Cullumekin iritsi da ekaitza

Euri zaparrada eta haize ufada bortitzen artean jarri du abian Jamie Cullumek, DJ lanetan, Donostiako 50. Jazzaldia.Zurriolako hondartzan bildutako zaleen kopurua nabarmen murriztu du eguraldiak

Ordura arte langarra zena ekaitz bihurtu zen Jamie Cullum Zurriolako hondartzan DJ lanetan hasi eta berehala, eta horrek nabarmen murriztu zuen Donostiako Jazzaldiaren 50. ekitaldiaren hasierako jaialdiko ikus-entzuleen kopurua, zaparrada eta haize ufada bortitz artean zaila baitzen ikuskizunaz gozatzea. Jaialdiko izen nagusia izanik, logikoa zen Jamie Cullumen emanaldi batekin hastea jaialdia, nahiz eta abeslari britaniarrak, paradoxikoa bada ere, ez zuen kantantu atzo iluntzean. Bestelakoa zuen aurtengo jazzaldian egin behar dituen hiru saioetan aurrenekoa, berea ez baizik eta besteena den musika jartzea, eta horri ekin zion ordubeteko saioan, hondarretan zegoen jendea soinu zaharrekin (R&B, swing, rockabilly) nahiz berriekin (hip hopa) dantzarazi nahian.

Eguraldiak guztiz markatutako Jazz Band Ball-a izan zen atzokoa. Eguzkia lagun Kursaaleko inguruetan jendea lurrean edo jarlekuetan eserita ikustea ohikoa izaten bada ere, atzo ez zegoen horretarako girorik. Dena dela, arratsaldean aritu zirenez, Euskadiko Ikasleen Jazz Orkestrak, Carla Cook abeslari estatubatuarrak eta Zanmari Bare Reunion Uharteko musikariak Cullumek baino zorte hobea izan zuten eguraldiarekin, eta egoera normalagoan aritu ahal izan ziren.

Josetxo Silguerok eta Iñigo Ibaibarriagak zuzendu zuten Euskadiko Ikasleen Jazz Orkestra, eta Anjel Unzu gitarrista izan zuten laguntzaile. Jazzeko estandarrak —Perdido, Blues Machine, Canta Loop Island...— eta euskal kantu ezagunen bertsioak —Esan Ozenki, Aitormena…— ez ezik, Unzuk orkestraren estreinaldirako sortutako piezarik ere eskaini zuten, Ballad for Cifu horien artean.

Gaua egiten hasi baino lehen igo ziren hondartzako oholtzara Al McKay eta haren talde jendetsua, Earth, Wind & Fire soul, rhythm & blues eta funk talde mitikoaren kantutegia berregiteko. Haize atal indartsu batekin atzera begiratu, eta musika beltzaren klasiko bihurtutako kantuak jo zituzten, tartean September arrakastatsua.

Reunion uhartetik

Zanmari Bare (ahotsa, kayanm) Reunion irlatik datorren musikaria da. Mikael Tapot (bob, sati), Willy Paitre (rouler), Serge Parbatia (piker), Laurent Dalleau (kongak) eta Stephane Gaze (kayanm) ditu taldekide. Indiako ozeanoko instrumentuak eskuan eta belarriak fin, Barek konposatutako abestiei ahotsak sartzen dizkiete. Atzo arratsaldeko kontzertuaren aurretik, Barek agerraldia egin zuen prentsaren aurrean, eta, han azaldu zuenez, «modu naturalean» egiten dute musika. «Irribarre egiten badut, ondo ari garen seinale da». Reunion irlako musika tradizionala egiten dute, maloya izenez ezaguna.

Reunion irla Frantziako kolonia izan zen 1634. eta 1946. urteen bitartean. Orduz geroztik, itsasoz haraindiko departamendua da, Frantziaren administraziopean betiere. Kolonia garai horretan du jatorria maloya musikak. Esklaboen kantuak ziren sorreran, eta, «kaleko transmisioa» dela eta, gaur egunera arte iraun dute. Finean, taldearen helburu nagusia maloya musikaren iraupena bermatzea da.

Melodiez gain, abestien hitzei ematen diete garrantzia. «Lan handia egiten dugu hizkuntzarekin». Zanmari Barek berak idazten ditu abestien hitzak. Haren arabera, egunerokotasuna islatzen dute: «Bizitza garaikidea islatzen dugu hizkuntza tradizionalaren bidez». Kreolera da hizkuntza hori. Izan ere, taldekideek azaldu zutenez, Reunion irlan frantsesa da nagusi, eta sarritan «menperatua» izan da kreolera. «Kreolera hizkuntzan abeste hutsagatik, kulturarekiko ikuspegi bat ematen dugu». Gatazka horren inguruan, haiek argi dute zein den euren jarrera. «Hizkuntza ederra da». Bikoizketa kulturala eskaini ez ezik, maitasunaren inguruan ere abesten dute. Azken diskoaren izenburua Mayok Fler (2013, Maiatzeko lorea), «hein batean maitasunaz ari da».

Maloya egiten dutenen artean, asko poetak dira: besteak beste, Daniel Waro eta Firmin Viry. Bareren iritziz, horiei esker hedatu da Reunioneko musika: «Tradizioaren zaindariak dira». Dena dela, esklabotza garaitik gaur arte iraun badu, batez ere, familiako transmisioagatik izan da. «Nolabait esateko, maloya ez dago modu ofizialean oso garatua. Eskolaren bat edo beste badago, baina batez ere kalean ikasten da. Erritual bidez transmititu ez balitz, ez dakit desagertuta egongo litzatekeen, baina bizirik irauteko zailtasunak izango lituzke».

Gaur gauean kontzertua eskainiko dute San Telmo museoan. 00:00ean. Mayok Fler diskoko maloya estiloko kantuez gain, Reunion irlako beste musika mota bat ere joko dute, sega izenekoa.


Komunikabideak eta bake prozesua

Azken hiletan, arretaz aztertu ditut hainbat komunikabidek Euskal Herriko egoera politikoaren inguruan eman duten informazioa, eta argi ikusi dut ikuspuntu zeharo desberdinak plazaratzen dituztela. Miñao, Portu eta Sarasola edo Udalbiltza auziak aztertzea besterik ez dago, komunikabideek errealitatearen irakurketa anitz egiten dituztela konturatzeko. Batzuek behin eta berriz azpimarratzen dutena, besteek ez dute aipatu ere egiten, edota batzuek eta besteek ema-ten dituzten errealitatearen bertsioak kontrajarriak dira. Hainbat autorek komunikabideak errealitatearen isla direla esaten badute ere (ispiluaren teoria), Euskal Herriko egoera poli-tikoari dagokionez, komunikabideak errealitateen interpreta- tzaile, sortzaile edota moldatzaile dira. Izan ere, hainbat komuni-kabide iritzi publikoa euren nahierara moldatzen saiatzen dira edota egoera behar bezala ulertzeko beharrezkoak diren informazioak ezkutatzen dituzte. Gazteak ez jakinez, zaharrak ezinez, egitekoak doaz gaizki eginez.

Euskal Herrian ditugun komunikabideek historia, berezitasun, helburu eta egitasmo ideologiko desberdinak dituzte. Ulergarria da, beraz, bakoitzak bere ikuspuntuak, iritziak edo interpretazioak azaleratu nahi izatea. Txori bakoitzak bere habia, besteena baino hobia. Hala ere, desberdintasun ideologikoen gainetik, kazetariek zein komunikabideetako agintariek argi izan behar dute iritzi publikoan eragiten dutela, eta gure herriaren normalizazioa asko erraztu edo zaildu dezaketela. Alegia, jakin behar dute informazioa ezkutatu edota gai batzuei garrantzi gutxiegi edo gehiegi emateak eragina izan dezakeela gizartearen, eragile sozialen eta politikarien jarrera eta portaeretan.

Bake prozesuan laguntzeko, komunikabideen lana izan beharko litzateke, nire ustez, gure lurrean bizi diren tradizio politiko, ideologia eta iritzi desberdinak behar bezala plazaratzea, mundu guztiak ulertu dezan asmo politiko guztiek dutela eztabaidatuak eta onartuak izateko eskubidea. Pedagogia politikoa egin behar dute, giro politikoa leuntzeko eta negoziazioak errazteko. Zuzentasunak ez dauka ezker-eskuinik.

Horrekin batera, komunikabideek lan asko egin dezakete Euskal Herriko kohesio politiko, sozial eta kulturalaren alde, ideologia, bizimodu eta egitasmo soziokultural desberdinak dituzten euskal herritarren artean zubiak eraikiz. Komunikabideek talde linguistiko, kultural eta sozial desberdinen arteko harremanak erraztu beharko lituzkete, gatazka arintze aldera.

Komunikabideek negoziazioaren pedagogia ere egin behar dute. Izan ere, bake prozesuak zailtasunak izango ditu negoziazioen aurka daudenak gertatzen ari diren elkarrizketei edo negoziazioei buruzko informaziorik ez badute. Alegia, alferrik da akordio bat lortzea, gero iritzi publikoaren parte bat aurka agertzen bada.

Argi dago dena ezin dela kontatu. Bake prozesu arrakastatsu bat lortzeko, komunikabideak diskrezioz aritu behar dira. Hiru lagun ezkero, sekretua kanpora. Dena dela, herritarrok gertatzen ari denaren berri zehatza izateko eskubidea dugu. Are gehiago, herrikideak ondo informatuta bagaude, errazagoa da lortutako emaitza partzialak blindatzea, edota negoziazioen atzeraezintasuna bermatzea.

Komunikabideek memoria historikoaren alde lan egin behar dute, urteetan alde bateko zein besteko biktimek bizi izan duten sufrikarioa herritarrei ulertzen lagunduz edota haiekiko elkartasun sareak sendotuz. Iritzi publikoak herritar askok urteetan pairatu duten mina ezagutu behar du, gai honen inguruan har daitezkeen erabakiak ulertzeko eta onartzeko.

Komunikabideek argi izan behar dute sortzen duten informazioak nazioartean ere eragina duela. Era batera edo bestera, euren lana beste kazetari batzuek ere irakurtzen eta erabiltzen dute. Kontuan izanik nazioarteko presioek edota laguntzek bake prozesuan eragin dezaketela, atzerrian ere gure gatazka ondo ulertzeko moduko informazioa eman beharko lukete.

Komunikabideek gure bizitzako eremu guztiak (kalea, eskolak, lana, etxea ) hartu dituzte, eta saihestu ezineko senide, lagun edota tutore bihurtu dira. Informazioa, hezkuntza eta dibertsioa eskaintzeaz gain, balio, jarrera, bizimodu, irudi, nahi eta portaera ereduak bultzatzen dituzte, eta gure gizarteen izaeran, gure arteko harremanetan zein etorkizunean eragiten. Beraz, haien konpromisoa ezinbestekoa da euskal gatazka gainditzeko eta gure herriaren normaltasuna lortzeko. Kazetariek eta komunikabideetako buruek jakin behar dute Euskal Herriari buruzko irudi desitxuratuek edota manipulazio interesatuek kalte egiten diotela bake prozesuari. Izenetik izanera gogoa zubi.


HIRU3 gunea Lekeitioko Ibilaldian egongo da

Gorritxorekin argazkiak atera, txapa tailerrean parte hartu eta '3TXULO', Ene Kantak eta 'Go!azen'eko bideoklipez gozatzeko aukera izango dute bertara hurbiltzen direnek, besteak beste.

Bizkaiko ikastolen aldeko Ibilaldia jaia igande honetan, maiatzaren 19an, ospatuko da Lekeition. Hainbat ekitaldi antolatu dira bertan gaztetxoenei zuzenduta, tartean, HIRU3 gunea. Hain zuzen, herriko Talan kokatutako ‘RA’ izeneko 2. gunean bilduko dira haurrentzako jarduerak, eta hantxe egongo da HIRU3 gunea.

Gorritxo galtzagorri maitatuak ez du Ibilaldia galduko. Bertan izango da umeak agurtzen, eta berarekin argazkia ateratzeko aukera edukiko dute bertara hurbiltzen direnek. Gainera, '3TXULO' saioko pertsonaien eta ETB3ko marrazki bizidunen irudiekin txapak egiteko tailerrean parte hartzeko aukera egongo da.

Musikarik ere ez da faltako HIRU3 gunean! '3TXULO', Ene Kantak eta 'Go!azen' telesaileko bideoklipak etengabe ikusi eta entzun ahal izango dira HIRU3 gunean egongo den eszenatokiko pantailan.

Hori guztiaz gain, EiTBren HIRU3 ume eta gaztetxoentzako klubeko kide egin ahalko dira haurrak bertan. Bazkide egiten diren guztien artean, opariak zozkatuko dira egun osoan zehar. Bazkide egin eta handik egun batzuetara jasoko dute ongietorria emateko eskutitza bazkide zenbakiarekin. Abantailak baino ez dituzte HIRU3ko bazkide izateagatik. Tartean, leku ezberdinetara eta PortAventura parkera doan joateko sarrerak.

Argazkiak, webgunean ikusgai

Ibilaldia jaian ateratako argazkiak HIRU3ren webgunean jarriko ditugu ikusgai. Halaber, EiTBk, aurreko urteetan bezala, euskararen aldeko jaien zabalkundea egingo du bere hedabideetan, eta horien inguruan jazotzen den guztia kontatuko du.

‘Haratzago’ lelopean, Lekeitioko Azkue Ikastolarekin bat egingo du aurtengo Bizkaiko ikastolen aldeko jaiak eta ospakizunak.


Irailaren 4an egitekoa den Igantziko XXVI.mendi bizikleta itzuliari buruz mintzatu gara Biltokiko Roberto Txoperenarekin.


Erdialdeko COS denda itxiko du larunbatean H&M multinazionalak

H&M multinazionalak apirilaren 6an adierazi zuen Erdialdeko COS denda ixtearen erabakia. Enpresak Espainiako Estatu osoan aurkeztu du enplegu erregulaziorako txostena, eta Gipuzkoako hiru dendari eragingo diote, Erdialdeko COS dendari barne: larunbatean itxiko dute denda hau. Hau dela eta, elkarretaratzea egin dute dendaren aurrean langileek, eta egunero egiten jarraituko dutela adierazi dute. Greba egingo dutela ere adierazi dute.

Denden itxiera hau tankera honetako zerbitzuen digitalizazioa dela eta gertatzen ari dela dio ELAk, eta bilakaera horrek langileei kalte egiten diela diote: “Langileak ezin dira izan bilakaera hori ordaintzen dutenak”.

Enplegu erregulaziorako txostena aurkeztuta, ELAk dio enpresak apirilaren 23an adieraziko duela zer egingo duen Garberako eta Txingudiko dendetako langileekin.


Euskal Herriko 16 talde dantzan, Hernanin

Dantzari Festaren barruan, dantzari helduek hartuko diete erreleboa gaur, atzoko gaztetxoei.

Goizeko 11:00etan hasita, Euskal Herriko 16 talde eta Sabadelleko Colla Gegantera erraldoi taldea ibiliko dira auzoz auzo: Gasteizko Adurtza, Ereñotzun; Gabadiko Iruski, Oialumen; Iruñeako Ostadar, Osiñagan; Añorgako Arkaitz, Zikuñaga eta Karabelen; Donostiako Goizaldi, Gartzia Goldarazetik Karmelo Labakara; Sestaoko Arriskugarri, Floridan; Irungo Ibarla Meaka Sagastialden; Larraingo Errege Txopitak, Antziolan; Donostiako Trebeska, Sorgintxulon; Irungo Kemen, Marielutsen; Hendaiako Akelarre, Txantxillan; Errenteriako Erenintza, Portun; Elizondoko Baztandarrak, Txirrita eta Biteri inguruan; Donostiako Eskola, Lizeagan; eta Kaxkoan, Hernaniko Ttarla eta Erraldoi Konpartsa, eta Kataluniako Colla Gegantera.

Ikurrin dantza eguerdian, eta erromeria arratsaldean

Eguerdiko 13:30etan denek elkarrekin dantzatuko dute Plazan, eta arratsaldeko 18:00etan erromeriarekin bukatuko dute eguna.

Erakusketa eta hitzaldia

Aurtengo Dantzari Festak 20garren edizioa du, eta datorren larunbatean bukatuko da. Ordura arte, euskal jantzien erakusketa egongo da Biterin, eta asteazkenean hitzaldia emango du Ramon Garciak, 19:00etan Biterin.


Triatloia: Eneko Llanos, Rotherako bidean

Proba honetan lortu behar du Hawaiko Ironmanen parte hartu ahal izateko txartela.

Eneko Llanosek urteko hitzordu nagusietakoa izango du datorren igandean Rotheko Ironmanean. Helburu nagusia Hawaiko Ironmana bada, han parte hartzeko Rothen sailkatze txartela lortu behar du. Gasteiztarra sasoiko dago eta onenekin borrokatzeko prest.

Hector Llanosek, berriz, uztailaren 28an Alpe D’Huezeko Ironmanean parte hartuko du. Etxean larunbatean Plentziako akuatloia jokatuko da eta igandean Barakaldoko triatloia.


'Mukuru' ekimena jaio da zuzenekoak sustatzeko

Euskal Herriko hainbat taldek sortu berri dute Mukuru musika festa. Ekimenaren helburua da kontzertuak sustatzea eta bultzatzea herrietan. Bultzatzaileetako bat da Antzuolako Klak!son rock taldea. Mukuru festak lehen emanaldia herriko gaztetxean egingo du barikuan.

Klak!son eta Seitan taldeak emango die Mukuru festari hasiera egubakoitzean. 19:00etan hasiko du emanaldia Seitan folk eta polifonia taldeak. Akustikoan, gitarra bat eta sei ahotsekin osatutako emanaldia izango da. Ondoren, rock doinuak izango dira nagusi gaztetxean Klak!son talde mitikoaren eskutik.


Islandiako 'B Aldea' arakatu dugu Izarorekin

Instagram bidez Eskandinaviako zein herrialdetako 'B Aldea' ezagutu nahi ote zuten galdetu zien bere followerrei, eta Islandia atera da.

Munduan barrena egiten dugu bidaia astero Izaro Andresekin. Aste honetan, Islandiako musika-proposamenak ekarri dizkigu.


Eibarrek 15,8 milioi euroko aurrekontua onartu du

Bazkideen kuotak % 25 eta % 30 artean igoko dira 2015ean. Klubak 74 urteko historiak izandako aurrekonturik altuena da onartutakoa, aurreko urtekoa baino lau aldiz altuagoa.

Eibarreko bazkideen batzarrak 15.830.000 milioi euroko aurrekontua onartu su ostegun honetan, 2014-2015 denboraldirako.

Bazkindeen gehiengoak aurrekontuaren alde egin zuen. Batzarrak 14.779 akzioren ordezkariak izan ziren, kapital osoaren % 31 hain zuzen. Eibarrek 10.000 bazkide ditu guztira, 50 herrialdetan banatuta. Osteguneko batzarran ehunka bazkide izan ziren.

15,8 milioiko aurrekontua klubaren historiako altuena da, eta aurreko denboraldikoa (3,9 milioi euro) baino lau aldiz altuagoa. Iaz Eibarrek Bigarren Mailan jokatu zuen.

Superabita, azken bi urteetan

Eibarrek bi denboraldi daramatza superabita lortzen, eta 2014-2015eko aurrekontuetarako ere superabita aurreikusi dute, 1.840.000 eurokoa.

Diru-sarrera gehienak telebista eskubideen bidez lortuko dituzte (13.750.500 euro). Bazkideen kuotekin eta sarreren salmentarekin, berriz, 1.036.000 euro biltzea espero dute.

Gastuak

Gastuei dagokienez, gehienak jokalarien soldatak ordaintzetik sortuko dira (8.906.000 euro). Beste 576.000 euro klubeko gainontzeko langileen soldatak ordaintzeko erabiliko dira.

Milioi erdi horretan ere Alex Aranzabal presidentearen soldata sartzen da. Aranzabal, presidentea izateaz gain, zuzendari nagusia ere bada taldea lehen mailara igo zenetik.

Kuoten igoera

Eibarreko bazkideen kuotak igo egingo dira 2015ean, % 25 eta % 30 artean. Gainera, akziodunak ez direnek % 10eko gainordaina izango dute (%20koa, abonoa 2015eko urtarrilaren 1ean egiten eta akziorik ez dutenen kasuan).


Bi autoren arteko istripua egon da Ormaiztegin

SOS Deiak larrialdi zerbitzuek arratsaldeko 14:45 aldera bere sare sozialetan jakinarazi duenez, bi autoren arteko trafiko istripua egon da Ormaiztegin GI-2632 errepidean 3.2 km-an. Bost zauritu egon dira eta osasun-zentrora eraman dituzte.


'Musikalean' egitasmoaren bideoa

Igandean musikarien zaindari den Santa Zeziliaren eguna izango dela eta, 'Musikalean' egitasmoa egin zuten atzo, asteartea, Juan Antxieta musika eskolako ikasleek eta irakasleek. Ekimenaren izenak dioen moduan, musika kalera atera zuten musika eskolakoek, eta 'Musikalean'-ekin eman zieten hasiera Santa Zezilia egunaren bueltako egitasmoei. Hemen, bideoa.


Londresko Auzitegiak atzera bota du Eneko Goieaskoetxeak han sar zezakeen azken helegitea

Euskal presoa aurki bidaliko dute Espainiara. Auzitegi Nazionalak ETArekin lotutako hamalau delitu egozten dizkio.

Londresko Auzitegi Gorenak atzera bota du Eneko Goieaskoetxea euskal presoaren (Gernika-Lumo, 1967) azken helegitea; Espainiaratzeko eskaeraren aurka Erresuma Batuko Justizian sar zezakeen azkena, hain zuzen. Londresko auzitegiak maiatzean erabaki zuen presoa Espainiara bidaltzea, horko Auzitegi Nazionalak hala eskatuta —ETArekin lotutako hamalau delitu egozten dizkio—. Aurki Espainiaratuko dute, Efe berri agentziak dioenez.

Goieaskoetxea iazko San Fermin egunean atxilotu zuten, Cambridgen (Erresuma Batua), ETArekin lotuta. Han bizi zen azken urteetan, izen faltsuarekin eta familiarekin.

Hil honen hasieran, egun batzuetako gose greba egin zuen Belmarsh-ko espetxean, lagun eta senideen bisitak jasotzeko izaten zituen arazoak salatzeko.


Bullet Proof Lovers taldearen emanaldia, Oñatiko gaztetxean

Bullet Proof Lovers (BPL) talde donostiarrak Oñatiko gaztetxeko agertokian jardungo du egubakoitzean, maiatzaren 12an; 19:00etan hasiko da kontzertua. Taldeak, bigarren diskoa aurkezteko antolaturiko biran sartu du Oñatiko emanaldia.

Shot through the heart bataiatu du BPL taldeak euren bigarren lana. Urte hasieran plazaratu zuten, ostera, aurkezpen bira egiteko asmotan. Gaurtik aurrera, zazpi kontzertu dituzte hitzarturik; Oñatiko emanaldiaz gain, hor daude Bilboko Kafe Antzokikoa, Iruñeko Nebula agertokikoa eta Donostiako Dabadabakoa.

AEBetan produzituriko lana

Bonberenean grabatu dute diskoa; eta, ostera, AEBetan produzitu die Wyatt Funderburk musikariak. Taldekideen hitzetan, punk-rock doinuak erabat baztertu ez dituen arren, bestelako doinuak ere eskaintzen ditu lan berriak.


Adegi: 'YPFren kasuak ez du bertan inbertitzeko konfiantzarik ematen'

"Oraingoz" eurengana ez dela enpresaririk joan laguntza, babes edo aholku-eske esan du Adegik.

YPFren desjabetzea bezalako kasuak ez dutela Argentinaren aldetik bertan inbertitzeko "konfiantza nahikorik" ematen esan du Jose Miguel Ayerza Adegiko Idazkari nagusiak.

Radio Euskadiko elkarrizketa batean, Ayerzak esan du Kirchnerren hurrengo pausoak zeintzuk izango diren ez dakitela, "baino aurrekariak ez dira onenak", eta YPFren desjabetzea bezalako kasuak ezin direla errepikatu uste du.

Une honetan, Argentina "ez da inbertsioak egiteko lehentasunezko herrialdea euskal enpresentzat", baina "datozen urteetan ekonomiaren bilakaera garbia" dela esan du. "Hazkundea suspertzen ari diren herrialdeetan dago, Europan baino gehiago".

Horregatik, etorkizunera begira, "Hego Amerika, euskal eta gipuzkoar enpresentzat, lehentasunezko destinoa da".

Adegi Gipuzkoako enpresaburuen elkarteko ordezkariarentzat "ezinbestekoa da inbertsioak egiteko garaian, segurtasun juridikoa kontutan hartzea,". Ildo honetan, "horrelako albisteek ez dute beharrezkoa den konfiantza ematen", adierazi du.

Azkenik, "oraingoz" behintzat, eurengana ez dela enpresaririk joan laguntza, babes edo aholku-eske esan du Adegik.


Jostailu ez sexistak oparitzearen alde

Amasa-Villabonako Udalak adierazpen instituzionala onartu du Eguberrietako jostailuen inguruan hausnartzeko eskatuz

Joan den abenduaren 18an ospatutako osoko bilkuran udal talde guztiek adostu bezala, egunotan oparituko diren jostailuak ez sexistak eta hezkidetzaileak izateko deia luzatu du Amasa-Villabonako Udalak.

Osoko bilkuran onartutako adierazpenak dio Eguberrietan oparitzen diren jostailuetako askok «jarrera matxista, beliko eta etikoki zalantzazkoak» dituztela eta «tamalez» askotan normaltasunez ikusten dugula horrela behar ez lukeena. Horregatik animatu nahi dituzte herritarrak egun hauetan erosiko dituzten jostailuak «ez sexistak eta hezkidetzaileak» izatera. «Gure seme-alabentzat opari politena beraien etorkizunean oraingo gizarteak dituen gaixotasuna ez izatea da», gaineratu dute.

Udalak uste du, jolasaren bitartez besteekin erlazionatzen ikasten dutela umeek eta horregatik dela «oso garrantzitsua» erabiliko dituzten jolas eta jostailuen aukeraketa, horien bitartez, «inguruarekin interakzioa izatea lortzen dutelako».

Jolas egokia aukeratzeko hainbat galdera egiteko aholkatu diete herritarrei: «Aproposa da haurraren adinerako? Zein gaitasun landuko ditu jolasaren bitartez? Zergatik eskatu du jostailu hori? Norekin jolas daiteke jostailu horrekin? Era kooperatiboan jolasteko aukera ematen dio? edota askotariko erabilerak dituen jostailua al da aukeratu duzun hori?».


Covite eta AVT ez dira biktimen aldeko Kongresuko ekitaldian egongo

EAEko Terrorismoaren Biktimen Elkarteak jakinarazi duenez, ez du ekainaren 27an Kongresuan egingo den ekitaldian parte hartuko Bilduren legeztatzeagatik protestatzeko.

Covite eta AVT terrorismoaren biktimen elkarteek iragarri dutenez, ez dira ekainaren 27an Kongresuan egingo den terrorismoaren biktimen omenaldian izango.

Covitek komunikatu baten bidez azaldu duenez, "ordezkari eta alderdi batzuk Bilduren legitimazioaren aurrean izandako jarrerak bideraezina" egiten du elkarte hori ekitaldian izatea.

Euskadi "iraganera itzuli da" eta alderdi horien erantzukizuna da, Coviteren ahotan. "Hainbat udaletan ETAko presoen aldeko pankartak jarri eta ideologia independentista ez duten zinegotziak hertsatu dituzte", salatu du biktimen elkarteak.

Coviteren ustez, abertzaleen koalizioak terrorismoaren biktimak "isilean egotera" zigortzen ditu, biktima euskal herritarrak bereziki, "etsai ugari dituzten eremu batean baitaude".

Elkartearen hitzetan, "zalantzarik gabe egoera honetara iristea eragin dutenek, orain akordio batera iritsi ezin dutenak dira, hasiera batean balioetsi zutena zigortu nahi dute orain, ez dute gaitasunik askok jakinarazi genuen errealitatea aurreikusteko".

Azkenik, ekainaren 27ko Diputatuen Kongresuko ekitaldian biktimen elkarteko ordezkariei hitza hartzen ez uztea kritikatu du Covitek.

AVT

Bestalde, AVTk, Terrorismoaren Biktimen Murtziako Elkarteak (AMUVITE) eta Estatuko Segurtasun Indarretako Terrorismoaren Biktimen Elkarteak (ACFSEVT) azaldu dutenez, politikariekin pozik daudenaren itxurak egitea ezinezkoa zaie, "Batasunaren izen-mailegatzaileak" erakundeetan izatea "ahalbidetu dutenean".

Ekitaldiak biktimak "erabiltzen" dituela salatu dute hiru elkarteek, izan ere, "politikarientzat" antolatuta dago.


Dena edo ezer ere ez Kontxan: bi segundo Bandera lortzeko

Hondarribiak ia bi segundoko aldea defendatuko du Urdaibairen aurka denboraldiko estropadarik estimatuenean. Orio eta Kaiku, Ohorezko Txandan horiek ere, bi faboritoengandik urrun daudela dirudi.

Hondarribia eta Urdaibai Kontxako Bandera lortzeko borrokatuko dira igande honetan. Gipuzkoarrek abantaila txikia dute, ia bi segundokoa, baina alde horren garrantzia moralari dagokio batez ere. eitb.eus-ek eta ETB1ek zuzenean emango dute estropada, 10:45etik aurrera.

Bi ontziak daude ia pare-parean, lehen igandeko denborak kontuan izanda, arrauneko garaikurrik onena eta estimatuena erdiesteko. 2014ko irabazlea, azkena, alegia, Urdaibai izan zen.

Oso zaila da iragarpenik egitea; egia da San Miguel Ligan Hondarribia nagusitu dela, baina erregulartasuneko txapelketako azken jardunaldietan hiru aldiz geratu dira bizkaitarrak hondarribiarren gainetik.

Gainera, badirudi Bermeokoek indarrak gorde dituztela Kontxarako, eta Euskadi eta Espainiako txapelketetan euren onena eman dute. Biak eskuratu ditu Bou Bizkaiak.

Askoz ere aukera gutxiago, Orio eta Kaikurentzat

Ohorezko Txandan izango diren beste bi ontzientzako aukerak askoz ere txikiagoak dira; hala ere, ezin da ustekabea baztertu, itsasoaren baldintzak gogorragoak izanez gero. Berez, horrela dago aurreikusita.

Oriok 14 segundo ditu galduta, eta Kaikuk 15. Hasiera batean, badirudi alde handia dela, baina beste urteren batean, baldintza meteorologikoak kontrakoak izan direnean, indargabetuak izan dira.

Beste txandan, lehenengoan, San Juan eta San Pedro Pasaiako bi ontziek egingo dute bat; lehena da faboritoa. Tiranek ere baditu aukerak; izan ere, seigarren denborarik onena egin zuen aurreko igandean. Donostiarrak, bere aldetik, ez du ematen aukerarik duenik.

Lehia handia emakumezkoetan

Emakumezkoetan ere, lehia handia izango da; hain zuzen, San Juan, Zumaia eta Hibaika, lehen hiru sailkatuak, hiru segundoan daude. Pasaitarrek dute, antza, irabazteko aukera apur bat handiagoa.


Antonen balentria

Zoncolanen irabazi du Euskaltelekoak, eta Giroko podiumean sartu da


Emakumeenganako indarkeriaren aurkako elkarretaratzea, 18:00etan Mikel Laboa plazan

Azaroak 25, Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Eguna. Mobilizatzeko eguna. "Autodefentsa feministaz lehertu!" lemapean, elkarretaratzea deitu du, herrian sortu berri den Eragile Feministak, astearte arratsalde honetarako, 18:00etan Mikel Laboa plazan.

Igandeko aurkezpen ekitaldia, ordubete lehenago

Ekimen mordoa izango da igande goizean Usurbilen. Tartean, herrian osatu eta martxan jarri berri den Eragile Feministaren aurkezpen ekitaldia eta elkarretaratzea. Izatez, igandeko Erle Egunean, 13:00etarako jarria zuten hitzordua frontoian. Baina ordubete aurreratu dute aurkezpen ekitaldia. Usurbilgo Eragile Feministako kideen jendaurreko lehen agerraldia, igandean, azaroaren 30ean, 12:00etan pilotalekuan.

Azaroak 25, asteartea: Emakumeon Kontrako Indarkeriaren Aurkako Eguna

18:00 Elkarretaratzea Mikel Laboa plazan, “Autodefentsa feministaz lehertu!” aldarripean.

Azaroak 30, igandea: Erle Eguna

12:00 Usurbilgo Eragile Feministaren aurkezpena eta elkarretaratzea frontoian, “Autodefentsa feministaz lehertu!” aldarripean.

Abenduak 13, larunbata

Ondarrun, “Jostorratzak dantzan ditugu! Euskal Herriaren burujabetza feministarantz!” lemapean ospatuko diren Emakume Abertzaleon VI. Topaketa Feministak ekimenera joateko deia. Alternatiba eta trantsizio feministaren inguruko eztabaida burutuko da bertan. Umeak dituztenentzako oharra; haurtzaindegi zerbitzua egongo da.

Antolatzailea: Usurbilgo Eragile Feminista.

Adierazpena: Euskal Herriko Bilgune Feminista


Tolosako ikastetxeak, gabon jasangarri batzuen alde lanean

Tolosako bost ikastetxetako ikasleek apaingarri jasangarriz atondu dituzte herriko hainbat txoko, energia kontsumoa gutxitzeko helburuarekin.

Hirugarren urtez, Eskola Agenda 21 proiektuaren barruan, Tolosako ikasleek Gabonetako apaingarriak sortu eta jarri dituzte herrian, berrerabilitako materiala erabiliz. Ur botilak, PVC hodiak, margoak, papera, kartoia... dena izan dute baliogarri.

Ohiko argidun apaingarrien beharra gutxitzea da asmoa, energia gastua ekiditeko. Izan ere Patxi Amantegi ingurumen zinegotziaren esanetan, munduaren tenperatura igotzen ari den honetan, "energia eta baliabide naturalak xahutzen ari gara, eta planetak mugak dituenez, kontsumo ohiturak aldatzera behartura egongo gara".

Bost ikastetxek hartu dute parte, eta horietako bakoitzak Tolosako txoko bat apaindu du:

Hirukide: Zerkausia.

Orixe Institutua: Plaza Berria

Samaniego Ikastetxea: Berdura plaza

Laskorain Ikastola: Euskal Herria plaza

Inmakulada Ikastola: Kondeaneko aldapa

Amantegiren esanetan, "Tolosako ikastetxeek egin duten lanarekin argi geratzen da badela beste modu bat kaleak apaintzeko, energia gasturik eragin gabe eta lana eta ilusio asko jarriz".


Hilabete honetan zabalduko dute LGTBI zentroa

Arreta eta informazio zerbitzuak eskainiko ditu, dokumentazio zentro bat izateaz gaindi.

Maiatzean zabalduko dute LGTBI zentroak, San Gregorio kaleko 28. zenbakian. Kattalingorriri egin dio lizitazioa Iruñeko Gobernu Kontseiluak, 65.000 eurorengatik, abendur arte kontratua betetzeko.

Arreta, babesa eta LGTBI gaien inguruko informazioa zabalduko du zentroak; horrez gainera, topaketa eta hausnarketa espazioak zabalduko ditu, bai interesa duten horientzat, baita profesionalentzat eta eragileentzat ere.

Astelehenetik ostiralera egonen da zabalik, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 21:00etara. Gainera, LGTBI gaiei buruzko dokumentazio zentroa izanen du.

Arreta sexologikoa eta psikosoziala eskainiko du, norbanako eta taldeentzat. Elkar babes taldeak ere izanen ditu.


"Arduragatik", aurrekontuak babestu ditu EAJk

Euzkadi Buru Batzarrak azaldu du aurrekontuen blokeoak "amildegirantz" bultzatuko lukeela, "orain arte baino gehiago, Espainia eta Kataluniako egoera politikoa". Katalunian 155. artikulua aplikatuta dagoen bitartean aurrekontuak ez zituela onartuko hitzeman zuen.

EAJk baietz esan die Espainiako aurrekontuei. EAJko zuzendaritza gaur batzartu da, eta bertan erabaki du Espainiako Kongresuan dituen bost diputatuek aurrekontuak babestearen aldeko botoa ematea: "Arduraz" hartu du erabaki hori, "Euskadiren interesak Euzko Alderdi Jeltzalearen interesen gainetik jarriz eta Katalunian 155 artikulua epe laburrean indargabetzea bultzatzeko eman daitekeen urratsa delaren uste osoarekin".

Ohar batean, jeltzaleek adierazi dute EAJk hilabeteotan "muzin" egin diola aurrekontuak negoziatzeari, "printzipio kontua" zela-eta: "Jarrera honi eutsi izan diogu gaur arte erantzukizunez jokatzeko: ulertzen genuen eta ulertzen dugu Kataluniarekin arduraz jokatu nahi badugu, baina batez ere Euskadiko autogobernuarekin erantzukizunez jokatu nahi badugu, Estatuan kontrapisu gisa jardun behar genuela 155.aren indargabetzea bultzatzeko".

Egoera hori azken egunotan aldatu da, EAJren arabera: "Kataluniako Generalitateak President legitimoa dauka honezkero, Parlamentaren gehiengo osoak aukeratua, eta 155. artikulua indargabe geratzea oso hurbil dago". Alderdiak argudiatu du, egoera horretan, 155. artikuluak "iraungitze data" daukala: "EAJ buru-belarri ari da aurreikuspen hori konfirmatua izan dadin". Bestalde, ordea, uste du aurrekontuen blokeoak "amildegirantz" bultzatuko lukeela, "orain arte baino gehiago, Espainia eta Kataluniako egoera politikoa. Aurrekonturik gabe, gatazka ez litzateke konpontzetik hurbilago egongo; guztiz alderantziz, egoera gaiztotu egingo litzateke eta urrundu egingo litzateke elkarrizketa eraikitzailea izateko aukeratik".

Horrez gain, aurrekontuen kontra bozkatzea "keinu bat" litzatekeelakoan dago EAJ, "baina ez luke ondorio erreal edo praktikorik ekarriko Katalunian aldaketa eman dadin. PPko gobernuari ematen zaion txeke zuria izan baino, erabaki honek EAJri ematen dio Katalunian elkarrizketa bidezko irtenbide hitzartua ahalbidetzeko orduan eragiteko duen ahalmenari eusteko aukera". Erabaki hori hartuta, EAJk "mantentzen du, era berean, irtenbide autoritario eta inposatzaileak besterik erabili nahi ez dituztenei aurre egiteko duen gaitasuna".

Pentsiodunen alorrean eginiko akordioa ere gogorarazi du EAJko zuzendaritzak: "Aurrekontu hauek babesteak bermatuko du pentsiodunen kolektibo osoak jasotzen duen prestazioa gutxienez %1,6 igoko dela hurrengo urte biotan. Igoera hau are handiagoa izango da errentarik txikienak jasotzen dituztenentzat eta alargunentzat". Azkenik, "Euskal Agendarekin eta Euskadiko garapen eta modernizazioarekin" duen "konpromisoa" nabarmendu du: "EAJk babestuko dituen aurrekontuek jasotzen dute, era berean, Euskadin 540 milioiko inbertsio errekorra egitea: bultzada erabakigarria emango zaie Abiadura Handiko Trenari eta bestelako azpiegitura estrategikoei, euskal industriarentzako bidezko tarifa elektrikoa lortuko da eta hainbat ekimen sustatuko dira I+G+B esparruan, kulturan eta ingurumenean, besteak beste".

"Eztabaida handia"

Atzo hasi zen aurrekontuei buruzko bozketa Espainiako Kongresuan, baina gaur arte ez du argitu bere behin betiko jarrera EAJk. 16:00etan egin du hori, Euzkadi Buru Batzarrak kazetariei bidalitako ohar baten bidez. Gero, Kongresuko prentsa aretoan, agerraldia egin du Aitor Esteban diputatuak, bi egunez adierazpenak egin gabe eman ostean. Erabakiaren atzean “hausnarketa sakona eta eztabaida handia” egon dela azpimarratu du, eta "Euskadiren eta Kataluniaren interesak" izan dituztela kontuan erabakia hartzerakoan. Eskertu ditu "Kataluniako abertzale batzuek" EAJren erabakia zeinahi izanda agertu duten errespetua.

Estebanek berretsi du 155ak “iraungitze data” duela, “aste, egun edo ordu” kontu bat dela indargabetzea. “Eta jakinaren gainean gaudelako esaten dugu hori”, berretsi du diputatu jeltzaleak, zehaztasun gehiago eman gabe. “Eman ditzaket. Baira hori hala izango dela dakitenen izenak ere, baina ez dut nik egingo”.


Etxebizitza duina?

Itziar dut izena, 43 urte ditut eta seme bat. Nazkatuta nago ordaindu dezakedan alkiler bat bilatzeaz, soldata bajua daukagulako, eta Eusko Jaurlaritzak ez digu laguntzen!

Orain arte, aurkitu dudan bakarra, komilla artean merkea den alkilerra, suposatzen duena txikituta dagoen pisu bat, hezetasunekin, arratoiekin, puskatutako altzari eta etxetresnak, guztiz hondatuta dagoen teilatua, sabaia hezetasunez betea...

Pisu horien jabeek ez daukate obligaziorik? Etxebizitza bat alkilatzeko, ez da egoera onean egon behar? Abalak, aseguruak, nomina, bi edo fidantza gehiago, agentziaren zerbitzuen erdia ordaintzea... hori dena bai, eskatzen diguzue, ezta? Eta zuen etxeak bertan bizitzeko moduan mantentzen dituzue, garbi?

Esan nahi dizuet, ez daukazuela eskrupulorik, etxea alkilatu didana bezelako pertsonak, lotsagabeak zaretela. Ahulenaren beharraz aprobetxatzen zarete. Eskerrik asko hain humanoak izateagatik.


Urrezko Maskorrak Caballer abizena du

Valentziako su etxea 48. Su Artifizialen Lehiaketako garaile izendatu dute bozketa lehiatua egin ondoren

Argazkia: Mikel Goñi

Italia aldera joan zen iaz Urrezko Maskorra, Bruscella su etxeak eraman baitzuen. Aurtengo 48. Su Artifizialen Lehiaketako sari nagusiak, berriz, hurbilago bidaiatu du; Valentziako Caballer Fx su etxeak eskuratu baitu. Beste behin, Urrezko Maskorra Caballer abizenari lotu zaio. Izan ere, su festari buruz hitz eginez gero, zaila baita Valentziako piroteknia ahotan ez izatea. Oraingoan, baina, aurretik ez du Ricardo izena; Vicente baizik. Bi su etxeek tradizio luzea izateaz gain, aspalditik, lehia gogorra bizi dute. Bitxiki, atzo bien izenak elkartu ziren lehiaketaren agurrean: badiako ikuskizunaren arduradun izan zen Ricardoren Ricasa, eta garailea, Vicenteren Caballer Fx.

7.000 euroko saria

Zazpi gauetan Kontxa aurrean egindako emanaldiek bezalaxe, lehiaketak goranzko joera izan du, erritmoa eta kolorea gehituz joan baita egunetik egunera. Azken hiru saioak txalotu zituzten gehien ikusleek, eta epaimahaikideek bat egin dute herritarrekin erabakia hartzean. Hori bai, kideei kosta egin zaie onena aukeratzea, eta eztabaidek ordu laurden atzeratu du saridunak ezagutarazteko prentsaurrekoa. Epaimahaiaren iritzia adierazi aurretik, Kultura eta Euskarako ordezkari Nerea Txapartegik aurtengo ikuskizunen maila goraipatu du, “kalitate handikoak” izan direla nabarmenduz. Horrek berak adostasuna lortzea zaildu egin duela ere aitortu du.”Ezin dugu besteen gainetik askogatik nabarmendu den bildumarik aurkitu, horren ondorioz, bozkatzeko garaian izugarrizko berdintasuna izan da”. Eztabaidak eztabaida, valentziarrek jaso zuten maskor nagusia eta honi dagokion 7.000 euroko diru saria.

Sailkapenean hurrengo izan direnek irabazi izan balute ere ez zen ezustekorik izango. Kirol txapelketa ezagunetatik etorritako atzerriko su etxeek norgehiagokari ukitu exotikoa eman diote azken urteetan. Iaz Pekingo Olinpiar Jokoetan aritutako Txinako Panda Fireworks su etxea izan zen, aurten, aldiz, Hegoafikako Munduko Futbol txapelketan izandako Fireworks For Africa. Biek jakin-min handia piztu zuten, eta txinatarrek ez bezala, hegoafrikarrek ez zuten hutsik egin. Espero zena ekarri zuten, eta erritmoa, kolorea nahiz indarra nagusi izan ziren osteguneko saioan. Urrezko Maskorretik gertu gelditu badira ere, euripean kaleak bete zituzten txalo zaparrada eta Zilarrezko Maskorra eraman dituzte. Bestalde, Italiako Bruscella Bartolomeok Donostian irabaztea zer den badaki, eta 2010ean Urrezko Maskorra eman zion elementuekin itxi zuen ostiralean lehiaketa. Bilduma koloretsua eta elegantea, ordea, garaipena lortzeko nahikoa izan ez bazen ere, ez ziren esku hutsik itzuli.

Gazteenak ados

16 eta 22 urte arteko gazteek osatzen duten Epaimahai Gazteak ere bere erabakia ezagutarazi du eguerdian. Bozeramaile lana egin duen Iñigo Cossio antiguatarrak Txapartegirekin bat egin du lehiaketako ikuskizunen kalitatea goratzean: “Su etxe guztien mailaren jakitun gara, eta erabakia asko eztabaidatu ondoren hartu dugu”. Gazteen hausnarketaren emaitza epaimahai ofizialaren bera izan da. Caballer Fx izendatu baitute garaile. Cossiok argudiatu duenez, “kolore konbinaketa, erritmoa eta musikaltasunarengatik”.


Sorabillako zaldiak

Zaldiak larrean, Sorabilla aldean. Iruditan Sorabilla, Borda Berri eta Bazkardo aldea.


“Hitzak jai herrikoiak bultzatzen dituelako”

Porrontxo jaiek ere parte hartu dute Irutxuloko Hitzaren aldeko kanpainan. Joxean Abeciak, Urtzi Aizpuruk, Joxean Lozak eta Txomin Bornaetxeak parte hartu dute bideo honetan. Jai herrikoiak babesten dituelako, eta egiatarrek bertako albisteak euskaraz irakurtzeko duten hedabide bakarra delako babestu dute gure ekimena.

Donostiarra Arraun Elkartea, Euskal Herrian Euskaraz, Urrats euskaltegia, Irrintzi AEK euskaltegia, Fortuna igeriketa taldea, Donostiako LAB, Amara Berri Kantuz, Kontxita Beitia, Zigor Etxeburua, Donostia Kantuz, Groseko Indarra Surf Taldea eta Ion Martinezek babesa eman diote jada harpidetza kanpainari.

Zu ere Irutxuloko Hitzaren harpidedun edo sustatzaile izan zaitezke. Urtean 77 euroren truke, Irutxuloko Hitza astekaria etxera bidaliko dizugu eta hainbat zozketatan parte hartzeko aukera izango duzu. Irutxulo.hitza.eus webgunearen bidez jarraitzen bagaituzu, izan zaitez sustatzaile. Urtean 30 euroren truke gure proiektua sustatuko duzu, eta hainbat opari eta sarrera eskuratzeko aukera izango duzu.


"Isuri matxistekin" amaitzeko

Nafarroako Berdintasun Institutuan eta Emakunden hedabideen eduki matxistak salatu dituzte Steilas eta ESK sindikatuek.

Isuri matxistei stop. Horra Steilas eta ESK sindikatuek aurkeztutako kanpaina: Hedabideek eduki matxisten zabalpenean duten ardura erdigunean jartzea du xede, komunikabideek matxismoa "ohiko" bihurtzen baitute. Hala, kartelak eta bideoa informatiboak kaleratzeaz ez ezik, eduki matxista salatzera dei egin diete herritarrei.

Ez da kasualitate komunikabideak hartu izana: "Hedabideak, iritzi sortzaileak diren heinean, matxismoa sortu eta berau suspertzen" dutela diote.

ESK sindikatuko Iratxe Alvarez zuzenean zuzendu zaio prentsari: "Komunikabideek baduzue ardura. Ulertzen dugu informazioa ematen duzuela, baina alde pedagogikoa ere zaindu behar duzuela iruditzan zaigu. Indarkeriaren kontrako borrokan, izan behar duzue laguntzaileak, ez aroa mantentzen dutenak".

Salaketarako deia

"Dei egiten diogu, batetik, jendarteari, salaketak jartzera, ikusten dutenean hedabideetan edo kaleetan isuri matxista horiek eta, bestetik, instituzioei ere dei egiten diegu, neurriak hartzeko; haiek badituzte tresnak, badaude legeak eta aplikatu behar dituzte", azpimarratu du Alvarezek.

Nafarroako Berdintasun Institutuan eta Emakunden salatu dituzte ESK eta Steilas sindikatuek hainbat hedabidetan ikusitako eduki matxistak eta salatzeko ohitura zabaltzeko asmoa agertu dute, "eduki matxisteak hedatzeak emakumeenganako indarkeria eragiten baitu".

Eraldaketa sozialerako bidean

"Eraldaketa soziala" galdegin dute indarkeria matxistarekin amaitzeko, hau da, “prebentzioa, berdintasunean heztea, tratu txarren egileei babesik emanen ez dien jendartea sortzea eta legeak ezartzea”.


Oindiri bira: 8,4 kilometro

Ekhi Zubiria Etxeberria

HERNANIKO Ibilbide Urdinen Sarea bi fasetan burutzen ari da. Lehenengo fasean bi ibilbide prestatu zituzten, Santa Barbarakoa eta sagardotegietatik barrena doana. Bigarren faseko ibilbideak prestatzen bukatzen ari dira orain, Oindi inguruko itzulia eta Urruzunokoa. Azken hauek herritik urrutiago daude, mendikoagoak eta zailagoak dira. «Kaxkotik nahiko gertu daude eta erabat ezezagunak dira hernaniar gehienontzat. Hernaniren beste ikuspegi bat ematen dute paraje horiek» esan digute Mendiriz Mendiko kideek. Ibilbideen azkeneko seinalizazio lanak egiten ari dira eta laster argitaratuko dira bide hauei buruzko diptikoak.

Pardiola-txiki baserriaren ondotik hasi

Portutik Osiñaga auzora doan bidea hartuta, Loidi baserrira iritsiko gara. Hemen, goraka doan aldapa gogor bat hartu eta bi kilometro baino lehen Pardiola baserriko kruzera ailegatuko gara. Hor hasten da ibilaldia. Nahi izanez gero, Hernaniko kaxkotik abiatuta ere hasi daiteke itzulia. Pardiolatik abiatu eta ordu erdi bat oinez ibili ondoren, Mugarriluzeko mugarrira iritsiko gara, Hernani eta Urnieta arteko mugara. Urnietako lurren barruan, Pozontarriko lepotik pasatuko gara. Oindiren magalean kokatzen den leku honetatik Aballarri ikusten da. Toki honetan Pozontarriko dolmena aurkituko dugu, kobre eta brontze garaietan gizakiak ehorzteko eraikitakoa, hilobi kolektibo bezala.

Muniskueko estazio megalitikoa

Urnietatik Hernaniko lurretara bueltatuz, Muniskuetik pasako gara. Hemen aurkituko ditugu trikuharria, 1,75 metroko menhirra edo Muniskueko artamugarria. Dirudienez, artamugarriak oso ohikoak dira Urumea bailaran. Beren funtzioa zen, esaten dutenez, basogintza edo basoaren esplotazioa nagusi zen inguru batean libre (esplotatzeko ez zena) zegoen terreno bat markatzea. Artamugarria terreno horren zentroa zen. Bidean aurrera eginda, ibilaldiaren bukaera aldera, Argurutzeko harkaitzak pasa eta Saratsaingo bordara iritsiko gara. Eta han Ereñotzuko basoan barrena joango gara berriro Pardiola-txikin bukatzeko. Ereñotzuko basoari inportantzia handia ematen zaio, Hernani inguruetako baso mistorik handiena omen delako.


Bikote bat atxilotu dute Santanderren, Frantzian hilketa bat egotzita

Uztailaren 9an, ustez, 29 labankada sartu zizkioten gazte bati Frantziako Reims hirian.

Polizia Nazionaleko agenteek senar-emazte diren bi lagun atxilotu ditu Santanderren. Joan zen uztailaren 9an, Frantziako Reims hirian, gazte bati ustez 29 labankada sartzeagatik. Bikoteak Espainiara ihes egin zuen, eta Santanderren bizitzeko asmoa zeukan. Bertara lan-arrazoiengatik joan zirela zioten.

Polizia-iturriek gaur (asteartea) jakitera eman dutenez, egozten zaizkien egintzak Reims hiriguneko apartamentu batean jazo ziren. Akusatuek, leku berean, beste gizonezko bati ere zauri larriak eragin zizkioten, eta oraindik ospitalean ari da sendatzen.

Atxilotutako gizonezkoak Brasileko nazionalitatea dauka eta 39 urte ditu; bere emazteak, 38. Hilketa ustez gauzatu ostean, biek batera egin zuten ihes Espainiara, eta Kantabrian bizi ahal izateko izapideak egiten ari ziren.

Erasoen ustezko arduradun biek Frantziako agintaritzak jarritako Atxilotzeko eta Entregatzeko Europar Agindua zeukaten indarrean, Reimseko Polizia Judizialak egindako eskabidea zela medio.


Bilboko hondakinen fabrika itxi dute, Q sukarragatik

Bestalde, arrazoia zein den jakinda, orain ez zabaltzeko eta jatorria identifikatzeko lanean ari direla esan du Unai Rementeria Bizkaiko Aldundiko bozeramaileak.

Bilboko hondakinen Tratamendu Mekaniko Biologikorako fabrika itxi du behin-behinean Bizkaiko Aldundiak, garbitzeko, asteazken honetan, Q sukarraren epidemia-agerraldiaren ostean. Gutxienez, zortzi langileri eragin die.

Oraindik beste 25 infekzio-kasu berresteko daude, Arraiz mendian, eta baliteke bederatzi pertsonarengan ere eragina eduki izana Markinan (Bizkaia), nahiz eta agerraldiaren jatorria ezberdina izan.

Coxiella burnetii bakterioak eragiten du Q sukarra, ardi, ahuntz, behi, katu, txori, arratoi eta saguak izan daitezke bakterio patogenoaren eramaileak, eta, horiekin harremanetan jarriz gero, gizakia ere kutsatu daiteke. Gaixotasunak ondorengo sintomak eragiten ditu: eztul lehorra, sukarra, buruko mina eta giharretako mina.

"Kontrolpean"

Bizkaiko Foru Aldundiak jakitera eman duenez, zaborren tratamendurako fabrikan agertu den infekzioa kontrolpean dago.

Arrazoia zein den jakinda, orain ez zabaltzeko eta jatorria identifikatzeko lanean ari direla esan du Unai Rementeria Aldundiaren bozeramaileak.

Lantegi horretako 8 langile kutsatu dira, eta oraindik baieztatu gabe dauden beste 25 kasu daudela azaldu dute.

Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundia "era koordinatuan lan egiten ari dira" epidemia-agerraldi hau kontrolatzeko.


Basroller taldeko 16 patinatzailek Calafateko 12 orduko erronkan parte hartu dute

Uztailaren 18an ospatu zen Tarragonan 12 orduko proba. Basroller A taldeak lehenengo postua lortzeaz gain errekorra lortu zuen.

Le Mans-eko 24 orduko txapelketan parte hartu ondoren, uztailaren 18an 16:00etan Calafateko (Tarragona) 12 orduko proban parte hartu zuen Basroller taldeak. Erresistentzia-txapelketa honetan 1000 parte hartzaile batu ziren: guztira 117 taldek izena eman zuten, hainbat herrialdetatik etorriak -Frantzia, Txekia, Ingalaterra, Argentina eta Txile, besteak beste-.

Andres de Regil Basroller taldeko kidearen esanetan, “edizio honetan norabide aldakorreko haizearen eraginez, askoz gogorragoa izan zen lehia. Gainera, tenperatura altuek ere eragin handia izan zuten“.

Basroller taldeko 16 patinatzaile Calafatera joan ziren, hiru taldetan banatuta: Basroller A, aurreko edizioetako irabazleak; Basroller B, proba honetan hasiberriak; eta Basroller mistoa -gehiengoa emakumeak-.

LEHENENGO POSTUA, ERREKORRAREKIN

Basroller A taldeak errekor pertsonala hautsi zuen eta lehenengo postua eskuratu zuen. Guztira 117 buelta eman zituzten -380,25 kilometro-. Basroller B taldeak hirugarren postuari eutsi zion eta 89 buelta eman zituen -289,25 kilometro- eta talde mistoak laugarren bukatu zuen 77 buelta emanez -250,25 kilometro-.

“Balorazioa ezin hobea da. Taldearen kirol lorpenak ez ezik, motibazio-mailak eta gogobetetasunak gora egin dute erronka hauek egin ahal izateko“, dio De Regilek.


Emakumezkoen Binakako frontenis txapelketa jokatuko da Baztanen martxoaren 9tik aitzinera

Izen-emateko azken eguna otsailaren 21a

Txapelketan parte hartu nahi dutenek izena eman beharko dute Kultur Etxean, otsailaren 21a baino lehenago. 10 euro ordaindu beharko dira bikoteko eta lehen maila edo bigarrenean jokatuko dute. Partida guztiak larunbatetan jokatuko dira 15:00etatik aitzinera.

Emakumezkoen Binakako frontenis txapelketa antolatu dute Baztanen. Martxoaren 9an hasiko dira partidak, horregatik, izen ematea otsailaren 21a baino lehenago egin beharko da. Kultur Etxean egin liteke, kirol zerbitzuko bulegoan, 948 581279 telefonora deituta edo kultura@baztangoudala.eu helbidean. Bikote bakoitzak 10 euro ordaindu beharko ditu. Txapelketa lehen eta bigarren mailan jokatuko da eta parte hartzaileek izen-emateko orduan zehaztu beharko dute zein mailatan jokatu nahi duten.

Parte hartzaile kopuruaren arabera erabakiko da partidak non jokatuko diren. Datu batzuk zehaztu dituzte ordea, partida guztiak larunbatetan jokatuko dira, baina martxoaren 30ean ez da partidarik izanen. 15:00etan hasiko da lehendabiziko partida eta ondokoak ordu erditik ordu erdira seinalatuko dira. Derrigorrezkoa izanen da partida hasi baino ordu erdi bat lehenago frontoian egotea. Jarritako ordutik 10 minutu beranduago agertzen denari partida galdutzat emanen zaio 30-0 emaitzarekin.

Puntuaketa sistemari dagokionez, zozketa bidez erabakiko dira lehenengo errondako talde bakoitzeko bikoteak eta horiek ligaxka moduan jokatuko dute. Ondoko partidetan kanporaketa sistema jarraituko da. Txapelketaren inguruko arauak Baztango udalaren web orrian irakurri litezke.


Giza eskubideak auzitan Argentinan, Macriren agintaldiaren hasieran

Hebe de Bonafini Maiatzeko Plazako Amen presidentea atxilotzeko aginduak kritika zorrotzak eragin dizkio gobernuari.


Hasi dituzte Gabonetako kantak ikasteko saioak

Lorea Larrañagak gidatu zuen lehena barikuan; Adolfo Jainagak eguenean egingo du hurrengoa

Olentzero, Hator Hator, Horra Mari Domingin, Din Dan Don!, Bizar Zuri... Maala Guraso Elkarteak antolatuta Gabon kantuak entzungo ditugu herriko kaleetan barrena hilaren 24an eta horiek prestatzen hasiak dira dagoeneko.

Barikuan egin zuten lehenengo entsegua Kultura Etxeko musika gelan 20 bat lagunek. Musika irakasle Lorea Larrañagaren gidaritzapean egin zuten eta asmoa da hemendik eta Gabonak iritsi bitartean gehiago egitea.

Hurrengo hitzordua eguenerako, hilak 16, egin dute Herri Eskolan. Bigarren saio hori Gabon egunean guraso elkartearekin batera eskean irteten den Adolfo Jainaga trikiti irakasleak gidatuko du. 19:00etan emango diote hasiera entseguari. Umeak zein helduak herritar guztiak daude bertan parte hartzera gonbidatuak.


Jon Garañoren 'La trinchera infinita' filmak, 15 nominazio Goya sarietan

2018an Handia filmarekin 10 Goya sari jaso ondoren, makina bat hautagaitzarekin bueltatuko da Jon Garaño astigartarra, 2020ko sari banaketara. Izan ere, 15 nominazio jaso ditu, Aitor Arregi eta Jose Mari Goeneagarekin batera zuzendu duen La trinchera infinita pelikulak. Horien artean daude, Garañori berari zuzenean dagokionean, pelikula onenaren eta zuzendaritza onenaren sariak. Eta horiekin batera, honakoak: gidoi originala, musika originala, emakumezko eta gizonezko aktore onenak, gizonezko ezusteko aktorea, produkzioko zuzendaritza, muntaia, argazki zuzendaritza zein artistikoa, jantziak, makillajea eta pelukeria, soinua, eta efektu bereziak. Urtarrilaren 25ean egingo dute sari banaketa.


Ezker abertzalearen legalizazioa eskatzeko, kotxe karabana

Zapatuan, hilak 5, 11:00etan abiatuko da karabana plazatik

Ezker abertzalearen ustez, "Euskal Herriak bizi duen une politikoak ezker abertzalearen ahotsa izango den proiektu politiko legal baten premia du"

Ezker abertzalearen legalizazioa eskatzeko kotxe karabana egingo dute zapatuan, hilak 5, 11:00etan plazatik abiatuta. Ezker abertzalearen iritziz, "Euskal Herriak bizi duen une politikoak ezker abertzalearen ahotsa izango den proiektu politiko legal baten premia du". Gainera, "demokrazia osoko agertoki bat eraiki nahi duen orok legalizazioaren alde ekiteko momentua" dela adierazi dute.

Ezker abertzalearen usetz, pertsona guztien eskubideak errespetatuak izan daitezen, proiektu politiko guztiak egingarriak izan daitezen eta aukera politiko guztien artean libreki hautatu ahal izateko, "beharrezkoa da legalizazioa".


Tindufeko haurrei harrera egin diete udaletxean

Joan den ostiral goizean udaletxean harrera egin zieten uda Irunen igarotzen ari diren Saharako hamabi haurrei. Udal gobernuko eta oposizioko taldeetako ordezkariek oroigarriak trukatu zituzten haurrekin. Arratsaldean ume bakoitzak zuhaitz bati bere izena jarri zion, hiriko jaioberrien arbolak dauden gunean. Hamabigarren aldia da Tindufeko haurrek Irunen uda igarotzen dutela, udalak eta Tadamum elkarteak partekatzen duten Oporrak Bakean programaren barruan.


Elezkano eta Zabaleta txapeldun Bilboko Aste Nagusia Torneoan

Abuztuaren 27an, larunbatez, ospatu da Bizkaia Frontoian Bilboko Aste Nagusia Torneoaren finala. Danel Elezkano zaratamarrak eta Jose Javier Zabaleta nafarrak osatutako bikoteak irabazi du txapelketa, Aimar Olaizola eta Alvaro Untoria gailenduta (22-15). Era berean, Zaratamoko pilotaria Torneoko onena izendatu dute.


Inaxi Etxabe bertsolariarekin solasean, gaur, "Hitzetik Hortzera"n

Bestalde, COVID-19ak bertso plaza geldiarazi duenez, urteko bertsoaldien bilduma eskainiko dute, bertso berriagoen faltan.

Inaxi Etxabe bertsolariak bere etxera gonbidatuko du gaur "Hitzetik Hortzera"ko lantaldea. Duela 87 urte sortu zen Oikiako baserri batean, eta bere ibilbidean hainbat eta hainbat bertso kantatu eta idatzi izan ditu, baita sariketak irabazi ere. Bestalde, COVID-19ak bertso plaza geldiarazi duenez, urteko bertsoaldien bilduma eskainiko dute, bertso berriagoen faltan.

Oikian jaio zen Inaxi Etxabe, 1933ko martxoaren 26an, hamaika senideren artean gazteena. Bere etxean izan da Eider, bere urtebetetzea pasa berritan. Baserri giroan sortu zen Inaxi, eta orduko baserriko bizitza nolakoa zen galdetuko diote. Pilotarako eta dantzarako sena ere bazuen, eta oso ongi moldatzen zen batean zein bestean. Dena den, zaletasun handienak kantagintza eta bertsolaritza izan ditu txiki-txikitatik. Gaur egun mantentzen ditu zaletasun horiek, eta igandeko programan horren testigu izango gara. Bertso sortekin hainbat sari eskuratutakoa da Inaxi Etxabe, eta Basarri bertsolari ezagunari ere sekulako erantzuna eman zion emakumeen aurka idatzi zituen bertso batzuen harira.

Isildu ez zirenak: Joxepa Zubeldia

Aste honetan ere izango da bertsolaritzaren historian arakatzeko tartea. Hernaniko Ibarluze baserrian jaio zen Joxepa Zubeldia, 1865ean. Kaxiano Zubeldia anaiarekin sarritan jarduten zuen bertsotan etxean, eta Gabonetan eta santa eske garaian etorritako taldeekin balkoitik bertsotan aritzen zen. Bertso ugari ere idatzi zituen. Bere lagun baten baserrian pasatzen zuen tartea horretarako, etxean, bere seme-alabek ez baitzuten gogoko amaren bertsozaletasuna.

Eta egungo bertsoaldiei dagokienez, COVID-19ak bertso plaza geldiarazi duenez, urteko bertsoaldien bilduma bat eskainiko dute. Hala, Donostian, Gasteizen, Iruñean, Izturitzen, Senperen, Tolosan, Beasainen eta Elgoibarren izango dira.

Igandeetan, 15:00etan, "Hitzetik Hortzera" ETB1en eta eitb.eus-en, eta, ondoren, EiTB Nahieran atarian.


Entzierrotxoa ikusteko sarrerak eska daitezke jada

Zozketaren bidez banatuko ditu Iruñeko udalak sanferminetako entzierrotxoak ikusteko sarrerak: 350 gonbidapen izanen dira egun bakoitzean.

Sanferminetako entzierrotxorako sarrerak eska daitezke jada, ekainaren 10 arte. Eskaera guztiak jasota, zozketaz banatuko ditu Iruñeko udalak egun bakoitzeko 350 gonbidapen, uztailaren 6tik 13 arte.

Baldintza bakarra 010 telefono zenbakian edo pamplona.es webgunean apuntatzea da, eta NAN zenbakia izatea.


Egun beltzaren kronika osatzen

1937ko apirilaren 26an airez eraso zuten Munitibar. Francoren aginduz, alemaniar eta italiar faxistek Gernika bonbardatu aurretik eragin zuten sarraskia. Lurretik 300 metrora, bonbak jaurti eta jendea metrailatu zuten.Gernika bonbardatu zuten egun berean airez eraso zituzten faxistek Arbazegi eta Gerrikaitz. Zehatz esateko, alemaniar eta italiar hegazkinek Gernika suntsitu aurretik bonbardatu zuten Munitibar. Sarraski hura bertatik bertara ezagutu zuten bizilagunek kontaturikoagaz eta gainontzeko herritarrek urteetan etxean entzundakoagaz egun hartako kontakizuna osatu dute Ahaztuen Oroimeneko kideek.Testigantzekin bildutakoa azaldu zuen domekan Alberto Unanumo Ahaztuen Oroimeneko kideak Bonbardaketaren 80. urteurrena. 1937/04/26 Aire erasoaren kronika hitzaldian. Haren berbetan, «benetako hutsunea» egon da Munitibarko aire erasoaren inguruan.Bonbak botatzeagaz batera, jendea metrailatu egin zuten. 300 metrora burutu zuten erasoa Gernikan 1.500 metrora. «Hutsunea egon da, beharbada Gernikako oihartzunak Munitibarkoa itzali duelako», zehaztu zuen Unamunok.Italiarren Junker JU 52 bonba hegazkinekin eta alemaniarren Heinkel He-51 ehiza hegazkinekin bonbardatu eta tirokatu zituzten munitibartarrak. «Adierazgarria da halako hegazkin batek eroan eta bota ahal zituela 250 kiloko sei bonba, edo 50 kiloko 24, edo su hartzeko 1.728 bonba». Ehiza hegazkinak goitik behera aritu ziren tirokatzen ordurarte sekula ez zuten erabili pikauan metrailatzearen teknika. Horietako bakoitzak 500 bala tirokatzeko ahalmena zeukan.Ahaztuen Oroimeneko kideek ikertutakoaren arabera, bonba hegazkinak Burgostik etorri ziren Munitibarrera, eta ehiza hegazkinak, ostera, Gasteiztik. Herriko erasoa 15:00ak aldera amaitu zutela uste dute, eta handik munizioak kargatu, eta Gernikara joan zirela.Unamunok bonbardaketan guztiz suntsituta geratu ziren etxeen zerrenda ere aipatu zuen, beti ere haiek dituzten datuen arabera. Izan ere, gehiago izango zirela uste dute. Halaber, kontatu zuen Munitibarren lau kazetari zeudela egun hartan gertatutakoa babeslekuetatik jarraitzen.Kazetariek kontaturikoaBonbardaketan zortzi pertsona erahil zituztela kontatu zuten kazetariek. Ondoren, hegazkinek bizirik zeudenak eta ihesean alde egin zutenak tirokatu zituztela azaldu zuten, eta baita Arbazegiko bi abade erreskate lanetan laguntzen egon zirela ere.«Bat-batean zazpi ehiza hegazkin itzuli ziren. Haien erasoen ondorioz erreskate lanetan zeudenak bonba zuloetara sakanabatu behar izan zuten bitartean, hegazkinek jira-biraka jarraitu zuten goitik beherako jauziak eginez, 90 minutuz herria zipriztinduz, tikoratuz», irakur zitekeen kazetarien kronikan.Astelehen goiz hartan, Bolibartik sartu ziren herrira, eta bonbardaketagaz hasteko Gontzugarain bota zuten bonba handi bat eta Motaunen beste bat. Azken horretan Justa Mendibe 84 urteko emakumea hil zuten, eta koinatu eta seme bat zauritu zituzten. Haren loba Maria Irusta 13 urteko neskatoa anbulantzian atera zuten herritik, eta ez zuten hartaz sekula ezer jakin.Alemaniako Kondor Legioko kideek eskuadrillak osatzen zituztela azaldu zuen. Esaterako, K88 zen herrian egon zen eskuadrillaren izena, eta hango kapitainak agiri batean egindako adierazpenak ere bildu dituzte Ahaztuen Oroimeneko kideek: «Gernikako erasoagaz lotuta dio, aurretik Gerrikaitz eta Munitibarren burutu zutela erasoa. Erasoa 300 metroko altueratik egin zutela, eta bere abioian 250 kiloko bonbak bota zituela».Mendibe izan zen egun hartan herriko kanposantuan lurperatu zuten bakarra, azken sakramentua jaso barik eta elizkizunik barik. Izan ere, abadeak ezkutatuta edo alde eginda zeuden.Aire erasoaren ondorioz hildako gainontzekoak bonba zuloetan lurperatu behar izan zituzten. Esate baterako, Zubialdeko Matea Bilbao haren etxean eroritako bonba zulo batean lurperatu zuten apirilaren 28an, eta haregaz batera baita Pedro Intxausti Periko errota, Maria Intxausti, Angela Otadui eta ezezagunak zaizkien beste miliziano bat edo bi ere. Horiek lurperatutako eremua Malatierra izendatu zuten.Arbazegiko plaza ondoan zegoen abadetxearen ortuan ere erori zen bonba bat, eta hango zuloan lurperatu zituzten Ermutik etorritako Jose Maria Ostolaza mallabiarra, haren emazte Emilia Larrinaga eta Julene 15 hilabeteko alaba, baita beste lau pertsona eta hainbat gorputz atal solte ere. Bengolako zuloan, berriz, Barakaldoko miliziano bat lurperatu zuten.«Uste dugu bonba zuloetan lurperatzea inon ez dela gertatu. Frankistek ez zuten utzi hildakoak kanposantuan sartzen. Nahi eta nahi ez, denak bonba zuloetan sartu beharra izan zuten».1947an herriko hainbat bizilagunek atera zituzten abadetxeko ortuko zulotik; soldatapean burutu zuten beharramallabiarrek ordainduta. Zubialdeko zulotik, aurretik atera zituztela uste dute. Baina Bengolako, kanterako eta Zuzaeta baserriko ingurukoak egin barik daude.Ahaztuen Oroimeko kideek iazko ekainean txosten teknikoa egin, eta Jaurlaritzaren, Aranzadiren, udalaren eta mankomunitatearen esku utzi zuten. «Lurperatuta daudenak ateratzeko konpromisoa du Jaurlaritzak, eta egunen batean teorian saiakeraren bat egingo dute».Bezperan abisuaApirilaren 25ean Munitibartik pasatu zen Itxasalde batailoia, eta Luis Bernedo eta Jose Amezti batailoiko gudariek etxekoei esan zieten bonbardaketa arrisku nabarmena zegoela, eta kontuz ibiltzeko, eta etxetik basora edo mendira irteteko. Gehienek kasu egin zieten; Ameztiren aita Bengolako Jose Amezti etxean geratu zen, eta biharamunean etxearen ertz batean bonba bat bota, eta zauritu egin zuten.Berbaldian hainbat dokumentu erakutsi zituen Unamunok. Esate baterako, 1936ko abenduaren 22ko Euzkadi egunkariko albiste bat aipatu zuen. Bertan, Orduñan zeuden Itxasalde batalloiko Boga Boga eta Telleria konpainietako Arbazegi eta Gerrikaitzeko gudariek «nobedade barik» zeudela zehazten zen, «etxekoak lasaitu asmoz». Ahaztuen Oroimeneko kideek dakitenez, gutxienez zazpi munitibartar bost Tellerian eta bi Boga Bogan egon ziren konpainia horietan. Haien izen-abizenak zerrendatu zituen Unamunok.Italiarrak Urkaritik Ondarroako kostaldera zabalduta zeuden, eta aire erasoaren bezperan haiek egindako txostena erakutsi zuen. Italiarrek menditik ikusi zutena kontatzen da: Markina inguruan baserri bat bonbardatzen ikusi zutela domeka arratsaldean. «Ziarregiko Luzar baserrira bi bonba bota, eta inguruko arboladira 25 bonba, eta Pagoleorragara bospasei bota zituztela azaltzen da txostenean. Uste dugu bezperako erasoa hemengo herrietan kanoi antiaereoak edo metrailadoreak zeuden konprobatzeko izan zela, eta erantzunik jaso ez zutenez, biharamunean gura zuten moduan burutu zituzten erasoak».Hildakoak bonba zuloetan lurperatzera derrigortu zituztela azaltzen duen dokumentu bat ere irakurri zuen Unamunok, Juan Jose Intxaustik eskuz koaderno batean idatzitakoa.Australiako egunkari bateko albistea ere eroan zuen hitzaldira. Mintegiko zuloan egondako kazetari baten kronikak matxinoen bonbarderoek 50 bonba astunetik gora bota zituztela Gerrikaitz eta Bolibarren dakar, eta herriak apurtu egin zituztela: «Bolibar akatsa dela uste dugu, Gerrikaitz eta Arbazegiz ari zela uste dugu».


Juan San Martin idazle, etnografo eta euskaltzaina gaurko egunez hil zen

Duela hamahiru urte hil zen Euskal Autonomia Erkidegoko lehen arartekoa izan zen eibartarra.

Poeta, idazlea, eta kazetaria. Argazkilaria, etnografoa, eta mendizalea. Euskaltzaina, eta arartekoa, ere bai. Juan San Martinen biografiak erpin asko ditu, baina abiapuntu bakarra: aparteko jakinmina zuen. Hala dio, Antton Narbaiza idazle eta herrikideak.

Eibarren jaioa, 1922an. Ama hizkuntza zuen euskara, baina soldaduskara joan zenean konturatu zen, horrek zer esan nahi zuen, benetan. Ama otxandioarrari gutunak idaztean, gaztelaniara jo behar zuela, ohartu zenean. Orduan alfabetatu zen. Autodidakta izan zen landu zituen alor guztietan. Eta asko izan ziren alor horiek. Narbaizak esan bezala, edozerri eusten baitzion.

Euskalgintzari dagokionez, lan handia egin zuen, esaterako, Arrate inguruko kantu herrikoiak biltzen. Umorea jorratu zuen, bi narrazio liburutan. Eta poema ederrak idatzi zituen, Otsalar goitizenarekin. Gaia edozein zela ere, humanismoak mugitzen zuen.

Itzal handiko beste pertsona askorekin ere izan zuen harremana San Martinek. Aita Barandiaran, Julio Caro Baroja, Jorge Oteiza… Gabriel Aresti lagunaren Harri eta Herri libururako hitzaurrea idatzi zuen. Eta harreman estua izan zuen, Koldo Mitxelenarekin ere. Hark eskatuta, Hegan aldizkariko zuzendari izan zen, 80ko hamarkadan.

Euskaltzain oso izendatu zuten 1964an, eta rol horretan, berak abiarazi zuen Martuteneko Itzultzaile Eskola: EIZIEren aurrekaria.

Horrekin guztiarekin nahikoa ez, eta Euskal Autonomia Erkidegoko lehen arartekoa izan zen, 1989tik 1995era. Bake gizona ere, bazen-eta.

Nekez egin daitezke Juan San Martinek baino gauza gehiago, ia 83 urtetan. Gaur hamahiru urte zendu zen, Hondarribian.


Adunan bildutakoa, Saharan elikagai

Urte asko daramate Adunan Saharako kanpamenduetara bidaltzeko janari bilketak egiten. Aurtengoan ere ez dute hutsik egin eta 235 kilo elikagai bildu dituzte.

Urtarrilaren 17an jarri zuten bilketarako postua. Goiz guztian zehar, hainbat eta hainbat herritar hurbildu zen bilketa egiteko prestatutako gunera. Maixabel Tolosa bilketa egiten duen taldeko kide da: “Oso pozik gaude jasotako erantzunarekin. Aduna herri txikia da eta hala ere, elikagai kopuru ederra jasotzen dugu. Herritarrei eskertu egin behar diegu egiten duten ahalegina”. Postura hurbiltzen diren herritarrak ez dira esku hutsik joaten, izan ere, salda eta pintxo goxoak prest izaten baitituzte elikagaiak ekartzen dituztenentzat: “Produktuak erosi eta postura gerturatzeak esfortzua eskatzen du eta hori eskertzeko modu bat da pintxoak eskaintzea”, azaldu du Maixabelek.

Santa Eskean bildutakoa

Santa Ageda bezperan kantuan bildutako dirua ere Saharara bideratzen dute. “Aurten hogeita sei pertsonako taldea osatu genuen kantuan ateratzeko. Bi taldetan banatuta egin genuen Santa Eskea, herrigunean batzuk, Goiburu inguruan beste batzuk. Aurten lehenengo aldiz autobus txiki batean ibili zen Goiburuko taldea. Baserriak oso sakabanatuta daude eta aurreko urteetan furgoneta eta kotxeetan moldatzen ginen, baina aurten, autobusa hartzea erabaki genuen, guztiok lasaiago ibiltzeko aukera izan genezan”, adierazi du Maixabalek. “Eguraldiak ez zuen gehiegi lagundu, euri zaparrada galanta bota zuen arratsaldean eta kantuan atera ahal izateko, zain egon beharra izan genuen. Atertu zuen azkenik, eta oso gustura ibili ginen. 1340,85 euro bildu ziren eta dirua eman ziguten guztiei eskerrak eman beharrean gaude. Diru horren zati handiena Saharara bidaltzen dugu eta beti gordetzen dugu pixka bat udan handik etortzen diren haurrei festa eguna antolatzeko. Santa Eskean ibili ondoren, Txulobin bildu ginen elkarrekin, giro ederrean, bokadiloak afaltzeko”, gaineratu du.

Hamairu urte daramate Adunan Santa Eskean ateratzeko taldea osatuz: “Eskola txikien jaia antolatzen ari ginela, dirua lortzeko modu bat zela pentsatu, eta kantuan atera ginen. Hurrengo urtean, berriro kantuan ateratzeko erabakia hartu genuen, baina ez genekien dirua nora bideratu. Dani Arizalak proposatu zuen Saharara bidaltzeko aukera eta geroztik, horrela egiten dugu urtero”, azaldu du Maixabalek.

Udan, jaialdi berezia

Uztailean, Saharako haurrei ongietorria emateko jaialdi berezia egingo dute. “Danik proposatu zuen haurrentzako jaialdia egiteko ideia. Gipuzkoako herri ezberdinetan sakabanatuta izaten dira umeak udan eta elkar ikus daitezen antolatzen da Adunako jaialdia. Urteroko hitzordua da. Hasiera batean, Santa Agedan bildutako diru gehiena erabiltzen genuen jaia antolatzeko. Pena ematen zigun Saharara horren diru gutxi bidaltzeak eta jaialdia antolatzeko, enpresa ezberdinei laguntza eskatzen hasi ginen. Azken urteotan, bazkarirako janaria laguntzaile horien bidez lortzen dugu. Laguntzaile horiei guztiei ere eskerrak eman nahi dizkiegu”, azaldu du Maixabalek.

Ehun haur inguru hurbiltzen da Adunara udako jaialdian: “Oso gustura ibiltzen dira umeak. Gorritiren animaliak ekartzen ditugu, oso gustuko dituztelako. Gainerantzean, txaranga, herri jolasak edota antzerkia ere eskaintzen zaizkie. Umeekin batera, zenbait zaintzaile, begirale eta guraso ere etortzen da. Gurekin batera bazkaltzen dute eta guztiek ere oso ondo pasatzen dute. Iaz paella prestatu genuen eta oso ondo atera zen. Paella egiteko ontzi handi batean egin genuen, plazan, eta haurrek ikusteko aukera izan zuten. Festa polita izan zen. Aurten ere, uztailean egingo da jaialdia, baina oraindik data guztiz zehaztu gabe dago”.


Ainhoa Barriola: «Euskaldunok ez diogu beldurrik kirofanoari, jendeak esango duenari baizik»

Medikuek ikasteari ez diotela inoiz uzten esaten da. Eta zirujau estetikoek? Zu Madrilen izan zara asteburuan.

Zirujau estetikoek are gehiago, berrikuntzak etengabe datozelako eta ezin duzulako atzera geratu. Maisu garrantzitsuenak alde batetik bestera mugitu ohi dira ikastaroak emateko. Sarritan asteburuak eta oporrak ikastaroetara joateko aprobetxatzen ditugu. Asteburu honetan, rinoplastia, liftinga eta blefaroplastiaren inguruan aritu gara, baita konplikazioen inguruan ere. Horixe izan da interesgarriena, konplikazioak konpontzea zaila delako eta irakasleek duten esperientzia hori guztia oso lagungarria delako.

Zirujau estetikoa eta konpontzailea zara. Zein alde dago bien artean?

Erretakoak, zauritutakoak, sortzetiko malformazioak dauzkatenekin kirurgia konpontzailea egiten dugu. Kasu horietan berreraiki egin behar da, ahalik eta forma "normalena" eman. Estetika egitera datozenak mentalitate ezberdinarekin datoz, dena "normal" dute, baina bere gorputzeko atalen bat ez zaie gustatzen eta hobetu nahi dute. Hauek ez dira gaixoak, ez daude erreta ez dute traumatismorik pasaà Borroka batean norbaitek sudurra hautsi badu, hori zuzentzea kirurgia konpontzailea izango litzateke, baina gero nola geratu den ez bazaio gustatu eta beste ebakuntza bat nahi badu, hori estetikoa da. Espainian estetikoa soilik pribatuan egiten da. Konpontzailea egitea zure eskubidea da, baina estetikoa ez, zure aukera da eta ordaindu egin behar duzu.

Orduan kirurgia estetikoa egiten dutenak gaixoak ala bezeroak dira?

Nik denei gaixo edo paziente esaten diet. Baina kongresuetan eta, sarritan bereizi egiten dituzte. Azkenean ezberdinak dira. Kirurgia konpontzailea ahal duzun hoberena egiten duzu baina oso zaila da emaitza perfektua izatea. Estetika egin nahi dutenek askoz gehiago eskatzen dizute.

Mirariak eskatzen al dituzte?

Askotan bai. Horregatik da hain garrantzitsua kontsulta. Haiekin hitz egiterakoan zein perspektiba dituzten ikusi behar duzu, azkenean, psikologoa ere izan behar duzu nolabait. Ikusten baduzu perspektiba normalak, naturalak dituztela, eta badakitela zertaz hitz egiten ari garen, non sartzen diren, orduan aurrera egiten duzu. Baina ikusten baduzu idealizatuta daukatela, telebistan esaten duten guztia sinesten dutela, orduan luze hitz egin behar duzu haiekin, abantaila eta desabantaila guztiak azaldu. Eta hala ere, ez badute ikuspuntua aldatzen, orduan hobeto da ez egitea. Lortu nahi dutena ez dute kirurgiarekin lortuko, kirurgiak ez ditu euren bizitzan dituzten arazoak konponduko. Telebistan esaten dute kirurgia estetikoa oso erraza dela: egin eta kito, hurrengo egunean dena amaitu da. Hori ez da egia. Pazientea osasuntsu dago, bai, baina kirofanoan sartu behar du, post-operatorioa pasa behar du eta denbora beharko du errekuperatzeko.

Kirurgia estetikoa gutxiago onartzen da Euskal Herrian kanpoan baino?

Gero eta onartuago dago eta gero eta jende gehiago etortzen da. Jendeak gero eta naturalago hartzen du. Baina kirurgiaren aurrerapenak berak badu zerikusia horretan: lehenago egiten ziren ebakuntzen emaitzak artifizialagoak ziren, orain gutxiago nabaritzen dira. Hala ere, Euskal Herrian itxiagoak gara kontu hauetan, eta beldurtiagoak. Ez diogu beldurra kirofanoari, baizik eta gero jendeak esango duenari. Nire ama ere zirujau plastikoa da, orain erretiratuta badago ere. Berak dio hasieran oso jende gutxik egiten zuela, gaizki ikusia zegoela eta egiten zutenek ezkutuan egiten zutela. Egun zirujauak gero eta gehiago gara eta denok lana daukagu. Gorantz doan seinale. Baina egia esan, Bartzelonan edo Madrilen baino askoz gutxiago egiten da hemen oraindik.

Zein maila ekonomikoko jendea dator hona? Hor ere aldaketak izan al dira?

Lehen dirua zutenak operatzen ziren. Orain jende gehiagoren eskura dago eta gainera ordaintzeko erraztasunak eman ohi ditugu. Nirekin behintzat epeetan ordain dezakete. Orain denetik etortzen da: ikasleak, etxekoandreakà gizonezkoak gutxiago, baina hasi dira.

Zer da emakumezkoek gehien eskatzen dizutena?

Bularra jarri eta kentzea. Eta azken aldi honetan jartzea batez ere. Gero, adin batetik aurrera, aurpegia konpontzea nahi dute, begiak, liftinga, botoxaà

Bularretan sartzen diren inplanteak nahiko polemikoak izan diraà

Hor izugarrizko borroka egon da, batez ere etxe komertzialen artean. Batzuk hasi ziren esaten silikonak minbizia sortzen zuela edo artritis reumatoidea areagotzen zuela. Baina gero ikusi da ez zela horrela. Silikona ez da soilik bularreko protesietan erabiltzen. Barrabiletako protesiek, balbula kardiakoekà protesi guztiek dute silikona. Orduan zergatik jo dute bakarrik bularretako protesien aurka? Gerra komertzial horregatik. Bi motatako protesiak erabiltzen dira: silikonazkoak eta suerozkoak. Bigarrenak batez ere AEBetan erabiltzen dituzte, bertan silikona debekatuta dagoelako 1992az geroztik. Baina ordutik silikonazko protesiak asko hobetu dira eta Europan silikona erabiltzea aholkatzen dute, suerozkoak askoz lehenago hausten direlako, eta sueroa likidoa denez isuri egiten delako. Lehen silikona likidoa erabiltzen zen eta gaur egun debekatua dago, odolera pasa baitaiteke eta handik bihotzera, biriketaraàOrduan silikonazko gela sortu zuten, pomadaren antzekoa eta gero eta lodiagoa egin zuten. Orain gelatina itxura du. Kapsula hautsiko balitz ere gela ez litzateke mugituko, bertan geldituko litzateke.

Eta hegazkinetan eztanda egitea, benetan gerta daiteke edo legenda urbanoa besterik ez da?

Suerozko protesietan bano ez da gertatu. Sueroa likidoa izanik, presioak kapsula lehertzera eraman zezakeen. Baina hori lehen gertatzen zen, orain kapsulek geruza gehiago dituzte, askoz ere gogorragoak dira. Silikonazko protesiek froga asko pasa behar dituzte, horien artean presio frogak. Egun protesiek nahi duzun guztia agoantatzen dute.

Gizonezkoak gero eta gehiago animatzen al dira? Zein ebakuntza da gehien egiten dutena?

Gehienak emakumeak dira, baina gizon batzuk ere badaude. Garai batean soldadutza egin behar zutenean etortzen ziren, belarriak konpontzera. Orain soldadutzarik ez dago eta hala ere gustuz etortzen dira. Gehien operatzen dutena sudurra da, baita belarriak ere. Badira bularrak dituzten gizonak eta horiek kentzeari ginekomastia esaten zaio. Liposukzioa ere egiten dute, gerri inguruan batez ere. Emakumeek aldiz gehiago egiten dute aldaka inguruetan.

Kirurgia estetikoak adikzioa sortzen al du?

Batzuetan gertatu zait, bai. Batzuk oso tematiak dira eta operatzen jarraitu nahi dute. Ezezkoa ematen diet, ez dute ulertu nahi eta nirekin haserretzen dira. Baina gero berriro etortzen dira. Edo batzuetan beste batengana joaten dira. Zorionez ez dira asko. Gehienak ideia finko batekin datoz, hura egin, pozik joaten dira eta kito.

Gustatzen ez zaizkizun gauzak, zuretzat estetikoak ez direnak egitea egokitzen al zaizu?

Lehen esan dugu kirurgia estetikoan bezeroekin lan egiten dugula, beraz, haiek aukeratzen dute. Kontsulta horretarako dago: zer nahi duten esaten dizute, baina zuk ere pentsatzen duzuna esan behar diezu. Azkenean, eskatzen didatena posible bada eta osasunerako arriskurik ez badu egin egiten diet, nahiz eta niri ez gustatu. Bularren adibidea ipiniz, nik 105-110 neurrira arte egiten ditut gehienez. Eta egia esan, oso arraroa da tamaina horretakoak eskatzea, hemen, Euskal Herrian. Hemen jendeak gauza normalak nahi ditu, politak baina diskretuak, besteek ongi ikus dezatela baina ez dezatela nabaritu kirofanotik pasa dela.

Kirurgia zientzia da. Baina kirurgia estetikoak ez al dauka arte puntua?

Bai. Edonork ezin du hau egin. Pertsona bat datorkizunean zuk buruarekin modelatu egiten duzu, hemen kendu egin behar zaio, hemen pixka bat jarrita hobeto geratuko da... Baina artea ez dago hor bakarrik, kirofanoan ere badago. Teknika guztiak zientzia dira. Baina teknika jakin bat aplikatzerakoan, zuk zure ukitua ematen diozu, puntu artistikoa eransten diozu: hobeto gera dadin, orbainak gutxiago ikus daitezen, alde honetatik borobilago gera dadinà Azkenean, zure firma jartzen duzu. Eta zure trikimailuak dauzkazu: batzuk beste zirujau batzuei esaten dizkiezu, baina beste batzuk zuretzat gordetzen dituzu, artistek bezalaxe.

Hor al dago lanbide honen satisfazioa?

Bai. Ederra da pazienteak "artista bat zara" esaten dizunean.

Baina beste medikuek biziak salbatzen dituzte edo osasuna hobetu, gutxienez.

Bai, baina nire pazienteak pozik irteten direnean sentitzen dut nik satisfazioa. Muxuak eta besarkadak ematen dizkizute, txokolateak ekartzen dizkizuteà Konplexuarekin datoz, baina gero operatu eta handik hilabetera ondo ikusten dute euren burua eta dena ahaztu zaie. Beste gauza batzuk dituzte buruan, beste helburu batzuk. Azkenean hori da gure satisfazioa, pertsona pozik ikustea.

Piramideak bezain zaharra

Gaur goizeko kontua dirudien arren, antzinako egipziarrek dagoeneko zirujia plastikoa egiten zuten. K.a 3.000. urteko papiro egipziarretan teknika plastikoak aipatzen dira. Baita antzinako Indiako testu sanskritoetan ere (K.a. 2.600). Sushutrak K.a. 600ean sudurra berregiteko ebakuntza deskribatu zuen, gaur egungo tekniken oinarria ipiniz. Erroman Celsok (K.a. 25) ehunak mugitzeko diseinuak erabili zituen Demedicina lanean. Orbasio Bizantzioko errege medikuak ere aurpegiko akatsak zuzentzeari bi liburuki eskaini zizkion Synagogue Medicae entziklopedian.

Beste alor asko bezala Erdi Aroan zirujia plastikoa itzaltzen joan zen. XIII. mendean gainera Inozentzio III.a Aita Santuak ebakuntza kirurgiko guztiak debekatu zituen. Berpizkundearekin biziberritu ziren zientziak eta XIV. mendean Sabuncouglu turkiarrak ginekomastiaren teknika deskribatu zuen, bular erredukzioaren oinarriak ipiniz. 1545ean Gaspar Tagliacozzi italiarrak zintzilikarioen inguruko lan zehatzak idatzi zituen, gerora garrantzia handia izango zutenak.

Ezpainak berregiteko Choparten lanak (1791) eta anestesiaren lorpenek bultzatuta, zirujia plastikoa indartu egin zen XIX. mendean eta orduan hasi zen erabiltzen zirujia plastiko terminoa. Sir Astley Cooperrek lehen azal injertoa egin zuen eta urte batzuk beranduago John Roe estatubatuarrak lehen ebakuntza estetikoa egin zuen. Aurretik zirujia plastikoa sortzetiko malformazioak edo zauriek sortutakoak zuzentzeko erabili zen, baina handik aurrera, itxura hobetzeko ere erabiliko zen.

XX. mendeko bi gerra handiek bultzada izugarria emango zioten alor honi, milaka eta milaka mutilatuentzat irtenbide bila hasi baitziren zirujauak. Baina aurreko mendearen bigarren erdian iritsiko zen zirujia erreparatzaile zein estetikoaren benetako loraldia. Egun Espainiako Estatuan soilik, 40.000 liposukzio inguru egiten dira urtero.

Zenbat kostatzen da bularrak eta sudurra estrenatzea?

Elkarrizketaren egileak ez gara batere orijinalak izan gure eskakizunetan. Erredaktoreak bular pare handiagoa eskatu dio Barriola doktoreari eta argazkilariak, berriz, sudurrean ukitu batzuk egitea.

Lehenik eta behin, beste edozein ebakuntzatan bezala, doktoreak gure historial medikoa ezagutu beharko luke. «Handik aurrera lasai hitz egingo genuke. Zuetako bakoitzak zein arazo duen eta zer nahiko lukeen, zergatik, azalduko zenukete eta niri zalantza guztiak galdetzeko aukera ere izango zenukete».

Ondoren esplorazioa egingo liguke. Kalkulu guztiak atera eta pazienteoi jakinaraziko lizkiguke, «batzuek nahiago dute ez esan, baina nik dena esaten diet pazienteei». Bularra handitzeko kasuan, tamaina desberdinak frogatzeko aukera dago, nola geratuko litzatekeen ikusteko aukera. Zein protesi mota erabiltzen diren ere azalduko digu, baita non joango den eta nola sartuko den ere. Areolatik egitea da Barriolak hobesten duena, gero markarik batere ez duelako uzten. Protesia bi giharre pektoralen artean kokatuko litzateke. Beraz, azal azpian ukituko genukeena ez litzateke protesia izango. Eta gainera ez genuke arazorik izango haurra izan ondoren bularra emateko.

Odol analisiak ere egin behar ditugu kirofanoan sartu nahi badugu, elektrokardiograma eta beste hainbat analisirekin batera. Anestesistaren kontsultatik pasatzea ahaztu gabe. «Nik beti klinikan egiten dut ebakuntza. Nahiz eta pixka bat gehiago ordaindu, gauzak ongi egitea gustatzen zait». Ebakuntza egin eta hiruzpalau egunez oinazea izan ohi du ebakuntza bularrean egiten duenak. Baina lehen gaua klinikan pasa ondoren, hurrengo egunean dagoeneko etxera joaten dira sudurra zein bularra operatzen dutenak.

Bularren kasuan, laborategiek protesiak 10-15 urtean behin aldatzea gomendatzen dute. «Hori nahiko subjektiboa da eta niri urtero edo bi urtean behin kontrolatzea gustatzen zait. Egia esan, nire amak duela 30 urte jarritako protesiak aldatzea egokitu zait eta egoera onean topatu ditut».

Lerro hauek idazten ari denak gutxi gorabehera 4.500 euro ordaindu beharko lituzke bular berriengatik.

Argazkilariari merkexeago aterako litzaioke sudur berria, 4.000 euro inguru. Baina errekuperazioa luzeagoa izango litzateke. «Hezurra hautsi behar dugu, gero berreraikitzeko, nahi dugun itxura emateko. Egitura berria bere horretan mantentzeko eta inflamazioa saihesteko eskaiola jarriko genuke kanpotik, eta tapoiak barrutik». Tapoiak 3-5 egunez eraman behar dira, eskaiola 7-10 egunez eta beste astebete pasako du pazienteak paperezko partxeekin. Baina inflamazioa guztiz desagertzeko eta azken emaitza ikusteko urtebete pasako da.


Athleticek Fortuna Hjorring gainditu du San Mamesen (2-1)

Joseba Agirreren taldean abantaila txikia lortu du Danimarkako bueltako neurketari begira, Yulemak eta Maitek egin zituzten Athleticen golak.

Fitxa tenikoa: 2 - Athletic Club: Ainhoa Tirapu; Iraia Iturregi, Vanesa Gimbert, Garazi Murua (Nekane Diez, m.54), Eunate Arraiza; Maite Lizaso, Erika Vazquez; Ainhoa Vicente 'Moraza' (Eli Ibarra, 76'), Maite Oroz, Lucia Garcia; eta Yulema Corres (Irune Murua, 85'). 1 - Fortuna Hjorring: Maria Christensen; Tuija Hyyrynen, Luna Gewitz, Nevena Damjanovic, Florentina Olar; Karoline Smidt, Nora Heroum (Janelle Cordia, 60'), Tamires de Britto, Sara Hansen (Dominika Conc, 60'); Camila Larsen (Signe Bruun, 75') eta Frederikke Thogersen.Golak: 1-0, 34': Yulema Corres. 1-1, 70': Karoline Smidt. 2-1, 83': Maite Oroz.


Zergatik aldaketa hau? Ez gaude ados

Atzo otsailak 24 osteguna, sustapen pribatuko babes ofizialeko etxebizitzen zozketa berri bat egin zen (urrian Goiegi ibarreko etxebizitzena egin zen).

Oraingo honetan, aldaketa nabarmen bat dago: eraikitzaileek, zozketa Udalaren bidez egitea aukeratu dute Etxebideren bidez egin ordez, legeak ematen dien aukera baliatuz.

2010eko udaberrian, sustapen publikoko etxebizitzen zozketarako ordenantza bat onartu zuen udalak. Atzo egin zen zozketa ordenantza horretan kokatzen ez denez, Udalak eta eraikuntza enpresak hitzarmen bat sinatu dute, non zozketaren baldintzak zehazten diren.

Ez gaude batere ados hitzarmen honekin, ze, bertan parte hartu dezaketen pertsonen zerrenda 2010eko uztailaren 6an itxi zen zerrenda delako, beste inor sartzeko aukerarik eman gabe.

Orduan, zure ustez azken sei hilabete hauetan herritarron bizimoduak aldaketarik ez du izan? Zenbat ezkontza, jaiotza, heriotza, lana aurkitu duen jende xehea…

Eta ze gertatzen da lehen parte hartzerik izan ez zuen eta orain aukera izango lukeen herritar horrekin? Beste herritarrak baina eskubide gutxiago ahal ditu/zte?

Ez ahal da, modu desegokian, arbitrarioan eta guztiz bidegabean kendutako eskubide bat?

Zergatik aldaketa hau Zaballos jauna? Jakin badakigu zenbait teknikarien artean ere desadostasunak sortu direla, suposa dezakegu erabaki-jarrera itxi eta kapritxoso hau, zure erabakia dela? Non geratzen da herritarrekiko zure zabaltasuna, ideia berriak jaso nahia, eta hainbat hitz polit? Uzta jasotzeko aurrena erein egin behar da Zaballos jauna.

Gure ustez etxebizitza eskubide bat da, eta ezin da onartu gaur egungo egoeran etxebizitza bat eskuratzeko aukerarik gabe uztea herritar multzo bat. Lerro hauetatik, Ezker Abertzaleko zinegotziok, izen-emate epe berri bat ireki dadila nahi dugu, Uztailaren 7tik aurrera baldintzak betetzen dituzten herritar guztiak zozketarako izena emateko aukera izan dezaten.

Txanpi Baztarrika,

Joxe Goikoetxea, Ixiar Iartza

Ezker Abertzaleko zinegotziak


Triatloi eskolak ematen hasiko da Lekeitioko Amandarri

Bizkaiko Foru Aldundiak Covid 19aren inguruan egindako arautegiari jarraituz DBH 3tik gorako gazteekin entrenameduak egiten hasiko da Lekeitioko Amandarri Triatloi Eskola. Egoerak hobera egiten duenean, berriz, LH 3tik gorakoekin hasiko direla entrenatzen azaldu dute, baina, bitartean, izen ematea zabalik daukate guztientzat.

“Amandarri triatloi taldeko kideok ziur gaude egoera hau gainditzeko osasun neurriak betetzeaz gain, kirola egitea ere, oso garrantzitsua dela. Horregaitik, ilusioz ekingo diogu gure 3. denboraldi honi”, azpimarratu dute.

Amandarriren triatloi eskolan parte hartu nahi dutenek ondorengo galdetegia bete behar dute: IMPRIMAKIA


Madeleine aldiko bi pieza eta labar artea aurkitu dituzte Mendaron

Agarreko haitzuloan egin dute aurkikuntza arkeologikoa. Zintzilikario bat eta lantza baten buruko pieza dira topatutakoak, duela 14.000 urte ingurukoak.

Gaiak finkatu du garaia: aurrez aurre dagoen basahuntz bat ageri du zizelkatuta Agarren aurkitutako zintzilikarioak, eta horrek argitu die arkeologoei piezaren antzinatasuna. Madeleine aldikoa da, duela 14.000-10.000 urte artekoa. Eta garai bertsukoa da bigarren aurkikuntza ere, oinaldean grabatuak dituen lantza baten gaineko pieza. Haitzuloaren horma batean margo bat ere atzeman dute, gutxienean duela 22.000 urtekoa behar duena. Gaur goizean eman dute horien berri Denis Itxaso Gipuzkoako kultura diputatuak, Alvaro Arrizabalaga eta Blanca Otxoa arkeologoek eta Andrex Maiz Antxieta taldeko kideak, Donostian.

Aspalditik ezagutzen den aztarnategi arkeologikoa da Agarrekoa, Mendaron (Gipuzkoa). 1966an aurkitu zuten, eta orduan egin ziren lehen indusketak. Han aurkitutako piezak hasieran uste zena baino zaharragoak izan zitezkeela iradoki zuen, bi hamarraldiren ostean, Joxean Mujika historiaurreko adituak, eta hori da gaur aurkeztutako aurkikuntzek baieztatu dutena.

Horman aurkitutako margoari dagokionean, Agarreko labar artearen lehen zantzuak direla aipatu du Otxoak, eta gehiago agertu daitezkeela. "Oraingoz topatu duguna adierazpen figuratibo bati dagokio, animalia bati ziurrenik", azaldu du. Arkeologoaren arabera, pigmentu gorria eta ura nahastu, eta hatzarekin puntuka egindako irudia da. Inguruko beste bi haitzulotan agertu izan da teknika bera: Zestoako (Gipuzkoa) Danbolinzulon orein bat dago hala egina, eta zaldi baten burua Mañariako (Bizkaia) Askondo koban.

2006ra arte labar artea Altxerrin (Aia, Gipuzkoa) eta Ekainen (Zestoa) soilik ezagutzen zela ekarri du gogora Arrizabalagak. Baina azken urteetan aurkikuntzak ugaritu dira inguru horretan —Praileaitz (Deba), Erlaitz (Zestoa), Astigarraga (Zestoa) Astuigaña (Zestoa)...—, eta "interpretaziorako korridore bat" markatu dutela aipatu du arkeologoak: "Batzuk jada historiaurreko autobidea deitu dutena sendotzen doa".


Inma Errea: Zenbakiak

Berriak, gehienetan, zenbakiz mukuru etortzen dira.

Batzuetan, gehiegitan, zenbaki mingarriez: 10.000 familiatik gora oinarrizko errenta kobratzen aurten Nafarroan. 507 euro hilean, hiru kideko familia batentzat.

Bestetan, gehiegitan, eskandaluzko zenbakiez: 530.000 euro eguneko, itzalpeko bide-saria eta zorraren interesa ordaintzeko Nafarroan. Gizarte zerbitzuetako gastuetarako beste. 80 bat zentimo nafar bakoitzeko.

Eta inoiz edo, balizko zenbakiak dakarzkigute, artez moldatuak: nafarrok 475na euro gastatuko omen ditugu datozen eguberriak ospatzen, batek oilasko bat janda eta beste batek ezer ez biek ala biek oilasko erdi bana jan dutela dioen estatistika merkea lagun.

Balizkoak izanagatik ere, zenbaki batzuek ez diote uzten mingarri eta eskandaluzko izateari.


Dantzarien eta txistularien pregoiarekin ekingo dituzte jaiak Aramaion

Gaur hasiko dituzte San Martin jaiak Aramaion. Beti bezala, txupinazoa eta pregoia izango dute jaiei hasiera emateko. 19:00etan izango da, udaletxeko balkoian. Aurten, herriko txistularien eta dantzarien ardura izango da pregoia; jai batzordeak hainbeste urtetan egindako lana eskertu gura die. Modu horretan, omenaldi xumea jasoko dute bai txistulariek eta baita dantzariek ere.

Txistulariek erretiroa hartu zuten iaz

Jai batzordearen asmoa da bai txistulariei eta baita dantzariei ere omenaldi xumea egitea. Izan ere, beti herriko jaiak alaitzen eta girotzen ibili diren txistulari eta danboril-joleek iaz erretiroa hartu zuten. Hala, Joakin, Patxi eta Juan Jose Aiastui eta Bizente Mondragon izango dira pregoilariak. Modu horretan, urteetan egindako lana eskertu gura diete.

Dantza taldearen 60. urteurrena

Txistulari eta danbolin-joleekin batera Lagun Artean dantza taldekoak ere izango dira balkoian. Aurten 60. urteurrena ospatzen dabiltza dantza taldean; urteetan dantzaren bitartez eskainitako une hunkigarriak eskertu gura diete modu horretan. Dantza taldearen asmoa da elkartearen sorreran egon zirenen ordezkaritza eta gaur egun daudenen ordezkaritza bat igotzea balkoira: Morras, Gemma Arriolabengoa, Lurdes Uribarren, Xabi Igoa, Goiuri Larrañaga eta Ibon Kortabarria izango dira.

Jaiak eztanda egin ostean, trikiti eskolako Trikikalejira taldearekin kalejira egingo dute herriko kaleetan.


Eskubaloi Eguna ospatuko dute zapatuan Bergaran

Hainbat neurketa prestatu ditu Bergarako Eskubaloi taldeak, eskubaloi egun borobila ospatzeko abenduaren 26an. Tartean, gazteek eta jokalari ohiek ere parte hartuko dute.

Goizean gazteendako txanda izango da:

10:30ean, infantil nesken partidua Zumarragaren aurka. Joan zen asteburuan 11-10 galdu zuten Zumarragan.

11:30etik aurrera kadete eta gazte taldeen jokalariek gurasoen kontrako partiduak jokatuko dituzte.

Goizeko Saioa bukatzeko luntx txiki bat egingo dute.

Arratsaldean, 16:30ean jarraituko dute norgehiagokak. Neska eta mutilen jokalari ohien partiduak egongo dira, eta bukatzeko, luntx bat egingo dute.

Egunaren helburua, eskubaloian jokatzen duten eta jokalari ohiekin egun on bat igarotzea da.


Landaida: "Ez alkohola, ez festa giroa ez dira aitzakia emakume eta gizonen arteko harremanak parekideak ez izateko"

Emakundeko zuzendariak duela urte batzuetako leloa berreskuratu du festetan emakumeen eskubideak errespeta daitezen: 'Ondo pasa, pasatu gabe'.

Izaskun Landaida Emakundeko zuzendaria elkarrizketatu du Efe agentziak, eta horri adierazi dionez, "jarrera aktiboa" eskatu dio gizarteari "emakumeak atzerarazi edo haien eskubideen erasoei aurre egiteko". Festa giroak ez die gizonei emakumeak esesteko baimenik ematen, eta esta parekideen alde mintzatu da Landaida: "Ez alkohola eta ez festa giroa ez dira aitzakia emakume eta gizonen arteko harremanak parekideak ez izateko. Ondo pasa, pasatu gabe". Landaidaren ustez, festetan "askotan" emakumeak "esetsita edo babesgabe" sentitu ohi dira zenbait lekutatik ibiltzean, ordu jakin batzuetan.

Festetan emakumeak esetsita "ordena soziala eta botere harremanak erreproduzitzen dira, eta ondorioz, baita egunerokoan ematen diren diskriminazioak ere". Hori dela eta, balioen "aldaketa globala" beharrezkoa dela iritzi du Landaidak, eta haren ustez, garrantzitsua da balio horiek haurrei umetatik buruan sartzea: lan horretan, familiek ez ezik, hezkuntza zentroek eta hedabideek ere bide berean jardutea garrantzitsua dela baieztatu du.


Rafa Albisu hil da, ETAren sortzaileetarikoa


Azpeitiarren esku ere badago

Gure Esku Dago mugimenduaren giza katearen eguna iritsi da. Gaur, ekainak 8, aurrez izena eman duten 100.000 lagun eta haiei batuko zaizkienak Durango eta Iruñea arteko errepide bazterrean jarriko dira, 12:00etatik 12:30era erabakitzeko eskubidearen aldeko kate erraldoia osatzeko. Azpeitian 1.507 herritarrek eman dute izena. Goizeko bederatzietatik aurrera 14 autobus abiatu dira Zumarraga eta Ezkio-Itsaso arteko errepide zatira. Giza katearen 45. eta 46. kilometroetan kokatuko dira Azpeititik joandakoak.

Uztarriak giza katearen zuzeneko jarraipena egingo du, bai webgunean, bai sare sozialetan.


Presoen aldeko elkarretaratzea egingo dute, 20:00etan, Konstituzio plazan

Hilabeteko azken ostiral guztietan egin bezala, euskal presoen eskubideen aldeko elkarretaratzea egingo dute gaur, 20:00etan, Konstituzio plazan. Behin bilduta, manifestazioa egingo dute Parte Zaharrean barrena.

Lehenago, 12:00etan, Donostia Ospitalearen aurrean, elkarretaratzea egingo dute. Gaixotasun larria duten presoak kalean egon beharko luketela aldarrikatuko dute.


Osiñagako auzo elkarteak batzarra du bihar

Osiñagako auzo elkarteak urteko batzarra du bihar, igandean eta bertan 2005 urteko balantzea egin eta 2006 urteko egutegia prestatzen hasiko dira. Arriatsuko eskolan eguerdiko 12:00etan.


Mekatik bueltan 717 erromes hil dira gutxienez

Azken erritua egitera zihoazen istripua gertatu denean. Jende olde batek harrapatuta zendu dira, Minatik hurbil. Ehunka lagun zauritu dira.

Ihesaldia gertatu den unean milaka pertsona Deabruaren Harritzean parte hartzen ari ziren, Mekako erromesaldiaren azken erritu nagusia da hori. Larrialdi zerbitzuek erromesak beste bide batzuetatik bideratu dituzte, istripua gertatu den tokitik pasa ez daitezen. Erreskate lanak martxan daude.

Irailaren 11an antzeko beste istripu bat gertatu zen. Mekako Mezkita Handian garabi bat erori eta ehun pertsona hil ziren.


Bada mugimendua

BAKE PROZESUA geldi dagoela esan nuen joan den asteko kronikan, batez ere iragan hurbileko mugimenduei begira urrats aldebakarrekoak soilik antzematen zirelako. Baina ez, azken hamar egunetan gertatzen ari denak, hemen mugimendu zabalagoa dagoela adierazten du. Dinamika biziena esparru batean gertatzen ari: EPPK-k Gernikako Akordioa sinatzea, Nazioarteko Egiaztatze Batzordearen (NEB) aurkezpena, ETAk talde honi emandako oniritzia, Ekinen desagerpena… Eta prozesu honetan ezker abertzaleak hasieratik hartu zuen aldebakarreko estrategiarekin, hori da logikoena eta hala izango da aurrerantzean ere.

Oraingoan, baina, Jaurlaritzaren esparrutik ere izan da keinurik eta Lopez lehendakariak Eusko Legebiltzarrean egindako hitzaldian bada esperantzarako tarterik. Bakegintzari dagokionez, hiru mezu berri luzatu zituen: presoak hurbildu egin behar dira, legeak betetzen dituena legezkoa izan behar du eta euskal gizartean elkarbizitza berri bat eraiki behar dugu guztion artean.

Jakina, gero Rubalcaba baldin badator esanez Lopezek espetxe politikaz esan duen horixe bera ari dela egiten gaur egun Espainiako Gobernua ba… Edo behin eta berriz garaile eta galtzaileen diskurtsoari haize ematen bazaio ba… Patxi Lopezen ekarpen honi jarri ahal izango zaizkio gura beste ñabardura, oraindik gainera ez da diskurtso horren aztarnarik gauzatu, baina norabide zuzenean doa eta hori da oraingoz baloragarriena, batez ere orain arte geldikortasuna nagusi izan denean, edo zenbaitetan, Bateragune auziko epaia adibide, atzera ere egin denean.

Lagungarri da, halaber, EAJk NEBri buruz egindako balorazio positiboa eta bakea eraikitzeko PPri berriz ere luzatutako eskaintza. Eta PPko Antonio Basagoiti bera ere, zenbaitetan, zuhurtasun handiagoz ari da han-hemenka eskaintzen dituen elkarrizketetan, adibidez joan den igandeko El Correo-koan.

Nahi duenak beti pentsa dezake azaroaren 20ko hauteskundeetako akuilua dagoela bakearen aldeko lasterketa honetan. Baina ez ditugu alferrik iragan azken bi bake prozesuak –Lizarra-Garazikoa eta Loiolakoa– eta esperientzi horietan oinarrituta, bada arrazoirik pentsatzeko sukalde lan handia dagoela mugimendu hauen guztien atzean.

Kontua da, hauteskunde atarian edo ez, normalizazio politikoa eta elkarrizketa balore bihurtu direla Euskal Herrian, herritarrek ikusten dutela ur horietatik edanda bakea gertuago dagoela eta, beraz, inongo eragile politikok ez duela ubide horretatik kanpo geratu gura. Orain arte hauteskunde garaiek inoiz ez dute lagundu negoziazio prozesurik, baina oraingoan akaso sustatzaile ere izan daitezke, alderdiek ere argi ikusi dutelako herritarrek eremu horretan egindakoa saritu egiten dutela.

AMAIUR da ezkerreko esparru soberanistaren izena Espainiako Legebiltzarrerako hauteskundeetan. Geroa Bai Uxue Barkosen inguruan egituratu diren NaBaizaleena. Batera joanda, bi diputatu lor zitezkeen lekuan, bat eramango du Amaiurrek Nafarroan. Politikan sentsibilitate desberdinak izatea da logikoena eta interesgarriena; bakoitza bere eskaintzarekin. Baina hainbeste kalitate eta berrikuntzaren garaian, salbuespen gisa bada ere, komeni da balore horiek politikan ere astintzea. Egoera berriek apustu berriak eskatzen dituzte eta, kasu honetan, Nafarroan bazen eskaintza bateratu bat luzatzeko baldintzarik. Une historikoak merezi zuen halakorik. Batek daki noiz errepikatuko den beste halako aukerarik.


Ipuin kontakizun artean murgilduko dira urte bukaeran Baztango herrietan

Izen emateko Baztango Euskara Zerbitzura jo, 948 580006 telefonora deitu edo euskara@baztan.eus helbidera mezua idatzi behar da, abenduaren 22a baino lehen

Lau istorio izanen dituzte kontagai, abenduko azken astean. Abenduaren 26an 2-3 urteko haurrek Amaia Elizagoienen Ukituz, sentituz eta ekinez ipuinarekin hasiko dira saioak, Iruritako Gizarte Bilgunean, 17:30ean.

Biharamunean, aldiz, 11:00etan, Arizkunenean, Fernando Anbustegik hartuko du lekukoa, hiru urtetik goitiko haurren belarriak Superlagunaren kontakizunarekin gozarazteko. Abenduaren 29an arratsaldeko 17:30ean, Kontu eta Kantu artean ibiliko dira, Etxelebert elkartean.

Azkenik, abenduaren 31n, 11:00etako saioak, Amaia Elizagoienek Arizkungo mediku kontsultategian eskainiko duenak, eta lau urtetik goitikoendako Txanpon baten truke ipuina ardatz duenak, borobilduko ditu aurtengo saioak.


Azpeitiko Iñaki zoriondu dugu gaur 'Dida'n

Zuen urtebetetzeak behar den moduan ospatuko ditugu Gaztean. Guk deituko dizugu zoriontzeko.

'Dida' konfit'en zure urtebetetzea ospatuko dugu. Gaur, Azpeitiara deitu dugu, Iñaki zoriontzeko. Entzun!


KISS ME

Azalerako marrazki polita egin dio Juanba Berasategik Koldo Izagirreren azken liburuari.

Rimmel du izenburu liburuak, eta, antza denez, Izagirrek bere alabaren inguruan eginiko poemak jasotzen ditu.

Irakurri dut liburua eta oraindik ez dakit zergatik egin duen Berasategik halako marrazkia.

Norbaitek al du horren berririk?

Antzeko galdera egin nuen urte hasieran, Arrate Egañak Kixmi elurpean (“euripean” Gararen arabera) nobela aurkeztu zuenean. Gazteentzako literaturan sailkatu dute lana. Pertsonaia nagusia neska nerabe bat da, Kixmi izenekoa (nerabeak eta tximinoak, loturarik bai?, jakin nahi izanez gero, ikusi bideoa).

Baina zergatik jarri dio Kixmi pertsonaiari?

Hona Egañak erantzun zidana:

Euskal mitologian inportantea da Kixmi, baina liburu honetakoak ez du zerikusirik. “Kiss me” ingelesezko esaldiarekin du lotura.

Orduan gogora etorri zitzaidan Ostiela! aldizkari defuntuak (desagertu egin da saretik ere) 1999ko udaberrian 13. zenbakiko azalean atera zuen irudi hau.

Tximino horretaz hitz egin nuen behin hemen. Francis Picabia dadaistak margolari klasikoei barre egiteko erabili zuen.

Inoiz ikusi dudan tximinorik penagarriena da. Eta musukatzeko eskatzen du!

Kiss Me, alfa eta omega.