Gabon otorduak, zaborretan

Janari gehien botatzen den garaia dira Gabonak, prestatzen denaren %25 galtzen da. Jaien ondoren, soberakinak hobeto erabiltzea izan daiteke irtenbide bat.

Planifikazioa; hori da gakoa. Aste osorako aurrekontu bat prestatu, erosketak zerrenda itxiarekin egin, soberakinak norbaiti eman, iraungitze datak kontuan hartu... Arduratsuak izan behar dugu». Aholku argiak eman ditu Alberto Lazkoz Iratxe Kontsumitzaileen Elkarteko kideak. Izan ere, Ikeak egin duen ikerketa baten arabera, Gabonetan prestatzen den janariaren laurdena zaborretara botatzen da. Halere, %75ek uste dute botatakoa ez dela %10era iristen. «Edonola ere, kantitateak izugarriak dira, eta ezin da onartu hainbeste janari galtzea, pertsona ugari kinka larrian dauden bitartean», gehitu du.

Erosi beharreko kantitatea ongi kalkulatu behar dela dio Lazkozek, jan behar dena bakarrik prestatzeko. Seme-alabei hezkuntza berezia ematea ere garrantzitsutzat jo du, janaria egoki nola erabili jakin dezaten. «Norbaitek sekulako lana egiten du egunero, guk mahai gainean elikagaiak izan ditzagun. Horretaz ere ohartarazi behar ditugu». Era berean, Gabonetan ez ezik, urte osoan tentuz jokatu behar dela baieztatu du: «Arduratsuagoak izan behar dugu pentsatzeko, erosteko, prestatzeko eta gordetzeko orduan».

Hala eta guztiz ere, askotan janari ugari sobratzen da otorduetan. Aloña Erzibengoa sukaldariak imajinazioa izateko gomendatu du, soberakin horiek nolabait aprobetxatzeko: «Bakailaoa sobratzen bazaigu, adibidez, txiki-txiki egin, eta bexamelarekin nahastuz, piper beteak edo kroketak egin ditzakegu». Oro har, gizartea nahiko kontzientziatua dagoela uste du, eta hurrengo egunean bezperakoa jaten dutela gehienek.

Alta, otordu sinpleagoak egitearen aldekoa da: «Hasierako platerak ?gibel-orea, urdaiazpikoa, kroketak? murriztuko nituzke, asko betetzen gaituztelako, eta ondorengo platerak jateko gosea gutxitzen digutelako. Horrela, janari gutxiago sobratuko da». Ikeak egindako ikerketaren arabera, Nafarroan birziklatzen da gehien Gabonetan. Lazkozek eta Pinedak bat egin dute baieztapen horrekin. «Uste dut Hego Euskal Herrian nahiko kontzientziatuta gaudela birziklapenaren kontuarekin, baina oraindik bide luzea dugu egiteko», dio Pinedak.

Kontsumitzaileen elkarteko kidearen aburuz, gehienetan mahaian gelditutakoa gorde arren, gero ahaztu egiten da zer dagoen hozkailuan. «Horregatik botatzen dugu hainbeste janari, azkar pasatzen delako edo ahaztu egiten zaigulako zer gordetzen dugun. Garrantzitsua da inbentario moduko bat egitea, eta bakoitzaren iraungitze data buruan izatea». Azkenean, soberakinak berrerabiliko ez direla erabakiz gero, eta oraindik egoera onean badaude, eskuzabalak izateko gomendatu du: «Ez badugu jan behar, elikagai bankuei ematea da onena, edo aprobetxatuko duen lagunen bati. Eskertuko digute».

Oreka urte osorako

Hala ere, badaude otorduak ondo planifikatzen dituzten familiak. Ekonomikoki larri dabiltzanak burua hotz mantentzen dute, eta gehiago planifikatzen dituzte kontuak. Horixe uste du Jose Manuel Pineda Gipuzkoako Elikagai Bankuko presidenteordeak. Europako Batasunak orain dela bost urte inguru egindako ikerketa bat berreskuratu du. Haren arabera, pertsonako kilo erdi galtzen da egunean. Katea kontsumitzaileengana iritsi baino askoz lehenago hasten da, ordea.

«Ekoizleek elikagai ugari botatzen dituzte, banatzaileek ez dute emandako guztia onartzen, eta dendariek gauza asko ez dituzte saltzen. Ia ezinezkoa da jakitea bakoitzak zenbat galtzen duen», ohartarazi du Pinedak. Prozesu horretan kontrol zorrotzagoak izatea beharrezkotzat jo du Lazkozek, dendetara bidaltzen ez dena hobeto kanalizatzeko eta behar gehien dutenengana heltzeko. «Betiere, egoera onean baldin badaude».

Eguberrietan ia ez dute aldaketarik nabaritzen Gipuzkoako Elikagai Bankuan, urte osoan berdin egiten baitute lan. Ñabardura bereziak izan dituzte abenduko banaketek, halere. Hilean behin hamar kilo ematen dituzte pertsonako, eta aurten Gabonetako produktuak sartzen saiatu dira; turroiak, gozokiak... Horrez gain, Pinedak jakinarazi du geroz eta bilketa gehiago egiten dituztela enpresek eta hezkuntza zentroek abendu inguruan. «Asko eskertzen dugu egiten duten ahalegina. Enpresa batzuetan gabonsariak banatu ordez, guri ematen digute laguntza hori». Baina gehiago jaso arren, ez dute gehiago banatzen, hartzaileek urte osoan kantitate bera izan dezaten.

Astero beste banaketa bat egiten dute, Azken Minutua deiturikoa. Frutak, barazkiak, esnea eta antzeko produktuak banatzen dituzte; galkorrak dira guztiak, azkar jan beharrekoak. Hain zuzen, horiek dira Eguberrietan gutxien saltzen direnak. Hori dela eta, supermerkatuek ez dute eskari handirik egiten, eta soberakinak ere ez dira hainbeste izaten. Beraz, elikagai bankuek aldaketa gutxi sumatzen dute Gabonetan.

Familietako otordu erraldoiei dagokienez, haserre mintzatu da Lazkoz: «Egun horietan kultura berezi bat dagoela dirudi. Erosketak egiterakoan begiekin osatzen dugu saskia, eta ez buruarekin. Badaezpada hau eta badaezpada hori. Gainera, jada helburua ez da izaten gonbidatuak asetzea, lehertzeko zorian uztea baizik. Bestela badirudi ez dela otordu ona izango. Baina ez da horrela; ederki jan dezakegu, hainbeste erosi gabe».


Txekor tripaki eta muturrak saltsan


Mintzakide ni, mintzakide zu

Sakana mailako egitasmo horretan euskaraz hitz egin nahi duen edozeinek parte hartu dezake, euskara ikasle izan edo ez. Hitz egiteko gogoa besterik ez da behar. Euskara ederki dakienak ere badu tokia Mintzakiden, hizkuntzan trebatu nahi dutenekin bilduz laguntza handia eman dezakeelako. Astean ordu bat besterik ez du eskatzen Mintzakidek. Ordu horretan, gogoko jarduera eginez, arituak direnek eta hainbeste ez daudenek euskara praktikatuko dute. Beti ere, bizpahiru kideko talde txikietan. Besteekin gelditzeko betarik ez duenari internet bidez praktikatzeko modua ere eskaintzen dio Mintzakidek. Horretarako www.mintzapraktika.org web orria bisitatu behar da. InformazioaEuskaraz gehiago eta hobe hitz egin nahi dutenek eta ederki dakitenek izena eman dezakete Mintzakiden. Sakanako Mintzakiden parte hartu nahi duenak edo informazioa jaso nahi duenak 948 468 258 telefonora hots egin dezake. Bestela, sakana_mintza@aek.org helbidera jo dezake. Gainera, Sakanako Mintzakideren berri zabala jasotzeko haren bloga bisita daiteke. Bestela, argibideak ere Irurtzungo Pikuxar Euskal Txokoan, Sakanako Mankomunitatean edo AEKren Itsasi euskaltegian jaso daitezke. SustatzaileakSakanako Mankomunitateak, AEKk, Bierrik Elkarteak, Irurtzungo Aizpea Euskara Taldeak, Irurtzungo Pikuxar Euskal Txokoak eta Altsasuko Kima Euskara Taldeak sustatu dute Mintzakide ibarrean. Guztiak ere astelehenean mankomunitatearen Lakuntzako egoitzan bildu ziren, eta egitasmoa martxan jarri ahal izateko hitzarmena sinatu zuten.


Alonsok dio «zintzo» jokatu duela 'San Antonio auzian'

Alkate ohiak dio «interes orokorra» aintzat hartuta sinatu zuela kontratua Gonzalo Anton enpresaburuarekin

GASTEIZ. Alfonso Alonso EAEko PPren presidenteak espero du hari eta beste zortzi zinegotzi ohiri Espainiako Kontu Auzitegiak ezarritako zigorra atzera botatzea, auzitegi horretako Salan jarritako helegiteari erantzunez. PPk izendatutako kontseilariek dute gehiengoa Salan, eta irmoa izan daiteke ebazpena, kopuru batetik (600.000 euro) beherako isun ekonomikoen kasuan ezin baita Auzitegi Gorenera jo.

Alonsok-eta, udaleko teknikariei entzungor eginda, Gasteizko San Antonio kaleko lokal batengatik merkatuko prezioaren gainetik adostu zuten 20 urterako alokairua Gonzalo Anton Arabako enpresaburu ezagunarekin, 2007an, legegintzaldia amaitzeko hiru hilabete falta zirela. Hura sinatu zutenean «interes orokorrarekin bat etorriz» jokatu zutela esan du Alonsok. Alonso bera, Javier Maroto orduko Ogasun zinegotzia eta alkate izandakoa eta beste zazpi zinegotzi ohi 393.862 euro itzultzera zigortu dituzte. Alonsok dio administrazioko auzia dela, EAJk eta PSEk epaitegietan salaketa jartzerakoan ez zutela ustelkeriazko auzitzat jo, eta fiskaltzak artxibatu egin zuela.

Alonsok salatu du jeltzaleak «nahasmenduarekin jolasten» ari direla, haiek dituzten «ustelkeria arazo larriak» estaltzeko, De Miguel auzia aipatuz. EAJko Aitor Estebanen hitzetan, San Antonio kasuan kontu publikoei eragindako kaltea De Miguel kasuan ustez eragindakoaren bikoitza da. EH Bilduk, berriz, alokairu kontratua eteteko eskatu dio udalari.


Larungo mendi bizikleta igoera

Lehenbiziko aldiz, Larungo BTT igoera eginen da igande honetan, azaroak 1. 10:00etan abiatuko da igoera Iamoteneatik eta 8,9 kilometroko ibilbidea izanen da. Bataz bertzeko malda %9,5ekoa izanen da, eta gehienekoa %29koa.

Izen-ematea egun berean egin beharko da 08:30etik aitzinera, Iamotenean, 10 euro ordainduta.

Hiru sari banatuko dira: 200 euro lehenbizikoarentzat, 100 euro bigarrenarentzat eta 50 hirugarrentzarentzat.


Bigarren eskuko azoka Sakanako kultura arteko zubigintzara bideratuko da

Igandean, 10:00etatik 14:00etara, bigarren eskuko azoka hartuko du Irurtzungo Foru plazak.

Udazkena bete betean dugula, Itxipuru taldeak bigarren eskuko azoka iragarri du. Ohi denez, arropa, elektratresna, disko, liburu, gailu eta abarren artean mauka ederrak opatzeko aukera izanen dute bisitariek. Itxipurukoek salgai gehienak bat eta bi eurotan jarriko dituzte. Gauza gutxi izanen dira prezio horretatik gora.

Antolatzaileen helburua, alde batetik, objektuei bigarren bizi bat ematea da eta jendearen kontsumitu eta bota jokaeran eragitea, berrerabilpena sustatuz. Baina, bestetik, Itxipurukoek elkartasun proiektuak aurrera ateratzeko dirua ere lortu nahi dute. Oraingo honetan Sakanako Mankomunitatearen Immigrazio Zerbitzuaren Kultura-arteko Bitartekaritza Zerbitzuaren segida bermatzera bideratuko da etzi lortutako diru guztia.

Elkar ulertzeko

Kultura-arteko Bitartekaritza Zerbitzua (KBZ) Sakana guztian eskaintzen den zerbitzua da. Bere egitekoa sakandarren arteko ongi ulertzea sustatzea da. Mank-eko Immigrazio Zerbitzura joz erabil daiteke KBZ (648 070 710 telefonoa edo immigrazioa@sakana-mank.com e-posta, Bego).

Sakandar berriekin zuzenean lan egiten duten hainbat arloetako profesionalen beharrei erantzuten die (ikastetxeak, osasun etxeak, gizarte zerbitzuak, enplegua, aisialdia, kultura…); sakandar berriek eta bertakoen mezuak egoki ulertu direla bermatzea; kultura ezberdineko pertsonen elkartzeak eragin litzakeen arrisku eta gizarte gatazkak saihestea; Magreb-eko, Afrika iparraldeko kultura sakandarrei hurbiltzea (bereziki lehenago aipatu diren zerbitzuei) baita bitartekariaren bidez alderantziz ere; zerbitzuan ari denaren etengabeko prestakuntza; gaur egun Sakanan dauden kulturen gizartearen kohesio eta elkarbizitzaren alde lan egitea; banakotik kolektibora doazen ulermen sareak sortzea eta, azkenik, magrebdarren inguruko aurreiritzi, susmo eta estereotipoekin haustea.

2010 eta 2013 urteen artean Nafarroako Gobernuaren diru-laguntzei esker kudeatu zen Kultura-arteko Bitartekaritza Zerbitzua. 2013an bitartekaririk gabe gelditu zen Sakana. Izan ere, gobernuaren laguntza deialdian jarritako baldintzek asko mugatu zuten bitartekarien profila eta baldintzak beteko luketen pertsonak opatzea asko zaildu zuen. Joan den urteko eta aurtengo bitartekaritza eta itzulpen eskaerak boluntarioen talde bati esker egin dira.

Lan hori ordaindua izan behar duela uste dutelako aurkeztu da proiektu hau bigarren eskuko azokaren bidez sustatzeko. Aurreko urteetako kostua kontuan izanda Immigrazio Zerbitzuak 1.000 euro lortu nahi lituzke. Haietatik 200 dauden boluntarioei prestakuntza ematera bideratuta leudeke. Beste 300 euro garraio gastuetarako lirateke eta azken 500ak boluntarioei euren lana eskertzeko.

70

Kultura-arteko Bitartekaritza Zerbitzuak aurten izandako itzulpen eta bitartekaritza eskaerak. Ibarrera etorritako populazio talde nagusia Afrika iparraldekoa da eta bereziki haiekin lan egin du bitartekaritza zerbitzu horrek.


Jon Gurrutxagaren kontzertuak Mutrikuko Goitibehera taberna bete egin du

Jon Gurrutxaga kontzertuan. Argazkia: Aritz Larrea

Barikuan, Mutrikuko Abendurock jaialdiaren barruan, kontzertua eskaini zuen Elgoibarko kantariak. Abendurock jaialdiaren bigarren asteburua ondo joan dela adierazi dute Mutrikuko Rock Kolektiboko kideek.

Jon Gurrutxagak “orain arteko jende gehien” batu zuela nabarmendu dute antolatzaileek. “Oso ondo joan zen kontzertua. Taberna gora arte beteta egon zen. Oso giro polita sortu zuen Jon Gurrutxagak”. Gurrutxagak Hitz lauz bere azken laneko kantuak jotzeko aukera izan zuen, hurrenez hurren. Kontzertua bi zatitan banatuta eman zuen elgoibartarrak; akustiko eran hasi, eta rock formatuan amaitu zuen.

Asteon, asteburu berezia izango da Mutrikuko Rock Kolektiboko kideentzat. Barikuan, Lurra taldearen kontzertua egongo da, 22:30ean Txalapartan, eta zapatuan MRK Rock Gaua egingo dute herriko taldeek Gaztetxean, 22:30etik aurrera.


'El Conquistador del Caribe' bere ordu tartean nagusi, %17,9ko kuotarekin

Saioak 331.000 ikus-entuzleko audientzia metatua izan zuen Euskadin eta eragin eremuan.

Asteleheneko 'El Conquistador del Caribe' saioa ordutegi nagusian audientzia-buru izan zen berriz ere, %17,9ko audientzia zatia bereganatuz. Julian Iantzik aurkeztutako realityak 331.000 ikus-entzuleko audientzia metatua lortu zuen Euskadin eta eragin eremuan.

Finalaren aurreko atala emozioz beteriko emanaldia izan zen. Odei eta Meltxor finaletik kanpo geratu ziren, Gotzonen kontrako duelua galdu ondoren. Donostiarrak, ordea, finalerako pasea lortu zuen ozta-ozta eta datorren astean Seleta, Aiora, Zuriñe eta Eiderren kontra gogor jokatu beharko du.

Bost lehiakideek final oso gogorra eta berdindua izango dute datorren astelehenean, maiatzaren 28an. Abenturan zehar edonolako probei aurre egiteko prest daudela erakutsi dute eta, zalantzarik gabe, finalak eskatuko duten maila izango dute. Ikurrina lortzeko indarra eta teknika izateaz gain, burua ere asko erabili beharko dute.


Vendetta taldea desegin egingo da

2018a amaitzen denean, jotzeari utziko dio taldeak. "Naturaltasun osoz, gure bizitzek ibilbide desberdinak hartu dituzte".

Sare sozialetan argitaratutako ohar batean jakinarazi du taldeak uztea erabaki duela. "Bizitzan, liburuetan bezala, orriak pasatu behar dira. Eta guretzat beste bat pasatzeko garaia heldu da", esan dute. "Tristura puntu bat" daukaten arren, "asebetetzeko sentsazio handia" ere badutela nabarmendu dute taldeko kideek.

Hamar urtean asko gozatu dutela azpimarratu dute, eta azaldu dute, azken urte honetan ere horixe egiteko intentzioa dutela. Eskerrak eman dizkiote bidelagun izan dituzten guztiei.

Abenduan kaleratu zuten azken diskoa, ska eta reggae klasikoa elektronikarekin uztartuz.


Iñigo Legorbururen poemek aurreneko saria

XXI. Ermua Hiria literatura lehiaketan aurreneko saria jaso berri du Iñigo Legorburuk, poesia sailean. ‘Intriga’ zen gaia, eta Laura Palmerrek erail ninduen poema sorta aurkeztu du, bertan heriotza edo misteriozko telesaiak ardatz hartuta. Legorburuk 400 euroko saria poltsikoratu du, eta bere poesia lana Ermuako Udal Liburutegiaren webgunean irakurri daiteke.


Garagardo festa arrakastatsua Goizuetan

Herritar talde baten eskutik, Garagardo Festa izan zuten urriaren 26an, larunbatean, Goizuetan. Elkarte bete jende bertaratu zen, astebete lehenago afari-txartel guztiak saldu zituzten eta mahaiaren bueltan giro ederra izan zuten. Argazkiak dira horren lekuko.


'Krisi honek garraio publikoaren kolapsoa eragin dezake'

Koronabirusagatik ezarritako segurtasun neurriek ataka estuan jarri dute garraio publikoa. Arduradunek "oso zail" ikusten dute ibilgailuen edukiera mugatuta bidaiari guztiak garraiatu ahal izatea.

Datozen asteetan milaka herritar lanera itzuliko da, baina, garraio publikoak ezingo du eraman orain arteko bidaiari kopurua. Erabiltzaileak eta garraio enpresetako arduradunak kezkatuta daude. Garraio publikoa gai izango al da zerbitzua eskatzen duten bidaiari guztiak garraiatzeko? Auto pribatua al da alternatiba? Zein neurri aurreikusten dituzte erakunde publikoek itxialdiaren osteko aro berrirako? Entzun Gorka Otaegi lankideak mugikortasun teknikari, txirrindulari elkarteetako ordezkari eta garraio enpresetako arduradunekin egindako erreportajea.


Kuota, merkeago

Urteko Batzarrean hala erabakita, Elur Txori elkarteko bazkide egiteko sarrera kuota jaitsi egin da, eta nahi duenak 24 hilabetetan ordaindu ahal izango du. Bazkide egin edo informazioa lortzeko: elurtxori@gmail.com.


Leku duina izan daiteke Guascorrekoa San Juan egoitza bertan jartzeko

Autokarabanentzako aparkatzeko toki bezala erabil daiteke, gainera, alboko lur eremua.

EH Bilduko lantaldeetan ari dira Guascorreko eraikinekin lotutako proposamenak mamitzen. San Juan Egoitzarentzat kokaleku duina izan daiteke Guascorrekoa. Irisgarritasun, baldintza eta tamaina aldetik adinekoentzat etorkizunean gune hobea jar liteke bertan. Horrela, gainera, San Juan egoitzako eraikina libre geldituko litzateke herrian dauden beharren arabera erabilera berria emateko (musika eskola handitzea, aterpetxea komentutik mugitzea edo besteren bat...). Proposamenak aztertu eta lantzen ari gara, laster erabat definitu eta publiko egiteko asmoz. Bestalde, karabanentzako ondo egokitutako eta araututako gune bat behar du Zumaiak, Sarauneko guneak ez baititu baldintzak betetzen. Gainera, Lagun Arteako gunea duela aste batzuek kolpera itxi zuen udal gobernuak. Uste dugu Artadiko igoera azpiko aparkaleku eremua, Santio baserriaren atzekoa, egokia izan daitekeela."


Martxup! ekimenaren hirugarren edizioan lau proiektu garatuko dira


Bufanda galdu da, Larramendi kalean

Astelehen arratsaldean bufanda bat galdu zen, elizatik atera eta Larramendi kalerako bidean. Girsa da, marrazki txuriduna. Aurkitzen duenari deitzeko eskatzen zaio: 943 55 79 49.


Kataluniako Itzuliko 2. etapa, zuzenean, ETB1en eta eitb.eus-en

178 kilometro egin beharko dituzte lasterkariek Mataro eta Olot artean.

Volta edo Kataluniako Itzuliko 2. etapa emango dute zuzenean ETB1ek eta eitb.eus-ek. Emankizuna 15:30ean hasiko da.

Mataron abiatuko dira txirrindulariak, eta, 178 kilometro egin ostean, Olotera iritsiko dira.

Azken kilometroen kontakizuna egingo dute Fermin Aramendik eta Xabier Usabiagak zuzenean.


Xuxentasunaren marra

Paperak galdu gabe. Fiachras musika taldeko bi kide izan ziren Arratsean saioan asteartean. Haritz Artola eta Aitor Aldanondo elkarrizketatu zituzten Nekane Peñagarikano eta Arantxa Iturbek. Lakarra, politikoki xuxenetik batere ez duena da musikari horien diskurtsoa. Besteak beste, «gehiengoaren subnormalitate sendaezinean» sinesten duena eta Roberto Moso eta 80ko beste hainbat musikari idealizatzeari aski dela dioena. Halako gonbidatuen aurrean paperak galtzeko zorian irudika genezake makina bat kazetari. Horren ordez, Iturbe eta Peñagarikanoren azkartasuna jarri zen martxan beste behin, eta airoski irten ziren erronkatik. Bi esaleek ileak gehiago harrotu, ausardiaz zamatu, eta euskal talde txarren hit parade-a izendatzeko animatu izan balituzte, adibidez, entzuleok bizi osorako esker oneko geratu ahal izango ginen eurekin.

Beste ziri bat. Albiste agentziek igandean bertan erabaki zuten, nonbait, eskuin muturrekoa, neonazia dela Finlandian emaitza bikainak lortutako alderdia. Era mimetikoan, matraka bera eman digute hurrengo egunetan albistegi guzti-guztiek. Asteartean, Xabier Lapitzek ahalegin berezirik eskatzen ez duen kontraste ariketa arin bat egin zigun: hango kazetari bati hots egin zion. Datuak eskuetan, alderdia ezkerrekoa zela eta zein ideologia zeukan azaldu zigun. Lapitz eta haren hiru solaskideak (Iñaki Aldekoa, Floren Aoiz eta Juanjo Alvarez) ez ezik, entzule guztiok ere harri eta zur geratu ginen. Alegia, ziria sartu digutela beste behin.

Tertulia errealak. Aste larriak, hil edo bizikoak kasik izan dituzte zale txuri-urdinek, Realaren ibilbide erratua zela eta. Irratietako tertulien oilategia kiskaltzen sumatu da azken jardunaldietan. Bost tertulia bai, bost aditu daitezke astelehenean Gipuzkoan. Egoera paranoikoa, muturrekoa, realzale-irrati zale bitasuna bizi duen horrentzat izan daiteke: lau tertulia, lau bai, ordu berean entzun daitezke (15:00-16:00), Onda Vascan, Punto Radion, SERen eta Onda Ceron; hurrenez hurren, Juanjo Lusak, Tito Irazusta eta Carlos Bengoak, Gabi Ramos eta Jorge Beristainek eta Iñigo Tabernak gidaturik. Bosgarrena Mauri Idiakez kirol esataririk histrionikoenaren eskutik datorkigu, Copen; geroxeago, baina (19:20-20:00). Denak gazteleraz, jakina.


Gorka Aginagaldek hainbat pertsona elkartu ditu Zuhatzako jaietan


'Sophia' haurdroide bat da

Giza itxurako munduko robotik aurreratuena aurkeztu dute Nafarroako Unibertsitate Publikoan. AEBetako Hanson Robotics konpainiaren kumea da, eta historian herritartasuna lortu duen lehen robota, Saudi Arabiak emanda.

Sophia-k irribarre ezeroso bat du ezpainetan. Izan ere, jende guztia begira dauka Nafarroako Unibertsitate Publikoko Fernando Remacha aretoan. Gela handia da —han egiten dituzte unibertsitateko zeremonia arranditsuak—, baina, halere, mukuru dago. Jakinduriaren jainkosa zen Sophia greziarrentzat, eta jendea irrikan dago jakiteko ea Sophia hau ere dioten bezain jakintsua den.

Sophia robot bat da; robot humanoide bat, giza itxurakoa, alegia. Androide bat, grezierazko erroa nahiago izanez gero. «Sophia robot humanoiderik aurreratuena da», esan du Joaquin Sevilla Nafarroako Unibertsitate Publikoko dibulgazioaren arduradunak. Sevilla dabil ekitaldia gidatzen.

Androideak euliak bezala ditu ikusleak inguruan. «Ez dut ulertzen robot batekin selfie-ak egiteko mania hori», esan du Javier Armentia astrofisikariak. Iruñeko Planetarioko zuzendaria da.

Sophia-ren irribarre ezerosoa aldatu egin da. Izan ere, dozenaka serbomotore ditu aurpegian, giza keinuak egiteko. Jendeari jarraitzen dio begiradarekin, ninietan dituen kameren bidez: robotak begietara begiratzen dio mintzaideari.

Adimen artifizial bat arduratzen da robotaren mintzatzeko ahalmenaz. Horren kontrolean dago Andres Suarez. Hanson Robotics konpainiako ikertzailea da. «Sophia-k ez du euskaraz egiten, ingelesez bakarrik. Euskara oso zaila dela entzun dut», esan du.

«Roomba bat sinpatikoa suertatzen da, baina robot androideek ez dizute samurtasunik sortzen gerturatzen zarenean, baizik eta beldurra», adierazi du Armentiak. Sophia-ren moduko androideak adineko pertsonak zaintzeko garatu nahi ditu Hansonek, besteak beste, baina Armentiak ez du argi ikusten. «Ez dakit horrek funtzionatuko duen. Nik makina itxurako robotak maite ditut, gizatiarregiak baino gehiago». Halere, zientzialariak onartu du robotek dohainak dituztela adinekoekin lan egiteko. «Izugarri samur mugitzen dira, oso eraginkorrak dira. Ohitu behar dugu halakoak ikustera, baina oso zaila da».

Sevillak esan du Sophia-k Atlantikoa gurutzatu duela eta jet lag-a duela. Harrigarriro, androideak baietz esan du buruarekin.

Baina hau zientzia al da, zirkua edo marketina? Denetatik du, eta horrek klasiko bihurtzen du. «Ez dago kontraesanik, zientzia ikuskizun gisa oso interesgarria baita», esan du Sevillak. Newtonen garaian zientzia ikuskizunak egiten ziren... Voltak ikuskizun batekin aurkeztu zuen pila elektrikoa, irakasleak gogoratu duenez. SciencEkaitza egitasmoaren barruan antolatu dute robot humanoidearen bisita.

Herritarrek Twitter eta Facebooken bidez bidalitako galderei erantzuten dabil Sophia. Sevillak argitu duenez, heldu zaizkien galdera guztiak pasatu dizkiote Hanson Robotics konpainiako teknikariei. Izan ere, robotak minutu bat inguru behar izaten du erantzuna emateko, datu baseak kontsultatzeko. «Aldez aurretik emanda, arindu egingo dugu ekitaldia», esan du Sevillak. «Arintasunaren eta bat-batekotasunaren arteko erdibidea bilatu dugu». Hau da, robotak berdin erantzungo zituela galderak aurretik jakin gabe, baina geldoago.

Edonola ere, bat-bateko galderak ere egin dizkiote robotari, eta ez da itxaron beharrik egon. Haatik, galdekatzaileak amaitu aurretik ere erantzun izan du hainbatetan.

Herritartasuna

Ika-mikaz inguraturik ibili da Sophia azken hilabeteotan. 2016ko urrian, Saudi Arabiak hango herritartasuna eman zion. Lehen aldiz munduan, robot batek herrialde bateko nazionalitatea eskuratu zuen. Eztabaida asko piztu zituen horrek. Sophia robotak Saudi Arabiako emakumeek baino giza eskubide gehiago zituela salatu zuten orduan.

«Probokazio bat izan da, apropos eginikoa». adierazi du Sevillak. «Ez dakit Hansonen probokazioa izan den edo MITena, baina izenburuak lortzeko trikimailu bat izan da». Sophia-ri herritartasuna ematea ekintza «folkloriko» gisa ikusten du irakasleak. Izan ere, Sophia arin mintzo da, baina buru bat besterik ez da; ezin da mugitu, ez du autonomiarik.

Edonola ere, herritartasuna ematea modu bat izan da ohartarazteko robotek orain edo gero estatus juridikoren bat izan beharko dutela, telefono batek edo garbigailu batek dutena baino konplexuagoa, irakaslearen arabera. «Bertsio honek agian ez, baina hamar urte barrukoak bai, behintzat». Izan ere, dagoeneko badira jendea hiltzeko ahalmena eta erabakimena duten robot autonomoak hainbat herrialdetako armategietan.

Sophia Berrikuntzaren Gidari izendatu zuen Nazio Batuen Erakundearen Garapen Egitasmoak 2016ko azaroan. Hansonek berak esan du 2040-2050 artera arte ez direla onartuko «androideen eskubideak» munduan, oro har.

«Gure bizitzan, uste baino askoz robot gehiago ditugu inguruan», esan du Sevillak, «eta hamar urte barru hau ikusgarria izango da». Halere, Sophia androidea bada ere, irakasleak ohartarazi du robot gehienak ez direla izango giza itxurakoak. «Begiratu gure argazki kamerei: lehenengo digitalak zaharren itxurarekin diseinatzen zituzten». Gaurkoek, ordea, ez dute inongo antzik, eta beste gailu baten barruan daude. «Ez litzateke harrigarria robotekin gauza bera gertatzea. Sophia-k harritu egiten gaitu giza forma duelako. Baina litekeena da benetan garrantzitsuak izango diren robotak ezkutaturik egotea, gure telefonoetan, sarean, autoetan, etxeetan edo auskalo non».

Philip K. Dicken buru galdua

Hanson artearen, ikuskizunaren eta zientziaren munduan ibili da beti. Berez, zinemako, animazioko eta bideogintzako lizentzia lortu zuen, baina arte interaktiboekin eta ingeniaritza ikasketekin osatu zuen curriculuma. 1995ean, bere antza zuen buru humanoide bat sortu zuen, eta 2004an, K-bot buru robotikoa. Disneyrentzat egin zuen lan bolada batez, baita Universal estudioentzat eta MTV telebistarentzat ere. Hertz izeneko telebista aurkezle robota sortu zuen 2004. urtean. Eta, hurrengo urtean, Philip K. Dick zientzia fikzioko idazlearen itxurako buru robotiko bat eraiki zuen. Kontzientziaz hornituriko androideen inguruan asko idatzi zuen K. Dickek. Hanson mundu osoko komunikabideetan agertu zen handik gutxira, idazlearen buru robotikoa galdu egin zuelako hegazkin batean. Geroztik ez dago haren berririk, baina Hansonek beste bertsio bat egin du. Albert Einsteinen aurpegia duten beste bi robot eraiki ditu.

Sophia txaloka agurtu dute NUPeko ikusleek. Halere, heldu baten fasean ez baizik haur baten garapen fasean dagoela aitortu izan du Hanson sortzaileak berak. Batzuetan, ume arrunt batek bezala erantzun du, baina, besteetan, jakintsu, politikari edo filosofo baten gisan.

«Irrikaz nago neure bertsio aurreratuagoa ikusteko», esan du robotak une batean. Agian, hurrengo bertsioan helduko da androide izatera. Oraingoz, Sophia haurdroide bat besterik ez da, gutxi ez bada ere.


Udalaren adierazpena, Emakumearen Nazioarteko Egunaren harira

Zumaiako Udalak adierazpen instituzionala egin du Emakumearen Nazioarteko Eguna dela eta. Hemen irakur dezakezue. Bestalde, gaur 18:30ean Nagore filma emango dute Aita Marin, eta ondoren konzetratzioa egingo da magnolioan. (Emakumearen Nazioarteko Egunaren egitaraua)


Durangoko Tabira auzoko jaietan mendi martxa eta lasterketa mantendu egin dituzte, gainerako ekimen denak bertan behera utzita

Azken asteetan COVID-19aren eragina aztertzen ibili ondoren hartutako erabakiak dira, antolatzaileek sare sozialetan jakinarazi dutenez.

"Gaur [atzo] udaleko ordezkariekin bilera egin ostean, hurrengo erabakia hartu dugu: aurtengo jaiak bertan behera uztea. Guztion ongizatea bermatzeko erabakirik zentzuzkoena dela uste dugu", arrazoitu dute.

Jaiei lotuta egin ohi diren ekimen gehienak bertan behera geratu arren, uztailaren 11rako aurreikusita dauden mende martxa eta mendi lasterketa mantendu egingo dituzte, auzokideei bideratutako ekitaldi "xume" moduan. Bi ekitaldi horietan "beharrezko segurtasun neurri guztiak" zainduko dituztela iragarri dute.

Mendi martxarako edo lasterketarako izen-ematea www.kirolprobak.com webgunean egin daiteke, 10 euroren truke. Mendi martxa 09:00etan hasiko da, txakur krosa 09:30ean, eta mendi lasterketa 10:00etan. Tabirako eliza parean jarriko dute irteera. Ez da dutxa zerbitzurik egongo.


Gaur zabalduko dute Astolako igerilekua

Konponketa lanak amaituta, gaur, irailaren 15ean, zabalduko dutela Astolako igerilekua, adierazi du Abadiñoko kiroldegiaren zuzendaritzak.

Udako ordutegiagaz jardungo dute gaurtik irailaren 30era arte: astelehenetik domekara egongo da igerilekua zabalik; 09:00etatik, 21:00ak arte.

Igerilekuaren sabaiko estaldura askatu eta zati bat jauzi zen orain aste batzuk, eta obretan jardun dute azpiegitura konpontzen. Igerilekua itxita egon den denboran, Elorrioko igerilekuak erabili ahal izan dituzte abadiñarrek.


8.640 euroko isuna, Gasteizko herri harresian parte hartzeagatik

Epaileak desobedientzia delitu larria egotzi die zortzi auzipetuei eta bakoitzak 1.080 euro ordaindu beharko ditu.

Epaitegi batek zigortu egin ditu Gasteizko herri harresian parte hartzeagatik auzipetutako zortzi gazteak.

Gasteizko Harresia plataformak jakinarazi duenez, epaileak desobedientzia delitu larria leporatu die eta guztira 8.640 euroko isuna ordaindu beharko dute, bakoitzak 1.080 eurona.

Epaiketa joan den asteartean egin zuten, baina auzipetuak ezin ziren bertaratu, epaitzeko ezer ez zegoela argudiatuta eta desobedientzia ekintzak zilegi direla azpimarratuta. Saioa egin zen bitartean, elkarretaratzea egin zuten auzitegiaren kanpoaldean eta han izan auzipetuak ere.

Gertakariak 2015eko maiatzaren 18an jazo ziren. 250 lagundik gora Andra Mari Zuriaren plazan bildu diren, Auzitegi Nazionalak aginduta Ertzaintzak atxilotu behar zituen hiru gazte independentista babesteko.

Fiskaltzak urtebete eta bederatzi hilabete arteko espetxe-zigorra eskatu zuen, agenteei aurre egitea leporatuta. Alabaina, subsidiarioki desobedientzia delitua egoztea galdegin zuen.

Dirua biltzeko kanpaina

Gasteizko Harresiak gogora ekarri du epaileak zigor ekonomikoaren aldeko hautua egin duen arren, zortzi auzipetuak hiru hilabetez kartzelan sartzeko arriskuan egongo direla, isuna ordaindu ezean.

Horrenbestez, plataformak dirua biltzeko kanpaina bat jarri du abian, epaiketak eragindako gastuei eta isunei aurre egin ahal izateko. Ekimen horrekin bat egiteko eskatu die herritarrei.

Joan den urrian beste bi gazte zigortu zituzten Gasteizko herri harresian parte hartzeagatik. Defentsa eta Fiskaltza akordio batera heldu ziren, kartzela-zigorra saihesteko, eta bi auzipetuei 3.680 euroko isuna ezarri zieten.


Eder Olivencia: “120 rubik kubo baino gehiago ditut etxean”

Bilbao Open Rubiken lehenengo edizioko txapelduna da Eder Olivencia arrigorriagarra. 19 urterekin Euskal Herriko eta Espainiako txapelketa asko irabazi ditu, Orain Europan lehiatu gura du.

Erno Rubik arkitekto eta eskultore hungariarrak sortu zuen Rubik kuboa, 1974an. Kubo magikoa deitu zion berak diseinatu berri zuen 3×3 laukiko kuboari. Kolore zuri, gorri, urdin, laranja, berde eta horiekin margotu zuen, sei alde eta bederatzi laukitxo alde bakoitzean. Alde guztietan kolore bereko kubo guztiak elkartuz lortuko zenuen kuboa askatzea. Erno Rubikek berak hilabete bat baino gehiago behar izan zuen kuboa askatzeko. Eder Olivenciak (Arrigorriaga, 1999) 10 segundo baino gutxiago behar ditu egun. Bilbao Open Rubik txapelketaren irabazlea dugu Ollarganeko bizilaguna eta Rubikaren inguruko kontuak inork baino hobeto azaldu dizkigu.

Eder Olivencia, Bilbo Open Rubikeko lehenengo edizioko txapeldun nagusia. Kategoria askotan nagusitu zara, Eder.

Hala da bai. 3×3, 4×4, 5×5 eta 7×7 kategoriak irabazi ditut. Egia esateko, besteren bat irabazteko ere esperantza nuen… Bartzelonako lagun batekin aspaldiko lehia nuen 6×6 kategoria nork irabaziko… Berak irabazi du oraingoan eta ni haren atzetik sailkatu naiz, bigarren. Ikusiko dugu hurrengoan…Hala ere, ezin kexatu, oso pozik nago lortutako emaitzekin, asteburu itzela izan da.

10, 3 segundo behar izan dituzu, bataz beste, 3x3ko kuboa askatzeko. Ti-ta.

Bai, eta azkarrago ere askatu dezaket. Lehiaketan 9, 46 segundotan askatzea lortu dut, baina txapelketetan denborarik onena ez da kontuan hartzen. Kategoria bakoitzean bost aldiz askatu behar duzu kuboa. Horietako bakoitzean erabili duzun denbora neurtzen da eta horietatik onena eta txarrena alde batera uzten dira. Erdiko hirurak erabiltzen dira kategoria horretan izan duzun bataz besteko denbora neurtzeko.

Alde bakoitzean zenbat eta kubo gehiago izan, zailago?

Ez nuke esango zailagoa denik… 3×3 eta 4×4 laukiko kuboak askatzen ikasita, 1000×1000 laukiko kuboa askatzen ere jakingo duzu. Zailtasun handiagoa baino, pazientzia eta denbora gehiago behar duzula esango nuke. 4x4ko kuboa askatzeko, adibidez, 32 segundo behar izan nituen Bilboko txapelketan.

Nolakoa da lehiaketa?

Bilbo Open Rubikean adibidez, 14 kategoria daude eta izena nahi duzun guztietan eman dezakezu. Kategoria guztietako dinamika bera da: kuboa estalita uzten dute mahai gainean eta prest zaudenean, izaratxoa kendu eta 15 segundo ematen dizkizute kuboa behatzeko. Denbora tarte horretan kuboa askatzeko erabiliko dituzun lehenengo mugimenduak planifikatu behar dituzu, bi askoz jota. Hortik aurrera, “look ahead” delakoa egiten duzu. Mugimendu bat egin bitartean, hurrengoan pentsatzen ari zara, ez duzu apenas laukien koloreak behatzeko astitik, buruan imajinatu behar duzu guztia.

Bilboko lehiaketak oihartzun handia izan du, baina aurretik ere beste txapelketa batzuetan lehiatu zara.

2012an hasi nintzen lehiaketetan parte hartzen, Basaurin. Ordutik etengabe ibili naiz, hara eta hona. Euskal Herrian hainbat txapelketa irabazi ditut: bi aldiz Basaurin, behin Plentzian, beste bat Portugaleten eta azkena Bilbo Open Rubikean. Espainiako txapelketara ere birritan aurkeztu naiz, Madrilen eta Valentzian. Bosgarren sailkatu nintzen Valentzian, hirugarren postutik oso hurbil. Nire asmoa Estatuko txapelketetan emaitza hobeak lortzea eta Europara salto egitea da.

Ibilbide honek baina, badu bere hasiera.

13 urte bete berri nituela, Rubik kuboa oparitu zidan lehengusinak. Pare bat aldiz saiatu nintzen kuboa askatzen, baina gainontzeko trasteekin batera ahaztuta utzi nuen. Egun batean nire aitak kuboa berreskuratu eta askatzen ikasi zuen. ‘Eder, saiatu zaitez, ez da horren zaila’, bota zidan amua. Orduantxe hasi nintzen ikasten, aitak zirikatuta. Youtuben bideo tutorial onak daude ikasteko eta apurka-apurka kuboa menperatzen hasi nintzen. Egun 120 kubo ezberdin baino gehiago ditut etxean.

Eta orain, metodo irabazlea zein den ikasi duzu.

Nire ustez, ez dago metodo irabazlerik. Hau da, txapelketetan erabiltzen dudan metodoa Rubik mundua ezagutzen duen edonorrek ezagutzen du. Ehunka bide daude kuboa askatzeko, sinpleenak geldoagoak dira, eta badaude konplexuagoak eta azkarragoak ere, baina praktikatuta, edonor da kapaza metodo konplexu hori ikasteko. ‘Algoritmoa’ deitzen diogu Rubik kuboa askatzeko aukeratzen dugun mugimendu sekuentziari. Arraroa ematen badu ere, matematikak gorroto ditut.

Hara! Askok pentsatuko dute kalkuluekin abila izan behar dela Rubik kuboa menperatzeko…

Bai, askotan esan didate hori, baina mito hutsa da. Kontzentrazioa beharrezkoa da, noski, eta algoritmoen oinarrian matematika dagoela ezin uka, baina algoritmoak diseinatuta daude jada eta nire ustez gakoa eskuetan duzun abilezian dago. Papiroflexia egitea izugarri gustatzen zait eta nahiko lan txukunak egiten ditut. Horrez gain, gitarra jotzen dut eta punteoak egiten abila naiz. Atzamarrak, beraz, azkar mugitzen ditut, baita kuboa askatzean ere. Hala ere, abilezia hori edonorrek landu dezake, nahiz eta traketsa zarela pentsatu, ahaleginarekin asko hobetu daitekeen zerbait da.

Nola animatuko dugu jendea Rubik kuboa egitera?

Harrigarria bada ere, gehienok daukagu Rubik kuboren bat etxean galduta. Emaiozue aukera bat, mugikorretik, telebistatik edo ordenadoretik deskonektatzeko bada ere. Afizio polita da oso, osasungarria eta doakoa. Eta kasu egidazue, ‘adikzioa’ sortzen du. Gure artean, tamalez, ezezaguna da Rubik mundua. Batzuek pentsatuko dute afizio bakartia edo frikia dela, baina Rubikarekin hasi nintzenetik lagun piloa egin ditut: lehiaketetan, elkarteetan, elkarretaratzeetan … Izugarrizko giroa dago jokalarien artean. Ez izan beldurrik eta probatu!


Salbatoretako musika talde bila dabil Getariako Udala

Salbatore festetako musika taldeen proposamenak jaso nahi ditu Getariako Udalak, lehenbailehen aztertu ahal izateko.

Interesa dutenek euren proposamenak kultura@getaria.org helbidera bidali beharko dituzte, maiatzaren 27a baino lehenago.


Zortzi proposamen aukeran Kurtzetxiki haur parkea berritzeko

Bedoñabe eskola alboan kokatzen den parkea laster berrituko dute. Eraberritze lanak egiteko zortzi proposamen jaso ditu Udalak, eta herritarrek gustukoena aukeratzeko prozesua jarri dute martxan. Irailaren 30era arte egongo da horretarako aukera, Bedoñaben bertan, edo Udal webgunearen bitartez.

Askotariko diseinuak daude aukeran: barku formako ziburuak dituena, gaztelu baten dorreak irudikatzen dituena, Dragoi tankera oinarrian duena, ... Urriko lehen astean jakinaraziko dute zein den aukera botatuena, eta enpresa horri 500 euroko diru saria emango dio Udalak.

Obren kontratazioa urria amaitu baino lehen egitea aurreikusten du Udalak, eta guztira, 68.000 euro bideratuko ditu parkearen eraberritzera.


Bizkaian 212 enpresek dute Bai Euskarari Ziurtagiriren bat

Bizkaian gero eta enpresa gehiagok erabiltzen dute lanean euskara. Arlo sozio-ekonomikoaren euskalduntzean eragiteko lanean dihardu Ziurtagiriaren Elkarteak Bai Euskarari Ziurtagiriaren bidez. Rober Gutierrez Ziurtagiriaren Elkarteko zuzendariak Bizkaiko enpresetan euskararen eta Bai Euskarari Ziurtagiriaren egoera zein den azaldu du berriki. Azaldu duenez, euskarak onura argiak dakarzkio enpresari. Onura horietaz baliatu nahi duten eta euskararen aldeko neurri zehatzak hartzen dituzten entitateak identifikatu eta kreditatzeko erreminta da Bai Euskarari Ziurtagiria, Bizkaian 212 enpresa, saltoki eta era guztietako entitatek eskuratu dutena. Horien artean, Uribe Kostan eta Erandion Eroski, Ecuador Bidaiak, Euskadiko Kutxa, Eroski Bidaiak, Euskal Herriko Surf Federazioa, Arlan, Euskadiko Kutxa, Geinsa, Segema, Leioa Berri Auto edo Vasa aurki daitezke, besteak beste. Argazkian, uztailaren 15ean Gernikako dendariei ziurtagiriak banatzeko egindako ekitaldia / Bai Euskarari Ziurtagiriaren Elkartea.

Gutierrezen esanetan, euskarak lehiakorrago eta profesionalago egiten ditu enpresak. Izan ere, enpresa horiek gehigarri bat dute euskaraz aritzeko gai ez diren enpresekin alderatuz, eta gainera euskara gero eta gehiago erabiltzen den gizartean egoera berrietara egokitzeko gai direla erakusten dute: "euskarazko merkatu potentziala handitzen ari da eta enpresa, komertzio txiki nahiz era guztietako entitateek merkatuko eskaerari erantzuteko gai izan behar dute". Gutierrezen hitzetan, Ziurtagiriaren Elkarteak baieztapen horietan sinesten du eta horregatik dihardu Bai Euskarari Ziurtagiriaren bidez lanean.

212 entitate horietatik 33k "zerbitzua eta lana euskaraz" maila eskuratu dute, 67k "zerbitzua euskaraz" maila, eta 112 "bidean" mailan daude. Bizkaian Bai Euskarari Ziurtagiria daukaten entitateak zein sektoreri dagozkion begiratuz berriz, datu hauek ikusten dira: %18 enpresa industrialak dira; %25 merkataritza eta ostalaritza sailekoak dira; %25 kultura, gizarte mugimendu eta kirolaren sailari dagozkio; %7 hezkuntzari eta %23 zerbitzuen eta finantzen mundukoak dira.

Euskal Herri osoan dagoeneko ia 1.600 enpresa, saltoki eta era guztietako entitatek baino gehiagok eskuratu dute Ziurtagiria. Zehatz-mehatz esanda, 1.557 dira uneotan Ziurtagiria dutenak eta guztira 40.000 lagun baino gehiago dira Bai Euskarari Ziurtagiriaren eraginpean lanean ari direnak.

Bai Euskarari Ziurtagiriak zortzi urteko ibilbide oparoa egin duen arren, Ziurtagiria gestionatzen duen elkarteak, hau da, Ziurtagiriaren Elkarteak urtebete pasatxo besterik ez du. Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak gestionatzen zuen aurrez Ziurtagiria. Baina, Bai Euskarari Ziurtagiriak 7 urteren buruan lortu zuen arrakasta ikusita, Kontseiluaren ekimenez Ziurtagiriaren Elkartea sortu zen Ziurtagiriaren kudeaketaz arduratzeko.

Gutiérrezen esanetan, proiektu zabalagoa, konpartitua eta eraginkorragoa jarri zen martxan: "gestioa optimizatu nahi izan genuen eta optimizazio saiakera horrek eman ditu bere fruituak". Urte honetan datozen lau urteetarako oinarriak finkatzen aritu da Elkartearen Zuzendaritza. Horretarako, datozen lau urteetarako estrategia plana diseinatu du: "estrategia plan horrek aurrikusten du datozen lau urteetan oraingo kopurua bikoizteko bidean izango dela Ziurtagiria. Horretarako, 2012. urterako lortu nahi dugun helburu nagusietako bat zera da: Bizkaian Bai Euskarari Ziurtagiriaren hedapena areagotzea. Hori lortzeko 2009 urte hasieran martxan jarriko dugun plana ari gara diseinatzen, eta plan horren barruan Euskal Herriko lurralde bakoitzean zein helburu izango ditugun ari gara zehazten".


Euskara ikasteak doako izan behar duela aldarrikatu dute Korrikaren omenaldian

Euskara ikasleei omenaldia egiten ari dira Usurbilen, AEK-k antolatuta. Ekitaldi nagusian, euskara ikasita "elkarbizitzari" egin dioten ekarpenagatik eman dizkiete eskerrak estudianteei.

Egun osoko jaia egiten ari dira Usurbilen (Gipuzkoa), 18. Korrikaren omenaldian. Herritarrek keinua izan dute, gainera, Korrikarekin. Orain hogei bat urte, herriko baserriak-eta berrtzeko diru bilketa egin zuten, eta soberan geratu zitzaien zati bat. Diru hori aurtengo Korrikari ematea erabaki dute.

Edurne Brouard Korrikaren arduradunak egin du ekitaldiko hitzaldia. Euskara ikasleek urteetan egindako ekarpena hartu du hizpide: "Zinez eskertzekoa da denboran eta dirutan egindako ekarpena. Oso handia izan da elkarbizitzari egindako ekarpena". Adierazi du azken urteetan milaka hiztun irabazi dituela euskarak helduen euskalduntzeari esker.

Beste urrats bat egiteko unea badela nabarmendu du, nolanahi ere: "Bada garaia behar diren baliabideak jartzeko eta doakotasunean aurrerapausoak emateko. Botere publikoei euskara babesteko eta bultzatzeko neurriak har ditzaten eskatzen diegu, eta doakotasunaren bidean aurrerapausoak emateko deia luzatzen diegu".

Ekitaldian euskalgintzako ordezkaritza zabala izan da, baita Gipuzkoako Foru Aldundiko eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariak ere.


Gutxienez 20 gerrilari xiita eta AEBetako bi soldadu hil dituzte

Muktada al-Sadr buruzagi xiitaren eta AEBetako soldaduen artean borroka gogorrak izan dira gauean Najaf inguruan. Soldadu estatubatuarrek gutxienez 20 gerrilari xiita hil dituzte, xiitek bi soldadu hil eta gero hasi diren borroka gogorretan.

Kufan eta Bagdaden hiru soldadu estatubatuar hil dituzte erresistentziako indarrek. Bi hiri horietan etengabeak dira Muktada al-Sadr buruzagi xiitaren jarraitzeileen eta koalizioko indarren arteko borrokak. Soldaduetako bat atzo gauean hil zuten Kufan patruila militar bati egindako segada batean. Hiri hartan hil uzten bigarrena ere, atzo, ibilgailu militar bati granadak botata. Hirugarrena Bagdaden hil zuten, lehergailu bat eztandarazita.

Horrek, borroka gogorrak eragin ditu, eta AEBetako soldaduek gutxienez 20 gerrilari xiita hil dituzte.


Arraun denboraldiaren hasiera haur eta gaztetxoentzat

Irailaren 12an eta 15ean izango dira lehen bilerak

Orio Arraunketa Elkarteak arraunean hasi nahi duten haur eta gaztetxoei denboraldi berria aurki hasiko dutela jakinarazi nahi die. Arraunean hasi nahi dutenekin bi bilera egingo dituzte eta han, besteak beste, izena emateko aukera izango dute. Bilerak Karela kiroldegian izango dira, 18:00etan, honako egun hauetan:

Irailaren 12an

Jubenilak (1994 eta 1995ean jaioak)

Irailaren 15ean

Kadeteak (1996 eta 1997an jaioak)

Infantilak (1998 eta 1999ean jaioak)

Alebinak (2000 eta 2001ean jaioak)


Iturbek berretsi du ez dutela EiTBko kontraturik etengo

EiTBren zuzendari nagusiak azpimarratu duenez, 20 milioi euro gutxiago izango dituzte Aurrekontuan. EiTBko irratietako eta webguneko langileek protestak egin dituzte Legebiltzarraren atarian.

Maite Iturbe Euskal Irrati Telebistaren (EiTB) zuzendari nagusiak berretsi du EiTB taldean ez dela "lan-kontraturik eten" eta ez dutela halakorik egitea "aurreikusi". "Barne kostuak" murriztuko omen dituzte, baina ez dute plantilla berregituratuko, beste hedabide publiko batzuetan egin duten moduan.

Iturbek azaldu duenez, Radio Vitorian "desagertuko den saio bati lotuta" amaituko diren hiru lan-kontratuak eta amaituko den epe motzeko beste kontratua erakunde publikoaren "errutina"ren barruan kokatu behar dira. "Saio batzuk desagertu egiten dira eta saio horiekin lotutako kontratuak ere amaitu egiten dira", gaineratu du.

EiTBren zuzendariak Legebiltzarrean egin ditu adierazpenok, EH Bilduk eta PSEk hala eskatuta.

Iturbek azpimarratu du Radio Vitoriak 45 pertsonako plantilla duela, 2010eko berbera, eta erabaki bakarra "uztailean amaitzen den saio batekin lotutako hiru kontratu eta hilabete batzuetarako kontratu bat etetea" izan dela.

"Egunero hartzen dira EiTBn horrelako erabakiak, saioak amaitzen dira, eta berriak hasten. Egoera jakin hori horren urrutira eramatea, Radio Vitoria kolokan jartzen dugula esatea, zentzugabekeria da", adierazi du Iturbek.

Horren harira, Gasteizko Udalak eta Arabako Batzar Nagusiek Radio Vitoria defendatzeko onartu dituzten adierazpenak informazio faltsuetan oinarritu direla salatu du. "Esan beharra daukat, gizarteak jakin dezan, Udalak eta Batzar Nagusiek onartu dutenaren oinarri bakarra sare sozialak izan direla".

"Radio Vitoria osasuntsu dago. Radio Vitoriaren proiektua EiTBren proiektua da, Radio Vitoriaren marka EiTBren marka da, eta horrela izaten jarraituko du, programazioa lehiakorra izango da, gertuko irratia izaten jarraituko du, eta Arabako herritarren aldamenean segituko du", azaldu du.

Barne kostuak

Iturbek ez du Radio Vitoriaz soilik hitz egin, EiTBren kudeaketa osoaz baizik. Hori horrela, sektoreak Espainian eta Europan bizi duen krisiaz ohartarazi eta Estatuko hedabideetan azken 4 urteetan 10.000 lanpostu suntsitu direla aipatu du.

EiTBren kasuan, 2009an 174 milioi euroko Aurrekontua izan zuela, eta aurten 121 milioi euro, aurreko urtean baino 20 milioi euro gutxiago, dituztela jakinarazi du. Hori dela eta, baliabide gutxiago dituztela eta erabakiak hartu behar dituztela esan du.

Lehenengo erabakia "EiTBko zeharkako barne kostuak murriztea" izan omen da, baliabideak saioen eta produktuen finantziaziora bideratzeko. "Produktuetarako dagoen diruaren arabera kudeatu behar dira kontratazioak. Mugarik gabeko kalitatea ez da lehentasunezkoa izango, iraunkortasuna eta zerbitzu publikoa, ordea, bai".

"Gainera, generaman enplegu eta antolakuntza joera gainditu behar dugu. Eredu berria jarri behar dugu martxan, biziraun egin behar dugu, eta beharrezko eraldaketak abian jarri", gaineratu du.

EiTBko zuzendari nagusiaren ustez, argi adierazi beharra dago "aurten" ez dela "lan kontraturik eten, eta ez dugu aurreikusi halakorik egitea. EiTB berregituratzeko asmorik ote dagoen galdetzen didate, Estatuko beste telebista batzuetan egin duten lan erregulaziorik egiteko asmorik ote dugun, eta erantzuna ezezkoa da".

"EiTB euskal sektore publikoaren parte da, eta bete egingo du Jaurlaritzak onartzen duena. Ez da Fortan gertatutakoa errepikatuko, gastuak eta diru-sarrerak orekatu baitira. Iaz oreka lortu zen, eta aurten ere lortuko da", azpimarratu du.

eitb.com

Bestalde, M4Fren salaketa ere izan du hizpide. EiTBk webguneko edukiak egiteko subkontratatu duen enpresa da M4F, eta enpresa batzordeak salatu zuen plantillako 31 langile kaleratuko dituztela "EiTBko zuzendaritzak webgunean ezarritako murrizketengatik".

Iturbek azaldu duenez, EiTBk enpresa horren "zati txikia" du bere esku, eta ez du zerikusirik zuzendaritzaren erabakiekin.

Protestak

Iturbe Legebiltzarrean zegoen bitartean, EiTBko irratietako eta webguneko langileek protestak egin dituzte Legebiltzarreko atarian, murrizketen kontra.


‘Gure herria’, Txinalka antzerki taldearen aurtengo lana

Txinalka antzerki taldeko aktoreak.

Txinalka antzerki taldeak urteroko emanaldia eskainiko du datorren asteburuan. Thornton Wilderren Our Town (Gure Herria) antzezlana prestatzen aritu dira.

AEBtan kokatuta dagoen Grover’s Corner fikziozko herria izan beharrean, Oiartzunera moldatu dute antzezlana. Ziurtatu dutenez, hainbat pertsonaia ezagunak egingo zaizkie hurbiltzen diren oiartzuarrei.

Hamalau lagunek osatzen dute Txinalka, eta hainbat figuranteren laguntza ere jasoko dute. Zuzendari lanetan, berriz, Teresa Andonegi ariko da. Eskarmentu handiko aktorea da, eta pasa den ikasturtera arte zuzendaria izan zen Edurne Agirrezabala ordezkatu du.

Asteburuan saio bikoitza egingo dute, udaletxeko pleno aretoan. Lehenengo emanaldia larunbat arratsean izango da. 21:00etan hasiko da antzezlana. Bigarren saioa, berriz, igandean izango da. 19:00etan hasiko da.


Zapatuko manifestaziorako deia egin du Abadiñoko Sarek bideo batean

Dispertsioaren amaiera, preso gaixoen askatasuna eta salbuespenezko legedia bertan behera uztea eskatuz manifestazio bana izango dira Bilbon eta Baionan zapatu honetan, 17:00etan. ‘Mugi daitezen harriak’ leloa oinarri hartuta, Abadiñoko Sareko kideek hainbat abadiñar protagonista dituen bideo bat osatu dute manifestazio bietarako deialdia egiteko.


Zigor Goikoetxea Navalcarnerotik atera dute

Zigor Goikoetxea gazte getxoztarra Navalcarneroko (Madril, Espainia) espetxetik atera egin dutela jakinarazi diete bere etxekoei, Uribe Kostako Amnistiaren Aldeko Mugimenduak Etengabe bitakoraren bitartez zabaldu duenez. Dena dela, oraindik non dagoen, ezta nora daramaten ere ez dakitela zehaztu dute. Navalcarnerora eraman zutenetik bakartuta eduki dute Goikoetxea. Eta horregatik hainbat protesta egin dituzte espetxe barruan, getxoztarraren egoera salatu eta isolamendutik atera dezaten eskatzeko, bertan dauden gainontzeko euskal preso politikoak, Joseba Elorriaga algortarra horien artean dela. Baita protestak egiteagatik denak zigortu ere. Argazkian, Zigor Goikoetxearen askatasuna aldarrikatzeko, abuztuaren 26an egindako manifestazioa / Etengabe.

Zigor Goikoetxea getxoztarra baldintza gabe espetxeratzeko agindu zuen abuztuaren 26an Espainiako Auzitegi Nazionaleko Fernando Andreu epaileak, abuztuaren 10eko San Lorentzo azokan, Marisa Arrue Getxoko PPren bozeramaileari "hiltzeko mehatxua" egin eta horrenbestez "agintariari atentatua" egin ziolakoan. Hasieran, Soto del Realgo (Madril, Espainia) espetxean sartu zuten arren, egun gutxitara aldatu zuten Navalcarnerora, tartean bidaian zehar jo egin zutela, "Berria" egunkariak zabaldu duenez. Gainera, Navalcarneron preso arruntekin jarri nahi izan zuten eta Goikoetxeak uko egin zion horri. Presoa zigortzeko, isolamenduan sartu eta irailaren 7ko bisita kendu egin zioten. Era berean, getxoztarrak gainditutako minbizia dela eta pasatu behar zuen azterketa medikua galdu egin zuen. Goikoetxearen senideak kezkatuta daude behar dituen botikak emango dizkioten.


Emakume taldeek eta feministek Eusko Jaurlaritza lantzen ari den plana gaitzetsi dute, "berdintasunaren alde egin gabe indarkeriarekin bukatzea ezinezko delako"; eta Emakunderi deia egin diote iritzia ematera


Belen Arrondo eta Espainiatik etorritako etorkinak GoiBerriren hurrengo alean

Belen Arrondo Ostiralean GoiBerri aldizkariaren hamahirugarren etxeetara iritsiko da. Ale honetan, Belen Arrondo, STEE-EILAS sindikatuko bozeramailearen hitzek beteko dute gai nagusia. Espainiatik Euskal Herrira etorritako etorkinekin osatu da, aldiz, elkarrizketa. Beste ataletan, Iñigo Garrido, Rufino Iraola, Josu Etxezarreta artzain gaztea eta Legazpiko olarien historia aurkitu ahal izango dituzte irakurleek. Goierritik egiteko mendi ibilbide bat ere eskainiko du ale berria.


Bideoa: Euskararen aldeko olatu erraldoiak Orio zeharkatu du

Ikusi 21.Korrika Orion, hemen!


"Eskolak ez du ezer eskaintzen musika ikasteko"

Kantari, eta Kantua ikasten Maider Legarreta Musikenen. Estresatuta ere badabil aldi honetan, estu hartzen baitituzte irakasleek bertan ari diren ikasle bakanak. Hala ere, tartea egin digu, The Road albuma kaleratua duen Kantu ikasle kantariak.

Kantaritzat definitzen zaituzte, “Maider Legarreta, abeslaria”, oraindik musika ikasketak egiten ari zaren arren.

Ikasketak egiten ari naiz, baina txikitatik egon naiz ni musika ikasten. Kantua ikasten, berriz, orain dela bost urte hasi nintzen. 4 urterekin sartu nintzen musika ikasten. Lehenengo, 6 urte nituela, trikitia jotzen hasi nintzen –eta jotzen segitzen dut–, baina gero, gitarra ikasten ere hasi nintzen, eta pianoa, eta kantua... Musikenen sartzeko, ordea, espezializatu egin behar nintzen: jazz modalitatea aukeratu nuen eta, horren barruan, kantua ikasten nabil.

Lau urterekin, musika ikasten sartu zinen, edo gurasoek sartu zintuzten?

Bietatik apur bat. Amak pentsatzen zuen musika hezkuntza oso inportantea dela ume txikientzat, burua garatzen laguntzen duela, beste perspektiba batzuez jabetzen. Musikak bizitzako beste arlo askotarako ere balio duela pentsatzen zuen. Aitari, berriz, beti gustatu zaio musika, eta ados zen ni musika ikasten hasteko, eta horrela hasi nintzen, lau urterekin musika eskola txiki batean. Gero, bost urterekin, Galdakaoko musika eskolan hasi nintzen.

Trikitia, lehenengo.

6 urterekin hasi nintzen. Soinua jotzen dut, eta panderoa ere bai; eta kantatu ere bai, jakina. 11 urterekin, trikiti piezak konposatzen hasi nintzen, letra eta guzti, eta maketa moduko bat ere grabatu nuen sasoi hartan lagun baten etxean. Musika eta hitzak nireak izan ziren maketa hartan. Ikusten, pentsatzen eta sentitzen nituenak ipini nituen pieza haietan: naturari buruz, Euskal Herriari buruz… ari nintzen kanta haietan. Eta instrumentalak ere baziren pieza batzuk. Korrika txikiaren musika bat ere egin nuen, eta zenbait eskolatara zabaldu zen.

Argazkia: Maider Legarreta.

Nori begiratzen zenion kanta horiek asmatzeko garaian?

Txikitan Pirritx eta Porrotx entzuten nuen, baina baita Benito Lertxundi ere. Gura dut esan, hemen entzuten direnak, tipikoak. Nagusiagoa egin nintzenean, 13 urterekin, telebistan Disney Channel ikusten hasi nintzen, eta han, Hanna Montana ikusi nuen. Filma ere egin zen hari buruz, eta osaba-izebek haren diskoa oparitu zidaten. Han zenbait country kantari azaltzen ziren, asko gustatu zitzaizkidan, eta horrek country gehiago entzutera eroan ninduen. Dena dela, etxean beti entzun izan dut The Coors, Irlandako musika, eta kantu tradizionala, eta horrekin lotu nuen country-a. Horren bidetik, countryan gehiago sakontzen hasi nintzen.

Nola egiten da trikititik gitarrara edo pianora, kantura baino lehen?

Gradu erdiko Bilboko musika eskolan sartu gura ote nuen galdetu zidaten orduko irakasleek, eta nik baietz, baina han ez zuten trikitirik erakusten. Orduan, zeharkako xirula ikasten hasi nintzen, eta urte bat iraun nuen. Gero, hori utzi eta kantu eta pianoari ekin nien. Kantu klasikoa ikasten hasi nintzen kontserbatorioan sartzeko asmotan, eta sartu nintzen, baina ondoren bi hilabete baino ez nuen horretan iraun, ez zitzaidalako gustatu. Ez dakit zer esango nukeen orain. Ez nekienez musika kontserbatorioan sartuko nintzen edo ez, pianoa ikasten hasi nintzen, eta pianoarekin batera, kantua. Kontserbatorioan sartu eta kantu lirikoan hasi nintzen, baina kantu klasikoa ere –opera eta beste–, ez zitzaidan gustatu: bi hilabete iraun nuen. Orduan, artean Bilbon, akademia batera jo nuen. Hango irakaslea Musikenen ikasia zen, eta hark aipatu zidan Musikeneko aukera.

Hark bideratu zintuen…

Baina nik ez nuen uste sartuko nintzenik: “Oraintxe hasi naiz gradu erdiko eskolan Bilbon, eta utzi egin dut. Zelan sartuko naiz, bada, Musikenen?”. “Urtebetean prestatu ahal zaitut, saiatu!”, esan zidan irakasleak. Eta urte hartan, batxilergoa amaitu, sarrera proba egin, eta barrura: Musikenera! Bigarren urtean ari naiz orain.

Ez zenuen dudarik egin: musika ikasi nahi zenuen.

Beti jakin dut musika ikasi nahi nuela, baina zail ikusten nuen. Musikenen sartzea bera, gauza handia iruditzen zitzaidan. Batxilergoa aukeratzeko garaian ere zalantza handiak eduki nituen, nahiz eta, azkenean, batxilergo artistikoa egin nuen, musika, dantza eta arte eszenikoak lantzen dituena. Orduan bai, pentsatu nuen: “Musikenen ezin banaiz sartu, ikasten ahal dut Antropologia, Soziologia, edo Filosofia”. Musikenen sartu nintzenez, aurrera!

Kantari, beraz, ez “abeslari ikasle”.

Eta zenbat kantari daude Musikenen ikasten ari ez direnak? Ingeniaritza ikasi nahi duenak zenbait gai ditu, Lehen Hezkuntzatik hasi eta unibertsitatera bitarte, Ingeniaritza ikasketak egiteko balioko diotenak. Baina zenbat gai daude derrigorrezko irakaskuntzan musika ikasten laguntzen dutenak? Eskolak ez du ezer eskaintzen musika ikasteko, eskolatik kanpo saiatu behar zara. Kontua da zenbat ikasi gura duzun. Unibertsitatera Musika ikasketak egiteko asmotan heldu bazara, esan gura du ordu arte musika landu duzula. Musika arte bat da, pintura artea den moduan, txikitatik hasten zara ikasten, derrigorrezko irakaskuntzatik kanpora.

Zer erakusten dio Musikenek kantari izan nahi duenari? Zer galtzen du Musikenera gabe jarduten duen kantariak?

Galdera ona. Musikene instituzio bat da, goi mailako gradua eskaintzen du, goragokorik ez dago, masterrak ez badira. Ni, adibidez, jazza ikasten ari naiz, eta hemengo ikasketek jazz munduko alderdi asko eta asko erakusten dizkidate, eta horietatik gura ditudanak, interesgarriak zaizkidanak, hartuko ditut gero neuretzat. Neure musikan erabili ahal ditudanak dira. Beste zenbait gauza, berriz, jakingo dut hor daudena, baina ez ditut, momentuz, niretzat hartuko. Niri, adibidez, Konponketa, Harmonia, Kantua gustatzen zaizkit, eta horien bidez, beste musika estilo bat egiten ikasten ari naiz, eta inprobisatzen. Bestela, akademia batean ere ikas lezake kantatzen abeslariak, ez du zertan Musikenera etorri kantatzen ikasteko.

Ez du unibertsitate mailako ikasketarik egin beharrik.

Ez. Esan gura dut hemen gauza asko ikasten ari naizela, gauza asko ikasiko ditut, baina amaitzen dudanean, titulua eskuratzen dudanean, gauza asko ikasten jarraituko dut, kalean, jendea ezagutuz, beste zenbait musikarirekin joz, beste zenbait irakaslerekin ikasiz… Hemen, egia da, ikasketetan sakondu eta titulua lortuko dudala.

Zer egin nahiko zenuke ikasketa hauek burututakoan?

Neure proiektua egiten segi, hemen ikasitakoak neure proiektuan barneratu, eta musikari moduan hazi, abesti hobeak eginez, musikaren barruan gauza gehiago deskubrituz.

The Beginning-en eta The Road-en hasitako bideari jarraipena eman?

Beste musika batzuk ere entzuten ditut, ordea, ez dut beti country-a egiten zertan ibili. Tira, The Road-en dena ez da country-a, gurako nuke hala izatea, baina beste musika askotako influentziak ere badauzkat.

Musika ikasketak egin, musika sortu, musika interpretatu… eta eskolak eman.

Ebidentea da musikariok gure bizitzan eskolak eman beharko ditugula. Jan gura badugu, eskolak eman beharko ditugu, orkestra batean sartu beharko gara, ezkontzetan jo… eta geure musika egiten jarraitu!

Zer behar da nork bere musika egin, interpretatu eta kantatzeko?

Gogoa. Eta inspirazioa, eta zerbait esateko gura. Nik neure kantetako hitzak idazten ditut, sentitzen dudana kanporatu beharra daukadalako. Bestalde, musikaren bidez heltzen zaizkidan sentimenduak neure musikaren bidez transmititu gura ditut. Kate bat da. Gero eta abesti landuagoak gura badituzu egin. Derrigorra da ikasteko nahia ez galtzea, monotonian sartuko zara bestela. Dena dela, ikasi guraz gero ez dago musika eskolara joan beharrik, musika entzun behar da horretarako, bide berriak saiatu.

Zergatik egiten dituzu kantak ingelesez?

Gura dudalako. Beti egiten didate galdera bera, baina ez dira konturatzen euskaraz ere egiten ditudala kantak. Kanta bat ingelesez egiten dudanean, gura dudalako egiten dut ingelesez, eta kito, ez dago besterik. Entzuten dudan musika gehiena, ingelesezkoa da, eta countrya egin gura badut, tradizioa ingelesez dagoenez, bada, ingelesez egiten dut. Euskal Herrian, musikaren industrian euskaraz egitea baloratzen da gehiena, edo gobernuaren kontra berba egitea, nahiz eta jotzen den musikak hutsa balio. Nik ingelesez kantatzen dut, baina nire hitzak ere errebindikatiboak dira, gobernua, matxismoa eta beste ere kantatzen dut, baina hitzak irakurri egin behar dira.

Zure kantetako hitzak irakurri, gura duzu esan.

Bai. Beti gabiltza horretan: “Hemen kantatu gura baduzu euskaraz egin behar duzu”, esaten dutenean, “Zergatik?” galdetzen dut nik. Beti gabiltza berdin. Nik musika egin gura dut, musika hitzekin batera dator, ez doaz hitzak alde batetik eta musika bestetik, biak baloratu behar dira. Eta bakoitzak kantatu ahal du gura duena, gura duen hizkuntzan.

Argazkia: Dani Blanco.

Bullied kanta irakurri dizugu The Road albumean, eskola-jazarpena sufritu zenuen. Esperientzia agertzeak hainbat forotan parte hartzera eraman zaitu.

Kanta egin nuenean ez nuen pentsatu horren ostean zer etorriko zen. Behar nuelako egin nuen, beste hainbat kanta bezala. Kanta batzuk gordeta dauzkat oraindik, ez zaizkidalako oso onak iruditzen, adibidez. Bullyingaren kanta egin nuen, youtubera igo nuen, eta laster etorri ziren galdezka, parte hartzeko eskeak eta deiak.

Bullyingaren kontra ikastetxeetan egiten den, egiten ez den lanari buruz baduzu esatekorik.

Institutuan gauden bitartean, eta eskola orduetan handik atera ezin bagara, irakasleen ardurapean gaude, eurek daukate ardura. Irakasleek ez dituzte ikasleak hezi behar, etxean egin behar den lana da hori, baina heziera hori etxetik ekartzen ez dutenei, momentua heltzen denean, baten batek esan beharko die zer edo zer. Eta momentua eskolan gertatzen bada, irakasleak esan beharko dio. Eskolan ikasten ez badute, kalean ikasiko dute, eta hori txarrago izango da.

Bullyingaren inguruan, institutuetan, eta ikastetxeetan oro har, ez dela ezer egiten esan izan duzu.

Oro har. Batzuek ukatu egiten didate, baina nire institutuan horrela izan zen, eta ez da ezagutzen dudan kasu bakarra. Ezagutzen ditudan kasu gehienetan ez da ezer egin. “Ez da egia”, esaten dute batzuek, eta nirea ez da egia absolutua, baina uste dut horiek baino egiaren zati handiagoa daukadala. Batean eta bestean berba egiteko deitzen didate, eta ni joan ahal naiz eta pentsatzen dudana esan, baina horrek ez du esan nahi, hala ere, egia absolutu hori daukadala. Nork bere modura bizi izan du bullyinga, nork bere esperientzia du: nik neurea. Kasu bakoitza ezberdina da, baina antzekotasun handiak dituzte.

Zerk du indar handiagoa, diskurtsoak, edo diskurtso hori kanta bihurtzen denekoak, Bullied alegia?

Biek dute indarra, non esaten duzun, zelan eta nori. Komunikazioa errazagoa da kanta entzuten dagoena, adibidez, benetan entzuten ari bada. Baina entzulea tabernan baldin badago, eta kanta han, urrun eta beste barik bezala entzuten badu, ez dago komunikaziorik. Dena dela, nik uste dut kanta bidez errazago helarazten dela mezua. Filmetan bezala, momentu berezienetan hor da beti musika, sentimendua transmititzea errazten duelako.

Maider Legarreta Larrañaga (1997, Galdakao)

Kantaria. Herriko musika eskolan hasi zen musika ikasten gaur egun Musikenen bigarren ikasturtea egiten ari dena. Gaztea izanagatik ere, han eta hemen ikusi dugu, sareko grabazioetan ez ezik, baita bateko eta besteko hedabideetan ere, bullyingaz mintzo, eskola jazarpenaren lekukotza eskainiz, edota Hodei Egiluz zenari Stijn Vranken poetak flamenkeraz idatzi testua kantatuz. Oroz gain, kantaria baita, The Beginning maketak eta The Road albumak erakusten dutenez. Narbarten (Nafarroa) bizi da.

Galdakoztarra Narbarten

“Narbarten zer egiten dudan? Pobrea izan, gordin esanda. Donostian ez dago pisua ordaintzeko modurik, eta lagun batzuk, denak musikariak, baserri batean Narbarten bizi direnez oraintxe, eurekin joan nintzen bizitzen, han dena merkeago da eta”

Hobbya ogibide

“Gure ogibidea ez ezik, gure hobbya ere bada musika, eta momentu batzuetan frustrazioa sortzen ahal du horrek. ‘Etorri jotzera halako ekitaldira!’ esaten dizute. Baina iturginari ez diozu esaten, beste barik, ‘etorri eta konpondu itoginak, momentu bat baino ez da!’. Gauzak ez dira horrela, ezta?”

“Bullied” kanta

Malko pare bat nire aurpegian behera, / nire odola zure eskuetan, / nola izan gintezkeen lagun? / Ihes egin beharra neukan olatu erraldoi hartatik / ez zidan ardura moduak, ez zidan ardura nire zoriak. / Baina inoiz ez duzue ordainduko / uste duzue ez duzuela nire beldur eta minaren errurik / halakoak izango zarete beti. / Senti dezakezue? zuen bihotz barruan, esnatu zuen burua eta ireki begiak. / Beldurrez nengoen egunero, / lotsatuta, baina ezin nuen esan. / Eta orain da unea, / non onartu behar baitut, / ez dudala ulertzen zergatik segitzen dudan hau behin eta berriz sentitzen. / Beste barik, jo gura ninduzuen / beste barik, garaitu gura ninduzuen / beste barik, suntsitu gura ninduzuen / guztiz.

(Jatorrizkoa ingelesez da)

Azken hitza: Kantak indar

“Kantatzen dut, musika egiten dut, baina hitzetan ere zer edo zer esaten dut. Kanta batzuek mezu ahula dute, beste batzuk, aldiz, indartsuak dira. The Road-eko Bullied, Numbers, Freedom, Izaren barnean, adibidez. Horiei buruz ere gura nuke berba egin elkarrizketetan”.


'Game'

John Wayneren ibilera duen tipo kalakari bat heldu zaio dagoeneko bazkalosteko nekea sentitzen hasia den bideo-joko saltzaileari. Eskuan Nintendo 3D-rako jolas bat dakarren arren, ezohiko bezeroa da, bere portaerak argi erakusten duenez: kontsolaren arabera sailkatutako nobedadeei erreparatu gabe egin du salmahairainoko bide zuzena, hamar eurotik beherakoen aukera zabalari ere, zeharkako begiratua behinik bota gabe. Konfiantzaz agurtu du, «Qué pasa tío»-ka, lagun zaharrak nola, atetik haranzko lurra zapaldu duen orduko. Saltzaileak ez du ezagutu, nahiz eta ederki gogoan hartzeko modukoa izan litekeela iradokitzen dion senak.

«Hik arrazoi motel!», hasi zaio berriketan, «jokoa oparitu aurretik, zein kontsolatarako den ikasi beharra zagok!», hiru tonu gorago, aurretik daukan gazteari txanda-pasa eginda. Azken pausoak oilaskoen antzera eman eta kutxa erregistratzailearen parean tinkatu da. Erosketa agiriarekin batera, paper-txatal zimur bat atera du patrikatik, zeina jolasa oparitan jasoko duenak berak idatzia dirudien. «PSP», dio letra larriz. Tronpatzea serioa litzateke oraingoan. Eta ez, inoiz ez dutela topo egin, hala balitz akordatuko zela, besteren batekin nahasi duela ebatzi du erakusmahaiaren bestaldekoak.

Eskuetan duen jolasak makinatxo horrentzako bertsiorik ez badu, moda-modako besteren bat eman diezaion proposatu dio bezero ezjakinak, gehixeago ordaindu behar izanda ere, berrienetakoa izan dadila, eta mutikoentzakoa, maskulinoa alegia, hamaika urteko zezenko odolbero batentzat delako; baina batez ere, dibertigarria izan beharko lukeela, ondo pasatzekoa, ze demontre, «zeren ba al dakik zer eskatu didan haren amak? Hori nazkagarria! Hori sugegorria! —beste bi tonu igota eta ukabila agerian—, ingelesa ikastekorik ere badela, eta horietakoren bat erosteko, hi! Jolasa ere izorratu egin behar atsoak!».

Saltzaileak, profesional onaren planta neutroa mantentzeko ahaleginetan, apaletara jo eta bistan ageri den maskulinoena ekarri dio agudo, Rambo iradokitzen duen soldadu hiper-armatuarena. «Tankera honetakoak oso estimatuak dituzu», esan dio keinu imintziorik txikienari ere ihes egiten utzi gabe, eta prezio berean emango liokeela ere argituko lioke, utziko balio. «Denak igualak dituk, motel! Aluak eta putakumeak dira denak, deeenak, den-den-denak!», jarraitzen du besteak, protestaren zenitera heltzen hasi izan balitz bezala... «Ezin bizitzen utzi!».

Kargadorea erabat hustu duenean, etorri bezala egin du martxa hanka zabalak, zanpantzarrak omenduz. Eta bitxia da. Bertan ginenak —kasualitatez, bi emakume— baimenik eskatu gabe espektakuluaren parte bihurtu bagaitu ere, isildu egin gara, gardendu eta dekoratuan funditu, planteatu zaigun probokazio-joko zoro horri erantzuteko, instrukzio-orria faltako balitzaigu bezala.


Parkea solastoki bihurtuta

Goierriko irakurle taldeen lehenengo topaketa egin dute larunbatean, Beasainen. Bederatzi herritako hamar irakurle talde elkartu dira. Joan Mari Irigoieni omenaldia egin diote, euskal literaturan egindako ekarpenagatikPasa den larunbatekoa, «literaturaz, emozioz eta esker onez zipriztindutako arratsalde zoragarri eta gogoangarria» izan zen Ekaitz Goikoetxearentzat. Goierriko irakurle taldeen lehenengo topaketa egin zuten Beasainen eta «oso pozik» agertu da egunak emandakoarekin.Azken hilabetean, 100 lagunetik gora izan dira Joan Mari Irigoien idazle «handiaren» Consummatum est liburua irakurri dutenak, eta larunbatean, Goierriko irakurle taldeen topaketan, bederatzi herritako hamar irakurle taldeak elkartu ziren, ekimen desberdinen bitartez sormenaren parke gisa egokitzeko aldarrikatzen ari diren Dolarea parkean.Parkeko zuhaitzek eskaintzen zuten gerizpea aprobetxatuz, hainbat taldetan banatu, eta 84 lagun aritu ziren tertulian, Joan Mari Irigoien bera eta familia-koak tartean zirela, aurrez irakurritako liburuaren ingurukoak elkarrekin aletu eta partekatzen. Horrez gain, Goierriko irakurle taldeek, elkarren berri izan eta dinamikak saretzen hasteko «aukera paregabea» eskaini zien elkarretaratzeak.«Merezitako omenaldia»Solasaldia amaituta, Dolarea parketik Igartza multzora egin zuten. Errota eta ingurua bisitatu ondoren. Igartza jauregia «txiki gelditu zen». Joan Mari Irigoien idazleari «ondo merezitako omenaldia» egin zioten, «hainbeste urtean euskal literaturari egindako ekarpen oparo eta aberatsa eskertzeko».Idazle, poeta, editore, musikari, dantzari, aktore, futbolean irakasle aritu zeneko taldekide eta lagunek, ordubete pasako emanaldi literario-artistikoa eskaini zioten Irigoieni berari eta bera omentzera inguratu ziren ikus-entzule guztiei ere. Ekitaldi «jendetsu, partehartzaile, hunkigarri eta ederra» izan zen, Goikoetxearen hitzetan, «arrasto luze, goxo eta sakona utziko duen horietakoa».


Laboral Kutxak ekonomiaren moteltze arin bat iragarri du 2020rako

%1,8ko hazkundea espero du hurrengo urterako Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, eta %2,2koa Nafarroan. Datuak, oro har, uztailean emanikoak baino apalagoak dira

«Hazkunde tasen moteltze prozesu batean gaude, baina ez dugu ikusten atzeraldian sartzeko arrazoirik», horrela laburbildu ditu Joseba Madariaga Laboral Kutxako ikerketa zuzendariak bankuak 2020rako eginiko iragarpenak. Izan ere, Laboral Kutxaren iragarpenen arabera, Barne Produktu Gordina (BPG) %1,8 igoko da Araba, Bizkai eta Gipuzkoan hurrengo urtean, eta %2,2 Nafarroan. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako iragarpenak aurtengo uztailean eman zituztenak baino apalagoak dira, orduan %2,1eko hazkundea aurreikusi baitzuten. Nafarroan, berriz, duela sei hilabeteko tasa bera mantendu dute. 2019ko datuei dagokienez, uztailean emanikoak mantendu dituzte; BPGa %2,2 igoko da Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, eta %2,7 Nafarroan.

Motelaldiak eragina izango du langabezia tasan, baina, hala ere, Laboral Kutxak espero du Hego Euskal Herrian 39.000 lanpostu berri sortzea 2019-20 biurtekoan. 12.000 Nafarroan eta 27.000 Araba, Bizkai eta Gipuzkoan: uztailean esandakoak baino 1.000 gutxiago. 2019ko langabezia tasa %9,3koa da Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, eta %8,1ekoa Nafarroan. 2020ra begira tasa horiek %9,1era eta %7,9ra jaistea espero dute, hurrenez hurren. KPIaren inguruko aurreikuspenak ere plazaratu dituzte. Araba, Bizkai eta Gipuzkoan %1ko igoera espero dute urte honetarako, eta %1,1ekoa hurrengorako. Nafarroan, berriz, %1,2ko igoera espero dute aurten, eta %1ekoa 2020rako.

Ikerlariaren arabera, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan industria ekoizpenak behera egin du 2019ko azken hilabeteetan, hala manufaktura industrian nola ekipamendu ondasunean. Beherakada horretan nabarmentzekoa da Alemaniara eginiko esportazioak, 2019ko lehen sei hilabetekoan %1,8 jaitsi baitira. Industria makaldu arren —BPGaren %22 da—, zerbitzu sektorearen fakturazioak gora egin du, 2019ko lehen sei hilabetean %4,2 igo baita. «Nolabaiteko sendotasun» gisa deskribatu dute egoera hori, 2018an %7,2 igo baitzen zerbitzu sektorea.

Nafarroari dagokionez, «dibergentzia» aipatu dute ikerlariek, industria mantendu egin baita. Madariagak azaldu du zergatia: «Alemanian, automozio ekoizpena jaitsi egin da, baina ez auto salmenta. Alegia, Alemaniako etxeek Alemaniatik kanpo eginiko autoak saldu dituzte, eta, alde horretatik, Landabenek pisu handia du Nafarroako ekonomian». Volkswagenek lantegia du bertan.


Altsasuko auzia dela eta espetxeratutako bi gazte Euskal Herrira lekualdatuko dituzte

Jon Ander Cob eta Julen Goikoetxea dira horiek. Auzitegi Nazionalak bederatzi urteko kartzela-zigorra ezarri zien biei, taberna batean bi guardia zibilei eta haien bikotekideei eraso egitea egotzita.

Altsasuko auzian zigortutako zazpi gazteetako bi laster lekualdatuko dituzte Euskal Herriko kartzela batera, ostiral gau honetan naiz.eus hedabideak jakitera eman duenez. Jon Ander Cob eta Julen Goikoetxea dira horiek. Auzitegi Nazionalak bederatzi urteko kartzela-zigorra ezarri zien biei, taberna batean bi guardia zibilei eta haien bikotekideei eraso egitea egotzita.

Antza denez, Madrilgo Soto del Real kartzelako sartze moduluan dauzkate biak, eta aurki lekualdatuko dituzte Euskal Herrira.

Espetxean dauden gazteei bederatzi eta 13 urte bitarteko kartzela-zigorrak ezarri zizkien Auzitegi Nazionalak. Altsasuko gazteen gurasoek helegitea jarri zuten, zigorrak "neurriz kanpokoak" zirela iritzita.


Realeko jokalariak, Urola Ikastolan


Danbor hotsek koloreztatu dituzte Bergarako kaleak

Eguraldiari begira egon dira euririk egingo ote zuen beldurrez, baina, ibilbidea laburtu eta 560 danbor-jole aritu dira Bergarako kaleak burrunbaz betetzen. Aurten, gainera, urteurren berezi batzuk izan dira. Batetik, Aritzeta abesbatza danborradan lehen aldiz irten zela 30 urte bete dira, eta, bestetik, 1967an lehenengoz irten ziren danbor-jole japoniarrak 50. urteurrena ospatu dute. Behin danborrada amaituta, San Martin Agirreren gurutziltzaketaren errepresentazioa egin dute.


Zabalik dago Izarren Distira Galan izena emateko epea Getxon

Urriaren 26ra arte zabalik egongo da Getxoko Udalak antolatutako V. Izarren Distira Galan parte hartzeko izena emateko epea. Aurten Port Aventurarako bidaia egongo da talde irabazlearentzat. Gala azaroaren 11n izango da Andres Isasi Musika Eskolan, Areetan, eta aurretik egin beharreko castingak urriaren 30ean eta 31n izango dira Algortako Aldai patronatuan. Parte hartzaileak 1994tik 2000 urtera bitartean jaiotakoak izan beharko dira. Eta talde bakoitzak gehienez 6 partaide izan beharko ditu. Ikuskizunak mota askotakoak izan daitezke, tartean, musika, dantza, antzerkia, zirkuko teknikak, bakarrizketak, bertsoak…Hori bai, euskara hutsean. Lanen iraupena 2 eta 10 minutu bitartekoa izango da eta ez da onartuko edozein oinarrizko eskubide urratzen duten ikuskizunik, udal iturriek gaineratu dutenez. Izen-ematea egiteko, interesdunek honako bide hauek dituzte: getxo[abildua]izarrendistira.com helbidera idatzi, Tuentin (bilatu Izarren Distira Getxo helbidea eta bidali datuak mezu pribatu baten bitartez) eta 663 083 736 telefono zenbakira jotzea. Bidali beharreko datuak izen-abizenak, jaiotze data, ikastetxea eta telefono zenbakia dira. Argazkian, iazko galako parte hartzaileak / cc-by-nc-sa Topagunea.


Anaia Musulmanen 183 jarraitzaileri heriotza zigorra berretsi diete Egipton

Zigortutakoen artean dago Mohamed Badie, Anaia Musulmanen burua. Beste 496 auzipetu absolbitu egin dituzte. AIrentzat, "disidentzia zapaltzeko ahalegin bat" da.


Zuhaitz bat erori da Auztiko errebolta inguruan

Uddaltzaingoak jakinarazi duenez, zuhaitz bat erori da Auztiko errebolta inguruan, haizearen ondorioz. Trafikoa moztuta dago Oiartzun eta Errenteria-Orereta aldera.


NaBai, Bildu eta Ezkerrari urte erdi baterako gonbidapenak kendu dizkie Nafarroako Parlamentuak

Ostiralean, gonbidatu batzuekin, oinarrizko errentari buruzko saio bat moztu izanagatik hartu du erabakia Mahaiak.

Nafarroako Parlamentuko Mahaiaren erabakiz, NaBai, Bildu eta Ezkerra taldeek datozen urte erdian inor ezingo dute gonbidatu legebiltzarrera. Arrazoia: lehengo ostiralean, euren gonbidatu batzuekin, parlamentuan oinarrizko errentari buruzko saio bat moztu izana.

Alberto Catalan legebiltzarreko presidenteak zigor proposamena eraman du gaur Mahaira, gertaera "larria" izan zela iritzita. UPN, PSN eta PP zigorraren alde azaldu dira, eta bozketa irabazi dute. NaBai, Bildu eta Ezkerrak aurkako botoa eman dute.

Gainera, protesta hartan parte hartu zuten lagunek legealdi osoan ezingo dute parlamentuko saioetara agertu.


Donostiako Orfeoiak Royal Albert Hallen kantatuko du

Donostiar abesbatzak lehenengoz abestuko du Londreseko areto horretan, uztailaren 21ean, aldean BBCren Orkestra Filarmonikoa eta Juanjo Mena arabar zuzendaria dituela.

Donostiako Orfeoiak 120 urte bete ditu aurten, eta, bere ibilbidean nazioarteko hamaika agertokitan aritu bada ere, oraindik ez du sekula kontzerturik eskaini Royal Albert Hall Londreseko antzoki historikoan. Uztailaren 21ean ezarriko du bere ibilbidean mugarri hori abesbatzak, eta BBCren Orkestra Filmarmonikoa eta Juanjo Mena zuzendaria izango ditu lagun egun handi horretan.

Donostiako taldeak aurreko denboraldiak utzitakoaren berri eman du gaur kazetarien aurrean, eta 2017rako agendan dutenaren berri eman du; besteak beste, Bilboko Guggenheim museoan arituko dira.

Jose Maria Echarri Orfeoiaren presidenteak eta Jose Antonio Sainz Alfaro zuzendariak azaldu dutenez, 2016a oso urte bizia izan da: 40 kontzertu baino gehiago eman dituzte, eta Lucernako Jaialditik pasatu izana azpimarratu dute une gogoangarrienetako bat bezala.

Alfaroren hitzetan, publikoa “harrituta” geldituko da Londreseko emanaldira joango diren 120 abeslarien lanarekin. “Fidelio” Beethovenen lana interpretatuko dute, kontzertu bertsioan, eta abuztuaren 4an Donostian errepikatuko dute, 78. Musika Hamabostaldiaren barruan, Kursaalen.

Donostiar koruak Euskal Herriko hainbat herri bisitatuko ditu aurten, eta urriaren 18an Guggenheim Bilboko museoan egongo da, erakusketa zentroaren 20. urteurrena ospatze aldera antolatu duten jarduera multzoan.

Gainera, Orfeoiko emakumeek xingola arrosa bat erakutsiko duen jantzi beltza estreinatuko dute 2017an, Hubert de Givenchy moda-sortzaileak duela lau urte diseinatutakoa. Balenciagak 1964an egindakoarekin batera erabiliko dute jantzi hori, zeinaren patroigintzaz Lorenzo Capirle arduratu baita.


Urte Zaharretako erronda

Aurtengo Bertsolatako azkeneko ekitaldia, Urte Zaharretako erronda izango da. Urteroko moduan, Ohitura Zaharrak abesbatzak deialdi irekia egin du, astelehenean, arratsaldeko 17:15etan plazan elkartzeko. Baserritar jantzian, kalez kale ibiliko dira urte zaharretako kopla zaharrak eta berriak kantatu eta eztarriak bustitzen. Abesbatzak dei egin die herritarrei errondara animatzeko


Batasunak ez duela ekitaldi politikoak antolatzeko "gaitasun juridikorik" nabarmendu du Fernandez de la Vegak

Maria Teresa Fernandez de la Vega Espainiako Gobernuko presidenteordea Batasunak hilaren 21ean BECen (Barakaldo, Bizkaia) egiteko asmoa duen batzar nagusiaren inguruan mintzatu da Espainiako Antena 3 telebista katean egin dioten elkarrizketan. Batasuna legez kanpokoa dela nabarmendu du Fernandez de la Vegak, eta, ondorioz, ekitaldi politikoak antolatzeko "gaitasun juridikoa" ukatu dio. Dena den, auzia dagoeneko Espainiako Auzitegi Nazionalaren esku dagoela nabarmendu du, eta Gobernuak epaileen erabakia "errespetatuko" duela.

"Batasuna alderdi ilegalizatua da, eta, beraz, ez alderdi gisa ez du izaera juridikorik ez eta ezer antolatzeko eskubiderik ere. Arazoa judizializatuta dago, badago gai horrekin ari den epaile bat, eta ekintza judizial horien harira fiskalak esku hartuko du. Epaileak fiskalaren esku utziko du egoki ikusten dituen neurriak hartzea. Azken batean, guk abian den prozesu judizial hori errespetatzen dugu, eta, beraz, ez dugu esateko besterik. Eginbide judizialak errespetatzen ditugula baino ez", azpimarratu du Espainiako Gobernuko presidenteordeak.


Altxorraren bila, esperimentuak eta jolasak hirugarren egunean

HH3-4koak, altxorraren bila aritu gara. Gure piraten lehenengo kapitainak ezkutatu omen zuen altxorra bilatzeari ekin diogu goizean. Mapa bat iritsiarazi digute, herrian zehar egin beharreko ibilbidea erakusten ziguna. HH5-LH1koak aldiz, gaurkoan meteorito zaparrada batek harrapatu gaitu. Meteoritoak hobeto ezagutzeko goizaren lehen zatian esperimentu batzuk egin ditugu. LHkoak berriz, Galaktusek gure botereak kendu dizkigu, horregatik herrian zehar, gure botereak berreskuratzeko jolasak egiten ibili gara.

Ikusi argazki guztiak.


Jokoa gogorrago arautzeko aukera ireki du Eusko Legebiltzarrak

Elkarrekin Podemosek aurkeztutako lege proposamena tramiterako onartu dute, EH Bilduren, Elkarrekin Podemosen eta PPren aldeko botoekin eta EAJren eta PSE-EEren abstentzioarekin

Apustu etxeen kokapena, ordutegiak eta publizitatea mugatzea. Horiek dira, labur esanda, Elkarrekin Podemosek jokoaren inguruan egin duen lege proposamenaren oinarriak. Eusko Legebiltzarrak tramiterako onartu du, EH Bilduren, Elkarrekin Podemosen eta PPren aldeko botoekin eta EAJren eta PSE-EEren abstentzioarekin. Gaur egun indarrean dagoen jokoaren legea 1991koa da. Koalizio morearen ustez, zaharkituta geratu da, eta ohartarazi dute Internet bidezko kirol apustuek bereziki eragiten dutela adin txikikoengan.

Zaila izango da lege berria legealdi honetan onartzea. Izan ere, Inigo Urkullu lehendakariak hauteskundeak aurreratuko balitu, legebiltzarra desegingo litzateke. Aurreratuko ez balitu ere, ez luke denborarik emango eztabaida egin eta zuzenketak tramitatzeko.

Hala ere, badu mamia Elkarrekin Podemosen proposamenak, eta Edurne Garcia legebiltzarkideak eman ditu azalpenak. Neurri batzuek joko aretoen kokapenarekin dute zerikusia. Esaterako, gutxienez 500 metroko distantzia egon beharko du joko aretoen eta ikastetxeen artean. Gainera, publizitatea arautzea ere eskatzen du, alkoholarekin edo tabakoarekin egin bezala, komunikabideetan eta eremu publikoan jokoak presentzia txikiagoa izan dezan.

Joko aretoen barruan gertatzen denean ere jarri dute arreta. Alde batetik, horietara sartzeko ordutegia mugatu nahi dute –12:00etatik 1:00era funtzionatuko dute–, eta, bestetik, joko aretoetan eta jokorako makinak dituzten tabernetan gehiago kontrolatuko dute sarrera. Azkenik, jokoaren zergari %10eko gainordaina ezarri nahi diote, diru hori ausazko jokoak sortzen dituen arazoak aurreikustera eta sendatzera bideratzeko.

Neurriekin ados

Orokorrean, Eusko Legebiltzarreko alderdiak ados daude Elkarrekin Podemosek proposatutakoarekin. Alde bozkatu dutenei dagokienez, EH Bilduko Eba Blancok azpimarratu du jokoa mendekotasun bat dela: «Mendekotasuna, tolerantzia eta abstinentzia sindromea daude». Erantsi du horri aurre egiteko beharrezkoa dela legea mende honetara egokitzea, 1991ko arauak ez dituelako kontuan hartzen jokorako modu eta mendekotasun berriak.

PPko Javier Ruiz de Arbulok ere bide beretik jo du, eta legea eguneratzeko eta publizitate «neurrigabea» mugatzeko beharra nabarmendu du.

EAJk eta PSE-EEk abstenitzea erabaki dute, eta esan dute ez diotela izkin egin nahi legebiltzarrean jokoaren gaia eztabaidatzeari, baina argi utzi dute 2016ko jokoaren erregelamendu orokorrak biltzen dituela apustu etxeak eta publizitatea mugatzeko neurriak.

Kopuru esanguratsuak

Elkarrekin Podemosek jokoaren inguruko hainbat datu ere eman ditu. Gaur egun, 250 apustu etxe, 11.350 txanpon makina eta 2.100 apustu makina daude Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, gehienak tabernetan eta jatetxeetan. Lege proposamenaren aurkezpenean –aurreko urtearen amaieran–, ohartarazi zuten 436.906 pertsona «jokatzaile aktiboak» direla; hau da, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako biztanleen %26.


Umeen lehen entsegua, bideoan

Umeek gaur, asteartea, egin dute danborradarako lehen entsegua, eta horiek gogotik astindu dituzte danborrak honako bideo honetan ikus daitekeenez.


Imposatutako gazte lokalik ez!

Testua: Inisitue Gazte Asanblada

Aurtengo ikasturtea ere pil-pilean hasi dogu herriko Zamudioko gazteok. Gogoratzen dozuenez, iaz Inisitue Gazte Asanbladatik udalaren jarrera gazte lokalarekiko salatu gendun; gazteok ezer ez genekienean gazte lokalaren obrak hasi ziren, euren aurpegia zuritzeko nahian, eurek be gazte lokalean zer egingo zan jakin barik. Gure haserrea oraindik handiagoa da alkatesak gazteokin batzar bat egitea onartu ebalako, gazte lokala zabaldu (horren propaganda egin barik) eta oraindik inor ez dalako gurekin batu! Alkatesa gezurretan ala? Lehen esan bezala, lokalaren funtzionamendua ez dago oraindik oso argi, zergatik? Suposatzen da lokala herriko gazteentzat dala, baina zer egiteko?, lonja baten moduan erabiltzeko, gazteria sofan etzanda egoteko, Play Stationean jolasteko? Hau da, alienizatzeko? Zuen helburua ez zan hurrengo hau izango? : Gazteria lokal baten barruan egotea eta ez elizpean jendearen begibistan ezer egin barik. Horrela arazoa konponduta dago, nahiz eta gazteek bardin jarraitu, baina hori bai, lokal baten barruan. Zer uste dozue Zamudioko bizilagunak inuzenteak garela? Gazteriaren problematika ez da kalean edo elizpean jardutea, baizik eta herri honetan eurentzako egitaraurik ez egotea. Zamudioko gazteek benetan gura dabena, euren kezkak eta ilusioak jorratzeko bitarteko dan lokal bat izatea da. Beraz, Inisitue Gazte Asanblada inposatutako lokal honeri buelta emongo deutsa eta gazteriarena egin. Kontura zaitezte gazteria ez garela herriko arazo bat, baizik eta Zamudioko herritarrak, eta herritarrak garen heinean gure kezkak, gabezi, betebehar eta helburuak daukaguz. Hementxe gagoz eta hemendik aurrera geure presentzia sumatuko dozue.


Kultur etxeko lanen lehen zatia amaitu dute

Irailaren bukaeran hasi zituzten kultur etxea izango deneko lanak, eta asteon lehen fasea amaitutzat eman dute. Gainerako lanei datozen hilabeteetan ekitea itxaroten dute udal ordezkariek. Otea-Loran elkartearen gaineko lokaletan, ludoteka eta KZgunea egokitu gura ditu udalak, besteren artean. Horretarako, igogailua ipini dute eraikinean, eta teilatua eta fatxada ere berriztatu dituzte. 145.000 euroko aurrekontua izan du proiektuak. Aurten, 60.950 euroko inbertsioarekin, lehenengo solairua erreformatuko dute, aurrekontu orokorrean zehaztu zuten moduan. Lanen artean, berogailu sistema ipintzea aipatu dute, esaterako, ordezkariek. Informazio bilera Bestalde, ortugintza eta frutagintza ekologikoaren gaineko ikastaroa egingo da Garain, Itsasmendikoi eta Urkiola Landa Garapenerako Elkartearen eskutik. Ikastaroaren inguruko informazioa jasotzeko bilera antolatu dute otsailaren 2an, Otea-Loran elkartean, iluntzeko 19:00etan.


Asteburuko eraso arrazisten aurrean, Bategiteren erantzuna

Pasa den larunbatean eta igandean Beasaingo gazte-lokal bateko gazteek etorkin marokoar eta argentinar bana erasotu zituzten, hitz arrazistak erabiliz eta kalte fisikoak eraginez. Gainera, erasoak jaso zituzten gazteek azaldu dutenez, gertakari hau hasiera besterik ez da, eta arazo honek jarraituko duenaren susmoa dute.

Horrelako gertaeren aurrean, ezin gaitezke isilik geratu, Beasainen jarrera xenofobo arrazistak jazotzen ari direlako etorkinen aurka: anbulategian, Lanbiden, eskoletan…

Egoera honen aurrean, udalak neurriak hartuko dituela espero dugu, gertatzen ari diren jarrera arrazisten aurrean eta gazte lokalen egoera geroz eta gehiago larritzen ari delako.

Egoera hau konpontzeko, hildakorik egon behar ez izatea espero dugu.

‘Pitxu’ Urretabizkaia, Bategite Goierri elkartearen izenean.


Urtebetean bete du ametsa

Harri Txikien Euskadiko Txapelketa irabazi zuen igandean Mikel Lopetegi 'Urra' zarauztarrak, Laukizen. Urte biribila osatu du, abuztuan Igeldoko Harrian ere gailendu baitzen.


Elorrioko EAJren ustez Bilduk oposizio "suntsitzailea" egiten du

Bilduk prentsaurrekoa eman zuen martitzenean, EAJren gobernu taldeak egindako gestioa kritikatzeko. Bilduren ustez, EAJk hauteskundeetako botoetan bakarrik pentsatzen du. Kritika horri erantzun diote jeltzaleek.

Bilduk oposizio “suntsitzailea” egiten duela diote jeltzaleek. “Barregarria da udal barruan babestu dituen proiektuen aurka agertzea jendaurrean”. Euren ustez Ibarrakoagaz egin dute hori.

Zorra, aurreko legealditik jasotakoa dela diote, eta amortizatzea lortu dutela. “Ondoren, geldikina erabili barik bi proiektu estrategiko hauei aurre egiteko zorpertzeko gaitasuna daukagu”. Soberakina erabiltzea baino, egokiago ikusten dute zorpetzea. Bilduren kritikaren aurrean, ANVren legealdian 14 milioi euro gastatu zirela adierazi dute EAJkoek. Gainera, ez dituzte ulertzen “bizi-kalitatea hobetu behar duten bi proiektu hauen kontra Bilduk dauzkan arrazoiak”. Igerilekuen bideragarritasun azterketa egina dagoela eta partaidetza prozesu bat garatu zela ere gogoratu dute.

EAJk helburu bakarra daukala esan dute: “Elorrio hobea eraikitzea guztiontzako”. Bilduri giroa nahastea leporatu diote: "Herritarrak ika-mika guzti hauekin kokoteraino daudela uste dugu".


Bidelapurrak eta Fiachras taldeek joko dute zapatuan Getxoko Txorimalo gaztetxean

Apirilaren 1etik 10era ospatuko dute Getxoko Txorimalo gaztetxearen urteurrena. 10 urteoi begira 10 egun horiek antolatzen hasi dira daborduko. Hala ere, lanean hasteaz gainera, urteurrena autogestionatzeko bideari ere ekin zioten aspaldi. Hala, dirua lortzeko hurrengo ekimena hilaren 26an, zapatuan, izango da, Txorimalo gaztetxean bertan. Bertan izango dira Fiachras eta Bidelapurrak taldeen kontzertuak, iluntzeko 09:00etatik aurrera. Musika emanaldirako sarrera 5 euroan lortu ahal izango dela jakinarazi dute antolatzaileek. Bertan, Fiachras taldeak "Amnesia eta argia diskoa" aurkeztuko du.


Garaikoetxea: "Trantsiziotik lehen aldiz, euskal abertzaletasunak Nafarroan erabakitzaile izateko aukera du NaBairekin"


Komunikazio tresna bat baino zerbait gehiago

Ahobiziak eta belarriprestak jaketan, ariguneak kristaletan… Halako paisaia izango dugu datozen hamabost egunetan. Baina Euskaraldiak euskara koloretako puntutxoz margotzen badigu ere, ezin dugu ahaztu gure hizkuntzak bizi duen diglosia egoerari aurre egiteko beharretik sortutako ariketa dela biziko duguna. Zapaldua den kolektibo bati arnasa emateko une bat.

Zapaldu-zapaltzaile mekanismoek egituratzen dute gure gizartea, eta gu geu ere logika horren baitan sortzen gara; barren barrenean gurutzatzen zaizkigularik, guztiek gure identitatea osatzeraino.

Hizkuntza bera ere ezin dugu logika honetatik kanpo ulertu, eta are gehiago hizkuntza batek baino gehiagok espazioa eta denbora konpartitzen dituztenean. Gure testuinguruan, euskarak erdarekiko bizi duen menderakuntza egoera ukaezina da, eta etengabe jasan behar izaten dugu azpiratze hau: osasun sisteman eta bestelako zerbitzu publikoetan gure hizkuntzan artatuak izateko eskubidea ukatzen zaigunean, hiriko hizkuntza-paisaian bigarren mailan kokatzen gaituztenean, hizkuntza aldatzera behartu eta gainera errudun sentiarazten gaituztenean… Finean, hamaika eraso egunero-egunero.

Hala eta guztiz ere, urteetan eskubide eta pribilegioen arteko muga difuminatu nahi izan digute; gure euskaraz bizitzeko oinarrizko eskubidea urratzeaz gain, euskaraz ondo moldatzea pribilegioa dela sinestaraztera arte. Eta sentsazioa dut, ondorioz, ez ote zaigun zail egiten gure egunerokoan menderakuntza egoera horren kontzientzia hartu eta ahalduntze estrategiak garatzea.

Baina ez dugu ahaztu behar hizkuntza ez dela komunikazio tresna hutsa; gure mundu ikuskera, gure nortasuna, gure identitatea ere badela. Beraz, gure buruei zor diegu euskararen aldeko hautu kontzientea egin eta euskaldunok subjektu politiko gisa aitortzea.

Kontuan izan behar dugu, hala ere, hau gorpuztean zapaldu eta zapaltzaile dinamikarekin egingo dugula topo etengabe, eta honek gatazka dakarrela bere baitan. Baina horixe izango da, aldi berean, menderakuntza egoeratik aterako gaituena. Gatazkarik gabe ez baitago konponbiderik.

Hori bai, gatazka horri aurre egiteko ezinbestekoa izango zaigu komunitatearen babesa; taldeak zaindu eta sostengatzen gaituelako. Eta horregatik dira horren garrantzitsuak Euskaraldia bezalako ekimen kolektiboak. Ekintza indibidualetatik abiatuta, kolektiboki eraikiko dugulako etorkizuna.


Doctor Deseoren disko berria, martxoaren 6an dendetan

Iragarri baino beranduago egongo da salgai “Al amanecer seguir soñando” albuma.

Hasiera batean salgai otsailaren 15ean jartzekoak baziren ere, azkenean martxoaren 6an aterako da Doctor Deseoren disko berria. Taldearen 13. albumak "Al amanecer seguir soñando" izena du eta liburu bat dakar berarekin.

Bertan, Euskal Herriko hainbat margolari eta idazle ezagunek parte hartu dute euren testu eta irudiekin; Bernardo Atxaga, Kirmen Uribe, Roscubas anaiak, Jesus Mari Lazkano eta Cristina Alfaro ezagunek, besteak beste.

Kontzertu bira:Diskoa atera bezain laster hasiko du kontzertu bira talde bilbotarrak. Lehenengoa, martxoaren 16an izango da Arriola antzokian eta ondoren, Bilboko Arriaga Antzokian (martxoaren 21ean eta 22an) eta Donostiako Victoria Eugenian (marxoaren 24an) egongo dira. Printzipioz, maiatza arte egongo dira zuzenekoak eskaintzen. Data guztiak euren webgunean ikus daitezke.


Ehun urteko paisaian 111 pauso

ARGIA aldizkariaren mendeurrena ospatzeko egunpasa eder bat antolatu dute EHKOlektiboak, Biharko Lurraren Elkarteak eta ARGIA k elkarlanean: azaroaren 23an Duzunaritzera goaz, Jon Harloucheten Idiartia etxaldera. EHKOlektiboak hiru hilero egin ohi duen Baserriko Uzta ekimenaren baitako ekitaldia ere izango da egun-pasa hau.

Jakoba Errekondorekin ibilaldia eta Jon Harloucheten etxaldean bazkaria

10:30ean Idiartia etxaldean jarri dute hitzordua, eta aurkezpenak egin ostean, 11:00etan ibilaldia aterako da bertatik: bidean ikusiko dugun paisaiaren inguruko azalpenak emanen ditu Jakoba Errekondok. 12:30ean Idiartiara itzuli eta aperitifaren ondoren etxaldea eta bertan egiten duten jarduera ezagutzeko bisita eginen dute Jon Harlouchet laborariaren eskutik. 14:00etan bazkaria izanen da: salda edo krema, espeziadun behi sukalkia polenta kremarekin eta etxeko jogurtak.

Bazkalostea Itxaro Borda, Sustrai Colina, Pantxika Maitia eta Ibon RG-ren eskutik

Jakoba Errekondoren 111 izeneko liburua argitaratzear da ARGIA, eta liburuaren aurkezpena Idiartia etxaldean egingo dute, bazkalostean. Errekondok Argian idatzitako 1.111 artikuluetatik hautatutako 111 artikuluen bilduma da liburu hau. Baina badu berezitasun bat: Euskal Herriko hainbat alorretako 22 pertsonak irakurri eta hautatu dituztela Errekondoren artikuluak. Hautaketa horretan parte hartu duten Itxaro Borda, Sustrai Colina eta Pantxika Maitiak solasaldi berezia egingo dute bazkalostean liburua aurkezteko, 16:00etan. Jarraian, “Buztinezko Etorkizuna” testua irakurriko du Itxaro Bordak, Ibon RGren musikaren laguntzaz eta Sustrai Colinak bertsoz iruzkinduta.

Arto Gorriak elkartearen lana ezagutzeko aukera

Arto Gorriak elkarteko kide da Idiartiako Jon Harlouchet. Euskal Herrian oso garrantzitsua izan den arto barietatearen babesa eta zabaltzea bultzatzeko sortu zuten taldea Ipar Euskal Herrian. Nekazaritza intentsiboaren eredua nagusitzearekin batera, AEBetatik iritsitako beste arto barietate hibridoak hasi ziren zabaltzen gurean ere, eta bertako arto gorria galzorian egon zen.

90eko hamarkadan nekazari batek Hego Euskal Herriko komentu batean arto barietate zaharraren haziak bilatu eta handik hasi zen berriz ere gurean zabaltzen.

Eman izena egun-pasa biribilerako

Egun osoko egitarauaren prezioa, bazkaria barne, 20 euro da. Aurrez eman behar da izena. Horretarako deitu 616 79 62 84 telefonora edo idatzi argiak100urte@argia.eus helbidera.


Gizon bat atxilotu dute Algortako supermerkatu batean lapurtzea eta agiri faltsuak eramatea egotzita

Getxoko Udaltzaingoak D.C. inizialak dituen Bilboko 39 urteko gizonezkoa atxilotu zuen atzo, asteartea, Algortako supermerkatu batean ebastea eta agiri faltsuak eramatea egotzita. Gertaera atzo izan zen, 16:30ak aldera. Sarrikobaso kaleko supermerkatuaren inguruan, mugikortasun murritza duten pertsonentzat gordeta dagoen tokian auto bat aparkatuta zegoela ikusi zuten zaintza lanak egiten omen zebiltzan udaltzainek. Udalak zabaldutako bertsioaren arabera, poliziak hurbil zeudela konturatzean ibilgailua "toki egokiago batera" eraman zuen gidariak. Apur bat geroago, kale berean auto hori berriro txarto aparkatuta zegoela ikusi zuten udaltzainek. Gidaria karro batean zeramatzan produktuak ibilgailuaren maletategian sartzen ari zen, beste bi gizonek lagunduta. Poliziak ikustean, aipatutako bi gizonezkoek alde egin zuten, agenteen susmoak piztuz. Gertatzen ari zena ikertzera hurbildu zirenean, udaltzainek ondoko supermerkatuan ebatsitako produktuak zirela egiaztatu zuen, udal iturriek adierazi dutenez. Argazkian, Getxoko udaltzain bat motor gainean.

Gehien bat kosmetikoak ziren. 586 euro guztira. Horretaz gain, identifikatzeko eskatu ziotenean, agiri faltsua ateratzea ere leporatzen diote. Bestalde, Holandan matrikulatutako ibilgailua omen da erabiltzen ari zena. Horren agiriak aurkeztu ez zituenez, udal gordetegian utzi dute autoa, epailearen agindutara, horren egoera zein den argitu arte. Udal iturriek zabaldutakoaren arabera, indarkeriaz egindako lapurretengatik polizia-aurrekariak ditu atxilotuak eta epailearen esku utzi dute. Azkenik, ustez lapurretan parte hartu zuten beste bi gizonak nortzuk diren ikertzen ari da Getxoko Udaltzaingoa.