"Bake egoeran, israeldar askok herrialdea utziko luke"

Azken bi urteotan, Alberto Pradilla kazetari iruindarrak (1983) Israel-Palestina gatazkaren berri eman du hainbat hedabidetan. El judío errado liburua kaleratu du orain, Israelgo gizarteari buruz. Palestinarrez asko hitz egin da, baina gutxi dakigu israeldarren barne-gatazkez, kontraesanez, gorrotoaz, eragin erlijiosoaz, segurtasunarekiko obsesioaz… eta Pradillak beharrezkoa deritzo haiei entzutea, ez israeldarrak justifikatzeko edo konprenitzeko, tragediaren dimentsioa ulertzeko baizik.

Pradillak ez die israeldarrei ahotsa eman eta kito, testuingurua eta kazetariaren analisi sakona lagungarri dira irakurlea gizarte konplexu horren aurrean kokatzeko. Azken finean, kontraesanez betetako estatua aurkezten digu liburuak, beti gatazkan (erlijiosoak eta laikoak, eskuindarrak eta ezkertiarrak, herrialde oso ezberdinetatik iritsitako juduak…).

Estatu bateratuaren irudia heltzen zaigu, baina barne-tentsioak eta eztabaidak ugariak dira.

Estatu koloniala izanik, bere burua esklusiboki judutzat definitzen duena, mundu guztitik etorritako juduen immigrazioa bultzatu da –ez beti modurik onenean– eta horrek ezberdintasun sozial handiak sortu ditu: herrialdeko erakunde nagusiak betitik kontrolatzen dituen elite europarra; herrialde arabiarretatik iritsitakoak, bigarren maila batean, nahiz eta gehiengoa izan; eta are baztertuago, hirugarren mailan, Etiopiatik heldutako juduak. Laiko eta erlijiosoen artean ere zatiketa handia dago, Europara begira bizi nahi dutenen eta geroz eta gehiago diren eta pisu handiagoa duten erlijiosoen artean. Azken horiek arau erlijiosoak herritar orori inposatu nahi dizkiete. Adibidez, Israelen ez dira ezkontza zibilak existitzen.

Erlijioaren eta ultraortodoxoen boterea handia da, beraz.

Bai, eta kuriosoa da, Israelgo Estatua eraiki zuten liderrak laikoak direlako, baina erlijiosoen laguntza behar dute Estatua babesteko. Irudi txarra emango luke errabinoek bere burua judutzat duen Estatua ez babestea, horregatik erlijiosoei hainbat eskakizun onartu zaizkie, eta euren boterea indartu dute. Politika israeldarra multipartidista da, partidu asko daude parlamentuan, talde etniko eta erlijioso bakoitzak bere partidua dauka eta erlijiosoak beti dira beharrezkoak gobernua osatzeko. Hala, erlijiosoek pribilejioak dituzte, gobernuak subentzionatzen dituela esan daiteke, hainbat familiari errezatzeagatik ordaintzen zaie... eta laikoek oso gaizki ikusten dute hori dena.

Bai, liburuan kontatzen duzu adibidez jai egunetan debekatua dagoela ezer egitea eta hainbatek ez duela ongi ikusten hainbesteko eragin erlijiosoa, ekonomiarentzat kaltegarria delakoan. Hain giro itogarrian, erlijiosoen botereak indarra gal dezake?

Indarra galtzen ari direnak laikoak dira, batez ere palestinarren aurkako gatazkan nazional-erlijiosoak (mugimendu ultraeskuindar biolentoa) direlako boterea lortzen ari direnak. Beraien diskurtsoa da gizarte israeldarrean pixkanaka barneratzen ari dena: “Hau da Jainkoak eman digun Lurra eta gu hemen gaude Abrahamek duela 3.000 urte Lur hau agindu zigulako”. Bestetik, esan bezala Gobernuan ardura ugari hartu dituzte eta ondorioz pribilejioak lortzen dituzte eta arauak ezartzeko aukera dute. Gure hedabideei kasu eginez, badirudi fundamentalismo bakarra dagoela, islamikoa, baina ez da hala, eta argi utzi nahi nuen juduen artean ere badela fundamentalismorik.

Baina ezberdintasunak ezberdintasun, herritar guztiak batzen dituen kontzeptua, eztabaidaezina, Estatu juduaren defentsa da.

Hori da. Estatu demokratikoa eta judua, hala definitzen du bere burua, kontraesankorra dirudien arren. Baina demokratikoa da juduentzat eta judua palestinarrentzat, judu bezala definitzerakoan, ez diren haiekin baztertzailea baita –milioi eta erdi palestinar bizi dira Israelen–. Apartheid garaiko Hego Afrika zuriaren parekoa da, ez da onargarria, onargarria ez litzatekeen moduan begi urdinen Estatu bat, edo ilehorien Estatua… Eta hala ere, nazio adostasuna palestinarren aurkako borrokan ia erabatekoa da gaur egun. Gogoratu 2008-2009ko Gazaren aurkako erasoa, herritarren %95ek txalotu zuten, Gaza ingurukoak piknik moduan hurbiltzen ziren bonbardaketak ikustera! Gaixo dagoen gizartea da.

Baina zer da judu izatea, euren hitzetan?

Erlijioaren arabera, judua da ama juduarengandik jaiotakoa, baina israeldarra izateko, definizioa zabaltzen dute eta beraien legeak dio aita, ama, aitona edo amona judua duen edonork lor dezakeela hiritartasuna berehala. Hori betetzen ez duena bizitza publikotik baztertuta, apartheid egoeran bizi da.

Apartheida asko aipatzen da liburuan. Hego Afrikarekin alderatu daiteke, hortaz? Han jarraitu zuten bidea baliagarria izan daiteke?

Antzekoa da, eta geroz eta handiagoa da segregazioa, baina berezitasunak ditu. Batetik, Zisjordania eta Gaza bihurtzen ari dira Hego Afrikan beltzentzat egin zituzten batustanen pareko: indigenak bizi diren guneak, blokeatuak, isolatuak eta eskulan merkerako aukera. Baina Estatu barruan ere, diskriminazio politika egiten da, palestinarrak kanporatzeko edo gutxienez nagusitasun judua mantentzeko azken helburuarekin. Nabaria da adibidez Galileako herrietan, non palestinarrak diren gehiengoa, edo Neget-eko basamortuan, non 60.000 bat beduino bizi diren eta eraso suntsitzaileak jasan dituzten.

Antisemitismoa ere bi ahoko ezpata dela adierazi duzu liburuan. Egon badago, baina aitzakia bihurtu da, Israelen aurkako kritikarik ez onartzeko eta nahi duten moduan jokatzeko.

Esan behar dugun lehenengo gauza da antisemitismoa existitzen dela, ezin dugu ukatu; hainbat garaitan juduak jazarri egin dituzte, batez ere Europan. Kurioski, Marokotik iritsitako judu batek erran zidan moduan, Europan jazarri dituzte juduak, baina Israelek herrialde arabiarrekin eten ditu harremanak. Kontuak kontu, antisemitismoa gaur egun Israelenganako kritikarekin nahasten da sarri eta Estatuaren garaipen handienetakoa da hori, antisemita izatea Israel kritikatzen duen oro. Horrek estigmatizatu egiten du edozein disidentzia, edozein kritika, Estatuak nazioarteko legeria behin eta berriz hausten duen arren.

Are gehiago, Bigarren Mundu Gudako juduen sufrimendua esplotatzeaz eta instrumentalizatzeaz ere hitz egiten da liburuan, biktimismo hori aprobetxatzeaz.

Bai, eta interesgarria da nola Estatuak berak diskriminatu dituen Holokaustoko biktimak. 2006ko ikerketa baten arabera, biktima horien hirutik bat pobrezian bizi zen Israelen, manifestazioak ere egin dituzte iritsi ez zaizkien laguntzak eskatzeko, eta horrek guztiak talka egiten du Estatuak kanpoan saltzen duen irudiarekin, Holokaustoko biktimen harrera leku gisa. Liburuaren hitzaurrean Sergio Yahni aktibistak azaltzen du nola Israel Estatua sortu izana den Alemanian hasitako masakrearen jarraipena, Europa bat-batean aurkitu zelako kontzentrazio-esparruetako milaka pariarekin: zer egin beraiekin? Bada, Israelera bidali. Horregatik diot jatorrian gatazka ez dela erlijiosoa, koloniala baizik –600.000 indigena bota eta 500 herri baino gehiago suntsituz okupatu zuten lurraldea–. Saldu nahi digute israeldar-palestinar gatazkaren irudi bat egia ez dena, bi alderdi edo borrokalari daudela, eta ahazten dugu gatazkaren benetako jatorria zein den: Israel bezalako Estatu baztertzaile eta koloniala, Europako juduek erabaki zutelako juduentzat baino ez den Estatua eraikitzea, bertako herritarrak kanporatuz.

Segurtasunarekin obsesionatuta dagoen Israel bat erakutsi duzu, baita ere. Herritarrek sinetsia dute edozein unetan suntsituak izan daitezkeela.

Duten ideologiaren ondorio da, nolabait. Israelgo armadak gerra guztiak irabazi ditu, baina hala ere arriskua etengabekoa dela uste dute. Egia da gatazka armatu baten erdian bizi direla, eta hain juxtu horrexek, atentatu suiziden garaiak-eta sortu du segurtasunarekin obsesionatuta dagoen gizartea, kontrol zorrotzarekin. Eta hori dena, gainera, esportatzen ari dira: bai barne-kontrola (kamerak-eta), bai Gaza eta Zisjordaniaren okupazioan ikasitakoa. Segurtasunaren industria puntako arloa da Israelen.

Liburuko esaldia da: “Ez gara armadadun Estatua. Estatudun armada gara”.

Lehenengo intsumisoetako batek esan zidan, eta egia da armadaren boterea izugarria dela Israelen, gizarte erabat militarizatua da, hein batean herritar guztiek hiru urte ematen dituztelako armadan, erreserbara pasatzen dira ondoren, eta erakunde horren ikuspegia barneratzen dute. Analista ugarik esan didate armadaren boterea ez dela hain handia, militarrak ez direlako gero politikan sartzen, baina konturatzen bazara, Israelgo lider asko militarrak izan dira aurretik, dominak jasotakoak gehienetan. Bermea dira boto-emaileentzat, “gutako bat zara” adierazten du.

Eta segurtasunarekiko obsesio horregatik ulertu behar dugu israeldar gehien-gehienek txalotzea Gazaren aurkako bonbardaketak?

Niri ere zaila egiten zait ulertzea. Israeldarrak pertsonak dira, haiekin hitz egin dezakezu… Azken finean, hamarkadetako propagandaren bidez, biktimismoa salduz… gaixo dagoen ideia sinetsarazi diete. Michel Warschawski Estrasburgoko errabinoaren seme eta ezker muturreko juduak erran zidan: “Munstro bilakatu gara, ez dugu Gazan bizi den jendeaz hitz egiten, ez dira gure diskurtsoan sartzen”. Eta telebistak bonbardatzen zaituenean erranez etengabeko arriskuan zaudela, eskoletan erakusten dutenean Israelen egotea Jainkoaren nahia dela… buelta ematea zaila den iritzi publikoa sortzen da.

Gogorra da soldadu ezkertiarren jarrera irakurtzea: palestinarrei botatzen diete errua, nahi ez dituzten krimenak egitera behartu dituztelako israeldarrak.

Golda Meir-ek esan zuen hori, esaldi beldurgarria, inondik inora: “Gure seme-alabak hil izana barka diezaiekegu, baina ezin diegu barkatu beraienak hiltzera behartu izana”. Dena den, gehiegikeriak eta ankerkeriak salatu dituzten soldaduak gutxiengoa dira, eta gainera Israel barneko prozesua da: okupazioa mantentzearen ondorio moralez hitz egiten da, baina ez alternatibez edo bestelako konponbideez.

Zailtasunak izan dituzu, jendearekin hitz egiteko garaian?

Ez bereziki. Bere baitan itxita bizi den gizartea irudikatu dut, baina beraien planteamenduan uste osoa dute, beraiek direla mehatxatuak, eta hortaz ez dute inolako arazorik diskurtso hori azaltzeko. Batzuetan, eztabaidatzeak ere ez zuen merezi, Jainkoa tartean sartzen denean zaila baita arrazonamendu logikoetara iritsi ahal izatea.

Liburuan gehien planteatzen den konponbidea Estatu demokratiko eta laikoa da, bakarra denentzat, eta eskubide berdinekin.

Ezker palestinarrak eta muturreko ezker israeldarrak defendatu duten aukera da hori, baina utopia iruditzen zait. Dena den, ni euskal kazetaria naiz, eta palestinarrek beraiek ikusi beharko dute gatazkaren soluzioa zein izanen den.

Baina israeldarrek ere badute zeresanik, eta zaila dirudi konponbidea, geroz eta eskuindarragoa den Estatuan…

Israel ez da suntsituko, ez du bere burua itsasora botako, eta absurdoa litzateke eraikita dauden herriak desegitea. Kontua ez da erabakitzea nik lur gehienak hartuko ditut eta zuri lau eremutxo emango dizkizut, baizik bidezkoena egitea, eta segregazioan dago arazoa –zer pasatzen da Israelen bizi diren milioi eta erdi palestinarrekin? Zer, mundutik sakabanatuta bizi diren zazpi milioi errefuxiatu palestinarrekin?–. Bidezko konponbidea etorri beharko litzateke nazioarteko legeria betetzetik, baina orduan Israelek Estatu judu –eta soilik judu– izateari utzi beharko lioke. Nazioarteko legeria betez gero, errefuxiatuak etxera itzuliko lirateke, eta nagusitasun judua amaituko litzateke.

Israelek arma nuklearrak zituela esateagatik kartzelan urteak eman dituen Mordejai Vanunu-ri egindako elkarrizketa sartu duzu bukaeran, eta berak dio Israelek nahiago duela gerra mantendu, bakea lortu baino, gehiago komeni zaiolako.

Israelgo makinaria ekonomikoa kolonizazioan oinarritzen da. Hazkunde ekonomikoa horren baitan dago. Horrez gain, aipatu moduan hainbeste barne ezberdintasun dituen Estatu horren kohesioa mantentzeko –oso desberdina delako Errusiatik iritsi den judua, eta Marokotik joan dena, ez dute zerikusirik–, baliagarria da palestinarren aurkako borroka. Lotura ematen diena da. Aldiz, bake egoeran, israeldar askok herritik alde egingo lukete; Europatik iritsitako elitearen zati handi batek, dituen pribilejioak izateari utziko balio, herrialdea utziko luke.

Irakurri dizut uste baino gehiagotan islatuta ikusi dezakegula gure burua irudikatzen duzun gizartean. Beldurtu beharko ginateke?

Alde batetik, kausa palestinarrarekin edo nazioarteko beste hainbat kausekin sentsibilizatuta gaudenok islatuta ikus dezakegu gure burua kolono ezkertiarraren paradigman, indigenak liberatu nahi dituen eta horretarako bide egokia zein izan behar duen adierazten diena. Bestetik, objektiboki, zerikusi handiagoa dugu israeldarrekin, palestinarrekin baino. Musika bera entzuten dugu, zinema bera ikusi eta literatura bera irakurri, gizartearen zati handi bat kulturalki oso europarra delako. Sarri, beraiek ere konplizitate hori bilatzen dute, “antza daukagu-eta”, erraten dizute…


Gaztetxoek saskibaloiaren aldeko apustu indartsua egin dute

Giro ezin hobean, 200 bat gaztetxo batu dira Labegaraietako kiroldegian gaur goizean. Saskibaloia indartzea da asmoa eta lehen aldiz, eskola bat jarriko dute martxan datorren urtean. Ekainaren 22tik 27ra bitartean, makina bat jardunaldi eta ekintza egongo dira Bergaran.

Caja Laboral Baskoniak zaletasuna piztu eta nabarmen hazi duela saskibaloirako grina begi bistakoa da. Hala ere, gaztetxo asko Realeko kamisetarekin ikusi genituen saskibaloi jardunaldian. "Realeko kamiseta daramat baina nire kirol gogokoena saskibaloia da. Baskoniaren partiduak ere jarraitu ditut eta saskibaloi jokalaria izan nahiko nuke", kontatu zigun baloia esku artean eta etengabe saskiratzeak egiten ari zen gaztetxo bergararrak. Futbolaz gain beste kirola bat ere badagoela konturatu direnak asko dira, eta saskibaloiak hartu duen indarra nabarmendu digu Marian Mellado Bergara Saskibaloi taldeko Juntako kideak. "Datorren urtean lehen adiz, saskibaloi eskola jarriko dugu martxan. Aurten, 110 gaztetxo izan ditugu eta gehiago batzea da gure asmoa".

Saskibaloi astea

Bihar, Zabalotegi aretoan, saskibaloiaren inguruko filma eskainiko dute, 19:00etan. Sarrera doakoa da. Hilaren 24an, berriz, mahai ingurua izango da. Gonbidatu sorpresa bat ere etorriko dela iragarri dute. Tartean Pablo Laso ere izango da, 19:00etan Miguel Altunan. Barikuan, berriz, disko gaua eta txozna jarriko dute San Martin plazan. Aste bukaeran, berriz, 3x3 txapelketak jokatuko dituzte. Zapatuan, senior eta juniorren txanda izango da 16:00etan hasita. Domekan, berriz, alebin, benjamin, kadete eta infatilen txanda. Informazio gehiago duzue www.bergarake.com webgunean. Bertan gainera, izena ere eman dezakete txapelketan parte hartu gura duten gaztetxoek.

Kalean egingo dute saskibaloi jaia eta gonbidapena herritar guztiei egin nahi dietela nabarmendu gura izan dute.


Gaur bilerara deitu du zirkuluak

Gaurko bilera deitu du Ahal Dugu Hernani zirkuluak, 17:00etan Biterin. Negurako agenda zehazteaz gain, udal eta foru hauteskundeak landuko dira, eta baita bestelako gaiak ere; besteak beste, hondakinak, bakea eta elkarbizitza, Renfe-Adif, eta adinekoen gizarte mugimenduak.


Izerdiak merezi izan du

Mikel Oiartzabalek 100. minutuan penaltiz sartutako gola baliatu du Realak Valentziaren aurka berdinketa lortzeko. Txuri-urdinek merezitako puntua eskuratu dute, partida ona egin baitute

Golak. 1-0: Gameirok (58. min.). 1-1: Oiartzabalek (100. min.). Epailea. Gil Manzano. Txartel horiak: Valentziako Garayri, eta Cheryshevi; eta Realeko Odegaardi, Merinori, Le Normandi eta Zalduari. Txartel gorriak: Valentziako Coquelini. Bestelakoak. 41.846 ikusle Mestallan.

Balekoa egin zuen atzo Realak. Minutuen kontagailuak hiru zifra adierazi zituen une berean baloia sareetara jaurti zuen Mikel Oiartzabalek, eta puntu bat eskuratu zuten txuri-urdinek Mestallan. Partidako azken jokaldia izan zen, eta egindako lanaren fruitua jaso zuten donostiarrek. Ordura arte majo izerditua zen Reala. Bero galdatan jokatu zen neurketa, baina emaitza on baten peskizan aritzeak nekatu zituen Imanol Alguacilenak.

Erasoari emanda aritu ziren donostiarrak azken ordu erdian, Bazirudien alferrikako saialdia izango zela, etxekoek aurrez sartutako golak balioko ziola Marcelino Garciaren taldeari, baina azken unean oker jo zion kukuak, Mestallara joandako Realeko 500 jarraitzaileen gozamenerako.

Ezusteko bat hartuko zuten haietako askok Realaren hamaikakoaren berri izandakoan. Imanolek atepean Miguel Angel Moya kokatu zuen, Donostiara udan iritsitako Alex Remiroren kalterako. Ondo aritu zen Moya; zazpigarren minuturako lehen geldiketa egina zuen, eta zenbaitetan salbatu zuen bere taldea.

Lehen minutuetan biziago hasi zen Reala. Presio handia egin zion Valentziari, eta horrek zenbait baloi ostea ahalbidetu zion. Saialdi hutsalak izan ziren. Ordu laurden betetzerako orekatu egin zen norgehiagoka, eta hura izan zen lehendabiziko zatiaren itxura orokorra. Bi taldeak neurketaren jabe egiteko lehian aritu ziren, baina etxekoek aukera argiagoak izan zituzten.

Lehendabizikoaren lepotik hasi zen bigarren zatia ere. Realak izan zuen baloia lehendabiziko minutuetan. Erdiraketa ona egin zuen Adnan Januzajek 52. minutuan, baina Willian Josek ez zuen baloia kontrolatu ahal izan. Hurrengo minutuan, jokaldi polita egin zuen Martin Odegaardek, baina haren erdiraketa ez zuen inork errematatu. Lan ona egin zuen Odegaardek donostiarrekin debuta egin zuen egunean.

Alabaina, isil antzean zebilenean Wassekin jokaldia egin, eta gola sartu zuen Gameirok. Epaileak zalantza egin zuen aurrelaria jokoz kanpo ote zegoen, eta, lau minutuz errepikapenak ikusten egon ostean, ontzat eman zuen gola.

Ontzat eman eta gero, hurrengo minutuetan eroso aritu zen etxeko taldea. Aurrea hartuta, zelaian atzean sartu zen, eta itxi egin nahi izan zuen bere area. Ez zen erabaki ona izan; freskoago zegoen Reala, eta intentsitate handia ezarri zion lehiari, bere alderako.

Aldaketekin, susperraldia

Are gehiago bizitu zen norgehiagoka Imanolek lehen aldaketak egin zituenean. Prestatzaile oriotarrak Alexander Isak eta Ander Barrenetxea zelairatu zituen. Garrantzitsuak izan ziren biak mataza askatzeko orduan. Reala geroz eta gehiago ari zen areara gerturatzen, eta, larritzen hasia zen Valentzia.

Kontraerasoa zuen Valentziak arma bakar, eta hari ekin zion aukera izan zuenetan. Hala iritsi zen haien aldeko penaltia. Luzapeneko minutuak ziren, eta bazirudien Marcelinok Realaren aldeko bolada ona ziurtatuko zuela; berak zuzendutako talde bat 11 aldiz aritu da Realaren aurka Lehen Mailan, eta ez du sekula galdu.

Estutasun handiagoa bizi behar izan zuen, ordea. Gameirok kanpora bota zuen baloia, eta, baloia jokoan jarri orduko, txuri-urdinak guztiarekin joan ziren golaren bila. Isak debutariaren jokaldi batek txinparta eragin zuen arte; falta egin zioten area ertzean, eta Willin Joseren jaurtiketak Valentziako jokalari baten eskuan jo zuen. Oiartzabalek ez zuen barkatu, eta merezitako berdinketa lotu zuen.


Pertsona bat zauritu da, Kontxako pasealekuan furgoneta bat bidetik irten ostean

Bidegorria eta espaloia zeharkatu, eta baranda kontra jo du. Zauritua Donostia Ospitalera eraman dute.

Pertsona bat zauritu da Donostian izandako auto-istripu batean. Kontxako pasealekuan, Antiguako noranzkoan, furgoneta bat bidetik irten da.

Donostiako Udalak informatu duenez, 09:30ean bidetik irten da ibilgailua, bidegorria eta espaloia zeharkatu ditu, eta barandaren kontra jo du.

Pertsona bat zauritu da istripuan, eta Donostia Ospitalera eraman dute.

Suhiltzaileek bidetik kendu dute ibilgailua.


SOS Arrazakeria elkarteak Donostiako eraikin okupatuaren kaleratzea salatu du

Erakundeak leporatu dio hartutako neurriek irudi publiko kriminalizatzaile bat transmititzen duela eta bertan daudenen oinarrizko beharrak ez dituztela kontuan hartzen.

Sos Racismok erakundeei ‘laguntza politikak’ eskatu dizkie gizarteko ‘sektore ahulenenentzat, bertako zein etorkinentzat’, baina, batez ere, Donostiako eraikin okupatutik gaur kaleratu dituzten 32 pertsonek bezala ‘estalperik ez dutenentzat’.

Elkarte sozial horrek jakinarazpen ofizial batean Gipuzkoako hiriburuko Moraza kalean kokatutako eraikina legez kanpokoa bezala bakarrik ikusten dutela kritikatu die erakundeei. Bertan daudenen oinarrizko beharrak kontuan ez dituztela hartzen eta kaleratzeen ondoren aukerarik ez dizkietela eskaintzen ere salatu dute.

SOS Racismoren arabera, ‘poliziak hartutako neurri horiek gizarteko sektore ahulenak gehiago zigortzea besterik ez du lortzen’. Horrekin batera salatu dute ‘kaleratutako pertsona batzuk, gainera, lan merkatuan sartzeko aukerarik ere ez du Atzerritasun Legea ezartzen zaielako’

‘Indarkeriaren erabilerak gazte askori eragiten die, irudi publiko kriminalizatu bat transmititzen duela, arazoak ez dituela konpontzen eta hitzaldi publiko asko hutsalak direla’ gaineratu du kolektibo sozialak.


Musikarien babesa jaso dute Iruñean atxilotutako lau gazteek

Oarsoaldeko musika arloan ari diren haibat lagunek agerraldia egin dute.

60 kolektibo, musikari eta musikazaleren babesa jaso dute hilaren 11n Espainiako poliziak Iruñean atxilotu zituzten lau gazteek. Horietatik hiru espetxeratzeko agindua eman zuen epaileak handik bi egunera. Laugarrena adin txikikoa denez, atxilotu eta ordu batzuetara askatu zuten. Desordena publikoak eta terrorismoa egotzi zien lau gazteei, eta Iruñeako espetxean dira.

Musika arloan dabiltzan hainbat elkarte eta musikarik agerraldia egin zuten atzo arratsaldean. Lau gazteei, horien familiei eta lagunei babesa erakustea zuten helburu, eta lau gazteak askatzea eskatu zuten. Oarsoaldeko eragileen iniziatiba izan behar zuenak “muga guztiak” gainditu dituela jakinarazi zuten bildutakoek irakurritako manifestuan: “Oarsoaldeko musika elkarte eta kolektiboei, Euskal Herrikoak eta Espainiako Estatukoak ere batu zaizkio”. Atxilotuetako bi gaztek, Larroin musika taldeko kide dira.

Momentuz 60tik gora kolektibo, musikari eta musikazaleren babesa lortu dute Hala ere, zabalik daude atxikimendu gehiago jasotzeko eta horretarako posta elektroniko bat jarri dute babesa adierazi nahi dutenen eskura.

Lau gazteen askatasuna eskatzeko lehen ekitaldia izan dela atzoko agerraldia gaineratu zuten bildutakoek, eta aurrerantzean lanean jarraitzeko asmoa erakutsi zuten: “Asier, Endika, Ruben eta Anatz kalean eta agertoki gainean nahi ditugulako”.

Atxikimenduak

Kolektiboak:

Oreretako Gazte Asanblada

EMTE

Oarsomusika

Zintzilik Irratia

Indiorock

Butarock

Goikoeskola Kulturgune okupatua

Txerrimuño

Musika Taldea:

Larroin

Toil

Korumba

Holy nuns

Paniko

Zozaya

Yakolev 42

Hyronika

Anonimos

Mil demonios

Muskulo

Drakken

The Bobby’s

Sardeska

Aski da

Patronal punk

Jon-Arkaitz-Imanol Miner

Akan

Fluffers

2bat

Unika Alternativa

Jurdana Otxoa

Desira

Finito de Patxiku

Yanu

Sorkun

Hostoak

Nonguayazz

Aximila

Autobus Magikoa

Euphoric

Hilkar

Etiam

Sutura

Desembragadores

Managaitz

Total arse

Ernia

Metralleta

Pato Pato

Etsaiakeroak

Ze satek!

Bad sound system

Fermín Muguruza

Oreka TX

Liher

Eneritz Furyak

Riot propaganda

Def Con Dos

Marina-Ojos de Brujo

A Palo Seko

Mullayo Riff


Asier Benito amurrioarrak Bilbao Athleticen jokatuko du ikasketekin jarraitzeko

Amurrioko jokalariak Bilbao Athleticen jokatuko du hurrengo denboraldian, aukera izango baitu jarraitzeko ikasten Lehen Hezkuntza eta Ariketa Fisiko eta Kirol Zientziako gradua.

Klub bizkaitarrak hitzarmena dauka Deustuko Unibertsitatearekin eta horrek ahalbidetuko dio ikasketekin aurrera egitea.

Asier Benito Sasiainek lehentasun osoa emango dizkio ikasketei eta, ondorioz, Alavés taldea utzi eta Bilbao Athleticen arituko da hurrengo denboraldian.

Ibaiganeko klubak hitzarmena dauka Deustuko Unibertsitatearekin eta horrek erraztuko dio uztartzea hautatutako gradua eta futbola.

Protagonismoa Alaves B taldean

Gaztea kanpaina oso ona osatzen ari da Alavés B taldean, 3. mailan. 11 gol sartu ditu eta horrek zenbait kluben interesa piztu du.

Benitok Alaveseko lehen taldean jokatu zuen aurreko denboraldian eta 2. mailan estreinatu zen. Ordea, 2016/2017 kanpainan bigarren taldean egon da.

Lortutako emaitzen ostean, Alavésen asmoa izan da bere kontratua berritzea, baina, esan bezala, jokalariak ikasten jarraitzea hobetsiko du.


Lekeitiok Euskaraldian izena eman du

Maiatzaren 14ko Osoko Bilkuran onartu zuen Lekeitioko Udalak Euskaraldian izena ematea. Pauso logikoa dela esan du Ainize Alzibar Euskara Batzordeburuak. “Lekeitio, herri euskalduna izanik, eredu izan behar du. Arnasgunea dugu. Horrela, ba, garrantzitsua iruditu zaigu Lekeitioko Udalak Euskaraldian parte hartzeko izena ematea”, adierazi du. Gogorarazi du zabalik dagoela Bigarren Euskaraldian entitateek izena emateko epea, eta gogorarazi du aurten Ariguneak sortuko direla. “Lekeitioko Udalean normaltasunez euskaraz lan egiten dugunez, euskaraz aritzeko guneak bermatuko dira, bai erakundean, bai herritarrekiko tratuan”, aurreratu du zinegotziak.

Udazkenetik, Lekeitioko Euskaraldiko Batzordea martxan dago berriro, eta taldea indartu eta jende gehiago erakartzeko asmoa dauka. Ekimena girotu nahirik, azaroan berbaldia antolatu zuen Kike Amonarriz Euskaltzaleen Topaguneko lehendakariagaz, eta ordutik, hilero batu da Euskaraldiaren antolakuntzan aurrera egiteko. COVID-19 a dela eta, martxoko batzarra bertan behera geratu zen, “baina posible bada, ekainean berriro batzeko asmoa dago, lanei ekiteko”.

Alzibarrek dio Lekeition oso positiboak izan zirela 2018ko Euskaraldiko emaitzak: 1.576 lagunek parte hartu zuten. Horietatik 1.358 Ahobizi izan ziren; eta 218, Belarriprest. “Aurten emaitzak hobetu nahi ditugu. Erronka hor dago”, nabarmendu du.


Metropoli Forala 2015-02-18

Asteazkenero legez, solasaldi politikoaren tartean, Bilduko Bakartxo Ruiz, Aralarko Xabi Lasa eta Geroa Baiko Manu Aierdi parlamentarioak eta Ezkerrako kide Joseba Ezeolaza izan dira. Mintzagai nagusi bi: Osasuna futbol taldearen kontu ilunak eta Volkswagenen zergaren inguruko akordioa. Europako agintariak Grezia estutzen ari dira, berriz ere, itotzeko zorian uzteraino. Hala esan digu, Mikel Aramendi kazetariak. Iruñeko kale eta parkeetako eskulturen egoeraz eta kokapenaz mintzatu zaizkigu Ioar Cabodevilla eta Bixente Taberna arkitektoak. Garizumaren lehenengo egun honetan, euskarazko kanta liturgiko zenbait aukeratu dizkigu Ainhoa Arano, DJ Actualityk. Fermin Muguruzak asteburuan Arnaldo Otegiri eginen dion bisitaz mintzatu zaigu Gorka Bereziartua kazetaria.


Zapata bete oroitzapen gozo

Kai inguru guztia haur eta helduz bete da. Itsasontziz etorri diren Meltxor, Gaspar eta Baltasarri harrera egiteko gerturatu dira kaira

Goizean goizetik 40 bat ume erregeen zain egon dira udaletxe aurrean

Elefanteak bereganatu zuen iaz haur, guraso eta baita bertako nahiz nazioarteko komunikabide guztien arreta. Oraingoan, ordea, haizea, itsaso zakarra eta eguraldirik petralenari ere aurre egiteko haur eta gurasoek duten indarra izan da deigarriena.

Ez da gutxiagorako ere, eguneko benetako izarrak iristear baitziren kaira. Denek argi zuten ez zela kirol izarrik, ezta Justin Bieberrik ere pasako, Errege Magoak baizik. Giroa, baina, kontzertu ikusgarri eta kirol partida handietakoa izan da. Kai inguru guztia lepo eta zalaparta ikaragarria. Umeen oihuek harrera girotzera joandako Joxelontxos txarangaren doinuak ixildu dituzte.

Bien bitartean, beste haur asko udaletxean Meltxor, Gaspar eta Baltasarrekin hitz egin ahal izateko zain ziren arratsaldeko lehen orduan. Harrigarria bada ere, 40 bat ume goizeko 9:00etatik ari ziren egonean udaletxeko atarian, Errege Magoekin aurrez aurre lehenengoak izateko.

Inork ez du Meltxor, Gaspar ala Baltasarrekin hitz egiteko aukera inondik inora galdu nahi izan. Baita udalbatza aretora iristeko denbora luzea igaro behar izan badute ere. Alderdi Ederreko lorategiak gurutzatu eta Andia kaleraino iritsi da erregezaleen ilara.

Udaletxera hurbildu den jendetzaren aurrean, bi ordutan ahalik eta ume gehien igarotzeko dena prest izaten dute antolatzaileek. Kolore desberdinetako gonbidapenak banatzen dituzte, umeek gutuna zein erregeri eman erabakitzen dutenaren araberakoa.

Maitagarri

Alderdi Ederreko ilara eta kaiko harrera beroa ikusita, Ekialde Urrunetik itsasontziz egindako bidaia gorabeheratsuak merezi izan zuela esan dute Meltxor, Gaspar eta Baltasarrek. Gasparrek aholku bat eman die haurrei: «Zapatak garbitu eta ondo lo egin». Umeek ere, azken urtean, zapata opariz betetzeko egin duten ahaleginaren berri eman diete erregeei: «Meltxor, ondo portatu garela!», oihukatu dute gaztetxo batzuek. Meltxorrek ez du zalantzarik: Donostiarrekin arazorik ez duela izaten nabarmendu du erregeak.

Erregeek zer ekarri duten ikusteko esnatzerakoan, batzuk opari handiagoak jaso dituztelako poztuko dira, besteak tristeago egongo dira gutunean idatzitako zerrendaren herena ere ez dietelako ekarri. Gaur, baina, heldu zein ume, denak ziren pozik, Meltxorrek, Gasparrek eta Baltasarrek guztientzat izan dituztelako besarkadak eta muxuak.


Napolitano:'Gobernua sortu ezin bada bakarrik desegingo dira Ganbarak'

Silvio Berlusconiren Forza Italia alderdiko bost ministrok dimisioa eman dute, eta horrek krisi politikoa eragin du.

Gobernua eratzeko modurik ez badago soilik desegingo dituzte Italiako Ganbarak, Giorgio Napolitano Italiako presidenteak igande honetan jakinarazi duenez. Silvio Berlusconiren Forza Italia alderdiko bost ministrok dimisioa eman zuten larunbatean, eta horrek krisi politikoa eragin du.

"Aro kriptiko batean gaude. Legegintzaldi honi jarraipena emateko aukerarik dagoen ikertuko dut, eta 2008. urteaz geroztik izan diren antzerako Gobernu krisiak aztertuko ditut", adierazi du Napolitanok.

Krisi giro honetan bilera egingo dute gauean Enrico Letta Italiako lehen ministroak eta Napolitako presidenteak. Antza denez, Lettak ez dauka dimisioa emateko asmorik eta beste alderdi batekin gehiengoa lortu nahi du.

Lettak asteartean agerraldia egingo du Senatuan, eta krisi politikoaren erantzukizuna Berlusconiren alderdiari egotziko dio. Halaber, Ganbararen konfiantza lortzen ahaleginduko da.

Oraingoz, lehen ministroak hartuko du Justizia eta Barne Ministerioen ardura, eta hutsik geratu diren beste karguak gainerako ministroen artean banatuko ditu.

Berlusconiren alderdiaren baitan eztabaida sortu da erabakiaren harira, izan ere, ez dute lortu BEZaren igoera geldiaraztea eta Higiezinen gaineko Zerga kentzea.

"Borrokarako prest nago, eta ez nago borrokatzeaz nekatuta", adierazi du Berlusconik. Halaber, zergen igoeraren erantzukizuna ez duela bere gain hartuko gaineratu du.


Anoetako Udalak zabaldu ditu bere ateak

COVID-19 birusak sortu duen osasun alarma egoeraren ostean Anoetako Udalak astelehenean irekiko ditu bere ateak.

Horretaz gain, pixkanaka-pixkanaka udal eraikinak ere irekitzen joango dira; esate baterako auditoria, boulderra, musika lokalak, Kazeta Gunea eta ikasteko gela.

Udaletxera sartu ahal izateko, beharrezkoa da maskaren erabilera. Horretaz gain, sartzean, lurreko gezi eta marrei kasu egin behar zaie eta oinarrizko segurtasun neurriak bermatu behar dira, hau da, ahal den neurrian bi metroko segurtasun neurriak mantendu, sartu eta irtetean hidrogelaz eskuak garbitu eta igogailua beharrezko kasuetan soilik erabili behar da, eta erabiltzekotan banaka. Azkenik, bakoitzak bere boligrafoa eramatea gomendatzen da.


«Hernanik bazuen interes berezi bat XIX. mendeko artistentzako»

Afizioz Artearen Historia ikasia eta ofizioz inbestigazioan dabilena. Mikel Lertxundi hernaniarra komisario independentea da eta arte erakusketak egiten ditu. Bilboko Arte Ederretako Aholkularitza Batzorde Artistikoko kidea ere bada. XIX. mendeko eta XX


Asteartean emanen da Kaskarotenearen epaia Pauen

Ziburuko herriko etxeak, Seaska auzira bidali zuen ikastolan iragaten zuten egun bakoitzeko isuna 100 eurotik, 400 eurora igotzeko

Gaur izan dute ikasturteko lehen eguna Ziburuko Kaskarotenea ikastolako haurrek./SYLVAIN SENCRISTO

Ziburu eta Seaskaren arteko liskarrak ez du etenik. Irailan Pauen iragandako auzian, epaileak Guy Poulou Ziburuko auzapezaren eskaera onartu eta ikastolak, Marinela auzoko eremuan egonen zen egun bakoitzerako 100 euroko isuna ordaindu behar zituen. Urri hilabete bukaeran, uxerra ikastolatik pasa 4.370 euroko isuna ordaindu behar zutela abisatu zien.

Egun berean, bigarren albiste bat izan zuten. Poulouk egun bakoitzeko isuna, 100 eurotik 400 eurotara igo nahi zuela. Hori horrela ikastola hirugarren aldiz auzitara bidaliko zituela jakin zuten. Gaur iragan da auzia eta asteartean jakinen da deliberoa.

Elkartasun partidua

Igandean, Hernani eta Ordizia arteko Errugbi elkartasun partidua jokatuko da Hernanin. Hur Gorostiagak Seaskako zuzendariak “ahalik eta jende gehien” joatea espero du eta baita “errugbi zelaia txiki geratzea” ere.


Dixie eta matxinada zonbia

Zuzendaria: Ricardo Ramon eta Beñat Beitia. Iraupena: 83 minutu. Generoa: Marrazki bizidunak. Herrialdea: Euskal Herria. Urtea: 2014.

Dixieren abentura berria da Ricardo Ramonek eta Beñat Beitiak zuzendu duten Dixie eta matxinada zonbia animazio filma. Dixieri gauzak ongi doazkio eskolan, eta bere lagun zonbiak— Isis eta Gonner— agertu zaizkio aspaldiko partez. Albiste txar bat dakarte, baina: Nigreda maltzurra hilkorren kontrako zonbien matxinada bat ari da prestatzen.

Betidanik duen ametsa lortu nahi du, mundua konkistatzea. Azoth magikoaren eramaile gisa, Dixiek bakarrik geldi dezake, baina zonbi eta hilkorren arteko borrokoan, noren alde egingo du Dixiek? Dixie da pelikularen protagonista, eta hormonen eraginez, nahaste-borraste ederra dauka. Bere edertasun samurra gotiko itxuraren azpian ezkutatzen saiatzen da. Bi munduen artean harrapatuta sentitzen da: alde batetik, haurtzaroko zoriona; beste aldetik, inoren gidaritzarik gabe nagusitzeak dakarkion nahasmena.


Elikatu gabe zituzten 3 zaldi eta asto bat kendu dizkiote familia bati

Animaliak lotuta, janari eta ur barik, eta zaurituta zeuden, lokatz eta hondakinen artean, gune malkartsu batean. Ijito familia bat “animalien jabetzat aurkeztu zen”, esan du APROVA elkarteak.

Ertzaintzak hiru behor eta asto bat kendu dizkio familia bati, abandonatuta, lotuta, zaurituta, eta janari zein ur barik izategatik, Barakaldon.

APROVA animalien aldeko elkarteak eman du egoeraren berri eta bi salaketa aurkeztu ditu, animaliei tratu txarra emateagatik, Barakaldoko Auzitegian eta, gainera, animaliak zaintzeko lanak egiten ari da, adopzioan eman aurretik.

Animalien aldeko kolektiboak ohar baten bidez zabaldu duenez, salaketa aurreko ostiralean ipini zuen, asto bati tratu txarrak egiteagatik, Gurutzetako (Barakaldo) landa malkartsu batean, "lotuta, zaurituta eta ez janari ez urarekin".

APROVA elkarteko kideek lekura jo zuten, Ertzaintzarekin batera, animalia handik eramateko "gosez hil ez zedin". Orduan, ondoko lur sail batean, bi behor eta moxal bat topatu zituzten "lokatzez eta hondakinez" betetako gune batean, "ur eta janari barik, kakexia egoeran, elikatu gabe eta oso ahul".

"Animalien egoera kritikoa eta larriaren aurrean", eta elkarteak salaketa jarri eta gero, Ertzaintzak animaliak eraman zituen, "elikatzeko eta haien bizitza salbatzeko".

Astoa, elkarteak eraman duen lekuan, jaten. APROVA

"Aterperik gabe"

APROVAren arabera, familia ijito bat "animalien jabetzat aurkeztu zen", eta "modu krudelean abandonatu" zituzten. Azaldu duenez, animaliak hondakinen artean zeuden, eta astoak zauri bat zuen muturrean, "soka batekin lotuta egotearen ondorioz".

"Animalien egoera ikusita, hain argal, ulertu dugu ez dituztela elikatu denbora luzean", esan dute.

Bestalde, elkarteak salatu du "egunotako eguraldi gogorra" gorabehera "aterperik gabe" zituztela animaliak. "Hain ahul zegoen moxala, ezen ezin izan zuela zutik jarri", gaineratu du.


Gaitasuna eta talentua Kinshasako kaleetan

Kongoko Errepublika Demokratikoko hiriburuko Bumbu barrutia «auzo abandonatua» dela uste dute hango biztanleek. Haietako askok kalean egiten dute lan egunero, bizitzeko lain irabazi eta zailtasun ugariei aurre egiteko asmoz.

Kinshasa osatzen duten 24 udalerrietako bat da Bumbu. Ezin esan udal demokratikoa denik egun, hauteskunde lokalak zeharo ahaztuta geratu baitira probintzia eta nazio osokoak antolatzeko edo desantolatzeko jorratutako bidean. «Auzo abandonatua» dela dio Joel bumbutarrak, gobernuak ez duela ezer egiten bizimodu kolektiboa hobetzeko. Kaleak zaborrez beteta daude, beste edonora botatzeko aukerarik ez dagoelako. Bumbuko herritarrek gaitasun eta talentu ugari dituztela ikus daiteke kalean bereizten diren lanbide moten bidez. Horietako bat etxeetako zaborrak jaso eta nonbait erretzea da. Gurdiarekin harat-honat ibili ohi dira, ikatz meategi batetik atera balira bezala. Duinki ordaindua behar lukeen ardura bat da, baina nekez ematen die langileei eguneroko janaria irabazteko adina.

Jean Goubald musikariaren ustez, kongoarrek «gizatasuna» galdu dute, «animaliak bezalakoak» bihurtu direlako. «Iratzarri ondoren, egun horretako janariaren bila atera behar dugu». Baina gizatasuna galdu dutela dioen teoriak kontraesan asko eragiten ditu Bumbuko bizitzan. Elkarren arteko maitasuna, «gizakia eta jainkoa adiskidetu ditzakeen maitasun hori», Goubaldek esaten duen bezala, ezkutaezina da Bumbun, eta begirada eta irribarreetan iragartzen da.

Bideak zuloz beteta daude, eta, bazterretan, diplomadun edo diplomarik gabeko gazteek bizimodua atera nahian dabiltza toldoen azpian. Egunean egunekoa besterik ez dutela bizi dira; bat telefonorako kreditua saltzen, beste bat tabakoa edo bateriak kargatzeko argindarra saltzen, eta horrela langile zerrenda luze bat. Papyk 29 urte ditu, eta, kaleko apaindegi batean, Bumbuko neskei azazkalak moldatzen dizkie estalki dotore eta margotuekin. «Nik ez nuen ikasteko aukera izan, baina, nire talentuarekin, ikasi dutenek baino hobeto aritzen naiz jadanik», dio Papyk, bere buruaz harro. 500 franko (0,28 euro inguru) kobratzen du esku bakoitzagatik, eta bezeroak ez zaizkio falta, esku garbi polita izateari eta, oro har, Kinshasan estetikari ematen zaion garrantziaren adierazle. «Burua erabiltzen dut nire bizitzarako, eta horri esker lortu dut norbait izatea», dio Papyk.

Goubald musikariaren ustez, «burua agian bai, baina bihotza ere» erabili behar lukete agintariek bizitza kolektiboa hobetzeko, eta ez bakarrik pertsonala. Haren arabera, agintariak euren «poltsikoak betetzeaz bakarrik» arduratzen dira, eta «inkontzienteak» dira. «Kongok duen aberastasunekin, ez dute ezta imajinatu ere egiten nolakoak izan litezkeen gauzak herria ondo antolatuz gero». Goubalden esanetan, Mendebaldeko multinazionalen «jokoan» sartzen dira agintariak, «iraultza soziala eta kulturala oztopatzeko». Goubalden aita funtzionarioa zen, eta ama alargunak 11.000 frankoko pentsioa bakarrik jasotzen du jan, sendatu, garbitu, argia eta ura ordaindu eta den dena egiteko: hilero sei euro inguru, alegia. Gainera, ez diete ezta erregularki ordaintzen ere, batzuetan zazpi hilabeteren buruan iristen baitzaie pentsioa, diru publikoa desagertu egiten baita agintarien eskuetan. «Agintarien etika» garatu nahian aurkeztu da Goubald legebiltzarrerako hauteskundeetara.

«Soldata barregarri bat»

Aberastasun naturalekin batera, talentuak ere begi bistakoak dira Bumbun zehar paseatuz gero. Tshisungu Kambak, Gabonak direla eta, argazki estudio bat jarri du kalean, auzolagunen erretratuak egiteko. Inprimagailu txiki bat darama gainean, eta momentuan ematen ditu argazkiak. «Argazkilaria naiz, baina egundoko arazoak ditut, kamera amateurra erabiltzeagatik. Bost umeren aita naiz, eta ez zait iristen umeen eskola ordaintzeko, bitarteko faltagatik», kontatu du. Duela hamalau urte hasi zen argazkilaritzan, baina ez du modurik aurkitu kamera profesional bat erosteko. «Eskura dudan guztia egiten dut kalitate ona zaintzearren, eta begi bistakoa da oso argazki onak egiten ditudala; kamera profesional bat edukitzeko aukera banu, haurren eskolak ordaindu ahal izango nituzke, eta, zergatik ez, lursail bat erosi. Orain, ordea, soldata barregarri bat jasotzen dut», azaldu du Kambak, 500 frankoko bi billete zimurtu erakutsiz.


Zurrumurruakaz "amaitzeko" postontziak jarri dituzte Getxon

Getxoko Zurrumurruen kontrako Estrategiak "Zurrumurruekin amaitu" izeneko jarduera antolatu du Gabonetarako. Ekimen berri horregaz, udalerriko hainbat tokitan hamar bat postontzi jarriko dituzte, herritarrek datorren urterako desagerrarazi nahi dituzten zurrumurruak, aurreiritziak eta estereotipo negatiboak paper batzuetan idatzita bertan sartzeko. Ontziak hilaren 22ra arte egongo dira jarrita ikastetxeetan, Gaztelekuan, Fadura kiroldegian, liburutegietan eta Villamonteko kultur etxean, besteak beste.

Abenduaren 24an, goizean, udalerri osoan batutako paper guztiak bilduta izango dituen ontzi bat jarriko dute Algortako Telletxe plazan. Gauean, berriz, jasotako aurreiritzi guztiak erreko dituzte, Olentzero erretzeko suan, San Nikolas plazan.

Caritasen erakusketa

Azkenik, Bizkaiko Caritasegaz elkarlanean, abenduaren 19an, zapatuan, 10:00etatik 14:00etara, "Begirada aldatuta, etorkizuna aldatuko duzu" izeneko argazki erakusketa ikusi ahal izango da Algortako Telletxe plazan.

Bilbon eta Portugaleten izan den erakusketa hori Caritasen "Argi Ibili" Zurrumurruen Estrategiaren barruan kokatzen da. Udalerriko Zurrumurruen kontrako agenteek informazioa ere banatuko dute.


YINdeYAN konpainia laudioarrak "Antzerki fisikoa, maskarak eta Clown" ikastaroaren 6. edizioa eskainiko du irailan

Guztira 125 ordutakoa da ikastaroa eta bost astetan gauzatuko da, abuztuaren 26tik irailaren 27ra. Pablo Ibarluzea, antzerki aktore, zuzendari eta pedagogo laudioarrak emango du ikastaroa, YINdeYAN konpainiaren zuzendaria da, nazioartean eskarmentu handia du eta hainbat sari jaso izan ditu.

Guztira 125 ordutakoa da ikastaroa eta bost astetan gauzatuko da, abuztuaren 26tik, irailaren 27ra. Pablo Ibarluzea, antzerki aktore, zuzendari eta pedagogo laudiarrak emango du ikastaroa, YINdeYAN konpainiaren zuzendaria da, nazioartean eskarmentu handia du eta hainbat sari jaso izan ditu.

Nazioarteko Heziketa eremua

Antzerki laborategi honen aurreko edizioetan Alemania, Italia, Ingalaterra, Irlanda, Brasil, Argentina, Kanada, Australia, Israel, Palestina edo Suitzatik etorritako pertsonek parte hartu dute. Izan ere, Pabloren helburua, nazioarteko heziketa gune bat sortzea da, bertan euskal artistek kultura desberdinetatik etorritako pertsonekin elkarrekin bizi eta ikasi dezaten.

Zuzendariaren esanetan, laborategia ez da aktoreei zuzendutako interpretazio ikastaro hutsa, profil profesional desberdina duten pertsonentzako bilaketa eremua izan nahi du, gorputza eta espazioarekin lan egiten duten zuzendari, pedagogo, dantzari, eszenografo, txontxongilolariak eta abar elkarrekin aberastu daitezen.

Mugimendua, espazioa eta sormen kolektiboaren inguruan hausnartzeko aukera ematen du laborategiak eta lau ardatzetan antolatuta dago: Lan fisikoa, Mugimendua eta Espazioaren azterketa, Sormen Kolektiboa era Maskarak. Elementu hauek guztiak biltzen dituzten zirikadak jasoko dituzte ikasleek eta euren proposamen artistikoekin erantzun beharko dute, proposamen hauek taldean aztertu egiten dira gero.

Maskaren sorkuntza

Laborategi honetan ikasleek beraiek maskarak sortuko dituzte, gerora eskenatokian erabiliko dituztenak. Ikasleek espazioa, bolumena, kolorea eta materiaren inguruko hausnarketa borobiltzen dute horrela.

Ostatua eta bizikidetza artistikoa aukeran

Atzerritik etorritako ikasleentzako ostatua eskaintzen du YINdeYANek. Ikasleak elkarrekin bizitzeak ikastaroarekin lotutako bizipenak indartu eta nazioarteko konexio artistiko ederrak sortarazten ditu.


Finalaren atarian daude

Bengoetxea-Untoria finalean egongo dira, gaur Berasaluze II.a-Zubietak irabazten badute

Iraupena. 79 minutu.

Pilotakadak. 688.

Sakez. Bengoetxea VI.ak bat (falta bat egin zuen); Ezkurdiak hiru.

Markagailua. 1-0, 1-2, 9-2, 9-3, 11-3, 11-8, 12-8, 12-11, 17-11, 17-18 eta 22-18,

Bestelakoak. Lepo bete zen Iruñeko Labrite pilotalekua. Apustuak Ezkurdia-Zabaletaren aldea atera ziren, 100-80ri.

Martxoaren 8a. Eibarko Astelena pilotalekua. 21na daude berdinduta Bengoetxea VI.a-Untoria eta Urrutikoetxea-Beroiz. Leitzakoak gantxoz jo du pilota, baina pilota gutxigatik joan da kanpora. Amaitu da partida. Bengoetxea VI.a bere buruarekin haserre biziz joan da aldagelara. Badaki huts egin duela, eta oso zail dutela jada finalerdietako ligaxkarako sailkatzea.

Urruti geratzen da egun hura. Orduko haserre eta amorruaren arrastorik ez dago. Akuilu bilakatu ditu Bengoetxea VI.ak. Ordutik lau partida jokatu ditu Leitzakoak, guztiak Untoriarekin. Guztiak irabazi dituzte. Horri esker lortu zuten lehenbizi, ezinezkoa zirudiena, finalerdietako ligaxkarako sailkatzea; eta horri esker daude orain, finalaren atarian —gaur lor dezakete helburua, Berasaluze II.a-Zubietak Gasteizen Artola-Albisuri irabazten badiete—. Eta horretan guztian inork zerikusia izan badu, Leitzako aurrelariak izan du. Azken lau partidetan lortu dituen estatistikei erreparatu besterik ez dago: 59 tanto egin ditu, 59 tanto 140tik, hots, lau partida horietan egin diren tantoen %42 berak egin ditu. Ikusgarria, hala ari baita Bengoetxea VI.a azkenaldian, ikusgarri.

Atzo ere bikain aritu zen Leitzakoa. Hamabost tanto egin zituen, erabakigarriak Labriten Ezkurdia-Zabaletari irabazteko (22-18). Aurreko partidekin alderatuta, ordea, Bengoetxea VI.aren jarduna gorabeheratsua izan zen. Ikusgarri hasi zen, behera egin zuen gero, eta suspertu egin zen azken txanpa erabakigarrian. Haren zorionerako, Untoria oso serio aritu zen berriz ere. Leitzakoak behera egin zuenean gora egin zuen atzelari errioxarrak, eta Aspekoen oldarraldiak lasaitu, batez ere Zabaletarenak. Atzelari gaztea ikusgarri aritu zen berriz ere, eta agerian utzi zuen gaur-gaurkoz ez dagoela bera bezalakorik atzeko koadroetan. Berarengatik izan ez balitz, ziztu bizian bukatuko zen atzoko partida, 11-3 jarri baitziren Asegarcekoak. Baina hor azaldu zen Zabaleta, desoreka orekatzeko (12-11). Asegarcekoen bigarren oldarraldian, berriz, Ezkurdiaren laguntza izan zuen. Aurrelariak zortzi tanto egin zituen, baina bost huts egin zituen. Bengoetxea VI.ak sei huts egin zituen, baina hamabost egin. Hor dago koska.


"Gizarteko aktore nagusitzat dugu gure burua"

Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko presidentea gonbidatua izan da "Mezularia"n.

Eusko Jaurlaritzak Euskal Autonomia Erkidegoan proposatu duen "Bakerko hezkuntza planaz" ere aritu da Koldo Tellitu besteak beste, "Mezularia" saioan. Hasiera batean ezezkoa eman zion Ikastolen Elkarteak, konsensuatu gabea eta politikoki alde batera lerratua, partidista zela eta. Planaren aurkako ahotsak entzunda, Alderdi Jeltzalearekin hitzarmenaren bila dabil orain gobernua. Bestetik, Eskola Hiru-Eleaniztuna porposamenaz ere galdetu zaio Ikastolen Elkarteko presienteari. hauek eta beste galdera Jiame Otamendik eta bere taldeak "Mezularia"n prestatu dutena.

Entzun hemen dena!


MTAren iritzi grafikoa: 'Abuztuak 19'

MTAren sinadurapean, honako iritzi grafiko hau egin zuen artista azkoitiarrak abuztuko Maxixatzen aldizkarirako.


Zenbait epailek egunean 3 ordu lan egiten dutela esan du Bermudezek

"Ordu erdi beranduago sartzen dira lanera, ordu erdi lehenago joaten dira etxera eta bi ordu erabiltzen dituzte kafea hartzeko", azpimarratu du hitzaldi batean, Madrilen.

Javier Gomez Bermudez Auzitegi Nazionaleko Arlo Penaleko Salako presidentearen ustez, Espainiako Justizia "eraginkorra" ez bada, epaileek "lan egiten ez dutelako" da.

Bere hitzetan, astean lan egin behar dituzten 24 ordu eta erdietatik (sei ordu egunean), epaile batzuk "3 ordu eta 45 minutu besterik" ez dituzte erabiltzen lan arazoetarako.

"Ordu erdi beranduago sartzen dira lanera, ordu erdi lehenago joaten dira eta bi ordu ematen dituzte kafea hartzeko", azpimarratu du hitzaldi batean, Madrilen.

Egoera hau "onartzen ez duten bitartean", Espainiako Justiziak aurrera ezin izango duela egin uste du Gomez Bermudez epaileak. Horrez gain, Espainian funtzionari bakar bat ere zigortu ez dutela nabarmendu du. "Ezer egiten ez duenak, ez du arriskurik bizi".


Umeen elikadurari buruz hitzaldia eskainiko dute Azpeitiko Iraurgi Ikastetxean

Umeen elikadurari eta ohitura onei buruz hitzaldia eskainiko dute datorren astelehenean, hilaren 12an, 18:00etan, Azpeitiko Iraurgi Ikastetxeko haur eskolan, lehengo Milagrosa Ikastetxean. Laura Gonzalez Euskal Gastronomiako nutrizionistak egingo du aurkezpena, eta entzuleek aukera izango dute galderak egin eta bizipenak partekatzeko. Hitzaldia irekia izango da, beraz, herritar guztiak joan daitezke hara.


Beti ikasten da zerbait

Eskuko minari eta kritika ugariei aurre eginez iritsi da finalera Jon Ander Albisu. Orain, berriz, lasai dago, garai txarretan lagundu diotenei «poza» eman dielako.

Denbora erlatiboa da. Neurtzen den moduaren araberakoa da, eta neurtuko ez balitz, ez litzateke existituko. Batzuetan, lau hilabetek lau urte dirudite, eta beste batzuetan, alderantziz. Jon Ander Albisuren (Ataun, Gipuzkoa 1990) kasuan lehen kabala eman da, negua eta udaberria irakaste prozesu luzea izan direlako. Kolpetik egin du pilotari gehienek urteen poderioz osatzen duten barne bidea. «Txapelketa honetan asko ikasi dut», onartu du.

Eskarmentu handia pilatu du, eta lasai mintzo da bere buruaz. «Txapelketa gogorra izan da, psikologikoki bereziki. Kritika asko entzun ditut, eskuaren erruz partidak bukatzea kostatzen zitzaidan eta hortik zetozen hutsak. Kritikei kasu ez egiten saiatzen naiz, baina beti iristen da zerbait. Horiek motibazio bihurtu ditut». Kritikak pizgarri bilakatu nahi dituela maiz errepikatu du, eta ez du esajeratzen, kronikek gogor jo dutelako; Pablo Berasaluzek jendaurrean arbuiatu zuen joera hori. «Eskertzen diot. Borrokatzeari utzi ez diogulako gaude finalean. Hori irakatsi dit».

Arratsalde euritsuetan lasaitasuna arnasten da Ataunen. San Gregorio auzoan bai behintzat. Biriketara sartzen da, azaleko poroetan barrena... Ume pare bat jolasean pilotalekuan, autoren bat edo beste, erreka, eta Albisuk elkarrizketak eman eta bertan eginiko argazkien poderioz ospetsu egin duen errota. Atzelariaren solasak ere patxada transmititzen du. «Beti izan naiz lasaia, eta gustuko dut herria. Han dugu baserria, animalia gutxi batzuekin: oilo batzuk, 5-10 ardi... ez dut uste hiri handiren batera bizitzera joango naizenik. Hemen gelditu nahiko nuke, eta zaldiak eduki». Gauza pare batek hausten du patxada, herrikoren batek urrundik botariko «Aupa Albisu!» oihuek, eta handik pasatzen den orok pilotari gaztea agurtzen duela. Oraintxe dago alkate izateko aurkezteko moduan.

Albisuk zauria irekia izan du txapelketa guztian, baina azken bi partidetan ondo itxi du. Seguru asko bi partidarik onenak izan direlako, bereziki azkena, Irujo-Zabaletaren aurka, Labriten. «Konfiantza da kontua. Eskua ondo dago, eta konfiantzaz jokatu dut. Gustura gelditu nintzen lagundu didaten guztiei poza eman nielako, eta tira, baita baten bat isilarazteagatik ere». Lagundu diotenen zerrenda luzea dela dio: etxekoak, bikotekidea, lagunak, masajista... «Makina bat buelta egin dut Elgetara eskuan masajea hartzera, aste batzuetan bi aldiz. Eskuak kargatu egiten zitzaizkidan eta han libratzen nituen». Mina baitzen txapelketa hasierako bere bolada txarraren erruduna. «Bospasei partidatan, hamargarren tantotik aurrera beldurrez jokatu nuen. Handitu egiten zitzaidan zurda bat. Bi eskuetan zen, gainera».

Albisuk iazko txapelketan eman zuen bere burua ezagutzera, Berasaluzerekin finalerdietan sartu zenean. «Dena errazagoa zen», oroitu du. Agian, aurreikuspenak xumeagoak zirelako. Ordurako, baina, zeresana ematen hasia zen. Debuteko urtean 2. Mailako txapeldun izan zen Mikel Olaetxearekin. Oso oroitzapen polita du, finaleko emaitza zein izan oso garbi ez duen arren. «22-16? 22-17... Gorka-Merinoren aurka. Ordukoan ere lehen lau partidak galdu genituen». Lehen partida handia ere ez du ahaztu. «Irunen izan zen. Ni Bengoetxearekin, Berasaluze-Beginoren aurka. Asko jokatu nuen». Harrezkeroztik, haren izena hizki handi agertu zen afixetan, beti estelarretan.

Gipuzkoarra, eta zer?

Zirimiria zena euria bilakatu da Ataunen. «Niri berdin zait pixka bat bustitzeagatik», esan dio Albisuk kazetariari. Ohituta dago, ez da katarroaren beldur. Auzoko taberna itxita dagoenez, pilotalekuko estalpean jarraitu du solasa. «Nik hemen jo nituen lehen pilotakadak, eta gero, ordu asko sartu ditut. Eskolatik hona, eta hemen, jokatu. Hemen ez dago beste sekreturik», hari mutur bikaina memoriako mataza libratzen hasteko. «Gaztetan asko jokatu nuen Jon Arratibelekin; hura ere Ataungoa zen. Gurasoek zenbat buelta emango zituzten gurekin!». Garai politak ziren, eta gogoan du ere ikusi nahi ez zuen bikotea: Fernandez-Ortiz de Urbina, «Donostiakoak ziren, eta bolada bat egon zen ia beti irabazten zigutena». Albisu eta Arratibel elkarrekin joan ziren Bidegoiango Aurrera Saiaz taldera, Anizeto Lazkano eta Luis Galarragaren eskutik, eta han zegoela akordiorako oinarria sinatu zuen Asegarcerekin. Debuteko albistea pozgarria izan zen etxean: «Eginiko bide luze baten fruitua izan zen».

Albisuk ez zuen non jaio aukeratu, eta, hala ere, kolpetik Gipuzkoako pilotaren ikur bilakatu nahi izan dute. Txapelketan aritu den gipuzkoar bakarra izan da. Probintzikeria pilota profesionaleko bekatuetako bat da, eta forofismoaren bazka. Zer inportako dio bizkaitar, nafar edo gipuzkoar izatea? Albisuk, nola ez, lasaitasunez hartu du egoera. «Nabaritzen dut nigan itxaropena jarria dutela batzuk. Ez da presioa, niretzat motibazioa da. Gainera, gazte mailetan gipuzkoar onak datoz». Herriko kutun izatea, baina, logikoagoa da. «Bai, bai... herria bero-bero dago. Kuadrilkakoak-eta finalerako bidaia antolatzen ari dira. Bi autobus bete dira, eta hirugarrena antolatzekotan daude». Ez dago esan beharrik ere arazo handirik gabe banatu zituela enpresak emaniko 200 sarrerak —Ataunek 1.600 biztanle ditu— .

Finala burutik aldentzeko, Lareoko zingiran aurkitzen du babeslekua. Ataunen bertan du paseodromo kutuna. Ehiza ere gustuko du, eta herrian ehiztari kuadrilla du. «Baina aurten ezin izan naiz joan; txapelketa badakizu». Txapelketan, gainera, behar izan du patxada, gorabeheratsua izan baita. «Argi dago txapelketa hain luzea izateak mesede egin digula. Hamalau partidako ligaxka izan ez balitz, aspaldi geunden etxean, lan txarra egin dugula entzunez».

Estatistika gordina da, 17 partida jokatu eta zortzi bakarrik irabazita justua al da finalean sartzea? Ondo daki nola erantzun. «Justua izan edo ez, denek genituen aukera berberak. Gu sartu bagara, besteek ez zuten gehiago mereziko». Eta behin hasita, finala? «Haiek dira faboritoak, bikote erregularrena dira, baina guk gurea ematen badugu irabaz dezakegula erakutsi dugu». Finaleko gakoa bere jarduna izango dela nabaritzen hasia dela dirudi.


Elena Elkoro: "Praktiketan nengoen farmazia hartzeko aukera sortu zenean"

Urtarril hasieran bete dira 25 urte Elena Elkoro Elgetako botikaria dela. 23 urterekin hasi zuen botikari ibilbidea Elgetan. 1988ko urtarril hasiera zen.

Nola gogoratzen duzu hasiera?

Ba, akordatzen naiz irailean ikasketak amaitu, eta Eibarko farmazia batean ari nintzela lanean, praktiketan. Urria izango zen Elgetako farmazia eskualdatu nahi zutela jakin genuenean. Ez nuen birritan pentsatu, eta Gabon ostean, urtarril hasieran hasi nintzen hemen lanean.

Zein zen Elgetako farmazialaria zure aurretik?

Maribi Anitua, Iturbe baserrian bizi da. Esango nuke sei bat urte izango zirela Elgetan farmazia ireki zuela.

Asko aldatu da botikako lana?

Ordenagailuarekin bai. Biltegiko lana, iraungitze-daten kontrola... eskuz egiten genituen, eta produktuen eskaera terminal eramangarri batekin egiten genuen. Hemen dut oraindik ere. Botatzeko puntuan izan naiz, baina Amaiak ez dit utzi. Gordetzeko dio.

Eta botikak asko aldatu dira?

Bai. Lehen pilulak eta kapsulak ziren nagusi, urarekin nahasi behar izaten ziren. Orain, ahoan urtzen dira, eta desintegrazio luzekoak ere badaude. Gero, onkologian edo hiesaren kasuan asko aurreratu da.

Formalak gara botika kontuetan?

Bai. Batzuei kosta egiten zaie medikuarengana joatea, eta bidali egin behar izaten ditugu. Baina kasu egiten dute.

Eta urteotan zenbat aldiz jo dute zure etxeko atea?

Oso gutxitan. Jendeak, Elgetan, errespetatzen du hori. Pare bat bider izan da, eta benetako larrialdiak ziren.


'Vascuence'-a ulertezina

San Sebastianen azkena. «Vascuence-an hitz egin du, inork ulertzen ez duen hizkuntza horretan. Soilik separatistek, filoterroristek eta nazionalistek ulertu diote». Halako gogoeta sakona eragin zion Isabel San Sebastiani Odon Elorzak Madrilgo kongresuan asteazkenean euskaraz egin zituen hitz apurrak. San Sebastianek El contrapunto saioa (20:00-23:30) gidatzen du ABC Punto Radion. Vocentoren irratiak barne aldaketa izan zuen iaz, Melchor Miralles, Luis del Olmo, Isabel San Sebastian eta J. A. Abellan hartu zituelarik esatari gisa. EAEn, ordea, DV eta El Correo-k bereari eutsi zioten, horren haitzulotarrak ez direla adierazi nahian. Eskuin soziologikoa bereganatzeko jaio zen Punto Radio, baina porrotaren historia da harena. Gainera, 19 milioi euroren galerak egin ditu azken hiru urteetan; ikusten denez, futbol taldeak ez ezik, zenbait hedabide ere abilak dira mirariak egiten, makina bat zor izanagatik. Are gehiago irrati kontserbadorez josita dagoen panoraman (COPE, esRadio, Onda Cero, Punto Radio, Radio Intereconomia…). .

Borondate oneko. Gainezka egin zuten euskararen aldeko adierazpen ofizialek Espainiako Errege Akademian egindako ekitaldian. Sikiera hamarretik bat sinesgarria balitz… Demagun baietz, Euskaltzaindia edo Etxepare Institutukoak bezain sinesberak garela. Jose Ignacio Wert Kultura ministroa, esaterako, euskarari kultur duintasuna itsastea denoi dagokigula esan baitzuen, patrika bete lan irudikatzen dugu egunotan. Jadanik egingo zuen pare bat bisita: ABC Punto Radioko estudioetara bata, San Sebastianen miztoaren pozoia indargabetzeko asmoz, eta RTVEko egoitza nagusira bestea, euskara ere existitzen den mezua zabaltzeko (irratietan, hasteko: N1, Radio Clasica, R3, R4, R5 eta Radio Exterior).

RAC1. Radio Associacio de Catalunya 1 irratiari esker izan dugu San Sebastianen azken korroskadaren berri; El Mon a RAC1 Jordi Bastek zuzentzen duen magazinari esker. Katalunian gero eta indartsuagoa den irrati pribatu horrengatik ez balitz, ezustean pasatuko zitzaigun euskaldunoi ziurrenera. Podcast-ak aditzea aski da jabetzeko zenbateko arretaz jorratzen, salatzen… dituen Madrildik datozen erasoak, Kataluniako nortasun politiko eta kulturala jomuga dutenak. Gurean faltan sumatzen den irrati eredua dela, alegia.


HARA! Iera Arrieta elkarrizketatu dute 'Faktoria' irratsaioan

Maitematika blogaren sortzailea da Iera Arrieta zarauztarra. Matematikarekiko bere pasioa plazaratuz, buruketak edo matematikaren inguruko bitxikeriak argitaratzen ditu bertan.

Euskadi Irratiko Faktoria irratsaioan elkarrizketatu dute, eta lotura honetan klik eginda entzun daiteke elkarrizketa osorik (01:24etik aurrera).

Beste lotura honetan, berriz, HITZAk Arrietari egindako elkarrizketa dago ikusgai.


Bertso

bazkaria gaur

Kontrakantxa gaztetxean aurreneko bertso bazkaria izango da gaur, eguerdiko 14:00etan. Sarrerak salgai daude Garin, Goiz Argi eta Tripontzin, 8 eurotan.


Medikamentuen erabilera hobetzeko programarekin bat egin du Hernanik

Bat egin du Hernanik, Etxeko Laguntza Zerbitzuko erabitzaileen artean medikamentuen erabilera hobetzeko programarekin. Elkarlanean aritzeko hitzarmena sinatu dute, Hernaniko Udalak, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, eta Gipuzkoako Farmazialarien Elkargoak. Programaren helburua da, medikamentuak eskuratzeko modua erraztea, eta tratamendua zuzen betetzea, baita etxeko laguntzaileen edo zaintzaileen lanean laguntzea ere, botikak erosi, kontserbatu eta administratzeari dagokionez.

Horretarako, dosifikatzeko sistema pertsonalizatuak erabiltzen dituzte, pazienteak eguneko une bakoitzean hartu beharreko konprimituak jarriz, dosia zuzen hartzeko informazioarekin. Gizarte Zerbitzuetako zuzendariak aukeratuko ditu, parte hartuko duten erabiltzaileak, eta haiek oniritzia eman beharko dute.

Gipuzkoako 35 udalerri eta 261 farmazia, programan

Hernanirekin batera, dagoeneko 35 dira, Gipuzkoan programarekin bat egin duten udalerriak; eta akreditatutako 261 farmazia daude sartuta (farmazia guztien %91).

Xabier Lertxundik, Hernaniko Zerbitzu Sozialetako presidenteak, oso positibotzat jo du bat egin izana: «etxez etxeko zerbitzua zerbitzu publikoa da, eta Hernaniko Udalaren lehentasuna da, herritarrei kalitatezko zerbitzu publikoak eskaintzea. Gure ustez, programa honek bide horretan laguntzen du», adierazi du.


Fjord - Fjord

Taldea: Fjord

Diska: Fjord

Urtea: 2004

Disketxea: Gaztelupeko Hotsak


Ekainaren 21ean egingo dute Gabez Takarraran mendi lasterketaren laugarren edizioa

Ekainaren 21ean egingo dute Eskoriatzan Gabez Takarraran mendi lasterketa proba. Dagoeneko laugarren edizioa da eta urtetik urtera korrikalari kopuruak gora egin duelako pozik agertu dira antolatzaileak. Horren guztiaren berri eman zuten atzo Ibarraundi museoan, eta iragarri, aurten 50 urte bete dituen Eskoriatza Kirol Elkartea omenduko dutela.

Urtetik urtera arrakasta handiagoa duen mendi lasterketa da Eskoriatzan egiten duten Gabez Takarraran. Orain dela lau urte hasi ziren antolatzen Eskoriatza Kirol Elkartea eta Udala elkarlanean eta korrikalari kopurua hazi egin da edizioz edizio. Horren berri eman zuen atzo Iñaki Uribe-Etxebarria antolatzaileak. Mendi lasterketetako euskal selekzioko hautatzailea da, gainera, Uribe-Etxebarria, eta luxuzko gonbidatu bi izan zituen lagun aurkezpenean Aritz Egea eta Iban Letamendi euskal selekzioko korrikalariak.

Ekainaren 21ean izango da laugarren Gabez Takarraran; 11:00etan irtengo dute lasterkariek Eskoriatzako plazatik. Handik Asensio tontorrera egingo dute eta Mazmela auzotik bueltan plazara itzuli. Hemendik, Atxorrotzerantz joango dira eta Makatz-gainera igota, plazan bukatu. Guztira 23 kilometro izango dira, 1.200 metroko igoerarekin. Eta 6 hornidura puntu izango dituzte ibilbidean zehar, edatekoarekin eta jatekoarekin.

Iaz lehenengoz antolatutako gazteendako lasterketa, aurten ere egongo da, 16 eta 18 urte artekoendako. Lasterketaren lehenengo zatia egingo dute horiek, hau da, ia 9 kilometroko ibilbidea duen Asensio mendirako joan-etorria.

Eta Izen-emate epea dagoeneko zabalik dago Interneten.

Omenaldia Eskoriatza Kirol Elkarteari

Lasterketa girotze aldera aurten ere egongo da apustua, eta asmatu beharko da lasterkari bizkorrenak plazatik Makatz-gainera igotzeko beharko duen denbora; hain zuzen ere 6 kilometro pasatxoko tartea, eta 700 metroko igoera duena.

Lasterketaren bueltan herriko pertsona edo erakunderen bat omentzeko ohitura hartu dute antolatzaileek. Eta aurten 50 urte bete dituen Eskoriatza Kirol Elkartea izan da hautatua. Hala, lasterketa egunerako presidente izandako guztiak gonbidatu dituzte.

Aurkezpen ekitaldian hainbat eskoriatzar elkartu ziren Ibarraundin eta Iban Letamendi eta Aritz Egea korrikalarien iritziak jaso gura izan zituzten, biek ala biek denbora bikainak egin zituztelako joan den domekako Zegama-Aizkorri mendi lasterketan.


Gizatasun giro bat emateko

Kalakanek Madonnarekin MDNA Tour burutua du, baina hamaika proiektu abiatuak ditu; hori bai, argi du Live Nationen emmentala baino, «etxeko gasna» izan nahiago duela

Badira anekdotak; «Madonnak dutxan entseatzen zuen Sagarra jo», eta halako esaldiak, adibidez, Kalakanekoek Euskadi irratiko Faktoria saioan eskainiak. Badira dardarka ari diren irudi horiek, delako MDNA Tour horren Tel Aviveko lehen kontzertuan agertzera ematen dutenak Madonna euskaraz kantatzen, delako Sagarra jo, eta «Basque Country» ahoskatzen. Bada beste irudi hura ere, Psyrekin Gangnam style dantzatzen, Madonna aitzinean eta Kalakanekoak gibelean, sustatu.com-en ikusgai, komentario hau lagun: «Batzuentzat, pixkat zaila izanen da Iparraldera berriz jitea…». Badira zifrak, Billboard aldizkariak plazaratuak tarteko: 2012ko ikusgarri errentagarrienetakoa izan da MDNA Tour: 305.158.363 dolar ekarri ditu, 2.212.345 sartze eginik, 88 kontzerturen bidez. Edo beste hau: Madonnak 120 milioi euroko kontratua izenpetu omen du Live Nationekin.

Eta horren guztiaren arteketatik, badira hiru gizon, Xan Errotabehere Arrosakoa (Nafarroa Beherea) , Thierry Bizkarri Anhauzekoa (Nafarroa Beherea) eta Jamixel Bereau Senperekoa (Lapurdi). Kalakan taldea osatzen duen hirukote euskalduna, ikusgarrian zortzi kantu zituena. Euskaraz, baina ez bakarrik.

Eta orain, ea zer gelditzen den hortik… Hasteko, Ipar Euskal Herrira sartua da hirukotea, eta ez dirudi itzulera hain «zaila» izan denik. Eta, dena den, Londresera joanak dira jadanik, Labeque ahizpekin Ravelen Boleroa jotzera. Ondotik, diskoaren grabaketa segitzekoa dute, Parisen. Proiektuen kartoietan daukate Oreka TX taldearekin muntatzekoa duten ikusgarri berria ere abian.

Bi hitzorduen artean, Zuraiden elkarrizketako galderei erantzun die Bereauk. Horra etortzekoak zaizkio beste biak, azken errepika bat egin eta Londreserako bidea hartu aitzin, hain zuzen. Hor bizi da mementoko Bereau, lagun batek prestatu etxean, azken hori bidaian dela. Une honetan etxerik gabe dagoela dio irriz Bereauk, aitzinekoa utzirik bira aitzin. Irabazi diruarekin menturaz balukeela etxe bat erostekoa? Ez duela horretan pentsatzen, iharduki du, baina ez dakiela ere, eta gehitu du berdin zaiola funtsean, jatekoa eta edatekoa dueno…

Edatekoa, jatekoa, eta zenbait gogoeta ere ekartzen ditu Live Nation bulldozerrak. Futbol estadioak betetzeko gaitasun hori, eta hor, erdi horretan, Etxahun Irurik De Treville pastoralerako idatzi azken hitzak, emanaldi denbora a cappella ematen zituztenak Kalakanekoek: «Hori bera da denen istoria. Herioak bardintzen handi-txipiak. Zeren ilüsione bat bera da Lürren gaineko gure pasajea».

«Herioak bardintzen handi-txipiak…» esaldiak oihartzun berezia dakar hemen, eta galderak ere bai. Handi horrek, Madonnak, Live Nation horrek, zer interes bertset ttipi hori futbol estadioetara ekartzeko? Maila horretan, interes eta estrategiak aipatu baitaitezke. «Haiek nahi zuten, haiek organic deitzen duten hori. Hainbeste tresna, elektronika eta horrelakoak emanaldi horietan… uste dut behar dutela, edo nahi dutela, momentu bat, horrela, publikoarengandik hurbil. Sagarra jo pasatu eta dagoen momentu hori hautatzen zuen publikoari mintzatzeko [Madonnak]. Gizatasun giro zerbait emateko, uste dut horrelako talde bat behar zuela bere emanaldian».

Eta zergatik Kalakan gizatasun horren emaile? Labeque ahizpa pianista famatuak izan dira bitartekari, baina oinarri ere nonbait. Ravelen Boleroa jotzeko perkusio bereziak nahi zituztela bi ahizpek, txalapartaren ideia ekarria izan zitzaien. Eta horrela hasi zen guztia. Hortik jalgi zen taldea, hain justu. Labeque ahizparik gabe Kalakan talderik ez zela izanen argi du Bereauk. Eta Labeque ahizpak, Madonnaren lagun. Eta hortik, beraz, biziak egin duen hori.

Horra Madonnaren aldea. Baina Kalakanen kasuan, kafeinarik gabeko world music delakoan galtzeko arriskurik? «Zuk kafeinagabe atzematen duzuna, beharbada beste bati ez zaio horrelakoa iduriko. Hori subjektibotasun hutsa da. Nork ematen ditu mugak? Kultura baten osagarri ona kaka ekoizteko kapable izatearekin neur daitekeela aipatzen du Iban Rusiñolek bere Bost litro film laburrean. Nik uste dut denak libre garela nahi duguna egiteko. Kantu zahar bat hartzen duzularik eta erabakitzen baduzu moldaketa berri bat egitea, beti zaila da. Nire galdera bakarra da ea gustatzen zaidan».

Gustu kontu bat, eta «hautsi-mautsi» kontu bat ere. Harreman guztietan bezala. Eta ehunka langile elkartzen dituen ikusgarri batean, berdin. Orkestra baten moduan konposatu behar ikusgarriko elementu guztiekin eta arduradunekin. Orkestra edo fabrika handi batean bezala, azken finean. Adibide bat emateko, Kalakanekoak, tibetar fraidez jantzirik, gibelean intsentsuaren itxurako zerbait botatzen ari direla, Birjina gaztetto bat zegoen kantatzen zuten une batean.

Langile bilakatuak

«Guk izenpetu ditugu gure kontratuak. Kontratu hori izenpetzen duzu, eta langile bat bilakatzen zara. Besterik ez. Hor zara, zure kantuetako bat hautatua izana baita. Eta, gero, behar duzu onartu zure kantua emanaldian sartuko dela, eta badakizu ez duzula azken hitza ukanen beti, ezta zure kantuaren kasuan ere. Ez da beti erraza, baina hala da».

Eta estruktura handiago, eta kontuak korapilotsuago. Jende gehiago eta askatasuna murritzago, horrela laburbiltzen du gaia Bereauk. «Matematikoa da». Hori bai, orain, estruktura handi batek zer suposatzen duen badakite Kalakanekoek. Eta haiek egitura ttipiagoak nahiago dituztela, hori ere, orain, badakite. Konparazio bat egiteko, gasnaren adibidea zaio bururatzen. Gai hori taldekideen artean anitz jorratu dutela dio: «Nahiago dugu artzain xume batzuk izan eta gure gasna egin etxean, eta merkatu ttipi batzuetan saldu zuzenean. Ez dugu Emmental produktore bat izan nahi. Live Nation Emmental fabrika bat da». Hor ere hautu kontu bat: «Gasna egin nahi baduzu munduaren erdiarendako, gasna arrunt neutroa behar duzu. Ez gustu anitzekin, baina denei gustatuko zaiena». Baina emmentalak etxeko mozkin horren irudia behar, nonbait, bere burua zuritzeko, bere burua hobeki saltzeko? «Bai. Publizitatean bezala. Ez dute erakutsiko egiazki non eta nola egina den gasna hori, baserri bat dute erabiliko».

Emmental, etxeko gasna, fabrika, hautsi-mautsi, Tibeteko fraide... baina baita ere, oinarrian, musika eta ikusgarriaren emaitza. Pozik eta harro utzi ditu hirukotea. Urtebeteko esperientzia paregabea eskaini.

Ororen buru, pop musika eta euskal kantu tradizionalak ez direla hain urrun deritzo Bereauk: «Pop musika, musika sinple bat da, xumea eta denentzat. Eta gure musika tradizionala ere gauza bera da. Musika popularra zen. Gure olerkariak baserritarrak ziren, jende xume eta normalak. Gure errepertorioa hor sortu da, jendeen artean».

Hortaz, pop musika eta herri musika uztartzea «naturala» izan zaiela dio Bereauk, arduradun artistikoei musika lezioak emateraino. «Gure baitan badugulako euskal errepertorio hori eta baita ere musika modernoa, rocka, R&B-a... Txikitatik entzunak ditugu, maitatu, eta batzuetan kantatu eta jo ere». Arduradunentzat, berriz, Kalakaneko kideek proposatu harmonia moldaketa batzuk hasieran ulergaitzak ziren. Kevin Antunes zuzendari artistikoak ez zituen belarrian: «Ez ziren nota faltsuak harentzat, baina hori da... kultura kontua».


Loatzok Gabonetarako emanaldiak eskainiko ditu hamaika herritan

Loatzo musika eskolak urtero bezala, Eguberrietako egitaraua prestatu du. Lehen emanaldiak eskaini ditu jada, baina oraindik bada musika eskolako ikasleak entzuteko aukera. Gaur Adunan eskainiko dute kontzertua, 18:00etan, elizan, eta Iruran 19:00etan, elizan baita ere.

Bihar berriz, Villabonan izango dira, 18:30ean, Gurean, etzi, osteguna, Anoetan eta Ibarran egongo dira, 18:00etan elizan, eta kultur etxean, hurrenez hurren, eta Iruran 19:30ean, zahar etxean. Ostiralean Altzon egongo dira, 18:00etan elizan eta Amasan 19:30ean, elizan. Astelehenean 17:00etan emanaldia eskainiko dute Fraisoroko egoitzan, eta hilaren 29an 16:30ean, Villabonako Santiago egoitzan.

Era berean, pandero ikastaroa antolatu dute urtarrilaren 7tik martxoaren 25era. 7 urtetik gorako pertsona guztiek eman dezakete izena, 40 euro ordainduta. Izena emateko eskolaren Zizurkilgo eskolara jo behar da (943 69 26 19 telefono zenbakia), eta ostirala izango da azken eguna.


Montai enpresa taldea existitzea ukatu du Aitor Elorza arduradunak

Montai enpresa taldea existitzea gezurtatu du Aitor Elorza konpainiako zuzendariak komunikabideetara bidalitako oharrean. Enpresa ezberdinak direla ohartarazi du Elorzak. Zentzu horretan, haren adierazpenen arabera, Abotsanitzek «udalari gainkostuak eragiteaz akusatzen du Kultur Kirol Zerbitzuak enpresa Montai enpresarekin nahasten du».

Elorzak beste hainbat argibide ere eman ditu haren aurka egindako akusazioen aurrean. Batetik, 2019ko hauteskundeetan zaintza lanak Events Onddar2ri esleitu izana nahierara egin zuela udalak dio arduradunak. «Enpresa horrek berak hirugarren bat kontratatu zuen lan hori egiteko, hau da, azpikontratatu egiten zuen. Komunikabide baten arabera, legez kanpokoa da hori».

Harago doa zuzendaria bere argudioetan, eta Events Onddar2 «100.000 euro inguruko fakturazioa» duen enpresa dela zehaztu du. Bi langile dituela argitu du Elorzak eta dioenez, «10.500 euro bideratzen ditu soldatetara, Merkataritza Erregistroaren arabera. Nola da posible hainbeste fakturatzea eta soldata horiek ordaintzea?».

Ildo horretan, Kultur Kirol Zerbitzuak enpresak Eudelen Udalhitz hitzarmena aplikatzen duela argudiatu du Elorzak, eta enpresa batzuei «lan prekarietatea» sustatzea leporatu die. «Aurrekontu txikiak egiten dituzte lanak egiteko, eta, jakina, horrek eragina du sektorean. Enpresa garen aldetik, guk ezin dugu ezer egin», erantsi du, «bai ordea administrazioek eta alderdi politikoek». Hala, «Igor Enparanek politikari gisa 38.321,34 euroko soldata duenak kontratazio publikoetan lan-prekarietatea saihestu beharko luke».

Azkenik, Abotsanitz taldea auzitara eraman duena Aitor Elorza bera dela berretsi du, «besteak beste, mafioso deitzeagatik».


Eusko Jaurlaritza 'Egin' egunkariaren ondare osoaren jabe egingo da

'Egin'eko jabeekin negoziatu da, eta Auzitegi Nazionalak horretarako baimena eman du. Asmoa 'Egin'eko argazki eta dokumentazio artxiboa Euskadiko Artxibo Historikora eramatea da.

Eusko Jaurlaritza Egin egunkariaren ondare osoaren jabe egingo da, Euskal Telebistak (ETB) jakin ahal izan duenez.

Egin-eko jabeekin negoziatu da, eta Auzitegi Nazionalak eman du dagoeneko horretarako baimena. Asmoa Egin-eko argazki eta dokumentazio artxiboa Bilbon dagoen Euskadiko Artxibo Historikora eramatea da.

1998ko uztailaren 15ean Baltasar Garzon epaileak, ehunka poliziaren buru, Egin egunkariaren eta Egin Irratiaren itxiera agindu zuen, "ETAren zerbitzura zegoen" argudiopean.

11 urte geroago Auzitegi Gorenak aitortu zuen Egin-en jarduerak ez zirela legez kanpokoak, beraz, inoiz ez zela itxi behar. Baina ordurako berandu zen. Bertako arduradunak kartzelan zeuden eta Egin behin betirako pertsiana itxita.


Julen Mendoza eta Naiara Zamarreño gaur ETB-n

Julen Mendoza ETAk hildako PPko zinegotzien senideekin udalak joan den urteko ekainean egindako omenaldian. Bere ondoan Naiara Zamarreño.

ETAk bere desagerpenaren ondorengo elkarbizitzaz mintzatuko da ETB1eko Ur Handitan saioa gaur 22:30etik aurrera. Gaurkoa, Elkarri Begira goiburuarekin ETBko saioak egingo duen bi programetako lehena izango da. Errenteria hartu du saioak erreferente, eta zehazki Julen Mendoza alkatea eta Naiara Zamarreño, ETAk hil zuen Errenteriako Udalean PPko zinegotzi zen Manuel Zamarreñoren alaba izango dira protagonistetako batzuk. Zerrenda osatuko dute: Juan Carlos Merino alkate izandakoa; Jose Angel Rodriguez zinegotzi sozialista; Xabier Oleaga Egunkaria auzia-gatik espetxean egondakoa eta bakegintzan aritutakoa; Imanol Aizkorreta 1983an talde parapolizialek bahitu eta torturatutakoa; eta Mikel Ugalde talde bakezaleetan ibilitakoa.

Errenteria aukeratu izana ez dela ausazkoa esan dute saioaren arduradunek, eta Xabier Madariaga aurkezleak elkarbizitzaren aldeko urratsak egiteko garaian, Errenteriako Udala eta Julen Mendoza alkatea aitzindari izan direla aipatu du.


Hiru emakume hil dituzte aurten EAEn

Nolanahi ere, hiru emakume horietako bi ez daude ofizialki aitortuta genero indarkeriaren biktima gisa.

Hiru emakume hil dituzte aurten Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE). Nolanahi ere, hiru horietatik, bi ez daude ofizialki aitortuta genero indarkeriaren biktima gisa. Izan ere, bikotekideek edo bikotekide ohiek egindako indarkeriaren biktimak baino ez ditu aintzatesten lege espainiarrak.

Hori horrela, Espainiako Gobernuko Osasun Ministerioak genero indarkeriaren biktima gisa aitortutako emakume bakarra Maria Arantzazu Palacios Izquierdo (51 urte) da. Bikotekideak hil zuen uztailaren 23an, Bilbon.

Gizona (51 urte) sei aldiz atxilotu izan zuten, bikotekideari tratu txarrak emateagatik, eta emakumearengandik urruntzeko agindua izan zuen, baina hura ez zegoen indarrean ustez krimena gauzatu zuenean.

Nolanahi ere, Mariarena ez da izan aurten EAEn jazotako hilketa matxista bakarra, legeak ez aitortu arren. Urtarrilaren 26an, 30 urteko gizon batek 17 hilabeteko neskato bat, Alicia, leihotik bota zuen, eta umea handik egun batzuetara hil zen, ospitalean. Gizonak harremana izan zuen neskatilaren amarekin, eta horri ere egin zion eraso.

Indarkeria matxistaren biktima gisa aitortuta ez dagoen bigarren biktima Margarita da. Gizon batek hil zuen ekainaren 15ean, Gasteizen, eta ondoren gorpua zatitu eta Zadorra ibaira jaurti zuen.

Nafarroan ez da hilketa matxistarik izan aurten, eta, Espainian, 94 emakume hil dituzte azaroaren 25era arte, feminicidio.net webguneak egindako balantzearen arabera. Nolanahi ere, 94 emakume horietatik, 40 baino ez daude aitortuta genero indarkeriaren biktima gisa.

_________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Baionako Herriko Etxeak maskarak banatuko dizkie herritarrei

Telazko 53.000 maskara banatuko dizkie Baionako Herriko Etxeak herritarrei. Euskal Hirigune Elkargoak ere 600.000 maskara banatzea aurreikusten du.

Ipar Euskal Herrian maiatzaren 11tik goiti hasiko dira konfinamendutik ateratzen, eta Frantziako Gobernuak herritar guztiek maskara izatea jarri du helburutzat. Emmanuel Macron Frantziako presidentea honela mintzatu zen: «Estatuak modua eman beharko du publiko zabalak maskara eskuratu dezan. Haren erabilera sistematiko bilaka daiteke». Hala, Jean Rene Etxegaraik iragarri du Baionako herritar guztiei maskarak helaraziko dizkiola herriko etxeak, maiatzaren 11 baino lehen.

Le Beret Français tokiko enpresak ekoitziko ditu telazko maskara berrerabilgarriak, eta herriko etxeko langileek banatuko dituzte, «herritarrek etxetik mugitu beharrik ez izateko». Guztira, 185.000 euro balio dute maskarek, baina urririk banatuko dizkiete herritarrei.

Euskal Hirigune Elkargoak espero du 600.000 maskara banatzea «datozen asteetan»; hau da, Ipar Euskal Herriko biztanle bakoitzeko bi maskara.


“Sekula ez naiz proba batean erretiratu, eta Hawaiikoa ez zen salbuespena izango”

Gurutze Fradesek (1982, Iurreta) bere ibilbidean inoiz ez bezala sufritu zuen Hawaiin jokatutako munduko Ironman txapelketan. Gorputzak ez zion gura zuen moduan erantzun, eta 33. tokiak (10.18.46) ez du islatzen bere benetako gaitasuna. Puntu gutxi batu zituen, eta datorren urteko parte-hartzea konprometitu du horrek. Jarrera positiboari eusten dio, eta bere ibilbideko sasoirik onenean dagoela uste du, baina horrelako erronka bat gauzatzeak eskatzen duen makinaria guztia (babesleak, logistika…) berriro martxan jartzea konplikatua eta nekagarria da. Bidegurutze horretan dago orain.

Kontaiguzu zelakoa izan zen zure lasterketa. Igeriketa saioan zelan zeunden?

Uretatik 35. tokian irten nintzen, espero nuena baino aurrerago. Egia esan, bizikletako ibilbideko erdia osatu arte, lasterketa oso ondo zihoan. Egon gura genuen lekuan geunden.

Orduan hasi zen gurutzebidea.

Bai. Ahultzen hasi nintzen, eta goragalea etorri zitzaidan. Kirol honetan ondo hidratatu beharra dago, eta, beharbada, bidoian neraman Coca-cola bizikletan asko mugituko zen, eta apar gehiegi edan nuen. Hasieran, edan eta edan ibili nintzen, eta bizikletan beti posizio batuan goazenez, hainbaten, edaria ez zitzaidan ondo barneratuko. Posizioa sarritan aldatzen eta elikagai solidoak jaten saiatu nintzen, baina goragalea ez zen joaten.

Lasterketari eutsi ahal izan zenion?

Erritmoa jaitsi nuen, eta lasterketa joan egin zitzaidan apur bat, baina ez gehiegi ere. Bizikletatik jaitsi, eta korrika hastean gorputza hobetu egingo zitzaidala uste nuen. Baina, ez, okerrera joan zen, eta hasierako 12 kilometroak kalbario hutsa izan ziren. Tripa puztuta eta minduta nuen. Sabelak ez zuen jandakoa eta edandakoa barneratzen, eta dena hantxe geratu zen. Ondorioz, gorputza kolapsatu egin zitzaidan. Ez zen tripa bakarrik, gorputz osoak ez zuen ondo erantzuten. Balantzaka nenbilen. Hasieran pattalaldi bat baino ez zela pentsatu nuen, baina ez, gorputza erabat kolapsatu zitzaidan.

Ironmana bertan behera uztea pasatu zitzaizun burutik?

Bai. Ia zutunik ere ezin nintzen mantendu, eta dena bertan behera uztea pasatu zitzaidan burutik, baina sekula ez naiz proba batean erretiratu, eta Hawaiikoa, nire erronka nagusia, ez zen salbuespena izango.

Kalbarioak lasterketa amaitu arte iraun zuen?

12 edo 15. kilometroan Rober [Corujo] nire entrenatzaile eta bikoteagaz, eta gugaz zegoen triatleta bategaz bat egin nuen. Zer gertatzen zitzaidan azaldu nien, eta ondo ulertu zuten. Kolapsoa ekiditeko, nahita botaka egitea erabaki genuen. Asko bota nuen, dena likidoa. Gorputza askatu egin zitzaidan. Nire ohiko denboretan ez, baina, gutxienez, korrika egin nezakeen.

Hortik amaierara, arazorik barik heldu zinen?

Ba, ez. 30 kilometro falta zitzaizkidan, eta berriro edaten eta jaten hasi, eta ostera ere txarto jarri nintzen. Jatea eta edatea akatsa izan zen. Azkenean, ahoa busti baino ez nuen egiten, ezer edan barik. 38. kilometrotik aurrera [42.2 km dira korrika], gorputzak hobera egin zidan eta, nola diren kontuak, indartsu amaitu ahal izan nuen. Baina, zoriotxarrez, ordurako berandu zen, lasterketak aspaldi egin baitzidan ihes.

Zure ibilbidean, sufritu duzu inoiz hainbeste?

Ez, gorputza horrela kolapsatzea sekula ez zait lehenago gertatu. Pattalaldiak izan ditut, minak ere bai, baina hainbestekorik inoiz ez.

Non eta zure ibilbideko erronkarik nagusienean gertatu behar.

Bertara heltzea hainbeste kostatu zaidanean, ikaragarri prestatu dudanean. Oso sasoi onean heldu nintzen eta, bai, non eta Konan gertatu behar!

Zer sentsazio dituzu probaren biharamunean?

Sentsazio asko dira. IronMana zelan hasi nuen ikusita, lasterketa 15 onenen artean amaitu nezakeela uste dut. Pena hori geratzen zait, dena eman ezin izana, baina jokoaren parte da. Aspaldian poz asko bizi izan ditut, eta kirol ibilbide batek horrelako uneak ere baditu.

Bere sasoian, apustu sendoa egin zenuen Ironmanaren eta munduko txapelketaren alde. Buru-belarri eta ehuneko ehunean horretara egon zara. Orain, behin hitzordu hori joanda, zelan planteatzen duzu etorkizuna?

Dena konplikatu da. Konako munduko txapelketara itzultzeko sailkapena gaitza da. Hau dena apustu handi bat izan da. Ahalegin eta esfortzu handia, eta erabateko dedikazioa eskatu dit. Asko inbertitu dugu zentzu denetan. Eta hori guztia berriro itzuli dadin… ez dakit, ba! Ekonomikoki eskatzen duen ahalegina, eta sailkapena zein konplikatua dagoen kontuan hartuta… ez da batere erraza.

Zergatik dago sailkapena hain konplikatu?

Baliteke Ironman bat egin behar izatea laster, hilabeteren barruan. Kontuan hartu behar da Konan ia ez dudala punturik lortu, eta iaz azarorako proba bi amaituta nituela: Vichy-koa eta Malaysiakoa. Berriro hutsetik hastea modukoa da.

Beraz, erabaki konplikatu eta garrantzitsu baten atarian zaude.

Bai, Malaysia, Australia edo Amerikako Estatu Batuetara joan Ironmana egitera, edo atseden hartu eta datorren denboradiari beste modu batera heldu. Babesleen kontua ere hor dago. Eurekin berba egin beharko da, gugaz jarraitzen duten ala ez jakiteko. Izan ere, honek guztiak gastu ekonomiko handia eskatzen du.

Animo aldetik, zer moduz zaude?

Orain astebeteko bera naiz, eta baikor nago. Oso indartsu eta gogotsu sentitzen naiz. Zentzu horretan, ez naiz behera etorri. Nire ibilbideko sasoirik onenean nagoela uste dut. Konako lasterketa zer den barrutik ezagutu dut, eta badakit proba oso ona egin dezakedala. Baina, jakina, gogoa bakarrik ez da nahikoa. Azaldu dudan moduan, beste hainbat alderdi ere badaude, eta logistika hori dena bideratzea ez da erraza. Ikusiko dugu.


Ivan Fandiñoren aldeko hileta elizkizuna gaur izango da, Urduñan

Atzo 20:00etan iritsi zen toreatzaile bizkaitarraren gorpua Amurrioko beilatokira, eta bertan jarriko zuten hilbeila.

Ivan Fandiño toreatzaile bizkaitarraren aldeko hileta elizkizuna gaur, astelehena, izango da, Urduñako Santa Maria elizan, 18:00etan.

Gorpua atzo 20:00etan iritsi zen Amurrioko beilatokira, eta familiako iturriek jakitera eman dutenez, Laudion erraustuko dute.

36 urteko toreatzailea larunbatean hil zen, Aire Sur L'Adour hirian (Frantzia), zezen batek adarkatuta. Zezen plazan zegoela, estropezu egin eta lurrera erori zen, eta, antza, une horretan harrapatu zuen zezenak: eskuin sahietsaldean sartu zion adarra, zauri oso larria eraginez.

Egoera larrian eraman zuten zezen plazako erizaindegira. Han, egonkortzea lortu bazuten ere, Mont de Marsaneko ospitalera bidean hil zen, bihotzekoak jota.

2014ko uztailean, Iñaki Lopez kazetariak aurkeztutako ETB2ko 'Iñaki & Cia' saioan parte hartu zuen, eta bere bi zaletasunen inguruan hitz egin zuen: zezenketak eta pilota.

Doluminak

Urduñako Udalak doluminak helarazi dizkie Ivan Fandiñoren sendiari eta lagunei, herriaren izenean, Facebook sare sozialean argitaratu duen ohar baten bidez. Udalak nabarmendu du toreatzaileak ez zuela "inoiz ahaztu bere jatorria".


Quindio arkupeetan

John Jairo El Cairon (Cauca, Kolonbia) sortu zen eta 2001eko azaroaren 14an iritsi zen Iruñerrira. Gogoratzen ditu egun nabarmenen datak eskola garaiko ikaskideen bi abizenak gogoratzen diren bezala, errenkadan. 2018ko azaroaren 20an egin zuen bere La Quindianita kafetegi-gozotegia. Iruñeko Donibane auzoak Takonera parkeari bizkarra ematen dion arkupeetan dago auzoko kafe goxoena, Rilaren aldamenean. Auzokideek ez dakite Quindianitaren aurreko banku bakarrean eseri arte Olivako monasterioaren kalea, berez, etorbide bat dela, zeruan bukatzen dena. Eta handik ikusten den mendebalde txatal hori adi begiratuta badakizula eguna nondik joango den.

Jairok Kolonbian okindegietan eta barazki dendetan lan egin zuen. Horregatik, behin bururatu zitzaidanean konpetentziari buruz galdetzea (Iruñean dauden dozena erdi kafetegi kolonbiarrak aipatuz) aitortu zidan berak ez duela beretzen hitz hori inondik ere. Konpetentzia. Eskertuta dagoela antza izan dezaketen kafetegi guztien artean ñabardurak daudelako: «norberak bere estiloa dauka, produktua aurkezteko modua, harrera mota, edertasunaren kontzeptua». Jairori logikoa iruditzen zaio halako solasaldi bat nahiago baduzu batengana joatea eta bestelakoa nahiago baduzu bestearengana. Artez esaten dizu kritiketatik ikasi duela eta antzeko eskaintza duten kafetegien artean elkarri lagundu behar diotela: «gaur nik utziko dizut falta zaizuna, bihar zerbait behar badut zuregana joko dut».

Kauserak dauzka, bonozko ogia, oilasko pastela, enpanadak, arekipak, patata beteak, kolonbiar ogia. Baina deigarriena irabiakien eta zukuen eskaintza da; «duela hogei urte fruitu hauek ezin ziren hemen eskuratu, banana arra, adibidez, baina jendea moldatzen da, eta gaur egun iristen zaigu ia denetarik». Eta hala dasta dezakezu guanabana, guaiaba, marakuia, kuruba ala tamarindoa, unean bertan irabiatua.


Egoera ezezagun baterako egutegia

Martxoaren 29an aterako da Erresuma Batuak EBtik; hori da segurua den gauza bakarra oraingoz


Fiskaltzak gaur eskatu dio Garzoni EHAK eta ANVren jarduerak bost urtez eten ditzala

Espainiako Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak gaur eskatu dio Baltasar Garzon auzitegi bereko epaileari eten ditzala EHAKren eta EAE-ANVren jarduerak bost urtez, Batasunaren menpe daudela argudiatuta. "Erabakia ahal bezain azkarren" azkartzeko galdegin dio.

2002an eskaera bera egin zuen Fiskaltzak Batasunarekin, Auzitegi Gorenean alderdi hura legez kanpo uzteko prozesua hasi baino lehenago. Batasunaren aurkako eskaria Gorenean aurkeztu zuenetik (2002ko iraila) epaimahaiak epaia eman bitartean (2003ko martxoa) sei hilabete eta erdi joan ziren orduan.

Bi alderdien aurka bide penaletik abiatutako prozedura azkartu nahian egin dio eskaera Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak Garzoni. Martxoaren 9ko hauteskundeetan bi alderdiek aurkezterik ez izateko egin du, eta haien diru kontuak ixteko, egoitzak ixteko eta diru publikoen finantzaketa bertan behera uzteko eskatu du. EHAK eta EAE-ANV debekatzeko eskarietan emandako argudio berberak erabili ditu Fiskaltzak jarduerak lehenbailehen eteteko eskaria egiteko. Auzitegi Gorenari ere badaezpadako neurri hori hartzea galdegin dio dagoeneko.

Nolanahi ere, EHAK-ko eta EAE-ANVko ordezkariak datorren astelehen eta astearterako deitu ditu Garzonek. Auzitegi Gorenak gaur erabaki beharrekoaren antzekoa erabaki edo ez aztertzeko deitu ditu bi auzi-saioak.


Europan bidelagun bila

Jende guztia Espainiaren ekonomia gainbeherari begira dago, Europak hango —eta hemengo— finantza erakundeak erreskatatzeak izan dezakeen eragina jakin nahian. Baina Bidasoaz iparraldera ere asko dago jokoan gaur. Frantziako Legebiltzarrerako hauteskundeetan zentro-eskuineko hiru diputatu eserlekuari eustera aterako dira Ipar Euskal Herriko barrutietan. Jean Grenetek, Michele Alliot-Mariek eta Jean Lassallek, ordea, nekez jarraituko dute Frantziako Asanblea Nazionalean. Hiru aulki horietatik ezkerrak zenbat irabaziko dituen, hor dago koska.

Izan ere, François Hollande Frantziako presidente aukeratu dutelarik, PS Alderdi Sozialista legebiltzarrean ere nagusi izango ote den, hori izango da jokoan gaur eta ekainaren 17ko bigarren itzulian. Kohabitazioak zaildu egingo lioke Hollanderi Europak daraman ildoa aldatzeko lana; etxean murrizketetara mugatu gabe hazkundea bultzatzeko politikak egin ahal izatea, ordea, bide-erakusle izango litzateke Europan bidelagunak egin ahal izateko. Erantzuna, astebete barru.


Ermualden amaituko da Euskal Herriko Itzuliaren bigarren etapa

Txirrindulariek 3 kilometroko luzera eta %11tik gorako desnibela duten aldapei egin beharko diete aurre.

Amurrion hasi eta Laudioko Ermualden amaituko da Euskal Herriko Itzuliaren datorren urteko edizioaren bigarren etapa, RadioLlodio hedabideak aditzera eman duenez. Iturri horren arabera, apirilaren 7an burutuko da lasterketa hori. Txirrindulariek 3 kilometroko luzera eta %11tik gorako desnibela duten aldapei egin beharko diete aurre.

Amaiera, Bilbon

RadioLlodiok jakinarazi duenez, bi bilera egin dituzte dagoeneko Laudioko Udalaren, Laudioar Txirrindulari Elkartearen eta Itzuliaren antolatzaileen artean. Eibarren hasiko da datorren urteko norgehiagoka. Amaiera, aldiz, Bilbon izango da.


Enpresetan ikuspegi feminista lantzeko saioa, KoopFabrika-ren eskutik

BDS Koop-en egingo dute ikastaroa.

KoopFabrika Ekintzailetza Sozial Kooperatiborako sustapen egitasmoak formazio saio berri bat antolatu du Bidasoan. Datorren asteartean izango da (hilak 15), 10:00etan Irungo BDS Koop egoitzan (Aixin Zolua, 5).

Bertan, enpresaren kudeaketa ikuspegi feministatik nola egin irakatsiko du Ara! Gorputz programako kide Enara Iruretagoienak. “Enpresak pertsonez osatuak dira eta enpresaren kudeaketan ezin da soilik zenbaki eta paperetan oinarritu. Enpresaren kudeaketa ikuspegi feministatik lantzeko hainbat kontzeptu eta tresna elkarbanatuko dira”, adierazi dute KoopFabrikatik.

Plaza mugatuak izango direla jakinarazi dute antolatzaileek. Interesa dutenek, KoopFabrikako Bidasoa sarearen helbidera idatzi beharko dute.


CCOO, LAB eta UGTk aurreakordioa lortu dute Bizkaiko metalgintzako patronalarekin

Sindikatuek ziurtatu dute hitzarmen berriak langileen baldintzak hobetzea ekarriko duela. Halaber, ituna "langile klasearen borrokaren garaipena" dela azpimarratu dute.

CCOO, LAB eta UGT sindikatuek aurre-akordioa lortu dute Bizkaiko metalgintzako patronalarekin, eta horrela amaiera emango zaio lan-gatazkari, CCOOk ohar batean azaldu duenez. Bihar grebara jo behar zuten berriro langileek.

CCOOk azaldu duenez, hitzarmena hiru urtez egongo da indarrean (2021era arte) eta ondoko soldatak igoerak jasotzen ditu: 2018an, KPI + % 2,5; 2019an, KPI + % 1,75; 2020an eta 2021ean, KPI + % 1,5.

Subrogazioa eta ultraaktibitatea ere bermatzen ditu itunak. Halaber, lan istripuagatik edo gaixotasunagatik jaso beharreko osagarriari eutsi diote eta genero berdintasunari buruzko batzorde bat eratzea adostu dute.

Orain, sindikatuek asanbladak antolatuko dituzte lantegietan eta beharginek akordioa berretsiz gero, lan-hitzarmena sinatzeko ekitaldia abenduaren 2an egingo dute patronalarekin batera.

CCOOk azpimarratu du "langile klasearen borrokaren garaipena" izan dela. "Agerian geratu da berriro ere mobilizazioa eta negoziazioa binomioak funtzionatu egiten duela", erantsi du.

LABek ere antzeko adierazpenak egin ditu, eta aurre-akordioa 10 greba-egun eta hamaika protesta egin ondoren iritsi dela nabarmendu du. "Denon artean borroka historikoa burutu dugu eta aro berria hasiko da Bizkaiko metalgintza sektorean", adierazi du.

"LAB ezinbestekoa izan da greba hau martxan jarri eta azkeneraino eramateko. Harro gaude egindako lanaz", gaineratu du.

UGTk oso positibotzat jo du ituna, "sektorea arautzea eta soldaten arteko ezberdintasunak amaitzea ekarriko baitu, orain arte bi hitzarmen egon baitira indarrean: 2013koa eta 2018koa, mugatuta izan bada ere".

Horrela, bada, "azken zortzi urteotan galdutako ordainsari-taulak berreskuratuko ditugu. Laneko osasunean eta berdintasunean emandako urratsak ere azpimarratzekoak dira", erantsi du.

Bestalde, ELA sindikatuak aurre-akordioa ez sinatzea erabaki du, hainbat puntu hobetu beharko liratekeela iritzita. Areago, zenbait alorretan atzera egin dela uste du.

Gauzak horrela, ituna zorrotz aztertuko duela eta aurrerantzean eman beharreko urratsak ordezkari sindikalekin batera hartuko duela iragarri du.

Halaber, patronalak jarreraz aldatu izana langileen mobilizazioen eta lanuzteen ondorioa dela nabarmendu du.

Bizkaiko metalgintza sektorean 50.000 langile inguruk jarduten dute.


Frantziaren «asimilazio politika» salatu du Aitzinak, uztailaren 14an

Donibane Lohizunen manifestazioa eta hainbat mobilizazio egin ditu Aitzinak, Frantziako egun nazionalaren harira. Erreforma liberalen aurka ere egin du.


Iturbide egoitzako hamahiru lagunek senda-agiria jaso dute

Gipuzkoako egoitzetan COVID-19 gaitzarekin gaixotutako 21 adineko osatu direla azken orduetan jakinarazi du Foru Aldundiak, horietako hamahiru Iturbide egoitzakoak. Hala, Arrasateko egoitzan dagoeneko osatu diren adinekoak 30 dira, hildakoak 21 eta positibo eman dutenak, 30.

Eider Mendoza foru bozeramaileak jakinarazi du, gainera, bi lagun hil direla lurraldeko egoitza sarean azken orduetan, Eibarko Egogainen eta San Andresen hain zuzen ere, eta beste hiru lagunek eman dutela positibo. Hori horrela, Gipuzkoan 65 egoitzetatik 16k dituzte kasu positiboak, 127 alta daude guztira, 148 heriotza eman dira eta 259 lagunek diagnostiko positiboarekin jarraitzen dute. Horietako 37 Donostiako Gurutze Gorriaren zentroan daude ingresatuta eta 33 ospitaleratuta.

Desgaitasuna duten pertsonentzako egoitzen kasuan, diagnostiko positiboa zuten bi lagunetatik batek mediku alta jaso du, Donostiako Uliazpiren zentroko egoiliarrak. Eta orain, pertsona bat dago kutsatuta, Donostiako Iza egoitzan.

Egoitzetan egiten ari diren "lan nekaezina" eskertu gura izan du beste behin Mendozak.


Loreak gure bidean

Bakoren bazterra: Iñaki Suarez, sumillerra

Lagun on batek dio, eta oso ondo esanda, ardoaren inguruko erritualetan argi ikusten duela zelango aldea dagoen eguneroko gauza-momentu arrunten (profanoak) eta bizitzaren gauza-momentu berezien artean (sakratuak). Izan ere, antzinako greziarrek statusa handitu zioten edabe honi, nortasun ikurra eta erritual sozialen ezinbesteko elementua bihurtuz (debate eta sinposioetan ardoa edaten zuten, momentu motibagarriak, eztabaida konstruktiboak eta gozamena sortzeko). Eta jaungoiko batekin lotu zuten: Dionisosekin. Ardo botila bati kortxoa kentzen diogun bakoitzean, bizirik dagoen zerbaiten esentzia zabaltzen dugu. Ez dago hori bezalako beste botilarik, beste urterik, beste jatorririk; bakarra da, momentua berezi bilakatzeko konpartitzen dugun altxor errepikaezina. Ardoa lurrari buruz mintzatzen zaigu, eguraldiaz, hazten lagundu dioten eskuetaz; eta horren guztiaren esentzia ematen digu eskuzabal. Horregatik, atrebentzia barkatzen badidazue, kortxoa atera, zuen kopak bete eta brindisa egingo dut, momentu honetan elkarrekin ibiltzen hasi garen bidea ospatzeko. Lora eta esentzia asko topa ditzagun!


Gogotik astindu dituzte aitzurrak Azpeitiko Zuhaitz Egunean

Zuhaitzek dituzten balioak indartzeko asmoz, Zuhaitz Eguna egin dute gaur goizean Azpeitiko Izarraizko Atea parkean, udalak eta Ekoetxeak elkarlanean antolatuta. Herritarrak 10:30ean elkartu dira Esklabetan, eta taldeka antolatu dira. Guztira, 50 bat lagun bildu dira, eta 75 zuhaitz inguru landatu dituzte denen artean, hiru gunetan banatuta. Hainbat neurritako espezieak landatu dituzte: handien artean, liquidambar styraciflua, ginkgo biloba eta fagus sylvatica pagoak; eta txikien artean, astigar japoniarrak.

Gogotik astindu dituzte aitzurrak han bildu direnek, izan haur edo heldu. Giro polita nagusitu da, eta zuhaitzak landatzea amaitu ostean, hamaiketakoa izan da guztientzat.

Hona hemen han hartutako irudiak:


Sei lagun hil dituzte Iraken tiroketa batean

Biktimen artean diputatu sunita bat dago.

Bagdadeko mendebaldean (Irak) gertatutako tiroketa batean sei lagun hil eta hamabi zauritu dituzte. Horietako bat Irakeko Al Obeidi diputatu sunita da.

15 urteko gazte batek egin dio tiro diputatuari eta ondoren esku granada bat jaurti eta bost pertsona hil ditu, Poliziaren arabera. Ustezko erasotzailea tiroz hil dute.


Jostailuak, liburuak eta etxetresnak be jaurti ahal izango dira edukiontzi barrietara

Arropak eta oinetakoak batzeaz gain, jostailuak, liburuak eta etxetresna txikiak be batuko ditu Rezikleta-Berohi enpresak. Horretarako, edukiontzi barriak ipini dituztela jakinarazi dute Bermeoko Udaletik.

Arropa biltzeko zerbitzua «hobetu» gura izan du Bermeoko Udalak eta astelehenean ipini zituzten edukiontzi barriak. Lau edukiontzi barriek lehengo orlegi koloreko edukiontziak ordezkatu dituzte, beraz, leku bardinetan aurki daitezkeela azaldu dute: Anbulatorio aurrean, Merkatu Azokaren kanpoaldean, Gonzalo Nardiz enparantzan eta Santamañe kalean. Orain arte eskaintzen zen zerbitzuarekin arazoak izan dituztela azaldu dute udaletik, «edukiontzietatik arropak lapurtu egin dira, eta gero, arropa batzuk kalean botata agertu izan dira».

Arazo horiei aurre egiteko, batetik, eta bestetik, zerbitzua be hobetu asmoz, Rezikleta-Berohi enpresak edukiontzi barriak ipini ditu, eta horiek «lapurretak saihesteko hobekuntzak dituztela» adierazi dute. Gainera, arropak eta oinetakoak batzeaz gain, jostailuak, liburuak eta etxetresna txikiak (batidorak, argazki kamerak, telefonoak…) be jasoko dituzte.

Sistema hau jadanik martxan dago Bizkaiko beste zenbait udalerritan eta Bermeoko Udalak, horren bitartez, hiri-hondakin solidoek sortzen dituzten arazoen aurrean, beste pauso bat eman gura izan du udalerrian birziklapena bultzatzeko.


Ezker abertzaleak ontzat hartu du Zubietan kartzela egiteko plana geratu izana

Zubietan (Gipuzkoa) kartzela egiteko proiektua eten izana begi onez hartu du ezker abertzaleak. Gipuzkoan «makro kartzela bat» eraiki nahi zutela nabarmendu du, eta hori kalterako izango zela presoentzat. «Espetxe eredu ankerra da». Zubietako espetxea eraikita Martutenekoa ixteko asmoa zuten, eta han etxeak egitekoa. Orain plana etenda, EAJren, PSEren eta PPren ereduak «porrot» egin du, ezker abertzalearen iritzian. «Orain, herritarroi egokituko zaigu arduragabekeria ordaintzea eta konpontzea».

Martutenen 1.200 etxebizitza egiteko proiektua ezbaian jarri du Espainiako Gobernuaren erabakiak. Juan Karlos Izagirre Donostiako alkateak esan du inguru hori ezin dela «geratu». Auzia zertan den argitzeko, bilera egingo du Espainiako Espetxe Erakundearekin.


Aranzadi Institutua sortu du zientzia elkarteak, ikerketak era profesionalago batean jorratzeko