Irutxuloko Hitzak lehen donostiarra sarituko du

Hiribira elkarteak Donostia Kriterium lasterketa ekarriko du larunbatean. Irutxuloko Hitza fixie bizikleta zaleen proba ikusgarri honen laguntzailea da.

90eko hamarkada arte Donostiako Klasikoaren harira egin ohi zen Gaueko Kriteriumaren izaera berreskuratu du Hiribira elkarteak. Hurrengo uztailaren 12an, Donostia Kriterium lasterketa egingo dute 21:30ean. Sagues eta Gros hartuko dute proba honetan lehiatuko diren partaideek. Ikuskizun ikusgarria izango da, zinez.

Festa, lehia, ikuskizuna, kirola eta paisaia ikusgarria ekarriko ditu kriteriumak hirira. Irutxuloko Hitzak lasterketa honen laguntzaileetako bat da, eta denborarik onena egiten duen donostiarra sarituko du. Irutxuloko Hitzaren aldeko kanpainaren baitan Mattin ilustratzaileak diseinatutako kamiseta bat eta poltsa bat eskuratuko ditu donostiar azkarrenak, baita Irutxuloko Hitzaren kantinplora eroso bat.


Espoloiko lehenengo jaiak indartsu datoz

Datorren zapatuan, urriak 15, lehenengo aldiz Espoloiko jaiak ospatuko dituzte Bergaran. Auzotar talde bat ari da antolakuntza lanetan eta egun osoko egitarau benetan potoloa antolatu dute. Festa etxafuegoekin hasiko dute goizean eta kulero eta kantzontzilo lasterketarekin amaitu goizaldeko bostak aldera. Tartean, auzo bazkaria, karaokea eta umeendako jolasak egongo dira, besteak beste. Lehenengo urtea izateko indartsu datoz Espoloiko jaiak.

Espoloiko jaien egitaraua:

11:00 Txosna irekiera.

11:30 Etxafuego jaurtiketa izugarria!.

12:00 Umeen jolasak.

14:30 Auzo bazkaria.

17:00 Mus txapelketa eta gazteen jolasak. Jarraian Karaokea.

20:30 Trki poteoa.

23:00 Elvis Kaino e.a.

05:00 Kulero eta kantzontzilo lasterketa.

Egun osoan zehar argazki erakusketa.


Oztopoak gainditzeari saria

«Super pozik». Horrela dago Ane Asensio Telletxea atleta oiartzuarra aurtengo Kirol Saria jasoko duela jakin zuenetik. 200 bat oiartzuarrek egin zituzten proposamenak, eta 27 hautagaietatik, Kirol Aholku Kontseiluak Asensio hautatu zuen saria jasotzeko, «egiten ari den ibilbide bikainagatik eta ezberdintasunak kirolari gaztea geldiarazi ez duelako». Ekitaldia datorren ostiralean —hilak 15— izango da, udaletxeko pleno aretoan, 19:00etan hasita.

Ez da erraza kirolari oiartzuarrarekin zita jartzea. Kirol entrenamenduekin zein aisialdiko jarduerekin betetzen ditu astegunak. Astearte arratsaldetan Errenteria-Oreretara joaten da, Mindararen egoitzara, teknologia berriekin lotutako ikastaroak egitera. Pozez hartu du herriaren maitasuna, eta ilusio handia sorrarazi dio. Jende askok zoriondu du: gertukoek, kirola harekin egiten dutenek…

Aurtengo helburuetako bat slalom txapelketara sailkatzea izango da

Asensiok lorpenik handienak slalom egokituan egin ditu: Espainiako txapelduna da kronometratutako proban, kanporaketan eta taldekako slalomean —azken hori, estreinakoz—. Espainiako bi errekor hobetu zituen iaz, kronometratutako proban eta kanporaketakoan. Ez da meritu makala. Baina slaloma ez da egiten duen kirol bakarra: handbikearekin jarraitzen du, eta aurten hasi da boccia praktikatzen. Atletismoan ere hasi da bidea urratzen.

Kirol agenda betea…

Kirol jarduera horien praktika antolatuta du Asensiok. Astelehenetan, Lasarte-Oriara joaten da, Ostadar taldearekin entrenatzera, slalom eta boccian. «Aurten hasi naiz boccian, eta petanka bezalakoa da», esan du oiartzuarrak. Aita —Juan Luis— du ondoan, eta zehaztapen bat egin du: «Aneren kategoria oraindik ez da olinpikoa, Ane afektazio txikiena dutenen kategorian baitago. Oraindik ez da nazioartekoa, baina ari dira hitz egiten, olinpikoa izatea lortzeko». Hasi berria izanagatik, Espainiako Txapelketan aritzeko hautatu dute, eta hilaren 30ean Elxera (Alacant, Herrialde Katalanak) joango dira lehiatzera. Aitak esan duenez, maila handia dago boccian, eta zaila izango du dominaren bat lortzea, baina helburua probatzea izango da.

Astearteak, berriz, Olibet auzoko dorretzar baten azpian dagoen lokalean pasatzen ditu, aisialdirako prestatzen dituzten jarduerekin. Hori da Mindararen helburuetako bat, kirola eskaintzeaz gain.

Ane Asensio, Mindararen egoitzaren kanpoaldean.

Asteazkenetan, berriz, saskibaloiaren txanda da, hura ere Lasarte-Orian. Saskibaloi eskola moduko bat dute, eta ez dute lehiaketarik. Hori bai, bizpahiru topaketa egiten dituzte urtean zehar. Juan Luis Asensio: «Gabonetan egoten da txapelketa bat, baina gehiago da eskola bat, eta eskolakoak entrenatzen dira. Urtean zehar, beste bizpahiru irteera egiten dituzte beste eskolekin batera. Iaz Bartzelonara joan ziren. Gasteizen ere egiten da, eta han elkartzen dira Bilboko Bidaideak taldearekin eta Gasteizko Zuzenak taldearekin. Erakustaldiak egiten dituzte».

Ostegunetan, berriz, handbikearen txanda izaten da. Hori Mindararekin egiten du. Atzo goizean izan zuen lehia: Lilatoian aterako zen, iaz bezala. «Oso ongi» pasatu zuela ziurtatu du Anek, eta horregatik aurten ere errepikatu du. Iaz korrika joan zen laguntzailea izan zuen, baina aurten erritmoa bizitu duenez, bizikletan joan zen bere laguntzailea, ibilbideak dituen bost kilometro eskasetan.

«Eta ostiraletan, zer?» galderarentzako erantzun argia du 2019ko Oiartzungo Kirol Sariaren irabazleak: «Jai! Nahikoa daukat…». Aitak erantzun dio bezperan ez zuela gauza bera esan… atletismoa probatzen hasi delako. Astelehenean Ostadarreko atletismo taldearekin joan zen Anoetara, entrenatzera, eta ezin izan zituen boccia eta slaloma landu. «Atletismoan aritzeko beste zerbait utzi beharko duzu…», ohartarazi dio aitak. Hori bai, atletismoarekin lotutako zita bat daukate hilaren 16an, Madrilgo Collado Villalban. Gazteen Mailako Atletismo Txapelketa egingo dute bertan, eta Ane Asensio 100, 400 eta errelebo lasterketan ariko da. «Errelebokoa polita izango da; desgaitasun ezberdinak dituzte lau atletek, eta gutxienez emakume batek egon behar du taldeko: intelektualak, itsuak, garun-paralisia dutenak eta gorputz-adarren bat falta dutenak dira parte hartzaileak».

Asteleheneko entrenamenduan nahiko txukun aritu zirela ziurtatu du aitak, baina Aneren taldean gurpildun aulkian joango diren bi atleta daude, eta ez dela gauza bera kide bakarra duen taldea izatea. «Baina beno», jarraitu du aitak, «kontua izango da joatea eta ongi pasatzea». Buruarekin baietsi du alabak.

Aurtengo kirol helburuen zerrenda egin dute. Udaberria izaten da mugimendu gehien duten bolada, txapelketak orduan izaten baitira. Ane Asensio indartsuen aritzen den diziplinaren —slalomaren— proba nagusia maiatzean egingo dute. Espainiako Txapelketara sailkatzeko gutxieneko marka egitea da helburua, aurreko urtetan bezala.

Maiatzeko proba horren ondoren barealdia etorriko da, eta epe luzexeago batera begira, helburua izango da Donostian egiten den hamar kilometroko probarako prestatzea. Gaur egun egiten ditu distantzia horiek, baina lehiatu gabe. Prestaketa hori findu nahi dute, eta gero etorriko dira, etortzekotan, Behobia-Donostia bezalako lasterketa luzeagoak. Handbikea Mindararen KIMA proiektuaren laguntzarekin egiten du. KIMA da Mindarakoen beharrizanetara moldatzen den Eskola Kirola moduko baten ondoren egiten den programa, kirola egiten jarrai dezaten. Horregatik hasi zen slalomean Haurtzaro Atletismo Taldean. Juan Luis Asensiok nabarmendu du Mindara bezalako erakundeak beharrezkoak direla: «Poliki bada ere, ari dira gauzak pixkanaka aldatzen. Gurea bezalako elkarte batek badu oraindik bere eginbeharra».

…eta beste agenda ere bai

Anek lehenengo ikasturtea du Gamon ikastetxean. Haurtzaro Ikastolako etapa bukatuta, Errenteria-Oreretan Zereginen Ikaskuntza Gelan ari da, gaitasun profesionalak garatzen. 16 eta 20 urte artean egongo da bertan, eta laugarren ikasturtean praktikak egiteko aukera izango du. «Ongi nago, baina nahiago dut Haurtzaro Ikastola», ziurtatu du Anek. Gurasoentzako, ordea, erosoagoa da—urrutiago egon arren— Gamonera joatea, garraio zerbitzua etxeko atariraino iristen baita. «Gainera, autonomiarentzako ongi etorriko zaio», ziurtatu du aitak.

Agenda hain betean, Anek txoko bat aurkitu beharko du. Oraindik ezer prestatu ez duen arren, hizketaldi txiki bat emango duela esan du, maitasuna adierazi dion herriari eskerrak emateko.

Kirol Astea. Gaurko Egitaraua

10:00etatik 12:00etara. Tipi Tapa ibilaldi topaketa, bidegorriko komunetan.

17:00etan. Streetdance saioa, Kontzejupean.

18:00etan. Mendi buelta korrika, LH3 eta DBH2 mailetako haurrentzat.

[Egitaraua osoa ikusteko, sartu hemen].


Zuhaitz eguna ospatu dute gaur Ordizian

Eguraldi politarekin ospatu dute gaur Ordizian zuhaitz eguna. Guztira 30 zuhaitz landatu dituzte San Joan auzoan, Oiangu parkean eta Altamiran banatuta. Aurten, zuhaitz landareak, Ordiziako kirolari batek eman ditu.

Hala, 09:30ean San Joanen Urdaneta ikastetxeko 76 ikaslek, 14 zuhaitz landatu dituzte. 11:00etan Jakintza ikastolako 54 ikaslek , Oiangun egin dituzte landaketak. Jakintzakoek, 13 zuhaitz landare jarri dituzte. Beste hiru zuhaitzak, errugbi elkarteko hainbat jokalariek Altamira estadio aurreko belardian jarri dituzte, 10:30ean.

Hauek dira landatu dituzten zuhaitz motak: 5 artadi, 10 haritz, 2 likidanbar, 4 urki, 7 gingko eta 2 pago.


“Era askotako artistak aritzeak egiten du erakargarri zirkua”

Txikitan ez zela grazia "berezia" zuen haurra onartu du Ramon Marco (Tafalla, 1959) pailazoak. Are gehiago, "zozo xamarra" ere bazela. 1980ko hamarkadan hasi zen antzerki ikasketak egiten. Kasualitatez hasi zen gaur egungo Nafarroako Antzerki Eskolan ikasten. Asteburuetan Madrildik etortzen ziren bi irakaslek ematen zizkieten eskolak. Orduan ohartu zen ikusleari irria eragitea zuela afizio, eta ofizio ere bilakatu nahi zuela. Nostalgia apur batekin mintzatzen da Marco 1980ko hamarkadan bizitakoaz. Orduko Erriberriko Antzerki Jaialdiaz ondo baino hobeki oroitzen da. "Oso jaialdi oparoa izaten zen; antzezlanak ikusteaz gain, ikastaroak egiteko aukera ere izaten zen". Marcok adierazi duenez, beti izan du ikasten jarraitzeko gogoa. Horregatik, lagun talde batek urtero-urtero etxe bat alokatzen zuen Erriberriko jaialdian eskaintzen ziren ikastaroetan parte hartzeko.1985. urte aldera, Trocolo konpainia eratu zuen beste lau lagunekin batera, Bartzelonan egindako akrobazia ikastaro baten ostean. Orduan erakarri zuen Marco zirkuaren espirituak. "Han hasi ginen clown izaera sakontzen. Izan ere, komediak erakartzen gintuen. Arrazoi horrengatik joan ginen Italiara. Marcok dio garai hartan aurkitu zuela bere bidea. Izan ere, berak pailazoa, bufoia... izan nahi zuen, eta baita lortu ere.Uste du zirkuak eskaintzen duela ikuskizunik "oparoena". Artista handien bilgune gisa ulertzen du zirkua, gainera. "Pailazoak eta akrobatak ikus daitezke, besteak beste. Oso ikuskizun biziak izaten dira". Horregatik uste du zirkuak jende andana erakartzeko gaitasuna duela oraindik ere.Joan den astean, Nafarroako XII. Zirku Jaialdia izan zen hainbat herritan. Jaialdi horretan parte hartu zuen Marcok pailazo gisa. Besteak beste, Altsasun, Uharten eta Vianan eskaini dituzte ikuskizunak. "Halako proiektuak izatea oso interesgarria dela iruditzen zait. Era askotako artistak aritzeak egiten du erakargarri zirkua". Nafarroa herrialde txikia izan arren, artista asko dituela azaldu du.Horietako asko, Oreka zirku eskolan ikasitakoak dira. Marco bera eskola horretako irakaslea da. Besteak beste, interpretazio eta ikuskizunak zuzentzeko eskolak ematen ditu. Baina ohartarazi du eskolatik kanpo jende andana dagoela pilotekin gauza zoragarriak egiten dituena.Marcok ez du pailazorik gabeko zirkuan sinesten. Gainera, kritikoa da pailazoak haurrez osatutako publikoarekin soilik lotzeko dagoen joerarekin. Espainiako telebistan horrenbeste arrakasta izan zuten Aragon familiako pailazoek uste horretan zerikusi zuzena izan dutelakoan dago. "Egun ditugun ikuskizunetan, helduek haurrek baino hobeto pasatzen dute". Dena den, txisteak haurrentzat eta helduentzat berberak izaten direla dio Marcok. "Oso pozik sentitzen naiz heldu batek esaten didanean gure ikuskizunari esker haurra sentitu dela berriz; hori baita gure helburu nagusia, ikuslearen irribarrea erdiestea".Ikuskizunak prestatzen denbora luzea hartzen du Marcok. Pailazoa izatea erraza dela dirudien arren, lan konplexua dela azaldu du. "Erabiltzen dugun hizkuntza eta keinuak aurrez pentsatuta eramaten ditugu agertokira; pailazokeriak ondo egiteko aurrez lantzea ezinbestekoa da". Beti izaten da ezustekoren bat zuzeneko emankizunetan, baina hori maite du Marcok. "Maite dut emankizun batean pertsona bati begiratu, hark irribarre egin, eta nik irribarrea itzultzen diodanean sortzen den kimika". Sarritan, pailazoa ergel edo tentel izaerarekin lotu izan da, eta, alde horretatik, haserre dago Marco. Horren ondorioz, clown hitza indarra hartzen ari dela ohartarazi du. "Behin gazte batekin clown eta pailazoen ezberdintasunaz mintzatzen ari nintzela, esan zidan clown bat ikasketak zituen pailazoa zela. Nik neuk nahiago dut pailazo deitzea", dio irri artean.Bestalde, pailazo izatea gero eta zailagoa dela argi utzi du Marcok. Izan ere, krisi ekonomikoak eragin zuzena izan duela onartu du. "Sektorerik kaltetuenetakoa dela esango nuke. Murrizketak egin behar direnean, beti lehenengo kaltetua kultur arloa izaten da. Haientzat kulturak ez du ekoizten eta horregatik aurrekontua murrizten dute". Duela urte batzuk, bi hilabete lehenago jakiten zuen zer lan izango zuen, baina orain azken unean kontratatzen dute. "Programatzaileek aurrekontu murritza izaten dute, lehen baino aurreikuspen gutxiagorekin deitzen dute".Zailtasunak zailtasun, ikusleen irribarrea maite du Marcok, eta hori lortzeko egiten du lan. Helduei zein haurrei sudur gorria baliabide hartuta irria eragitea du jomuga. Zirkua atsegin du, karpa baten gerizpean zein herriko plazetan eskain daitekeen zirkua. Izan ere, argi du pailazo izaten ikas daitekeela, eta ez dela horretarako jaiotzez grazia berezirik izan behar. Hori erakusten daramatza 30 urte baino gehiago.


Politika aktiboen akordioa "iraila baino lehen" sinatuko dute

Lurralde Politikako ministroak aurreratu duenez, negoziazioak "presa barik, baina gelditu gabe" egiten ari dira, akordioa "lehenbailehen" adosteko.

Manuel Chaves Espainiako Gobernuko Lurralde Politikako ministroak ziurtatu du enplegu politika aktiboak Euskadiren esku uzteko akordioa "iraila baino lehen" iritsiko dela, eta EAJk negoziazioetan "interferentziak" egingo ez dituen itxaropena agertu du.

Gasteizen Europar Batasuneko, Latinoamerikako eta Karibeko Tokian Tokiko Gobernuen II. Foroan parte hartu eta gero, Chavesek azaldu du bi gobernuak "gogor negoziatzen" ari direla transferentzia gauzatzeko.

Ministroak gaineratu du akordioa "lehenbailehen" adostu nahi dutela, "hurrengo asteetan, edo hurrengo hilabeteetan gehienez jota", "iraila baino lehen" prest egon dadin.

Bere hitzetan, negoziazioa "zaila" da, eta akordioak Kontzertu Ekonomikoa eta Gernikako Estatutua "errespetatzea" du helburu.

Gobernuko hirugarren presidenteordeak PSOEk eta EAJk Espainiako Aurrekontuei buruz lortu zuten akordioa ere hartu du hizpide, eta politika aktiboen negoziazioan alderdi jeltzaleari ikuskapen ahalmena ematea adostu zutela aitortu du.

Transferentziaren atzerapenaz galdetu diotenean, Chavesek erantzun du hasiera batean ez zutela ondo zehaztu negoziazioen "zailtasuna".


Jerez eta xanpain zaleak…

Badira sei bat hilabete Colet-Navazos proiektuaren inguruan idatzi nuela. Gaur Veremaren webgunean irakurritakoak hura ekarri dit gogora berriz ere. Hura eta beste apardun handiak, besteak beste, Jacques Selosseren xanpain bikainak.

Zenbait zaleren ustetan, badago zerikusiren bat xanpainen eta Jerezko ardoen arteko zaletasunen inguruan. Zera esan nahi dut, xanpain zaleak askotan izaten direla Jerezko ardoen zaleak ere, eta alderantziz, noski. Beharbada, ardo arinagoak, uztartze unibertsala eskaintzen duten horietakoak, upelaren ukitua oso orekatua eta sotila dutenak, ontzearen aldetik gehiegikeria gabekoak, ukitu mineralak garden agertzen diren horietakoak... Beharbada, ezaugarri horiek guztiak partekatzen dituztelako dira batzuen eta besteen hain gogoko. Nire lagun batek esaten duen moduan, «maitemintzen duten horietako ardoak dira batak eta besteak».

Batzuen ustez, legamiak eta haien ukituak eta eraginak dira hain desberdin diren ardo horiek batzen edo lotzen dituztenak. Jerez eta Sanlucarreko ardoak gogoko dituztenek asko estimatzen dute xanpainaren kasuan botilan ematen den bigarren hartzidura, eta, ondorioz, sortzen diren ogi eta pastel usainak. Legamiak dira, beraz, «errudunak». Legamiak eta Jerezen zein Champagnen dauden zoruak, kareharriak eta albarizak; berdintsuak, azken finean.

Eta xanpain guztietatik Jacques Selosserenak izan daitezkeela Jerezko ardoen antzekoenak esatea ez litzateke gehiegikeria izango, ontzeko moduak Jerezkoen oso antzekoak baitira. Akaso hortik datozkie antzekotasun horiek. Xanpain zale handi batek esaten duen moduan, Selosseren xanpainak ardo estratosferikoak dira, zailak baina estratosferikoak.

Eta Jerez eta inguruetakoen eta Champagnekoen arteko loturaz aritzen garenez, ez dut pasatzen utzi nahi Jordi Melendok Rondan (Malaga) antolatutako dastatze berezi, bitxia eta handia. Martxoaren 24an, Rondan, talde txiki eta pribilegiatu batek dastatze handia bezain bitxia egiteko aukera izan zuen: Jerez eta Champagne aldeko ardo handiak, izugarriak, historikoak. Dastatze historikoa inongo zalantzarik gabe. Jordi Melendok eta Eduardo Ojedak gidatutakoa.

Ezin ditut denak aipatu, ezta ardook eskainitakoaren laburpena egin, baina bai batzuk izendatu, eta zerrenda irakurriz pasatako inbidia onartu...

Xanpainen artean, besteak beste, Drappier Rose Brut Millesime 1964, Jacques Selosse Extra-Brut Millesime 1999, Deutz Brut Millesime 1988, Vouette et Sorbee Cuvee Fidele Extra-Brut... eta abar.

Jerezekoen artean, Amontillado Coliseo Valdespino VORS, La Bota de Fino Machanudo Alto nº7, La Bota de Manzanilla Pasada nº 20 Bota Punta, La Bota de Oloroso Viejisimo Bota No nº 14... eta abar. Izugarria.


Eta hau ere ez al da arraroa…

Egunkaria zabaldu eta pankartadun protestaren bat ikusten badut, lehenbizi pankartari erreparatzen diot. Nork bere ohiturak ditu, edo obsesioak, nahiago baduzue. Lehenengo egunean, horixe egin nuen mediku sindikatuaren kontzentrazioari buruzko albistea ikustean. Begiak zuzenean pankartara joan ziren, testua gaztelania hutsean zegoela baieztatzeko.

Batzuentzat huskeria izan daiteke pankarta zein hizkuntzetan idazten den. Niretzat, ordea, esanguratsua da oso. Niretzat eta komunikabideen aitzinean agertzen diren guztientzat, horretan kasualitaterik ez baitago.

Hona urteetako azterketaren emaitza: oraindik, tamalez, luzeegia da euskararik gabeko Nafarroa islatu nahiago dutenak. Horien artean, alderdi bozkatuena, sindikatu batzuk, Enpresarien Elkartea, Merkataritza Ganbera, Justizia Auzitegiko ordezkariak, elizako buruak eta, esan bezala, medikuen sindikatua.

Ez al da arraroa euskararik gabe Nafarroa? Aipatutakoentzat, batere ez.


Irunera irteera bihar

Zikuñagako Ama zikloturista taldeak Irunera irteera antolatu du biharko. Irteerak 56 bat kilometro izango dituela jakinarazi dute


Reala Biran ehun haur inguru

Gaur (uztailak 29) goizean Garmendipeko anexoan Reala Bira jokatu da, Realak antolatuta. Han egin dituzten kirol ekitaldietan hiru laguneko 22 taldek parte hartu dute; denak 14 urte bitartekoak. Esku lan tailerrak ere egin dituzte 18 haurrek. Ekimen horrek Reala Gipuzkoan ezagutzera ematea du helburu eta kirola eta batez ere futbola sustatzea.


Udalak '.eus' domeinura bihurtzeko gonbidatu ditu hondarribiarrak

Hondarribiko Udalak .eus Interneteko domeinua erregistratu, aktibatu eta ikusgarri izateko pausoak eman dituela jakinarazi du Euskararen Nazioarteko Egunaren harira onartutako adierazpen instituzionalaren bitartez, eta gauza bera egiteko gonbita luzatu die herritarrei nahiz enpresei, “euskara eta euskal kulturaren komunitatea kohesionatzeko axola handiko tresna” delako.

Alderdi guztiek sinatu dute testua: EAJk, Bilduk, PSE-EEk, Hamaikabatek eta PPk.

Hondarribiko Udalaren Euskararen Eguneko Adierazpen Instituzionala


“Prozesu honetan herriko emakumeen hitza jasotzea izan da garrantzitsuena”

Herriko kaleetan lasai ibiltzeko esperantzagaz Durangoko emakume talde batek, herriko Berdintasun Komisioak eta Kontseiluak bultzatuta, Hiri Debekatuaren mapa eguneratu dute. 2006ean, emakumeen segurtasunerako arriskutsuak izan zitezkeen herriko guneak identifikatu zituzten, lehen aldiz. Ondoren, hiru urte geroago, mapa hura hartu eta hainbat aldaketa egin zituzten. Aurten, berriz, azken eguneraketa egin diote, eta bertan hainbat puntu beltz (segurutzat ematen ez diren guneak) eta puntu gorri (egunerokotasuneko bizitzan oztopo diren edo diseinu desegokia duten eremuak) identifikatu dituzte.

Azaroan martxan jarri zuten prozesuak fase ezberdinak izan ditu. Ane Abarrategi eta Itsaso Larramendi teknikarien hitzetan, “prozesu honetan herriko emakumeen hitza jasotzea izan da garrantzitsuena”. Hasieran, herriko emakumeek Durangoko kaleetatik miaketa tailer bat egin zuten, puntu beltzak eta puntu gorriak detektatzeko asmoz. Ondoren, puntu horiek mapan jaso zituzten, eta azkenik, aztertzetik proposatzera pasatu ziren, hau da, beraiek puntu horiek nola eraldatuko lituzketen adierazi zuten.

Abarrategi eta Larramendiren laguntzagaz, hiri-plangintzan genero ikuspegia txertatzen ahalegindu dira emakumeak, eta Abarrategiren hitzetan, “lan txukuna” egin dute.

Mapa eraldatua

Hilabete hauetan egindako ikerketaren ondoren, 33 puntu beltz eta gorri dituen mapa egin dute Durangon. “Herriak eraldaketa handiak jasan ditu, eta beharrezkoa zen eginda zegoen Hiri Debekatuaren mapa eguneratzea”, adierazi du Abarrategik. Hala ere, mapan sartu ezin izan dituzten arren, azken urteetan hazten joan da Durango, eta puntu gehiago ere aurkitu dituztela jakinarazi dute.

Bestalde, aurreko aldietan ez bezala, oraingo mapan diagnostikotik proposamen fasera jo dutela adierazi dute Tippi estudioko kideek. Prozesuko azken tailerrean puntu beltz eta gorriak dauden herriko lau gune eraldatzeko eskatu zieten teknikariek parte-hartzaileei. Beraiek eguneratutako mapari begiratuta, eta beraien jakintza aplikatuta, gune seguruagoak nola sortu proposatu zuten parte-hartzaileek.


Aranak esperantoaren eta euskararen inguruko egiak eta gezurrak aletuko ditu

Hitzaldia Kultur Etxeko areto nagusian izango da, 18:30ean eta Burdinola elkarteak antolatu du. Esperantoak euskarari «presioa kenduko» liokela uste du. Arana idazlea da eta esperantistaAitor Aranak (Legazpi, 1963) Esperantoa eta euskara, egiak eta gezurrak hitzaldia eskainiko du gaur Legazpiko Kultur Etxean, 18:30ean, Burdinola elkarteak antolatuta. Nazioarteko hizkuntzak abiapuntu hartuko ditu Aranak, izan ere, nazioarteko hizkuntza bakarra baino, «nazioarteko hizkuntzak» daudela uste du legazpiarrak.Dioenez, «ingelesa nazioarteko hizkuntza bakarra denaren ustea daukagu, gezurra da. Nazioarteko hizkuntzak daude. Munduan jaiotzen zaren tokiaren arabera zure nazioarteko hizkuntza bat edo bestea izango baita». Adibideak jarriko ditu eta mapak erabili. Egipton jaioz gero, nazioarteko hizkuntza arabiera izango da; Euskal Herrian jaioz gero, ingelesa; Hego Amerikan, espainola. «Gauzak ez dira esaten diguten bezain sinpleak».Esperantoa nazioarteko hizkuntzen artean kokatuko du Aranak. Europako hizkuntza indoeuropar zabalduenak ditu oinarri eta ikasteko erraza da ez dituelako irregulartasunik. Hizkuntza neutrala dela ere azalduko du Aranak. Horrenbestez, euskarari kalterik egingo ez lioken hizkuntza dela dio, «gaztelaniaren, frantsesaren edota ingelesaren presioa kenduko lioke».Legazpiko Haztegi ikastolako aurretik Kimu-Berri lehenengo belaunaldiko ikaslea izan zen Arana. «Gure gurasoak euskaltzaleak ziren, frankismoaren amaieran geunden». Aranak azaldu du garai hartan Madrildik noizbehinka inspektoreak bidaltzen zituztela Legazpira eta Legazpira bezala Kataluniara edo Galiziara. «Inspektore haiek kalean entzuten zen hizkuntzaren neurketa egiten zuten. 1967an Legazpin euskaraz hitz egiten genuenok %11 ginen. Orain euskara, hobeto edo okerrago, ehuneko ehunean dago gaztetxoen artean. Nola egin da hori? Ez al zen hori utopia bat? Gurasoek egundoko ahalegina egin zuten euskara suspertu zedin».Esperantoaren erabilera utopikoa dela pentsa daitekeen arren, «nahi izanez gero» egin»daitekeela uste du Aranak.


Pintaketa faxistak egin dituzte beste behin ere Ezkabako gotorlekuan

Errepublikako presoak oroitzeko egindako mural baten gainean azaldu dira margoketa faxistak, Gora Espainia eta Puta ETA leloekin. Ez da Ezkaban egindako lehen erasoa: 2015ean svastika bat margotu zuten oroitarri batean.

Errepublikarren aldeko mural bati eraso egin diote faxistek Ezkaba mendiko gotorlekuan, Espainiako banderak marraztu dituzte, bandera komunisten gainean eta Gora Espainia eta Puta ETA izkiriatu dute. 1938ko maiatzak 22 zituenean izan zen Ezkabako ihesa eta 200 presotik gora erail zituzten.

Ez da Ezkaban izandako lehen erasoa, azken urteetan faxisten marrazketak izan baitira bertan. Azkena, 2015ekoa: svastika mas marraztu zuten memoria historikoa berreskuratzeko lanean ari diren horiek omentzeko oroitarrian.

Lehenago, 2009an, Falangeko kide batzuei zigorrak ezarri zizkieten, Ezkabako ihesean parte hartu zuten pertsonen aldeko plakak hautsi eta pintaketak egiteagatik.


Urtarrileko Pulunpe irakurgai

Irakurgai duzue jada 181. Pulunpe aldizkaria


Erabilpen publikoko espazio pribatuak mintzagai izango dira urriko udalbatzan

Laudioko PSEk herrian dauden erabilpen publikoko gune pribatuen zerrenda osatzeko mozioa aurkeztuko du urriaren 28an. Espazio horien jabeek dituzten eskubide eta betebeharrak arautzea eskatuko dute ere bai. Eskaera hau Arartekoak Latiorroko Untzueta Plazaren inguruan Udalari helarazitako gomendioaren harira dator. Plaza horretan egindako lanen kostua ordaindu duten auzokideen eskubideak kontuan hartzea gomendatu zuen Arartekoak eta honek eztabaida sortu du udalan.

Omniaren salaketa

Omniatik, Udalak Untzueta plazako auzokidekin, beste kasu batzuen aldean, diskriminazioa egin duela salatu dute, jabetza pribatukoa den geltokiko lanak ordainduko baidira ADIF erakundeari kostua ordain dezala eskatu gabe. Omniak Arartekoari erantzuna eman baino lehen beste taldeekin adostea eskatu dio Udal Gobernuari.

EAJren eskaera: komisioetan adostea

EAJtik ere gai honi lotutako mozioa ere iragarri dute, erabilpen publikoko gune pribatuen zerrenda eta espazio hauen inguruko eskubide eta betebeharrak Hirigintza eta Ogasuna Komisioetan lantzea eta talde guztien artean adostea eskatuz. EAJk Arartekoari emandako erantzun ofiziala Udal gobernuarena bakarrik ala talde politiko desberdinak biltzen dituen udal instituzioarena den argi gera dadin eskatuko du ere bai.

Eraikinen zerrenda

Hirigintza kontu gehiago jorratuko dira urriko udalbatzan, PSEk aurkeztutako beste mozio batean eraikinen udal zerrenda osatzea eskatuko baita. Zerrenda honen helburua, eraikinen jabeek zein balizko erosleek hirigintza alorretik eraikinen egoera zein den argi eta garbi jakitea da, hau da, Laudioko hirigintza planaren baitan dauden, hirigintza planarekin bat ez datozen edo ordenamendutik kanpo dauden.


Limp Bizkit eta Taylor Swift bideoklip berriekin datoz

Anni B Sweetek eta The Raveonettesek ere bideo berriak estreinatu dituzte. Ikusi hemen bideoklip guztiak:

Azken egunotan hainbat abeslarik bideoklip berriak estreinatu dituzte. Horren adibide dira Anni B Sweet, The Raveonettes, Taylor Swift eta Limp Bizkit.

Anni B Sweet: ‘’At Home’’

The Raveonettes: ‘’Curse The Night’’

Taylor Swift: ‘’Begin Again’’

Limp Bizkit: "Lightz"


Aitor Irulegi Lopez artista alkizarraren lanak ikusgai, Plazida Otaño liburutegian

10 marrazkiz osatutako erretratu bilduma bat da Plazida Otaño liburutegiko erakusketa-gunean ekainaren 24tik aurrera udan zehar ikus daitekeena.

Lagunei egindako erretratu hauetan, marrazkiaren gainean marraztuz, pinturan erabiltzen diren prozeduretara hurbildu da 1993an jaiotako artista alkizarra.

Lan horien bidez, autorearen asmoa da modeloaren bitartez beretzat ezezaguna den lurralde batera heltzea.

Erakusketa ikusi ahal izango da liburutegia zabalik dagoen ordutegian, astelehenetik ostiralera 10:00etatik 14:00etara bitartean, astelehen arratsaldeetan 16:00etatik 20:00etara bitartean, eta larunbat goizetan, 9:30etik 13:30era bitartean.


Patxi Gomez atxilotu dute, espetxe zigorra "osorik" bete dezan

Gomezek 20 urte egin zituen preso, eta berriz atxilotu zuten atzo, "osorik" bete dezan zigorra.


Greba orokorrarekin bat eginez, Azpeitian ere planto egiteko prest

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak biharko deitu duen greba orokorrak eraginak izango ditu Azpeitiko hainbat enpresetan, ikastetxetan eta zenbait zerbitzutan. Langile ugarik egingo dituzte lanuzteak lantegietan. Autobus linea batzuetan bertan behera utziko dituzte zenbait zerbitzu, eta, besteak beste, igerilekuko, liburutegiko eta ludoteketako ateak ere itxita izango dira egun osoan zehar. Azpeitiko Greba Batzordeak hainbat ekintza eta mobilizazio antolatu ditu biharko.

Lan, pentsio eta bizitza duinak aldarri hartuta, greba orokorra deitu du Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak biharko. Euskal Herriko gehiengo sindikalak eta eragile sozial ugarik babestu dute urtarrilaren 30erako deitutako greba, eta Azpeitian ere asko dira deialdiarekin bat egin duten eragileak, norbanakoak eta lantegiak. Horrenbestez, greba orokorrak eraginak izango ditu hainbat enpresetan, ikastetxetan eta zenbait zerbitzutan. Autobus linea batzuetan ere eragina izango du biharko grebak.

Enpresak eta ikastetxeak

Azpeitiko Greba Batzordeak jakinarazi duenez, honako hauek dira bozketa bidez lanuztea egitea erabaki duten enpresen eta ikastetxeen zerrenda:

Astigarraga Kit Line

Glual Hidraulica

Glual Energy

Arimar

Areka

Talleres Arrieta

Biele

Corrugados Lasao

Diatec

Goienetxe fundazioa

Juaristi

Kimu bat

Kulturaz kooperatiba

Lan Mobel

Azpeitiko Ikastola Ikasberri

Azpeitiko Ikastola Karmelo Etxegarai

Ormola

Urola Erdiko Mankomunitatea

Urola Ikastola

Sammic

Iraurgi Ikastetxean normaltasunez eskainiko dituzte eskolak. Urolan, Karmelo Etxegarain eta Ikasberrin irakasleen gehiengoak greba egingo duen arren, eskolak eskainiko dituzte zenbait mailetan.

Hainbat zerbitzu, bertan behera

Enpresetan ez ezik, greba orokorrak eragina izango du zerbitzuen arloan. Uztarriak jakin ahal izan duenez, honako zerbitzu hauetan ere lanuzteak egin eta ateak itxiko dituzte.

Iturritxiki ludoteka

Txiki Txoko ludoteka

Gazte Informazio Bulegoa

Gaztelekua

Emakumeen Txokoa

Elikagunea

Kiroldegia

Liburutegia

Urola Erdiko Mankomunitateko zerbitzuak ere bertan behera geldituko dira. Mankomunitateko langileek bat egin dute greba deialdiarekin, eta hori dela eta, Azpeitiko eta Azkoitiko garbiguneak itxita egongo dira bihar. Horrenbestez, egunean zehar ez dute hondakinik jasoko. Beraz, herritarren edukiontzietako nahiz saltokietako eta industriaguneetako hondakinak jaso gabe geldituko dira.

Bertan merkatari elkarteko Zuzendaritza Batzordeak ere bat egin du greba orokorrarekin. Dena den, merkatari elkarteak azaldu du saltokietako arduradunek erabakiko dutela biharko egunez zer egin: "Dendari bakoitzak du bere saltokiaren gainean azken hitza, eta elkartearen erabakia gomendio moduan ulertu behar da".

AZTE tabernarien elkarteak ez du erabaki bateraturik hartu, baina taberna gehienak itxita egongo direla jakinarazi dute tabernariek.

La Guipuzkoana autobus enpresak jakinarazi duenez, autobus linea batzuetan ere eragina izango du greba orokorrak. Hain zuzen, bertan behera geldituko dira Azpeitia-Donostia (UK01) lineako, Azpeitia-Errezil (UK02) lineako eta Azpeitia-Santutxo (UK04) lineako zerbitzu hauek:

Urtarrilaren 30eko Azpeitiko egitaraua

Hona hemen Azpeitiko Greba Batzordeak hilaren 30erako prestatutako mobilizazioen eta ekintzen egitaraua, osorik:

07:00etan, kotxe karabana kiroldegitik hasita.

09:00etan, manifestazioa, Azpeitiko plazatik abiatuta.

11:15ean autoz Donostiara joateko hitzordua, Azoka Plaza atzetik.

16:00etan, zaintza lanetan aritzen diren emakume migranteekin kafe tertulia, Azoka Plazan.

18:00etan, manifestazioa, plazatik hasita.

Zaintza zerbitzua

Greba Batzordeko kideek zaintza gunea jarriko dute bihar Azoka Plazan, "ume zein helduen zaintzaz arduratzen direnek ere egitasmoetan parte hartu ahal dezaten". Zaintza zerbitzua erabili nahi dutenei aurrez izena emateko eskatu diete, gutxieneko zerbitzua emateko zenbat kide beharko diren jakiteko. Goizeko zaintza zerbitzua 06:45ean hasiko da, eta 11:00-11:30ean bukatu, 07:00etarako kontxe karabanara joan eta 09:00etako manifestazioan parte hartu nahi dutenentzat. Arratsaldean martxan jarriko dute berriro. 16:00etan Azoka Plazan kafe tertulia izango de arren, nahi edo behar duenarentzat zaintza zerbitzua eskainiko dute, 16:00etatik 18:00etara arte.

Atxikimenduak greba orokorrari

Greba Batzordea osatzen duten herriko eragileez gain, greba babestu dute pentsiodunen talde batek, Azpeitiko ELA eta LAB sindikatuetako langileen ordezkariek, Azpeitiko Udalak, Urola Kostako EH Bilduk eta Krisiaren Seme-alabak Sare Sozialistak. Horiez gain, asko izan dira greba babestu duten norbanakoak, eta greba babesteko nahiz herritarrak mobilizatzera deitzeko argazki jendetsua atera zuten joan zen astean Azoka Plazan.

Azpeitiko EAJk aldiz, ez du greba orokorra babestu. Izan ere, Azpeitiko jeltzaleei biharko greba ez zaie "ez egokia, ez beharrezkoa" iruditzen.


Anuska: Muxu serioak

Abenturak bizitzeko ez da urrutira joan behar, ezta ihauterien esperoan zertan egon. Baina asteburu honetan bi baldintza hauek elkartu dira gure hiri zaharrean, abentura eta ihauteria, eta nahasketa honetan sortu diren istorio pare bat kontatzera nator gaur.

Lehenengoa, katedralaren ondoan gertatu zen: hor, meza ematen zen bitartean Heretiko Eroriak izeneko plataforma batek Elizaren homofobiaren aurkako protesta burutu zuen. Bertan ohiko pankartez eta manifestuaren irakurketaz gain, partehartzaile batzuk jendaurrean musukatu ginen, neskak neskekin, mutilak mutilekin.

Ulertu nahi duenak ulertuko du, zergatik den garrantzizkoa afektibitatea publikoki agertzea, normalizatuak ez diren joerak eta izaerak kalera ateratzea, baina, jakina, beti dira horrelako ekintzak “serio” hartuko ez dutenak. Mila moduz garrantzia kendu nahiko diote: nabarmentzeko beharra, eskandalua helburu bakarra izatea, zentzu falta, lotsagabekeria... Eta esango dute: zer axola guri haiek elkar musukatu nahi badute? Egin dezatela nahi dutena, baina hori ez da inongo borroka. A ez? Zoritxarrez, musu batzuk iraultzaileak dira, eta ez elkar musukatzen dutenen erruz. Arreta jar dezagun bertan zabaldu ziren pankartetan: “homofobiak hiltzen du” zioen batek. Jar dezagun kontua bere testuinguruan, izendatu berri duten kardinalaren hitzak kontuan har ditzagun, Ugandako presidenteak onartutako lege berria gogora ekar dezagun, azpian mezu bera dute: homosexualok gaizki hautatu dugu, eta bide zuzenera itzuli beharrean gaude. Hori lortzeko, kartzela eta heriotza han, eta hemen, hemen mila aurpegiko homofobia tolerantea, horietako bat: garrantzia kentzearena.

Gogoan dut nola hitz egiten zuten opusekoek gutaz Jardunaldi Generanitzak antolatu genituenean, mespretxuz, seriotasun falta berbera aipatuz. Gure ekintza performatiboek inolako oinarririk ez balute bezala, testuinguruak nahita ahaztuz. Eta bada larriago den zerbait, opusekoak ez direla kontu hauek serio hartzen ez dituzten bakarrak. Zoritxarrez, horrelako begiradak leku guztietatik datoz. Edo begirada beraren falta. Esadazue bestela zergatik etortzen den hain jende gutxi halako elkarretaratzetara. Lotsagatik? Interes faltagatik? Nire susmoa azalduko dizuet: ez omen duelako garrantzirik.

Esan behar dut, halere, gutxika bada ere, horrelako manifestazioak gero eta jarraipen handiagoa ari direla izaten. Hedabide batzuk tokia egiten diete, eta gero eta hobeto azaltzen, bere garrantzia ematen, azken finean. Hor bildu ginenontzat garrantzizkoa delako, eta esfortzu askorekin kalean behin eta berriz tematzen garelako garrantzizkoa dela gizarteratzen.

Abentura polita, inondik ere.

Bigarren istoriotxoa elkarrizketa labur bat da. Tabernako kanpoaldeko eserlekuan eserita geunden nire lagun min Ander, Laura izeneko beste lagun bat, eta ni. Mozorrorik gabe hirurok. Laurak Anderri galdetzen dio ea zergatik ez den mozorrotu. Ander isilik geratzen da. Isilune hau baliatuko dut testuingurua azaltzeko: Anderrek, noiz behinka, takoiak jartzen ditu, ezpainak eta begiak margotzen, soineko estuak jazten. Dragueatu egiten da. Drag bihurtzen da. Isilune labur honen ondoren, ni naiz hitz egiten lehena: Anderrena ez da mozorro bat, esaten dut.

Denbora luzea beharko nuke ondo azaltzeko. Detailea nabarmendu nahi nuen bakarrik: drageatzea eta mozorratzea ez dira gauza bera. Lehenengoak nortasuna sortzen du edo horrekin jolasten du. Mozorrotzeak, aldiz, azpian beste zerbait dagoela iradokitzen du. Hau da, daramazun jantzia ez zara zu, kontrako efektua guztiz lortuz: zu zara, hain zuzen ere, erakusten ez duzuna. Anderren kasua garbia da niretzat. Drageatzen denean da, inoiz baino gehiago, bera, Ander.

Honek ere badu garrantzia. Anderren drag irudia ez da mozorro bat eta beharbada horregatik ez zuen ihauterietan erabili. Egin lezake baina ulertzen dut ez egitea. Oso gogorra da garrantzia duten gauzak besteek serio ez hartzea.

Homofobiaren aurkako protesta ihauterietan suertatu da, jai giroan eta musuak tarteko, baina zorionez edo zoritxarrez gure performancea ondo ulertua izateko leku ezin aproposagoa zen katedrala. Elizaren ingurukoak, ihauteriak izanda ere, oso serio hartzen dira beti.


Igande goizaldean ordu aldaketa

Igande goizaldean ordu aldaketa izango da: 02:00etan 03:00ak izango dira.


Proba berezia atletek, Goizuetan

Ezohiko erakustaldia eskaini zuten aurreko igandean, Goizuetako Iskibi kanpinean: Anartz Artola eta Yohanes Merino, CD Hernani taldeko atletak, Jon Larrañaga Larra aizkolariaren kontra. Parekatua izan zen proba, baina Larrak lortu zuen hiru enborrak moztea, atletek errelebotan hiruna kilometro egin baino azkarrago. Hernanin errebantxa jokatzekotan geratu ziren.


Theo, hurrengoa

Real Madrileko ezker hegalekoak Realean jokatuko du, utzita, hurrengo sasoian. Akordioa erabatekoa da, eta taldeek aurki egingo dute ofizial.


Gazteak elbarrien trabak salatzera animatu dituzte

Baldintza berdintasuna helburu hartuta, 'Jarri nire lekuan' kanpaina abiatu du Eginaren Eginez elkarteak

Gasteizko gazteria gogoetara bultzatu nahi dute Eginaren Eginez elkarteko kideek, elbarrien eguneroko oztopoak bere egin eta salatu ditzan. Hala, Jarri nire lekuan izeneko kanpainaren jarraipen gisa, gazteentzako proiektu bat aurkeztu zuten atzo. Xedea: Internet bidez egoera «onartezinak» sala ditzatela. Adibidez, tabernetako komunetara sartu ezina, tranbiara sartzeko txartelak eskuratzeko edota sakelako dirua ateratzeko zailtasunak, zineman eroso egoteko trabak...

«Beste behin, kalera irten gara, gureak diren eskubideak defendatzeko», adierazi zuen Helena Espizua elkarteko bozeramaileak. «Oraingoan, ordea, gazteak animatu nahi ditugu, gure lemarekin bat egin dezaten». Izan ere, Espizuak adierazi duenez, elbarriek «hamaika» trabarekin topo egiten dute egunero, eta gazteak oztopo horiez jabetzea nahi dute. Horretarako jarri dute martxan proiektua. «Inguruak mugatzen ditu batez ere elbarriak», eta gazteen laguntzarekin hori aldatzea posible dela iritzi diote Eginaren Eginez-eko kideek.

Gauzak horrela, kolore biziko kartelez bete dituzte Alde Zaharreko kaleak, gazteei arreta emateko modu «ezin erakargarriagoa» delakoan. Hiriko gazte askoren topaleku dira Alde Zaharreko kale eta tabernak. Horregatik, han «seinaleak» jarri nahi izan dizkiete. Adibidez, kartelek dituzten BIDI kodeen bidez, Jarri nire lekuan kanpainaren webgune berrira sar daitezke. Batez ere gazteentzako atari bat da. Orrialdean, salaketak egiteko txoko bat izango dute erabiltzaileek.

Gazteak bidegabekeriak salatzera bultzatu nahi dituztela azaldu du elkarteko bozeramaileak. Mugikortasun arazoak dituzten pertsonak iristeko zailak diren lekuak, esaterako. «Gazteak gure lekuan jartzera gonbidatu nahi ditugu». Horrek hausnarketara eramango dituela uste dute Eginaren Eginez-ekoek, gazte asko «bidelagun» bihurtzeraino.

Eskubideen alde

Espizuak ezinbestekotzat jo zituen elkarteak egiten dituen ekintza eta aldarrikapen guztiak. Hala, salatu zuen egun Gasteizko mugikortasun zerbitzuek eta hirigintza proiektuek ez dituztela betetzen elbarrientzako oinarrizko baldintzak: koskak denda eta tabernetako sarreretan, sarbide plataformarik ez autobusetan, antzoki zein aretoetan egoteko zailtasunak...

Nabarmendu zuen «onartezina» dela ezintasun fisikoak dituzten gazte «ugarik» pairatzen duten egoera. Espizuak salatu zuen zenbait ikastetxetako azpiegiturek ez dutela modurik ematen gazteak aske mugitzeko. Horrek gelakideengandik «urruntzen» dituztela uste du. «Ulertezina da ezintasunak dituzten gazteek oraindik ere horrelako egoerak ikusi eta pairatzea».

30 urte baino gehiago dira Gutxitasun Fisikoa duten Pertsonen Arabako Elkartea sortu zenetik. Geroztik, elbarrien eskubideen alde borrokan aritu dira kideak. Gazteen ordua heldu dela iritzi diote, eta martxan da Jarri nire lekuan kanpaina.


Iruñerrian Gaur 2014-09-25

Etxeratek "pozik" hartu du Ventura Tomé presoa aske utzi izana, baina larriki gaixo dauden beste 10 presoak ere askatzeko eskatu du. Doako abortu librea kalean eskatzen jarraituko dutela esan du Nafarroako Abortatzeko Eskubidearen aldeko Plataformak. Bestetik, Auzitegi Konstituzionalak babesa adierazi dio medikuen artean kontzientzia eragozleen erregistroa sortzeko Foru Legeari. EKEk salatu du UPNren hizkuntza politika "euskaldunen" kontrakoa dela. Urdazubiko SOS Alkerdi elkarteak, bestetik, inguru horretako harrobia ustiatzeko proiektua bertan behera uzteko eskatu du "arriskuan dagoelako ondare kulturala eta ekologikoa".


Berriz eragin du haserrea

Hainbat herrialde musulmanetan gogor gaitzetsi dute 'Charlie Hebdo'-ren azken azala

Frantziako Charlie Hebdo astekariak argitaratutako Mahomaren bertze karikatura batzuek berriz ere haserrea piztu dute hainbat musulmanen artean, eta zenbait herrialdetan istilu larriak ere sortu dira. Protesta gehienak eta handienak herenegun egin zituzten, ortzirala musulmanen asteko egun santua delako ohikoa baita elkarretaratze jendetsuagoak egitea, baina herrialde batzuetan jarraipena izan zuten atzo. Arreta gehien Nigerko protestek erakarri dute, istilu larrienak han izan direlako. Herenegun, lau lagun hil zituzten Zinder hirian, eta su eman diete elizei, kristauen negozio eta enpresei, eta baita Atzerri ministroaren etxeari ere. Protesta jendetsuak izan dira, eta oraingoz bi egun iraun dute. François Hollande Frantziako presidentearen ustez, adierazpen askatasuna zer den ulertzen ez dutelako sortu dira protestak. «Tentsioak daude atzerrian, herritarrek ulertzen ez duten tokietan adierazpen askatasunarekiko konpromisoa zer den». Tulle herrira egindako bisitan egin ditu adierazpen horiek —zazpi urtez izan zen alkate—.

Charlie Hebdo-k iragan asteazkenean atera zuen zenbaki hori, atentatua jasan eta astebetera —muturreko bi islamistak hamabi marrazkilari, kazetari eta polizia hil zituzten—. Azalean Mahomaren karikatura bat ageri da, Dena barkatuta dago esaldiarekin batera. Astekariak atzo jakinarazi zuen zazpi milioira igoko duela edizio horren argitalpena —normalki, 60.000 ale atera ohi ditu—. Hainbat herrialde musulmanetan, ordea, herritarren sektore batek iraintzat hartu du karikatura hori. Nigerren, manifestariek jomugan paratu dituzte gutxiengo kristaua, Frantziaren interesak eta agintean dagoen PNDS Demokrazia eta Sozialismorako Alderdi Nigertarraren egoitzak.

Mahamadou Issouffou presidentea Parisen izan zen joan den igandean, atentatuen aurka deitutako protestan. Frantziaren kolonia ohia da Niger, eta Parisekin batera esku hartzen ari da Malin, muturreko talde islamisten aurka. 2013an horietako talde batek atentatu handi bat egin zuen Nigerren —hogei militar hil zituen—. Frantziak base militar bat dauka Niamey hiriburuan, eta AEBek ere badaukate bat piloturik gabeko hegazkinentzat.

Malin, Yemenen, Pakistanen eta Turkian ere manifestazioak egin zituzten atzo karikaturengatik protestatzeko. Inguxetian, 15.000 lagun inguru elkartu ziren Magas hiriburuan, Poliziaren arabera. Manifestazioaren bukaeran, Inguxetiako buruzagi Junus-bek Jevkuroven mezu bat irakurri zuten, Interfax agentziaren arabera. «Mendebaldeko herrialde batzuen estatu estremismoa» salatu zuen, karikaturak argitaratzeagatik. Errusiaren menpeko lurraldea da Inguxetia, eta biztanle gehienak musulmanak dira.

Herrialde musulmanetako agintari anitzek ere bat egin dute karikaturen aurkako salaketarekin. Hori egiten azkenetakoa izan da Axraf Gani Afganistango presidentea. «Ekintza arduragabea» izan dela erran du.

Belgikan, 300 soldadu

Herrialde musulmanetan amorru adierazpenak sortu dira astekariaren karikaturengatik, eta Europaren mendebaldean, berriz, salbuespenezko neurriak dira eztabaidagai. Belgikak atzotik hasita astebeteko epean 300 soldadu hedatuko ditu Bruselan eta Anberesen (Flandria), Poliziari karrikako zaintza lanetan lagun diezaioten. Belgikako Poliziak joan den ortzegunean operazio zabal bat egin zuen ustezko muturreko talde islamista baten aurka; susmagarritzat jotako bi lagun hil zituen tiroketa batean, eta bertze hamahiru atxilotu.


Oiardo Kiroldegia haurren jostaleku erraldoian bilakatu dute

Goizean zabaldu du Usurbilgo Udalak, hiru egunez Oiardo Kiroldegiko erabilera anitzeko pistan kokatuko den Gabonetako Haur Parkea. 2-12 urte arteko haur eta gaztetxoek oporraldi amaiera hau jauzika nahiz jolasean borobiltzeko aukera izango dute larunbatera arte (urtarrilak 4).

Puzgarrietan jauzika ikusi ditugu gehienak, begira parean zituzten bideo jolasetan iltzatuta besteak, marrazkiak sortzen taldetxo bat... Bakoitza erakargarriena zitzaion txokora hurbildu eta aisialdi gune erraldoiaz gozatzen hasia da, Usurbilgo Udalak ostegun goiz honetan Oiardo Kiroldegian zabaldu duen Gabonetako Haur Parkean.

Pixkanaka oporretako azken txanpara hurbiltzen doaz, urtarrilaren 8an ikasgeletara itzuliko diren haur eta gaztetxoak, baina oraindik badute jai egunoz gozatzeko aitzakia bat baino gehiago.

Usurbilgo Udalak antolaturiko jostaleku handia 2-12 urte artekoentzat zabalik dute hiru egunez Kiroldegiko erabilera anitzeko pistan. Hiru eremuetan banatuta; 2-6 eta 6-12 urte artekoentzako txoko bana izango du jolastokiak eta hirugarren bat guztientzako partekatua.

Gabonetako Parkea

Egunak: urtarrilak 2, 3 eta 4.

Ordutegia: 11:00-13:00/16:30-19:30.

Tokia: Oiardo Kiroldegia.

Guneak:

-2-6 urte artekoentzat: margolarien gunea, ludoteka psikomotrizitateko aparailuekin, puzgarriak.

-6-12 urte artekoentzako gunea: puzgarriak, ohe elastikoak.

-Guztientzako gunea: saskia, futbolina, haize mahaia, egurrezko 10 joko.

-Tailerrak adin guztientzat.

-Urtarrilaren 4an, Diskofesta parkearen itxieran.

Antolatzailea: Usurbilgo Udala.


Otegiren askatasunaren aldeko beste kanpaina bat aurkeztuko dute ostiralean

Euskal Herriko hainbat lagun ezagunek Arnaldo Otegiren askatasunaren aldeko beste kanpaina bat aurkeztuko dute ostiral honetan, Bilboko hotel batean. Bi arrazoi azalduko dituzte -orduan jakingo dira xehetasunak-.


'Funny games'

'Anfitrioi berezia'

Zuzendaria: Javier Rebollo. Aktoreak: Lander Otaola, Mikel Losada, Aitziber Garmendia, Loreto Mauleon, Yannick Vergara, Susana Soleto. Herrialdea: Euskal Herria. Iraupena: 98 minutu.

Emanaldi berezien sailean, azken euskal produkzioak aurkeztuko dituzte datozen egunotan Zinebin; horien artean, lau dokumental eta Javier Rebollo egile bilbotarrak zuzendutako Anfitrioi berezia fikziozko lana. Gazteentzako edozein pelikula amerikar bezala hasten da filma, eta euskaraz grabatutako lana izanik, aurreiritziak albo batera uztea zaila gerta dakioke hasieran ikusleari. Egia da eszena jakin batzuk burmuinean pantailan baino lehenago gertatzen direla, eta une horietan sinesgarritasuna galtzen duela argi dago, baina oro har emaitza ona dela aitortu behar da. Pelikula harrigarria eta ausarta dela ezin uka daiteke. Ez da Esnalen Urte berri on, amona! bezain harrigarria eta basatia, baina bat baino gehiago ezustean harrapatuko duelakoan nago. Protagonista opor zoragarriak igaroko dituelakoan dago, baina infernuetara jaitsi beharko du. Baina kasu honetan ez du maisuaren laguntzarik izango, arriskuan bakarrik egongo baita. Thriller psikologiko moduko bat dela esan daiteke, eta Iñigo pertsonaiarekin (Lander Otaola) berehala lortzen da identifikazioa. Gezurretan eta bi neskarekin jolasean ibili dela jakinarazten zaigu hasieran, eta horrek haren ingurukoen jarrera guztiz baldintzatuko du. Gezurretan ibili denez, gainerakoek ez diote hitz bat bera ere sinetsiko, eta Iñigo bere paranoiak besterik ez direla pentsatzen hasiko da ezinbestean. Mikel Losadak psikopata xelebre batena egiten du, eta haren asmoen berri jakitea ez zaio erraza gertatuko publikoari; hortaz, zalantzak ez dira argituko amaiera arte. Ez dago argi hiltzaile bat den edo gazte inozo eta txoriburuak beldurtzea atsegin duen komediante bat. Euskal psikopata jolasean arituko da Iñigo gizajoarekin eta baita publikoarekin ere. Iñigok nerabeen mundua atzean utzi beharko du betiko.


AURRERAPEN BIDEOA: Igor Aranbarri, iltzeekin eta hariekin artea sortzen

Iltzeak eta hariak erabilita koadroak egiten ditu Igor Aranbarri azpeitiarrak. Teknika horrek harigrama du izena, eta Mexikora egin zuen bidaia batean ezagutu zuen. Irudimena eta sormena ez ezik, matematika pixkat ere behar da harigrama erabiliz marrazkiak egiteko. Aranbarrik bi hilabete daramatza iltzeen eta harien arteko jolasean. UROLA KOSTAKO HITZAk Aranbarriri egindako elkarrizketa kaleratuko du biharko egunkarian, eta honako hau aurrerapen bideoa da.


Selma Huxley ikertzaileak Lagun Onari saria jaso du

Ternua eta Labradorreko euskal arrantzaleen jarduna ikertu zuen urtetan, eta haren lanak Kanadako eta Euskal Herriko historiako gertakari horien berri eman digu, Jaurlaritzak azpimarratu duenez.

Selma Huxley ikertzaileak 2014ko Lagun Onari saria jaso du astearte honetan, Iñigo Urkullu lehendakariaren eskutik. Jatorriz kanadarra eta britainiarra da ikertzailea, eta urteak eman ditu 1530 eta 1700 artean Ternua eta Labradorren izan ziren euskal arrantzaleen inguruan ikertzen. Zehazki, zenbait baleagune aurkitu zituen, eta ordura arte ezagutzen ez zen Kanadako eta Euskal Herriko historiaren zati bat ezagutarazi zuen.

Iñigo Urkulluk ekitaldian azpimarratu duenez, Selma Huxleyren lemak bide berriak ireki dizkio Euskadiri. «Haren lanak gure izaeran eragin handia izan duen zerbait gogorarazten digu: ekaitzen eta oztopoen beldur izan gabe, edozer helbururi ekiteko gai garela, garai bateko baleazaleen eta bakailao-arrantzaleen antzera, nahi ditugun proiektuak gauzatuko ditugula baitakigu», nabarmendu du.

Selma Huxley-Barkham (Londres, 1927) Kanadako eta Euskal Herriko historian aditua da. 1972an Oñatira etorri zen eta bertan ikertu egin zuen XVI. eta XVII. mendeetan Kanadako kostalde atlantikoan, Ternua eta Labradorren, egondako euskaldunen jarduna.

Hala, Selma Huxleyk aurkitutako dokumentuei esker, azaleratu egin ziren Kanadan eta Euskal Herrian ezagunak ez ziren hainbat datu esanguratsu, bereziki XVI. mendean Ternuan zeuden bakailao eta balea arrantza-leku euskaldunak. Hainbat aurkikuntza egin zituen ikerlariak, besteak beste XVI. mendean Labradorko Red Bayn euskal balea-industria zegoela: balea-portuak, guneen aztarna arkeologikoak eta portu horietan hondoratutako euskal galeoiak (horien artean San Juan galeoia, 1565ekoa). Datu horiei esker, 1978an, Parks Canadako urpeko arkeologoen talde batek XVI. mendeko balea-ontzien kroskoak aurkitu zituen Red Bayn eta Chateau Bayn.

Lagun Onari goraipamena

Lagun Onari goraipamenak esker ona eman nahi die Euskal Herrikoak izan ez arren, beren ekintzekin Euskadiren alde egin duten pertsonei eta entitateei, euskal ekonomia sustatzen eta euskal historia eta kultura kanpoan ezagutarazten egindako lanagatik.


Anselmoren obratik buelta

Otsailaren 23an berbalagunok Anselmo Ginearen obra ikusi eta ezagutzera joan ginen Bilboko arte ederreko museora. Anselmok txikitatik eduki zuen gustuko marrazketa, batez ere, irudian galdu eta marren bidez bere aurrean eraikita zegoena paper batean berak eraikitzea. Eskuz egindako argazkiak bai dira ederrak! Ibilbide luzea gure lagunarena, Madrilen hasi, Italian eta Frantzian jarraitu, Euskal Herrira berriro itzultzeko. Bere obra ezagutu izan zituen lekuen influentziaz margotuta dago. Euskal Herriari buruzko margoek, nahiz eta oinarri historiko handirik ez eduki, gure antzinako paisaia zein zen jakiteko balio dute. Italian, berriz, bere lana hango ohitura eta iluntasunarekin nahasten du, eta emaitza ezin hobea lortu zuen, pertsonaiei bizitza ematea alegia. Frantzian, puntillismoaren modari jarraitu zion, baina puntuak baino marratxoak erabiliz. Gure margolaria trebea zenez oso, Frantziako korrontea lehen ikasitako teknikaz josi zuen; horrela, bere mozorro propioa lortu zuen, obrari nortasuna emanez.


Roberto Frescok gabonetako organo kontzertua eskainiko du

Barikuan, 20:00etan, gabonetako organo kontzertua eskainiko dute Andra Mariko basilikan. Arandoño Kultur Elkarteak antolatu du saioa, eta Roberto Fresco, Madrilgo katedraleko organista, izango da emanaldia eskainiko duena.

Kontzertuaren egitarauaren barruan, Bach, Karg-Elert, Guilmant, Pierné edo Jancaren obrak egongo dira, besteak beste. Pantaila erraldoi bat jarriko dute basilikan organistaren mugimenduak gertutik jarraitu ahal izateko.

Arandoño Kultur Elkarteak agur esango dio 2016ari kontzertu honekin. 2017an kultur elkarte honek hogei urte beteko ditu eta datorren urterako egitaraua prestatzen hasi dira.


'360º' saioak 'La cifra negra' erreportajea eskainiko du gaur gauean

Giza eskubideen urraketen kasuak erakutsiko ditu Eider Hurtadok aurkezten duen saioak.

Estatu mailan izan diren giza eskubideen urraketen kasu esanguratsuenak gogoratuko ditu La cifra negra erreportajeak igandeko '360º' saioan. Oro har, atxilotuen eta zigortuen begiraleek egindako urraketak dira, eta jarduera hauek estatuko langile publikoen artean duten hedapena aztertuko du erreportajeak. Halaber, mota honetako delituek izan duten inpunitatea agerian utziko du. Zein baldintzatan egiten dira torturak Espainian? Zergatik da horren zaila torturak salatzea? Zein ondorio du torturak biktimengan? Eta legea urratu dutenengan?

Biktimek, abokatuek, epaileek, poliziek, giza eskubideen babesleek eta adituek oraindik ere giza eskubideak urratzen dituzten jarduerekin jarraitzeko arrazoiak aztertuko dituzte. Zuzenbide estatua kolokan jartzen duten jarduera hauekin amaitzeko eman beharreko pausoez ere arituko dira. Besteak beste, Manuela Carmena, Joaquim Bosch, Rafael Ribó, Martxelo Otamendi, Unai Romano eta Iñigo Cabacas gaztearen gurasoak izango dituzte mintzakide.

Horrez gain, Willy Toledo, Isak Férriz eta Gorka Lasaosa aktoreek judizialki onartu diren gertakarien antzezpena egingo dute, kontakizunari laguntzeko.

'360º' saioak La cifra negra erreportajea eskainiko du gaur, 22:15ean, ETB2n eta eitb.eus-en.


Asteleheneko asto karrera Finlandia saioko desafiorako grabatuko da

Horrez gain, El conquistador del fin del mundoko protagonistak ere etorriko dira

ORTZILERIA 10 Bezpera

20:00etan suziriak bestei hasiera emateko

20:30ean txopo goratzea eta herriko trikitilariak.

21:00etan Mutildantzak.

21:30ean Baztan-zopak.

00:00etan dantzaldia JALISKO BAND taldearekin.

LAUNBETA 11 Haurren Egune

12:00etan Leurtza Abenturaren eskutik, puzgarriak, segway, discgolf...

16:00etan Leurtza Abenturaren eskutik, puzgarriak, segway, discgolf...

19:00etan El Conquistador del fin del mundo saioko Julian Iantzi aurkezlea eta aurtengo parte-hartzaileen (Nakor, Xegone, Tolas, Lur, Etxe, Pox, Maider...) arteko jokoak.

21:30ean herri afaria. 00:00etan dantzaldia SANTXOTENArekin.

IGENDIA 12 Mendekoste Egune

12:00etan Meza Nagusia Elizondoko abesbatza eta Gaztelu taldearekin.

13:00etan hamaiketakoa herriko plazan. 13:30ean pilota partida.

18:30ean herri kirolak: Iparraldeko jokoen torneoko II. jardunaldia (koxkor biltzea, ingude jasotzea, harri-jasotzea, txinga eramatea, lasto altxatzea eta zakulariak).

20:30ean dantzaldia SANTXOTENArekin.

22:00etan xingar jatea.

ASTELEHENA 13 Zikiro Egune

11:00etan XXXVIII. bizikleta itzulia.

12:00etan mus txapelketa.

14:30ean zikiro-jatea JOXE ANJELekin.

18:00etan asto karrera. Berroetako herritarrak baserritarren aurka ariko dira eta ETBko Finlandia programakoen erronka ikusgarria (grabaketa).

21:00etan xingar jatea.

22:00etan Gaixoa Ni bestak akitzeko.


Euskal komunitate kulturanitzari buruz, Elser

Banaiz Bagara elkartea 2009an sortu zen, jatorri ezberdinetako pertsonen artean euskeraz bizitzeko aukera sortzeko. Bertako zuzendaria da Petra Elser, jatorriz Frankfurt-ekoa (Alemania), eta Euskara Ari Duk antolatuta, hitzaldia emango du astelehenean, 19:00etan Biterin.


'Baimendutako lagun kopurua ganditzea gogor zigortu behar da'

Madrilgo tragediaren harira, Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko Zuzendaritzak esan duenez, ongi aztertu behar da toki itxietan festa handiak ospatzeko egokitasunaz.

Madrilgo Madrid Arena pabilioian izandako tragediaren harira Pedro Anitua Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko zuzendariak adierazi duenez, ongi aztertu behar da toki itxietan festa handiak ospatzeko egokitasunaz.

Halaber, "baimendutako lagun kopurua gainditzean Administrazioak gogor zigortu" behar duela nabarmendu du.

"Baimendutako lagun kopurua gainditu ez bada, dirudienez, lagunen banaketa txarra eman zen", adierazi du Anituak, "legeak dioen soinu maila gainditzeak isun administratiboa dakar baina baimendutako lagun kopurua gainditzea arriskutsuagoa da".


Asteburuko partiduen emaitzak

Asteburuan jokatutako partiduen emaitzak.


«Oraindaino alor teknikoa landu du Uemak; politikoa indartu nahi dugu»

Herri euskaldunek euskaraz aritzeko dituzten arazoak konpontzea eta erdaldundu ez daitezen saiatzea. Hara Uemako buru berriaren xedeak.

Jauzia egin nahi du Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak legealdi honetan, euskaldun diren udalerri gehiago barnean hartuta. Euskal hiztun gehienak Uemako herrietan bizitzea eta herri horietako zailtasunak kentzea jarri ditu xede Maren Belastegik (Bergara, Gipuzkoa, 1986). Bilduko kide, Bergarako alkateordea da. Baikor hasi du agintaldia: dozena bat herrik jo dute Uemara, kide egin nahi dutela esanez.

Lau urteotarako zein xede dituzue?

Bi erronka nagusi izango ditugu. Batetik, euskaldun diren udalerrietan euskaraz soilik bizitzeko dituzten lege arazoak konpontzea; legea saihesten ibili behar izaten dugu, eta legearen babesa eskatuko dugu. Bestetik, udalerri euskaldunak direnek hala jarraitzea dugu helburu. Makroproiektuak-eta egiten dituztenean aurretik egoera soziolinguistikoaren azterketa egitea nahi dugu, eta ondorioak kontuan izatea, herri horrek aurrerantzean ere euskaraz bizitzeko aukera izan dezan eta ez dadin erdaldundu.

Euskararen aldetik, udal berrien zein balorazio egiten duzu?

Positiboa. Bilduk badauka euskararen aldeko politika bat aurrera eramateko, eta horrek erraztasunak ekarriko ditu Uemarentzat. Horren adibide da lau hilabeteotan herri dezente jarri direla harremanetan Uemarekin, partaide izan nahi dutela esanez. Oso positiboa da herriak eurak etortzea.

EAJrekin ika-mika izan da azken urteetan; Uematik ateratzea sustatu du. Oraingo zuzendaritzan sartu da.

Zuzendaritzan bertan alderdi politiko guztiak ordezkatuta egotea positiboa da, iritzi diferenteak jaso ahalko baitira. Zuzendaritzan sartzeak erakusten du badagoela euskararekiko interesa. Denon artean errazagoa izango da aurrera egitea. Elkarlanaren bitartez lan egitea espero dut.

Hego Euskal Herriko udalak daude Ueman gaur egun. Iparraldeko udalekin lan egiteko asmoa badago?

Euskal Herria nazio bat da, eta euskara du hizkuntza. Bi estaturen kontrolean egon arren, bat izan nahi dugun eta hizkuntza bera daukagun heinean, elkarlana bultzatuko dugu. Ez da erraza izango, baina saiatuko gara udalek kide izateko modua izaten.

Zertan dira harremanak Eusko Jaurlaritzarekin, Nafarroako Gobernuarekin eta foru aldundiekin?

Jaurlaritzari dagokionez, kide gara Euskararen Aholku Batzordean. Euskara biziberritzeko plana berrikusten ari dira, eta ekarpena egina dago: udalerri euskaldunak babestearen aldeko legea beharrezkoa dela. Itxaropentsu gara. Nafarroako Gobernuarekin aurreko agintaldian jarri ziren harremanetan, eta ez zuten erantzun. Eragitea da gure asmoa; joko diegu atea orain ere. Gipuzkoako Diputazioarekin bilduak gara. Euskara zuzendariaren lehentasunetako bat da udalerri euskaldunetarako plan bat garatzea.

Aurrekoek kargu hartzean, ohartarazi zuten alor teknikoa, ikerketena eta horrelakoena, zela nagusi Ueman. Ba al da aldatzeko asmorik?

Hausnarketa egin dugu Uemari buruz: nola sortu zen, zer izan den, zer den eta zer izatea nahi dugun. Oraindaino alor teknikoa landu da, batez ere. Nahi dugu alde politikoa indartzea eta, batez ere, Uema gehiago ezagutaraztea Euskal Herrian; herriak sartu ahala, lan politikoa egitea. Zenbat eta biztanle gehiago, erraztasun handiagoak izango ditugu.

Eskumen gehienak beste erakunde batzuen esku egonik, udalek zenbateraino egin dezakete euskararen aldeko politiketan?

Gu saiatuko gara gure iritzia ematen eta ahal dugun toki guztietan parte hartzen. Egia da ez dela hain erraza. Horregatik, garrantzitsua da herritarrek presio egitea. Denon artean lortuko dugu beste erakunde horiek jaramon egitea. Udalek oso mugatuta daukate hizkuntz politika garatzeko aukera. Horregatik da inportantea egoera antzekoa daukaten beste herri batzuekin elkartzea eta hortik indar egitea.


Koloneko minbiziaren aurka "esertzera" deitu du AECC-k

"Tumorea garaiz detektatzeko" proban parte hartzeko kanpaina abiatu dute AECC Gipuzkoako kideek. "Kasuen %90 inguru sendatu egin daiteke garaiz detektatuz gero".

Martxoaren 31an, igandea, Koloneko Minbiziaren Aurkako Eguna izango da. Horren harira, kanpaina "berritzailea" jarri du martxan AECC Gipuzkoako Urola Kostako Batzordeak, "koloneko minbiziaren behaketa programan parte hartzeak duen garrantzia azaltzeko".

Koloneko minbiziaren aurka eser zaitez. Froga egin lemapean, Zarauzko malekoian informazio gunea kokatu dute gaur, asteartea, AECC-ko kideek. Modu horretan, koloneko minbizia atzemateko proba egiteko dei egin dute; probaren funtzionamendua azaldu diete bertaratu diren herritarrei, eta informazio-materiala ere banatu dute.

2009. urtetik, "Bi urtean behin, gorotzen laginak jaso ahal izateko kita bidaltzen die Osakidetzak 50-69 urte bitarteko pertsonei". Testa egindakoan, gertuen duten osasun zentrora eraman behar dute lagina parte hartzaileek: "proba higienikoa da, ez du arriskurik, ez du minik ematen, eta ez da beharrezkoa aldez aurretik hitzordua eskatzea edo itxarotea".

AECC-ko Izaro Iriondoren arabera, "ezinbestekoa da 50 urte baino gehiagoko pertsona guztiei ulertaraztea ekintza erraz horren bidez koloneko minbizia ekidin dezaketela": "Programan parte hartzen dutenen biziraupena proba egiten ez dutenena baino %20 handiagoa da", gehitu du. "Kasuen %90 inguru sendatu egin daiteke garaiz detektatuz gero".

Gaur egun, 50-69 urte bitarteko pertsona gehienek testa egiten dutela azaldu dute elkarteko kideek: "Baina parte hartzen ez duten pertsonak ere badaude". "Programa ezagutzen ez dutelako edo beste arrazoi batzuk direla eta proba egiten ez duten pertsona guztiak kontzientziatu nahi ditugu, ekintza txiki horrekin minbizia mota hori garatzea ekidin dezaketela azalduz", gaineratu dute.

2017. urtean, Donostialdeko ESIaren barruan, zeinetan Urola Kosta sartuta dagoen, %73'92koa izan zen parte hartzea. Programan parte hartu zutenen artean, %4'6k eman zuen positibo. Gaur egun, koloneko minbizia da ohikoena Gipuzkoan. 2018. urtean 639 kasu berri atzeman zituzten, eta 244 pertsona hil ziren gaixotasunaren ondorioz.


Loiuko aireportura joateko autobus linea berria

Azaroaren 1etik aurrera abian jarriko da Loiuko aireportura joateko linea berria. Pesak kudeatutako autobus horrek Arrasate-Bergara-Eibar-Loiuko aireportua ibilbidea egingo du, bi norakoetan eta bi orduz behingo maiztasuna edukiko du.

Irteeratik helmugara arteko ibilbidearen iraupena 75 minutukoa izango da eta linea Arrasatetik (Garibai) Bergarara joango da (Ibargarai), eta bertan AP-1 autobidean sartuko da, Eibarrera (Egogain) iritsi arte.

Handik autobidean barrena jarraituko du geldialdirik egin gabe Loiuko aeroportuko irteeren terminaleraino. Itzultzerakoan Loiuko aireportutik abiatuko da autobusa eta geldialdi eta ibilbide berberak izango ditu. Zerbitzu horretarako txartelak urriren 24tik aurrera erosi ahal izango dira adostutako Debagoieneko eta Debabarreneko bidaia agentzietan, modu horretan bidaiariari eserlekua ziurtatzeko, inolako kostu gehigarririk gabe.

Nahi izanez gero, autobusean bertan ere erosi ahal izango dira txartelak. Loiuko aireportuan, berriz, autobusean bertan salduko dira txartelak. Arrasate eta Loiu bitarteko bidaiaren kostua 11,35 eurokoa da.

Pesa.net


Bardeako tiro eremua ixteko eskatuko dute igandean

Azpiegitura militarraren kontrako martxa eginen du Tiro Eremuaren Aurkako Batzarrak, aurten 26. aldiz.


Santander bankuaren egoitza 7 orduz miatu du Guardia Zibilak

Agenteak Boadilla del Monteko (Madril) bulegoetara joan dira, HSBC bankuaren aurkako auziaren markoan informazioa biltzeko asmoz.

Guardia Zibila Santander bankuaren bulegoetan agertu da, HSBC bankuaren kontrako auziaren markoan hainbat kontu korronteren informazioa biltzeko asmoz, Falciani izeneko zerrendarekin lotuta.

Auzitegi Nazionaleko argibideetako 5. epaitegi zentralaren eskuetan dago auzia.

UCOko guardia zibilak Santander bankuaren Finantza Hirian azaldu dira gaur goizean, Boadilla del Monten (Madril), eta bertan zazpi ordu eman dituzte. Hainbat agiri eraman dituzte, formato digitalean.

Ustelkeriaren aurkako Fiskaltzak eskatuta operazioa abiatu dute, Jose de la Mata Auzitegi Nazionaleko epailea zuzentzen ari den ikerketaren markoan. HSBC bankuaren ustezko kapitalen zuritzea ikertzen ari dira.

Guardia Zibilak eskatutako informazioaren harira, Santander Bankuak informazio bilketan lagunduko duela esan du, eta eskatutako informazioaren inguruan "eskura dituen datuak" eskainiko dituela ziurtatu du.

Sumario-sekretua

Falciani zerrenda ikertzeko, kontu korronte zehatz batzuen inguruko informazioa eskatu du De la Mata epaileak, iturri juridikoek azaldu dutenez. Magistratuak sumario-sekretua ezarri du.

Herve Falciani informatikariak ustezko zerga-iruzurgileen zerrenda bat osatu zuen 2006 eta 2008 arteko informazioarekin, HSBC Erresuma Batuko bankuaren Suitzako filialean lan egin zuenean, Genevan.

Falcianiri esker, milaka zergapekoen kontu susmagarriak antzeman zituen Frantziako Justiziak. Datuak lankidetza fiskalaren barruan akordioak dituen herrialdeei bidali zizkion Frantziak, besteak beste, Espainiari.

HSBC bankuan Espainiako 659 zergadunen 3.000 kontu daudela uste dute, zerrendan.


Udalek ETAren biktimen alde «behar beste» ez dutela egiten dio Lamarcak

40 urteotan erakundeek eta gizarteak, batez ere ETAren indarkeriaren inguruan, izan duten jarrera aztertu du


Emakumeen presentzia "bermatzeko" maketa lehiaketa antolatu du Hatortxuk

"Emakumeek oholtza gainean duten presentzia sustatzeko" sortu dute Lilaketa lehiaketa. Parte hartzen duten taldekideen erdiak emakumezkoa izan behar du.

"Aspaldiko arazoa da musika munduan emakumeek pairatzen duten egoera. Gutxi dira, oso gutxi, oraindik ere oholtza gainetan, gizonezkoekin alderatuz, ikusten diren emakumeak", esan dute Hatortxu Rockeko antolatzaileek, eta "emakumeen presentzia sustatzeko" Lilaketa maketa lehiaketa muntatu dute.

Helburu, nagusia, antolatzaileen irudiko: "emakumeek oholtza gainean duten presentzia sustatzea da, emakumeek osatutako musika taldeak eta emakume musikariak bultzatu asmoz".

Lilaketan parte hartu ahal izateko, taldeko partaideen emakume kopurua taldeko partaide guztien erdia izanen da, gutxienez. Era berean, "emakumeen presentzia handiagoak balorazio positiboa ekarriko du".

"Emakumeen indarra"

"Ezin dugu ahaztu ere Hatortxu Rock antolatzearen zergatia. Euskal preso politiko, iheslari eta deportatuen egoera oraindik ere oso larria da, eta guk, etxerako bide hori eraikitzeko lanetan, gure aletxoa musikaren bitartez jartzen dugu. Borroka honetan indar guztien beharra dugu. Eta indar guztiak aipatzen ditugunean, guztiak dira. Horregatik emakumeen indarra oholtza gainean ere egotea ezinbestekoa dugu". Horra Hatortxu Rock-ek kaleratutako oharra.

Irailaren 1era arte eman dezaketa izana, Euskal Herri osoko taldeek, info@hatortxurock.eus helbidera haien lanak bidalita. Hatortxu Rockeko antolakuntzak hiru finalistak aukeratuko ditu eta hauen arteko finala zuzeneko emanaldi batean eginen dute. Irabazleak antolakuntzak erabakitako estudio batean maketa grabatzeko aukera izanen du, baita 500 euroko saria ere.

Hatortxuren webgunean daude aurkezteko oinarriak.


Ospitale-trailerra egokitu du DYAk Bilbon, sendagaiak etxeetara eramateko

Kutsatzeko arriskuan eta etxean konfinatuta dagoen pertsona farmaziara edo DYAra dei dezake eta boluntarioek eskaera farmaziatik hartuko dute eskatzailearen etxera eramateko.

DYAk arriskuko populazioaren artean botikak etxera eramateko zerbitzua indartzeko egokitutako ospitale-trailerra aurkeztu du. Ibilgailua operazio-zentro bezala erabiliko dute eta egoitza zentralean egindako lana hedatzeko aukera ematen du, konfinatuta dauden arriskuko pertsonei behar dituzten botikak etxera eramateko. Egunean, banaketarako erabiltzen dituzte sei ibilgailuek 30 eta 40 entrega artean egiten dituzte.

Fernando Izagirre DYAko presidenteak ospitale-trailerraren zerbitzuaren aurkezpenean azaldu duenez, DYAk Bizkaiko Farmazien Elkargoarekin eta Jaurlaritzako Osasun saileko Farmazia Zuzendaritzarekin elkarlanean ematen du zerbitzua. Egunean, batez beste, 650 pertsonarekin harremanetan jartzen dira euren call-centerretik. Gaur arte, 15.000 pertsonari eman diete zerbitzua.

Prozesu osoan, DYAk eskariak jaso eta botikak etxebizitzetara eramaten ditu. Horretarako, konfinatuta dagoen pertsonak farmaziara edo DYAra bertara deitu behar du. Ondoren, "operadoreak abisua hartzen du, baliabideak eta ibilgailua martxan jartzen ditu, boluntarioak farmaziara doaz, eskatutako botikaka jaso eta pertsonaren etxebizitzara eramaten dute".

Erorikoak eta maskaren banaketa

Izagirrek gaineratu duenez, trailerreko deien gunea etxean erortzen direnei laguntzeko eta maskarak banatzeko ere erabiliko dute. Langileak "txanda ezberdinetan banatuta daude; erorketa kasuetarako zortzi boluntario daude, binaka lan egiten dutenak, eta beste 20 pertsona botiken banaketan ari dira".

Kudeatzen dituzten 600 deietatik "botikak behar dituzten 37 pertsona edo familia inguru daude. Horrez gain, 35.000 pertsonako zerrenda bat dago eta horiei deitu egiten diegu haien beharrizanak zeintzuk diren jakiteko. Horrelako 600-700 dei egiten ditugu egunean".


Auzolanean herria txukundu dute

Larunbat goizeko 08:30ean hasita, 40 lagun inguruko taldetxoa batu zen plazan herria txukuntzen laguntzeko prest. Lanak banatu eta bakoitza berean hasi zen lanean: batzuk pistinetako hesiak txukundu eta barnizatzen –irudian–, beste batzuk herriko paretak txukuntzen, beste batzuk seinale eta fatxadak garbitzen… Lanak amaitutakoan hamaiketakoa egin zuten.


"Laburtu eta zentratu egin gura izan dut aurreko liburukoa"

Gaur aurkeztu du Xabier Amurizak \'Zazpi ebidentzia birjaiotzarako\'. Duela bi urteko liburuan jorratu zituen gaietako \"arazo nagusietan\" zentratu da

Gaur aurkeztu du Xabier Amurizak ‘Zazpi ebidentzia birjaiotzarako’. Duela bi urteko liburuan jorratu zituen gaietako “arazo nagusietan” zentratu da.

2010ean kaleratu zenuen ‘Euskara batuaren bigarren jaiotza’ liburuak planteatutako gaiei heldu diezu?

Bai, liburu hartan lantzen nituenetatik inportanteenak iruditzen zaizkidan gaiei heldu diet. Laburtu eta zentratu egin gura izan dut Euskara batuaren bigarren jaiotza aurreko liburuan esandakoa. Ebidentziak dira honetan planteatzen ditudanak. Ni eta beste asko ebidentzia hauetara ailegatuta gaude, eta horiek aurkezten ditut. Nik ez diot euskaraz txarto idazten denik, baina bai askoz hobeto idatzi daitekeela.

Zeintzuk dira liburuan planteatzen dituzun zazpi ebidentzia horiek?

Esaldien luze-laburra; perpausaren ordena; erlatiboa; aditza; ondare komuna, lexikoa; esapideak eta esaerak; eta argota dira plazaratzen ditudan zazpi ebidentziok. Liburuko kapitulu bati izenburua ematen dio gai bakoitzak. Adibide ugari eta proposatzen ditudan gaiei buruzko hainbat irakurgai ere batu ditut liburu honetan: datorren urtean argitaratuko dudan 4 x 4 operazioa liburutik hartutakoak. ‘Saiateratura’ egin dut: saiakera eta literatura uztartu ditut.

Zer defendatzen duzu ebidentziokin?

Lehenengo ebidentziagaz, esaterako, euskarak, tresna bezala, gaitasun osoa eta normala eduki behar duela esaten dut: esaldi mota guztiak, labur zein luze, errazak zein konplexuak, nahiaren arabera josteko baliabideak behar ditugu. Inguruko hizkuntza guztien antzera. Aditzari buruz, ebidentea da erraztea, laburtzea eta sinpletzea komeni dela. Oso beharrezkoa da hori, izan ere, aditz horregaz ezin baita munduan ibili.

Asko insistitu duzu aditza laburtzeko beharrizan horretan.

Hori egiten ez badugu inork ez du erabiliko, ez osoan, ez laburrean. Laburtu egin behar dugu, eta pentsatu behar dugu hori zelan lortu. Aditz honen egituragaz ezinezkoa da inguruko hizkuntzekin konpetitzea komunikabideetako edo publizitateko hizkuntzan, esaterako. Aditza izaten da oztopo nagusia, titular bat edo kanta bat idazterakoan edo euskarara itzultzerakoan. Ezin dugu bide estu batean gurdi handi bategaz ibili, egokitu egin behar dugu.

Zaildu beharrean euskara errazteko proposamena da egiten duzuna?

Planteamendu faltsua da hori. Gaiaren konplexutasunaren arabera erregistro desberdinak behar ditugu. Errazean nahiz zailean, arazoa da, aditzaren luzeragaz beti marapilo bategaz egiten dugula topo.

Zure planteamendu horiek konpartitzen ez dituenik topatu duzu?

Badago horrela ikusten ez duen jenderik, noski. Hemen aurkezten ditudan zazpi ebidentziak mendi lerro bat legez dira, zazpi mendi punta. Ni alderdi batean nago, eta beste alderdian dagoenak ez du hau ikusten. Alderdi honetan dagoenak, euskara praktikoagaz dabilenak, ikusten du, baina oraindino batzuk mendian ere ez daude. Gai hauei buruzko eztabaida zabaltzea da nire helburuetako bat.

Eztabaida sortu zuten aurreko liburuan egiten zenituen planteamenduek?

Nik gura beste ez, egia esan. Euskaltzaindiak, esaterako, beste erritmo batean jarduten du. Lexiko kontuan, adibidez, inguruko hizkuntzak nahikoa aktualizatuta daude, baina gure Euskaltzaindiak lanak amaitu orduko... Arduratzekoa da gurean daukagun kriterio falta. Euskararen gainean gandu moduko bat dago, ez diguna uzten gora ateratzen.

Zer lanetan zabiz orain?

Joan ziren zikloko laugarren liburua amaitu dut, \'4 x 4 operazioa\' izenekoa argitaratuko dut datorren urtean. Herriz herri \'Zazpi ebidentzia birjaiotzarako\' liburu honen aurkezpenak eskainiko ditut orain, gai hauetaz berba egin gura dut.


Deseskalatze prozesua

0. fasea sartu da gaur indarrean, hortaz, aurretiko hitzordua duten lokak eta etxera eramateko janari zerbitzuak martxan jarri dira. Hauek dira faseak.

Larunbatetik aurrera kirola egitera eta paseoak ematera aukera dago. Altsasuren kasuna, 5000 biztanle baino gehiago dituenez, ordutegiak daude: kirola egiteko eta paseoak emateko 06:00-10:00 eta 20:00-23:00 14 urtetik gorakoendako.

10:00-12:00 eta 19:00-20:00 70 urtetik gorakoendako txanda da. Haurrak bestelako orduetan atera daitezke.

Sakanako beste herrietan ez dago ordutegirik.


Gaur arratsaldeko 18:00etan Iortia Kultur gunean,

Gaur arratsaldeko 18:00etan Iortia Kultur gunean, LiterART, literaturan oinarritutako arte erakusketa irekiera ekitaldia izanen da. Txioka, haur ikastolako eta Iñigo Aritza ikastolako ikasleek burutu dute. Zatoz eta gozatu! !


Asiako itsasikarak 23.700 hil eta milaka desagertu utzi ditu

MILIOIKA KALTETU. 23.700 lagun hil dira gutxienez, desagertuta milaka asko daude, eta milioika dira Ñtsunami’-ek kaltetuak. AFRIKARAINO. Epizentroa Sumatran izan zen, eta Sri Lanka, Indonesia eta Indian eragin du gehien, baina baita Somalian ere. GIZA LAGUNTZA. Dirua eta baliabideak eskaini ditu nazioarteak, eta giza laguntza taldeak abiatu dira hondamendi lekura. Azken 40 urteetako seismo handiena izan da igandean Asia hegoaldea astindu zuen itsasikara. Richter eskalan 9,0 gradu izan zituen, eta 23.700 hildako utzi ditu, gutxienez. Izan ere, milaka asko daude desagertuta. Sri Lankan (12.000), Indian (6.000), Indonesian (4.700) eta Thailandian (840) izan da hildako gehien, baina olatu erraldoiek Afrikako kostaldea ere astindu dute: Somalian bederatzi lagun hil ziren.


Matti izan zen iaz IRUTXULOKO HITZA

Aste Nagusi Pirata, txupinazoa. (Argazkia: Nerea Lizarralde)

Aste Nagusiari hasiera emango diote piratek txupinazoarekin. Iaz IRUTXULOKO HITZA ere bertan izan zen. Matti pertsonaiak urtero balio edo ideia bat ordezkatzen du Aste Nagusi Piratan. Lehengo urtean, euskararen zabalpena nabarmendu zuten, eta IRUTXULOKO HITZAk bete zuen Matti pertsonaiaren papera, “euskararen alde arduraz lan egiteagatik”.

Aurten, berriz, bi errefuxiatu izango dira Matti Aste Nagusian. Gaia “ikusarazi” nahi izan dute horrela.

Piraten mugimenduak azaldu du ezin diola “bizkar eman” azken aldian “hainbeste hildako eragiten ari den dramari”: “Europar Batasuneko agintari politikoak modu lotsagarrian jokatzen ari direla uste dugu, eta gudatik eta pobreziatik ihesean ari denari ezin zaiola hesirik jarri. Are gehiago, beren herrialdeak hankaz gora jarri dituztenak Mendebaldeko potentziak direnean”. Katherina errefuxiatu ukraniarrak eta Hassana sahararrak botako dute txupinazoa. Bestalde, Aingura kofradia izango da Ezkila.

Txupinazoa La Flamenkan izango da arratsaldeko 18:30etan.

Iazko bideoa:


Zegamako gaztelekukoek pintxo hotzen lehiaketa egingo dute martxoaren 24an

Zegamako Bele Gazte gaztelekukoek sukaldaritza saioa egingo dute martxoaren 24an. Ainitze Azurmendi gazteluko arduradunak jakitera eman duenez, pintxo hotzen lehia egingo dute, zehazki esateko. Gaztelekua larunbatetan 16:00etatik 21:00era bitartean egon ohi da irekita


Zortzi eguneko grebari ekin diote gaur itunpeko ikastetxeetan

Jaurlaritzak nabarmen handitu zituen gutxieneko zerbitzuak; sindikatuentzat 'gehiegizkoak' dira.

Gaurtik aurrera, zortzi eguneko greba izango da Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) gizarte ekimeneko itunpeko ikastetxeetan. Urtarrilaren 16tik 25era deitu dute ELA, Steilas, CCOO, LAB eta UGT sindikatuek, lan hitzarmena berritzeko negoziazioek kale egin ostean.

Aspaldikoa da lan gatazka. Zortzi greba egun horien aurretik, beste sei lanuzte egin zituzten irakasleek urrian eta azaroan.

Zazpigarren greba egun horrek 215 ikastetxetako 120.000 ikasle eta 9.000 langilerengan izango du eragina, EAEko itunpeko sarearen % 70ean.

Ugariak bezain antzuak izan dira sindikatuen eta patronalaren arteko kontaktuak. Joan den astean bildu ziren azkenekoz, eta orduan ere akordiorik gabe amaitu zen batzarra.

Gurasoak, bereziki 2. Batxilergokoak, oso arduratuta daude seme-alabek galduko dituzten eskola-orduengatik. 8 greba egunen ostean, ikasleek 152 eskola-egunen % 10 galduko dute.

Gutxieneko zerbitzuak handitu ditu Jaurlaritzak

Grebaren bezperan, aurretik ezarritako zerbitzu minimoak nabarmen handitu zituen Eusko Jaurlaritzak. Orain arte bi pertsona ziren ikastetxe bakoitzeko: zuzendaritzako kide bat eta administrazioko kide bat, eskolako sarrera bermatzeko.

Alabaina, greba honetarako Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan irakasle bana izango dute, eta 100 ikasle baino gehiago matrikulatuta dituzten mailetan ere irakasle bat egon beharko da lanean. Halaber, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan (DBH), Batxilergoan eta Lanbide Heziketako zentro bakoitzean ere irakasle bat izan beharko da.

Horrez gain, hezkuntza bereziko ikasgeletan normalean izaten diren langileen % 50 izan beharko dira lanean.

Sindikatuen ustez, Jaurlaritzak greba honetarako ezarri dituen gutxieneko zerbitzuak "gehiegizkoak" dira eta langileen "grebarako eskubidea urratu dezakete".

Jarrerak, muturtuta

Lan-hitzarmena 10 urtez berritu gabe izan ostean, erosteko ahalmena berreskuratzeko negoziazioetan aurrera egitea aldarrikatzen dute langileek; sindikatuen datuen arabera, 2009tik % 12 behera egin baitu langileon erosteko ahalmena. Halaber, DBHko irakasleen soldatak hobetzea eskatzen dute; ziklo bakoitzeko soldata igoera ezberdina eskatzen baitute. Halaber, behin-behineko langileen lan-baldintzak hobetzea nahi dute; esaterako, 0-3 urte arteko irakasleena, baita laguntza berezia ematen dutenena ere.

Patronalak proposamen "serioa" noiz egingo zain daude sindikatuak. Gaur manifestazioa egingo dute Bilbon, 11:30ean hasita.

Oso bestelakoa da patronalaren irakurketa. Kristau Eskolaren arduradunek nabarmendu dutenez, 2017ko azarotik lau proposamen egin dizkiete langileei, eta horiek "erantzun maximalistak" baino ez dizkiete eman.

AICE-IZEA patronalaren esanetan, soldata % 10,5 igotzearen aldarrikapena ezin dute "inondik inora onartu". Gogorazi dutenez, euren finantzazio iturri "bakarrak administrazioaren kontzertu eta dirulaguntzak eta familien ekarpenak dira".


Langile bat larri zauritu da Arantzan

Zuhaitzak mozten ari zela, batek azpian harrapatu zuen; 23 urte ditu.

LABek jakitera eman duenez, atzo gertatu zen ezbeharra, 15.30 inguruan. Lesakako Agiña Egurrak enpresako M.H. langilea zuhaitzak mozten ari zen Arantzan (Nafarroa), eta azpian harrapatu zuen batek. "Sortzen zaigun zalantza nagusia da ea langileak segurtasun neurri eta lan arriskuen prebentzio neurriak betetzen ote zituen". Mendiak gertatu zen istripua, sarbide zaileko eremu batean, eta helikoptero bidez erreskatatu behar izan zuten.

23 urte ditu zaurituak, eta errumaniarra da jatorriz. Sindikatuak sektoreko lan baldintzak salatu ditu. "Etorkinen kontratazioak ugari dira, prekarietate handi batekin, beheranzko kontratuekin. Lan gogor eta arriskutsuak egitera behartuta egoten dira".

Istripua zerk eragin zuen argitzeko eta halako gehiago gerta ez daitezen neurriak hartzeko eskatu du.


Etxez etxeko eskearekin eta otordu artean joan dira inauteriak

Gazteek traktore gainean egin dute urteroko eskea

Otsailaren 3tik 5era ospatu ziren inauteriak, eta urtero bezala, ez zen otordurik faltatu.

Ortziralarekin afaria egin zen, giro ederrean, berandu arte luzatu baitzen, altxafero eta guzti! Larunbatean, ekitaldi nagusia bihurtu denaren txanda etorri zen eta baserriz-baserri ibili ziren gazteak puskak biltzen, mozorroturik eta traktoreko gurdia estalpe eta guzti apaindurik, hotzari aurre egiteko. Herrira itzultzerako aspaldixko ilundua zuen, eta itzulian ibili ez zirenek afaria izan zuten. Herrian ere ibili ziren gaztetxoak puskak biltzen.

Igandeko bazkariarekin akitu ziren aurtengo inauteriak.


Erasoan parte hartu zuten Al Kaedako kideen bila dabiltza Saudi Arabiako segurtasun indarrak

Saudi Arabiako segurtasun indarrak larunbateko erasoa egin zuten ekintzaileen bila dabiltza. Erasoan hildakoak 22 dira eta bahituak hamarnaka. Erasoa egin zuten komandoko kideak lau ziren, eta buruzagia atxilotu bazuten ere, hiruk ihes egitea lortu zuten. Al-Khobargo petrolio gunean egin zuten erasoa, eta orain erregaiaren prezioa igotzea espero da. Aramco petroleo enpresak erregai hornikuntza lehen bezala egingo duela iragarri du, eta prezioak mantentzeko ahalegina egingo duela.

Al Kaedak Arabia Saudin azken hilabetan egin duen bigarren erasoa da hau, eta Abdulaziz al-Mukrinek audio zinta baten bidez iragarri duenez, urte hau "odoltsua eta miserablea" izango da Saudi Arabiarentzat.


Udalak dio ez dela bideragarria Manpowerreko 18 langileak kontratatzea

Oposizioko taldeek ohartarazi dute zerbitzuaren kalitateak behera egingo duela, hiru pertsonak baino ez badute eskaintzen.

Guggenheim Museoak hiru pertsona kontratatu ditu, Manpower konpainiaren 18 hezitzaileek eskaintzen zuten zerbitza eskaintzeko, eta Bilboko Udalak adierazi du ados dagoela erabaki horrekin. Izan ere, ohartarazi du enpresa azpikontratatuaren 18 langileak subrogatzea ez dela "bideragarria".

Bestalde, oposizioko taldeek ohartarazi dute zerbitzuaren kalitateak behera egingo duela, hiru pertsonak baino ez badute eskaintzen.

Gaur bilera egin dute udaletxean, EH Bilduk, Udalberrik eta Goazen Bilbaok eskatuta, Juan Mari Aburto alkateak udalaren jarrera azal zezan. Nolanahi ere, Aburtok Mikel Alvarez alkateordearen esku utzi du azalpenak ematea, eta gainerako taldeek kritikatu egin dute erabakia.

Alvarezen esanetan, Udala ados dago Guggenheim Museoarekin, Manpowerrek eskaintzen zuen zerbitzua bere egitea erabaki baitu.

"16/17 denboraldira begira, Manpowerrek eskaintzen zuen zerbitzua bere egitea eta hiru langile kontratatzea egoki ikusten dugu", adierazi du.

Horren ustez, hiru langile horrekin "kalitate maila mantendu egingo dute", eta "profesionalei egonkortasuna" eman ahal izango zaie.

Dena dela, oposizioak gogor kritikatu du Manpowerreko 18 langileak kalean geratu izana, eta hiru pertsonarekin kalitateak behera egingo duela salatu du.


Egiptoko herritarren %60k alderdi islamisten alde egin dute

Bozak egiteko geratzen diren bi eremuetan ere Anaia Musulmanak eta salafistak nagusitzea espero dute

Anaia Musulmanekin lotura duten Askatasuna eta Justizia Alderdiak eta Al Nur salafistak —fundamentalista islamikoak— batera herritarren botoen %60 berenganatzea lortu dute, hauteskundeen lehen zatiaren kontaketa egin ostean —beste bi txanda geratzen dira egiteko, Kairotik eta Alexandriatik kanpoko Egiptoko eremuetan. Hirietatik kanpo alderdiok indar handia dutela-eta Legebiltzarrean gehiengo osoa izango lukete hainbat erabaki bateratu hartzerakoan.

Alderdi horien ondoren, Egiptoko Blokea liberala, Al Uasat islamista moderatua, Uafd liberala,eta Iraultzak Jarraitzen Du gazte mugimenduaren alderdiak geratu dira.

Zerrendan behera geratu dira Hosni Mubaraken Alderdi Nazional Demokratikotik eratorritako alderdiak, eta joan den urtarrilaren 25eko iraultzaz gero sortutako hainbat alderdik Legebiltzarrean ordezkaritza izateko %5 eskuratu dute, baina Hauteskunde Batzordeak ez du haien izenik zehaztu.

Joan den astelehenean eta asteartean egin zituzten Legebiltzarrerako bozak, eta parte hartzea %62koa izan da, nahiz eta bezperan liskarrak izan militarrek menperatzen duen prozesuaren harira.


Education Firstek irabazi du erlojupekoa eta Jonathan Caicedo da lehen liderra

Talde estatubatuarrak 45 segundo sartu dizkio bigarren izan den Deceuninck-Quick Stepi, eta 46 segundo hirugarren bukatu duen Bernalen eta Carapazen Ineosi.

Education First taldeak irabazi du Kolonbiako Itzuliari hasiera eman dion taldekako erlojupekoa, Tunja hirian hasi eta bukatu den 16,7 kilometroko ibilbidea izan duena. Jonathan Caicedo (Education First) da lasterketako lehen liderra.

Lehen etapa irabazi dutenez, sailkapen nagusiko lehen postuetan jarri dira talde estatubatuarreko txirrindulariak. Sergio Higuita dago sailkapenean bigarren postuan (gazteen sailkapeneko elastikoa jantzi du) eta Daniel Martinez dago hirugarren.

Taldekako erlojupekoaren ibilbidea 18 minutu eta segundo bakarrean egin du Education First taldeak. Bigarren dago Deceuninck-Quick Step, 45 segundora, eta Ineos, berriz, hirugarren, 46 segundora. Egan Bernal 2019ko Frantziako Tourreko irabazlea eta Richard Carapaz 2019ko Italiako Giroko garailea buru dituen Ineos taldeak ez du saio ona egin.

Taldekako erlojupekoaren sailkapena (lehen etapa):

1. Education First 18'01"

2. Deceuninck-Quick Step + 45"

3. Team Ineos + 46"

4. Rally Cycling + 1'00"

5. UAE Team Emirates d.b.

Sailkapen nagusia:

1. Jonathan Caicedo (Education First) 18'01"

2. Sergio Higuita (Education First) d.b.

3. Daniel Martinez (Education First) d.b.

4. Tejay van Garderen (Education First) d.b.

5. Lawson Craddock (Education First) d.b.


Ernai izena daramaten graffitiak garbitzea alkatearen ardura dela dio PSEk

‘Gazte bat gehiago ez’ dioten kartelak, Parte Zaharrean. (Argazkia: PSE-EE)

Larunbateko gazte auzipetuen babesean egindako manifestazioaren ondoren egin zirela diote; alkatea manifestazioara joan zelako, bere gain hartzea nahi dute.

Sorturen “gazteria” den Ernai gazte antolakundearen graffitiak azaldu direla salatu du Marisol Garmendia PSE-EEko zinegotziak. Hori ez ezik, pintaldiak larunbatean Eleakek deituta, Donostiako 15 gazte auzipetuen babesean egindako manifestazioaren ondoren azaldu zirela esan du. Donostiako alkate Juan Karlos Izagirre manifestazioan egon zela eta, Garmendiak “espero du” alkateak horien garbiketa bere gain hartzea; “edo bestela, beraien jabeei faktura pasatzea, kasu honetan, Sortuko gazteriari”, esan du.

Gehitu du, pintaldia ez zela “zorizkoa” izan, baiziki eta “ondoren espraiez betetzen ziren moldeekin” egin zituztela. Gaineratu du, Parte Zaharra auzipetutako gazteen babeseko kartelez beteta azaldu zela eta baita hainbat graffitirekin ere.

Azkenik, horrelako ekintzarik ezin dela onartu esan du Garmendiak, batez ere espazio eta altxor publikoa kaltetzen badute; “are gehiago, alkatea manifestazio horietan badago”, amaitu du.

‘Ernai’ dioen graffitia. (Argazkia: PSE-EE)


[ELKARRIZKETA] HARKAITZ MARTINEZ - Oreka TX

Nömadak TX proiektuaren zuzenekoarekin orain hasi zarete. Filma eta diskoa, ordea, orain dela bi urte ezagutu genituen..

Egia da Euskal Herrian ohituta gaudela proiektuak epe motzagoan egin eta gauzatzen. Gu, ordea, proiektu honekin dexente luzatu gara lan talde txikia garelako eta proiektuak dimentsio handia hartu duelako. Proiektuaren azken zatia zuzeneko hau da eta filma eta musika bateratu nahi izan ditugu. Nahiko konplexua da teknikoki. Horrez gain, bi urtez kontzertuak alde batera utzita genituen eta eszenarioetara itzultzea izan da.

Zer moduzkoa izan da itzulera?

Bi urte agertokietatik kanpo egin arren, publikoaren aldetik harrera ona jaso dugu. Aurkezpen biran, Miarritzekoa ezik, antzoki guztiak bete ziren. Nik uste sinergia moduko bat lortu duela proiektuak. Ez da berria, baina beti dago berritasunen bat. Zuzenekoan, esaterako, filman baino sekuentzia gehiago azaltzen dira eta garrantzia gehiago ematen zaie proiektuan parte hartu duten musikariei. Gainera, zuzenekoa, kontzertua baino gehiago, ikuskizun edo multimedia da.

Zuen bidaietan ezagututako herrialde ezberdinetako musikariak aritu dira zuekin aurkezpen biran. Ondo moldatu al zarete?

Bidaietan musikari asko ezagutu genituen eta saiakera egin genuen haietako batzuk hona ekartzeko, baina ez genuen lortu. Batez ere, lege arazoak izan dira tartean. Beraz, bertako musikariak ekarri ditugu, baina ez juxtu pelikulan ateratzen direnak. Gainera, gure asmoa aurkezpenerako bakarrik ekartzea zen, baina elkarrekin ondo sentitu garela ikusita, etorkizunean ere baliteke elkarrekin aritzea.

Aurkezpen emanaldietan ezin Mikel Laboa omendu gabe utzi...

Gure proiektuan parte hartu eta lagundu izana eskertu nahi izan dugu. Askorentzat bezala guretzat beti izan da erreferente bat, baina proiektu honetarako bereziki. Martxa baten lehen notak kanta eskatu genion eta hala, bera eta Joxan Artze, bi pertsona oso esanguratsu batu dira proiektuan. Nahiz eta kantua lehendik ezagutu, proiektuarekin barneratu dugu hitzaren esanahia eta abestiaren mezua proiektuaren funtsa bilakatu da.

Ikuskizuna antzoki handietan soilik eskainiko duzue?

Guk orain bi emanaldi mota eskaintzen ditugu. Alde batetik, aipatu bezala, ongi prestatutako antzoki handietara zuzendutakoak, eta bestetik, karpa ibiltari baten bidez halako antzokirik ez duten herrietara zuzendutakoak. Formatu txikiagoan eskaintzen dugu ikuskizuna.

Nömadak TX proiektuak luzerako al du?

Oraindik bai. Alde batetik filma dago. Filma 2006an aurkeztu zen hemen, baina kanpora begira, lehenik erabaki zen festibaletan aritzea eta gero, zine aretoetara zuzentzea. Orain estreinatuko da Europako zineetan, hala nola, Alemanian, Bulgarian, Herbeheretan, Ingalaterran... Bestalde, filma estreinatzen den lekuetan kontzertuak ere eskaintzeko aprobetxatuko dugu. Bestetik, urrian AEBetara joateko asmoa dugu. Harmonia Mundi estatu mailako diskoetxe bat da eta gure diskoa aurten kaleratu dute. Eta AEBetatik iritsita, Madrilen ere orain ezagutu dute!

Ez zaudete nekatuta?

Agian beste zerbaitetan hasteko gogoa... Batzuetan pixka bat bai, baina oraindik ilusionatuta gaude. Orain joango da pixkanaka proiektua osatzen: diskoa eta filma zabaltzen, gu kontzertuak eskaintzen... Gainera, taldea berria da. Dena dela, baditugu beste proiektu batzuk buruan.


Musika hotsa asteburu osoan

Santa Zezili eguna ospatu zuten bateko eta besteko herritarrek zapatuan; asteburuan musika izan da protagonistaHasi Mutrikutik eta Bermeoraino, kostaldean zein barrualdean, musika izan da asteburuko protagonista. Santa Zezili eguna zapatuan izanda, Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdeko herritarrek urteroko ohiturei jarraituz ospatu dute musikarien eguna.Eguraldia lagun, urteroko ekintzak jendetsuak izan dira, eta jai giroan ospatu dituzte.


Hiru pertsona atxilotu dituzte Zeanurin, biltegi batetik 1.500 litro gasoil lapurtzea leporatuta


DBHko eta Batxilergoko kanpo azterketak atzeratuko ditu Madrilek

Lehen Hezkuntzan etsaminak egongo dira.LOMCE gelditzeko eskatu dute hainbat erkidegok

Espainiako Hezkuntzaren Kalitatea Hobetzeko Lege Organikoa ez ezartzeko «oinarri juridikoak» dituen proposamena aurkeztu zuten hamabi erkidegok —tartean, Nafarroak eta EAEk— atzo Madrilen egindako hezkuntza kontseilarien bileran. Eta, lau orduko bilkura baten ostean, fruituak eman zituen elkarrizketak: DBHko eta Batxilergoko kanpo azterketak atzeratzea onartu du Mendez de Vigo Espainiako Hezkuntza ministroak. Lehen Hezkuntzako probarekin, ordea, aurrera segituko dute, Ministroen Kontseiluan hitzartuko dutela aurreratu du eta. Mendez de Vigok adierazi duenez, beste dekretu bat jarriko dute mahai gainean, «aurrerago» DBHko eta Batxilergoko errebaliden egutegia zehazteko. Lehen Hezkuntzako kanpo ebaluazioekin segitzeak LHko hirugarren eta seigarren mailako ikasleei eragingo die. Aurten, Nafarroako zentro gehienetan eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 30 ikastetxetan gauzatu dituzte hirugarren mailari dagozkionak, protesta artean makina bat eskoletan. Litekeena da datorren urtean LHko seigarren mailakoa ere egitea. Probak ikasleen rankingak egiteko balio du, betebeharreko ondoriorik ez badu ere. Ikasturtea «lasaitasunez» hasiko dela esan du Hezkuntza ministroak.

LOMCE legearen egutegia bertan behera uztea galdegin zuten PPren esku ez dauden gainontzeko erkidego guztietako gobernuek atzo; ezartze prozesua luzatzea da erdietsi dutena. Kolore askotakoak dira bat egin duten hamabi erkidegoetako aginteak. Jeltzaleek gidatutako EAE eta Geroa Bairen, EH Bilduren, Podemosen eta Izquierda-Ezkerraren esku dagoen Nafarroa. Eta, horiez gain, PSOEk gobernatutako zazpi erkidegoek ere bat egin dute: Andaluziak, Aragoik, Asturiasek, Balearrek, Gaztela Mantxak eta Extremadurak, alegia. Bai eta bestelako koalizio gobernuak dauzkaten Valentziak (PSOE eta Compromis), Kanariak (Coalicion Canaria eta PSOE) eta Kantabriak ere (Partido Regionalista de Cantabria eta PSOE). Katalunia ere (Convergencia Democratica de Catalunya) gehitu zaie.

LOMCEren kontrako manifestua da hamabien artean hitzartu eta Madrilen defendatu dutena. Idazkian, PPk hauspotutako hezkuntza erreforma «premiagabekoa, desegokia eta tokiz kanpokoa» dela salatu dute hamabiek.

Bilkura amaitu eta gero, interpretazio kontrajarriak plazaratu dituzte kontseilariek. PPko kideek azpimarratu dute akordioak ez dakarrela «inongo atzerapenik» LOMCEren ezarpenerako. Era berean, lege organikoa denez, berez, «derrigorrean bete beharrekoa» dela zehaztu dute.

Baikortasuna eta kritika

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburu Cristina Uriartek oso positibotzat jo du aldaketa, eta ministroaren jarrera «ona» eta «akordiorako nahia» aitatu ditu. «Badago akordio bat, ez osoa, baina akordio bat bai. Ministroarekin guk jarri genuen baldintza bat, eta hori zen kanpoko ebaluazioen errege dekretua kaxoi batean gordetzea. Azkenean, ikusi du ia erkidego autonomo guztiok eskatu diogula hori», jakinarazi du. Presioak eragin du ministroak jarrera aldatzea, dioenez.

Ahoan bilorik gabe azaldu du zer dela eta mantenduko den Lehen Hezkuntzako proba. «Zergatik? datorren kurtsoan egin behar delako». Ñabardura bat txertatu du, gainera: «Garrantzitsuena da etsamina hori guk egiten dugula, ez du estatuak egiten. Guk egiten dugu zentroekin batera. Finean, lortu dugu ez ezartzea kanpoko ebaluaziorik, oso kaltegarriak direlako gure hezkuntza sistemarentzat; beraiek baldintzatzen dute zer ikasi behar dugun eta nola ikasi behar dugun. Honekin lortu duguna da guk geuk ebaluatzea guk jartzen dugun curriculuma».

Bide beretik jo du Kataluniako Hezkuntza kontseilari Irene Rigauk, erreforma «galdatu» dela aipatuta. Kritiko mintzatu da, haatik, LOMCE geratu ez izana salatuz. «Gauzak ez dira legeak agintzen dituelako egin behar. Ongi egin behar dira, edozein aldaketa politikok alda ez ditzan», esan du. Bestalde, LOMCEren arabera, Generalitateak bere gain hartu behar du gaztelaniaz ikasi nahi duten ikasleen matrikulen kostua. Rigauk horrek izan dezakeen eragina aztertuko duela zehaztu du.

Espainiako Hezkuntza Saileko bozeramaile Sandra Moneok, ordea, «arduragabekeriaz» jokatzea leporatu die kontseilariei, «legea martxan dagoelako jada».

Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari eskatu die ELA sindikatuak «inola ere» LOMCE ez ezartzeko, eta «konpromiso garbia» izan dezaten exijitu du.


Ni naiz naizena

Urteak eman ditut nire buru zein gorputzaren kontra borrokan. Nahikoa ez nintzelakoan, gehiegi izatearen beldur. Beti besteen iritziaren menpe. Batzuentzat euskaldunegia; besteentzat, ordea, kultura espainolaren jarraitzaile sutsua. Zaharra jadanik gauza batzuk ulertzeko; gazteegia iritzia plazaratzeko. Itsusiegia soineko motzak janzteko; politegia makillatzeko. Motzegia interesgarri bihurtzeko; azkarregia jatorra izateko. Nortasuna besteen begiradaren bitartez definitu nuen. Ingurukoen nahiz ezezagunen begietan nintzena zen nintzen oro. Nire identitatea bermatzeko besteen baieztapena behar nuen. Ispilu aurrean jarri eta ez nuen islatzen zuena ezagutzen. Ez nintzen ni.

Gizartearen eta ingurukoen presioaren aurka jo behar izan dut aske izateko. Kostata, baina lortu dut, buruarekin zein gorputzarekin adiskidetu naiz azkenean. Naizena naiz. Sekulako liberazioa da; lehena, nik neuk barneratzea; eta, bigarrena, lau haizetara oihukatu ahal izatea. Ikasitako hori feminismoari eta emakume andanari zor diedala uste dut. Gizarteak eta bizitzak jarritako oztopoak gainditzen lagundu didate, bakarrik ez nagoela konturatu naizelako. Azken urteotan jabetu naiz askok bizi izan ditugula identitate-arazoak eta barne gatazkak. Eskubide kolektiboen aldeko borrokak pertsona hobea (edo kontzienteagoa, bederen) egin nauelakoan nago. Zoriontsuago egin nau sororitateak.

Ikasi dut ez dagoela emakume izateko modu bakarra. Euskaldunak, frantsesak, kolonbiarrak, argalak, lodiak, depilatuak, depilatu gabeak, zuriak, beltzak. Feminismoez hitz egiten den moduan, emakumeez hitz egin behar dugu ere, pluralean. Ez dakit zeintzuk diren emakume izatearen ezaugarriak, baina zera argi daukat: emakumeok emakume gara hala garelako, eta kito. Ez da nahi kontua, izate kontua baizik. Horrela definitu dugu gure identitatea besteen aurrean, ezin dira besteak izan etiketa batzuen bidez definitzen gaituztenak. Norberak besterik ez daki zer, nor, den.

Nork bere buruarekin duen borroka nahikoa ez balitz bezala, besteen epaiketei ere aurre egin behar diete batzuek. Feminismoarekin eman ditugun aurrerapauso guztien ondoren, zerk eman digu eskubidea emakume batzuei beste batzuen emakumetasuna zalantzan jarri eta ukatzeko? Noiz bihurtu gara zapalduok zapaltzaile? Utz diezaiogun gure begietan direna egia absolututzat jotzeari eta barnera dezagun direna direla, inoren baimenik gabe.