IV. Argazki Rallyko sariak banatu ditu Lesakako Beti Gazte elkarteak

Hamazazi argazkilariren artean Orioko Txomin Rivera Acedok aurkeztu zuen bildumarik onena eta 150 euroko saria eskuratu zuen

Lesakako Beti Gazteko argazkilari taldeak bigarren aldiz argazki rallya antolatu zuen maiatzaren 26an eta ekainaren 22an sari banaketa egin du. Hamazazpi argazkilarik parte hartu zuten.

Rallyaren hasieran jakitera emanen ziren lau gairen inguruko argazkiak aurkeztu zituzten parte hartu zuten hamazazpi argazkilariek. Bilduma onenari 150 euroko eta diplomako saria Orioko Txomin Rivera Acebedok. Lesakako karrikak gaiari buruzko argazki onena Zumaiako Mitxel Aizpurua Etxanizek aurkeztutakoa izan zen; bihurguneak gaiaren ingurukoa Donostiako Arantza Rodriguez Idiakesena; mugimendua gaiaren ingurukoa Burlatako Raul Lopez Segurarena eta leihoak gaitzat hartuta, Donostiako Fernando Anza Rey argazkilariarena. Bakoitzak 75 euro jaso zituen. Bortzirietako argazkilari baten bilduma onenaren saria, berriz, 100 euro, Lesakako Fred Ramos Lasagarentzat izan zen.


Elkarrizketa Asier Mendizabal ‘Nokono’ri

Molotoff irratiko Afonia irratsaioan, elkarrizketa egingo zaio gaur musikazale ezagun bati, Asier Mendizabal Nokonori, alegia. Musikari buruz ariko dira, 19:00etatik 20:00etara.


Independentzia gertuago

Kataluniak independentzia gertu duela esatea asko litzateke, baina ukaezina da subiranotasunaren eta Espainiatik kanpo estatu propio bat izatearen aldeko iritziak lekua hartzen ari direla azkenaldian. Dagoeneko aukera erreal gisa ikusi dute kataluniar askok independentzia, eta balizko erreferendum batean izango liratekeen emaitzek ere hori adierazten dute. Inkesten arabera, 2007an, orain bost urte, herritarren %34k egingo zuketen independentziaren alde; %44 kontra agertuko ziratekeen. Gaur herritarren erdia pasa dago independentziaren alde, eta bostetik batek egingo luke aurka. Adierazgarria da krisi ekonomikoak lortu izana urteetan ideologia independentistak lortu ezin izan duena.

Datuak datu, Espainiak, Estatuak, horretarako bideari itxita eusten dio. Aldiz, independentzia kalean eskatzea konstituzioaren aurkakotzat jo berri du PPko buruetako batek, «espainiar denek erabakitakoa» urratzen duelakoan. Adierazpen askatasuna ere Espainiako Konstituzioaren aurkakoa da beraz.


San Martini hileta jendetsua egin diote, Hondarribian

Gaitz luze baten ondorioz, atzo hil zen Juan San Martin (Eibar, 1922- Hondarribia, 2005) idazle eta euskaltzaina. Haren hileta gaur egin dute, Hondarribiako Andra Mari parrokian. Kultura eta politika arloko hainbat lagun bildu da bertan. Euskaltzaindia, Aranzadi eta Kontseiluako ordezkari ugari joan da bertara, eta politika munduari erreparatuz, han ziren, besteak beste, Carlos Garaikoetxea Eusko Jaurlaritzako lehendakari ohia, Miren Azkarate Jarduneko Jaurlaritzaren bozeramailea, Juan Maria Atutxa legebiltzarkidea, Jose Juan Gonzalez Txabarri Gipuzkoako Ahaldun nagusia eta Paulino Luesma espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkaria.

1992ko ekainaren 23an Eibarren jaioa, Espainiako Gerrak 14 urteko mutiko harrapatu zuen, eta ihesean ibili ostean, jaioterrira itzultzeko aukera izan zutenean, etxea suntsituta aurkitu zuten. Esku hutsik bizimodu berri bat abiatu behar izan zuten, eta tornero lanean hasi behar izan zuen. Egunez, beharrean, eta gauez eskolara joaten zen.

Soldadutza garaian piztu zitzaion euskaltzaletasuna, eta bere kasara euskaraz alfabetatzen hasi zen. Irakurtzea eta mendia zituen zaletasun, eta biak uztartu zituen: Eibarko Kirol Elkartearen buletinean eta Pyrenaica aldizkarian argitaratu zituen bere lehen lanak; aurrena gazteleraz, gerora euskaraz.

Poesia idazten ere hasi zen: Euzko Gogoan eta Olerti -n plazaratu zituen hainbat lan Otsalar goitizenarekin, eta erreferentzia handia izan zen 60ko hamarkadan euskal poesiagintzan.

Aurreneko liburua 1959an argitaratu zuen, Juan Antonio Mogelen bizitza eta obrari buruz. Hainbat arlo jorratzen dituzten liburuak argitaratu zituen harrezkero: morea, literatura, artea, etnologia, hizkuntza...

1957an euskaltzain urgazle izendatu zuten; 1964an euskaltzain oso, eta 1967tik 1978ra akademiako idazkari izan zen. Euskara batuaren bultzatzaile sutsua izan zen, eta 'h'-aren inguruan izan ziren eztabaidetan buru-belarri sartu zen Koldo Mitxelenak proposatzen zuen batasuna defendatzen.

1988an euskaltzainburuorde izendatu zuten, baina hurrengo urtean kargua utzi zuen EAEko Ararteko izendatu zutelako.

Euzko Gogoan eta Olerti -n ez ezik, Egan -en eta Jakin -en ere kolaboratu zuen. Liburu andana luzea utzi du.

Azken urteetan Hondarribian bizi izan da, eta gaixotasun luzearen ondoren, atzo goizaldean hil zen.


Madrilen zehaztuko dituzte oinarrizko osasun zerbitzuak

Berrordainketa sistema «bidezkoa» jartzekotan da Madrilgo gobernua: sendagaiak errentaren arabera pagatzea nahi du

Espainiako Gobernuak erabakiko du zein diren oinarrizko osasun zerbitzuak eta zein ez. «Berriro zehaztu beharra dago zerrenda hori», adierazi du Cristobal Montoro Administrazio Publikoetako ministroak. Orain «gehiegikeriak» egiten direla nabarmendu du; adibidetarako jarri ditu atzerritik Espainiara osasun zerbitzuengatik joaten direnak eta botikekin izaten diren gehiegikeriak. Sistemari eusteko horrelakoak saihestu egin behar direla nabarmendu du ministroak. Autonomia erkidegoen eskumena da osasuna, eta haiekin bilera bat egitekoa du hurrengo astean Ana Mato Osasun ministroak. Hala ere, Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak aurreratu du murrizketek ez dutela eragingo Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan: «Ez ditugu ezarriko».

Berrordainketa jartzeko aukerari atea zabaldu dio Madrilek. Herenegun, Luis de Guindos Ekonomia ministroak aipatu zuen errenta handia dutenei kobratu beharko litzaiekeela osasun zerbitzuengatik; egun hartan bertan, hori baztertu egin zuen PPk, baina atzera berriro atea ireki du Osasun Ministerioak. Botiketan jarri nahi du berrordainketa: zenbateko errenta den, sendagaiak horren arabera pagatzea nahi du. Ministerioak uste du sistema «bidezkoagoa» dela hori, eta gogorarazi du gaur egun ere dirua pagatzen dutela botikak erosteagatik.

Murrizketak egitea ezinbestekoa dela defendatu du behin berritan De Guindosek: «Osasun publiko unibertsalaren etsai nagusiak murrizketak egiteari ezetz esaten diotenak dira». Ukatu egin du berrordainketaz egindako atzera-aurrerak koordinaziorik ezaren ondorio izan direla.

«Soluzio erraza»

Jaurlaritzak ez ditu bere egingo Madrilek nahi dituen murrizketak. Bengoa Osasun sailburuak hala esan du. Dirutza hori aurrezteko «mozketa handia» egin beharko litzatekeela ohartarazi du.

Zerbitzuak eskastera jotzea egotzi dio Bengoak Espainiako Gobernuari. «Gai konplexu bati oso soluzio erraza jarri nahi diote, baina osasun sistemak gero eta eskari handiagoa dauka eta botikak oso garestiak dira». Nolanahi ere, jakinarazi du Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ez duela eragingo neurriak. Hori esan du EAEko PPk ere. Anton Danborenea eledunaren hitzetan, «oinarrizko zerbitzuetan» ez dute eragingo mozketek. Nafarroako PPk ere hori uste du. UPNk azalpenak eskatu ditu, eta parlamentuko gainerako alderdiek aurka egin dute.


Juan Jose Alvarez: “Zer eredu ematen diogu gizarteari geure artean kolaboratzen ez badugu?”

Zuzenbide pribatuko katedraduna da Juanjo Alvarez (Zumaia, 1964), eta besteak beste, Europako Kontseiluko aholkularia. Orain egun gutxi Eusko Ikaskuntza Saria jaso du, eta han euskal unibertsitate sistema bateratu bat aldarrikatu du.

Zer pentsatu zenuen sariaren berri izan zenuenean?

Donostiatik Leioara nindoan autoan. Iñaki Dorronsorok deitu zidan esanez epaimahaiak aho batez hartu zuela erabakia. Sari hori ezagutzen nuen, unibertsitate munduan oso sinbolikoa delako, baina ez nekien hautagaien artean nengoenik ere. Dorronsorok esan zidanean epaimahaian zeuden hiru unibertsitateen proposamena izan zela, are eta politagoa bihurtu zuen albistea. Gero, saria jaso zutenen zerrenda ikusi nuen eta han Chillida, Caro Baroja eta halako jendea dago. Nik kanpora begira ez dut halako osperik, baina nire curriculuma saritu dute.

Sari banaketa ekitaldian Euskal Herriko unibertsitateak batuko dituen euskarazko on line unibertsitate bat sortzea proposatu zenuen. Zerk eraman zintuen ideia hori plazaratzera?

Euskal Herriko unibertsitateek hobekuntza handia izan dute; asko profesionalizatu dira. Baina, isolatuta bizi gara. Ez hori bakarrik, geure artean lehiatzen ari gara. Eta normala bada ere, ez dugu ezertan kolaboratzen. Zer eredu ematen diogu gizarteari, ez bagara gai etxe bakoitzaren onena batuko duen graduondo edo master bat eskaintzeko? Edo ekintza batzuk elkarrekin antolatzeko gai ez bagara? Legedia begiratu nuen, eta euskal unibertsitate sistemaren legean jartzen du elkarren artean kolaboratu behar dugula. Legediko premisa batekin, baina, ez nago ados: EAEn helbideratutako zentroek bakarrik har dezaketela parte dio. Baina, Nafarroako Unibertsitatean gure ingeniariak formatzen ari badira, zergatik ez du zentro horrek kolaborazio horretan parte hartuko? Niretzat gure unibertsitari bat da Paben, Baionan, Sarrikon, Leioan, Arrasaten, Gasteizen edo Donostian ikasten ari den ikasle bat.

Zure ideia ez da berria, ezta?

Kataluniako Universitat Obertarekin gertatu zen bezala, euskarazko on line unibertsitate bat garatzeko ideia aspalditik dago hemen. Auzolan moduan egitea proposatu nuen, unibertsitate bakarraren ideia izan beharrean, denona izan zedin. Eusko Ikaskuntzak berak 1923. urtean Euskal Herrirako unibertsitate bat sortzea jaso zuen, eta hari keinua egiten zaio. Proposamenak harrera ona izan duenaren jakitun naiz; artikulatzen zaila izango da, baina guk egiten ez badugu, kanpotik beste norbait etorriko da martxan jartzera eta, gainera, negozio ereduarekin.

Unibertsitate birtuala proposatzen duzu, ez presentziala.

Londresko Open University da munduko unibertsitate handiena. Bostoneko MIT mundu mailako gorenean dago, eta indar handia ematen dio on line kurtsoei; munduko irakasle onenak fitxatzen dituzte. Yale unibertsitatean medikuntza kurtsoa on line eskaintzen hasiak dira. Irakaskuntza mundua bide horretatik doa. Ikasle presentzial asko ditugu, eta hala jarraituko du, baina badago talde handi bat sistema berri honetan parte hartu ahal izango lukeena. Jasangarritasun ekonomikoari begira ere, ez dago zentro berri bat eraiki beharrik, ezta giza talde handi batez osatu beharrik ere.

Mugak gaindituko lituzke gauzatuko balitz. Tabua ez al da izango batzuentzat?

Harresietan zuloak zabaldu behar dira, eta unibertsitateak zabaldu ditzazke. Nafarroan izandako gobernu aldaketarekin, zulo bat dugu hor. Jakin dut Nafarroako Gobernuak interes handiarekin jaso duela ideia. Nafarroako unibertsitate publikoan euskara finkatzen ari da, eta horretarako bidea izan daiteke proposamen hau. Iparraldean ere gero eta familia gehiagok aukeratzen dute euskara, frantsesarekin batera. On line izateak badu beste abantaila bat, eta da mugarik ez duela. Garai berri batean bizi garela erakusten duten proiektuak gauzatzeko gai ez bagara, hitzetan geratuko gara.

Euskara izan daiteke elementu eratzailea.

Noski. Badakigu zerk banatzen gaituen eta zer desberdintasun dauden gure artean. Baina bada batzen gaituen elementu bat: euskara. Egun EHUn nahiz beste unibertsitateetan ikasgai guztiak bi taldetan ematen dira, euskaraz eta gazteleraz. Euskara liskar politikotik atera eta hezkuntza mundura eramango bagenu, euskara landu gabeko hizkuntza izatetik unibertsitate eta lan munduetara eraman zutenei omenaldi bat egingo genioke.


Gaur kontzertua Tximista tabernan

The Nowhere Plan taldeak kontzertua eskainiko du gaur 19:30ean Tximista tabernan. The Beatles taldearen bertsioak egiten dituzte.


Iban del Campo (Huhezinema-ko antolatzailea): "Eskerrik asko parte hartu eta lagundu diguzuen guztioi!"

Ordainketak, laburpen-bideoa eta azken orduko bestelako lanak borobilduta, astean itxi dute aurtengo jaialdiaren parentesia.

Antolatzaileak pozik jaialdiarekin?

Intentsua izan da; emaitza ikusita, oso pozik gaude. Ikasleek antolatzen dute eta erantzukizun handia dute, eta aurten, hamargarrena izanik, anbizio handia izan dugu egitarau zabalagoa eskainita. Zinema aretoa egunero bete dugu eta ikasleek asko ikasi dute, hortaz, pozik!

Eta zer diote parte-hartzaileek?

Irabazleak, nola ez, oso pozik, baina, era berean, parte-hartzaile askoren mezuak heldu zaizkigu jasotako tratua eta jaialdiaren kalitatea goraipatuz. Ikusleen eta babesle batzuen feedback ona ere jaso dugu.

Epaiekin bat datoz lehiakideak?

Orokorrean, bai, ez da zalapartarik izan, sarien kontua oso subjektiboa izaten dela kontuan hartuta. Ikasleen sailean izan da gustuko izan ez duenik, baina hori da jaialdiaren saltsa!

Sariak gainbegiratuta, zer diozu Sail Ofizialeko onenei buruz?

Goiena saria Beti Bezperako koplak animaziozko lanari eman genion. Tradizioaren berrikusketa eguneratu batetik abiatuta, genero indarkeriari buruzko ikuspegi anitza teknika plastiko ezberdin eta indartsuen bitartez jorratzea goraipatu zuten. Vertigo saria El Divino lanak eskuratu zuen; Algortako pertsonaia bitxi bati buruz mimoz egindako dokumentala da. Eguneroko baten itxura duen Karta Astrala izan zen, berriz, ikusleen ustez onena.

Azkeneko hori, besteak beste, Maite Bidartek egin du; hain justu, Basque Culinary saria jaso duenak.

Krispetak lanagatik jaso zuen; besteak beste, lengoaiarekin jolasteko abilezia goraipatu zuten. Ikusleen saria Wabi-Sabi lanak jaso zuen. Horiez gainera, MU ikasleen sailean: Flash fikziozko onena eta Trapu Zaharrak dokumentalik onena.

Hamaikagarrena bidean, ezta?

Ikasketa plana aldatu egin da eta egokitzapenak egin behar dira, baina esango nuke hamaikagarrena izango dela, bai.


Azken partidua irabazita, play offa jokatzeko aukera Hernanik

Asko hobetu du Hernanik: jokalari gehiago dituzte, entrenamenduak, partiduetara sasoi hobean iristen dira eta aldaketak egiteko aukera gehiago dituzte... Euskal Ligan aritu dira aurten, maila onean, eta bihar Landaren duten partidua da egindako lanaren sari eta seinale. Ligako azken partidua jokatuko dute Uribe-Durangoren kontra, eta irabaziz gero Play Offa jokatzeko aukera izango dute. Hernani hirugarren da sailkapenean eta bigarren postuan bukatu behar du liga igoera fasea jokatzeko. Horregatik, bihar irabaziz gero, bigarren sailkatuak galdu zain egon behar dute. Gaztedi dijoa bigarren ligan, eta Unicaren kontra neurtuko dituzte indarrak. Unicak irabaziz gero, Hernanik Play Offa jokatuko du.

Nola jokatuko da igoera fasea?

Hernani Play Offa jokatzeko sailkatuko balitz, bi fase gainditu beharko lituzke, Estatuko Ohorezko Mailara iristeko. Aurreneko fasea egun bakarrean jokatuko litzateke: partidu motzak, Estatuko gainontzeko ligetako bigarren sailkatuen kontra. Hor nagusituz gero, azken fasera pasako litzateke. Azken txanpa honetan, Ohorezko mailako azken sailkatuen kontra neurtu beharko lituzkete indarrak. Eta ondoen aritzen den taldeak lortuko luke, igoera.

Play Offa jokatzea, saria

Azken urteetan egindako lanaren saria edo ordaina litzateke taldearentzat, Play Offa jokatzea. Amets kapitainaren esanetan: «gure ligan aritzen ez diren taldeen kontra jokatuko genuke, esperientzia ikaragarria. Guretzat saria izango litzateke, Ohorezko Mailan jokatzeko hobetzeko asko baitugu oraindik».


Aurkezpena, larunbatean

Gure Esku Dago dinamikaren barruan, aurkezpena egingo dute larunbatean, 13:00etan, Joseba Barandiaran plazan. Argazkia ere aterako dute. Giza katerako txartelak ere salgai egongo dira, besteak beste.


Bizkaiko metalgintza, beste greba baten atarian

Aldeen arteko azken negoziazioetan, ez da aurrerapenik izan. Irailaren 30erako eta urriaren 1, 2, 3 eta 4rako dago deituta greba, eta 50.000 langilek baino gehiagok parte har lezakete.

Bizkaiko metalgintzaren hitzarmenaren negoziazio-mahaia asteazken honetan bildu da, baina ez da aurrerapenik izan, eta, hortaz, sektorea beste greba baten atarian dago. Irailaren 30erako eta urriaren 1, 2, 3 eta 4rako dago deituta greba hori, eta 50.000 langilek baino gehiagok parte har lezakete.

Iturri sindikalek zabaldu dutenez, sindikatuek FVEM Metalgintzako Enpresen Bizkaiko Federazioari helarazi diote hilaren 10ean azaldutako proposamena "nabarmen urria" dela.

Hortaz, ELAk, CCOOk, LABek eta UGTk iragarritako mobilizazio-egutegiari eutsiko diote; besteak beste, hilaren 21ean, larunbatarekin, manifestazioa egingo dute Bilbon, eta 30etik aurrera aipatutako greba egingo dute. ESK, CGT, USO eta CNT sindikatuek ere bat egin dute grebarekin.

Greba-deialdi hau ez da azken hilabeteotako lehenengoa; izan ere, maiatzean eta ekainean beste bost greba-egun egin zituzten.

Soldata-igoera, "urria eta korapilatsua"

Negoziazio-mahaiaren azken bileran, FVEMek hitzarmenerako eskaintza berria aurkeztu zuen. Patronalak jakitera eman zuenez, eskaintza horretan 2019rako % 4,15eko soldata-igoera zegoen; horrez gain, gutxieneko bermea aurreikusten zuen hitzarmen-tauletatik gora dauden langileentzat; eta, halaber, eskaintza berri bat mahaigaineratzen zuen emakumearen berdintasunari dagokionez. Azkenik, segurtasunaren eta lan-osasunaren inguruan hobekuntza bat proposatzen zuen; hobekuntza horrek, patronalaren esanetan, "inguruko" beste hainbat sektore-hitzarmenek jasotzen dutenarekin bat egiten du.

Iturriek sindikalek zehaztu dutenez, aurreko proposamenak kontuan izanik, berritasun bakarra azken alderdi honetan datza: soldata-igoeran. Dena dela, igoera hori "urria" eta "korapilatsua" delakoan daude.

Bi aldeek astelehenean egingo dute beste bilera bat, asteburuko mobilizazioen ostean; izan ere, larunbatean, metalgintzako langileek manifestazioa egingo dute Bilbon.


Hilean behingo lehen Eguazteneko Azoka berezia, bihar

Astero beharrean, berezia hilean behin egitea erabaki zutenetik, oraingoa izango da aurrenekoa –18:00etan–. Amaia Aierbek hitzaldia eskainiko du, erlauntzeko produktuei buruz.

18:00etan hasiko da azoka, eta pintxo-potea Pol-Pol tabernak eskainiko du.


Eskolen topaketa

Asteazken honetan, martxoak 12, Igantzi, Arantza eta Etxalarko eskoletako haurrak urteroko topaketa egitekoak ziren, aurtengoan gure herrian, Etxalarren. Frontoian elkartu eta jostetan aritu ondotik Sanbhu taldearen pailazo-ikuskizuna ikustekoak ziren. Azken ateraldia Arantzara egin zuten, eta hurrengoan Igantzira joanen dira. Hemendik hiru urtera Etxalarren elkartuko dira berriz.


Kirola oinarri duen astean mugilduta dabiltza irurarrak

Krosa egingo dute igandean, Kirol Asteari amaiera emateko.

Egitaraua

Apirilak 8, asteartea: 17:00ean jokoak 2006/2011 urteen bitartean (biak barne) jaiotako haurrentzat, plazan, Irurako Jubilatuen Elkarteak gidaturik.

Apirilak 9, asteazkena: 17:00ean Xare Eskolakoen arteko partidak trinketean.

Apirilak 10, osteguna: 18:00etan Patxi Usobiaga eskalatzailearen eta Ibon Mugerza kirolariaren ikusentzuteko emanaldia eta Trinketeko bulderra jendaurrean aurkeztea trinketeko beheko gimnasialekuan.

Apirilak 11, ostirala: 17:00ean Kirol Saltsa 2002/2005 urteen bitartean (biak barne) jaiotako haurrentzat, frontoian.

Apirilak 12, larunbata: - 16:00etatik 21:00etara Trinketean, GRAVNI txapelketa, eskua mutilak, Gipuzkoa eta Errioxa. - 17:00etan ping-pong txapelketa 1997/2002 urteen bitartean jaiotako gazteentzat (Eguraldiaren arabera garbilekuaren ondoko plazan edo Gaztelekuan).

Apirilak 13, igandea: 10:30ean Bailarako V. Herri Krosa.


Larunbatean amaituko dira sanmartinak

Heldu den larunbatean, hilaren 12an, amaituko dira aurtengo sanmartinak. 12:00etan zintzur bustitzea eginen dte, Kuxkuxtu txarangak alaiturik. 13:00etan bazkaria izanen da Bakea jatetxean. Arratsaldean amaituko dira bestak; haurrentzako jolasak prestatuko dituzte Xoldon, eta ondoren, krakada ere bai, Besta Komiteak eskainia.


Lacturale, Osasunaren babesle nagusia

Pozik daude Osasuna futbol taldekoak. Alde batetik, Nafarroako Gobernuak Reyno de Navarra egoitzako babesletza mantenduko du eta horri esker 1,4 milioi euro jasoko ditu talde gorritxoak. Eta, bestetik, babesle edo sponsor berria izango du Osasunak: egoitza Etxeberrin duen Lacturale esnea. 2 urtetako akordioa sinatu dute Osasunak eta Lacturalek. Horri esker, Osasunako jokalariek Lacturaleren logoa eramango dute kamisetetan. Babesle nagusi izanen denez, bularrean egonen da Lacturaleren logoa, gehien ikusten den tokian, hain zuzen. Eta horren truke, talde gorritxoak diru kopuru handia jasoko du. Akordioaren zenbatekoaren berri ez da eman, baina Osasunako lehendakaria hautatzeko hauteskunde prozesuan han eta hemen aipatu zen Osasunak babesle bat izan ahal zuela, eta horri esker urtero 600.000 euro jasoko zirela. Hortaz, pentsatzen da zifra horien inguruan egongo dela Lacturalek eta Osasunak itxitako akordioa. Lacturale eta kirolaNafarroako hainbat abeltzainek osatzen dute Lacturale. Esnea merkaturatzen dute, eta taldearen egoitza nagusia Etxeberrin dago. Lacturale Nafarroan kirol babesle handia da. Triman Navarra Xota, Orbina, UNB Obenasa eta Itxako taldeak babesteaz gain, Osasuna Fundazioko babeslea da Lacturale, eta hemendik aurrera Osasuna taldearen babesle nagusia izanen da.


Itxakok erraz irabazi dio Sagunti

Lizarrako taldea ABF ligako lehen postuan sendotu da, bigarren sailkatua menderatuta (33-23)

Zalantzarik gabeko garaipena. Itxakok 33-23 irabazi zion atzo Mar Sagunti, eta, ondorioz, ABF ligako lehen postuan sendotu da. Orain arte valentziarrekin partekatzen zuten postu hori nafarrek, partida guztiak irabazita. Gol kopuruak nafarren alde egiten zuen. Saguntek sasoiko lehen norgehiagoka galdu zuen atzo Lizarrerria kiroldegian, eta bi punturen aldea dute, trukean, orain Itxakoko jokalariek

Mar Sagunt ez zen aurkari erraza, ustez, baina Itxako hasieratik partidan erabat sartuta atera zen pistara, eta defentsa estuari esker, kontraerasoari etekin izugarria atera zion. Arazorik gabe hartu zuen aurrea, eta 18-11 ailegatu zen atsedenaldira.

Bigarren zatian egoerak ez zuen hobera egin valentziarrentzat. Gogor saiatu ziren Itxakoren defentsa zulatzen, baina ezinean aritu ziren Sagunteko jokalariak. Ambros Martinen jokalariek ez zuten amore eman, eta hasieratik erakutsitako tentsioari eutsi zioten, ia amaierara arte. Aldea handituz joan zen, eta azken txanpan hainbat huts egin bazituzten ere, 33-23 amaitu zen partida, nafarren alde.

Liga alde batera utzi, eta hurrengo igandean Txapeldunen Ligako lehen ligaxkako azken partida jokatuko du Itxakok Errumanian, Oltchimen aurka. D multzoko buru izateko aukera dago jokoan. Horretarako, errumaniarrak mendean hartu beharko dituzte nafarrek, eta ez da erraza izanen, inondik inora ez. Bigarren ligaxkan aritzeko txartela, hala ere, poltsikoan du jada Itxakok.

Gaur, Bera Bera-Castro

Bera Berak Castro hartuko du gaur Bidebietako pistan (19:00). Azken jardunaldiko porrota ahaztu nahi dute donostiarrek. Elxen pistan 27-24 galdu zuten larunbatean, eta, ondorioz, pixka bat urrutiago dituzte goiko postuak. Laugarren da Bera Bera, bederatzi punturekin.

Gaur ariko da ligan, asteburuan EHF kopako hirugarren kanporaketa jokatuko duelako. Larunbatean (17:30) eta igandean (12:00) ariko da, etxean bietan, Anberes Belgikako taldearen aurka.


“Gu ere askotarikoak gara, denak ez gara molde berean eginak”

Uxue Rey Gorraiz

Nafarroan zortzi mila ijito inguru bizi dira, gaur egun. 2019. urteko hasieran, Nafarroako Gobernuak Ijito Herriaren Garapenerako Estrategia onartu zuen, hainbat esparrutan jasaten dituzten bazterketa egoeretan neurri zehatzak martxan jartzeko asmoz. Flor Hernandez (Zarrakaztelu, 1976) emakumea da, ijitoa, eta, gainera, landa eremuan bizi da. Hezkuntzako eta osasuneko sustatzailea da Nafarroako ijitoen elkarteen Gaz Kalo federazioan.

Zer ospatzen duzue apirilaren 8an?

Munduari ijito herria existitzen dela oroitarazteko eguna da, eta baliatzen dugu gure komunitatearen batasuna, eta, aldi berean, taldean dugun aniztasuna erakusteko. Bestalde, aldarrikapenak egiten ditugu, gizarte osoaren elkartasuna erdiestea helburu baitugu.

Zer duzue aurreikusia aurtengo aldirako?

Ezinbestean, aurtengo eguna desberdina izanen da. Normalean, Ibaiaren Zeremonia izaten da eguneko ekintza nagusia. Parte hartzaileek lore hostoak botatzen dituzte uretara, eta kandelak jartzen dituzte ibaiertzetan, arbasoen omenez. Holokausto nazian hil zituzten ijitoei eskainia da, batik bat. Aurten, formatu berri baten bila ari gara, eguna etxetik edo sare sozialen bidez ospatu ahal izateko.

Zer egoeratan bizi da gaur egun ijito herria?

Ijito herria biztanleriaren sektorerik zaurgarrienetako bat da. Oro har, sistemak zokoratuak bizi gara, eta gure komunitateak pairatzen ditu gaitzespen eta diskriminazio tasarik handienak. Zenbait ikerketak agerian utzi dute hori, eta Europako Parlamentuak ere baieztatu du, kasurako.

Diskriminazioari kontra egiteko estrategia bat aurkeztu zuen Nafarroako Gobernuak iaz. Hobera egin du egoerak ordutik?

Bide orri ona da hasteko. Behingoz neurri politiko konkretuak martxan jartzeko konpromisoa hartu zuten instituzioek, eta hainbat esparrutan aplikatu ahal izateko diseinatu zen estrategia, hala nola hezkuntzan eta osasunean. Dokumentua oso begi onez ikusten dugu, baina zaila da oraindik ere ondorio zuzenak nabaritzea; are zailagoa, egungoa bezalako larrialdi egoera batean.

Zer gertatzen ari da orain?

Lehendik ere ijito komunitatea zaurgarria baldin bazen, are zigortuagoa da orain. Ikusten ari gara: egun batetik bestera dena aldatzen da goitik behera, izan Madrilgo gobernuak emandako agindu batengatik edo beste zerbaitengatik. Asko zailtzen du osasun eta hezkuntza sustatzaileen lana; batez ere, ezinezkoa izaten ari delako paperean jasoak dauden neurriak praktikan jartzea.

Orokorrean, ari dira urteekin gauzak aldatzen?

Politikoki orain dela urte batzuk baino babes handiagoa dugula sumatzen dugu, baina ijitoei betoa jartzen zaigu oraindik ere egoera askotan; adibidez, lanpostu baterako aukeratuak izateko. Berdin da zure ikasketa maila zenbatekoa den, zure itxurarengatik edo abizenarengatik ijito gisa identifikatu orduko, beste hautagaiek, payo-ek, aurrea hartzen dizute. Gauza bera gertatzen da etxebizitza bat lortzeko garaian ere.

Sistematikoa da ijitoen kontrako arrazakeria?

Ez naiz ausartzen sistematikoa den ala ez esatera, baina ukaezina da sistema payo-ak edozein aukera txiki aprobetxatzen duela ijito herriaren kontra egiteko. Homogeneoa den kolektibo baten gisan irudikatzen gaituztelako gertatzen da hori. Ijito batek jokabide desegoki bat duen aldi oro, ijito herri osoa zipriztintzen da, eta kolektibo osoa uzten du lokaztua. Hau da, azken finean, zigorra ez du jasaten gaizki jokatu duen pertsonak bakarrik. Hori payo-ei ez zaie inoiz gertatzen.

Gizarte payo-ak, gainera, estereotipo mordoa egozten dizkio ijito herriari.

Bai, eta denek ezagutzen ditugu estereotipo horiek. Errealitateak ez du bat egiten horiekin. Adibidez, ijito askok eta askok dituzte ikasketak eta payo-en bizimodu berberak dituzte, baina kasu horiek ez dira aipatu ere egiten. Horiek ikusezin bihurtzen dira, eta jendeak alde negatiboei baizik ez die erreparatzen.

Zein dira emakume ijitoek jasaten dituzten aurreiritziak?

Jendeak uste du emakume ijito guztien nahia dela ezkontzea, haurrak izatea eta etxean gelditzea, eta hori, jakina, ez da egia. Komunitate payo-an gertatzen den bezalaxe, batzuen desioa horixe izanen da, baina beste askorena ez. Gu ere askotarikoak gara, denak ez gara molde berean eginak, ez gara norabide berean mugitzen.

Matxismoaren eta arrazakeriaren biktima zarete aldi berean?

Bai, emakume ijito izateagatik diskriminazio bikoitza sufritzen dugula agerikoa da. Nire esperientziak erakutsi dit bi ezaugarri horiek posizio zehatz batean kokatzen gaituztela, segituan, baina beti ordena berean. Esanen nuke lehendabizi ijito gisa identifikatzen gaituztela, eta, gero, emakume gisa. Bi horiek beti betetzen dira, baina besterik ere badago: ni bezala, landa eremuan bizi garenak are gehiago baztertzen gaituzte. Diskriminazio hirukoitz baten biktima garela esanen nuke.

Zer eragiten du landa eremuan bizitzeak?

Egunerokoa asko zailtzen da herri txikietan edo hiriburutik urrun bizi zarenean. Ez zaigu ijitoei bakarrik gertatzen, baina gure kasuan are larriagoa da arazoa. Izan ere, esaterako, gertatzen da ikasketekin jarraitu nahi duenak kilometro mordoa egin behar duela errepidean, edo ijito familia askok ez dutela ahalmen ekonomikorik izaten.

Zer pauso eman behar dira egoerak hobera egin dezan lortzeko?

Ezinbestekoa da garen bezalakoak ikus gaitzatela; denek, instituzioek zein herritarrek. Pertsona izugarri zaurgarriak gara, sistemak urtetan astinduak. Hori da lehenbiziko urratsa. Dena dela, nahiko positiboa naiz. Iruditzen zait jendeak gero eta kontzientzia handiagoa duela, eta oraindik egunero ikusten ditudan diskriminazio egoerek, etsitzeko bainoago, motibatzeko balio didate, hain zuzen.

Zer-nolako rola betetzen du hezkuntzak aurrera begira egin beharreko bide horretan?

Tresna izugarri boteretsua da hezkuntza jendartean aldaketak eragiteko, eta, hain zuzen ere, esparru horretan ditugu erronkarik handienetakoak. Urtetan ijito familiek oso urrun sentitu dituzte ikastetxeak. Gainera, ijito komunitateak hogeita hamar urte inguru bakarrik daramatza hezkuntza sisteman txertaturik, eta, beraz, arrakala handia da.

Hezkuntzaren esparruko sustatzaileok lan handia egiten dugu bi aldeen arteko hurbiltasuna bizkortzeko eta sendotzeko, sinetsita baikaude hori dela diskriminazioa bukatzeko giltza nagusietako bat.


‘Ahobizi’, ‘jaurri’, ‘errabero’ eta aurten ikasi ditugun beste hitz batzuk

Euskaldunok 2018an hizpide izan ditugun hogei hitzen zerrenda kaleratu du UZEI Terminologia eta Lexikografia Zentroak.

Urtero bezala, UZEI Terminologia eta Lexikografia Zentroak 2018an jazotako gertakari edo albisteen kariaz euskaldunok ahotan ibili ditugun hogei hitzen zerrenda argitaratu du, urtea bukatzear dela.

2017an, berri faltsuak eta sedizioa ibili ziren hitzetik hortzera, eta aurten ere ez dira, bi hitz horiek behintzat, testuetatik eta elkarrizketatik desagertu. Hizkuntzak, baina, aldatzen jarraitu du, errealitateari eta horren irudikapenari –ez daukate zertan bat etorri– egokitzeko, eta uzeitarrak termino berri edo berrituen xerka aritu dira, komunikabideotan eta sare sozialetan.

Guztira, 20 hitz edo kontzeptu bildumatu dituzte, kronologikoki, jaurri hitzetik hasi, eta ahobizi eta belarriprest-ekin bukatzeko.

Jaurri hitza Aitor Estebanek erabili zuen, urtarrilaren 3an, Euskadi Irratian egindako elkarrizketa batean, eta askok hiztegira jo behar izan zuten, “gobernatu” esan nahi duela argitzeko. “Jaurlaritza” hitzaren jatorrian dago aditz hori.

Geroago, qat drogaren berri izan dugu, Hondarribiko aireportuan Catha edulis landarearen hostoak mastekatuta kontsumitzen den gai horren 30 kilo atzeman eta gero; gastu-araua ez betetzeko zorian zegoela esan dio Montoro Espainiako ministroak Nafarroako Gobernuari; eta odolezko superilargi iluna 150 urtean behin gertatzen dela jakin dugu.

Tabarnia alegiazko herrialde satirikoaren berri izan dugu aurten, baita novitxok agente neurotoxikoen familiaren, soldata prekarioen truke bizikletaz mezulari lanetan hara eta hona ibiltzen diren rider (Iparraldean) edo biker-en eta, Manadaren kasuaren epaiaren harira, debeku errorea-ren (Zuzenbidearen kontrakoa dela jakin gabe delitu bat egitea) berri.

Maiatzean, Mariano Rajoy Espainiako presidente ohiak aprobetxategi berba jarri zuen hizpidean; jarraian, pintada batean, izorraitz agertu zen idatzita; Osasunaren Mundu Erakundeak transexualitatea nahasmendu psikologikoen zerrendatik atera, eta genero-inkongruentzia gisa sailkatu du; eta, tabernetako asteleheneroko eztabaidak bukatzeko, bideo-arbitro laguntzailea (VAR) estreinatu zuten futboleko munduko txapelketan.

2018an, Zerbitzu Nazional Unibertsala proposatu dute Frantziako Estatuan, 16 urteko gazteentzat, Espainiako Konstituziotik urritu hitz “anakronikoa” kentzeko eskatu dute; amerindiar buruzagien izenek artikulurik ez dutela ikasi dugu; eta ñ-dun izenak desagerrarazi dituzte Frantzian.

Bukatzeko, blazar-en, energia handiko neutrinoen lehen iturriaren, berri izan dugu, zientzialarien eskutik; Katalunian erraberoa, jetzi berria den esnea, saltzea onartu dute; eta hamaika egunez (eta gehiagoz, espero dezagun) ahobizi eta belarriprest-ez bete da Euskal Herria.


Herrirak bilera egingo du gaur arratsaldean, Plazak bete egitasmoa prestatzeko

“Preso eta iheslari politikoak Euskal Herrira ekartzea” helburu duen Herrira mugimenduko Irungo Bilguneak batzarra egingo du gaur arratsaldean Irungo Mendizaleak elkarteko egoitzan, 19:30etik hasita. Gaurko hitzordua hilaren 19an Euskal herri osoan egingo den Plazak Bete ekitaldia antolatzen hasteko izango da. Talde irekia dela gogoratu dute Herriratik: “Soberan dakigu Euskal Herrian garai berriak ireki direla, eta une erabakiar honetan denen bultzada, konpromezua eta lana ezinbestekoak direla”.

Herrira mugimenduko Irungo taldeari buruzko informazio gehiago nahi duenak sortu berri duten webgunean edo Facebook orrian aurki dezake.


Etxerat: «Sakabanaketak eta urruntzeak ez dute inoiz justifikaziorik izan»

Euskal presoen senideen elkarteak salbuespenezko espetxe politika eteteko eskatu dio Madrili. «Sufrimenduaren erabilera» salatu dute

Euskal presoen senide eta lagunek milaka kilometro egin behar izaten dituzte haiei bisita egiteko, eta bidaia horiek arriskuz beteak daudela gogorarazi zuten atzo Urtzi Errazkin eta Patricia Velez Etxerat-eko bozeramaileek Hernanin egindako agerraldian (Gipuzkoa). Duela 33 urtetik martxan dira sakabanaketa eta urruntzea, eta, beraz, «salbuespenezko espetxe politika» eteteko galdea egin diote Madrili: «Ez dute inoiz justifikaziorik izan».

Oroitu dute Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak espetxe politikan aldaketak iragarri zituela 2018ko ekainean, baina salatu dute ordutik ez dela aldaketarik izan: «83 asteburu igaro dira, bidaiatzera behartuta gaudenontzat arriskuz beterikoak». Tarte horretan, hemezortzi istripu izan dituzte euskal presoen senide eta lagunek, horietatik hamasei Espainiako Estatuan; hiru kaltetu izan dira. Horrek sortzen dien sufrimendua politikoki erabiltzea leporatu diote Madrili: «Senide izateagatik sufritzera kondenatzen gaituzte».


Zurrunkarekin ipuin kontaketa egingo dute kultura etxean

Umeendako ipuin kontaketa eskainiko dute kultura etxean, bihar, martitzena. Zurrunkarekin ipuin kontaketa izango da. 2 eta 6 urte bitartekoendako 17:00etan izango da; eta, 7 urtetik gorakoendako 18:00etan.


Langile batek hanka zauritu du Elorrioko San Eloy fundizioan eta ospitalera eraman dute

54 urteko langile bat izan da zauritua.

Gaur, 18:15 inguruan, Elorrioko San Eloy fundizioan langile batek istripua izan du Ertzaintzak informatu duenez. 54 urteko langile batek hankan zauriak izan ditu. Osakidetzako helikoptero bat bertaratu da eta anbulantzia bi ere bai. Azkenean, anbulantzian Galdakaoko ospitalera eraman dute.


'Reflections'ek Guggenheim barrutik kanpoaldera eramango ditu artelanak

Urriaren 11tik 14ra museoaren kanpoaldeko hormetan egingo duten 20 minutuko mapping-ikuskizunak museoaren bildumako lan mitiko batzuk irudikatuko ditu.

Urriaren 11tik 14ra bitartean, Guggenheim Bilbao Museoaren kanpoaldeko azal dirdiratsua ikus-entzunezko ikuskizun baten pantaila izango da "Reflections" ikuskizunean. 59 Productions etxeak sortu du proiekzioa, museoak XX. urteurrena herritarrekin ospatzeko.

20 minutuko iraupena izango du ikuskizunak, eta musika, argia eta irudiak uztartzen ditu, museoaren arduradunek azaldu dutenez; lau gautan egingo dute saio jarraituetan, 20:30etik 23:00etara, eta 200.000 ikusle baino gehiago erakartzea espero dute.

Museoaren eraikina inguratzen duten artelan garrantzitsuenetako batzuk ere agertuko dira ikuskizunean: Anish Kapporren Zuhaitz garaia eta begia, Louise Bourgeoisen Ama armiarma eta Jeff Koonsen Puppy koloretsua.

Leo Warner 59 Productions etxeko zuzendari eta sortzaileak adierazi duenez, "Reflections ikuskizunarekin, Guggenheim Bilbao Museoak urtebeteko kamera azkarreko bidaiari ekingo dio eguraldi eta urtaroetan zehar. Eraikinaren kurba eta aurpegiak organismo bizi bilakatuko dira".

Juan Ignacio Vidarte Guggenheim Bilbao Museoko zuzendari nagusiaren hitzetan, "guretzat oso garrantzitsua zen XX. urteurrena ospatzeko berealdiko zerbait asmatzea eta gure ingurune gertuko pertsonekin partekatu ahal izatea. Denon artean egin dugu posible Bilboren eraldaketa izugarria, eta mundu guztiari erakutsi diogu arteak dena aldatzeko gaitasuna duela".


Gotzai berriari

I

Jesus jaio zenetikan

igaro den urte pila

konta izan digutenez,

gutxieneko bi mila.

Hark aldarrikatu arren

pakezko mundu trankila,

geroztik badabilkigu

gerra eta iskanbila.

Zure ikurtzat harturik

Belengo haurtxo umila

anai giroan bazatoz,

ongi etorri Munilla.

Baina itzali frankistek

piztu dizuten bonbila

ta abiatu Belengo

argi izpiaren bila.

II

Hogei eta hamaseian

pasatu zena pasata

guretzat hil edo bizi

Francorentzat “gerra santa”.

Errugabeak lurpera

eta herriak asalta,

bizirik irten zirenak

malko ugari kostata.

ta Franko paliopean

besterik ez genun falta!

eliza ofizialak

ohitura hoiek dauzka ta.

Esku baten gurutzea

eta bestean ezpata

ez degu nahi hori Kristok

erakutsia ez data.

III

Jesus izenburu dela

zenbat hitz eta idatzi

ahal bada mundutar denei

dotrina hori itsatsi

azken bi mila urteak

bide horretan doatzi

batzueri ez al zaie

lehen mezu hura ahantzi?

Batikanori txaloak,

goresmen eta goraintzi!

Horrek ez digu ematen

behar hainbat segurantzi:

milioika goseak hiltzen

eta berak urrez jantzi

hori ez al da Jesusen

dotrinaren alderantzi?

IV

Fede hori sentituta

nahi ez duena erratu

boterearen sailera

ezin daiteke lerratu

giza eskubide denen

bidexidorrak urratu

gorrotoaren urratsak

behin betirako borratu

eta munduko herrien

nortasun denak onartu

ideia soilengatikan

inor ere ez kondenatu

pakearen uso hura

etxe guztietan sartu

hura litzake denentzat

egizko Espiritu Santu.

V

Baina borroka bizian

hemen ditugu bi talde

ta zoritxarrez biktimak

alde bietan hor daude,

inoiz ez baita gerrarik

igaro izan debalde

gertaera latz honekin

inor gustura ez gaude.

Ez gera inoren aurka,

baizik Herriaren alde!

Gizarte hau egin nahian

pake hutsezko artalde.

Tunel beltz hontan argirik

nahi duen harek bestalde,

Herri honek zer nahi duen

ez beza Madrilen galde.

VI

Jakitez denok dakigu

zer den kristok esan zuna

guziok bete ezkero

dotrina ederrentsuna

kezka dut jaso dugula

Satanasen oihartzuna

eta inpernu bihurtu

zeru izan behar zuna

dotrina honi aurkitu

nahi liokenak zentzuna

maitatu lagun hurkoa

ta gehiena behartsuna

eta inori ez egin

geuretzat nahi ez deguna

hola ulertu nahi degu

Kristo horren maitasuna.

Doinua: Habanera.


Hogeita hamar lagunetik gora larunbateko bisita gidatu alternatiboan

Lehenago ere banaka batzuk eginak genituen kultura taldeekin, baina larunbat honetakoa zen gure lehen deialdi irekia. Hamar egun besterik ez ditugu izan zabaltzeko. Hedabide gehienek ez dute honen berri eman nahi izan, nahiz eta guk guztietara bidali iragarkia. Hala ere 30 lagunetik gora hartu zuten parte larunbateko bisita gidatuan. Arrakasta itzela.

Lehendabizi harresien kanpoaldea bisitatu genuen; Arkizeko tontorreraino joan ginen geldialdiak eginez, parajeaz gozatuz eta azalpenak emanez. Gero barrura sartu eta gauza bera egin genuen. Ondoren bazkaria Langraitzen. Arratsaldean proiekzioa eta solasaldia. Dena euskaraz egin zen. Egun bikaina.

Harresien kanpoaldean, Trespuentes aldera

Pompeia Valentinaren etxearen aurrean

Ate nagusitik irteten

Oharra: hurrengo bisita gidatua irailaren 5ean izango da (gazteleraz). Izena emateko: webmaster.sosveleia@gmail.com


Elizatxo hiribidean trafiko aldaketak izango dira ostiralean

Irungo Udalak jakinarazi duenez, zenbait zuhaitz kimatuko dituzte ostiralean, Elizatxo hiribidean. Hala, gidarien segurtasuna bermatzeko xedearekin, trafiko aldaketak izango dira aipatutako errepidean 09:00ak eta 12:00ak bitartean. Porcelanasko biribilgunetik Irungo erdialderantz doan irteera moztu egingo dutela adierazi dute eta horren ordez, Errotako errepidetik Oinaurreko biribilgunerantz desbideratuko dute trafikoa.


El Salvadorrek aske utzi du abortatzeagatik akusatuta zegoen emakume bat

Imelda Cortezek urtebete eta zazpi hilabete egin ditu preso. Epaiak aurrekari bat ezar lezake abortua guztiz debekatzen duen herrialdean


Mutriku eta Deba arteko Ipitxarri bihurguneko lanak hasi dituzte

Atzo goizean hasi zituzten Mutrikuko Ipitxarriko bihurgunearen azpia hobetzeko eta egonkortzeko lanak. Beharrezko konponketak egiteko bi garabia erabiliko dituzte, eta horiek GI-638 errepideko galtzada oso behar dutenez, Mutriku eta Deba batzen dituen errepidea moztuta egongo da barikura arte. Aurreikuspenak betez gero, barikuan 20:00etan zabalduko lukete bidea.Errepidea moztuta badago ere, Mutrikuko Urazamendiko eta Larangako auzotarrek euren auzoetara sartzeko aukera dute. «Errepidearen mozketa Ondarbeltz hondartza parean dagoen aparkalekuan egingo da, eta Urazamendi kalera sartu ahal izango da, Debatik etorrita. Laranga auzora, berriz, GI-638 errepidetik sartu ahal izango da, Mutrikutik etorrita». Atzo, 09:00etan, zarratu zuten errepidea, eta Mutrikun, errepidea itxita dagoela adierazten duen zirkulazio seinalea ipini zuten Aldundiko langileek Txanbolingo biribilgunean eta Garbiguneko parean. Larangako auzotarrek errepidea auzoraino irekita dagoela dioen seinalea ipintzeko eskatu dute. «Hor ez dago inongo aipamenik auzora, hotelera, jatetxeetara sarrera badagoela».Autobus zerbitzu berriaGI-638 errepidea itxita dagoen bitartean, ibilgailuek, nahitaez, Galbaixotik igarotzen den GI-3230 errepidetik igaro beharko dute, baina pisu eta luzera handiko kamioi eta autobusak ezin dira Galbaixotik ibili, horiek Lea-Artibaiko BI-633 errepidetik desbideratuko dituzte; hori dela eta, autobus ordutegi berria ezarri dute datozen egunotarako. Hala, Lurraldebusen DB03 Lekeitio-Donostia, DB04 Mallabia-Deba-Ondarroa, DB05 Ondarroa-Zumaia eta DB06 Soraluze-Ondarroa lineek aldaketak edukiko dituzte ibilbide eta geralekuetan.Galbaixoko errepideak dituen mugak direla eta, erabiltzaileek mikrobusean egingo dute tarte hori, eta, ondoren, autobusez aldatu. «Eragina ahalik-eta txikiena izan dadin eta Ondarroatik irteten duten edo Ondarroara doazen erabiltzaileek Mutrikun aldaketa egitea saihesteko, anezka zerbitzua jarriko da Deba eta Ondarroa artean». Lekeitio eta Deba arteko lotura ere mikrobus gehigarri bategaz egingo da. Lekeitiotik datozenek autobusez aldatu beharko dute Txanbolingo biribulguneko geralekuan, eta mikrobusa hartu Debaraino.Gogorarazi dutenez, anezka zerbitzua doakoa izango da, eta Urazamendiko erabiltzaileei ere emango die zerbitzua. Ondarroatik, esaterako, ohi baino 15 minutu lehenago irtengo dute mikrobusek. Autobus aldaketa Debako aparkalekuan egingo da, segurtasuna bermatzeko gordetako gunean. «DB03 Lekeitio-Donostia lineako erabiltzaileek autobus aldaketa Debako Alameda geralekuan egingo dute, Donostiako noranzkoan, eta aparkaleku sarrera ondoan, Lekeitioko noranzkoan».Lurraldebusek nabarmendu duenez, anezka zerbitzu nahikoa ipiniko dituzte. Informazio gehigarria behar dutenek doako 900 300 340 telefono zenbakira deitu dezakete.


Mila Elortza: "Kale-agerraldi ezohiko eta koloretsua izango da zapatukoa"

Bihar, zapatua, Eskubide Sozialen Karta aldarrikatzeko kale agerraldia egingo dute. Debagoieneko batzar gehienak Bergaran izan dira, eta Mila Elortza da lantaldeko kide bat.

Ze fasetan dago orain Kartaren lanketa?

Lehenengo fasea izan zen Karta idaztea. Diagnostikoa egin zen: larrialdi sozial eta nazional egoera. Horren aurrean, denok batuko gintuen beheko orube bat jarri behar zen, eta bi urteko eztabaidak egin dira. Haien ekarpenak ere aztertu dira. Fase hori urtarrilean amaitutzat eman zen. Karta idaztearekin batera, eskubideak lortzeko tresnen gaineko hausnarketak jaso ziren. Orain hasi gara horiek astintzen. Aurtengo ikasturterako kanpaina horixe da: Kartatik atera den programa sozial hori sozializatu.

Laburtuaz, zeintzuk dira zuen eskaera inportanteenak?

Beste eredu sozial baten alde gaude. Eredu sozial hori aldatzen hasteko gizartea aktibatu nahi dugu. Lanketa txiki bat egin da ingurumen eta lan arloko taldeetatik. Gai horiekin biekin dago gehien garatuta kaleratze edo gizarteratze hori, baina orain lantegietan lan munduko gaiak jorratuko dituzte; ikastetxeetan, hezkuntza arlokoak, Lomceren ingurukoak, etorkizuneko hezkuntza eredu hori lantzen hasteko; erretiratuen arloan, jende nagusia dagoen prekarietate egoerari buelta nola eman landuko da eurekin…

Krisian gaudenetik hainbat mugimendu sortu dira, egoerari buelta emateko. Zer du honek berezirik jendea erakartzeko?

Momentuak daukan larritasuna. Denok onartuta daukagu krisi sistemiko global baten gaudela. Gaur egun, bankuek eta finantza sistemek agintzen digute, eta politikariak ere ez daude gure etorkizunarekin pentsatzen. Horri derrigor buelta eman behar diogu, Erdi Aroko eskubideekin geratzen gabiltzalako. Momentuak esaten du orain arte egin diren ahaleginak bidean geratu direla, eta une hau kritikoa da.

Bihar, zapatua, kale agerraldia egingo duzue.

Bai, eta ezohikoa izan dadin nahi dugu. Koloreak erabiliko ditugu: kolore bakoitzak sektore bat identifikatuko du, egoera bat, eta pankartak-eta izango dira sektore eta egoera guztietarako. Nahi da zerbait koloretsua egin, etorkizuna koloreekin pintatzen hasteko garaia delako. Jendea animatu nahi dut kale agerraldian parte hartzeko; benetan sinisten badugu etorkizuna gure esku dagoela, kalera irten beharra daukagu. Autobusak egongo dira eta bailarako ibilbidea ere egingo du. Ohiko lekuetan eman daiteke izena.

Hauteskundeak datoz; uste duzu alderdiren batek jasoko duela zuen aldarrikapena?

Asmoa hori da, eurak dira hau aurrera eramateko lehenengo arduradunak, eta benetan ez badute ardura hori hartzen herritarrek beste eredu baten aldeko borroka lideratzeko unea izango da. Bilera batzuk egin dira, eta asmoa da denekin batzartzea, honakoa herri hausnarketa baten ondorioa dela esatea eta hemendik aurrera nola jokatu nahi dugun azaltzea.


Osasunak aurrera darraio Kopan, Lorca kanporatu ostean (0-3)

Brandonek aurreratu ditu gorritxoak lehen zatian, eta Fran Meridak (penaltiz) eta Juan Villarrek bigarrenean egin dituzte gainerako bi golak.

Osasunak merezimenduz gainditu du Lorca, Francisco Artes Carrasco futbol-zelaian jokatu den partidan (0-3), eta, hartara, Errege Kopako bigarren kanporaketa jokatzeko eskubidea bereganatu du.

Talde nafarrak aurrealdean azaldu duen eraginkortasun handiagoari esker lortu du garaipena, bi taldeek erasoari begira ekin baitiote neurketari.

Etxekoek birritan eman dute abisua Andres Carrascoren bitartez, baina Lorcako aurrelariaren erremateak kanpora joan dira. Osasunak, berriz, Brandonen eta Barberoren bidez erantzun du, baina haien jaurtiketak ere desbideratuta atera dira.

Hain zuzen ere, jokalari bi horiek izan dira 0-1eko protagonistak. Barberok barneraldia egin du eskuin hegaletik, eta atzerantz erdiratu du baloia, Brandonek gola egiteko balia zezan. Ondorioz, Jagoba Arrasateren taldea markagailuan aurretik jarri da 20. minutuan.

Ondoren, nafarrak jokoaren kontrolaz jabetu dira, eta aldea handitu ahal izan dute Moncayolaren eta Brandonen bitartez eta, batez ere, Barberoren jaurtiketa batean.

Iban Urbanok zuzentzen duen taldeak, Hirugarren Mailako XIII. multzoan bigarren postuan dagoenak, Osasunaren menpe jarraitu du bigarren zatiaren hasieran. Dena den, Osasunaren bigarren gola ez iritsi 67. minutura arte.

Luismik penalti egin dio Rober Ibañezi, eta Fran Meridak aukera garbi hori aprobetxatu du 0-2koa erdiesteko. Emaitza horrekin, asko erraztu zaizkio gauzak Iruñeko taldeari, eta Rober Ibañezek gidatutako kontraeraso batean norgehiagoka erabat erabakita utzi du Juan Villarrek.

Garaipena handiagoa izan zitekeen, baina Adrianek langaren gainetik bidali du izan duen abagunea.

Fitxa teknikoa:

0-Lorca Deportiva: Hortal, Luismi, Cifu, Angel Robles (Eric Jerez, 71. min), Sergio Rodriguez, Higgins, Samu Martínez (Alferez, 79. min), Paco Miñarro (Manu Costa, 67. min), Oliva, Javi Bolo eta Andres Carrasco.

3-Osasuna: Iñaki Alvarez, Unai Garcia, Aridane, Raul Navas, Iñigo Perez, Fran Merida, Rober Ibañez, Juan Villar (Adrián, 76. min), Moncayola (Endika, 82. min), Barbero (Javi Martínez, 82. min) eta Brandon.

Golak: 0-1, 20. min: Brandon. 0-2, 67. min: Fran Merida, penaltiz. 0-3, 75. min: Juan Villar.

Epailea: Valentin Pizarro Gomez. Txartel horiak: Oliva eta Cifu (Lorca).


Azkoitia-Azpeitia maratoi erdian Gipuzkoako eta Euskadiko txapelak jokatuko dira

Martxoaren 24an jokatuko da Diego Garciaren omenezko Azkoitia-Azpeitia maratoi erdia. Aurtengoa 25. edizioa izango da, eta lasterketan izena emateko azken eguna martxoaren 22a izango da. Horretarako, Plaza Berri Sport dendan, Azpeitiko Euskadi Sport eta Fullgas dendetan eta Donostiako Robers dendetan egin ahal izango da. Internet bidez ere egin ahalko da, Kirolprobak.com webgunean.

Horrez gain, aurtengo maratoi-erdiak Gipuzkoako eta Euskadiko txapelak banatzeko ere balioko du. Azken urteetan maratoi erdiak distantzia horretako Gipuzkoako txapelketa hartu izan du, baina aurten Euskadiko txapela ere bertan erabakiko da. Bi txapelketa horietan parte hartu nahi duten atletek Gipuzkoako edo Euskadiko federazioetan eman beharko dute lasterketarako izena. Gipuzkoako txapelketan parte hartzeko, Gipuzkoako Atletismo Federazioan eman beharko da izena, eta Arabako eta Bizkaiko parte-hartzaileek, berriz, Euskadiko Atletismo Federazioan. Antolatzaileek jakinarazi dutenez, bi txapelketa horietan izena ematen dutenek ez dute maratoi-erdiko plataforman izena eman beharrik izango.

Gipuzkoako zein Euskadiko txapelketetan parte hartu nahi dutenek, gutxieneko marka hauek egiaztatu beharko dituzte:

- Gizonezkoek: maratoian 02:47:00, maratoi erdian 01:20:00, eta 10 klometroetan 00:33:00.

- Emakumezkoek: maratoian 03:22:00, maratoi erdian 01:35:00, eta 10 kilometroetan 00:40:00.

Informazio gehiago, Azkoitia-Azpeitia maratoi-erdia lasterketaren webgunean.


Aurreko asteko tortura salaketak ikertzeko eskatu du Aralarrek

Aralarrek ez du parte hartu gaur goizeko ekitaldian, horrela erabaki duelako, baina ohar baten bidez aurreko astean Bilbon eta Galdakaon atxilotu zituzten lau lagunek egindako sexu gehiegikeri eta tratu txar salaketak ikertzeko eskatu dio gaur Fiskaltzari. Aintzane Ezenarro bozeramaileak oharrean jakinarazi duenez, gainera, Eusko Legebiltzarrari proposamen baten bidez eskaera bera egiteko eskatuko dio. Ikerketa egitea ezinbestekoa da Ezenarrorentzat, eta "berme guztiekin" egin behar dela gaineratu du. Motibazio politikoko biktimen txostenean tortura kasuak ez direla behar bezain beste ikertu ondorioztatu zela gogoratu du, eta, bide batez, atzo Europako Auzitegiak Aritz Beristainen tortura salaketaren inguruan hartu zuen erabakia gogoratu du; kasu horretan Espainia 23.000 euroko isuna ordaintzera zigortu du, "tratu txar salaketa ez ikertzeagatik". "Guzti horregatik Beatriz Etxebarriak egindako sexu gehiegikeri salaketa derrigorrezkoa da, baita atxilotuek egin dituzten mehatxu eta tratu txar salaketak ere. Are eta gehiago iraganeko hutsegiteak gainditu nahi badira, eta demokrazian eta giza eskubideen bermean sakondu nahi bada", azaldu du Ezenarrok.


Lasterketa bat baino gehiago

Behobia-Donostia milaka lasterkariren ilusioa da, kirola gozatzen dutenen elkargunea. Urtero-urtero lasterkari kopuruak gora egiten du, baita Orio eta Aiatik izena ematen duten kirolariena ere.

Behobian, Bidasoa ibaiaren ondoan, egongo da irteera puntua. Goizeko 9:30ean aterako dira lehendabizikoak, elbarrituak. Hamar minutura patinetan egingo dutenak aterako dira. Behin horiek aterata lasterkarien txanda helduko da eta guztira 19 multzo aterako dira.

Helmuga 20 kilometrotara izango dute, Donostiako Boulevard zumardian. Behin Gros auzora iritsita, Zurriola hiribidea igaro, Kursaalaren aurretik pasa, zubia igaro eta helmugara iritsiko dira. Gai giroa eta musika ez da faltako.

Urtero-urtero autobus bat joaten da Orioko lasterkariekin. Aurtengoan ere asko eta asko izango dira parte hartuko duten Orioko eta Aiako kirolariak.


Gurasoentzako tailerrean, izenematea

Nerabeen gurasoentzat, tailerrak antolatu ditu Harremonak taldeak martxoan, eta bihar arte dago izena emateko aukera: 628 947 235 (Edurne), 625 035 720 (Ibon), edo harremonak@gmail.com. Doan izango dira tailerrak: martxoaren 6 eta 27an, 09:30etatik 11:30etara; eta martxoaren 4 eta 25ean, 17:30eattik 19:30etara. Biterin edo Plaza Feministan egingo dira saioak.


Bilera, gaur

Hernanin kontsumo taldea sortzeko asmoarekin, eta Jateko proiektua aurkezteko, bilera deitu dute gaur. 19:30etan da, Udaleko areto nagusian.


Bertsolari Txapelketa Nagusia azkar emango du 'Hitzetik Hortzera'-k

Bihar hasiko du bertsozaleen saioak sasoi berria, bezperako saioak eskaintzeko erronkarekin.


Komunak

Esaerak dioenez, La tercera és la bona. Kataluniako independentistek badakite hala behar duela izan. Aurretik egindako bi saiakerek, 2014ko azaroaren 9ko kontsultak eta plebiszitu gisa deitutako 2015eko hauteskundeek, prozesuan aurrera egitea ahalbidetu zuten, baina garbi dago ez zutela erreferendum izaera petorik lortu. Carles Puigdemont presidenteak iragarri du: urriaren 1ean egingo da galdeketa eta “Nahi duzu Katalunia estatu independente izatea errepublika gisa?”, izango da galdera.

Ara egunkariak kaleratu du dagoeneko data horri begira egindako lehenengo inkesta. Inkestak inkesta, erreferendumaren arrakastarako gako zenbait zirriborratzen dira bertan, batez ere, biharamunean arreta guztia bereganatuko duten bi alorretan: parte-hartzea eta emaitza. Datuak onak izango lirateke independentistentzat: parte-hartzeko asmoa %64,2koa izango litzateke, hauteskunde autonomiko eta orokor askotako zenbakietatik ez oso urrun, eta parte hartuko luketenen artean aise irabaziko luke baiezkoak, %67 erdietsita. Inkestaren araberako emaitzok edozein erreferendumen estandar guztiak beteko lituzkete, eta nazioartean onarpena jasotzeko eta aldebakarreko independentzia aldarrikatzeko aukera eskainiko lukete. Datuon irakurketa ez da oso katramilatsua, sektore unionistaren zati batek bozka ez ematearen ondorio zuzena baitira. Unionisten partetik birpentsatzeko moduko kontua iruditzen zait; erreferendumari zilegitasuna kendu asmoz ezezkoa desmobilizatzeak baiezkoa indartu eta aldebakarreko independentzia hurbildu bailezake.

Ohiko sektore espainolistaz gain, Un País En Comú-ren baitan biltzen den ustezko soberanismo demokratikoa hasi da lurra goldatzen aldebakarreko bideari eta erreferendumari zilegitasuna kentzeko. Berme guztiak dituen galdeketa bat beharrezkoa dela adierazi du Xavier Domenech-ek, eta hori ez dio inork ukatuko. Arazoa bigarren zatian dator, galdeketak berme guztiak izatea berdintzen baitu Espainiako Estatuarekin paktatua izatearekin

Alta, horra heltzeko kapitulu asko falta zaizkigu oraindik eta emaitza bezain garrantzitsua edo are garrantzitsuagoa izango da egun horretara nola iristen diren eta zein kontakizun gailentzen den. Ahalegin handiak egin ditu horretan Junts Pel Sí koalizioak, argi eta garbi utzi nahian aldebiko bidea hobetsiko luketela, baina Espainiako Estatuaren kalitate demokratiko baxuaren ondorioz, aldebakarreko bidea dela atakari benetako aterabide demokratikoa emateko modu bakarra. Diskurtso hori hasi da emaitza ematen nazioartean, besteak beste New York Times egunkariko editoriala erreferenduma egitearen alde mintzatu da jada. Espainiako Gobernuaren partetik, berriz, badirudi bide judiziala eta haren bidez beldurra areagotzea baliatuko dituztela eta legearen bandera izango dela euren errelatoaren muina.

Lehia diskurtsiboa, ordea, ez da Kataluniako mugetatik at soilik emango. Katalunian bertan ere, ohiko sektore espainolistaz gain, Un País En Comú-ren baitan biltzen den ustezko soberanismo demokratikoa hasi da lurra goldatzen aldebakarreko bideari eta erreferendumari zilegitasuna kentzeko. Berme guztiak dituen galdeketa bat beharrezkoa dela adierazi du Xavier Domenech-ek, eta hori ez dio inork ukatuko. Arazoa bigarren zatian dator, galdeketak berme guztiak izatea berdintzen baitu Espainiako Estatuarekin paktatua izatearekin, Espainiako Gobernuak legea eta demokrazia berdintzeko darabilen mekanismo bertsuarekin.

Ezinezkoa da benetako soberanista izatea ez baduzu ezer egiten subiranotasuna beti ukatuko dizula dakizunaren aurrean. Espainiako gehiengoa aldatzeko zain egotea lurrikara batek Herrialde Katalanak Espainiatik bereiztearen zain egotearen pareko litzateke. Komunen diskurtsoa ez da hain komuna izan orain arte Espainian, baina Katalunia eta Euskal Herrian aspaldi ezagutzen dugun diskurtsoa da, Espainiako legeen kateari estuki lotuta gauzak aldatzeko edozein saiakera komun zulotik botatzen duen diskurtsoa, alegia.


Gipuzkoako Ingurumen diputatu J.I. Asensio, ostegunean, 'Faktoria'n

Gainera, Gesida kongresuaz ariko gara, eta Zuriñe Dárceles youtuberra ezagutuko dugu.

Jose Ignacio Asensio, Gipuzkoako Ingurumen diputatua izango da ostegun honetan 'Faktoria' saioan. Gainera, Gesida kongresuaren berri emango dugu, eta Northern Kings taldea eta Zuriñe Dárceles youtuberra ezagutuko ditugu.

07:00etan hasiko da saioa, eguneko albiste nagusien errepasoa eginez. 08:00etan, Maite Artolak hartuko du albistegiaren gidaritza. 08:30ean, Maite Ubiria eta Nerea Azurmendi arituko dira aktualitateko gaiei buruz solasean. 09:00etako albiste errepasoa egin ostean, Gesida kongresuaz hitz egingo digu Koldo Agirrebengoak. Ibon Sarasola hizkuntzalariaren gomendioak entzungo ditugu gero, eta Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako Ingurumen diputatua elkarrizketatuko dugu ondoren.

10:00etatik 13:00etara, berriz, Manu Etxezortuk hartuko du lekukoa, eta magazinak egingo du bidea. Goizari Idoia Torregaraik jarriko dio umore printza. Jarraian, Northern Kings peña ezagutuko dugu, BILBAO BSR gurpil-aulkiko saskibaloi taldea animatzen izaten diren zaleek eta jarraitzaileek sortu duten peña. Estatuko lehenengoa da.

11:00etan, berriz, Mikel Chamizok Gustav Mahler konpositorearen biografia musikatua aurkeztuko digu. Esther Moyuaren liburu gomendioa ere jasoko dugu ordua amaitu aurretik.

12:00etan, gainera, Youtuben bi kanal dituen Zuriñe Dáerceles etorriko zaigu. Sleeptak eta YumeToki dira bere kanalak.

07:00etatik 13:00etara izango dugu martxan 'Faktoria'.


Oporrak, “el pueblo”n

Txikitan uda etortzen zenean eta zehatzago abuztua, herria husten zen. Oporrak pasatzera “el pueblo”ra joaten ziren eta beste fauna bat azaltzen zen Lasartera zaldiekin batera, “kaballistak”. Lehengo inbasioaz gain, udan madrileño jende hura. Horrela bizi genuen orduan.

Urteak pasata, ama gaztea nintzelarik, “el pueblo”ra joaten ziren haien seme-alabak gureekin batera zebiltzan ikastolan, pinturan, musikan, dantzan, kiroldegian e.a. Eta beraien “el pueblo”ko abenturak kontatzen zizkiguten umezain plazan geunden bitartean kafetxo bat edo beste hartuz. Urteetan hartu dugu Monterrubio de la Serenako oliba olio bikaina gure otorduetan. Beraien herriko ondo irabazitako fama duena alafede. Aurtengo Aste Santuan ziklo bat itxi dugula sentitu dut. Hainbeste entzundako “el pueblo” ezagutu dut. Gure alaba eta bere lagunak (krisia dela eta) “el pueblo”ra joan dira oporretan. Eta gu ere etxera bueltan “el pueblo”tik pasa ginen. Ez dut sekula ahaztuko besape alturaraino azulejatua zegoen “el pueblo”ko etxe tipiko hartako pasilloan elkarri eman genion besarkada. Begiak dir-dir genituen denok. Azkenean gu ere “el pueblo”ko parte ginen.

Ipar ala hego, ondo orekatuak behar ditugun hemisferioak gure burmuineko ezkerreko eta eskuinekoak bai dira.


Zinemaz gozatzeko aukera Abaraxka ludotekan, bihar

Zinemaren txanda izango da da bihar Abaraxka Udal Ludotekan. 16:30etik 19:30era izango dute zinemaz gozatzeko aukera haurrek. Arratsaldero zerbait ezberdina antolatzen saiatzen dira ludotekako arduradunak.


«Emaztea nintzenez, ez nuen gehiago irabazterik, zuzendariaren iritziz»

Langabeziak zein gainbehera ekar dezakeen ikusi du Sollek Langabezia Kutxan; guztiak ezin zituela lagundu ere damutu da. Bizi pertsonala ere ez du beti erraza izan, baina beti segitu du bizia alde onetik begiratzen, liburuak, zinema eta bidaiak motor.

Kasik 30 urtez aritua da Michele Solle (Thebe, Okzitania, 1944) langabeek langabezia kutxatik diru ordainak jaso ahal izateko sortu zuten Langabezia Kutxan (Assedic). Hasieran langabeak errezibitzen, eta geroago zuzendari gisa Baionako adarrean. Horrela zen iritsi Euskal Herrira. Baiona, Donibane Lohizune eta Miarritzeko bulegoetako 43 langileen buru izan zen. Paraleloki zinemazale, zinema kritikari eta bidaiari amorratua izan da betidanik. Horregatik iraun du beti xutik. Emazte gisa jasan guztiak jasanagatik ere. Orain, 50 bat bidaia esku izkribu dauzka tiranteetan. Izenburua ere balukete: Les voyages de Pepette (Pepetten bidaiak). Baina ez ditu oraindik argitaratuak. Eta ez daki noiz. Argitaratu, argitaratzen du, baina artikulu eta kritikak, filmei buruz.

Lanak ekarri zintuen, beraz, Euskal Herrira?

Tarben [Okzitania] hasi nintzen lanean, eta ondotik Pauera joan nintzen. Han nardatua nintzen. Lekuz aldatu nahi nuen. Eta Baionako adarreko buru izatea proposatu zidan zuzendariak. Onartu nuen. Aldiz, ez nuen jaso ni aitzin lanpostu berean zegoen gizonaren hilabete saria.

Zergatik?

Emaztea nintzenez, ez nuen gehiago irabazterik, zuzendariaren iritziz. Hori horrela erran zidan, hitzez hitz. 1990a zen. Geroztik, gainera, jakin nuen zergatik bidali ninduen hona. Ez zen ezohiko kalitateak nituelako. Zuzendariarekin oheratu zen Paueko langile batek nire lanpostua nahi zuelako izan zen! [irriak].

Nola funtzionatzen zuen Langabezia Kutxak garai hartan?

Langabeak ordaintzen genituen. Baina biziki konplikatua zen ordainketarako eskubidea lortzea. Milaka irizpide bete behar ziren. Nagusi eta sindikatuen arteko negoziazioen menpe zirelako. Beti horrela da funtsean. Dirua dagoela edo ez dagoela, horren arabera irizpideak aldatzen dira. Etengabe aldatzen dira. Etengabe irizpide berriak ikasi behar dira, gero eta konplikatuagoak direnak. Labirinto bat da.

Nolako gizartea agertzen zitzaizun zure bulegora?

Nihauren esperientzia aipatuko dizut, hasteko. 20 urtetan ezkondu nintzen, eta 30 urtetan eskapatu nintzen, ezin nuelako gehiago. Hilko nintzela iruditzen zitzaidan.

Nola hori?

Ordu arte, aita-amaginarrebentzat lan egiten nuen. Idazkari kudeatzaile nintzen beren enpresa handian. Baina ez ninduten ez deklaratzen, ez ordaintzen. Esplikatu zidaten ezkondua den emazte onesta bat ez dela lan bila joaten etxetik kanpo. Nitaz baliatzera utzi nituen. Baina azkenean erabaki nuen neure burua neure gain hartu behar nuela. Ez nintzela gehiago inoren menpe izanen. Horretarako, lan bat aurkitu behar nuen nahitaez. Konkurtso bat pasatu nuen. Ukan eta segidan sartu nintzen Tarbeko Langabezia Kutxan. Eta hor, ezagutzen ez nuen gizarte bat aurkitu dut, bai. Ez nekien ere horrelakorik existitzen zenik. Nire gurasoak funtzionarioak ziren, nire senar ohiaren familiak ere dirua bazuen.

Zerk harritu zintuen gehien?

Haurrak bakarrik hezten dituzten emazteek naute gehien hunki. Ez zuten gehiago diru iturri izpirik. Prostituzioa bakarrik gelditzen zitzaiela irtenbide bezala, hori pentsatu izan dut behin baino gehiagotan. Usu beren bizia bakarrik kudeatzeko hautua egiten zuten emazteak ziren, anitzetan haurrak berant ukan zituztenak, eta, halako batean, beren lana galtzen zuten... Gero, oro har, egoera guztiek hunkitzen ninduten. Behin aljeriar batek ez zuen aski sos sorterrira sartzeko. Diru bilketa bat antolatu genuen bulegoan, txartela ordaintzeko. Baina ezin duzu hori egunero egin! Ez gara ohartzen zer galtzen dugun estatutu sozial bat galtzen dugunean. Lana estatus sozial bat da.

Eta zu lotzen zinen zure bulegoan agertzen zirenei.

Gauza izugarri beldurgarriak ikusi ditut. Behin, biziki polita zen neska gazte bat ezagutu nuen. 25 urte zituen, eta bi haur. Usu heldu zen dirua eskatzera. Egun batez, bere maitaleak bere haurretako bat hil zuela jakin nuen. Haurrak lotuak zituela sukaldeko jarlekuetan, bat hainbeste jo zuen non azkenean hil baitzen. Negar gehiegi egiten zuelakoan jo zuen. Egunero ikusten nuen emazte hori. Bazen beste bat, biziki gustukoa nuena. Jostuna zen, eta ez zuen lanik aurkitzen. Ez nuen ulertzen zergatik ez zuen aurkitzen. Usu heldu zen enegana. Eta egun batez lan eskaintzen zerbitzura [ANPE] deitu nuen. Hangoak honela ihardetsi zidan: «A! Zuregana heldu delarik ez ditaike mozkorra?». Hor ere ikasi nuen. Zer den alkoholismoa. Miseria. Bazen ere beste zerbait ez nuena jasaten ahal. 520 orenez lan eginez geroz, langabezia jasotzeko eskubidea bazenuen. 519 oren eginez geroz, ez. Hori onartzea zaila egin zait. Erran beharra dut aita komunista nuela. L'Humanité egunkariarekin ikasi dut irakurtzen. Eta horrek aztarnak uzten ditu. Ideal bat badut.

Bihotz onegia duzu horrelako egitura batean lan egiteko? Atxiki duzu, halere?

Atxiki dut, atxiki behar nuelako. Nire askatasuna zelako. Ez nintzen beti uros lan horretan. Baina lana galtzeaz beldur nintzen. Dirurik ez duen emazte baten gainbehera ikusia nuen. Banekien zer erran nahi zuen. Kakan ziren hainbeste emazte ikusten nituela, neure buruari usu erraten nion: «Atxik ezan hire lana, atxik ezan hire lana». Nire haurrak hezi behar nituen. Senar ohiaren partetik ez nuen laguntza anitz, ni bainintzen joan. Eta hilabete saria ona nuen. Hortik joanez ez nuen beharbada hain ona aurkituko.

Hasi zinenetik aldaketak ikus dituzkezu sektore horretan, ezta?

Justu 1973ko petrolio krisia baino lehenago hasi nintzen, 1972an. Ez zen arrangura izpirik. Kutxak beteak ziren. Arauak biziki malguak ziren. Dena ezin hobeki zihoan. Ez genuen hainbeste lanik ere. Gero, berriz, petrolio krisia agertu zen. Eta hor, Frantziako presidente Valery Giscard d'Estaingek erabaki zuen kanporatuak izanen ziren guztiek beren hilabete sari gordinaren %90 hunkiko zutela. Lanean baino gehiago irabaziko zuten! Kanporatze uholde bat izan zen. Langabeak uros ziren. Gainera, prestakuntza luze eta garestiak ordaintzen ahal zizkien kutxak. Hain ongi ziren, non kanporatuak zirenak, ondotik, isilean, berriz lanean hasten baitziren, langabezia saria soldatari metatuz, nagusien oniritziarekin. Nagusiak ere, pozik. Baina, halako batean, kutxa hustu zen.

Kontatzen duzuna gaurko begietatik ezin sinetsia dirudi, geroztik hutsik segitzen baitu kutxak.

Argi dena da ni Baionara iristean, eta geroztik ere berdin segitzen du, ez zegoela aski langilerik langabeak behar den bezala errezibitzeko. Txostenen lantzeko ere ez. Kuotak jarri zizkiguten. Langabeekin genituen solasak mugatzeko. Epe zehatz bat ez zen gainditu behar, eta eguna bururatzerakoan begiztatzen zutena. Zuzendari gisa, gertatzen zitzaidan langabe batzuen errezibitzea. Ez nuen horrelakorik egin behar, normalki. Baina lankideen solas epeen banaz bestekoa ez gainditzeko egiten nuen. Ez da amets egin behar. Denbora kalkulatua delarik ezin da behar den bezala lan egin, nahiz eta munduko pertsonarik onena izan. Horregatik, jendeak frustratuak dira. Abandonatuak direla sentitzen dute. Eta hala da.

Burua galtzen zuten batzuk ukan dituzu parean?

Baionan nintzelarik, bazeuden bi. Bat, ilargi betea zen aldi bakoitz etortzen zen. Gutunetan nire izena agertzen zenez, akabatu behar nindutela erabakia zuten. Pentsatzen baitzuten niregatik zela. Oinarrizkora jotzen baduzu, dirua bizia da. Beraz, ni nintzen bizia debekatzen ziena, nire izena agertzen baitzen gutunetan.

Zuk nola bizi zenuen hori?

Araua araua da. Ez duzu zuk erabakitzen. Arauak du erabakitzen. Baina ez zen beti erraz, ez. Behin, burutik ongi ez zen beste bat etorri zen. Harrera gunean zegoen. Xehatu nahi ninduela abisatu zuen. Bulegotik atera nintzen, eta beregana joan. Argi nuen kaskoa arrailduko zidala. Eta horrek poztu ninduen! Horri esker sei hilabeteko lanuztea lortuko nuela pentsatzen hasi nintzen. Sei hilabetez nahi nuen guztia egiten ahalko nuela. Pertsona horren aitzinera iritsi nintzen halako batean. Beldurrik ez nuela sentitu zuen. Eroago, eta parean duzuna sentitzeko gaitasun gehiago. Begiratu ninduen, eta oihukatu: «Ikusi duzue puta hau! Plazer luke bere kaskoa arrail baneza!». Eta ez ninduen jo! Lasaitu zen, hitz egiten hasi ginen, eta joan zen. Eta denak penatuak! Nihaur eta baita nire lankideak ere. Zain baitziren noiz joko ninduen. Animazio pixka bat izateko. Ez zen bat bera ere jin nire defendatzera.

Erretretaren ordua ere iritsi zen noizbait.

Erretreta baino lau urte lehenago utzi ahal izan nuen lana. Biziki pozik. Laneko arrangura guztiak segituan ahantzi nituen. Azkenean nahi nuen bizia izateko aukera ukanen nuen!

Paraleloki zinemazale amorratua zara; Baionako Atalante zinema gelako elkarteko presidentea izana zara, eta film kritikak idazten dituzu.

Parisen bizi ginela, nire osabak zinemara eramaten ninduen. 2 urte nituen, eta gogoan dut oraindik. Oroitzen naiz nola beldurtzen nintzen jarleku handi horretan bakarrik jarria izateagatik, oinek ez zutela lurra hunkitzen. Amarekin ere joaten nintzen. Eta 10 urteak bete bezain laster ere ahal nuen aldi bakoitz banindoan. Zinemak bizia salbatu dit. Ez banu zinemarik izan, neure buruaz beste egina ukanen nuen. Nuen bizia zinez tristea zen noiztenka.

Ezkondua zinen orduan?

Hor ezin nintzen ezta joan ere zinemara. Preso bezala nintzen.

Baionara heltzean, nola iritsi zinen Atalantera?

Ez nuen nehor ezagutzen. Biltzar nagusi batera joan nintzen. Neure burua aurkeztu nuen, eta horrela sartu nintzen administrazio kontseilura. Eta hor, lan anitz egin dut! Langileak, proiektuak eta gela kudeatzen genituen.

Bidaia goseaz orain, hori ere betidanik?

Bai. Eta 42 urtetan, semea etxetik joan zelarik, berriz lotu naiz horri. Mendi ibilaldiak egitea gustuko nuen. Nepalera joan nintzen, ondotik Tajikistanera ere. Han kasik hil ninduten... eta geroztik beti ari naiz.

Nondik gustu hori?

Ez dakit. Amak errana izan dit: «Ez bazinen sortu nire aitaren etxean, pentsatuko nuen amategian niniz nahasi zirela». Ez genuen batere karaktere bera. Nire gurasoak guztiaz beldurtzen ziren. Eta ni ez, batere.

Beharbada haien beldurraren aurka egiteko?

Baliteke. Nire gurasoen etxean preso sentitzen nuen nire burua. Ustez eta libratuko nintzela, azkenean, beste presondegi bat aurkitu nuen nire senarrarekin. Geroztik, zinez kontziente naiz mundua zabala dela. Nahi duzun lekura joan zaitezke. Mundu osoan badirela gure eite dutenak, nahiz ez duten bizi bera. Eta horregatik mundu osoa zeharkatu dut, AEB salbu. Kasik nihon ez dut arazorik izan. Ez dut konprenitzen zergatik jendea beldur den. Egoistak dira beldur dutelako. Arrazistak dira beldur dutelako. Pentsatzen dut beren baitan dutenaz direla beldur. Iduri du ohartu berri direla hil daitezkeela. Baina aspalditik horretaz jabetuak izan beharko lukete! Hil aitzin dagoena emana da, opari bat da. Zergatik hain triste bizi hil aitzin. Hobe biziaz gozatzea.

Emaztea izateagatik arazoak izan badituzu ere, iduri du hori motor bezala ere erabili duzula, beti aitzinatzeko, injustizien gainetik.

Emaztea izatea ez da madarikazioa. Humano bakoitzak bere bizi propioa bizi behar du. Baina emazteek ere beren burua inarrosi behar dute! Nire senarraren familian nintzela oraino, liburu bat irakurtzen ari nintzela, amaginarrebak hau botatzen dit: «Emazte onesta batek ez du gehiago irakurtzen, behin ezkondu eta». Hori entzun dut! Irakurtzen nekienetik egunero liburu bat irakurtzen nuela!

Irakurketa aipatzen duzu, baina idazten duzu ere baita.

Bai, betidanik idatzi dut.

Baina ez duzu behin ere publikatu.

Ez, pixka bat alferra bainaiz, agian. Eta menturaz, ez baitut nire buruarengan aski sinesten. Akuilatzaile bat eskas dut. Baina egia da bidaietan ere gero eta gehiago idazten dudala. Biziki gustukoa dut txoko batean jarri eta idaztea. Bereziki ostatuetan. Horrela, tokiko herritarrek ez zaituzte bitxiki begiratzen. Funtzio bat daukazu haien begietan. Eta azkenean, ikusten ditut gauza batzuk nehork ikusten ez dituenak. Margolari bat bezala naiz.


Bonnemaison: Bi urteko zigorra, baina kartzelara joan beharrik gabe

Ekainean absolbitu egin zuen Paueko Auzitegiak, baina Fiskaltzak helegitea aurkeztu zuenez, bigarren aldiz hari ziren hura epaitzen.

Nicolas Bonnemaison Baionako ospitale publikoko mediku ohiari bi urteko kartzela-zigorra ezarri diote, baina ez du espetxera joan beharko. Hilaurren ziren zazpi gaixo pozoitu eta haien heriotza eragin izana leporatuta ari ziren hura epaitzen bigarren aldiz.

Ekainean absolbitu egin zuen Paueko Auzitegiak, baina Fiskaltzak helegitea aurkeztu zuenez, bigarren aldiz egingo dute epaiketa, oraingo honetan, Angerseko (Maine-et-Loire Departamendua) Krimen Auzitegian.

Aurreko auzitik absolbituta egon arren, medikuntza debekatua du Bonnemaisonek, Baionako Ospitalean administrazio lanetan ari da. Irailean utzi zuen behin behinekoz lan hori epaiketa prestatzeko.


Urretabizkaiak oraindik aukerak ditu finalerdietarako

Bigarren mailako binakako txapelketan azken jardunaldian erabakiko da aurrera egingo duen azken bikotea. Hiruren artean dago laugarren postu hori.

Jon Ander Peñak lehen postuan edo bigarrengoan amaituko du binakako ligaxka. Azken jardunaldian erabakiko da hori. Sailkapen buru amaitzeko euren partida irabaztea nahikoa dute Peña II-Arangurenek. Galduz gero, Agirre-Eskirozen menpe egongo lirateke. Hauek irabaziz gero lehen postua eurena izango litzateke. Galduz gero, bigarren jarraituko lukete. Hala eta guztiz ere, promozio mailako txapelketan lehen lau sailkatuek egiten dutenez aurrera, bikote horiek finalerdietarako txartela ziurtaturik daukate. Hirugarren sailkatuak Elordi-Etxeberria izango dira.

Laugarren eta azken posturako dago lehia. Hiru bikote daude borrokan. Zabala-Ruizek irabaziz gero, eurak izango dira finalerdietara pasako direnak. Peña II.a eta Aranguren liderren aurka jokatuko dute azken jardunaldian. Hauek galduz gero, beste bi bikoterentzat zabalduko dira laugarren postuaren ateak: Salaberria-Garmendiarentzat eta Arteaga II-Urretabizkaia II.arentzat. Gainera, elkarren aurka jokatuko dute partida erabakigarri hori. Salaberria-Garmendiak 15 eginez gero nahikoa izango lukete aurrera egiteko. Arteaga II-Urretabizkaia II.ak aurkakoa behar dute, 22-14 edo tarte handiagoaz irabaztea aurrera egiteko.

BINAKAKO TXAPELKETA, PROMOZIO MAILA


"Mina eta amorrua" aldarrikatu dute Andina Pereiraren hilketaren haritik

Txoko Feministaren aurrean elkartu dira erailketa salatzeko

Matxismoak hiltzen du. Eraso gehiagorik ez! lelopean, hainbat oiartzuar Txoko Feministaren aurrean bildu dira Andina Pereiraren hilketa salatzeko. “Basakeria matxistak eragindako hilotzen aurrean gure mina eta amorrua aldarrikatu nahi dugu”, nabarmendu dute.

Datuak ere gogorarazi dituzte. Euskal Herrian izandako lehen hilketa izan bada ere, Espainiako Estatuan hamahiru emakume hil dituztela gogoratu dute. “Horiek dira ezagutzen ditugun datuak. Frantziako Estatuak matxismoak eraildako emakumeekin kontaketa berezirik ez du egiten, horrelakorik ez dela sinistarazteko”.

Indarkeria matxistak lehen mailako arazo politiko, sozial, ekonomiko eta kulturala izaten jarraitzen duela nabarmendu dute, “emakumeon erailketak ez direlako modu isolatuan eta bakartuan ematen diren erasoak; bizi garen jendartearen antolaketa sexistak ahalbideratutako eta sustatutakoak dira”.

24 ordura erantzuna

Herritarrak horrelako gertakariak izatean elkarretaratzera gonbidatu dituzte. Hala, Euskal Herrian gertatzen direnean, Doneztebe plazan egingo dira elkarretaratzeak 19:30ean, albistea prentsan agertu eta 24 ordura.


Epaileak ‘Tximas’ erruduna dela erabakiz gero, helegitea jarriko dute Gorenean

Iraitz Gesalaga Tximas-ek badaki Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaia ez dela haren aldekoa izango, baita haren abokatuak ere. «Angela Murillo epaile izanda, epaia justua izango den esperantzarik ez dugu». Erabakia hilabeteren buruan jakinaraziko duela aurreikusi dute, eta kontrakoa baldin bada, Auzitegi Gorenean helegitea aurkeztuko du abokatuak. Hala ere, zarauztarra «indartsu» dagoela adierazi dute haren gertukoek: «Umoretsu dago, eta poza eman dio harekin gaudela jakiteak. Horrek lagundu egiten dio». Prozesua amaitzeko gogoz dagoela gaineratu dute, «atzerako kontua hasteko» prest.

Ostiralean izan zen Tximas-en aurkako epaiketa, Espainiako Auzitegi Nazionalean, eta autobus bete herritarrek bidaiatu zuten Madrilera, epaiketa bertatik bertara bizi eta atxilotuari elkartasuna adierazteko. Tximas-ek berak eta Itxaso Urteaga zarauztarrak deklaratu zuten saioan, baita horretara deituta zeuden lau guardia zibiletik hiruk, besteak beste. Azken horiek ikusteko aukerarik ez zuten izan zarauztarrek; kristal ilun baten atzean deklaratu zuten.

Gesalagak abokatuaren galderei soilik erantzun zien—fiskalak galdetutakoari ez erantzuteko eskubidea du atxilotuak—, eta informatikaz «ezer gutxi» dakiela nabarmendu. Horrez gain, ETArekin ez duela loturarik adierazi zuen. Urteagak berretsi egin zuen hark esandakoa, abokatuaren eta fiskalaren galderei erantzunez . Haren arabera, lau egunez atxilotuta egon zenean, galdeketa ugari egin zizkiotela, eta adierazitakoak «mehatxuen ondorioz» esan behar izan zituela. Venezuelara joan zirenean, Gesalagak hiruzpalau egun egin zituela mendian, bakarrik; harek Espainian atxilotuko zuten beldurrez egin zuela Frantziara alde, eta informatikoa zela esan zuen orduan. Epaiketan, ordea, Venezuelara oporretara joan zirenean uneoro Gesalagarekin egon zela baieztatu zuen, eta «lan eskaintzagatik» lekualdatu zela iparraldera, baita ezagutza informatiko «mugatuak» zituela ere.

«Ezbaian»

Bestalde, abokatuak fiskalak esandakoak «ezbaian jarri» zituela jakinarazi dute epaiketan egon zirenek. Francisco Javier Lopez Peña Thierry atxilotutakoan, haren etxea miatu ostean bildu zituzten paperetan, Iraitz izena agertzen zela azaldu zuen fiskalak; ez zen ordea, abizenik ezta ezizenik ere ageri. Era berean, paperotan Ekaitz —Ekaitz Sirvent zarauztarrari erreferentzia egin zion fiskalak—ere irakur zitekeela, eta hura Tximas-en herrikidea zela gaineratu zuen. Horren aurrean, abokatuak «ziurtasun falta» salatu zuen, bi izen horiek «ohikoak» direla Euskal Herrian, eta Ekaitz Sirvent izatekotan, ez zela Gesalagaren herrikidea, izatez Ordiziakoa baita.

Bestalde, hala frogatzen bada ere, Tximas-ek ETArekin kolaboratu izana «ekintza puntuala» izan zela nabarmendu zuen abokatuak, eta erakunde armatuko kide dela esatea «akusazio serioegia» dela. Ondorioz, hamar urteko kartzela zigorra eskatzea «gehiegizkoa» dela nabarmendu zuen.

Urtebete ondoren

Gesalaga iazko urtarrilaren 11n atxilotu zuten Ziburun (Lapurdi), ETAko informatika arduraduna izatea eta FARC Indar Armatu Iraultzaile Kolonbiarrei irizpide informatikoak helarazi izana leporatuta. Egun berean atzeman zuten Urteaga ere, Zarauzko Vista Alegre auzoan. Lau egun inkomunikatuta egon ostean askatu zuten gaztea. Iazko otsailaren 1ean onartu zuen Pauko epaitegiak (Frantzia) Gesalagaren aurkako euroagindua; ordura arte Toulouseko espetxean egon zen atxilo. Egun epaiketagatiko lekualdaketak direla-eta Madriden badago ere, Castellongo (Valentzia) espetxean egon da preso euroagindua onartu zutenetik.


Gipuzkoaren jatorria eta Nafarroako konkista hizpide

Gazta gazte asanbladaren eskutik, Gipuzkoaren jatorria eta Nafarroako konkista hizpide egun hauetan Andoainen.

Egitaraua:

Ekainak 7, Osteguna

GIPUZKOAren JATORRIA

Urigain kultur etxean 19:00tan

Ekainak 13, Asteazkena

NAFARROAko KONKISTA

Urigain kultur etxean 19:00tan


Garitanori astelehenean emango diote alta

Medikuek, protokoloak agintzen duenari jarraituz, 48 orduz izan nahi dute behaketan.

Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusiaren osasun egoera bere onera etorri da eta, "ezustekorik ez badago", astelehenean alta emango diote Donostia Ospitaleko medikuek.

Larunbat eguerdian Gipuzkoako Foru Aldundiak ikurrina omentzeko antolatutako ekitaldiaren atarian ondoezik sentitu ostean ospitalean ingresatu eta mediku azterketak egin eta gero, pixkanaka bere onera etorri da Martin Garitanoren osasun egoera.

Medikuek, protokoloak agintzen duenari jarraituz, 48 orduz izan nahi dute behaketan, eta, ezustekorik ez bada, astelehenean emango diote etxera joateko baimena.

Ospitaletik jakitera eman dutenez, igande gaua lasai igaro zuen, senitartekoekin batera, eta igande goizean Gipuzkoako Foru Gobernuko ordezkaritza baten bisita jaso zuen.


XIV. Antia literatur lehiaketa, abian

Martxoaren 14a baino lehen entregatu behar dira idazlanak Lekaion. Epaimahaiak apirilaren 25ean jakinaraziko ditu sarituen izen abizenak.

Hiru kategoriatan antolatu da aurtengo edizioa: haurrena (1996-1998 urte artean jaiotakoak) gazteen kategoria (1992-1995 artean jaiotakoak), helduen kategoria (1991 baino lehen jaiotakoak). Euskara Sailak antolatutako ekimeneko sarituak nortzuk izango diren, apirilaren 25ean erabakiko dute.

Lehiakide bakoitzak lan bakarra aurkez dezake. Euskaraz idatzia eta aldez aurretik saritu gabekoa izan behar du. Izenburu batekin, goiburuarekin nahi bada, bi espaziotara eta orriaren alde batetik idatzia. Idazlanaren hiru kopia aurkeztu behar dira, egilearen arrastorik gabe eta gutunazal itxi batean. Gutunazal itxi horren alde batean, ipuinaren izenburua idatzi behar da. Bestaldean, egilearen datu pertsonalak. Lekaion entregatu behar dira, martxoaren 14a baino lehen. Saritutako lanak Udalaren jabetzapean geratuko dira.


2013rako Ordenantza Fiskalak ere, hasieraz onartuak

Datorren urteari begira dago jada gobernu taldea. Asteartean burutu zen ezohiko osoko bilkuran, Bilduk 2013ko Ordenantza Fiskalak aurkeztu zituen. Banan bana bozkatu zituzten, baina guztiak hasieraz eta gehiengo osoz onartu ziren, Bildu eta Aralarren aldeko botoekin. Hamaikabat eta EAJ-PNV abstenitu ziren. PSE-EE-ko udal ordezkaria ez zen osoko bilkuran egon.

Alaitz Aizpurua zinegotziak eman zituen datorren urterako Ordenantza Fiskalen inguruko zenbait zehaztasun. Aipatu zuenez, oro har, KPI igoera (%2,3) aplikatuko da tasa gehienetan. Baina badira berrikuntzak ere, tasa batzuk mantendu dira eta gobernu taldeak, berri batzuk ere txertatu ditu oraingoan.

Oro har, udalbatzak honako igoerak onartu ditu hasieraz. Zehaztasun batzuk aipatzearren:

1-Ondasun higiezinak: %2,3 (KPI).

2-Udal zergak: zergaren tipoak KPI indizearen arabera eguneratzea.

3-Trakzio mekanikoko ibilgailuak: %95eko hobaria 100 miliako mugan fabrikatutako ibilgailuei.

4-Eraikuntza, instalazio eta obrak: lur higadura, lur erauzketak, lauketak, indusketak eta bete lanentzako tarifa ezartzen da, %5a.

5-Hirilurren balioaren gehikuntzaren gaineko zerga: 2010ean tasa %10ekoa zen, aurten %12koa.

6-Ur-hornidura zerbitzuan, tarifa finkoan eta ur sarea lotzean: %2,3 (KPI igoera). Tarifa aldakorrean (kontsumoan), %5eko igoera.

7-Hondakinen bilketa eta kudeaketa zerbitzua: %2,3 (KPI igoera).

8-Zerbitzu publikoak: jardueren araudian, aldez aurretik baimena behar dutenak eta ez dutenak desberdinduko dira.

9-Udal jabetza erabiltzeagatiko tasak: hesiak, andamioa, zutabe.. ezartzeagatiko tasetan txabolak gehitu dira. Bakoitzeko eta eguneko jarri dute tasa.

10-Zerbitzuak eskaini edo udal jarduerak burutzeagatiko prezio publikoen igoerak:

-Buruntzaldeko Kirol Patronatuek adosturik, zenbait zerbitzutan: %6,51ko igoera.

-Ikastaroetan: %17koa.

-Zerbitzuetan (squash eta sauna izan ezik): %2,3koa.

11-Eguneko Zentroa: erabiltzaile autonomoentzat, zerbitzuaren prezioan igoerarik ez.

12-Udal lorazaintza zerbitzua ezartzen da:

-Lorezaintza gunea: mozketa bakoitzeko, 20 zentimo metro karratuko.

-Lorezaintza setoa: 2 euro metro linealeko.

13-Edalontzi berrerabilgarrien zerbitzua ezartzen da, herriko irabazi asmorik gabeko taldeentzat. Bueltatzen ez den edalontzi bakoitzagatik ordaindu beharko dena, beti ere %5eko galera kontuan izanda:

330 ml edalontzia: 0,33/Unitatea.

500 ml edalontzia: 0,39/Unitatea.

1000 ml edalontzia: 0,62/Unitatea.

14-Sutegi, Artzabal eta Potxoenea aretoen erabilera: tarifak ordaindu beharrik ez, Usurbilgo irabazi asmorik gabeko talde, entitateek ezta interes publikokoak diren ekitaldiak antolatzen dituzten usurbildar norbanakoek ere.

15-Udal baratzen erabilera:

30 metro karratuko baratza: 42,3 euro/urtea

60 metro karratuko baratza: 84,6 euro/urtea.

16-Udal etxebizitzen erabilpena, zerbitzu eta jardueren prezio publikoen ordenantzan ezartzen da.


Lorcako birgaitzeak 'denbora' beharko duela nabarmenu du Rubalcabak

Lehen presidenteordeak hitzarmena sinatu du Murtziako presidentearekin eta Lorcako alkatearekin. Hitzarmeneko laguntzak erdibana finantzatutako dituzte Gobernu zentralak eta Murtziakoak.

Alfredo Perez Rubalcaba Barne ministroak nabarmendu duenez, "Lorcan zer egiteko asko dago eta herriaren birgaitzeak denbora beharko du".

Ramon Luis Valcarcel Murtziako presidentearekin eta Francisco Jodar Lorcako alkatearekin hitzarmena sinatu du lehen presidenteordeak. Hitzarmen horrek arautu egiten ditu etxebizitzak alokatzeko eta balioztatzeko baldintzak eta behar-beharrezko gauzak erosteko laguntzak.

"Guztion gauza da, arazoa oso serioa delako, eta Lorcako beharrizanak besteen gainetik jartzen ari gara; hiru administrazioen borondatea argi eta garbi dago", esan du Rubalcabak prentsaurrekoan.

Ramon Luis Valcarcel Murtziako presidentearen esanetan, hitzarmena erdibana finantzatuko dute Madrilgo eta Murtziako gobernuek. Adostutakoari esker, lurrikarek kaltetutako edo suntsitutako etxebizitzen jabeek urteko 6.671 euroko laguntza jasoko dute.

Suntsitutako edo kaltetutako behar-beharrezko gaietarako ere laguntza izango dute, 2.580 eurotakoa gehienez.


Goran Dragic fitxatu du Caja Laboral Baskoniak

Gasteizko taldeak Estudiantesen etxean jokatuko du gaur, baina jokalari berria ez da garaiz iritsiko

Gescrap Bizkaiaren aurkako porrotak taldea kaltetu duen edo ez egonen da ikusgai gaur Madrilen, Estudiantesen aurka jokatuko baitu Caja Laboral Baskoniak (18:00, TDP). Aurkari zaila, batez ere etxean, hiru neurketa jokatu, eta hirurak irabazi baititu. Reggie Williams etxean geratu da, eta kanpoko lerroan lan handia egin beharko dute Oleson, Ribas San Emeterio eta Nemanja Bjelicak.

Josean Kerejetak iragarri bezala, merkatua arakatzen ari zen taldea Reggie Williamsentzat ordezko baten bila. Hilabeterako du hegalekoak, eta Goran Dragic da Gasteizera etorriko dena. Hasiera batean NBAko lock-out-a bukatu bitartean, eta greba bukatzen ez bada, sasoi osorako. Gauzak normal, Fenerbahceren aurka egingo du debuta joko antolatzaile esloveniarrak, Euroligan.


Bagera elkarteak sortu dituen audiogidak aurkeztuko ditu igandean

‘Donostiako euskal idazleen urratsen atzetik’ ibilbideko mapa.

Oparoa da Donostiako historiaren iturria. Hori dela eta, herritarrek eta bisitariek kulturaren ur freskoa edan dezaten, Bagera Euskaltzaleen Elkarteak audiogidak prestatu ditu, hiriaren historia lau haizetara zabaltzeko helburuarekin. Proiektuak lau ibilbide proposatzen ditu, euskararekin, memoriarekin hizkuntza aniztasunaren eta kulturarekin lotutakoak, eta igandean aurkeztuko dituzte horietako bide bat eginez: Donostiako euskal idazleen urratsen atzetik ibiliko dira, hain zuzen ere.

Bagerako kide Zuriñe Gonzalezek azaldu bezala, iaz sortu zuten proiektua Donostia 2016 fundazioaren Euskarriak proiektuaren barruan: “Hainbat euskarri prestatu genituen, tartean, audiogida bereziak, hiriaren historia eta izaera ezagutzera emateko. Hala, elkartearen 25. urteurrenaren harira hilero gai bat landuko dugunez, eta otsailean zientzia eta teknologiaren hilabetea ospatzen ari garenez, proiektua kaleratzea eta aurkeztea pentsatu dugu, hau da, herritarrekin zuzenean partekatzea”.

Horrenbestez, hitzetatik ekintzetara egingo dute salto igandean egingo duten ibilbidearekin. Pausorik pauso, Donostiako idazleen aztarnen atzetik ibiliko dira, Egiatik (Tabakalera, 11:30ean) Parte Zaharreraino. “Bide osoaren zati bat egingo dugu. Donostia eta hiriarekin lotura duten idazleak ezagutzeko aukera izango dugu, hala nola Arantxa Urretabizkaia, Joxemi Zumalabe edo Eneko Olasagasti. Bidean zehar, audiogidako azalpenak entzuteaz gain, zenbait idazlek aurrez aurre irakurriko dituzten testuak entzuteko parada izango dute parte hartzen dutenek”. Ibilbidea Fito Rodriguezek diseinatu du.

Anitza da audiogiden proposamena. Ernest Lluch liburutegiak Amara, Donostiako banbalina ezezagunak bidea sortu du. Ibilbideak hiriaren hazkuntza azaltzea du xede, XX. mendearen bigarren zatian landa eremutik mundu urbanora egindako saltoa, hain zuzen ere. Mikel Zabalbideren azalpenetan oinarritzen da Donostiako hizkuntzak historian zehar ibilbidea, eta hizkuntzek hirian izan duten garrantzia azaltzen du. Euskararen Donostia ibilbideak, berriz, hizkuntza baten berreskurapenerako gakoak ditu ardatz nagusi.

Audiogida guztiak Bagera elkartearen webgunean daude eskuragarri.


Gazte Sozialistak "pozik" eskola materiala lortu dutelako

Hurrengo egunei begira eskola materiala biltzeko kanpainarekin jarraituko dutela adierazi dute Gipuzkoako Gazte Sozialistek. Azken egunotan Errenteria-Orereta eta Donostiako egoitzetan aritu dira azken egunetan eskola materiala biltzen, eta kanpainak utzitakoarekin “pozik” daudela esan dute.

Horren asmoa behar gehien duten familiei eskola materiala erostearen zama “arintzea” dela esan dute. Horretarako, Gurutze Gorriari bideratzen diote jasotakoa, eta gero berak banatzen die beharra dutenei.

Herritarrak euren ekarpena egitera animatu ditu, “egoera ekonomiko zailean dauden familiei laguntzeko”.


UdalHiztek proiektuaren lehen emaitzak plazaratu dituzte Orion

Gaur goizean, UdalHiztek proiektuaren lehen emaitzak plazaratu dituzte Orioko udaletxean. Elhuyarrek, Orioko Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ondu dute egitasmoa elkarlanean, eta helburu nagusi bat du: hizkuntza-teknologien bidez, udaletako eguneroko funtzionamenduan euskararen erabilera sustatzea. Bide horretan, Orioko Udalak euskara hutsez funtzionatzeko erabili nahi ditu teknologiak, lagungarri gisa, itzulpen-lanak makinen gain utziz.

Bi hizkuntza ofizialen erabilerak udaletan trabak eragiten dituela iritzita, horri konponbidea emateko helburuarekin abiatu zuten proiektua duela urte eta erdi. Hala azaldu du Jon Abril Elhuyarreko zuzendariak: “Administrazioetan euskaraz eta gaztelaniaz lan egin beharrak buruhausteak sortzen ditu; nahikoa diagnostiko konpartitua da hori. Gehiegizko itzulpen baterako joera batean sartuta gaude, eta horren ondorioz, lan gehigarri asko egiten da. Teknologiak arazo horiek aztertzeko eta hobeto kudeatzeko aukera ematen digu, barne zein kanpo komunikazioei begira”.

Proiektua euskarari zentraltasuna emanez garatu dela nabarmendu du Abrilek. «UdalHiztek-ekin euskara erdigunean jarri nahi da eguneroko lanean, sortzeko hizkuntza nagusia izan dadin. Aldi berean, euskaraz ez dakiten langileen beharrak hizkuntza-teknologien bidez asetzen saiatzea da asmoa”.

Bere iritziz, egitasmoa gauzatzeko unea ere aproposa da orain: “Batetik, administrazioko langileen euskara gaitasuna inoizko handiena delako, eta bestetik, lege esparruan ere abagune berriak ireki zaizkiolako euskarari”.

Digitalizazioa eta euskara

UdalHiztek proiektua Etorkizuna Eraikiz egitasmoaren testuinguruan garatu dute, eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendari nagusia den Garbiñe Mendizabalen esanetan, etorkizuneko erronkei aurrea hartzeko xedearekin dihardute lanean. Aurkezpenean jakitera eman duenez, UdalHiztek-ek desafio bati heltzen dio, eta horri lotutako bi galdera laga ditu airean: gizartea digitalizazio prozesu betean egonda, nola bermatzen eta garatzen da hizkuntza berdintasuna? Nola aprobetxatu daitezke digitalizazioaren aukerak?

Aldundiak egitasmo berriei ateak zabaltzeko gogoa duela gaineratu du Mendizabalek: “Esperimentatzen jarraitu nahi dugu, adimen artifizialak ematen dituen aukerak oso baliagarriak direlako komunikaziorako, eta balio dutelako inor bazterrean ez uzteko hizkuntzaren ikuspegitik”.

Aukerak aurrera begira

Anuska Esnal Orioko alkatea “pozik eta irrikaz” agertu da agerraldian, egitasmoak etorkizunera begira zabal ditzakeen aukerei erreferentzia egin eta gero. “Udalean integraziorako tresna bat bezala ikusten dugu UdalHiztek, dena euskaraz egitea ahalbidetuko digulako, aldi berean, euskaraz ulertzen ez dutenengana ere iritsiz”.

Elhuyarko Itziar Cortesek eta Juanjo Perezek eman diote bukaera aurkezpen ekitaldiari, Orion erabilitako bi teknologien gaineko xehetasunak emanez. Argi utzi dute proiektua ez dela mugatzen teknologia batzuk ezartzera. “Hori azken urratsa da. Aurretik, udalaren egoera soziolingustikoa aztertzen da, langileek euskaraz jarduteko eta idazteko dituzten zailtasunak identifikatzen dira,… Gero, hori hobetzeko hipotesi batzuk planteatu genituen”. Bi lan ildo ezarri zituzten ondoren, hipotesi horien gainean lan egiteko: batetik, udalak eguneroko lanean dituen behar linguistikoekin lotutako irtenbide teknologiko batzuk proposatu zituzten; bestetik, horietan oinarrituta, lan metodologia zehaztu zuten.

Bi teknologia

Orion bi teknologia nagusi erabili dituzte: itzulpen automatikoa eta hizketaren ezagutza. Aurrenekoa, ohiko itzulpenak errazteko erabili da; alde batetik, udaleko langileek edukiak euskaraz sortzeko, eta, beharraren arabera, gaztelaniazko edukiak automatikoki itzultzeko. Horrez gain, orio.eus webgunean ere itzultzaile automatikoa integratu da, euskara hutsean argitaratutako albisteak gaztelaniaz ere irakurri ahal izateko.

Hizketaren ezagutza, aldiz, udalbatzak egiten dituen udalbatzarrak azpititulatzeko erabili den teknologia da. Udalbatzarretako bideoetan eta zuzeneko emankizunetan, euskaraz nahiz gaztelaniaz hitz egiten dutenen ahotsa azpititulatu da, eta itzulpen automatikoarekin itzulpenak egin dira; euskaraz hitz egiten denean gaztelaniazko azpitituluak sortu, eta alderantziz.

Orioko Udalean erabili den metodologia beste udaletara eta administrazioetara zabaltzea izango da UdalHiztek proiektuaren hurrengo urratsa.


Buruntzaldeko XVIII. Musika Topaketak larunbatean parrokian

DATORREN larunbatean izango dira Buruntzaldeko XVIII. Musika Topaketak, aurten Hernanin. Arratsaldeko 19:00etan, kalejira izango da, txistulariekin, eta geldialdi bakoitzean abesbatzek kantatzen dutela. Arratsaldeko 20:00etan, berriz, emanaldi nagusia izango da San Joan Bataiatzailea parrokian. Ondorenean, afaria dute talde guztiak batean. Hemezortzi urte Orain 18 urte hasi ziren topaketa hauek, gairai batean auto lasterketako zirkuitoak biltzen zituen abesbatza eta txistulari talden artean, eta urtero txandakatzen dute herria. Aurtengo parte hartzaileak: Andoaingo Olagain txistulari taldea, Hernaniko Udal txistulari taldea, Lasarteko txistulari taldea, Hernani musika eskolako txistulari taldea, Andoaingo Alberto Agirre abesbatza, Hernaniko Ozenki abesbatza eta Hernaniko Kantuz Abesbatza. Kantuz Abesbatzak antolatuko du eta 150 kantari eta musikari bilduko dira.


Jenioak

Bazkaldu ondoren Saber y ganar (Jakin eta irabazi) lehiaketa jartzen dut telebistan. Lo-kuluxkarako egokia da, baina aldi berean zer edo zer adiktiboa ere badauka. Urtean zehar, 7.000 puntu baino gehiago lortzen duen jokalariak Magnífico (Bikaina) estatusa hartzen du. Magnífico horiek saio berezi batzuetan biltzen dira eta berriro ere euren ezagutza apartak erakusteko aukera daukate. Aurten, saio berezi horietan, partaide guztiak gizonezkoak ziren.

Irudi horrek kezkatu ninduen. Hausnarketa sakona eginez gero, emakumeak baztertzen dituen hamaika mekanismo identifikatuko ditugu programa horretan. Gizonezkoak beti gehiengoa dira partaideen artean. Agian giroagatik: aurkezlea, gizonezkoa; galderak irakurtzen dituen off ahots baxua, oso maskulinoa da. Pilar Álvarez da bigarren aurkezlea, saio bakoitzeko bi galdera bakarrik egiten ditu eta Jordi Hurtado gaixorik dagoenean ez du ordezkari lana egiten; beste gizonezko bat bilatzen dute. Galderak androzentrikoak izan ohi dira: gizonezko ekarpenez ari dira batez ere. Gainera, diru gehiegirik lortzen ez dela kontuan izanik (pentsa, 7.000 euro horiek lortzeko bi hilabete egon daitezke jolasten), apuntatzeko motibazio nagusia jenialtasuna erakutsi nahia eta beste jenioekin lehiatzeko gogoak dira, eta horrek jabekuntzarekin harreman handia dauka. Zure burua oso kultu eta azkartzat izan behar duzu, lehiaketak ezagutza anitz, kalkulu azkarra egiteko abilezia edota gaztelaniazko hiztegia menperatzea exijitzen baitu.

Euskadi Literatura sarietan, urtez urte, irabazleen zerrendan proportzio ohikoena lau gizon eta bizpahiru emakume da. Agian, gizonek obra gehiago publikatzen dutelako? Agian, sorkuntzarako denbora eta baliabide gehiago dutelako? Edota epaimahaiek gizonen obrak gehiago baloratzeko joera izango al dute?

Blogetan Azkue Fundazioaren lehiaketako epaimahaian parte hartu dut aurten. Herritarren bozak eta epaimahaiaren bozak batzerakoan konturatu ginen sailkapen horretan gizonak ikusgaiagoak zirela. “Hoberenek irabazi behar dute” argudio meritokratikoak joera hori normalizatzen du, eta horregatik beste arrazoien bila hasi nintzen. Oztopo bat irizpideetan egon daiteke? Onena ezagutza tekniko gehien dituena, edota diseinatzaile baten zerbitzuak ordaindu dituena, edota sare sozialetan jarraitzaile gehiago dituena izango da. Izan liteke gizonek erraztasun gehiago izatea? Hausnartu nuen, baita ere, tradizionalki gizonekin lotutako esparruek (teknologia, bideojokoak, kirola) emakumeengan elikatzen diren zaletasun eta interesak baino ospe handiagoa daukatela; batez ere, moda daukat buruan. Blogetan-eko epaimahaikideek kezka hori konpartitu genuen eta antolatzaileek gure hausnarketak kontuan hartzeko konpromisoa hartu dute.

Premios enfoque kazetaritza lehiaketan finalista geratu naiz. Kazetarien zerrendak generoaren arabera bereizten dira: gizonezko kazetari hoberena aukeratzen dugu alde batetik eta emakumezko kazetari onena bestetik. Zineman paperak generoaren arabera banatzen dira, baina kazetaritzan egileen generoak ez luke garrantzirik izan behar. Seguru asko, irtenbide hori emakumeen ikusgaitasuna bermatzeko pentsatua da, baina berdintasunaren ameskeria dakar.

Euskadi Literatura sarietan, bestetik, urtez urte, irabazleen zerrendan proportzio ohikoena lau gizon eta bizpahiru emakume da. Agian, gizonek obra gehiago publikatzen dutelako? Agian, sorkuntzarako denbora eta baliabide gehiago dutelako? Edota epaimahaiek gizonen obrak gehiago baloratzeko joera izango al dute?

Lehiaketetan parekidetasun faltak sakoneko berdintasun falta identifikatzeko balio dezake. Erronka konplexua da, baina benetan premiazkoa da. Bestela inkontzienteki gizonak azkarragoak, kapazagoak, jenioagoak direla sinesten jarraituko dugu.


Eguerditik giro eguzkitsua

Goizean goiz euri zaparradaren bat izango badugu ere, eguerditik aurrera giro lasaia eta eguzkitsuagoa izango dugu.

Biharkoan, hego-haizearekin giro epela, baina, hodeiak ugaritzen joango dira. Eta, etzi, berriro ere, nahastu egingo da.


Ertzetako gorputz eta identitateak, pantailara

LGTBI kolektiboa gero eta ikusgarriagoa da telesailetan, nola pertsonaietan hala gaietan. Baina kezka sortzen du haiek irudikatzeko moduak: estereotipoak birsortzen dira sarri, eta istorioak erabat naturalizatzeak errealitatea estaltzen du.