Bilboko NATOren kontrako manifestaziora joateko autobusak antolatu dituzte

Datorren martxoaren 11n (larunbata da) manifestazioa egingo dute Bilbon, Askapena erakundeak, NATO eta EBren Aurkako Herri Ekimenak eta Bardenasya asanbladak deituta, NATO eta Europar Batasuna ez, Euskal Herria antiinperialista lelopean. Deialdi horrekin bat egin dute hainbat herritarrek, eta bertaratzeko autobusak antolatu dituzte. Errenteria-Oreretako Landare tabernan izena eman daiteke dagoeneko, martxoaren 9a (osteguna da) izango da horretarako azken eguna. Eskualdeko herritar orori luzatu diote deia.

“NATO buru duen azken ofentsiba inperialistari aurre egiteko eta Euskal Herri antiinperialistaren aktibazioa aldarrikatzeko” baliatuko dute manifestazioa. Mobilizazioaren deitzaileek beharrezkotzat jo dute “burgesiaren aparatu politiko guztiak suntsitzea, neurri ekonomiko eta errepresiogileei eta gerra inperialistei aurre egin nahi badiegu behintzat”. Herri langileon borroka aldarrikatuko dute, eta herritarrak batzearen garrantziaz aritu dira, “inperialismoaren azken erasoaldiari aurre egiteko”. Bide batez, Donbasseko errepublikekiko “elkartasuna” adierazi dute.


Gertukoen berotasunean aurkeztu du 'Gauden aldian' diskoa Desgaraian musika taldeak

Atzo gauean aurkeztu zuen diskoa Desgaraian musika taldeak Azpeitiko Gaztetxean. Eñaut Elorrietak ireki zuen emanaldia, gitarra eskuan zuela. Hiru abesti eskaini zituen bakarka, eta beste bat Idoia Asurmendirekin. Horren ostean igo ziren oholtzara Desgaraianeko musikariak. Disko berriko hamar abestiak ez ezik, hainbat bertsio eskaini zituzten, tartean Errimerenak. Iñaki Segurola ere izan zuten gogoan.

Desgaraian musika taldeak atzo aurkeztu zuen ia bi urtez sortzen aritutako Gauden aldian diskoa. Lehen kontzertua eskaini zuten leku berean aurkeztu zuten diskoa, Azpeitiko Gaztetxean, eta jende ugari bertaratu zen emanaldiaz gozatzera. Desgaraianekoek gertukoen berotasunean plazaratu zuten hamar abestiz osatutako lana. Ondoan izan zituzten artista gonbidatuak ere.

Eñaut Elorrieta musikaria izan zen oholtzara igotzen aurrena, eta gitarra eskuan zuela haren ibilbideko hiru abesti eskaini zituen bakarka. Ondoren, Idoia Asurmendi igo zen oholtzara, eta beste kanta bat eskaini zuen harekin. Txaloz hartu zituzten bi aristak gaztetxean elkartutakoek. Horren ostean igo ziren oholtzara Desgaraianeko musikariak. Jon Gurrutxaga azpeitiarra da taldeko abeslaria, eta ondoan ditu beste bost kide: Markel De Reparaz, Xabi Agirrezabala, Ekain Alzola, Garikoitz Ortiz de Villalba eta Peru Iparragirre.

Disko berriko hamar abestiak ez ezik, hainbat bertsio eskaini zituzten, tartean Errimeren Chelsea Hotelean. Gogora ekarri zituzten Errimeren ibilerak eta partaideak. Begi argiz abestia eskaintzeko oholtzara igo zen berriro Idoia Asurmendi, eta hunkituta amaitu zuten abeslariek nahiz behean elkartutako hainbat lagunek. Hizkiak eta piztiak kantua abestean han bertan zen Aitor Bizkarrari egin zion aipamena Gurrutxagak, Bizkarrarenak baitira euskarari eskainitako bertsoak. Iaz hil zen Iñaki Segurola Ogrue ere izan zuten gogoan emanaldian, eta txalo zaparradaz erantzun zuten bertaratutakoek.

Gauden aldian diskoa entzungai dago Youtuben nahiz gainerako plataformetan. Maialen Etxanizek Gurrutxagari diskoaz egindako elkarrizketa, hemen.


Etxeko langileen egoeraren berri eman dute Emakumeen Etxean

SOS Arrazakeriak etxeko langileei buruz abiatu duen ikerketaren emaitzak aurkeztu zituen atzo Errenteria-Oreretako Emakumeen Etxean. Bertara gerturatu ziren pertsonek lehen eskutik ezagutu zituzten ikerketaren emaitzen nondik norakoak.

Estatuan gizarteko %2,8k etxeko langile moduan lan egiten du. Horietatik %45 inguru kontraturik gabe dabil lanean. SOS Arrazakeriaren datuen arabera gehienak emakumeak dira, eta %40 inguru atzerritarrak.

Lan eskubideen atalak aurkezpenaren zati zabala hartu zuen. Izan ere, elkartearen arabera eskubide ugari urratzen dira etxeko langileen ogibidean. SOS Arrazakeria elkartearengana jo dutenek haurdunaldiagatik emandako kaleraketak, lan-erregularizazioarekin arazoak, edo langileen eskubideen erreklamazioak aipatzen dituzte arazo gisa.

Elkarteak mota horretako kasuak salatu dituela adierazi zuen, eta azken ekitaldian tramitatu dituen 57 kasuetatik 29tan langilearen aldeko epaia egon da. Beste 18 kasuetan epaiaren zain daude oraindik. Mota guztietako eskubideak eskatu behar dituztela adierazi du SOS Arrazakeriak: Kaleratzeengatik kalte-ordainketak, ez jasotako ordainsariak, oporrak eta jai-egunak, harreman laborala aitortzea…

Sarritan ematen diren eskubideen urraketa salatzea zaila dela azpimarratu zuen ere elkarteak. Adibide gisa, berrogei ordu baino gehiagoko lanorduak edo egoera txarrek osasunean eragiten dutena erakustea oso konplikatua zela aipatu zuten.

Aurkezpena amaitu ostean, bertaratutakoek galderak egiteko aukera izan zuten, eta testigantza pertsonal bat baino gehiago entzun zen Errenteria-Oreretako Emakumeen Etxean.


Lurraren Zaindariak photocall-ean parte hartu zutenentzat otarrak

Goierri garaiko Agenda 2030ek lau otar zozkatu ditu Hondakinen Prebentziorako Europako Astearen barne. Irabazleak Ainhoa Agirre Hurtado (Urretxu), Iurdana Etxeberria Solatxi (Zumarraga), Mattin Ugarteburu Bilbao (Ezkio-Itsaso) eta Alicia Fernandez Lopez (Legazpi) dira. Sari banaketa gaur arratsaldean egin da, Eitzako Josune janari-dendan. Bertatik Bertara ekimeneko otar bana jaso dute.

Zozketa kaleko sentsibilizazio kanpainan parte hartu dutenen artean egin da. Lurraren Zaindariak photocall-ean, telebista saio batean egongo balira bezala, beraien praktika onak partekatu zituzten. Berrerabiltzen dutela, konposta egiten dutela, bertako produktuak erosten dituztela… esan zuten, besteak beste. Banakako ekintza txikiak oso garrantzitsuak direla erakustea zen kontua.


Txinan nabarmen ugaritu dira koronabirus kasu berriak, egun batean 101 positiborekin

Txinan 84.060 pertsona kutsatu dira pandemiaren hasieratik, eta kanpotik iritsitako herritarren artean 2.056 positibo baieztatu dituzte. Azken orduetan, ordea, ez da inor hil COVID-19aren ondorioz.

Txinako Osasun Ministerioak jakitera eman duenez, 101 koronabirus kasu gehiago atzeman dituzte herrialdean astearte honetan; hau da, aurreko egunean baino 33 positibo gehiago.

Txinako osasun agintariek asteazken honetan emandako datuen arabera, positibo eman duten kasu berrietatik 98 tokiko transmisiokoak dira, eta hiru beste herrialde batetik iritsitakoak. Tokiko transmisio kasuetatik 89 Xinjiang eskualdean atzeman dituzte, uigur gutxiengo musulmana bizi den probintzian. Kutsatzeen gorakadaren aurrean, tokiko agintariek Urumqi hiriburua ixteko agindua eman zuten duela egun batzuk, baina, ordutik, kasuak etengabe ugaritu dira.

Gainerako zortzi kasuak tokiko transmisiokoak dira eta Liaoningen atzeman dituzte. Bertan, transmisio lokaleko kutsatzeen gorakadaren berri eman dute duela egun batzuetatik. Azken kasua Pekinen baieztatu dute. Inportatutako kasuei dagokienez, bi Guangdongen atzeman dituzte, eta beste bat Shanghain.

Datu berri horiekin, Txinan 84.060 pertsona kutsatu dira jada pandemiaren hasieratik, eta kanpotik iritsitako herritarren artean 2.056 positibo baieztatu dituzte. Astearte honetan, ordea, ez da inor hil COVID-19aren ondorioz.

Bestalde, Txinako Osasun Ministerioak jakinarazi duenez, 27 kasu asintomatiko gehiago atzeman dituzte, beste herrialde batetik iritsitako zortzi kasu barne.

Txinako osasun agintariek azaldu dutenez, orain arte, 78.944 pertsonak jaso dute senda-agiria, aurreko egunean baino 10 gehiagok. Dena dela, oraindik 482 pertsona daude ospitaleratuta, horietatik 25 larri.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu COVID-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn uztailaren 16tik, eta Nafarroan, uztailaren 17tik. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" derrigorrezkoa da uztailaren 20tik.


Beasaindar txikiak soka dantzara

Beasaingo Loinatz jaien barruan askotariko ekitaldiak izan ohi dira. Gaur, beste batzuen artean, haurrek soka dantza dantzatu dute, Loinazko San Martin plazan. 40 dantzarik eta sokara batu diren beste 40 haurrek parte hartu dute, beraz, 80 partaide guztira. Aurreskuak (Araitz Berasategi) eta atzezkuak (Martin Madrazo) desafioa dantzatu diote elkarri. Jarraian, agurrak dantzatu dizkiete bikoteei. Dantza saioa fandangoa eta arin-arina dantzatu amaitu dute.

Arratsaldean, helduen txanda izango da. 19:00etatik aurrera izango da, Loinazko San Martin plazan hauek ere.

Jarraian, haurren ekitaldiaren bideoa eta argazkiak:


Bigarren aukerak bultzatu nahi dituela esan die Justizia sailburuak Bizkaiko kartzelako presoei

Astebete da espetxeen eskuduntza Jaurlaritzak hartu zuela eta aukera izan du presoei bere sailak dituen asmoen berri emateko. "Aukerak" bergizarteratzeko programaren helburu nagusienetakok aipatu dizkie sailburuak


20 urteko gizon bat atxilotu dute Donostian, emakume bati sexu erasoa egiteagatik

Polizia-etxera eraman dute atxilotua, emakume bati sexu erasoa egin izana leporatu ondoren. Ustez, biktima etxera itzultzen ari zela hurbildu zaio.

20 urteko gazte bat atxilotu dute Donostian igande honetan, emakume bati sexu erasoa egitea egotzita. Ustez, biktima etxera itzultzen ari zela egin dio eraso gizonak, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.

Igande goizean gertatu da, Segurtasun Sailak zehaztu gabeko toki batean. Ertzaintzaren zenbait patruila bertaratu dira, erasoaren berri izan ondoren.

Zenbait agentek biktima artatu bitartean, beste batzuk susmagarriaren bila ibili dira. Laster aurkitu eta atxilotu dute, emakumeak emandako deskripzioarekin bat zetorrela ikustean.

Polizia-etxera eraman dute atxilotua eta, izapideak amaituta, epailearen esku utziko dute Donostiako Guardiako Epaitegian.


Mugetan heriotzak gelditzeko deia egin dute ehunka lagunek

Ehunka pertsonak parte hartu dute igande honetan Donostian, SOS Arrazakeriak eta Hiritarren Harrera Sareak deitutako elkarretaratzean, joan den ostiralean Melillako hesian (Espainiako Estatua) Saharaz hegoaldeko hogei etorkin baino gehiago hil zirela salatzeko.

Protestan parte hartu dutenak Donostiako Alderdi Ederreko lorategietan bildu dira eguerdian, ‘Mugetan heriotza gehiagorik ez. Ez arrazismo instituzionalari’ eta ‘zuen arrazakeria. Gure hildakoak pankartekin.

Mikel Mazkiaran SOS Arrazakeriako ordezkariak kazetarien aurrean esan duenez, ez dago argi ostiralean Melillako hesira egindako jauzi masiboan zenbat pertsona hil ziren; izan ere, Marokoko agintariek 23 pertsona hil direla esan dute, eta GKE batzuek 37ra igo dute kopuru hori.

Mazkiaranek Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen erantzuna kritikatu du. SOS Arrazakeriako bozeramailearen esanetan, mafiak gertatutakoaren erantzule egitea «zentzugabekeria» da, eta bere ustez, «Mugan 30 hildako baino gehiago dituen edozein agintarik gutxienez ikerketa bat eskatuz erantzun behar du».

(Argazkia: Ongi Etorri Errefuxiatuak Gipuzkoa)


Belarrak Diaz goratu du, Podemosek Barakaldon egin duen ekitaldian

Begirada zabalak izeneko topaketa egin du gaur Podemosek, eta bertan egin ditu adierazpenak

Podemoseko idazkari nagusi Ione Belarraren arabera, egun Podemosek PSOErekin batera Espainian osatzen duen gobernua ez da «imajinatu» daitekeen onena: «Ez baitu buruzagi Yolanda Diaz». Goraipamen hori gaur egin dio Belarrak Espainiako Gobernuko Lan ministro Diazi, alderdiak Barakaldon (Bizkaia) egin duen ekitaldian. Diazek hurrengo Espainiako Kongresuko bozetara begira antolatu nahi duen «ezkerreko fronte zabala» hauspotzeko mezuak ozendu egin dira azken asteotan, eta gaurkoa beste bat gehiago izan da. Begirada zabalak izeneko topaketa egin du gaur Podemosek Barakaldon. Belarrak defendatu du COVID-19aren izurriari eta ekarri duen krisi ekonomikoari aurre egiteko neurriak «atsedenik gabe» defendatu dituela Podemosek Espainiako Gobernuan, «funtzionatu» egiten dutela, eta lan ildo horietan sakontzen jarraitu behar dela. Eusko Jaurlaritzarako ere, EAJren eta PSE-EEren gobernuaren aldaketa bilatu behar dela defendatu du: «Aurrerakoia eta eraldatzailea izan behar du, euskal herritar guztien eskubideak defendatzeko». Aldaketa hori gauzatze aldera Podemos-Ahal Dugu bertako errealitatean «errotuago» egoteko ahaleginetan ari direla adierazi du. «Nazionaniztasunaren» defentsa hitzez harago, «egin» beharrekoa dela azaldu du. Lan erreforma Diazek ere hartu du hitza; hizpide izan ditu Espainiako lan erreformaren inguruan martxan dauden negoziazioak, eta bide onetik doazela esan du: «2022a beste erreforma batekin hasiko dugu». Ezaugarri «enpleguaren egonkortasuna» izango du.


Behar Zanako pilotariak, txapeldun trinketean

Trinketeko Gipuzkoako Txapelketako eskuz binakako bi final jokatu zituzten, atzo, Irurako Ametsa trinketean. Kadete mailan, Behar Zana 3 taldea izan zen garaile; jubenil mailan, berriz, Intza 1 taldeak irabazi zuen.

Ondorengoak izan ziren emaitzak:

Kadeteak:

Behar Zana 3 (Pello Aranburu-Eñaut Oñate) 40-20 Behar Zana 1 (Peru Cestau-Inhar Iparragirre)

Jubenilak:

Gazteleku (Joanes Cestau-Beñat Salbador) 21-40 Intza 1 (Haritza Diaz de Guereñu-Peru Urdanpilleta)


LGTBI+fobia salatzeko telefonoa 24 orduz aktibatu du Ikusgunek

Abuztuaren 4tik 9ra arte, 24 orduz izango da telefonoa: 633 309 653.

Iaz egin bezala, LGTBI+fobiaren aurkako behatokiak salaketak egiteko telefono bat jarri du Gasteizko jaietan, 24 orduz aktibatuta izango dena: 633 309 653. Uda gertakari LGTBI+fobiko gehien ezagutzen diren urteko garaia dela gogoratu dute, eta "erne" egongo direla. "Jaia testuinguru erasokorra izan daiteke LGTBI+ pertsonontzat, alkoholak eta maskulinitate bortitzaren erreprodrukzio zein gorazarreak iseka, diskriminazio, irain edota eraso fisikoen jomuga bihurtzeko aukera sortzen baitute".

Gogoratu dute 2022ko jaietan bi gertakariren berri izan zutela. "Batetik, pertsona bat jazarria, bultzatua eta iraindua izan zen bere genero-adierazpen ez normatiboa dela eta, dantzatzen ari zen bitartean. Ondorioz, lekutik joan behar izan zuen. Bestetik, gay bati fisikoki eraso zioten hainbaten artean", azaldu du Ikusgunek ohar batean. Gainera, jai egun hauetan testuinguru sozial eta politikoa ezin daitekeela alboratu esan dute, eta gorroto diskurtsoen gorakada gogoratu: "Genero identitate eta adierazpen ez cisheterosexualak ukatzen eta barregarri uzten dira, LGTBI+ pertsonak zein eskubideak zalantzan jartzen ari dira eta gure bandera zein sinboloen aurka jotzen ari dira".

Hori dela eta, telefonoaz gainera, jaietan Ikusgune kaleetan egongo dela nabarmendu dute, eta hiriko hainbat gunetan informazio eta arreta guneak jarriko dituzte. Aurten, halaber, beste hainbat eragilerekin batera, Neska eta Blusen batzordearekin lankidetzan egon direla gogoratu dute, eta batzordeak bere ekitaldietan salaketa telefonoa zabalduko du. "Neska eta Blusen konpromiso honek Gasteizko hainbat eragileren konpromiso eta lana indartzen du, Ikusguneren ikuspegi komunitarioarekin bat eginez. Denon artean gorrotorik gabeko Gasteiz bat eraikitzen jarraituko dugu, jairik jai, auzoz auzo eta kalez kale".


Zauritutako txirrindulari bat erreskatatu dute Elduainen

Elduaingo mendi pista batean mendiko bizikletarekin zauritu den 30 urteko gizonezkoa helikopteroz eraman behar izan dute Donostiako ospitalera.

Ertzaintzak jakitera eman duenez, eguerdian, 30 urteko gizonezko zarauztarra zauritu da Elduaingo mendi pista batean.

Buruan kolpe handia hartu du, eta erreskatean Ertzaintzaren helikoptero batek eta ZIUko agenteek, suhiltzaileek eta Osakidetzako aireontzi batek parte hartu dute. Biktima Donostia Ospitalera eraman dute.


18 urtetik gorako guztiei errefortzu dosirako hitzordua ematen hasi da Osakidetza

EAEko adin nagusi guztiek dagoeneko eskatu dezakete txertoaren errefortzu dosia jasotzeko zita.

18 urtetik gorako guztiei errefortzu dosirako hitzordua ematen hasi da Osakidetza, osasun zerbitzu publikoko iturriek EiTB Mediari baieztatu diotenez.

Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) 40 urte baino gehiago duten herritarren % 51,6k covi-19aren kontrako dosi gehigarria jaso dute.

Azken egunetan lortu du EAEk errefortzu dosiaren langa hori (% 50) gainditzea, aurreko buletinean —ostegunekoan— ez zelako % 49ra iristen. Txertaketa pediatrikoaren ere lortu da marka bera, eta 5-11 urtekoen % 53,2k gutxienez dosi bat jaso dute. % 7 pasatxok pauta osoa du dagoeneko.

Guztira, 1.843.106 pertsonak jaso dute dosi bat, eta 1.820.980k pauta osoa dute. Ehunekotan jarrita, xede biztanleriaren % 93,2 eta % 92 dira. % 3,2k ez dute txertoa hartu kontraindikazioagatik edo uko egin diotelako.

Adin tarteka, 20-29 urtekoek dute inokulazio maila txikiena: % 83,2k du pauta osoa. Kontrara, babestutakoen ehuneko handiena 80-89 urtekoen artean dago (% 97,3).


Oroimena, aitortza eta aldarria egitera dator Francisaldia

LGTBIfobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna —hilaren 17an— Francisen hilketaren 44. urteurrena —ekainaren 10ean— eta Sexu Askapenerako Nazioarteko Eguna —ekainaren 28an— barnebilduko ditu Francisaldiaren bigarren ekitaldiak.

Errenteriako Udalak antolatzen duen programazioa aurkeztu dute Gaur Itziar Ostolaza Berdintasun zinegotziak, eta Iñaki Queralt LGTBI+ politiken zinegotziak. Agerraldirako Francisen omenez jarritako oroigarria eta ortzadar zebrabidea aukeratu dute, eta Xabier Susperregi idazle izan dute ondoan. Izan ere, Susperregik Francis, Vicente Vadillo Santamaria zenaren gaineko liburua idatzi berri du.

Urtebeteko bidea egin du Francisaldiak, eta hilabete honetan zein ekainean zehar hamaika ekintzekin osatu duten egitarauarekin dator bigarren ekitaldia. LGTBI+ politiken ekintza planean, herritarrak osotasunean ahalduntzea eta sentsibilizatzea LGTBI+ gaien inguruan izan dela jaso zen helburuetako bat esan du Ostolazak, “oso garrantzitsua da LGTBI+ pertsonen bizi baldintzak hobetzeko. Horrelako programazio bateratu batek inflexio puntu gisa balio digu urtean zehar gaiak herriratzeko, kaleratzeko, batzuk modu ludikoagoan, beste batzuk beste formatuetan publiko zabalari irekitzeko. Finean, gai hauen gainean hitz egiteko eta gogoeta egiteko aitzakia da”.

Nazioarte mailan zein tokian-tokian mugarri diren datekin bat egingo dute ekintzek.

Iaz egindako ekintzetako batzuk segida izango dute aurtengo egitarauan Queraltek azaldu duenaren arabera. Musika, poesia, zinema, literatura eta beste hainbat diziplina lotuko ditu programazioak. Zineforuma aipatu du LGTBI+ politiken zinegotziak, eta horren barruan, udalak eta Ozzinemaren arteko elkarlana nabarmendu du. Hilaren 23an My way out filmaren proiekzioa antolatu dute, eta ondoren solasaldia Izaskun Arandia zuzendariarekin. Programazioaren lehenengo ekitaldi horrek hasiera “potentea” emango diola zikloari nabarmendu du.

Liburu aurkezpena

Zinegoarekin ere elkarlanean aritzen da udala: “jaialdi horretatik bi lagin ere ekarriko ditugu gurera, film laburrak eta dokumentalak, zehazki”.

Alabergako Jai Batzordeari esker ona azaldu dio zinegotziak, gainera, izan ere jai egitarauaren barruan eta Francisaldiari keinu eginez, LGTBI kutsua duen DJ La Fulanaren emanaldia txertatu dute. Hilaren 27an izango da hori. Horrekin batera, erakusketa, liburu aurkezpena, transmaribollo kalejira, edota musikala antolatu ditu udalak programazioaren barruan. Hemen klik eginda kontsulta daiteke programazio osoa.

Xabier Susperregi idazleari aipamen egin dio ondoren Queraltek: “Gauden tokian, Francisen omenezko zebrabidea eta oroigarria kokatutako gunean sortu zitzaion liburua idazteko ideia Xabier Susperregiri. Guretzat oso garrantzitsua da, orain arteko Francis eta hari egiten diogun aitortza pertsonaren ingurukoa izan da, gertaera haietatik jaso genuen historia horri. Orain aukera izango dugu, Susperregiren lanaren bidez ezagutzeko pertsonaiaren atzean zegoen pertsona, Francis Vicente Vadillo Santamaria zen etaSusperregik egin duen ikerketaren bidez aukera izan dugu ezagutzeko benetako pertsona”. Francis izenburua du Susperregiren liburuak.

Memoria ariketa oso garrantzitsua den zalantzarik ez du Queraltek, mugarri izango dela.

Susperregi berak ere hartu du hitza, eta azaldu du, egun batean Iztietako sarbidean gelditu zela, ortzadar koloreko zebrabidea gurutzatu eta Francisen oroigarriaren ondoan, “bere bizitzaren gaineko zein ezagutza eskasa nuen pentsatzen hasi nintzen, hil zuten garaiko gertaeraren berri baino ez nuen. Egun hartan lanean hastea erabaki nuen, eta liburu bihurtzea”. Horretarako ezagutu zuen jendea topatzen saiatu da Susperregi. Lehenik Francisen hilketaren lekuko izan zirenak, “hiltzailea topatzen ere saiatu naiz, baina ez dut lortu”, baita Francisen hurbileko pertsonak ere. Aurpegia jarri nahi ziola Francisi dio idazleak, “irudi bakarra, pintada batena da, duela urte askokoa, eta egunkarian atera zutena, hilda jada, lurrean tiroa begian zuela. Ez nuen irudi hori nahi liburuaren isla izateko. Ezinezkoa egin dut bere argazkiak lortzeko ere”.

Elkarrizketatuetako batzuk aipatu ditu Susperregik, eta zorte handia izan duela haiekin topo egin izanaz eta euren testigantzak bildu izanagatik baietsi du: “Mikel Martin Conde zenaren testigantzak jasota daude, Julen Zabalarenak ere, Imanol Minerrenak ere… Hien testigantzak idatziz uzteak balio handia du, zalantzarik gabe”.

Liburuaren aurkezpena ekainaren 22an izango da Lekuona Fabrikan 18:30ean. Herritar guztiak animatu dituzte bertaratzera liburu aurkezpenera zein antolatutako gainontzeko ekitaldietara.


"Gabonetan egindako akats bera egiteko zorian gaude", Bengoaren ustez

Osasun sailburu eta MOEko Osasun Sistemetako zuzendari izandakoak "konfinamendu zorrotza" proposatzen du gaur egun ditugun neurriak ez direlako aski aldaera britainiarren aurka.

Rafael Bengoa Jaurlaritzako Osasun sailburu eta Munduko Osasun Erakundearen (MOE) Osasun Sistemetako zuzendari izandakoaren ustez, Gabonetan eta udan "egindako akats bera egiteko zorian gaude". Hala, Aste Santua salbatzen ez saiatzeko eskatu du, helburua kutsatzeak murriztea bada behintzat.

Herri Irratian egin dioten elkarrizketa batean, egoera epidemiologikoa aztertu, eta olatu berri baten arriskuaz ohartarazi du Bengoak. Aitortu duenez, aldaera britainiarra nagusitzen ari da, eta "horren aurrean ditugun neurriak ez dira aski".

"Neurriak eraginkorrak ziren aurreko aldaerarekin, baina britainiarrarekin gehiago kostatuko zaigu. Beraz, neurriak malgutzea da egin behar den azkena. Ez gara Aste Santua salbatzen saiatu behar", adierazi du.

Horren ildoan, Gabonetan eta aurreko udan egindako "akats bera egiteko zorian" gaudela esan du. "Ematen du ez dugula inoiz ikasi behar", erantsi du.

Nabarmen duenez, epidemiologian "lehen neurria beti da mugikortasuna murriztea, eta hori egiten ez bada, eta, gainera, gutxi txertatzen baduzu, arazoak izango dituzu". Bengoaren esanetan, Asiako herrialdeek darabilten estrategia kopiatu beharko genuke, "konfinamendu zorrotzagoak baina laburragoak" eginez.

"Gure lehen konfinamendu erabatekoak funtzionatu zuen, horregatik ez dut ulertzen azaroan gauza bera egiteko eskatu nuenean ez ulertzea. Hilabetez itxita egon izan bagina, Gabonetan ez zen zabalduko. Konfinamendu zorrotzagoak dira orain gomendagarrienak", azpimarratu du.

Bengoaren esanetan, Espainiako Estatua da gaur-gaurkoz "Europa osoan libreen dabilen Estatua eta murrizketa gutxien duena". Bestalde, udarako dituen aurreikuspenez galdetuta, esan du ez duela uste ordurako artalde immunitatea lortuko dugunik, eta heriotza-tasak behera egingo badu ere "birus asko" egongo dela ohartarazi du.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Langileen eskubideen inguruko hitzaldi informatiboa


Pilotari antzuolarrak izan dira garaile pilota jaialdian

Nagore eta Leire Galeano ahizpa antzuolarrek irabazi dute lehen partida; Aitor Mendizabal eta Manex Balerdi herrikideek, berriz, bigarrenena. Biak ere, gorriak.

Dozenaka herritar batu ziren atzo arratsaldean Antzuolako udal pilotalekuan eginiko pilota jaialdian. 18:30ean hasi zen, eta bi partida jokatu zituzten. Lehenengoan, Nagore eta Leire Galeano ahizpek Natale Aranburu eta Olatz Insasuti izan zituzten aurkari; hain justu, Insausti ere antzuolarra da. Alabaina, bikote bakar batek irabazi behar du partida, eta galeanotarrentzat izan zen atzokoa. Gorriak hasieratik aritu ziren aurretik, eta, azkenean, 18-7 amaitu zuten partida.

Bigarren partiduan ere baziren antzuolarrak. Aitor Mendizabal eta Manex Balerdi herrikideek Ander Murua eta Aitor Elizegi pilotarien aurkako partida jokatu zuten. Hasieran, urdinek hartu zieten aurre antzuolarrei, baina, egoerari buelta eman, eta pixkanaka emaitza berdintzen hasi ziren gorriak ere, hamaseina berdindu arte. Izan ere, aurrea hartzea lortu zuten orduan gorriek eta, azkenean, antzuolarrentzat izan zen garaipena, 22-16 eginda.

Partida bukatu berritan, gustura

Pilotari antzuolarrek azaldu zutenez, pozik gelditu ziren eginiko lanarengatik, eta lagunartekoa izanda ere, aitortu zuten beti egoten dela tentsio puntu bat. Dena den, herrian jokatzea berezia izaten dela nabarmendu dute, eta giroan ere nabaria zen, herritarrak bete-betean sartuta baitzeuden bi partidetan. Hala, pilotariek eskerrak eman dizkiete jaialdia antolatzen aritu diren Olalde pilota elkarteko kideei.

Ezkerretik eskuinera, eta goitik behera: Elizegi, Murua, Balerdi, Mendizabal, Aranburu, Insausti, L. Galeano eta N. Galeano.


Izaskun Gomezen agurra Pasaiako Udalari: “Ohore handia izan da”

Askotariko emozioek hartu zuten atzo arratsaldean Pasaiako Udaleko pleno aretoa. Izaskun Gomez Cermeño PSE-EEren Pasaiako alkate ohiak zinegotzi kargua utzi zuen udalbatzarrean, aldundiko bide berriari ekiteko; malko artean eman zituen eskerrak, eta txalo nahiz besarkada artean agurtu zuten udalbatzako kideek.

Gai-zerrendako bederatzigarren puntuan, Mozioen atalean, iragarri zuen Teo Alberro Bilbao alkateak Gomezek karguari uko egingo ziola. Horren berri ematearekin batera eskertu zion alkateak orain dela hilabete eskas aginte makila besterendu zion politikariari elkarlanean jardun duten hilotan eskainitako laguntza.

Ekainean jakinarazi zuen alderdi sozialistak Izaskun Gomez izango zela Espainiako Senaturako Gipuzkoako hautagaia. Probintziako lau senatarietatik hiru EH Bildurenak dira, eta azkena EAJrena; hortaz, hautagai antxotarrak ez zuen eserlekurik lortu ganbara horretan. Aldiz, alkate ohia Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen-Administrazioko Zuzendari izendatu dute. Hala jakinarazi zuen alderdiak joan den uztailean.

Zentzu horretan, elkarlanean jarraitzeko nahia adierazi zion Alberrok alkate ohiari: “Espero dut zauden lekuan zaudela zugana jo behar badugu, orain arteko elkarrizketa horri eutsi ahal izatea”. Hori esanda, Pasaiaren eta pasaitarren alde lanean emandako urteak eskertu zizkion atzo alkateak aurreko eledunari. “Esango nuke beti izan duzula borondatea gauzak ahalik eta hoberen egiteko. Batzuetan egoki, eta oker beste batzuetan, jakina. Baina mila esker, korporazio guztiaren partez, herriaren alde emandako urteengatik”.

Gomezen azken hitzak

Mintzaldia hasi baino lehen eskatu zuen barkamena, jakitun ezingo ziela malkoei eutsi Pasaiako Udalean emandako hamarkaden gaineko errepasoa egin, lankideei eskerrak eman, eta azken agurra irakurtzerakoan. Eta hala izan zen. “Ez da une erraza, baina politikan, bada momentu bat egoteko, eta beste momentu bat jende berriari lekua uzteko”.

1995ean ekin zion bide politikoari pasaitarrak. Ordutik, 25etik gora urte eman ditu herriko udaletxean zinegotzi lanetan, eta horietako hamabi, gainera, ardura gorenarekin: alkatetza. “Ohore handia izan da”, mintzatu zen. Urte guzti horietan Pasaia aldatzen ikusi du antxotarrak: “Gaur, Pasaia modernoago, euskaldunago, solidarioago, feministago, berdinzaleago, zerbitzu gehiagoko eta baketsuagoa da”.

Urte hauetan jende asko ezagutu duela aitortu zuen Gomezek, “pertsona ospetsu asko”, baina bereziki gogora ekarri nahi izan zituen “anonimo” diren horiek: herriko bizilagunak. “Askotan adierazi izan didate euren animoa, zoriona, iradokizuna… eta baita, nola ez, euren kritika ere. ‘Izaskun, orain elkar ikusten dugula…’ esaldi famatu horrekin hasiz”.

Udaleko langileei ere egin zien aitortza, bereziki, pandemian zehar egindako lanagatik. Elkarte eta zinegotzi guztiei ere egin zien aipamena, eta bereziki, alkate izandakoei: “Askotan ez ulertuak izan gara, eta oso-oso gogorra den zerbaitekin elkarrekin bizi behar izan dugu: alkate izateko erabakiak harekin dakarren bakardadea. Horregatik, ez nuen sekula zalantza egin, eta ez nuke sekula egingo, nire babesa adierazi nionean hemen epaitua izan zen alkate bati. Behin egin nuen, eta beste mila aldiz egingo nuke”.

Azken hitzak, berezienak, alderdikideei, eta bereziki, udal korporazioko kideei. “Eskerrik asko zuen babes, konfiantza eta enpatiagatik. Arrakastak gu guztionak izan dira. Aldiz, hanka-sartzeen erantzulea, lehena eta bakarra, ni neu izan naiz”. Hitz bidezko azken besarkada, Lore Suarez zinegotziari: “Hain ongi elkar ezagutzera iritsi gara, non begirada bakar bat ere aski zaigun egun besteak buruan zer duen jakiteko. Nire eskuin eskua izan zara, baina baita ezkerra ere. Beti izango naiz zurekin zorretan”.

“Gaur nire azken plenoa da udalbatzako kide gisa, eta agur diot eginkizuna bete izanaren sentimenduarekin, eta asebetetze batekin: ongi egindako lanak ematen dizuna. Konbentzimendu batekin: gorputz eta arima aritu izanarena. Herri honetako bizilagun guztiek tratu berbera merezi dute, eta konpromiso batekin ere banoa: nagoen lekuan nagoela, nire herria babestearena”.

Txalo artean agurtu zuten hamasei zinegotziek Gomez, eta EAJko nahiz Elkarrekin Podemoseko zerrendaburuek, Loreto Osak eta Julen Rodriguezek, hurrenez hurren, eskertze hitzak eskaini zizkioten lankideari.


Pello Bilbao, faborito Espainiako Erlojuaren kontrako Txapelketan

Gernikako txirrindularia da egungo txapelduna. Ion Izagirre ere onenen artean egotea espero da.

Ostiral honetan jokatuko da 2021eko Espainiako Erlojuaren kontrako Txirrindularitza Txapelketa Alacanten, Busot herrian (12:30).

Bi ziklista dira faborito nagusiak. Batetik, Pello Bilbao dago (Astana taldeko gernikarra aurten garaipena errepikatzeko moduan izan daiteke), eta, bestetik, Luis Leon Sanchez (Pelloren taldekidea) dugu.

Horiez gain, oso maila ona eman dezakeen beste txirrindulari bat Ion Izagirre izan daiteke. Ormaiztegikoak 2016an irabazi zuen proba hau, eta Dauphine Kriteriumeko erlojupekoan bigarren egin berri du.

Lasterketak 32 kilometroko ibilbidea izango du, eta Busotetik abiatu eta bertan izango du helmuga.


Astelehenetik aurrera, Zalduspe eta Ospitaleko geltokiak bateratu egingo dira

3. autobus linea azkarraren ibilbidea egokitu egingo da: ELMAko geltokia desagertu eta Zigarrolako industriagunetik egingo du ibilbidea autobusak, Zalduspeko geltokira iristeko.

Linea guztiek egingo dute geldialdia Zalduspe-Ospitalea geltoki berrian. Horretarako, moldaketa bat egingo da 3. linean: autobusak Zigarrolako industriagunetik egingo du ibilbidea, Zalduspeko geltokira iristeko.

Udalak jakinarazi duenez moldaketa hori zerbitzuaren "efizientzian sakontzeko" eta herritarrari "zerbitzu egokiagoa eskaintzeko" egin da. Bestetik, gehitu du autobus guztiek IAT behar bezala dutela, eta egokitzen ari direla gasarekin funtzionatzeko eta horrela "ekologikoagoak" izateko


TxuriBeltz tabernan Pintxo Dastaketaren lehen edizioa egingo dute larunbat eta igande eguerdian

TxuriBeltz tabernak Pintxo Dastaketaren lehen edizioa egingo duela iragarri du, larunbatean eta igandean, eguerdiko 12:00etatik 15:00etara bitarte. Bertaratzen denak Santakrutzetako Lehiaketako pintxo irabazlea dastatzeko aukera edukiko du. Horrez gain, terraza musikatua jarriko dutela adierazi dute.


Eizmendiren eta Mendibilen marka berriak

Bi jasoaldi lortu dituzte biek Aiako probalekuan, baina harri ezberdinekin

Errekor saiakerako talde argazkia (Ibon Errazu). Errekor saiakera egin zuten igande arratsaldean Jokin Eizmendi eta Josu Iparragirre Mendibil harri-jasotzaileek Aiako probalekuan. Eizmendi zarauztarrak bi jasoaldi lortu zituen 200 kiloko kubikoarekin, 3 minutuko txandan; Goenatxo II.aren harria erabili zuen marka egiteko. Mendibil lasaotarrak ere bi jasoaldi lortu zituen, baina 213 kiloko errektangularrarekin, 3 minutuko txandan. Jaialdian beste hainbat harri-jasotzailek hartu zuten parte beren erakustaldiekin: besteak beste, Aimar Galarraga, Imanol Illarramendi Kortaberri, Iñigo Eizagirre Eiza, Mikel Lopeteg Urra eta Hodei Iruretagoiena Izeta IV.a.


«Ez gaitezen damutu, emakumeok gure eskubideen alde jarraitu behar dugu borrokan»

Ostegun honetan, Lolita Chavez aktibista eta emakume zein herri indigenen eskubideen defendatzailearen bisita izango dugu Hernanin. Mahai inguruan kontatuko duenaren berri eman dio Kronikari.

Ostegun honetan, mahaingurua antolatu du Mugarik Gabek, Guatemala eta Boliviako eskubideen defendatzaileekin, eta horien artean dago Lolita Chavez. Quiché (Guatemala) herriko emakume maya, ekintzailea eta emakume zein herri indigenen eskubideen defendatzailea da. Erbesteratuta dago, eta Kronikari kontatu dizkio asmoak eta borrokan jarraitzeko hainbat arrazoi.

Zenbat denbora zoaz Euskal Herrian bizitzen?

2017tik daramat Euskal Herrian bizitzen. Ezin dut esan zehazki non nagoen bizitzen ari naizen jazarpenagatik. Gustura nago hemen, baina esan beharra dut zaila izan dela. Erbesteratuta nago, eta zaila da egoera honetan bizitzea. Hala ere, abantaila izan da, eduki ditugulako sareak, osasuna zaintzeko ere denbora izan dut. Hemen egin ditut loturak, oso lotura garrantzitsuak niretzat. Eta beste emakume defendatzaileekin ere egin dut harremana.

Emakume hauek, zure egoera berdinean daude?

Batzuk nire egoera berdinean daude, eta beste batzuk ez. Denetarik dago, esaterako: Saharakoak badaude. Horrez gain, nik lotura haundia dut Euskal Herriko bilgune feministekin, eta ni ez naiz bertako kide. Nik jarraitzen dut izaten Consejo de pueblos Quichés por la defensa de la vida, madre naturaleza, tierra y territorio erakundeko kidea. Momentu honetan ez nago Guatemalan, baina hala ere, erakundeko kidea naiz.

Erbesteratuta zaude. Zein da horren arrazoia?

Gure eskubide kolektiboak defendatzeagatik izan zen, eta eskubide horien barruan daude: uraren eskubidea eta lurraren eskubidea, militarizaziorik gabeko bizitzarako eskubidea eta indarkeriarik gabeko bizitzarako eskubidea. Horrez gain, daude estraktibismorik gabeko lurralde baten eskubidea, eta geure bizitzarekin bizitzeko eskubidea. Horregatik ari gara borrokan, eta horregatik jaso ditugu erasoak, errepresioa, hilketak eta, azkenik, kriminalizazioa. Hau guztia Guatemalan gertatu zen.

Euskal Herrira sartu nintzen, aldi baterako babesaren programa baten laguntzarekin. Eta programa honi esker, Guatemalatik ateratzeko aukera izan nuen. Nik neurri kautelarrak ditut. Euskal Herriko programa honek nire egoera aztertu zuen, eta ikusi zuten bakearen defendatzailea nintzela, eta horregatik hartu zidaten.

Zein da zure asmoa, irailaren 30ean, hau da, Mugarik Gaberen mahai inguruan?

Mugarik Gabeko mahaingurura defendatzaile gisa noa. Eta nire asmoa da jendearengan kontzientzia sortzea, Europan, Espainian eta Euskal Herrian batez ere; eta Latinoamerikako errealitatea plazaratzea. Hori transmititu nahi dut, han bizi dugun egoera bortitza baita. Jazarpena ari gara jasotzen, eta jende ugari dago egoera honetan, baita okerragoetan ere. Nahi dugu jendearengan kontzientzia sortu, naturarekin bizitzeko, guztion ongizatean oinarrituta. Ez da Latinoamerikan gertatzen dena bakarrik, jendeari helarazi nahi diot, mundu guztian dela garrantzitsua naturarekin bizitzea eta denon ongizateari behar den garrantzia ematea.

Mahainguruan botako dudan proposamen bat honakoa izango da: naturarekin bizikidetza egitea. Estraktibismoak, biodibertsitatea hil eta hondatu egiten du. Horrez gain, nahiko nuke jendeak jakitea, zeintzuk diren eskubide hauen defendatzaile izateagatik dauden arriskuak.

Azalduko dut, ezagutu beharreko gauzak direla protokolo internazionalak, esaterako, eskubideak defendatzeko eskubidea dagoela, eta hau entzuleen buruetan sartu nahiko nuke. Ni feminista eta defendatzaile gisa, jendeak entzutea behar dut, eta jakitea ni ez naizela kriminala, estatuak estigmatizatu duen defendatzaile bat naizela baizik.

Nik nahi dudan bakarra da, bizitza duin eta biolentziarik gabeko mundu baten alde egitea.

Aktibista eta emakumeen defendatzailea zara, zein da zure helburua?

Latinoamerikan bizitzen ari diren feminizidioak oso bortitzak dira. Feminizidio horiek ere nahiko egituratuta daude, egitura kriminalekin esan nahi dut, eta guk nazioarteko instantziekin itunak egin behar ditugu. Adibidez, armak erosten dituzten estatuei, gure bizitzaren aurka egiten dutenei. Azkenean, legedia emakumeon aurka dago zentzu askotan. Hala ere, Guatemalan, guk emakume gisa, abortu legal eta doakoren alde borrokatzen dugu, besteak beste.

Baina fundamentalismoak daudenez, ONG Fundamentalak, erlijioak, elizak… Hauek, gure bizitza erasotzen dute, eta hor gorroto bat sortzen da.

Datorren osteguneko mahainguruaz gain, proiekturen bat badaukazu esku-artean?

Bira moduko bat egiten ari naiz, emakume aktibista eta eskubideen defendatzaileekin hain justu. Adibidez, Parisen egongo gara. Bertan lurraldeko defentsari buruz jardungo dut, eta jatorrizko poloen eskubideen aldeko borrokaz ere bai. Egia esan mahainguru eta hitzaldien agenda bete-beteta dago. Mallorkan ere egongo naiz, bertan Berta Caceres aktibistari omenaldi bat egingo zaio gainera. Izendatuko dira torturatuak izan diren emakumeak, zapalduak izan direnak… Ahotsa altxa behar da honelako egoeretan, jazartutako bizitza asko dago kanpoan eta honi buruzko kontzientzia sortu behar dugu.

Emakumeen zein gizartearen eskubideen alde egin duen aktibista bat zara, mezurik badaukazu gizartearentzat edo konkretuki emakumeentzat?

Orain arteko borroka guztiak, ez dira gustuz izan, bai borroka feminista eta bai emakumeen eskubideen aldeko borrokak emaitzak eman dituzte. Borrokarik egon ez balitz, gure arbasoek ez balute ezer egin, estatu patriarkalak gehiegi aurreratuko zen. Matxismoak emakume gehiago hilko zituen, bortxaketa gehiago egongo ziren. Orain, gaur egun daramagun bidea egokia da, emakumeen eskubideen alde ari gara buru-belarri, bide duin eta justua da gainera. Beraz, ez gaitezen damutu. Pluralitatean eta dibertsitatean lanean jarraitu behar dugu, kontzientzia eduki behar dugu, emakumeok gure eskubideen alde jarraituko dugu borrokan, eta horrek izan beharko luke erantzukizuna. Biolentziak ez ditugu emakumeok sortzen; gizonezko matxista eta patriarkalek bai, ordea.

Mezua hau da: jarrai dezagun gure bidea eraikitzen, defentsan jarraitu behar dugu. Defentsa duinarekin, zoriontsu defenditu behar dugu, torutarik gabe, artearekin egin behar dugu, beti natura erdigunean jarriz. Aktibista izateko, erantzukizun bat hartu behar da: osasuntsu egotea. Eta gure asmoa hori da, bizitzarekiko maitasun-erronka hori sortzea.


Jaiak direla eta, horma irudi bat margotzen ari dira haurrak Amara Berri ikastetxean

Amara Berriko jaiak direla eta, ohitura den moduan, jai batzordeak Amara Berri ikastetxeko haurrei horma irudi bat margotzeko proposatu die. Aurten ere pozarren hartu dute haurrek proposamena, eta lehenengo eta bigarren mailako ikasleak gustura ari dira ikastetxearen kanpoaldean koloretako irudia osatzen.

Leire Carrera irakasleak azaldu duenez, atzo hasi eta gaur amaituko dute artelana. “Guztira, 150 haur inguru ari dira margotze lanetan. Oso pozik daude, asko gustatzen zaielako. Beti egoten dira batzuk esaten dutenak ez dutela zikindu nahi, baina, normalean, poz-pozik etortzen dira”, adierazi du.

Haurrek ez dute marrazki jakin bat egin beharrik, beraien lana horma hainbat kolorerekin margotzea da, eta jai batzordekoek emango diote azken ukitua irudiari. “Guk oinarria margotzen dugu normalean, eta antolatzaileek amaitzen dute lana”, zehaztu du Carrerak.


Harri txintxarren terapia

IRITZIA. Bostekoa: Bertol Arrieta Uste dut Cortázar izan zela esan zuena nostalgia dela sorkuntzarako motor indartsuena. Bere nostalgia dauka jende askok iaztik, Rayuela argitaratu zela 50 urte bete baitziren 2013an, eta jaio zela ehun urte beteko baitira aurtengo abuztuan. Egingo dizkiote omenaldiak, berrargitaratuko dituzte bere liburuak. Bada, beraz, nahikoa aitzakia bere liburuak irakurri edo berrirakurtzeko. XX. mendeko ipuingile onenetarikotzat dauka hainbatek, baina Rayuela nobelagatik ezagutzen dute gehienek, honek eman baitzion nazioartean ospea. Oraintsu egin dudan berrirakurketan, txundituta geratu naiz beste behin: izugarria da Cortázarren kontatzeko modua (irakurri lehen paragrafoa adibide gisa: gogoangarria da ¿Encontraría a la Maga? galderarekin hasten den hasiera), eta hori gutxi balitz, pertsonaia bikainak sortzeko gaitasuna dauka (antiheroi gisa sortutako Horacio Oliveira memorablea da, eta la Maga, berriz, literaturaren historiako emakume liluragarrienetakoa dela ezin uka). Ez da irakurketa errazeko liburua, baina literatura onaren plazeraz gozatu nahi baduzu, jarri zure mesanotxean lehenbailehen. Ez zaizu damutuko. Nostalgiaz ari da La grande bellezza film italiar ezinbestekoa ere. Cortázarren eran baina bere estilo propioan, estetika txundigarriarekin eta pertsonaia bikainekin ondu du Sorrentinok edertasunaren —gaztetasunaren— galerari buruzko pelikula itzel hau. Igarotako urteen mirak eta heriotzaren nolabaiteko gertutasunak ataka existentzialista estuan jartzen du protagonista gautxoria bere 65. urtebetetzeaz geroztik, eta haren urratsei segika, eta Erromaren dotorezia heldua metafora gisa hartuta, ipuin txikiz osatutako collage ezin ederragoa osatzen du zuzendari italiarrak, une askotan Fellini gogora ekartzen duen surrealismo finarekin. Formularik ez dago nobela —pelikula— on bat egiteko (formulak haustean datza, agian, formula sekretua), baina, hain desberdinak izanagatik, aipatutako bi lanek dituzten antzekotasunek ematen digute pistaren bat: - a) kontatzeko modua liluragarria da bi lanetan, eta are garrantzitsuagoa dena, kontatzen denaren mesedetan dago kontaera, betiere kontatzen dena estali gabe; - b) kontatzen denak mamia dauka; azaleko gauzei erreparatzea ondo dago tarteka, baina zu eta ni kezkatu/beldurtu/min eman/hunkitu egiten gaituzten kontuei buruz ari dira, oro har; - d) pertsonaiak ondo eraikita daude, ondo karakterizatzeaz gain indarra eta sinesgarritasuna dute, istorioak nola. Horrela esanda, a, b, d, erraza dirudi. Kontua da oso zaila dela a b d horietako bakoitza ondo egiten. Gauza bat segurua da: literatura lan bat —pelikula bat—, bikaina bada, berrirakurtzeko/berrikusteko gogoa sartuko zaizu, klasikoekin gertatzen den zerbait da, ez da kasualitatea. Bide batez esanda, Rayuela da berrirakurri dudan liburu bakarrenetarikoa. La grande belleza bigarren aldiz ikusteko irrikan nago (zinematan dago oraindik!, ez galdu aukera!, ez da-eta telebistan ikustekoa). Bigarren irakurraldian, kuriosoa da, Rayuelari ahulguneak eta guzti aurkitu dizkiot. Lehen bikainak iruditu zitzaizkidan pasarteak, orain ez zaizkit hain onak iruditu; aitzitik, lehen garrantziarik eman ez nien batzuk apartak iruditu zaizkit orain. Norbera ere aldatzen doan seinale, bizirik gauden seinale. Auskalo!, igual irudituko zait liburu arrunt bat, hemendik hamar urtera. Film italiarrak garai hobeen nostalgia badu kontakizunaren motor gisa, galdutako maitasunaren bihozmina du sorburutzat Rayuelak. Bizitza bere osotasunean dastatu nahi eta ezin dabil Horacio Oliveira, kasik bere alderantzizkoa den la Maga zoragarriarekin elkartzeko aukera kasualitatearen esku utzita. Azkenean ez zaio nostalgia besterik geratuko, flamenkoz hustutako terraza baten moduko nostalgia eder eta mingarria soilik. Parisen hil zen Julio Cortázar, duela 30 urte. Nostalgiko sendaezinak Montparnasseko kanposantura joaten zaizkio bisitan. Udazkeneko egun euritsuetan, harri txintxarrak jartzen dizkiote hilobi gainean.


Astebetean hamabi koronabirus kasu hauteman dituzte Zumaian

Eremu laranjan dago Zumaia asteazkenaz geroztik, eta 295,11ra jaitsi da intzidentzia tasa. Astebetean hamabi kasu hauteman dituzte, aurreko astean baino bost gutxiago.

Osasun Sailak kaleratutako txostenaren arabera, bi kasu positibo zenbatu dituzte azken orduetan Zumaian. Maiatza hasi zenetik gorabehera batzuk izan dira Zumaian egunez egun hautemandako kasu kopuruetan, baina beheranzko joera izan du, oro har, intzidentzia tasak. Astebetean hamabi koronabirus kasu zenbatu dituzte herrian egindako PCR eta antigeno probetan, aurreko astean baino bost gutxiago, hain zuzen ere.

100.000 biztanleko hamalau eguneko tasak ere nabarmen egin du hobera aurreko bi asteekin alderatuta. 956,55ean zegoen duela bi aste, 498,63an aurreko ostiralean, eta 295,11an gaur-gaurkoz. Eremu laranjan dago herria asteazkenaz geroztik.

Urola Kostan, guztira, 31 kasu zenbatu dituzte azken orduetan. Herenegungo datuekin alderatuz gero, atzemandako positibo kopurua bikoiztu egin da; izan ere, herenegun hamahiru positibo zenbatu zituen Osakidetzak eskualdean egindako PCR eta antigeno probetan, eta atzo egindakoetan, berriz, 31 atzeman zituen. Azpeitian detektatu dituzte horien herenak: hamar kasu. Gainerakoak, honako herri hauetan: Azkoitian eta Zarautzen seina, Errezilen eta Zestoan hiruna eta Getarian bat.

Gipuzkoa osoan bi herri baino ez daude eremu gorrian, eta horietako bat da Azkoitia –Tolosa da bestea–. Eremu gorritik ezin irtenda jarraitzen dute herri horretan: 559,13 da hango tasa –400dik jaitsi behar da eremu gorritik ateratzeko–. Azpeitia, berriz, eremu horitik laranjara igaro da azken orduetako positiboak tarteko: 315,37 da hango intzidentzia tasa. 5.000 biztanletik gora gainerako eskualdeko herriak eremu horian dira, eta 5.000tik beherakoen artean Errezil da tasa altuena duena: 1.288,24 da hango tasa.

Hego Euskal Herrian ere gora egin du positiboen kopuruak. Hego Euskal Herrian 9.435 PCR eta antigeno proba egin zituzten atzo, eta horietan 468k eman zuten positibo –412k herenegun–. Horietako gehienak Bizkaian atzeman zituzten 233; Gipuzkoan, 133; Nafarroan, 72; Araban, 27; eta lurralde horietatik kanpo bizi diren hiru lagunek ere eman zuten positibo. Gaur-gaurkoz, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako positibotasun tasa %5,1 da, eta %4,2 Nafarroakoa.

Ospitaleetako egoera hobera ari da egiten, pixkanaka bada ere. Atzo 44 lagun ospitaleratu zituzten Osakidetzaren ospitaleetan. Orotara, 226 lagun –herenegun baino hamazazpi gutxiago– zeuden ospitaleratuta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erietxeetan, eta horietatik 130 zeuden ZIUetan –herenegun baino bat gutxiago–.


Sute batek kalteak eragin ditu Atxondoko enpresa baten teilatuan

Dirudienez, sutea Atxondoko Artia industrialdeko enpresa bateko labe batean sortu da.

Ostiral honetan Atxondoko (Bizkaia) Artia industrialdeko enpresa batean sortutako suteak kalteak eragin ditu eraikinaren teilatuko isolatzailean eta labe batean. Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, baina, ez da inor zauritu.

Sutea goizaldean izan da, 03:00ak aldera, eta, dirudienez, Artia industrialdeko enpresa bateko labe batean sortu da.

Suhiltzaileek 04:15 aldera lortu dute sutea amatatzea.


Berrizaungo bestak ospatuko dituzte larunbatean Igantzin

Urte aunitzez egin gabe egon ondotik, 2019an berreskuratu zituzten Igantziko Berrizaun auzoko bestak. Bi urteko etenaren ondotik, larunbatean, irailaren 10ean ospatuko dute aurtengo besta eguna.

Egun osorako ekitaldiak antolatu dituzte auzotarrek larunbaterako. 12:00etan hasiko dituzte bestak txupinazoarekin, eta segidan dantza emanaldia izanen dute. Ondotik, auzotarren bazkaria eginen dute 14:00etan. Bazkaldu ondotik, 18:00etan auzotarren arteko joko desafioa jokatuko dute, beteranoak gazteen kontra.

Desafioaren ondotik, 19:00etan hanka lehiaketa eginen dute. Horretarako parte hartzaile bakoitzak bere hanka apaindu beharko du.

Eguna bukatzeko, 20:00etan DJ Endararen musika saioa hasiko da, eta jatekoa eta edatekoa izanen dituzte txosnan.


Haizea Tornay Euskadiko xake txapeldun bilakatu da emakumezkoen jubenil mailan

Espainiako Txapelketarako txartela eskuratu du, gainera, Haizea Tornayk. Josu Tornay, bestalde, 7. sailkatu zen maila absolutuan.

Joan den asteburuan Xake Euskadiko Txapelketa Absolutua eta Jubenila jokatu ziren Getxon, eta bertan Josu Tornay eta Haizea Tornay debagoiendarrek parte hartu zuten . Josu Tornay Gipuzkoako Federakuntzako ordezkari bezala sailkatu zen eta Haizea emakumezkoen Gipuzkoako txapelduna izateagatik.

Haizeak, jubenilen mailan, 2 partida galdu, 2 irabazi eta bat berdindu eta txapelketako 7. izan zen. Lehen emakumezkoa izan zen, eta horrenbestez, Euskadiko txapeldun berria da, jubenil mailan. Garaipen horrek, Espainiako txapleketan parte hartzeko txartela ahalbideratu dio.

Maila absolutuan Josu Tornay 7. sailkatu zen, 16 partehartzaileen artean. 3 partida irabazi eta 2 galdu zituen Tornayk Huerga eta Argandoña nazioarteko maisuen kontra.


Euskal presoei ezarritako salbuespeneko espetxe politika bertan behera uzteko eskatu dute

Euskal presoen eskubideen aldeko Sare plataformak deituta, Igeldora igo da herritar andana , Etxera bidea gertu lelopean. Kontxatik abiatu dira goizean, eta Igeldo mendira igo dira. Izan Bidea dinamikaren barruan egin dute egitasmo hau; hain zuzen ere, urriaren 8an amaituko dute dinamika, Donostian antolatu duten mobilizazio eta musika jaialdi batekin.

Iaz ere antzeko egitasmo bat antolatu zuen Sarek, ehunka herritarrek Euskal Herriko 650 tontor igo baitzituzten. Donostian, martxa nagusia Oriamendin egin zuten, Amara Berriko, Loiolako, Txomiñeneko, Martuteneko, Egiako, Groseko, Parte Zaharreko, Añorgako, Ibaetako eta Antiguakoak hamarnaka herritar hara igo baitziren. Intxaurrondoko, Altzako, Herrerako eta Bidebietako herritarrak, aldiz, Uliara igo ziren, eta Igeldokoak Mendizorrotzera.


PSOEk eta Unidas Podemosek legegintzaldiko azken Aurrekontuak adostu dituzte

PSOEk eta Unidas Podemosek legegintzaldiko azken Aurrekontuak adostu dituzte


Amurrion ospatu dute Laia Eskolaren 5. urteurrena

Ekitaldi instituzionala eta belaunaldien arteko mahaingurua egin zuten Amurrio Antzokian, eta hip-hop festa, aldiz, San Anton plazan.

5 urte bete ditu Laia Eskolak. Arabako emakumeen ahalduntzerako egitasmoa da Laia, eta dozenaka jarduera antolatu ditu horri begira 2016tik hona lurralde historiko osoan zehar, baita Aiaraldean ere.

Goiz osoko egitaraua egin zuten atzo Amurrion, orain arte egindako lana balioan jarri eta aurrera begira indarrak hartzeko. Ekitaldi instituzionalarekin eman zioten hasiera egunari, Amurrio Antzokian. Bertan azaldu zuten egitasmoak hemendik aurrera izango dituen berrikuntzak. Izan ere, aurrerantzean LAIA Emakumeen Jabekuntzarako eta Berdintasunerako Arabako Lurralde Sarea izango da egitasmoaren izena, eta webgune zein logo berriak estreinatu dituzte, besteak beste.

Ramiro Gonzalez Ahaldun Nagusia bertaratu zen ekitaldira, beste hainbat ordezkari instituzionalekin batera. “Eskolak izaera integratzailea du Araba parekide eta justu baten aldeko borroka feministan", azaldu zuen ekitaldian Encina Castresanak, Aiarako Kuadrillako presidenteak, "LAIA bezalako sareak funtsezkoak dira egiturazko arazo bati, desberdintasunari, erantzun kolektiboa eta antolatua emateko".

Ondoren, belaunaldien arteko mahai-ingurua burutu zen, Begoña Etayo, Mari Carmen Rodriguez eta Paula Fernandezen parte hartzearekin. San Anton plazan jarraitu zuen ospakizunak, hip-hop festarekin. Las Ninyas del Corro, Elvirus, Janire Duarte eta Lara Peman igo ziren oholtzara, eta La Furia arduratu zen aurkezle lanak egiteaz.

Argazkiak: Arabako Foru Aldundia eta Laia


EH Bilduk lehen arreta indartu eta aztarnari gehiago behar direla salatu du

Rebeka Uberak adierazi duenez, covid-19aren seigarren olatuak, "aurrekoak bezala, Osakidetza hankaz gora harrapatu du, bere egiturak deseginda, pandemia amaitu balitz bezala".


Umeentzako ikuskizuna: Ekain & Mikele eta Iago Mago


Berrikuntza ugari, Hernaniko Lanbide Heziketan

Hernaniko Gizarte Berrikuntzako LHIIn hainbat ekintza berri jarri dituzte martxan. Alde batetik, Dual sistema berria ezarri duen ikastetxeetako bat izan da. Orain arte, 2. mailako ikasleek bakarrik hautatu zezaketen Duala (ikaskuntza prozesua enpresa eta ikastetxeetan konbinatuz egitea).

Aurten, sistema berriari esker, 1.mailako ikasleak parte hartu ahal izan dute: Mekanizazioa, Mantenu Elektromekanikoa, eta Diseinu Mekanikoko guztiak. Bi hilabetetan zehar, ikasleek 2 egun lantokian eta 3 egun ikastetxean ematen dituzte, eta «gogo handiz» hartu dute, lehen kurtsotik lan mundura murgiltzeko eman zaien aukera. Datorren urtean, beste zikloetako ikasleak ere parte hartzea da helburua: ikasleen %100a.

Bestalde, DBHko ikasleek Lanbide Heziketa industrialean egiten dena ezagutu dezaten, ekintza bereziak antolatu dituzte; lehengo astean bertan, Aratz ikastolako 2.DBHko neska-mutilentzat eskuzko erreminten tailerra egin zuten; tailer horren bidez, modu ludikoan, ikastetxeko zikloak ezagutaraztera eraman eta erremintak erabiltzen ikasi dute.

Datorren ikasturtean ere, aukera izango dute DBHko neska mutilek elektrizitate eta mekanizazioa tailerretan erabiltzen diren erreminta, 3D inprimagailu eta hainbat tresnarekin aritzeko.

Berrikuntza horiek guztiak, herritarrek ezagutu ditzaten Azoka antolatu dute bihar, maiatzak 14, Hernaniko Txantxangorri elkartearen parean. Azokan bertan, ikasleek egindako lan interesgarriak ikusgai egoteaz gain, bertara hurbiltzen direnek, tresna batzuk erabiltzeko aukera ere izango dute. Gainera, ikastetxeko irakasleak egongo dira bertan, hurbiltzen diren guztien galderak erantzun eta argibideak emateko prest. I. Azoka goizeko 09:00etatik 14:00etara egongo da zabalik. «Aukera paregabea» izango da, ikastetxea eta bertan egiten den lan guztiaren berri izateko.


Txertoa zahar etxeetan: eskubide eta buruhauste

Adinekoen egoitzetako egoiliarrak izan dira COVID-19aren kontrako txertoa jaso duten lehen herritarrak, eta, oraingoz, zentroetako erabiltzaile gehienak agertu dira txertoa jartzearen alde. Berriki, ordea, hautsak harrotu ditu Oiartzungo Aiton Etxeko kasuak, eta eztabaidagai bilakatu da erabakiaren inguruko eskubidea.


Erdi Aroko gaztelua eraikitzeko lanak hasi dira Loiun

Josu Andoni Begoña Loiuko alkateak bere webgunean jakinarazi duenez, joan den astean hasi ziren Erdi Aroko gaztelua eraikitzeko lanak. Gaztelua umeentzako jolas-gunea izango da eta, Begoñaren esanetan, “Loiuko parke tematikoa osatuko du gaur egungo tirolinarekin eta egingo den Spashapark-arekin batera”. Aurreikuspenen arabera, lanak hiru hilabeteren buruan amaitu litezke.

Jolas-gune berria lau urtetik 14 urtera bitarteko umeentzat da. Orotara 270 metro koadro izango ditu, eta gehieneko altuera ia hiru metrokoa izango da. Besteak beste, atal hauek edukiko ditu: zabalik egongo diren hiru txirrista, txirrista itxi bat, egurrezko zubia eta eskailerak, soka-sarea, su-hiltzaileen barrak eta gora egiteko zenbait elementu. Begoñak azaldu moduan, egitasmoaren helburua da udalerria dinamizatzea, “auzotar guztiak erakartzeko, baita inguruko herrietako bisitariak ere”.


Zabaletako jaiak: erraldoiak, buruhandiak eta dultzaineroak

Zabaletako jaietako bosgarren eguna. LOZET elkarteak antolatutako jarduera.


Eskuin muturra eta neofaxismoa «mehatxutzat» jo ditu Eusko Legebiltzarraren gehiengoak

Pertsonen eta kolektiboen aurkako indarkeria eta diskriminazio adierazpen oro errefusatu dituzte EAJk, EH Bilduk, Elkarrekin Podemos-IUk eta PSE-EEk, eta konpromisoa agertu dute eskuin muturreko ideologiaren eta indar neofaxisten kontra lan egiteko. PP+C's-k eta Voxek EH Bilduri egotzi diote zilegitasunik ez izatea proposamena aurkezteko.

Azken urteotan, muturreko autoritarismoa mundu osoan hedatzen ari dira ultra eskuineko alderdiak, eta Eusko Legebiltzarraren gehiengoak joera horren inguruko «kezka» agertu du gaur. EH Bilduk eraman du gaia osoko bilkurara, legez besteko proposamen baten bidez, eta akordioa lortu du EAJrekin, Elkarrekin Podemos-IUrekin eta PSE-EErekin: lau taldeak, erdibideko testu batean, kezkatuta agertu dira eskuin muturraren eta neofaxismoaren gorakadarekin. PP+ C's-k eta Voxek aurkako botoa eman diote testuari, eta oso gogor jo dute EH Bilduren aurka, proposamena aurkezteko zilegitasunik ez izatea egotzita. Lau puntu ditu legebiltzarreko lau talde nagusiek adostutako testuak. Adierazi dute «kezkagarria» dela eskuin muturraren eta neofaxismoaren hazkundea, «mehatxu» bat delako askatasunaren, gizarte eskubideen eta demokraziaren aurka, eta arbuiatu egin dituzte munduan gertatzen ari diren «polarizazio politiko eta militar populistak, totalitarioak eta inperialistak». Halaber, pertsonen eta kolektiboen aurkako indarkeria eta diskriminazio adierazpen oro errefusatu dute, eta «borondate irmoa» agertu «demokraziaren, berdintasunaren eta giza eskubideen agenda beldurraren eta diskriminazioaren apologiari kontrajartzeko». Desberdintasun sozialen aurka eta demokraziaren alde lanean jarraitzeko borondatea ere agertu du legebiltzarrak, iritzita hori dela bidea eskuin muturreko ideologiak eta indar neofaxistek porrot egin dezaten. Halaber, lau taldeek apustu egin dute giza eskubideak, norbanakoak eta kolektiboak babestuko dituen Europa baten alde. Horrekin batera, adostutako testuan azpimarratu dute legebiltzarraren bokazioa dela «askatasuneko espazio» bat izaten jarraitzea ideiak askae trukatzeko eta «modu arrazionalean eta arrazoituan» eztabaidatzeko.

Eztabaida garratza

Garikoitz Mujika EH Bilduko legebiltzarkideak eskuin muturrak eta faxismoak munduan duen zabalkundeaz ohartarazi du. Azpimarratu du «osasun hesia» jarri behar zaiola ultraeskuinari, instituzioetan sar ez dadin, eta ohartarazi saihestu beharra dagoela ultraeskuinak eztabaida politikoaren agenda zehaztea. Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemos-IUko bozeramaileak pozik hartu du lortutako akordioa. Ohartarazi du ultraeskuina «arriskua» dela Europan, munduan eta baita Euskal Herrian ere, «gorrotoa zabaldu eta demokraziaren aurka doalako», eta «diskurtso arriskutsua» zabaltzen ari delako gizartean.

Txarli Prieto PSE-EEko legebiltzarkideak ideologia faxistaren ezaugarriak aletu ditu. «Kezkatzeko» joera ideologiko bat dela esan du, eta haren aurka egitea ezinbestekotzat jo. Prietoren urtez, Vox ere «askatasunaren aurkako arriskua» da, eta «demokraziek» haien aurka erantzun beharra daukate. Kezkaz ikusten du Espainian PPk Voxekin bat egin izana, eta «bloke antifaxista» bat osatzera deitu du. Joseba Egibar EAJko legebiltzarkideak aitortu du ez duela gustuko gaurko eztabaida, Voxi aukera ematen zaiolako bere ideologia zabaltzeko. «Istilua eta zalaparta da ultraeskuinak behar duena», ohartarazi du. Egibarrek azaldu du bere taldearen helburua zela proposamena onartzea baina eztabaidarik ez egitea, Voxi hausporik ez emateko, eta gogoratu du populismoari ateak zabaltzen zaizkiola gizartean «arazoak» daudenean eta «instituzio ahulak» daudenean.

Hitzaldi sutsua eman du Amaia Martinez Voxeko legebiltzarkideak. «ETAren aldekoak» izatea egotzi die EH Bildukoei, eta leporatu «hilketaz beteriko motxila bat» daramatela bizkar gainean. Proposamena «zentzugabekeria» dela salatu du, halaber. Carmelo Barrio PPko legebiltzarkidea ere EH Bilduri mintzatu zaio: «EH Bilduk bere buruari exijitzen ez diona eskatzen dio legebiltzarrari». Ultra eskuina eta neofaxismoa «arriskua» direla onartu du Barriok, baina EH Bilduri aurpegiratu dio zilegitasunik ez izatea halako proposamenak aurkezteko.


Kontzertuak egin zituen Kirikiñok ostiralean, 'Basoa' proiektuaren alde

Orbeko Etxean izan zen jaialdia, eta talde ugarik hartu zuten parte: Izatefaltsuak, besteak beste. 130 lagunetik gora elkartu ziren.

Musika jaialdia antolatu zuen Kirikiño aisialdi taldeak asteburu hasieran, Laudioko Orbeko Etxean. Aiaraldeko Izatefaltsua taldearekin batera, Euskal Herriko beste 2 talde taularatu ziren, eta Norbegiatik etorritako bat: Frakture, Castastrofe eta La Casa Fatum. Kirikiñok Aiaraldea Komunikabideari adierazi dionez, 130 pertsonatik gora elkartu ziren.

Argazkiak: Kirikiño Aisialdi Taldea


Xotako Imanol Arregi eta Roberto Martil, sarituta

Xotako entrenatzaileak eta kapitainak 'Termita Verde' saria jaso zuten

Imanol Arregik eta Roberto Martilek badute beste sari bat. Martxoaren 15ean "Termita Verde" saria jaso zuten Osasunako La Tarta peñaren eskuetatik. Ekitaldi berean Osasunako Chimy Avilak eta Roberto Torresek "Patxitxi" saria jaso zuten. Guztiek pozik hartu zuten saria.


“Historiaren tintontzian geratu zen Elurzuriren bertsio bat dela pentsatzea gustatzen zait"

Grimm anaien jatorrizko ezkuizkribuetatik abiatu, pasarteak orduko sasoiko datu historikoen galbahetik pasatu eta ipuin klasiko honen bertsio berri bat ondu du Ander Berrojalbizek (Durango, 1983) 'Elurzuriren hiru heriotzak' ipuinean. Gaztelaniaz idatzia, euskarazko itzulpena Joseba Sarrionandiarena da. Azokan, euskarazko ipuina Pamiela argitaletxearen standean egongo da; gaztelaniazkoa Durangaldeko sortzaileen standean.

Joseba Sarrionandia aurretik ezagutzen zenuen?

Bai. Aurretik beragaz elkarlanean aritu naiz Herejeen alaba liburuan. Orduan euskaraz idatzi nuen, baina oraingoak kutsu literarioa du eta nirea baino hizkuntza erabilera landuagoa bilatu gura nuen. Berari planteatu nion eta baietz esan zidan.

Nondik dator lan berri honen ideia?

Nire aurreko liburua, Akelarre, Euskal Herrian gorde den sorginkeria kasurik zaharrenaren gaineko ikerketa bat da. Prozesu horren transkripzioa argitaratu nuen lehenengoz, eta horren gaineko ikerketa ere bai. Bertan, Euskal Herriko nahiz Europako sorginkeriaren inguruko hainbat ezaugarri lehenengoz agertzen dira. Esaterako, salatu dituzten gizon batek eta emakume batek torturapean onartzen dute pozoituriko sagarrak banatu dituztela. Eta, jakina, hori irakurrita Elurzuriren ipuineko pozoituriko sagarraren pasartea datorkizu berehala burura. Ipuina berriro irakurri nuen eta konturatu nintzen Grimm anaiek argitaratutakoak ez zetozela bat Erdi Aroko historia iturriekin; labur esanda, Grimm anaiek nahastu egiten dituzte magiaren eta pozoien mundua. Kontu horrek susmo bat sortu zidan. Jakin nuen Elurzuriren ipuina argitaratu baino lehenagoko euren eskuizkribu bi zeudela. Horiek irakurri eta nire susmoa konfirmatu nuen. Eskuizkribu horietan dena Erdi Aroko magiaren eta pozoien munduaren barruko logikan dago. "Hemen badago materiala", pentsatu nuen. Ipuinean agertzen diren beste ezaugarri batzuetako iturri historikoak ikertu nituen. Aurkituriko guztiak ipuinari zentzu berri bat ematen ziola ikusi nuen. Hori guzti hori kontuan hartu dut liburuan. Ez dut ezer asmatu. Grimm anaien eskuizkribuak eta iturri historikoak erabili ditut. Historiaren tintontzian geratu zen bertsio bat dela pentsatzea gustatzen zait.

Kontatzen den horretan eta kontatzeko moduan zer desberdintasun dago ezagutzen dugun bertsiotik?

Kontatzen dudanari dagokionez, Grimm anaien eskuizkribu haietatik oso gertu dago. Detaile txiki batzuk zuzendu behar ziren, eta, zelan edo halan, beste logika bat ere badu. Esaterako, geroragoko bertsioetan aldatu zuten arren, Grimm anaien eskuizkribu haietan zazpi nanoak ez ziren Elurzuriren laguntzaileak bakarrik, epaileak ere baziren. Nanoek Elurzuriri abisatu egiten diote, eta abisu bakoitza epaiketa bat dela ikusten da. Hau da, gertatzen zaizkion gauzen erruaren parte bat Elurzurirengan jausten da. Ez da alde bat guztiz maltzurra eta bestea erabat inozentea. Elurzurik baditu erne egoteko motiboak, baina hiru bider jausten da engainuan. Horrek guztiz aldatzen du ipuinaren zentzua. Kontatzeko moduari dagokionez, ipuinean zehar testu historikoak tartekatzen ditut, testuinguru bat emateko. Testuek zentzu berri hori indartu gura dute.

Zuriaren eta beltzaren muturrak agertzen dira, ala grisetik gehiago du muturretatik baino?

Nire helburua ez da moraleja egoki bat uztea. Ez diot nire bertsioak moraleja hobea duenik. Elurzurik ez du merezi gertatzen zaiona, inork ere ez du hori merezi. Baina ipuinaren logikaren barruan badu bere buruaren ardura hartzeko modua, eta ez du hartzen. Azkenean, ipuinean beste zeozer ere bazegoela susmatzen nuen. Horren bila joan naiz eta aurkitu dudana erakutsi dut. Honako hau erakustea interesatzen zait: ipuina guk gaur egun galduta ditugun logiketan oinarrituta dagoela. Hau da, beste garai eta mundu ikuskera batetik datorren ipuina dela. Beraz, asmoa ez da moraleja berri bat plazaratzea, garai haietako mundu ikuskerara begiratzeko leiho bat zabaltzea baino.

'Elurzuriren hiru heriotzak' izenburuak amaiera tragikoa iradokitzen du.

Tira, ipuinean ez dago printzerik. Hori aurreratu dezaket. Hortik aurrerakoa irakurleak deskubritu beharko du.

Umeentzako ala helduentzako ipuina da?

Helduengan pentsatuta idatzi dut, baina 11 urteko gure alabak irakurri du eta gustatu zaio. Ez dago ume batek irakurri edo entzun ezin dezakeen ezer, baina heldutasunetik etekin gehiago atera dakiokeela uste dut.


«Sekretuek memoria higatzen dute»

Istorioetako asko galtzear daude, eta batzuei indarkeriak izoztu dizkie oroitzapenak: heldulekuoi tiraka, galderak eginez eta fikzioaz baliatuta ontzen du Restrepok literatura. «Memoria mugikorra da».


Iruritako Aranabian abiatuko da larunbatean Nafarroako Foru Komunitatearen XVII. erremonte txapelketa

Larunbatean 19:30ean Uterga eta Agirrezabala, Otxandorena eta Otanoren kontra ariko dira

Euskal Jai erremonte fundazioak antolatutako Nafarroako Foru Komunitatearen XVII. Erremonte txapelketako lehen partida ekainaren 11n, larunbatean 19:30ean hasita jokatuko dute Iruritako Aranabian. Xanti Uterga doneztebarra eta Agirrezabala, Eloy Otxandorena doneztebarraren eta Otanoren kontra ariko dira. Datorren ortziralean ere, ekainaren 17an, eskualdean jokatuko dute bigarren jardunaldia. Zehazki, Doneztebeko Ezkurra pilotalekuan ariko dira Otxandorena eta Otano, Aimar Jabalera doneztebarra eta Barricarten kontra.

Hiru bikote hauez gain, Zeberio II.a eta Aimar Saldias, eta Matxin III.a eta Ion ari dira txapelketa honetako final laurdenetako ligaxkan. Ekainaren 26an Lekunberrin, uztailaren 2an Garesen, uztailaren 22an Irurtzunen, uztailaren 23an Vianan, uztailaren 24an Elizondon, uztailaren 29an Tafallan, uztailaren 30ean erabaki gabeko lekuan eta abuztuaren 7anFustiñanan jokatuko dituzte final laurdenetako bertze norgehiagokak. Lau bikote onenek finalerdiak jokatuko dituzte abuztuaren 11n Agoitzen eta abuztuaren 20an Ilunberrin eta irabazleek finala abuztuaren 28an Zubirin.

Aipatzekoa da jaialdi guztietara sartzeko 5 euro eskatuko direla sarreran eta dena oso-osorik ADANO elkartera bideratuko dute.

Txapelketaren aurkezpen ekitaldia ekainaren 8an, asteazken arratsaldean egin zuten Iruñeko Nafarroa Arenan. Bertan izan ziren Aimar Jabalera eta Barricart erremontistak, baita erremonte fundazioko, Nafarroako Kirol Institutuko, Nafarroako Pilota Federazioko, ADANOko eta bertze babesleetako ordezkariak.


Laudioko Udalak jasangarritasunaren aldeko apustua handitu du

Udalak bat egin du tokiko eremuan jasangarritasuna sustatzen jarraitzeko Udalsarearen akordio berriarekin. Udala sarearen kide sortzailea da Laudioko Udalak Udalsarea udalerrien euskal sareak proposatutako akordio berriarekin bat egitea sinatu du. Akordio horrek 2030 Agendaren barruan tokiko ekintza jasangarria sustatzea du helburu. Horrela, udal politika eta kudeaketa egokituz eta eraldatuz NBEk aldarrikatutako 2030 Agendaren Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJH) modu aktiboan betetzeko konpromisoa hartzen du Udalak.

Udalsarea, 2002ko abenduan sortu zen 16 udalerrirekin, horietako bat Laudio, udal mailan jasangarritasuna sustatzeko euskal administrazio publikoen arteko koordinazio-foro gisa. Hogei urte hauetan, sareak tokiko erakunde kideen arteko 60 topaketa egin ditu, eta bertan hainbat esparrutako ekimenak eta jardunbide onak partekatu dira, hala nola hondakinak biltzeko sistemak, soluzio naturaletan oinarritutako klima-ekintzako udal-proiektuak, elikadura-estrategiak eta sektore espezifikoetan elikagai-hondakinak murrizteko ekimenak, kutsadura akustikoaren kontra borrokatzeko neurriak, eta uraren kalitateari, ingurumen arloko osasunari, garapen jasangarrirako hezkuntzari edo genero-berdintasunari buruzko neurriak.

Gainera, toki-erakundeetako jasangarritasun-teknikariek osatutako 35 lantalde koordinatu ditu, eta horietan, besteak beste, klimaren aldeko ekintza, erosketa publiko berdea, biodibertsitatea, osasuna eta ingurumen-kalitatea aztertu dira.

Lantalde horietan sortutako ezagutza Euskadiko udalerrien eskura dauden 21 txosten monografikotan jaso da.

Akordio berri hau sinatuta, Laudioko Udalak tokiko jasangarritasunaren aldeko apustua areagotu eta 2030era begira Udalsarean modu aktiboan parte hartzen jarraitzeko konpromisoa hartu du.

“Toki-erakundeok funtsezko zeregina dugu mundu jasangarriagoa eraikitzeko, eta, zehazki, klimaren aldaketa murrizteko. Pertsonengandik hurbilen lan egiten dugun erakundeak gara, eta gure bizilagunak jarrera jasangarriagoak bilatzen inplikatzeko aldaketak aktibatzeko aukera dugu”, adierazi du Ander Añibarro Laudioko alkateak.


Genero beltzean ere maisu da Legorburu

Askotariko genero eta estiloetan bikain moldatzen dela erakutsia du aspaldi Iñigo Legorburu errenteriarrak, baita ez dagoela ezinezko duen saririk. Horren erakusle asteburuan jaso duen saria, beste bat, honakoan genero beltza ardatz duen Krelia Vitoria-Negrasteiz ipuin lehiaketa irabazita euskara atalean.

Gibeletik lanarekin eskuratu du saria Legorburuk. “Hunkituta” azaldu da errenteriarra lorpenarekin, “batez ere umore beltzeko ipuin xelebre honekin irabazi izanagatik. Izan ere, ez dira asko Euskal Herrian antolatzen diren halako lehiaketak. Honakoa lehenengoa izanda, eta ohorea da lehena irabazi izana”.

Mendeku istorioa da errenteriarrak ondu duena lehiaketarako, biktima borrero bilakatuko den kontaketa. Protagonista, prostituziora eta drogetara bultzatu zuen nagusia hiltzen saiatuko da, tartean emakume izatetik gizon izateko trantsizioa egin du protagonistak, eta Hiesaz kutsatu ere prostituzioan aritu bitartean. Garai bateko bere borreroari HIESA kurtsatzea du helburu orain protagonistak.

Trama hori guztia gidatzen Legorburuk Jose Javier Abasolo idazle zendu berria jarri du: “Laguna nuen eta iazko maiatzean hil zen. Harreman polita nuen berekin, umoretsu eta jakituna zelako. Idazle handia zen, hogeitik gora nobela beltz idatzitakoa. Eta hortxe jarri dut mendekua gauzatzen den ohe ondoan protagonistak soilik ikusi dezakeela eta krimen perfektua gauzatzeko aholkuak emanez”.

Legorburuk 400 euroko saria eta jaialdiak ikur duen Poe katuaren egurrezko oroigarria jaso ditu.

Sari banaketa eginda, Kai Nakai artista gasteiztarrak hartu zuen oholtza.


Zarata

Tiobiboak heldu dira auzora. Berria naizenez bertan, ez nekien zenbat entzungo zen etxetik. Egia esatera, musika ez da ia sumatzen, baina baxuek dunba-dunba eragiten dute kristaletan. Goiz ixten dituzten arren, berbena hasi da ondoan. Bafleen potentzia larregikoa denez plaza honetarako, kantak ez dira ulertzen, eta musika burrundara bihurtu da.

Lanerako joan-etorriak trenez egiten ditut. Era eroso, merke eta garbia da. Oso gustuko dut horrela ibiltzea. Baina —beti dago bainaren bat— telefonoetatik ateratako poluzio akustikoak bidaiaren lasaitasuna zapuztu egiten du. Musika, bideoak, ahots-mezuak, story-ak, deiak… dira soinu-banda kakofonikoaren errudunak.

Adibide bi baino ez dira adierazteko zarata-aterrune gabe bizi garela, askotan kontziente ez bagara ere. Badirudi isiluneek hustasunean amilduko gaituztela, eta entzutezko horror vacui jasanezina zaigula.

Gero eta atzerakada handiagoa eragiten dit isiltasun bako bizitzak. Esango nuke pandemiak handitu zidala zarata gabe egoteko premia, ezinbestekoa, bestalde, buru bakea lortzeko, lasaitasuna iristeko.

Zarata-kutsadura zelan borrokatu?


Amaitu dituzte Urbitarte auzoko obrak

Urbitarte auzoko 5, 6, 7 eta 8 etxe atarien arteko eremua eraberritu du udalak. Zehazki, inguru horretako oinarrizko azpiegiturak lurperatu, oinezkoen eremua txukundu, gune berdeak berritu, aparkalekuak egokitu eta argiteria berritu ditu erakundeak.

Joan zen martxoan hasi zituzten Urbitarte auzoko 5, 6, 7 eta 8 etxe atarien arteko eremua eraberritzeko obrak. Udalak orduan azaldu zuenez, irisgarritasuna hobetzea izan da lan horien helburua, eta besteak beste, inguru horretako oinarrizko azpiegiturak lurperatu, oinezkoen eremua txukundu, gune berdeak berritu, aparkalekuak egokitu eta argiteria berritu ditu erakundeak.

Art eraikuntza enpresak egin ditu hirigintza lanak, eta 206.679 eurokoa izan da aurrekontua. Lanak tarteko, Urbitarte auzoko zenbait aparkaleku ez dira egon erabilgarri denbora batez. Dena den, dagoeneko amaitu dituzte obrak, eta berriro erabilgarri daude gune horretako aparkalekuak.


'Ezinezkoaren logika'

Magia ikuskizuna Hodei Magoaren eskutik.


Ixaxkun Sarasola: "Min handiena ematen du ez argi esateak zer gertatu den; oso desanparatuta gelditzen zara"

Ixaxkun Sarasolak bikotekidea arto bilketan izandako lan-istripu baten ondorioz galdu zuen duela 3 urte. Unai Anillok hilabetean bi lankide galdu zituen Productos Tubularesen. Lan istripuen atzean zer dagoen eta aurre nola egin aztertu, eta Osalaneko Luis Mujikaren ikuspuntua ere jaso dugu.

Bikotekidea lan istripuz galdu ondoren sentitutako minaz eta bakardadeaz mintzatu zaigu Ixaxkun Sarasola. Lehen sektorean lan egiteak dakartzan arriskuez behin baino gehiagotan hitz eginda zeuden bera eta Axier Mujika, bikotekidea: "Askotan hauek lehenbailehen egin behar dira, askotan apenas lorik egin gabe, jan gabe… makina oso potentekin ari dira lanean…. eta azkenean pasa zen pasa behar ez zuena". Arto bilketan izandako lan-istripu baten ondorioz hil zen duela 3 urte. Salatu du, Axierren kasuan, segurtasun neurriak ez zirela behar bezalakoak baina mingarriena jo du, "ez dela esaten argi eta garbi momentuan zer geratu den. Enpresaren joera da ixo, ea zer gertatzen den, epaia argitu bitartean bakoitza bere lekuan… eta hori oso mingarria da guretzako. Esan egin behar da lanean gertatu zela istripua eta tamalez, nekazal sektore honetan askotan gertatzen dira". Eta mingarria, baita ere, azpi-akusazio gisa entzun behar izatea, "Axierrek hanka eduki behar ez zuen lekuan zeukala. Berez, legeak dio horrelako makina batera ezin duela inork gerturatu baina makina horrek ez luke lanik egingo desataskatzera joango ez balira. Hor kontradikzioa dago eta akusazio hori egiteak, egin behar ez zuena egin zuela sugeritzeak, horrek kriston mina egiten du". Justiziaren geldotasuna ere salatu du Ixaxkunek, istripua izan eta hiru urtera instrukzio fasean jarraitzen dutelako oraindik: "Oso desanparatuta gelditzen zara".

Industria alorrari ere begiratu nahi izan diogu "Faktoria"n. Unai Anillo urtetan Trapagako Productos Tubulares enpresako lan batzordean lanerako arriskuen prebentziorako arduradunak salatu du produktibitateari ematen zaiola lehentasuna eta horren ondorio direla askotan, lan istripuak. Berak bi lankide galdu zituen iaz hilabeteren buruan. Abdul senegaldarra teilatutik 15 metrotik behera erorita eta Jose Antonio, eskarmentu luzeko lankidea, hodi batek harrapatuta. Azpikontratutako enpresa batentzat lan egiten zuen lehenak; hoditegiko bertako langilea zen bigarrena. Bi istripuetan atzean zer dagoen galdetuta, Anillok argi du lan-karga handia eta erritmo bizkorregia daudela. "Lanpostuen prekaritateak eta produktibitatea ezerren aurretik jartzeak, segurtasuna alde batera uzten du eta hori industrian egunero ikusten dugu", esan digu.

Luis Agirre Osalaneko Gipuzkoako arduradunak bere aldetik prebentzio kulturan sakondu beharra aldarrikatu du: "Gure gizarteak urratsa eman du eta ez ditu onartzen jada, trafiko istripuen ondorioz pertsonak hiltzea, ezta tabakoa erretzeagatik ere, mingarria egiten zaigu bana badirudi onartuta dagoela lanera joatean arriskua dagoela. Eta gizarte bezala ez genuke hori onartu behar, lanera joan eta ez bueltatzea etxera. Gizarte honek hori oraindik onartu egiten du". Halere, laneko arriskuei aurre egiteko prebentzioan urratsak eman direla azpimarratu du. Lan istripu mota aldatzen ari dela ere kontatu digu, segurtasun ezaren ondorio direnak murrizten ari diren bitartean, goraka doaz atzean faktore siko-sozialak dituztenak. Enpresen tamainaren arabera, handiek baliabide gehaigo dituztela prebentzxiorako eta generoa ere arrisku faktorea dela gehitu du," emakumeek lan istripu larri gutxiago dituzte baina beste istripu mota batzuk jasaten dituzten eta horiek gutxiago aztertu dira".


San Prudentzio jaiak Elorregin

11:00etan, ongietorria triki-poteoarekin

12:00etan, auzoaren gaineko kontakizuna, eta umeendako jolasak

14:00etan, auzoen arteko bazkaria

17:00etan, lekuko aldaketa

17:30ean, helduendako jolasak

20:30ean, ogitarteko-afaria

21:30ean, kontzertua: Arima Galduak, Lukiek, Lizartxo eta Fresa Morango


'Lanbroa' film laburra emango dute maiatzaren 14an Aizarnan

Aizarnako auzo elkarteak antolatu du Lanbroa. Aintzinako erlojuak gelditu egiten dira film laburraren emanaldia. Saiora joateko aurrez izena eman behar da.

Lanbroa. Aintzinako erlojuak gelditu egiten dira izenburuko film laburraren emanaldia izango da maiatzaren 14an, ostiralean, 19:00etan, Aizarnako elizan. Aizarnako auzo elkarteak antolatu du ikus-entzunezkoaren saioa. Emanaldi horretarako joatea nahi dutenek aurrez izena eman beharko dute honako telefono zenbakira deituta: 680 80 56 43 (Asier).

Al borde films ekoiztetxeak ekoiztutako film laburra da Lanbroa, eta Ana Serna, Paula Iglesias eta Maialen Oleaga dira zuzendariak.


Neurri gehiago hartu ahal izateko babes juridikoa eskatu dio lehendakariak Sanchezi

Sanchez presidenteari bidalitako gutun batean, Iñigo Urkullu lehendakariak maskararen erabilera berriz ere derrigorrezkoa izatea eskatu dio.


Hamabortz bikote lehiatuko dira Nafarroako arpana txapelketa mistoko kanporaketan

23 urtez beheitiko txapela ere erabakiko da irailaren 23an, larunbatean 18:00etan hasita Antsoainen

Nafarroako arpana txapelketa mistoko kanporaketa jokatuko dute hamabortz bikotek irailaren 23an, larunbatean, 18:00etan hasita Antsoaingo kiroldegiko frontoian. Lehenbiziko bortzek lortuko dute oraindik data eta lekua zehaztu gabe duen finalerako txartela. Bertze bortz bikotek 23 urtez beheitiko txapela izanen dute jokoan.

Txapelketa nagusiko arpanlariek etzanda jarritako 45 ontzako enborrari hamar korte eman beharko dizkiote eta 23 urtez azpikoek, etzanda jarritako metroko enborrari hamar korte.

Txapelketa absolutuko kanporaketako kirolariak

Unai Bertiz - Esti Gastearena (Sunbilla)

Irune Biurrun - Daniel Saldias (Antsoain-Arraioz)

Sela Goñi - Jexux Goñi (Lekaroz)

Sarai Maritorena - Ekaitz Maritorena (Berroeta)

Nerea Huarte - Iker Goldarazena

Bidane Zabalza - Eder Goldarazena

Iosu Huarte - Uxue Rodriguez

Saioa Izura - Lur Gil

Irati Agirre - Alex Fernandez

Aurkene Aroka - Julen Mailharin

Miren Eizmendi - Oier Aizkorbe

Olatz Altuna - Ibai Soroa

Ainhoa Iraizoz - Josetxo Barberena

Naiara Manzano - Mikel Oteiza (Arantza)

Ainhoa Etxegarai - Alberto Fagoaga (Bera-Arantza)

23 urtez azpiko txapelketan ez da eskualdeko arpanlaririk ariko: Maider Ruiz-Joritz Biurrun, Xabi Mendia-Aron Sangalo, Irune Ansa-Oihan Santesteban, Maider Biurrun-Ander Aldunate eta Irati Aguas-Unai Fernandez izanen dira bikoteak.


Harrotasun Eguneko elkarretaratzea

Erasoekin eroso? Hartu dagokizun ardura! Espabillau! lelopean deitu du Morbor taldeak kontzentrazioa. 1969ko Stonewall-eko matxinada gogora ekarri, erasoei aurre egin eta disidentzia sexualak lehen lerrora ekartzeko egingo dute bilkura. Herritarrak bilkuran parte hartu eta aldarriekin bat egitera gonbidatu dituzte.


33 tomate barietate domekan jokatuko den Euskal Herriko tomate txapelketan

Aretxabaletako Tomatearen Astearen barruan jokatuko da Euskal Herri mailako lehen tomate txapelketa. Bizkaiko, Gipuzkoako, Nafarroako eta Arabako hemezortzi lagunek eman dute izena, tartean zazpi debagoiendarrek. Pozik agertu dira antolatzaileak.

Ikusteko zegoen Euskal Herri mailako lehen tomate txapelketak zer nolako erantzuna izango zuen eta "sorpresa atsegina" izan dela adierazi dute antolatzaileek. "Une honetan bakarrik Nafarroan egiten da antzinako tomate lehiaketa. Joan zen zapatuan egin zuten eta hamabost ekoizle eta 32 barietate izan zituzten, baina zazpigarren edizioa zuten", azaldu du gaur eguerdian egindako aurkezpenean Deba Garaia Landa Garapena elkarteko teknikari Agurtzane Diazek. "Hemen, Euskal Herri mailakoa deitu genuen eta lehen edizioan hemezortzi ekoizle eta 33 barietate izango ditugu. Pozik egoteko moduan gaudela uste dut. Lehen urterako erantzun polita da. Espero dugu egonkortzen joatea".

Txapelketa domekan jokatuko da Aretxabaletan egitekoa den tomatearen azokaren barruan. Ekoizleen jatorriari dagokionean hamabi dira gipuzkoarrak –Debagoienekoak zazpi–, hiru bizkaitarrak, bi nafarrak eta bat arabarra. Epaimahaia sei lagunek osatuko dute: Josema Azpeitiak, Carlos Larreak, Urkidi Salaberriak, Aitzol Zugastik, Fede Pachak eta Mikel Zeberiok.

Azoka betea, domekan

Domekako azokak bestelako osagaiak ere izango ditu, ordea. Azoka 10:00etan zabalduko dute eta hogei bat ekoizlek osatuko dute, gehienak eskualdekoak. Gazta, eztia eta barazkiak eskainiko dituzte, besteak beste.

Aretxabaletako azokak bere lekua egin du urte hauetan guztietan ekoizleen eta erosleen agendetan. Debagoieneko erakundeek eta Aretxabaletako Udalak antolatzen dute tomatearen azoka eta aurtengoa zazpigarren edizioa izango da. Gaur egin dute azokaren aurkezpena eta bertan izan dira Aretxabaletako Udaleko Kultura zinegotzi Ibai Zangitu, Aretxabaletako Udaleko Kultura teknikari Inma Miguel, Deba Garaia Landa Garapena elkarteko teknikari Agurtzane Diaz, Debagoieneko Mankomunitateko Turismo teknikari Maider Etxaniz, Aretxabaletako tomatearen ekoizle diren Koldo Zubizarreta eta David Agirre eta Akategi-Exprex tabernako Emiliano Ferrero Leon.

Azaldu dute hainbat osagaik osatuko dutela azoka eguna. Antzinako tomate barietateen erakusketa izango da horietako bat. Erakusleetako bat Koldo Zubizarreta aretxabaletarra izango da. "Bi barietate izango ditut; batak ehun urtetik gora ditu eta besteak 50 bat urte", azaldu du. Aurtengo uztari buruz galdetuta hala esan du: "Nik produkzio ona atera dut eta oso arraroa da baina oso azkar heldu zait. Aretxabaletako tomateak badu ezaugarri hori; beste batzuk baino lehenago heltzen dela". Beste ekoizle batzuek zailtasun handiagoak izan dituzte aurten. Tomatearendako "hezetasun handia eta argi gutxi" izan direla esan dute.

Haziak erauzteko tailerra eta sukaldaritza tailerra ere egingo dituzte domekako azokan. Tomate deigarrienaren lehiaketa –orain arte tomate itsusiarena egiten zuten– ere jokatuko da. Herri bozketaz aukeratuko da saritua eta Debagoieneko edonork izango du parte hartzeko aukera. Nahikoa da tomateak egunean bertan –10.00ak eta 12:00ak artean– aurkeztuta.

Pintxoak eta erakusketa

Domekako azoka eguna heldu bitartean zabalik da Arkupen Aretxabaletako tomatearen sorreraren eta ibilbidearen inguruan Marta Barba Gossek sinatzen duen erakusketa. Iraila osoan egongo da ikusgai.

Bestetik, gaurtik pintxo ibilbidea egiteko aukera eskaintzen dute herriko sei ostatuk. Taberna Berri, Iosu, Aretz, Gurea, Akategi-Exprex eta Hirusta dira. Tomatea oinarri duten pintxoak eskaintzen dituzte.

Udazkeneko azokak

Udazkena azoka sasoia izaten da eta Debagoienean egingo dira gehiago ere hurrengo asteetan.

Irailak 9, San Martin azoka Bergaran.

Irailak 16, Arrasateko hileroko azoka.

Irailak 23, Elgetako baserritarren eta artisauen azoka.

Irailak 30, Oñatiko Herri Eguneko azoka.

Irailak 30, Aretxabaletako sanmigeletako azoka.

Urriak 28, Aramaion Erretiratuen Eguneko azoka


Kontzertuak: Verräter eta Satorrak

Orkatz Kultur Elkartean izango dira.


Udako merkealdia, dagoeneko hemen

Hasi dira udako beherapenak denda handietan. Jende dexente ibili da lehen orduetan erosketak egiten. Denda txikiek, berriz, uztaila hasiera arte itxarongo dute beherapenekin hasteko.


Sunak toryen lider berriaren «lehentasun nagusia» da alderdia eta herrialdea batzea

Erresuma Batuko lehen ministro izendatuko dute 2020tik 2022ra bitartean Ogasun ministro izandakoa, Alderdi Kontserbadoreko primarioak irabazi ondoren


Aise osatu du Imanol Alesonek Marea Urdinaren aldeko Urolako Itzulia erronka

23 ordu eta erdi pasatxotan bete du azkoitiarrak 140 kilometroko ibilbidea. Txalo artean hartu dute korrikalaria Balda plazan elkartutakoek.

Nekatuta –baina ez arnas estuka, ezta hurrik eman ere-, baina pozik eta bere buruari ezarritako helburua aise bete duelako gustura. Horrela iritsi da gaur arratsaldean Imanol Aleson Balda plazara. Urolako Itzuliaren 140 kilometroak jarraian eta 24 orduz azpitik egitea, eta batik bat, Marea Urdinaren inklusioaren aldeko lanari ikusgarritasuna ematea ziren egitasmoaren helburuak, eta ondo beteta gelditu dira Alesonen eskutik. 18:30 aldera, 23 ordu eta erdi pasatxotan, itzuli da atzo 19:00etan irten zen toki berera.

Txalo artean hartu dute korrikalaria Balda plazan elkartutakoek, ongietorri beroa eginez. Marea Urdinako kideak ez ezik, herriko haur eta gaztetxo ugari batu da Baldan. Guztiak agurtu, batzuekin eta besteekin berriketan egin, Urolako Itzuliaren esperientzia motxean azaldu, eta ia 24 ordu horietan ondoan izan dituen lagunei eskerrak eman dizkie Alesonek; izan ere, kilometroren bat kenduta, inoiz ez dute bakarrik utzi azkoitiarra, beti izan du bakarren bat bere ondoan lasterka edota oinez.

Laguntza hori eskertu du Alesonek, eta gaurko hitzordurako espreski prestatutako txapelarekin eskertu dute, besteak beste, Marea Urdinakoek Azkoitiko kirolariak elkartearen alde egindako ahalegina.

Gaurko ongietorriaren irudiekin eta Alesonen zein Marea Urdinako kideen adierazpenekin osatutako bideoa ikusgai izango da bihar Maxixatzen.eus-en.


Olentzerok eta Mari Domingik jaso dituzte lehen bisitak Mirandaolan

Olentzero eta Mari Domingi iritsi dira Mirandaolara. Gabonak bitartean 8.000tik gora lagunen bisitak jasoko dituzte. Tailerra Euskal Burdinaren Museoan hasten da, Olentzero eta Mari Domingiri buruzko ipuin kontaketa batekin. Gero, Burdintxo pertsonaiak lagunduta, bisitariak parkera ateratzen dira, burdinolarako ikatzarekin eta sendabelarrekin menditik datozen bi pertsonaien bila. Burdinolara joaten dira gero, eta han gutunak eta bestelako opariak emateko aukera izaten dute haurrek.


Michelinen Gasteizko lantegian lau greba egun antolatu dituzte

ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek deitu dute lanuzteetara. Datorren astean elkarretaratzea eta manifestazioa ere egingo dituzte.

Michelinen Gasteizko lantegian lau greba egun antolatzea adostu dute ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek, lan hitzarmenaren negoziazioa dela eta. Hurrengo bi asteetan egingo dituzte lanuzteak, maiatzaren 31n, ekainaren 2an, 3an, eta 5ean. Horrez gain, elkarretaratzea eta manifestazioa ere egingo dituzte datorren asteartean.

Langileen ordezkariek erabaki dute zuzendaritzak aurkeztu berri dien azken proposamena ez onartzea, eta lan gatazka koska bat estutzea. Izan ere, sindikatuen arabera, soldatak ez dira KPIaren arabera igoko, enpresaren emaitzekin lotutako indize baten arabera baizik. Zuzendaritzak eskaini die soldatak %5 igotzea aurten, %3 hurrengo urtean, %2 2025ean, eta beste hainbeste 2026an. Eta beste %2 igotzeko aukera izango lukete bi urtean behin KPIa handiagoa bada, % 10eko mugarekin lehen bi urteetan, eta % 8ko mugarekin hurrengo bietan.

Sindikatuek, ordea, nahi dute soldatak KPIa adina igotzea, eta lanaldia murriztea. ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek langile batzordearen %40 ordezkatzen dute; CCOO sindikatuak du gehiengoa, eta ez du babestu greba.


Ertzaintzak eta Udaltzaingoak arreta berezia jarriko diete eraso sexistei Bilboko Aste Nagusian

Ertzaintzak eta Udaltzaingoak Bilboko jaietarako segurtasun operatibo koordinatua aurkeztu dute. Eraso sexisten harira, handitu egingo da jai gunearen barruan eta kanpoan erasoak prebenitzeko eta horiei berehala erantzuteko lanak egiten dituzten agenteen kopurua.

Ertzaintzak eta Udaltzaingoak Bilboko Aste Nagusirako segurtasun operatibo koordinatua aurkeztu dute ostiral honetan.

Ertzaintzaren eta Udaltzaingoaren agenteak hiri osoan zehar ibiliko dira egunaren 24 orduetan kaleko arropaz zein uniformez jantzita, eta arreta berezia jarriko diete jende gehien pilatzen den tokiei, hala nola Areatza, Zazpi Kaleak eta Abandoibarra eta Europa parkeko kontzertu-guneak.

Aurten, komisariatik kanpo ere salaketak jartzeko aukera egongo da; batez ere, lapurreten kasuan. Horrelakoetan, jarduneko udaltzainek, salaketa-akta aldean daramatela, delitua gertatu den lekuan artatuko dituzte biktimak.

Hurrengoak dira segurtasun operatiboak landuko dituen alderdiak:

Eraso sexistak prebenitzea. Handitu egingo da kaleko arroparekin jantzita doazen, eta jai gunearen barruan eta kanpoan erasoak prebenitzeko eta horiei berehala erantzuteko lanak egiten dituzten agenteen kopurua.

Bide segurtasuna. Indartu egingo dira alkoholemiaren eta droga kontsumoaren alorreko prebentzio kontrolak.

Elikagaien segurtasuna. Udaltzaingoak elikagaien legez kanpoko kaleko salmenta ere kontrolatuko du. Ezin da posturik jarri dagokion udal baimenik gabe; eta ez dira baimenduta egongo ezta ebakuazio bideak oztopatzen dituztenak edo herritarren segurtasuna eragozten dutenak ere.

Galdutako eta aurkitutako objektuen salbuespenezko zerbitzua. Zerbitzu hori zabalik egongo da eguneko 24 orduetan, Aste Nagusi osoan zehar.

Babes zibila. Osasun dispositiboak jai eremu guztiak estaliko ditu, eta polizia kidegoekin eta suhiltzaileekin koordinatuta egongo da.

Erreskateak uretan. Larrialdi zerbitzurako bide bat egongo da itsasadarrean, eskumako ibaiertzean, 20 metro zabal izango da, eta ontziek ezingo dute hura erabili.


Eusko Jaurlaritzak zortzi proiektu eraldatzaile onartu ditu "2030erako Euskadi jasangarriago bat lortzeko"

Gaur aurrera atera den Euskadiko V. Ingurumen Esparru Programa izango da Eusko Jaurlaritzaren ingurumen politiketarako iparrorratza hamarkada honen amaierara arte.

Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak gaurko gobernu bileran 2030erako Euskadiko V. Ingurumen Esparru Programa (IEP 2030) onartu berritan, Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen sailburuak bertan jasotzen diren zortzi proiektu eraldatzaileak aurkeztu ditu. Eusko Jaurlaritzaren ingurumen politiketarako "iparrorratza" izango da hamarkada honen amaierara arte, eta "lurralde jasangarriago bat lortzeko bidea ezarriko du", horren hitzetan.

Hauek dira aipaturiko zortzi proiektu eraldatzaileak: produktu eta zerbitzu jasangarriak erosteko zentral bat bultzatzea, lurraldearen kohesio jasangarria sustatzea, osasunaren eta ingurumenaren behatoki bat eratzea, balio-kateetan zirkulartasuna sustatzea, enpresa txiki eta ertainen jasangarritasunerako trantsizioan laguntzea, jasangarritasunaren zerbitzurako berrikuntza soziala sustatzea, herritarrak kontsumo jasangarrian ahalduntzea eta finantza jasangarriak sustatzea.

Proiektu eraldatzaile horiek bideratzeko eta eragileen arteko harremana eta lankidetza bultzatzeko, IEP 2030aren Idazkaritza Teknikoa sortuko da.

Halaber, bi forok eragile sozialen eta sektorialen inplikazioa bermatuko dute. Alde batetik, Jasangarritasunaren Foroa egingo da. IEP 2030 programa lantzen parte hartu duten eragileek osatuko dute, eta urtean behin bilduko da. Bestetik, euskal gizarteak herritarrei bideratutako foroaren bitartez parte hartu ahalko du.

2030erako Euskadiko V. Ingurumen Esparru Programak garapenerako "eredu jasangarri eta bidezko baterantz" aurrera egitea ahalbidetuko du, Eusko Jaurlaritzaren arabera, Euskadiko Itun Berdearen bitartez eta Europako Itun Berdearen ildotik.


Iñaki Urdangarini hirugarren gradua ematea proposatu du Brievako espetxeak

Orain, Espetxe Erakundeetako Idazkaritza Nagusiak erabaki hori berretsi behar du, eta, horretarako, bi hilabeteko epea du.

Iñaki Urdangarini hirugarren gradua ematea proposatu du Brievako kartzelako (Avila) tratamendu batzordeak. Erabaki hori joan den astean egindako bilera batean hartu zuen espetxeak, aldeko lau boto eta kontrako hirurekin. Orain, Espetxe Erakundeetako Idazkaritza Nagusiak erabaki hori berretsi behar du, eta, horretarako, bi hilabeteko epea du.

Brievako espetxeak hilabete honetan berrikusi behar zuen Urdangarinen egoera. Izan ere, Auzitegi Gorenak bost urte eta hamar hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zion 'Noos auzian' ustelkeria egotzita. Testuinguru horretan, bigarren graduan sailkatu zuten orain bi urte, kartzelan sartu eta bi hilabetera.

Espetxeetako hirugarren gradua baldintzapeko askatasuna lortzeko aurretiazko urratsa da. Orain arte, Urdangarin hirugarren graduan sailkatzeko proposamena egitea baztertu du Brievako tratamendu batzordeak. Espetxe Erakundeetako Idazkaritza Nagusiak erabaki hori berretsiz gero, astelehenetik ostegunera bitartean soilik lo egitera joan beharko litzateke kartzelara, eta, ziurrenik, bere etxetik gertu dagoen beste zentro batean izango litzateke, Avilako espetxeak ez baitu sekzio irekirik.

Irailaz geroztik, borondatezko lanak egiteko eta ohiko irteera baimen arruntez gozatzeko irten daiteke espetxetik. Baimen horiek urtean 36 egunekoak dira bigarren graduan sailkatutako zigortuentzat, eta 48 egunekoak, berriz, hirugarren graduan daudenentzat.


Etxalarko Herriko Ostatu-Jatetxea errentan hartzeko proposamenak otsailaren 8a bitarte aurkez daitezke

Herriko ostatua eta jatetxea errentan emateko lehiaketa zabalik du gaur Etxalarko udalak. Errentamendua 5 urterako izanen da, luzagarria, eta lehenbiziko urte honetan 365 euroko errenta eskatzen dute hileko. Interesatuta daudenek otsailaren 8a izanen dute azken eguna proposamenak aurkezteko.

Herriko ostatu eta jatetxea errentan emateko lehiaketa irekirako deia egin du gaur Etxalarko udalak. Hauexek dira punturik garrantzitsuenak:

Errentamenduaren iraupena: 5 urte, luzagarria.

Hileko errenta: 365 euro lehenengo urtean, esleipenetik kontatzen hasita. Bigarren urtean, 600-700 euroen artean (Udalbatzak erabakiko du) eta hortik aitzinera, Udalbatzak onartuko du kopuru zehatza. Kopuru horiei dagokien BEZa gehituko zaie.

Lehiaketan baloratuko dira ustiapen proiektua eta eskaintza ekonomikoa.

Behin behineko fidantza: 600 euro.

Aurkeztu beharreko agiriak: Baldintza pleguan adierazten direnak.

Proposamenak aurkezteko epea: 2023-02-08ko 12:00ak arte.

Baldintza plegua interesatuen eskura egonen da Herriko Etxean eta baita udalaren web orrian ere (www.etxalar.eus).


Leitzako erraldoi berrien izena aukeratzeko bidea abiatu dute

Hainbeste denboraz zain egon ondotik, joan den larunbatean aurkeztu zituzten Leitzako erraldoien eta buruhandien konpartsako bi erraldoi berriak: emakume baserritarra bat eta emakume kichwarra bestea. Orain, berriz, bi erraldoi horiei izena aukeratzeko galdetegia ireki dute. Urriaren 10era arte izanen da botoa emateko aukera.

Leitzako konpartsako erraldoi berrietako bat emakume baserritarra da, «oso garrantzitsuak izan direlako gure herria gaur egun dena izateko». Hiru izen proposatu dituzte emakume baserritarrarentzat: Mari, Eguzki eta Lore.

Konpartsako beste kide berria emakume kichwarra da. «Leitzan hainbat herri eta kulturatako herritarrak ditugu gure artean, quechuarrak horietako batzuk dira». Erraldoi horrentzat ere beste hiru izen proposatu dituzte: Jatorri ekuadortarreko leitzarrek Warmi Sisay izena proposatu dute ('loratzen ari den emakumea' esan nahi du), Sara eta Inti.

Bi kasuetan beste izen bat proposatu nahi duenak izanen du horretarako aukera. Urriaren 10eko gaueko hamabietan bukatuko da galdetegian parte hartzeko aukera eta lotura honetan bete beharko da. Pertsona bakoitzeko erantzun bakarra eman daiteke.


Bola eta toka

Ostadar SKTk bola eta toka jaurtiketak antolatu ditu.


La Tartana Teatroren erakusketa ikusteko aukera, Topic-en

Madrilgo La Tartana Teatro konpainiak 45. urteurrena bete du aurten; hori dela eta, bere ibilbidea biltzen duen erakusketa zabalduko du Topic-eko aldi baterako aretoan. Ostiralean, hilak 10, izango da inaugurazio ekitaldia, 18:30ean.

«Erakusketak, funtsean, interaktiboa eta dinamikoa izan nahi du, mugimenduaren premisapean, txotxongilo-antzerkiaren oinarrizko elementu gisa. Mugimendu hori hainbat formulen bidez lortzen dute: motorren bidez, argiaren bidez, soinuaren bidez, proiekzioen bidez… Ikusleak konpainiak sortutako txotxongilo berezi eta originalak ikusi eta mugitu ahal izango ditu. Irudimenezko elementu hauek fantasiaren eta errealitatearen arteko erdibidean daude, eta lan eta ikerketa handi baten emaitza dira. Txotxongiloa plastikatik eta dramaturgiatik ulertzen da mugimenduaren bidez», adierazi dute konpainiako kideek.


Asteburuko bi partida asteazkenera aurreratu ditu Altsasuk

Preferente mailako gizonezkoen eta emakumezkoen partidak asteazkenean jokatuko dira

Asteburuan Altsasuko feriak direnez eta asteazkena batzuendako festa eguna, asteburuan jokatu beharreko Preferente mailako gizonezkoen eta emakumezkoen partidak asteazkenera aurreratu dira.

Dantzalekuk Preferente Mailako Emakumezkoen partida hartuko du, asteazkenean, 16:30ean. Altsasuk Berriozar taldearen kontra jokatuko du. Aurreko asteburuan Marcillaren kontra jokatu beharreko partida urriaren 30era atzeratu zuen Altsasuk, eta, beraz, atseden hartuta iritsiko dira biharko partidara.

Aldiz, gizonezkoen Preferente Mailan Lezkairuren kontra jokatuko du Altsasuk, asteazkenean 16:00ean, Lezkairuko Sotoan.