Biktimak ez zuela itxurarik egin ziurtatu dute lehen unean artatu zuten poliziek

Orduan egindako txostenak berretsi dituzte epailearen aurrean. Biktima artatzen lehendabizikoak izan ziren udaltzainak, eta eurek identifikatu zituzten erasotzaileak. Foruzainek instrukzioa egin zuten

Iazko sanferminetan taldekako bortxaketa salatu zuen emakumeak ez zuen itxurarik egin, lehen unean artatu zuten udaltzainek epaiketan gaur adierazi dutenez. Lau udaltzain horiek eta lehen une horretan emakumea artatu zuten hiru foruzainek orduan egindako txostenak berretsi dituzte epailearen aurrean, epaiketaren hirugarren egunean.

2016ko sanferminetan izandako taldekako bortxaketagatik Iruñean egiten ari diren epaiketako hirugarren saioa arratsaldeko ordubiak pasatxoan amaitu da, lau orduren ostean. Saioa goizeko hamarretan hasi da lau udaltzainen testigantzarekin eta bi ordu eta erdiz deklaratu dute. Ondoren, hogei minutu inguruko atsedenaren ostean, hiru foruzainen txanda izan da. Azken horiek ordu eta erdiz deklaratu dute epailearen aurrean eta, lekukotzak amaituta, ordubiak aldera bukatu da gaurko saioa.

Taldekako bortxaketa 2016ko uztailaren 7an jazo zen, 03:00ak aldera. Erasoa jasan eta gero, bikote batek topatu zuen biktima, kaleko eserleku batean, negarrez. Sexu eraso baten biktima izan berri zela esan zien emakumeak, eta hala jakinarazi zion bikoteak Udaltzaingoari. Udaltzainak izan ziren bertaratzen lehenak, eta eurek identifikatu zituzten bost erasotzaileak entzierroaren ibilbidean jarrita dauden kamerei esker. Foruzaingoak atxilotu zituen bost gizonak zezen plazan, eta polizia horrek egin zuen instrukzioa. Orduan egindako txostenak berretsi dituzte bai udaltzainek eta baita foruzainek ere epailearen aurrean.

Osteguneko eta ostiraleko saioei begira, Iruñeko beste bederatzi udaltzainen eta beste lau foruzainen txanda izango da. Horiez gain, hiru lekuko daude deklaratzera deituta: hotel bateko atezaina, erasoa gertatu zen atariko bizilagun bat eta emakumearen eskuko telefonoa aurkitu zuen pertsona. Epaiketako lehen saioan, akusatuetako batek emakumeari eskuko telefonoa lapurtu ziola onartu zuen.

Biktimak ia lau orduz deklaratu zuen atzo. Iruñera bertaratu behar izan zen, epaileak Madriletik bideokonferentzia bidez egiteko aukera ukatu ostean. Ez zituen bere erasotzaileak ikusi, beste areto batean jarri zituztelako. Erasoa jasan ostean esandakoari eutsi dio emakumeak, bostek bortxatu egin zutela, "bere nagusitasun fisikoa aprobetxatuta eta gehiago zirela" eta biktimak "erresistentzia txikiena ere egiteko ezintasuna" baliatuta.

Akusatuek grabatutako bideoak ikusgai izan ziren atzoko saioan, eta hasiera batean defentsak hala eskatu bazuen ere, emakumea ez zuten ikustera behartu.

Fiskaltzak 22 urte eta 10 hilabeteko espetxe zigorra eskatu du akusatu bakoitzarentzat sexu eraso jarraituaren eta intimitatearen kontrako delitu bana leporatuta. Bost gizonek errugabeak direla esan zuten epaiketaren lehen egunean, eta bakar batek onartu zuen sakelakoa lapurtu ziola emakumeari.

_________________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


2019-03-20

Jose Javier Zabaletarekin hizketan izan garaeta AEKko ikasleek Korrikaren inguruko beren audioa bidali digute.


Biteri izango da EH Bilduren alkategaia Sukarrietan

Beste hainbat herritan egin legez, Sukarrietan ere EH Bilduk aurkeztu du aurtengo udal hauteskundeetarako sortutako lan-taldea. Hala, bederatzi lagunek osatzen duten zerrenda horretako lehenengo hautagaia Iñaki Biteri Galilea dela jakinarazi du koalizioak.Aurrera begira, aldaketa politikoa gauzatzeko «nahia eta beharra» agertu du Sukarrietako EH Bilduk, eta, horretarako «prest» daudela adierazi dute koaliziokideek.Lan hori egiteko prest daudenen artean daude, besteak beste, Sukarrietako udalerako hautagaiak: Iñaki Biteri alkategaia, Ibane Bidasolo, Jon Martinez Betanzos, Marilo Mendez, Eneko Goiri, Janire Sardui, Gotzon Ugarte, Marije Learreta eta Rafa Gallo.


Udal batzordeak eta batzorde bereziak eratuta


Enpresa batzordeak ez du Edesa Industrialeko erregulazio espedientea onartu

Garagartzako lantegirako iragarri den enplegua erregulatzeko espedientea negoziatzeko lehen bilera gaur egin dute zuzendaritzak eta enpresa batzordeak.

CNA Fagorrek asteon iragarri du Edesa Industrialen Garagartzako lantegian jarduera eten egingo dela "linea berri baten ekoizpena dela-eta, lantegiaren ahalmena merkatura eta aurreikusitako stock-era egokitzeko". Enplegua erregulatzeko espedientearen gutxieneko aplikazioa proposatu dio gaur zuzendaritzak enpresa batzordeari; azaroan soilik aplikatuko litzateke, eta era partzialean, batzordeak azaldu duenez.

Proposamenari ezezkoa erantzun dio batzordeak, "bere baitan ez baitu inolako irtenbiderik proposatzen". Enpresaren etorkizunaren inguruan kezka sortzen dien urrats berria da, gainera, batzordearentzat. "Ez dugu inolako zalantzarik CNA Fagor proiektua bideragarria izan daitekeela. Ez da alarma pizteko unea, horrek ez baikaitu inora eramango. Zuzendaritzaren aldetik argitasun handiagoa falta da, gardentasun handiagoa, konpromiso handiagoa, seriotasun handiagoa".


Donibane Lohizune eskualdea izenarekin bilduko dira Urdazuri aldeko eta Senpereko turismo bulegoak

Batasunak indarra ematen duela gauza jakina da. Turismo sailari hats berria emateko gisan eskualdeko turismo bulegoak elgartzen hasi ziren 1998an. Orain urrats berria eman nahi dute egiazko elkartea sortuz. Saran eginen dute hori hazilaren 7an. Urtean, 225 miliun euro ekartzen ditu turismoak Urdazuri aldean. Eskualde hortako bisitaguneek 600 000 lagun erakartzen dituzte, batik bat Larrungo treinak, Sarako lezeek eta herriko aintzirak. Eskualdea ezagutarazteko xedearekin bilduko dira 11 herri.


Joxepa Inaxi Elizegi: XIX. mendeko sagardotegiko bertsolaria

Pello Errota hil zela 100 urte beteko dira 1919an. Bertsolari handiaren oroimenez hainbat ekitaldi burutzen ari dira. Mikaela Elizegi Bengoetxea ere bertsolari ezaguna zaigu, berari esker idatzi baitzuen Antonio Zavalak Auspoa sailean Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua liburua.

Zavalak Pello Errotari buruzko mahai-inguruan esango zuenez (Bertsolari aldizkariko 17. zenbakian Laxaro Altunek 26. orrian jasoa), liburu hori ez zen erdia ere izango Mikaela Elizegigatik ez balitz. Baina Mikaela Elizegiri zor diogu, baita ere, jakitea bere ahizpa Joxepa Inaxi bertsolaria zela.

Joxepa Inaxi 1864an jaio zen, eta hau dio Mikaela Elizegik bere ahizpaz Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua liburuan: “Gure ahizpa Joxepa Inaxi senideetan bigarrena genduan, eta bertsotan zekiana zan. Garai hartan Astiasuko plazan bi sagardotegi ere baziran. Sagardorik ez genduan etxean, errotan, eta kaletik eramaten genduan. Ta gure ahizpa hori sagardo eske joango zan, da han bi mutilzahar bertsotan ari omen ziran. Aitaren gainean-edo ariko ziran, da orduan gure ahizpa horrek bertso hau bota zien”:

Bertsotan ari dira

bi galtza-jario,

bat ……………

bestia Antonio,

jendia emen dago

hoik diala merio,

aita guriarentzat

ez dute balio.

Joxepa Iñaxiren bat-bateko bi bertso iritsi dira gaurdaino: biak sagardotegian kantatu zituenak, eta biak Mikaela Elizegik gogoan hartu eta Antonio Zavalaren liburuetan bukatu zutenak. Hona bigarrena, Mikaelak kontatuta: “Behin batean, gure ahizpa Joxepa Inaxi, sagardotegian toriatu egin zuten, bertsotan hasteko alegia, eta gure ahizpa horrek horrela kantatu zien:

Gogorikan ez daukat,

lotsa bestetikan,

horra emakumea

naizen partetikan;

toriatzen banazue

aldamenetikan,

ederrak aditzeko

zaute nigandikan.

Eta hori esanda alde egin zuan handik, gehiago ez kantatzeagatik».

Bi bertso dira, baina oso garrantzitsuak: izan litezke sagardotegian bat-batean emakumeek kantatuta ezagutzen diren bertso zaharrenak, eta bakarrak. Norbaitek besteren batzuen ezaguerarik badu, esan edo pasa.

Bi ahizpa elkarri bertsoak gutun bidez bidaliz

Mikaelak kontatzen du bere ahizpa Joxepa Iñaxi bertsolaria 20 urte ingururekin Argentinara joan zela. Mikaelak xehetasun bat eman zuen kontakizunean, emakumeen migrazioarekiko dugun iruditegiarekin bat ez datorrena: “Orduan neskatxa kuadrillak joaten ziren, eta gure ahizpa ere bere neskatxa lagunekin joan zen”. Joxepa Inaxik nahi zuen bere ahizpa Mikaela Argentinara joatea, eta honek ezetz esaten zion. Kartaz elkarri bertso bana jarri zioten gai horren inguruan, eta Mikaelak gorde zituelako dugu hauen berri:

Joxepa Inaxi:

Nere ahizpa Mikela

nik abixaturik,

ez duela etorri nahi

bidean bakarrik,

ez det nahi eukitzea

etxean negarrik,

hor gelditzen bazera

zeretzat alferrik.

Mikaela:

Ahizpa, bidaltzen dizut

horren errespuesta,

oraindik ni juatea

segurua ezta,

horrenbeste enpeñoz

gelditzea gaitz-ta,

akaso joango naiz

mudakorra naiz-ta.

Bertso hauek eta beste asko entzungai gaur Zizurkilen

“Emakumeak ondarea aletzen” bertso-hitzaldi musikatua egingo da gaur Zizurkilen, bertako udalak eta Harituz Bertsozale Taldeak antolatuta. 19:00etan Iriarte Kultur Etxean izango da. Bertan kontatu eta kantatuko dira bailarako bi bertsolari-familietako kide ziren Adriana Otaño eta Mikaela Elizegiri esker gaur arte iritsi diren bertsoak.

Albiste hau Argia.eus-ek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu.


Muruetako Udalak zakarrontziak jarri ditu herriko autobus geltokietan

Muruetako Udalak herritarren ongizaterako eta ingurumenaren zaintzaren aldeko lana egin duela iragarri du. Udaleko ordezkariek jakitera eman dutenez, herriko autobus geltoki guztietan zakarrontziak ezarri dituzte, autobusaren zein bidegorriaren erabiltzaileek horiek erabili ahal izateko.

Modu horretara herri garbiago bat lortu eta muruetarrek ingurumenaren alde egiteko bide bat ezarri dute udalerrian.


Bi piraguista irundar Munduko Jeitsiera Kopan

Uxue Santiago

Esteban Arakama

Uxue Santiago eta Esteban Arakama Santiagotarrak arraun elkarteko palistek parte hartuko dute hilaren 14tik 16ra Sorten (Lleida, Herrialde Katalanak) ospatuko den ur bizietako Munduko Jeitsiera Kopan. Espainiako hautatzaile Victor Craviottok zortzi kirolarietako zerrenda osatu du, eta zortzi horien artean Santiago eta Arakama daude, biak helduen mailako K1ean arituko direnak.


«Gobernuak ildo argi bat balu, fiskaltzak men egin beharko luke»

Euskal Herriko gatazkaren konponbidean aitzinatzeko «borroka» auzitegietan dela dio Portellik. Ez dio Frantziako Gobernuari hori akuilatzeko borondate politikorik ikusten.

Serge Portelli – Abokatua

Euskal Herriko gatazkaren konponbidean engaiatua da azken urteetan Serge Portelli (Konstantina, Aljeria, 1950). Luzaz epaile lanetan aritu zen, eta abokatu ari da orain. Iratxe Sorzabal presoaren defentsa hartu du haren kontrako euroagindu eskaeran, eta Jakes Esnal ere defendatuko du ekainaren 25ean.

Zergatik engaiatu zara gatazkaren konponbidean?

Gatazka historiko bat delako, Europako azkenetakoa. Haren konponbidean borondate on anitzek parte hartzea behar duen gatazka bat da. Uste dut giza eskubideen aldeko edozeinek bat egin behar duela horretan. Kausa noblea da, eta biziki indartsua. Nire lekua aurkitu dut. Horrez gain, anitz idatzi eta lan egin dut torturari buruz. Eta ohartu nintzen euskal gatazkan tortura anitz erabili dela. Gainera, gutxi aipatzen zen, gutxiegi: ukatua zen. Eta euskal herria gustuko dut. Aparteko kultura duen herri bat, bizitzen entseatzen dena, balio indartsuak dituena… Naturalki haien aldean sentiarazi nauten hainbat gauza.

Zer lan egin duzu Parisen?

Euskal Herriko jendearekin elkarlanean aritu naiz, eta ez bakarrik juristekin. Bilkura publikoetan parte hartu dut, baita euskal mugimenduaren eta [Frantziako] Gobernuaren arteko elkarrizketetan ere. Besteak beste, euskal presoak gizatasun —erran nezake— arrunt batekin tratatuak izan daitezen. Gainerako guzien eskubide, abantaila eta obligazio berak izan ditzatela. Bazen lan biziki inportante bat egiteko, beste anitzekin batera egin dudana. Gogoetak, ekarpenak, posizio hartzeak… gertatzen ari zenaren berme publikoa izaten entseatu naiz. Eta orain, abokatu bilakatu naizenetik, orain arte egindakoaren bidean segitzen dut.

Azken bi urteetan Frantziako Gobernuak urrats batzuk egin ditu, baina blokeo egoera aipatzen da berriz. Zertan dago egoera?

Pentsatzen dut bata bestearen ondotik izan diren gobernuek kontzesio batzuk egin dituztela, bereziki presoen baldintzetan. Baina duela urte bat mugimendu hori gelditu zen. Gaur egun, botere publikoak zatituak dira. Badira auzitegi eta magistratu batzuk beren lana behar bezala egiten dutenak, baina bada zinezko blokeo bat: juridikoa eta politikoa. Blokeo juridikoa da terrorismoaren aurkako justiziak edo gutxienez haren zati batek —Parisko Dei Auzitegiak eta terrorismoaren aurkako fiskaltzak— kontsideratzen duela ez dela gehiago konpromisorik egin behar, ildo puru bat atxiki behar dela. Eta hori adierazten da baldintzapeko askatasunen ukatzeetan, euroaginduen onarpenean eta abarretan. Eta bada blokeo politiko bat, gobernuak ez duelako Espainiarekiko politika autonomo bat definitu nahi; bada beti nolazpaiteko elkartasun bat. Oraingoz, blokeo fase batean gaude, eta gobernuak ez du zinezko borondate politikorik gatazkaren konponbidea bururaino eramateko.

Terrorismoaren kontrako fiskaltzaren jarrera aipatzen da maiz. Arazoa juridikoa da, ala politikoa?

Biak. Fiskaltzak, Frantzian, biziki eztabaidatua den estatus bat du. Fiskaltzaren autonomia edo independentzia batetik biziki urrun gaude oraindik, bereziki terrorismoaren aurkako fiskaltzari dagokionez. Gobernuak dituen blokeorako motibazio berak aurkitzen ditugu. Hori da. Ez dezagun ahantzi: gobernuak ildo argi bat definituko balu, terrorismoaren aurkako fiskaltzak men egin beharko luke. Gaur egun, hori ez dago. Horregatik, alde batetik borroka juridikoa eraman behar da, eta era berean politikoa ere bai. Eta arlo politikoan, euskal herriak, hautetsiek, eragileek, ez dute amore eman, eta borrokan segitzen dute.

Iratxe Sorzabalen abokatua izan zara haren kontrako euroagindu eskaera aztertzeko auzian.

Hiru epaiketatan defendatu dut; gehiago ere izanen dira. Ondoko egunetan Jakes Esnalen defentsa ere hartuko dut. Baldintzapean aske geratzeko eskaera egin du. Hori ere tragikoa da, Esnalek 69 urte baititu; 30 presondegian pasatu ditu. Iduri du blokeoa biziki handia dela; alta, autoritate anitzek —horien artean, Zigorrak Ezartzeko Auzitegiak— onartu diote baldintzapean aske geratzea. Baina terrorismoaren aurkako fiskaltzak, ohi bezala, erabakiari dei egin zion. Aski ulertezina da. Beste auzi anitzetan parte hartuko dut, izan abokatu gisa, izan lekuko gisa. Oraingoz, borroka auzitegietan da.

Torturaren gaia jarri zenuen mahai gainean Sorzabalen kasuan.

Orain arte, itsukeria egon da. Erraten dute ez dagoela frogarik. Parisko Dei Auzitegiak dio ez dela tortura aipatzerik. Sinestezina da. Gutxitan ikusi dut auzi batean hainbeste froga torturaren errealitateari buruz. Deitoragarria da. Anitz lan egin dut torturari buruz, liburuak idatzi ditut; torturaren printzipioa da ez dela aipatzen. Torturatzaile guziek, tortura erabiltzen duten erregimen autoritario eta totalitario guziek isiltzen dute errealitate hori. Hori gertatu da Espainian, eta oraindik gertatzen da. Bada nolazpaiteko gaizkidetasun orokor bat, gobernuaren, Poliziaren eta justiziaren artean. Nazioarteko instantzia guziek salatu dute gaizkidetasun hori, erranez Espainiako Estatuak ukatzen duela errealitate hori onartzea, ikertzea, kondenatzea. Espainia horretan egotea tristea da; baina Frantziak gaizkidetasun horretan parte hartzea zaila da sinesten. Frantziak ere tortura erabili du, baina gaur egun horretatik atera da. Ezin da Frantzia eta Espainiaren arteko elkartasunik egon puntu horretan. Gure herriak gai izan behar du errateko Espainian tortura erabili dutela. Torturarik egon ez dela erratea ikaragarriko gezurra da. Frantziako justiziak ez luke ukapen eta gezur horretan parte hartu behar. Argiki erran beharko luke ezin direla torturapean egindako adierazpen batzuk aintzat hartu. Nazioarteko arau eztabaidaezinak dira; ezin da horietatik libratu. Abokatu gisa eskatzen dugun gauza bakarra da zuzenbidea errespetatzea: hori bezain sinplea da.

Oraingoz, kasua Luxenburgoko auzitegira eramatea ukatu dute auzitegiek.

Luxenburgoko Europako Batasuneko auzitegiari galdera egin nahi diogu jakiteko zein den nazioarteko zuzenbidearen postura gisa horretarako konfigurazio batean; hau da, torturapean egindako adierazpenak daudelarik tartean. Zein diren epaileek atera behar dituzten ondorioak. Baina bigarren mailako eskaera bat da. Errealitate indartsuena eta bistakoena da tortura egon dela, eta, beraz, ez dela euroagindua onartu behar. Luxenburgoko auzitegiak postura bat har lezake, baina gero Frantziako epaileek erabakiko dute.

Lehengo asteburuan, CIAren agiri desklasifikatu batzuek GAL Felipe Gonzalezekin lotu zuten, beste behin. Frantziak izan zuen parte hartzea ere salatu zen bere garaian. Zer deritzozu?

Ez dut informazio hori ikusi; beraz, ez dut jarrera jakinik hartuko. Baina CIAk halako dokumentuak desklasifikatzea biziki berri ona da. Denek dakite GAL ez zela besterik gabe era autonomoan atera. Beraz, ekintzak Frantziako lurraldean egiteko eta luzaz irauteko, gaizkidetasuna beharbada ez, baina onarpen bat egon zen, nahi eta nahi ez.

Posible ikusten duzu halako gaiak landuko lituzkeen egia eta justizia batzorde bat?

Halako gatazka bat bukatzen den aldiro, eraman behar izaten den borroketako bat da gatazkaren historia egitea. Zehazki jakitea zer gertatu den. Oraindik biziki urrun gaude. Badira oraindik eremu ilun anitz hamarkadetako gatazka horretan gertatuari buruz. Bada lan komun bat egitekoa, bi aldeetatik, artxiboak argitara aterata; orain arte sekretuak ala klasifikatuak izan diren dokumentuak eskuragarri egiteko. Zinez, alde guziak mintzatu ahal izateko. Ezingo gara gatazka honetatik atera egia jakiteko indarrik egin gabe. Egia eta justizia batzorde baten —edo batzuen, pluralean— forma har lezake; hala gertatu da herri anitzetan. Gaur egun ez gaude horretan. Baina nire helburuetako bat da —eta ez naiz bakarra— parte hartu duten guziak batera bildu ahal izatea. Bi aldeetako autoreak eta biktimak. Bakoitza libreki mintzatu ahal izatea, eta momentu horretara arte gordeak egon diren errealitateak argitara ateratzea.


Sute batek erabat kiskali du Campofrioren Burgoseko lantegia

Zabaldu den ke toxikoa dela eta, 400 pertsona inguru etxetik atera dituzte, baina dagoeneko euren etxeetara itzuli dira.

Sute batek erabat kiskali du Campofrio multinazionalak Burgosen duen lantegia. Dagoeneko, suhiltzaileek sua kontrolpean dute, baina oraindik ere beste pare bat egun beharko dituzte garrak erabat itzaltzeko.

Inor ez da zauritu, baina sutearen ondoren sortu den ke toxikotik babesteko, 400 pertsona inguru etxetik atera dituzte.

Dena den, garrak kontrolatu eta airearen kutsadura maila neurtzeko analisiek negatibo eman ostean, amoniako partikularik gabe, etxera itzultzeko baimena eman diete bizilagunei. Hala ere, etxe barruan egoteko eta leihoak itxita mantentzeko aholkatu diete.

Su-garrak 06:45ean piztu dira, oraindik argitzeke dauden arrazoiak tarteko. Lehen hipotesien arabera, zirkuitulabur batek piztu du sua, baina lantegi barrura sartu arte itxaron beharko dute ikertzaileek informazio gehiago eskuratzeko. Oraindik ere suhiltzaileak lantegi barruan lanean ari dira, eta ezinezkoa da barrura sartzea.

Javier Lacalle Burgoseko alkateak azaldu duenez, Campofrioren lantegian leherketarik izan ez bada ere, "erabat suntsituta gelditu da". Aipaturiko lantegian 1.000 lagunek egiten dute lan, eta Campofriok Burgosen etorkizuna izan dezan "ahal den guztia" egingo duela iragarri du Burgoseko Udalak.

Campofrioko zuzendaritzak bilera egin du langileekin

Campofrio enpresako zuzendaritzak langileekin bilera egin du, eta bertan azaldu die beharrezkoak diren jokaerak egingo dituztela ekoizpena "lehenbailehen" abiarazteko.

Multinazionalak ohar bat bidali du hedabideetara, eta lasaitasun mezua zabaldu nahi izan die langileei, bezeroei, hornitzaileei eta kontsumitzaileei. Halaber, eskerrak eman ditu erakunde publikoen artetik jaso duen babesagatik.

Enpresako agintariak suteak eragin dituen kalteen jakitun dira, baina produktuen hornidura Espainian eta beste herrialdeetan bermatzeko beharrezko neurriak hartu dituztela iragarri dute.


Alderdien jarrera «hipokrita» salatu dute kaleratzeen aurkako taldeek

Kutxen gobernu organoetan ere etxea zorraren truke ematea sustatzeko eskatu diete EAJ, EH Bildu eta PSEri

Jendaurrean gauza bat esatea eta kutxen gobernu organoetan bestelakoa egitea egotzi diete etxe kaleratzeen aurkako taldeek EAJri, EH Bilduri eta PSE-EEri, baita CCOO sindikatuari ere. Etxea zorraren truke emateko eskaerekin «kontraesanez» eta «hipokrisiaz» jokatzea leporatu zieten Gipuzkoako Stop Kaleratzeak eta Stop IRPH elkarteek atzo, Donostian Kutxaren egoitzaren aurrean eginiko protesta batean.

Kaleratzeen aurkako plataformek sustatutako herri ekinbide legegilearen alde bozkatu zuten alderdiok eta sindikatuak, baina euskal kutxetan dauzkaten ordezkariek ez dute jarrera hori berretsi, Stop Kaleratzeak taldeko bozeramaile Rosa Garciak nabarmendu duenez: «Etxea zorraren truke ematearen aldeko aldarrikapenak sistematikoki arbuiatzen dituzte, salbuespen gutxi batzuk kenduta».

Antzera gertatzen da IRPH indizearen inguruko eztabaidarekin. EAJra eta PSEra mugatu du kritika, oraingoan: «Kutxak indize hori erabiltzeari utz diezaion galdegin dute Gipuzkoako Batzar Nagusietan eta Eusko Legebiltzarrean. Baina Kutxak indize horrekin jarraitzen du, alderdi horien kontseilarien botoei esker». Sostengu horri CCOO edota Pixkanaka sindikatuen ordezkariena gehitzen zaiola erantsi du.

Kutxen barruko eztabaidan ere oztopo ugari aurkitu dituzte taldeon aldarrikapenek. Izan ere, hipotekaren bidez hartutako zorra etxebizitza emanez kitatzeko eta bizitoki horretan alokairu soziala bideratzeko eskatua diote elkarteek Kutxari, idatziz; erantzunik jaso ez dutela-eta antolatu zuten atzoko elkarretaratzea. Garciak azaldu zuenez, martxo amaieran eman zioten zuzendaritzari beren eskakizunen berri, Kutxaren administrazio kontseiluan eztabaida zitzaten. «Xabier Iturbe presidenteak oztopatu egin du; idatzia erregistratuta zegoen, baina ez zien ordezkariei helarazi».

Era berean, etxe kaleratzeek bere horretan dirautela ekarri du gogora. Ildo horretan, azaldu du zorrak ordaintzeko baldintzak aldatzeari uko egiten ari zaiola Kutxa, argudiatuz hipotekek ez dituztela betetzen Espainiako Gobernuak ezarritako eskakizunak. Garciaren arabera, «ezinezkoa» da eskakizunok betetzea: «Parametro horiek EAEko errealitate sozioekonomikora egokitu beharko lituzke Kutxabankek».


Ia 400 dantzari elkartuko dira igandean Ordizian, I. Dantzari Egunaren harira

Ordiziako dantzari helduen taldea, iazko Euskal Jaietan egin zuten kalejiraren ondoren.Ordiziako herriguneko eta inguruko auzoetako kaleak dantzariz beteko dira datorren igandean, hilak 6. Dantzari Eguna ospatuko da aurreneko aldiz egun horretan, Jakintza eta Urdaneta dantza taldeek antolatuta. Dantzari txikien zortzi talde –270 dantzari inguru– eta helduen lau elkartuko dira –ehun bat dantzari–.

Bi irizpide aintzat hartuta erabaki dute antolatzaileek Dantzari Eguna sortzea. Batetik, egun hori aprobetxatu nahi dute azken hilabeteetan Ordizian dantzaren inguruan sortu den giroari bultzada bat emateko, eta bestetik, urteetan antolatu den Dantzari Txiki Eguna eraberritzeko.

Hasieran bananduta

Dantzari Egunaren helburua dantzari txikien eta helduen topagune izatea baldin bada ere, goizean bananduta egingo dute desfilea. Dantzari txikien zortzi taldeak honakoak dira, horietatik sei Goierrikoak: Amaiur (Iruñea), Begiraleak (Donibane Lohizune), Oin-Arin (Lazkao), Irrintzi (Zumarraga), Iztueta (Zaldibia), Aurtzaka (Beasain), eta Jakintza eta Urdaneta (Ordizia).

Dantzari txikiak Barandiaran plazan elkartuko dira ohi bezala, eta desfilea egingo dute herriguneko kaleetan. Hamar minutu eta ordu laurden inguruko hiru geldialdi egingo dituzte, atzera Barandiaran plazara itzultzeko.

Dantzari helduen lau taldeak (Pasaiako Ilunbe-Elkarkide, Iruñeko Amaiur, Beasaingo Aurtzaka eta Ordiziako Dantzariak) Altamiran elkartuko dira, eta Buztuntzatik Lukusain plazara eginez joango dira Barandiaran plazara.

Alardea denek elkarrekin

Txikien eta helduen taldeak Barandiaran plazan elkartzen direnean hasiko da dantza alardea, 13:15ak aldera. Ikurrin dantza eta Agurra dantzatuko dituzte lehendabizi, denek elkarrekin. San Petit, Txulalai eta Brokel dantzari txikien kontua izango da, eta Azkaindarrak eta Lapurtar motxak dantzak, berriz, helduena. Alardeari bukaera emateko, Fandangoa eta Arin-arina, eta Kalejira denek batera dantzatuko dituzte. Hori bukatutakoan Beti-Alai pilotalekuan bazkalduko dute denek, eta umeei jolas egiteko tartea utzi ondoren, erromeria dute arratsean Arrabots taldearekin.

I. Dantzari Eguna

Txikien taldeak

• 11:00. Harrera Barandiaran plazan, eta hamaiketakoa.

• 12:00. Desfilea. Barandiaran plazatik Kale Nagusira; handik Urdaneta kalera; gero Andre Mari kalera; ondoren Barrenara eta Barandiaran plazara.

helduen taldeak

• 11:00. Harrera Altamiran, eta hamaiketakoa.

• 12:00. Desfilea. Altamiratik Buztuntzara; Nafarroa Etorbidetik Lukusain plazara; eta handik Barandiaran plazara.

denak elkarrekin

• 13:15. Alardea Barandiaranen.

• 14:00. Bazkaria frontoian.

• 15:30-17:30. Umeentzako jolasak frontoi txikian.

• 17:30. Erromeria Plaza Nagusian Arrabots taldearekin.


Atletek atsedenik ez

Zumaiako Flysh traila, G2H, Ehun Milak edo Santamaña igoera dira uztailaren 11 eta 13a bitarteko asteburuan izan ziren lasterketetako batzuk. Mendi eta herri-kros proba hauetan herritarrak izan ziren lehian, Lasarte-Oriako korrikalariek ez baitute atsedenik hartu oraindik.

Lasterketa garaia amaitzear da eta Lasarte-Oriako korrikalariek ez dute aukerarik galdu nahi. Kros herrikoi edo mendi proba ezberdinetan izan ziren lehian aurreko asteburuan eta esate baterako, Santamaña igoeran herritar bat izan zen podiumean, Raul Gomez.

Asteasuko proba honetan herritarrak 29 minutu eta 06 segundotan egin zituen proba osatzen duten zazpi kilometroak.

Ez zen lehen hamarren artean izan zen herritar bakarra izan, Jose Luis Delgado bosgarren iritsi baitzen helmugara, 30 minutu eta 35 segundo eginaz. Antonio Mazo herritarrak 32 minutu eta 47 segundo behar izan zituen.

G2H eta Ehun milak

Uztailaren 11tik 12ra, G2H eta Ehun milak mendi probak burutu ziren.

Goierriko 2 Handiak proban hiru herritar izan ziren. Iñaki Letamendiak 17 ordu 16 minutu eta 03 segundo behar izan zituen ibilbidea egiteko, Javier Olazagoitiak 18:31:03 eta Toño Perezek 19:12:57.

Ehun Milak proban berriz, Peio Fadrique izan zen lehian eta honek ezin izan zuen denbora barruan proba amaitu.

Zumaia Flysh Trail

Proba gogorrekin jarraituz, hainbat izan ziren ere uztailaren 23an Zumaia Flysh proban parte hartu zuten herritarrak.

Zumaia eta Deba artean dagoen Flysharen barruan bi ibilbide ezberdin egin ahal zituzten korrikalariek, 31 km. edo 15,2 km.

31 kilometroko proban Ivan Granado herritarrak 3:27:28 marka egin zuen.

15,2 km. proban aldiz, hauek izan ziren herritarren denborak: Ivan Garcia, 1:23:34; Mikel Benito, 1:24:28; Mikel Arruti, 1:30:53; Sergio Mendez, 1:36:23; Javi Lopez, 1:41:17 eta Miguel Granado, 1:46:57.

Mendi lasterketekin jarraituz, III. Iñaki Ruiz Mendi lasterketa ere izan zen. Bertan Jose Riezu herritarrak 2:16:57 denboran egin zituen ibilbideko 21 kilometroak.

Espainiako txapelketa

Bestalde, LOKEko jubenil mailako hainbat gazte Valladoliden ospatu den Espainiako txapelketan parte hartu dute asteburu honetan. Itoitz Rodriguez zilarra ekarri zuen 400m probatik 48:73 eginda.


Laranjatik horira jaitsi dute haizea dela-eta gaurko emandako alerta

Matxitxako lurmuturra

Haizea zakar ibiliko zela eta, Eusko Jaurlaritzak alerta laranjak zeukan emana, baina, azkenean, laranjatik horira jaitsi dute, ufadak ez direlako horrenbestera artekoak. Hala ere, gaur gauean haizeak 100 kilometro orduko abiadura har dezake babesik gabeko lekuetan, eta 80 kilometro ordukoa babestuagoetan.

Horrez gain, itsasoa ere zakar ibiliko dela eta, alerta horia dago ezarrita. Hain zuzen, olatuek 3,5 metro izan ditzakete.

Joan den astean ere alerta horia eman zuten, eta iragarpenek ez zuten hutsik egin. Matxitxakon, adibidez, 111 kilometro orduko haize ufadak neurtu zituzten eguenean.


Imanol Gallego, kazetaria: "Mimo handiz eginiko filma da 'Loreak', editatze bikainekoa"

Donostiako Zinemaldian dihardu Imanol Gallego kazetariak Goienarentzat jarraipena egiten. Goizeko lehen pasean ikusi du Loreak hark eta aparteko filma iruditu zaio.


ARTEAZ KALE EGITEA; KALEAZ ARTE EGITEA

Talkan batzuetan, eskutik besteetan, etengabea da negoziazioa sorkuntza artistikoaren eta espazio publikoaren artean, eta hain zuzen ere bidegurutze horretaz hizketan aritzeko bildu ditu BERRIA egunkariak Bilbon Dora Salazar artista, Maria Mur Dean arte ekoizlea eta Igor Rezola artista.

Bagdad, 2003ko apirilaren 3a. Zuzeneko irudiak telebistan. Gizon kuadrilla bat gogor dabil Saddam Hussein diktadorearen estatua erraldoi bat lurrera bota nahi eta ezinean, baina apartatu egiten dira une batez denak,mailutzar batekin heldu den gizonkoteari leku egiteko. Kolpez kolpe txikitu nahi dute azken hamarkadetako historiaren sinboloa. Eta balio dezake kolpe bakoitzak arteak eta espazio publikoak berezko duten talkaren metafora gisa ere. Muturreko adibidea da ikonoklastiarena, baina intentsitate txikiagoan ere etengabea da negoziazioa artelanen eta plazaren artean. Arteak eraikitzen baitu kalea, baina kaleak ere eraldatzen baitu artea. Kristal gainean dabil beti plazan dabilen artista, eta Dora Salazar artistaren hitzek ematen dute sortzailearen arduraren neurria: «Kalean garrantzitsua da gustu eremu zabal bat barne hartu ahal izatea. Ez dadila soilik izan elitearentzat, eta ez dadila soilik geratu behean ere. Kalerako zabiltzanean lehen-lehenik espazioa dago, eta lehen-lehenik jendea dago». Eta, hain zuzen ere, sorkuntzaren eta publiko denaren arteko bidegurutze horri buruz aritzeko bildu ditu BERRIA egunkariak Dora Salazar eta Igor Rezola artistak eta Maria Mur Dean Consonni arte ekoizpen etxeko zuzendaria. Cortes eta Mirasol kaleen bidegurutzean dagoen Consonniren bulegoan, zehazki, Bilbon, 2015eko otsailean.

Haizetan jarri du Murrek eztabaidaren lehen harria. «Arte publikoaren kontzeptuak nahasmen handia sortzen du. Zer da arte publikoa? Diru publikoz lagunduta sortzen dena? Kalean gertatzen dena? Espazio publiko ere badiren hedabide eta sareetan gertatzen dena? Zer da publikoa? Horregatik Consonnin maiz hitz egiten dugu Rosalyn Deutsche pentsalariaren kontzeptuaz. Haren hitzetan, garrantzitsuena ez baita zer espaziotan dagoen obra, ez zer diruz sortu den, baizik eta zein den obra horren gaitasuna esfera publikoa sortzeko. Eta horretarako maiz artelanek ez dute objektu izan beharrik ere. Esfera publiko horrek ez du kalean egon beharrik ere. Debatea sortzeko gai izatea da niri arteaz interesatzen zaidana». Eta jarri du adibidea: Jeremy Deller artistaren The Battle of Orgreave pieza, zehazki. «80ko hamarkadan Orgreaven [Ingalaterra] izan zen sindikatu, meatzari eta Poliziaren arteko gatazka bat berregin zuen artistak. Gatazka hartan parte izan zen jendea gonbidatu zuen berriz gatazka hura irudikatzera. Polizia erretiratu batzuk meatzari rolean jarri ziren, meatzari erretiratuak Poliziaren rolean... Pieza bera oso ongi eginda dago, eta interesgarria da berregite horrek pertsona horiengan eragindako debatea».

Baietz dio Rezolak, baina amildegi bati buruz mintzo da. Kalean hasi zen hura grafitigintzan; kalean egin zuen sorkuntza esperimental eta kontzeptualagoranzko jauzia; eta kalean igartzen duenaz mintzo da orain ere. «Amildegi moduko bat dago esparru artistikoaren eta beste esparruen artean, eta batzuetan ez zait erraza egiten hori kudeatzea». Herrian ikusten duenaz mintzo da: «Nik inguruan igartzen dudana da eskultura oso figuratibo oso literal eta oso leziatzaileak ez badira, adibidez, gauza arrarotzat hartzen dituztela gehienek. Jendeak ez ditu nahi izaten, edo onartzen baditu, elementu dekoratibo bilakatzen dira espazio publikoan. Niri kezka sortzen dit horrek. Non dago esparru artistikoa? Norentzat lan egiten du esparru artistiko horrek? Ez dakit bere esparruan itxita geratzen ote den edo publikora zabaltzen den».

Hiriaren memoria

Memoriak arduratu du gehien Salazar azkenaldian kalerako egin dituen lanetan. Egungo hirian ezkutatuta dagoen iraganeko hiri horrek. Clara Campoamor sufragistaren omenezko 7.890 kiloko eta 1,78 metroko eskultura jarri zuen Donostian 2011n, adibidez; eta Gipuzkoako hiriburuaren erreketaren ostean hura berreraikitzen aritu ziren emakumeak omendu zituen beste eskultura figuratibo batekin 2013an. «Ni ari naiz apur bat itzultzen monumentuaren ideiara», aitortu du. «Iruditzen zait horrek baduela zentzua. Jarri ditudan azken bi piezak pertsona batzuei edo kolektibo batzuei eskainitako monumentuak dira. Izan ere, hiria ez da soilik gaurkotasuna. Hiria da bertatik pasa den guztia. Gorde behar dira hiriak bere baitan duen iraganaren arrastoak. Memoria oso garrantzitsua da, eta erabat desmemoriatuta gaude». Pozik gelditu zen egindako lanarekin, baina Campoamorren enkargua jaso zueneko beldurra ere aipatu du. «Halako gauzek errespetua ematen dute». Eta azaldu du bere estrategia: «Saiatu nintzen ahalik eta esku hartzerik txikiena egiten, ia ez zedila igar nire eskua. Existitzeari uzten saiatu nintzen nolabait ere, bertan egoten ausartuko ez banintz bezala».

Betikotasunak ere kezkatzen duela dio Rezolak. «Kalean jarri diren artelanak askotan iraupen luzea izan duten lanak izan dira. Monumentuak, eskulturak eta halakoak. Baina kalea bizia da, eta, gauzak aldatzen doazenez, ez dut ulertzen arte bat etengabe mantendu behar denik jaio edo sortu den bezala». Negoziazio etengabean dago espazio publikoa, artistak dioenez, eta ezinezkoa da artea negoziazio horretatik libre uztea. Baina ez da soilik kanpora begirako kritika artistarena. Autokritika zama darama Rezolaren gogoetak. «Beren margoketak denboran manten daitezen nahi dute grafitigileek ere. Udala da haien lana ezaba dezakeen bakarra. Zuk ezin duzu beste grafitigile baten lanaren gainean ezer ere margotu. Hor espazio publikoaren jabetze bat dago, eta oso gutxitan jartzen da auzitan grafitigintzaren edo legezkotasunaren eta instituzionalizazioaren ertzetik datozen bestelako mugimenduen barruan. Hor pose bat dago maiz: 'Begira zer makarra naizen, banoa kalera eta margotu egiten dut nahi dudana'. Baina era berean hor badago zerbait ideologikoa ez zaidana batere gustatzen. Badu errebeldia ukitu bat ekintzak, baina era berean horma hori zure egiten duzu. Hor badago kontraesan bat». Eta horregatik Rezolaren ezinegona.

Zintzotasun premia

«Pentsatzen dut interesgarriena dela errealitatearekiko zintzotasun ariketa bat egotea». Murrena da oraingoan azalpena. Objektu ez diren artelanekin lan egiten du berak gidatzen duen arte ekoizpen etxeak, baina ez du horrek esan nahi arriskuz libre denik haien jarduna ere. «Kalean dagoen objektuak zalantzak sortzen dizkit», onartu du. «Orain arte halako lanek izan duten monolito kutsu horregatik eta gehiegikeria horregatik izango da ziur aski, eta baita halakoek dakarten gastuagatik ere. Baina beste muturrera pasatzeak ere ez nau betetzen. Hasten bagara soilik behin-behineko gauza parte hartzaileak eta ez-objektualak egiten, badago zerekin kezkatua. Hor ere kontuz ibili beharra dago, zeren IKEA jadanik ez da sekula mintzo altzariei buruz bere iragarkietan. 'Ongi etorri zure etxeko errepublika independentera'. Kapitalismoa esperientzien bitartez dator egun. Eta gure ekoizpen etxea objektu sorkuntzaren ideiatik kanpo dagoen arren, eta egia den arren sorkuntza efimeroak interesatzen zaizkidala, alarmarako motiboak daude bi muturretan. Bi moduak izan daitezke instrumentalizatzaileak; monolitoek eta esperientzia parte hartzaileek problema bera dute, eta formatuen batailan sartu baino nahiago dut horregatik pentsatzea errealitatearekiko zintzotasuna dela interesgarriena».

Berriz jarri du galdera mahai gainean Murrek. «Nik uste dut arte oro dela publikoa. Arte politikoaren eztabaidaren pareko zerbait da. Badago arte politikorik? Arte oro da politikoa! Politikoa da gizakia, ezinbestean. Politikoak gara beste inorekin harreman motaren bat ezartzen dugun momentutik beretik. Nik beti esaten dut ez zaidala interesatzen arteari abizenak jartzea. Euskal ote den, feminista ote den, politikoa ote den... Interesatzen zaidana da lan egiteko modua. Era politiko batean lan egitea, ikuspegi feminista batetik aritzea... Eta berdin arte publikoarekin ere». Eta esfera publikoa sortzen duen artea da haren ustez interesgarri dena. «Negoziazioa beti dago presente arte praktika guztietan, baina are presenteago artelan horiek publikotasunaren gaiarekin konfrontatzen dituzunean».

Auzotarren aurkako artea

Beste adibide bat jarri du: Itziar Okariz artistaren Espazio publiko eta pribatuetan pixa egitea. Sinplea da ideia, baina ikusgarri dira ekintzaren irudiak. Okariz ageri da guztietan, gona batekin, hankak zabalduta, eta pixa egiten. Zutik askotan. Metro geltoki batean. Auto baten gainean. Arte galeria baten barruan... Keinu txiki hori dokumentatu, eta kolpean mahai gainean da espazio publikoaren erabileraren eta genero rolen arteko loturari buruzko eztabaida. Eztabaida hori, adibidez. Murrek jarraipena: «Niri asko gustatzen zait. Kontrapuntu moduko bat dira irudi horiek. Batzuetan badirudi hiri artean sekulako garabia behar duzula artea sortzeko, baina gero ikusten duzu halako ekintza txiki eta hutsalarekin egindako pieza batek nolako indarra izan dezakeen. Eztabaida mahai gaineratzea lortzen du, eta oso egunerokoa den ekintza batekin. Gastu handirik gabekoa da proposamena, baina oso eraginkorra». Bestela esanda: balio duela arteak plaza sortzeko.

Bada arma moduko bat ere, ordea. Maiz erabili dute artea urbanismo arduradunek auzo txiro edo gatazkatsuak estandarizatzeko, eta ezagun zaie arazo hori hiru sortzaileei. Izena ere jarri dio Murrek hiriaren eraldaketa prozesu horri: gentrifikazioa. Sinplea da azalpena. Auzo pobretu bateko jatorrizko biztanleriaren lekua hartzen du diru sarrera handiagoko auzokide talde berriak. Eta baietz dio Rezolak, maiz laguntzen duela arteak prozesu horiek bizkortzen. «Instrumentalizatu egiten dira artistak auzoak berritzeko aitzakia horrekin. Bestelako interes tipo batzuk ere badaude mugimendu horien atzean. Argi ikusten da hori munduko kirol txapelketetan eta gisako ekitaldi erraldoietan. Baliatu egiten dute aukera kalea sexu langilez, diskoak saltzen dituzten migranteez, etxegabeez eta abarrez garbitzeko. Pintura berria botatzen da hormetan, eta zeinen hiri ederra dugun erakusten saiatzen dira. Batzuetan kontziente gara hori egin nahi dutela, eta orduan erabakitzen dugu jokoan sartu ala ez. Grafitiak ezabatzeko ere erabiltzen dira grafitiak. Ni neu ere deitu naute margoketaz betetako horma baten gainean margotzeko». Eta zer egin orduan? Zintzo bezain gordin Rezolak erantzuna. «Jateko beharra duzunean izorratu eta esandakoa egitea beste aukerarik ez duzu. Baina beste batzuetan ezetz esaten duzu, noski. Baina gauzak ez dira debaldekoak. Bilboko Gorte kalera deitzen zaituztenean zerbait margotzera, gutxienez jakin beharra duzu non ari zaren lanean. Ezin duzu hor lurreratu, edozer gauza margotu eta alde egin. Gogoeta asko pizten duen gaia da. Zertarako egiten dira halakoak eta nork irabazten du halakoekin?».

Baietz Murrek. «Erakundeek instrumentalizatu egiten dute maiz artista». Eta are bihurriago egiten du gero ekuazioa. «Baina artistek ere batzuetan instrumentalizatu egiten dute testuinguru soziala». Eta horregatik lehen ere aipatu duen zintzotasunaren beharra. «Guk ez dugu objektu sorkuntzarekin lan egiten, eta gogoan dut auzora etorri ginenean izan genuela halako gizarte zentro bilakatzeko arrisku moduko bat». Beren esperientziaz mintzo da Consonniko zuzendaria. Beren auzoaz. «Hemen gizarte klase ezberdinen arteko nahasketa nahiko handia dago. Hor daude sexu langileak, modernoak eta bestelakoak eta denak batera. Eta nola aurre egin gentrifikazio prozesu horri?». Artelan bat aipatu du adibide modura: Sra Polaroiska arte kolektiboarekin egindakoa zehazki. «Kutxa beltz bat bihurtu zuten gure lokala. Ez zen ezer ere ikusten, eta hamabost pertsonako taldetan ematen zitzaion jendeari sarrera. Kantatu egiten zuen jendeak, auzokideak ziren guztiak. Jendearekin aurreiritzirik gabe harremanetan jartzeko proposamen bat zen. Ingelesez abesten zuen nerabe bat, ijito bikote bat, rapero bat... Baina oso gauza organikoa izan zen. Ez zen izan sekulako erreparoa ematen didan 'goazen jende gixajo hau laguntzera' edo gisako beste jarrerak bultzatutako ezer ere».

Aberastasuna eta banaketa

Rezolak jarri du azken arantza mahai gainean. Nabarmen barrurantz itzulitako arantza. «Mugimendu handiko auzoak ere hiria den fabrikaren parte dira. Hori da azkenaldiko teoria batzuek planteatzen dutena. Mugimendu horrek turismoa erakartzen du. Kapitala biltzen du... Halako ekimen guztiek erreklamo gisa funtzionatzen dute, baita zintzotasunez egiten direnean ere». Baietz Murrek eta baietz Salazarrek ere. Baina zail dela horri kontra egitea biek. «Bizitzeak dakar hori», Salazarrek. Eta Murrek berriz zintzotasunaren ideia: «Nik sinesten dut alde handia dagoela zintzotasunez egindako eta zintzotasunik gabe egindako proiektuen artean». Rezola ados biekin, baina sakonagoko zerbait zuela berak buruan. «Jakintza sortzen da auzo horietan, kultura sortzen da auzo horietan, eta azken batean hori aberastasuna da. Baina sortzen den aberastasun hori guztia ez da gehienetan aberastasun hori sortzen duen jendearengana bueltatzen. Bidezko lan horrek eragiten duen aberastasuna ez da era bidezkoan banatzen». Baietz hirurek, hala dela. «Hori aipatu behar da artikuluan», Salazarrek eskaera. Eta plazan da eztabaida.


Azukrerik gabeko turroiak eta mazapanak nola egin irakatsiko dute

Gabonetako gozogintza ikastaroa eskainiko du Isabel Morenok abenduaren 11n. Azukrerik gabeko Gabonetako gozokiak egiten irakatsiko du: turroiak, polboroiak, mazapanak, bonboiak, trufak... Abenduak 11n izango da, 10:00etatik 13:30era. Informazio gehiago beha izanez gero edo izena emateko, hauxe da telefono zenbakia: 658 71 90 89.


Pirineoko Parke Naturalaren barruan,

Iboien ibilbidea egiteko aukera uztaila amaieran

IBOIEN ibilbide guztia Pirineoko Parke Naturalaren barruan burutzen da. Parke honetan oraindik noizbehinka hartza ikus daiteke. Inguru hauetan, neguan, Pirineoko Ipar eskiko zirkuitu politena izaten da, Pont d´Espagnekoa hain zuzen. Udaran ere ingurune guztia ikusgarria da. Marcadau bailara mendiko pinuz eta errekez josita dago eta beteenetan merezi du inguru hauetatik bueltaxka bat ematea. Inguru hauetan Quiñon de Panticosa (Espainia) eta Saint-Savin (Frantzia) mankomunitateek muga ezarrita daukate. Urte hasieratik uztailera frantziarrek dute beraien animali taldeak bazkatzeko eskubidea; abuztutik urtea amaierara berriz Espainiakoek. Walloneko aterpea Marcadau izenarekin ere ezagutzen da. Izen hori gaztelerako mercado izenetik datorkio, antzinan hemen gauzatzen baitzituzten, udaran bi aldetako biztanleek, ganadu trukeak eta merkatuak. Ilhéou-ko lakuak 11 ha eta 20 metroko sakonera ditu. Grand Barbat eta Pic d´Arrouy mendiek osatzen duten zirkuan kokatzen da. Ilhéou hitzak laku esan nahi omen du. Laku urdina izenarekin ere ezagutzen da. Izena bere urek duten kolore urdin argi distiratsuagatik zor zaio. Bertan, baimena izanda, posible da arrantzatzea. Lakuko aterpea ekaina hasieratik iraila amaieraraino irekia egoten da.

Ibilbidearen deskribapena

Lehenengo egunean Pont d´Espagnetik (1.500 m) irten eta Gave de Marcadau bailaran sartuko gara. Irten eta handik gutxira Chalet du Clot (1.550 m) aterpe albotik pasatuko gara. Neguan eskiko pistak diren bideari jarraituz morrena glaziar bat izandako eremutik igaroko gara. Aurrerago beste bigarren morrena glaziar bat igaroko dugu. Biak Kuaternario aroan izandako glaziazioetan zeuden glaziarren arrastoak dira. Ondoren, morrena igaro ondoren, Plateau du Cayan-eko lautadara iritsiko gara. Eremu horizontal haundi bat da, Marcadau eta Pouey-Trénous errekek eratutako meandro ugariz josia. Plateauaren amaieran Portèreko zubia aurkituko dugu. Zeharkatu eta, daramagun norantzan, bailararen ezkerreko aldetik jarraitu behar da. Bideak Estalounque-ko lautadara eramango gaitu. Ingurune guzti hau mendiko pinuz beteta dago. Pinu hauek granitoak dituen hausturetan finkatzen dira eta 800 urteko adinera irits daitezke. Bideari jarraituz Arratille eta Marcadu ibaiak elkartzen diren lekura iritsiko gara. Hemen dago Quiñon de Panticosa eta Saint-Savin arteko muga. Wallon (1.865 m) aterpera iristeko aldapa labur bat igotzea soilik geratzen da. Bigarren egunean, goizean goiz esnatu eta ongi gosaldu ondoren, aterpetik irten eta ipar mendebaldera jo behar da Lac de Neré-ko bideari jarraituz. Hasieran bideak pinu baso bat zeharkatzen du, baina berehala atzean utzi eta goi-mendietako soroetan sartzen da. Lakura iristerakoan (1 ½ ordu), bere eskuinetik zeharkatu eta bailaran gora, eskuinera, egin behar da. Aldapa gogor batekin topo egingo dugu. Hori gainditu eta gero, malda apur bat leuntzen da eta handik gutxira Lac du Pourtet-era (2.420 m) iritsiko gara (2 ½ ordu). Hurrengo helburua ipar aldera kokatuta dagoen Col du Pourtet (2.609 m) da. Lepora iritsi eta gero eskuinera jo behar da, aldapa gogor bat igo eta berehala iristen da Pic d´Arrouy-ko gailurrera (2.786 m, 4 ordu). Bertatik paisaia ikusgarria da. Ekialdera Pic de Ardien, hego-ekialdera Vignamale, hego-mendebaldera Facha eta mendebaldera Balaitús. Jaisteko, gailurretik atzera jo behar da eta Col de Pourtet-etik pasa ondoren lakura itzuli. Bailaratik behe aldera egin behar da apur bat, baina berehala ezkerrera, eki aldera, jo behar da. Altuera mantenduz Pic de Couroulanas eta Pic de Nets artean dagoen lepoa bilatzera joango gara. Lepotik Lac de Ilhéou ikusten da. Bailara jarraituz lakura jaitsi, bere mendebaldeko aldetik zeharkatu eta lakuaren irteeran, ertz batean, dagoen Ilhéou-ko aterpera iritsiko gara (5 ½ ordu). Freskagarri bat hartzeko leku aproposa. Bideari jarraituz zig-zagak eginez l´Escala d´Ilhéou izeneko harkaitz barrera bat jaitsiko dugu. Bertan dago Ilhéou-ko ur-jauzia. Bideari jarraituz 1 ½ ordu exkaxean Cambasque-ra iristen da (1.341m).

DATU INTERESGARRIAK

l Distantzia: 20 km. l Denbora: 3-4 ordu (1go eguna) 6-8 ordu (2garren eguna)

l Desnibela: 400 m. l Gailurrik altuena: Pic d´Arrouy (2.785 m)

l Zailtasuna: zailtasun berezirik gabekoa.

l Beharrezko materiala: mendiko material arrunta. l Mendiriz Mendik uztailaren 25 eta 26an egingo da irteera hau.


Eufemiano Fuentesek asteartean deklaratuko du

Epaileak saioa ateak itxita egitea erabaki du. Puerto Operazioaren auziko lehen saio osoa ahozko epaiketa hasi baino lehen argitu beharreko gaiak ebazteko erabili dute.

Eufemiano Fuentes medikuak bihar deklaratuko du Puerto Operazioaren auziko epaiketan. Gaur deklaratu behar zuen, baina aurreneko saio osoa ahozko epaiketa hasi baino lehen argitu beharreko gaiak ebazteko erabili dute.

Patricia Santamaria epaileak saioa ateak itxita egitea erabaki du. Ahozko epaiketa hasi baino lehen konpondu beharreko gai guztiak azaldu dituzte defentsak eta akusazioak, besteak beste, froga berrien onarpena edo zerrendan zeuden beste froga batzuk bertan behera uztea.

Epaiketak bihar 10:00etan jarraituko du Eufemiano Fuentesen deklarazioarekin. Ondoren Jose Iganacio Labarta (Comunidad Valenciana), Manuel Saiz (Liberty) eta Vicente Belda (Kelme) zuzendari ohiek, eta Yolanda Fuentes Comunidad Valenciana taldeko mediku buruzagi ohiak deklaratu beharko dute.

Puerto Operazioaren epaiketa gaur hasi da Madrilen. Eufemiano eta Yolanda Fuentes, Manolo Saiz, Vicente Belda, Jose Ignacio Labarta eta Alfredo Cordova auzipetuek epailearen aurrean deklaratuko dute. Guardia Zibilak dopin sarea desegin zuen 2006an. Prozesua martxoaren amaierara arte luzatuko da.

Eufemiano Fuentes medikua epaitegira heltzen lehena izan da. Epaitegiko atean pilatu diren kazetarien ikusmina piztu du Fuentesek.

Halaber, Vicente Belda eta Jose Ignacio Labarta epaitegian sartzen ikusi dituzte. Ondoren Ana Muñoz Espainiako Dopinaren aurkako Agentziako zuzendaria heldu da.

Datorren ostiralean lekukoen agerraldiak hasiko dira, besteak beste, miaketak egin zituzten guardia zibilak izango dira epaitegian. Miaketetan odol eta plasmarekin betetako 200 poltsa baino gehiago aurkitu zituzten.

Hamabost bat txirrindularik testigantza emango dute, besteak beste, Alberto Contador Ivan Basso, Michele Scarponi, Joseba Beloki, Unai Osa, Isidro Nozal, Angel Vicioso eta Jorg Jaskche.


EAJrekin zituen 'desadostasunengatik' joan da Fernandez, PPren arabera

Danborenearen esanetan, EAJk uste du Kutxabank "aurrezki kutxatxo bat dela", baina "hazi egin behar den proiektu baten bankua da".

Anton Danborenea Bizkaiko PPren presidenteak adierazi du Mario Fernandez EAJrekin dituen "desadostasunengatik" joan dela Kutxabanketik; kapital pribatua bankuan sartzearen inguruko desadostasunengatik, hain zuzen ere. Horren harira, "zer banku-proiektu nahi duen argitzeko" eskatu dio EAJri.

Bizkaiko popularren bozeramaileak txalotu egin du Fernandezek BBKn eta Kutxabanken egindako lana, baina benetan garrantzitsuena bankuaren etorkizuna dela azpimarratu du.

Danborenearen esanetan, EAJk uste du Kutxabank "aurrezki-kutxatxo bat dela", baina "hazi egin behar den proiektu baten bankua da".


Damaris Egurrolak hiru urteko akordioa lortu du Olympique Lyon talde frantziarragaz

Ingalaterrako ligatik Frantziakora jauzia eman du Damaris Egurrola Gautegiz Arteagako ezker hegaleko erdilariak. Evertonen bere lehen denboraldia izan da 2020-2021ekoa, eta denboraldi erdian taldea utzi, eta Olympique Lyon talde frantziarrak fitxatu du. 2024ko ekainaren 30a arte lortu dute akordioa. Atzo aurkeztu zuten.

Klubak zabaldutako elkarrizketan esan du munduko talderik onenaren eskaintza jasotzean, “ez zuela birritan pentsatu”, eta taldera heldu eta entrenatzaileak eskatzen diona jakiteko desiatzen zegoela. Abentura berria hau hasteko eta taldea ezagutzeko gogotsu dago. Kalitate, maila handiko jokalariak daude Lyionen, “munduko jokalari onenak”, eta eurengandik ikasteko helburua dauka. Hala, bere buruarengan konfiantza edukita, bere lekua egiteko gogor lan egin beharko du. Bere jokoagaz konfiantza badauka, den ondo joango dela deritzo.

Etapa berrirako pozarren eta prest dago Egurrola, eta Evertonentzat esker oneko berbak izan ditu. Lehen egunetik “etxean bezala” sentiarazi dutela, “seguru eta eroso” sentitu dela adierazi du. Bertan egondako hilabeteak “izugarriak” izan dira jokalari gaztearentzat, denbora gutxian gauza asko egiteko aukera izan duelako: “Talde handi honen parte izateko aukera eduki dut. Goodisonen debutatu eta Wembleyn final bat jokatu dut”. Taldekideei “onena opa diela” gaineratu du. Halaber, zaleentzako berbak ere eduki ditu. Euren aurrean jokatu ezin izan badute ere, lehen egunetik horien indarra eta babesa sentitu duela azpimarratu du.

Atzoko aurkezpena. Argazkia: Olympique Lyon.


Asturias eta Galiziara bidaia

Biyak Bat erretiratuen elkarteak maiatzaren 26tik ekainaren 5era Asturias eta Galiziara bidaia antolatu du.

Honetan besteak beste, Ribadesella, Oviedo, Finisterre edo eguraldiak laguntzen badu, Covadongako lakuak eta Praia das Catedrais labarra bisitatuko dituzte.

Bazkideek 461 euro ordaindu behar dituzte eta bazkide ez direnek, aldiz, 485 euro. Banakako gela hartzen dutenek 155 eurotako gehikuntza izango dute prezioan.

Izena ematea elkarteko bulegoan egingo da martxoaren 30etik aurrera, goizetan 10:30etik 12:30era.


'Amama': Maskorra Debagoienera hurbiltzeko aurtengo aitzakia

220 film erakutsiko dituzte gaur, egubakoitza, hasi eta irailaren 26ra bitartean izango den Donostiako 63. Zinemaldian. Film batzuetarako aurre-salmentako sarrerak 24 ordu eskasean amaitu ziren; horien artean, Bergarako Asier Altuna Kixi-ren Amama (Txintxua Films) filmarenak. "Zinemagintzan krisia dagoen arren, Zinemaldian, berriz, alderantziz". Lan guztiak eginda dituzte; azken hilabeteetan lanpetuta ibili dira. Pelikula erakusteko gogoarekin eta lasai eta pozik daudela dio Bergarako zuzendariak. Astelehenean erakutsiko dute (09:00, Kursaal 1 aretoa). Sarreren %10 egunerako gordetzen dituzte, eta Sansebastianfestival.com atarian eros daitezke.

Mireia Gabilondo aktore eta zuzendari bergararrak eta Cayetana Guillen-Cuervo aktore eta aurkezleak jardungo dute gaurko inaugurazio-gala zuzentzen, 21:00etan, Kursaal auditoriumean.

Hirugarrenean, Ofizialean lehian

Aupa, Etxebeste (2005) eta Bertsolari (2011) ere Zinemaldian erakutsi zituen; oraingoan, baina, Sail Ofizialean lehiatuko da Altuna. "Une honetan daukadan sentsazioa aurrekoetan nuen bera da. Konfiantza daukat pelikularekin, eta lasai noa. Eginda dagoen zerbait da eta ezin da aldatu. Ea jendeak nola hartzen duen, baina uste dut gustagarria izango dela".

"Baserri giroan dago kokatuta. Bi generazioren arteko talka da. Aitaren eta alabaren arteko elkar ezin ulertua eta inkomunikazioa da gai printzipala". Kandido Uranga, Klara Badiola, Iraia Elias, Anparo Badiola, Ander Lipus, Manu Uranga eta Nagore Aranburu dira aukeratu dituzten aktoreak, eta batere damurik ez dutela dio. Klara Badiola eta Kandido Uranga gidoia idazten zebilela bazituen. Irailean, istorioaren pertsonaien ezaugarrien arabera aukeratu zituen gainontzekoak. Aurpegi berrien ausardia nabarmendu du Kixik.

Bi zatitan filmatuta dago: iaz, uztailean eta urrian, Errezilen, Nafarroako Aldatz herrian, Azpeitian eta Donostian, hain zuzen ere. "Bi zatitan errodatzea konplikatua da, baina oso interesgarria ere bai. Filmatze batetik bestera moldaketak egin nizkion gidoiari, eta aktoreei ere ondo etorri zitzaiela uste dut".

Maskorra etxera?

Izen propio handiak daudela eta maila oso altua dela dio Altunak. "Ez dut bat ere ikusi. Terence Davisen Sunset Song-ek itxura ona dauka, haren zinema ezagutzen dut eta interesatzen zait. Bakemono no ko /The boy and the beast (Mamuro Hosoda) animaziozko filmak ere kuriositatea pizten dit. Villarongaren El rey de la Habana ere ederra izango da, seguru. Liburu on baten oinarrituta dago, gainera".

Irabazteko aukera beti dagoela dio, baina faboritoak beste batzuk direla gaineratuta. Gustura dago pelikula han aurkeztearekin. "Txintxua Films-entzako oso garrantzitsua da han egotea, bultzada handia emango digu, seguru. Amama sarritan entzungo da... Urriaren 16ko estreinaldirako tranpolin ederra da Zinemaldia. Sariak etortzen badira gero, ba, ongietorriak izango dira, noski.

Veronika Moralek bi film

Bergaran haurtzaroan bizi izan zen Veronika Moral aktoreak parte hartu duen Lejos del Mar (Imanol Uribe) filma ere, lehiaketaz kanpo bada ere, Sail Ofizialean erakutsiko dute. Horrez gainera, Paula Ortizek zuzendutako La Novia-n ere Zinemaldiko pantaila handian erakutsiko dute. Gaurko Puntua aldizkarian dago Morali egindako elkarrizketa.

Negozioetarako plaza ona

Ikusleak eta kritikariak asetzeaz gainera, Europako banatzaileekin akordioak lotzea du Kixiren taldeak helburu. Lanik gustukoena ez badute ere, jaiak eta bilerak ere badituzte agendan jasota.


‘Iruritan eskuaraz’ eguna eginen da martxoaren 24an

Dantzariak, bertsolariak, Anje Duhalde eta kontzertuak izanen dira

Maita nazazu gutiago, goza nazazu gehiago lelopean Iruritan eskuaraz eguna dute iruritarrek martxoaren 24rako, larunbata. Hainbat ekitaldi izanen dira arratsaldean hasita.

17:00 aldera, herriko dantzariek erakustaldia eskainiko dute. 18:30ean hasita, Julio Soto, Amets Arzallus eta Iñaki Aleman bertsolariak kantuan ariko dira. Ondotik, 20:00etan, Anje Duhalderekin kantaldia izanen da eta 22:00etan afalordua. Bokatak eginen dira nahi duenak bertan afal dezan. Fanfarreak alaituko du afalorduko tartea.

Egunari bukaera emateko, 23:30etik aitzinera, kontzertuak antolatu dira: Ufestuek, Bizardunak eta Trikidantz taldeek joko dute.

Aipatu, egun guztian Elizondoko FanfarRE-MI-FAk alaituko dituela herriko xoko guztiak. Sarrerak 12 euro balio ditu.


Estiloak atala abiatuko du Buruntzaldea IKTk

Urriaren 4an, larunbatean, denboraldi berria hasiko du herriko klubak Estiloak atalean. Hori dela eta, izen-emate epea zabalik dago talde honetan parte-hartu nahi duen ororentzat. Larunbatean burutzen da jarduera eta igeriketa probatu nahi dutenei eta euren igeriketa ahalmenak hobetzea helburu duten haurrei aukera ematen du Estiloak-ek.

Saioetan haurrei oinarrizko ahalmenak eta igeriketako estilo desberdinetako hastapen eta garapena eskainiko zaizkie. Adin tartea 1999 eta 2004. urteetan jaiotako gaztetxoentzat jarrita dago eta ordutegia larunbatetan, 11:45etatik 12:45era izango da. Izen-emateko asmoa duenak buruntzaldeaikt.blogspot.com webean du aukera.


Kartzela politikan 'jauzi kualitatiboa' eskatu dute preso ohiek

Abenduaren 16an manifestazioa egingo dute Bilboko kaleetatik, eta hurrengo egunean Basauriko espetxearen aurrean elkarretaratuko dira.

Hainbat Bizkaiko preso ohik, Kalera, kalera ekimenaren barruan kokatuta, agerraldia egin dute gaur Bilbon, eta bertan esan dutenez, beharrezkoa ikusten dute "jauzi kualitatiboa ematea, espetxeak preso politikoz husteko eskariaren aurrean".

Gogoratu dutenez, bost urte dira Aieteko bake-konferentzia egin zela eta hiru Euskal Preso Politikoen Kolektiboak (EPPK) "prozesu horrekiko bere konpromisoa mahai gainean jarri zuenetik".

Aitzitik, salatu egin dute denbora horretan zehar estatu espainolak eta frantsesak "blokeo, immobilismo eta errepresio" jarrera hartu dutela, eta horrek atzerapausoa" ekarri duela presoen egoeran.

"Ezinbestekoa da gatazkaren ondorioen konponbideari behin betiko heltzea. Garaia da jauzi kualitatibo bat emateko", gaineratu dute.

Horretarako, beharrezkoa deritzote eztabaida hori "Euskal Herriko agenda politiko, sindikal eta sozialaren erdigunean" kokatzea. "Kalera, kalera presoak kartzelatik ateratzearen eta errefuxiatuen itzulera askearen aldeko herri-ekimena da. Guztiak, orain eta salbuespenik gabe", eskatu dute.

Testuinguru horretan, espetxe guztiak husteko eskaria egin dute, eta, gainera, salatu egin dute "gaixotasun larriak dituzten edota isolamendu egoera larrian dauden" presoen "muturreko" egoera, besteak beste, "Ibon Iparagirre, Txus Martin, Gorka Fraile, Joseba Borde, Harriet Iragi eta Arantza Zulueta".

Horrenbestez, egoera horiek guztiak salatzeko, manifestazioa egingo dute abenduaren 16an manifestazioa egingo dute Bilboko kaleetatik, eta hurrengo egunean Basauriko espetxearen aurrean elkarretaratzea egingo dute.

Horrez gain, kolektibo horrek Kaleragune ekimena abiatu zuen atzo Usurbilen, eta bertan "presoen aldeko ekimenez beteta egongo den hilabetearen nondik norakoak" plazaratuko dituzte.


Haurren esku pilota ikastaroko izen ematea irekiko dute ostiralean Getarian

2018-2019 kurtsoan 6 eta 12 urte bitarteko haurrek esku pilotan izena emateko aukera izango dute ostiralean, Sahatsaga polikiroldegian, 16:30etik 17:30era. Urriaren 2an egingo dute aurkezpena, eta egun horretan bertan hasiko dituzte entrenamenduak: astearte eta ostiraletan 17:00etatik 18:00etara arituko dira txikienak, eta 18:00etatik 19:00etara entrenatuko dituzte gaztetxoak.


Sute batek kalte materialak sortu ditu Ordiziako garaje batean

Filipineta kaleko etxebizitza honetan piztu zen sutea. Argazkia: Noemi Rivera

Sute batek alarma guztiak piztu arazi zituen igande goizean, Ordiziako Filipineta kalean. Lurpeko garajeetatik ateratzen zen kea zela eta, sutea ikusgarria izan bazen ere, sustoa besterik ez zen izan; ez zen inor zauritu eta kalte materialak besterik ez zituen eragin.

Igande goizeko 10:30ak aldera piztu zen sua, Filipineta kaleko 40 eta 42 zenbakien artean. Oraindik ezagutzen ez diren arrazoiak direla medio, auto batek su hartu zuen bloke horien lurpeko garajean. Suhiltzaileak berehala gerturatu ziren, eta bi portaetako bizilagunei beraien etxebizitzetatik ateratzeko eskatu zieten, haien segurtasuna bermatzeko. Suhiltzaileek eguerdiko 13:30 alderako bukatu zituzten sua erabat itzaltzeko lanak.

Azkenean, garaje horretan zeuden bi kotxek eta moto batek izan dituzte kalteak. Hainbat kotxe eta horma ere belztuta gelditu dira, kearen ondorioz.


Petti, Joseba Irazoki eta Kasernarat, Oarsomusikaren eskutik

OarsoMusika kontzertuak antolatzen hasiko da, eta lehenengoa, Petti, Joseba Irazoki eta Kasernarat taldeena izango da, hurrengo ostiralean, hilak 7, Niessen aretoan.

Herriko musika taldeek euren musika ezagutarazteko zailtasunak izaten dituztela gogorarazi du Oarsomusikak, eta batik bat espazioen gabezia egin du erantzule. Tabernek kontzertuak jasotzeko traba ugari izaten direla azaldu du, eta oro har, ikuspegi merkantilista gailendu dela. Haatik, “halako ikuspegitik kanpo legokeen espazio eredu bat” sortzearen alde agertu da musikazale batzordeak: “Azken asmoa, herriak erabil dezan eta egokia litzatekeen espazio eta haren kudeaketa proposatzea baita”.

Horregatik, talde edo pertsona batek kontzertuak antolatu nahi izanez gero, Oarsomusikarekin harremanetan jartzera animatu dute oarsomusika[a bildua]gmail.com-en.

Duela hilabete batzuk hasi zen biltzen 25 lagunek osatutako talde bat, eta epe horretan hainbat helburu finkatu dituzte: “Bertako taldeen sustapena, autokudeaketa, parte hartzera, autoantolaketa, euskalduntzea, kulturen arteko eta belaunaldien arteko lanketa eta diru irabazi asmorik gabekoa izatea”.

Espazioa komunak eta elkarlana beharrezkotzat jo dute, batik bat gaztetxe zaharra itxi zutenetik, “gazte eta ez hain gazteen ezinegonen agertoki eta sabai izandako”. Ordutik hainbat ekimen egin dituztela zehaztu du, baina “atomizatuta” egon direla: “Niessen zaharra, Mikelazulo, herri ekimenak, frontoi zaharra, gaztetxe berria, EMTE, Zintzilik Irratia… Ildo horretatik, autoantolakuntza kulturaleko erreferenteen falta dagoela iritzi dio Oarsomusikak.


Goizueta indartsu hasi da Nafarroako Herriarteko pilota txapelketako berragerpenean

Larunbatean lau partidak irabazi zizkion Atarrabiari

Urte batzuk zeramazkin Goizuetak Nafarroako Herriarteko pilota txapelketan parte hartu gabe, baina aurten bigarren mailakoan hasi da. Larunbatean jokatu zuen lehen jardunaldia Atarrabiaren kontra Goizuetako pilotalekuan eta partida guztiak irabazi zituen.

Kimu mailan, Goizuetako Joanes Apezetxea eta Beñat Apezetxeak 18 eta 6 irabazi zieten Atarrabiako Garralda eta Agirreri.

Haur mailan, Goizuetako Aitor Aizkorbek eta Antton Apezetxeak 18 eta 1 irabazi zieten Atarrabiako Jubera eta Fernandez-i.

Jubeniletan, Goizuetako Iker Salaberria eta Jonni Salaberriak 22 eta 8 irabazi zieten Atarrabiako Ayesa eta Bidaurretari

Senior mailan, azkenik, Goizuetako Ekaitz Narbarte eta Jon Zabaletak 22 eta 9 irabazi zieten Ayensa eta Garateari.

Goizuetarekin batera, Ultzama, Zizur, Barañain, Lekunberri, Arbizu, Esteribar eta Atarrabia ari dira bigarren mailako txapelketan.

Heldu den igandean Barañainen kontra jokatuko du bigarren jardunaldia Goizuetak, Barañainen.

Herriarteko jardunaldiaz gain, Nafarroako Kirol Jokoetako partida bat ere jokatu zuten larunbat arratsaldean Goizuetako pilota plazan, hirugarren mailako benjaminetan. Umore Onako Oihan Legarreta eta Aitzol Salaberriak 18 eta 1 irabazi zieten Soroa eta Mujikari.


Talde islamiko bat desegin dute Melilla eta Nadorren

Taldearen buruzagia espainiarra da, militar ohi baten anaia, eta beste zortzi lagunekin batera atxilotu dute.

Polizia-iturrien arabera, Melilla eta Marokon desegin duten talde islamikoaren burua espainiar bat da, militar ohi baten anaia. Taldearen zeregina Estatu Islamikoarekin batera borroka egiteko kideak bilatzea eta prestatzea zen.

Barne Ministerioak jakitera eman duenez, Espainiako Poliziaren eta Marokoko Segurtasun Nazionalerako Zuzendaritza Nagusiaren artean egin dute operazioa. Bederatzi lagun atxilotu dituzte, zortzi Nadorren (Maroko) eta bat Melillan.

Melillan atxilotu duten gizona M.S.M. espainiarra da, nahiz ez Marokoko jatorria duen. Haren anaia Espainiako Armadako militar ohi bat da, armetan aditua. Atxilotua haren ezagutzaz baliatzen zen ekintza terroristak egiteko. Dirudienez, militar ohia ere talde islamiko bateko kide da, eta egun Sirian edo Iraken dago, Estatu Islamikoarekin batera borrokan.

Poliziaren arabera, gaur desegin duten taldearen egitura antolatzen ari zen.

Barne Ministerioak nabarmendu duenez, desegindako taldeak "benetako milizia terrorista" baten ekintzak egiten zituen. Besteak beste, ariketa fisiko zehatzak egiten zituzten, eta segurtasun-neurri zorrotzak zituzten polizia-kontrolak ekidin ahal izateko.

Desegindako taldeko kideek Malin ezarritako Al-Qaidako beste hainbat talderekin ere harremana zuten.

Ikerketak aurrera jarraitzen du, eta Poliziak ez du baztertu Siria edo Iraketik itzulitako jihadistak Marokon eta Europan atentatu terroristak prestatzen aritzea.


Bionborik behar ez izateko lanean

Enpresa pribatuetan gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna urrun dago oraindik. Baina azken urteotan, EAEko 41 enpresa berdintasunaren aldeko lankidetza erakunde izendatu ditu Emakundek. Enpresetan sartu gara izendapen horren atzean dauden lana eta aurrerapauso praktikoak ikusteko.

Bostongo Orkestrak ekimen berritzailea jarri zuen abian 1970eko hamarkadan: musikariak kontratatzeko audizio probetan, epaileen eta musikarien artean bionbo bat jartzea erabaki zuten, jotzen ari zena zein sexutakoa zen ikus ez zezaten. Metodoa beste orkestra batzuetan erabiltzen hasi ziren berehala. Hala, 1970ean AEBetako orkestretan %5 eta %10 artean baino ez ziren emakumezkoak; bionboak ipintzen hasi eta hamar urtera, aldiz, %40-50era igo zen portzentajea.

Baina bionboek ez dute balio, esaterako, banku batean edo garraio enpresa batean. Eta gainera, gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna enpresa pribatuetan ez da portzentajeetara mugatzen.

Emakundek 1994an sortu zuen Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Lankidetza Erakunde izendapena enpresa pribatuentzako eta 1997an Euskadiko Kutxari eman zion lehen bereizgarria. Ordutik hona, beste 40 enpresek lortu dute ziurtagiria. Emakundek diru-laguntzak ematen dizkie enpresei diagnostikoa eta ekintza plana egin dezaten. Orduan lankidetza erakunde bilakatzen dira, baina izendapenari eusteko plana abian jarri eta urtero hartutako konpromisoen eta lortutako helburuen txostena igorri behar diote Emakunderi.

Enpresa horiek borondatez erabaki dute berdintasunaren aldeko ahalegina egitea, baina Berdintasun Legeak medio (EAEkoa 2005ean onartu zen eta Espainiakoa 2007an) 250 langiletik gora dituzten enpresa guztiek abiatu behar dute berdintasun plana. Emakundeko zuzendari Maria Silvestreren hitzetan, “legeak oso mantso betetzen ari dira, eskaera sozialaren aurretik baitoaz. Legitimitate politikoa dute, baina legitimitate soziala falta zaie oraindik”.

Dena den, legeak eragina izan zuen, adibidez, Ipar Kutxan. “Historikoki emakume eta gizonen arteko berdintasunari zegokionez defizit nabarmena genuela bagenekien, baina ez zen egoera aldatzeko ekintza egituraturik egin” dio Andoni Begoña Ipar Kutxako berdintasunaren aldeko batzordeko kideak. “2007ko martxoan Berdintasunaren legea indarrean sartzeak bultzada ederra eman zigun, eta aurretik buruan bueltaka geneuzkan asmoak bideratzeko. Legeak ezarritako betebeharrak, gure kasuan, aukera bihurtu ziren”. Ipar Kutxaren Bilboko bulego nagusian sartu eta ezkerrean ikus daiteke iaz lortutako Emakunderen bereizgarria.

Ipar Kutxa 1966an sortu zen eta egun 93 bulego ditu Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan banatuta. Guztira 406 langile ari dira banku horretan lanean eta horietatik %31 emakumeak dira. 2007ko bultzada baino lehen, urteak zeramatzaten emakumerik kontratatu gabe, baina ordutik hona langile berrien %73 emakumezkoak dira.

Metro Bilbao enpresa, aldiz, legeari aurreratu zitzaion. 1999an ekin zioten berdintasunaren aldeko lanari eta hurrengo urtean eman zion Emakundek ziurtagiria. 1995ean sortu zen Bilboko metroa kudeatzen duen enpresa eta 700 langile inguru ditu gaur egun. Enpresa berria, modernoa, teknologikoa izaki, hasieratik berdintasun irizpideak nagusituko zirela pentsatuko dute askok. Baina berdintasun planaren arduradun Rosa Fernández Villak oso bestelako errealitatea azaleratu digu: “Epe laburrean enpresa martxan jarri ahal izateko, esperientzia biltzea ezinbestekoa zen, eta esperientzia hori ferrokarrilaren sektorean topatu genuen, esparru erabat maskulinoan. Metro Bilbao ezaugarri tradizionalekin jaio zen eta 14 urtetan errealitate sozialera gerturatu behar izan dugu, berdintasunera hurbildu”. Sortu zenean emakumeak langileen %14 ziren eta urte gutxitan %25era iristea lortu dute.

Bi enpresok paritatetik urrun daude oraindik, baina Emakundeko Maria Silvestrek garbi dauka berdintasuna plantila paritarioa izatea baino askoz konplexuagoa dela. Zenbait esparrutan, hala nola supermerkatuetan edo garbiketa enpresetan, gizonezko baino emakume gahiago daude lanean “baina horrek ez du esan nahi berdintasuna lortu dutenik”.

Zenbakiak baino gehiago

Diagnostikoak egin eta ekintza planak zehazteko orduan, hainbat alderdi jorratzen dira: aukeratzeko, prozesuak, kontratazioak, prestakuntza, promozioa, ordainsari sistema, lan osasuna, kontziliazioa, enpresaren komunikazioa eta irudia... Eta, ondoren, neurri zehatzak ezartzen dira.

Ipar Kutxan, plana berriki martxan jarri arren, dagoeneko zenbait neurri hartu dituzte. Une honetan kontziliazio ekintzak bete daitezen ari dira lanean eta giza baliabideen arloarentzat pertsonen kudeaketarako “praktika onen” eskuliburua prestatzen hasi dira.

Bi enpresetan garbi dute langileek parte hartzea, langile guztiek plana barneratzea funtsezkoa dela. Eta berdintasuna gutxi batzuen kezka edo ardura ez dela erakusteko, komunikazioa esparru egokia da. Metro Bilbaoko Rosa Fernandezek dioenez, “hizkuntza esparru aproposa da berdintasunaren lanari ekiteko, denoi baitagokigu”.

Azken urteetan Metro Bilbaok asko zaintzen du barne nahiz kanpo komunikazioan erabiltzen duen hizkuntza, langileen arteko posta elektronikoetatik hasi eta publizitate testuetaraino. Langileen idazteko ohiturak aldatu behar izan dituzte, batez ere gazteleraz, euskarak ez baitu generorik. Horretarako, Metro Bilbaon hizkuntza berdintasunez erabiltzeko gida prestatu dute. Liburuxka argitaratu eta banatzeaz gain, “erabili egiten dugu. Argitaratzen ditugun testuen %99an gidako irizpideak erabili direla egiaztatzen dugu”.

Gidak komunikazio grafikoa zaintzeko irizpideak ere ematen ditu. “Beste enpresek metroan egiten duten publizitatea ere zaintzen dugu: diskriminazio estereotipoak ez ditugu onartzen eta gure arauak bete behar dituzte”.

Irudi korporatiboan Ipar Kutxak ere neurriak hartu ditu. Egunotan bankuaren bulegoak emakumezko baten argazkia duten afixez beteta daude, Virginia Berasategi atletaren babesle baitira. Enpresaren webgunean, “lan egin gurekin” atalean ere, emakume baten argazkia ipini dute.

Horrez gain, bi enpresak kanpainak egiten hasi dira martxoaren 8ko eta azaroaren 25eko ekitaldien karietara.

Nor kontratatu? Nor promozionatu?

Esan bezala, berdintasuna ez da soiik portzentaje kontua. Emakundeko zuzendariaren iritziz, “emakumezkoek enpresaren alor guztietan egon behar dute, batez ere, erabakiguneetan”.

Ipar Kutxarentzat erronka gaitza zen hau, orain dela hiru urte emakume bakarra baitzuten ardurazko karguetan. “Oraindik ere emakumeen partaidetza kargu garrantzitsuetan eskasa den arren, azken urteotan Artekaritza Kontseiluan eta Zuzendaritza Batzordean emakume bana ari dira eta beste 18 emakume daude bulego eta departamentu arduradun lanetan. Nahiz eta parekotasunetik urrun egon, egoera nabarmen aldatu dela adierazten du horrek”.

Metro Bilbaon ere egoerak hobera egin duenaren adibide da Rosa Fernández bera, duela urtebete zuzendaritzako postu bat lortu baitzuen. Hala ere, Fernándezena salbuespena ez dela frogatzeko, Metro Bibaoko Aginte Toki Nagusira jaitsi gara: edozein instalazioren gainean berehala jarduteko ahalmena duten sistemen multzoa da ATN, hau da, Biboko metroaren kudeaketa bertan zentralizatuta dago. Ardura handiko lanpostu teknikoak dira, tradizioz gizonezkoen esku egon direnak, baina, dozenaka pantaila eta espaziontzietakoak diruditen tresnen artean, gizon adina emakume ikusi dugu lanean.

Langile berriak kontratatzerakoan edo aurretik lanean zeudenak karguz igotzeko berdintasun irizpideak erabiltzen direla bermatzeko, aukeraketa prozesuek zehatzak eta garbiak izan behar dute. Rosa Fernandezek irizpide horiei azkeneraino eutsi behar zaiela dio, baita kontziliazio neurriak tartean direnean ere: “Promoziorako aukeraketa prozesuaren amaieran, demagun lau hautagai dituzula eta horietako bat lanaldi murriztua duen emakumea dela. Oso erraza da hura baztertzea. Prozesu guztian garbi jokatu duzu, diskriminaziorik gabe, baina amaieran osagai kultural horrek bultza zaitzake pertsona hori baztertzera. Eta hain zuzen osagai kultural hori aldatzea da zailena. Bada, horretan kontu handia izan dugu. Hautagai hoberena baldin bada, aurrera!”.

Berdintasunaren eta produktibitatearen alde

Emakundeko zuzendariak plan hauekiko astetasun maila, oro har, oso handia dela esan digu. Eta Andoni Begoñak Ipar Kutxan behintzat hala dela baieztatu digu: “Planak oso harrera ona izan du, defizit egoera nabarmena zelako. Gainera, aurten egindako asetasun edo klima inkestan Ipar Kutxako emakumeak gizonak baino gusturago ari direla esan digute emaitzek. Beraz, norabide egokian ari garen seinale izango da”.

“Berdintasunaren diskurtsoa oso positiboa da”, dio Maria Silvestrek, “baina enpresetan ez dugu soilik berdintasunaren diskurtsoarekin sartu behar. Diskurtso ekonomikoa ere erabili behar da: kontratazioan eta promozioan berdintasun irizpideak erabiltzeak ondorio positiboak ditu produktibitatean, zuzenean eragin positiboa baitu langileen asetasun mailan. Eta datuek egiaztatzen dute hori. Azkenean enpresarien diskurtsoa ekonomikoa da eta, horren bidez, errazago konbentzituko ditugu”.

Enpresetan neurri zehatzak, praktikoak ezartzen ari direla ikusi dugu, baina Rosa Fernándezek zioen moduan, zailena kultura, pentsakera, ohiturak aldatzea da.

Metro Bilbao, Ipar Kutxa eta beste 39 enpresa behintzat berdintasunaren aldeko bidea urratzen hasi dira, aurretik oraindik bide luzea dutela jakitun, eta emakumeak eta gizonak berdin baloratzeko bionboak beharrezkoak izango ez diren gizartea helburu.

Kontziliazio maltzurra

Lan munduko berdintasunaz aritzean, ezinbestekoa da kontziliazioaz hitz egitea. Lan hau osatzeko solaskide izan ditugunek ez dute zalantzan jartzen kontziliazio neurriak beharrezkoak direnik, baina Emakundeko Maria Silvestrek eta Metro Bilbaoko Rosa Fernándezek hitz berdinak aukeratu dituzte gai honen inguruan jardutean: “Kontziliazio neurriak ondorio maltzurrak izaten ari dira emakumeentzat”. Neurri horiek emakumezkoek eskatzen dituzte gehienetan eta beren promozio aukerak eta ordainsariak murriztea izaten da ondorio nagusia.

Ipar Kutxan berdintasunaren aldeko lehen neurrietako bat, hain zuzen, kontziliazioaren ildoa da. Baina bankuaren ordutegiak neurrion ondorio ezkorrak apaltzen ditu. Metro Bilbaoren kasua eredugarria da kontziliazioari dagokionez: 50 langilek hartu dituzte neurri horiek eta horietatik 13 gizonezkoak dira. Paritatetik urrun egon arren, %26ko portzentajea batez-bestekoaren oso gainetik dago. Gainera, “13 gizonezko horien egoera erabat normalizatu egin da lankideen artean”, dio Fernándezek, “hasieran pentsaezina zen gizonezkoek kontziliazio neurriak eskatzea”. Horrez gain, Metro Bilbaon lanaldi murriztua duten emakumeek karguan gora egitea lortu dute.

Baina kasu horiek salbuespenak baino ez dira oraindik. Maria Silvestreren aburuz, “kontziliazioa beharrezkoa da, hiritarren eskaera erreala da, baina gizonezkoek ere barneratu behar dute, hau da, korrespontsabilitatearen alorra landu behar dugu”. Eta kontziliazioa gizonek ere bere egitea ez da nahikoa: “Gizonezkoez gain, enpresek, esparru politikoak eta gizarte guztiak barneratu behar du”. Eta emakumezkoek ere badute erantzukizunik: “Delegatzen jakin behar dugu”. Baina horrek guztiak, neurri zehatzak baino gehiago behar du, aldaketa kultural sakona eskatzen du, denboraren erabilera arrazionalizatzeko eztabaida zabaltzea, esaterako. “Egitura eta eredu asko hautsi behar dira” dio Silvestrek, eta Emakundeko zuzendariak badaki oso konplexua izango dela.

Ziurtagiriaren jabe

Gizonen eta emakumeen arteko berdintasunerako lankidetza erakunde ziurtagiria jaso duten enpresak:

1. EUSKADIKO KUTXA (1997)

2. VITAL KUTXA (1998)

3. GUGGENHEIM BILBAO MUSEOA (1998)

4. METRO BILBAO (2000)

5. EDE FUNDAZIOA(2004)

6. BBK (2004)

7. ZUBIZARRETA CONSULTING S.L. (2005)

8. CDE CONSULTORIA (2005)

9. ADOS CONSULTING IKERTADEA(2005)

10. ROBOTIKER (2005)

11. BULTZ-LAN CONSULTING (2005)

12. OPE CONSULTORES (2006)

13. EUSKAL TRENBIDE SAREA (2006)

14. EROSKI (2006)

15. LABEIN (2006)

16. LAB (2006)

17. ESK (2007)

18. EUSKO TREN (2007)

19. INVESCO 2000 S.L /DOBLE SENTIDO (2007)

20. MIRUGAIN S.L. (2007)

21. MURGIBLE S.L. (2007)

22. BIC GIPUZKOA BERRILAN (2007)

23. CTI-SOFT S.L. (2007)

24. ELEKTRA S.A. (2007)

25. FUNDACIÓN TEKNIKER (2007)

26. FEDERACIÓN SARTU (2007)

27. ASOCIACIÓN GOIZTIRI (2007)

28. CÁRITAS DIOCESANA DE BILBAO (2007)

29. EJIE S.A.(2008)

30. CAMPEZO CONSTRUCCIÓN S.A. (2008)

31. ELHUYAR-ZUBIZE SLU (2009)

32. BEHARGINTZA-TXORIERRI SL (2009)

33. Z&B CONSULTORES (2009)

34. IPAR KUTXA (2009)

35. AGINTZARI (2009)

36. SUSPERGINTZA ELKARTEA (2009)

37. SAN JOSÉ DE LA MONTAÑA EGOITZA (2009)

38. DEUSTO SISTEMAS S.A. (2009)

39. INGETEAM TECHNOLOGY (2009)

40. REDOX S.A.

41. ATE ASESORES DE GESTION S.A.


Otsokumeak

Konpainia: Espainiako Centro Dramatico Nacional. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Urriak 25.

Dudatan ibili naiz kritika honi izenburua jartzerakoan, baina La loba (Otsemea) ikusi ostean, otseme bakar bat ezagutu baino gehiago, bera eta bere otsokume-taldea ezagutu izanaren sentsazioa geratu zait. Bestalde, neure burua dokumentatu ostean jakin dut gaur ikusi dugunaren jatorrizko izenburua The little Foxes (Azerikumeak) izan zela, eta horrek izugarri poztu nau, neure txikitasunetik nolabaiteko lotura ideologiko eta sentimentala ezarri dudalako Lillian Hellman egilearekin.

Hellman New Orleansen jaio zen XX. mendearen hasieran, bertako familia aberats batean, eta beraz, bazekien zertaz ari zen bere obrarik nagusietako bat idatzi zuenean. Gainera, bere pentsamendu ezkertiarra erraz igartzen da obraren planteamenduan eta garapenean, eta interesekoa da jakitea komunistatzat jo zutela bere ideia aurrerakoiengatik, horrek ekarritako arazo eta bazterketarekin, nahiz eta bere bizitzako azken urteetan AEBetako onespena eta sari garrantzitsuak eskuratu zituen.

Hellmanek sortutako antzerki-testuan maisutasun handiz marrazten dira herri hartako hego eta iparraren arteko kontrasteak, hegoaldeko lur-jabe handien sasiaristokrazia aztergai nagusia izanik. Argumentuan zehar, gizarte hartako hiru osagai nagusiak azaleratzen dira: arrazismoa, matxismoa eta kapitalismoa, hirurak ere beren egoerarik gordinenean eta elkarri elikatzen, etengabe eta ezinbestean. Izan ere, gaur ikusi dugun muntaiatik analisi buruargi eta gupidagabe hori salbatuko nuke nik, bigarren planoan geratu den arren, Gerardo Veraren dramaturgia eta zuzendaritzaren ondorioz.

Lehen planoan agertu dena, ordea, Nuria Espert izan da, eta gehiegizko protagonismo horrek azaltzen du zergatik aldatu duten jatorrizko izenburu kolektiboa —Azerikumeak—, haren ordez Otsemea jartzeko. Argi dago dama katalan handiak antzokiak betetzen jarraitzen duela, baina niri betidanik egin zait nekagarria bere ahotsaren modulazio deseraikia, eta, azeri artean gabiltzala, nire susmoa da Regina Hiddens-en rola hala edo nola egokitua izan dela Esperten dotorezia zurrunaren mesedetan.

Gauzak horrela, ez da erraza izan gainontzeko aktoreen lana baloratzea, baina txukun gorpuztu dituzte haiek guztiek beren pertsonaiak, beren mundua bezain aldaezina izan den dekoratuan, eta ikusleen arreta ere, ez da inoiz beheratu, emanaldiak bi orduko iraupena izan duen arren.


Jose Elorrieta ELAko idazkari nagusia


Eskuinetik aurreratuz

Kaikuk aurtengo zazpigarren bandera irabazi du San Miguel ligan, Portugaleteko eremu baldarrean kalerik onenari etekina aterataSailkapenean indartu egin du lehen postua, eta Urdaibaik aurrea hartu dio Oriori

San Miguel ligaren barruan beroa izan da astea, atzo goizean Portugaleten zuzendaritzak aparteko deia egin baitzien klubei ezohiko batzarra egiteko. Dopinaren aurkako adierazpenak egin zituen Jose Luis Kortak duela ez asko, eta ligan gai hori behar bezala ez zela zaintzen bota zuen. Gero, Kaikuko entrenatzaileari jarri zaion zigorra ere tartean sartu da (800 euro eta 11 estropadako zigorra), Pedreñako estropadan ustez jazo zen gertakari bat dela tarteko. Araudiak, legeak, elkar errespetatzeko eskariak... hor joan da astea. Eta heldu zen atzo estropada jokatzeko eguna, Portugaleten bertan, eta traineruak autoak balira, zigor eta isun mordoa jarri beharko zuten epaileek. Eskuinetik aurreratuz izan zirelako garaileak hiru txandetan.

Errespetu eske hasita, San Miguel ligako zuzendaritza atzokoa bezalako baldintzetan errespetu gutxi zor izaten ari zaie arraunlariei, benetako protagonistei. Arauak dio klubek onartu behar dutela egutegia, eta bakarrak egin zuen aurka; hain zuzen, Portugaleteko eremu baldarrean, hiru estropada izango direlako aurten. Atzokoak emango al die hausnartzeko bidea besteei?

Izan ere, alde handiak egon ziren eskuineko kaleen eta ezkerrekoen artean. Txanda guztietan, eskuinekoak nagusi, eta ezkerrekoak hirugarren eta laugarren. Laugarren kalea bedeinkatu zuten atzo itsaslasterrek eta haizeak, eta eskuinetik bizi joanez eta etorriz, Astillerok, San Juanek eta Kaikuk aise menderatu zuten bakoitzak bere txanda. Gero, hiruren artean azkarrena Kaiku izan zen, eta liga honetan irabazi duen zazpigarren bandera bereganatu zuen. Trapua astintzearekin batera, ligako aurkari nagusia ere aire bota zuen, Orio zazpigarren izan zelako atzo; liga irabazteko zeuzkan aukera apurrak hutsaren pare utzi zituen. Orain, Urdaibai da bigarren, eta Kaikuri 11 puntu jan behar dizkio geratzen diren estropadetan.

Estropada bera berdin-berdin izan zen txandaz txanda. Kaleen arteko sailkapenean ez ezik, ontziek hartu zituzten norabideetan ere bai. Kanporanzko luzeetan, eskuineko kaleek sekulako aldea zuten; lehen kalekoa izan ezik, beste guztiak alde hartara joanda ibili ziren. Gero, laugarren kalearen babesa amaitzean, erdikoen aldeko zati txikia zetorren. Ziaboga emanda, berriz ere kaltea ezkerreko kalekoentzat, eta traineru ia denak erdiko aldera botata etorri ziren. Arraunlariek indarrak adinako garrantzia izan zuten kaleek, itsaslasterrek eta haizeak Portugaleten, beste behin.

Kontuak kontu, ligako burua erabakita geratu zen bezala, beste horrenbeste esan behar azpikoetan, nahiz eta Castreñak puntua jan Zumaiari, eta Zumaiak Pedreñari. Gaur bukatuko zaie horiei liga osoko lehia, Castron (12:00). Ezkerretik ere aurreratu ahal izango da, bide batez esanda.


Azkoitiko Plaza Ondo jubilatuen elkarteak bingo saioekin aurrera jarraitzea erabaki du

Azkoitiko Plaza Ondo jubilatuen elkarteak bingo saioei eusteko erabakia hartu du. Herenegun elkarteko batzordeak saioak bertan behera uzteko erabakia hartu bazuen ere, azken orduetan Azkoitiko Udaleko gizarte saileko arduradunekin hitz egin dute, segurtasun neurriak betetzea posible den egiaztatzeko. Hori horrela, saioekin aurrera jarraitzeko erabakia hartu du Plaza Ondok. Bihar, osteguna, 17:30ean egingo dute bingo jokoa, Elkarguneko Herriko Plaza aretoan..

Hala eta guztiz ere, Plaza Ondoko batzordekideek gogorarazi dute, saioan azkoitiarrek bakarrik parte hartu ahal izango dutela, eta horretarako maskara janztea nahitaezkoa izango dela.


Erretiratuen urteroko bazkarirako txartelak salgai daude

Urtero legez, bazkaria egingo dute Gernika-Lumoko erretiratuek. Hurrengo zapatuan batuko dira, maiatzaren 16an, eta Merkatu plazan bazkalduko dute oraingoan ere.Gernika-Lumoko Udalak antolatzen du urtero erretiratuentzako bazkaria; aurten, bederatzigarrena. Bazkarira joan gura dutenek txartela erosi behar dute, 3 euroan, udaletxean, hirugarren adinekoen gunean, Sociedad Gernikesan eta Omago Txiki, Kepa, Auzokoa, Bake Eder edo Santanape tabernan.


Getxoko PPk “berriz ere zentzuz jokatzeko” eskatu dio Zapaterori

Getxoko PPko presidentea den Marisa Arrueren iritziz, atzo Algortan txanodun talde batek autobus bati su ematen saiatu izanak “pixkanaka kale bortxakeria eta larderia berrindartzen ari direla” erakusten du. Horregatik eraso saiakera gaitzetsi ostean, Arrue Espainiako Gobernuari zuzendu zaio “hau bezalako gertaerak kontuan hartzeko eta terrorismoaren kontrako borrokan berriz ere zentzuz jokatzeko eta espainiarrei gezur gehiago ez botatzeko” eskatzeko. Era berean, Arruek azpimarratu du zaurituta irten den bidaiariaren “balentria” txanodunei aurre egiteagatik. Leopoldo Barreda Gasteizko Legebiltzarkide popularraren arabera, berriz, “ETAk armak erabiltzeari inoiz ez diola uko egin, inoiz ez duela esan desegingo dela eta gizarte demokratikoan era ez-legitimoan eragiteari inoiz ez duela baztertu” frogatzen du atzoko ekintzak.

Gaiaren inguruko berriak:

Autobus bat erretzen saiatu da ezezagun talde bat Algortan


Jokinen etxera bisitan

Aurkari zuzen guztien emaitzak jakinda jokatuko du bihar Athleticek Levanteren estadioan.

Kirol profesionala ez dago egina presiopean jokatzen txarto moldatzen diren kirolarientzat. Eta futbola are eta gutxiago. Kirol gutxi egongo baitira futbolak adina interes sortzen dutenak. Eta kirol gutxi daude kale egitea horrenbeste zigortzen dena. Hortaz, futbolariek jakin egin behar dute zama horrekin bizitzen. Eta etorriko denari aurre egiteko, txiki-txikitatik prestatzen dituzte horrelako egoeretarako.

Hala ere, inguruak indarra egiten duen garaia ailegatzen denean ez da erraza egoerari aurre egitea. Egia da presio mota ezberdinak daudela. Ez dela gauza bera mailari eusteko borrokan egotea edo Txapeldunen Ligan sartzeko lehian egotea, alegia. Infernura eramaten duen presioak askoz gehiago lotzen du. Baina futbolari baten kirol ibilbidean behin baino lor ez daitekeen helburua horren gertu ikustea ere ez da eramaten erraza izango. Bada Athleticek gertu dauka saria. Zazpi hilabete eta erdian ereindakoa ez du azken hilabete eta erdian galdu gura. Zazpi jardunaldi geratzen zaizkio abuztuan ametsa zirudiena egia bihurtzeko, baina, Julen Guerrerok adierazi zuen bezala, "azken pausoa" falta da. Izango al da gai?

Athletic indarrez justu xamar ailegatu dela dirudi txapelketaren azken txanpara. Jokatutako azken sei jardunaldietatik bakarra galdu du, baina puntuak hirunaka pilatzea ere asko ari zaio kostatzen. Aurkari zuzen gehienak antzeko egoeran aurkitzeak salbatu du orain arte. Baina talde zuri-gorria ezin daiteke egon gainerako taldeek egiten dituzten hutsei begira, oker larria izango litzateke. Besteak beste, bere lana hainbestean egitea nahikoa izango delako jomugan dagoena lortzeko. Gaur dauka horretarako lehen aukera. Levanteren aurka eta etxetik kanpo. Beraz, ez da lan erraza izango. Jakinekoa baita azken urteotako Levante lehiakorra izan dela oso.

Eta Bilbon badakite zer egiteko kapaz den egun Levante zuzentzen duen teknikaria: Joaquin Caparrosek aurrez Luis Garciak eta Juan Ignacio Martinezek hasitako bideari jarraipena eman dio eta txapelketa amaiera erosoa izango du. Jaitsiera hamar puntura du, eta bederatzira Europa. Beraz, inolako arazo barik lortuko du sasoiko helburua. Baina etxeko lanak eginda izateak ez du esan gura Navarro, Diop eta enparauak lo zelairatuko direnik. Beraz, Herrerak eta Etxeitak —hasieratik ariko dira— zein gainerako taldekide guztiek lan ona egin beharko dute laugarren postua sendotu ahal izateko.


Jaialdia egingo dute Asmubeko emakumeek elkartearen 20. urteurrena ospatzeko

Larunbatean hogei urte beteko ditu Asmube emakumeen elkarteak, eta urteurrena ospatzeko jaialdia egingo dute bihar, 18:30ean hasita Igartza jauregian. Elkarteko kideei eta arduradunei ongi etorria egin ondoren urte hauetan elkarteko bazkideek, zuzendaritzako kideek, laguntzaileek… bizitako esperientzien hainbat zertzelada emango dituzte hitzaldi batean. Asmube abesbatzak kontzertua egingo du jarraian eta ondoren poesia errezitaldia. “Goierriko emakumeekin eta emakumeentzako topaketak” aitzakia hartuta Asmube, Sorginemak eta Kimetz elkarteak egiten ari diren dokumentalaren zati bat ere ikusi ahalko da. Zizka-mizka batzuk janez emaituko da jaialdia.


Ezkurrak finalerako txartela eskuratu du

Urrutiak finalean egon nahi badu nahitaez irabazi behar du Zeberio II.ren aurka

Koteto Ezkurrak Kasino Kursaaleko finala jokatuko du Migel Mari Urrutiaren aurka eskuratutako bigarren garaipenari esker. Finalerako bigarren txartela Saldiasko pilotaria eta Patxi Zeberioren artean jokatuko da larunbatean.

Ortzegunean Galarretan jokatutako partidan Doneztebearrak ez zuen aparteko zailtasunik izan Saldiasko gaztea menean hartzeko 35 eta 24. Bertze behin ere hoberena zela argi erakutsi zuen dituen baliabide guziak erabiliz. Sakez zortzi sartu zizkion, eta Urrutiak aldiz bat baizik ez. Alta saldiastarrak horrekin kontatzen zuen tanto batzuen ateratzeko, baina ortzegunean sakeei ederki erantzuten zien Ezkurra baten aurka tokatu zen, eta partida osoan ez zuen arrisku handirik sortzea lortu.

Aipatu bezala finalerako bigarren txartela Patxi Zeberio eta Migel Mari Urrutiaren artean jokatuko da larunbatean. Biek ez dute huts egiteko aukerarik irabazten duena pasatuko baita finalera.


Zezen txikiak plazan

Atzoko sokamuturrarekin hasi zen aurtengo San Sebastian jaien inguruko zezen-festa. Gaur sokamuturrik ez da ibili kaleetan, baina bai zezen txiki eta poniak herriko plazan, arratsaldean, zaletu gaztetxoenen gozamenerako. Euria egin arren, dozenaka lagun inguratu dira Zezen Beltz elkartekoek antolatutako ikuskizuna jarraitzera. (Nerea Uranga)


Dominoa

Nekez pentsa zitekeen gaur zortzi armarik gabeko iraultza bat gai izango zenik astebetean horren errotuta zegoen diktadura bat amaitzeko, are gutxiago gaur hilabete protestak abiatu zirenean. Horrelakoetan, agerian gelditu ohi da, matxinada kaleetan sumatzen hasten denerako, herritarren baitan aspalditik dagoela borborrean. Ben Aliren botereak betierekoa zirudien, baina karguan haren aurretik egon zenaren moduan hasi zenak —estatu kolpe batekin— haren moduan amaitu du —iraultza batekin—.

Aurreneko aldia da estatu arabiar batean herritarrek matxinada baten bidez kanporatzen dutela presidentea, doan atera ez bazaie ere—66 lagun hil dituzte egunotako protestetan—. Jazarpenak emaitzarik ez zuela ematen ohartu zenean, taktika aldatu, eta promesak egiteari ekin zion presidenteak, baina beranduegi zen hitz politetarako, bozetara berriro ez zela aurkeztuko hitz eman bazuen ere.

Tunisian aro berri bati ekin diote, eta etorkizunera begira zalantzak ugariak dira; batez ere, ez baita ziurra urratuta eta sakabanatuta dagoen oposizioa demokraziari ekiteko gai izango ote den, eta orain artean isilik egon den nazioarteko komunitatetik ezin baita bide horretan gauza handirik espero.

Kezka, baina, mugetatik haratago zabaldu da; Muamar el Gadafi eta Hosni Mubarak zertan ari ote diren da orain galdera; euren dimisioa eskatzeari ekin diote, eta ezaugarri historiko eta soziopolitikoak aintzat hartuta, ez litzateke ezustekoa izango dominoaren aurreneko pieza ekialdera erortzea.


Abisu horian berriz iluntzean, tenperatura baxu eta izotzagatik

Abisu horian egon gara gau osoan goizeko 10:00ak arte, muturreko tenperatura baxu eta izotzagatik. Nahiz inguruok izotzik gabe esnatu diren azkenean. "Egunaren erdiko orduetan tenperatura 5 ºC ingurukoa izango da kostaldean, 4 ºC-koa kantauri zonaldeko barnealdean", ohartarazi du Euskalmet meteorologia agentziak. 20:00etan aktibatuko dute berriz abisu horia. "Izotz txikia egingo du, barnealdeko zenbait lekuetan ertaina. Goizaldean eta goizean goiz izotz txiki-handia egingo du. Tenperatura minimoak -1 ºC ingurukoak izan daitezke kostaldean, -4 ºC-koak kantauri zonaldeko barnealdean", iragarri du Euskalmetek. Ostiral goizeko 10:00etan indargabetuko dute abisu horia. Honatx egunotarako iragarpena:

Urtarrilak 19, osteguna

"Gaur eguraldiak hobera egingo du orduak igaro ahala. Hodei askorekin hasiko dugu eguna, baina egunak aurrera egitearekin batera hodei horiek gutxituz joango dira; egunaren bigarren partean ostarte zabalak izango ditugu ia lurralde osoan. Tenperatura maximoek gora egingo dute baina, hori bai, izotza botatzen jarraituko du bai goizean goiz eta baita eguneko azken orduetan ere. Eguneko tenperatura minimoak gauean neurtuko dira".

Urtarrilak 20, ostirala

"Ostiralean hodeiak eta ostarteak. Zerua erabat garbi egongo ez den arren, ostarte zabalak izango dira; zenbait momentutan hodeiak ugariagoak izango dira hegoaldean. Tenperatura maximoek igotzen jarraituko dute eta goizaldean, goizean goiz eta azken orduetan, izotza botako du beste behin".

Urtarrilak 21, larunbata

"Larunbatean, oro har, giro eguzkitsua espero dugu. Goizaldean eta gauean izotza botako du baina egunez hodei gutxi egongo dira eta eguzkiaz gozatzeko aukera izango da. Horrez gain, eguneko tenperatura pare bat gradu igoko daiteke".

Informazio eguneratua: euskalmet.eus


Muntsarazko lurpeko zaborrontzien gaia plenora eroan zuten auzotarrek

Gutxieneko distantzia errespetatu barik, euren etxeetatik hiru metro baino gutxiagora ipini dituztela lurpeko zaborrontziak salatu zuten udalbatzarrean.

Muntsarazko \"Arlozabal plazako 1, 3, 5 eta 7 zenbakietako auzotarrak\" izenpetutako idatzi bategaz hurreratu zen auzotar talde bat, eguaztenean, Udaleko osoko bilkurara. Gutxieneko distantzia errespetatu barik, euren etxeetatik hiru metro baino gutxiagora ipini dituztela lurpeko zaborrontziak salatu zuten udalbatzarrean, eta \"Udalak gaiari buruz ez duela bizilagunekin inolako komunikaziorik landu\". Bestalde, zaborrontziak lurperatzeko lanetan, ondoan kokatuta dauden gasaren txaboletan arrakalak eragin dituztelako, euren ardura adierazi zuten auzotarrek. Arlozabal plazako 1, 3, 5 eta 7 zenbakietako auzotarren eskaria, egindako zuloa estali eta zaborrontziak beste leku batean egitea dela azaldu zuten. Navarro alkateak, euren eskaera laster erantzungo dutela esan zien, baina \"gaitz\" ikusten duela lekualdatzea. Euren etxe ondoan etxebizitzak eraikitzen diharduen enpresak ordutegiak ez dituela errespetatzen, eta gauez zarata jasanezina eragiten duela ere salatu zuten plenora ekarritako idatzian.


Iñaki Imaz Munduate atxilotu du Frantziako Poliziak

Hendaian atzeman dute, goizeko hamarretan. Espainiako Poliziaren esku utzi dute, Auzitegi Nazionalera eraman dezaten.

Espainiako Barne Ministerioak jakinarazi du atxiloketa. Espainiako Poliziaren esku utzi dute goizeko hamaikak aldera, Auzitegi Nazionalera eraman dezaten. Izan ere, Imazen estradizioa eskatua zuen Espainiak.

Imaz abuztuaren 6an atxilotu zuten, Hendaian, "terrorismoarekin" zerikusia duelakoan. Arratsaldean aske utzi zuten, baina kontrol judizial pean, euroagindua ebatzi bitartean. Irailaren 18an onartu zuen Paueko Auzitegiak haren aurkako euroagindua. "ETAren alde politikoan" egotea eta Zutabe agerkiaz arduratzea egozten dio Espainiako Barne Ministerioak.

Imazek bizitza normala zeraman Lapurdin.19.00etarako elkarretaratzera deitu dute Pausun (Urruña) atxiloketa salatzeko.


Eguberri arima ere berri

Box.A Arte Elkartearen komikia.


Ibon Meñika: “Geure buruan sinesten badugu gauzak aldatzeko gaitasuna dugula frogatu da”

Ibon Meñika Gernika-Lumoko bizilaguna

Presoen korapiloa askatu eta konponbidean laguntzeari begira jarduteko modu berriari eutsi behar zaiola dio Gernika-Lumoko bizilagunak; aldaketa herritar bakoitzak “erronka kolektiboa” sustatzeak ekarriko duela.

Irakurri elkarrizketa BERRIAn