Aritz Egeak Iñaki Maioraren marka hobetu du: 1.25.09

Minutu eta hemeretzi segundo ondu du orain 41 urte Ordizia-Txindoki-Ordizia erronkan egindako marka

MENDIA. Balentria handia egin zuen atzo Aritz Egea korrikalari urretxuarrak, Iñaki Maiora txirrindulari ormaiztegiarrak 1978an Ordizia-Txindoki-Ordizia erronkan egindako marka hobetuta. Bizikletan eta korrika 24,6 kilometroko ibilbidea egin beharra zuen Egeak, baina muga oso zehatza izanda: Maiorak duela 41 urte lortutako 1.26.28ko marka bikaina. Pentsatu eta egin. Urretxuarrak koska handia egin zion errekorrari, minutu eta hemeretzi segundorena: 1.25.09.

Egea hasi eta bukatu joan zen Maioraren marka azpitik. Txindokiko gailurrean hiru minutu eta 21 segundoren aldea zuen. Abantaila handia zen, baina ez erabakigarria, Maiorak sekulako denbora egin baitzuen Txindokitik Larraitzera. Hala, tarte horretan bi minutu eta 42 segundo galdu zituen Egeak. 39 segundo zen aurretik. Bete-betean aritu beharko zuen bizikletan Ordiziaraino. Esan eta egin. Aldeari eutsi ez ezik, handitu ere egin zuen. Azken metroetan pilatutako ikusle mordoen animoek ziztu bizian eraman zuten. Helmugan, Maiorak berak jarri zion txapela. Pozarren zen Egea erronka amaitutakoan. «Ikusgarria izan da. Izugarri gozatu dut, jendeak asko animatu nauelako. Oso pozik nago marka lortzeagatik».


Konspirazioa eta legez kanpoko elkartzea egotzi diote Ledezmari

Caracaseko alkatea ostiral honetan atxilotu dute, Gomez Saleh eta Gabriel Valles gazteekin lotura duelakoan. Bi gazte hauek irailean atxilotu zituzten, iraultzaren aurka konspiratzea egotzita.

Venezuelako Ministerio Publikoak jakitera eman duenez, "konspirazioa eta legez kanpoko elkartzea" leporatu dio Antonio Ledezma Caracaseko alkateari, ustez "konspirazio planetan" parte hartu izanagatik.

Ministerio Publikoak ohar baten bidez jakinarazi duenez, "aurkezpen-entzunaldian Katherine Harington, Yeison Moreno eta Jose Orta fiskalek konspirazio eta legez kanpoko elkartzea egotzi diote" Ledezmari.

Atxilotua Ramo Verde espetxe militarrera eramango dute, Caracasen. Hor Leopoldo Lopez aurkari politikoa ere espetxeratuta dago 2014ko otsailaren 18tik geroztik.

Ledezmari leporatutako delituak Zigor Kodean eta Terrorismoa Finantzatzeko eta Delitugintzaren Aurkako Lege Organikoan jasota daude.

Caracaseko alkatea ostiral honetan atxilotu dute, Lorent Gomez Saleh eta Gabriel Valles gazteekin lotura duelakoan. Bi gazte hauek irailean atxilotu zituzten Venezuelan (Kolonbiatik kanporatu ostean), iraultzaren aurka konspiratzea egotzita.

Miguel Rodriguez Torres Venezuelako orduko Barne ministroak baieztatu zuenez, Ledezmak harremana zuen Gomezekin eta Vallesekin, eta gazte horiek, aldi berean, Alvaro Uribe Kolonbiako presidente ohiarekin lotura zuten.

Ledezmak esan duenez, gazte horiek ezagutzen ditu, baina azpimarratu duenez, "horrek ez du esan nahi Venezuelaren aurka egiteko sare terrorista baten kide naizenik".

Desegindako estatu-kolpearen egile intelektualak izatea egotzi dio Jorge Rodriguez chavistak Ledezma Caracaseko alkateari eta Julio Borges aurkari politikoari. Estatu-kolpearen saiakeraren berri eman zuen Nicolas Maduro presidenteak joan den otsailaren 12an.

Bestalde, Diosdado Cabello Venezuelako Parlamentuko ofizialak adierazi duenez, "Jerico Plana" deituriko ustezko konplotean Ledezmak, Borgesek, Maria Corina Machadok eta Diego Arria NBEko enbadaxadore ohiak parte hartu zuten.


Rebeca Linares urrez jantzita ikusi nahi dute

San Valentin edo maitasunaren eguna ez ezik, Sexua eta Ugalkortasun Eskubideen Nazioarteko Eguna ere bada otsailaren 14a. Gozatzeko eguna da, alegia; bikotearekin, bakarka edo irudimenak eskaintzen dituen aukerak baliatuta. Eta sexua aipatuta, donostiar bat nabarmentzea ezinbestekoa da: Rebeca Linares porno aktorea, hain justu. 28 urteko donostiarrak 700 pelikula inguru egin ditu, eta porno industriaren aktore onenen artean dago. Hain da ezaguna, bere aldekoek Facebook orrialde bat egin zutela joan den urte bukaeran Urrezko Danborra jaso zezan.

Mila lagun baino gehiagok babesa eman zioten hautagaitza honi; Ze Esatek musika taldeak, tartean. Rebeca Linaresen hautagaitza kritika moduan proposatu zutela azaldu zuten musikariek, euren ustez, Urrezko Danborraren ibilbideak seriotasun gutxi erakutsi duelako Alfredo di Esfefano edo Ingalaterrako Atletismo Federazioa bezalakoei garaikurra emanda, saria merezi duten hainbat pertsona eta eragile daudenean. Ze Esatek taldekoek abestia eta guzti egin zuten Rebeca Linaresen hautagaitza sustatzeko. Gaurko eguna dela-eta, eta sexuari ohore egiteko jardunaldia izanda, kantu hori berreskuratu du Irutxuloko Hitzak.


Bi mendizale nafarren erreskatea bertan behera utzi dute bihar arte

Elur jausi arriskua handia dela eta, ingurua utzi dute larrialdi zerbitzuek. Lescungo zirkuaren inguruan aritu dira bila, eta inguruan elur jausi bat izan dela ohartu dira erreskate taldeak. Lorratzak aurkitu dituzte.

Bazkalostean bertan behera utzi dituzte Pirinioetan igandetik falta diren bi mendizale iruindarrak bilatzeko lanak, elur jausi arriskua handia delako. Lescungo zirkuaren inguruan aurkitu baitzuten Alfonso Gonzalez Reyk eta Armando Nieto Lakuntzak mendira urreratzeko erabilitako autoa, inguru hartan aritu dira bila. Goiz erdian, elur jausi baten arrastoak aurkitu dituzte erreskate taldeek. Haien arabera, 80 metro inguruko elur pila dago metatuta, eta oin markak ageri dira inguruan. Mendizaleak azpian egon daitezkeela eta, zakurrekin aritu dira ingurua arakatzen. Bihar arte ez diete berrekingo bilatze lanei.

Arrosadia auzoan bizi dira galdutako mendizale biak. 47 urte dituzte, eta adiskide handiak izateaz gain, enpresa bereko bazkide dira. Halaber, mendizale eskarmentatu eta abilak dira haien ingurukoen arabera.

Senitartekoek igande iluntzean ohartarazi zituzten larrialdi zerbitzuak, haien berririk ez zutela-eta kezkatuta. Nolanahi ere, Pirinioetan zirela bai, baina zein inguru zehatzetara joan ziren ez zekien inork, eta oso eremu zabalean aritu ziren atzo bila autoa aurkitu zuten arte. Ordutik, Lescun inguruan dabiltza.


Gazteentzako aldizkari digitala jaio da gaur: ZUT

“Kalitatea, eduki bertikalak eta ikus-entzunezkoak. Horiek izango dira ZUT aplikazioaren hiru zutabeak. ZUT aldizkari digitala eskuko telefonoetan kontsumituko den proiektua da. Doako aplikazio bat da, edukiak atalka aurkeztuko dituena”.

ZUT. Edo, tente. Edo zutik. Edo zuzen. Hori guztia esan nahi du zut hitzak. Baina gaurdanik gazteei zuzendutako aldizkari digital bat ere bada. “Gazteek gaur egun edukiak kontsumitzeko duten joerari egiten dio keinu, eta mugikorra ZUTik mantentzeari, formatu horizontalera biratu gabe”, azaldu du Josu Bilbao Goienako kazetariak gaur, aurreneko zenbakiaren aurkezpenean. Aldizkari digitala aurkeztu aurretik sustatzaileak gazteekin elkartu dira, prototipoa erakutsi eta haien ekarpenak jasotzeko, “edukiak lantzeko eta, batez ere, horiek zabaltzeko moduari buruz hausnartzeko. Gazteek gazteentzat eginikoa” da.

Hamabostean behin eduki berriak doan eskuragarri izango dituzte gazteek, eta baita aurretik eskainitakoak behin eta berriz erreproduzitzeko aukera ere. Euskara hutsean izango da, erabat berritzailea. “Euskal Herrian ez da horrelakok proiekturik ezagutzen”. Ikus-entzunezkoak eta sare sozialak –Instagram, Tik-Tok– izanen dira aplikazioaren ezinbesteko aliatuak: testu gutxi eta irudi eta bideo asko. “Interakzioa bilatzen dugu. Gazteen parte hartzea ezinbestekoa da; kontsumitzaile aktiboak izatea nahi dugu. Haiek izango dira aldizkariaren protagonistak. Eduki bertikalen aldeko apustua egin dugu. Produktu osoa mugikorretan modu bertikalean kontsumitzeko prestatuta egongo da”, esan gu Gaztezulo aldizkariko zuzendari Gaizka Izagirrek.

Izagirrek eta Bilbaok azaldu dutenez, gazteak hartzaile-xede izanik, ikus-entzunezkoa oinarri duen produktu multimedia bat da ZUT. “Aplikazio hutsa baino gehiago izanen da: gazteak protagonista bilakatzea nahi dugun produktua izango baita, eta haien parte hartzea ezinbestekoa izanen da. Sare sozialak gure eskutik joanen dira une oro, gazteen hizkuntza- teknologikora egokitzea izanen baita apustu sendoena. Eduki gehigarriak sortuko ditugu sare sozialen bidez, erronken bidez eta euren parte hartzearen bitartez”. Beitu!-ren garapena da, jarraipena; izan ere, orain bi urte sortu zen hedabide digital horrek gaur egungo gazteen kontsumo ohiturei egokitzeko ahalegina egingo du. “ZUTen bidez ikus-entzunezkoen aldeko apustu sendoa eginen dugu, eta Beitu!-n, aldiz, ohiko mezu bidalketa sistemaren bitartez, testuz lagunduta doazen eduki sakonagoak jorratzen jarraituko dugu”. Proiektu beretik eta helburu berarekin jaio diren bi adar: euskal gazteak euskarazko edukiak kontsumitzeko joera berreskuratzea.

Ixa-Serie aplikazioa

“Euskal Herriko lehen serie aplikazioa ZUTen bidez ikusi ahalko da soilik eta mugikorrek eskaintzen dituzten erreminta guztiak ezinbestekoak izango dira telesailean murgiltzeko. Berritzailea, estetikoki boteretsua, ausarta eta gazteek oso gustura kontsumituko dutena”, azaldu du Izagirrek. Aurkezpenean IXA lantaldekoak izan dira, proiektuan parte hartu duten hainbat aktore ere bai. “Zailtasun nabarmen batekin topatu ginen hasieran, gure seriea nola zabaldu. Aplikazio propio bat sortzeko helburuarekin ari ginen, hutsetik jaioko zena, baina zailtasun ekonomikoek ezinezko bilakatzen zuten helburu hori. Izagirrerekin elkartu ginenean eta ADMren arteko batuketa honi esker sortu da ZUT”, aipatu du Ixako Unai Portillak. Gaizka Izagirrek hauxe gehitu du: “elkarlan logiko bat, era natural eta oso errazean sortu dena. 2deoko laguntzari esker sortu den euskarazko sinergia berri bat. Ikus-entzunezkoak, eduki berritzaileak eta gazteekiko ezagutza zabala oinarritzat hartuta”.

Atalak

Izagirrek hauxe azaldu du: “Gainerako atal finko batzuk ere izango ditugu, Ikus-entzunezko formatuan grabatua eta Instagram storie-en kutsua izango duen elkarrizketa sorta freskoa, arina eta dibertigarria, musika atala, youtuberren iritziak eta hausnarketak bilduko dituen gunea, telesailen gaineko gomendioak, moda aholkuak, esketx formatuan edota era freskoan egindako sexologia tartea eta oso garrantzitsua izango den lehiaketa-erronka atala. Erabiltzaileen parte hartzea ezinbestekoa izango da; beraz, edozein ekarpen ongietorria izango da ZUTera! Ez dugu nahi gazteak app-ean soilik geratzea, baizik hortik kanpo sare sozialen bidez gurekin harreman zuzena izatea”.

Sustatzaileak

ZUT gazte aldizkari digitalaren atzean Gaztezulo eta ADM SL daude. Azken hori Tokikomek, Esguardek, Anbotok, Baleikek, Goienak eta Euskalerria Irratiak osatzen dute. “ADM SLk egiten duen ttap aldizkariak badu anai-arreba teenager-a”.


Hasi dira sanpedroak

Arratsaldeko zazpietan kultur etxetik aterata, Pello eta Nikolasa erradoiek kalejira egin dute, hainbat herritarrek, buruhandiek eta txistulariek lagunduta. Plazan bukatu dute herriko buelta, zortziak baino lehentxeago. Ordurako udaletxeko balkoian ziren Zaragueta eskolako ikasle ohiak eta ordezkariak; berena izan da aurten festei hasiera eman dien etxafegoa botatzeko ardura.


"Domekak Aterpian" ekimenari agurra sukaldean murgilduta!

Sukalde tailer goxo batekin agurtuko dugu ikasturte honetako "Domekak Aterpian" ekimena. Gustora eta gogotsu aritu gara eta hala amaitzeko proposamena da honakoa!

Igandean emango diogu amaiera "Domekak Aterpian" ekimenari. Sukaldaritza tailerraz gozatzeko aukera izango dugu bertan. Guztion artean, sormena landuz jaki goxoak prestatuko ditugu. Eta ondoren, elkarrekin jan eta gozatuz ospatuko dugu.

Pozik gaude, ekimenak jarraitu duen ibilbidearekin. Denetarik, elkarrekin, sormen txiribueltan eta harremanak landuz aritu gara azarotik martxora bitarte.

Neguari agurra ematearekin batera, udaberriari ongi etorria egingo diogu. Eta Kukumixorekin batera kalean eta beste hainbat lekutan jolasean jarraitzeko proposamena luzatzen dizuegu.

Beraz, laster aste lagunak! Eta segi dezagun, Txorro-morro-piko-taio-ke!


"Euskal baleazale eta AEBetako natiboen arteko elkarlana frogatu nahi du lan honek"

Angel Oiarbidek euskal arkeologo talde batek AEBetako uharte batera eginiko espedizioa ardatz duen Elkarrekin-Together dokumentala aurkeztuko du datorren maiatzaren 23an, Oihanederren.

Euskal arkeologo talde batek AEBetako uharte batera eginiko espedizioa du ardatz Elkarrekin-Together dokumentalak. Bertan sekula esperoko ez zituzten aztarna eta istorioak topatzen dituzte. ; bi kultura ezberdinetako herritarren arteko lankidetza istorio bat hain zuzen. "Film honek hipotesi bat ireki nahi du; hau da, 1.600 urtea baino lehen euskaldun baleazaleak eta AEBetako natiboak trukean eta elkarlanean ibili zirela frogatu nahi du", azaldu du Elkarrekin-Together dokumentalaren egileetakoa den Angel Oiarbidek.

Hala, orain 400 urte gertatu zena azaleratu nahi du lan honek, eta euskal balezaleek mundu mailan izan zuten garrantzia eta zabaldu zuten eredua aldarrikatu nahi du. "Orain lau mende eta 10.000 kilometrora, gai izan ziren interes komun bat irudikatzeko eta elkarlan bat sustatzeko, bi mundu ezberdinen artean". Gainera, garai hartako testuingurua kontuan hartzeko eskatu du Oiarbidek: "Hegoalderago, bestelako harreman eredu bat ematen ari zen; sakeoarena, urrearena, alegia. Ipar Amerikan beste eredu bat eman zen euskal arrantzaleekin".

Maiatzaren 23an, Oihaneder Euskararen Etxean

Datorren maiatzaren 23an, astezkenean, 18:30ean, Elkarrekin-Together dokumentala proiektatuko da Oihaneder Euskararen Etxean, GEU elkarteak eta Oihanederrek antolatzen duten Begi-belarri ikus-entzunezkoen zikloaren barruan. Ondoren, Angel Oiarbidek lanaren inguruko solasaldia eskainiko du.


Emaitza onak Gipuzkoako Alebin Txapelketan hernaniarrentzat

Aurreko larunbatean ospatu zen Zumarragan Alebin mailako Gipuzkoako Atletismo Txapelketa eta bertan Hernaniko atletak izan ziren. Miriam Arrozpidek brontzezko domina lortu zuen 2.000 metroetan eta Izaro Auzmendi 5garren geratu zen luzera jauzian.


Ohiko itxura du berriz ere herriko plazak

Bi astez Iraurgi Saski Baloiaren Garagardo Azoka kokatuta egon da, baina gaur, asteazkena, normaltasunera itzuli da udaletxe aurreko plaza.

Gaurtik aurrera, asteazkena, normaltasunez aparkatzeko aukera izango da herriko plazan. Bi astez herriko plazan kokatuta egon den Garagardo Azoka kendu berri dute eta 15:00etara bitartean eduki ahalko da autoa plazan. Udaltzaingoak gogorarazi du, ordea, 15:00etatik aurrera ezin dela aparkatu plazan. Zamalanetarako, berriz, 16:00etatik 20:00etara arteko tartea egongo da arratsaldez.


Prestakuntza ikastaroek %20 hobetuko omen dute lanpostua aurkitzeko aukera

Hogei langabeturentzako enplegagarritasuna eta ekintzailetza hobetzeko lan-saioak abiatuko ditu Bizkaiko Foru Aldundiak Basaurin, Nerbioi Garaiko herritarrei zuzenduta

Nerbioi Garaia eskualdeak enplegagarritasuna sustatzeko eta ekintzailetzarako anezka izango du, Bizkaiko Foru Aldundiaren eskutik eta Basauriko Udalaren laguntzarekin. Langabezian dauden 20 pertsonek beren enplegagarritasuna hobetzeko aukera izango dute, bost hilabetez. Horrela, lan munduan sartzeko laguntza jasoko dute.

Enplegu-anezka urriaren bukaeran jarriko dute martxan (urriaren 25etik 2018ko martxoaren 30era bitartean). Nerbioi Garaia eskualdearen kasuan, Basaurin izango da lan-entrenamendua. Hain zuzen, Basozelai Gizarte Etxean. Partaideak astean hiru egunez bilduko dira (saio bakoitzak 5 ordu iraungo du) eta bost hilabeteko trebakuntza izango dute, langile tekniko espezializatuen laguntzarekin.

Parte-hartzaileek aurrera eramango dituzten ekintzak hauek izango dira: taldekako saioak (enplegagarritasuna hobetzeko lan egingo dute, atalka, prestakuntza-pilulen bitartez edota talde-dinamiken bidez); koordinatzailearekin saio pertsonalizatuak; harreman zuzena enpresa eta tailerretako giza baliabideen arduradunekin; foroak, topaketak eta ekitaldiak antolatzea eta horietan parte hartzea; eta, ekintzailetza tailerrak eta ekintzailetzaren alorreko ibilbide praktikoak (negozio-ideia dutenentzat).

Bizkaiko Foru Aldundiak dioenez, “Sara de la Rica EHUko Ekonomiako katedradunak gure lurraldeko lehenengo anezkei buruz eginiko azterlan baten arabera, anezkek %20 hobetzen dute lanpostua aurkitzeko aukera”.

Izena emateko epea zabalik

Enplegu-anezkan parte hartu nahi duenak urriaren 11ra arte du izena emateko epea, www.dema.eus webgunearen bitartez. Era berean, 944 189 055 telefono zenbakia eskura jarri dute informazio gehiago lortzeko. Partaideek langabezian edota enplegua hobetzeko prozesuan egon behar dute, eta Lanbiden alta emanda. Hautaketa DEMA agentziak berak egingo du.

Nerbioi Garaiko enplegu-anezka honez gain, Bizkaiko Foru Aldundiaren Enplegua, Gizarte Inklusiboa eta Berdintasuna Sustatzeko Sailak, bere Enplegu eta Ekintzailetza Foru Agentziaren (DEMA) bitartez, beste lau jarriko ditu martxan Bilbon, Ezkerraldean (Barakaldon), Meatzaldean (Muskizen) eta Eskuinaldean (Erandion). Enplegu-anezka bakoitzean 20 langabetuk hartuko dute parte, 18 eta 59 urte bitartekoek.


Urkulluk estatus politiko berri bat izango dela uste du

Europako hauteskundeen ostean, euskal herritarren nahi politikoek "etorkizun berri bat" dute, esan du Jose Antonio Agirre lehendakariaren liburuaren aurkezpenean.

Jose Antonio Agirre Eusko Jaurlaritzaren lehen lehendakariaren lehen biografia "zientifikoa" eta osatua aurkeztu dute. "Urduritasun" garaian bizi izan zuen politikaren pasioa: Errepublika, Gerra Zibil eta erbeste garaian.

"La política como pasión. El lehendakari José Antonio Aguirre (1904-1960)" liburua Ludger Mees, Jose Luis de la Granja, Santiago de Pablo eta Jose Antonio Rodriguez Ranz historialariek egin dute, hamar urtez haren ezaugarri pertsonal eta politikoak aztertu ostean.

Ludger Mees da egileetako bat: Alemanian jaio zen, baina Euskal Herrian bizi da azken hamarkadotan. Azaldu duenez, testu kritikoa da: "zentzu batean, Agirreren kondaira ezabatzen saiatu gara, bat baino gehiago deseroso sentitu zitekeela jakinda", esan du. Jose Antonio Agirre XX. mendeko "euskal politikari garrantzitsuena, influentziaduna eta herrikoiena" izan zen, bere ustez.

Iñigo Urkullu lehendakariak, bestetik, Jose Antonio Agirreren giza-dimentsioa aztertu du. Bere ustez, "bere garaikideei nabarmen eragin zien". Urkulluk ikuspegi politikoa ere aztertu du: autonomiari dagokionean, legeak eskaintzen zituen "aukerak aprobetxatu" zituela aitortu du, "biolentziazko matxinadara" jo beharrean.

Urkulluk estatus politiko berri bat izango dela uste du

Iñigo Urkullu lehendakariak, Europako hauteskundeen ostean, esan duenez, euskal herritarren nahi politikoek "etorkizun berri bat" dute, eta estatus politiko berri batera iritsiko dela uste du, "elkarrizketa, negoziazio, akordio eta berrespen" estrategiaren bidez.

Eusko Jaurlaritzako ordezkari nagusiaren hitzetan, Europako Parlamenturako hauteskundeen emaitzak "argiak dira, eta distantziatik hitz egiten dute". "Geure irakurketak oso argia izan behar du, irakurketa autokritikoa, akzio politikoak herritarrei transmititzen dienari buruz, baina baita irakurketa konprometitua eta itxaropentsua ere, Euskadirako eta Europako geure idealen onestasunean oinarrituta", gaineratu du.

Urkulluren ustez, "Europako etxea ez da oraindik europarren bizitokia", eta "Europako bizitoki horrentzat lan egiteak merezi duela" nabarmendu du. "Europa berriro eraikitzen parte hartuko dugu. Beltzetik zurira aldatu behar dugu", azaldu du.

Horregatik, oinarrizko zerbitzuak indartzen dituen Europar Batasunaren alde egin du, osasuna, hezkuntza, babes soziala, berrikuntza babesten duena, politika eragingarriak, ekonomia produktiboa, enpleguan eta gazteen bermean konpromisoa duena; "bakearen eta bizikidetzaren bandera zuria" nagusi dena.


Leherketa txikia

11:45erako inguruak itxita eta zirkulazioa moztuta zegoen Hirukurutzetako biribilgunearen obretan. Eta abisudun automobila birritan pasatu ostean etorri da lehen leherketa. Txikia izan da, eta berehala igarri da zerbait ez dela aurreikusitako moduan irten.


Indarrez hasi da

Joseba Ezkurdiak nagusitasun osoz irabazi dio Victor Estebani lau eta erdiko txapelketako final-laurdenetako ligaxkako lehen lehian

Pilotakadak. 146.

Iraupena. 33.38.

Sakez. Ezkurdiak bost, eta Victorrek batere ez.

Markagailua. 2-0, 2-1, 3-1, 3-2, 13-2, 13-3, 14-3, 14-4, 18-4, 18-5 eta 22-5.

Bestelakoak. Sarrera ona izan zen Legutioko Fernando Garaita pilotalekuan(Araba). Dirua Ezkurdiaren alde atera zen, 100-60ri.

Joseba Ezkurdiak indartsu ekin dio lau eta erdiko txapelketako final-laurdenetako ligaxkari. 22-5 irabazi zion atzo Victor Estebani, Legution (Araba), eta, horri esker, garaipen bat du jada, eta lehen urratsa egin du lehen aldiz finalerdietara iristeko bidean. Bikain hasi arren, Ezkurdiaren burua ez da hurrengo neurketatik harago joango. Izan ere, aurreko bi ekitaldietan irabazi egin zuen ligaxkako estreinakoan, eta aurrera egin ezinik geratu gero, hurrengo bi partidak galdu ondoren. Ez du berriro halakorik gertatzerik nahi.

Hori bai, atzokoak konfiantza emango dio bigarren partidari begira, oso ondo aritu baitzen, final-zortzirenetan Axier Agirreren kontra baino askoz hobeto. Koska bat igo zuen bere jarduna, eta hori nahikoa izan zen Victorri aukera txikiena ere ez emateko. Bost tantoz bakarrik iraun zuen parekotasunak. 3-2 ziren, baina Arbizukoak 11 tanto egin zituen jarraian, eta bideratuta utzi zuen garaipena: 13-2. Dena egin zuen ondo Ezkurdiak: min handia egin zuen sakearekin —bost tanto egin zituen—, eta piloteoan ere nahieran aritu zen: hamazazpi tanto egin zituen, eta huts bakarra. Victor, berriz, ezinean aritu zen une oro: lau tanto egin zituen, eta bost huts. Ezertxo ere ez zitzaion atera, eta azkar eman zuen amore. Jarduna asko hobetu beharko du hurrengo bi norgehiagokatan finalerdietarako sailkatzeko aukeraren bat izan nahi badu.

Altunak jokatu egingo du

Astelehenean jokatuko dute A multzoko beste partida Jokin Altunak eta Aimar Olaizolak. Altuna III.ak atzo egin zuen azken proba ezkerrezko besoko lesioa osatu zaion jakiteko, eta balekoa izan zen proba. 50 minutuz aritu zen Peio Etxeberriarekin Beotibarren, eta lanak amaitutakoan jakinarazi zuen jokatu egingo duela astelehenean. «Ez nago bete-betean jokoz eta konfiantzaz, baina ez dut minik».

Ligaxkak gaur izango du segida. Julen Retegi eta Danel Elezkano ariko dira Arnedon (Espainia), B multzoko lehen partidan. Hasieran, Erik Jakak jokatu behar zuen Elezkano II.aren aurka, baina Lizartzako aurrelariak uko egin behar izan zion ligaxka jokatzeari, eskuineko sorbaldan zuntz haustura egin ostean. Retegi Bik 22-17 galdu zuen Victorren aurka final-zortzirenetan.


Paula Sotillos eta Lorena Hernandez pintura lehiaketako irabazleak

Fanderiako auzo elkarteak antolatutako eskualdeko pintura eta marrazki lehiaketako irabazleak aukeratu ditu dagoeneko epaimahaiak. 6-9 urte arteko mailan Paula Sotillosentzat izan da lehenengo saria, eta Haritz Aranbururentzat bigarrena. 10-14 urte artekoen mailan, berriz, Lorena Hernandezek eskuratu du lehenengo saria, eta Iraia Bermejok bigarrena.

Epaimahaian artearen munduan bide luzea egin duten hiru lagun egon dira: Sergio Santamaria, Xabier Obeso eta Esther Rosso. Hain zuzen, epaimahaiko kide horiek igandean egingo duten sari banaketa ekitaldian izango dira. 13:00etan elkartuko dira Fanderiako auzo elkartean.

Bestalde, gaur eta bihar lehiaketan parte hartu duten artisten lan guztiak ikusteko aukera izango da elkartean bertan, 18:00etatik 19:00etara.


KORRIKA BERTSO AFARIAK EHUN LAGUN BAINO GEHIAGO BATU ZITUEN

Bat, bi, hiru...ehundik gora pertsona batu ziren Zortzi jatetxean. Martiaren 27an ospatutako korrika bertso afarian, jende ugari batu zan Zortzi jatetxean. Pozgarria izan zen, gainera, aurpegi gazte asko ikusi ahal izan zirelako. Hasi Larrabetzun eta Loiura arteko gazteak hurbildu baitziren bertara. Bertsolariek be, Etxahunek, Unaiek eta Igorrek, euren lantxua majo bete zuten. Argazkilaria dala eta, euren arteko kilo diferentzia dela eta,...barre ugari egin genuen. Hori bai, argi geratu zan Txorierri Bilbo alboan dagoela. Bestela galdetu entzule egondako edonori, ea zenbat aldiz saldu dan Derion kilometro famatua!! !


Gradu bat gorago literaturaren teorian

452º F Literaturaren Teoria eta Literatura Konparatuaren Aldizkari Digitala bosgarren zenbakira iritsi da. Hiru urte daramatza sarean eta proiektuak hazten dihardu, hainbat herrialdetako unibertsitateen lankidetzaz. Itzultzaileen lanak erdaraz sortutako testuak euskaraz irakurtzea ahalbidetu du. Halere, euskaraz sortutako artikulu bakarra jaso dute, orain arte.

Literaturaren Teoria eta Literatura Konparatua masterra UABen (Universitat Autònoma de Barcelona) ikasten ziharduen ikasle talde bat kezka beraren inguruan bildu zen, orain hiru urte: literaturaren ikerkuntzan hasten ari ziren gazteek argitaratzeko euskarri baten beharra zuten. Master eta doktorego ikasleei plaza eskaintzea zen helburua, literaturaren ikerkuntzan adituak ziren irakasleekin elkarlanean. Izaro Arroita (Donostia, 1985) eta Ibai Atutxa (Galdakao, 1984) aldizkari digitaleko erredakzio kontseiluko kideak dira proiektuaren sorreratik. Hastapen haietaz zera gogoratzen du Arroitak: “Baziren aldizkariak, baina askotan maila oso altukoak, edo alderantziz, blogetan eta, kalitatezko irizpiderik gabeak. Guk zubi lana egin nahi genuen”. Esan eta egin. www.452f.com diseinu zaindu eta erakargarriko atarian orain arteko artikulu guztiak aurki ditzake irakurleak, lau hizkuntzatara itzuliak: euskarara, katalanera, gaztelaniara eta ingelesera.

Aldizkariak egitura zabala du. Erredakzio kontseilua dago batetik, oinarrizko batzordea dena. Bertan jasotako artikuluak bi partaidek irakurtzen dituzte eta biek onartuz gero, mundu akademikoko ikerle prestigiotsuz osatua dagoen batzorde zientifikora pasatzen da. Bestalde, talde ezberdinak dituzte aldizkarian, kolaboratzaile boluntarioz osatuak: ilustratzaileak, zuzentzaileak eta itzultzaileak. “Guk hauei guztiei ekonomikoki lagundu nahi diegu, baina oraindik ez da lortu laguntzarik. Zuzendaria bi zenbakiro aldatzen da, ahalik eta egiturarik horizontalena mantentzeko” argitu digu Ibai Atutxak. Itzulpenak dira aldizkariaren ekarpen handiena, beharbada. Ez dute alferrik azpimarratzen: “Itzultzaile gabe proiektu hau ez litzateke berbera izango”. Bi elkarrizketatuek doktoregoa burutzeko lanekin konbinatzen dute aldizkariko lana, “Ikertzaileak prestatzeko eta hobetzeko laguntza” deituriko Eusko Jaurlaritzaren beka aurre-doktorala jaso ostean. Tarte bat atera dute aldizkariaren hiru urteko bizialdiaz mintzatzeko.

451º F Ray Bradburyren eleberri ezagunaren izenburua da. Zergatik gradu bat gehiago?

Ibai Atutxa: Eleberriarekin jolastea zen asmoa. 451º Fen papera erre egiten bada, guk kritika literarioarekin erre egin nahi ditugu testuak, gradu bat gehiago erantsiz.

Aldizkarian oinarritzat dituzuen arbitraje sistema eta estilo liburua zorrotzak dira.

I. Atutxa: Gure helburuetako bat aldizkari zientifiko bat egitea izan da eta aldizkari zientifiko baten arauak betetzea. Horregatik arbitraje sistema. Horrek ahalbidetu du aldizkaria kalitatezko indexazio ezberdinetan sartu izana. Zenbat eta zenbaki gehiago atera, orduan eta ezagunago egiten gara.

Artikulu guztiak lau hizkuntzatara itzultzen dira. Jatorriz euskaraz idatziak zenbat jaso dituzue?

I. Atutxa: Bakarra jaso da, nirea, Terrorista euskaldunaren eraikuntza diskurtsiboa deiturikoa. Euskal Herritik iritsi zaizkigu artikuluak, baina gaztelaniaz. Hori bitxia da. Webgunearen estatistikei begiratuta gurean aldizkaria asko irakurtzen dela dakigu.

Izaro Arroita: Hasieratik saiatu ginen komunikazioa lantzen. Gurea herri txikia denez, bagenekien zer jende zebilen lanean eta saiatu ginen artikulugile balizkoengana zuzenean jotzen. Baina ez dugu bat bera lortu.

Ez al da bitxia? Hiru urte dira proiektua hasi zenutela!

I. Atutxa: Bai, bada. Guri gustatuko litzaiguke INGUMAk (Euskal Komunitate Zientifikoaren Datu Basea) artikulu zientifikoen indexazio webgunean euskarara itzulitako testuak sartzea, eta ez soilik euskaraz sortuak. Presentzian irabaziko genuke eta euskal ikerle batek artikuluetara jotzea errazago luke.

Baina aldizkarira iritsi ez den teoria, literatura konparatua eta kritika bada Euskal Herrian.

I. Arroita: Maila akademikoan literatura ikertzen ari den jendea badago, tesiak egiten-eta. Beharbada, beste euskarri batzuk aukeratzen dituzte argitaratzeko. Guri ingelesez eta gaztelaniaz iristen zaizkigu lan gehienak. Euskarazko irakurle askok orijinalok irakur ditzakete, baina alderantzizkoa nahi genuke: hemen egiten dena kanpoan ezagutzera eman.

I. Atutxa: Ikerle komunitatea eta ikerle gazteak badaude. Gu gara horren adierazle. Euskal kritika literarioaren euskarria sarri egunkaria da eta ez hainbeste aldizkari zientifikoa. Beren lekua egina dutenak ezagutzen ditugu: Beñat Sarasola, Aritz Galarraga... Gure aldizkariaren lanetako bat euskarazko kritika literarioa gurea bezalako aldizkarietara erakartzea izan daiteke. Euskarazko sorkuntza gure bitartez berdin zabalduko da. Sarri, kritikari euskaldun edo katalanak gaztelaniara edo ingelesera jotzen du nazioartean argitaratzeko.

Sorkuntza teoriko-literarioa zer egoeratan dago Euskal Herrian?

I. Arroita: Tesia egiten ari garenok oso zentratuak gaude norbere gaian. Nik badakit nire gaiaren gainean zer egiten den, baina ez literaturako beste alor batzuetan. Memoria eta identitatea lantzen dut (gerraren memoria, diktadurarena, ETAren historia). Arlo horretan badira interesa eta ikerlanak.

I. Atutxa: Ez dut gehiegi sakondu horri buruz, baina egun ikerle gazteek egiten dituzten lanak atsegin ditut. Literaturaren ikuspegi filologikoarekin hautsi dute eta egiten den kritika literarioa edo kritika kulturala kontuan hartzekoak iruditzen zaizkit.

Zure lana, esate batera. Tatxatuaren azpiko nazioaz argitaratu zenuen Urtarrilean. Bigarren zatia osatu duzu.

I. Atutxa: Bai. Hau ere Utriusque Vasconiaerekin argitaratuko dut Urtarril partean eta Kanonaren gaineko nazioaz deituko da. Aurreko lanean bazterreko diskurtsoak baliatu nituen ardatzeko diskurtsoa kritikatzeko. Orain ardatz hori literaturan nola eraikitzen den analizatu dut, Atxagaren Ziutateaz eta Kirmen Uriberen Bilbao New-York Bilbao liburuen bitartez.

Aldizkariaren irakurlearen profila nolakoa da?

I. Atutxa: Aldizkari zientifikoa da eta hori ez da ahaztu behar. Irakurle eredua irakurle teknikoa da. Baina aldizkari zientifikoak irakurle zientifikoarekin duen lotura zalantzan jarri nahi genuke. Interneten argitaratzen dugu. Doan da eta edonor sar daiteke orrialdean. Jakintza maila bat izan behar du irakurleak, noski, baina Berriako literatur kritikak irakurtzen dituena gai izan daiteke gure aldizkariko artikuluak irakurtzeko.

Sortzaileen lana erabili ohi duzue langai ikertzaileek. Zer iritzi izan ohi dute sortzaileek beren obraren gaineko teorizazioaz?

I. Atutxa: Ezin da sorkuntza lana kritikarik gabe ulertu. Ez irakurketa mota bat inposatzeko, ezta literatur sorkuntzak daukan esanahi bakarra deskubritzeko, baizik testu batek eman ditzakeen aukerak zabaltzeko eta eztabaida sortzeko. Nik, adibidez, Itxaro Bordaren testuak edo Hertzainak taldearen testuak lantzean aukera izan dut bi aldeekin hitz egiteko eta pozik sentitu ditut.

Inguratzen denak zer gai aurkituko ditu 452º Fen?

I. Arroita: Zenbaki bakoitzak bi atal ditu. Miszelanea eta Monografikoa. Monografikoak gai bat lantzen du, baina aniztasuna da nagusi. Edgar Allan Poe, Literatura eta Nazio Identitatea, Ikasketa Kulturalak eta gehiago landu ditugu orain artean. Bosgarren honetan aukeraketa berezi bat egin dugu, aurreko zenbakietan onenak iruditu zitzaizkigun artikulu egileekin. Gure aldizkariak gaien aniztasuna du bere alde. Ez da literatura zentzu itxian, oso zabala da.

I. Atutxa: Miszelanean Batman-en gaineko poesiei buruzko lanak egon daitezke, eta aldi berean, itzulpenari buruzko lan teknikoagoak. Edonor sartzen dela ere, intereseko zerbait aurkituko du.

Hurrengo zenbakian zer, adibidez?

I. Arroita: Urtarrilean argitaratuko denak Indarkeria eta identitatearen errepresentazioa Latinoamerikako Literaturan izango du ardatz. Zazpigarrenerako gaia, berriz, Itzulpengintzaren inguruko ikasketak eta Literatura Konparatua.

Aurrera begira, paperera salto egiteko asmorik?

I. Atutxa: Hasieran hitz egin genuen paperaz, baina egun Internetekin oso pozik gaude. Luxua da José Colmeiro bezalako kritikari ezagun batek ingelesez argitaratzea Estatu Batuetatik eta euskaraz eskaintzea Euskal Herrian. Hori Internetekin bakarrik lor daiteke. Papera muga da egun, bai irakurleetara iristeko eta bai testuak zabaltzeko.


Europari erantzutera behartuta, berriz ere, Espainiako Justizia

Auzitegi Nazionalak erabaki behar du Frantzian preso eginiko urteak Espainiako zigorretan nola ezarri.


Memoria biziko bultzatzailea

Piarres Xarriton zendu da, 95 urte zituela, Kanbon. Euskaltzain, idazle, politikari, errefuxiatuen babesle eta elizgizon ohia, kate luze baten lekuko eta eragile izan da

«Suzko gizona»; honela gogoratzen du Lucien Etxezaharreta idazle eta kazetariak Piarres Xarriton, Gure Irratiaren lehen urteetatik ezagutu zuena. Irudiak balio du Jean Louis Davant euskaltzainak Xarritonez aipatu «nortasun handia» irudikatzeko.

Berotzen ahal zen usu, ahoan bilorik gabe Xarriton. Eta orduan hasten zen mundu bat, bere mundua pizten. Agortu ezina zuen memoriaren haritik tiraka. Baionan Jon Miranderen obraz Elekatu Elikatuk antolatu gaualdia horren lekuko izan zen, adibidez, 2013an. Hitzaldian, Jon Mirande eta Piarres Lafitteren arteko harremanak aipatzeko hitza hartu zutenekin ez zela ados, publikotik dudatu gabe «gezurra!» oihukatu zuen, eta bere egiak eman. Bi gizon horiek zuzenean ezagutu baitzituen Xarritonek.

Bere burua ere «apasionatutzat» zeukan Xarritonek, «hori ez da bekatu, baina pasio horrek gogortasun bat ematen dizu batzuetan», aitortu zion Imanol Murua Uriari, 1996ko azaro-abenduko Jakin aldizkarirako egin elkarrizketan.

1936ko gerratik hasten zen nolabait Xarritonen memoria, orduan jada nerabe gazte zela. Gazte gaztetik euskal kontzientziaren jabe egin zen. Eta hortik kasik mende bateko memoria osatuz joan zen. Euskalgintzako eta abertzale historiako eragile zuzen. «Argitzaile eta bultzatzaile», Davantek beti. Eta gehitzen: «Euskal Herrian gauza berrien egiteko bultzatzaile zen. Sen hori bazuen. Aitzindari zen, gauzen hasteko. Gero, kudeaketa ez zen haren dohain nagusia».

1921ean sortu zen Piarres Xarriton, Hazparnen (Lapurdi). Sei anai-arreben artean zaharrena zen. Atzo zendu zen, 95 urtetan, Kanbon (Lapurdi). Astelehenean 15:00etan eginen da ehorzketa, Hazparneko elizan. Hil kapera zabalik egongo da gaur, 15:00etatik, Hazparneko beilatokian.IDAZLE

«Idazlea ote naiz?», askotan galde hori egiten ziola bere buruari idatzi zuen Xarritonek 2004an, BERRIAn publikatu iritzi artikuluan. Bi tesi burutu zituen. Baita liburu eta artikulu andana idatzi ere, bere bibliografia luzea lekuko. Dela Aintzina aldizkarian Marc Legassekin, edo beste. «Ez dut uste aski den egiazko idazlea izateko. Baina zer edo nor naizen ez du munta? Hona non azkenean, aski gostarik, ene lehen saioa atera berri dudan, Politikaz». Hala aipatu zuen De Re Publica edo Politikaz (Elkar) liburua. «Liburu honek eman izan baiteraut ene irakurlearekin elkarrizketatzeko parada. Ez dut uste baden idazlearentzat zorion handiagorik».TRANSMISIOAN

Irakasle gisa jardun zuen luzaz, dela filosofia, teologia edo historia irakasle. Eta hor ere izan zen bultzatzaile. Nola gazteak idaztera bultzatzen zituen gogoan du oraindik Davantek, Maulen irakasle zelarik, edo Euskaldun Gazterian. Gazte aldizkariaren arduradun ere izan zen Xarriton. Bertan idatzi zuten gazte frankok, tartean, Aljeriako gerlatik. Zentsura saihestuz, euskarari esker.

Davant bera egona da irakasle Xarritonek sortu zuen Hazparneko Langintza Eskolan. Laborariek prestaketa egokirik jasotzen ez zutela pentsatzen zuen, eta hortik bururatu zitzaion eskola sortzea. Horren garrantziaz ohartzeko, gaur hortik iraganak non diren ikustea baizik ez dagoela dio Davantek, «laborari munduan zein emankor diren», ELB sindikatua adibide. Xarriton bera eskolatik kanporatu zuten zenbait urtera. Arrazoien artean, batetik, Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi eskolako matematika irakasle izan zela, eta mugaz bestaldera bidali zutela, eta bestetik, Kristiane Etxaluz, hango biologia irakasle izan zena, preso sartu zutela Iruñean garai haietan.

«Amets bat» ere bazuen Xarritonek: «Euskal Herrian egun batez unibertsitate bat gurea izanen genuela», Murua Uriari azaldu zionez. Eta horra nondik hasi zen Udako Euskal Unibertsitatearen sorrera bultzatzen. Ideia bera Carlos Santamariarena izan zen.PARISKO EUSKAL ETXEA

Usu gertatu zitzaion eskas bat sentitu eta eginahalak egitea eskasa betetzeko. Horrela sortu zuen Parisko Euskal Etxea ere. Parisen zegoela, euskaldun langileek ez zutela igandetan biltzeko lekurik jabetu zen. Jose Antonio Agirre Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakaria Parisen erbesteratua zela, bere bulegoa eskatu zion Xarritonek. Horrek onartu. Eta gero, txikiegia gelditu zela-eta hasi zen leku handiago baten bila.MEMORIA

Garrantzitsua zitzaion memoria transmititzea Xarritoni. Euskaldunak beren historiaren jabe izatea. Ez baitzen hala, haren iritziz. Adibide bat: Pierre Broussain izan zuen bere bigarren tesiko gai. Harentzat «euskara batuaren aita edo, bederen, aitona» zen, eta gehiago ezagutarazi nahi zuen.ETXEPARE ETA LARZABAL

Ahanztearen aurkako borroka horretan egin lan oparoaren artean, Jean Etxepare mediku idazlearen eta Piarres Larzabal idazle eta antzerkilariaren lanen biltzaile izan zen Xarriton. Beren idazlanak paratu zituen. Etxepareri zion «miresmena» Lafitteri zor ziola zioen: «Lafitteren ustez, euskararen aldetik gure maisua zen Etxepare. Nire ustez izan dugun intelektual bakarretarik izan da Etxepare», beti Murua Uriari. Larzabalen kasuan, berriz, haren 40 antzezlanetik gora argitaratu ziren Xarritoni esker, gaur egun oraindik ematen direnak.EUSKAL KONTZIENTZIA

Murua Uriari azaldu zion hamasei urte zitueneko pasartea: «Etorri zen jaun erretora handi-handia gure etxera erraitera bere ustez ez nintzela apezten ahalko, komunista bihurtu bainintzen. Abertzale nintzelako eta Francoren kontra agertu nintzelako seminarioan. Giroa Francoren aldekoa zen amorratuki».

Eusko Alkartasunako sortzaileetako bat, 1988ko hauteskundeetan alderdiaren izenean aurkeztu zen. EAren Ipar Euskal Herriko burua izan zen 1988tik aurrera kasik hamar urtez. Baionako Herriko Etxean kontseilari izan zen 1993tik aurrera, bi urtez.EUSKARA

Euskaltzain urgazle izendatu zuten 1950ean, eta euskaltzain oso 1985ean, Piarres Lafitte zenak utzi jarlekuan. Lafittek, hain zuzen, garrantzia ukan zuen Xarritonen bizitzan, irakasle ukan baitzuen hamahiru urtez Uztaritzeko seminarioan. Euskaltzain emeritua zen 2006tik. Euskarak leku zentrala izan zuen bere bizian; beti alde aritu zen. Ez zuen ikusten abertzaletasunik euskararik gabe.ELIZGIZONA

Uztaritzeko seminariotik Baionakora joan zen 18 urterekin. Gero, Erromara teologia ikastera. 1947an apeztu zen. Beste urte bat egin zuen Erroman. Parisen gero, eta 1954an itzuli zen Euskal Herrira. 1974an berriz, Quebecera joan, eta sekularizazioa eskatzea erabaki zuen, eta familiatu zen. Gero eta «isolatuago» sentitzen zen elizan, ezadostasun politiko andana bat tarteko.IHESLARIEI ATEA IREKIRIK

1936ko gerratik ihesi zebiltzanak ezagutu zituen lehenik; ondotik, nazismotik ihesi zebiltzanak. Alemanen denboran, RAF ingeles aire armadako ofiziale bat atxiki zuen zenbait astez sekretupean etxean. Gero, euskaldunak zituen errezibitu: «Ingelesari eman nion babesa, euskaldunei nolaz ez!».

Txillardegiz gain, Irigarai, Elosegi, Aleman, Ugalde, Pujana, Azurmendi, Iztueta... dozena bat bederen eta gehiago ere lagundu zituen. Honela esplikatu zion zergatia Murua Uriari: «Hori gauza naturala zen guretzat. Hori prefetari esplikatu nion. Zu heldu zara Paristik. Baina behar duzu jakin hemengo berri. Hemen gauzak gaizki doazelarik, hemengo jendeak badaki han bestaldean atzeman dezakeela ihesleku bat, eta han badelarik zerbait gaizki doanik, hango jendeak badaki hemen aurki dezakeela ihesleku bat, eta hori zure legeek ez dute kenduko! Ez Errepublikak, ez erregek eta ez enperadorek, hori hor da eta hori ez da ahanzten. Hori da herriaren memoria».


Milaka irri Usurbildik Etiopiara

Puzgarriak, haurrentzako jolasak, txotxongiloak, buruhandiak, tailerrak... denetarik egongo da irailaren 25ean Usurbilen antolatu den Irrien Lagunak klubaren lehenengo jaialdian.

Lehengo asteazkenean aurkeztu zuten jaialdia Usurbilen.

Porrotxek azaldu zuenez, Irrien Lagunak Kluba “euskaraz pentsatutako, landutako eta sortutako proiektua da, alaitasuna eta balio hezitzaileak ere badituena”. Osasuna, natura, zientzia, kultura eta elkartasuna dira Klubak bultzatu nahi dituen balio horiek.

Elkartasuna

Eta azken hori, elkartasuna izango da nagusi Usurbilgo pilotaleku inguruan egingo den festa handian.

Prentsaurrekoan azaldu zutenez, urtero elkarte bat gonbidatuko dute jaialdian parte hartzera.

Aurten Etiopia Utopia fundazioa izango da eta festa handi honetako irabazi guztiak elkarteak duen Irribarreak proiektura bideratuko dira, Oraitz Gartzia elkarteko kideak azaldu zuenez.

Egitasmo honek ospitaleetako erizainak aho osasunean heztea du helburu eta honen lekuko izan ziren Porrotx eta Marimotots apirilean Etiopiara egin zuten bidaian.

“Etiopian badakite irri ozen eta alai egiten, baina guk irribarre distiratsuagoa, txantxarrik gabea egiten lagundu nahi diegu”, azaldu zuen Porrotxek.

Honela, Etiopia Utopia fundazioak bazkari berezia antolatu du, Askatasuna plazan eta Eusko Label enpresak oilasko pintxoak eta sagardoa eskainiko ditu.

Ez ahaztu beraz, irrien lagun guztiek hitzordu berezia dutela irailaren 25ean, Usurbilen.


Etxebehere, Lekunberri eta Mateo preso ez sartzea erabaki du Parisko epaileak

Gibelapenezko zigorra izanen dute, bi etakide etxean aterpetzeagatik. Goienetxea eta Reta zazpi urteko kartzela zigorrera kondenatu ditu

Atzo eman zuen epaia Parisko auzitegi korrekzionaleko epaileak. ETAko bi kide haien etxean aterpetzeagatik atxilotu zituzten hiru herritarrak ez dira presondegira sartuko. Gibelapenezko kartzela zigorra izanen dute guziek: hemezortzi hilabetekoa Graxi Etxebeherentzat eta sei hilabetekoa Terexa Lekunberri eta Jeff Mateorentzat. Iñaki Reta eta Xabier Goienetxea zazpi urteko kartzela zigorrera kondenatu ditu. Frantziako Poliziak 2015eko uztailean atxilotu zituen bostak, Ortzaizen (Nafarroa Beherea), ETAren «aparatu logistiko-militarraren» aurkako operazio batean.

Zigor «gogorrak» dira Clara Rouget abokatuaren hitzetan. Auzitegi korrekzionalean epaitzea berritasun gisa aurkeztua izan bada ere, bere hitzetan ez da lehen aldia, eta auzipetuei leporatzen zietena kontuan hartuta «logikoa» zen. «Ezin da erran Frantziako justiziak urrats bat egin duenik, eta emandako zigorrak ez dira apalak», deitoratu du. Bere hitzetan, epaileak ez du kontuan hartu Euskal Herriko testuinguru politikoa. «Retak eta Goienetxeak ihes eginda eman dituzten urte gehienak 2011tik aitzina izan dira. Hau da, epaiketan azaldu duten gisan, ihesaldian zehar bake prozesuaren alde, eta ETAren armagabetzea posible egiteko aritu dira lanean, Frantziako eta Espainiako gobernuetatik erantzun baikorrik izan gabe. Kontuan hartuta 2017ko apirilaren 8tik erakundea armagabetua dela, eta joan den maiatzetik ez dela gehiago existitzen, zazpi urteko kartzela zigorra biziki kondena gogorra da», salatu du Rougetek.

Astelehenean eta herenegun iragan zen bost euskal herritarren kontrako epaiketa Parisko auzitegi korrekzionalean. Gaizkile taldeko kide izatea eta armak eta dokumentazio faltsua edukitzea leporatzen diete Retari eta Goienetxeari. ETAko kideak aterpetzea beste hirurei. Arriskuen jakitun eta egiten zutena euren gain hartuta egin zutela esplikatu zuen Jeff Mateok epailearen aitzinean. Aitzinetik ere beharrean zen jendeari ateak ireki zizkietela adierazi zuen Mateok, eta ETAk jarduera armatua utzi eta lau urtera bake prozesua laguntzeko aukera gisa ikusi zutela. Bi urte geroago armagabetu zen ETA, hamarnaka herritarren parte hartzearen ondorioz. Gertakariek arrazoia eman dietela aldarrikatu zuen. Ildo berdinetik egin zituzten adierazpenak Etxebeherek eta Lekunberrik ere, eta presoen hurbilketa eta larriki eri direnen egoera aipatuta, justizia trantsizionaleko neurrien beharra aldarrikatu zuten. Gibelapenezko zigorrak eman zizkien atzo epaileak.

Indar harreman berria

Urtarrilaren 12tik aitzina Frantziako Gobernua mugiarazteko indar harreman berri bat eraiki nahi du Bake Bideak. Hala esplikatu zuen, atzo goizean, Anaiz Funosas elkarteko presidenteak. Joan den astean iragarri zuten Ipar Euskal Herriko ordezkaritzaren eta Frantziako Justizia ministerioaren arteko elkarrizketak «etenak» zirela. Azaroaren 15ean egin zuten azken bilkura. «Elkarrizketak hasi ditugunetik 25 euskal presoren hurbilketak izan dira Lannemezango eta Mont-de-Marsaneko presondegietara. 22 presori DPS estatusa kendu diete», azaldu du Funosasek. Mediatikoki ezagunenak diren presoek sortu dute desadostasuna, horiek ez dituela hurbilduko erran baitu Justizia Ministerioak. Bigarren arazoa teknikoa da, ez baitago emakumezko presoak hartzeko presondegi egokirik Euskal Herritik hurbil dagoena.

Funosasen iritziz, PSOE Espainiako Gobernura iritsi denetik berriz Espainiarekin «lerrokatu» da Frantziako Gobernua, eta horregatik, beharrezkotzat jo du herritarren presioa areagotzea. «Urtarrilaren 12ko manifestazioak dinamika berri baten abiatzea izatea nahi dugu, indar harreman berri bat sortzeko Frantziako Gobernuarekin». Ondoko asteetan gatazkaren konponbidean eman diren azken urratsak eta euskal presoen egoera laburbiltzen dituen aldizkaria banatuko dute 50.000 aletan, eta hautetsiekin eta eragileekin ere lanketa berezia abiatuko dute.


Eskualdeko hainbat ikastetxe publikok kalitate arloko ziurtagiriak jaso dituzte

2014-2015 ikasturtean kalitatezko kudeaketa baten alde egindako lana aitortzen duten ziurtagiriak banatu zituzten abenduaren 17an Iruñean. Nafarroako 21 ikastetxe publikok lortu dute izendapena, horien artean Berako Toki Ona institutuak bikain ziurtagiria eskuratu du (kalitate maila gorena) eta Doneztebeko San Miguel Ikastetxeak, Elizondoko Ikastetxe Publikoak, Lesakako Irain Ikastetxe publikoak eta Elizondoko Lanbide Heziketa Institutuak kalitatearekiko konpromisoa ziurtagiria.

Nafarroako 124 ikastetxe publiko ari dira kalitatezko sarearen baitan lanean. Ikastetxe horiek, urtero Hezkuntza ikuskaritzako ebaluzioa izaten dute, departamenduaren kalitatezko kudeaketa sistema SGCC 2013 araua nola ezarri duten aztertzen duena. Ebaluzio hori gainditzen dutenek lortzen dituzten kalitatezko ziurtagiriak. Dagoeneko 20 ikastetxek lortu dute bikain ziurtagiria eta 16 ikastetxek kalitatearekiko konpromisoa ziurtagiria.

Aurtengo sarituak 8 ikastetxe izan dira Bikain ziurtagiria eskuratu dutenak: Berako Toki Ona Ikastetxe Publikoa, Iruñeako Mendillorri, Paderborn-Victor Pradera, San Juan-Donibane, Navarro Villoslada eta Iturrama ikastetxeak eta Villavako Lorenzo Goicoa eta Atargi ikastetxeak.

11 ikastetxek berriz, Kalitatearekiko konpromisoa ziurtagiria eskuratu dute. Eskualdekoak lau dira; Doneztebeko San Miguel Ikastetxeak, Elizondoko Ikastetxe Publikoak, Lesakako Irain Ikastetxe publikoak eta Elizondoko Lanbide Heziketa Institutuak. Beraiekin batera, Iruñeako Basoko, Agroforestal, Mendillorri eta Amaiur Ikastetxeak, Nuestra Señora de Orreaga HLHIP/DBHI (Garralda), CPEIP Zelandi HLHIP (Altsasu), eta IES Huarte (Huarte).


New York "hondamendi larriko gune"

Uste baina triskantza handiagoa eragin du 'Sandy' urakanak New York eta New Jersey zeharkatzean. Txikizio handia eragin du, eta Obamak "hondamendi larriko gune" izendatu ditu eremu horiek.


Abizena, eta zerbait gehiago

PSNko buruari familiatik datorkio alderdi horren aldeko hautua, baina trebakuntza eta PSNren zirrikituak ondo ezagutzea ere baliagarri suertatu zaio ibilbide politikoan.

Sozialismoaren beste buruzagi esanguratsu batzuei bezala, Maria Txibiteri ere (Cintruenigo, Nafarroa, 1978) familiatik datorkio tradizio politiko horrekiko atxikimendua. Haren osaba Carlos Txibite zen, 2004tik 2008ra PSNko idazkari nagusi izandakoa —karguan zela hil zen—. Carlos Txibiteren alaba bat ere, Lorena Txibite, PSNko zuzendaritzako kidea izan zen 2008tik 2012ra.

Baina abizenaren itzalak baino zerbait gehiagok eraman du Txibite PSNren lehen lerrora eta, orain, Nafarroako lehendakaria izatera. Hura ezagutzen dutenek nabarmendu dute ongi prestaturiko politikaria dela, trebatua eta ikasia. Eta, bestalde, PSNn egin duen ibilbide luzeak —1998an Nafarroako Gazte Sozialistak erakundean izena eman zuenetik da alderdiko kidea— aukera eman dio PSN ongi baino hobeto ezagutzeko, bai barne egituretan, bai instituzio lanetan.

Txibitek Soziologia ikasi zuen NUP Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Geroago, master eta graduondoko ikasketa batzuk ere egin zituen: Giza Baliabideen Kudeaketa eta Antolakuntza, Lan Arriskuen Prebentzioa, eta hauteskunde kanpainen inguruko graduondoko ikastaro bat ere egina du. Hala ere, lan ibilbide gehiena alderdiari lotutako ardura instituzionaletan egin du.

Txibite 2001ean sartu zen PSNren gazte erakundearen zuzendaritzan, eta 2003an, Cintruenigoko zinegotzi izendatu zuten. Handik Nafarroako Parlamentura igaro zen 2007an; hurrengo hauteskundeetan, 2011n, berriro hautatu zuten legebiltzarkide, eta bizitoki zuen udalerrian, Eguesibarren, zinegotzi aukeratu zuten.

Hor hasi zen Txibiteren bidea alderdiaren lehen lerroan. PSNren zuzendaritzan sartu zen, eta Madrilera jauzia egiteko abagunea ere iritsi zitzaion, senatari izendatu baitzuten. 2014an, Roberto Jimenez PSNren orduko idazkari nagusiak iragarri zuenean ez zela aurkeztuko Nafarroako lehendakarigai sozialista izateko, Txibite primarioetara aurkeztu zen, eta handik egun gutxira bere hautagaitzak espero gabeko bultzada jaso zuen: Pedro Sanchez PSOEren idazkari nagusi hautatu berriak telefonoz deitu zion, eta proposatu zion Senatuko talde sozialistaren bozeramaile izatea. Ardura horretan arituko zen Senatua utzi arte.

Askoren arabera, sektore ofizialaren hautagaitza izan zen berea Nafarroako lehendakaritzarako hautagai sozialista aukeratzeko primarioetan. Aise gailendu zen, botoen %59 lortuta. Ondoren, PSNren idazkari nagusi izateko ere aurkeztu zen, eta berriro nagusitu zen.

Baina PSNren buru berriaren arrakasta alderdi barruko bozetara mugatu zen. 2015eko hauteskundeetan, inoizko emaitzarik kaskarrenak izan zituen PSNk —zazpi parlamentari—, eta, okerragoa izan zena, haren botoak ez ziren erabakigarriak izan balantza batera edo bestera eramateko. Geroa Baiko Uxue Barkos izendatu zuten lehendakari, eta haren agintaldian, PSN saiatu zen aldaketaren gobernuari oposizioa egiten eta aldi berean eskuinaren indarrekin distantzia gordetzen, baina sakoneko gai gehienetan UPN eta PPrekin lerratu zen.

Orain, aldiz, haizea alde izan du, eta, horri esker, Nafarroako lehendakari bihurtu da mendian ibiltzearen eta Vetusta Morla, Lori Meyers eta antzeko indie taldeen zalea den politikaria.


Egun hauetako opari polita: 'Gomezagoren gutuna' ipuina

Iaz Baleikek argitaratu zuen ipuina salgai dago, 10 €-an, Aizpurua eta Otaño liburu-dendetan, Mandala paper-dendan, turismo bulegoan eta Alondegian.

Hemen irakur ditzakezue aurkezpenean esandakoak.


«Atzerapausorik ez da izan; normaltasun osoz aritu gara, legeak betez»

Jaurlaritzako ibilbidea amaitzear, egindako lanaren balorazio ona egin du Auzmendik. Adostasuna izan du ahotan behin eta berriz. Datorren gobernuak ere hori gogoan izatea nahitaezkotzat jo du.

Agintaldia amaitzear, baina lanez lepo jarraitzen du Lurdes Auzmendik (Ataun, Gipuzkoa, 1956), Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordeak. Euskaltegi itunpekoen egoera du kezka iturri: matrikulazioa %25 jaitsi dela ohartarazi dute. Jaurlaritzan eginiko lana defendatu du Auzmendik, eta adierazi du murrizketak beste alor batzuetan baino txikiagoak izan direla hizkuntz politikan. Oraindik ez du erabaki zer egin kargua uztean; unibertsitatera itzultzea du buruan, hala ere.

Mozketak dira hizpide azken boladan. Hizkuntz politikan beste alorretan baino gehiago murriztu duzue?

Inolaz ere ez. Hasiera-hasieratik, hizkuntza politika oso zaindua izan da gobernu honetan. Euskararen alorreko aurrerapausoak ez dira egoeraren araberakoak; ibilbide luzeko kontua da, eta funtsean ezin da geratu. Hasieratik esan genuen: euskararen normalizazioan zein da nahitaezko sarea? Bost diru laguntza deialdi handi dauzkagu; azken batean, gizartea baita bere egin behar duena hizkuntz politika. Bost deialdi nagusi horietan oso mozketa txikiak izan dira agintaldi osoan, gure helburua zelako sare horiek sendo jarrai zezatela lanean. Mozketak egin behar izan ditugu, tamalez, denok bezala, baina ez dira hain handiak izan.

Itunpeko euskaltegiek ohartarazi dute lau ikasletik bat galdu dutela.

Matrikulak ixten ari dira egunotan. Euskaltegi pribatuak kezkatuta daude. Publikoak, ez; badirudi matrikulak normal egiten ari direla, gorabehera gutxirekin. Pribatuek iragarri dituzten emaitzak badituzte, benetan kezkatzekoak dira. Ez dut uste jaitsiera hain handia izango denik. Euskaltegiak oso garrantzitsuak dira: erabilera sustatu behar dugu, eta, erabiltzeko, jakin egin behar da.

Zer gertatu da hainbeste jaisteko?

Ez dakigu. Lehen bilera egin dugu [ostiralean], eta esan diet egun batzuk badaudela matrikula itxi arte. Goazen itxarotera. Kosta egiten zait sinestea udal euskaltegietan ez jaistea eta besteetan bai. Diru arazoa izan daiteke, agian, baina aldea ez da hain handia. Balorazioak egiten hasi aurretik, datuak behar ditugu. Dudarik gabe, erorketa aurreikusten genuenaren gainetik oso handia bada, ni konprometitu naiz gobernuak lan egingo duela bilatzeko nola gutxitu daitekeen eragin kaltegarri hori. Batez ere langileengan, haiek jasango dutelako eragina.

D eta B ereduetako ikasleak tituluetatik salbuesteak eraginik izan du?

Ezetz esan digute. Oro har, egun dugun egoera penagarri honetan, kontuan ez da hartu behar egoera ekonomikoa soilik; psikologikoa ere aintzat hartu behar da. Langabezian dagoenak ez badauka itxaropenik lanean hasteko, nola edukiko du euskaltegira hurbiltzeko animoa? Hiru herrialdeen artean aldeak daude agintari politikoen aldetik, baina beherakada horretan ez dago apenas alderik.

Azken ebaluazio diagnostikoa: sare publikoan D ereduko ikasleen %28 eta B eredukoen %53 ez dira batez besteko mailara iristen euskaraz. Bidezkoa da tituluetatik salbuestea?

Dekretuan finkatutako aitortza mailak apalenak dira, gure inguruko lurraldeekin alderatuz. Ez dugu dudarik ikasleek badutela aitortutako maila. Asko gogoetatuta eta eragile eta aditu askorekin hitz eginda hartutako erabakia da. Oso zuhur jokatu dugu. Badakigu gurea egoera berezia dela; daukagun euskaldun kopurua daukagu, oso poliki goaz, gatozen lekutik gatozelako. Baina oro har, bai, badaukate aitortutako maila.

Izan dira kritikak hizkuntz eskakizunak jaitsi egin direlakoan. Atzerapausoa ekarri du gobernu honek?

Atzerapausorik ez da izan. Osakidetzako oposizio sistemari egin zaio kritika. Lehenago hainbat urtez erabilitako sistema batera itzuli zen, eta konbentzituta gaude euskara ez dela soilik kaltetua ateratzen, baizik hobeto dagoela. Ez da izan atzerapausorik. Normaltasun osoz aritu gara, eta legeak arautzen duena bete da. Aurrerapausoak eman ditugu: administrazio barruan, itzultzaile zerbitzu osoa zentralizatu da, eta zer testu itzuliko diren zehaztu; horrek dakar testu batzuk euskaraz sortzea. Erabilera handitu dugu. Lantzen ari dira hizkuntz eskakizunen azterketa sakon bat. Urte amaierarako eginda egongo da. Egokitzapenak egin beharra dagoela denek onartzen dute. Ez du esan nahi eskakizun gutxiago behar direla. Postu batzuetan gehiago idatzizkoa edo ahozkoa behar den zehaztu behar da, adibidez.

Euskarazko hedabideek beste antolaketa bat behar dutela esana duzu. Zein da zure proposamena?

Sektorearekin harremanak sarri izan ditugu, eta oso emankorrak. Sektoreari askotan esan diot: behar ditugu hedabide sendoak, indartsuak. Ez dut esaten horrenbeste herri aldizkari interesgarriak ez direnik, baina nahitaezkoak ez dira. Dena ez da nahitaezkoa euskararen izenean. Garbi daukat euskarazko egunkari on eta sendo bat behar dugula, edizio elektroniko indartsu bat ere edukiko duena. Eta hori BERRIA da, edo toki hori betetzea BERRIAri dagokio. Krisiak harrapatuta, edizio elektroniko hori egiteko arazoekin dabil, eta horregatik erabaki du Eusko Jaurlaritzak hitzarmen bat sinatzea BERRIArekin. Diru laguntza bat jasoko du, 200.000 eurokoa, Interneteko edizio horretarako behar dituen inbertsioak egin ditzan. Euskal irakurle asko daude horren egarri, eta seguru nago askoz gehiago inguratuko direla bide berri hori sendotu ondoren.

Euskalgintzarekin nolako harremanak izan dituzu?

Oso erosoak. Niretzat ez zen arrotza, mundu horretakoa bainaiz. Jario izugarria eduki dugu, eta oraindik betea dut agenda, hauteskundeak hurbil egon arren. Gorabeherak izan dira, noski, baina ateak beti zabalik izan dituzte.

Ramon Etxezarretak esana da: «PSE-EEk aukera historikoa dauka euskararen munduek etxeko senti dezaten». Lortu du?

Nik uste dut baietz. Gobernuko arduradunokin hizkuntz politikaz hitz egiten ari denean bat, ez da pentsatzen ari alderdi sozialistakoa dela. Agintaldi honetan aurrerapauso handia egon da gizarteak ez dezan kontuan hartu euskararen aldeko aldarrikapenak egiten ari dena zer alderditakoa den; euskararen aurkakoak egiten baditu, normala denez, lupa handia jarriko du horretan. Zorionez, desagertu dira geratzen ziren mesfidantza aztarna horiek. Alderdi sozialistak ez zuen dudarik: bere egiten du euskara, eta hori erakusten ari gara egunero.

Nafarroako Gobernuarekin akordio bat sinatu duzue. Hautsitako harremana berreskuratu du Jaurlaritzak?

Harremanak bazeuden Nafarroako Gobernuko jendearen eta Jaurlaritzakoaren artean. Lan harremanak. Ez da gogorra izan akordio hori lortzea. Aspalditik landuta zegoen. Barruan lan egiten bada, zer arazo dago modu irekian aitortzeko? Jarraipen batzorde bat badago. Identifikatu dugu zertan aritu lankidetzan, eta izendatuta daude arduradun teknikoak.

Euskara Sustatzeko Ekintza Plana parlamentura igorrita dago. Gerta daiteke legegintzaldi batetik besterako tartean tiraderan geratzea?

Espero dezagun ezetz, benetan hutsegite izugarria bailitzateke. Dudarik gabe EAJk, PSEk, PPk eta EH Bilduk erronka hori izango dute legebiltzarra osatzean. Espero dut lehenbailehen heltzea, hobekuntzak egitea eta onartzea. Hankak lurrean egindako plana da, gauza xeheetara jaisten dena. Lerro nagusietan ados egonik, falta zaiguna da esatea nola egiten den hori. Espero dut 2013ko erdia baino lehen abian izatea plana.

Beste kolore bateko gobernua izango da hurrengoa. Oraingo erabakiak atzera botatzeko arriskua badago?

Segun nor datorren, agian izango du tentazio hori. Guk ez genuen eduki. Egia da gauza batzuk aldatu genituela, adostasun handirik gabe onartu zirenak. Hizkuntz politika edonorentzat izugarrizko erantzukizuna da. Kasu guztietan ez gaude denok ados, baina, oro har, adostasun handiarekin ari gara. Datorrena datorrela, espero dut metatzen jarraitzeko borondatearekin etortzea. Hobe da zerbait hoberako egitea, desmuntatzen eta aldatzen denbora galtzea baino. Adostasun handiz eginiko gauzei eutsi egin behar zaie.


Zer egongo da zapatuan Bergaran egingo duten Debagoieneko Erle Egunean?

Antolatzaileek Bergara aukeratu dute laugarren aldiz egingo den Debagoieneko Erle Eguna egiteko. Aurtengo nobedadeen artean, bisita gidatuak egingo dituzte Laboratorium Museoan jarriko duten erlauntza bat bertatik bertara ezagutzeko. Deba Garaia Landa Garapenerako Elkarteko Agurtzane Diazek azaldu du egitaraua.


Arantza ateratzeaz gain, bonusa

Cisneros izan zuen aurrez aurre atzo Hernanik, iaz igoera faseko aurreneko saiakeran kanpoan utzi zuen talde madrildarra. Eta orduko arantza ateratzea lortu zuen 26-24 irabazita. Bonusa ere lortu zuen.

Hernani ez zen ondo hasi. Huts dexente egin zituen eta 15garren minuturako 11 puntuko aldea ateratzen zion Cisnerosek. Hernanik, ordea, erremontatu eta 19-14 iritsi ziren atsedenaldira. Bigarren zatian aurretik jarri ziren berriz madrildarrak. Azken momentura arte borrokatu zuten hernaniarrek eta 13 minuturen faltan, Oier Garmendiak entsaioa egin zuen. Azkenean, 26-24 Hernaniren alde. Entsaioak: O. Garmendia (2), I. Genua (1), D. Pelaz (1). Genuak hiru entsaio gauzatu zituen.

Ikasten jarraitzeko gogoz

Emakumezkoen taldeak gaur hasiko du Euskal Txapelketa Eibarren aurka, 12:00etan Landaren. Taldeak asko hobetu du eta ikasten jarraitzea du helburu.


Uraren zerga kobratuko dute lau herritan

Goierriko lau herritan uraren, arazketaren eta saneamenduaren zergak kobratzeko epea ireki dute. Ataunen uztailaren 31ra arte dago ordaintzeko epea, Ur Kontsortzioaren bidez. Altzagan, Araman eta Itsasondon, bigarren hiruhilekoko kopuruak udalak kobratuko ditu, abuztuaren 30era arte.


Hungarian baieztatu egin da eskuinerako joera

Eskuin liberalen eta eskuin muturreko arrazisten gorakada harrigarria izan da, parlamenturako hauteskundeen bigarren itzulian.

Hungarian parlamenturako hauteskundeen bigarren itzulia egin dute eta eskuin liberalen eta eskuin muturreko arrazisten gorakada harrigarria izan da.

Hungaria, Europako bloke komunista zenean, ekonomian onenetarikoa zuen, eta komunismotik kapitalismora trantsizioa egiten azkarrenetarikoa izan zen.

Hala ere, bere ekonomia hondatu egin da eta gaur egun, Erdialdeko Europan okerren dagoenen artean dago. Eta egoerak mesede egin dio, espero zenaren kontra, ezkerreko alderdiei ez, eskuindarrei.

FIDESZek, alderdi liberalak, aulkien bi herenak lortu ditu, hortaz, nahi duena egin dezake, Konstituzioa aldatu ere.

Eta harrigarria da baita JOBBIK alderdiaren emaitza, Hungaria hobe baten aldeko mugimenduak, ia botoen %20 lortu du, 2006ko hauteskundetan lortutako emaitzekin alderatuz, halako zortzi. Bere taktika argia da, ijitoek, judutarrek eta inmigranteek dute gertatzen den guztiaren errua, eta horrela lanpostua galtzeko beldur diren langile askoren botoak lortu dituzte.

Sozialdemokratak, orain arte Gobernuan, botoen % 20arekin zigortu dituzte. Hungariak eskuinera emandako bira, beraz, harrigarria izan da.


Proiekzio-solasaldia eta azoka solidarioa, jardunaldien bukaeran

Errefuxiatuei elkartasuna adierazteko jardunaldiak antolatu ditu herritar talde batek aste honetan, Argi izpi bat itsas ilunean. Ongietorri, errefuxiatu! izenburupean. Ostegunean eman zieten hasiera ekitaldiei, pintxopote bereziarekin. Eta ostiralean ere izan ziren hainbat ekintza: Yo estoy con la novia pelikula ikusi zuten Martuteneko Arantzazuko Amako ikasleek, eta ondoren, hitzaldia eskaini zuten Salvamento Marítimo Humanitarioko bolondresek, baita gaiari lotutako antzerki bat ere.

Baina ez dira aste honetako ekintza bakarrak izango, izan ere, gaur eta bihar ere, izango da tartea errefuxiatuen egoeraz hausnartzeko.

Proiekzio irekia, gaur

Arantzazuko Amako ikasleekin egin zuten bezala, nahi duten herritarrek Yo estoy con la novia pelikula ikusteko aukera izango dute gaur, iluntzeko 20:00etan hasita. Behin pelikula bukatuta, protagonistekin solasaldia ere izango da. Kultur etxean egingo dituzte bi ekintzak, eta elkartasunezko 2 euro ordaindu beharko dira sartu ahal izateko.

Azoka solidarioa, bukatzeko

Bestalde, bihar izango da azkeneko eguna, eta hori ospatzeko, kalera aterako dira. Hain zuzen, azoka solidarioa egingo dute Joseba Barandiaran plazan, eta han salduko dituzte, besteak beste, Zaporeak eta SMH taldeko materiala, gozoak, pintxoak, pitxiak... Umeentzako jolasak eta musika ere, ez dira faltako.

Erakusketa ere, bihar arte

Ekintzez gain, erakusketa ere izan da aste honetan zehar. Javi Julio argazkilariak Grezian bizitutako esperientzia islatu du argazkitan, eta horiek herriko hiru txokotan jarri dituzte: Ikatza eta Zipotza tabernetan, eta Ogi Berrin. Gaur izango dute astigartarrek, argazkiak ikusteko azkeneko aukera.


'Gurekin Jai' bideoklipa aurkeztuko du gaur Harremantxok

Antxoko gaztetxean aurkeztuko du gaur Harremantxok jai parekideak aldarri landu duten Gurekin jai bideoklipa. Hainbat emakume antxotar bildu dira eta jaietan dantzatzeko aproposa den abestia baten bertsioa egin dute, sanferminetan erasorik gabeko gunea aldarrikatzeko. Gaurko aurkezpenaren ondoren, sare sozialetatik zabalduko dute bideoklipa.

Gaurko aurkezpenean, beren bideoklipaz gain, Bilgune Feministak landu duen Festa dezagun gaurdanik geroa dokumentala eskainiko dute. 18:30ean hasiko da aurkezpena.


Jarrera aldatzeko eskatu diete CCOOk eta UGTk talde parlamentarioei

Ezkerreko taldeen zuzenketak txalotu dituzte sindikatuek, eta EAJk "askatasun sindikala hausten" saiatzea eta CiUk kontratua amaitzeko arrazoietan behin eta berriz sakontzea kritikatu dute.

CCOOk eta UGTk jarrera aldatzeko eta "elkarrizketa sozialaren eta hitzarmen kolektiboaren bideetara" itzultzea eskatu diete talde parlamentariei.

Ramon Gorriz eta Toni Ferrer CCOOko eta UGTko Ekintza Sindikaleko idazkarien ustez, lan-erreformaren inguruko talde parlamentarioen zuzenketek langileen eskubideen murrizketan "sakontzen" dute eta horregatik, ezkerreko taldeen betoa txalotu dute.

PPk hitzarmen kolektiboen inguruko zuzenketak errepikatzea kritikatu du Ferrerek eta EAJk "askatasun sindikala hausten" saiatzea eta CiUk kontratua amaitzeko arrazoietan behin eta berriz sakontzea gaitzetsi du.

CCOO idazkariak, bere aldetik, lan erreformaren helburuei eusten zaiela azpimarratu du. Hain zuzen, lan-bermeak deuseztatzeaz gain, eskubideak murrizten direla, kaleratzea azkarragoa, errazagoa eta merkeagoa dela, eta hitzarmen kolektiboa ahultzen den bitartean, enpresariei botere gehiago ematen zaiela gaineratu du.

Lan eta formazio eskaintzei uko egiteko langabeek duten 100 egunetako epea 30era murrizteko Gobernuaren neurriari dagokionez, UGTko idazkariak esan du "langabeei segika ibiltzeko tresna" dela eta "prestazioak murriztea" helburu duela.


Aralarko santutegian, igandetan, kantatutako bezperak


‘Shine Again’ antzerki musikala emango dute asteburuan Azkoitian

(Argazkia: Shine Again)

Donostian, Azkoitian, Azpeitian eta Elgoibarren egin ostean, ekainaren 16an –ostirala–18:00tan, eta 18an –igandea– 19:00tan Baztartxo antzokian eskainiko dute Shine Again antzerki musikala. Azkoitiko eta Azpeitiko neska-mutil gazte batzuek sortutako antzezlana da. Sarrerak 4 eurotan salduko dituzte, eta irabazien erdia Aspanogi haur minbizidunen elkartearentzat izango da. Sarrerak aurrez salgai egongo dira Azkoitiko Elkarguneko Gazte Informazio Bulegoan eta Kultur Sailean.

Antzerki musikalean 30 pertsona igoko dira oholtzara, eta abestu, dantza nahiz antzeztu egingo dute. “Emanaldi koloretsua, entretenigarria eta musikaz betea”, dela azaldu dute antolatzaileek. Lehengo zein gaur egungo musika entzun ahal izango da, eta adin guztietako ikusleei zuzenduta dago saioa. Gainera, azken bi emanaldiak izango direnez, “hainbat sorpresaz” gozatzeko aukera izango dute ikusleek.

Ikuskizunaren promozioa egiteko asmoz, ekainaren 12an Floreaga Ikastetxean eta 13an Xabier Munibe Ikastolan dantza bana egingo dute umeak eskolatik irtetean.

Ekainaren 20an, 18:30etan, Elkarguneko areto nagusian bideo proiekzio bat egingo dute entseguetan eta emanaldietan grabatutako elkarrizketa eta bideoak erakutsiz. Ekitaldi horretan emango diote Aspanogi elkarteari txekea.

Ikuskizunak ikastola batean krisiak izan dituen eraginak azaltzen ditu. Ordura arte bi talde zeuden ikastolan: bata eliteko dantzariz osatuta, eta bestea, berriz, afizionatu hutsez. Baina murrizketen ondorioz, Junek, orain arte eliteko dantzariak zuzentzen zituenak, bere taldean jende baldar eta traketsa hartu beharko du. Orduantxe hasiko da guztia, Junek irabazleen taldea izatetik galtzaileena izatera pasa daitekeela ikusten duenean. Egoera horretan pertsonaiak hainbat sentimenduren artean murgilduko dira: laguntasuna, amodioa, traizioa… Baina, batez ere, irabazteko grina nagusituko da.

Irakurri hemen Gipuzkoako Hitzak ikuskizunaren inguruan egindako erreportajea.


Boutique breaks

Oskar Tenak gidatutako musika saioa. Gaurkoan, Beastie Boys taldearen Paul's Boutique diskoaren barnean sartu gara. 1989. urtean zen, eta taldeak beraien bigarren diskoa kaleratu zuen. Estiloa berrasmatzen jakin zuten, sampler teknikaren maisulan bat ekoiztuz. Hemen erabilitako abesti batzuk:

Sugarhill Gang - 8th Wonder

Beastie Boys - Fight for you right

Funky 4+1 - That's the joint

Zapp & Roger - So ruff so tuff

Foxy - Get off

Cameo - Shake your pants

Zapp & Roger - Heartbreaker I & II

Afrika Bambataa - Jazzy sensation

*Sampler teknika: Abestiak erabiltzea abestiak egiteko, 1970. hamarkada hasieran erabiltzen hasi zen.


Villabonara ere heldu dira errege magoak

Eguraldiak gehiegi lagundu ez badu ere, Meltxor, Gaspar eta Baltasar haurren algara artean iritsi dira Villabonara. Txikitxoenek ilusioz eta desiraz jaso dituzte erregeak eta aurtengo ibilbidea ohikoa baino txikiagoa izan bada ere page, opari, dantza eta musika artean eman diote buelta Villabonari.

[Argazkiak]


Aurki erabilgarri izango da Orozkon jarri berri duten oinezkoen zaldaina

Orozkoko Andra Mari eta Ibaiondo kaleak Altube ibaia gainetik lotuko dituen oinezkoen zaldainaren lanak aurrea doaz. Egurrezko egitura abenduaren 23an ezarri zen eta urteko lehen hilabeteetan, urtarrilan bertan seguruenik, erabilgarri egongo dela iragarri du Orozkoko Udalak.

Orozkoko Zubiaur auzoan, Andra Mari kalearen inguruan, sortu berri den etxebizitza gunea, ibaiaz beste aldera dauden azpiegiturekin, eskola eta kiroldegiarekin, besteak beste, lotzeko ekimena da hau.

Orozkoko Andra Mari eta Ibaiondo kaleak Altube ibaia gainetik lotuko dituen oinezkoen zaldainaren egurrezko egitura abenduaren 23an ezarri zen. Hilabete hau amaitu baino lehenago, erabilgarri egongo dela iragarri du Orozkoko Udalak.

Orozkoko Zubiaur auzoan, Andra Mari kalearen inguruan, sortu berri den etxebizitza gunea, ibaiaz beste aldera dauden azpiegiturekin, eskola eta kiroldegiarekin, besteak beste, lotzeko ekimena da hau.

EAJk 2011 urterako aurrekontuan aurreikusita utzi zuen proiektu honek, 72.000 eurotako aurrekontua izango du, BEZ barik. Egurrezko egiturak 25,60 metroko luzera izango du eta 2,5 metroko zabalera.

Zaldaina ezarri zeneko argazkiak blog honetan bistara daitezke "Las miradas de Jose Asensio Larrinaga".


Txina munduaren beldur da orain

Asiako erraldoiak garaitzear du koronabirusa: herritarrak kalera irteten hasi dira berriro, eta berrogeialdi zorrotzak ezartzen dizkiete beste herrialde batzuetatik iritsitakoei.

Eguzkia irten da Txinan. Tenperaturak jauzia egin du, eta udaberria iritsi da bat-batean. Erabat desagertu dira SARS-CoV-2 koronabirusaz herrialdean bertan kutsatuak: asteartean, lehen aldiz, Txinan ez zuten erregistratu herrialdean bertan kutsatutako kasurik. Beste herrialde batzuetatik iritsitako kutsatuak soilik atzeman zituzten. Hamalau egunez berrogeialdian jartzen dituzte herrialde mordo batetik iritsitako herritarrak; aurki, Europako Batasuneko herrialde guztiak egongo dira berrogeialdirako zerrenda horretan.

Asteetan hutsik egon dira aireportuak, eta orain milaka lagun ari dira direnak eta ez direnak egiten Txinara bueltatzeko. «Seguruago sentitzen naiz hemen», adierazi du telebistan Alemaniatik iritsi berri den bidaiari batek. Behin-behineko egoitza batzuetara eramaten dituzte bidaiari guztiak: deklarazioa hartzen diete, koronabirusaren probak egin, eta zehazten diete non egin behar duten berrogeialdia. Hasieran gobernuak berak hartzen zuen bere gain horren gastua, baina, ikusita zenbat bidaiari ari diren iristen, nork bere sakelatik pagatu behar du dena.

Antxon San Miguel euskal herritarra Ningboko lantoki batean aritzen da, eta uste du zortea eduki duela, eragotzi baitute emaztea eta bi alabak hotel batean edo bakartze eremu batean sartzea: etxean itxita daude. «Agintariek ez didate onartzen haiekin inolako kontakturik izatea, eta mendialdeko hotel batera joan naiz». Txinaren lana goraipatu du San Miguelek: «Une oro ari dira artatzen emaztea eta alabak: mediku bat egunero joaten zaie tenperatura hartzera, eta erosketak etxera igotzen dizkiete».

Txundituta

Birusa berriro zabaltzea eragotzi nahi dute agintariek. «Oraingo helburua da beste infekzio olde bat ekiditea: 1918an hori gertatu zen gripe espainiarrarekin. Gobernuak ez ditu mugak itxi nahi, baina ez du arriskurik hartu nahi, pikutara joango bailitzateke koronabirusa garaitzeko egindako sakrifizio osoa». Guillaume Zagury mediku espezialista mintzo da: SARS birusaren krisia bizi izan zuen Txinan 2002 eta 2004 artean, eta harrituta dago Europaren ekintza faltarekin. Hala daude Txinako herritarrak ere: txundituta, ikusita Mendebaldeko gobernuek ez dituztela ixten oinarrizkoak ez diren enpresa guztiak. «Uste dut mundu osoak ikasi beharko lukeela Txinaren esperientziatik», nabarmendu du Liao Yinglingek. Shenzhengo enpresa teknologiko batean lan egiten du, eta hilabete baino gehiago eman du etxetik atera gabe.

«Urtarrilaren 19an bueltatu nintzen, Urteberria familiarekin pasatzeko, eta 21ean utzi nion kalera ateratzeari. Martxoan itzuli naiz ohiko bizimodura, baina maskararekin ibiltzen naiz beti», azaldu du. «Denaren beldur izan naiz. Jakina, infekzioaren beldur, nire gurasoak adinekoak direlako. Baina izan dut lanetik kaleratuko ninduten beldurra ere. Zorionez, etxetik aritu naiz lanean, eta ez zaigu ezer falta izan, modua izan dugulako Internetetik erosketak egiteko. Hau izan da familiarekin denbora gehien igaro dudan garaia, eta tentsiozkoa izan da harremana. Bi gauza dira eramaten zailenak berrogeialdian: ziurtasunik eza eta elkarbizitza. Ohartu naiz nolako belaunaldi arrakala daukagun Txinan: iritzi kontrajarriak dauzkagu ia denean, eta ez dakigu zeri buruz hitz egin liskarrean hasi gabe».

Ez zaio arreta handirik jartzen itxialdiaren alde psikologikoari, baina ez da gai hutsala. Hainbat ikerketak ohartarazi dute izu atakeak sor daitezkeela, edo depresioak. «Hasieran, psikologikoki eragin zidan itxialdiak. Uste nuen ondo etorriko zitzaidala idazteko, baina antsietatez nengoen, eta ezin nituen teklak sakatu. Sare sozialak begiratzen aritu naiz, kezkatuta, eta horrek areagotu egin dit ezinegona». Huang Jiashi idazlea da, eta komunitate kudeatzaile lanetan dihardu Nanjing hirian, Jiangsu probintziako hiriburuan. «Dena amaitzen denean, izugarria da saria: ez dago sentsazio hoberik berriro kalera irtetea eta eguneroko zereginetara bueltatzea baino».

Nolanahi ere, normaltasunetik urrun dago Txina oraindik. Derrigorrezkoa da maskara erabiltzea; enpresa askok oraindik ez dute lortu berriro martxan jartzea, eta lehen datu ekonomikoek suntsipena erakusten dute: urtarrilean eta otsailean, aktibo finkoen inbertsioa %24,5 jaitsi da; kontsumoa, %20,5; eta industria produkzioa, %13,5.

Hu Xiaok aitortu du ez dela eramanerraza izan berrogeialdia, baina harro agertu da herrialdeak izandako jarrerarekin: «Kolektiboaren interesak jarri dira norberarenen gainetik; osasuna lehenetsi da ekonomiaren aurretik. Uste dut jendeak arduraz jokatu duela, eta bere ongizateari muzin egin diola kexa gehiago egin gabe, agintariek agindutakoari jarraikiz. Ez nago ziur berdin jokatuko duten beste herrialde batzuetan».

Ez da beldur hori agertu duen bakarra. Areago, beldur hori aitzakia hartuta, ekintza arrazistak ari dira zabaltzen, txinatarrek Europan jasan zituztenen gisakoak. «Ez didate inon sartzen uzten, Espainiako pasaportea daukadalako», kontatu du Shanghain ari den langile euskal herritar batek —ez du izenik eman nahi izan—.


Aittu euskara taldea sortu da, herritarren hizkuntza ohituretan eragiteko

Aittu euskara taldea jaio da, beasaindarren hizkuntza ohituretan eragiteko eta euskararen erabilera areagotzeko helburuarekin. Pasa den ostegunean, udaletxeko batzar aretoan 30 bat beasaindar elkartu baziren ere, dagoeneko Beasaingo arlo eta adin guztietako 64 herritarren babesa du euskara talde sortu berriak. Ondorengo egunetan, gainera, herritar gehiagoren atxikimendua eta auzolanerako konpromisoa jasotzea espero dute, «taldeak ateak zabal-zabalik baititu beasaindar guztientzat».

Joan den azaroaren 23tik abenduaren 3ra Euskal Herriko 400 herrietan egin zen Euskaraldiaren harira sortu da Aittu euskara taldea. Euskaraldia euskara ulertzen duten herritarren arteko ahozko hizkuntza ohiturak aldatzeko ekimena da, eta Beasainen 2.500 herritarrek parte hartu zuten –Euskal Herri osoan 225.000 lagunek–. Honela, Beasainen Euskaraldia antolatzen aritu zen taldeak 11 egun haietan sortu zen dinamikarekin aurrera egin nahi du eta horretarako, elkarlanerako eta auzolanerako egitura bat sortzeko beharra ikusi du: euskara talde bat. Gainera, 2020ko udazkenean Euskaraldiaren bigarren edizioa izango da, eta berau prestatzeko talde sendoagoa behar dela ikusi dute. Hortik etorri da Aittu euskara taldearen sorrera.

Bigarren Euskaraldia

Bigarren Euskaraldiak norbanakoez gain, entitateak (elkarteak, enpresak, eragileak) izango ditu ardatz. Aittuko kideek aurreratu dutenez, «Bigarren Euskaraldia 2020ko udazkenean izango bada ere, antolakuntza lanak aurtengo udaberrian hasiko dira eta Aittu euskara taldeak lan horiei heltzeko ardura hartuko du».


Altsasun ordutegiek indarrean segituko dute

10.000 biztanle baino gutxiagoko baldintzarekin batera udalerrian kilometro karratuko 100 biztanle baino gutxiago bizitzeko muga jarri du gobernuak eta Altsasuk 278,80 ditu. Nafarroa fasez aldatuko balitz araua astelehenean geldituko litzateke indarrik gabe.

Biztanle dentsitateak ekarri du altsasuarrek orain arteko ordutegiak bete behar izatea. Espainiako Gobernuak aldizkari ofizialean gaur argitaratu du 10.001 biztanletik beherako herrietan kalera ateratzeko ordutegiak kentzeko agindua. Baina populazioaren dentsitate baldintza jarri du: kilometro karratuko 100 biztanle baino gutxiago izatea. Altsasuk aurreneko baldintza betetzen du, baina bigarrena ez. Beraz, haurrak eta adinekoak kalera ateratzeko ordutegiak bete beharko dira, baita pasiatzeko eta kirola egiteko ere.


400 lagun inguruk hartu dute parte saio informatiboetan

Tolosako Udalak eta Tolosaldea Garatzenek elkarlanean, eta Lanbideren finantziazioarekin martxan jarritako Eskualdeko Enplegu Programaren baitan, Tolosaldeko Bigarren Enplegunea egingo da datorren hilean, urriaren 1 eta 2an Lehiberri zentroan.

Bertan, aurrez aurre jarriko dira langile berriak kontratatu nahi dituzten eskualdeko enpresak eta lan bila dabiltzan Tolosaldeko herritarrak.

Enpleguneren helburua izango da 70 langabetutik gora lan merkatuan sartzea. Hori dela eta, egitasmoaz herritarrei zuzenean informatzeko hainbat saio informatibo antolatu dira. Orotara 400 lagun inguruk hartu dute parte saioetan, denetan ere, auditorioa erabat beteaz. Dena den, saioetara ez ezik, bestela ere hurbildu da jendea informatzera. Informazio saio hauetan prozesuaren eta lanpostuen inguruko azalpenak eman dizkiete bertaratutakoei eta horrez gain, unean bertan, lan eskaintzetan izena emateko aukera eskaini.

Kontratuak urriaren 15etik aurrera egin ahal izango dituzte enpresek eta maiatzaren 30a arte luzatu. Bestalde, lanaldi osokoak izango dira kontratuak eta ei hilabete bitarteko iraupenarekin. Zalantzaren bat izanez gero eta informazio saioetara joan ezin izan badu norbaitek posta elektronikoz eta telefonoz ere egin ditzake kontsultak, 943654501 telefono zenbakira deituta edota lan@tolosaldea.eus-era idatzita. Honela ez ezik, www.tolosaldeagaratzen.eus eta www.lanbide.net web orrietan ere aurkitu ahal izango da eskaintzen inguruko informazioa.


1.600 lagun etxerik gabe

Krisi ekonomikoaren ondorioz, hiru urtean %13 hazi da kalean bizi eta aterpea bilatzen dutenen kopurua Hego Euskal Herrian1.700 pertsonatik gora aritu ziren 2010ean etxerik gabeko pertsonak artatzen

Joan den urteko abenduan ia 1.600 pertsonak egin zuten lo etxerik ez dutenentzat Hego Euskal Herrian prestatutako aterpeetan. 2008ko hilabete berean baino ia 200 eta 2006an baino 300 lagun gehiagok. Krisi ekonomikoak langabeen kopurua ia etenik gabe hazi du azken urteetan, eta horrek berekin ekarri du etxerik gabe gelditu direnak ere gehiago izatea. INE Espainiako Estatistika Institutuak emandako datuen arabera, hiru urtean % 13 igo dira etxerik izan ez eta aterperen batera jotzen duten pertsonak.

2010aren amaieran 65 aterpe zeuden lanean Hego Euskal Herrian, eta, orotara, 1.844 lagunentzako lekua zuten. Abenduan, adibidez, 1.598 pertsona joan ziren zentro horietara informazio, laguntza, janari edo aterpe bila, aurreko urteetan baino gehiago. Urte bereko ekainean ia 1.400 etxerik gabekok eskatu zuten lekua aterperen batean, abenduan baino ia 200 lagun gutxiagok.

INEren datuek erakusten dute, etxerik gabekoen kopurua haztearekin batera, haiek artatzeko lan egiten duten pertsonen zenbakiak ere gora egin duela. Hain zuzen ere, joan den urtean 1.700 pertsona baino gehiagok lan egin zuten etxerik gabekoekin. Horietatik 502 teknikariak dira, 551 funtzio hezitzaileak dituzten laguntzaileak eta 567, berriz, administrazioko laguntzaileak. Zuzendaritza lanetan 69 pertsona aritzen dira, eta osasun zerbitzuetan, 65. Aterpeetan aritu ziren langileetatik 928 boluntarioak dira.

Pertsona horiek eginiko lanari esker, egunero 5.200 zerbitzu inguru eskaini zituzten zentroetan 2010ean, eta, besteak beste, gizarte bazterkerian erortzeko dauden kolektiboei egin zieten harrera. INEren arabera, batik bat etorkinei, espetxetik irtendako pertsonei eta droga menpekotasunen bat dutenei eskaini zizkieten zerbitzu horiek.

Bestalde, Xavier Emmanuelli Frantziako Samu Social erakundeko presidenteak dimisioa eman zuen orain dela bi aste, etxerik gabeak laguntzen dituen erakunde horri ematen zaizkion laguntza publikoak %25 jaitsi ondoren. Horren ondorioz, 5.000 leku gutxiago egongo dira udan etxerik gabekoentzat. Abbe Pierre fundazioaren arabera, Frantzian 3,6 milioi pertsonak ez du «ostatu egokirik», eta 33.000 lagunek ez dute non lo egin.


Oraindik ere eman daiteke izena euskara harrera ikastaroan

Zarautzera iritsi berriei harrera egiten zaie euskarazko oinarrizko saio batzuk eskainiz. “Gehienbat euskarazko oinarrizko esaldiak ikasten aritzen dira eta Zarautzen hainbat arlotan dituzten baliabideak ere adierazten zaizkie”, gogoratu du Iratxe Zorrozua Immigrazio zinegotziak. Ikastaroa 60 ordukoa da, eta Udal Euskaltegian eskaintzen dute, astean hiru egunetan: astelehenetan, asteartetan eta ostegunetan, 18:30etik 20:30era. 10 euro kostako da.

Interesa dutenek oraindik ere aukera dute izena emateko. Horretarako, HAZera jo daiteke edota 010 (Zarauztik deituz gero) nahiz 943-005100 zenbakira deitu.


Zaldibiako saneamendu sareko lanak eman dituzte

Zaldibiako saneamendu sareko hodi nagusia Ordiziakoarekin lotzeko proiektuan, obra kontratua esleitu du Gipuzkoako Foru Aldundiak. Esleipena maiatzaren 28an egin zuen aldundiak, eta kontratuak ekainaren 6ko formalizazio data du. Echaide SA enpresak egingo ditu obrak, 594.516,54 euroan (BEZaren %21i dagozkion 103.180,56 euro barne). Lizitazioaren oinarrizko aurrekontua 825.305,78 eurokoa zen (BEZa barne). Saneamendu sarearen lotura egiteko egitasmoaz gain, kolektoreko grabitate-zatian erregistro putzuak eta hodi-puntzuaren lotura egiteko azterlana ere aurkeztu du eraikitzaileak.


Udaran Euskal Herrira, indarberritzera

Yanak eta Vladyslavek ez zuten bizi izan azken hamarkadetan gertatu den istripu nuklearrik larriena. Adalak eta Aazizak ere ez zuten ikusi ingurukoek euren lurretatik nola egin zuten ihes. Baina laurei eragin diete euren herrialdeetan gertatukoek. Sarraskiotatik urrun, udaran familia berriak dituzte ume hauek, Euskal Herrian zain.

1986ko apirilean, Txernobilgo zentral nuklearreko erreaktoreetako batek su hartu eta inoizko ezbehar nuklearrik larrienetarikoa gertatu zen. Eta ondorioz, hildakoak, zaurituak eta oraindik hodei erradioaktiboak eragindako kutsadura pairatzen duten belaunaldi zahar eta berriak. 1975ean berriz, Espainiak Mauritania eta Marokoren esku utzi zuen Mendebaldeko Sahara. Eta ordutik, independentzia aldarrikapena, gerra, sahararren ihesa, Aljerian ezarritako errefuxiatu kanpalekuak, NBEk onartutako erreferendumaren zain pasatako urte luzeak, lurralde okupatuan dirauten sahararren aurkako zapalketak eta euren jatorrizko lur eremua ezagutu gabe kanpalekuetako baldintza gogorrak jasan behar dituzten saharar belaunaldi berriak.

Horiek eragindako mina eta bizi baldintza eskasak apur bat arintzeko elkartasun proiektuak garatzen dituzte, besteak beste, Chernobil Elkarteak eta Oporrak Bakean ekimenak; hango haurrek bi hilabete igaro ditzakete udan gure artean.

Yana Yagodinskak eta Vladyslav Yagodinskyk, esaterako, erradioaktibitateaz kutsatutako eremutik atera eta elikagai osasuntsuagoak jan ahal izango dituzte, baita mediku-azterketak egin ere. Aurten 270 haur etorri dira Hego Euskal Herrira Chernobil Elkartearen eskutik, eta horietako 50 lehen aldiz izango dira udan gure artean. Adala Mohammed Ali eta Aaziza Abba Mohammed bezalako ehunka ume sahararrek ere desertuko udako tenperatura altuak (50 gradutik gora) saihestu ahal izango dituzte Oporrak Bakean programari esker.

Neba-arrebak batera,

egokitzapena errazteko

Txernobildik gertu dagoen herri batetik etorri dira Yana eta Slava (hala deitzen diote mutikoari) 10 eta 8 urteko umeak. Lezaman pasako dituzte abuztu amaiera arteko egunak, Estibaliz Zabalaren eta Oier Barañainen etxean. Esperientzia ez da berria, lau urte igaro baitira lehen aldiz etorri zirenetik. Ez zen harrera familiaren asmoa bi haur batera hartzea, baina elkartearekin egindako elkarrizketan aukera sortu, euren egokitzapenerako errazagoa izango zela ziurtatu eta batak besteari “zergatik ez?” galdetu ostean, Yana eta Slava hartu zituzten. “Esaten dute lehenengo urtea izaten dela txarrena eta gurea nahiko ona izan zen, arin moldatu ziren gurera. Beraientzat mundu berri bat deskubritzea bezala izan zen”, dio Zabalak; logelan sartu zirenean umeek lurrean zegoen alfonbra ileduna nola ukitzen zuten du gogoan. Barañainek dioenez, dutxan ur beroa izateak eta telebista handiak ere harritu zituen Yana eta Slava: “Gauza txikiak eurentzat handiak dira; gu ez gara konturatzen”.

Haurrek ez zekiten euskaraz, hasieran keinu bidez moldatzen ziren baina bigarren egunetik aurrera berbak esaten hasi eta prozesua erraza izan zen. Dagoeneko, euskaraz ikasi dute umeek. Eta ez da euskaldunekin bakarrik darabilten hizkuntza: euren eskolan badaude uda Donostian pasatzen duten haur gehiago eta haiekin euskaraz egiten dute Yanak eta Slavak. “Nik hemen lagunekin egiten dut” erantzun omen zion behin neskak Barañaini, euskaraz hain ondo nolatan egiten zuen galdetuta.

Urtebete pasatxoko semea du Lezamako bikoteak. Yana eta Slava harekin ondo moldatzen dira, nahiz eta batzuetan trikimailuak erabili behar izaten dituzten: “Txikia eskolatik ekartzean beste biek logelan ezkutatu eta isilik egon behar dute hura siestara eraman ahal izateko, bestela eurekin jolasten geratu nahi du”. Neba txikiagoa dute Ukrainian, beraz, badute esperientzia haurrekin. Gainera, euskara irakasten ari zaizkie neba ukraniarrari, 6 urte betetzean hura ere hona etorriko den esperantzan.

Hemen dauden bitartean, hasieran astero deitzen dute etxera, amarekin hitz egiteko, eta gero hamabostean behin. Urtean zehar, haurrak han daudenean, Zabalak eta Barañainek deitzen diete, zer moduz dauden jakiteko, baina haurrei ez zaie asko gustatzen hango gauzak kontatzea: “Ez dute azaldu nahi izaten zein bizi baldintza gogorrak dituzten, gauza onak bakarrik esaten dituzte eta besteak isildu”. Zabalaren ustez inguru hura geratu egin da istripuaren ostean: “Dena dago kutsatuta, jaten dutena, edaten dutena, eta ez dute dirurik dendan ura erosteko. Jatekoa hemengo prezioan dago eta soldatak berriz, oso txikiak dira. Gainera, lana orain bai eta orain ez egiten dute”. Diru eskasiak osasunean ere badu eraginik, dena ordaindu egin behar baita. Slava, adibidez, herren heldu zen lehen urtean, txikitan erori eta ez zutelako behar bezala sendatu ahal izan. Hemen operatu zuten, bigarren udan.

Horrez gain, bestelako kultura ezagutzeko aukera dute txikiek, emakumeek etxetik kanpo lan egiteak harritu ditu, esaterako. “Gauzekin konturatzen dira. ‘Hemen aitak eta amak egiten dute lan, eta amak ere autoa du hemen, zergatik han ez?’ bezalako gauzei bueltak ematen dizkiete”, azaldu du Zabalak.

Saharako haurrak elkarren bila

Adala Mohammed eta Aaziza Abba Mohammed neskatoek duela aste batzuk utzi zuten Aaiun errefuxiatuen kanpalekua bi hilabetez Zarautzera etortzeko. Adalak bigarren urtea igaroko du Garbiñe Arteagaren eta Jose Mari Iñigoren etxean, nahiz eta iaz ezin izan zuen etorri. Aazizak, berriz, hau izango du lehen aldia Asier Oñederra eta Kristina Peñaren etxean. Dena den, eskarmentudun harrera familia da, duela zazpi urte beste haur saharar bat izan baitzuten etxean. Ahmed zuen izena eta hanka lurrean jarri ezinda heldu zen Euskal Herrira. Heldu orduko medikuarenera eraman zuten, igeriketa eta bizikletan indartze-ariketak egin zituen, eta korrika egiteko gai zela joan zen hemendik. Hurrengo urtean saiatu ziren berriro hura ekartzen, baina ezinezkoa izan zen. Ondoren seme-alabak izan eta aurten, berriro haur bat ekartzea erabaki dute.

Oraindik denbora gutxi da Aaziza beraien artean dagoela, baina beldur batzuk badituzte: hizkuntza, euren seme-alabekin nola moldatuko den… Harrera familiek ez ezik, umeek ere izaten dituzte beldurrak. Adalak, adibidez, beldurra dio iluntasunari eta Zarautzen egon zen lehenengo urtean Arteaga eta Iñigorekin egiten zuen lo. Ohean, leku gehiena gizonaren aldean bazuen ere, Adalak emakumearengandik gertu egin nahi zuen lo, eta sahararrek gizonekiko duten harremanagatik dela uste du Iñigok. “Bi astetara nire aldean egiten zuen lo eta eskua ematen zidan lotarako”. Neskatoek gizonekin duten errespetu edo zorroztasun harremanaren erakusle da halaber etxeko gizonak esan arte mahaian jaten ez hastea. Aazizak ez du horrela jokatzen eta Peñak uste du etxean haur txikiak edukitzeak laguntzen diola horretan. Hala ere, “aita da agintzen duena, Asierrekin txorakeria gutxiagorekin ibiltzen da. Aitak zerbait esaten badu, horrela da eta kito. Baina hori han bizi dutenaren isla da”, dio Peñak.

Uda herri berean pasatzen duten ume sahararrek euren artean elkartzeko joera dutela gaineratu du Iñigok: “Zailagoa da besteekin nahastea, hizkuntzagatik-eta”. Jarrera horrek kezkatzen du Peña, 7 urteko alaba eta 3ko semea baitituzte eta denak elkarrekin aritzea nahi dute. Alabak ulertu du gurasoen aukera, eta egonaldia erraztu nahi dio Aazizari. “Hizkuntza arazo bat da, hizkuntzarik gabe komunikatu daitezkeenean erotu egiten dira, harrotu eta konplize dira, baina komunikatzeko hizkuntza behar dutenean zaila egiten zaie”.

Euskara dute etxeko hizkuntza eta hori da orain arte alaba zaharrenak erabili duen bakarra, baina Aazizak hemengo hizkuntzen artean dakizkien hitz gutxiak gaztelaniazkoak dira. Adalarekin berriz, arabieraz hitz egiten du, nahiz eta honek gainerakoekin gaztelaniaz egiten duen.

Oporrak Bakean programan, errefuxiatuen kanpalekuetatik irteten diren haurrek familia berarekin bost urteko zikloak egin ditzaten saiatzen dira. Urteren batean ezinezkoa balitz, beste familia bat bilatzen zaio umeari. Saharautz Elkartea arduratzen da Zarautzen eta inguruetan familiak bilatzeaz eta elkarrizketatuek eurek azaldu dutenez, lehen jende gehiago zegoen prest haurrak hartzeko. “Uste dut jendeak bost urteko zikloa amaitu eta utzi egiten duela. Asko asetzen du, baian asko eman behar duzu eta gero haurra joan egiten da eta berriro hasieratik hasi behar zara”, iritzi dio Iñigok.

Iñigok berak, esaterako, izan du zalantzarik harreraren inguruan: “Ez dakit zenbateraino den ona lehenbizi gozoki hau eman eta gero kentzea, baina alde ona begiratu behar diozu”. Oñederrak, umeen larruan jarriz, garbi du euren eremutik kanpo zerbait gehiago dagoela ikusteko balio diela, motibatzeko: “Bestela dunak bakarrik ezagutzen dituzte eta harago dagoen ezer ez badute ezagutzen, alferrik eskatuko diete zerbait gehiago lortzearen alde borrokatzeko, ez dutelako jakingo zergatik ari diren borrokatzen”.


Espainiak Ibexeko enpresak ikertuko ditu, 'ezkutuko txartelen' harira

Caja Madrideko zuzendaritzako 86 kidek 15 milioi euro gastatu zituzten 2003. eta 2012. urteen artean, ‘b’ txartelak erabilita.

Espainiako Ogasun Ministerioak Ibex 35eko enpresak ikertuko ditu, ezkutuko kreditu-txartelak erabili dituzten zehazteko. Caja Madrideko zuzendaritzako 86 kidek 15 milioi euro gastatu zituzten 2003. eta 2012. urteen artean, ‘b’ txartelak erabilita.

Murgildutako ekonomiaren bitartez gastuak egiten dituzten ikertuko du Ogasunak. Hala ere, Ministerioak esan du ustezko delitu horrek ez duela zerikusirik enpresa handi bateko zuzendaritzako kideen kreditu-txartelekin, beti ere, gastu horiek deklaratu egiten dituzten bitartean.

Bankiako kreditu txartelen aferak hiru dimisio ekarri ditu gaur, PSOE, UGT eta Comisiones Obreraseko hiru kiderenak, hain zuzen ere.

Caja Madrideko kontseilariek justifikatu gabe gastatutako 15 milioi euroen afera dagoeneko Auzitegi Nazionalean dago, baina kongresuan ere ikertzea eskatu du IUk.

Aste honetan zabaldu da Miguel Blesa Caja Madrideko presidente izan zen garaian kontrol gabeko 83 kreditu txartel zeudela, administrazio kontseiluko eta zuzendaritzako kideren esku. Guztira, justifikatu gabeko 15 milioi euro gastatu zituzten txartel horiek erabilita.

Egunean zehar, PSOEko Madrileko Exekutibako bokal bat, UGT sindikatuko Madrilgo idazkari nagusia eta CCOOko exekutibako kideek dimisioa eman dute, euren alderdi eta sindikatuetako zuzendaritzak behartuta.

PSOEk espedientea ireki die hamabost militanteri Caja Madrideko txartela beltzen erabileraren bitartez deliturik egin ote zuten ezagutzeko.

Espedienteari itxoin gabe, Angel Gomez del Pulgarrek, alderdiko Madrileko exekutibako kideak kargua utzi du.

Gauza bera egin du UGT sindikatuaren Madrileko idazkari nagusiak, José Ricardo Martínezek. Ardura etikoagatik dimititu duela esan du sindikatuaren liderrak, baina epaileek argitu beharko dutela deliturik egon ote den.

Eta zerrendarekin jarraituz, CCOOek ere iragarri du Rodolfo Benito kideak kargua utzi duela. CCOOko buruzagiak asteburuan bilduko dira gaia aztertzeko.


Plazaolako maratoia eta maratoi erdia

Igande goizean Goikoplazan amaituko dira Plazaola eta Leitzaran bideetatik barrena burutu diren maratoia eta maratoi erdia. 12:00tan sari banaketa ekitaldia egingo dute. Goiz osoan zehar, artisautza eta janari postuak egongo dira Goikoplazan bertan.


Bidea egiten disfrutatzen dakiten maisuak

PAM ::Heldu... inoiz ez

autoekoizpena

iraupena ::33´24´´

prezioa ::9.50€

Ermutik dator matematiketan bezala musikan eta horren inguruko batailatan eskarmentu handia daukan laukotea: Putoamoak Matematiketan dira. Julio Kageta, The Pepes, Dantzut, Kubanakhan eta beste talde askotan ibili ostean, 1999an zenbaki artean aritzea erabaki zuten, nahiz eta ez dakidan zer zenbaki egin zituzten. Poliki lan egiten dute, euren erritmora, eta musika izugarri maite dutelako daude oraindik hemen. Ez horregatik bakarrik, egiten dutena ondo eta bihotzez egiten dutelako ere bai. Honako hau beraien laugarren diskoa da, rock indartsua melodia itsaskorrekin ederto ezkontzen duena, oreka egokian. Ez hori bakarrik, gai dira rapeatuak uztartzeko, post-hardcore erritmo eta giroak batzeko, 90eko hamarkadako euskal talde batzuk gogorarazteko edota QOTSA aldarrikatzeko, besteak beste. Euren apaltasunean lan ederra egin dute.

"20 urte daramatzagu eta arrakastarik izan ez arren, konposatzen jarraitzeko ilusioa daukagu"

Askotan esaten da musika ez dela matematika, ezin dela neurtu… Zer eman dizue musikak?

Egiten duguna musika da. Matematikarekin guztia azaldu daiteke, baina nahiago dugu guztia esplikatuta ez egotea. Musikan 20 bat urte daramatzagu eta arrakasta handirik izan ez arren, konposatzen jarraitzeko eta bide berriak bilatzeko ilusioa daukagu oraindik. Musika gure bizitzako zati garrantzitsua da.

Bitxia da kanturik kantu abesteko erregistroak asko aldatu izana...

Bai, hirurok abesten dugu tarteka; are gehiago, guztiok egiten ditugu musika eta hitzak. Kantuaren, estiloaren eta tonuaren arabera banatzen ditugu.

Euskara zikiña. Euskarak ez du gauza guztietarako balio?

Irati Jimenezek Berrian idatzitako zutabe batetik hartu dugu. Euskara garbia eta zuzenaren aurrean, bestelako euskara ere aldarrikatzen dugu: hau da, euskara komunikazioaren esparru guztietan baliagarria izan dadila. PAM taldean beti abestu dugu euskaraz, eta iraganean izan ditugun talde gehienetan ere.

Erantzun guztiak dira abestiak...

Musika asko gustatzen zaigu, musika egiteko grinari eusten diogu; eta rockaren munduan itxurakeria asko dagoen arren, garrantzia ematen diogu sentitzeari eta gauzak gure kabuz egiteari.

“Sormenari klausura egoki datorkio”. Hala pasa dituzue bi urte diskoa egiten?

Ez. Zoritxarrez ditugun lanek asko mugatzen gaituzte, eta astean behin bakarrik elkartu ahal izaten gara. Diziplina hori ezartzea erabaki genuen, eta bai, disko hau mimatu egin dugu konposizioan eta soinuan.

Gaur egun oso ohikoa bada ere, PAM taldeak beti aukeratu du autoekoizpena...

Hala da. Aurretik izan genituen taldeetan konturatu ginen prozesu guztia guk egin dezakegula. Lokalean bertan grabatzen dugu, fabrikara guk bidaltzen dugu... Zailtasun bakarra edo handiena banaketa da; horregatik hor akordioak egiten ditugu beste batzuekin.