60.000 euroko isuna Euskadiko Federazioari, Euskal Selekzioaren lagunartekoarengatik

Indarkeriaren Aurkako Batzordearen aburuz, 'gabeziak' egon ziren 'ikusleak zelaira sartzeko kontroletan'.

Indarkeriaren Aurkako Batzordeak 60.000 euroko isuna ezarri nahi dio Euskadiko Futbol Federazioari, iritzi baitio urriaren 12an Mendizorrotzan jokatu zen Euskal Selekzioaren eta Venezuelaren arteko lagunartekoan "gabeziak" egon zirela "ikusleak zelaira sartzeko kontroletan".

Batzordearen arabera, "bengalak sartu eta piztu ziren; atsedenaldian petardoak jaurti zituzten; pankartak zabaldu ziren aurretik horren berri eman gabe, eta, gainera, ez zuten suaren kontrako materialaz egindakoak ziren egiaztapenik; irteeretan jendea zegoen pilatuta; behin partida amaituta, hiru ikusle zelaian sartu ziren, eta jokalariak zeuden gunera arte heldu ziren".

Horrez gain, partida horren harira, batzorde berak 4.000 euroko isuna ezarri nahi dio zale bati, baita kirol-aretoetara 12 hilabetez sartzea debekatu ere "bengala bat piztu eta 1. lerroan zeuden zaleei botatzeagatik".


Koran liburuak erretzeko proposamena 'lotsagarria' da, Clintonen ustez

Floridako herritarrei Koranak erretzeko deia egin die Terry Jones apaizak, Irailak 11ko atentatuak egin zituztenetik 9 urte igaro direnean.

Floridako apaiz batek Koran liburuak erretzeko egin duen proposamena "lotsagarria" dela adierazi du Hillary Clinton AEBetako Estatu idazkariak. Larunbatean bederatzi urte beteko dira Irailak 11ko atentatuak egin zituztenetik. Urteurrena ospatzeko, Koran liburuak erretzera deitu ditu Floridako hiritarrak Terry Jones apaizak.

Jones Gainesville (Florida) herriko apaiza da, Dove World Outreach Center elizan. Larunbatera begira ekitaldi berezia prestatu du ehunka Koran erretzeko helburuarekin.

Proposamen honen aurrean entzun diren gaitzespen "argiak" nabarmendu ditu Hillary Clintonek, batez ere nazioarteko buruen eta beste erlijio batzuetako ordezkarienak. Clintonen ustez, ekitaldi "lotsagarria" litzateke.

"Gure nazioaren hastapenetatik, askatasun erlijiosoa defendatu dugu", esan du Clintonek.

Aldez aurretik, Philip Crowley Estatu Departamenduko bozeramaileak esan du "probokatzailea" dela irailaren 11ko atentatuak gogoratzeko Terry Jones apaizak proposatutakoa.

Eledunak gaineratu du espero duela jende "asko" agertzea proposamen horren aurka.

Barack Obama presidentea Pentagonoan egongo da (han eroriarazi zuten hegazkinetako bat), biktimen aldeko omenaldi batean, eta Joe Biden presidenteordea New Yorken, Zero Guneko ekitaldietan parte hartzeko.

Beren aldetik, Michelle Obama lehen dama eta Laura Bush lehen dama ohia Pensilvaniara joango dira, jomuga jo ez zuen hegazkin bakarreko bidaiariak omentzeko.


Artzain gabeko ardiak bezalaxe?

Gaztelak erresuma konkistatu ostean, eztabaida itzela izan zen Gorteek Nafarroako bizitza politikoan izan beharreko parte-hartzeaz. Baziren defendatzen zutenak erregeren gainetik behar zutela Gorteek, eta iraganera jo zuten horretarako: erresuma erregerik gabe gobernatua izan zen interregno-aren bila.

Konkistaren ondoren Gaztelak Nafarroako erresumako erakundeak eta legeak errespetatu zituelako mitoak onespen handia izan du zenbait historialariren artean. Konkista prozesua latza izan zela onartuta ere, Nafarroak ustez geroago izan zuen estatusa baliatu dute historialari navarrista anitzek, azken buruan Espainiarekin bat egitera behartua izana onuragarria izan zela defendatzeko.

Historia, ordea, konplexuagoa da. Izan ere, Nafarroako estatusa eztabaidagai izan zen XVI, XVII eta XVIII. mendeetan, eta denbora luze horretan gertatu ziren gatazka eta debateetan ez da zaila ikustea Nafarroan eta Gaztelan arrunt ikuspegi diferenteak zirela, erresuma konkistatu berriaren egoerari zegokionez. Eta ez da luze esperatu beharrik: konkista akitu eta gutira hasi baitziren zenbait idazle nafar historiografia berritzen, egoera berriari buru egiteko asmoz. Izan ere, berriki Fernando Mikelarena historialariak aldarrikatu duen bezala, izan baitzen bizitza 1521. urtetik aitzina.

Hain zuten ongi gobernatu, ezen ez baitzuten erregeren beharrik izan

Vianako Printzeak 1453-1455 urteetan prestarazi zuen bere Kronika, artean Nafarroa independente zelarik. Printzeak helburu bakarra izan zuen testu hura idatzarazteko: errege bihurtzeko bere eskubidea aldarrikatu nahi zuen, Juan II.aren aitzinean. Kronikako narrazioan, beraz, dena da errege zilegien gorazarre, eta usurpatzaileen gaitzespen. Erregea baita, Vianako Printzearen ikusmoldean, piezarik ezinbestekoena Nafarroako arkitektura politikoan. Erresumaren hasmentan nolakoa zen kontatzen ari delarik, Printzeak aipatzen du nafarrak erregerik gabe ibili zirela denboraldi batez, erregea oinordekorik gabe hil ondoan: eginahal guziak egin arren, garai hartan “artzain gabeko ardiak bezalaxe” ibili ziren nafarrak.

Ikusmolde hori nabarmenki aldatu zen konkistaren ondorengo lehen urteetan. 1534 inguruan idatzitako Kronikan, Diego Ramirez Avalos de la Piscina historialariak ere, Vianako Printzearen antzera, interregno baten berri emanen digu. Oraingo honetan, ordea, erregeak, hil baino lehen, erresumako jaun gorenak deitu eta hamabi nobleri eman zien erresuma gobernatzeko agindua. Eta horrela, dio Avalosek, hamabi noble horiek “hain zuten ongi gobernatu, ezen ez baitzuten erregeren beharrik izan”. Are gehiago, haien autoritatea hain zen handia, ezen, “lege eta foruaren arabera, gaurdaino izan duten lehentasuna erregeren eta haren kontseiluaren gainetik”.

Avalos de la Piscina ez zen interesik gabeko antigoaleko kontuak aztertzen ari. Zuzen-zuzenean Nafarroako egoera berriaz ari zen: testuko hamabi nobleak XVI. mendeko Gorteak ziren, erregeren eta haren boterea defendatzen zuen Errege Kontseiluaren gainean zeudenak. Erregeak, alegia, ezin zuen legerik eman Gorteen iritzia aintzat hartu gabe –Gaztelan egiten zuen bezala–: Gorteen boza aditu beharra zeukan. Horra Avalosen mezua. Haren Kronikan, artzainik gabeko ardiak izatetik erregeren beharrik ere ez izatera pasatuak ziren nafarrak: iraganari begirada berria botaz, oraina berrasmatu nahian zebilen Avalos de la Piscina.

Ez baita erresumarik gabeko legerik, ezta legerik gabeko erresumarik ere...

Horrela, esaldi horrekin, eskatu zioten Gorteek Carlos I.ari Fuero reducido delakoa onar zezan, 1530ean. Fuero reducido hura –Foru batua izan liteke itzulpen egokia– osatzearena konkista aitzineko proiektua bazen ere, konkista gertatu eta gero gauzatu zen. Bertan, Erdi Aroko Foru orokorra eguneratu egin zuten, “gauza berririk gaineratu gabe”, edo hala adierazi zuten Gorteek behinik behin.

Foru batua dantzan ibili zen XVI. mendean, baina ez Carlos I.ak ez Felipe II.ak, Nafarroako erakundeak hainbeste maite eta errespetatzen zituzten haiek, ez zuten inoiz onartu nahi izan. Erabil dezatela nahi badute, baina hobe onespenik ez ematea, izan zen Gaztelako Kontseiluaren aholkua.

Eta, egia erran, Gorteek kontrakoa adierazi arren, Foru batuan bazen gauza berririk. Bitxikeria hau, kasu. Erdi Aroko Foru orokorreko sarrerak honela zioen: “Hasmentan, Foruak ezarri zuen Espainian erregea nola hautatu behar zen...”; proposaturiko Foru batuan, ordea, esaldi hori honela zegoen idatzia: “Hasmentan, Foruak ezarri zuen Nafarroan erregea nola hautatu behar zen...” Foru batuan ere, iragana berridazten ari ziren, orainari hobeki aurre egiteko.

Ordenantzetatik Sindikoen legeetara

Edonola ere, Gaztelatik ere saiatu ziren Nafarroako historiografia eta historia legala komeni zitzaien ikuspuntutik berridazten. Foru batua bazterturik baina legeak beharrezkoak zirela ikusita, Errege Kontseiluak bere lege bilduma bultzatu zuen. Emaitza Ordenantza zaharrak izeneko liburua izan zen, Pedro Balanza eta Pedro Pasquier abokatuek prestatua eta 1557an argitaratua. Bertan, mota guztietako legeak agertzen zaizkigu, erregeak berak emanak dira batzuk, eta erregeak Gorteekin batera adostuak, beste batzuk. Baina ez dira berdin-berdinak denak. Erregeak ezarritakoak lehen liburuan daude bilduak; Gorteen parte-hartzea izan zutenak, berriz, bigarrenean. Lehenbizikoen testua hitzez hitz dago kopiatua; bigarrenena, aldiz, laburbildua dago. Nabardurak dira, ia-ia oharkabean hierarkia txiki bat markatzen dutenak bi lege klaseen artean.

Bestalde, Pasquierrek erregeari egotziko dio erresumako ilustrazio legalaren meritu guztia. Antzinako garaiez geroztik, trebeak izan dira nafarrak mairuen kontrako borrokan, idatziko zuen Pasquierrek 1567an, baina ez dute inolako jakin-minik izan beren lege, foru eta ordenantzak bildu eta inprimarazteko. Ondorioa garbia zen: Erregearen aginduari eta Pasquierren lanari esker, legerik gabeko denbora basa hura finitua zen. Konkistak, hitz batean, ilustrazioa ekarri zuen Nafarroara.

Gorteek ez zuten inoiz Balanzaren eta Pasquierren lege bilduma onartu –nahiz eta, praktikan, erabili egin zuten–, baina XVII. mendera arte ez zuten lortu beren ustez egokia zen bilduma argitaratzea. Gorteetako bi “funtzionariok”, Pedro de Sada eta Miguel de Murillo sindikoek, prestatu zuten 1614an. Bilduma hark ez zekarren Gorteen parte-hartzerik gabeko legerik, eta, sarrerako lehen lerrotik beretik, Sadak eta Murillok Pasquierrek egindako interpretazio historikoa zuzendu zuten: “Nafarroan, gobernu onerako legeak egiteko ardura, hauek ongi administra ditzaten erregeak hautatzeko ardura bezain zaharra izan da beti”.

Eztabaida amaiezina eta amaigabea

XVI. mendearen hasmentan, konkistaren ondoren, “integrazio” kontzeptupean espazio zabala hedatu zen, borroka-gune bihurtu zena. Ez da egia Gaztelak Nafarroako erakundeak errespetatu edota bultzatu zituenik. Monarkiaren aldetik halako tolerantzia sumatzen zen, bakea mantentze aldera, baina horrek ez du erran nahi konkistatzailearen eta konkistatuaren arteko harremana ona edo gatazkarik gabea izan zenik.

Konkista gertatu bezain fite, nonahi kausitzen ditugun zantzuek argi erakusten dute Nafarroan abian zela historia berrikuste eta berridazte prozesu bat, egoera berrian erresumak ahalik eta independenteen –edo ahalik eta autonomoen– segi zezan. Baina historiaren begi berriekin idazte hori modu polemikoan gertatu zen, Gaztelatik –eta, zenbaitetan, Aragoitik– heldu ziren bertsioekin borrokan. Avalos de la Piscinaren Kronika aipatu dugu hemen, baina historiografia XVII. mendean loratu zen benetan, kanpoan osaturiko kondairekin solas amaigabean. Foru batua eta lege bildumak aipatu ditugu, baina erregeak uko egin zion lehenbizikoa onartzeari, eta foruen kontrako erasoak behin eta berriz gertatu ziren.

Nafarroaren integrazio zoriontsuarena fikzioa izan zen, baina, neurri batean, nafarrek berek asmatutako fikzioa, erresumarako hain onuragarriak ez ziren bestelako fikzio batzuei arrapostua emateko. Garai hartako perspektiba (nahita) ahantzita, fikzio horren zer-nolako erabilera egin duten XX eta XXI. mendeetako navarristek beste kontu bat da, beste momentu batean kontatu beharrekoa.


Gama neutroa eskatzen du herritar askok

Susaeta argitaletxearen bi ipuin aurkezten dituen argazkiak (behean ageri den Neskentzako ipuinak eta Mutikoentzako ipuinak) su hartu du sare sozialetan. Herritar askok ipuin hauek erretiratzeko eskatuz gutuna idatzi du eta Susaetak erantzutera beharturik ikusi du bere burua. Jasotako gutunak neska eta mutilei buruzko bereizketa eta aurriritziak azpimarratu baizik ez ditu egin, ordea. Kasu hau izebergaren erpina dela jakitun, oinarria aztertzera jo dugu erreportaje honetan.

“Egun, produktu, publizitate eta denden antolaketa osoak etengabe azpimarratzen du neska-mutil bereizketa” pentsatu du askok Susaetaren ipuinen kasuaren aurrean; ipuin hauek titularrera eraman dutena adierazten digutela ia produktu guztiek, hitzez ez bada ere (ezta beharrik ere!). Baina esplizitu egitea badela zaindu beharreko marra gorria adierazi digu Bilgune Feministako kide Oihana Etxebarrietak: “Oso garbi adierazten duelako ipuin estilo bakoitza nork irakurri behar duen. Banaketa horrek bazterketa dakar eta ondorioztatzera zaramatza ‘neska izateko honela izan behar duzu’”.

Marketinak edo gehiago saldu nahiak ekarri du produktuen alferrikako sexuatzea. Gizonek bizarra egiteko aitzur bat eta emakumeek bizarrak kentzeko beste bat diferentea “behar” izatea. Itxuraz bezeroen behar eta izaerara gehiago egokitzen diren produktuak dira eta sexua izaera horretan guztiaren gainetik azpimarratzen den bereizgarria da, produktu horren funtziorako zerikusirik ez badu ere: galtzontzilo eta kuleroak bereiztea gauza bat da, baina zer zentzu du galtzerdi edo zapatak sexuen arabera diseinatzeak? Muturreko dibertsifikazio honen helburua kontsumismoa bultzatzea da.

Benetan gero eta aukera gehiago ditugu?

Dibertsifikazioak aukerak zabaltzen dizkigula irudi luke lehen kolpean. Baina gama femenino eta maskulinoa markatzearen emaitza guztiz kontrakoa dela azaltzen du Amelia Barquinek Txankleten eta galtzerdien sexuaz blogean: “Askatasuna gezurrezkoa da: bezerook nahi duguna erosi ahal dugu, bai, baina ezin dugu nahi duguna erabili, mila modutara jakinarazten zaigunez. Manten dezagun gizon eta emakumeen arteko distantzia, ez gaitezen nahastu”. Erosketa errazteko, aukeraketan laguntzeko egiten dela argudiatzen dute saltzaileek, baina erosleari nekagarri ere suerta dakioke produktu bakoitzaren aurrean “neskentzat” “mutilentzat” dilema faltsu horretan etengabe kokatu beharra, eta taldearen onarpena kolokan sumatu nahi ez duten haurrekin sarri ez dagoen lekuan arazoak sortzen dira; “ez, tira, hobe Minnie hartzen badut, Mickey mutilentzat da eta...”.

Gama arrosa, unibertsal maskulinoa eta guztiontzako gama zabala

Erosleon pertzepzioa da apalategi arrosaz, produktu arrosaz bete direla dendak. Gama arrosa sortzeak sexismoa areagotu duela salatzen dugu, baina Etxebarrietak oroitarazi digunez mundu arrosaren aurreko hura ez zen unibertsala: “Lehengo produktu unibertsal haiek izan zitezkeen ikuspegi maskulino batekin egindakoak. Horrek ez du esan nahi, esaterako, neskok baloiarekin jolastu ezin genuenik. Orain merkatu feminizatua sortu da baina ez dena unibertsala”. Gizartean jende askok eta askok eskatzen dutena zer den bistakoa da: “Gama zabal bat denontzako balio duena”.

Benetan gehiago saltzen da bereizita?

Etxebarrietak bestelako produktu, publizitate eta denda antolaketa bat lantzera gonbidatzen ditu saltokiak: “Ausartuko nintzateke esatera beste modu batean egingo balute agian gehiago salduko luketela; jende asko erabat nazkatuta gaude panorama honekin. Ikuspegi ekologikoa saltoki handietan sartu den bezala, lanketa honek ere bere sarbidea izango duela pentsatu nahi nuke”.

Bada ekintza positiborik dendarien artean: Toy Planet jostailu etxeak aurten katalogoa egiterakoan bereziki zaindu du argazkietan islatzen diren rolak, eta ume guztiak erakutsi ditu era guztietako jostailuez gozatzen. Donostiako Toy Planet-Jostamendi dendako arduradun Idoia Gallardok azaldu digu azken urteetan bezeroen artean sumatzen zuten eskariari erantzunaz eman dutela aurten pausoa: “Iaz sare sozialetan halako argazkiek oso harrera ona izan zuten eta aurten katalogora eraman ditugu”. Zehaztu behar da katalogoan euren markako jostailuak aurkezten direla modu parekidean, baina gainerako etxeek ohiko moduan bidali dizkiete argazkiak: “Beste ekoizleei gustatu zaie ideia, baina oraingoz ez dira urratsa ematera ausartu eta ohiko esterotipoekin jarraitzen dute. Sukaldetxoetan bai, hor mutilei leku egin zaiela ikusten da”. Bezeroek oso gutxik egin diela aipamenik esan digu, baina jaso dituzten aipamen guztiak oso positiboak izan direla, “bazela garaia esan digute”. Gallardok dudan jarri du koloreagatik benetan gehiago saltzen ote den: “Ados, badira bezero batzuek oso garbi esaten dutenak ‘arrosa ez dugu nahi mutilentzat’ edo ‘auto telegidatua neska batentzat ongi ikusten duzu?’ onespena bilatzen dutenak. Baina normalean produktu neutroek oso harrera ona izango lukete. Salmenta aldetik, patinetea erostera datorrenak berdin erosiko du patinetea, hori delako umeak nahi duena, nahiz arrosa ez izan”.

Saltzaileen erantzukizuna

Saltokiek ardura sozial handia dute parekidetasuna lortzeko bidean. Ordea, ez dugu aurkitu euren gizartearekiko konpromisoetan txertatuta duenik. Susaetako kasuaren aurrean hiru erantzun hauek jaso ditugu: Santurtziko Mamariga auzoko Arkupe kioskoaren nagusi Jose Ignacio Martinek gutuna bidali du Susaetara, esanaz ordura arte ez bezala, haren produkturik ez duela salgai jarriko kioskoan, ipuin horiek erretiratzen ez dituen artean. Gexan Sors-ek, Elkar Taldeko Marketin Zuzendariak adierazi digunez, “gure dendetatik halako liburuak kentzeko erabakia hartu zen”. Erantzukizuna sortzaile, argitaletxe eta saltzaileena, partekatua dela azaldu digu: “Sorkuntza autore bakoitzaren erantzukizuna da baina Ttarttalo eta Elkar argitaletxeetara iristen zaizkigun proposamenak argitaratu edo ez erabakitzerakoan, parekidetasunaren printzipioekin talka egiten duten edukiak bazter uzten ditugu eta ez ditugu argitaratzen (hala ere, esan behar da hemengo sortzaileek aurkeztutako lanetan, zorionez, irizpide hauek ongi betetzen direla). Gure dendetan, eskaintza egokitzen dugu parekidetasuna, giza eskubideak… bermatzen dituzten argitalpenekin. Ezinbestekoa ikusten dugu argitaletxeen laguntza, eurak dira profesionaltasunez eta zuzen jokatu behar dutenak lehenik”.

Ipuin hauek salgai dituen Eroskiko Gizarte Erantzukizun arduraduna den Alejandro Martínez Berriochoak azaldu dizkigu produktuak hautatzeko irizpideak: “Haurren jostailuak hautatzeko orduan, produktuaren heziketa elementuetan eta kanpainaren salmenta potentzialean oinarritzen gara; horretarako, aurreko urteei erreparatzen diegu, eta hornitzaileak komunikazioan eta publizitatean egin asmo duen inbertsioari”. Liburuen gaira etorrita: “Ez da kontuan hartzen neskatoentzako edo mutikoentzako liburuak ote diren alta emateko orduan. Saiatzen gara liburu guztiak izan daitezela hala mutikoentzat nola neskatoentzat; horrela, gizartean nahasmena edo ezinegona eragin ditzaketen liburuak saltzea saihesten dugu. Gure liburu sortaren bidez berdintasuna bultzatzen saiatzen gara. Edonola ere, egia da zenbait gai interesgarriagoak izaten direla neskatoentzat mutikoentzat baino eta alderantziz (esaterako, liburuaren protagonista zein den), baina irakurleak hautatzen du”.

Erakundeen eskumenak

Emakundeko (Emakumearen Euskal Erakundea) zuzendari Izaskun Landaidak azaldu digu erakunde honek gomendioak bidali dizkiola Susaeta argitaletxeari, “Emakundek ez baitu ahalmen zehatzailerik”. Argitu duenez “Emakundek dituen egitekoen artean dago negoziazio-bideak eta gomendioak ematea pertsona fisiko nahiz juridikoei, sektore pribatuan gertatzen diren sexuagatiko bereizkeria egoerak edo ekintzak zuzentzeko”. Baina nabarmendu duenez, “saltokientzako ez dago araudi zehatzik, gainontzeko gizarte eragile eta enpresa guztien ardura bera dute, baina beharrezkoa izango litzateke gai honen inguruan hausnarketa egitea”.

Norberaren ardura

Jakina da marketinak atrofiatu egin dizkigula gustuak eta desioak, produktu neutro baten bila joanik ere eskaintza binarioarekin topo egiten dugula, norbanakoaren ahalmenak ezdeusa dirudiela kontsumismoa ardatz duen makinatzarraren aurrean... baina mugak muga, beti dago zer egin. Amelia Barquinek Kinka blogean titularretik botea digu enbidoa Nor ausartuko da panpina bat erosten (bere semea ez den) mutil bati Gabon hauetan? artikuluan. Inbertsioaren araua delakoa proposatzen digu bertan: “Neska batentzako oparia aukeratzeko orduan, nire buruari galdetzea ea mutil bati gauza bera oparituko niokeen. Eta alderantziz. Galderak balio dezake konturatzeko ea ni ere neska/mutil binomio tradizionala eraikitzen laguntzen ari naizen. Eta gero erabakia hartuko dut, noski, zeren mutikoak baloi bat nahi badu, ba horixe nahi du, zergatik ez. Baina batzuetan ideiaz aldatzen dut”. Oihana Etxebarrietak Olentzeroren gutuna umeekin aztertzea proposatu digu, etxeko guztiek kritikoki eztabaidatzea zer den objektu horiekin bilatzen duguna, dauden aukera guztiak errepasatzea, publizitateak elkarrekin komentatzea, eta abar.

Ba al zenekien 1940 arte arrosa “mutilena” zela?

Jeanne Maglaty-k smithsonianmag.com webgunean argitaratutako artikulutik koloreek AEBetan izan duten bilakaera laburtu dugu, hemengoa ere ulertzeko argigarri izango delakoan.

Umeak mendetan zuriz jantzi izan dira 6 urte egin artean. Egun, berriz, jaio orduko adierazi nahi izaten da haurraren sexua belarritakoekin, eta kolore arrosa eta urdinez bereiziz. Bi kolore horiek, gainerako pastel tonuekin batera, XIX. mende erdialdera iritsi ziren haurren arropetara, baina Munduko Lehen Gerratearen bezpera arte ez zitzaizkion kolore bakoitza sexu bati atxiki. Eta alderantzizko esanahia eman zitzaien gainera: gorriaren aldaera den arrosa gogortasunarekin eta mutilekin lotzen zuten eta urdina fintasunarekin eta neskekin.

1940an aldatu ziren kolorez sexuak. 1960an emakumeen askapen mugimenduak anti-femenino eta anti-moda mezuak zabaldu zituen. Unibertsala bilatu zen baina Roosevelten garaian gertatzen zenaren kontra, neskak “mutilen” tankeran janzten hasi ziren, neskatilek izan zitzaten mutilen tratu eta aukera berak. 1985ean haurdunaldiko frogek gurasoak neska edo mutila ote zetorren zain jarri zituzten eta jaioberrientzat sexua markatuta duten produktuak erosten hasi ziren. Marketinak egin du hortik aurrerakoa.


Plaentxi Herri Eskola Bullyng Bariko Gunea

Bullyng-aren kontrako ekitaldi esanguratsua egin zuten ikastetxean martxoaren 16an. Kantuak, dantzak eta antzerkia lagun, jazarpen egoerak edo bullying-a baztertu egin behar direla partekatu zuten ordu eta erdiko ekitaldian.

Bukaeran, Gure Eskola Bullying Gune Askea zioen pankartaren atzean familia argazkia atera zuten guztiek batera, eta jakinarazi zuten hurrengo erronka dela pankartak dioenarekin bat datorren logoa sortzea, eskolarako.


Euskal dantza-saio irekia, Gay Murren

Banaiz Bagara elkarteak antolatuta, euskal dantza-saio irekia egingo dute gaur, Gay Mur eskolako patioan. Saioa arratsaldeko 17:30etatik aurrera egingo dute, eta Patxi Montero dantza irakaslearekin batera ariko dira. Horrez gain, jakinarazi dute, Txema tabernako (Izpizua, 21) euskara ‘ikas-tertuliak’ jarraitu egingo dutela larunbatero, 17:00etatik aurrera, abuztuaren 13ra bitarte.


Espainiako Auzitegi Nazionalak Mikel Otegi epaituko du, bi ertzain hiltzea leporatuta

Gipuzkoako Lurralde Auzitegiak Espainiako Fiskaltzaren eskaria ontzat jo du, eta Espainiako Auzitegi Nazionalari Mikel Otegi epaitzeko eskumena eman dio. Otegi Gipuzkoako Lurraldea Auzitegian epaitu zuten, bi ertzain hiltzea leporatuta, eta zinpeko epaimahai batek absolbitu egin zuen. Orain, bigarren aldiz epaituko dute, auzi beragatik.

Gipuzkoako Lurralde Epaitegiaren arabera, "Mikel Otegiren ekintzak asmo terrorista osoa zuen".

1997an errugabe jo zuen zinpeko epaimahai batek, Gipuzkoako Lurralde epaitegian. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak berriz epaitzeko eskaria egin zuen, eta Fiskaltzak ere berriz epaitzeko eskatu zuen, "terrorismoa" leporatuta. Gipuzkoako Lurralde epaitegiak arrazoia eman die, eta beraz, Espainiako Auzitegi Nazionalak berriz epaituko du Otegi, aurretik ere epaitutako auzi batengatik.


Alamara lekualdatu dute Eneko Goieaskoetxea

Alcala Mecotik (Madril, Espainia) Alamara (Pontevedra, Galizia) lekualdatu dute Eneko Goieaskoetxea preso busturiarra, Euskal Herritik 730 kilometrora, hain zuzen ere.

Asteburuan izan zuen Goieaskoetxeak lehenengo bisita, eta senideek azaldu dutenez, “lekualdatzea ondo joan zela” esan zien busturiarrak. Azaldu dutenez, kartzelara iritsita isolamendu moduluan sartu zuten. Hala ere, senideek jakinarazi dutenez, “gainontzeko presoak ikusteko aukera eduki zuen, eta horiek moduloz aldatzeko eskaera egingo dutela esan diote Enekori”. Goieaskoetxeak berak, zuzendariordeagaz hitzordua eskatu duela esan dute.

Senideek “animatuta, berritsu eta umoretsu” ikusi zuten Goieaskoetxea zapatuko bisitan.


Asteasuko diagnosia helburu, galdeketa herritarrei

Asteasuko herriaren eta herritarren errealitatea aztertu eta bizi kalitatea hobetzeari begira, diagnosia osatzeko urratsak bideratu ditu Udalak. Patxi Olasagasti zinegotzia da ekimenaren koordinatzailea, Beñat Jauregi eta Aroa Izquierdo, berriz, ekimeneko kolaboratzaileak eta etxez etxe galdeketak egiteaz arduratuko diren kideak.

Asteasuko herriaren inguruko diagnosia egiteko beharra ikusi dute Udaleko kideek. Patxi Olasagasti, Asteasuko Gizarte Zerbitzuetako zinegotzi eta lanbidez soziologoa denak argitu du ekimenaren zergatia: “hiri eta Udal handietan, aurrekontuek aukera eskaintzen dutenez, alor askotako azterketak egin izan dira: ekonomiari, azpiegiturei nahiz bizi ohiturei begira, besteak beste. Ez da halakorik gertatu, ordea, herri txikietan; ohitura nahiz baliabide ezak bultzatuta. Hori gainera, Asteasuren kasuan, beste egoera bati zuzenean lotzen zaio: izan ere, ezker abertzaleari ez zitzaion udaletxean parte hartzen utzi azken hamasei urtean eta, ondorioz, Udaleko gainerako kideei ez zitzaien esfortzu handiegirik egitea egokitu alkatetzari eusteko”. Denbora tarte horretan Asteasun inbertsio asko egin dela aitortu du Patxik, baina ez dela garapen jasangarriari buruzko azterketarik egin, eta horrek, kontraesan eta paradoxak sortzen dituela: “Asteasun diru-sarrera ugari zegoenez, ez zen azterketa horri ekiteko beharrik ikusten, baina orain, ekonomiaren beheraldiarekin oinarri guztiak erori direnean, zulo handiarekin egin dugu topo”. Etorkizunera begira, beraz, beharrezkoa iruditu zaie herriaren nahiz herritarren errealitatea aztertzea eta buru-belarri ari dira lan horretan, “hauteskundeetako programa prestatzen hasi ginenean, herriarekin lotutako alor ezberdinak aztertuko zituen diagnosia egin beharra zegoela jabetu ginen eta diagnosi hori osatzeko eman beharreko pausoak lantzen ari gara orain: plan estrategiko moduan ezagutzen dena”, argitu du. Halako lanetan aurreikusi ohi den bezala, diagnosia garatzeko 10 urteko denbora tartea dute Asteasun, nahiz eta lana lehenago bukatzeko aukera ere badagoen.

Helduen eta gazteen errealitatea, aztergai

Diagnosiko aztergaien artean gai edo sektorerik nagusiena gazteen eta helduen errealitatea zein den aztertzea dela uste dute diagnosiaren bultzatzaileek. Gazteei lotuta: mugikortasuna, eskola, aisia, kirola… Helduei lotuta: dependentzia, bakardadea, irisgarritasuna, beharrak… Bigarren maila batean, identitatearen edota kulturaren gaiak aztertuko lituzkete. Identitatearekin lotuta: euskara, jaiak, aisia, janaria, kirola, musika, erlijioa, sinismenak… Kulturarekin lotuta: generoa, ingurumena, ohiturak… Sostengarritasunarekin lotuta: zaborra…

Demografia datuei begiratuta, 25 urtetik beherako asteasuarrak 424 gazte direla zehaztu du Patxik eta datu hori 1500 biztanleko herrietan aurkitzea ez dela batere erraza. “Asteasuren kasuan oso demografia datu baikorrak ditugula azpimarratu behar da: gazte jendearen kopuru altua, daukagun daturik onena da eta haien etorkizunari begira azterketa egitea garrantzitsua da. Era berean, jende heldua ere badugu herrian eta zein egoeratan bizi diren jakiteaz gain, beraien beharrak eta kezkak zeintzuk diren jakitea beharrezkoa da, herriaren garapen egokirako”. Asteasuarren artean, baserrietan bizi den herritar kopurua dezentekoa da eta haiengana iristea zailagoa den arren, saiakera egin nahi dutela jakinarazi du, “baserritarren iritziak ere bildu nahiko genituzke eta noski, haiengana ere joko dugu; beraien eskubideak ere bete daitezen”.

Lau galdetegi, adinka

Adin ezberdineko herritarrek kezka eta behar ezberdinak dituztela kontuan hartuta, herritarrei luzatzeko lau galdetegi ezberdin prestatu dituzte, adinka banatuta: 8-12 / 13-18 / 19-65 eta 65 urtetik gorakoei zuzenduta, “Asteasun belaunaldi ezberdineko herritarrak bizitzeak eta herriak dituen ezaugarriek bultzatuta, nahitaezkoa da aipatu gai zehatzen inguruan galdera ezberdinak luzatzea”, azaldu du Patxik. Esaterako, gazteen artean 12 urtera arte, asteasuar gaztetxo gehienak herrian bertan biltzen direla eta herrian oso gizarteratuta daudela nabarmedu du. “13 urtetik aurrera, ordea, Villabonara joaten dira gehienak ikastera eta lehen inpaktua gogorra izaten da eurentzat, ordura arte herri txiki batean bizitzera ohituta egon baitira. Eskolaz gain, eskolaz kanpoko ekintzatara ere herritik kanpora joaten hasten dira eta horrek guztiak izugarrizko eragina sortzen du mugikortasunean”. Eta azken horrekin, mugikortasunarekin lotuta, Asteasun arazoa handia dela adierazi du zinegotziak, “Villabonan esaterako, garraio zerbitzu ugari eskaintzen da ordu guztietan, baina barrurago geratzen diren herri txikiek ez dute halako aukerarik izaten. Gaztetxoen kasuan, gurasoek garraiatzen dituzte batetik bestera kotxez seme-alabak. Eta bereziki, lan hori emakumeen esku geratzen dela uste dugu. Ondo aztertu beharreko gaia da, aurrera begira zein irtenbide eman erabaki ahal izateko. Mugikortasunaren arazoa, era berean, gehitu egiten da baserrietan bizi diren herritarren kasuan”, azaldu du. Beharrak eraginda, Asteasun 900 autotik gora dagoela aipatu du Patxik. Kontuan hartzeko kopurua, ezbairik gabe.

Beñat Jauregi eta Aroa Izquierdo, inkestatzaileak

Beñat Jauregi andoaindarra eta Lazkaoko Aroa Izquierdo Asteasuko diagnosia osatzeko lehen pausoetan lanean ari dira. Lehenik eta behin, Patxirekin batera osatu zuten herritarrei egingo dieten galdetegia, “Patxik egindako zirriborroa osatzen hartu dugu parte. Hiruon artean landu dugu adinka banatuta egingo dugun galdeketa”, zehaztu dute. Berriki, hasi dira etxez etxe galderak egiten eta martxora arte arituko dira langintza horretan. Beñat soziologian lizentziatua da eta galdetegiak osatzeko landa lana nahikoa konplexua eta gogorra izaten dela argitu du. Behin galderak egiten hasitakoan, ondoko deia luzatu die herritarrei, “guri lana erraz diezaguten eskatuko nieke batetik eta, bestetik, aprobetxa dezatela eskaintzen zaien aukera hau beren iritzia emateko. Herritarrek zer pentsatzen duten jakiteko aukera ona da, ez da beti halako egokierarik izaten”. Aroak argitu duenez, galdetegiarekin hasi aurretik, herritarrei eskutitza igorri zieten jakinaren gainean egon zitezen eta galderak erantzuteko prest ote zeuden jakiteko. “Inkesta anonimoa dela azpimarratu nahi dugu, ez daitezela erantzutera beldurtu”. Galdeketa ez diete herritar guzti-guztiei egingo, adin taldearen arabera, portzentaje jakin bat aukeratuko dute. Parte hartzeko deia luzatu diete hiru elkarrizketatuek herritarrei: “gure asmoa ez da txutxumutxuak biltzea; errebindikazioak, kexa eta beharrak jasotzea baizik. Herritarrek benetan pentsatzen dutena jakinaraztea nahiko genuke”, adierazi dute. Etxe bakoitzean ordu erdiko tartea igaroko dute galdetegia osatzen: herriari egingo zaion mesedea kontuan izanda, ez da aparteko denbora.

Behin emaitzak jasotzen dituztenean, aplikazio informartiko batean txertatuko dituzte emaitzak eta informea osatzeko erantzunak arrazionalizatu beharko dituzte, plangintzak osatu ahal izateko. Pausoz pauso, zimendu sendoak ezarri eta etorkizuneko bide berriak eraikitzeko.


PSE-EE: "Aldundiak Atsobakar bere gain hartzen ez badu epaitegietara joko dugu"

Jesus Zaballos alkateak eta PSE-EEren bozeramaileak prentsaurrekoa eman du gaur, EH Bildu alderdiaren adierazpenei erantzuteko eta Atsobakar zaharren egoitzaren auziari buruzko argibideak emateko.

Gipuzkoako Foru Aldundiak esan du ez duela bere gain hartuko Atsobakar zaharren egoitzaren kudeaketa. Horren aurrean, Jesus Zaballosek adierazi du udala ez dagoela ados horrekin: "Legealdi hau hasi baino lehen EAJ eta PSE-EE akordio batzuetara heldu ziren. Horietako bat izan zen PSE-EEk eta EH Bilduk Kabia erakundearekin iritsitako akordioak errespetatzea. Atsobakarren eskualdatzea dago horren baitan, Aldundiak hartuko duela alegia. EAJk ez badu sinatutako agiri hori errespetatzen, epaitegietara joko dugu".

Era berean, alkateak adierazi du Udala "prest" dagoela Aldundiarekin negoziatu eta akordio batera iristeko, baina Atsobakar zaharren egoitza bere gain hartzen badu beti ere. "Maite Peña Gizarte Politiken diputatuak badaki non nagoen, deitu dezala udaletxera eta hitz egingo dugu. Hori bai, EAJk bete dezala legealdia hasi aurretik adostutakoa, Atsobakar Aldundiak kudeatzea. Bestela, epaitegietara joango gara".

Bestalde, atzo EH Bildu koalizioak egindako agerraldiaren inguruan ere aritu da Zaballos: "EH Bilduk leporatu digu antzerki hutsa izan zela lehengo astean Aldundikoekin egin genuen bilera. Zer zentzu dauka orduan epaitegietara joatearen mehatxua egiteak? ", adierazi du. "Antzerkia egin nahi izan bagenu, hedabideak deituko genituen bilerara argazkia atera eta zabaltzeko, baina ez dugu egin. EH Bilduk egin du antzerkia aurreko legealdian, Udalean zein Aldundian. Esan dute akordio batera iritsi zirela Aldundiarekin. Zergatik ez zuten sinatu orduan? Gizarte Zerbitzuetako batzordean sartu garenean ez dugu inolako dokumenturik ikusi inon".

Alkateak adierazi du "kontraesankorrak" direla EH Bilduk egindako adierazpenak: "Diote 900.000 euroko defizita eragingo diola Udalari urtero Atsobakar kudeatzen jarraitzeak, eta hori oso kaltegarria dela herriarentzat, baina haiek Aldundiarekin negoziatu zuten akordioan adostu zuten 2001etik Udalak pilatutako zor hori bere horretan uztea, eta diru hori ez eskatzea".

Zaballosek nabarmendu du PSE-EEk egin dituela "etxeko lanak", hitz egin duela EAJrekin adostutakoa bete eta Atsobakar Aldundiak hartzeko bere gain. "EH Bilduk bereak egin izan balitu, akordioa sinatuta egongo litzateke eta ez ginateke egoera honetan egongo", gaineratu du.

Era berean, Aldundiko 2015eko aurrekontuak ere izan ditu hizpide alkateak: "Oposizioko alderdiek ez zituzten EH Bilduren aurrekontuak onartu, baina zergatik? Ez zutelako inorrekin negoziatu. Apirilean onartu ziren partida gehigarri batzuk Atsobakarren hitzarmena bideratzeko, egia da, baina PSE-EEk babesa eman zielako. Udalbatzarrean ere babesa eman genion hitzarmena sinatzeari, onuragarria iruditzen zitzaigulako, baina ez zuten ezer sinatu azkenean".

"EH Bilduri esan nahi diogu utzi diezaiola gezurrak esateari, eta udal gobernuarekin batera indarrak batzeko herritarrentzat onena dena eskatzeko: Aldundiak har dezala behingoz bere gain Atsobakar egoitzaren kudeaketa", amaitu du Zaballosek.


Metroaren lanen inguruan azalpenak jasotzeko ezohiko Bozeramaileen Batzordea deitzea eskatu du EH Bilduk

Kontxa azpiko metroaren igarobidearen lanetan irregulartasunak salatu ditu EH Bilduk, eta Eneko Goia alkateari eskatu dio ezohiko Bozeramaileen Batzorde bat deitzeko. Gaur Eusko Trenbide Sareak (ETS) adierazi du Kontxako hondartzaren arkupeetan premiazko esku-hartze bat egingo dutela, eta EH Bilduk “iluntasun eta gardentasun eza” salatu ditu.

Uztailaren 20an metroko lanen jarraipena egiteko batzorde ez-iraunkor bat egin zuten udaletxean, eta EH Bilduk esan duenez, prentsaren bitartez ohartu dira esku-hartzeaz, bilera horretan ez baitzuten inungo esku-hartze baten berri eman: “Metroaren igarobidearen obrekin zerikusia duen guztiarekin gertatzen den bezala, oraingoan ere iluntasuna eta gardentasun eza dira nagusi”, dio EH Bilduren udal taldeak.

Bestalde, EH Bilduk gogorarazi du ekainaren 5ean Zubieta kaleko eraikin baten zulaketa dela eta metroaren lanak gelditu zirela. Metroen lanetan izaten ari diren arazo hauek salatu ditu EH Bilduk, eta adierazi dute arazo hauek ez direla bateragarriak Eneko Goia alkatea zabaltzen ari den “lasaitasun mezuekin”.


Zurrumurrua

Gogoan dut Xabier Mendigurenek behin —ezagutu nuen egunean, eginen nuke— esan zidala ez dagoela zurrumurru bat zabaltzeko bide hoberik, hura gezurtatzea baino. Frantzian Emmanuel Macronek (Macron legearenak berak) aste honetan gezurtatu (behar izan) du gizon batekin dabilelako zurrumurrua. Hasieran gezurtapena gay izatea zela idatzi dut, egunkarian hala irakurrita, baina neure burua zuzendu dut, zehazki adierazi baitu ez duela Mathieu Gallet Radio Franceko presidente gazte eta, nire uste apalean, erakargarriarekin maite aferarik, jendartean zabaltzen ari omen denaren kontra, Xabier Mendigurenen teoria bidenabar egiaztatuz, hau da, zurrumurrua muga gaindituta zabaldu dadin (muga egon eraginkorki badagoela berrituta, Iparraldeko euskaldunei ez dakit, baina niri horrelako esamesa ez baitzait iritsi) gezurtatu behar izan duelako.

Errusiako hedabideek zurrumurruari eman dioten zabalkundeak susmarazi du Mosku Frantziako hauteskunde hurbiletan (ere?) eragin nahian dabilela, Assangeren arabera Wikileaketan haren kontra deus ez dagoen Le Pen andrearen alde. Déjà vu-an murgiltzera goaz eta nago, Marilyn Manson bezala, horrelakoak etorkizunetik geure buruari igortzen dizkiogun mezuak ez ote diren. Edo zurrumurruak.


Oscar Freirek ez du Frantziako Tourra korrituko aurten. Lau etapa irabazi izan ditu han


KAE 1 ligako txapeldun da Enbata

KAE 1 liga irabazi du Enbatak. Denboraldia borobil joan zaie Zarauzko arraunlariei, eta atzo Pedreñan hirugarren postua eskuratuta, matematikoki KAE 1 ligako txapeldun dira, oraindik amaitzeko estropada bat falta bada ere.

Donostiarra traineruak irabazi zuen Pedreñako Gran Premio Dynasol bandera, 20:20,74ko denborarekin. Getariarrak Enbataren aurretik iritsi ziren (20:25,33) eta zarauztarrak 20:30,22ko denborarekin sartu ziren atzoko podiumean. Zumaiarrak, berriz, bederatzigarren izan ziren 21:07,48ko denborarekin.

Atzo eskuratutako 10 puntuekin, guztira, 177 puntu bildu dituzte orain arte eta, hala, estropada baten faltan, ziurtaturik dute lidertza. Bigarren postuan da oraingoz Deusto 162 punturekin; bi taldeen arteko aldea 15 puntukoa izanik, ezinezkoa izango da deustuarrentzat datorren asteko estropadan Zarautzen puntuazioa hobetzea.

Begirada play off-ean

Bilbon jokatuko dute KAE 1 ligako azken estropada datorren asteburuan. Ondoren, Kontxan izango dute hurrengo hitzordua Enbatako mutilek, eta haren ostean, Bermeon eta Portugaleten jokatuko dituzte play off-ak, irailaren 14an eta 15ean. Asteburu horretan, datorren denboraldian TKE ligan jokatzeko txartela izango da jokoan. Aurtengo TKE ligako azkenaurreko taldea, Galiziako ligako lehen bi taldeak eta KAE 1 ligako lehen bi taldeak ariko dira lehian.


Eman daiteke izena NikTriren negulekuetan

Abenduaren 26tik 29ra, 7 eta 17 urte bitarteko neska-mutilek kirola eta euskararen inguruan egun ahaztezinak pasatzeko aukera izango dute, Askizu auzoan dagoen aterpetxean.

Bertan igaroko duten denboran kirol ezberdinak zein aisia uztartuko dituzte, heziketan eta udalekuen antolaketan eskarmentu handia izan duen lantaldeak antolatuta: Kutxa Fundazioa, Nik Tri triatloi elkartea, Arazi eta Fitgüne.

7 eta 14 urte bitartekoentzat, goizetan jolasen bitartez triatloia ezagutzeko jarduerak landuko dira, bakoitzaren adina eta forma fisikoa kontuan harturik. Denontzat dago tokia Neguleku hauetan. 15 urtetiko gorakoek, ordea, teknifikazioa eta errendimendua landuko dute.

Saio hauek aisialdiko jarduerekin uztartuko dira arratsaldean. Esaterako, Zumaia ezagutuz, Askizun orientazio jokoetan arituz edo pala txapelketan parte hartuz.

Azkenik, amaiera borobila izan dadin, duatloi bat ospatuko da eta familia gonbidatua egongo da ikustera.

Informazio gehiago info@niktri.eus helbidean edo 943-83 36 41/628 64 30 69 telefono zenbakietan. Izena eman daiteke www.niktri.eus helbidean.


Salsamendi: 'Euskadiko txapelketara joan ala ez, ez dugu erabaki'

Oriok Gipuzkoako trainerilla txapelketa irabazi du.

Oriok Gipuzkoako trainerilla txapelketa irabazi du. Jon Salsamendi prestatzailearekin jhitz egin dugu 'Tostartean', eta, adierazi duenez, oraindik ez dute erabaki Euskadiko txapelketan izango diren ala ez.


Parekidetasuna aldarrikatzeko lehiakorra izango ez den lasterketa larunbatean

Martxoaren 8ko egitaraua ez da oraindik bukatu Amurrion. Horren adibidea da larunbatean 17:00etan egingo duten lasterketa. Kirol hitzordu horren bidez parekidetasuna aldarrikatu nahi dute Amurrion.

Herriko plazatik abiatuko den 5 kilometroko ibilaldia ez da lehiakorra izango, edonork parte hartu dezake /berdin dio bere adina/ eta bere asmoa da ahalik eta jende gehien erakartzea aldarrikapenarekin bat egin dezaten amurrioarrek.

Erritmoa motela izango da parte-hartzaile guztiek talde bakarra osatu dezaten. Korrika ez ezik, bizikletaz edo patinen bitartez parte har daiteke.

Ez da beharrezkoa aurretik izena ematea eta lasterkari orok jasoko dute kamiseta.

Lasterketaren ostean askaria egongo da eta parekidetasunaren aldeko mezua irakurriko dute.

Amurrioko Udaleko Berdintasun eta Kirol Sailek antolatu dute ekimena Oinkariak taldearen laguntzarekin.


«Genero jazarpenari aurre egiteko adorea izan zuen Joana Eroak».


Maria Silvestre Emakundeko zuzendaria, osteguneko 'Egun On Euskadi'n

Aitzol Zubizarretaren galderak erantzungo ditu.

Ostegun honetan Maria Silvestre Emankundeko zuzendaria ETB-2ko 'Egun On Euskadi' albistegira hurbilduko da eta Aitzol Zubizarretaren galderak erantzungo ditu egun-eguneko gaien inguruan.

Horrez gain, Juan Carlos de Julian, Alvaro Martinez eta Iñaki Soto kolaboratzaileek gaurkotasuna hartuko dute hizpide solasaldian eta Vanessa Sanchezek, bere aldetik, eguneko albisteen berri emango du.

'Egun On Euskadi' ostegun honetan emitituko da goizeko 08:00etatik aurrera ETB-2n.


Gorka Zubizarreta: “Helburu nagusia nesken futbola indartzen segitzea izango da”

Gorka Zubizarreta, ezkerretik hirugarrena. (Anaitasuna)

Gorka Zubizarreta (Azkoitia, 1994) izango da Azkoitiko Anaitasuna futbol taldeko nesken lehen taldeko entrenatzailea. Taldeak Emakumezkoen Euskal Ligan jokatuko du 2018-2019 denboraldia, joan den maiatzean mailaz igotzea lortu ondoren.

Nolatan onartu duzu Anaitasuna futbol taldeko nesken lehen taldeko entrenatzaile postua?

Iazko denboraldian, Ohorezko Kadete Nesken taldean lagundu nuen. Talde horreatik asko, lehen taldera igaro dira, eta proiektuarekin jarraitzeko bidea zen.

Zeintzuk izango dira denboraldiko erronkak?

Dudan ezagutzarekin, ahalik eta gehien ematen saiatuko naiz. Hala ere, helburu nagusia nesken futbola indartzen segitzea izango da, eta iazko lanari jarraipena ematea. Zale gehiago partidak ikustera etortzea ere erronka izango da, eta ondoren, ahal bada, emaitza onak lortzea.

Lehenbiziko entrenamenduak egin dituzue. Nola ikusten duzu taldea?

Momentuz, oso ondo. Taldea zein entrenatzaileok gogoz gaude. Hamazazpi neska ari dira entrenatzen, batzuk oraindik oporretan baitaude. Irailaren 9an izango dugu lehen partida, eta sentipen onak ditugu.

Aurreko denboraldian mailaz igo ziren Anaitasunako neskak. Eragina izan al du taldea osatzerako orduan?

Iazko taldetik bi baja izan ditugu; bat Realak fitxatu du, eta besteak futbola utzi du. Kadete taldetik igo direnekin beteko ditugu hutsune horiek, eta talde osoa Azkoitiko neskez osatutakoa izango da.


Bilore, aspaldiko eskura berriz

Zaldibiako Excavaciones Mugertza enpresa da xaboi fabrika zaharra eta orubea erosi dituena. Pareko Mugertza baserrikoak dira, eta haien soro zen. Garbitu egingo duteSorpresa bikoitza utzi du, azkenean, Zaldibiako Bilore xaboi lantegi zaharraren salmentak. Norbaitek erosi izana izan zen lehen berria; maiatzaren 21ean subasta itxi, eta pujatzaile bakarrak 27.375 euroan eskuratu zuela jakin zen. Atzo, jabe berria zein den jakinarazi zuen ofizialki udalak herri batzarrean, eta ezustekoa izan da hori ere: herrikoa bertakoa da eroslea, Excavaciones Mugertza SL enpresa.Gutxik espero zuten eroslea Zaldibiakoa izatea. «Astelehenean deitu gintuzten, eta bezeroa ezagutu dugu. Sorpresa izan da, oso gertukoa delako», aitortu du Joxan Etxabe alkateak. «Pozik eta gustura» agertu da hargatik.Gertuagokoa, ezin. Biloreren parean, errepidez beste aldean dagoen Mugertza baserrikoak dira erosleak. Excavaciones Mugertza Juan Jose eta Iñaki Mendizabal anaiena da. 1997an eratua, 11 langile ditu. «Txatarrak kudeatzera, burdin materialak berreskuratzera, eraikinak botatzera eta hondakinak birziklatzera» dedikatzen da. Bilore eraisketak eta garbiketak beharrezko duen sektorekoak, alegia.Mugertzakoak ziren lurrakBeste lotura bat ere badute Mugertzakoek Bilorerekin, ordea: fabrika eraiki zuten lurrak beraienak ziren. Ordiziako Arana familiak erosi zizkion Mendizabaldarren aitonari, eta han eraiki zuten lantegia 1962an.«Lotura sentimentala ere badute. Penatuta zeuden Biloreren egoera ikusita. Etxe parean izan dute urte askoan, eta haiek jasan dute. Sail hori berriz eskuratzea bizitzako ametsa zutela adierazi zigun abokatuak, eta lortu dute. Artasoro bihurtzea gustatuko litzaiekeela diote. Beren ilusioa, ama bizi den artean dena botata ikustea da. Sentimendu asko dago, eta asko poztu gara gu. Zein etorriko zen zalantzan geunden, eta lasaitua hartu dugu alde horretatik ere. Guretzat izugarrizko notizia ona da», esan dio alkateak egunkari honi.Excavaciones Mugertza enpresak ez du adierazpen publikorik egin nahi, eta orain arte eraman duten «diskrezioarekin» jarraitu nahi dutela esan du. Beraien asmoa «Bilore erabat eraistea eta garbitzea» da, enpresaren ordezkari batek argitu duenez. Udalaren arabera, «bota eta makinaria gordetzeko biltegi gisa» erabiliko du erosleak, eta ez leukake asmorik industrigunea garatzeko eta pabiloiak altxatzeko.Garbitu eta bota egin behar Lan handia eta konplexua dago Biloren, oraindik. Lantegiaren jardueragatik, lur kutsatua da. Gai kimiko kutsagarrien hondarrak daude, nahiz eta jaurlaritzak 2009an, subsidiarioki, 62 tona hondakin atera zituen, isurketa eta pozoitze arriskuagatik.Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Sailari dagokio deskontaminazio lana gainbegiratzea. «Eraisketak badauka garrantzia, baina baita gai kutsatzaileek ere, nola eta nora eramango diren jakiteak. Ingurumen Sailarekin hartu-emanean jarri gara udaletik; bai botatzen, bai garbitzen, jabe berriari lagundu behar zaiola esan diegu. Udala laguntzeko dago», dio Etxabek. Ura eta argia jarriko ditu, besteak beste.Eraisketarako proiektua egin beharko da. Urte erdia eramango du horrek, udalaren arabera. Silo handia botatzea da kezka handiena eragiten duena, garita eta biak elkar eutsiz baitaude.


Patxi Zubizarreta: "Kanpoan ez dago interesik hemengo arazoa ulertzeko"

Patxi Zubizarreta (1964, Ordizia) Gasteizen bizi da. Haur eta gazte literaturaren kritikaren errekonozimendua jaso du. Helduentzako ere ederki idazten du alta. Horren lekuko Barrikadak (Alberdania) eleberria. Barrikadak zirrara pizten duen liburua da, zinez. Zinez, zinemarako idatzitako nobela da. Duela hogei urte girotutako erretratua paratu du Patxi Zubizarretak. Idazleak gogo bizia eta begi zoliak paratu ditu tren baten barruan, Vigo-Hendaia espresak egindako ibilbidean. Euskal Herrian bizi dugun gatazka gaitzat hartu du idazleak. Lan gaitza beraz. Literatur zale hori, espresa hartzeko billetea erostera gonbidatzen zaitugu. Patxi Zubizarretaren eleberrigile sena aurkituko duzu bere ibilbidean.

Elkarrizketaren ibilbide honen hasieran, imajina dezagun liburua koadro gisara. Hots, literatura paisaia moduan. Nola ikusten duzu euskal literaturaren paisaia?

Irakurle moduan oso paisaia erakargarria zait. Beharbada ez nau guztiz asebetetzen, baina, bere txikian euskal literaturaren paisaia galeria ederra da.

Idazle gisa berriz, paisaia horretan nola ikusten duzu zure burua?

Beste paisaietako koloreetatik zerbait hartu nahian ari den idazlea bezala, koadro polit bat osatu nahian ari den idazle bat.

Nola definituko zenuke polit hori?

Oso gauza bitxia da, haur eta gazte literaturan ideiak azkar garatzen ditut, baina helduentzako lan bat burutu ostean basamortua etortzen zait. Michael Winterbottonen Wonderland pelikula ikusi ondoren hauxe esan nion nire buruari: «Hau da nik literaturan egin nahi dudana». Baina ez dakit hori nola gauzatu. Liburu politak irakurtzen ditut, baina gero nik ez nuke politasun hori nahi nire liburuetan.

Zer da justu film hori?

Londreseko auzune periferikoetan egindako film bat da. Zuzendariak bizkar gainean eramandako kamera erabiltzen du, eta nik horrelako zerbait egin nahi nuke ere literatura egitean. Filmak egunerokotasuna jasotzen du, familia arrunt baten egunerokotasuna. Hori da gehienbat erakartzen nauena, idealismoetatik eta kurtsileriatik urrun.

«Nire idazle bizitzaren sakonean helduentzat idazteko gogoa dago», esana duzu inoiz. Helduentzako idaztea sakonago idaztea al da?

Ez, ez eta ez. Ipuin txikienean helduentzako idazten duzunean bezain sakon idatz dezakezu. Demagun, nik Barrikadak nobelaren ildotik ipuin txiki bat idatz dezaket: Pikolo izenburua jartzen diot. Herri txiki bat, eta bertako herritarren eta guardia zibilen semeen arteko harremanak landu ditzaket. Istorio hori haurrentzat modu batera egingo nuke. Helduentzat idaztean, berriz, askeago sentituko nintzateke nolabait. Izan ere, bietan irakurlea nor den kontuan hartu behar dut, eta bietan, nolabait, sinpletasunaren bidetik iritsi ninteke sakontasunera. Haatik, helduen literaturan pertsonaien pentsamendua eta harremanak ñabardura gehiagorekin osatu behar ditut, edo aukera hori eskaintzen dit behintzat. Alegia, zuk aipatu koadro horretan zertzelada gehiago, ñabardura gehiago sar dezaket.

Haur eta gazte literatura bereizi ohi dituzu. Nolakoa da genero hauekiko zure harremana?

Haur literaturan eroso sentitzen naiz eta erraz idazten dut. Baina eroso izate horretan, eroso edo erosoegi baldin banabil, malo. Haur literatura gazte literatura baino tentagarriagoa da, nahikoa da printza edo izpi bat izatea ipuin xume bat egiteko, hori marrazki zoragarriekin apaintzeko eta liburu apalategian egon dadin. Gazte literatura heldu literaturarekin pareka daiteke nolabait, bere lanaren planteamenduan esan nahi dut: egitura, protagonisten pentsamendu eta bilakaera kontuetan. Gazte literaturan -haur eta gazte literatura parekatzen baditugu ere, ez dira parekoak- aspaldian ez dut ezer egin. Ez bada Mila gau eta bat gehiago antologiaren itzulpena, gazteentzat ere kontsideratua izan dena. Gazteentzat idazteak erakartzen nau, baina gaur egun zailtasun handiak ditut, zaila egiten zait gaurko gazteen mentalitatean eta bizimoduan sartzea.

Literaturaren paisaia orokorra utzi eta sar gaitezen Barrikadak liburuan. Zein testuinguruan edota nola sortu zenuen? Zergatik?

Koadroaren ideiarekin jarraituz, Barrikadak liburuarekin euskal gatazkari buruzko koadro bat margotu nahi nuen, galderak eragingo zituena: non daude barrikadak, egileak, ideiakà?

Nire jaioterrian, Ordizian, gurasoen etxe parean trenbidea dut, honen ondoan errepide nagusia, -nazionala?- eta bestaldean Guardia Zibilen kuartela. Paisaia edo ingurumari hori guztia ikusmira erakargarri gisa bizi izan dut txikitatik, koadro batean jasotzeko modukoa da. Garai batean oso paisaia ezaguna egiten zitzaigun. Gaurko gazteei ez hainbeste. Barrikadak, alde horretatik begiratuta, egungo gazteek memoria historikoa landu dezaten liburua edo koadroa izan daiteke, gure iraganari begiratzeko leiho moduko bat. Garai hura gogoan nuen eta erretratatzeko gogoa ere bai.

Duela 20 urteko gatazkaren parametroetan idatzitako liburu gisa hartu behar al da?

Hala idatzia da. Baina funtsean galdera hau egin beharrean gaude: Barrikada fisiko horiek ez ote dira psikikoak bihurtu». Izan ere, baikorrenak ez luke gatazka gaindituta dugunik esango. Galdera hor dago, istorioa duela 20 urtean kokatua da, baina, funtsean errealitatea ez da gehiegi aldatu.

Narrazioa bost ataletan eraikia da, atal bakoitzaren hasieran idazle baten aipu bat paratu duzu: Paul Auster, Marcial Lafuente Estefania, Ignacio Aldecoa, Julio Llamazares eta Itxaro Bordarenak. Narrazioaren kontalariak bost izaki, zer moduz eraikitze lan horretan?

Nobelaren egitura berez atera zitzaidan. Egia esan horrek mugatu egin ninduen liburua garatzean. Baina niri, irakurle bezala, Tereixak -galiziar frantsestua eta lehen protagonista- barrikaden aurrean zer pentsatzen duen ezagutzea interesatzen zait. Nik ez dut pentsamolde horren berri ematen, protagonista bakoitzak bere esparrua dauka liburuan eta bakoitzari falta zaizkion esparruak irakurleen esku geratzen dira, irakurleak irudikatu beharko ditu. Liburua irekia da zentzu honetan.

Tereixaren ondoren Miguel lapurra dator. Gero Guardia Zibila, hurrena euskal militantea, eta adinez zaharra den pertsona azkenik. Nobela edo koadroa soziologia ezberdineko piezek osatua da, mosaiko bat da.

Ez nuen soziologia moduko bat osatzea helburu. Tereixa aipatuko dut, adibide gisa. Nik sarritan egin dut Ordizia eta Gasteiz arteko bidea. Behin Kanariar Uharteetatik zetorren neska batekin elkartu nintzen. Ordiziara iritsitakoan barrikada bat zegon trenbidean, Guardia Zibila jaitsita zegoen kuarteletik, tiro eta su festa zegoen nolabait, eta neska hura beldurrak akabatua zegoen trenean. Trenari sua emango ote zioten pentsatu zuen. Nik las3aitu nahi izan nuen eta gero taxi bat hartzera lagundu nion.

Liburuan, gatazkak -Tereixa pertsonaiaren bitartez- euskal gatazkatik kanpo daudenei nola eragiten dien agertzea ere izan da nire asmoa.

Psikologiaren aldetik ere, elkarrizketetan erreparaturik, ondo landuak dira pertsonaiak. Zer moduz beraiekin?

Pertsonaia nagusiak bost dira, baina beste bi ere funtsezkoak dira: trena eta txartel zulatzailea; pika-pika bezala ezaguna. Pika delakoa da beharbada inportanteena, ahotsik ez izan arren. Eta irakurleak pika bost pertsonaien ikuspuntuaren arabera irudikatu behar du.

Zein da osatzen lan gehien eman dizun pertsonaia? Guardia zibilak, apika? Euskaraz azaltzeagatik-edo, esan nahi dut.

Ez. Eta nahiz istorioa duela 20 urtekoa izan, hori ez da kezka niretzat. Izan liteke, eta ulertzen dut batzuentzat izatea. Niretzat topikoetatik harago joatea da kezka eta lana. Guardia zibila osatzea bezain zaila izan zait barrikadak jartzen dituen gaztearen larruan sartzea. Izan ere, militante hori hurbilegia daukat. Datu gehiegi nituen, erreportaje bat egiteko adina datu nuen: zein musika entzuten zuen edo zein pegatina zeraman ezagutzen nituen. Hurbilegi izanda, kazetaritza kronika bat idazteko arriskua saihestu behar nuen.

Azken pertsona, amona, berriz, bitxia.

Bai. Militantearen herrikidea izanda ere, bera da plazerik handiena eman didana. Bere hizkera eta bere ikuspuntuarekin bat egiten dut. Pertsonaia hau zen nobela bukatzeko behar nuena, pertsona klabea. Tren geltokiak agureekin edota aitona-amonekin lotzen ditut.

Zerotik hasi beharra

Liburua zinematografikoa dela adierazi diogu, elkarrizketen aldetik oso landua eta prest pantailara bide egiteko: «Ohore bat da hori entzutea. Literatura eta zinema oso uztartuak daude nire kasuan. Elkarrizketan film bat aipatu dizut, bada, baliteke nire hurrengo liburuaren abiapuntua izatea. Film baterako aproposa izan liteke, baina orain berriro ere zerotik hasi beharrean nago».

Arantza bat

«Idazleok azken urteetan komunikatuak edo atxikimenduak sinatzera mugatu gara. Baina idazleon egitekoa idazlan onak idaztea da. Zentzu honetan, bizitzea eta ezagutzea tokatu zaizkigun gertakari larrien gainetik agirien hoztasuna gainditzen saiatu naiz. Nire barrena askatzeko beharra nuen eta hori literaturatik egin dut».

Ilustratzeko nahia betea

Liburua ilustratzeko errebindikazioa gauzatu du idazleak: «Antton Olariagak oso ondo islatu du istorioa. Trena eta trenbidea, tunelak barne, paregabeki marraztu ditu, tunelen beltza eta elurraren zuriaà" Leonardo da Vinci margolariaren hitz batzuk bere egin ditu Zubizarretak: "Idaztea margotzea dela zioen edota margotzea idaztea. Nik ere bai. Batzuentzat ilustrazioa gauza arrotza da literaturan. Ez gaude ohituta, antza. Egia da, argitaletxeari ekoizpena garestitu egiten zaio, baina horrelako apustuak egin behar dira. Horrek ez du esan nahi liburu guztiak ilustratu behar direnik. Liburua ilustratzea planteatu nion argitaletxeari, baina ez esplizituki, haur literaturan bezala, istorioa doi-doi girotzeko baizik".

Gatazkaz interesik ez

Liburu hau gaztelaniaz ondo litekeela esan diogu Zubizarretari: «Baietz uste dut. Baina errealistak izanda, ez dago gaia ezagutzeko interes handiegirik. Morboa izan daiteke, baina ez dago interesik hemen bizi dugun arazoa ezagutzeko, ez sakon aztertzeko behintzat».


Kross Berdea irabazi du Claudia Behobidek Donostian

Beste garaipen bat lortu du Claudia Behobide korrikalari hondarribiarrak. Oraingoan Donostian izan da, Bera Bera taldeak antolatzen duen ingurumenaren aldeko Kross Berdean. Bi lasterketa egin ziren, 15 kilometroko luzea eta 5 kilometroko laburra, eta luzean izan zen garaile Behobide, 57 minutu eta 19 segundoko denborarekin. Mutiletan, Raul Gomez lasartearrak irabazi zuen.


Iruñeko parlamentuak ez die entzungo Ventura Tomeren senideei

Bilduk eta Aralar-NaBaik eskatu zuten Tome presoaren senideek parlamentuan eman dezatela haren egoeraren berri. Minbizia du.

Nafarroako Parlamentuko Mahaiak ez du tramitera onartu Ventura Tome presoaren alaba eta konfiantzazko sendagilea legebiltzarrera joatea, haren egoeraren berri emateko.

Alberto Catalan mahaiko presidenteak, Samuel Caro lehen presidenteordeak eta Maite Esporrin lehen idazkariak eman dute kontrako botoa. Alde agertu dira, berriz, Txentxo Jimenez bigarren presidenteordea eta Koldo Amezketa bigarren idazkaria. Bozeramaileen Batzordean, Bildu, Aralar-NaBai eta Ezkerra azaldu dira Tomeren senide eta sendagilea parlamentuan mintzatzearen alde, eta kontra, ordea, UPN, PSN eta PPN.

Bilduko parlamentari Bakartxo Ruizek kritikatu egin du "espetxe politika anker eta krudel baten ondorioak" entzun ahal ez izatea, eta "errealitate bati entzungor egitea" egotzi die ekimenaren kontra egin duten hiru alderdiei. PPNko parlamentari Enrique Martin de Marcosen esanetan, berriz, Espainiako Espetxe Zuzendaritzarena da auzia, eta gaineratu du parlamentuak "etakideak eta etakideen senideak hartzea" ukatu duela. Jose Miguel Nuin Ezkerrako parlamentariak nabarmendu du " auzi humanitarioa" dela, eta mahaiaren erabakia kritikatu du.


Venezuelaren eta AEBren artekoa, gori-gori

Bi herrialdeen arteko harremanak hitzetatik ekintzetara pasatu dira. Ikusteke dago Obamaren erabakiak Hego Amerikan duen eragina.

Venezuelaren eta AEBren arteko tentsioa areagotzen jarraitzen du eta hitzetatik ekintzetara pasatu dira. Enbaxadoreak etxera bueltatzeko deiak etorri ziren lehenengo. Ondoren, Venezuelako Gobernuak oposizioaren kontra ezarri duen errepresioari erantzunez, AEBko Gobernuak Venezuelako hainbat agintariri isunak jarri zizkion. Gero, Nicolas Maduro Venezuelako presidentearen salaketak iritsi dira: AEBk bera gobernutik bota eta hiltzeko konspirazioa antolatu dute. Horren ildoan, Madurok Caracasen dagoen AEBn enbaxadako langile-kopurua murriztea agindu du eta Venezuelara bidaiatu nahi duten estatubatuarrak derrigorrez bisa eskatzera behartu ditu. Horrez gain, herrialdean sartu ezin litezkeen estatubatuarren zerrenda kaleratu du Madurok: horien artean dago Bush presidente ohia.

Orain, Venezuelako hainbat goi-karguri AEBn sartzeko debekua ezarri die Obamak, eta bere ondasunak blokeatu dizkie. Erabaki horrek, AEBren eta Venezuelaren arteko alde biko harremanak korapilatuko ditu, eta horrez gain, kontinente osoaren giroa harrotuko du. Ikusteke dago honek guztiak Kubaren eta AEBren arteko negoziazioetan duen eragina.


Valtierrako duatloia irabazita bukatu du denboraldia Albak eta Saltokik fitxatu du

Aurreko larunbatean Valtierrako duatloia (5 km korrika, 22 km bizikletan, 2,5 km korrika) irabazi zuen Ibai Alba hernaniarrak. Aste bat lehenago berriz, bigarren geratu zen Mutrikuko triatloian. Triatloi eta duatloi denboraldia bukatu da, otsailean hasiko da berriz, eta Albak jakinarazi duenez, Saltokik (Nafarroa) fitxatu du datorren urterako. «Espainia mailako talderik onenetarikoa da eta oso pozik nago», dio.


Parte hartzerako aurrekontuetarako 20 proiektu finalistak hautatu dituzte

Bozketa herrikoiaren bidez hautatuko dituzte egingo diren proiektuak.

Hautatu berri dituzte aurrekontu parte hartzaileak sustatzeko AmurrioEKIN egitasmoaren azken fasera igaroko diren 20 proiektuak. Bilera ireki batean egin zuten hautaketa, hainbat irizpide erabilita, eta herri bozketaren bidez hautatuko dira behin betiko proiektuak.

Mota askotako proposamenak dira, baina inbertsioei lotutakoak dira guztiak, hori baitzen bete beharreko baldintzetako bat. 379 ideia jaso zituen udalak herritarren partetik. Horietatik 43 igaro ziren prozesu parte hartzailearen azkenaurreko fasera. Proposamen asko bateratu egin ziren, ideia bera adierazten zutelako. Beste batzuk, aldiz, bideragarriak ez direlako edo baldintzak betetzen ez dituztelako utzi dira albo batera.

Bozketa herritarra

Ekainaren 12tik 23ra izango dute 16 urtetik gorako amurrioarrek egitasmoak bozkatzeko aukera. Herritar bakoitzak hiru proiekturi eman ahalko die botoa. Udal-eraikinetan egongo dira botoak sartzeko ontziak, eta 20 proposamenen gaineko informazioa bidaliko da herriko etxe guztietara, ekaina hasieran.

Hemen ikusi daitezke 20 proiektuak:


Eskifaiako bi abesbatzek itxiko dute Eliz Musika Zikloa, igandean

XXXII. Eliz Musika Zikloa ixteko, Eskifaia eta Xatz Eskifaia abesbatzen emanaldia izango da igandean, hilaren 13an, Kale Nagusiko parrokian, doan. 20:30ean hasiko da. Eskifaia ahots mistoen korua Ametsa Gazte abesbatzarekin batera ariko da abesti batean.


Murua eta Egiguren, Euskal Ligako finalean

Arrasateko bikote Ander Murua arrasatearrak eta Julen Egiguren azpeitiarrak Euskal Ligako finala jokatuko dute domekan, Gasteizen, Lakuan, 11:30ean. Goizuetako bikote Aizkorbe-Apezetxea izango dute aurkari txapela jantzi ahal izateko.

Aurreko aste bukaerako finalerdietan gehiegi sufritu arren, "gogotsu" daude finalari begira. "Oso motibatuta daude. Aurretik irabazi dute pare bat txapelketa eta sasoiko daude finalaren aurretik. Euskal Liga kadete mailako pilota txapelketa inportanteena da. Muruarendako eta Egigurenendako txapelketa hori irabaztea da urteko helburu nagusiena", esan du Ibai Bolinaga entrenatzaileak.

Goizuetako bikotea

Goizuetako bikoteak ez die gauzak erraz ipiniko. "Oso indartsuak dira. Alde horretan, gure bikotea baino indartsuago. Baina, gureek pilota gutxiago galtzen dituzte eta tantoak oso ondo bukatu. Horiek izango dira gure baliabide nagusienak. Dena den, finala oso gogorra izango dala badakigu, baina gogotsu daude", azpimarratu du Bolinagak.


Urtean 68 milioi energia enpresei, nuklearrengatik

Eguzki talde ekologistak jakinarazi duenez, Iberdrola, Sevillana de Electricidad eta Endesa enpresei aurten ere 68 milioi euro ematea erabaki du Espainiako Industria Ministerioak. «Luzamendu nuklearragatik» urtero ordaintzen zaien kuota da; hau da, bertan behera geratutako zentraletako lanen ordainetan ematen zaiena. 1983an agindu zuen Espainiako Gobernuak neurri hori; tartean, Lemoizko zentralagatik.

Eguzkik salatu du, gainera, ondorengo urteetan 184 milioi euro gehiago kobratzeko eskubidea ere aitortu dietela energia enpresei, zorra kitatu arte. Helegitea jarri du talde ekologistak: «Eskandaluzkoa da; nahikoa da». 1996 eta 2015 artean, 5.750 milioi jaso dituzte.


Abenduaren 26ra arte eman ahalko da ‘Kontatu zure istorioa!’ ikastaroan izena

Alberto Gorritiberea zinegilea zumaiarrak Kontatu zure istorioa! ikastaroa emango du urtarriletik aurrera. Ikus-entzunezko hizkuntza, grabazioa eta muntaiari buruzko tailerra izango da, eta hamabi aste iraungo du. Parte-hartzaileek sakelekoa, argazki kamera, tablet-a, bideo kamera edota bestelako gailuak erabiliz euren istoria grabatu eta osatzen ikasi ahalko dute. 12 eta 90 urte bitarteko “gazteei” zuzenduta dago. Izena emateko epea abenduaren 26ra arte luzatu dute. Interesa dutenek Alondegira jo dute, 943-861056 telefonora deitu edota kulturetxea@zumaiakoudala.net helbidera mezua bidali.


Berekoienak errazago du bizirautea?

Ustez, gizakiak, edozein animaliak bezala, zenbat eta berekoiagoa izan gero eta aukera gehiago ditu bizirauteko. Hori zen orain arte pentsatzen zena, baina badirudi gauzak aldatzen ari direla: eskuzabalak izateko programatuta omen gaude.

http://ttiki.com/9357 (Gaztelaniaz)


II. Mus txapelketa egingo da etzi, Arrigorri ostatuan

GIZARTEA // Arrigorri ostatu jatetxeak antolatuta, II. Mus txapelketa egingo da etzi, 17:00etan. Izena ematean 20 euro ordaindu beharko dira bikoteko, eta lau sari nagusi banatutako dira. Irabazleek 300 euro eta txapelak jasoko dituzte, eta bigarren eta hirugarren sailkatuek, ostera, 200 eta 100 euro, hurrenez hurren. Laugarren sailkatuak, berriz, garagardo sorta bat jasoko du opari. Informazio gehiago nahi izanez gero, 94-683 00 47 telefonora deitu daiteke.


Alderdien mahaia sortzea proposatuko dio Mikel Aranak Patxi Lopezi

Alderdi politikoen eta lehendakariaren arteko aldebiko bilerak baino, bilera «multilateralak» egokiago jo ditu

Alderdi politikoen mahaia osatzeko proposamena berrituko dio Mikel Aranak Patxi Lopezi, Eusko Jaurlaritzako lehendakariari. Ostiralean, alderdiekin bilera erronda bat egingo duela iragarri zuen Lopezek, eta Aranak aurreratu egin du zer proposatuko dion lehendakariari: ETA desagertu arren gatazka politikoak bizirik jarraitzen duela, eta horri buruz hitz egiteko osatu behar dela alderdien mahai bat. «Sentsibilitate politiko guztiek» ordezkatuta egon behar lukete mahai horretan, Aranaren hitzetan.

IU-Ezker Anitza-Los Verdes koalizioaren hauteskundeetarako zerrendak aurkezteko agerraldia zuen, atzo, Mikel Aranak, eta han egin zituen adierazpenok. Aranak uste du Lopezek ez duela era egokian eraman «dagokion lidertza», eta ez dela konturatu azken egunetan gertatzen ari zenaz. Hala ere, bilera errondara pozik joango dela adierazi du Aranak.

Lehendakariaren eta alderdien arteko aldebiko bilerak baino, alderdien arteko bilera «multilateralak» egokiagoak direla zehaztu du Aranak. Otsailean ere proposamen bera egin zion Lopezi; PSE-EEk baztertu egin zuen proposamena orduan.


Jendarte anitza eta askearen aurka ari dira

Inkisizioaren garaian romana hitza zen esan beharrekoa hereje kontsideratua ez izateko. Gaur, kondena hitza da beharrezkoa hereje (edo terrorista egungo hizkeran) kontsideratua ez izateko. Josu Txapartegiri entzun diot konparaketa. Ez du arrazoirik falta. Gaur ez dira herejeak erretzen. XXI.mendeko inkisidore espainiarrek, orain euskaldunak pertsegitzen dituzte. Errepresaliatuei babes ematen edo laguntzeko prest dauden euskaldunak. Euskal Herria bere osotasunean ulertzen duen edo Euskararen alde nazio ikuspegia lantzen duen euskaldun oro.

Aste honen hasierak, Madrilgo Casa del Campon jarri ditu 27 herritar auzipean. Ez dira hainbeste hilabete pasa, urtebeteko joan etorrian, leku berean, beste 54 herritar izan zirenetik. Haiek espetxean sakabanatu eta bakartuta daude. Oraingoak ere, espetxean bukatuko duten susmoa daukat.

Atxiloketak, torturak, inkomunikazio kasuak bildu, kaleratu eta ezagutzera ematen aritu da amnistiaren aldeko mugimendua 30 urte luze hauetan. Eta salaketa horiei esker zabaldu dira herritar asko eta askoren kasuak.Euskaldun hauek guztiak ez daukate egungo gizarte demokratiko honetan lekurik. Mezu hau bidaltzen ari zaizkigu.

Ez dut uste, Kondenak ahalbideratu behar duenik zilegitasunez politikan jarduteko aukera.


Abentura du ardatz nagusi Peru Magdalenaren lehen eleberriak

Aitatasunari buruzko gogoeta eta bidearen nahiz bidaiaren gorazarrea uztartu ditu ‘Egia esan’ nobelan.

Kimu semea Arri aitak egindako bidaia berregiten saiatzen da Peru Magdalenaren (Durango, 1980) Egia esan nobelan (Elkar), horretarako aitaren lagunek utzitako koadernoak baliatuta. Aitzakia horrekin, aitatasunari buruzko gogoeta egiteaz gain, bidea eta bidaia goresten dituen eta ardatz nagusi abentura duen eleberria osatu du Magdalenak, Lile narrazio liburuaren (Elkar, 2006) egileak. Poesia eta haur literatura ere argitaratu izan ditu aurretik Magdalenak. Egia esan du bere aurreneko eleberria.

Arri, nobelako aita, artista da, ganorabakoa eta bizizalea, eta haren bidaian agertzen diren askotariko elementuen bidez aitatasunari ez ezik beste hainbat gairen inguruko hausnarketarako ere bidea eskaintzen du Egia esan nobelak; filosofiarekin, erlijioarekin nahiz artearekin zerikusia duten gaien ingurukoak batik bat.

Era askotako testuak harilkatzen ditu Magdalenaren eleberriak –kantak, poemak, lekukotsunak… –, egitura aske eta ireki baten barruan batuak denak.


Urdaibaiko Guggenheima “funtsezkoa” dela uste du Uriartek

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza politika eta Kultura sailburu Cristina Uriartek adierazi duenez, Urdaibaiko Guggenheima «funtsezko proiektua da Guggenheim Fundazioarekin harremana sendotzeko, ez bakarrik Bilbon, baizik eta euskal lurralde osoan».

«Gogoz eta arduraz» Urdaibaiko Guggenheimez Bizkaiko Foru Aldundiarekin elkarrizketak barriro hasiko dituztela esan du Uriartek. Gainera, proiektuak duen «bideragarritasuna eta egokitasuna» aztertzeko prest agertu da. Halanda be, Kultura sailburuak asteon esan du «ez dela inbertsio handietarako momentua, norbanakoentzako baino».


2.021.586,85 euroko aurrekontua edukiko du Aramaioko Udalak 2017rako

Atzo, eguena, onartu zuen Aramaioko Udalak 2017. urteko aurrekontua. Hala, iaz baino 11.521,02 euro gutxiago izango ditu gastuetarako aurten. "Gureia auzoko lanak egiteko Aldunditik jaso dugun laguntza bi fasetan jaso dugu, eta kopuru handiena iaz jaso genuen. Horren eraginez jaitsi da kopurua. Gainontzean, inbertsioak nahiko antzerakoak dira", azaldu du Lierni Altuna alkateak.

Hiru izan dira, batez ere, aurrekontu honek batzen dituen lehentasunak. Batetik, Gureia auzoko lanak. Euri urak bereizten dituen saneamendu sarea, elektrizitatea, kale argiteria, telefono kanalizazioak eta zoladura proiektuari dagozkien obrak ari dira egiten, urtarrilaz geroztik. Lan hauek egiteko, Arabako Foru Aldunditik jasotako diru-laguntza bi fasetan iritsi zaio Udalari, eta horrek markatu du, hain zuzen, atzo onartutako aurrekontuaren kopurua. Izan ere, laguntzaren zatirik handiena 2016ra inputatu zen. Foru Planaren bitartez, 163.390,25 € bideratuko dira lan hauetara.

Bestetik, San Martin Eskolako erdisotoa eraberritzeko lanak. "Erdisotoan hainbat lan egin nahi dira. Komunak ondo jarri, ludoteka argiak ematen duen lekura bidali hezetasuna saihesteko eta biltegiak antolatu, besteak beste", dio alkateak. Horretarako 52.785,31 € izango ditu Udal Gobernuak.

Hirugarren inbertsio nagusia kiroldegiko lehenengo solairuko eraberritze lanen bigarren fasea izango da. "Lurra egokitu, berogailua jarri, leihoak konpondu eta beste lan batzuk egingo dira. Ikusten dugu lan hauek bukatzea lehentasun bati zuzen zuzenean erantzutea dela", adierazi du Altunak.

Osoko bilkura, luze

Aurrekontu proposamena onartu bazen ere, luzatu egin zen atzoko osoko bilkura. Izan ere, EAJk aurka bozkatu zuen –EH Bilduko bost zinegotzik alde bozkatu zuten eta EAJko bi zinegotzik, berriz, kontra– eta tirabira batzuk egon ziren zenbait gairen inguruan.

Batetik, Roman Berriozabal EAJko zinegotziak leporatu zion alkateari aurrez bidalitako galdera eta proposamen sortari berandu erantzutea. "Garaiz bidali genizun galdera sorta, eta gaur bertan –osoko bilkuraren aurretik– jaso ditugu erantzunak. Aztertzeko denborarik ere ez dugu izan. Erantzunak bidaltzeko hiru hilabete behar izan dituzue. Formalitate gutxi ikusten dut nik hor", adierazi zuen.

Horri erantzunez, alkateak adierazi zuen bere garaian ahoz azaldu zituela gai hauek. Dena dela, proposamenak egitea ondo dagoela adierazi zion Altunak Berriozabali, baina proposatutakoak zer ordezkatuko lukeen adieraztea ere ondo legokeela ohartarazi zion: "Proposamenak egitea ondo dago, baina zerren ordez, zer kenduko zenukete hori ezartzeko? Azken batean, kontuek koadratu egin behar dute".

Desfibriladoreak ere izan ziren hizpide. Izan ere, EAJk proposatu zuen herriko auzo bakoitzean bat jartzea, "ezbeharrak ekiditeko". Alkateak adierazi zuen ez duela "hain beharrezkoa" ikusten auzo bakoitzean bat jartzea. Hala ere, Udal Gobernuak legea aztertuko duela zehaztu zuen alkateak.

Alderdi jeltzalearen beste proposamenetako bat inkestak egitea izan zen. "Proposatzen duguna da, udalak eskaintzen duen zerbitzu bakoitzeko, herritarrei inkesta bat egitea, jakiteko ea herritarrak zerbitzu horrekin gustura dauden edo ez", adierazi zuen Berriozabalek. Alkateak, horri erantzunez, onartu zuen teorian oso ondo geratzen dela hori, baina praktikara eramatea zaila dela. "Ze formatutan egingo zenuke inkesta hori?Noiz?Nola? Zenbat aldiro?". Dena den, gaineratu zuen herritarren beharrak eta kezkak jasotzen dituela Udal Gobernuak, "idatziz ez, baina ahoz bai".


Bere atean sartutako golarekin galdu zuen Bergarak etxean: 0-1

Ligako azken lehia zen, eta baita Neka Galan entrenatzailea agurtzeko partidua. Anaitasunako entrenatzaile ohi Aitor Arrieta izango da bere ordezkoa irailetik aurrera.

Partidua oso parekatua izan zen, eta etxekoek presentzia handiagoa izan zuten zelaian. Bergararrek gola sartzeko lau aukera garbi izan zituzten, baina ez zuten Hondarribiaren atean asmatu.

Erasoan zorte barik egon ziren etxean, eta baita defentsan ere. 75. minutuan Bergarak bere atean egin zuen gola. Handik aurrera, ezin izan zuten berdinketa lortu.


Trapu zati bat Hernanira, Egiazabalekin!

Pronostikoak bete, aurreko igandeko lana borobildu, eta San Juanera eraman zuten Kontxako Bandera atzo, Batelerek. Baina trapu zati bat, Hernanira iritsi zen, Alazne Egiazabalen eskutik. Atzokoan bai, traineruaren barruan zen, San Juanek hasieratik estropadaren burua hartu, eta Oriori bost segundu aterata ohorezko txanda eta bandera irabazi zituenean. Aurreneko Kontxako Bandera du hernaniarrak, duela lau urte arraunean hasita.

Uxue Alberdi, berriz, ez zen izan Donostiarrak aukeratutako koadrilan, atzo. Aurreneko txandan aritu ziren, eta segundu bakarreko aldearekin irabazi zien Hibaikak.

Gizonezkoetan, ezin estuagoa izan zen irabazteko lehia: bi igandeetako denborak batuta, segundu bat baino gutxiagoko aldearekin nagusitu zitzaion Hondarribia, Zierbenari.

Hernaniarrak, Donostiarra traineruan aritu ziren, eta bosgarren izan ziren atzo; azken sailkapenean, zazpigarren.


Euskal Herri burujabea defendatu du Alternatibak: "Ez jabez aldatzeko, dominaziorik gabe bizitzeko baizik"

Aberri Egunaren harira larunbatean Larresoron (Lapurdi) eta igandean Iruñean egingo dituzten ekitaldietan parte hartzera deitu du Alternatibak. Ohar batean, azaldu du ezkerraren hleburua "pertsona aske eta burujabeak osatutako nazio librea eraikitzea" izan behar dela, eta erantsi horrek "bandera batetik bestera igarotzea baino askoz gehiago" esan nahi duela: "Erresistentziarako harresiak altxatzea esan nahi du, erakunde ilun eta antimodekratikoek inposatutako erabakien aurrean babesteko, Euskal Herriko langile klaseen duintasuna eta eskubideak zapaltzen dituztelako".

Espainiak eta Frantziak "behin eta berriro" jarritako oztopoak ere izan ditu hizpide: "Frantziako eta Espainiako gobernuek gu isilarazteko eta zapaltzeko asmoa badute ere, gure herriak nora doan eta norekin joan nahi duen erabakitzeko ahotsa exijitzen du".


Izena emateko aukera badago oraindik

Hilaren 23an egingo da Hernaniko, Sagar Lasterra herri lasterketa, eta 22ra arteko epea dago izena emateko. Horretarako, www.kirolprobak.com webgunera jo behar da. Txip horia dutenek 8 euro ordaindu behar dituzte eta txipa ez dutenek, 10 euro. Egunean bertan ere izango da aukera izena emateko, 15 euroren truke.


HIZPIDEA: Osasun zerbitzu publikoen inguruko albisteak aztergai hedabideetan

Gaurko saioan Maria Gonzalez Gorosarri batu zaigu. Urte batzuk atzerrian eman eta gero, Osakidetzara bueltatu da. Osasun zerbitzu publikoen inguruko albisteak aztertu ditu hedabideetan. Osakidetzak galdu dituen langileen ondorioz, gaixoentzako arreta nabarmen kaltetu da eta hori hedabideetan izan duen isla ekarri digu.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/hizpidea/170522-hizpidea-mariagorosarri.mp3

Deskargatu hemen.


Iran prestatzen ari zen ustezko atentatuagatik AEBak zigorrak aztertzen ari dira

NBEko Segurtasun Kontseiluan nazioartea Ahmadinejaden aurka jarri nahi du Washingtonek

AEBak Iranen aurka hartuko dituen neurriak aztertzen hasi dira, ustez, AEBetako lurretan, Saudi Arabiako enbaxadorearen aurka eta Israelgo ordezkaritzaren aurka prestatzen ari ziren atentatuengatik. Errepresaliak gogorra izango direla ohartarazi dute. «Ez dugu neurririk baztertzen. Egin dutena lotsagarria da, eta erantzun egin beharko dute», adierazi du Joe Biden AEBetako presidenteordeak.

NBEren Segurtasun Kontseilura joko du Washingtonek Iranen aurka egiteko. Herrialdea nazioartean bakartu nahi dute. Hain zuzen, Iranen aurka esandakoak ongi arrazoituta daudela argitzeko, diplomazia guztia lanean jarriko duela adierazi du Hillary Clinton AEBetako estatu idazkariak. Baina Clintonek ziurtzat jo du ustezko atentatu saiakerak Iranen aurka neurriak hartzera bideratuko duela nazioartea. «Orain arte euren ardurak bete ez dituzten herrialdeek presio handiagoa izango dute», gaineratu du.

Catherine Ashton EB Europako Batasuneko Atzerri Politikarako goi mandatariak ere AEBetan atentatuak egiteko ustezko konplota «oso larria» dela dio. Gertakaria egiaztatuko balitz, Iranek nazioarteko legedia hautsi duela agerian geratuko litzateke Ashtonen hitzetan, eta horrek ondorioak izango lituzke.< >

Arabia Saudi kezkatuta

Bestalde, Turki al Faisal Saudi Arabiako printzeak Washingtonek Iranen aurka aurkeztu dituen frogak nabarmenak direla adierazi du, eta Teheranen «erruduntasuna» agerian geratzen dela. Iranek ordaindu beharko duela gaineratu du.

Bien bitartean bere aurkako salaketa oro gezurtatu du Iranek. Etorkizunean bere aurka zurrumurru faltsuak zabaltzeagatik AEBek barkamena eskatu beharko dutela mehatxu egin du Teheranek.

Irango Segurtasun Indarrekin lotutako bi gizon ari ziren atentatuak prestatzen, Washingtonen arabera. Horietako bat duela hilabete atxilotu zuten, eta bestea Iranen dagoela uste dute.


Gizon batek emakume bati eraso egin dio Gasteizen

46 urteko erasotzaileari genero indarkeria delitua leporatu diote, bikotekidea kolpatzeagatik. Emakumeak ganbaran hartu zuen babesa, erasotik alde egiteko.

Gizon batek bikotekideari eraso egin zion Gasteizen, asteazkenean. 46 urteko erasotzaileari genero indarkeria delitua leporatu diote, bikotekidea kolpatzeagatik. Emakumeak ganbaran hartu zuen babesa, erasotik alde egiteko.

15:20an gertatu zen erasoa. Ordu horretan, agenteek Santa Luzia auzoko etxebizitza batera joateko abisua jaso zuten, ustez erasoa gertatu zelako.

Bertara iristean, poliziek ganbaran ezkutatuta aurkitu zuten emakumea.

Haren adierazpenak entzun eta gorputzean zituen markak ikusi ostean, ustezko erasotzailea atxilotu zuten. Dagoeneko epailearen aurrera eraman dute 46 urteko gizona.

______________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan, baina bai telefonoan. Beraz, ez ahaztu ezabatzea.


Etxeberria eta Aramendia Nafarroako selekzioarekin

Egunotan jokatutako probetan emaitza bikainak lortu dituzte gure txirrindulariak

Igandean, Valladoliden, Federazio Trofeoko lehen lasterketa jokatu zen, Migel Angel Lozano Memoriala. Nafarroako junior mailako selekzioarekin Quesos Albeniz taldeko Asier Etxeberria eta Eneko Aramendia aritu dira. Lasterketan lan ona egin zuten, helmugara tropelean sartu baitziren.

Intersporteko Arbizu 7.a Lizarran

Bestalde, juniorrek 28. Meoki Memoriala jokatu zuten larunbatean Lizarran (70 km). Lizarte taldeko Carlos Ruiz iritsi zen bakarrik helmugara (1:55:30). Aralar klubeko Intersport Irabia taldeko Gorka Arbizu 7.a sartu zen, tropel nagusian, 2:36ra, eta Nestor Baroja taldekidea 17.a, denbora berean. Quesos Albenizeko Juan Alberto Jimenez, 20.a iritsi zen ere tropel nagusi horretan, eta baita Intersport Irabiako Izai Mauleon ere, 23. postuan. Irabiako Javier Lopez 34.a izan zen, 4:34ra, eta Quesos Albenizeko Alex Uncilla 43.a eta Iosu Gabirondo 44.a, biak 5:37ra.

Josu Etxeberria 5.a Atarrabian

Kadeteak, berriz, Atarrabian lehiatu ziren, 15. Beola Motor Trofeoan. Zirauna taldeko Oier Lazkano izan zen garailea (1:35:56). Quesos Albenizeko Josu Etxeberria 5.a sailkatu zen, 3 segundora. Tropela 24 segundora sartu zen. Tartean zeuden Quesos Albenizeko Oihan Vinagre eta Ailetz Lasa, 12.a eta 13.a izan ziren, eta Intersport Irabiako Ander Rosado, 61.a. Quesos Albenizeko Josu Jaka 69.a, 3:25era, eta Irabiako Imanol Galarza 80.a, denbora berean. Quesos Albeniz talde onena izan zen.

Eneko Aramendia garaile Agurainen

Apirilaren 5ean Agurainen jokatutako XL. Sallurtegi Sarian Burunda klubeko Quesos Albeniz taldeko Eneko Aramendia iritsi zen bakarrik helmugara (2:08:23), lasterketa bikaina burutu ondoren. Proba, aldi berean, Euskal Herria Torneorako baliagarria zen eta oso gogorra suertatu zen. Txirrindulariak multzoka iritsi ziren helmugara. Quesos Albeniz taldeko Asier Etxeberria laugarrena sartu zen, 11 segundora, eta mendiko saria irabazi zuen. Intersport Irabaiako Izai Mauleon 76.a sartu zen helmugara, 6:18ra, eta bere taldekide Gorka Arbizu 97.a, 7:53era. Quesos Albenizeko Juan Alberto Jimenez 104.a sartu zen, 8:07ra, eta Aritz Irigoien 111.a, 8:41era.


Jaialdia frontoian

Iluntzeko 21:00etan hasiko da gaur pala eta pelota jaialdia frontoian. Etxebe eta Oñateren pala partiduak irekiko du gaua eta ondoren Kortabarri-Santamariak Zumarragako bikotea eta Atxotegi-Iruretak Errenteriko bikotearen kontra jardungo dute.

Urriak 6, eguena

Ordua:21:00

Lekua: Udal pilotalekua, Soraluze

Gomazko paleta nagusiak Hirugarren maila

Taldeak: Joseba Etxeberria-Ander Oñate VS Piña Kurdin (Pasaia)

Eskuz-binaka nagusiak Hirugarren maila

Taldeak: Gorka Santamaria-Ibai Kortabarria VS Zumarraga

Eskuz-binaka nagusiak Lehenengo maila

Taldeak: Atxotegi-Irureta VS Aranburua-Urmeneta

Urriak 7, barixakua

Gomazko paleta nagusiak Hirugarren maila

Taldeak: Andoain VS Jon Heriz-Iurgi Rascon

Ordua: 10:00

Lekua: Udal pilotalekua, Andoain

Gomazko paleta nagusiak Bigarren maila

Taldeak: Altzatarra VS Asier Fernandez-Ximun Larrañaga

Ordua: 10:00

Lekua: Altzako pilotalekua, Donostia


Haur eta nerabeentzat kirol eta kultur jardueretan izena emateko aukera

Matrikula eskaerak irailaren 3tik 14ra aurkeztu beharko dira kultura bulegoan. Iruran erroldatutakoek lehentasun osoa izango dute.

Beharrezkoa izango da errolda agiria aurkeztea matrikula egiterako orduan, eta sei matrikula baino gutxiagoko taldeak bertan behera geratuko dira.

Eskaerak lekuak baino gehiago direnean, interesatuen zerrendak osatuko dira eta matrikula eskabidea zozketa bidez erabakiko da. Behar izanez gero, zozketa, irailaren 18an 11:30ean egingo da udaletxean.

Ikasturte bakoitzaren prezioa 60 eurokoa da (aloha eta eskulan ikastaroen kasuan materiala ere ordaindu beharko da. Edozein kasutan, Iruran erroldatutakoentzat hobariak izango dira. Familia ugariren agiria aurkezten dutenei %20ko deskontua aplikatuko zaie; Inork ikastaroa ordaintzeko arazoak balitu, udaleko gizarte zerbitzuetako agiria aurkeztuta kuotaren %10a ordainduko luke.

Urriaren 1eko astean hasiko dira ikastaroak. Hauexek dira kultura sailak prestatu dituen kirol eta kultura jarduerak:

Xakea

-Asteazkenetan 17:00etatik 18:00etara, 2002 eta 2012 urteen artean jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

Irristaketa

-Asteartetan 18:30etik 19:10era, 2012, 2011, 2010 eta 2009 urteetan jaiotakoentzat. 15 plaza egongo dira.

-Astearteetan 19:10etik 19:50era, 2008, 2007 eta 2006an jaiotakoentzat. 15 plaza egongo dira.

-Astearteetan 19:50etik 20:30era, 2005, 2004, 2003 eta 2002an jaiotakoentzat. 15 plaza egongo dira.

Aloha kalkulu mentala

-Ostegunetan 19:15etik 18:15era, 2013an jaioetatik hasita, hastapen maila.

-Ostegunetan 18:15etik 19:15era lehenago ibili direnentzat.

Diziplina anitzeko dantza (funky, hip-hop...)

-Astelehenetan 17:00etatik 18:00etara 2012, 2011 eta 2010ean jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

Eskalada

-Asteazkenetan 17:00etan. 2012, 2011, 2010, 2009, 2008 eta 2007an jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

Eskulanak

-Astelehenetan 18:00etatik 19:00etara, 2012 eta 2011n jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

-Ostegunetan, 17:00etatik 18:00etara, 2010 eta 2009an jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

-Ostegunetan, 18:00etatik 19:00etara, 2008an eta 2007an jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

-Ostegunetan, 19:00etatik 20:00etara, 2006, 2005, 2004, 2003 eta 2002an jaiotakoentzat. 10 plaza egongo dira.

Futbola

-Ostegunetan, 18:30etik 19:20era, 2012, 2011, 2010 eta 2009an jaiotakoentzat. 15 plaza egongo dira.

-Ostegunetan, 19:20etik 20:00etara, 2008, 2007 eta 2006an jaiotakoentzat. 15 plaza egongo dira.


Langile bat hil da Sunbillan, kamioi bat egurrez betetzen ari zela istripua izanda

Biktimak 52 urte zituen eta Doneztebeko bizilaguna zen. Ezbeharra 15:40 inguruan gertatu da, Foruzaingoak azaldu duenez.

Behargin bat hil da arratsalde honetan Sunbillan, kamioi bat egurrez betetzen ari zen bitartean istripua izanda, Foruzaingoak jakinarazi duenez.

Biktimak 52 urte zituen eta Doneztebeko bizilaguna zen. Ezbeharra 15:40 inguruan gertatu da Sunbillako Añerdi auzoan.

Foruzaingoa eta larrialdi zerbitzuetako langileak bertaratu dira istripuaren tokira. Langilearen hilotza Iruñeko Auzitegi Medikuntzako Institutura.


Gaur bukatuko da Azkoitia-Azpeitia maratoi erdiko izen-ematea a. Abarisketa

Larunbatean jokatuko da Azkoitia-Azpeitia maratoi erdia bi herri horietan. Izen-ematea, berriz, gaur, gaueko hamabietan bukatuko da. 21 kilometroko ibilbidea egiteko, maratoi erdia, 700 lagun inguruk eman dute izena jada; ibilbide motzean, berriz, 160 bat korrikalarik, eta, Roller saioan, 45 patinatzailek. Interesa dutenek, www.azkoitia-azpeitia.com-en egin ditzazkete azken inskripzioak.Roller saioena lehen lasterketa, 16:45ean, eta maratoi erdia 17:00etan hasiko da. Lehen aldiz, aurreskua eskainiko die hasieran Diego Garcia zenaren familiari, Azkoitian.Gaur, hitzaldia AzkoitianLasterketa berotzen hasteko, hitzaldia eskainiko dute gaur, 11:00etan, Asier Cuevas eta Pedro Muñoz korrikalariek. Entzuleak gaztetxoak izango dira.Horrez gain, pintxo lehiaketa eta Urola Gustagarri Running & Festa pintxo dastaketa egingo dira Azpeitian, larunbatean. Azken hau egun osoz izango da, eta, pintxo lehiaketa, saioen ostean, 18:00etatik 20:00etara.


Nepalera espedizioa

Arkaitz Lazkano, Unai Lazarobaster 'Axkiola', Angel Arzuaga, Benantxio Irureta, Juanjo Agirre, Pello Arrue eta Aritz Odriozola azpeitiarrak beste hiru lagunekin batera Nepalera espedizioa egin zuten duela hilabete inguru. Han, mendian 23 egun eman zituzten: Gokyo Peak (5.360 m), Kala Pathar (5.550 m) eta Chukhung Ri (5.550 m) mendiak egin zituzten. Tibeteko bailara, Everest mendiaren inguruak eta Chukun bailaran ibili ziren besteak beste. Argazkietan ikus daitekeen bezala, Everest, Cho Oyu, Pumori eta Ama Dablam gailur ezagunak ikusi zituzten beste askoren artean.


Ertzaintzak abortuaren legearen kontrako protesta hustu du, Gurutzetan

70 pertsona inguru ostiral arratsaldetik itxialdia egiten ari ziren osasun-zentroko harreran. Ertzaintzak pertsona bat atxilotu du agente bati eraso egiten saiatzeagatik.

Ertzaintzak Gurutzetako Ospitalean egiten ari ziren itxialdia hustu du, 19:30ean. Manifestariak abortuaren inguruan PP prestatzen ari den lege berriaren kontra protesta egiten ari ziren.

Operazioan, Ertzaintzak pertsona bat atxilotu du, agente bati eraso egiten saiatzea leporatuta.

17:00ak adera hasi dute itxialdia Gurutzetako Ospitalean, PPko Gobernuak onartutako abortuaren legearen erreformagatik.

Elkarretaratzea ospitalearen kanpoko aldean hasi dute, baina ondoren osasun zentrora sartu dira, Osakidetzako handiena, Segurtasun Sailaren arabera.

Manifestariak harreran bildu dira eta, momentura arte, ez da inolako istilurik izan.

Protesta Barakaldo Argitan emakumeen elkarteak deitu du eta ezker abertzaleko eta EH Bilduko zenbait ordezkari bildu ditu, Rebeka Ubera legebiltzarkidea, besteak beste.

Maribi Ugarteburu Sortuko Bizkaiko koordinatzailea ere bertan da eta twitterren adierazi duenez, Ertzaintza harrera husteko aginduaren zain dago.

Gasteizen ere

Gasteizko Santiago Ospitalean ere abortuaren lege berriaren kontrako protesta egin dute eta Ertzaintzak bertan bildutakoak hustu ditu, baina inolako istilurik gabe.


Irunen, 50 urteko langile bat hil da

Alai enpresan gertatu da lan istripua.

Gaur, goizaldeko 1:40ak inguruan, Irungo Alai enpresako langile bat hil da. BERRIAk jakinarazi duenez, 50 urteko gizon bati, lanean ari zela, pisu handiko zaku bat erori zaio gainera. Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, datozen orduetan autopsia egingo diote.

LAB eta ELA sindikatuek, astelehenerako, 11:00etan, Alai enpresan elkarretaratzea adostu dute. Gainera, enpresako komiteak 24 orduko lanuztea egitea erabaki du.


Sufrimenduaz eta heriotzaz egin du gogoeta Anjel Lertxundik ‘Zu’ nobelan

Emazteari diagnostikatu dioten minbiziak bizitza aldatu dion bikote baten gorabeherak kontatzen ditu, gizonezkoaren ikuspegitik.

Pankreako minbizia diagnostikatu zioten Anjel Letxundiren Zu nobelako Zu pertsonaiari 2012ko ekainaren 19an. Horrek bizitza aldatu zien hala Zuri nola haren senarrari. Senarra idazlea da, eta diagnostikoaren ondoren errealitate horri aurre egiten, errealitate hori onartzen eta errealitate horretara egokitzen saiatzen da idazketaren bidez. Senarrak “dietario moduan” idatziek osatzen dute Zu nobela (Erein), Lertxundik adierazi duenez.

Liburua aurkeztean azaldu duenez, ezer gutxi asmatu du Lertxundik Zu nobela idazteko, bere emazteari pankreako minbizia diagnostikatu ziotenez geroztik gertatuetan oinarritu baita hura idazteko. Fikziotzat jo daitekeela uste du hala ere, hizkuntzaren bidez “errealitatearen elaborazio bat” egin duelako liburua idaztean. “Fikzioa idazkuntzan dago”, Lertxundiren ustez. Horrenbestez, bat dator Inazio Mujika Iraola Erein argitaletxeko editorearekin Zu nobela bat dela esatean.

Pertsonaiari Zu izena ematea oso baliabide egokia dela uste du Mujika Iraolak, eta aurrerago ere gogoratuko dela Lertxundik Zu nobelan egindako aurkikuntza hori. Lertxundik adierazi du naturaltasun osoz bururatu zitzaiola pertsonaia Zu izendatzea, eta iruditu zitzaiola erabaki horrek biribildu egiten zuela nobelari eman nahi zion ikuspuntua. Zuren senarra idazlea da, eta idazteko modua aldatu egiten du senar gisa edo idazle gisa aritu: senar gisa, lehenengo pertsonan mintzo da; idazle gisa, hirugarren pertsonan, distantzia handiagoz.

Zu pertsonaiaren senar idazleak idatzitako testuak literaturako aipuz josita daude, baina hiru idazleren lanak dira presentzia handiena dutenak: Thomas Mann, Mendi magikoa-rengatik (Der Zauberberg jatorrizkoan); Albert Camus, Izurria, Caligula eta beste hainbat libururengatik; eta Susan Sontag, gaixotasunaz eta heriotzaz idatzitako liburuengatik. Baina beste egile askoren aipuak ere badaude, euskal literaturakoak barne, Imanol Zurutuzaren Errautsera arteko sugarra eta Joxe Aranzabalen Medikuak esan dit minbizia dudala bereziki. Liburuko lehen aipua ere euskal idazle batena da, Oier Guillanena: “Minarena naiz zorionarena beste”.

“Bizitzaren udazkenean sakontzen duen nobela” da Anjel Lertxundiren Zu, Erein argitaletxeak iragarri duenez, “heriotzaren ezinbestekotasuna bizitzaren liluraz hesitu nahi agonikoa”.


Entrenamendu mentalari buruzko tailerra, etzi

Urko Arozenak entrenamendu mentalari buruzko saioa emango du etzi, larunbata, Leitzako zineman (09:00-13:00 euskaraz eta 15:00-19:00 gaztelaniaz). Meditazio sistema ezbedinen ariketa eraginkorren bilduma da, zoriontasuna bilatzea helburu dutenak.


Aranea baserria eraisten ari dira AHTren obrengatik

AHT obrak direla-eta Tolosako San Esteban auzoan Aranea baserria eraisten ari dira. Auzo horretan botatzen ari diren lehen etxea da. Beste bi etxe botatzea aurreikusten dute AHT eraikitzeko.


Nafarroako ubidearen bigarren fasea berpiztu du Barkosen gobernuak

Itoizko ura Erriberara eramateko aukerei buruzko txostena aurkeztu du Nafarroako Gobernuak. Ubidearen ordez, lurpeko hoditeria ezartzea planteatzen du ikerketak, kostua %40 inguru murrizteko

Kamustuta ere, aurrera. Itoizko urtegiak eta Nafarroako ubideak osatutako binomioari jarraipena eman nahi dio lauko gobernuak, «Erriberara Itoizko urtegiko kalitatezko ura eraman ahal izateko». Helburu horrekin, Intia eta Nilsa enpresa publikoek ondutako txostenaren ondorioak aurkeztu zituzten atzo Garapen Ekonomikorako lehendakariorde Manu Aierdik eta Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko kontseilari Isabel Elizaldek.

Txosten horren arabera, Erriberako hainbat herritan laborantza lurrak ureztatzeko nahiz giza kontsumorako erabiltzen den urak «ez du behar bezalako kalitaterik»; eta arazoa konpontzeko aukerarik «onena» lur horiek Itoizko urez hornitzea dela ondorioztatu du gobernuak. Horregatik, Nafarroako ubidearen hedatzea planteatu zuten atzo. «Era horretan, kalitate arazoak konponduko lirateke; gainera, erabilera horretarako ur emakida badugu, eta, epe labur samarrean, azpiegitura osoa gara dezakegu», esan zuen Aierdik.

Dena den, ubidea luzatu bai, baina Nafarroako Gobernuak ez du UPNk diseinatutako bide orria betetzeko asmorik: ubidearen bigarren faseari ekin beharrean, proiektu «alternatiboa» proposatuko diete Erriberako laborariei eta gainontzeko eragileei.

Lehenik eta behin, ez dute aire zabaleko ubide bat sustatuko —eginda dagoen egungo zatia da horren adibide—, ura lurpeko hoditeria baten bidez garraiatzeko aukera hobetsi baitute. «Ubidearen bigarren faserako aurreikusten zen kostua %40 inguru murriztuko luke irtenbide honek», azaldu zuen Elizaldek. Planteamendu berriak, gainera, «kalte txikiagoa» eraginen lioke ingurumenari, Landa Garapeneko kontseilariaren esanetan.

Ur hornidurari dagokionez ere, aldaketak egin beharko dituztela nabarmendu zuen Elizaldek atzoko aurkezpenean. Izan ere, azken neurketen arabera, 15.300 hektarea ureztatzeko gaitasuna du Itoizko urtegia-Nafarroako ubidea binomioak, eta ez UPNren gobernuak hasieran aurreikusitako 21.522 hektareak. Datu horien argitara, 9.000 eta 10.000 hektarea arteko azalera proposatzen du txosten teknikoak. «Nolanahi ere, ureztatzaileen komunitateek adierazten duten borondatearen mende egonen da planteamendu hori», gehitu zuen kontseilariak.

Datozen asteetan batzartuko da Nafarroako Gobernua Erriberako ureztatze komunitateetako lehendakariekin, ikerketaren emaitzak aurkezteko. «Aukera guztiak planteatuko dizkiegu balizko erabiltzaileei, inbertsio eta ustiatze kostuak argi egon daitezen», adierazi zuen Elizaldek, gobernuak irtenbide «adostu» bat nahi duela azpimarratuta. Mankomunitateen ekarpenak jasota, uztailean hasiko dira proiektuaren lehen zirriborroa idazten.

Ubidea, «estrategikoa»

Txosten teknikoaren ondorioak ezagutu eta berehala, ohar bana kaleratu zuten UPNk, PSNk eta Geroa Baik, eta, auziaren gaineko irakurketa kontrajarriak egin arren, konklusio berera iritsi ziren guztiak; ikerketak arrazoia ematen diela, alegia.

UPN eta PSNrentzat, Nafarroako ubidearen «izaera estrategikoa» onartu behar izan du lauko gobernuak. «Behin eta berriz bazterrak nahasten eta ezinegona sortzen ibili ostean, proiektua ona dela aitortu behar izan dute», esan du UPNko presidente Javier Esparzak. PSNko legebiltzarkide Santos Cerdanen aburuz ere, gobernuak «atzera» egin du: «Bazen garaia Nafarroako ubidearen estrategikotasuna aitortzeko». Geroa Baiko Unai Hualderen esanetan, berriz, txostenak agerian utzi du «UPN, PP eta PSNren demagogia», eta gogora ekarri du «aurreko gobernuak egoera ekonomiko ezin txarragoan» utzi zuela ubidea kudeatzen duen Canasa sozietate publikoa.


Lore desdetxa

Hona sagarrondoaren loraldia, Malus x domestica. Pipitta-bistan gorri, eta lorea munduratu ahala gero eta zuriago. Gero etorriko dira lore berdeak, hostajearen tiradizoari ameto emanez ortzadarra itxiko dutenak. Hostoaren emanean ikusezin egiten zaizkigu haritza, pagoa eta zuhaitz gehienen loraldia. Gaztainondoak, uda usainean, urteroko eskandaluzko lore gandorra zabaltzen duen arte.


Usabiaga: 'Soinu mosaikoa berdinen arteko kolaborazioa da'

Euskadiko Orkestra Sinfonikoak eta FEVAS elkarteak lankidetzan kontzertuak eskainiko dituzte.

Jose Inazio Usabiaga Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren zuzendari teknikoak eta Jimmy Brosa Fevas Adimen edo Garapen Urritasuna duten Pertsonen Elkarteen Euskal Federazioaren ordezkariak eman ditu 'Soinu Mosaikoa ekimenaren berri 'Mezularia' saioan. 2009an jarri zuten abian elkarlana eta une honetan adimen edo garapen urritasuna duten 19 pertsonekin elkarlanean ari da Orkestra.

Urtebetez soinu sorkuntzaren inguruko tailerra egin dute hilero. Fevaseko kideek Orkestrako musikariekin egindako elkarlanean harreman oso bereziak sortu direla azpimarratu dute arduradunek.

Lan horren emaitza Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren Abonu Denboraldian ikusi ahal izango da: urtarrilaren 27 eta 30ean Donostian, otsailaren 2an Gasteizen eta, Musika Familian zikloaren baitan, otsailaren 4an Donostiako Kursaalen.


Turkiako puzzlea

Assad Siriako agintetik kendu nahi du Turkiak eta horretarako yijadista ez den oposizio moderatua indartzea behar du.

Irakeko kurduak Siriako anaiak laguntzera joan dira. Sirian Turkiako mugan dagoen Kobane hiriko kurduek hilabete luzea daramate Estatu Islamikoko yijadisten erasoari aurre egin nahian. Kobane eroriz gero, Siria ipar ekialdea kontrolatzeko moduan izango dira yijadistak eta hain justu ere inguru horretan bizi dira kuruduak.

Kobanera iristeko, Irakeko pexmerga kurduek Turkia zeharkatu behar zuten ezinbestean. Baina Turkiako gobernuak baimena ukatzen zien, nahiz eta Estatu Batuek eta Turkia sartuta dagoen NATOk berak ere Ankarako gobernuari presio egin.

Turkiak uste du egoera honek Kurdistango langileen alderdia indartu dezakeela, eta Turkiako kurduentzat autonomia handiagoa eman beharrean izango ote den beldur da.

Azkenean Turkiako gobernuak amore eman du, baina bi baldintza jarri ditu: lehendabizikoa, Kobanera doazen kurdu irakiarrak Kurdistango alderdi Demokratikoko kidea izatea, Turkiarekin harreman ona duen alderdikoak alegia. Eta bigarren baldintza, operazio horretan ere parte hartzea Bashar El-Assad Siriako presidentearen kontra ari den Armada Libre Siriarrak ere.

Assad agintetik kendu nahi du Turkiak eta horretarako yijadista ez den oposizio moderatua indartzea behar du.


Abendura bitartean lau ekintza Egokiren eskutik

Elgetako lau handiak, umeendako esku-pilota txapelketa, boleta txapelketa eta mendi irteera Intxortara dira Egokik prestatu dituen ekintzak

Astelehenean, hilaren 22an, egin zuen Egokik ikasturteko lehenengo batzarra. Bertan, aurreko ekitaldiko balorazioa egin zuten. Gainera, azaroa eta abendua bitartean burutuko dituzten ekintzak zehaztu zituzten.

Balorazio positiboa

"Otsailetik uztailera bitartean egindakoarekin pozik gara", azaldu du kiroletako udal teknikaria den Oskar Carrascalek. "Zazpi ekintza kaleratu genituen. Izenemate faltagatik bi bertan behera gelditu ziren. Gainerakoak, bost, oso harrera ona izan zuten".

Egiteke gelditu zirenak bizikleta irteera Bardeetara eta mendi buelta Udalaitzera izan ziren. "Arrakastatsuena patinaje ikastaroa izan zen", gogoratzen du Carrascalek. "Bi talde osatu ziren, hastapenekoa bata eta trebetasun mailakoa bestea. Guztira, 40 lagun aritu ziren ikastaro horretan, 20 bakoitzean".

Bi hilabeteotan, lau ekintza

Datozen bi hilabeteotan, lau ekintza kaleratuko ditu Egokik. Azaroaren 18an Elgetako lau handiak egiteko aukera emango du. Abenduan umeendako esku-pilota txapelketa egingo dute Eskola Kirola programan txertatua. Boleta txapelketa ere jokatuko dute.

Urteko azken ekintza hilaren 23an egingo du Egokik, Olentzero egunean. Mendi irteera antolatu du Egokik egun horretarako Intxortara. Olentzero Intxorta menditik jaisten omen da Elgetara eta Olentzeroren arrastoaren bila irtengo dira plazatik herriko umeak. Ekintza horien berri garaiz emango du Egokik.


Aduanan kamioia noiz pasako zain

Astebete baino gehiago daramate Tolosaldeko sei herritarrek Belgraden. Eskualdean bildutako neguko arropa errefuxiatuen esku uzteko lanean ari dira. Tolosatik abiatutako kamioietako bat Serbiako mugan da, aduanan zain, beharrezko tramiteak osatu bitartean. Iñigo Terradillos lankideak kontatu ditu Belgradetik.


«Larra eta Paollak indarrak neurtuko dituzte aizkoran eta korrika»

Aurten ere San Antonio festen ekintzen barruan desafioa izango da. Gaur futbol zelaian egingo dute arratsaldeko 18:30etan. Jon Larrañaga ‘Larra’ oiartzuarrak joan den urtean Ereñotzuko Roxario Pikabearen aurka galdu ostean, aurten ere desafioa bota du, et