izango dira, duela gutxi egindako lanak osatuz. Eraikin hori San Migel auzorako nahiz hiri osorako erabilera anitzeko espazio bihurtzea da helburua. Obra alorrean, kaleen asfaltatzeko 400.000 euroko inbertsioa egingo du udalak.

Kultura eta berdintasun alorrean ere kreditu aldaketako proposamenak egin dira: bi beka berri sortuz. Horrez gain, Santa Elenako Ermitan hainbat hobekuntza (120.000 euro) egingo dituzte, baita Luis Marianoko gizarte zentroan eta Kontserbatorioan ere (dantzagela eta auditoriuma, 17.000 euro).

Azken Portuko hitzarmena, aurrera

Kreditu aldaketetan ez bezala, 0posizioa aho batez kontra azaldu da Azken Portuko hitzarmenaren alorrean. Akordioari alegazioak aurkeztu ondoren, berriro gaia plenora bueltatu da, behin betiko onarpena emateko, eta udal gobernu taldearen babesa baino ez du eduki.

Eztabaida nahikorik izan ez dela iritzita, EH Bilduk puntua atzera botatzeko eskatu die, PSE-EE eta Elkarrekin Podemosi. Melidaren iritziz, hitzarmen soila baino gehiago da: “Egia da prozesua ez dela hemen ixten, baina atzera egitea geroz eta zailagoa izango da”. Gogoan izan ditu ekologistak eta Brioche Pasquier Recondoko langileak. Edozein modutan, koalizioaren proposamena atzera bota du udal gobernu taldeak.

PPk, berriz, lursailen trukaketaren aukera aztertzeko eskatu dio udal gobernuari, eremu hori etxebizitzak eraikitzeko egokia ez dela iritzita. Edozein kasutan, ez da bozketara atera proposamena.

EAJk ere udal gobernuaren ikuspegitik “oso urrun” daudela azaldu du, eta “aukera bat” galtzen ari direla eta etorkizuna “hipotekatu” egingo dutela esan du Iridoyk. Jeltzaleen planteamendua eremu horrek Osinbiribil eta irlekin “kontsonantzian” egon behar duela gaineratu du. Oraindik formula berriak bilatu, eta proiektu bideragarri bat aurkitzeko aukera dute, EAJko bozeramailearen ustez.

Nuñok, berriz, oraindik eztabaidatzeko aukera izango dela gogorarazi du Plan Orokorra bozkatu bitartean, eta “Pasquier munstroaren aldean, ingurua hobetzea” lortuko dutela. Paezek ere bide beretik hitz egin du, eta eztabaida ixtetik urrun, orain irekiko dela adierazi du. Egungo eremu industrialaren ondoan, “erabilera misto eta publikoago” bat izango duela zehaztu du.


Leioa Bizigarrik Udala eratzeko osoko bilkurara eraman ditu bere aldarrikapenak

Zapatuan, Leioako Udalbatza osatzeko bilkura egiten ari ziren bitartean, hainbat herritarrek bat egin zuten Leioa Bizigarrik deitutako deialdiagaz. Azaldu zutenez, "elkarretaratzea egin dugu gure eskaerak aldarrikatzeko", eta, era berean, elkarrizketarako eta negoziaziorako mahai bat sortzea eskatu zioten Udalari.

Duela gutxi sortutako herritarren koordinakundeko kideek udal-gobernu berriaren arreta bereganatu gura izan zuten zapatuan. Azaldu zutenez, alde batetik, garrantzi handiko proiektuen inguruan arreta deitu gura izan zuten, Leioako interes orokorra eta biztanleriaren zati handi bat asetzen ez dutelakoan, eta, bestetik, auzoen eskaerei erantzutea eskatu zioten Udalari, "etsi-etsian eskatzen ari baitira Udalak premiaz bila ditzala beren arazoen konponbideak, eta horrela auzoetako bizitza duintzea behin betiko".

Kultur Leioaren atarian elkartu ziren herritarrek arrazoitu zutenez, zapatuan osatutako gobernu-talde berriak erantzun beharko die herritarren eskaerei eta auzoen arazoei. "Ez du balio interes orokorreko gaiei uko egiteak, eta errespetua zein elkarrizketa soziala eskatzen ditugu leioaztar guztien interesak defendatzeko Leioako biztanleak diren eta Udalaren esku-hartzea eskatzen duten horiekin", azpimarratu zuten.

Leioa Bizigarri osatzen duten eragileek dituzten gaiei heltzeko, "elkarrizketarako eta negoziaziorako mahai bat sortzeko prest" daudela adierazi zioten Udalari, "herritarren partaidetzarako politikak bultzatuz, euren alderdietako hauteskunde-programetan iragarri duten bezalaxe".


Etxarri Aranazko Abesbatzaren logo berria

Abesbatza 50. urteurrena ospatzen ari da aurten, eta urtemuga berezirako logo lehiaketa jarri zuen martxan. Ostiralean logo berria mustu zuen, eta lehiaketaren sari banaketa egin zuen

Rakel Otxagabia Zubietak egin du Etxarri Aranazko Abesbatzaren 50. urteurrenaren logoa. Abesbatzaren logoa jarraituz, tipografia eta kolorea berdinak aukeratu ditu irudi berrirako ere, baina logo berrian 50 zenbakia nabarmena da. Ostiralean Otxagabiak logo lehiaketaren saria jaso zuen Abesabatzaren kideen eskutik; 150 euro. 50. urteurrenaren logoaren mustutzearekin urtemugaren hainbat ekimenei hasiera eman dio Etxarri Aranazko Abesbatzak.