Matadeixek 17. urtemuga ospatuko du asteburuan

Bazkaria egingo dute urteurrena ospatzeko

(Irene Elorza) Azkoitiko Matadeixek 17. urteurrena ospatuko du asteburuan, eta egitarau oparoa izango dute bihar eta etzi: EKAINAK 23, LARUNBATA: - Egun osoan zehar, A Dose Of The Scour (IRL) erakusketa. - 12:00etan, bizipoteoa. - 14:00etan, bazkaria. - 17:00etan, kamisetak egitea. - 20:30ean, luntxa, proiekzioak eta musika: Niklas Persson (Suedia free jazz), Henric Johansson (proiekzioak) eta Kuskus Doinuak Live (soul). EKAINAK 24, IGANDEA: - 21:00etatik aurrera, sua, mokadua eta giro jatorra.


'Luze edo motz' bakarrizketa umoretsua gaur antzokian

Gaur arratsaldean, Mirari Martiarena eta Idoia Torregaraik Luze edo motz bakarrizketa umoretsua eskainiko dute antzokian. Emanaldian, generoa hartuko dute umorea egiteko gaitzat, "gure gizartea zertan luze eta zertan geratzen den motz galdetzeko". Horretarako hilekoa, menopausia, ligatzeko teknikak eta sexua izango dituzte hizpide, besteak beste. Kritika eginez, deseraikiz eta barre eginez bazterrak zirikatzen jarraitzeko bueltatu dira. Saioa 19:00etan hasiko da. Udaleko Berdintasun Sailak antolatu du.


Gab(onak)?

Amaitu dira Gabonak. Gutxi gorabehera hilabete da kaleetan lehenengo argiak jarri zituztela. Jendearentzat hain pozgarriak diren argiak. Beti lotu izan dira Gabonetako argi horiek poztasun eta alaitasunarekin. «Garai magikoa» deritze jendeak Gaboneri. Familia, janaria, giro berezia eta gehiengoarentzat elkartasunaren sinonimo diren beste hainbat ezaugarri datorzkigu burura horiengan pentsatzean.

Baina beti ez da horrela. Gitxi bagara ere, Gabonek hori transmititzen ez digutenok ere bagaude. Nire kasuan, ez da beti horrela izan. Olentzero eta erregeen kabalgatak ikusten Lamerako haurrik zoriontsuena nintzen txikitan, ahalik eta gozoki gehien hartzen saiatzen. Gabonak maite nituen. Afarietako mahaietan jendea faltatzen hasi zen arte. Eta horiekin batera, «magia» ala ilusio hori ere nigan faltatzen hasi zen. Gaur egunera arte.

Zaila da gaur egun Gabonak ez gustatzea. Jende askok arraro begiratzen dizu. «Zelan eztatzuz Gabonak gustako?» galdera ez badut azken hilabetean 25 aldiz entzun, ez dut inoiz ere entzun. Denok ez gaude egoera berdinean, eta Gabonak maitatzea guztiz lizitoa den bezala, ez maitatzea ere horrela da nire ustez. Besteena errespetatzea oinarrizkoa dela uste dut gizarte honek nolabait aurrera egiteko. Besteekin enpatia izatea. Bakoitzaren sentimentuak bakarrak direla ulertzea, eta denok ez ditugula gauzak era berdinean sentitzen buruan sartzea.

Honekin ez dut esan nahi hilabete osoan ez dudanik disfrutatu. Izan ere, behin izandako saskibaloi entrenatzaile eta lagun batek esan zidan moduan, «es cuestión de actitud». Esan zidanean ez nuen horren esanahia bere osotasunean ulertu, duela gutxirarte. Miresten dudan lagun batek beti esan ohi dit, bizitzako arazoak ezin ditugula aldatu, baina arazo horiengan dugun jarrera guztiz aldakorra dela. Guk erabakitzen dugula nolako jarrera izan momentu latzen aurrean, eta jarrera horren arabera datozela gero ondorioak. Horrela hasi nintzen jarrerak duen garrantziataz konturatzen eta, beraz, «es cuestión de actitud» hori barneratzen. Gaur egun, esaldi hori nire egunerokoan ehuneko ehunean sartzen saiatzen naiz, eta batzuetan zaila den arren, aurtengo Gabonekin ere hori egin dut. Jarrera aldatuz, Gabonak niretzat ziren txarretik onena ateratzea lortu dut nolabait.

Urte barri on danori!


'Porno vs Afrodita (edo I love #GorkaUrbizu)' ikuskizunerako bi sarrera bikoitz zozkatuko ditu Maxixatzenek

Larunbatean, 19:00etan hasiko da antzezlana Baztartxon. Azkoitiko Udalak emandako sarrerak zozkatuko ditu Maxixatzenek bazkideen artean. Parte hartu nahi dutenek, osteguneko 12:00etara arteko epea dute.

Benetan be konpainiak Porno vs Afrodita (edo I love #GorkaUrbizu) ikuskizuna aurkeztuko du datorren larunbatean, otsailak 19, Baztartxo antzokian, 19:00etan. Maxixatzenek Azkoitiko Udalak emandako bi sarrera bikoitz zozkatuko ditu zozketan parte hartzen duten Maxixatzeneko bazkide guztien artean. Zozketan parte hartu nahi duten bazkideek osteguneko 12:00etara arteko epea izango dute.

Zozketan parte hartzeko, honako lotura honetan eman beharko da izena. Irabazleak ostegunean jakinaraziko ditu Maxixatzenek.

Ikuskizunari buruz

Benetan be konpainiaren bigarren antzezlana da Porno vs Afrodita (edo I love #gorkaurbizu). Ikusle gazte eta ez horren gazte, heldu eta oraindik heltzear daudenentzat sortu dute, zalantzez, grinaz, ezintasun ase ezinez eta beste horrenbeste ergelkeri sexualez zein afektiboez barre egiteko. Dena, zuzeneko musikaz blai.

Soinu-proba. Azken kontzertua Gaztetxean. Gaztetxea ixtera doa. Gazteak heldu dira eta ez dago inor lekukoa hartzeko prest. Taldearen azken kontzertua ere bada. Seme-alabek, lanek, nekeak, gain hartu dute. Soinu-proba aurrera doan heinean, taldekideen eta beraien inguruko umeen zein gazteen bultzada, galdera eta pasioen argazki musikala, zuzeneko bideoklipa, izango dute zentzuen aurrean. Beti ere, Porno eta Afrodita jainko-jainkosa basatien begirada apetatsupean.

Sei gizabanako hilkor, bizitzarekin ahal duten moduan moldatzen, bi heroi eta bi jainko-jainkosa ahalguztidun gizaki gaixoek debekatuta duten guztiaz gozatzen. Izango da antzerkia, izango da musika, izango da barre algara, mina, pasioa, haragia eta odola. Izango da rock and rolla.


Santikutz jaietako familia bazkarirako txartelak salgai daude

Legazpiko Santikutz jaietan maiatzaren 2rako haurrei eta haien gurasoei zuzenduta antolatu den familia bazkarirako txartelak salgai daude. Bazkaria 14:30ean izango da, Euskal Herria plazan. Txartelak 4 eros daitezke Gurrutxaga, Karibe Zaharra eta Maiatza tabernetan, hilaren 26ra arte.

Lekanazpi elkarteak prestatutako haragi paella izango da bazkariko plater nagusia. Edariak eta bazkal ondorengoak norberak eraman beharko ditu. Bazkari osoa ere eraman dezake norberak. Udalak, bere aldetik mahaiak eta aulkiak jarriko ditu, eta amaieran dena txukun uzteko edukiontziak ere bai.

Eguna borobiltzeko, familia giroan gozatzeko ekitaldi gehiago izango dira goiz eta arratsaldez. Goizez, herriko ganadu feria egingo dute, eta arratsaldez, besteak beste, Pontx pailazoaren emanaldia, sputnik goitibeherak eta buruhandi eta erraldoien kalejira izango dira.

Iazko bazkarian paella prestatu zuen taldea. ARGAZKIA: Tere Madinabeitia


Donostiako Udalak aho batez eskatu du Mikel Zabalzaren kasua irekitzea azter dadila

Udalbatzak eskatu du «sakon» iker dadila Pedro Gomez Nieto Guardia Zibileko kapitainak eta Alberto Perote CESIDeko buruzagiak «ustez» izan zuten elkarrizketa jasotzen duen audioaren edukia.

Donostiako Udalak adierazpen instituzional bat onartu du eskatuz guardiako epaitegiari eta Espainiako Fiskaltzari azter dezatela Mikel Zabalzaren (1952-1985) kasua berriro irekitzea. Udal talde guztiek, hau da, EAJk, EH Bilduk, PSE-EEk, Elkarrekin Donostiak eta PPk sinatutako adierazpenak proposatzen du Pedro Gomez Nieto Guardia Zibileko kapitainak eta Alberto Perote CESIDeko buruzagiak «ustez» izan zuten elkarrizketa jasotzen duen audioaren edukia «sakon» azter dadila. Público egunkariak argitaratu zuen duela bi aste pasa, eta baieztatzen du Zabalza Intxaurrondon (Donostia), Guardia Zibilaren kuartelean, torturatuta hil zela.

Audio horretan Gomez Nietok eta Perotek adierazten dutenez, torturatzaileek «plastikozko poltsa» buruan jarri ziotelako hil zen Zabalza. Udalbatzaren testuan hori zehaztu dute, baita Gomez Nietok nola esan zion Peroteri Zabalza galdekatu zutenei «eskua joan» zitzaiela ere. «Audio horren transkripzioa froga moduan erabili zuen familiak duela 25 urte egin zen epaiketan. Halere, orain arte ez dira baliagarriak izan familiak gertaera horiek sakon aztertzeko egindako ahalegin guztiak», azpimarratu dute udal taldeek.

Testuan gogoratu dute Zabalza duela 35 urte atxilotu zutela, beste pertsona batzuekin batera, eta egotzi ziotela ETAkoa izatea. Udal taldeek nabarmendu dute Intxaurrondora «bizirik» eraman zutela. «Eta egun batzuk geroago hilik agertu zen Bidasoa ibaian». Adierazpenaren arabera, «gizartearen zati handi batek» inoiz ez zuen sinistu Guardia Zibilaren bertsioa, «indarrean dagoena». Poliziaren esanetan, ETAk armak gordetzeko zuen zulo bat egiaztatzen ari zirenean, Zabalzak ihes egin zuen, eta, zulo batetik ibaira erori ondoren, itota hil zen.

Udaleko langilea zen Zabalza, Donostian bizi zen, eta oharrean gogoratu dute 1985eko abenduaren 6an mozio bat onartu zuela udalbatzak «desagerpenaren larritasunak» eraginda. Eskatu zuen Zabalza non zegoen argitzeko ikerketa egiteko, eta konpromisoa hartu zuen laguntzeko. Gaur argitaratutako testuan oroitu dute mozio hura berresteko konpromisoa hartu zuela udalak 2015eko azaroaren 26an.

Txibitek bat egin du parlamentuaren eskaerarekin

Zabalzari gertatutakoa xeheki aztertzeko eskaera bateratua egin zuen Nafarroako Parlamentuak joan den martxoaren 1ean. EH Bilduk, Ahal Duguk eta Ezkerrak proposaturiko testuan eskatu zuten, hain zuzen, audioak «sakonki ikertzeko». Horren harira galdera bat egin dio, gaur, Nafarroako Parlamentuan, Geroa Baik Maria Txibiteri, eta Nafarroako lehendakariak erantzun du gobernuak «bere» egiten duela ganberak aho batez onartutako adierazpena. «Gobernuak pentsamendu horrekin bat egin eta hori konpartitu besterik ezin du egin», adierazi du. «Gure obligazioa da edozein indarkeriaren edo giza eskubideen urraketaren biktimen, eta justiziaren, erreparazioaren eta egiaren defentsan engaiatzea. Hori zen adierazpenaren helburua».


XI. Garagardo Azoka

Informazio gehiago, honako lotura honetan.


Getariak harrera hunkigarria egin dio Irati Idiakezi

Edukiera eta distantziak zorrotz zaindu arren, harrera goxoa egin zioten Idiakezi. Haritz Alberdi alkateak “enbaxadorea” dela esan zion, “getariarren izena lau haizetara zabaltzeaz gain, bizitza transmititzeagatik”.

Atzo, astelehena, aitortza ekitaldia egin zioten Irati Idiakezi udaletxeko pleno aretoan. Senitartekoek, gertukoenek, Keta Futbol Taldekoek eta udaleko bi alderdietako ordezkariek bete zuten aretoa, eta osasun neurriak nahiz distantziak zorrotz bete bazituzten ere, giro goxoa sortu zen.

Hasteko eta behin, bertso bat abestu zioten Idiakezi: Hau entzun diet harro esaten / lagun dituzun hainbati / geratzen ez den horietako / pertsona bat da Irati / erortzen bada badakiena / irrifartsu nola jaiki / ausarta bezain eredugarri / azkarra bezain temati / autobus batek zure hegoak nahiz ta / kolpe batean ebaki / azkar heldu zenion zerura / igo zaitun tabla bati / ta pixkanaka bihurtu zara / euskal historia zati / lehen bagenekien ona zinela / ta orain mundu denak daki.

“Momentuak eskatu arren, emateke geratzen dira muxuak eta besarkadak”, esan zuen Haritz Alberdi Getariako alkateak. “Horrelako gertaeren aurrean esan ohi dut herritarren aurrean makurtzen naizela eta txapela kentzen dudala. Irati, zuri gainera esango dizut herriarentzat enbaxadore bat bihurtu zarela”, gaineratu zuen. Alberdiren hitzetan, getariarren izena lau haizetara zabaltzeaz gain, “bizitza” transmititu du Idiakezek. Alkateak Bernardo Atxagaren Adan eta bizitza poesiaren hainbat pasarte irakurri eta eskaini zizkion gero. “Zorionak kirol lorpen guztiengatik, baina batik bat, eta barkatuko didazu atrebentzia, zorionak bizitza transmititzeagatik”, amaitu zuen Alberdik.

“Hitz egitekoa baino, entzutekoa” dela aitortu zuen Idiakezek. “Hasiera batean ezin nuen sinestu domina nirea zenik. Baina bai, merezi dut”, esan zuen irribarretsu. Eskerrak eman zizkion, bide batez, herriari: “Irratitik deitu zidaten aurreko batean, eta esan nien hasieratik sentitu dudala herriaren babesa. Nire esperientziaren parte izan zarete”.

Pixkanaka irten ziren bertaratutakoak areto nagusitik, Idiakezen atzetik. Beheko solairuan koadrilakoak zituen zain. Danborrez eta txistuz lagunduta, aurreskua dantzatu zioten lagunek. Snowboardeko taulekin pasilloa egin zioten udaletxetik irtetako, eta hala, Herriko plazan amaitu zuten harrera.

Dominarekin herrira

“Oso pozik nengoen lehen ere, eta harrera honekin, are gehiago”, aitortu zuen Idiakezek ekitaldiaren amaieran. Pyhan (Finlandia) jokatutako snowboard paralinpikoko Munduko Kopan Idiakez izan zen nagusi boardercross proban, joan den hilean.

Ez du entrenatzeko aukera askorik izan, baina denboraldi bikaina egin du Idiakezek. “Baqueira-Beret (Lleida, Herrialde Katalanak) zabaldu zutenean ez genekien zenbat denboraz izango zen zabalik. Denboraldi osoari eutsi dio, lasterketa pare bat ere izan ditugu, eta ezin gara kexatu”, gaineratu zuen. Haren hitzetan, Baqueira-Bereten pistan egiten zituzten entrenamenduak, baina boardercrossean saltoak eta bestelako oztopoak gainditu behar izaten dira lasterketan zehar. “Probatzera” joan da Finlandiara, eta dominarekin itzuli Getariara. Egutegian finkatuta ez zegoen lasterketa batean jarri du begirada orain, Italian jokatuko duen boardercross proban.


Tolosako Udaltzaingoaren egoitzan sartu dira bart

Bart Tolosako Udaltzaingoaren egoitzan sartu dira eta bertan ez ezik, Kzgunean eta Aitzol euskaltegian ere hainbat txikizio eta lapurreta egin dituzte. Ertzaintzak bi pertsona atxilotu ditu Anoeta eta Tolosan, eta gertaera ikertzen ari da. Izan ere, Tolosan atzo izandako beste hainbat gertaerarekin zerikusia dutela uste du Segurtasun sailak.

Tolosako Udaltzaingoaren egoitzan sartu dira bart eta hainbat lapurreta eta txikizio egin. Rondilla kaleko Musika Eskolaren eraikinean hainbat zerbitzu ematen dira eta bertan dira ere Udaltzaingoaren egoitza, Kzgunea eta Aitzol euskaltegia. Antza lau lagun sartu dira eta beheko solairua txikitu dute, baita Udaltzaingoaren aldagelak eta bertan zeuden armairuak ere. Bertan zegoen materiala ere lapurtu dute, tartean defentsak, linternak eta spray-ak. Su alarmak jo du eta orduan egin dute ihes.

Ertzaintza jada gertaera ikertzen ari da eta Tolosako udaltzainak lapurtutakoaren eta txikitutakoaren inbentarioa egiten ari dira, salaketa jarri ahal izateko. Tolosako Udalak esan du eraikineko segurtasun sistema aztertzen ari direla jada, zerk huts egin duen ikusi eta hobetu ahal izateko.

Bi atxiloketa

Segurtasun sailak baieztatu duenez, 21 eta 22 urteko bi pertsona atxilotu zituen bart, indarrez eginiko lapurreta egotzita, eta beste bi pertsonak ihes egigea lortu zuten.

Talde horrek atzo 19:45etik 01:45ak bitartean Tolosan izandako hainbat gertaerarekin zerikusia duela uste du Ertzaintzak. 19:45ak inguruan izan zuten lehen gertakariaren berri; Tolosako Udaltzaingoak eman zien Nafarroa kaleko gozoki denda bateko liskarraren berri. Antza lau pertsonak liskarra izan zuten jabeekin eta langileetako bat lurrera bota zuten. Beranduago Ertzaintzak jakin zuen hiru pertsona zeudela itxita zegoen Tolosako ile-apaindegi batean. Pertsona horiek beltzez jantzita zeuden eta aurpegia 'buff' batekin estalita zuten. Bertaratzean ikusi ahal izan zuten ile-apaindegira sartzeko beirate bat hautsi zutela eta ondorioztatu zuten sartu zirenetako bat kristalarekin moztu zela, odol asko zeogelako.

Tolosako apeaderotik jaso zuten dei bat ere, izan ere, tren geltokiko segurtasuneko bi langile erasotuak izan ziren. Antza hiru pertsona izan ziren erasotzaileak eta trenbidetik oinez iritsi ziren apeaderora. Ertzaintzak esan du ile-apaindegiko eta apeaderoko pertsonen deskribapenek bat egiten dutela.

Tolosako musika eskolako alarma joka zegoela esateko deitu zuen bizilagun batek Ertzaintzara 11:45ak inguru. Eraikineko leiho bat hautsi zutela eta barrura sartuta hainbat objektu lurretik botata topatu zituztela esan du Segurtasun sailak.

Horiek gutxi ez, eta 01:40ak inguruan Tolosako aterpetxetik jaso zuen Ertzaintzak abisua. Lau pertsona bertan bueltaka zebiltzala eta behar bada lapurtzeko asmoa zutela esan zieten. Bertaratzean aterpetxetik korrika ateratzen ari zen pertsona bat ikusi zuen Ertzaintzak. Sarrera eta leiho bat irekitzen saiatu zirela ikusi ahal izan zuten eta barrura sartzerakoan objektu ugari aurkitu zituzten lurretik botata. Pertsona hori atxilotu zuten orduan.

Atxilotutako bigarren pertsona Anoetako industrialdean atxilotu zuten. Deia jaso zuten odoletan zegoen pertsona bat zegoela esanaz eta Ertzaintzak esan duenez, bertaratzean ikusi ahal izan zuten Tolosako Nafarroa etorbideko gozoki dendako erasoaren deskribapenarekin bat egiten zuela eta Tolosako Udalatzaingoan izandako lapurreta eta txikizioekin zerikusia izan zezakeela.

Ikerketarekin jarraitzen dutela eta beste bi pertsonak aurkitu nahian dabiltzala gehitu du Segurtasun sailak.


Musika eskolako ikasleek emanaldia eskainiko dute ostegunean Betharramen

18:00etan jarri dute hitzordua, eta banaka zein taldeka hainbat instrumentu ikasten ari diren ikasleak izango dira agertokian.

Juan Antxieta musika eskolako ikasleek emanaldia eskainiko dute bihar, osteguna, Betharrametako aretoan. 18:00etan jarri dute hitzordua, eta banaka zein taldeka hainbat instrumentu ikasten ari diren ikasleak izango dira agertokian. Metalak, biolinak, perkusioa, pianoa, klarinetea, flauta eta trikitia nahiz panderoa entzun ahal izango dira. Hastapeneko ikasleak ere igoko dira oholtzara.


Urte barri on!

Urte barri on danoi! Urtarrilaren lehenengo asteak hasi dira eta seguruenik promesak ere: zer egin behar dugun gure bizi-kalitatea hobetzeko, estresa kentzeko eta halakoak? Bai, ni ere horretan nabil. 2022. urtea, urte borobila dirudi, eta horretan konbentzitu dut neure burua. Kenduko ditut arazoak erosoago bizitzeko, niretzat denbora gehiago lortzeko, tramiteei behar besteko denbora emanez (ez gehiago), kirola eginez, esnaturik jarraituz, eta saiatuko naiz nire esku ez dauden erabaki erraldoiei jaramonik ez egiten.

Artzainik gabeko artalde honen parte sentitzen bazara ere, ardi beltza izateko aukera kontuan hartu, eta konturatu zaitez bidezidorretatik joan zaitezkeela.

Behintzat, gaurkoz, baloratu dezagun dugun askatasuna, ez dakigulako bihar zein konturekin esnatuko garen. Goiz goizetik begiak ireki, eta jabetu, zein ondo gauden, osasuna, janari-plater bat, ura eta irribarrea ditugun bitartean. Zein pribilegiatuak garen kontziente izaten eta eskerrak emanez jaiotzear dagoen eguzki berriari. Lagunen kontuei, itsasaldeko ilunabarrari edota plazer txikien jokoez disfrutatu gaur eta orain; izan zaitez zure festarik ederrena eta koloreztatu zure mundu txiki eder hori.


Euskararen Eguna ospatzeko bideoa egin dute Aixerrotako musika-ikasleek

Bihar, abenduaren 3an, Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen da munduan. Hori dela eta, gure hizkuntzaren aldeko bideo bat osatu dute Aixerrota BHIko Musika arloko ikasleek, "Munduko Bertsolaritza" proiektuaren barruan. Nahikari Ayo Bertsolaritza irakasleak azaldu duenez, ezagunak diren abestiei letra berria sortzen ibili dira ekimen horretan, bertsolaritzaren teknikak baliatuta. Kasu honetan, Shakiraren Waka-Waka abestia egokitu dute.

Musikaren oinarria ikasleek eurek egin dute, ondoren ahotsak grabatuta.


Larrea eta Araiara joan dira gazta onenen sariak

Patxi Lopez de Uralde Fernandez izan da irabazlea, 1633,5 punturekin; 2003. urtean ere garaipena lortu zuen.

Ordiziako gazta txapelketak, Euskal Herrian ospatzen den ezagunenak, Larrea eta Araiara ekarri ditu aurten sari nagusiak. Pandemiaren eraginez, soilik parte hartzaileak, epaimahaia eta kazetariak izan dira ardi latxa gaztaren sariketaren lekuko herriko frontoian.

Lehenengo saria Larrea herrira joan da. Aurtengo Ordiziako Gazta txapelketako irabazlea Patxi Lopez de Uralde Fernandez izan da, 1633,5 punturekin; 2003. urtean ere garaipena lortu zuen. Eta bigarren saria Araiara: Unai Lekuona Ruiz de Luzuriagarentzat izan da, 1630,5 punturekin.

Irabazlearen gazta erdia 9.200 euroan saldu dute enkantean; Alberto Fernandezek (Tecnomoto) erosi du.


Antzezlanak, dantza, musika eta zinema kalean, uztailean

Lau ikuskizun izango dira eskarmentu handiko taldeen eskutik: Trapu Zaharra, Erre Produkzioak, Hika Teatroa eta Oinkari dantza taldea eta Malas Compañias. Nerabeek film emanaldiak ere izango dituzte kalean; bata hilaren 9an eta bestea, 16an.

Antzerkia, zirkuko-jokoak eta dantza izango dira uztaileko kultur egitarauaren ardatz nagusiak, eta Udaleko Kultura Sailak lau ikuskizun aukeratu ditu, herritar guztiendako gustagarri izango direlakoan. "Kulturari ahal den espazio handiena ematen jarraitu gura dugu eta era berean, ikuskizunak kalera aterata herria animatu", adierazi du Ainhoa Cabero zinegotziak. Emanaldi guztiak izango dira eguaztenetan, kalean, eta jakinarazi dute edukiera eta prebentzio neurriak zainduko dituztela.

Trapu Zaharraren komedia

Datorren eguaztenean, uztailaren 7an, Aretxabaletan ondo ezagutzen duten Trapu Zaharra taldea etorriko da Por hacer un favor lan berriarekin komentuko lorategira (19:00). Ohi legez, umorea eta ironia uztartuko dituzte eta beldur eszenikoa duen politikari baten gorabeherak kontatu Santi Ugalde eta Lierni Fresnedo aktoreek.

Erre Produkzioak taldeak, ostera, etxeko txikienendako ikuskizuna ekarriko du hilaren 14an: Piraten istorio bat. Itsaso zakarraren zorigaitzak, gaueko magia eta adiskidetasunaren boterea ezagutuko dituzte neska-mutikoek, keinuen bidez kontatutako istorio dibertigarrian. Herriko Plazan izango da hori (19:00).

Gazte dantza ikuskizuna

Hika Teatroak eta Oinkari dantza taldeak, ostera, elkarlanean ekoiztutako hirugarren lana erakutsiko dute: Gazte. Uztailaren 2an Hondarribian aurkeztuko dute eta 21ean Herriko Plazan izango da (19:00). 17 eta 25 urte bitarteko hamahiru dantzarik eta bi musikarik –DJ bat eta saxofoi jotzaile bat–, euskal dantza tradizionaletik abiatuta, dantza moderno batzuk jorratzen dituzte, ahotsari eta testuari lekua emanda, gainera. Agurtzane Intxaurragak zuzendutako lana da eta koreografia, Kukai dantza konpainiako sortzaileetako bat den Eneko Gilena. Lana izendatzeko orduan zera adierazi dute: "Kaleko dantza ikuskizun da. Gazteekin egina, gazteak mintzo eta mintzagai, eta publiko guztiari zuzendua".

Uztaileko egitaraua Malas Compañias zirku taldearen umoreak eta clown saioak itxiko du, Prozak ikuskizuna eskainita. Hilaren 28an izango da Kurtzebarri eskolako kantxan (19:00). Barrea eta emozioa eskainiko dituzte akrobaziek eta beste hainbat jokok lagun eginda.

Zinema, kalean

Bestetik, Gazteria Sailak zinema antolatu du nerabeendako. Abentura eta akzioa gustuko dutenei bi film eskainiko dizkiete, egubakoitzetan, Herriko Plazan (22:00); uztailaren 9an, Jumanji siguiente nivel (Estatu Batuak, 2019, 123 min.) izango dute eta hilaren 16an, Bad boys for life (Estatu Batuak, 2020, 123 min. ).

Kontzertua Ixadebalde barruan

Irailean beharrean uztailean egingo du Ixadebalde azoka Aretxarte merkatarien elkarteak, eta horren bueltan Screamers and Sinners taldearen kontzertua antolatu du Kultura Sailak. Zuzeneko emanaldietarako "gogotsu" dago talde aretxabaletarra eta kanturik ezagunenak eskainiko dizkie herrikideei; uztailaren 22an izango da (19:30).

Poli-ren erakusketa

Arkupeko erakusketa aretoak uztailean ere zabalduko ditu ateak, eta oraingoan izango da Aitor Bengoa Poli argazkilari aretxabaletarraren lanak erakusteko. Kontzertuetan hainbat talderi ateratako argazkiak erakutsiko ditu astelehenetik.


Goiko postuen lehiara bueltatu nahi dute bailarako taldeek

Etxetik kanpo jokatuko dute Hernaniko eta Mundarroko lau talde nagusiek, asteburu honetan.

Gipuzkoako txoko ezberdinetara egingo dute bidaia, Urumea bailarako talde nagusiek, asteburu honetan. Lauetatik bakar batek ere ez du jokatuko etxean, baina garaipenaren bila joango dira denak, goiko postuen borrokan sartzeko berriro.

Hernaniko taldeek kontrario zuzenak izango dituzte aurrez aurre, Ohorezko Erregional Mailan. Neskak Arrasaten ariko dira, gaur 18:30etan Mojategin, Leintz Arizmendiren kontra. Berdeak laugarren daude sailkapenean, 43 punturekin; eta arrasatearrak seigarren, 40rekin. Atzekoak urrundu, eta aurreko hiruengana hurbildu nahi du Hernanik, hiru puntuak ekarrita.

Mutilek, berriz, Aretxabaletan jokatuko dute, bihar 17:30etan. Sailkapeneko bosgarrena da Aretxabaleta, 40 punturekin, eta aurrea hartuko lioke Hernanik, bertan irabazita. Izan ere, zazpigarren dago, 38 punturekin. Aurrenekoak urruti xamar daude orain, baina neskek bezala, bolada ona aprobetxatu nahi dute, lehia horretara gerturatzeko.

Igoera faseko bigarren itzulia hasteko prest, neska moreak

Partidu garrantzitsua daukate Mundarroko neskek ere, Erregional Preferentean. Igoera faseko bigarren itzulia hasiko dute Hondarribian, gaur 16:00etan Ondartzan, bigarren postuaren lehian sartuta, bete-betean. Moreek porrota jaso zuten aurreko astean, eta hiru puntura urrundu zaie Antiguoko bigarrena berriro; baina oraindik bederatzi partidu dauzkate aurretik. Gaurkoan, kontrario arriskutsua dute aurrean, multzoko azkenaurrena izan arren.

Mundarroko mutilek, berriz, Soraluzen jokatuko dute gaur, mailari eusteko fasearen laugarren partidua. 16:30etan izango da, Ezozian.


Santa Ageda bezpera eta Inauterien asteburuak ate joka

Negu giro beteko ospakizun asteburuak biziko ditugu otsailean zehar.

Ezin esan, festa giroa uda parteko kontu soila denik. Negu garai honetan ere zer ospatua izaten dugu. Erreparatu bestela zer nolako hilabete datorkigun. Datozen hiru asteburuetan Santa Ageda bezpera eta Inauteriak izango ditugu.

Larunbat honetan hasteko, Usurbilgo Euskal Kantu Taldeak iragarritako eskea. Hurrengo astebururako osasun krisialdi osteko hitzordu baten itzulera; Zubieta Lasarte-Oriarekin lotuko dituen Euskal Inauteriak, otsailaren 11n. Eta astebete beranduago, filmen bueltako Inauteri Festa Usurbilen, joaldun, txaranga, erromeria eta Orbeldikoen kalejirarekin. Ikastetxeek ere emanaldiak eskainiko dituzte.

Datozen neguko ospakizunak

Otsailak 4, larunbata

18:00 Santa Ageda bezperako kantu eskea Mikel Laboa plazatik, "egunak eskatzen dituen jantzi, makila eta farolarekin. Herritar edonori irekia dago parte hartzea. Ongietorriak izango dira bertso berriak, egun honetarako jarriak".

Antolatzailea: Usurbilgo Euskal Kantu Taldea.

Otsailak 11, larunbata

Euskal Inauteriak: Zubietatik Lasartera

16:30 Ekitalditxoa Zubietako plazan, eta kalejiraren hasiera.

17:30 Kalejira Lasarte-Orian barrena. Geldialdiak: Hipodromo etorbidea, Tajamar biribilgunea, Kale Nagusia, Largoenea kaleko biribilgunea (Arkupe tabernaren parean), Kale Nagusia eta Okendo plaza.

19:00 Amaiera, Okendo plazan: senidetzea, dantza eta suaren ekitaldia.

Antolatzaileak: zubietarrak, Ttakun Kultur Elkartea eta Lasarte-Oriako Udala.

Otsailak 17, ostirala

Orbeldirekin, Uztaritzeko Inauteriak

19:00 Orbeldi eta Zumarterekin, Adunako Axeri dantza kiroldegitik abiatuta.

20:00 Emanaldia frontoian.

Antolatzailea: Orbeldi dantza taldea.

Otsailak 18, larunbata

Inauteri Festa

12:30 Orbeldirekin dantza frontoian! Mozorrotu eta etorri dantzara!

12:30-14:00 Joaldunak kalean zehar.

18:00 Burrunbazale txarangarekin kalejira.

23:00 Fun & Go frontoian.

Antolatzailea: NOAUA! K.E.


Soraluce enpresak eta Bergarako Udalak hitzarmena moldatu dute

COVID-19ak Soraluce S. Coop enpresaren ohiko jardunean izan dituen ondorio ekonomikoek eta aurtengo aurreikuspenak eraginda sinatu dute udalak eta enpresak ezarritako ordainketa epeen atzeratzea onartzen duen hitzarmen moldatua

COVID-19ak eta horrek eragindako pandemiak ekonomian "eragin zuzena" izan du, baita makina-erremintaren alorrean ere. Hala zehaztu zuen Soraluce S. Coop. enpresak iazko azaroan udal erregistro-sarrerarekin idatzia aurkeztu zuenean: " 2020ko Kudeaketa Planean aurreikusten zen fakturazioan % 20ko jaitsiera izan da, eta eskaeretan %30eko jaitsiera. Pandemiaren bigarren olatuak ere 2021eko aurreikuspena iluna izatea ondoriozta dezake".

2019an adostutakoa

Bergarako udalbatzak hitzarmena onartu zuen 2019an Soralucerekin, enpresak Osintxun duen planta egonkortu –beste pabiloi bat eraikiko dute– eta Amillagako lantokian Lidl supermerkatu bat zabaltzeko. 2020ko azaroko ohiko osoko bilkuran jada eztabaida sortu zuen hi-tzarmen berriak. Bere momentuan EH Bilduk izandako jarrera salatu zuen orduan EAJk: "2019an hitzarmen hau udalbatzara etorri zenean, EH Bilduk bere abstentzioa aurkeztu zuen. Ez zen batere ausarta izan, ez zuen Soraluceren aldeko apusturik egin".

Egoera aldatzean gauzatzeko

Egoera ekonomikoak eraginda, eta kontuan izanik Lidl-i egingo dioten Amillaga poligonoko pabiloien salmentak "ezin izango duela estali Osintxun eraiki behar duten pabiloi berriaren inbertsioa", hirigintza-hitzarmeneko ezarritako ordainketa betebeharren epeak atzeratzea eskatu zuen Soralucek.

Hala zehaztu zuten Udaletik: "Bigarren estipulazioko epeak luzatzea eta Lidl Amillagako pabiloian ezarri ahal izateko abian dagoen Bergarako Hiri Antolamenduko Plan Orokorreko bigarren aldaketarekin jarraitzea eskatu zuten. Soraluce kooperatibak bere aktibitatea Bergaran finkatzea helburu duen hitzarmen honetan moldaketa batzuk egin behar izan dira pandemiagatik; egoera honi buelta ematen diogunean egingarria izango da hitzarmena".

Aho batez onartua

Udal arkitekto zerbitzuburuaren txostenari eta Lurraldeko batzordearen proposamenari jarraituz, udalbatza osatzen duten 17 udalkideetatik bertaratutako 16k aho batez onartu zuten otsailaren 22ko ohiko osoko bilkuran Soraluce S. Coop. enpresarekin garapen industrialerako adostutako hirigintza-hitzarmenean eskatutako aldaketa onartzea. Hala, asteon sinatu dute hitzarmena Gorka Artola alkateak eta Soraluceko Rafael Idigorasek.


Behar izanez gero Gabonetako ekitaldietan aldaketak egiteko prest agertu da Eneko Goia

EAEko hiriburuen artean, Donostiari bakarrik eragiten diote Jaurlaritzak iragarritako neurriek, intzidentzia metatua 231koa baita Gipuzkoako hiriburuan.


Erraldoiek, buruhandiek eta Erauntsi Dantza Taldeak berotu zuten atzoko Inauteri goiza

Mozorroz beteriko asteburua amaitzeko, buruhandiak, erraldoiak eta Erauntsi Dantza Taldea atera ziren atzo kalera Urduñan, giro hotza berotzeko euren jarduerarekin.

Argazkiak: Antonio Muñoz


"Sanjuandegiko festak oso herrikoiak dira; etxeko giroa izaten da nagusi"

Umeen Egunarekin hasiko dira zapatuan Sanjuandegiko festak. Bost eguneko egitaraua prestatu du XJ Auzolaneanek, eta azpeitiarrek gozamenerako aukera ugari izango dutela uste dute batzordeko kide diren Denis Aizpuruk eta Aner Arangurenek. Jaiak hasteko irrikaz daude. Uztarriak Sanjuandegiko festak direla-eta kaleratu duen egunkariko edukia da honako hau.

Dagoeneko prest duzue aurtengo festetako egitaraua. Zer nabarmenduko zenukete?

Denis Aizpuru: Gauza bereziak izango dira, baina ez nuke jakingo zerbait nabarmentzen. Kontzertuetako taldeak izaten dia gehien aldatzen direnak.

Aner Aranguren: Urtero antzeko planteamendua izaten du egitarauak. Izan ere, pasatutako festen balorazioa egiteko bilera gauzatzen dugu urtero, eta hurrengo urteko jaiak antolatzeko eredu bat izaten dugu; hau da, iaz zer egin zen begiratzen dugu, eta zer alda daitekeen ere bai. Jaiak ondo joan ohi direnez, ordea, egitaraua ez dugu gehiegi aldatzen.

Ume Egunarekin hasiko dira festak. Zer-nolako erantzuna izan du aurtengo edizioak?

D.A. : Ikaragarria izan da erantzuna. Egia esan, urtero izaten du harrera ona, eta aurten ere hala gertatu da; 350 ume, haur eta gaztetxo izango dira egun horretako jolasetan eta bazkarian.

A.A: Ez genuen espero horrelako erantzuna izatea. Pentsa, izena emateko paperik gabe gelditu ginen, eta une batzuetan kudeaketa arazoak izan genituen. Baina arazo onak dira horiek!

Aurtengo berrikuntza nagusienetakoa Tronboneitor ekitaldia izango da. Nondik sortu da hura antolatzeko ideia?

D.A. : Tronboneitor emanaldia antolatzeko ideia Juan Antxieta musika eskolaren bidez iritsi zitzaigun, eta oso interesgarria iruditu zitzaigunez, egitarauan sartu dugu.

Herri kirol saioa, berriz, mistoa izango da aurtengoan. Nolakoa izango da?

D.A. : Lehenbiziko aldiz antolatu dugu herri kirol saio mistoa. Herri kirolak ezagutarazteaz gain, arlo horretan ibiltzen diren emakumeei aukera ematea eta herritarren kontzientzia piztea izan dugu helburu. Izan ere, inoiz baino emakume gehiago dabiltza gaur egun herri kiroletan. Gainera, herri kirolari horiek herrikoak edota eskualdekoak izanik, bultzatzeko aitzakia are handiagoa da.

A.A.: Lau kirolari izango dira, guztira, jaialdian: bi emakume eta bi gizon. Denek ariketa edo proba berberak egin beharko dituzte. Emakumeak gizonak baino gazteagoak dira, eta fisikoki desberdinak direnez, aldaketa txiki batzuk izango dituzte egin beharreko lanetan.

Iaz lehen aldiz antolatu zenuten patata tortilla lehiaketa, eta arrakasta izan zuen. Dena den, aurten ez duzue antolatu.

A.A.: Herriko taldeen eta eragileen eskariak edota egitasmoak ere sartzen ditugu egitarauan. Patata tortilla lehiaketa, adibidez, iaz Gaztelekuak egindako proposamenetik ateratako ekintza izan zen. Lan kargak tarteko, aurten ez egitea baloratu zuten XJ Auzolaneanek eta Gaztelekuak, nahiz eta iazkoak sekulako arrakasta izan zuen.

Sanjuandegiko festek zerbait berezia baldin badute, hori parte hartzea da. Herritarrek gozatzeko aukera ez ezik, jaietan aktiboki parte hartzeko parada izaten dute. Hori al da festen gakoa?

A.A.: Bai, dudarik gabe. Sanjuandegiko festak ahalik eta herritar gehienengana iristea nahi dugu, izan kanpotik jaiez gozatzen, izan barrutik ekintzetan parte hartzen. Gainera, Azpeitia herri parte hartzailea da, eta hori baliatzen saiatzen gara festak antolatzerakoan.

D.A. : Sanjuandegiko festak oso herrikoiak dira; etxeko giroa izaten da nagusi. Herriko gainerako jaiekin alderatuz gero, saninazioekin adibidez, oso desberdinak dira. Saninazioetara jende asko etortzen da kanpotik, eta Sanjuandegin, aldiz, bertako jendea izaten da gehien bat. Horrek eragin zuzena du festen izaeran.

Bi urteko etenaldiaren ondoren, iaz itzuli ziren Sanjuandegiko festak. Arrakasta izugarria izan zuten. Egin al du XJ Auzolaneanek edizio haren baloraziorik?

D.A. : Ikaragarrizko arrakasta izan zuten iazko festek. Izugarria izan zen!

A.A.: Bi urteko etenaldi horren ondoren, bagenekien jendea parrandarako gogoarekin zegoela, baina hura ikaragarria izan zen. Ez genuen horrenbeste pertsona elkartzerik espero.

Aurtengorako zer aurreikuspen dituzue?

A.A.: Ea iazko arrakasta errepikatzen den, eta gauzak modu berean joaten zaizkigun.

D.A. : Herritarrak gogoz etor daitezela auzora, eta denok ondo pasatu dezagula, inolako erasorik gabe.

Iazko festetarako, Mantangorriren spot-a ere berreskuratu zenuten. Aurtengo jaien atarirako, zerbait grabatzeko asmorik ba al du XJ Auzolaneanek?

D.A. : Iazko Mantangorriren etorreraren bideoa jende askok ikusi zuen, eta asko gustatu zitzaien herritarrei. Iritzi eta kritika onak jaso genituen iaz.

A.A.: Horren harira gauza bakarra esan dezakegu: herritarrak adi egon daitezela...


Dagoeneko 12 eta 15 urte arteko biztanleen ia erdiak jarri du txertoaren lehen dosia

Osasun sailetik jakitera eman dutenez, EAEra iritsi diren 3.326.900 dosietatik, 3.020.272 jarri dituzte dagoeneko (%90,8 ). 12 urtetik gorako 1.528.703 herritar dira txertaketa zikloa bukatu dutenak 1.528.703 eta 1.681.885 lagunek jaso dute gutxienez lehenengo ziztada.

Bigarren zutabean gutxienez dosi bat jaso duten herritarren ehunekoa ageri da, hirugarrenean immunizazio osoa dutenak:


Kontzertua: Iraurgi ikastetxeko abesbatza

Sanagustin kulturgunean izango da.


Poltsa konpostagarrien makina, Bekoerrotatik udaletxera

Lezoko Udalak jakinarazi du orain arte Bekoerrota kiroldegian dagoen poltsa konpostagarrien makina, udaletxera lekualdatuko dutela, bertako arkupeetara zehazki. Bihar bertan (ostirala) egingo dute aldaketa.

Udalak adierazi du erabakia “arrazoi praktikoengatik eta antolaketagatik” hartu dutela.


Julian Wilson, Kontxako ‘baineru’ oriotarra

Iñaki Iturainek KARKARAren 425.zenbakian argitara emandako artikulua, 'Oroimenaren kutxa' atalean.

Donostiako Maria Cristina Hotela eta Victoria Eugenia Antzokia hiriko eraikin ederrenetakoak dira. Biek ere Espainiako erregina banari zor diote izena. Erregina haiek ama-alabak ziren, XIX. mende bukaera eta XX.aren hasierakoak. Biak ere Donostia zale amorratuak, urtero uda sasoi osoa ematen zuten bertan. Haiekin batera etortzen zen orduan Donostiara Espainia eta Frantziako jende asko: aristokratak, enbaxadoreak, ministerioko goi kargudunak…

Horrek eliteko turismoa ekarri zuen Gipuzkoako kostaldera. Udatiarrak entretenitzeko, ikuskizun asko sortu zen garai hartan: danborrada, traineru estropadak, Aste Nagusia, zaldi lasterketak, suak, eta baita maila altuko gastronomia bera ere. Baina lanik gabeko gizon-emakume haientzat hura dena ez zen nahikoa, udako egun libre luzeak betetzeko. Orduan, itsasoko uraren alderdi terapeutikoak fama hartu zuen, eta hondartzako bainuak terapia bihurtu ziren. Eguzkitatik babestuta, ez zutelako nahi nekazarien azal kolore iluna hartu, baina itsasoko uraren terapia bai. Aristokrata aberats haien bainua zaintzeko eta haiei laguntzeko ofizioa sortu zen orduan: bainu-zaina, edo orduan zioten bezala, bainerua.

1840 aldean instalatu zituzten Kontxan lehenengo aldiz bainurako kasetak, eta bereziki errege-erreginentzako kaseta. Erret-kaseta bi errailen gainean jaisten zuten hondartzara, lurrunezko motor batek mugituta. Besteak apalagoak ziren: idi-pareak jaitsi eta igotzen zituen, udatiar ilustre haiek barruan zirela.

Baineruak udatiarrak kasetatik atera, urertzeraino lagundu eta haien bainua zaindu behar zuen. Itsasoko bainu hotzaren ondoren, kasetan ur beroarekin eta gero ur epelarekin bainatzen ziren berriz. Uda osoan gehienez ere bederatzi bainu har zitzaketen, gorputza asko nekatzen omen zielako. Ordutegia araututa zegoen, eta aristokratak goizeko lehen orduan joaten ziren: 7etatik 9etara.

Baineru oriotarrak

Oriotik hainbat gazte hasi ziren Donostian lan horretan: Eugenio Genoba, Jose Mari Atxega, Erramon Lino, Manuel Salsamendi Erru, Julian eta Donato Intxauspe… Gehienak arrantzaleak ziren, batzuk traineruko arraunlari ere bai; baina arrantzako eta arrauneko diru sariak batuta ere, garai hartan ez zuen nahikoa ematen diruz ondo ibiltzeko, eta uda garaian baineru lanak egiten zituzten Donostiako Kontxako hondartzan, sos batzuk eskuratzeko. Donostiara egun batzuetan oinez joaten ziren Igeldotik barrena.

Baineruek pieza bakarreko galtza handi bat izan ohi zuten soinean, zuria, marra horizontal beltzak zituena eta bular aldea osorik tapatzen ziena, eta hankak belaunetaraino. Mathilde Van Eys holandarrak kronika bat idatzi zuen 1868an senarrarekin Euskal Herrian zehar egindako bidaiaz. Zarauzko Udalak 2018an argitara emandako liburuxka batean deskribatuta agertzen da emakume hark Zarauzko hondartzan hartu zuen bainua: “Emakumeak ezin dira bainatu, ez bada bainuzain batekin. Hark gogor eusten zaitu une oro eskumuturretik. Ni goizean goiz bainatzen nintzen, itsasbeheran. Aldagelatik atera orduko, Francisco nire bainuzainak eskutik heltzen zidan. Uretara sartu behar genuenean, Francisco makurtu, uretan atzamarrak busti eta aitaren egiten zuen, babestuta sentitzeko. Itsaso biziko egun batean, olatu handi bat zetorren; Franciscok ni makurtzea nahi zuen, olatua gainetik pasatzeko. Saiatu zen ni beheratzen eskumuturretatik indartsu tiraka, baina ez nion utzi. Eztabaidan ari ginela, olatua iritsi eta garondoan kolpe gogorra eman zidan, Franciscori txapela eraman zion. Haserre zegoen, baina olatuak, erresakan, itzuli egin zion. Denbora luzean izan nuen garondoko mina, egindakoaren zigor modura…”.

Wilsonen erronka eta Julianen garaipena

Julian Intxauspe Genoba, 1879ko urtarriaren 7an jaioa, bigarrena zen 12 senideko familian (sei neska eta sei mutil). 1901ean Orion balea harrapatu zuten arrantzaleetako bat zen. Julian izan zen, baleak azken buztankadak eman eta hil ondoren, uretan murgildu eta azpitik txikota pasatuta balea lotu zuena, gero traineruek atoian lehorrera ekartzeko. Estropalaria ere izan zen: 1901, 1909 eta 1910ean Oriorekin Kontxako bandera irabazi zuen traineruko arraunlaria, Manuel Olaizola patroi zutela. Behin, bi anaiarekin itsasoan arrantza egitetik bueltan zetorrela, barran olatu batek harrapatu, ontzia irauli eta hirurak putzura bota zituen. Julianek beste biak nola edo hala hartu eta atera zituen lehorrera.

Uretan gizon indartsua zen Julian, igerilari ona, Donostian urtero hartzen zuten udan baineru lanerako. Egun batzuetan, itsaso barea eta marea ona zenean, lana bukatuta, igeri etortzen zen Kontxatik Orioko etxera (zubiaren eta tren geltokiaren ondoan). Julianen azainak eta igerilari fama, gainerako baineruek haizatuta, Donostiako Club Nauticoko arduradunengana iritsi ziren.

Halako batean, badirudi Wilson izeneko igerilari ingeles famatu bat etorri zela Donostiara. Hiriz hiri zebilen, tokian tokiko igerilari onenei apusturako erronka eginez, uretan lasterketa jokatzeko; eta, aidanean, ordura arte denei irabazi zien. Gauzak horrela, Nauticoko agintariek onartu egin zioten erronka ingelesari. Kontxako baineruen aldetik berehala aldarrikatu zuten Julianen izena, norgehiagokarako. Intxauspek onartu egin zuen.

Adostutako eguna eta ordua ailegatuta, bi baliza jarri zituzten igeri bidea mugatzeko. Joan-etorria egin behar zuten udaletxearen ondoan dagoen Nauticotik Loretopekora, bi hondartzak bereizten dituen arroka tokira, Miramar jauregiaren azpian (gaztelaniaz gaizki izendatutako Pico del loro). Julian ohiko trajebainuarekin, bainuzainen marra horizontaleko txuri-beltza, eta ingelesa antzeko beste batekin, baina beltza.

Nauticotik abiatu orduko aurreratu zen Julian. Ingelesa Loretopekoko balizara iritsi zenerako, Intxauspe urruti zeukan, ziaboga hartuta helmugarako bidean. Ingelesa, jabetuta zenbaterainoko aldea zion oriotarrak, erretiratu egin zen. Nauticoko jendeak sekulako harrera egin zion Intxausperi. Julianek helmuga igaro zuenean, jendeak bero-bero hartu zuen, bibaka eta txaloka. Lasterketaren ondoko ospakizunetan ingelesek, tartean Wilson zela, onartu egin zuten euskaldunaren nagusitasuna, eta festa giro onean bukatu zen.

Ez dakigu Julianek bestelako saririk irabazi ote zuen, baina egun hartako balentriaren oihartzunak luze iraun zuen, eta handik aurrera ezizen baten jabe egin zen: Orioko Wilson. Handik zetorkion goitizena. Mendebete geroago, gaur egun oraindik oso gogoan ditu Wilsonen abenturak haren iloba Donato Intxauspek.

Turistak Oriora

Orio, kostaldean, turismo maila handiko bi herriren artean egonagatik (Zarautz eta Donostia), hona oso gutxika iritsi zen turismoaren fenomenoa. Baina sortu ziren hotel batzuk (denak kamio ondoan: Toki Alai, Esnal, Salsamendi…) eta, halako batean, bainuzain lana Oriora ere etorri zen. Donato Intxauspe (Julianen anaia), Donostiako baineru izan ondoren, Orioko bainerua izan zen urteetan. Haren seme-alabei eta Bañeruanekok esaten zitzaien herrian.

Gerra ondoreneko garaian, maila altuko turistak ere hasi ziren etortzen; Donostia eta Zarautzen oso bestelako neurri eta mailan, jakina. Honela kontatu zigun Juanito Urkizuk bera gaztetxoa zen garaiko Orioko turisten uda giroa: “Martin-Artajo ministroaren ilobak etortzen ziren udan carmonatarren etxera, hiru gazte. Han egoten ziren. Hondartzara joateko niri deitzen zidaten. Nik orduan 15 bat urte nituen. Karro batean eramaten nituen hondartzara, sareak garraiatzeko batean; bertan banku batzuk zituen jarrita eta haien gainean eserita eramaten nituen. Zentralen (Toki Alai) ostatu hartuta egoten zen La viuda alegre ere eramaten nuen gurdian hondartzara, alarguna bere seme-alabekin”.


52. Otadiko Kristo Deunak baditu txapeldunak

Mistoetan Leire Oskoz eta Oier Mitxelena izan ziren txapeldunak, eta seniorretan Beñat Zubizarreta eta Ekain Lizeaga

Altsasuko festetako azken egunean, irailaren 17an jokatu zen Altsasu Kirol Elkarteak eta Pilotajauku klubak elkarlanean antolatutako 52. Otadiko Kristo Deuna Pilota Torneoko final handia, Burunda pilotalekuan.

Hasteko eta behin, kategoria mistoko finala jokatu zen. Pilotajaukuko bi pilotarik, Oier Mitxelenak eta Ekai Vicentek, bi emakumezkoekin osatu zuten bikotea, Oier Mitxelenak Leire Oscozekin eta Ekai Vicentek Goiuri Zabaletarekin. Partida oso-oso estua izan zen, 40 minutu iraun zituena. Bi bikoak parez pare ibili ziren, baina, azkenean, Oscoz eta Mitxelenak jantzi zuten txapela, Zabaletari eta Vicenteri 22 eta 18 irabazi eta gero. Oscozek hiru tanto egin zituen sakez, eta Zabaletak bi. Zaletasuna sortzen duten partida horietako bat izan zen, lau pilotari gazteen artekoa, eta kategoria mistoan. “Formula honek arrakasta sortu du, pilotazaleei erakargarria egin zaie” azaldu dute antolatzaileek.

Afizionatuen senior mailan, aldiz, Beñat Zubizarreta eta Ekain Lizeaga gipuzkoarrek Fernandez errioxarra ordezkatu zuen Aingeru De la Fuente nafarra eta Carmelo Loza errioxarra izan zituzten aurkari. 40 minutu iraun zituen partidan, 341 pilotakada gurutzatu ziren. Bikote gipuzkoarra izan zen jaun eta jabe. Zubizarretak 5 tanto egin zituen sakez, eta Lizeaga atzelaria ikusgarri aritu zen. Partidako onena izan zen. 22 eta 11 irabazi zieten De la Fuenteri eta Lozari.

Bukaeran sari emate ekitaldia izan zen. Antolatzaileek, Nafarroako Pilota Federazioko ordezkariak eta Altsasuko alkate Javier Ollok banatu zituzten sariak.


Lehen garaipena eskuratu du Bidasoak EHF European Leaguen

EHF European Leagueko ligaxkako lehen puntuak eskuratu zituen atzo Bidasoa eskubaloi taldeak, Pfadi Winterthur talde suitzarra menderatzea lortu baitzuen atzo Artalekun, 32-28.

Hasieran partida nahiko berdindua izan zen, baina defentsan egindako lan onari esker, markagailuan aurrera egitea lortu zuten pixkanaka, atsedenaldira sei goleko abantailarekin iritsi ziren. Dena den bigarren zatian alde hori txikitzea lortu zuten suitzarrek, baina ez zuten garaipena arriskuan ikusi bidasoarrek. Amaierara arte tinko eutsi zioten.

Hurrengo partida Asobal ligan izango du Bidasoak, larunbatean, Angel Ximenez Puente Genilen aurka (etxetik kanpo).

Fitxa teknikoa: Ledo, Odriozola (4), Salinas (1), Azkue (6), Tesoriere, Francisco da Silva, Garcia; Sierra, Cavero (6, 1 p.), Ugarte (4), Zabala (1), Furundarena (2), Aginagalde (5), Renaud-David, Rodriguez (1) eta Fernandez (2).


Carretera Vitoria egokitzeko 2. fasearen lizitazio publikoa ebatzi du Urduñako Udalak

Construcciones Morga enpresari esleitu dizkio lanak, lizitazio publiko bidez. Aurrekontua 95.366,22 eurokoa izango da guztira, 78.815,06€ gehi 16.551,16€-ko BEZa.

Carretera Vitoria egokitzeko 2. faseko lanak Construcciones Morga enpresari esleitu dizkio Urduñako Udalak lizitazio publiko bidez. Aurrekontua 95.366,22 eurokoa izango da guztira, 78.815,06€ gehi 16.551,16€-ko BEZa.

Azken fase honen bitartez, egokitu beharreko espaloia eraiki eta asfaltatuko da, La Posadaraino iritsiko dena. Horretarako, pasabide hitzarmena sinatu du udalak bertan bizi diren etxebizitzako jabeekin, hau da, Durana familiarekin, bere etxe aurrean dagoen espaloi zatia erabili ahal izateko.

Obra hauek 2021. urtearen hasieran hastea eta hiru hilabeteko iraupena izatea aurreikusten du Hirigintza Arloak.


«Horixe nahi genuen: 30 minutu igaro baino lehen bukatu»

Emakumezkoen lehen pentatloia irabazi dute Arrutik eta Orbek. Haien esanetan, «lan gogorrak» dira, baina lagun gehiago animatu nahi dituzte: «Pentatloian segitu nahi dugu».


Zegama-Aizkorri, inoiz baino irekiagoa

Zegama-Aizkorri mendi maratoiaren hogeigarren ekitaldia jokatuko dute igande honetan. Iazko podiumean egon ziren sei korrikalarietatik bakarra ariko da: Manuel Merillas espainiarra. Ez dago faborito argirik.


Urteko batzar orokorra egin du Leintz Bailarako Ekiolak

Leintz Bailarako Ekiolak batzar orokorra egin zuen atzo, ekainaren 21ean, Arrasateko Juan Arzamendi Musika Eskolan. Martxoan izendatutako kontseilu errektoreko kideek zuzendu zuten bilera.

2022ko ekitaldiaren itxiera izan zuten hizketagai, eta, bertaratu ziren bazkideen aldeko botoekin, proposatu zituzten puntu guztiak onartu zituzten. Hala, 2023ari begira jarri ziren. Azaldutakoaren arabera, parke fotovoltaikoa eraikitzeko finantziazioa lortu dute jada, eta lanak ere martxan dira; beraz, beste zeregin batzuk dituzte eskuartean. "Gehien bat sozializazio kanpainari begiratu diogu, orain arteko komunikazioa pixka bat motela zela nabarituta. Bagenituen aipatu beharreko kontuak", adierazi du Iñaki Aranburu kontseilu errektoreko lehendakariak.

Herritarrei orain arte eginikoaren berri eman nahi diete, aipagarritzat jotzen baitute orain artean eginikoa kontatzea; esate baterako, obrak martxan daudela eta hemendik gutxira panelak jartzen hasiko direla. Horretan aritu dira asteon Arrasaten ere, baina batzar ireki bat egingo dute bazkide ez direnentzat. "Finantziazioa edukita, zergatik ari gara bazkide gehiago eskatzen? Ez da dirua behar dugulako; gure helburua da hainbat familiek energia berriztagarria hartzea gure instalazioetatik".

Hurrengo urratsak

Batzar horretarako data zehatzik ez dago, baina datozen asteetan egitea da asmoa. Parke fotovoltaikoari dagokionez, Aranburuk azaldu du urrirako aurreikusten dutela lanak amaitzea, baina eguraldiak eta legalizazioak baldintzatu dezaketela. "Behin ja instalatuta dugunean eta konexio guztiak eginda daudenean, legalizazio bat eskatu behar da, eta hori ez dago gure esku. Normalean bi hilabete da, baina ez dakigu zein den gure kasua".

Bien artean, Arrasateko Polo Garaia alboko esparruan egiten ari diren lanekin aurrera jarraituko dute, asmoa baita seiehun familiaren kontsumorako baliokide izango den energia sortzeko 2.300 panel fotovoltaiko instalatzea.


Bordeleko auzo bateko bizilagunak txertatuko dituzte aldaera berri bat geldiarazteko

Gobernuak 19.000 dosi bidaliko ditu asteazkenean Bacalan auzora, bertan zabaldu den aldaera berri bati aurre egiteko asmotan. 18 urtetik gorako biztanle guztiek izango dute immunizatzeko beta.


Zer gertatu zen Tubacexeko Saratxoko piketean?

4 urte eta 7 hilabeteko espetxe zigorra eskatu diete Aiaraldeko hiru gazteri 2021ko martxoaren 25ean Saratxon jazotako gertakariengatik. Aiaraldea Komunikabideak egun horretan jarraipen berezia egin zuen goizeko lehen ordutik, eta zenbait ondorio interesgarri atera daitezke orduan bildutako informazio eta material grafikotik.

Fiskaltzak 4 urte 7 hilabeteko espetxe zigorra eskatu du Aiaraldeko hiru gazterentzat, 2021eko martxoaren 25ean Tubacexeko grebako Saratxoko piketean “desordena publikoak” eta “autoritatearen aurkako atentatua” egitea leporatuta.

Aiaraldea Komunikabideak bertan gertatutakoaren jarraipen berezia egin zuen, piketetik bertatik. Egun hura mugarri garrantzitsua izan zen Tubacexeko langileek eginiko borrokan. Beharginek piztutako suzko barrikadarekin esnatu zen Saratxoko industriagunea, Ertzaintzaren tanketaren bisitarekin amaitzeko. Tartean egon ziren poliziaren kargak, identifikazioak edota suhiltzaileen elkartasun keinuak, beste beste.

Aurrekariak

Martxoaren 25erako, Tubacexeko langileek 43 zeramatzaten greba mugagabean, zuzendaritzak Aiaraldeko bi lantegietan burutu nahi zituen 150 kaleratzeen aurka. Ia hilabete bat igaro zen Ertzaintzak grebalarien aurka lehen aldiz kargatu zuenetik, eta 17 egun martxoaren 8ko pikete feministak zuzendaritzaren autobusak buelta ematea lortu zuenetik (lehen eta azken aldiz greba osoan).

Bi gertakari esanguratsu horiek Laudioko lantegiaren sarreran gertatu ziren. Martxoaren bigarren hamabostaldian, aldiz, Saratxoko fabrikako piketera mugitu zen borroka, eta tentsioa.

Martxoaren 25eko gertakariak baino bi egun lehenago, Amurrioko Udalak jarritako argindar kable bat moztu zuen Ertzaintzak, zizailak baliatuta, grebalarien etxolak argindarrik gabe utziz

2021ko martxoaren 25a osteguna izan zen. Bi egun lehenago -asteartean- giroa nabarmen tenkatu zen langileen eta Ertzaintzaren artean. Beharginek barrikada egin zuten Saratxoko lantegiaren aurrean, surik piztu gabe. Brigada mugikorreko kideek furgonetak erabili zituzten bidean pilatutako edukiontziak kentzeko. Baina ez ziren horretara mugatu: Amurrioko Udalak jarritako argindar kable bat ere moztu zuten, zizaila bat baliatuta, piketeko etxolak argi gabe utziz. Langileak musika jartzen ari ziren une horretan, eta poliziaren aurkako abesti bat (Narco taldearen Puta policía) entzuten ari zen bozgoragailuetatik.

Handik gutxira iritsi zen zuzendaritzaren autobusa. Langile batzuk errepidean zeuden, eta autobusaren aurrean jarri ziren. Brigada mugikorreko kideak arrapaladan gerturatu ziren, fabrikaren sarreran zeudelako oraindik eta, seguraski, berandu konturatu zirelako poligonoaren sarreratik metro batzuetara gertatzen ari zenaz. Hala ere, kontrakoa zirudien arren, ez zen aparteko istilurik egon egun horretan.

Suzko barrikada egunsentian

Aurrekari horiekin iritsi zen Tubacexeko langileek greba martxoaren 25era. Goiz hasi zen eguna. 5:00etarako grebalari ugari zeuden Saratxon, beste fabrika batzuetako langileekin eta eskualdeko zenbait bizilagunekin batera.

Grebaren jarraipena ia erabatekoa zen ekoizpeneko langileen artean, sindikatuek emandako datuen arabera. Gauzak hala, lehen orduak lasaiak izan ziren. 7:30ak aldera eman zioten su pneumatikoz eginiko barrikadari. Ke-zutabe ikusgarria eratu zen, baina giroak lasai jarraitu zuen beste ordubetez.

8:30ak aldera Ertzaintzaren bi auto eta bi furgoneta iritsi ziren poligonoaren sarrerara.

Ertzaintza iritsi berri da. Langileak errepidera mugitzen ari dira #TubacexBorrokan pic.twitter.com/awRgiV8VVK — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Suzko barrikadaren garrak nabarmen apaldu ziren ordurako, su-txiki bat bilakatzeraino. Dozenaka pertsonek errepidera jo zuten orduan, eta jende hori identifikatzeari ekin zioten poliziek. Orduan eskatu zioten NANa auziperatutako gazteetako bati (orduan bakarrik). Beste bi gazteak oraindik ez ziren Saratxora iritsi, eta ez zituzten une batean ere ez identifikatu. Hala azaldu dute hirurek El Salto komunikabideari eginiko adierazpenetan.

Bideoan, auziperatutako gaztea identifikatu zuten unea:

Ertzaintzak errepidean dauden pertsona guztiak identifikatzeari ekin dio #TubacexBorrokan pic.twitter.com/WpoCnFNlge — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Polizia gehiago iritsi ziren handik ordu erdira, 9 furgoneta guztira. Ertzainak ilaran jarri, eta errepidean zein Sartaxoko saihesbideko obretan sakabanatutako beharginak bultzatzeari ekin zioten, fabrikaren sarrerara. Bidean, polizia grabatzen ari zen beste gazte bat atzeman eta identifikatu zuten (dozenaka pertsona identifikatu zituzten arrazoi beragatik grebak iraun zuen hilabeteetan).

Pertsona bat identifikatzen ari dira irudiak hartzeagatik #TubacexBorrokan pic.twitter.com/XKY9whkKyY — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Poligonoaren sarreran tentsioak zinez egin zuen gora. Ertzaintza lehen kolpeak ematen ari zen, eta salbak bota zituen. Langileek, euren aldetik, arrautzak botaz erantzun zuten.

Kargatzen hasi dira eta salbak bota dituzte #TubacexBorrokan pic.twitter.com/dfR9yelzgn — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Suhiltzaileen elkartasuna

Ondoren, giroa berriz baretu zen, erlatiboki. Ertzainek barrikadako elementuak (harriak, hesiak, egurrezko zutoinak…) bidetik kentzeari ekin zioten, horretarako baliabide egokirik gabe (hesi bat baliatu zuten barrikadako errautsak kentzeko, adibidez).

Barrikadaren errautsak kentzen hasi da polizia, baina horretarako baliabide egokirik gabe #TubacexBorrokan pic.twitter.com/CdI9EZ1ZN3 — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Bien bitartean, barreak ziren nagusi beharginen artean.

Suzko barrikadaren errautsak kentzen ari da Ertzaintza #TubacexBorrokan pic.twitter.com/NOot8RFlKo — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Handik gutxira bertaratu ziren suhiltzaileak. Ez zuten aparteko ezer egin behar izan, sua ia erabat itzalita zegoelako ordurako. Azken garrak desagerrarazi, eta langileen txalo artean joan ziren. ‘Gora Tubacexeko langileak! Zuekin gaude’ oihukatu zuten kamioiko bozgorailua piztuta.

"Gora Tubacexeko langileak! Zuekin gaude!" esanez joan dira suhiltzaileak piketetik, txalo artean #TubacexBorrokan pic.twitter.com/YFHPq08tm3 — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Denbora tarte horretan guztian (1-2 ordu artean) Ertzaintzak erabat moztu zuen Saratxoko errepidea, eta inguruko beste lantegietan sartu edo irten behar ziren hainbat langileren protesta eragin zuen horrek.

Saratxoko errepidea ordubete baino gehiago darama moztuta. Poliziak ez die kamioiei mugitzen uzten #TubacexBorrokan pic.twitter.com/krKK5kBxNx — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Kargak, behin autobusa sartuta

Goizeko hamaikak pasata iritsi zuzendaritzaren autobusa, eta aparteko arazorik gabe sartu ahal izan zen fabrikara. Ertzaintzak ohiko lerroa egin zuen langileak bidetik kentzeko (hemen beheko bideoan ikusi daiteke une hori, eta baita ondorengo kargak ere):

Behin autobusa sartuta lehertu zen tentsioa. Polizia batek borrarekin jo zuen bertan zegoen sindikalista bat, eta handik gutxira kargatu zuten lehenbiziko aldiz. Atzera jo zuten gero, langileen oihuen artean; eta berriz kargatu zuten orduan, borrak zein foam balak erabilita. Hainbat zauritu egon ziren:

Ertzaintzak kargatu du Amurrioko lantegiaren sarreran eta zenbait langile zauritu berri ditu. #TubacexKaleratzerikEz #Tubacexborrokan pic.twitter.com/U27okjQn3g — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Karga bikoitz hori egin eta segituan joan ziren polizia guztiak, inor atxikitu edo identifikatu gabe. Pertsona ugarik jo zuten ospitalera, lesioengatik.

Borrak ere erabili dituzte piketean zeuden langileen aurka. pic.twitter.com/IezUDwICRH — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Tanketa agerpena, arratsaldean

Arratsaldean atera zen zuzendaritzaren autobusa Saratxoko poligonotik. Ordurako langileek beste barrikada bat zuten prestatua bidearen erdian, goizekoa baino nabarmen txikiagoa eta surik gabekoa. Hala ere, Ertzaintzak ordura arte ikusi gabeko tresna bat eraman zuen egoera bideratzeko: tanketa. Ibilgailu horren agerpena, baina, erabat anekdotikoa izan zen goizeko gertakariekin alderatuta. Langileek bide bazterrean eserita igaro zuten denbora guztia, egoera umorez komentatu eta mugikorrekin irudiak ateratzen.

Arratsaldean tanketa baliatu du Ertzaintzak langileek jarritako barrikada zeharkatzeko pic.twitter.com/2vKyFhbZl4 — Aiaraldea.eus (@aiaraldea) March 25, 2021

Ondorengoak

Hurrengo egun, aste eta hilabeteetan gertatutakoa aferak ezagunagoak dira. Saratxoko piketeko gertakariak jazo eta aste batzuetara poliziaren bisita jaso zuten etxean auziperatutako hiru gazteek, eta ekainaren 17an igaro ziren Amurrioko epaitegitik. Ehundik gora herritar bertaratu ziren elkartasuna adieraztera, eta Brigada Mugikorraren furgoneta ugari agertu ziren halako batean. Grebalarien aurka oldartu eta horietako bat zauritu eta atxilotu zuten.

Langile ugarik komentatu zuten egun hartan pasatakoa oso arraroa izan zela, eta harremana izan zezakeela epailearen aurretik igaro zirenak gazteak (eta ez grebalariak) izatearekin.

Handik 19 egunera (uztailaren 6an) multinazionalak ezarritako Enplegua Erregulatzeko Espedientea baliogabetu zuten epaileek, baina Tubacexeko langileek beste hiru hilabetez mantendu zuten greba, zuzendaritzak epaiaren helegitea kentzea onartu eta, ondorioz, behargin guztiak fabrikara itzuli ahalko zirela bermatu arte.

2021ko urriaren 5an sartu ziren langileak fabrikara, 236 eguneko greba historikoari amaiera emanez. Hilabete horietan bizitakoaren oihartzunak, baina, Aiaraldea astintzen jarraituko duela dirudi, onerako zein txarrerako.


«Ez da irreala instrukzio epaileak ez auzipetzea»

Egoitz eta Josu Urrutikoetxearen abokatuak Frantziako Justiziak euskal militanteei eman dien trataera gaitzetsi du, eta prozedurei buruzko argibideak eman ditu.


«Sanchezek lortuko du inbestidura aurrera ateratzea»

Erronka nagusiak gizarte gaietan daudela uste du Anduezak, eta horretarako politikak garatzea da Alderdi Sozialistaren lehentasuna. Nazio auzia ez dago gizartearen kezken artean, haren aburuz.


"Ochoa de Olza Memoriala balioan jarri nahi genuen"

Nafarroako Mendi eta Eskalada Federazioko presidente Martin Montañesek Sakanako Ibilaldia aurten Ochoa de Olza Memoriala izatearen arrazoiak eman ditu

Nafarroako Mendi eta Eskalada Federazioaren proposamena izan zen 32. Sakanako Ibilaldia aldi berean III. Ochoa de Olza Memoriala izatea. Zergatik?

Ochoa de Olza Memoriala balioan jartzeko. Aurretik bi mendi martxa antolatu zituen SOS Himalaya Fundazioak bere kabuz, azkenekoa joan zen urtean Ezkaban, baina konturatu ginen hobe zela Memoriala Nafarroan dauden martxetan txertatzea beste martxa berri bat sortzea baino. Hau da, aurten Sakanako Ibilaldia Ochoa de Olza Memoriala izango da, eta datozen urteetan beste martxa batek hartuko du lekukoa, Memoriala Nafarroako martxa guztietatik pasatzeko. Horrek balioa emango die martxei eta baita fundazioari ere, bere lana behar bezala gizarteratzeko.

Zenbat federatu ditu aurten Nafarroako Mendi eta Eskalada Federazioak?

Oraintxe bertan 13.068 federatu gara. Uda aldera zertxobait igoko da kopurua, eta horretaz gain federatu askok kontratatuta duten babesa zabalduko dute, Europako mendietara badoaz, edo Himalaiara, edo bakoitzaren espedizioen arabera. Irailean ere gora egiten dute federatuek, eskalada eskolak martxan jartzen direnean. Joan zen urtean 14.394 federaturekin itxi genuen urtea, ea aurten zenbat diren.

Mendi lasterketekin ere kontentu zaudete.

Oso pozik. Asteburuan Espainiako Mendi Lasterketen Txapelketa jokatu zen Cordoban eta Nafarroako federazioko korrikalariek lan bikaina egin zuten. Naiara Irigoien txapeldunordea izan zen, Euskadiko selekzioko Oihana Cortazarren atzetik. Ainara Alcuaz zortzigarren izan zen, Uxue Fraile hamaseigarren, lehen beteranoa, eta Ines Patricio 46. Eta gizonezkoetan Alvaro Ramos 20. iritsi zen, Xabier Zarranz 23., Iñigo Macias 35., Aitor Blanco 40. eta Eneko Esparza 52. Eta nabarmendu nahi nuke promesen mailan Aimar Azpiroz gailendu zela eta kadete mailan Markel Barrio izan zela txapelduna. Jubeniletan Beñat Albisuk ere lan polita egin zuen zazpigarren sailkatu baitzen. Kirolari bikainak ditugu.


Zirt-zart proiektuak hondakinen kudeaketa landu du bigarren alean

Zumaiako Zirt-Zart egitasmoak bigarren alea kaleratu du, hondakinen kudeaketaren ingurukoa. Eskuorri eta ikus-entzunezko euskarrian landu dute gaia, eta lehenengo aldiz antolatu zuten afari-eztabaidara joan zirenen eskariei erantzunez kaleratu dute bigarren alea. "Independentzia eta sozialismoa" ardatz izanda, "formakuntzarako eta eztabaidarako tresna" izatea nahi du Zirt-Zart-ek. Hala, gai desberdinak landuko dituzte aldiro. Egitasmoaren inguruko ekarpenak jasotzeko helbide elektronikoa eta Tuenti eta Facebook sare sozialetan kontuak sortu dituzte; zirtedozart@gmail.com helbidearen bidez jarri daiteke harremanetan taldearekin.


Derbi polemikoa Osasuna Magnarendako

Aspil-Jumpers Ribera Navarraren kontrako atzeratutako derbian 0 eta 1 gailendu zen Imanol Arregiren taldea eta talde berdeak bigarren garaipena lortu du jarraian

Larunbatean Jaenen kontra garaipen garrantzitsua lortu eta gero, atzo Aspil-Jumpers Ribera Navarraren kontrako atzeratutako partida jokatu zuen Osasuna Magna Xotak. Partida oso estua izan zen, puntuen premian baitzeuden bi taldeak.

Tuterako taldearena izan zen partidako lehen gol aukera, baina Asierrek ongi defendatu zuen berdeen atea. Lehen tarte horretan Aspil-Jumpersena izan zen baloiaren jabetza, baina Osasuna Magnak ongi eutsi zuen, ongi defendatu zuen eta kontraerasoekin min egiten saiatu zen. Lehen zatian parez pare ibili ziren bi talde nafarrak, eta husnako berdinketarekin joan ziren atsedenaldira.

Bigarren zatian erritmoa azkartu zuten bi taldeek. Biek gol aukera ederrak sortu zituzten, baina bi atezainak ongi ibili ziren. Imanol Arregiren mutilek gora egin zuten, eta Aspil-Jumpers ederki presionatu zuten. Partida bukatzeko bost minuturen faltan, Imanol Arregik Tony atezain-jokalari postuan jarri zuen, erasoan arriskatuz, eta partida bukatzear zegoela Fabinhok Osasuna Magna Xotaren garaipen gola sartu zuen, beste hiru puntu preziatu ekarri dituenak.

Ostiralean Betis hartuko dute Anaitasunan

1. Mailako Areto Futboleko sailkapenean Levante da liderra (47 puntu) eta Osasuna Magna Xota 10. postura igo da (24 puntu), partida bat gutxiagorekin. Ostiralean talde berdeak sailkapenean 29 punturekin 8. postuan dagoen Real Betis Futsal taldea hartuko du Anaitasuna pabilioian, 20:30ean. Ea jokoan dauden beste hiru puntuak eskuratu eta talde berdea play-off postuetara gerturatzen den. Partida zuzenean ikusi ahalko da LaLigaSportsTV eta Navarra TV telebista kateetan.


Elizan izandako 58 abusu kasu ikertzen ari da Ertzaintza, eta kopuruak gora egiten du egunez egun

Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak adierazi du jendeak jakiten duen heinean salaketa berriak aurkezten dituela. Era berean, Bilboko Gotzaindegia gaiarekin "oso konprometituta" dagoela azpimarratu du.

Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak asteazken honetan adierazi duenez, Ertzaintza eliza katolikoarekin lotutako 58 sexu-abusu kasu ikertzen ari da une honetan. Kopurua egunez egun handitzen ari dela gaineratu du.

Bizkaia Irratian asteazken honetan egindako elkarrizta batean ikertutako kasuen kopurua "egunez egun aldatzen da"; izan ere, "kasuak entzun ahala, jendea Ertzaintzara hurbiltzen da eta salaketa berriak aurkezten ditu".

Abusu kasu asko duela urte asko gertatu ziren arren eta ustezko erantzuleetako batzuk hilik badaude ere, segurtasun sailburuaren iritziz "biktima guztiek dituzte eskubideak". Horregatik, salaketa jartzea "onuragarria eta mesedegarria" dela uste du, besteak beste, "beste kasu batzuk argitzen lagun diezagukeelako".

Testuinguru horretan, Bilboko Gotzaindegiarekin mantentzen duten "harreman ona" azpimarratu du Erkorekak. Gauza jakina da balizko abusuak ikertzeko batzorde bat jarri duela martxan, eta sailburuak ziurtatu du Elizbarrutia "oso konprometituta" dagoela gaiarekin.

Ildo horretan, lankidetza "funtsezkoa" dela uste du; izan ere, azaldu duenez, "Ertzaintzak ez duen informazioa du Gotzaindegiak, eta informazio hori beharrezkoa da ikerketan aurrera egiteko eta, ondoren, Fiskaltzaren edo auzitegien esku uzteko".

Nolanahi ere, Segurtasun sailburuak adierazi duenez, Ertzaintzak bere lana egiten jarraitu behar du. "Ikerketak bere bidea jarraitu behar du eta legearen arabera jokatu behar du, delitu bat egon den tokian gauzak argitu behar direlako eta, erantzukizunak egon badira, erantzukizun horiek eskatzeko neurriak hartu behar direlako", ziurtatu du.


TOKIKOMek FesTVal saria jasoko du zapatuan

Zapatuan, irailak 9, Euskal Herriko tokiko hedabideen sareak jasoko du aurtengo EITB Saria. Hori FesTVal 15. edizioaren galan jasoko dute Gasteizko Principal antzokian, 20:00etan egingo den ekitaldian. TOKIKOMeko ordezkariek adierazi dutenez, EITBk ere munduan tokikoak hartzen dabilen lekua aitortzen du, “eta sektorekoek aitortzea pozgarria da oso”.

Sariaren bidez, euskarazko 76 tokiko komunikabidek osatutako sarearen 10 urteko ibilbidea nabarmendu du EITBk, eta euskal esparru komunikatiboaren alde egindako lana aitortu. “Hamarkada batean, TOKIKOMek agerian utzi du tokiko komunikabideak gizartean zein garrantzitsuak diren, tokiko informazioa galdu ez dadin. Gainera, elkarlan-eredu berriak ezarri ditu, tartean EITBrekin, sektorearen hedapena sustatzeko eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko”, zabaldu dute ohar batean. Elkarlan horien artean daude, besteak beste, Primeran ikus-entzunezko plataformarako egindako lana eta Saretzen datu-kazetaritzari lotutako egitasmoa.

Alaitz Artolazabal TOKIKOMeko zuzendariak pozik hartu du saria. “Euskara hutsean lanean dabilen hedabideak aitortzea ez da egunero gertatzen. Komunitate sendoa osatzen dugu, baina elkarlan eraginkorrak ezinbesteko ditugu are handiagoa izateko. Txikitasunetik egiten dugun ahalegina EITB moduko enpresa handi batek ikusi izana positiboa da eta indarra ematen digu beste hainbeste urtetan jarraitzeko”.

TOKIKOMek zero kilometroko komunikazioa lantzen du, gertuko komunitatearekin bat egindako, informazioa bertatik bertara lantzeko, inguruko norbanako eta entitateekiko konpromisotik, modu zintzoan eta profesionalean. TOKIKOM markaren atzean 250 profesionaletik gora ari dira lanean, 76 komunikabide baino gehiago biltzen dituen egitasmoan.


D’Museoan erakutsitako Oteizaren ustezko obren auzia artxibatu dute

Ekainaren 15ean, Donostiako Elizbarrutiaren D’Museoan (Parte Zaharreko Santa Maria elizan) Oteiza Argentinan erakusketa inauguratu zuten, ustez Jorge Oteiza artistak (Orio, 1908–Donostia, 2003) Amerikan 1935etik 1948ra egindako hamasei eskultura erakusten zituena. Ordea, ekainaren bukaeran, Oteiza Fundazio Museoak salatu zuen aurkeztutako piezak ez zirela Orioko artistarenak. D’Museoak, aldiz, obren benekotasuna defendatu zuen. Auzia epaitegietara iritsi zen, eta horren inguruko oharra plazaratu du orain Pilar Oteizak, Jorge Oteizaren iloba eta oinordeko unibertsalak.

Azaldu duenez, ekainaren 23an, salaketa erregistratu zuen Ondarearen Brigadan, hainbat arrazoirengatik. Alde batetik, Oteizaren oinordeko unibertsala gisa, ez zitzaiolako eskatu “autorearen eta bere obraren irudiak jendaurrean ustiatzeko nahitaezko legezko baimena”. Bestetik, D’Museoak “uko” egin ziolako “erakusketari buruzko informazioa eta bere esku zegoen egiaztagiriak emateari obren egiletza justifikatzeko”, berak hala eskatu bazuen ere. Azkenik, aurrez aurre egiaztatu zuelako “Jorge Oteizaren irudiak eta Oteizarenak ez ziren eskulturenak zituzten liburuxkak saltzen ari zirela”.

Horrela, Pilar Oteizak azaldu duenez, Ondarearen Brigadak auzia epaitegietara eraman zuen, eta irailean, Donostiako Instrukzioko Bigarren Epaitegiak “auzi penala ireki zuen, eta, gertakariak argitzeko egoki iritzitako eginbideak egin ondoren, auzia artxibatzea erabaki zuen”. Artistaren oinordekoaren arabera, hainbat arrazoirengatik artxibatu zuten auzia.

Alde batetik, D’Museoak erabilitako artistaren argazkiak Jorge Oteiza Fundazio Museoak utzitakoak zirelako eta erabiltzeko baimena zutelako. “Baimen horrek gaizki-ulertu bat eragin zuen, eta horrek ez du uzten egiaztatzen engainatzeko asmorik dagoenik, ezta jabetza intelektualaren gainean epaileak aitortzen eta egiaztatzen dituen eskubideak urratzeko kalterik ere”, gehitu du artistaren ilobak. Bestetik, D’Museoko arduradunen jardueran etekin ekonomikorik ez dagoela ikusita, arduradun horiek dirua irabazteko asmorik ez zutela ondorioztatu zelako.

Gertatutako guztia eta hedabide artistikoetan “sortutako alarma” aintzat hartuta, Pilar Oteizak gogorarazi du artistak “bere obra, artxiboa eta ondasun higiezinak Altzuzan utzi zizkiola Nafarroako herriari, beste baldintza batzuen artean, bere obraren Katalogo Arrazoitua bere izena daraman Fundazioaren bidez editatzeko baldintzarekin”. Ildo horretatik, nabarmendu du Oteizak bera, Pilar Oteiza, izendatu zuela “oinordeko unibertsal”: “Jorge Oteizaren Obraren gaineko Jabetza Intelektualaren eskubideen titular bakarra eta bere ustiapena erabakitzeko eta benekotasuna zaintzeko ahalmena zuen bakarra”.

Era berean, azaldu du 2015ean Jorge Oteizaren Eskulturaren Katalogo Arrazoitua argitaratu zutela, eta gaineratu du Katalogo Arrazoituan “modu unibokoan eta berariaz” sartuta ez dagoen “obra bakar bat ere” ezin dela jo “Jorge Oteizak egindakotzat”.

Horrela, gehitu du esandako guztia “artista eta egile orok duen eskubidearen alde” esan duela, “berak bere obratzat aintzatetsitako obra soilik har dadin hala, eta, era berean, lehen esan bezala, apokrifoak diren obrekin salerosketarik ez egiteko eskubide indibidual eta soziala defendatzeko”.


'Tratu onen kultura gurasogintzan' hitzaldia izanen da Goizuetan ostegunean

Udaletxeko Ganbaran elkartuko dira otsailaren 10ean 17:00etan eta gaur da izena emateko azken eguna

Izan Bhutan ekimenak, Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak, Adin Txikikoen Tratu Onen Sareak eta Goizuetako guraso elkarteak antolatu dute hitzaldia, Arremanitz kooperatibaren eskutik. 3-14 urte bitarteko haurren gurasoei dago zuzendua hitzaldia, ostegunean udaletxeko Ganbaran eginen dena 17:00etatik 19:00etara.

Saioan izena emateko azken eguna gaur da, eta eskuragarri daude horretarako 948 510 840 telefono zenbakia eta g.elkartea@hotmail.com helbidea. Honez gain, haurrentzako zaintza zerbitzua eskainiko dute hitzaldirako. Horretarako, izen-ematean haurren izen eta adina eman beharko da eta guraso baten telefono zenbakia eta posta elektronikoa.


Barrez lehertzeko antzerkia, Santi Ugalde eta Mila Espigarekin etzi Erribera kulturgunean

Trapu zahar konpainiaren eskutik, 'Turisteando' antzerkiaz gozatzeko aukera izango dute Astigarragan. Arratsaldeko 19:00etan hasiko da.

Santi Ugalde eta Mila Espigak barrez lehertzeko moduko antzerkia eskainiko dute etzi larunbatean, Astigarragan. Turisteando izeneko gaztelaniazko antzezlan hau, Trapu zaharra konpainiaren eskutik sortutakoa da. Bertan, bidaia agentzia baten promozio kanpaina bat egiten da, «bidaia birtualak bakoitzak bere nahierara sortuak».

Etxekoandre bat sarituko dute itsas bidaia birtual batekin eta bertan bidaia hori zuzenean antolatuko dute. Bere fantasia guztiak askatuko dira bidaia honetan, batere ohikoak ez diren fantasiak. Umorea da protagonista nagusia.

Helduek 8 euro ordaindu beharko dute sarrera, txikiek aldiz 4 euro.


Alavesek galdu egin du, amaieran sartu dioten gol batengatik

Defentsan sendo aritu dira arabarrak, baina Ludmila da Silvak erabaki du partida, jokaldi eztabaidagarri batean

Ondo defendatzen aritu da Alaves gaur Atletico Madrilen zelaian, baina ezin izan du etxera eraman hain beharrezkoa duen puntua, amaiera aldera sartu dioten gol batengatik.

Oscar Fernandezek trebatzen duen taldea nagusi izan da hasieratik. Horren ondorioz, Jana Xin Alaveseko atezaina izan da lehen zatiko jokalaririk nabarmenena. Izan ere, hari esker ez dira gol bihurtu ez Leicy Santosek eginiko bi jaurtiketa arriskutsu, ez Estefania Baninik area txikitik jaurtitako baloikada gogorra.

Alaves, nagusiki, bere zelaian egin du lehen zatia. Halere, golik gabe amaitu da.

Bide beretik joan da bigarren zatia, betiere Xin atezaina protagonista, eta, 90. minutua heldu denean, bazirudien partida berdinduta amaituko zela. Baina, orduan, Da Silvaren gola heldu da, jokaldi eztabaidagarri batean. Izan ere, gasteiztarren arabera, zelaitik kanpora ateratako baloi bat erreskatatu zuten madrildarrek, eta epaileek ez zuten ikusi marra gainditu zuela.

Alavesek ez du oraindik punturik lortu.


Bertso saioa

Bertso saioa egingo da urriaren 8an Zumaiena Ikastetxeko aretoan, 20:00etan hasita. Ohi bezala, Unai Manterola arituko da gaiak jartzen, eta kantuan Andoni Egaña, Maialen Lujanbio, Jon Maia, Nerea Ibarzabal, Aitor Mendiluze eta Amets Arzallus. Sarrerak 8 euro balioko du eta aurrez erosi ahal izango dira turismo bulegoan (10:00-14:00 eta 16:00-18:00), Ttakun tabernan (urriaren 4tik aurrera) edo Inpernupen.


33 urteko behargin bat hil da Gasteizko enpresa batean, makina batek harrapatuta

Ezbeharra 12:00ak aldera gertatu da Talleres Aratz enpresan, Barratxi kalean, Betoñuko industrialdean. Bertaratutako larrialdi zerbitzuek ezin izan dute ezer egin gaztearen bizia salbatzeko, eta bertan hil da.

33 urteko langile bat hil da gaur Gasteizko Talleres Aratz enpresan, makina batek harrapatuta.

Segurtasun Sailak azaldu duenez, ezbeharra 12:00ak aldera gertatu da, Barratxi kalean, Betoñuko industrialdean.

Bertaratutako larrialdi zerbitzuek ezin izan dute ezer egin gaztearen bizia salbatzeko, eta bertan hil da.

LABek ohar baten bidez adierazi duenez, langilea "enpresak makinei buruzko araudia ez betetzeagatik" hil da.

ELAk, bere aldetik, salatu duenez, "Euskal Herriko industrian makineria gehienak ez du segurtasun-araudia betetzen, eta beharginak arrisku horien eraginpean egotea ohikoa da". Azaldu duenez, hori gertatzeko arrazoia "patronala inork ez kontrolatzea" da.

Sindikatuak jakinarazi duenez, gaurkoa "aurten Euskal Herrian izan den 32. lan-istripua" da.

Bestalde, LAB sindikatuak Construcciones Moyua enpresako langile baten heriotza salatu du gaur. Joan den astelehenean hil zen, Arrasaten (Gipuzkoa), lanean ari zela gertatutako "istripu ez traumatiko" baten ondorioz.

LABek ohar batean azaldu duenez, biktimak bihotzekoa izan zuen eraikuntza-lanetan ari zela, eta, "ondoezik" sentitu ondoren, ospitale batera eraman zuten, eta bertan hil zen.

Sindikatuak ohar batean azaldu duenez, hurrengo egunean beste lan-istripu "larri" bat gertatu zen JMA enpresan, eta "makina batek langile bat harrapatu eta zauri larriak eragin zizkion gorputzeko hainbat ataletan, batez ere aurpegian". Ondoren, helikopteroz eraman behar izan zuten ospitalera.

Gainera, LAB, ESK, STEEILAS, CGT-LKN, EHNE eta HIRU sindikatuek elkarretaratzea egin dute gaur Nafarroako Gobernuko Garraio Zuzendaritzaren aurrean, garraio sektoreko "lan baldintza kaskarrak" salatzeko eta, era berean, joan den asteartean hildako garraiolaria omentzeko.

Astearte arratsaldean Nafarroako errepideetan hildakoak 56 urte zituen, eta, horren harira, sektorea "zahartzen" ari dela eta "erreleborik ez" duela salatu du Jon Altuna HIRU sindikatuko bozeramaileak. "Gazteak ez dira garraioaren sektorean sartzen, lan-baldintzak ez direlako batere onak", kritikatu du.

Joan den asteartean Murillo el Cuenden hil zenarekin, Altunak salatu du dagoeneko zazpigarren istripu hilgarria izan dela aurten Nafarroako eta Euskadiko errepideetan.


Kultur Astea

19:00. Magia ikuskizuna haur eta familientzat Asier Kidam magoaren eskutik elizan. Aroa eta Mirariak lana eskainiko du.


10 ekintzarekin ospatuko dute larunbat honetan Amurrioko Euskaraz bizi nahi dut eguna

Larunbatean egingo dute Amurrioko Euskaraz bizi nahi dut eguna. Goizetik iluntzera ekintza ugari prestatu dituzte, adin guztien gozamenerako.

Bueltan da Amurrioko Euskaraz bizi nahi dut eguna. Koronabirusak eragindako pandemia medio, maiatzetik urrira mugitu zuten jarduera, eta udazkenean finkatu du Udalak euskal hizkuntzaren sustapenerako festa eguna.

Goizean kirol jarduerak eta umeentzako tailerrak izango dira nagusi. 10:30etik 13:00ak arte, esaterako, Krosfit saioa eskainiko du kalean euskaraz Gorobel Crossfitek. "Izen ematea Kultura etxean edo egunean bertan egin beharko da, 10:00etatik 10:30era", erantsi dute antolatzaileek. Izaskun Bengoa amurrioarrak, bere aldetik, ipar martxa bi saio gidatuko ditu. Lehenbizikoa 10:00etan izango da, hastapen mailan daudenentzat. Bigarren txanda, berriz, 11:00etatik 13:00ak arte luzatuko da. Bien bitartean, Juan Urrutia plazan Kalakaren egurrezko jolasak eta Bubble puxika erraldoien barruan ibiltzeko aukera egongo da. Era berean, 11:00etan Euskaraldiko photocalla abiatuko dute.

12:00etan, berriz, Amurrioko txistuzaleak aterako dira kalera, euren emanaldia plazaratzeko asmoz. Ondoren, Karrakan taldearen kantujirak hartuko du lekukoa, 13:30etik 15:00etara kaleak girotzeko. Izan ere, herri bazkaria antolatu dute gero, 15:00etan: "Tiketek 12€ balio dute eta Kultura Etxean erosi beharko dira urriaren 20aren aurretik". Menua ere zehaztu dute: marmitakoa, barazki lasagna eta pantxineta.

Arratsaldean musikak hartuko du protagonismoa. Gurasoleku eta Berbalagun ekimenek kontzertu parte hartzailea prestatu dute 16:30etik 18:30era, eta Malen Atxa abeslari laudioarra igoko da oholtzara 18:30ean jai eguna kontzertu batekin borobiltzeko.


"Euskaraz Barra-Barra" kanpainaren bigarren edizioa Laudiora itzuliko da, bezeroei euskararen erabilera bermatzeko

Eusko Jaurlaritzak bultzatutako kanpaina honen bitartez herritarrek herriko zerbitzuen hizkuntza-gaitasuna aitortu eta identifikatu ahal izango dute.

Aurten ere, "Euskaraz Barra-Barra" kanpaina Laudioko merkataritza, ostalaritza eta zerbitzu enpresa batzuetan izango da. Herritarrek euskaraz hitz egin dezaketen guneak identifikatzen dituen ikurra da, eta gaurtik aurrera, bereizgarri hori ikusgai egongo da borondatez parte hartuko duten herriko 82 establezimendutan.

Horrela, datozen egunetan, laudioarrek ageriko marka horri esker (puntu gorri identifikagarri bat), aipatutako zerbitzuen hizkuntza-gaitasuna aitortu ahal izango dute eta identifikatu ahal izango dituzte euskaraz aritzeko aukera emango duten establezimenduak.

"Herritarrak animatu nahi ditugu ikur hau ikusten duten guneetan haien gestioak eta erosketak euskaraz egin ditzaten. Azken helburua da euskararen erabilera sustatzea merkataritza sektorean eraginez, eta euskal hiztunen nahasmen eta estres linguistikoa murriztea", adierazi du Nagore Gomara Hizkuntza Politiketako zinegotziak.

Joan den urtean Laudio aukeratu zen beste udalerri batzuekin batera, proiektua probatzeko, pilotatzeko. Kanpainaren barruan ere, bildu izan dira programa aldez aurretik pilotatu den herrietan jasotako lekukotasunak. Hurrengo esteketan Laudiori dagozkionak ikus daitezke.

• Udal teknikaria:

• Dendaria:

• Bezeroa:


Balizko istripu kimiko baten aurrean informazio falta dagoela salatu du Eguzkik

Lantaronen, hilaren 23an, 10:00etan, larrialdi kimikoko sirenak aktibatuko dira. Simulakro horren helburua herritarrak alarma-sistemara ohitzea da, istripu larriak egonez gero etxean konfinatzeko.

Eguzki talde ekologistak gogoratu duenez, Lantaronen, Berantevillan, Rivabellosan eta Miranda Ebron (Burgos, Espainia) enpresa arriskutsuen pilaketa handia dago. "EAEn dozena bat enpresa baino gehiagok larrialdi kimikoko plan bat dute, enpresetatik gertu dauden herrietan eragina izan dezaketen hodei toxikoak zabaldu daitezkeelako. Enpresa horien artean daude General Quimica eta Hexion". Horiek guztiek, legez, sirena-sistema bat izan behar dute, bizilagunak ohartarazteko hodei toxikoa egon daitekeela, eta, horren ondorioz, herritarrei beren etxeetan konfinatzeko gomendioa ematen zaie, aska daitezkeen gasak arnastea saihesteko, gasaren ondorioak oso larriak izan baitaitezke.

Azaroaren 23an, Lantaronen, sirena horiek aktibatuko dira, istripu kimikoaren simulakro bat egiteko. Alta, Eguzkik uste du neurri hori ez dela nahikoa, eta herritarrek babes-neurriak har ditzaten informazio gehiago eskatu du. "Enpresa kimiko baten eragin-eremuan bizi diren gehienek, Lantaron eta Miranda inguruko bailaretan, esaterako, ez dakite zer egin istripuren bat gertatuz gero", ziurtatu du talde ekologistak. Hortaz, Eguzkiren ustez, larrialdietarako planak gehiago zabaldu behar dira, eta dauden enpresa kimikoei buruz kontzientziatu. "Larrialdi-planek industriaren eta inguruko biztanleriaren arteko lankidetza bermatu behar dute, arriskuei buruz eta ezarritako abisu-sistemei buruz informazioa jasotzen ari dela ziurtatzeko, eta istripua gertatuz gero hartu beharreko prozedura ondo ezagutzen dela bermatzeko".

Hartara, Eguzkik proposatu du larrialdietako seinaleen berri emateko kartelak banatzea herrietako etxeetan, horiek atean lotu ahal izateko. Eguzkiren ustez, Lantaron "bolborategi kimiko" bat da, eta balizko istripu kimiko industrial baten aurrean ezinbestekoa da biztanleek ondo ezagutzea zer egin behar duten, hala nola autobabes-neurriak, etxebizitzan konfinatzea, herritik urruntzea edo ebakuazioa.


Urretxuko eta Zumarragako EH Bilduk plan estrategiko bateratua aurkeztu dute

“Bakarrik azkarrago; elkarrekin urrutiago” lemapean, bi herrien arteko lankidetza oinarri duten proiektuak aurkeztu dituzte bi alkategaiek. Osasun etxea, Adifeko lurretan disuasio aparkaleku handi bat eraikitzea, euskara ikastea doakoa izatea eta jarduera fisikoaren patronatua sortzea dira, besteak beste, proposatu dituzten proiektu izarrak.

Urretxuko eta Zumarragako EH Bilduk datorren maiatzaren 28an egingo diren udal hauteskundeei begirako programa bateratua aurkeztu dute, zenbait proiektu estrategikoren inguruko hausnarketekin. Agerraldia bi herrietako lehen sei hautagiaiekin osatu dute, Jon Altolagirreren (Urretxuko alkategaia) eta Aritz Elgarrestaren (Zumarragako alkategaia) gidaritzapean.

Lehen hitza Aritz Elgarrestak hartu du. “Zumarraga eta Urretxuko herritarrak auzolanean aritzen gara eta auzolanean jardungo duten udalak behar ditugu. Elkarri bizkarra ematen aritzeak kalteak baino ez ditu ekartzen, ongizatea murriztu, sare komunitarioa ahuldu eta kostu ekonomikoak handitzen dituelako”.

“Lankidetza lehenetsiko duten lidergo berriak eta lankidetza bultzatzeko egitura egonkorrak behar ditugu. Sare komunitarioa indartzeko mahai sektorial bateratuak (aniztasuna, hezkuntza, adinekoak, haur eta gazteak…), azpiegiturak elkarrekin kudeatzeko egiturak (Jarduera Fisikoen Patronatua, Kultur Mahaia…) eta zerbitzuak kudeatzeko partzuergoak (mantentzea, garbiketa, lorezaintza, ura…) eratuko ditugu”, jarraitu du Jon Altolagirrek.

Hau esanik, bi herrien arteko kohesioa ardatz hartuta, Urretxuko zein Zumarragako herritarren bizi baldintzak hobetzea helburu duten bost proiektu estrategiko aurkeztu dituzte:

Jarduera Fisikoaren Patronatua eta Kultur Mahaia

“Bi herrietako erabiltzaileek bi herrietako polikiroldegietako azpiegitura zein ikastaro oro modu berean erabiltzeko aukera baliatuko dugu. Elkarteek eta herritarrek osatutako aholku mahaia izango du.

Bestetik, kultur eskaintza auzoetara iristea, sorkuntza egiturak handitzea eta azpiegitura kulturalen kudeaketa partekatuaren alde egingo dugu”.

Disuasio aparkaleku handi baten eraikuntza eta autobus elektrikoa

“Adifeko lurren lagapena baliatu nahi dugu lur horretan disuasio aparkaleku handi bat eraikitzeko. Horrez gain, bi herrietako auzo guztietara iritsiko den autobus elektrikoa jarriko dugu martxan, Mugin integratua eta eskola ordutegiarekin bat datorrena. Azkenik, TAO sistema egoiliarrentzako ordutegi eta arau berberekin adostua egon beharra dagoela uste dugu”.

Osasun Etxea eta gizarte zerbitzuak lankidetzan

“Gure gizarte zerbitzuek elkarrekin lan egin behar dute. Horretarako, Osasun komunitarioko estrategia bat jarriko dugu martxan eta Osasun Etxea proiektua gauzatuko dugu geltoki zaharrean. Auzoaren topagune bilakatuko da egoitza”.

Hizkuntza politika ausarta, euskara ikastea doakoa eta arnasguneak aisialdian

“Hizkuntza politika ausartak egin eta egiturak sendotuko ditugu. Euskararen Aholku Batzordea berriro martxan jarriko dugu. Aisialdia eta kultur sorkuntza euskararen arnasgune bilakatuko ditugu. Euskara ikastea doakoa izango da”.

Aro industrial berritzaile eta garbia

“Kalitatezko enplegu berdeak eta teknologikoki aurreratuak sortzen dituzten balio erantsi handiko enpresak erakarriko ditugu. Izaera sozialekoak, osasun eta ingurunearekin abegikorrak. Goierri eta Debagoiena arteko zubia izatea dugu helburu, ekosistema industrial paregabe baten lotura. Mankomunitateko eragile desberdinen elkarlana eskatuko du erronka honek, eskuzabaltasuna eta kooperazioa ezinbesteko izango direlarik”.


Penintsula osoko jendea batu du Arrasateko Mondrally topaketak

Mondraueko Dragoiak Scooter Taldeak antolatutako Mondrally topaketarekin, motor hotsek hartu dute asteburuan Arrasate. Besteak beste kontzertuak, ibilaldia, erakusketa eta 80 lagun batu dituen bazkaria izan dituzte ekimenaren bueltan.


'Actualidad de la pandemia Covid-19' hitzaldia

Juanjo Martinezek egingo du berba, Informatuk gonbidatuta.


Urteak emandako beste albiste batzuk

Tolosaldea, ete ligako irabazle eta Kontxako ohorezko txandan Jon Kepa Kortajarena, Espainiakoan irabazle

Tolosaldea traineruak ETE liga irabazi du hamabi banderatatik bederatzi irabazita, tartean, I. Tolosaldeko Ikurrina. Eusko Tren Ligara igotzeko lehian, ordea, ez da nahi bezala aritu eta ez dute lortu igoera. Kontxako Banderan, berriz, lehendabiziko aldiz ohorezko txandan sartu dira, azkenean laugarren amaituz.

Ohiane Iraola tolosarrak Orio traineruarekin bigarren Kontxako Bandera irabazi du eta baita Eusko Tren liga ere. Jon Lizarralde tolosarrak hirugarren Kontxako Bandera irabazi du jarraian Hondarribiarekin, eta laugarrena orotara, 2013koarekin.

Danok Danena taldeko pultsulariek maila ona eman dute beste behin. Espainiako Txapelketan Jon Kepa Kortajarenak lortu du emaitzarik aipagarriena, lehen postua eskuratuz 17 urtez azpiko 55 kiloko mailan. Gainera, Munduko Kopan ere parte hartu du, Internetet bidez gauzatutakoa, hamargarren eginez. Espainiako Txapelketan, seniorretan, Ekaitz Kortajarenak bigarren postua lortu du 61 kilotan eta Mikel Alvarez hirugarren izan da 73 kilotan.

Pisuak altxatzeko beste modalitate batean, pisu hilan, Xthor Powerbuilding taldeko Jon Malbadi tolosarrak Espainiako marka ezarri du 370 kilo altxatuz.

Ibarra sokatira taldeko gizonezkoak, hirugarren munduko txapelketan

Herri kiroletan sokatiratik hasi beharra dago. Ibarra Sokatira Taldeko gizonezkoek Euskal Herriko Txapelketa irabazi ostean, Irlandan egindako Munduko Txapelketan parte hartu zuten eta brontzezko domina lortu zuten 560 kilotan. Emakumezko taldeak, bere aldetik, omenaldia jaso du Lilatoia lasterketaren partetik, herri kirolean aritzen diren emakumezkoen ordezkari gisa.

Euskal pentatloiari dagokionez, aurten lehenengo aldiz egin da Binakako Euskal Pentatloi Txapelketa. Tolosan jokatu zen eta Ibarran bizi den Xabier Orbegozo Arria V.a-k eta Andoni Iruretagoiena Izeta VI.a-k irabazi zuten. Eskualdeko bi ordezkari izan ziren III. Euskal Pentatloi Txapelketaren finalean: Arria V.a-k hirugarren amaitu zuen eta Iñaki Errazkin tolosarrak bosgarren.

Aizkoran mugimendu handia izan da, lehen mailako aizkolari guztiek eta bigarren mailako zortzik Euskal Herriko Herri Kirolen Federazioaren lana kritikatzearekin batera, euren txapelketa antolatu baitute. Aizkolari Txapelketa Nagusian, lehen mailakoan, Jon Irazu zizurkildarrak eta Jexux Mari Mujika ibartarrak parte hartu dute. Irazu finalera pasa da eta laugarren postuan amaitu du.

Bestalde, segan Euskal Liga jokatu da aurten, eta emakumezkoetan lehen bi postuak, hurrenez hurren, Ainara Otamendi ibartarrak eta Alaitz Imaz hernialdetarrak lortu dituzte.

Mendi lasterketa gutxi, emaitza nabarmenak

Mendi lasterketa gutxiago egin dira aurten, baina Iñaki Olano altzotarrak hiru irabazi ditu: UZ Trail, Berastegiko III. Negu Trail eta Garingo Mendi Lasterketa. Horrez gain, bigarren egin zuen Ordiziako Mendi Maratoi Erdian. Olano eta Sarah Ugarte tolosarra euskal selekzioan sartu dira. Iban Agirrezabala berastegiarrak bigarren egin du Canfranc-Canfranc ultra trailean. Bestalde, Iker Karrera amezketarraren ibilbidea jasotzen duen Bidea ipar liburua, Unai Ugartemendiarekin idatzia, argitaratu da.

Julen Lopetegi, Europa League-ko irabazle

Futbolari dagokionez, Julen Lopetegi entrenatzaile asteasuarrak Europa League irabazi du Sevillarekin. Nerea Eizagirre tolosarrak 100 partida bete ditu Realarekin. Ander Gorostidi tolosarrak profesional mailan jokatzeko aukera izan du, La Ligako BIgarren Mailako Alcorcon taldeak fitxatu baitu. Henar Martinez tolosarra Tolosa CF-ko gizonezkoen talde bat, jubenil mailako hirugarren taldea, entrenatzen duen lehen emakumezkoa bihurtu da. Eta Tolosa CF-ko gizonezkoen lehen taldean, Hirugarren Mailakoan, entrenatzaile aldaketa izan da: Ander Avellaneda tolosarrak taldea utzi eta Mikel Arruabarrena tolosarrak hartu du bertako ardura.

Aitzol Oiartzabalek jokatzeari utzi dio

Areto futbolean, Aitzol Oiartzabal ibartarrak Lauburu Ibarran jokatzeari utzi dio bertan 15 denboraldi egon eta gero. Taldean entrenatzaile berria dute: Jose Julio Jota Arreguik hartu du Alfredo Hualderen lekua. Bestalde, Tolosalaren lehen taldea Hirugarren Mailara igo da.


Alfaro: "Kalea berreskuratu behar dugu"

Astelehenean bilera erronda bat hasiako du Ahal Dugu-ko idazkari izendatu berriak bere proiektuka aurkezteko.

Begoña Alfarok gaur egin du lehen agerraldi publikoa ostegunean Nafarroako Ahal Dugu-ren primarioak irabazi ostean. Ahal Dugu-k alderdia indaru egin behar duela azpimarratu du, eta horretarako eskualdeak berreskuratu behar dituela. Aktibo dauden zirkuluak mantendu, eta desagertu diren tokietan edo Ahal Dugu-k ordezkaritza izan duen lekuetan berreskuratu egin behar dituztela esan du. Gainera, kalea berreskuratzeko nahia adierazi du, eta horretarako elkarrizketak hasiko ditu eragile sozialekin, "horiek izan daitezen alderdiaren agenda ezartzen dutenak".

Eduardo Santos orain arteko idazkari nagusia Alfaroren ondoan izan da gaur. Esan du primarioetako bozketa oso eraikitzailea izan dela, eta erakutsi duela alderdia bizirik dagoela. Alfarok hala esan du: "Oraindik badago alderdia". Hala ere, militantziaren erdiak hartu duela parte esan du, eta horrek alderdia berpizteko beharra dagoela erakusten duela. Eskerrak eman dizkie bozkatu ez duten arren, alderdian jarraitzen dutenei ere.

Alfarok Ainhoa Aznarez beste hautagaietako bat ere zoriondu du Hiritar Kontseiluan egoteko hautatu baitute. Azpimarratu du Alfarok hiru hautagaiak emakumeak zirela eta horrek Ahal Dugu-ren DNA feminista dela erakusten duela esan du.

"Orain hiru gauza dira egin beharrekoak: lana, lana eta lana". Onartu du alderdia ukituta dagoela eta egoera iraultzeko lan egin behar dutela. Hurrengo pausoak Hiritar Kontseilua eratzea, aktibo dauden zirkuluekin egotea eta herri mailan beste espazio batzuk berreskuratzea izango direla aurreratu du.

Gainera, astelehenean beste alderdiekin bilera erronda bat hasiko duela ere esan du, euren proiektua azaltzeko. Lehenak Ezker Batuarekin eta Batzarrarekin egingo dituzte. Hurrengo hauteskundeetan ezkerreko alderdien koalizio bat eratzeko aukeraz galdetuta esan du ezkerreko indarra batzeko proiektu serio baten alde dagoela. "Horretarako beharrezkoa da lan espazioak eraikitzea eta konfidantza lantzea".

Ahal Dugu-k Nafarroako Gobernuan duen presentziaz esan du lan oso ona ari direla egiten bai Gobernuan, baita Parlamentuan ere.


BECek nekazaritzako elikagaien industriako 7.000 profesional baino gehiago hartuko ditu ostegunera arte

Biltzarreko lehen egunak elikagaien ekoizpen adimenduna ardatz izan du. Bigarren egunean, jasangarritasunari nola heldu ikusiko dute; eta hirugarren eta azken egunean, osasun eta segurtasuna aztertuko dituzte teknologia berriak erabiliz.

Bilbao Exhibition Centrek (BEC) Food 4 Future bigarren edizioa hartuko du ostegunera arte. Nekazaritzako elikagaien industriako 283 erakusketari eta 30 herrialdetako 7.000 profesional baino gehiago biltzea espero du ekitaldiak.

"The Foodtech Revolution" lelopean, Euskadi nazioarte mailan elikaduraren berrikuntza gune bilakatu nahi du biltzarrak, eta profesionalei berrikuntza bultzatzeko aukera eman.

Antolatzaileek azpimarratu dutenez, elikadura sektorea eraldatzen ari diren berrikuntzak eta tresnak erakutsiko ditu Food 4 Futurek, baita industria seguru, jasangarri eta osasuntsuago bat lortzeko teknologia aplikazio arrakastatsuak ere.

Erakusketariek elikagai eta edari sektoreko profesionalei azken nobedade teknologikoak eta produktuak aurkeztuko dizkiete, industriaren balio kate osoa "modernizatzen eta digitalizatzen laguntzeko".

Gainera, nazioarteko 386 adituk Food 4 Future World Summiten parte hartuko dute, Europako elikadura biltzar handiena, sektoreko erronken inguruan eztabaidatzeko, esparru guztietan: haragi, arrantza, esnekiak, olio industria, nekazaritza, laboreak, kontserbak eta edariak.

Biltzarreko lehen egunak elikagaien ekoizpen adimenduna ardatz izan du, arrantza zein haragi industrian.

Bigarren egunean, jasangarritasunari nola heldu ikusiko dute, osagai eta proteina iturri berriak aztertuz, gizarte jasangarriagoak lortzeko kontsumo eta dieta ereduak alda ditzaketelako. Era berean, hondakinak, isuriak eta plastikoen erabilera murriztea aztertuko dute, packaging berrien aurkezpenarekin.

Hirugarren eta azken egunean, osasun eta segurtasuna aztertuko dituzte teknologia berriak erabiliz. Besteak beste, Mugaritz jatetxeko Andoni Luis Aduriz, Angulas Aguinagako Ignacio Muñoz, Coca Colako Carmen Gomez-Acebo eta Carrefourreko Ricardo Fernandezek hartuko dute hitza.

Erakusleihoaz gain, euskal enpresa publikoek dibulgaziorako tokia izango dute. Horrela, hitzaldiak emango dituzte hiru egunetan zehar. Besteak beste, Neiker, Hazi eta Elikako adituek datu zientziaren aplikazioa nekazaritzan, jasangarritasuna, karbono-aztarnaren murrizketa, kontsumitzaileen beharrizan berrien azterketa, biosentsoreen teknologia eta inteligentzia artifizialeko aplikazioak mintzagai izango dituzte.

Bestalde, Bilboko Udalak azpimarratu duenez, hiria "foodtecharen munduko hiriburu" bihurtuko da aste honetan, eta foroak 14 milioiko eragin ekonomikoa izango du.


Anaitasunaren asteburuko futbol partiden ordutegiak

Asteburuan, sei futbol partida ikusteko aukera izango da Azkoitian. Gizonen taldeak Gasteizen jokatuko du larunbatean, eta emakumeen taldeak atseden astea du.

Anaitasunak sei futbol partida jokatuko dituzte asteburu honetan etxean. Gizonen lehen taldeak Aurrera Vitoria taldearen aurka jokatuko du larunbatean, 16:30ean, Gasteizko Olaranbe zelaian. Emakumeen lehen taldeak, berriz, atseden astea du oraingoan.

Honako sei partida hauek jokatuko ditu Anaitasunak San Juan futbol zelaian larunbatean eta igandean:

Larunbata, San Juan zelaian

10:00etan, 1go Infantil mutilak - Orioko

12:00etan, Infantil Txiki mutilak - Real Sociedad

16:30ean, Ohorezko Jubenil mutilak - Elgoibar

Igandea, San Juan zelaian

12:30ean, Alebin Partehartzea 'A' mutilak - Elgoibar 'C'

12:30ean, Alebin Partehartzea 'B' mutilak - Lagun Onak 'B'

16:30ean, Erregional Preferente mutilak - Mondragon 'B'

Hona hemen Anaitasunaren asteburuko partida guztien ordutegiak:


Ariketa fisikoa

"Koronabirusaren gakoak" Elhuyarren informazio-pilula, Ana Galarraga Aiestaranekin. Ariketa fisikoak COVID-19an duen eraginaren ingurukoa da bideo-pilula hau.

Azterketa batek frogatu du ariketa fisikoa egitea COVID-19ren ondorio larrienen aurka babes eraginkorra ematen duela.

KORONABIRUSAREN GAKOAK:

1. atala: COVID-19 iraunkorra

2. atala: Txertoaren itxaropena

3. atala: Sindemia

4. atala: Test berriak

5. atala: Aerosolak

6. atala: Isolamendua

7. atala: Talde immunitatea

8. atala: Gizarte baldintzatzaileak

9. atala: Txertoarekin errezeloa?

10. atala: Berrinfekzioak

11. atala: Erruduntasuna

12. atala: Neurrien eraginkortasuna

13. atala: Anosmia

14. atala: Botiken efikazia, efektibitatea eta efizientzia

15. atala: Mutazioak

16. atala: RNA bidezko txertoak

17. ataka: Non da gripea?

18. atala: Genero ikuspegia

19. atala: Adenobirus txertoak

20. atala: Gaztaren eredua

21. atala: 1918ko gripearekin alderatuz

22. atala: Gainazalak

23. atala: Txertoak eta gero

24. atala: AstraZeneca

25. atala: Haurrak

26. atala: COVAX

27. atala: Hazkunde esponentziala

28. atala: Antigeno-testak

29. atala: Ariketa fisikoa

"Koronabirusaren gakoak" bideo-pilula hauek ETBk eta Elhuyarrek elkarrekin ekoiztutako Teknopolis programaren edukiak dira eta, zabalkunderako adostutako elkarlanaren ondorioz, ataria.eus-era ekarriak.