Historiaren azken gordelekua

Orain arte aurkitutako jaietako kartelik zaharrena bereganatu du Hondarribiko Udal Agiritegi Historikoak hil honen hasieran. 1900. urteko jaietako kartela da, zezenak iragartzen ditu, eta handia da, orain arte ikusitako handiena alegia. Santa Maria arkuaren bi aldeetan zintzilikatzeko erabiltzen zituzten tamaina horretako kartelak, herrira hurbiltzen zen jendeak jaien berri izan zedin.

Zezenak dira jaietako kartelaren ardatza, eta Begoña Andres artxiboko arduradunak azaldutakoaren arabera, «garai hartan jaiak eta zezenak estuki lotuak zeuden. Santiago, San Pedro, Guadalupeko Ama… jai guztiek zezenekin zerikusia zuten». Zezen plaza egin aurretik, Arma Plazan askatzen zituztela animaliak esplikatu du arduradunak, «ez zen sokamuturra, baina tira, plazan askatzen zituzten».

1900. urteko jaiak iragartzen dituen kartela nola bereganatu duten galdetuta, Miren Ayerbe Arma Plaza Fundazioko koordinatzailearen bitartez izan zela argitu du Andresek. Frantziar jatorriko antikuario batek kartela zuela esan zion Ayerberi, eta honek atxibategiko arduradunarekin —Andresekin— hitz egingo zuela erantzun zion. «Oso interesgarria iruditu zitzaidan», onartu du arduradunak, «berehala antigoalekoen saltzailearekin harremanetan jarri nintzen».

Hamarnaka liburu gordetzen ditu agititegiak

Salerosketarako guneak

Brokanteak, enkante etxeak, Internet, liburu-denda zaharrak, norbanakoak eta antigoalekoen saltzaileak dira antzinako dokumentu edota artxibo historikoak lortzeko modurik ohikoenak. Eta interes historikoa eta kontserbazio maila dira prezioa zehazten dutenak batez ere. Jaietako kartelaren kasuan, oso ondo kontserbatuta dagoela aitortu du arduradunak, eta horri balio historikoa gehitu behar zaio. Bi faktore horiek kontuan hartuta, 4.500 euroko prezioa egokia dela iritzi dio Andresek.

Ildo horretan, zaharberritze prozesuak oso espezializatuak eta konplikatuak direla azaldu du. Horretan berezitutako kanpoko enpresek aurrera eramaten dituzte prozesu horiek. Hala, urteen poderioz gerta daitezkeen kalteak, esaterako, hezetasuna, onddoak, hatz markak, edota suteak edo uholdeak bezalako kalte handiagoak konpontzeko gai dira enpresa horiek. Hori bai, argi eta garbi esan du Andresek, kontua ez dela dokumentu originalaren kopia bat egitea, «zaharberritutakoa ikusi egin behar da. Dokumentua nola iritsi zaigun, zein egoeratan zegoen antzeman behar da». Hori horrela, zaharberritze prozesuak beldurgarriak izan ohi direla onartu du arduradunak: «Dokumentuak garbitu ahal izateko lehenengo bainu batzuetan sartzen dituzte. Ikaragarria da».

XV. mendea abiapuntu

Hondarribiko Udal Agiritegiak gordetako ehunka dokumentuen artean zaharrena 1484. urteko agiri bat da, auzibide baten ingurukoa. Andresek esandakoaren arabera, 1500 urtetik aurrera hasi zen dokumentu kopurua hazten. Data horren aurretik agirien kontserbazioa oso zaila zen, «uholdeak, suteak, gerrak, lapurretak… eta beste hainbat arrazoiengatik mendeetan zehar dokumentuak galtzen joan dira. Halaber, oso gutxi idazten zen. Agiri gehienak dokumentu ofizialak ziren, errege-erreginenak, instituzio handienenak». Hala ere, XVI. mendetik aurrera aldaketa ematen da, eta norberaren ondasunen gaineko gatazka gehiago sortzen hasi zen. Hori dela eta, «ondasunak dokumentu idatzietan uzteko beharra handitzen joaten da», dio artxiberoak, «papera bera ere merketu egiten da».

Agiritegiak Hondarribiko Udalak sortutako dokumentuak eta bere jardueratik eratorritakoak biltzen ditu bere barruan. Kontzejuaren ondorengo garaietakoak dira agiri horiek, hau da, Hiri titulua jaso ondorengoak, hain zuzen.

Hondarribiko kontzejuaren inguruko dokumenturik beraz, ez dago agiritegian, bai ordea horren zigilu ofizialaren kopia bat. Originalen artean, «bakarra gelditzen dela uste dugu», azaldu du Andresek, eta hori Parisko (Frantzia) Louvre Museoan dagoela adierazi du: «Kontzejuaren 1297. urteko zigilua da». Bi aldeko edo aurpegiko zigilua da. Hala, batean, gaztelu bat ikus daitekeen bitartean, beste aldean, balea bat ageri da. Udal gobernua kontzejua izan zen 1638ko setioa gertatu zen arte. Borroka hori medio, Hiri Oso Lehial eta Oso Adoretsu titulua eman zion Felipe IV.ak handik urtebetera.

1990ko hamarkadaren bukaeran, Gipuzkoako Batzar Nagusiek bilkura egin zuten Hondarribian, eta protokoloak agintzen zuen moduan, anfitrioiak oparitxo bat egin ohi zien batzarkideei. «Niri detaile polita iruditu zitzaidan zigiluaren kopia bat oparitzea eta garaiko alkatea ados agertu zen nirekin», esplikatu du arduradunak. Louvre Museoari baimena eskatu, eta ondoren, erreprodukzioak Madrilen (Espainia) egin zituztela esan du. Kopiak pixka bat handiagoak direla azaldu du Andresek, Louvre Museoaren araudiaren arabera, «erreprodukzioa ezin da inoiz originalaren tamaina berberekoa izan, handiagoa edo txikiagoa izan behar du».

Kontzejuaren 1297ko bi aldeko zigilua: gaztelua eta balea.

Berebiziko garrantzia

Artxibategi historikoa benetan garrantzitsutzat jotzen du Begoña Andresek. Edozeinek bisita dezake, eta dirudienez, «jende dezente» joaten dela dio. Hondarribia leku estrategikoa izan da mendeetan zehar, Frantziako zein Gaztelako koroek bereganatu nahi zuten; baita Nafarroako Erresumak ere. Azken honek interes berezia zuela azaldu du Andresek, «Nafarroaren irteera naturala itsasora Bidasoa ibaia da. Interesak medio, hainbat bider Hondarribiak Gipuzkoako Batzar Nagusietatik alde egin zuen, eta Nafarroako Erresumaren parte izatera igaro zen».

Gipuzkoan jurisdikzio zabala zuen gainera Hondarribiak. Lezo, Pasai Donibane eta Irun Hondarribiaren jurisdikzioaren barruan zeuden. Bi alkate zeuden, judizialki lehen instantzia Hondarribiko alkatearena zen, eta aldi berean, epaile arrunta ere zen. Botere administratibo eta jurisdikzional nabarmena zuen.

Hiribildua mendi muino batean egotea ere interes militar handikoa izan zen mendeetan zehar. Hiribilduaren 1719ko azken setioaren ondoren gerraren kontzeptua aldatzen hasi zela adierazi du Andresek. Handik aurrera kanoikadak harresiak baino altuagoak izatera iritsi ziren eta beraz, Hondarribiak garrantzia galdu zuen.

Gaur egun, ikerketa historikoak aurrera eraman ahal izateko berebizikoa da Hondarribiko artxibategia bisitatzea, «bai Gipuzkoa mailako ikerketa baterako,baita eskualde mailarako ere». Gipuzkoari dagokionez, argi esplikatu du arduradunak, «merkantzien garraioa hemendik egiten zen, mugak garrantzia handia zuen, eta gainera, Gaztelarako pasabidea zen».

Estrategikoki garrantzia handikoa zela Hondarribia nabarmendu du Andresek. Are gehiago, Austriako Maria Teresa erreginaren eta Frantziako eta Nafarroako Luis XIV. arteko ezkontza Kale Nagusiko parrokian ospatu zen, «botere ezberdinak medio, hemen ezkondu ziren, eta ondoren, Faisaien Uhartean elkartu», gaineratu du. Gaur egun lehengo garrantzia ez duen arren, dokumentuetan jasotakoa betirako izango da.

Errege-erreginek sinatutako pribilegioen pergaminoak

Ehunka dokumentuk osatzen dute Kultur Etxean finkatutako Hondarribiko Udal Agiritegia. Hainbat mendetan zehar sortutako agiriak dira bertan gordetakoak, horietako batzuk, benetako altxor kontsideratzen dira. Esaterako, agiri zaharrenetarikoak diren pergaminoak. Dokumentaziorik «garrantzitsuena» dela nabarmendu du Begoña Andres arduradunak, «bertan errege-erreginak Hondarribiko herriari emandako pribilegio guztiak agertzen baitira».

Errege-Erregina katolikoen pergaminoa

Larrukiak dira denak, eta galtzea ekiditeko asmoarekin, «guztiak liburu moduko batean bildu zituzten», adierazi du. «Bertan esaten dena, eta igorlea bera ere, oso garrantzitsuak» direla argi gelditzen da. Errege-Erregina Katolikoek idatzitako pergaminoa —irudian ikus daiteke— esaterako, Aragoiko Fernando II.ak eta Gaztelako Isabel I.ak Hondarribiari onartutako pribilegioak jasotzen ditu.

«Hain garrantzitsua da esan behar dutena, pergamino baten bitartez egiten dutela», azaldu du arduradunak, «are gehiago, larrukiaren kalitateak berak dokumentuaren inportantziaren berri ematen du». Ildo horretan, jaio gabeko txekorraren azalarekin egiten zituztela maila goreneko pergaminoak esplikatu du , «horiek garrantzitsuenak ziren».

Protokolo administratiboa osatze aldera, larrukiaren ertza koloretako zetazko hariarekin josten zuten eta hortik zintzilik, igorlearen zigilua jartzen zuten. Kasu honetan ere, garrantziaren arabera, urrezkoa, zilarrezkoa… izan zitekeen. Azkenik, igorlearen armarria marrazten zuten goialdean, eta hartzailearena berriz, behealdean. Ikus daitekeenez, Hondarribikoa gaztelu batek eta balea batek osatzen dute.

Militarrak eta inkisizioa

Pergaminoen bilduma «ederra» den arren, beste hainbat agiri nabarmendu eta goraipatu ditu Andresek, esaterako, Mauleon izeneko injeniari militar batek 1719an egindako kartografia ezezaguna. Enkante batean lortu zuten, eta «harrigarria» dela uste du. «Dena agertzen da, batailoiak non dauden, itsasgorak eta itsasbeherak noraino iristen diren anexioa egiteko garaian kontuan hartzeko…».

1611. urtean inkisizioak sorginen aurka eramandako auzia ere gordetzen dutela azaldu du Andresek. «Harrigarria da nola deskribatzen duten akelarre bat, goitik behera», esan du. Hori guztia dokumentatua dago, eta Caro Baroja antropologoak eta historialariak, adibidez, bere ikerketetarako erabili zuen auzia. Era berean, sorginen inguruko hainbat filmetan erabili dute.

Hondarribian hain ezaguna den Inesa Gaxen eta beste bost emakumeren aurka hainbat umek emandako testigantzak jasotzen ditu auziak; eta horiek guztiak agiritegian gordeta daudela gogora ekarri du artxiboko arduradun Andresek.

«Oso polita da», iritzi dio, «sorginak belar-biltzaileak eta sendalariak zirela demostratzen du auziak». Gainera, Gaxenen etxean soilik topatu zituzten belarrak, ez beste inoren etxean. Hala eta guztiz ere, Gaxenek izan ezik, gainontzeko bost emakumeek sorginkeria akusazioak onartu zituzten. Aitorpenak, ordea, ez zituen espetxe zigorretik salbatu.

Umeen lekukotasunaren inguruan Andresek ondokoa azaldu du: «Besapetan ukendu bat jarri zieten, eta herriko etxeetako teilatuen gainetik igarota Jaizkibel mendira eraman zituzten hegan. Han ikusitako akelarrea deskribatu zuten, eta deabrua bera ere ikusi izana aitortu zuten neskek».


Kultura Ministerioak Zamudioko liburutegia saritu du

Zamudioko liburutegiak Maria Moliner saria jaso du. Golardoak umeak zein gazteak irakurtzera animatzen dituzten proiektuak saritzen ditu, eta Zamudioko liburutegiak laugarren aldiz jaso du. Martxo eta abenduaren bitartean egitarau zabala eskaini dute liburutegian. Horrela, irakurketa tailer bezeriak antolatu dituzte, bisitaldiak, hitzaldiak, txangoak, erakusketak… eta Eusko Jaurlaritzak martxan jarritako Irakurri kanpainan ere hartu dute parte. Orotara, 20 ekintzatik gora egin dituzte. Irakurketa Suspertzeko Planeko Ebaluazio-Batzordeak aintzat hartu du zamudioztarrek egindako ahalegina, eta saritzat haur eta gazteei zuzendutako 200 liburu, orriak markatzeko gailuak, liburuetarako poltsa bereziak eta kamishibai bat eman dizkio. Kamishibaia Japonen asmatutako ipuinak kontatzeko sistema bat da. Zurezko egitura da eta antzoki txiki bat irudikatzen du. Ipuinak marraztutako laminen bitartez kontatzen dira bertan. Irakurketa Suspertzeko Kanpaina 50.000 biztanletik beheko herrietan jarri zen martxan 1998. urtean. Kanpainak udalerri horietan bultzatzen dituzten 350 proiekturik onenak saritzen ditu. Datozen ekitaldiak Beste alde batetik, Zamudioko liburutegiak ume eta gazteen artean irakurketa bultzatzeko ekitaldiekin jarraituko du urtarriletik aurrera. Hilaren 26an, zapatuz, mozorro tailerra egingo dute goizeko 11:30ean, eta otsailaren 23an, zapatuz, ipuin kontalaria izango dute goizeko 12etan.


Auto bat lapurtu dutela egotzita, hiru gazte atxilotu dituzte Bilbon. Ihesean zihoazela udaltzainen autoa jo dute


Berrizen XXII. Umeen Euskal Jaia ospatuko dute domekan

10 urteren ostean, berriro ere Umeen Euskal Jaia egingo dute Berrizko kaleetan zehar, domeka honetan. Iremiñe eta San Lorentzo Dantza Taldeek, udalaren laguntzagaz, XXII. Umeen Euskal Jaia antolatu dute maiatzaren 22rako.

Domekan, 13 taldetako 300 bat umek Berrizko kaleak alaituko dituzte euren dantza saioekin.11:00etan, Berrizen bilduko diren 11 taldeei harrera egingo diete, eta 11:30ean, kalejiran irtengo dira herriko kaleetatik.

Kalejiraren ostean, 13:30 inguruan, talde guztiak frontoian elkartuko dira. Gero, umeak bazkaltzera joango dira herriko etxe, taberna eta elkarteetara. Bestalde, 14:00etan, herriko tabernetatik zehar trikipoteoa egongo da trikitilariek lagunduta.

Arratsaldean, berriz, 16:30ean, ume guztiak frontoian batu, eta 17:00etan alardeari ekingo diote.

Eguneko azken dantza saioa Olakuetako plazan egitea aurreikusita duten arren, euria egiten badu kiroldegian egingo dutela esan dute Umeen Euskal Jaiko antolatzaileek.


Hasi da errepideko denboraldia gure txirrindularientzat

Viveros San Anton-Zumaiako Txirrindulari Elkarteko txirrindularientzat hasi da 2011ko errepideko denboraldia. Kadeteek Donostiako Ibaeta auzoan ekin zioten denboraldiari joan den igandean. Lasterketa hau, kriterium modura jokatzen da, eta gure ziklistek ez zuten zorte handirik izan, zulatu eta arazofisikoekin inor ez bait zen azken probara ailegatu. Datorren larunbatean, Beasainen dute lasterketa kadeteek. Ibilbide gogorreko lasterketa da amaieran Lierniako mendatea gainditu beharko baitute, baina txirrindulariak ondo prestatuta daude eta gogotsu onena eman eta aurrekaldean ibiltzeko.


Giro ederrean joan dira Igantziko Irisarri auzoko San Juan bestak

Irisarriko jauregian jaiotako Soledad Zubiri auzotarrak bota zuen txupinazoa eta palio zaldi lasterketa egin zen lehen aldiz, bertze hainbat ekitaldien artean

Aspaldiko partez, aurten berreskuratu dituzte Irisarri auzoko San Juan bestak, Irrisarri Land-en ekimenez. Ekainaren 23an, Irisarriko jauregian jaio eta oraindik ere auzoan bizi den Soledad Zubirik eta Irrisarri Landeko Joxe Elgorriagak bota zuten txupinazoaren ondotik, bertso saioa eskaini zuten Julen Zelaietak eta Aitor Elexpuruk. Ondotik, San Juan suetan saltoka ibiltzeko aukera izan zen. Ikusi argazkiak

Ekainaren 24an, eguerdian San Juan Xarreko meza eta dantzariak izan ziren. Ondotik, Bortzirietako udal agintariak bildu ziren Irrisarrin, tartean Lesaka eta Berako alkateak, eta azpiegitura guztiak ikusteko aukera izan zuten bixita gidatuan, bazkaldu aitzinetik. Bazkalondoren, udal bakoitzeko ordezkari batek paliorako zaldiaren izena atera zuen zaku batetik. Ekainaren 25ean, Bidasoaldeko ostalarien bilkura egin zuten, bisita gidatua eta aperifarekin. Asteburu osoan jautsiera txapelketa ere egin zen, 30 bat partehartzailerekin.

Ekainaren 27an, herri kirol probak egin zuten Dirt Parkean. Lesaka, Bera, Igantzi, Basaburua eta Baztango gaztetxoak aritu ziren, herri kirol, dantza eta bertsotan. Zikiroa dastatzeko aukera ere izan zen. Arratsaldean, Joseba B Lenoirren kontzertuaren ondotik, Palioa lasterketa egin zen. Lehenik, bortz herrietako banderen desfilea egin zen eta zaldun, zaldiek eta banderek ere palioari buelta eman zioten, agurrak egiteko itzuli batekin. Gero, lasterketan hiru itzuli eman zizkioten palioari eta Lesakako zaldia suertatu zen garaile, Bera, Arantza, Etxalar eta Igantzikoaren aitzinetik. Arrats partean Anaiarrebak taldearen kontzertua eta gauerdian Dirt Jump jaialdia eskaini zuen Martxel Arribillagak.

Ekainaren 28an, hondar egunean, auzo bazkaria izan zuten. Aitzinetik, artzai zakur lehiaketan parte hartu zuten bortz artzainek bere zakurrekin: Aresoko Antonio Alustiza, Oronoz-Mugairiko Jorge Oteiza, Amaiurko Joxe Mari Ixtilart, Etxarri Aranazko Jesus Razkin eta Oñatiko Joxe Mari Bengoa. Arratsaldean musika eta antzerkia izan zituzten, asteburu zoragarri bati bukaera emateko.

San Juan bestak urtero egiteko asmoa azaldu dute Irrisarri Landeko arduradunek.


Mendi irteera eta bazkarirako izen ematea

Mendi martxa antolatu dute aurten ere Txinparta koadrilakoek Goizuetara. Ondoren, Txantxangorrin bazkaldu eta sagardo lehiaketa egingo dute. Izena koadrilako kideren bati esanda eman behar da eta azken eguna gaur da.


Ipuin kontalaria bihar

Mazapanezko gizontxoa ipuina izango da bihar Astigarragako kultur etxeko liburutegian. Arratsaldeko 17:30etan, 3-5 urte arteko neska mutilentzat izango da; eta 18:00etan, 6-9 urte artekoentzat.


Hego Amerikako fruten portua izan nahi du Bilbok

Joan den astean Fruit Logistica azoka egin zen Berlinen, eta Bilboko Portua Mercabilbaorekin batera joan zen hara. Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikako fruituak inportatuz, elikagaien «erreferentziazko hub» gisa aurkeztu dute bi azpiegituren arteko elkarlana. Hau da, Hego Euskal Herria eta Espainia iparraldea fruitu eta barazkiz hornitzeko hub moduan aurkeztu ziren azokan. 2017an, 136.000 tonako barazki eta fruituko trafikoa izan zuen Bilboko portuak. Horretaz gain, Europa iparraldera elikagaiak esportatzeko ere balio izango du Mercabilbaorekin batera sortu duten aliantza horrek. Arlo horretan ere erreferente izan nahi dute.


Argazki onenen bila, Hernaniko txokoetan

Gaur egingo dute, 17garrenez, Argazki Digitalen Rallya. Plazan jarri du zita Hernaniko Argazki Forumak, udaletxeko arkupeetan; bertan izango da izenematea, goizeko 09:00etan hasi eta 10:00ak arte. 10 euro izango dira, Rioja tabernan egingo duten hamaiketakoa barne; 16 urtetik beherakoek, doan.

Izena emateko orduan jakinaraziko zaizkie argazkien gaiak, partehartzaileei. Momentu horretan, kontrolerako argazki bat eta autorretratu bat egin beharko dituzte, eta hortik aurrera, 14:00ak arte izango dute lehiaketarako argazkiak ateratzeko. Hernanin egin beharko dituzte denak.

Gero, emailez bidali beharko dituzte argazkiak partehartzaileek, urriaren 10era arte: hernani.rally@gmail.com. Gai bakoitzeko argazki bana, kontrolerako argazkia eta autorretratua bidaliko dituzte, JPEG formatuan. Eta zehaztu beharko dute, zein argazki nahi duten jarri erakusgai.

Izan ere, urriaren 17tik 26ra, argazki erakusketa jarriko dute Biterin, partehartzaile bakoitzeko argazki banarekin. Sari banaketa, berriz, urriaren 26an izango da, 19:00etan Biterin.

Helduen artean, lau sari potolo izango dira: bi bilduma onenak, hernaniar baten onena, eta Rallyko argazki onena. Haurretan, berriz, bilduma onena, eta argazki bitxiena zein atseginena. Mugikorren kategorian ere izango da saria.


Kixkal tabernak biziko du bihartik, herriko xake jokalari onenen lehia

Bi zita nagusi izaten ditu xake jokoak Hernanin, urtero urtero; eta aurten ere ez du hutsik egingo. Ekainean, San Joan jaien bueltan antolatu bazuten haur eta helduentzako ohiko txapelketa, urriarekin batera iritsi da Hernaniko Xake Txapelketa ere. Datozen bi hilabeteetan jokatuko da, Hernaniko Xake Elkarteak antolatuta.

Bihar bertan hasiko da, errege, erregina, zaldi, alfil eta dorreen dantza, herriko xake jokalari onenen arteko lehiarekin. Baina oraingoan, jokoa berbera izango den arren, eszenatokia izango da aldatuko dena.

Zumitza itxita dagoenez, Kixkal tabernan jokatuko da txapelketa, aurten

Izan ere, urtero jokalarien bilgune izaten den Zumitza taberna, itxita dago orain; eta beraz, beste batera mugituko dira. Kixkal taberna izango da, hain justu, lehia hori bizituko duena, aurten.

Hortaz, igandero igandero bilduko ditu xake jokalariak, aurtengo txapelaren bila.

Igandero jokatuko dituzte partidak, datozen zazpi asteburuetan, txapelketa azaroaren 26an bukatzeko.

Zazpi jardunaldi, azaroaren 26ra arte

Guztira, zazpi jardunaldi izango ditu txapelketak. Bihar bertan jokatuko da aurrenekoa, eta azaroaren 26ra arte luzatuko da lehia. Igandero jokatuko dira partidak: urriaren 15, 22 eta 29an, eta azaroaren 5, 12, 19 eta 26an. Arratsaldeko 16:00etan hasiko dira.

Partida astean zehar izatea, jokalarien aukeran

Hala ere, posible da igandeko partida hori, astean zehar jokatzea ere. Horretarako, elkarren kontra aritu behar duten bi jokalariek, egun eta ordu bat adostu beharko dute, eta partidaren emaitza jakinarazi beharko diete antolatzaileei, partida bukatutakoan; iganderako, beranduenez. Emailez bidali beharko dute emaitza, txapelketaren helbide elektronikora mezua idatzita: xakekiskal@gmail.com.

Fernando Esnaola izan da txapela jantzi duen azkeneko hernaniarra, duela bi urte, eta iaz hirugarren izan zen Magi Ijurko. Lortuko al dute aurten, txapela Hernanin gelditzea?

Joko sistema suitzarra, aurten ere: puntu berdinak dauzkatenak, aurrez aurre

Eszenatokia bai, baina aldatuko ez dena jokatzeko modua izango da. Joko sistema suitzarra erabiliko dute aurten ere; alegia, maila berekoak elkarren kontra ariko dira: sailkapenean puntu berdinak dauzkatenak, aurrez aurre. Horrela zehaztuko da, beraz, astero zein izango diren partidak.

Printzipioz, jokalari bakoitzak zazpi partida dauzka jokatzeko, txapelketan. Baina bi atseden hartzeko aukera izango dute denek. Horrela, jardunaldi horretan puntu erdia jasoko dute, jokatu gabe. Hori bai, atseden eskaera, aurreko astean egin beharko da, igandea baino lehen. Gainera, azkeneko bi jardunaldietan, azaroaren 19an eta 26an, ezin izango da atsedenik eskatu.

Hernaniko jokalariak bakarrik ez, ingurukoak ere jokatzeko prest...

Txapelketan parte hartu nahi zutenek, atzo arte izan zuten aukera, izena emateko. Eta aurten ere, aurrekoetan bezala, Hernaniko jokalariak bakarrik ez, inguruko herrietakoak ere etorriko dira herriko xake txapelketara.

Bertakoei gauzak zail jartzeko asmoz etorriko dira, txapela Hernanitik kanpora eramateko asmoz, alegia.

...baina Hernanin geldituko al da txapela aurten?

Eta gehienetan lortu dute txapela eramatea, gainera. Andoaindarra izan zen aurreneko edizioaren irabazlea, Eneko Martiarena, eta gehiagotan ere irabazi du txapelketa. Baina 2013an zazpi partidatik zazpi irabazi zituenetik, ez du berriro lortu txapela preziatua.

Azkeneko partidan kendu zion hurrengo urtekoa Felix Mansok, elkarren kontrako lehia estuan. Hirugarren izan zen urte hartan Fernando Esnaola hernaniarra, azkenekoz txapela herrian gelditzea lortu zuena. 2015ean izan zen hori. Joan den urtean, berriz, Erik Juez zarauztarra nagusitu zen, Felix Mansoren aurretik, eta hirugarren sailkatu zen Magi Ijurko, hernaniar onena.

Lortuko al dute aurten, txapela Hernanin geratzea?


Ukranian 'misiolaria'ren posizioa debekatzea eztabaidatzen ari dira

Lege-proiektuaren bultzatzaileen arabera, neurri horrek jaiotze-tasa baxuen arazoa konpontzen lagundu beharko luke, abortoaren debekuarekin eta haurrik gabeko bikoteentzako isunekin batera.

Ukraniako Parlamentuak harreman sexualetan "misiolaria"ren posizioa debekatzeko proposatzen duen legea onartu ala ez eztabaidatuko du datozen asteetan.

Lege-proiektuaren bultzatzaileen arabera, neurri horrek jaiotze-tasa baxuen arazoa konpontzen lagundu beharko luke, abortoaren debekuarekin eta haurrik gabeko bikoteentzako isunekin batera (25 urte seme-alabarik izaten ez duen bikotearen gizonezkoari soldataren % 6 atxikiko diote).

"Adituek frogatu egin dute ohiko posizioa, "misiolaria"rena izenaz ezaguna, ez da batere egokia emakumea hardun geratzeko", esan du Natalia Korolévskaya legearen aldeko diputatuak.

Korolevskayaren ustez, coito a tergo edo 'txakurtxoaren posizioa' da egokiena haurrak izateko. Posizio horretan, emakumea lau hanketan jartzen da eta gizonezkoa bere atzean.

Lege-proiektua berrikustea falta den arren, eta diputatuek erakutsitako jarrera kontuan hartuta, legea onartzeko aukera asko dago. Oleg Lyashko diputatua bereziki pozik agertu da legearekin eta Korolevskayaren hitzak txalo beroz hartu zituen.

Distraziorako taktikaLegearen aldekoak kezkatuta daude Ukraniako biztanleen kopuruaren jaitsierarekin kezkatuta daude, baina legearen kontrakoak ere badira,; euren ustez, legeak abortoaren kontra onartu nahi dituzten ekimenak eztaltzeko atera dute.

Legearen kontrakoen iritziz, Ukraniko emakumezkoen eskubideak urratzeko arriskua dute proposatutako legeek.


Elkartu eta adierazteko mugarik ez

Uda guztian ekitaldiz josi da Zarate, Bedaio eta Azkarate, Gipuzkoa eta Nafarroa elkartzen diren lekuetako bat. Azken Muga deitu diote egitasmoari, eta ekimenaren bultzatzaileak gustura daude erantzunarekin. «Ezustekoa» izan da erabili duten hitza balantzea egiterakoan.

Artista plastikoak, musikariak, bertsolariak, kirolariak, dantzariak... elkartu dira uda honetan Zaraten. Bedaio eta Azkarate artean dagoen naturgunea da, Aralarren parte dena, muga Gipuzkoa eta Nafarroa artean. Baina, muga baino, banatzen duen marra baino, elkartzeko eta artea adierazteko espazio bihurtu da uda honetan Azken Muga egitasmoaren bitartez.

Antolakuntzan ari diren Guillermo Olmok eta Migel Zeberiok balantze ona egin dute. «Izugarri positiboa da», esan du Olmok. «Baliabide gutxirekin abiatu ginen, eta horrelako proiektu parte hartzaile bat egiten duzunean, zaila da jakitea nola bukatuko den. Parte hartu dutenak elkar moldatzen joan dira, eta nik esango nuke proiektuaren lorpen handiena horixe izan dela, lortu den antolakuntza maila». Zeberiok gaineratu duenez, eromen puntu bat izan du antolakuntzak, «baina, bestalde, oso ederra izan da, eta emaitza bistakoa da: pentsatuta genituen ekitaldi ezberdin guztiak aurrera eraman ahal izan ditugu. Jendearen erantzuna oso ona izan da eta ilusioz egin dugu lana».

Aralarko alde bateko eta besteko hainbat herritar elkartu dira, eta baita hainbat arte diziplinetakoak ere. «Aralarko bi aldeetako herritarrak ez ziren aurretik elkartu ekitaldiak antolatzeko, eta hori azpimarratzekoa da», esan du Olmok, eta gaineratu: «Euskal Herrian ez da ohikoa, baina bai Europako beste herrialdeetan arte plastikoa beste arte diziplinekin elkartzearena. Naturan ere ez dira hainbeste ekimen egin Euskal Herrian. Oso proiektu berritzailea izaten ari da».

Aurreikusita zituzten ekitaldi gehienak egin dituzte, eta egitarauaren aniztasuna, zein lekuak berak azpiegiturengatik suposatzen duen erronka nabarmendu du Olmok. Finantziaziorik gabe aritu direla esan du, eta eskertu beharra dagoela parte hartu duten guztiei egin duten lana proiektua aurrera ateratzeko. Eguraldiak bere egina du horrelako leku batean ekitaldiak antolatzerakoan. Zeberiok azaldu duenez, «ekitaldi batzuk egiteko azken unera arte egoten zara kinkan aurrera edo atzera egin. Eta horrek gain tentsio bat sortzen du. Gainontzean, badu logistika aldetik gauzak beste modu batera egin beharra, baina, bestalde, espazio hutsa izanik badu beste askatasun bat gauzak egiteko. Isiltasun handiko lekua da».

Bi aldeetako herritarrek «ezusteko» moduan ikusi dute Azken Muga, Olmoren ustez. «Ezustekoz hartu dute Zarate bezalako leku batean hainbat ekitaldi egitea. Askoz ere erosoagoa da herri batean egitea, baliabide gehiago dituzulako, besteak beste, elektrizitatea». Bestalde, «eragingarri» bat da naturaren erdian egitea. «Kostata egiten denean, gero gusturago hartzen da emaitza», esan du Olmok. «Gainera, ez gaude batere ohituta horrelakoetara. Esaterako, orain gutxi egin den poesia errezitaldi bat, biolina eta pianoarekin, pagadi batean egiteak ezustea sortzen dizu. Eta konturatzen zara hori dela leku egokia horrelako ekitaldi bat egiteko, edo bertsoak entzuteko edo musika zuzenean jotzeko».

Zeberio ere iritzi berekoa da: «Jende guztiarentzat izan da ezustekoa horrelako ingurune batean proposatu izana horrelako ekitaldi bat. Batetik, proposatu diogunean, eta gero, are eta gehiago ikusi dutenean lekua zein den eta emaitza nolakoa izan den. Horrelako ingurune batek asko janzten du edozein ekitaldi, eta horrek ematen dio artistari, interpreteari edo kirolariari horrelako sari berezi bat. Jendea oso kontentu geratu da». Zeberiok gaineratu du inguruko herri txikietako jendeak «ezusteko handia» hartu duela, «inguru horietan herriko jaiez gain ezer gutxi egiten baita. Bertakoak ere oso eskertuak daude».

Jarraipena izateko asmoz

Zenbait ekitaldi lekuz aldatu egin behar izan dituzte eguraldiarekin, eta hori aurreikusten zuten, «naturak hori baitu». Horien artean daude erromeria, Betelun egin zena, edota aurreko igandeko Bertso Eguna, azkenean Altzon egin zena. «Erromeriarenak pena eman digu, egitasmoaren ekitaldi nagusia zela esan baitaiteke», azaldu du Olmok. «Orain mende bat utzi zitzaion erromeria Zaraten egiteari, eta hori berreskuratzea da asmoa». Ideia nagusia Azken Muga egitasmoak jarraipena izatea da. «Ez bakarrik erromeriak. Orokorrean ekimen ona izan da, oso interesgarria. Esfortzu honek guztiak eta lortutako antolakuntza maila mantentzeak merezi du», gaineratu du Olmok.

Aulki erraldoia Azken Mugaren ikur bihurtu da. Hainbat herritan izan zen proiektuaren berri emateko, eta gero Zaraten bertan izan da, eszenatoki moduan erabiltzeko edo egiten ziren ekitaldien lekuko izateko. «Jende guztiak galdetu du aulkiaren inguruan, eta askok argazkiak atera dituzte. Esan daiteke bere egin duela jendeak aulkia. Aurreikuspen guztiak bete ditu, proiektua jendeari gerturatu diolako, eta bi aldeak ere elkartu dituelako», esan du Olmok.

Herriak «gero eta hiritarrago» direla dio Olmok, «gero eta gutxiago begiratzen diogu naturari. Oso garrantzitsua izan da ekitaldi hauekin egindakoa, hau da, berriz ere beste begi batzuekin naturari begiratzea, eta hainbat kultur eta arte ekitaldi bertara eramatea, eta Aralarko leku hori erdigunean jartzea, lehen espazio nagusi bat zena bi aldeentzat». Artista plastikoak oso pozik daudela gaineratu du Olmok, espazioak berak ere horretarako bide ematen duelako. «Musikari batzuei leku natural batean jotzea berria egin zaie, eta oso gustura gelditu dira», zehaztu du.

Zeberiok nabarmendu duenez, «kontuan izan behar da planteamendua deigarria eta berritzailea dela. Europan, Zuberoan bertan, oso arrunta da, baina hemen herri giroko ekitaldi batzuk eskultura erakusketa batekin nahastea edo jazz kontzertu batekin, edo klasikoko bikote batekin, inoiz egin gabeko kontuak dira. Txillidaleku batean edo egin izan dira, baina hiritik gertu dagoen leku bat da hori. Zaraten planteatu da, eta nik uste dut ereiten ari garela zerbait, eta horrek bere fruitua emango duela aurrerantzean».

Amaiera, Et Incarnatusekin

Ekitaldien egitaraua asteburu honetan bukatuko da. Et Incarnatus orkestraren kontzertuarekin eta mikeleteei eta kontrabandoari buruzko erakusketarekin. Erakusketa irekiak, hau da, Zarateko pagadietan jarri dituzten hainbat artisten eskulturak, udazken osoan iraungo du.

Migel Zeberio Et Incarnatus orkestrako zuzendaria da, eta gero eta garbiago du haurrak izan behar direla hartzaile nagusiak. «Musika emanaldia egiten dugunean adina 60 urtetik gorakoa izaten da, eta hori ez da posible. Azken finean belarriak benetan irekita dauzkana sei-zortzi urteko haurra da». Bihar izango da kontzertua, 18:00etan, Zaraten. Eguerdirako aurreikusten ari dira haurrei zuzendutako emanaldia eskaintzea, eta horretarako eskolekin jarri dira harremanetan.

Et Incarnatus orkestrak gonbidatu bereziak izango ditu. Batetik, Bixente Martinez ariko da. «Orain dela urte dezente guretzako egin zuen obra batekin izango da. Gero Lucia Gomez mezzosopranoa izango da, eta Leire Berasaluze ere bertan izango da abesten». Dantzari bereziak egongo dira emanaldian: Tolosako erraldoiak. «Ilusio handiarekin ari dira entseguak egiten eta hara hurbiltzeko bere logistika guztia prest daukate, baso erdian dantza egiteko. Nik uste dut hori ikusi gabeko kontua dela. Ikusten da jendeak izugarrizko gogoa duela gauzak egiteko, gaitasunak ere bai, eta askotan falta izan zaiguna da aukerak izatea».

Et Incarnatus orkestrarentzat ez da berria naturan emanaldiak egitea, Urkizun hamazazpi urtez aritu baitira horrelako kontzertuak eskaintzen. «Naturaren erdian egoteak, Zaraten besteek sentitu duten bezala, indar handia ematen du, transmititzen du», esan du Zeberiok. «Batetik, argitasuna aldakorra da. Bestetik, hurbiltasun bat ematen du publikoarekiko. Normalean baino publiko anitzagoa eta nire ikuspuntutik interesgarriago izaten da».

Bi aholku ematen ditu Zeberiok emanaldira joango direnentzat. Batetik, arropa ugari eramatea, mendian eguraldia aldakorra izaten delako. Esertzeko zerbait eramatea ere gomendatu du. Bestetik, zerbait jateko eramateko, kontzertuaren ondorengorako. «Mendiko mentalitatearekin» joateko, azken finean. «Animatu dadila jendea Zaratera joatera. Oso giro intimoa eta transzendentala sortzen da, eta ez nik esanagatik, jendeak horrela dio. Aurten Urkizun ia mila lagunek egin zuten topo ekainean, zerbaitengatik izango da», esan du Zeberiok.

Eguraldi txarra eginez gero, hurrengo larunbata arte atzeratuko dute emanaldia. «Gu ilusio ikaragarriz ari gara prestatzen, eta obra bat estreinatuko dugu, Juantxo Zeberiok egindakoa», esan du. «Orkestraren 20 urte hauetan egin ditugun obretatik aukeratzen saiatu naiz, batetik proiektuarekin lotura izan dezaketenak, hau da, mugatasun horrekin eta Gipuzkoa eta Nafarroarekin zerikusia dutenak, eta bestetik, oso politak eta entzuteko atseginak izan daitezkeenak». Gonbita egina dago, orain onartzea besterik ez da falta.

Rexu Balerdiri saria

Garoa saria sortu du Azken Muga proiektuak Aralar mendilerroko bi aldeak nolabait elkartu eta euskal kultura bizi duen pertsona saritzeko. Lehen edizio honetan Bedaioko Rexu Balerdi aukeratu dute, pertsona oso ezaguna Zarate inguruko herrietan. Oso dantzari ona, txikitatik inguruko erromeria guztietan aritu izan dena, dantzarako abilezia izugarria erakutsiz. Azken Muga proiektuaren hasieran aulki erraldoiaren gainera igo eta dantzan hasteko zalantzarik ez zuen izan. Proiektuaren irudi ezagunena bilakatu da. Gainera Balerdi artzaina da, Aralarri erabat lotutako lanbide zaharra. «Pertsona xume bat da aurtengo Garoa saria, proiektuaren filosofiarekin bat datorrena», azaldu dute Azken Mugako bultzatzaileek.


Asteburuan bazterrak ederki zuritu ditu elurrak. Ostiral eta larunbat iluntze edota gau partean bota du gehien. Baina baita azkar urtu ere. Aste hasiera honetan, denboraleak utzitako arrastoak baino ez daude jada.

Asteburuan bazterrak ederki zuritu ditu elurrak. Ostiral eta larunbat iluntze edota gau partean bota du gehien. Baina baita azkar urtu ere. Aste hasiera honetan, denboraleak utzitako arrastoak baino ez daude jada.


Besagain Txiki txapelketako finalak ekainaren 2an jokatuko dira

Otsailaren 22an eman zioten hasiera Etxebarrin Besagain Txiki esku pilota txapelketari. Guztira 25 pilotarik hartu dute parte txapelketan, umetxoetatik gazteetara. Finalak ekainaren 2an, larunbatez, jokatuko dira 11:00etatik aurrera Etxebarriko frontoian eta zortzi pilotari arituko dira. Finalera iritsi diren pilotari guztiak etxebarritarrak dira. Aurten Martin Rojo (Rojo III) pilotaria omenduko dute.

BESAGAIN TXIKI 2018 TXAPELKETA – FINALAK

Ekainak 2, larunbata

11:00 Finalak:

– Umetxoak: Eneko Rodriguez II vs Peru Almandoz

– Umeak: Ian Rodriguez I vs Xabi Garcia

– Gaztetxoak: Dorkaitz Meabe vs Alvaro Castillo

– Gazteak: Iker Aretxaga vs Eneko Bercedo

12:00 Omenaldia Martin Rojo pilotariari (Rojo III)


Solasaldia, asteburuari begira eta azoka

Ataria irratiko goizeko magazina. Gaurkoan, Iker Ibarluzearen eguraldi iragarpena, solasaldi politikoa Maddi Sarasola eta Martxelo Otamendirekin, asteburuko ekitaldien errepasoa egin dugu Olatz Ilarregi Tolosaldea Garatzeneko turismo teknikariarekin, azokaren tartean Mikel Lasa hernaniarra izan dugu, eta lehiaketa.


Martxel Aizpurua, Arkamurkako kidea: "Gurpila gelditu egin behar da"

Itxasmendi auzoaren aurrean dago Irita–Arkamurka natur taldekoek Ihidieta deitzen diote–, Abendaño eta Asti errekek bat egiten duten gunean. Sastrakaz, kanaberaz eta beste hainbat landarez josita dago, abandonatuta itxuraz. «Itxuraz», dio taldeko kide Martxel Aizpuruak; izan ere, proiektu bat badago aurreikusita gune horretan. «Bata txuriko» industriagune bat egiteko asmoa dute, zentro teknologiko bat. Zenbait pauso eman dituzte—desjabetzeak, kasu— proiektu hori gauzatzeko, baina Ura agentziak atzera bota du Sprilurren urbanizazio plana, guneak urez gainezka egiteko duen arriskuagatik. «Traba» hori aprobetxatuz, Arkamurkakoen arabera orain da «unea» industrialdea alde batera utzi, eta Erriberetako parkea gauzatzeko.

Ihidieta, parke ala industrialde? hitzaldia eskainiko du Aizpuruak gaur, Arkamurkaren egoitzan (Santa Marina kalea, 2, 2) 20:30ean.

(Aritz Mutiozabal/Hitza)

Zergatik trabatu du ur agentziak Iritako urbanizazio plana?

Zonalde honetako lur asko urak hartzen ditu. Badago uholde arriskuei buruzko lege bat, eta horren arabera, halako guneetan ez litzakete ezer eraiki beharko. Urak gainezka egiten duen hori aprobetxatuz, gure helburua da Iritaren berezko izaera errespetatu eta berreskuratzea, gune hori naturalizatzeko.

Eta hainbat pauso eman duzue horretarako. Zein puntutan dago?

Duela 28 urte Erriberetako parkearen proiektua aurkeztu genuenean, udalak esan zigun horren %85 onargarria zela. Gero, ordea, guraizeak sartu zituzten, eta ondorioz, momentuz Iñurritzako biotopoa mantentzea lortu dugu. Guk aldarrikatu dugu horixe bera egin daitekeela estuario guztirako. Alegia, errekak itsasoratzen diren lekutik hasi eta Astiko erreka txikietaraino, zonalde hori guztia berreskuragarria dela eta horrek izan beharko lukeela Zarautzen muga naturaletako bat.

Zeintzuk dira muga horiek?

Proiektua aurkeztu genuenean, hain zuzen, Joxe Mari Aranburu arkitektoak esan zuen hori. Eusko Jaurlaritzako Hirigintzako zenbait bulego zeuden Donostian, eta bertako buru zen Aranburu. Hark ongi ezagutzen zuen gune hau eta zera esaten zuen: Erdi Aroan herriak harresiz inguratzen zirela, eta herriek horien barruan kabitu behar zutela, derrigor. Estilo horretako gudak amaitu direnean, ez dago harresien beharrik, eta hortaz, herriak olioa bezala ari dira zabaltzen. Zarautzek, ordea, bere harresiak badituela esaten zuen Aranburuk, bilatu egin behar direla baina badituela: iparraldetik itsasoa, mendebaldetik mendia, hegoaldetik autobidea eta ekialdetik ibaia.

Eta zuek bat zatozte harekin.

Bai. Erriberetako parkeak herrigunearen muga izan beharko lukeela diogu. Parke naturalizatua, eta,aldi berean, herritarren aisialdirako gune. Ikaragarri aberatsa da, gainera; izan ere, erkidegoan aurkitzen ez den flora dugu hemen, eta fauna ere bai. Lau saguzar espezie aurkitu ditugu Arkamurkakook Iritan ultrasoinuen bidez, esaterako.

Eta, zergatik da estrategikoa Irita Erriberetako parkea osatzeko?

Irita une honetan parkea izango litzatekeenaren erdigunea da. Alde batean dugu Iñurritzako biotopoa, eta bestean Asti. Erdian bi errekak elkartzen diren gunea dago, Irita, eta gure helburua da hiru guneak batu eta Erriberetako parkea osatzea. Baina, industriaz betetzen badute Irita, batasun hori moztu egingo da.

Zein da hurrengo pausoa?

Ura agentziak 2015 bukaerarako Zarauzko uholde arriskuen plana osatu behar du, eta puntu horretan txertatu nahiko genuke gure egitasmoa. Irita urbanizatzeari dagokionez, ordea, gauzak oso aurreratuta daude, desjabetzeak eginak dituzte… Beraz, industrialdearen proiektu hori atzera botatzen badute, diru mugimendu handiak egongo dira, kalteordainak ordaindu beharko dira, eta horrek traba asko ekarriko ditu.

Zer ondorioztatutako du uholde arriskuaren inguruko plan horrek?

Agentziak uholdeak saihesteko plana egiten duenean ikusiko dute ea zona hori naturalizatzeak bertan urak gainezka egiten duenean sortzen diren arazoei irtenbidea emango dien ala ez. Marea gora tokatzen denean, Iritan berez dagoen ura askatu daiteke, ur maila igotzen denean urtegi natural bat osatu eta urez betez Asti eta Irita. Hau da, Iritaren berezko funtzionamendua izan dadila uholdeak ekiditeko irtenbidea. Une honetan horren zain gaude. Ur agentziarekin, aldundiarekin eta udalarekin zerbait lortu nahi dugu, uholde arriskua kontuan hartuta, Erriberetako parkea gauzatu ahal izateko. Gurpila gelditu egin behar da. Eta orain da horretarako une aproposa.


Venezuelaz bihar, Agustin Otxotorena

Azken 20 urteak Venezuelan eman dituen euskal enpresaburua da Agustin Otxotorena, eta ostegunean Zipotzan izango da, 19:00etan, Gazte Asanbladak antolatutako hitzaldi-tertulian.


Segidako izurritea

Intsinis pinuak erasan zituen banda gorriaren izurritea izan zen lehendabizi. Orain, haren ondorioz eratorritako beste izurrite bat daukagu: mendiko pisten hondamendiarena. Hondamendia, hain zuzen ere, mendietan bota diren pinu sailen garraioak eragindakoa.

Aralarretik ez urruti, adibide bat. Lehen auto arruntarekin lasai igo zitekeen pistan, orain 4x4-ek ere lanak dituzte handik pasatzeko. Lur eta harri xehezko zorua lokatzadi bihurtuta, garraioan ibili diren makinatzar eta kamioi erraldoiek ireki dituzte ez bakarrik zangak, baita lubakiak ere, 80 zentimetroko sakonera hartzen dutenak; lurrean markatuta geratu diren gurpil zabalen arrastoek salatzen dituzte desmasiaren egileak. Bihurgune batzuetan, harri kozkor pilak ipini behar izan dituzte, zorua sendotu eta makinekin ibiltzen jarraitu ahal izateko. Kuxidade horrek zazpi bat kilometro hartzen ditu.

Deskalabrua ikusita —eta pairatuta—, arrapaladan datozkio galderak bati. Lehenengoa: zein urte sasoitan egin daitezke mendiko lan horiek? Lurra urasetuta dagoenean bidezkoa —eta zentzuzkoa— al da halako obrei ekitea? Garraiorako makina eta ibilgailu horiek zenbat tonako zamaren muga dute halako terrenoan ibili ahal izateko? Mendia ustiatzen dutenei udalek aldez aurretik eskatzen dieten fidantzak nahikoa izango al dira kalteak konpontzeko?

Pentsatzekoa da basozainek gertutik zainduko dituztela lan horiek, eta dagokionari —Gipuzkoaren kasuan Foru Aldundiko Landa Ingurumenaren departamentuari eta Mendietako eta Natur Inguruneko zuzendaritzari— emango dietela gertatzen ari denaren berri; suposatzekoa da jakinaren gainean egongo direla arlo horietako arduradunak. Izan ere, Diputazioak dirulaguntzak ere bai baitauzka «gaixotutako pinudiak botatzeko». Deialdi publikoan, nolanahi ere, ez da ageri baldintzarik pinuak noiz/nola eraitsi eta garraiatzeari buruz, laguntzak behin pinudia bota eta birlandaketa eginda dagoenerako baitira.

Mendi ibiltaria zur eta lur uzten duena zera da, birrindutako pista horren abiapuntuan ez dagoela kartel ziztrin bat ere bidea zer egoeratan dagoen abisatzeko. Era berean, ez Diputazioaren web orrian eta ezta hedabideetan ere ez du aurkituko inolako ohartarazpenik, ez desenkusarik, ezta konponketa planaren albisterik ere, banda gorriaren ondoko basolanak mendi pistetan eragiten ari diren kalteak direla-eta. Txintik ere ez! Komunikazioa auto-propagandara —eta ez informaziora— zuzentzearen ondorioa.

Lehen bistadizoan, mendi erabiltzaile ezberdinen arteko talka azaleratzen da, berriro ere, afera honetan; izan ere, askotarikoa da fauna humano menditarra: baso jabeak, abeltzainak, baserritarrak, artzainak, naturazaleak, ehiztariak, korrikalariak, mendizaleak, perretxiko biltzaileak, motorzaleak, txirrindulariak, igandezaleak (dominguero/a Elhuyar hiztegian)... tartean nahi diren versus guztiak jarrita. Espezie bakoitzak baditu bere ikuspuntuak, interesak eta jokamoldeak, kontrajarriak sarritan. Harrapa dezake batek herra, justifikatua eta serioa, egurketari axolagabeekiko. Hurrena, udako igande urdin horietako batean, Aizkorripeko Beunden, demagun, igandezaleekin izan dezake desenkontrua: zabaltzen dituzte oihalezko estalkiak burdinezko lau euskarriren gainean, bakarren batek edari upeltxoa ere ekartzen du, konektatzen dute reggaetona topera... Sevillako feriaren inbidiarik ez.

Banderizoen gerretan nahasita, ordea, ez dugu oso aurrera egingo. Mendiari hesiak jarrita ere ez. Mendiaren urruntasuna eta bakardadea edozein txandrio egiteko aprobetxatzen dutenei ezikusia eginda, are gutxiago. Esan liteke, ba, gure gizarteak behar lukeela nahikoa heldutasun mendiko espazio publikoen erabilera arduratsu, arautu eta adostua indarrean jartzeko, ala? Denok kabitu gaitezen behingoz, elkarri traba egin gabe. Horretarako biak beharko dira, informazioa eta propaganda; propaganda egiati eta hezitzailea.


Koadrilen eguna Santioetan

San Inazio bezpera eta koadrilen eguna da gaur Villabonan. Kolore, doinu, salto eta dantzaz jantzi dituzte Villabonako kaleak gaur, Incansables txarangaren laguntzarekin. Bapo bazkaldu ondoren, gazte eta heldu guztiak, koadrilako nikia soinean, txarangaren konpainian kalejiran ibili dira. Eguraldiak lagundu die eta umore onean ibili dira kaleetan barrena.

Festa luzeak dira Santioak, baina billabonatarrak azken txanpara iritsi dira eta gaurko egunaz gain, biharkoa besterik ez zaie geratzen.

Argazkiak | Bideoa | Biharko egitaraua:

Uztailak 31, osteguna. San Ignazio Eguna

08:00 Diana.

10:30 Ur parkea, Txistulari plazan.

11:30 Errebotea: Villabona-Hazparne.

12:30 Aniztasunaren kantujira.

17:00 Erraldoi eta buruhandien kalejira.

18:00 Sokamuturra, Errebote plazan.

20:00 Remiri V. urteurreneko omenaldia.

20:30 Disko festa: DJ Bull.

23:00 Santioak iruditan Errebote plazan.

00:00 Disko festa: DJ Bull.


Buruntzako San Roke jaiak, larunbat honetatik aurrera

Abuztuaren 9an, 15ean eta 16an ospakizunak egongo dira Andoaingo Buruntza auzoan. Oilasko biltzeak, mus txapelketa, kros igoera, toka, jolasak eta bertso afaria izango dira, besteak beste. Hona hemen egitarau osoa:

San Roke jaiak, egitaraua

Abuztuak 9, larunbata

Oilasko biltzaileen eguna

06:00 Oilasko biltzaileak auzoan barrena, Ion Beloki eta Antton Arruti trikitilariekin. Ondoren, oilasko biltzaileen bazkaria Ontza elkartean.

17:00 Mus txapelketa Ontzan.

Abuztuak 15, ostirala

Jaia Buruntza mendi magalean. Pintxoak eta edariak eskainiko dira.

10:00 XII. San Roke kros igoera Gaztañaga sagardotegian hasita. Ibilbidea: 6,6 km. Izen-ematea ordubete lehenago irekiko da.

11:30 Toka txapelketa.

12:30 Agin Laburu eta Beñat Lizaso bertsolariak.

14:00 Auzotarren bazkaria aterpean; bertsolariez lagunduta.

Abuztuak 16, larunbata

San Roke eguna. Jaia San Martin aztarnategian.

11:00 Meza Buruntzako San Martin aztarnategian. Trikitilarien, dantzarien eta bertsolarien saioa.

Pintxoak eta edariak bertan.

Jolasak haur eta helduentzat.

20:00 Bertso afaria Gaztañaga sagardotegian: Egaña eta Mendiluze. Elustondo anai-arrebak.


Arantxa Iturbe Euskadi Irratiko lankideak jaso du Max saria

Euskarazko autore onenaren saria Agurtzane Intxaurragak eta Arantxa Iturbe, Euskadi Irratiko lankideak, irabazi dute Aitarekin bidaian lanagatik. Entzun hemen elkarrizketa!

Astelehenean ospatu da Max sarien XIV. edizioa, Kordobako Gran Teatro antzokian. Euskarazko autore onenaren Max saria Agurtzane Intxaurragak eta Arantxa Iturbek, Euskadi Irratiko lankideak, irabazi dute Aitarekin bidaian lanagatik. Arantxa Iturbe "Arratsaldekoa"n eta "Arratsean" saioaren zuzendaria da.

Gaitzerdi talde bizkaitarra eta Atikus talde nafarra, berriz,&' || 'nbsp; ikuskizun berri onenaren saririk gabe gelditu dira. Azkenean, Rayuelaren Dogvillek eraman du sari hau.

Zazpi sari irabazita La función por hacer izan da garaile nagusia. Miguel Ángel del Arcok idatzitako obra hau Pirandelloren Sei Personaggi in Cerca d''Autore lanaren moldaketa askea da. Irabazi dituen Max sarien artean Antzerkiko Ikuskizun Onenaren saria nabarmentzen da. 10 izendapen zituen Blancanieves Boulevard , bestalde,&' || 'nbsp; esku-hutsik itzuli da.

Entzun atxikituriko audioan saria jaso eta ondorengo orduetan Arantxa Iturberi "Faktoria" saioan eginiko elkarrizketa.


Beste hiru zita maiatzaren 26an, Europa, Gipuzkoa eta Nafarroarekin

Hautetsontziekin urteko bigarren zita izango dute herritarrek maiatzaren 26an, bihar zortzi. Urumea bailara osatzen duten herrietako alkateak hautatzeko unea izango da, baina beste hiru zita ere izango dira, igande horretan -Ereñotzuko Auzo Alkateaz aparte-.

Hain justu, herri guztietan, hau da, Gipuzkoako zein Nafarroako herrietan bozkatuko dute Europako Parlamentuetako ordezkariak erabakitzeko. Barruti bakarraren bidez aukeratuko dira Espainiari dagozkion 54 parlamentariak. 32 hautagaitza aurkeztu dira, eta horietako batean, hernaniar bat ere bada: Maite Pagazartundua Ruiz, Ciudadanos alderdiko bigarren postuan.

Foru-hauteskundeak, baita ere

Horrez gain, foru-hauteskundeak ere izango dira, bai Nafarroan, baita Gipuzkoan ere. Nafarroaren kasuan, Goizuetako eta Aranoko herritarrek, Nafarroako Parlamentua osatuko duten parlamentariak hautatuko dituzte. 50 eserleku dira denera, eta horiek, hamaika hautagaitzaren artean bozkatu beharko dute: Navarra Suma, EH Bildu, Izquierda-Ezkerra, PSN-PSOE, Geroa Bai, SAiN, Vox, Equo Partido Verde Europeo, Representación Cannabica de Navarra, eta Podemos. Emaitza hauetatik osatuko da Nafarroako Gobernu berria, eta hautatuko da lehendakaria.

Gipuzkoarrei dagokionez, hernaniar, ereñotzuar eta astigartarrek Batzar Nagusietarako ordezkariak hautatuko dituzte. Hamazazpi eserleku erabakiko dituzte Donostialdea barrutiko herritarrek, sei hautagaitzen artean. Eta horren ondorio izango da Foru Aldundiaren osaketa.

EUROPAKO PARLAMENTURAKO HAUTESKUNDEAK

1. Iniciativa Feminista.

2. EAJ/GEROA BAI- Europa Solidarioaren Aldeko Koalizioa-Coalición Por Una Europa Solidaria

3. Partido Socialista Obrero Español (PSOE)

4. Alternativa Republicana

5. Centristas Por Europa

6. EH Bildu-Orain Errepublikak

7. Contigo Somos Democracia

8. Fe de las Jons, Alternativa Española, La Falange, Democracia Nacional

9. Partido Animalista Contra el Maltrato Animal (PACMA)

10. Solidaridad Y Autogestión Internacionalista (SAiN)

11. Euskadiko Langileen Alderdi Komunista (ELAK)

12. Foro Ciudadanos (FAC)

13. Partido Humanista (PH)

14. Andalucía Por Sí (AxSí)

15. Actúa (PACT)

16. Compromís Per Europa (CPE)

17. Movimiento Independiente Euro Latino (MIEL)

18. Izquierda En Positivo (IZQP)

19. PCPE-PCPC-PCPA

20. Unidas Podemos Cambiar Europa (Podemos-IU)

21. Por Un Mundo Más Justo (PUM+J)

22. Movimiento Corriente Roja (MCR)

23. Ciudadanos-Partido por la Ciudadanía (Cs)

24. Lliures Per Europa (JUNTS)

25. VOX

26. Igualdad Real (IGRE)

27. Pirates de Catalunya - European Pirates

28. Volt Europa (VOLT)

29. Coalición Verde - Europa Ciudadana (CV-EC)

30. Partido Popular (PP)

31. Recortes Cero - Los Verdes - Grupo Verde Europeo (Recortes Cero - LV - GVE)

32. Extremeños PREX CREX (CEX-CREX-PREX)

GIPUZKOAKO BATZAR NAGUSIETARAKOHAUTESKUNDEAK

1. EH Bildu

- Hautagaitzaren burua: Juan Karlos Izagirre Hortelano.

2. EAJ-PNV

- Hautagaitzaren burua: Xabier Eceizabarrena Saenz

3. PSE-EE

- Hautagaitzaren burua: Denis Itxaso Gonzalez

4. Partido Popular

- Hautagaitzaren burua: Juan Carlos Cano Aristoy

4. Ciudadanos

- Hautagaitzaren burua: Pedro Ignacio Mendizabal Miguelez

5. Elkarrekin Podemos (Podemos-Ahal Dugu/Ezker Anitza-Izquierda Unida/Equo Berdeak)

- Hautagaitzaren burua: David Oliden Cuello.

6. Escaños en Blanco-Aulki Zuriak (EB)

- Hautagaitzaren burua: Daniel Lizarralde Aguirre

NAFARROAKO PARLAMENTURAKO HAUTESKUNDEAK

1. Navarra Suma

- Hautagaitzaren burua: Jose Javier Esparza Abaurrea - UPN

2. EH Bildu

- Hautagaitzaren burua: Bakartxo Ruiz Jaso

3. Izquierda-Ezkerra

- Hautagaitzaren burua: Maria Luisa De Simon Caballero - Izquierda Unida de Navarra Nafarroako Ezker Batua

4. PSN-PSOE

- Hautagaitzaren burua: Maria Victoria Chivite Navascues

5. Geroa Bai

- Hautagaitzaren burua: Uxue Barcos Barruezo

6. SAiN

- Hautagaitzaren burua: Maria Elena Garcia San Segundo

7. Vox

- Hautagaitzaren burua: Javier Horno Gracia

8. Equo Partido Verde Europeo

- Hautagaitzaren burua: David Marzo Perez

9. Representación Cannabica de Navarra

- Hautagaitzaren burua: Fermin Les Lacosta

10. Libertate Nafarra/Libertad Navarra

- Hautagaitzaren burua: Angel Nuñez Chamorro

11. Podemos

- Hautagaitzaren burua: Mikel Buil Garcia


Domekako haurrendako filma: "Askatasun hegoetan"

Datorren domekan, apirilaren 22an, "Askatasun hegoetan" haurrentzako filma emango dute kultura etxean 17:00etan.

Sinopsia: Amy eta bere aita Kanadako etxola batetan bizi dira. Ondoko basoan Amyk antzarren kabi bat aurkitzen du. Kabia abandonatuta dago eta arrautzak berak haztea erabakitzen du. Bion artean abentura zoragarri bat hasten dute: antzarrei hegaz egiten erakusten diete eta lurralde epeletara joateko bidea ere erakusten diete.


Athleticeko zaleek merezitako omenaldia

Espainiako Kopako finala galdu ostean ez zuten jairik nahi jokalariek, baina milaka zale zituzten udaletxeko atarian zain atzo, eta gabarrarik eta autobusik erabili gabe oinez egin zuten harainoko bidea uholde zuri-gorriaren erditik futbolariek. Txaloka eta oihuka hartu zituen Bilbok bere jokalariak, eta horiek ere adeitsu eskertu zuten zaleen ahalegina. Irudian, Fernando Llorente


Harrison Ford 'El fugitivo' filmean, gaur gauean, ETB2n

Sona handiko zirujaua da Richard Kimble, baina dena hankaz gora jarriko da bere emaztea hiltzea leporatzen diotenean. Ihes egingo du, benetako errudunaren bila joateko.

Gaur gauean, El fugitivo (The Fugitive, 1993) filma eskainiko du ETB2k. Harrison Ford eta Tommy Lee Jones aktoreak dira Andrew Davis zinemagileak zuzendu zuen pelikulako protagonistak.

Richard Kimbleren istorioa kontatzen digu filmak, bizitza perfektua duen zirujauarena: lanpostu ona, emazte ederra eta luxuz betetako etxea ditu. Bizitza hori, baina, hankaz gora jarriko da emaztea hiltzen dutenean. Richard bera joko dute errudun, baina espetxera daraman autobusak istripua izango du eta ihes egitea lortuko du. Richard Kimble bere emaztearen hiltzailearen bila abiatuko da orduan, atzetik segika duen Gerard detektibearen atzaparretatik ihes egiten duen bitartean.

Ez galdu El fugitivo filma, gaur, 22:30ean, ETB2n.


Ipar Koreak Hego Koreako mugatik gertu artilleria jaurti du

Pyongyangnek Seulei aldez aurretik jakinarazi gabe eraso egingo ziola ohartarazi dio, aurreko astean Hego Koreako patruilek abisu moduan egin zituzten jaurtiketeei erantzuna emanez.

Ipar Koreak Hego Koreako armadaren patruila batetik gertu artilleria jaurtigaiak bota ditu, bi herrialdeek Itsaso Horian (Mendebaldeko Itsasoa) duten mugatik hurbil, Yonhap agentziaren informazioaren arabera.

"Jaurtigai bat gure itsasontzitik gertu jauzi zen, Yeonpyeong irlaren hego-mendebaldetik 14 kilometrotara", bi herrialdeen itsaso-mugaren hegoaldean, Yonhapen informazioaren arabera.

Jazoera gertatu da, Pyongyangnek Seulei aldez aurretik jakinarazi gabe eraso egingo ziola ohartarazi diolako, aurreko astean Hego Koreako patruilek abisu moduan egin zituzten jaurtiketen erantzun moduan.

Hego Koreako armadak Yeonpyeongeko herritarrei irlaren babeslekuetara joateko esan die. Bere tropak alerta egoeran daude, Kin Jong-un erregimenaren hurrengo erabakien zain.

Helburua: Yeonpyeong

Nahiz eta Yeonpyeong Ipar Koreako Hegoaldeko Hwanghaeren probintziaren kostaldearen aurrean egon, Hego Koreak kudeatu egiten du irla. 2010ko azaroaren 23an borrokaldi bat jasan zuen herrialdeak; Pyongyangeko tropek hainbat artilleria jaurtigaiak bota zituzten eta lau hildako eragin zituzten.

Irla Iparraldeko Mugaren Marraren hegoaldean dago. Muga hori, Nazio Batuen Erakundeak zehaztu zuen Koreako Gerraren (1950-1953) ondorioz.

Marra Itsaso Horian bi Koreen mugaldea da, baina Pyongyangnek ez du zehaztutako muga onartzen, hortaz, bi herrialdeen arteko liskar gunea da.

Tentsioa gora doa

Gertakaria bi herrialdeen erlazioen tentsioa areagotu du. Alde batetik, Pyongyangek bere laugarren froga nuklearrarekin mehatxu egin du. Bestetik, Seulek azken hilabetetan gidaririk gabe aurkitu dituzten hiru hegazkinek Ipar Koreakoak direla salatu egin du. Kim Jong-unek bere aldetik, salaketa ukatu du.


Koronabirus positiboen joera berretsi da Bidasoan: apalagoa da igoera

Egunero bezala, Osasun Sailak gaur eguerdian eman ditu koronabirusaren gaineko datu zehatzak herriz herri. Atzoko (martxoak 30) 20:00ak arte kontatutako kasuak dira, denera. Kontuan hartu behar da datu horiek orain arte eman diren koronabirus datu konfirmatuen metaketa dela, martxoaren 18tik pilatzen joan direnak; litekeena da horietako batzuek jada senda-agiria jaso izana.

Beraz, atzoko datuen arabera, Irunen bost kasu gehiago daude, Hondarribian eri gehiagorik ez dagoen bitartean. Irungo datua baikortzat eman daiteke, ikusita joan den astean izan ziren gorakadak. Hala ere, ikusi beharko hurrengo egunetako zifrek zer dioten.

Azken txosten horren arabera, hauek dira herriz herrikako datuak Bidasoan; parentesi artean hilaren 29an jasotakoekin dagoen aldea.

Irun: 99 (+5)

Hondarribia: 11 (=)

Bestalde, Bidasoko Ospitalean Covid-19a dutenen ingresatu kopurua 20 pertsonakoa da, eta horietatik inor ere ez dago zaintza berezietako atalean. Senda-agiri berririk ez diote inori eman azken orduetan.

Jarraian dagoen grafikan, Bidasoko positibo konfirmatuen bilakaera ikus daiteke, hilaren 18tik.

Jarraian dagoen estekan, Osasun Sailak gaur eman dituen datuak, txostenean.

Koronabirusaren bilakaera EAEn. Osasun Sailaren txostena (martxoaren 31koa).


Alex Uranga: "Denbora asko neraman une honen zain"

Benetan pozik agertu da Alex Uranga Itacoatiarako proba irabazi eta gero. "Banuen gogoa final bat jokatzekoa olatu onekin, eta buruz buru Pierre Louis Costesen aurka".

Hauek izan dira Alexen lehen hitzak proba amaitu bezain pronto: "Denbora asko neraman une honen zain. Brasilen bizi izan ditudan egun hauek bizitza osoan gogoratzekoak dira, oso berezia izan da. Erronda guztietan oso ondo sentitu naiz, lan oso ona egin dut denetan. Banuen final bat olatu onekin jokatzeko gogoa, eta buruz buru Pierre Louis Costesen aurka. Finaleko olatu erabakigarria sentitu naiz oso altu hegan, eta banekien maniobra ondo egin behar zela, astiro; behera iritsi eta buelta eman dudanean ikaragarria izan da. Bihar Aricara noa eta asmoa orain arteko berbera izango da, gozatzen jarraitzea. Txapelketa honetan maila bikaina egon da eta niretzat izugarria izan da Brasilgo bidaia".


Alde txikiarekin, baina PRDko hautagaiak dauzka oraingoz boto gehien Chiapasko gobernadoretarako bozetan

Botoen %93,5 zenbatuta dutela, zentro-ezkerreko PRD eskuineko PRIren aurretik doa Chiapasko gobernadorea aukeratzeko bozketan. Zehazki, botoen %48,43 eskuratu du PRDko hautagai Juan Sabinesek; 0,30 puntu gutxiago, %48,13 eskuratu ditu, berriz, PRIko Juan Antonio Aguilarrek.

Boto kopuruak aintzat hartuta, PRDko hautagaiak 515.069 eskuratu ditu oraingoz, eta PRIkoak 511.956. Beraz, oraindik litekeena da, azkenean, PRIk irabaztea. PRD alderdiak PT Partido del Trabajo eta Convergencia alderdien babesa du bozketa honetan. PRIkoek berriz PAN Partido de Accion Nacional eta Panal Nueva Alianza alderdiena. Izan ere, hauteskundeak egin baino hamar egun lehenago PAN eta Nueva Alianza erretiratu egin ziren eta euren hautesleei PRIri babesteko eskatu zieten.

Ikusitakoak ikusita, Chiapasen ez da azken unea arte jakingo nor den irabazlea. Gainera, eskualde hartako giza eskubideen aldeko erakundeek eta zapatismoaren inguruko taldeek ohartarazi dute bozketa horiek "balio hutsala" dutela. Salatu dutenez, hainbat arrazoi tarteko herritarren gutxiengo batek baino ez du parte hartzen hauteskundeetan, eta, beraz, horien borondatea baino ez da islatzen agintaritzak eratzerakoan. Herritarrak egiaz aintzat hartuko dituen eta parte hartzea erraztuko dien hauteskunde eredua eskatu dute elkarte horiek.

Mexikoko presidentziarako bozetan ere azken unea arte parekatuta

Mexikoko presidentea aukeratzeko bozak uztailean egin ziren, eta zenbaketan Andres Manuel Lopez Obrador PRDko hautagaia eskuineko Felipe Calderonen aurretik joan zen ia amaiera arte. Azkenean, ordea, emaitza ofizialen arabera Calderonek irabazi zituen hauteskundeak alde txiki-txikiarekin. Nolanahi ere, Lopez Obradorrek ez ditu emaitza horiek onartu, eta bere kontra iruzurra egin dutela salatu du. Botoak berriro kontatzeko eskatu du, eta mobilizazioak egiten ari da emaitza salatzeko.


Torino, jaitsiera postuetatik puntu bakarrera Ligan

Europa Ligako multzoen fasean, bigarren geratu da Athleticen aurkaria, Brujasen atzetik, eta Helsinkiren eta Copenhagueren aurretik.

Torino izango da Athleticen aurkaria Europa Ligako final-hamaseirenetan, gaur Nyonen (Suitza) egindako zozketaren arabera. Zuri-gorriak Txapeldunen Ligatik kanpo geratu dira, eta orain italiako taldearen aurka izango dute jokoan Europan aurrera egitea.

Multzoen fasean, bigarren geratu da Torino, Brujasen atzetik, eta Helsinkiren eta Copenhagueren aurretik.

17. postuan Ligan

Torino sailkapen nagusiko 17. postuan da A Seriean. 13 puntu ditu, jaitsiera postuetatik bakarrera.

Palmaresa:

A Seriea (7): 1927-28, 1942-43, 1945-46, 1946-47, 1947-48, 1948-49 eta 1975-76Italiako Kopa (5): 1935-36, 1942-43, 1967-68, 1970-71 eta 1992-93B Seriea (3): 1959-60, 1989-90 eta 2000-01


13 urteko zigorra iruindar bati, 6 adingaberi sexu-abusuak egitearren

Ebazpenean azaltzen denez, 71 urteko gizonak etxera gonbidatzen zituen adingabeak diruaren truke, eta pornografia filmak erakutsi ostean, sexu-gehiegikeriak egiten zizkien.

Iruñeko 71 urteko gizonezko batek 13 urteko kartzela-zigorra jaso du Nafarroako Auzitegian sei adingaberi sexu-gehiegikeriak egiteagatik.

Fiskaltzak, akusazio partikularrek eta defentsak lortutako akordioaren ondorio da ebazpena, eta irmoa da.

Ebazpenean agertzen denez, 2013an, azaroaren 7a arte, gizonak etxera gonbidatzen zituen adingabeak diruaren truke (10-50 euro), eta pornografia filmak erakutsi ostean, sexu-gehiegikeriak egiten zizkien.

Epaiaren arabera, gizonak "alkoholismoa eta sexu disfuntzioa" zituen hori gertatu zenean. Ondorioz, buruko gaitzaren aringarria ezarri diote.

Zigorrak hauek izan dira: 8 urteko kartzela-zigorra 13 urteko adingabe bati sexu-gehiegikeriak egiteagatik (penetrazioarekin), bi urte gehiago 13 urteko beste bati sexu-gehiegikeriak egiteagatik, urtebeteko zigorra eta 1.080 euroko isuna prostituzioagatik eta adingabeak galbideratzeagatik, 1.620 euroko isuna etengabeko exhibizionismoagatik, eta beste hainbestekoa pornografia erakusteagatik.

Gainera, 54.000 euroko kalte-ordaina eman beharko die biktimei.


San Migel zubiaren inguruko ekitaldiekin segitzen dute Beran

Herriko ikasleek paperezko zubia osatzen ari dira Kultur Etxean bere marrazkiekin

San Migel zubian izandako gudaren bigarren mendeurrena gogoratzeko ekitaldiekin segitzen dute Beran. Ekaineko ortziral guzietan izanen diren solasaldietaz gain, herriko ikastetxeetako ikasleek egindako marrazkiekin zubia osatzen ari dira Kultur Etxean. Ikusi argazkiak

San Migel zubian izandako gudaren bigarren mendeurrena gogoratzeko ekitaldiekin segitzen dute Beran. Ekaineko ortziral guzietan izanen diren solasaldietaz gain, herriko ikastetxeetako ikasleek egindako marrazkiekin zubia osatzen ari dira Kultur Etxean. Ikusi argazkiak

Hain zuzen, ikastetxeak San Migel Zubiaren Lagunekin elkarlanean ari dira Kultur Etxeko murala osatzen. Neska-mutiko bakoitzaren marrazki bakoitza, paperezko zubiaren harri bat da eta honela, pixkanaka osatuko dute paperezko San Migel zubia. Gisa honetara, ikasleek herriko historia ezagutzeaz gain, bigarren mendeurreneko ekitaldietan ere parte hartzen dute.

Ekaineko ortziral guzietan egiten ari diren solasaldiek ere bere bidea segitzen dute. Lehenbizikoa Fernando Mendiola, Nafarroako Unibertsitate Publikoko Historia eta Ekonomia Erakundeen Arloko irakasleak eskaini zuen, Gerraren ondorioak biztanleri zibilaren artean historian zehar hizpide zuela.

Ekainaren 14an, Eduardo Martinez Lakabe historia katedradunak Nafarroako Unibertitate Publikoan aritu zen solasean, Efectos de la guerra en Navarra a lo largo del siglo XIX gaiaren inguruan.

Ortziral honetan, ekainak 21, Askatzaile faltsuak, benetako borreroak: emakumeen bortxaketa sistematikoak eta biztanleri zibilaren sarraskia Donostian 1813 urtean solasaldia emanen du Lola Valverde Lamsfus, Euskal Herriko Unibertsitateko Historia Garaikide katedradunak, 19:30etik aitzinera Beralandetan.

Ekainaren 28an, Berako Fernando Mikelarenak, Zaragozako Unibertsitateko irakasle titularrak, Efectos de las guerras sobre la población de Bera y de Bortziriak a lo largo de la historia. 1813: el episodio más dramático solasaldia eskainiko du, 19:30etik aitzinera Beralandetan.


Irungo alkateak alarde mistoaren aurkako erasoak gaitzetsiko dutela espero dute antolatzaileek

Ekainaren 30ean, San Martzial egunez, Irungo (Gipuzkoa) Alarde mistoaren kontra izan ziren erasoen inguruan Jose Antonio Santano alkateak jarrera argia hartuko duela espero dute ekitaldi horren antolatzaileek, eta, beraz, gaitzetsi egingo dituela. Alarde mistoak gizon zein emakumeei berdintasunean parte hartzeko aukera ematen die; Alarde tradizionalean, ordea, gizonezkoek soilik parte har dezakete ekitaldiko rol nagusietan. Haiekin batera, emakume bakan batzuk baino ezin izaten dute parte hartu, kantinera gisa.

Azken urteetan bezala, joan den ekainaren 30ean bi alarde egin ziren Irunen: emakumeei berdintasunez parte hartzea eragozten dien Alarde tradizionala, eta aukera berdintasuna bermatzen duen alarde mistoa.

Agintarien erabakiz, ordu diferenteetan atera ziren biak, hartara, istiluak eragozteko. Hala ere, Alarde mistoa desfilatzen ari zen une batean, Alarde tradizionalaren aldeko batzuek iraindu egin zituzten ekitaldi horretako parte hartzaileak, edariak jaurti zizkieten, eta segizioak aurrera egin zezan eragozten saiatu ziren. Jose Antonio Santano Irungo alkateak gertakari horiek gaitzestea espero dute Alarde mistoaren bultzatzaileek, prentsa ohar baten bidez jakinarazi dutenez.

Nolanahi ere, Irungo herritar gehienek Alarde mistoa "errespetuz" hartu dutela azpimarratu dute antolatzaileek, eta, hain zuzen ere, eskerrak eman dizkiete jarrera hori izateagatik. Ildo horretatik, erasoak egin zituztenak eta Alarde mistoa eragozten saiatu zirenak "gutxiengo indarkeriazale" bat zirela uste dute.

Santano alkateari oroitarazi diote bere "betebehar politikoa" emakumeek berdintasunean parte hartzeko aukera bultzatzea dela.


Ur eskasia dela eta, zenbait kasutan uraren erabilpena debekatu egin du Berako Udalak

Herrian lehortea hasi dela ohartarazi du Udalak

Ur eskasia nabaritzen hasiak dira Beran eta hori dela eta, baratzeak, lorategiak eta loreak ureztatzeko, autoak garbitzeko, igerilekuetarako edota etxerako erabilerarako ez den bertze kasu guztietarako uraren erabilpena debekatu egin du Udalak.

Berako Udalak bando bidez jakinarazi duenez, ur eskasia nabaritzen hasiak dira herrian. Ura alferrik ez galtzea urte osoan kontuan eduki behar bada ere, Berako Udalak «sasoi honetan ahalegin berezia» eskatu die herritarrei. Lehortea hasi dela eta, zenbait kasutan uraren erabilpena debekatu egin du Berako Udalak: baratzeak, lorategiak eta loreak ureztatzeko, autoak garbitzeko, igerilekuetarako edota etxerako erabilerarako ez den bertze kasu guztietarako uraren erabilpena debekatu du Udalak.

Bide batez, aipatutakoa ez betetzeak Ur Hornidurararako Udal Arautegiaren erabakiaren arabera, isuna dakarrela oroitarazi du Berako Udalak.


Kantabriako mendietara irteera egingo dute iraila amaieran

Urretxuko Goierri kirol elkarteko mendi sailak Pasiegotar Ibarrera mendi ibilaldia egingo du iraila bukaeran. 24etik 25era egingo dute irteera eta joateko interesa dutenek irailaren 22ra arte dute elkartean izena emateko. Bazkideek 25 euro ordaindu beharko dituzte eta bazkide ez direnek, berriz, 30.

Antolatzaileek irteeraren aurkezpen bat prestatu dute:

PASIEGOTAR IBARRAK, MENDITAR XARMA

Pasiegotar Ibarrak Pas, Pisueña eta Miera ibaien ibarrak hartzen dituzte. Kantabriar Mendikateko paisaia berezienetako bat duten hiru haran dira eta bertako biztanleek ohiko bizimodua mantendu dute. Paisaia berde-bizia, orografia malkartsua, haran sakonak eta laiotzak, bizkor jaisten diren ibai eta erreka askoko aldapa handiko maldak dituzten mendi ugari…

Lehenengo egunean Pisueña eta Miera haranen arteko banalerroan dauden Picones de Sopeña (1.287 m) mendira igoko gara. Pisueñako isurialdetik joango gara eta Picones mendia zeharkatu ondoren, bista ederrekin gozatuz, eskualdeko Haza Mina edo Zamina pagadi handiena dagoen ekialdeko isurialdetik Miera haranera jaitsiko gara.

Bigarren egunean Riomierako S. Roke herrixkatik abiatu eta Porracolina (1.414 m) mendira igoko gara, mendebal isurialdeko malda malkartsuetatik gora. Miera eta Ason haranen arteko banalerroan kokatua panoramika ikusgarria eskaintzen du. Ason haraneko Arrendodo udalerriko Bustablado herritxoan bukatuko dugu ibilaldia.

Informazio gehiago: www.goierrike.net/mendia webgunean.


WhatsAppek lagunak aipatzeko aukera gehitu du, Twitterrek bezala

Aipamenak notifikazio gisa jasotzen dituzte taldeko partaide guztiek, baita txata isilean dutenek ere.

"Tick" urdina guztiz eraginkorra ez dela deritzote WhatsAppeko sortzaileek. Horregatik, taldeko solasaldietan aipuak aktibatzeko aukera dute orain erabiltzaileek. Helburua da berehalako erantzunak jasotzea.

iOS zein Android sistema eragileetan erabil daiteke jada aipuen sistema, eta ez da beharrezkoa WhatsAppen azken bertsioa jaistea.

Erabilerari dagokionez, Twitterren eta Facebooken oso antzekoa da: alegia, @ jarrita, nahi ditugun pertsona guztiak aipa ditzakegu taldeetako elkarrizketetan.

Taldekide bakoitzak agendan bertan gordeta daukan izenarekin ikusiko du aipamena, dela "Ibon" dela "kuadrilako zoroa".

Aipamenak notifikazio gisa jasotzen dituzte taldeko partaide guztiek, baita txata isilean dutenek ere.


MUk bihar ekingo dio ekodiseinu eta ekoberrikuntzari buruzko jardunaldiari

Garaiako Goi eskola politeknikoan izango da ekitaldi hau, oraingoan kasu praktikoa automozioari buruzkoa izango da. Cegasa, Fagor Ederlan, Fagor Automation eta CIE Automotive izango dira kasu hauen kontalari.

Doan izango den ekitaldi hau, I+Daren eta ingeniaritzaren munduko pertsonentzat egongo da zuzenduta. Aurten Vicente Atxaren, Dani Justel eta Gorane Ibarraren aditue partaidetzak izango dira nabarmen, ekodiseinu eta ekoberrikuntzak euskal industrian dituzten eragin positiboak erakustea helburu dutela.

Honako hau izango da jardunaldiaren programa:

9:00 Gonbidatuen harrera

9:15 Ongi etorri instituzionala (Vicente Atxa, EPS-MU)

9:30 Ekodiseinu vs ekoberriku (Dani Justel, DBZ EPS-MU)

9:50 Ekodiseinua Euskadin eta kolaborazio publiko pribatua: estrategia eta ekintzak martxan (Gorane Ibarra, IHOBE)10:15 Casos prácticos del Sector Automoción

Cegasa-Bateriak

Fagor Automation- Motore bihurtzailea-

Coffe break

Fagor Ederlan- Ranche extender-

CIE Automotive - Estanpak-

12:00 Mahai borobila: Mugak eta aukerak ekodiseinuan eta ekoberrikuntzan

12:45 Jardunaldiaren amaiera

13:00 LUNCH


Andoaindik dator notizia

Beste lezio bat. Kasuren bat gertu-gertutik bizitzea egokitzen zaizunean ohartzen zara prentsak gizartea manipulatzeko eduki dezakeen botereaz eta arteaz. Kazetaritza fakultateetan aztertzeko beste lezio praktiko bat eskaini digute egunotan. Aztergaia: artifizialki nola puztu polemika bat, partzialkeriaz jokatuz. Aitzakia: Andoaingo alkate Ana Carrerek bizkartzainei udaletxean sartzea debekatu izana. Albistegietako tituluek eta tertuliek alkatea jomuga izan dute, deskalifikazio pertsonalen eskutik maiz (ariketa polita txosten batean biltzea esan-idatzi den guztia ). Peridis-en El País egunkariko umorezko tirak ilustra dezake pitin bat pertsona batekiko lintxamendu giro hori: galarazteko aginduaren arrazoia emateko eskatzen dio batek alkateari. Hona haren erantzuna: «Ez gara horren tentelak, geure buruari lehergailuak jartzeko».

Bizkar emanez. Alde bateko bertsioari irrati mikroak eta telebista kamerak jarri zaizkio eskura erruz, beste aldeari (protagonista nagusiari) bizkar emanez. Alderdi humanitarioa (zinegotzien segurtasun pertsonala) zabaldu digute arrazoi nagusi gisa. Baina inori ez zaio otu udaltzainen buruari zera galdetzea: udaletxean nola daukazue segurtasunaren kontua? Are gutxiago otu zaie kontsultatxoa egitea udal langileei edo herritarrei nola ikusten duten kontu hori. Hori bai, Andoaingo soziologian aditua den makina bat esale eta iritzi emaile aurkeztu digute, makina bat sasijakintsu bertakoen iritzi eta nahien interprete gisa. Andoainera jakin gosez etorri izan balira, aurreiritziek ametitu ez dien errealitatea ikusi ahal izango zuten. Adibidez, kexu den zinegotzi horietako bat arratsalde oso bat bizkartzainik gabe kalean gora eta behera San Joan egunean, Andoaingo kaleak jende ezezagunez gainezka jartzen den egunean.

Gorka Bereziartua. Irrati zutabegile bikain baten gisa ageri zaigu astero uhinetan; Euskalerria Irratian (Arratsalde.on, astelehenetan) zein Euskadi Irratia-n (Arratsean, ostiraletan). Kritikarik burutsu eta garratzenak mintzaera natural batez egiten dizkigu. Herenegun izuaren mezua ardatz hartuta zenbait komunikabidek sortu duten «norteko gerrari» loturiko genero literarioa izan zuen ardatz Bereziartuak. Gomendagarria zutabe hura eta gainerakoak (www.argia.com/boligrafo-gorria haren blogean aurki daitezke).


Sufritu duen inor ez duela baztertuko berretsi du Azpeitiko Udalak

(E. Albizu Lizaso)

Ehun lagun inguru bildu dira gaur, memoria eta bizikidetzaren egunean, Azpeitiko plazan, biktima guztien omenez. Deialdi bateratua egin zuten udaleko bi alderdiek, EH Bilduk eta EAJk, eta herritarren erantzuna jaso dute. Elkarretaratze isila egin dute enparantzan, hamabost minutuz; eta, aurrez, aiderazpen instituzionala onartu dute ezohiko udalbatzan.

Bizikidetzaren aldeko apustua indartzeko “beste pauso bat” da egun hau, adierazpenean jaso dutenez. “Lehentasun” gisa jarri dute bakea eta bizikidetza lortzea udala osatzen duten alderdiek. “Oroimenarekin eraiki nahi dugu etorkizuna, eta sufrimendu guztiak aitortu nahi ditugu, ez dugu sufritu duen inor baztertzerik nahi”, nabarmendu dute. Beraz, aitortza egin nahi izan diete “guztiei”. Beraien esku dauden baliabide guztiak jartzen jarraituko dutela jakinarazi du Udalak, “elkarbizitzaz eta errespetuz, gure herria eraikitzen jarraitzeko”.

Memoriaren eguneko aiderazpen instituzionala da honakoa:

Gaurko eguna bizikidetzaren aldeko apustua indartzeko beste pauso bat emateko erabili nahi dugu. Azpeitiko Udalean ordezkatuta gauden alderdi politikoentzat lehentasuna da oroimenean oinarritu behar den bakea eta elkarbizitza lortzea, eta bide horretan gure konpromisoa adierazi nahi dugu; denok eraiki behar ditugu zubiak, denok dugu elkarrekin bakean bizitzeko eskubidea, askatasunean eta inor baztertu gabe.

Hamarkada luzeetan azpeitiarrek asko sufritu dugu. Aranzadi elkarteak gure herrian egindako lanketek, hamarkadetan biolentzia ezberdinak eraginda mota guztietako giza-eskubideen urraketak sufritu dituzten herritarren errelatoak jaso dituzte.

Jabetzen gara zerrendatutakoak baino biktima gehiago daudela, beraz, emandako pausoa osatu beharreko lan baten hasiera da, tamalez, gaur egungo urraketak ere gehitu behar dizkiogu. Denok, “egia” osoa jakiteko eskubidea dugu, eta horri behar bezala erantzuteko konpromisoa hartzen du Azpeitiko Udalak. Horretarako, elkarlanerako eskua luzatu nahi dizuegu herritarroi ere.

Oroimenarekin eraiki nahi dugu etorkizuna, eta sufrimendu guztiak aitortu nahi ditugu, ez dugu sufritu duen inor baztertzerik nahi. Iraganera sakon begiratu behar dugu, espiritu kritikoarekin eta zintzotasun osoz atzera buelta gabeko mina jaso duten herritarrei min horren aitorpena egiteko. Adierazpen honekin guztiei errekonozimendua egitea nahi diegu.

Ezin dugu iragana aldatu, baina bai etorkizuneko ikasgai sakonak atera, eta gertatutakoaren kontzientzia izan, berriro gertatu ez dadin. Elkarbitzitza eraikitzea denon ardura da eta horren aldeko konpromiso zabala behar dugu. Bakoitzak bere esparrutik, elkarrekin errespetuz bizitzen ikasi behar dugu, gure etorkizun oparoago baten oinarriak finka ditzagun.

Azpeitiko Udaleko ordezkariok, gaurkoan, konpromiso publiko bat hartzen dugu: gure esku ditugun bitarteko guztiak jartzen jarraituko dugu, gure herriko memoria konpartituta, elkarbizitzaz eta errespetuz, gure herria eraikitzen jarraitzeko.

Biktimaren egunaren harira, herriz herri egin dituzte elkarretaratzeak Urola Kostan. HITZAk zerrenda bat egin zuen Euskal kasuan izandako bizitzeko eskubidearen aurkako urraketen argazkiak, herriz herri txostenak erabilita, 1960 eta 2010 artean eskualdean hil dituzten pertsonekin. Txosten horiek plazaratu zituzten Araba, Bizkai eta Gipuzkoako alkateak memoriaren institutuan Urkullu, Ezenarro eta Fernandezekin bildu ostean. Eneko Etxeberria alkateak iritzia argitaratu zuen horren harira.

Azpeitiko Udalak eta Aranzadik 1960tik 2014 bitarteko giza eskubideen urraketen txostena egin zuen joan den urtean, eta otsailean aurkeztu zuen.


Hibaika eta Kaiarriba nagusitu dira San Pedron antolatutako batel estropadan

Hibaika nesketan eta Kaiarria mutiletan. Igandean Sanpedrotarra Arraun Elkarteak antolatutako batel estropadaren irabazleak dira bi kategoria nagusietan.

Sailkapenaren buru dira Hibaikako neskak, eta sanjuandarrak dituzte atzetik puntu bakarreko aldearekin.

Mutiletan, berriz, Kaiarriba gailentzen da eta Zarautzen atzetik hirugarren eta laugarren postuan dira hurrenez hurren San Juan eta Hibaika. San Pedro, berriz, seigarren postuan, azkena da.

Batelen hurrengo estropada, Gipuzkoako Batel Ligako seigarren jardunaldiari dagokiona Orion lehiatuko da igandean, 11:30ean.

San Pedroko sailkapena

San Pedroko sailkapena 1

Sailkapen orokorra


Ekintzailetasuna sustatzeko tailerra antolatu du Iraurgi Lantzenek astearterako

Esnatu tailerra Europako gazte talentu titulua jaso duen Manu Egañak emango du

Tailerrean izena emateko azken eguna gaur (astelehena) da

Ekintzaletasun kultura sustatu eta bultzatzeko helburuarekin, Iraurgi Lantzenek tailer berezia antolatu du biharko, asteartea. Europako gazte talentu titulua jaso duen Manu Egañak eta bere enpresakide Josetxo Jimenezek emango dute tailerra.

Ikastaroak lau zati izango ditu eta zati bakoitzean talde dinamika ezberdin bat emango da. Tailerraren helburua "pertsona bakoitzaren ekimen empresariala bultzatzea da eta horretarako teknika berritzaileak erabiliko dira", azaldu dute antolatzaileek.

Goizean emango dute ikastaroa, 09:00etatik 14:30era, Azkoitia Intxausti Jauregian.Tailerrean parte hartu nahi duenak 943 85 11 00 telefonora deitu beharko du.


Udaberri lehiaketaren txapela Ibon Eskisabel eta Abel Pichelentzat

Iñaki Elorza eta Abel Pichel txapelketako partidetako batean. ARGAZKIA: EPLE

Udaberri lehiaketako Pala Motzeko seniorren txapela eskuratu dute EPLEko Ibon Eskisabel eta Abel Pichel pilotariek. Altzako pilotalekuan jokatu zuten finala joan den ostiralean eta 40-34 garaitu zituzten Gorka Nuin eta Juanjo Polo. Partida “paregabea” egin zutela errenteriarrek esan du EPLEk. 32 puntura heldu arte berdinduta izan zen partida, baina azken zatian aldea ateratzea lortu zuten Eskisabel eta Pichelek, eta garaipena lortzea.

Eskisabelek eta Pichelek jokatu dute finala, baina finala arteko partida guztiak Iñaki Elorza pilotariak jokatu ditu Pichelekin. Azken orduko arazo bat sortuta ezin izan zuen Elorzak finala jokatu, eta haren ordez aritu zen Eskisabel.

Asteburuak utzitako pilota emaitzak EPLEren webgunean kontsulta daitezke.


Primerako giroa egon da Berriatuko BTT martxan

Berriatuko mendi bizikleta martxak 150 lagun inguru batu zituen zapatuan. BTT martxen zirkuituko lehen proba izan zen Berriatukoa, eta antolatzaileek sekulako balorazio ona egin dute. Denboraldiko lehen proba honetan primerako giroa egon zen, eta eguraldia ere lagun izan zuten. “Mendian ez zen egon lokatzik, eta, modu horretara, mendian lasai ibiltzeko moduko eguraldia egin zuen. Horrez gain, inork ez zuen minik hartu, eta hori interesgarria izan zen”, argitu dute antolatzaileek. Aukeran bi martxa egon ziren; 35 kilometroko luzea eta 20 kilometroko motza. Horrez gain, umeek gurasoekin ibilbide “alternatibo” motzago bat egiteko aukera izan zuten.


Astelehenean hasiko dute antxoaren kostera

Jon Mujika Orioko Kofradiako presidentearen iritziz, beraientzat “ona” litzateke iazko kosterako zenbakiak errepikatzea; antxoa ondo harrapatu zuten kantitatez eta tamainaz, eta kiloa 1,35 eurotan saldu zuten bataz beste. Presidentearen esanetan, aurten ohi baino ziurgabetasun handiagoarekin ekingo diote kanpainari, koronabirusak industrian —beraien kasuan kontserben sektorean, zehatzago— eta kontsumitzaileengan izan dezakeen eraginagatik.


Indarkeriari aurre egiteko emakumeek dituzten baliabideak kaleratu ditu Lekeitioko Udalak

Lekeitioko Udalak, Emakumea eta Berdintasun batzordearen eskutik, indarkeria matxista gertatzean, laguntza emateko existitzen diren baliabideak eta hauen telefonoak biltzen dituen informazio orria kaleratu du. Indarkeria matxista eta sexu erasoen biktima diren emakumeei arreta hobetzeko Lekeitioko Udaleko Protokoloa onartu zuten martxoan, eta protokoloa herrira urreratzeko eta zabaltzeko bere edukia jakitera eman nahi dute.

Indarkeria matxista gertatzen denean zer eta zelan egin eta jarraitu beharreko prozedurak zehazten ditu Lea Artibaiko Amankomunazgoak, Lekeitioko Ikastetxeek, Osakidetzak, Ertzaintzak eta Lekeitioko Udalak sinatu zuten protokoloak. “Emakumeei eta hauen seme alabei arretarik hobeena emateko eta baita eskumena daukaten zerbitzuetara modu egokian deribatzeko”.

Informazio orriak eskuragarri egongo dira udal eraikinetan, osasun etxean eta ikastetxeetan, besteak beste.


'Bota lasai!' kale inkestaren laugarren atala: 'Zer iritzi duzu Gabonetako kontsumo ohiturez?'

Bota lasai! kale inkestaren laugarren atala den honetan, Eguberri garaian areagotzen den kontsumorako joeraz galdezka atera da kalera Uztarria.eus. Jan-edana, opariak, loteriak eta zozketak... hizpide izan dituzte 'Zer iritzi duzu Gabonetako kontsumo ohiturez?' galderari erantzun diotenek.


IBAIZABAL: Eztabaidak Nafarroako Parlamentuan

Atzo izan ziren bi gairen inguruan: Osasungintza eta Euskara. Horrez gain, Mikel Bujandak biharko manifestazio sindikala Iruñean, Osasuna taldearen egoera, eta Agenda komentatu ditu.

https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/solasaldiak/141212mikelbujanda.mp3

Deskargatu hemen


Dezepzionatu egin nau Ibarretxeren artikuluak

Askoren moduan, arindua sentitu dut ETAk armak uztea erabaki duen honetan, bazen garaia! Gero idatzizko erreakzioak irakurtzen ari, Juan Jose Ibarretxek urriaren 22an egunkari honetan bertan argitaratutako artikuluak eman dit zer pentsa.

Lehendakari ohia, egun politikatik baztertuxe badago ere, ez da nornahi, eta dudarik gabe badu itzala; ez alferrik Madrilgo Diputatuen Biltzarrean esan zuen 2005eko otsailaren 1ean: «Eusko Legebiltzarraren izenean etorri naiz hona, Espainiako Gorteetara, defendatzeko Euskadi eta euskaldunok eskubide osoa dugula gure etorkizuna askatasun osoz erabakitzeko». Denok dakigu nola hartu zuten han: erabateko ukoa agertu zioten bi alderdi nagusietako ordezkariek, gutxietsi zuten, trufatu ziren eta umiliatu zuten, eta bide batez umiliatu gintuzten EAEko euskal herritarrok, hura baikenuen une hartan gu guztion ordezkari. Ekimen hura bertan hil zen, Ibarretxe erretiratu zen eta PNV PSOErekin tratu politikoan aritu da, eskumen eske babesaren truk. Uste izatekoa da amorrua eta mesfidantza handia sortuko ziola Madrilen eman zioten zafraldiak, PSOE eta PPren aldera, baina ez da hala sumatzen artikulua irakurririk. Lehen zatian bakeaz eta adiskidetzeaz dihardu, eta bigarrenean, berriz, auzi politikoaz.

Bakea eta adiskidetzea gauza ederrak dira, baina ez dira funtsean alor politikoko gaiak; politikariak bakea eta adiskidetzea predikatzen hasten direnean, beraiek onak eta zintzoak direla esan nahi izaten dute eta gainerakoak gaiztoak eta maltzurrak; alderdi politikoak, gobernuak, indar armatuak ez dira batere instantzia moralak, espainiarrek sakratutzat duten Konstituzioa ere ez: 2. artikuluan, Espainiaren hautsiezintasuna aldarrikatzen duenean, eta 8.ean, indar armatuei Espainiaren lurralde osotasuna atxikitzea ezartzen dienean eginkizun nagusitzat. Bakea eta adiskidetzea predikatzea apaizei dagokie eta euskal politikariei auzi politikoak konpontzea, eta presazkoenak biktima guztien aitortza, preso eta iheslarien afera badira ere, horiekin estu-estu lotuta auzi politikoa dago, ETA hain justu berrogeita hamar urtean bizirik mantendu duena. Goazen, beraz, artikuluaren bigarren zatira zuzenean; zer dio Ibarretxek arazo politikoaren konponbideaz?

Inozotasuna baino gehiago inozokeria agertzen du honako hau dioenean: Gizarteari dagokio hortik aurrerako bidea (...). Egia da oraindik orain harrokeria handiz uko egin diola Espainiako estatuak planteatzen dudan honi, baina, azken batean, demokraziaren beraren muina oinarri duten jokabideak dira. Zalantzarik sortuko balitzaie, badute nora begiratu munduan: Eskozia, Irlanda, Quebec, Groenlandia, Flandria… iturri horietatik guztietatik edan dezakete. Espainian badirudi oraingoan PPk alde duela haizea. Hala bada ere, ez naiz alderdi horrek Euskal Herrian datorrena hankaz gora jarriko duela uste dutenetakoa.(...) Espainian agintera iristen badira, gaur edo duela aste gutxi ezinezkoak ziruditen diskurtso eta jarrera-aldaketak ikusiko ditugu.

Inozokeria hori interpretatzeko orduan irakurle bat baino gehiago bat etorriko da nirekin: egungo EAJko gidarien politika babesten ari da Ibarretxe, prestasuna agertu baitute Madrilen Gobernuan dagoenarekin itunetara heltzeko orain arte bezala, lehen PSOErekin bezala orain PPrekin.

Aldiz, kritika gogorra erakusten du PSOEk eta ezker abertzaleak Loiolako elkarrizketetan erakutsitako jarrerarekiko: gaur badagokigu gogoraraztea Zapatero presidentea prest egon dela beti ETArekin politikaz hitz egiteko, nahiz uko egin gero auzi horiek berak euskal erakunde demokratikoekin eta nirekin negoziatzeko. Jokabide honen lekuko dira Euskadirako Estatutu Politiko Berriari, inolako negoziazio ahaleginik gabe, atea ixtea, edota kontsulta egitea debekatu izana. Azkenean Zapaterok onartu zuen ETArekin eta ezker abertzalearekin hitz egin beharko zuela, mundu horretako kideek ez zutelako inolako traturik nahi EAJrekin. Hiru hitz besterik ez zizkidan esan, «Nolako gorrotoa dizueten», baina bai hitz adierazgarriak!

Hitz horiekin iradokitzen du Ibarretxek Espainiako estatuko gobernuak guztiz moralik gabe jokatu zuela, erakunde demokratikoekin hitzarmenak egin barik, ETArekin negoziatzean, eta ezker abertzalea ere PSOEren pareko edo okerragoa dela hain zintzo jokatzen duten jeltzaleekiko hainbesteko gorrotoa agertzeagatik. Eta galderak datoz: nolatan segitu du EAJk tratutan PSOErekin azken sei urteotan, hain moralgabe jokatzen duen alderdiarekin? Garbi dago erantzuna, hemendik hilabetera egingo diren hauteskundeetan dagoela, eta azkenean artikulu hori, bere itxurazko handitasun morala gorabehera, PNVren kanpainako artikulu bat gehiago dela.

Zergatik ote dio ezker abertzaleko jendeak horrelako gorrotoa PNVri? Ez ote da izango Espainiako demokrazia legitimatzen lan eskerga egin duelako; demokrazia espainolaz hitz egin beharrean, demokrazia huts-huts puruaz hitz egin izan duelako urte hauetan guztietan, alderdi espainolak berak baino sinestunago demokrazia espainolean.

Esanda bezala, dezepzionatu egin nau Ibarretxek, eskuzabal eta inozo batez ere PPrekiko agertzen delako, frankismoa inoiz gaitzetsi ez duen alderdiarekin, haren oinordeko politiko zuzena denarekin, eta susmo gaiztoz ezker abertzalearekin, azken buruan euskal herritarron erabakitze eskubidearen alde daudenekin. Bada garaia Espainiarekiko mendekotasun sadomasokista hori gainetik kentzeko eta erabakitze eskubidearen alde gauden guztiok gutxienez PPk eta PSE-EEk sortu duten batasuna sortzeko. Ez dut esperantza galtzen, hauteskundeei begira idazteak lausotuko zuen lehendakari ohia: Juan Jose, eskuzabal eta inozo gure erabakimenaren aldekoekin!


Apustu bat, eta zalantza asko

Trihas Gebre Etiopia Utopia fundazioari esker iritsi zen Donostiara, 2010ean. Imanol Apalategi fundazioko presidentearentzat «salbuespen eder bat» da, ordea. Garbi dauka: «Benetako laguntza han eman behar da».

Akordatzen da ongi asko nola etorri ziren bost lagun 2010eko urrian. Eta erakusten du Etiopiako Gobernuak Etiopia Utopia fundazioari bidalitako eskutitza bost lagun horien izen-abizenekin eta bostak Donostiara joateko emandako baimenarekin: Akebom Hadush, Maru Gebregziabher, Trihas Gebre, Tigsti Kiros eta Birhane Fanta (entrenatzailea). Eta akordatzen da nola irten behar izan zuten Behobiatik 40 minutu geroago, eta nola iritsi ziren guztiak negarrez helmugara. «Huts egin zigutela uste zuten», dio Etiopia Utopia fundazioko presidente Imanol Apalategik.

Eta jarraitzen du: «Lehen aldia zen. Behobia-Donostiak ordaindu zuen bidaia hura. La Sirena aterpean egon ziren bizitzen. Hara eta hona ibili genituen elkartez elkarte, ez genekien zer jaten zuten, ez zeuden ohituta gure janarietara, eta aterpean esan ziguten han eurenetik jaten zutela gero». Ez du ordukoaren batere oroitzapen txarrik Apalategik, ezta ordutik aurrera bide horretan egin dituzten urratsei buruzkorik ere. Ekarri izan dituzte atletak, txirrindulariak eta, azkena, futbol jokalari gazteak ere. Baina badituzte zalantzak.

Maru Gebregziabherrez akordatzen da Apalategi. Etorri zen lehen aldian, ikusi zuten tinpanoa zulatua zuela. Etorri zen bigarren aldian, ebakuntza egin zioten. Ez zuen besteekin batera bueltatzerik, eta bere etxean eman zion aterpe Apalategik. Handik egun batzuetara, ihes egin zuen. «Erakusten diegu benetakoa ez den gure mundu hau, ikusten dituzte supermerkatuak beteta... eta ez dute bueltatu nahi. Normala».

Fundazioko presidenteak dio horrek «zer pentsatua» eman ziela. «Handik kirolariak ekartzea ote zen gure eginbeharra». Eta beste lanketa modu bat dute orain. Talde bat sortu dute Wukron, Birhane Fanta entrenatzailearen aginduetara. Gebrerena «salbuespen eder bat» dela dio. «Gure ustez, ordea, han eman behar dugu laguntza. Laguntza teknikoa, heziketa... Jakintzaren transferentzia da gure egitekoa».

Ikuspegi kritikoa

Kooperazioaren «ikuspegi kritiko bat» eduki beharraz mintzo da. «Badira datu harrigarriak. Badakizu gure borondaterik onenarekin herrialde horietara bidaltzen ditugun medikamentu asko gosearen estimulatzaileak direla? Adibide txiki bat baino ez da». Eta berriro dio: «Jakintzaren transferentzia da bidea».


Estrasburgon badute Altsasuko auziaren berri

Europako Parlamentuko hiru taldek gonbidatuta Altsasuko Gurasoak taldeko bi kidek auziari buruzko argibideak eman zituzten.

Altsasuko Gurasoak taldearen ordezkari Bel Pozuetak eta Edurne Goikoetxeak gaur despeditu dute Estrasburgeko bi eguneko egonaldia. Altsasuko auziaren berri eman dute egonaldi horretan. Gaur, Berdeak/Europako Aliantza Askea (ERC, Compromis, ICV), Europaren aldeko Liberalen eta Demokraten Aliantza (UPYD, Ciudadanos, EAJ eta PDCAT ) eta Europako Ezker Batuaren Talde Konfederala (Izquierda Plural, Ahal Dugu eta EH Bildu) taldeek antolatutako topaketa batean parte hartuko dute: Europar Batasunean oinarrizko eskubideak defendatzen: Espainiako kasua. Altsasuarrekin batera, Kataluniako preso politikoen senideak eta Valtonyc rap kantariaren babes taldeko kideek hartu dute hitza.

Konferentzia horretan Goikoetxeak auzipetutakoen egoeraren berri eman du. Bere esanak Jokinen eta Ainararen abokatu den Amaia Izkoren azalpen bideoarekin lagundu du. Izkok epaiketa prozesuko irregulartasunak salatu ditu, eta terrorismo kalifikazioaren eta haren erabilera hedagarria izan ditu hizpide. Altsasuko auziko azalpenak Iñaki Abadek grabatu eta epaiketan proba gisa onartu zen bideoarekin segitu du. Bideoan azpi-idatziekin eman da eta ikusten zenari buruzko xehetasunak eman ditu Goikoetxeak. Bertsio ofizialaren kontraesanak eta gezurrak agerian gelditzen direla eta harridura eta haserrea sortu du emanaldiak.

Horren aurretik, konferentzian aritu behar zirenek prentsaurrekoa eman dute. Espainiako eta Europako hedabideen aurrean Altsasuko auziaren urte eta erdiko gakoak azaldu ditu Isabel Pozuetak. Hedabideei auziari buruzko txostena eman diete, gaztelaniaz eta ingelesez.

Bilera

Bi altsasuarrek Europako Ezker Batuaren Talde Konfederaleko ordezkaritza zabalarekin bilera izan zuen astelehenean. Altsasuko auziaren xehetasunak eman eta “bizitzea tokatu zaigun auzibide gaitzesgarria azalduz, aurre egiten diogun atzerakada demokratikoa salatu genuen”. Horrekin batera, “epai-salbuespen egoera mantendu nahi duen interes politikoa” dagoela nabarmendu zuten eta salatu zutenez, “mendeku-kutsua duen sufrimendura zigortu nahi dituzte gure seme-alabak eta senideak ”.

Auziaren hasieratik “sentitzen dugun neurrigabetasuna eta sufritzen dugun epai-berme falta” salatu zituzten. Eta Europak auziari jarraipena egitea eskatu zuen. “Badakigu epaia zigor-kondena bada eta zigorrak handiak badira auzibideak Estrasburgon bukatuko duela, eta han arrazoia emanen digute. Baina, ordurako, gure seme-alabak euren gazteria espetxean pasata izanen dute eta euren etorkizunerako konponezinak diren ondorioak izanen dira”. Alemaniako euro-parlamentari batek, Cornelia Ernest (Die Linke) auzia Europako Parlamentuko Askatasunak, Justizia eta Barne Gaiak Batzordera eramatea proposatu zuen eta taldeak aho batez onartu zuen.

Iruñea

Gurasoek deituta justizia eske kontzentrazioa egin zen Nafarroako Parlamentuaren parean pasa den ostiralean. 300 bat pertsonak bat egin zuten deialdiarekin. Epaiketaren ondorengo “ziurgabetasun egun hauetan gure egoera gogorarazi beharrean gaude”. Urte eta erdi mobilizazioekin, justizia eskatzen, jendearendako garbi dagoena boterearendako ez dela ikustea, “urte eta erdiko jipoia daramagu, gure seme-alaben eta gure herriaren urte eta erdiko lintxamendua”. Hiru auzipetu behin-behinean preso urte eta erdi daramatela gogorarazi zuten.

Egindako zigor eskaerak gurasoak “ikaratuta” dituztela nabarmendu zuten. Auzipetuen gurasoak euren buruak “biktimatzat” dutela ziurtatu zuten, “arrazoizko mugak gaindituz gu mintzeko borondate argia dagoelako”. Jasotako elkartasunarekin aurrera egiteko aukera dutela gaineratu zuten.

Eskaera

Altsasukoak aske herri asanbladak auziko gastuak ordaintzeko materiala sortu eta salgai jartzen du. Bi hilean behin edo, batera eta bestera materiala saltzera joateko deiak jasotzen dituzte. Asanbladako kideek gaztigatu dutenez, halakoei erantzuteko kide gutxi dira eta behar bezala erantzuteko jendeak izena ematea nahi lukete.


Borreroak milaka aurpegi

E z nion sekula holako larritasun aurpegirik ikusi lagunari, holako kirio dantzarik. Kontaketa nondik hasi ere ez zekien koitaduak. Eskolarteko Bertsolari Txapelketa zen, Gipuzkoakoa, kanporaketa edo finala zenetz ez dut gogoan, duela hogei urte inguru gertatu zen. Txapelketako saioa amaitu ondoren, bertso eskolako irakasleak hamabost urteko ikasleari proposatu zion herrira autoan itzultzea, ikastolako autobusean beharrean. Nire lagunak biak ezagutzen zituen, ikaslea eta irakaslea. Ikaslea, auzo herrikoa zuen, laguna, bertso girotik ezagutzen zuten elkar. Irakaslea, nahiago inoiz ezagutu ez balu, urte batzuk lehenago bera bortxatzen saiatu baitzen.

Ikasleak onartu zion proposamena irakasleari; ados zegoen herrira arteko bidea haren autoan egiteko. Abiatu ziren halako batean. Herrira iristear zirelarik ordea, mendirako bidea hartu zuen irakasleak. Eta ikaslea konturatu, harritu eta aipatu. Eta nora zihoazen galdetu, behin ez, birritan. Irakasleak ez zion kasu zipitzik egin ordea. Ilunabarra ez urrun; euria ari zuen goian eta behean. Mendiko pista batean barrena ibili ziren, irakasleak autoa bazterreko txoko batera eraman eta bertan geratu zuen arte. Erauntsia kanpoan. Eta erauntsia autoan. Motorra itzali orduko egin zizkion lehen ukituak. Garrasiak. Gurean ere zakurrak oinutsik. Eta ausikika. Berriz ukituak, atxikiak, mehatxuak. Bultzadak eta oihuak. Atea ireki eta ihesari ekin zion ikasleak; korrika, negarrez, euritan. Non zegoen ere ez zekien, baina etorritako bidetik atzera egin eta errepidera ailegatzea lortu zuen, eta handik herrira, arnasestuka.

Bertso eskolara joateari utzi zion ikasleak. Asteburuetan ez zuen kalera jalgi nahi. Eta gauero zituen amets gaiztoak. Hala ere, isilik gorde zuen gertatutakoa; harik eta irakaslea etxera deika hasi zitzaion arte. Dardar batean jarri zuen ahots hark, eta hitzen zinismoak. Telefonoa tanpez eskegi arren, gau hartan ez zuen begirik bildu. Ez zuen loaren beharrik amets gaiztorako. Biharamunean, angustiak eta ezinegonak gainezka egin zioten eta dena kontatu zion nire lagunari, hatsantuta, negar batean. Bere burua ispilaturik ikusi zuen nire lagunak kontakizun hartan. Izan ere, urte batzuk lehenago berari gertatutakoa isilpean zuen gordea. Zauria mintzo zitzaion ordea; harrezkero ez baitzen gai izan sexu harremanez gozatzeko.

Salaketaren hariak txirikordatzen hastea deliberatu genuen: gurasoak, Ertzaintza, abokatua, bertso giroa... Gurasoak uzkur, ez zutela eskandalurik nahi, azken finean «ez zela deus gertatu». Etsipena. Hala ere, salaketa jarri zuen alabak; handik gutxira erretiratu zuena, erretirarazi ziotena, hain segur.

Erasotzailearen bertso girotik ezin sinestezko komentarioak heldu zitzaizkigun: «beti gertatu izan dituk horrelako tirabiratxoak», «irakaslea familiako aita duk eta ez dik bizitza izorratzerik merezi»... Batzuek erasotzailea laguna zuten, bai, eta zer? Ez zen hura adiskideak behar zuen laguntzarik egokiena. Auzo lotsa. Eta kakuxaia; putzaren hurrengoa iruditu zitzaigun erasotzaileak bertso eskolako irakasle izateari uztea.

Irakasle ohia, Kakux eta Nietzsche muserako laugarrenaren zain daude, zu ote zara?


Erasotzaileari atxikita

Krisiaren ondorioz indarkeria matxistaren biktimek bikotekideengandik banatzeko oztopo gehiago dituztela ohartarazi dute. Justiziako tasen igoerak "etxeak espetxe" bihurtuko dituela salatu du Maria Silvestrek.


Iñigo Legorburu irabazle Hendaian,

3garren maitasun gutunen lehiaketan

‘Heriotza bezperatan’ du izena gutunak eta aurreneko saria jaso du Lehiaketan. Legorburu Errenteriarra da, baina Hernanin bizi da.

Mari Zozaikoa sorgina, Errenterian bizi izandakoa, da hain zuzen Legorburuk aukeratutako pertsonaia. Logroñoko inkisizioak heriotzara kondenatu duela eta, sorginak amalurrari egiten dion maitasun aitortza da gutunaren gaia. Lehiaketan aurkeztutako 15 lanen artean, lehenengo saria eskuratu du Legorbururen Heriotza bezperatan gutunak. Epaile lanetan, Aurelia Arkotxa (Euskaltzaindiako lehendakariordea), Juan Mari Arzallus (itzultzaile eta filosofoa) eta Peio Urritza (Hendaiako ikastolako zuzendaria) aritu dira, eta parte hartzaileen euskara maila goraipatu dute. Bigarren saria Juan Karlos Merino azkoitiarraren Tximeleta lanak eskuratu du. Sari banaketaren ostean, Iñigo Legorburuk bere gutuna jendaurrean irakurtzeko aukera izan zuen, eta txalo zaparrada batekin erantzun zuten entzuleek. Jarraian, luntx batek eman zion amaiera ekitaldiari.


Cerverak bere aurkako neurria kentzeko eskatu dio UPNri

Santiago Cervera Espainiako Kongresuko diputatuak gaur UPNko Diziplina Batzordeari eskatu dio bere aurkako neurria kentzeko. UPNk aldi baterako alderditik bidali zuen lehengo astean hura, Espainiako 2009ko aurrekontuetako bozketan ez zuelako UPNk erabakia -abstentzioa- bete -PPren osoko zuzenketaren alde egin zuen-.

Diziplina Batzordeko kideen aurrean izan behar zuen gaur Cerverak, baina e-posta bidez mezua helarazi die. Hamar orrialdetan oinarritu du bere jokabidea eta eskaera. Haren arabera, UPNk ezin dio diputatu bati zer egin behar zuen exijitu.

UPNk Jaime Ignacio del Burgo diputatu izandakoa ere utzi du aldi baterako alderditik at.


Miren Azkaratek dio, emaitzak horiek izanda, ez duela ulertzen zergatik aldatu behar den lehendakaria

Miren Azkarate Eusko Jaurlaritzako jarduneko bozeramaileak dio EAJk "garbi" irabazi zituela igandean hauteskundeak eta, beraz, ez duela ulertzen zergatik aldatu behar den lehendakaria.

Haren ustez, EAJri dagokio ekimena hartzea alderdien arteko elkarrizketetan.


Sanferminak, «hautsita»

Uztailaren 9ko egunkariek esan zuten «gertaera larriak» izan zirela gau hartan, eta bazitekeela balaz zauritutako bat hilda egotea. Komisarioburuak ez zien azalpenik eman kazetariei gau hartan.


'Go!azen' antzezlana ikusteko sarrerak salgai Villabonan

Datorren martxoaren 4an eta 5ean Go! azen telesailaren antzezlana ikusgai izango da Villabonako Gurea antzokian. Larunbatean 16:00etan eta 19:00etan izango dira saioak eta igandean 12:30ean eta 17:00etan. Larunbateko 19:00etako saiorako sarrerak eskuragarri daude, 10 euroan, Amasa kafetegian.


Aranealderen urteurrenerako izena eman behar da

GIZARTEA // Hilaren 26an egingo den XXXIV. Aranealde elkartearen urteurreneko festarako izena eman behar da hilaren 13tik 23ra, 17:00etatik 19:00etara, Aranealden. Meza, hamaiketakoa eta dantza saioak izango dituzte. Opariak ere zozkatuko dituzte. Ekintzetan parte hartzeko bazkide izan eta 2016ko kuota ordainduta izan behar da.