Mugarik gabeko Idiazabalgo gazta

Heletako Agour taldea gaztandegi bat irekitzear da Lizartzan. Ossau-Iratiko ekoizle nagusietako batek Hego Euskal Herriko gazta ospetsuena zabaldu nahi du munduan zehar. Beste gazta mota batzuk ere ekoitzi nahi ditu Gipuzkoako lantegi berrian.

Sistema metrikoak ez du balio distantzia guztiak neurtzeko. 170 kilometro daude errepidez Iratiko etxoletatik Idiazabalera; metro gutxi batzuek eta hesiren bat edo bestek baizik ez dituzte banatzen Zugarramurdiko eta Sarako artaldeak, edo Urepeleko eta Erroibarko mendi gainetan bazkatzen dutenak. Baina, gaztaren munduan, distantzia bat izan da Euskal Herriko bi sor-marka nagusien artean, Ossau-Iratiren eta Idiazabalen artean.

Jarraitu irakurtzen berria.eus webgunean.


36ko gerra garaiko hiru obus atera dituzte Arroagoiko Balzola jauregitik

Arratsalde-iluntze mugitua izan zen abuztuaren 29koa Arroagoiko bizilagunentzat. Herri kaskoko hainbat etxebizitza eta herri etxea hustu egin zituen Ertzaintzak, plazaren gain aldean dagoen Balzola jauregian lehergailuak topatu zituztela eta artezilariak haiek atera behar zituztela eta. Ertzaintzak 19:30ean jaso zuen deia, Balzola jauregiko ganbaran lehergailu zaharrak topatu zituztela esanez, eta 21:00 aldera bukatu zituzten poliziek Arroagoian egin beharreko lanak.

Ertzaintzak jakinarazi duenez, 36ko gerra garaiko hiru obus dira joan den ostegunean Balzola jauregitik atera eta eraman zituztenak. Polizia iturriek argitu dute lehergailuak desaktibatzeko lanik ez zutela egin tokian bertan; obusak jaso eta eraman egin zituzten, beste toki batean desaktibatzeko.

Orain kendu dituzten lehergailuen berri bazuten lehendik hainbatek Arroagoian, horrela adierazi diote bizilagunek UROLA KOSTAKO HITZAri, baina joan den astean jauregian zeudenek ez, nonbait. Del Valleko duke eta Balzolako markesaren familiarena da Arroagoiko jauregia, eta udan eta opor garaian erabiltzen dute gaur egun.


Gizarteari "iruzurrik ez egiteko" eskatu dio Egibarrek Batasunari

ETAk indarkeria uztearen truke irabazi politikoak izateko itxaropena sortzen du Batasunak buruzagi jeltzaleren iduriko, eta itxaropen hori gezurrezkoa dela azpimarratu du.

Gizarteri "egia esateko" eskatu dio Joseba Egibar EAJko GBB Gipuzku Buru Batzarreko lehendakariak Batasunari. Izan ere, Egibarrek uste du ETAk indarkeria uztearen truke irabazi politikoak izateko itxaropena sortu duela Batatasunak, eta itxaropen hori "gezurrezkoa" dela iritzita, Batasunak gizartea engainatzen duela ondorioztatu du.

Ildo horretatik, borroka armatua dagoeneko agortuta dagoela esan du, eta "atzera bueltarik gabeko aro bat" denez ezinezkoa dela hartatik lorpenik jasotzea.

Egibarren arabera, gizartearen gehiengoa Euskal Herria herri gisa aintzat hartzearen eta erabakitze eskubidearen jabe izatearen alde dago. Gehiengoaren bidea hori izanik, aldarrikapen horiei ezin zaiela bizkar eman erantsi du, baizik eta gauzatzeko tresnak sortu behar direla.

Radio Euskadin egin ditu adierazpen horiek buruzagi jeltzaleak.


Azpeitiarrak iraupen eskia egiten, Lintzan

Asteburuan 47 lagun joan zirem Lintzara (Huesca, Espainia), iraupen eskia egitera. Larunbatean eskiaz gozatu ahal izan zuten haurrek nahiz gaztetxoek, eta igandean, berriz, bost lagun Petretxemara igo ziren, iraupen eskia alde batera utzita. Asteburu bikaina izan zen, ibilaldira joandako herritarrek ederki pasatu baitzuten.

Honako lotura honetan ikus daiteke argazki bilduma osoa.


Hazilan proiektuari buruzko informazio saioa izango da asteartean

Asteartean, 10:00etan izango da Hazilan proiektuaren informazio bilera, udal elkartearen egoitzan.

Hazilan proiektuaren 9. edizioaren harira, Urola Kostako Udal Elkarteak informazio-saioa antolatu du astearterako. 10:00etan izango da udal elkartearen egoitzan, eta bertan azalduko dituzte egitasmoari buruzko xehetasun guztiak.

UKUEtik azaldu duenez, Hazilan programa lana lortzera bideratuta dago, eta goi-mailako ikasketak dituzten 20-44 urte bitarteko herritarrei zuzentzen zaie. Programaren 9. edizioa urtarrilean abiatuko dute, eta hiru atal nagusi izango ditu: lehendabizi Aktibatu fasea, ondoren Prestatu (prestakuntza osagarria) eta, azkenik, Kokatu fasea (praktikaldia enpresetan).

Izen-ematea zabalik abenduaren 20a arte

Izena emateko orria eskura dago Udal Elkartearen egoitza elektronikoan. Dena dela, tramitazioa elektronikoa egin ezin dutenek, egoitza elektronikoan dokumentua deskargatu, bete eta Udal Elkarteko egoitzara bertaratu beharko dute.


‘Postureo’

Gaur egun, jende guztiak sinestarazi nahi dio auzokoari zoriontsua dela, bizitza zoragarria duela. Bizitza birtual bat sortu eta ezagutzera ematen du, bestearen miresmena eta onespena jasoko duen itxaropenarekin. Horretarako, badago berezko leku bat, seigarren kontinentea esaten zaiona: ez-leku bat, lekurik gabeko espazio bat non, antza, nahi dugun guztia izan gaitezkeen; sarea, alegia. Postureo esaten zaio jarduteko forma horri. Alegia, euskaraz, betidanik itxurak egitea edo itxurakeria esan izan dena. Hitzetik hortzera entzuten ari naiz azken boladan hitz berria; aurreneko aldiz etxean seme-alabei Instagramen argazkiak ikusten ari zirela eta, azkenekoz, politikari batzuei irratian elkarri mokoka ari zirela.

Postureoan dabilenak badu bere buruaz irudi jakin bat sortzeko beharra, eta horretarako, komeni zaizkion bere bizitzako pasarteak eta atalak jartzen ditu ikusgai. Irrikaz espero du baten baten erantzuna, txarra nahiz ona. Inork kasurik ez egitea da gerta dakioken gauzarik okerrena. Gure mundutxora ekarrita, koadrilarik ez edukitzea bezain kontu gogorra. Alegia, integrazio edo bazterketa sozialaren neurgailu bihurtu da sarea, edo hori sinetsarazi nahi digute behintzat. Are gehiago, sarean ez egon nahi izatea, ia iraultzailetzat jotzen da, anti-sistematzat.

Ni birtualak, neurri batean, gogorarazi dezake literaturako fikziozko pertsonaia, oso bestelakoa izan arren. Literaturak, Aro Modernotik aurrera batez ere, irudimenezko alter ego-ak sortu ditu, gizakiaren izatearen misterioan arakatzeko. Munduaren mugak ezezagunak ziren garaian, fikziozko pertsonaiek beren ekintzen bidez ematen zuten euren burua ezagutzera. Behin, muga fisiko guztiak gaindituta, pertsonaiek beren barne mundura egin zuten jauzi. Horrela bihurtu zen eleberria gizakiaren barne bizitza esploratzeko lurraldea eta eleberrigilea, esploratzailea.

Eleberriak gizakiaren aukera mugagabeetan arakatzen du bere baldintza historiko, politiko, sozial eta pertsonalez haratago. Eta ez dago esan beharrik literaturako pertsonaiak Instagramekoak baino anitzagoak, erakargarriagoak eta aberatsagoak direla. Idazleek era guztietako pertsonaiak sortzen dituzte; sare sozialetan ikusten diren argazkietan, berriz, pertsonaia guztiek errepikatzen dituzte jarrera eta keinu berberak. Aldez aurretik narratzaile orojakileren batek sorturiko pertsonaia beraren klonak ematen dute.

Halere, ni birtualak eta literaturako fikziozko pertsonaiak badute antzekotasun bat: ez batak ez besteak ez digute errealitateari buruz hitz egiten. Ni birtuala gauzen azalean geratzen da eta fikziozko pertsonaia, berriz, oraindik ere izendatu gabeko eremu ezezagunetan. Ni birtualak itxurakeria baino ez du helburu; literaturak berriz, gizakiaren existentzia. Errealitateaz promozio asmorik gabeko kazetaritzak arduratu beharko luke.

Edozein modutan, postureo-tik aldentzeko, literaturaz gain, badago beste aukera bat: yoga. Yogan egiten diren ariketa fisikoak ásana dute izena. Jarrera esan nahi du hitzak eta metafora eder bat iradokitzen du: gorputzarekin pentsatzea; yogak gorputza eta gogoa bateratzea du helburu. Ásanek bizitzan hartzera behartuta gauden jarrera ezberdinak gogorarazten dizkigute: gerlariarena, umekiarena, bakearena, agurrarena, orekarena… heriotzarena.


Haziaren Jaia apirilaren 21ean eginen da Zubietan

Larunbat goizez haziak trukatu eta solasaldiak eginen dira eta eguerdian bazkaria

Zalantza bat edo beste eduki badute ere, azkenean aurtengo Haziaren Jaia larunbat honetan, apirilak 21, ospatuko da Zubietan. Nafarroako Hazien Sarearen laguntzarekin antolatu da eguna eta aldi honetako ekitaldiak goizez bakarrik izanen dira.

Zalantza bat edo beste eduki badute ere, azkenean aurtengo Haziaren Jaia larunbat honetan, apirilak 21, ospatuko da Zubietan. Nafarroako Hazien Sarearen laguntzarekin antolatu da eguna eta aldi honetako ekitaldiak goizez bakarrik izanen dira.

Goiza haziak trukatzeko eta solasaldiak egiteko aprobetxatuko da eta ondotik bazkaria eginen da, baba eta babarrun dastaketarekin.


Begirada betean, distira

Gaur zortzi beteko da mendea Carson McCullers idazle estatubatuarra jaio zela. Bakardadea, maitasuna, gizartea bera blaitzen duten indarkeria eta inkomunikazioa artez azaldu zituen.

Lula Carson Smith jaio zen, Ameriketako Estatu Batuetako hegoalde beroan, 1917ko otsailaren 19an; Carson McCullers ezizenez ezagutarazi zuen bere burua idazle gisa, 1940an, The Heart is a Lonely Hunter (Ehiztari bakartia da bihotza) nobelarekin. 23 urte zituen, baziren hiru urte senarraren —Reeves McCullers— abizena bere egin zuela. Lehen argitalpenarekin bereganatu zituen literatura zaleak. Tennessee Williams, W.H. Auden, Edith Sitwell, Karen Blixen Isak Dinesen eta beste hainbat idazlerekin sartu zen harremanetan. Reflections in a Golden Eye (Distirak begi gorri batean, 1941), The Member of The Wedding (Ezteikidea, 1946), The Ballad of The Sad Cafe (Kafe tristearen balada, 1951) eta beste eman zituen segidan.

William Faulkner, Flannery O'Connor, Truman Capote eta Tennessee Williams batzen omen zituen «Hegoaldeko gotiko» estiloan idazten zuela esan zuten batzuek; «hegoaldeko errealismoan» ari zela besteek; hegoaldeko idazlea zen New Yorken, horretan ados ziren denak. «Faulkner txikia» deitu zion norbaitek; «sugegorri» beste batek. Denek ez zuten maitatu, bistan denez. Ezta berak ere. «Hemingwayk baino gehiago daukat esateko, eta Jainkoak badaki Faulknerrek baino hobeto esan izan dudala» aldarrikatzeko adina ustea bazuen bere buruaz. Mitomanoa zen. Djuna Barnes, Katherine Anne Porter eta Annemarie Schwarzenbach izan zituen mitoetako batzuk.

«Nire gai gehienen oinarria bakartze espirituala da», esan zuen behin. «Argialdiak» aipatzen zituen bere idazketa prozesua azaltzean: «Nire ulermena zatikatua da. Pertsonaiak entenditzen ditut, baina nobela bera definitu gabe egon ohi da. Adur moduko batez agertu ohi da giltza batzuetan, egileak beste inork ulertu ezin duen istant horretan. Istant horiek, nire kasuan, eginahal handi baten ondoren etorri ohi dira. Nire lanaren bedeinkapena dira argialdiok. Nire obra osoa hala idatzia da».

Pertsonen arteko harremanen eta bere gizartearen sakoneko urak mugitzen dituen inkomunikazioa eta indarkeria ia fisikoki dastarazteko gaitasuna darie McCullersen idatziei. Ez naturala naturalizatzea lortu zuen, nerabezaroan dauden protagonisten bitartez askotan, begirada zorrotz bezain samurraz baliatuz.

Oinazeaz, terapiaz

Asko teorizatu izan da idaztearen botere terapeutikoaz. Carson McCullersen kasuan, idazketa terapia eta oinaze fisiko iturri izan zen aldi berean, umetako erreuma sendatu gabearen ondorioz gero eta ezinduago baitzegoen, urteek eta alkoholez betetako egunek aurrera egin ahala. «Oinazeak ia inoiz ez dit errukirik», zioen, zenbat eta ezinduago orduan eta gehiago behar zuen idazketari buruz galdetuta. Azken urteetan, Mary Mercer psikiatrak garrantzi handia hartu zuen idazlearen bizitzan. Duela bi hilabete, Carson McCullers in The Twenty-First Century (Carson McCullers XXI. mendean) lana plazaratu zuten Casey Kayser eta Alison Graham-Bertolinik, idazlearen obra, oharrak eta Mercerrekin egindako terapia psikiatriko saioak aztertuz.

Suzanne Vega kantariak, berriz, McCullersi eskainitako omenaldi diskoa plazaratu zuen urrian: Lover, Beloved: Songs from an Evening with Carson McCullers (Maitalea, maitatua: Carson McCullersekin egindako arrats bateko kantuak).

1967ko irailaren 29koa izan zuen azken goiza. Ordurako, idaztea ere galarazia zion perlesiak, ohera lotuta. Urte hartako apirilaren 18a eta abuztuaren 15a bitartean, bere memoriak diktatu zizkien bisitan joan zitzaizkion lagunei. Ez zuen bukatu ahal izan. Haren nobelek, narrazioek, antzezlanek, poemek eta gogoeta idatziek, haren begiradaren distirak agerrarazten zituen sakoneko uraren emariaz, Charles Bukowskik idatzi zuen:

Alkoholismoak jota hil zen

etzaulkian

tapakian bilduta

zetzala

bapore batean

bakardade izutuzko

haren liburu denak

maitasunik gabeko

[maitasunaren

doilorkeriazko

liburu horiek denak

haren besterik ez da geratu

udatiar ibiltariak

aurkitu zuen gorpua

eta kapitainari jakinarazi

ontziko beste norabait

aldatu zuten airean

eta denak

hark deskribatu bezalaxe

segitu zuen

gertatzen


Eureka! Zientzia Museora joateko sarrera doan HIRU3ko kideentzat

EiTBk Eureka! Zientzia Museoarekin hitzarmena sinatu du, hori dela eta HIRU3 komunitateko kideentzat sarrera doakoa izango da, nagusien sarrera erosita.

EiTBk eta Eureka! Zientzia Museoak zientziak eta dibulgazio zientifikoa modu paregabean ezagutzeko aukera eman nahi diete HIRU3ko kideei. Izan ere, Eureka Zientzia Museoak inguru bizia eskaini nahi du, zientziaren eta teknikaren munduarekin loturiko jardueretan parte hartzeko. Adin guztietarako egokia den dibulgazio zientifikoko zentroa da, printzipio zientifikoak ulertzeko hezkuntza-programen osagarri eta aisialdirako baliabide egokia, bai familiarekin bai bakarrik gozatzeko.

Hala, bada, lankidetza-hitzarmena sinatu dute bi erakundeek, eta, horri esker, HIRU3ko kideentzat sarrera doakoa izango da, nagusien sarrera erosita.

Datozen egunotan bidaliko dizkizuegu Eureka! Zientzi Museora joateko kupoiak HIRU3ko kide guztiei mezu elektroniko bidez. Norbaitek jaso ezean, gurekin harremanetan jar daiteke arazoa konpontzeko, hiru3@eitb.eus helbidera mezua bidalita edo 94 656 3122 telefono-zenbakira deituta; izan ere, baliteke helbide elektronikoa txarto jasota izatea gure datu-basean.

HIRU3 komunitatea EiTBk 0 eta 14 urte bitarteko ume eta gaztetxoentzat duen kluba da, eta bazkideek abantaila ugari dituzte. Esate baterako, aurten, hainbat gune eta museotara (PortAventura, Karpin Abentura, Urdaibai Bird Center, Bilboko Itsasadarra Itsas Museoa, Bizkaia Park Abentura, Pozalaguako koba eta Hontza Museoa) joateko sarrera lor dezakete doan, eta gure zozketetan eta lehiaketetan parte har dezakete. Besteak beste, Ibaizabal argitaletxearen liburuak zozkatzen ditugu, zinerako sarrerak eta bestelako produktuak, hala nola, kartelak, eskulanak, panpinak eta abar. Gainera, HIRU3ko kideei umeen intereseko albisteak bidaltzen dizkiegu posta elektroniko bidez.

HIRU3ko kide egitea oso erraza da. Orri hau bete, eta bertan azaldutako urratsak jarraitu baino ez duzue egin behar.

Animatu, HIRU3ko kide egin, eta lagunei esan!


Bilboko 'herriko taberna'-tik presoen argazkiak kendu ditu Ertzaintzak

Gaur eguerdian Bilboko Alde Zaharreko herriko tabernara sartu da Ertzaintza eta euskal presoen argazkiak kendu ditu. Alde hemendik zihoen kartela ere eraman dutela jakinarazi dute lekukoek.


Espainiak Nafarroari proposatutako AHTa, aurrekoaren segida prozeduran eta bidean

Sustapen Ministerioaren plana eskuratu du BERRIAk. UPNk eta PSOEk 2010ean adostu bezala, Nafarroak aurreratu behar luke gastua. 2024rako martxan nahi dute.


Zarautzen eskainitako kontzertu bat ikertzea eskatu diote ANri

Auzitegi Nazionalak baimendutako martxa baten osteko kontzertuan, ETAko presoen argazkiak erakutsi zituztela salatu du DyJk eta musikariak zein omendutakoak identifikatzea eskatu du.

Daniel Portero Dignidad y Justiciako (DyJ) presidenteak aurreko larunbatean Zarautzen emandako kontzertua ikertzea eskatu dio Eloy Velasco Auzitegi Nazionaleko epaileari. Urolako Kostako ETAko presoak gorestu zirela salatu du DyJk.

Velascok debekatzeari uko egin zion martxa baten ostean ospatu zuten kontzertua. Bata Azkoitia eta Zarautz artean izan zen eta bestea, Getaria eta Zarautz artean, ondoren, mitina izan zen Zarautzen.

Zarautzeko gaztetxean emandako kontzertuan, bi musikarik "ETAko ustezko kideen argazkiak zituzten pegatinak" zeramatzatela eta ETAko presoen argazkiak erakutsi zituztela salatu du DyJ.

Horregatik, DyGk musikariak eta omendutakoak identifikatzea eskatu du, terrorismoa goratzeko eta biktimak umiliatzeko ustezko delitu bat egin duten erabakitzeko.


Jantzi dotoreenaren saria Jon Ibarguren eta Idoia Besadarentzat

Jantzi dotoreenaren saria eskuratu zuten Jon Ibarguren azpeitiar dantzariak eta Idoia Besada pasaiarrak Seguran

Irabazleak Aritz Pascual eta Nagore de las Cuevas sestaoarrak izan ziren

Pasatu den igandean, hilak 10, jokatu zen Euskal Herriko Dantza Txapelketa Segurako Baratze pilotalekuan.

Bertan izan zen Jon Ibarguren azpeitiar dantzaria Idoia Besada pasaiarrarekin. Hamar bikotek hartu zuten parte txapelketan, eta Ibarguren eta Besadak jantzi dotoreenaren saria eskuratu zuen. Hori dela-eta, garaikurra eta 200 euroko diru-saria eman zizkieten.

Aurtengo txapela bizkaitarrentzat izan da, Aritz Pascual eta Nagore de las Cuevas sestaoarrak izan baitziren dantzari irabazleak. Bigarren, Hernaniko Xabier Segura eta Lierni Martiarena sailkatu ziren, eta Bergarako Mikel Igartua eta Ibane Baseta, hirugarren. Jon Ibarguren azpeitiarrak eta Idoia Besada pasaiarrak zazpigarren postua bereganatu zuten, 100 puntu lortu ondoren.


Aurrerabideak eta geldialdiak

Euskal Herriko inkesta soziolinguistikoa kaleratu dute: elebidun gehiago dago, gazteen eskutik batik bat, baina erdaraz errazago aritzen dira. Erabileran ez dago egiturazko aldaketarik: etxean, geldialdia

Aldaketa soziolinguistikoaren argazkia berretsi du seigarren inkesta soziolinguistikoak. Hara argazkiaren lau erpinak. Bat: gero eta euskal herritar gehiagok dakite euskaraz (%28), batez ere gazteen artean. Bi: gehienek etxetik kanpo ikasi dute euskara, eta erdaraz egiteko dute erraztasun handiagoa. Hiru: erabileran ez dago egiturazko aldaketarik, batez ere hurbileko esparruetan, lagunartean eta etxean. Eta lau: euskararen erabilera bultzatzearen alde daudela diote gehienek. Aurkakotasuna sekula baino txikiagoa da Euskal Herrian: %56 alde eta %16 kontra.

Euskal Herriko seigarren inkesta soziolinguistikoaren emaitzak atzo aurkeztu zituzten Baionan, EEP Euskararen Erakunde Publikoaren egoitzan. Han ziren EEPko presidente Mathieu Berge, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburu Bingen Zupiria eta Euskarabideko zuzendari Mikel Arregi. Urrian aurkeztu zituzten Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako datuak, eta Nafarroakoak, urtarrilean. Atzo bertan eman zituzten Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako emaitzak —informazioa, hurrengo bi orrietan—.

Hain justu, inkestaren emaitzak eta kaleko erabilerarenak aztertzeko jardunaldi bat egingo dute hilaren 20an eta 21ean Donostian, EHUren udako ikastaroetan, Eusko Jaurlaritzaren eta Soziolinguistika Klusterraren eskutik.

Herrialde batetik bestera oso da desberdina egoera soziolinguistikoa. Euskal Herriko argazki orokorrari begiratuta, hala ere, badira aintzat hartzeko moduko joerak. Hona hemen datu nagusiak:

EZAGUTZA ETA GAITASUNAAiseago erdarazEuskararen ezagutza pixkana gorantz ari dela berretsi du inkestak: jende gehiagok daki euskaraz, jende gehiagok ulertzen du, eta gutxiago dira erdaldun elebakarrak. Desoreka nabarmena dago oraindik, hala ere: herritarren erdiek baino gehiagok ez dute euskara ulertu ere egiten (%55). Euskaraz hitz egiteko gai dira laurdenak pasatxo (%28), eta seitik batek ulertu egiten du (%16). Hazkunde jarraitu samarra erakusten dute zenbakiek: 1996tik, batez beste bost urtetik bost urtera 40.000 herritar irabazi ditu euskaldunen zakuak —1991tik 1996ra izan zen salto handiagoa: 63.000 euskaldun gehiago bost urtean—. Euskaldunak dira 750.000 euskal herritar baino gehiago. Duela 25 urte baino 223.000 lagun gehiago.

Eta areagotuz joango da kopuru hori. Kontuan izatekoa da inkesta soziolinguistikoan 16 urtez gorako herritarrak sartzen dituztela. Hain justu, adin gazteetan ari da euskara aurrerapen handiena egiten. 16-24 urte bitarteko herritarrak hartuta, euskaraz badakite erdiek baino gehiagok (%55); duela 25 urte, berriz, laurdenek ere ez zekiten (%23). 25-34 urte artekoetan bikoiztu egin da euskaldunen portzentajea. 50 urtetik gorakoetan, berriz, jaisten ari da oraindik.

Gazteen goraldi horretan zuzeneko zerikusia du eskolak, jakina. Euskara etxetik kanpo ikasi dutenei begiratzen bazaie —hiztun berriei, alegia—, begira: 1991n, 16-24 urte arteko euskaldunen %26k zuten euskara etxetik at jasoa; orain, %54k. Berdin 25-34 urtekoek ere: %21 ziren hiztun berriak 1991n, eta orain, %48. Datu orokorrei begiratuta, hona aldea: hiztun berrien proportzioa %14tik %36ra igo da; etxean euskara eta erdara jaso dituztenena, %7tik %14ra; eta etxean euskara jaso dutenena, berriz, %79tik %50era jaitsi da. Aldaketa nabarmena dago: 1991n, bost euskaldunetik lauk euskara zuten lehen hizkuntza, eta, orain, erdiek.

Euskara gaitasunean ere bada aldea. Euskaraz dakitenak gehiago dira, baina erraztasun txikiagoa dute. Hara: 16-24 urterekin, %57k diote erdaraz aiseago aritzen direla, eta 25-34 urterekin, %47k. Gutxiengoa aritzen da euskaraz erosoago —64 urtetik beherako taldeetan, ez dira laurdenera heltzen—.

TRANSMISIOAGurasoen hizkuntzaEtxean gero eta handiagoa da euskararen transmisioa: guraso euskaldun gehienek euskara irakasten diete seme-alabei. Badaude ñabardura batzuk, hala ere: bi gurasoak euskaldunak diren eta lehen hizkuntza zein duten, gorabeherak daude. Egoerarik onenean, hau da, bi gurasoek euskara dutenean lehen hizkuntza, erabatekoa da transmisioa, eta gehienek euskararen transmisioa egiten dute osorik (%93). Bi gurasoek euskaraz jakin bai baina erdara dutenean lehen hizkuntza, jaitsiera bat dago: lautik batek ez du euskara transmititzen. Eta guraso bakarra denean euskalduna, hara: guraso horren lehen hizkuntza euskara denean, %17k ez diete haurrei euskara irakasten; gurasoaren lehen hizkuntza erdara bada, erdiek ez dute euskara irakasten.

ERABILERAEtxean, trabatutaEuskararen erabileran ez da nabari egiturazko aldaketarik: orain bost urtekoaren aldean, 0,4 puntu igo da erabilera trinkoa —euskaraz erdaraz adina edo gehiago egiten dutenen portzentajea—. 25 urtean hiru puntu eskas handitu da. Hiru joera: igoera Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, bost puntukoa; geldialdia Nafarroan, 0,6 puntuko igoeratxoarekin; eta jaitsiera Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, bost puntukoa.

Erabilera adinaren arabera begiratzen bada, iraultza dago. Duela 25 urte, 50 urtetik gorako herritarrek egiten zuten gehien euskaraz; orain, 34 urtetik beherakoek. Adin talde gazteetan, izatez, bostetik batek dio euskaraz jarduten duela erdaraz adina edo gehiago. Adin talde guztietan erdiak baino gehiago aritzen dira beti erdaraz, 16-24 urtekoetan izan ezik (%49).

Erabilera esparruka aztertuta, bistakoa da batez ere eremu formaletan handitu dela euskararen erabilera: ia bikoiztu egin da osasun zerbitzuetan (%16) eta udaletxeetan (%21). Lantokietan ere goratu da erabilera trinkoa: %21ek adierazi dute erdaraz adina edo gehiago aritzen direla euskaraz lankideekin —1991n %14 ziren—. Eremu hurbilean, berriz, igoerak txikiagoak dira: lagunen artekoa hiru puntu handitu da 25 urteotan (%18 da orain), eta etxeko erabilera geldialdian dago —1991ko portzentaje berean orain: %15,6—. Bikotekideen arteko erabilera da baxuena etxean: %12koa. Orain 25 urte baino txikiagoa da, gainera.

Interneteko sare sozialak hartzen ari diren pisua ikusita, hango erabileraz ere galdetu dute inkesta soziolinguistikoan. %14ko erabilera trinkoa agertu da emaitza gisa; 16-24 urtekoetan, %23koa. Gaztelaniaz eta frantsesaz gain, ageri dira beste erdara batzuk: %4 ingelesez dabiltza sare sozialetan.

JARRERAAldekotasun handiagoaEuskararen erabilera bultzatzearen aldekoak dira euskal herritar gehienak, inkestak dioenez: %56. Seitik bat dago aurka, eta laurdenak pasatxo erdian daude: ez alde, ez aurka. Pixkanaka ari da zabaltzen euskararen aldeko jarrera: zortzi puntu igo da 25 urtean. Joera diferente batzuk badira, hala ere: batetik, Nafarroan aldekotasuna jaitsi egin da azken inkestan, nahiz ez den 1991ko datuetara iritsi; bestetik, Ipar Euskal Herrian ere inkestaz inkesta gutxitzen ari da sustapenaren aldeko postura.

Jarrera orokorraren altzoan, beste hiru datu. Euskararekiko interesari dagokionez, %55ek diote handia edo oso handia dutela; elebitasunaren aldekoak dira gehienak —%86k diote etorkizunean euskaraz eta erdaraz hitz egin beharko litzatekeela—; eta hezkuntzan, D eredua dute gustukoen, euskara ardatz duena —%58k babestu dute; euskararik gabeko hezkuntza %10ek hobetsi dute—.


Confebaskeko presidente berriak bere hartan nahi du erreforma

Eduardo Zubiaurrek egonkortasuna eskatu die instituzioei, Roberto Larrañagaren lekukoa hartu berritan. Langileen behin-behinekotasuna ekonomiaren egoerarekin lotu du

Patronaleko buru gisa egindako lehen adierazpenean, Eduardo Zubiaurrek (Eibar, Gipuzkoa, 1962) 2012ko lan erreformaren aldeko aldarria egin zuen atzo. Ikusmina sortu zuen argazkiak: Roberto Larrañaga eta Eduardo Zubiaurre elkarri bostekoa ematen, biak irribarretsu. Argazkilari eta telebista kamerari andana momentua erretratatzen. Confebaskeko presidente izateari utzi zion batak, eta haren kargua hartu zuen besteak.

Lan erreformaren gorazarre betean, enpresariei malgutasuna ematen diela arrazoitu zuen presidente izendatu berriak. Gaur egun, Espainiako Gobernua osatzeko negoziazioak direla eta, erreforma horren hainbat atal aldatzeko aukera aztertu dela argitaratu da prentsan, eta halakorik egitea enpresentzako kaltegarria izango litzatekeela ohartarazi zuen Zubiaurrek: «Unean uneko testuinguruaren araberako malgutasuna eskaintzen die lan erreformak gure enpresei». Gogora ekarri zuen, gainera, egungo susperraldi ekonomikoa lan erreforma horri esker iritsi dela: «Enplegu gehiago sortzen lagundu du, eta lan merkatuaren arauen erreforma batek oztopatu eta gelditu egingo luke lanpostu horien sorrera».

Lan erreformaren defentsa sutsua deigarria da, aste honetan Antonio Garamendi CEOEko presidenteak gaiaren inguruan egin dituen adierazpenekin alderatzen badira. Ez da ahaztu behar Confebask CEOEko kide dela. Izan ere, Espainiako patronaleko burua prest azaldu da sindikatuekin eseri eta lan erreforma hobetzeko hainbat neurri negoziatzeko. Lan hitzarmenen esparruen lehentasunaz, itunen ultraaktibitateaz eta azpikontratazioez hitz egiteko jarrera azaldu zuen. Orain arte, Espainiako patronal nagusia lan erreforma ez ukitzearen alde azaldu da, baina Garamendik argi esan du asteon: «Ez naiz ezezko biribilen aldekoa». Hitz egin eta negoziatzeko tartea badagoela esan du.

Ekonomia, hobetze bidean

Confebaskeko ardura kargua utzi berritan, Roberto Larrañagak azken lau urte inguruen balorazio ona egin zuen. Gogoratu zuen ardura postuan sartu zenean «egoera ekonomikoa zaila zela», eta orain seigarren urtez jarraian hazten ari dela ekonomia. Egoera hori nabarmendu nahi izan zuen Zubiaurrek ere: «Euskadin susperraldi ekonomikoak erritmo onean jarraitzen du, eta, aurreikuspenak aldatzen ez badira, 2019. urtean %2,5 igoko da BPGa, eta 14.000 afiliatu berri izango ditugu Gizarte Segurantzan». Gainera, langile kopuruari dagokionez, 2008. urteko krisi ekonomikoa piztu zenetik maximo historikoak daude Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan: 973.000 behargin daude, «errekor historikotik 9.500 langilera». Horregatik, egungo egoera ekonomikoaren balioa azpimarratu zuen.

Halaber, sortu diren lanpostu berri horien kontratu motari buruz, Confebaskeko buruak nabarmendu zuen mugagabeko kontratazio kopurua inoizko handiena dela. Patronalak berak emandako datuen arabera, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 537.000 langilek daukate halako kontratu bat; krisia hasi zenean baino 13.000 gehiago daude, beraz.

Hala ere, aste honetan bertan Lan Harremanen Kontseiluak ohartarazi du Europako Batasuneko batezbestekotik gora dagoela behin-behinekotasun tasa Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Patronaleko buruak baieztapen horri erantzun zion: «Behin-behinekotasuna badago lan merkatuan, baina lortu dena baloratu behar da; lan sorrera handitzen ari da, eta hori nabarmendu behar da. Enpresek ez badute era egonkor batean kontratatzen, testuinguru kaskarra dutelako izango da». Horregatik, esan zuen lan erreformari esker lortu dela hainbeste lanpostu sortzea, kanpoko faktoreetara egokitzeko aukera ematen dielako enpresariei.

Euskal ekonomiak onbidean jarraitu ahal izateko, Zubiaurrek hobetu beharreko hainbat puntu azpimarratu zituen. Batetik, Espainiako ezegonkortasun politikoari egin zion erreferentzia: «2016. urtetik dago ezegonkortasun politiko hori, eta horrek ez du laguntzen jarduera ekonomikoan eta inbertitzeko erabakietan». Bestetik, nazioarteko egoerari begira daudela esan zuen, «merkataritzari ezarritako murrizketek» euskal ekonomian ere eragina dutelako. «Autogintzaren, altzairuaren edota makina-erremintaren ahalmen esportatzailea kontuan hartuta, arretaz erreparatzen ari zaizkio munduan gertatzen ari denari».

Atzerriko aldagai horiek izan dezaketen eraginari begira daude, beraz, baina ez zen ahaztu euskal erakundeekin : «Euskadin egonkortasun instituzionalari eutsi behar zaio, eta enpresen fiskalitate lehiakorrari; energia kostua Europako lehiakideen parekoa izatea lortu behar da, AHTaren lanak amaitzea, eta lan harreman modernoak edukitzea, garai berrietara egokituak».


Udal baratzetan, izenematea gaur arte

Udal baratzen erabiltzaile izateko prozesua jarri zuen martxan berriro Hernaniko Udalak, COVID-19aren eraginez hasierako epeak bertan behera geratu zirelako. Eta gaur arte dago epea, horretarako eskaerak aurkezteko. Guztira 72 partzela izango dira, 30 metro karratukoak, Antziolan eta Sagastialden. Udaletxeko Herritarren Harrera Zerbitzuan aurkeztu behar dira eskaerak.


2010ko egutegiaren berri eman du FIAk

Dagoeneko datorren urterako prestaketak hasiak dira, eta FIAk egutegia aurreratu du. Oraindik dataren bat ez da erabat ziurra, baina lehen egutegi honek 19 lasterketa ditu, eta aldaketa batzuk.

Lehen lasterketa ez da Australian korrituko, azken hamahiru urteetan bezala. Ostera, Bahreinen ekingo diote eta handik Australiara egingo dute jauzi. Itzulera sonatu bat, Kanadako lasterketa. Eta Hego Koreak ere bere tokia egin du, nahiz eta zirkuitoa oraindik amaitu gabe dagoen (2010ko uztailerako amaitzea espero dute).

Denboraldia Brasilen amaituko da, azken urteetan ohitura izan den legez (aurten izan ezik, Abu Dhabin amaituko baita).

Martxoak 14: Bahrain

Martxoak 28: Australia

Apirilak 4: Malaysia

Apirilak 18: Txina

Maiatzak 9: Espainia

Maiatzak 23: Monako

Maiatzak 30: Turkia

Ekainak 13: Kanada*

Ekainak 27: Europa (Valentzia)

Uztailak 7: Britainia Handia

Uztailak 25: Alemania

abuztuak 1: Hungaria

abuztuak 29: Belgika

Irailak 12: Italia

Irailak 26: Singapur

Urriak 3: Japonia

Urriak 17: Hego Korea

Urriak 31: Abu Dhabi

Azaroak 14: Brasil

* Kanadako Sari Nagusiak oraindik Formula One Maganement-ekin akordioa itxi behar du. Hauek gauzatuko ez balira, lasterketa ez litzateke korrituko eta Turkiako Sari Nagusia ekainaren 6ra atzeratuko litzateke.

Oharra: Australia 17:00etan hasiko da (bertako ordua), Malaysia 16:00etan, Singapur 20:00etan eta Abu Dhabi 17:00etan.


Ane Urrutikoetxea: ‘Muxua’

Kirolzalea ez naizen arren, Euskal Herriko Itzulia ikusteko aukera izan dut egunotan. Arratsaldero, inguruko lankideek telebista piztu eta zirrara handiz jarraitu dituzte etapa bakoitzeko azken minutuak. Ni ere telebistari begira jarri naiz, zirrara giroak erakarrita. Aitortu beharra daukat kirol berezia dela; muturreko baldintzetan ibiltzen dira, bizikletarekin igotzeko ezinezkoak diruditen maldetatik gora, ondoren ziztu bizian behera… batzuetan bakarrik, bestetan pilatuta, beti aurrera eginez.

Azken segundoetako erasoan, inguruan ditudan ikusle sutsuak aulkietatik altxatu dira, bizikleta gainean izerdiz blaituta doan heroiaren azken pedalkadei adi. Heroia iritsi da helmugara, eta irribarre zuria erakutsiz altxa ditu besoak. Etapa ederra izan omen da, eta egunak badu irabazle berri bat. Ikusleak urrundu dira telebistatik. Baina ondoren ikusitakoak harrituta utzi nau.

Kirol ikuskizuna amaitu denean konturatu naiz; inguruan denak dira gizonezkoak. Ez da harritzekoa; ikuskizun guztia gizonei zuzenduta dago, publizitatea batez ere. Hala, ingurukoek soilik lehia osasuntsua bizi duten eszenatoki horretan, kirolarekin zerikusirik ez duen irudi arkaiko batekin topatu naiz ni. Heroia igo da podiumera, mailota eta lore sorta jasotzera; bertan, beste bi sari ditu zain. Bi neska dira, gazteak, ederrak, polit apaindutakoak. Txukun doaz jantzita, Itzuliko babesleen iragarkiak soinean jantzita.

Nesken zeregina ez da heroiari sariak banatzea izan soilik. Podiumera igo dira, irabazleari masailean muxu bana emateko. Erabateko garaipenaren irudia. Segundo batzuk iraun dute horrela, argazkilariek une berezia jasotzeko aukera izan zezaten. Helmugara iristean egindako garaipen keinua ez da nahikoa heroiaren arrakasta ulertzeko; muxua jasotzean atzematen da benetako lorpena. Txirrindulariak, gladiadore baten moduan, neska ederraren muxua irabazi du bere heroizidadearekin, eta ez batena bakarrik, birena baizik. Arratsaldeko heroi berriak harrotasunez erakutsiko ditu karminez iltzatutako bi muxuak. Eta hori ere kirola omen da.


'Dibortzioa mingarria' izango litzatekeela ohartarazi du Cameronek

Salmondek Cameronen diskurtso "alarmista" kritikatu eta independentziaren aldeko apustua egiten duten enpresariak gero eta gehiago direla nabarmendu du.

David Cameron lehen ministro britainiarrak ohartarazi duenez, osteguneko erreferendumean baietzak irabaziz gero, Erresuma Batuaren amaiera izango da.

Aberdeenen egin ditu adierazpenok, Eskozian ezetzaren alde egiten ari den kanpainaren baitan. Eskoziaren balizko independentziak egungo pentsio-sistema, libera, Armada eta pasaporte britainiarra galtzea ekarriko lukeela esan du.

"Aste honetan Erresuma Batua betiko alda daiteke. Baliteke ezagutzen dugun Erresuma Batua amaitzea. Ostegunean, Eskozian erreferenduma izango da eta gure herrialdearen etorkizuna jokoan dago, adierazi du.

"Argi hitz egin behar dugu: ez dago atzera egiterik. Ez da aukera gehiagorik izango. Erabakia betiko izango da. Ostiralean, baliteke eskoziarrak beste herrialde batean egotea, baliteke munduan beste toki bat izatea”, erantsi du.

Eskoziari botere gehiago ematea adostu dute politikari britainiarrek

Bestalde, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak eta Nick Clegg eta Ed Miliban liberalen eta laboristen buruek Eskoziari botere gehiago ematea promestu dute, osteguneko erreferendumean ezezkoak irabazten badu.

Buruzagi politikoek adierazpen bateratua argitaratu dute Daily Record egunkari britainiarrean, eta Eskoziako Parlamentua eta herrialde horretako osasun sistema eta beste hainbat zerbitzu publiko indartzeko konpromisoa agertu dute bertan.

Gordon Brown lehen ministro ohiak eta Eskoziako laboristek ere hartu dute parte adierazpen bateratua adosteko negoziazioetan.

Salmond, enpresaburuekin

Bestalde, Alex Salmondek gogor kritikatu du David Cameron independentziaren kontra egiten ari den "kanpaina alarmista", eta independentziarekin Eskoziak galera ekonomikoak izango lituzkeela esan dutela salatu du.

Salmond Edinburgon izan da gaur, hainbat enpresarirekin bilduta, eta ukatu egin du Londresetik independentziaren aurka erabiltzen diren argumentuak. "Independentziaren alde bozkatzeko bizitzan aukera bakarra izango dute ostegunean eskoziarrek", nabarmendu du.

"Eskoziako enpresari garrantzitsuenetako batzuekin bilduta erakusten ari garena da Eskozia independente batek baliabideak badituela, ekonomia oparoa izateko eta gizare justuago bat lortzeko", azpimarratu du. Salmondek gaineratu du gero eta gehiago direla independentziaren alde dauden enpresariak.


Eleaniztasunaren festa ospatu da

Bigarren eskuko azoka baliatuz, hizkuntza aniztasunaren eta hizkuntza gutxituen aldeko ekimenak izan dira plazan.

Itxipuru taldea, Aizpea Irurtzungo euskaltzaleen topagunea, Pikuxar euskal txokoa, Sakanako AEK, Mintzakide, Sakanako Mankomunitateko Anitzartean kulturartekotasun zerbitzuak Euskara zerbitzuak eta Guaixek bat egin dute (L) Aniztasun Festaren antolaketan. Guaixe fundazioaren 25. urteurrenaren harira antolatutako ekitaldien barruan ospatu da aipatu festa. Eta, horretarako, duela 17 urtetik Itxipuru taldeak urtaro bakoitzarekin antolatzen duen bigarren eskuko azoka baliatu da. Bestelako kontsumo eredu bat sustatzea du helburu azokak. Hala, nahi duen guztiak bere eskaintza egiteko aukera baliatzen du. Itxipuruk baita. Gaur egun Itxipurukoak Iruñeko Apoyo Mutuo (hipotekak kaltetutakoak) eta Altsasuko Ayuda Contenedores (hainbat herrialdetara laguntzaz betetako edukiontziak bidaltzen ditu) taldeekin ari da elkarlanean. Arropa, liburu edota disko bila joan denak hizkuntza ekologiaren aldeko mezuekin bat egin du, eta alderantziz. Gaur jasotako dirua Irurtzunen migratutako pertsonendako harrera ikastaro bat antolatzeko bideratuko da.

Euskarak ere izan du bere tokia gaur. Arakil eta Irurntzungo bost euskaldun berriri aitortza egin zaie. Euskara ikasiz euskaldungoaren sarea zabaldu, kolore gehiago eman eta jende gehiagorekin hitz egiteko bidea eman dutelako jaso dute aitortza Luis Berazak (Izurdiaga), Miren Bajok (Satrustegi), Igor Lanzek (Satrustegi), Angelines Cuevasek (Irurtzun) eta Blanca Ilundainek (Irurtzun). Ahobizi eta Belarriprest aldamenean zituztela AEKren eta Irurtzungo Euskara Zinegotzi Ana Baldaren eskutik jaso dute oroigarri baba, Sakanako Mankomunitateko Euskara Zerbitzuak emandakoa.

Sakanako Mankomunitateko Anitzartean kulturartekotasun zerbitzuaren sentsibilizazio txokoan hainbat hizkuntzari buruzko informazioa eta zerbitzuaren hainbat euskarri ikusi eta eskuratzeko aukera izan da. Haren ondoan Iturmendin bizi diren bakarrik dauden adingabe atzerritarretako batzuk izan dira. Haiengana hurbiltzen zirenak euren izenak arabiar grafiaz nola idazten den jakin eta txartel batean jasotzeko aukera izan du.

Erakunde antolatzaileen berri ematen zuten kartelen ondoan hizkuntza ekologiari buruzko makina bat mezu jaso dira. Izan ere, aurtengoa Hizkuntza Indigenen Nazioarteko Urtea izendatu du Nazio Batuen Erakundeak (NBE). Hark jakinarazi duenez, munduan 6.700 hizkuntza daude eta haietatik %40 arriskuan daude, indigenak gehienak. Ondare hori babesteko aldarria da NBEren aurtengo deialdi hori. Bide batez, Guaixe fundazioak aukera baliatu du jakinarazteko Mexikoko Yuuyum irratiarekin senidetuko dela jakinarazteko. Aurrerago emanen ditu horren inguruko xehetasunak.


Madonna eta Springsteen, diru gehien irabazten duten abeslariak

'Billboard' aldizkariak egindako zerrendan 40 abeslari azaltzen dira. Lehenengo hiru postuetan sailkatu diren kantariek, 20 milioi dolarretik gora eskuratu dituzte.

Azken hamabi hilabeteetan diru gehien irabazi duten 40 abeslarien zerrenda osatu du Billboard musika aldizkariak. Rankingaren lehenengo postuetan Roger Waters (Pink Floyd), Bruce Springsteen eta Madonna kokatu dira. Poparen erreginak 35 milioi dolar eskuratu ditu; Springsteenek, 33 milioi dolar, eta Watersek, 22 milioi.

Laugarren lekua Van Halenentzat izan da (20 milioi dolar), eta zerrendan, Coldplayk, Justin Bieberrek, Adelek eta Celine Dionek jarraitzen diote hard rock talde estatubatuarrari.

Bestalde, MTV Europe Music Awards sarietan garaile atera zen Taylor Swift kantaria hamabosgarren postuan sailkatu da. Besteak beste, One Direction, Red Hot Chile Peppers, Elton John, Maroon 5 eta Rod Stewart ere agertzen dira zerrendan.

Irabazien %70 kontzertuetatik lortu dute rankingean azaldu diren 40 artistek.


"Ez ditugu gauzak era berean ulertzen"

Kataluniako prozesu subiranista espainiarrei ulertarazteko idatzi du Jaume Lopezek La independencia de Cataluña explicada a mis amigos españoles liburua. Aurreiritziak indargabetu beharra dagoela dio.


Athleticek porrota jaso du Leganesen aurka, partida kaskarra eginda

Zuri-gorriek 1-0 galdu dute Butarquen itxura eta joko txarra eskainita. Beauvuek sartu du partidako gol bakarra.

Athleticek 1-0 galdu du Leganesen aurka Butarque estadioan, oso joko txarra eta irudi kaskarra eskainita. Zigandak zuzentzen duen taldeak norabiderik gabe jarraitzen du.

Lehen zatia oso aspergarria izan da. Bi taldeen erritmoa oso motela izan da, eta abaguneak ere urriak izan dira. Athleticek ez du aukerarik sortu, eta Leganesek area kanpotik egin dituen saiakerak Kepa atezainak gelditu ditu ,arazo gehiegirik gabe.

Bigarren zatiari ondo ekin dio Athleticek, eta bi abagune argi sortu ditu; Cuellar atezainak zuri-gorrien gola eragotzi du Williamsen jaurtiketari erantzun bikaina emanda, eta hurrengo jokaldian San Joseren erremateak langa jo du. Ondo zelairatu da Athletic atsedenaldiaren ostean, baina Mikel San Josek akats larria egin du zelaiaren erdian, Leganesek baloia berreskuratu du, eta, Nuñez eta Laporte atzean utzi ostean, Beauvuek 1-0ekoa sartu du. Gola jaso ostean, talde zuri-gorriak ez du erreakziorik izan, eta Leganesek bigarren gola sartzeko abagune bikaina izan du 76. minutuan; Leganesek kontraerasoa antolatu du, Amrabatek barregarri utzi du Boveda, baina Kepa atezainak Madrilgo taldearen gola eragotzi du. Azken minutuetan, Athletic saiatu da erasora jotzen, baina ez du abagune bakar bat ere sortu. Leganesek ez du arazorik izan emaitzari eusteko, eta Asier Garitanok zuzentzen duen taldeak lortu du garaipena.

Fitxa teknikoa: 1 - Leganes: Cuellar; Zaldua, Dos Santos, Siovas, Raul Garcia; Rubén Perez, Gabriel; El Zhar (Brasanac, 84. min), Amrabat, Eraso; eta Beauvue (Naranjo, 90. min). 0 - Athletic Club: Kepa; Boveda, Nuñez, Laporte, Saborit (Beñat, 84. min); San Jose; Raul Garcia (Susaeta, 68. min), Vesga (Iturraspe, 46. min), Williams, Cordoba; eta Aduriz. Golak: 1-0, 53. min: Beauvue. Epailea: Mateu Lahoz.


Euskadiko sokatira txapelketak goi mailako sei talde batuko ditu Berrizen

Lur gainean 640 kilora arteko finalera sailkatzen saiatuko dira domekan.

Berrizburun izango da sokatira saioa, 11:30etik aurrera. Mutriku, Getxo, Goiherri A, Goiherri B, Akelarre eta Gaztedi taldeak ariko dira nor baino nor gehiago.

Bestalde, Bizkaiko Foru Aldundiak antolaturiko Kirol Jaiak 13. aldia egingo du asteburuan eta Berrizen ere hainbat ekintza antolatu dituzte. Berrizek eskaintzen dituen jardueren artean pala, areto futbola, penaltiak, esku pelota, Pilates, rokodromo, zumba edo eta skate-a daude, denak 10:00etatik 13:00etara. Honekin bater, Bizidun elkarteak Urbiara irteera antolatuko du. Izen-ematea Berrizko Kiroldegian egin daiteke.


Olarra eta Zaldua, sarituak

ÑEstilo-ariketak’ itzulpen lanak eta ÑEtorkizuna’ ipuin bildumak jasoko dute Euskadi saria


Jaurtigaiak Damaskon, agintean dagoen alderdiaren eraikin baten aurka

Hiriburuan oposizioak egin duen lehen erasoan, bi jaurtigai bota dituzte. Bitartean, oposizioaren aurkako errepresioak ez du etenik.

Hiriburuan oposizioak egin duen lehen erasoa da. Baaz alderdi agintariaren eraikin baten aurka bi jaurtigai bota dituzte Damasko erdialdean eta hainbat eztanda entzun omen dira.

Ohar batean, Bachar al Asaden aurkariak esan dute eraikinetik kea ateratzen zela eta bertara segurtasun indarrak joan direla.

Baina Siriako atzerri arazoetarako ministroak ukatu egin du Baaz alderdiaren eraikin baten aurka ezer bota dutenik. "Gezur hutsa da", adierazi du.

Bitartean, albiste agentziek 24 hildako aipatzen dituzte larunbateko protestatan.

Gauerdian bukatu da Liga Arabiarrak jarritako epe-muga, baina Bachar al Asaden Gobernuak indarrez erantzuten jarraitu du.

Liga Arabiarrak bake-proposamena egin zion Siriari, ez bazuen elkartetik kanporatzerik nahi. Gauerdian bukatu da proposamenari erantzuteko epea eta adierazpen garbiak egin ditu Al Asadek "The sunday times" egunkarian: "Ez dugu atzera egingo. Gatazkak bere horretan jarraituko du"

Atzerriko esku-hartze militar baten aukerari buruz berriz, Siriako presidenteak esan du lurrikara eragingo lukela Ekialde Hurbil osoan. Zentzuzko inork ez lukela esku-hartu behar, zonaldea hankaz gora jarriko lukeelako.

Bestalde, ez da esku-hartze militarra baztertu, baina Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluan bozkatu beharko lukete eta Errusiak eta Txinak jada beto-eskubidea erabiliko dutela aditzera eman dute.

Azken zazpi hilabetean, Sirian 4.000 lagun baino gehiago hil dira.


Emakume artisten lanak eta moda desfilea izan dira Ibarraundin

Emakumeen Nazioarteko Egunaren harira, Eskoriatzan emakume artisten erakusketa ireki zen Ibarraundi museoan, martitzenean, eta martxoaren 18ra arte egongo da ikusgai. Bertan, bailarako artisten lan ezberdinak jarri dira, batez ere, eskoriatzarrenak. Hala, ekitaldi inaugurazioan, moda desfilea, musika emanaldia, eta beste hainbat sorpresa izan ziren.


Marka guztiak hautsi dituzte Urduñako ahobizi eta belarriprestek

Gaur hasi da Aiaraldeko Euskalgintza Kontseiluaren Urduñako txanpa. Ehunka ahobizi eta belarriprestek ekin diote eukaraz bizizteko erronkari. Ekimenak arrakasta handia izan duela azpimarratu dute antolatzaileek.


Bigarren eta hirugarren postuak gaztetxoenek, Gipuzkoako Batel Ligan

Zumaian estropada jokatu zen larunbatean, Gipuzkoako Batel Ligako zortzigarren jardunaldia. hernaniko batelak bertan izan ziren, eta lan txukuna eginda itzuli ziren etxera. Hernaniarren artean onenak, infantil mutilak izan ziren, bigarren postua lortuta; kadete-infantil mailako neskak ere fin aritu ziren, hirugarren geratuta.


Ekaitz Saies piraguista, 'Zu Kirolari' saioan

Sara Gandarak gidatzen duen programa asteartean, 22:30ean, dago ikusgai ETBK Sat-en eta igande goizean ETB-1en.

Ekaitz Saies piraguista donostiarrari buruzko erreportajea eskainiko du 'Zu Kirolari' saioak astearte honetan. Londreseko Olinpiar Jokoetarako sailkatu ez den arren, gogoeta interesgarria utzi die ETBko kirol saioko lagunei.

Bestalde, eskubaloiaz jardungo dira, Zarautz eta Errenteriako taldeek lortu duten kategoria igoeraren karietara. Kirol jarduera beraren eta herrietako kluben egoera azaltzeaz gain, igoera fasea nola joan den azalduko du Anartz Agirrek.

Ueli Steck alpinista suediarrari buruzko bideo bat ere emango dute.

Sara Gandarak gidatzen duen kirol saioa asteartean emango da ETBK Sat-en, 22:30ean. Igande goizean berriro izango da ikusgai, oraingoan, ETB-1en.


Marbellako alkatearen soldata izango du Hondarribikoak

Txomin Sagarzazu Hondarribiko alkateak 65.000 euroko lansaria jasoko du ekainaren 13an hasi zen agintaldiko urte bakoitzeko, Aitor Kerejetak azken lau urtean jaso zuena baino 5.000 euro inguru gutxiago —70.367 eurokoa zen Kerejetaren soldata—, baina PPk Madrilen onarturiko tokiko administrazioaren erreformak zehaztutakoa baino dezente gehiago. Aldiz, Euskadiko Udalen Elkarteak (Eudel) eginiko gomendioekin bat egiten du Hondarribiko udalbatzak onartutako soldata.

Sagarzazu, hiriko aginte makilarekin

Tokiko Administrazioa Arrazionalizatzeko eta Iraunarazteko Legearen arabera, 10.000 eta 20.000 biztanleen arteko herri edo hirietako alkateek ez lukete 50.000 euro baino gehiago kobratu behar. Hori horrela, Sagarzazuk jasoko duen soldata 75.000 eta 150.000 biztanle arteko hiri bateko alkatearen gehienezko lansaria litzateke, hau da, Marbella, Ourense edo Leongo alkateek gehienez kobratu dezaketenaren berdina.

Baina Eudelek ez du lege hori aintzat hartzen. “Erreforma horrek nabarmen ahultzen du toki autonomia, hau da: toki entitateek duten egiazko eskubide eta ahalmena gai publiko ugari antolatu eta kudeatzeko” diote Gipuzkoa, Bizkai eta Arabako aldundiek onartutako arauek, EUDELeko gomendioetan oinarritzen direnak. Eudelen arabera, EAEko egoera eta Espainiako estatukoa ezin dira parekatu, eta foru sistemaren berezitasuna oinarri hartuta, EAEko hiru Batzar Nagusiek mailakatze propioa onartu zuten. Arauaren arabera, 10.000 eta 20.000 biztanleria duten herrietako alkateek Jaurlaritzako zuzendari batek adina jaso dezakete, hau da, 67.087 euro gehienez.

Hondarribiko alkatearen lansaria, azken egunetan komunikabideetan azaldu diren beste hiru mandatari jeltzaleen antzerakoa izango da, Azkoitia, Arrigorriaga eta Beasaingoena. Hiru herri horien biztanleria ere 10.000 eta 20.000 artekoa da eta bertako alkateek euren soldatak igo egin dituzte Eudelek proposaturiko mailara igotzeko. Hurrenez hurren, %47, % 41 eta %19 igo dituzte lansariak, eta komunikabideek erabaki horien berri eman dutenean, zalaparta handia sortu da. Hondarribiko alkateari, berriz, iazko legealdian alkate izandakoari baino gutxiago ordainduko zaio, arau berari men eginez.


Santa Klara uharteko itsas hegaztien habiak galtzen ari direla ohartarazi dute

Parkea Bizirik Kukulunbera naturzale elkarteak Santa Klara uharteko belar mozketek eragindako kalteen berri eman du. Izan ere, uhartearen mantentze lanak txitaldi garaian egiteak itsas hegaztien habien galera dakarrela ohartarazi dute.

“Maiatzeko azken astean, Donostiako Udal Zerbitzuek uharteko goiko belarra moztu zuten. Mantentze lan horiek uda hasierarekin eta jendeak uhartera egiten dituen joan etorriekin lotuta daude”, adierazi dute. Hain zuzen ee, belarra moztu eta bide ertzak zabaldu dituzten toki horietan kaio hankahorien, batez ere, habiak daudela diote. Babesturiko espeziea da Bernako Hitzarmenean. “Jarduera luzeak eta zaratatsuak izanik, hegaztiak uxatzen dituzte. Hala, hegaztiek denbora luzez habiak uzten dituzte eta enbrioien heriotza nahiz urteko ugal porrota eragin dezakete”.

Egoera horren aurrean, Parkea Bizirik elkarteak mantentze lanak urteko beste garai batean egitea eskatu du. “2020tik aurrera Santa Klara uharteko mantentze lanak maiatzetik martxo hasierara aurreratzea eskatzen dugu. Horrela, beharrezkoa balitz, abuztua bukaeran beste belar mozketa bat egingo litzateke, kaioen txitak igeri eta hegan egiteko gai direnean”.

Bestalde, naturzale elkartea prest dago udaleko edozein departamentuk naturaren ikuspegitik ingurune zaurgarri batean obra, lan edo proiektuak aurreikusita dituenen aholkularitza zerbitzua emateko.


Zaborrontzirik ez, baina zaborra bai

Herritar batek Uztarriari igorritako argazkia da honakoa. Antzibarrena industrialdean ateratako irudia da. Igorleak salatu duenez, "Azpeitiko industrialde osoan zabor ontzi guztiak kendu dituzte. Gainera, 300 euro pasako kuotak jarri dituzte ordaintzeko... eta nora atera behar dira zaborrak? Zergatik horrelako kuota altuak? Injustua dela deritzoz". Horrez gain, esan du inguru horretan hainbat gazte lokal daudela, eta horiek ordaintzen dituzten kuotak ere 200 eurotik gorakoak direla, "nahiz eta zaborontzirik ez egon inguruan".

Urola Erdiko Mankomunitatearekin hitz egin du Uztarria.eus-ek, eta mankomunitatetik azaldu dutenez, "kokapen horretako ontziak kendu egin ziren. Izan ere, lekua nahiko ezkutuan dagoenez, egokiak ez ziren zaborrak pilatzen ziren bertan. Hala ere, bidean beheraxeago joanda dituzte ontziak inguru horretako lokaletakoek". Argazkiko zaborra jasotzera pasatuko direla adierazi dute mankomunitatetik.


Jolas giro zoragarria egon da Teresa Donearen jaietan

Jolaserako gogoz zeuden ume eta gaztetxoek bete dute asteburuan Atxondoa auzoko beheko arrabala. Teresa Donearen jaiak izan direla eta, beti-betiko jolasak (txingak, aulki-jokoa, bola jokoa, dardoak) eta herriko Guraso Elkarteak antolatutako jolas parkea eduki dituzte aukeran, txiki eta handien gozamenerako.Txokolateak eta buruhandiek ere arrakasta handia eduki dute. Horrela, txokolate den-dena amaitu zela nabarmendu dute antolatzaileek. «Pozik ibili ziren umeak buruhandiekin ere; emozioaren emozioagaz puxika denak apurtu eta konpontzen ibili behar izan ginen». Gari eta Amaiaren, musikagaz ere gustura aritu ziren dantzan.Urtero modura, Bikale tabernak antolatzen duen margo lehiaketak ere parte hartze handia eduki zuen. 3 urtetik 10 urtera bitarteko 50 margolarik parte hartu zuten. Goiz osoan lanean jardun zuten ume eta gaztetxoek irudiak egin eta margotzen, eta orain euren lanak ikusgai egongo dira hilabetez, Bikaleko hormetan jarrita dagoen erakusketan.Horrez gain, guztien artean sari batzuk ere banatu zituzten, adinaren arabera. Hauek izan ziren irabazleak: 3-4 urte bitartekoen atalean, Gaia Unanua, Malen Portu eta Alazne Urriolabeitia; 5-6 urte bitartekoen artean, Elaia Arriaga, Iraia Goti eta Araia Portu; 7-8 urte bitartekoen artean, Mikele Idoeta, Enara Olabarria eta Izaro Barinagarrementeria; 9-10 urte bitartekoen artean, Laura Liebana.Teresa Donearen jaietako antolatzaileek eskerrak eman dizkiete ume eta gurasoei jaietara hurreratu eta ekimenetan parte hartzeagatik. «Jende asko etorri zen, eta oso pozik gaude. Guraso Elkarteari eta udalari ere euren laguntza eskertu nahi diegu, guztien artean jaiak aurrera jarraitzea posible egiten dutelako».


Rosario Floresen kontzerturako sarreren irabazleak

Rosario Floresek larunbat honetan emango du kontzertua Zarauzko kiroldegian, 22:30etik aurrera

HITZA-k bost sarrera bikoitz zozkatu ditu astean zehar HITZA-ra deitu duten harpidedunen artean. Hauek dira irabazleak: Mari Karmen Borda Egia (Azpeitia); Karmele Odriozola Lizaso (Zarautz); Jon Mirena Peñagarikano Arruti (Zarautz); Jone Odriozola Lizaso (Zarautz); eta Axun Zabala Ostolaza (Zarautz).


Larrun Ez Hunki taldeak bilkura deitu du urtarrilaren 27an Saran

Larunbat goizeko 10etan Lur Berri gelan

Larrun Ez Hunki taldeak deituta, urtarrilaren 27an bilkura irekia eginen da Sarako Lur Berri gelan. Larunbat goizeko 10etan hasiko da.


Sinadura bilketa, Marsellan dauden presoen alde

Asier Ezeiza preso hernaniarraren eta beste bi presoren egoera salatzeko firma bilketa egingo da gaur Kixkal tabernako izkinan, 12:00etatik 14:00etara.


Argitalpenak

Hi bai matxista zikina!

Antton Dueso

Desclée De Brouwer

75 orrialde

6 euro

Etxeko lanik ez egiteko metodoa

Familietako ohiko eztabaida dakar kontura Antton Duesoren liburuak. Horretan ari ziren Bixintxorenean ere. Etxeko lanak zirela-eta, ama haserre zegoen aitarekin, oso gutxi laguntzen zuelako; arreba ere aitaren aurka altxa zen, errieta bukatzeko asmoz. Baina hara nondik gaizki atera zitzaion kontua, orduantxe gogoratu zutelako besteek han inoiz kolpe zorririk jotzen ez zuena Bixintxo bera zela. "Hi bai matxista zikina!" esan zioten, eta mutikoa sutan jarri zen, oso moderno eta liberaltzat zeukalako bere burua. Beraz, handik aurrera etxeko lanak bere gain hartuko zituela esan zien besteei. Baita berehala damutu ere! Eskerrak lan zikin horiek sekula berriro egin behar ez izateko metodoa bururatu zitzaion!

Euskerazaintza

Batzuen artean

Euskeraren Erri Akademia

104 orrialde

Borondatezko harpidetza

Euskaldunok burujabetza galtzen hasi ginenekoa

Euskeraren Erri Akademiak plazaratzen duen Euskerazaintza aldizkariaren azkenengo zenbakian Paul Atutxak Bilboko Euskerazaleak Alkartean lehengo urteko azaroan eskaini zituen hitzaldiei eskaintzen zaie tarte zabala. Aipatu hitzaldietan azaltzen du noiztik hasi ginen euskaldunok geure burujabetza galtzen eta nora heldu ginen, eta nolako egoeran jabetu zen Sabino Arana burujabetzaren arazoaz, zein bide hartu zuen eta nora jo dugun euskaldunok geroztik Ibarretxeren Planera iritsi arte. Bestelakoan, aldizkarian agertzen diren gaien artean Baskoiak eta frankoak, Arturo Kanpion eta P. Broussainïen txostena eta Aragoiïko izen euskaldunak erdi-aroan aipa genitzake.

Escudero maisuarekin solasean

Jon Zelaia Mendizabal

Gero

158 orrialde

11 euro

Escuderoren bizitza eta lanak

Francisco Escudero euskal konpositorearen bizitza eta lanaren nondik norakoak dira Jon Zelaia musikariak Gero argitaletxean plazaratu duen lan honen ardatza. 1912an jaio zen Illeta oratorioa, Zigor zein Gernika operak eta beste musika konposizio askoren egilea; eta 2002ko ekainaren 7an hil zitzaigun Donostian Escudero maisua, zazpi hamarkada musika egiteari eskaini ondoren, euskal musika garaikideko zutabe garrantzitsu eta ezinbesteko bihurtu eta gero. Eta hain zuzen ere Francisco Escuderoren musika ezagutzea eta maitatzea nahi luke Jon Zelaia Mendizabalek, bere iritzian ia ezezaguna, gutxi zabaldua izan den sortzailea delako musikari zarauztarra. Maisua elkarrizketatuz agertzen ditu Jon Zelaiak haren bizitzako pasarterik gogoangarrienak.

Jakin

Batzuen artean

Jakin

110 orrialde

9,60 euro

Euskal kultura 2003. urtean

Urteroko ohiturari jarraituz, 2003ko azken zenbakian iazko urtean zehar kulturaren alorrean gertatutakoaren balantze modukoa eskaintzen du Jakinek oraingoan, guztira hamabi idazleren lanen bitartez. Hauetatik askok Euskaldunon Egunkaria desagerraraztera eraman zuten gertaera latz haiek hartu dituzte 2003ko euskal kulturaren esparrua astindu zuen gertakizun garrantzitsutzat, baina nolanahi ere, horrez gain, literatura, Nafarroako Gobernuaren kultur politika, Jorge Oteiza museoaren inguruko gorabeherak, Elizak homosexualitatearen aurrean duen jarrera, Ipar Euskal Herriko hainbat kultur ekintza, Eusko Jaurlaritzaren kultur politika, Behatokiaren urteko txostenak edota Zuberoako euskalgintza eta kulturgintza ere badituzte aztergai.

Aho bizarrik gabe

Imanol Lazkano

Bertsolari Liburuak

510 orrialde

20 euro

Imanol Lazkanok egin duen bideaz

Suerte izugarria izan omen du bizitzan Imanol Lazkano bertsolariak. Horrela aitortzen du -betiere umore puntu nabariarekin- Aho bizarrik gabe liburuan, non berak bizitako hainbat eta hainbat gertakizun kontatzen dizkigun. Suerte izugarrizkoa izan dela dio, baina ez bere bizitza lore arteko paseo bat izan delako, arantzatsua eta gogorra ere izan baita. Baina nekea ez omen da hainbeste neke, eta arantza ez hain arantza, inguru oso batek babesten zaituenean, eta babes horixe izan du beti azpeitiarrak, bere idazlan honetan azaltzen duenez. Liburuan, gainera, bat-bateko bertsoez eta bertso jarriez osatutako atalak eta Andoni Egañak eta Joxerra Garziak eginiko hitzatzea daude jasorik.

Adio, adio!

Pello Añorga, Jokin Mitxelena

Elkar

36 orrialde/ 5,70 euro

Maite ditugunen heriotzak utzitako zauria nola osatu

Gai benetan ausartari heldu diote Pello Añorgak eta Jokin Mitxelenak irakurle gazteenei begira bien artean sortu duten Adio, adio!-n: maite ditugunen heriotzak utzitako zauria nola senda daitekeen, edo bederen haren mina nola leundu agertzen baitute bertan. Emaztea eta semea istripu batean galdu dituen aita bat da narratzaile. Emaztea berehala hil zen. Semeak hil ala bizi eman zituen hilabeteak ordea, azkenean amaren ondora joateko. Eta txantxangorrien laguntza baino ez zitzaion geratu aita horri.

Oilarraren

promesa

Joan Mari Irigoien

Elkar

148 orrialde

11 euro

Joan Mari Irigoienen aurreneko nobela

1976an ikusi zuen aurrenekoz argia Oilarraren promesak, Joan Mari Irigoienek idatzitako lehen nobelak. Arrakasta izan zuen garai hartan errealismo magikoko ukitu nabarmenekin Franco eta francozaleen diktadurapean nekazal giroko herri batek bere nortasuna mantendu nahian, bizirik irauteko egiten duen borroka kontatzen duen narrazio honek. Hogeita hamar urte pasa eta gero berriro plazaratu da, goitik behera berrituta, Joan Mari Irigoienek aurrekoari zati handiak kendu eta berri batzuk erantsi baitizkio. Donostiatik oso gertu zegoen Altza herria, Oilarraren promesaren egilearen jaioterria. Eta herri horri suertatu zitzaion narrazioan Azpil izena daramanak jasaten duen suntsiketa, azkenean herri izatea ere ukatu ziotelarik, bertako handimandien interesak medio, aldameneko hiriburuak irentsi zuenean eta uholdeka bereganatzen ari zen etorkinentzako etxebizitza erraldoi zatarrez erabat desitxuratu. Zementu eta hauts, hauts eta zementu, hilerri erraldoi kareztatu baten itxura hartu zuela Azpilek dio nobelako pasarte batek. Baina baita azpildar guztiek ez zutela burua makurtu ere.


Bizkaiko hainbat elkartek bat egin dute klima aldaketaren kontrako grebarekin

Hainbat talde ekologistek eta sindikatuk osatzen duten Larrialdi Klimatikoaren aldeko Bizkaiko Aliantzak egoeraren larritasuna ohartarazi du eta herritarrei lanuztearekin bat egiteko eskatu die.

Larrialdi Klimatikoaren aldeko Bizkaiko Aliantzak bat egin du irailaren 27an mundu osoan deituta dagoen klima aldaketaren kontrako greba orokorrarekin.

Bizkaiko 20 bat talde ekologistek (Greenpeace Euskadi, Ekologistak Martxan, Eguzki, esaterako) eta hainbat sindikatuk (ELA, LAB, CCOO, ESK edo Steilas) osatzen dute Aliantza.

Espainiako Estatuan 100 elkarte baino gehiagok egin dute bat grebarekin. EAEn, ESK eta Steilas sindikatuek erregistratuko dute greba deialdia.

Aliantzako kideek prentsaurrekoa eskaini dute gaur Bilbon deialdiaren berri emateko. Argudiatu dutenez, klima "larrialdi egoeran" dago, "neurrigabekoa eta desegokia den ekoizpen eta kontsumo-eredu baten ondorioz". Taldeon ustez, "eredu horrek arriskuan jartzen ditu bai gure biziraupena, bai landare eta animalia espezie ugarirena ere eta inpaktu suntsitzailea izango du munduko biztanle ahul eta pobreengan".

Horri aurre egiteko neurriak hartzeko eskatu diete erakunde publikoei. "Gure bizitza konprometituko ez duen beste eredu sozioekologiko bat eta ekoizpen-eredu bat eskatzen dugu: justizia soziala ziurtatzeaz gain, beharrezkoa duguna soilik ekoizten duena eta bertako produktuak bultzatzen dituena".

Aliantzak, Fridays For Future mugimenduarekin batera, grebaren atariko Bilboko Klimaren Aldeko Astea (irailaren 20tik 27ra) antolatu du, egitarau zabal batekin.

Ostiral honetan bertan abiatuko dira jarduerak, ikasleen mundu grebarekin. Martxa isila antolatu dute, 18:00etatik aurrera, Bilboko hiru tokitatik (Santutxu, Deustu eta Jesusen Bihotza plaza) hasita. Martxa Bilboko udaletxean amaituko da, ordubete geroago. Larunbatean, hilaren 21ean, Arrigunagako (Getxo) hondartza garbituko dute.

Greba orokorraren eguna, hilaren 27a, kontzentrazio batekin abiatuko dute (Bilboko Udaletxean). Arratsaldean manifestazioa deitu dute (19:00etan, Guggenheim parean).


Bigarren postuari eusten dio Antzuolak

Lider dagoen Lagun Onak taldeak ez du Antzuolaren itzala gainetik kenduko, zapatuan Mutrikuri 4-2 irabazi ostean Juanina Garairen mutilek bigarren jarraitzen dutelako, liderrarengatik hiru puntura.

ARGAZKI GALERIA


Valverde: "Klubarentzat eta niretzat onena da"

Lau denboraldi eta gero, hunkituta esan dio agur Athleticeko aulkiari Ernesto Valverde entrenatzaileak. Aspaldi hartutako erabakia zela esan du, eta nahiz eta Josu Urrutia presidenteak berriz jarraitzeko eskatu, zintzo jokatu nahi izan duela hasierako asmoekin. Ez duela beste talde batekin akordiorik adierazi du.

"Eskerrik asko bihotzez". Hunkituta eta zenbait unetan hitz egiteko zailtasunekin esan dio agur Ernesto Valverdek Athleticeko entrenatzaile karguari. Lau sasoi eta gero klubarentzat eta beretzat "onena" dela uste du. "Aurreko kontratua sinatu nuenetik, banekien beste denboradi bat jarraitzea zaila izango dela". Denboraren eta sasoien pisua nabaritzen joan da, batez ere azken urtean. "Urte zaila izan da, desgaste handikoa. Ziurrenik aurreko urteetan baino kritika gehiago jaso ditugu, Apoellen aurka galtzea kolpe gogorra izan zen". Josu Urrutia presidenteak erabakia berriz pentsatzeko eskatu zion, baita inguruko hainbat jendek ere. "Haiengatik izan balitz kontratua berrituko nuke, baina nire erabakiarekin zintzoa izan nahi nuen. Gainera, berritzen banuen konbentzituta egin behar nuen. Uste dut bi aldeentzeat onena dela. Ez dut sekula karga bat izan nahi izan klubarentzat".

Harro agertu da urte hauetan egindako lanarekin. "Batez ere jokalariengatik. Ziur nago talde hau zaleen oroimenan geratuko dela. Ez bakarrik izan dituen lorpenengatik, baizik eta horiek eskuratzeko izan duen moduarengatik. Beti ahalegindu da gauza hobeak lortzen, eta ez du sekula etsi. Gainera, Athleticentzat Europara sailkatzea gauza normal bat izatea lortu dute, obligazio bat. Obligazioak izatea ona da futbolean, beti laguntzen baitizute hobetzen. Meritua haiena da. Hurrengo entrenatzaileari talde eder bat geratzen zaio".

Hemendik aurrera bere etorkizunean pentsatzen hasiko dela esan du. Asko hitz egin da Bartelonak fitxatzeko aukeraren inguruan: "Gauza asko esan dira, baina ez dut inorekin sinatu. Orain hasiko naiz aukera desberdinak aztertzen". Dena den, onartu du urte hauetan izan dituela "talde garrantzitsuen" eskaintzak. "Baina guztiak baztertu nituen, bizitzen ari nintzena bizi nahi nuelako. Orain, aro berri bat hasiko dut".

Josu Urrutia presidenteak eskerrak eman dizkio Valverderi egindako lanarengatik, eta ez du argitu nor izango den talde zuri-gorriaren hurrengo entrenatzailea.


Felipe Dugiolsen hiru heriotzak

Umetan harriduraz begiratzen nion irudi hari. Ez nuen oso ongi ulertzen zer egiten zuen han. Safariren batetik ateratakoa zirudien, edota Tintinen Kongoko abenturaren batetik. Ez zegoen leku bereziki argitsuan kokatua, eta zoru arantzadun hark tetrikotasun puntu bat gehitzen zion umearen begiradari. Gerora jakin nuen gizon hura Felipe Dugiols Balanzategi zela, eta iraganaren gaineko interesak eraman ninduen bere bizitza ezagutzera. Baina irudi hark han jarraitzen du oraindik ere, begirada gehiegi jaso gabe, eta oro har, esan liteke kalean egunero ikusi baina ezagutzen ez den tolosar bat gehiago dela.

Tolosarra eta peto-petoa gainera, Olarrainen, Olarrain-Berri etxean jaio baitzen 1837an, gertakari belikoek Oriaren alboan zuten kobre pertzategia suntsitu zuten garaitsuan. Gerra ostean berriro ere martxan jarri zen burdinola, familia tradizioa jarraitzen zuena. Bere aitona Frantziatik etorria zen mende hasieran eta laster egin zuen gora egitura sozialean. Pisuagan aurrena, Belauntzan gero, kobrezko pertzak egiten aritu zen. Asteasuko aprendiz bat izan zuen alboan hasieran. Negozioa zabaltzen joan zen, eta Lehen Gerra Karlistaren ostean Olarraingo burdinola hura zen Tolosa osoko soldatarik ondraduenak ordaintzen zituena.

Izan ere, paper fabrika berrietan ez bezala, burdinolako lanak langile espezializatuak eskatzen zituen eta oso estimatuak izan ohi ziren iaiotasun tekniko haiek zituzten langileak. Kontuan hartu behar da lau bat urteko «ikasketak» egiten zituztela maisu artisauaren ondoan behar besteko gaitasunak bereganatzeko, eta jan-edanaren truk. Beste lantegietan ez bezala, haragia eta garbantzuak jaten zituzten langile haiek, eta edateko kuartilo bat ardo ere izaten zuten. Beste lekuetan babarrun eta sagardoarekin konformatu behar izaten zuten. Baina dena den gerra osteko hamarkadan itxi zuten pertzola eta Tolosaldeko beste manufaktura tradizional asko bezala paper fabrika bilakatu zen. Hala ere, gorakada soziala emana zegoen, Feliperen aitonak bere odol garbitasuna frogatu baitzuen eta honek garai hartan pribilejio sozial eta politikoak adierazten baitzituen.

Lehen heriotzarako bidea

Felipe Dugiolsek ez zuen bizibide arrunta aukeratu. 1860an Afrikako Gerran aritu zen eta itzuleran Oñati aldera joan zen. Han harrapatu zuen Bigarren Gerra Karlistak eta hemen hasten da bere lehen heriotzarako bidea. Diputazioak antolatutako Boluntario Liberalen talde bateko buru aritu zen gerran eta orduko elezaharren artean Santa Cruzekin ibili zituen tirabirak gelditu dira. 1876an amaitu zen gatazka militarra. Gerra Karlista honen amaieraren irakurketak badu ordea elementu arazotsu bat. Foruak gerra amaitu eta hilabete batzuetara abolitu baziren ere ez zen gerra foral bat izan, ez zen foruak jokoan izan zituen gatazka bat izan, ez bere kausetan eta ez bere ondorioetan.

Gerra amaitu ostean ordea, Canovas del Castillo gobernuburua indartsu sentitzen zen. Euskal liberalekin negoziazioak hasi zituen, soldaduska eta erregimen fiskal komun bat Estatu osoarentzat jarri asmoz. Euskal liberalek ezezkoa eman zioten eta foruen defentsa egin zuten negoziazio horietan. Negoziazioak inora iritsi ezinda Canovasek berea egin zuen, baina aldi berean oposizio garrantzitsu bat antolatu zen Euskal Herrian, bai karlista, liberal, errepublikar eta dena delako kolore politiko foruen alde elkartu baitziren. Altxamendu militar bat pentsatu zen Euskal Herrian. Eta Dugiols liberala izan zen Dorronsoro karlistarekin batera altxamendu hura antolatzen aritu zenetako bat. Gobernuak horren berri izan zuen. Dugiolsen karrera politiko-militarra heriotzara kondenatu zuten, Filipinetako kolonietara bidalita. 1878ko Kontzertu Ekonomikoekin euskal eliteak samurtu zituen Canovasek.

1890eko hamarkadan itzuli zen Dugiols, baina Gipuzkoaz kanpo edota Donostian bertan eman zizkioten postuak. Filipinetako giroa berotzen ari zen ordea eta independentziarako borroka martxan zen. Behar beste militar behar eta, berriro destinatu zuten hara eta ez zen itzuliko hil baino urte batzuk lehenago arte. Heroitasuna frogatu omen zuen bataila haiek guztiak alferrik izan ziren ordea, 1898an independizatu baitziren Filipinak. Donostian pasa zituen bere bizitzako azken egunak. 1900ean hil zen biologikoki, eta bigarren heriotza honen ostean, Tolosako herriko seme loriatsu bilakatu zen. Emeterio Arresek, Ramos Azkaratek, poemak, bertsoak eskaini zizkioten prentsan. Bere hileta elizkizunak gertakari sakona izan ziren komunitate tolosarrarentzat. Prentsaren arabera, Tolosako elite guztiak eta herri xehea hurbildu ziren bertara euren herritarra omentzera. Espainiaren loriaren alde eginikoak goraipatu zitzaizkion. Kale Nagusiari «Felipe Dugiols» izena eman zitzaion eta Trianguloan bere omenezko estatua erraldoi bat jarri zen, zeina eraikitzeko Koroak ere bere dirua jarri zuen. Honetan bai, jarrera erasokorrean, eraso gunea seinalatuz, agertzen zen, bizar ez hain estilizatu batekin. Bere oinetan hiru baxuerliebe, Manilako, Santo Tomaseko eta zenbait emakume salbatu zitueneko gertakari heroikoak oroituz. 1901ean inauguratu zuten, Errege Martxaren melodiak eta bandera gorrihoriek lagundurik.

Bere hirugarren heriotzarako ordea Dugiolsek jada ez zuen tolosar guztien sinbolo izateko balio. Inongo arazorik gabe gera zitekeen, izan ere, espainiar nazioan loriak erakusten zituen, bere semeen adorea eta odola, iragan inperiala, eta hori dena herriko seme batengan irudikatua, Tolosak Espainiari emandako dohaina. Baina liberala izan zen. Eta autoritate frankistak deseroso sentitzen ziren horren aurrean. Hala bada, 1937an erretiratu zuten monumentua eta bere lekuan Altxamendu Nazionalari eskaini zitzaion plaza, Falangearen eta Karlisten sinboloak biltzen zituen monumentu batekin. Gizarteak, eta berekin sinboloek, eraldaketa sakonak bizitu zituzten mende baten baitan, Dugiolsen «aitzakiak» erakusten duenez. Franco hil ostean jarriko zitzaion monumentu berri bat, orduko Iparragirre zinemen alboan. Monumentu berriak jada ez zuen zaharraren patriotikotasuna, ez jarrera erasokorra. Bizarraren gisan estilizatu zizkioten hauek ere.


Gosea

Sen garrantzitsuena. Gosea omen, denetan, sen garrantzitsuena. Haren arabera jokatzen omen da modu batera edo bestera, aldatu izaera. Elikatzea da gizaki bizidunen lehen zeregina, eta horren faltak aurreikusten ezinezkoak diren erreakzioak eragiten ditu. Donostian iskanbila gose zeuden Ilunbera bertaratu ziren zale apurrak, taldearen, entrenatzailearen eta zuzendaritzaren lanarekin konforme ez. Baina asetu ederra hartu zuten, eta gosea apaldu. Behin-behinean, halere. Bilbon arrakasta gosearekin dabiltza aspaldi. Asetuta ere, aurkaria zigortzeko gosez jarduten dute, gauzak beti hobeto egiteko grinarekin, eta hori ona da. Baskoniak gose handia edo txikia daukan ezin jakin. Manresan aise irabaziko zutela zirudien. Sabela ondo beteta zutela, alegia, baina jarrera epel horrek garaipen gosez geratzeko arriskuan jarri zuen taldea. Gose falta? Arrakasta posible ote goserik eduki gabe?

Erdibidean. Baskoniaren bizilekua. Euroligatik kanpo geratu ostean, ligako bi partidak irabazi ditu, baina inertziagatik irabazi ditu. Aurkaria baino hobeagoa dela jakitun, eta gehiegi sufritu gabe. Egoera ona litzateke sailkapeneko lidergoan balego, eta tituluren bat irabazita balego, baina bestelakoa da egoera. Hirugarren postua lortzeko lehian murgilduta dago Baskonia, eta, grina handiagoarekin jokatzen ez badu, ez da hirugarren sailkatuko. Laugarren ere ez, agian. Igandean Bilbo Basket hartuko du Gasteizen, asko exijituko dion aurkari gaiztoa, eta Manresan bezala, lasai jokatzen badu, muturreko handia jasoko du. Ligako beste talde handiek egin diezaioketenaren lehen adibidea da, eta, garaipenak lortzeaz gain, sufritzen ikasteko une aproposa da. Bestelakoan aukerarik ez du izango liga eskuratzeko.

Egurrean. Interesgarria da Bilbo Basketek lortu duen puntu ona. Kosta egin zitzaion CAI Zaragoza bere bidetik ateratzea, baina, atera zuenean, hankapean ibili zuen, tarte txikian hogei puntuko zuloa irekita. Bizkaitarren desioa, gauzak ondo egiteko grina goraipatu behar da. Partida erabakita zegoela, falta bat egin zuen Axel Hervellek, eta belgikarra kontu eske joan zitzaion taldekide bati, eta ondoren taldeko entrenatzaile laguntzaileari, okerra ez zela berea izan azaltzeko. Partida erabakita zegoenean. Horrek erakusten du Fotis Katsikarisen jokalariak konformagaitzak direla, eta haiek menderatzeko lan handia egin beharko duela aurkariak. Derbi bikaina espero da igandean Gasteizen.

Miraria. Larunbat iluntzean Ilunben gertatu zena. Atariko giroak garbi uzten zuen taldearen eta zaleen arteko dibortzioa. 4.000 lagun eskas hurbildu ziren partida ikustera, eta Unicaja 0-5 aurreratu zenean labea bat-batean berotu zen. Bizpahiru jokaldiren kontua izan zen, baina Lagun Arok partidari neurria hartu, eta inork gutxik espero zuena gertatu zen: jarrera oldarkorra, joko ona, garaipen argia eta adiskidetzea zaleekin. Lasaitu handia hartu zuten Pablo Lasoren atzealdean eserita zeuden agintariak, baina garaipen bakar bat nahikoa al da azken lau hilabetetako desastrea estaltzeko? Ez. Lagun Arok Granada eta CAI Zaragoza hartuko ditu etxean, eta bi horiek irabazten baditu, sasoi eskasa itxuratuko du. Itxurak eta usteak, ordea, erdiak ustel.

Euskal Kopa. Etzi jokatuko da Euskal Koparen finalerdia Donostian. Lagun Arok Bilbo Basketen aurka jokatuko du, eta garaileak Baskoniaren aurka San Prudentzio egunean, Gasteizen (apirilak 28). Berez, ez da txarra euskal saskibaloi talde onenek Euskal Kopa jokatzea, baina txapelketa hori orain antolatu izanak hautsak harrotu ditu, batez ere Bilbo aldean. Donostian ez dute ezer jokoan, eta Euskal Kopak ez die kalte handirik egingo. Antzekoa esan liteke Baskoniari buruz, titulua lortzeko kanporaketak hasi arte presio gutxirekin ariko baitira. Bizkaitarrek, aldiz, asko dute jokoan liga bukaeran, eta ez dute, bada, ondoegi hartu Euskal Kopa. Ez al zen hobea irailean egitea, denboraldi-aurrean, eta denek denen aurka jokatzea?


Eragozpen eta arazoak sortu ditu elur eta txingor ekaitzak.

AZPIEGITURAK.Errepideak ixtea, autoek kateak erabili behar izatea, tren zerbitzuak etetea eta argindarra moztea eragin zuen atzo elurteak. GARRAIOLARIAK.Milatik gora kamioilari geldirik egon dira A-63an, eta Frantziako trafiko buruek Gipuzkoarako bidea irekitzeko eskatu dute.


Danon Herrixe: 2015eko aurrekontu parte hartzaileak

Danon herrixe

Udal ordezkariek atzo adierazi zutenez, Danon Herrixe egitasmoaren baitan 2015eko aurrekontuen partida bat herritarren esku izango da. Diru hori zertan erabili erabaki ahal izango dute, herrian dauden premiak zein diren azalduz, iritzia emanez eta proposamenak eginez, urriaren 15era arte.

Egin daitezkeenak aukeratuta, zein proposamen gauzatuko diren aukeratuko dute herritarrek azaroan bozketa bidez.

Parte hartzeko hiru modu daude:

-Etxez etxe banatutako diptikoak erabil daitezke, haiek beteta udal eraikinetan eta landa auzoetan jarritako kutxak erabiliz.

- Web orria.

- Sare sozialen bitartez.

Azaroan emango da bozkatuko diren proiektuen berri eta orduan jakingo da partidaren kopurua.

Ondoren bilera orokor bat egingo da, udal gobernuaren aurrekontu proposamena aurkeztuz, eta azken urteetako aurrekontuen, diru sarrera eta gastuen bilakaera azalduz. Bileran ere proiektuak aurkeztuko dira eta bozkatu ahal izango da. Bozketa egun gehiagotara luzatuko da, eta zenbait bide jarriko dira horretarako.

Udalak herritarrak animatu nahi ditu, politika egiteko modu berrietan sinesten duelako, honakoa aldaketa horretan aurrera egiteko beste pauso bat delakoan.


Errigora ekimena, Argiako sarituen artean

Banatu dira 25 urte bete dituzten 2014ko Argia Sariak, Atxega jatetxean ospaturiko ekitaldian. Hauxek dira aurtengo irabazleak:

-Interneteko saria: topatu.info.

-Prentsa idatzikoa: Maite Asensio Lozano, Berriako kazetaria.

-Irratikoa: Eider Olazar Elduaien, Info7 irratiko Kalegorrian saioko kidea.

-Publizitatekoa: ErriGora ekimena.

-Telebistakoa: Kike Amonarrizek aurkezturiko ETB 1-eko Tribuaren Berbak.

Sarituen artean, Errigora

Euskal Herri luze eta zabaleko hainbat txokotan, Nafarroa hegoaldeko euskalgintza eta nekazal produktuak sustatu eta laguntzeko kanpaina bideratu zuen Errigorak joan den udazkenean. Baita Usurbilen ere, NOAUA! Kultur Elkartearen bidez. Kanpaina arrakastatsua izan zen, euskal herritarren, eta tartean, usurbildarren elkartasunari esker, guztira 112.000 euro bildu baitzituzten.

Publizitate alorreko Argia Saria jaso du orain, Errigora ekimenak. Zergatik? Honako guztiagatik: "Gure herriko bi oinarri lotu ditu Errigora ekimenak: laborantza eta euskara. Eta horrekin batera, herritar ugariren ilusioa, elkartasuna eta parte hartzeko gogoa.

Antzeko egitasmo bat abiapuntu, ekimenari forma eman eta 2013ko udazkenean egin zuen Nafarroa hegoaldeko produktuak Euskal Herri osora zabaltzeko lehen kanpaina. Errigorako Peru Aranburu eta Xabier Gojenolaren esanetan, produktu-sorta ugari saldu zituzten, herritar askoren laguntzari esker: “Saskien banaketan jende pila inplikatu da, kutxak muntatzen, komunikazio lana egiten; bitarteko urriko ekimena izan arren, jendearen parte-hartzeak eman dio izan duen arrakasta”.

Saldutakoaren diru zati bat Nafarroa hegoaldeko euskalgintza bultzatzeko izango da, han ez baitago bermatuta euskaraz ikasteko eta bizitzeko eskubidea. Zentzu horretan, “ekimen honek erakutsi du Euskal Herrian dauden errealitate ezberdinei, kasu honetan Nafarroa hegoaldekoari, herri bezala erantzuteko aukera badagoela”.

"Arrakastatsua izan da kanpaina jende askorengana iritsi da eta ez ditu baliabide garestiak behar izan", adierazi du epaimahaiak".


Animaliak babestea arautzen duen Udal Ordenantza egin du Orioko Udalak

Orioko Udalak animaliak edukitzea eta babestea arautzen duen Udal Ordenantza onartu du, animalien eta pertsonen arteko «elkarbizitza harmonizatzeko» asmoz. Animalien tratua, higienea, zaintza eta garraioaren inguruan gutxieneko neurriak zehaztu ditu udalak. Hala nola, Udalak debekatu egin du gune publikoetan, hondartzan, haur parkeetan eta lorategietan zakurren iraizkina uztea, eta arau hori hausten duenak 601 euro arteko isuna jaso ahal izango du. Halaber, urriaren 1etik Aste Santura bitartean hondartzan eta inguruko guneetan txakurrak egon daitezke, baina gainontzeko egunetarako hainbat neurri zehaztu dituzte; egun horietan 21:00etatik 06:00etara egon daitezke zakurrak, beti ere lotuta baldin badaude.

Kaleko animaliei dagokienez, berriz, bide publikoan eta ordubetean animaliei jaten ematea debekatuta egongo da, horretarako baimenik izan ezean.

Arriskutsuak izan daitezkeen animaliek, berriz, muturrekoak eraman beharko dituzte; une oro lotuta egon beharko du kalean, eta jabeak ezin izango du zakur bat baino gehiago eraman. Hain zuzen, arau hauste «larria» izango da animalia leku publikoetan lotu gabe izatea, eta 2.400 euro arteko isunarekin zigortu ahalko dute jabea. Halaber, etxalde, terraza eta bestelako leku mugatuetan ere lotuta egin beharko dute. Udalak, bere aldetik, zakurraren arrisku maila baloratu ahalko du, jabeak hala eskatuz gero.


Urkulluk EAEn "erabateko desgobernua" dagoela berretsi du

PPk "astero txartel horia ateratzen dionez" Jaurlaritzak ez duela legegintzaldia amaituko uste du. Bestalde, Rajoyri "komunikazio, informazio eta argitasun gehiago" eskatu dio.

Iñigo Urkullu EAJren presidenteak EAEn "erabateko desgobernua" dagoela berretsi du.

Urkulluk SER irrati-katean egin dioten elkarrizketa batean azaldu duenez, "polemika faltsua" sortu dute Jaurlaritzak eta PSE-EEk EBBren presidente izendatu zutenean egin zituen adierazpenen harira, izan ere, berak ez zuen "inor euskal herritar edo ez euskal herritar gisara kalifikatu nahi izan".

Era berean, EAJren presidente izendatu zutelako, astelehenean Patxi Lopez lehendakariak deitu ziola gogorarazi du, eta ez omen zion gaia aipatu ere egin, beraz, "ez zegoen kezkatuta egin nituen adierazpen larri horiengatik", gaineratu du ironikoki Urkulluk.

"Desgobernua"ren adibide gisara, buruzagi jeltzaleak esan du egunotan lehendakariak murrizketak planteatu dituela eta gero "ezetz esaten dute, baina sailburuei murrizketetarako prest egoteko esaten zaie".

Rajoyri "komunikazio, informazio eta argitasun gehiago" eskatu dio

EAJren presidenteak adierazi du "harritu" egin dela PPren Gobernuak hartu berri dituen neurri batzuekin, baina oraindik "esperantza" omen du. Era berean, Mariano Rajoy presidenteari "komunikazio, informazio eta argitasun gehiago" eskatu dio.


Agustin Amasorrainen argazki erakusketa Donostian

Donostiako Antigua auzoko Txirain elkartean (Erregezainak 34) Agustin Amasorrain bergararraren argazki erakusketa inauguratu berri dute. Abuztuaren amaierara arte iraungo du. 18 argazkiz osatuta dago erakusketa. Uraren bideak dauka izenburua eta hainbat paisaia-argazki batu ditu, ura delarik protagonista.

Migel Angel Elkoroberezibar bergararrak, Donostiako Txirain elkarteko kide denak, bidali du argazkia eta, kontatu duenez, Amasorrainen hainbat lagun bergarar hurbildu dira elkartera erakusketa ikustera, horien artean argazkian ageri direnak, eskerretik eskumara: Migel Angel Elkoroberezibar, Gillermo Azkarate, Agustin Amasorrain, Juanjo Altuna eta Antonio Arrillaga.


Zigorrak murrizteko bidea, zailago

Auzitegi Gorenak ukatu egin du AAMko lau presori Zigor Kodeko 579.4 artikulua ezartzeko eskaera. Esan du ez zirela "militante soilak".

Oraingoz, Auzitegi Nazionaleko sekzio bakoitzak bere irizpideen arabera erabaki dezake zigorrak murriztu ala ez —bi eskaera dituzte mahai gainean, 2. sekzioan—. Dena den, Auzitegi Gorenarena da benetako erabakia. Gaur-gaurkoz, zigorrak berrikusteko bost eskaera dituzte han ebazteko, Auzitegi Nazionalak atzera botatakoak. Gorenak alde batera edo bestera egin, erabakigarria izan daiteke aurrera begira, jurisprudentzia ezarriko baitu. Gaiaz Auzitegi Gorenak emandako lehen epaia presoen zigorrak murriztearen kontrakoa da, beraz.

Zehazki, Amnistiaren Aldeko Batzordeko arduradun izatea egotzita preso dauden lau presoren inguruan erabaki du auzitegiak. Zortzina urteko zigorra dute. Zigor Kode berriak, ordea, aintzat hartzen du zigorrak murrizteko aukera; delituaren larritasunaren arabera, "erabilitako bitartekoei" eta "eragindako ondorioei" erreparatuta, zigorra gradu bat edo bi jaisteko aukera ematen du iazko lege aldaketak.

26 preso daude, Iñigo Iruin abokatuak emandako datuen arabera, Zigor Kodearen iazko erreformaren ondorioz zigorra berrikusteko zain.

Auzitegi Gorenak ebatzi du Amnistiaren Aldeko Batzordekoei ezin zaiela gradurik murriztu, ardura mailak zituztelako. Horrek adierazten du batzordean "nagusitasun posizioa" zutela presoek, epaileen ustez: "Ez ziren militante soilak".


Gobernuak ez du esku hartuko Elizak OHZ ordaindu dezan

Llamazaresek PPren Gobernuari galdetu zion Italian hartutako neurri antzekoren bat hartzeko asmoa zuen. Gobernuak esan du udalei egokituko zaiela zerga ordainaraztea.

Gaspar Llamazares Ezker Batuaren diputatuak Elizak Ogasun Higiezinen gaineko Zerga (OHZ) oraindu dezan inolako ahaleginik ez egitea leporatu dio Gobernuari, udalak izango baitira Eliza zerga hori ordaintzera behartu beharko dutena.

Llamazaresek aurreko martxoaren 2an erregistratu zuen Kongresuan PPren Gobernuari egindako galdera sorta bat; bertan Italiako bidea jarraituko ote zuen galdetu zion, duela gutxi adostu baitute herrialde horretan Elizak OHZ ordaindu behar duela; halaber, "justifikatu gabeko pribilegio fiskalak" etengo zituen galdetu zion, "Europako Batzordeak gomendutakoa" jarraituz.

Asturiaseko EBko parlamentarioak ere Rajoyren Exekutiboari "Elizarenak diren landa eta hiri ogasun higiezinak zenbatzeko erroldarik egiteko asmoa duen" galdeu zion.

Gobernuak idatziz bidalitako ohar batean esaten duenez, Estatuak ez du Elizaren higiezinen inolako erroldarik egingo, OHZ oraindu dezan, "udalak izan beharko dira zerga hori ordainarazi beharko dutenak eta Elizak, dagokionean, salbuespena justifikatu".


C.D. Baztaneko jarraitzaileei:

Honako hitz hauek, “C. D. Baztaneko” lehendakaria den Esteban Ustarizi zuzenduak daude. Nahiz eta bizitzaren hastapenetik talde honetako kide izan garen, bat-batean era ulergaitz batean kanporatuak izan gara.

Beraz, hau guztia oinarri bezala hartuz, Ustariz jaunak “COPE” irratian helerazi zituen berbak ez zaizkigu zilegiak iruditu. Besteak beste, bertan, gu gure borondatez taldetik joan ginela nabarmendu baitzuen.

Honen aurrean bazkideei eta zaletuei gauzak argitzeko itxaropenarekin honako puntu hauek argi utzi nahi ditugu:

- Baztan Bidasoako areto futboleko txapelketan parte hartzea, Baztango futbol taldean ari ginen bitartean, izan da gu kanporatzearen zioa.

- Komunikabideetan adierazi zenuena ukatuz, gure erabakia ez zen taldea uztearena izan. Gu kanporatzearen gertaera, zuk inposaturiko erabaki ulergaitz baten ondorioz gertatu baitzen.

- Baztan Bidasoako lehiaketa honetan, talde bakoitzeko futbol mailan federatuak ziren hiru pertsonen parte hartzea onartzen zen. Beraz, gu legitimitate horren barnean aritu ginen.

- Aitzitik, 2000/01 ligaren hastapeneko bileran, entrenatzaileak ez zuen areto futbolean aritzearen debekua ezarri, beti ere lehentasuna Baztan futbol taldeari eskeintzen bagenion.

- Gure aburuz, ekintza fisikoak diren heinean, areto futbola eta futbola baliokideak dira eta areto futbolak lesioak ekar ditzakela adieraztea aitzaki antzua iruditzen zaigu. Bizitzaren jarduera bakar batek ere ez baitu lesioen ekiditea bermatzen (mendian ibiltzea, pelotan aritzea).

Guzti honekin , errango dugu gure eguneroko kirol jardueretan lehentasuna futbolak zuela (entrenamendu saioek, partiduek e.a.) eta beraz, hastapeneko konpromezuaren bermea segurtatua genuela.

Bukatzeko, gaur egun Baztan futbol taldean segitzen duten jokalariei gure animoa eta zorterik onena opa nahi diegu, dauden egoeratik atra daitezen.

Agur bero bat.

Iñigo Arregi, Josema Osakar, Agustin Mitxelena, Jabier Oiaregi, Jon Franzesena.


Arau Subsidiarioei eta

Atez Atekoari buruz,

herri batzarra astelehenean

Hernaniko Ezker Abertzaleak herri batzarra egingo du astelehenean, Biteri kultur etxean, arratsaldeko 19:00etan. Bertan, Arau Subsidiarioen eta Atez Atekoaren inguruan arituko dira.


Herri zoragarriak, gaur, 'De Lo Bueno, Lo Mejor' saioan

Reyes Pradosek aurkeztutako saioak Oñati, Lesaka, Lekeitio eta Labastida ezagutuko ditu.

Reyes Pradosek aurkeztutako 'De Lo Bueno, Lo Mejor' saioak Euskal Herriko lau herri xarmangarri ezagutuko ditu gaur, larunbata. Historia luzea duten lau herri dira eta bertako bizilagunek erakutsiko dituzte: Gipuzkoako Oñati, Nafarroako Lesaka, Bizkaiko Lekeitio eta Arabako Bastida.

Lesaka oso herri ezaguna da bertan ospatzen diren sanferminengatik. Tradizio luzeak eta kulturak bat egiten dute Nafarroako herri txiki honetan, eta 'Venezia txikia' bezala ere ezagutzen dute. Izan ere, bere kaleen artean 20 zubi daude. Xabin Fernandez erreportariak erakutsiko digu herria.

Nerea Aliasen eskutik, Gipuzkoan, Oñati ezagutuko dugu, Euskal Herriko lehen unibertsitatea sortu zen herria. Debagoienako herri honen inguruan kontatu izan diren istorioen berri emango digute bertako zenbait bizilagunek.

Bizkaian ere izango da Nerea Alias, Lekeition hain zuzen ere, Euskal Herriko herririk ederrenetariko batean.

Araban Bastida ezagutuko du Rebeca Gimenok. Interes handiko hainbat gauza topatuko ditu bertan: alde zahar monumentala, ardo ezinhobeak eta parekorik gabeko gastronomia.

'De Lo Bueno, Lo Mejor' gaur emitituko da 20:15etik aurrera eitb.eus-en eta ETB2n.


Elizatxoko irakasleak sinadura biltzen, murrizketen kontra

Firma biltzen ari dira Elizatxo ikastolako irakasleak irakaskuntzako murrizketen kontra. Azken hiru urteetan murrizketa haundiak jasan ditu hezkuntzak, eta orain, LOMCE lege berriak murrizketa gehiago aurreikusten ditu. Horri aurre egiteko asmoz, talde berria sortu dute Elizatxoko irakasleek, hainbat ekintza antolatzeko. Hasteko, gutun bat bidali diete gurasoei murrizketen inguruko informazioarekin; eta datorren astean, LOMCEri buruzko informazio guztia bidaltzeko asmoa dute. Pankartak ere jarri dituzte, murrizketen eta LOMCEren kontrakoak.

Sinadura bilketa ostegunera arte

Sinadurak biltzen ere hasi dira. Irakasleen sinadurak bildu dituzte momentuz, baina guraso eta herritarrei dei egin diete sinatzera. Martxoaren 21a arte ariko dira biltzen, eta helburu dute ahalik eta gehien batzea. Bildutako sinadurak Udalean sartuko dituzte. Bestalde, mozio bat sartzeko intentzioa ere badute, martxoaren 26ko Plenoak aztertu dezan.

Ostiral beltzak egiteko intentzioa

Ostiral beltzak egiteko asmoa ere azaldu dute, hau da, kamiseta beltza eta pankartekin ateratzeko intentzioa. Ordutegiak eta abar asanbladan erabakiko dituzte ordea, eta hori Aste Santutik bueltan izango da.

Urumea eta Langilerekin harremanetan, mobilizazio bateratuak egiteko

Langilen ere ari dira firma biltzen, eta Elizatxotik jakinarazi dutenez, hauekin eta Urumeako irakasleekin kontaktuan daude, mobilizazio bateratuak egiteko.


Zumetaren koadroak, Zarauzko Merkatu Plazan ikusgai

Zarauzko Merkatu Plazara hurbiltzen diren askorentzat, Jose Luis Zumetaren "Gernika" izango da lanik erakargarriena. Eta horien parte bilakatu diren eskulturak. Baina "Gernika" eta eskulturak bezain garrantzitsu dira besteak, usurbildar margolariak azken garai honetan margoturiko koadroak. “Guztiek oinarrian marrazki bera dute, baina emaitza bestelakoa da”, Jose Luis Zumetak aditzera eman duenez.

Erakusketa uztailaren 29ra arte izango da ikusgai, Zarauzko Merkatu Plazako lehenbiziko solairuan. Ordutegi honetan: goizez 11:00-13:30. Arratsaldez: 18:30-21:00.


18 urteko gazte bat atxilotu dute Bilbon, emakume bati lapurtzen saiatu eta labana batekin eraso egin diolakoan


Boulderra hilean behin irekiko dugu

Badira urte batzuk Talai Mendiko lokalean boulder bat eraiki genuela. 20 metro inguruko paretan eskalatzeko teknikak lantzeko aukera ematen die elkarteko kideei. Gure lokalean obra egin ondoren, eskalada probatu nahi duen guztientzat boulderra irekitzea erabaki dugu.

Nahi duen oro etor daiteke boulder eskalada egitera. Hilean behin egongo da zabalik, hirugarren igandean, udako hilabeteetan eta Talai Mendik jarduera asko dituenean izan ezik. Hauek dira boulderra irekita egongo diren egunak: urtarrilak 18, otsailak 15, martxoak 15, apirilak 19, irailak 20, urriak 18 eta azaroak 15. Ezagutu nahi duenak, egun horietan 16:00etatik 19:00etara Talai Mendiren lokalera –Iturbide kalea e, behera– etorri besterik ez du.

Elkarteko kideak egongo dira boulder eskalada eredua nola praktikatzen duten azaltzen, eta laguntza behar duenari erakusten. Baina ez dute haurtzaindegi lanik egingo, joaten diren umeen gurasoek bertan egon behar dute seme-alabak zaintzeko. Jende asko biltzen bada, arduradunak txandak egingo ditu, gerturatzen diren guztiek kirola egoera lasaian praktikatu dezaten.2015etik aurrera, Talai Mendiko boulderraz gozatzeko gonbita luzatzen dizugu. Animatu etortzera! Talai Mendi


Lan hitzarmena eskatzeko protesta baten harira lau lagunek epaitegian deklaratu dute

https://t.co/bOgG6ydlJd

Metalgintzako enpresetan lan hitzarmenak sinatzeko ekimenen barruan, Olaberriko Hine lantegiaren aurrean kateatu ziren lau ordezkari sindikalek Tolosako Auzitegian deklaratu behar izan dute, gaur goizean. Gertakaria ekainaren 21ko goizean izan zen, LAB sindikatuak burutu zuen protesta batean. Metalgintzan deitutako greba sortaren hirugarren eguna zen, LABek, CCOOk eta UGTk deituta. Hineko bulegoen parean —Adegiko lehendakari Pello Gibelalderena da–, sarreran katez lotu zuten euren burua lau lagunek. Ertzaintzak moztu zien katea. Istiluen aurkako materialez hornitutako hainbat ertzain ere joan ziren. Ez zen istilurik izan.

Ertzaintzak gertaeraren atestatua egin zuenez, Tolosako Auzitegiak ofizioz deitu ditu bi aldeak deklaratzera. Orain, epaiketa egin behar den ala ez ebatzi beharko du epaileak.

Toloako epaitegiaren aurrean bilkura, gaur. /LAB-CAF

LABeko lau ordezkariek, beren deklarazioan, kateatzea nola eta non egin zuten kontatu dute, epailearen galderei erantzunez, baita protestaren testuingurua eta arrazoiak ere. «Ertzaintzak leporatzen die enpresaren sarrera eta trafikoa oztopatu zutela. Hori inondik inora ez zela gertatu ziurtatu dute. Ez zen zirkulazioa eten, eta langileen sarrera-irteerak bermatuta zeuden, beste bi ate irekita zeudelako», azaldu du LABeko ordezkari Urko Jauregik. Bilkura egin dute sindikatuaren 50 bat ordezkarik epaitegiaren aurrean.

LABek azaldu du Hineren aurreko kateatzea ekintza «sinbolikoa» izan zela, «Gipuzkoako enpresaburuen Adegi elkargoarekin eta bere lehendakari Pello Gibelalderekin desadostasuna agertzeko».

Uztailaren 9ko ekintza, Olaberriko Hinen./Ane Arrieta


Hasiera ona Herriartekoan

Hasiera ona izan du Andoaingo taldeak, eta datorren eskuzko buruz burukoa jokatzeko aukera handiak ditu.

ASTEBURUKO PARTIDAK Arraten

Andoain-Errenteria eskuz

Maiatzak 14, larunbata. 18:30.

Andoain-Donostia palaz

Maiatzak 15, igandea. 11:00.

Herriartekoa

ERRENTERIA 0-3 ANDOAIN

Errenteria 8-22 Andoain Kadeteak

Iruretagoiena-Artola.

Errenteria 8-22 Andoain Jubenilak

Iraola-Usandizaga.

Errenteria 5-22 Andoain Nagusiak

Eskudero-Etxeberria.

Gauzak ondo, Astigarragaren aurka jokatuko dute maiatzaren 20an edo 21ean Arrate pilotalekuan. Bi hitzorduetara hurbiltzeko deia egin du Gazteleku taldeak.


Hiru erregeak Tolosaldean dira

Meltxor, Gaspar eta Baltasar erregeek geldialditxoa egin dute eskualdeko zenbait herritan, eta ehunka haur izan dira beren magaletan opari eta desio eske. Batzuk goxokiak jaso dituzte trukean, eta beste batzuk, berriz, opariak. Gainontzekoei, gaur gauean banatuko dizkiete.


Beasaingo PSE-EEk Bilbon izandako ustezko sexu erasoa gaitzetsi du

Beasaingo alderdi sozialistak pasa den abenduaren 6an Bilboko Doña Casilda Iturriza parkean izandako sexu erasoa gaitzetsi du prentsa ohar bidez, eta «gure herriaren izena hain nazkagarria den ekintza batean nahastuta azaltzea» deitoratu du, «ustezko erasogilea gure herrian atxilotu dutelako».

Era horretan, PSE-EEk komunikatuarekin, biktima gazteari bere elkartasuna adierazi nahi izan dio, eta «ahalik eta azkarren errekuperatzea» espero duela nabarmendu du.

Sozialisten ustez, «kontzientziatu egin behar gara gertatu denaren larritasunaz eta emakumeen aurkako indarkeriarekin bukatzeko denon laguntza garrantziaz».

Era berean, PSE-EEk bere konpromisoa berretsi du, «biolentziazko ekintza hauek eta emakumeen eskubideen urraketak zigorrik gabe gera ez daitezen».

Azkenik, Beasaingo PSE-EEk nabarmendu duenez, «gizarteak, alderdi politikoek, erakundeek, denok, zero tolerantzia adierazi behar dugu emakumeen erasoen aurrean».


Hilaren 20an egingo du Lokatza taldeak urteko Batzar Nagusia

Bi deialdi egingo dira, lehena 18:30ean eta bigarrena 19:00etan, Irizar Jauregiko bilera gelan. Batzarrean, aurreko urteko akta onartu eta gero, datorren denboraldiko aurrekontuak eta aurreikuspenak jorratuko dira. Bilera eskaera eta galderekin amaituko da.


Musika Sakratuaren Zikloa abian da hainbat elizatan

Musika Sakratuaren XXIII. Zikloa ostiralean abiatu zen, baina oraindik hiru kontzertu falta dira: ostiralean, Altzako San Martzial parrokian, El Leon de Oro (20:00); larunbatean, Aieteko parrokian, Irungo Ametsa Gazte Abesbatza (20:30), eta igandean, Antiguako Espiritu Santuaren elizan, Pasaia eta Leioako abesbatzak (18:00).


Ezabaketengatik EHEko kideek jarritako helegitea atzera eta zigor berria

Hizkuntza paisaia euskalduna aldarrikatzeko 2011ko azaroan kalera atera zen Euskal Herrian Euskaraz (EHE). Bere bi kide identifikatuak izan ziren eta 16 seinale ezabatzea leporatu zieten. 6.000 euroko isuna ordaindu eta joan zen urteko irailean egindako epaiketan bi seinaleren garbiketa kostuak ordaintzea eta bi eguneko lokalizazio iraunkorreko zigorra jarri zieten. Helegitea jarri zuten, baina atzera bota eta epaiketaren kostu guztiak ordaintzera zigortu dituzte. EHEko kideen iritziz aurretik ordaindutako 6.000 euroei orain bigarren zigor hori gehitu zaie. Jakinarazi dutenez, "delitu" beragatik bi zigor ordaindu ezin direnez, "jadanik ordaindua duguna bueltatzeko beste epaiketa batera joko dugu". EHEkoek adierazi dutenez, "Euskal Herri euskaldun eta burujabe batean sinesten dugu eta, hori eraikitzeko bidean, gure hautua egina daukagu; euskararen espaloian mantenduko gara".


Oihanak baloratu nahian dihardu Hergarai Bizi-k

Hergarai ibarrak ateak irekiko dituela aste buruan hirugarren aldiz, oihana bisitatzeaz gain, feria ere izanen da

Nora Arbelbide Baiona

Behorlegi Ttutturru trail ekitaldiarekin abiatuko da besta.HERGARAI BIZI

Animazio egunak baino haratago, Hergarai Bizi dinamika baten abiapuntu gisa ikusten du antolatzaileetako batek, Peio Harlouchetek. Proiektu batzuk aitzina eramatea du xedea ekinbidea daraman taldeak, edozein arlotan. Mementoko, oihanaren baloratzeko beharrari dira lotuak

Iratiko oihanaren magalean, Lekunberri, Ahatsa, Mendibe, Behorlegi, Aintzila eta Duzunaritze herriek osatu ibarra azken hamar urte hauetan ez badu biztanlerik galtzen —doi bat irabazten ere ditu—, xedea da hasieratik lekua dinamiko atxikitzea, ekinbidearen izenak berak dioen bezala, eta, bide batez, bere potentziak argipean jartzea.

Iratiko oihana hor dutela, beraz, frango naturalki zaie oihanaren problematika agertu. Oihan puska bat duen laborariak hortik atera dezan hoberena. Gai hori izanen dute asteburuko gai nagusietako bat. Oihan zaintza hutsa ez, zuraren baloratzeko aukerak aztertu nahi dituzte, enpresa bat muntatzeko ideiarekin. Batetik, indar berriztagarri gisa, berogailuetako egur gia erabiltzeko arbolak, baita zura tokiko zurginentzat. Gaurko egunean indarra egiten bada, oihana ez andeatzeko, usu, gero ez da baitezpada baloratzen, Harlouchetek zehazten duenez. Laborarien partetik frangotan gastu gehiago ekartzen duelakoan, irabaziak baino. Hor, enpresa bat muntatzen bada, gastuak txikitzea dute ideia.

Oraindik proiektuak badu bide egiteko, baina bien bitartean, oihanaren ikuspegi hori hobeki ezagutzekoa emanen dute igandean, 09:00etan, Duzunaritzeko plazatik. Autobusez Partida oihanera joanen dira, oihan pribatuen kudeaketa organismoko ordezkariarekin. Oihanaz aparte, ofizio zaharrei interesatzekoa emanen du hirugarren aldi honek. Igandean erakusketa pentsatua dute, antzinago tresnak erakusteaz gain, ofizialeekin solastatzekoa proposatuz.

HERGARAI BIZI

Bihar.Goizean,mendi ibilaldia; arratsaldean,Behorlegi Ttutturru trail lasterraldia.

Igandean.Feira (munduko ardi gasna handienaren dastatzea barne),eta Partida oihanaren bisita.


"Euskararen kasuan, emaitzak izan ditu epe luzeko politikak"

Euskal Herrian da Hizkuntza Gutxituen Europako Ituneko Adituen Batzordea, betetze maila aztertzen. Euskalgintzak kezka helarazi die adituei, eta txostenean «egia ez esatea» egotzi dio Espainiari.


Fujimori Perura eramatea erabaki du Txilek

Auzitegi Gorenak giza eskubideen bi delitu eta bost ustelkeri kasu leporatu dizkio Peruko presidente ohiari.

Txileko Auzitegi Gorenak Alberto Fujimori Peruko presidente ohia Txiletik bertatik Perura eramatea erabaki du, giza eskubideen bi delitu eta bost ustelkeri kasu leporatuta. Dena dela, ez dute jakinarazi noiz eramango duten.

Joan den uztailaren 11n Orlando Alvarez Txileko epaileak Fujimori ez Peruratzea erabaki zuen. Neurri hori ezerean utzi du orain Auzitegi Gorenak.

Peruko Gobernuak "behar bezalako prozesu judiziala" egingo duela "bermatu "du.