Inperioak erantzun egiten du

Herman Melvilleren 'Moby Dick' berridatzi egin du Kim Scottek bere azken lanean, 'That Deadman Dance' eleberrian, balea arrantzaren gaineko ikuspuntu aborigena eskaintzeko.

Aurkezpenik ez du behar Moby Dick (1851) nobelak. Pequod bale-ontziaren ingurukoak arras ezagunak zaizkigu, Herman Melvilleren liburua bera irakurtzetik ez bada hartan oinarrituriko filmaren bidez —azken hori John Hustonek zuzendu zuen, 1956an—. Nobelaren gaineko irakurketen artean ezagunenak akaso Melvilleren lana gizakiaren eta naturaren arteko borrokaren zein Ameriketako Estatu Batuak sorreratik bertatik gidatu duten obsesioen adierazpentzat dutenak dira. Batak ez du bestea baztertzen. Hain zuzen, AEBen historia, Mendebaldeko edozein nazio-estaturenaren antzera, suntsipen historia bat da. Pequod izena lurralde horretan bertan 1638an kolonoek zenbait indigenaren laguntzaz desagerrarazitako indiar tributik dator. Ontziko eskifaia hogeita hamar gizonek osaturik dago —Batasuna hogeita hamar estatuk osaturik zegoen Melvillek nobela idatzi zuenean—, eta haien artean nazionalitate eta arraza aniztasuna da nagusi. Harrapakin nagusia balea zuri erraldoi bat da, nobelari izena ematen dion Moby Dick bera, aurreko enkontru batean ontziko kapitaina, Ahab, elbarritu zuena haren hanketako bat moztuz. Ekintza berez eroa da; hondamendia beste amaierarik ezin dezake izan. Pequod-eko eskifaiak jakin badaki hori, eta hala ere.

Hala ere, hainbat mendez balea arrantza Mendebaldeko ekonomiaren motor izan zen, herrialde gutxi batzuen aberastasuna itsas faunaren suntsipenean eta kolonialismoan oinarrituta egon arren. Balea arrantza Mendebaldeko herrialdeak (Ipar Amerika, Ingalaterra, Irlanda, Eskozia, Euskal Herria bera) bestelako kultur eta mundu ikuskerekin harremanetan jarri zuen jarduera transnazionaltzat aurkeztu izan zaigu historia liburuetan. Mendebaldarron iruditerian jarduera arriskutsu bezain ohoragarri bezala agertzen da; haren arabera neurtu izan dugu gizonen eta haien herrialdeen adorea eta handitasuna. Balea arrantzak, baina, komunitate indigenen desplazamendua eta desagerpena eragin zuen. Indigenen esperientziak bigarren planoan agertu ohi dira Mendebaldeko diskurtsoan, agertu egiten badira inoiz; gu-ak bere existentziarako behar duen beste-a da indigena, lekukoa baina isila. Balea arrantzaren atzean ezkutatzen den inperialismoaren basakeria hain ondo deskribatzen duen Moby Dick ez da, indigenen ikuspuntua ukatzeko orduan, salbuespena.

Indigenen begietatik

That Deadman Dance (2010) nobelak bestela planteatzen du balea arrantzaren industria. Kasu honetan, indigenen esperientziak gidatzen du narrazioa. Liburuaren egilea bera, Kim Scott (Perth, Australia, 1957), Australiako mendebaldean jatorria duen Noongar komunitateko kide da. Orain arte argitaraturiko lanetan, True Country (1993), Benang: From The Heart (1999) eta Kayang and Me (2005), aborigenen ikuspuntuari heldu dio batik bat azal argiko aborigenen artean gertatzen diren nortasun gatazkak (Scotten ama zuria da) zein Australiako gobernuaren politika asimilazionistak XX. mendearen lehen hamarkadetan azaltzeko. Ahozko tradizioa arras baliagarria izan zaio zeregin horretan. That Deadman Dance-n, ordea, artxibo lanak pisu handiagoa izan du.

Nobela XIX. mendeko Australiako mendebaldean kokaturik dago. Garai hartan, King George Town (gaur egungo Albany) eta haren badia, King George Sound, balea arrantzara dedikatzen ziren nazionalitate ezberdineko taldeen topagune zen —artxiboen arabera, 1840an seiehun baleontzi inguru zebiltzan Ozeano Barean—, eta horren harira muga adiskidetsua izendatu izan dute zonalde hori historialariek. King George Town inguruan jaio eta hazitako Noongar jendearentzat, ordea, adiskidetsutik gutxi izan zuen balea arrantzale zein kolonoekiko enkontruak. That Deadman Dance-ko protagonistak, Bobby Wabalanginy izeneko mutikoak azaltzen duen bezala, aborigenek errespetuz tratatu zituzten etorri berriak hasieran. Bobby bera haien adiskide egiten da, balea arrantzan laguntzen die eta uhartean barna gidari zaie. Trukean hizkuntzak ikasten ditu, eta eguneroko bizitzan baliagarriak zaizkion tresnak eskuratzen ditu. Baina denborarekin kolonoak anbiziotsu egiten dira; lur gehiago nahi dute, eta beren legeak inposatu nahi dituzte. Lur-desjabetzeak ez ezik gaixotasuna ere badakar kolonoak: nobelaren izenburuak tuberkulosiak jota hiltzear diren kolono zurien mugimenduari egiten dio aipamen, aborigenek imitatzea gustuko duten mugimendua dantza delakoan.

Mendebaldeko literatur tradizioan pisu handia duen lan baten berridazketa aborigena den aldetik, That Deadman Dance Deleuze eta Guattariren literatura txikia-ren kontzeptuaren adibide dela esan daiteke. Literatura txikia gertaera subertsiboa edo iraultzailea da, hizkuntza nagusi baten barruan literatura txiki batek eraikitako literatura delako. Literatura postkolonialaren adibide garbia ere bada, Bill Ashcroftek, Gareth Griffithsek eta Helen Tiffinek The Empire Writes Back (2002) liburuan, izenburutik bertatik, eskaintzen duten definizioari jarraituz gero: inperioari erantzun egiten dion liburua da, inperioaren beraren hizkuntza erabilita. Era berean memoria, Michael Rothbergek teorizatu bezala, norabide anitzekoa dela azaltzen du Scotten nobelak: Australiako aborigenen jazarpena Ipar Amerikako indigenek pairaturikoarekin harremanetan jartzen du Bobbyren adiskide bat irakurtzen ari den James Fenimore Cooperren The Last of The Mohicans (1826) lanaren bidez.


Lapurreta saiakera bat egon da gaur gauean Hiru Gurutzeta kaleko etxebizitza batean

Lapurreta saiakera jazo da gaur gauean Hiru Gurutzeta kaleko etxebizitza batean. Ertzaintzak jakinarazi duenez, bizilagun batek bi lapur ikusi zituen etxebizitzako balkoian. Lapurrek labana atera zioten auzokideari, baina honek aurre egin zien eta ihes egin zuten.


Zestoako IV. Herri Azoka antolatzeko bilera egingo dute asteartean

Zestoako IV. Herri Azoka antolatzeko bilera deitu du herritar talde batek datorren astearterako, hilaren 17rako. Kultur Etxean jarri dute hitzordua 19:00etan, eta herritarrei eta eragileetako ordezkariei bileran parte hartzeko deia egin diete haren antolatzaileek. Haiek esan dutenez, azokak “herri izaera” izateko “irekia” izan behar du herriko talde eta eragileentzat: “Artisauak, baserritarrak, bertako ekoizleak, kultur taldeak, gai sozialak lantzen dituzten taldeak, sortzaileak… denok koloreztatzen dugu Zestoa”.

Azokak herriko dinamika desberdinen “erakusleiho” izan nahi duela esan dute antolatzaileek; horien “elkargune eta topaleku”. Gainera, azokaren laugarren ediziorako “hainbat ekimen” proposatu nahi dituztela esan dute, eta, horregatik, herriko eragileei eskuen artean dituzten proiektuak herriratzeko aukera eskaini nahi die azokak. “Gure herria txikia izanik, elkarlanean emaitza hobeak lortzen ditugula sinetsita gaude”.


Inkoherentziarekin balantzaka

Sarri eztabaidatzen dugu. Baina zein da eztabaiden helburua?

Ateratzen al diegu etekinik? Zein izaten den auskalo, baina eztabaida ororen helburuak arrazoizko ondorioak ateratzea izan behar luke. Eztabaida batek, ondorio baliagarririk izango badu, parte hartzaileek gaia ahalik eta ikuspegi objektiboenetik aztertzea eskatzen du.

Hau da, eztabaidatzerakoan albora utzi behar dira eztabaida horretan ondorioztatutakoek bakoitzari sor diezazkioketen kontraesanak. Pertsonak gara eta beti izango dugu ikuspuntu subjektibo bat, baina jarrera kontua da.

Eztabaida dezagun objektiboki, une batez gure bizimodutik abstraitzeko saiakera zintzoa eginez, eta behin eztabaidan ondorio arrazionalak aterata azter dezala bakoitzak ondorio horiek ze inkoherentzia sortzen dizkioten, horietako zeintzuk onartzeko prest dagoen eta zeintzuk ez, eta ze ahalegin eskatzen dion gainditzeak.

Soilik honela eztabaidatuta ezarri ahalko ditugu gizarte justu baten oinarri ideologikoak.

A, bi kontu. Bata: inkoherentziekin bizitzen jakin behar bada ere, hau ez da inkoherentziekin lasai bizitzearen aldeko apologia bat. Bestea: eztabaida orotan beharrezkoa izango da eztabaida kideek helburu gaiztorik ez izatea. Helburu gaiztoak dituenari, arrazoitze gutxi eta behartze asko.


Ana Urkiza: “Lanak ez dit beldurrik ematen, lantalde izugarri ona daukat”

Eusko Ikaskuntzan lehendakari kargua hartu duen zortzigarren kidea zara.

Duela urtebete idazkari nagusi izateko proposamena egin zidaten, eta kontseilu errektorean oso gustura egon naiz. Nire gogoa kontseilu errektorean egotea zen, erabakien gunean egoteko eta nire ekarpenak gune horretan egiteko. Egia esateko, lehendakaritza ez neukan buruan, eta proposamena egin zidatenean hotzean harrapatu ninduten; ez nuen espero. Denbora bat behar izan nuen pentsatzeko. Lantaldea ikusita eta erakundea nola dagoen, zertzuk helburu dituen, zer etorkizun daukan ikusita, baietza eman nuen.

Orain, beraz, gehiago eragiteko aukera daukazu.

Eragiteko era ezberdinak dira. Aurretik ere banegoen eragiten, baina beste modu batean. Ez da jauzi handia, baina orain lantaldeko beste bat izan beharrean, lantalde hori gidatzen duen pertsona izatera pasa naiz.

Eusko Ikaskuntzan eragiten urte batzuk daramatzu. Zelan hasi zen harremana?

Bankoan egiten dut lana, eta Eusko Ikaskuntzan banketxearen ordezkaria izateko eskatu zidaten. Hala hasi nintzen duela hamabi urte Eusko Ikaskuntzara eta bertako bilerata joaten eta jarraipena egiten. 2015ean egin zen kongresuan bost ardatz landu ziren. Horietako bat euskara zen, eta ardatz horretako lantalde eragileko batzorde zientifikoan egoteko deitu zidaten; hiru urte egin nituen han. Kongresua Oñatin egin zen, eta sekula egin didatenik-eta oparirik handiena ere egin zidaten. Irakurri zen adierazpena neure hitzetan jaso zen, eta mendeurreneko kongresu hartako itxiera jardunaldiari hitzak jartzea zoragarria izan zen.

“Ez dut sekula pentsa emakume naizelako gauzak desberdin egin behar ditudanik”

Horrenbeste erantzukizun pilatzen joateak ez du ematen halako bertigo puntu bat?

Lan handia da, baina lanak ez dit beldurrik ematen, lantalde izugarri ona daukat. Eusko Ikaskuntzak 2.100 bazkide ditu gaur egun. Kontseilu errektorea ere lanerako motibazioz jantzita dago, eta bazkideak ere lan egiteko gogo handiagaz daude. Lanerako humus ona dela esango nuke, eta horrek beldurrak uxatzen ditu.

Ia lau hilabete igaro dira kargua hartu zenuenetik. Zelan aldatu zaizu bizitza?

Nire lana orain harremanak eragitea da. Alde batetik, kontseilu errektore taldea bera lanean jarri eta bakoitzaren jarraipena egin behar da, lurraldetasun ikuspegia ondo zehaztuta eta helburu horregaz. Bestetik, instituzio publikoekiko harremanak ere badaude; kargua hartu nuenean zeregin horregaz hasi nintzen. Azken ia lau hilabeteotan erakunde publikoetara joan, eta nire buruaz gain programa berriaren aurkezpena egiten ibili naiz. Herrigintzarako aliantzak egitea ere ezinbestekoa da. Lehentasunezko gaitzat hartuta, irailetik aliantzen proiektu bat kontseilu errektoretik ondu da. Harremanetan jarri eta lanerako indarrak batzen aritzea izango da 2021ean lehenbiziko lana.

Erakundeko lehen emakumezko lehendakaria zara. Zuretzako zer garrantzia du horrek?

Nik ulertzen dut gaia albiste dela kazetaritza eta ikuspegi soziologiko batetik, izan ere, orain arte Eusko Ikaskuntzan lehendakari modura sekula ez da emakumezkorik egon. Nik, ostera, ez dut sekula pentsa emakume naizelako gauzak desberdin egin behar ditudanik edo desberdin ikusi behar direnik. Ibilbide profesional bat duen pertsona bat naiz, ekarpenak egiteko gaitasun bategaz, eta pertsonak horregatik baloratuak izan behar gara, eta horregatik heldu behar gara tokietara, ez gizonezko edo emakumezko garelako.

Zer erronka daukazue orain esku artean?

Mendeurren kongresuan aurkeztu zen Liburu Zurian ehunka lan lerro daude. Denak batera ezin dira landu, eta horregatik oso garrantzitsua da jakitea benetan hurrengo lau urteetan zeintzuk gai izango diren lehenetsiko ditugunak, bide horretatik ere ez aldentzeko. Lau lerro nagusi aukeratu ditugu.

“Etorkizunak ez du ulertzen momentu honetan krisi baten aurrean gaudenik”

Zeintzuk?

Agenda propioari dagokionez, zertzuk gai landuko ditugun edo zer nolako ikerketak edo azterketak bultzatuko ditugun jakitea garrantzitsua da. Hor lehendabiziko bi proiektuak aztertzen hasita gaude. Alde batetik, Euskaltasuna etorkizunean nola ulertuko dugun edo zeri deituko diogun daukagu eta, bestetik, euroeskualdearen garapena. Bi gai horiekin hasi gara, nahiz eta aurretik beste hainbat proiektu ere erdi-erdian eduki. Batzuk bukatzen diren heinean berriak abian jartzen joango gara.

Zein da bigarren lerro estrategikoa?

Guk egiten ditugun egitasmoen kudeaketa prozesua ondu behar da. Eusko Ikaskuntza orain arte batez ere ikerketa fasean izan da ona. Baina gaur egunean ikerketa fase hori bezain garrantzitsuak diren beste hiru fase gehitu behar zaizkio: behaketa, esperimentazio fasea eta gizarteratzea edota ahalduntzea.

Zer esan zenezake hirugarren lan lerroari buruz?

Hirugarren lan lerroan harreman sarea zabaldu nahi dugu. Behaketa faserako, ikerketarako eta, batez ere, esperimentaziorako behar dena da lankidetzan aritzea. Aztertuko den edo jorratuko den gai horri buruz dakitenen artean lankidetzan aritzea garrantzitsua da, daukagun kapital guztia aprobetxatzeko eta gero abiatzea datorrenean errazago edo egingarriagoa egiteko.

Zein da azken lan lerroa?

Eusko Ikaskuntza Euskal Herriko lurralde guztietan dago presente, ez bakarrik kontseilukideen artean lurralde guztietako ordezkaritzak daudelako, baizik eta egiten diren proiektuak probintzia guztietara eramangarriak eta eskalagarriak direlako. Lurraldetasun ikuspegi hori landu izan dugu orain arte ere, baina areagotu egin behar dugu herri ikuspegi hori emateko eta lurralde ezberdinen arteko oreka lortzeko.

Osasun krisiak krisi ekonomikoa ere ekarri du. Horrek erakundean eraginik izan al du?

Diru laguntzetan eragina egon daitekeela uste dut. Baina eragin horrek baino beharbada gehiago kezkatu gaitu erakundeen artetik proiektu berriei aurre egiteko momentua ez dela sentitzea. Momentu honetan badakigu lehentasunak non dauden, baina egia da etorkizunera begira Eusko Ikaskuntzaren ikuspegitik ezin dugula egoera hobetu arte egon. Gure helburua herri modura etorkizunerako prestatzea da, eta horrekin jarraituko dugu bai edo bai. Etorkizuna ate joka dago, eta etorkizunak ez du ulertzen momentu honetan krisi baten aurrean gaudenik. Penagarria izango litzateke krisiagatik parentesi bat egin behar izatea orain, lehentasunak ezagutzen ditugun gaietan daudelako zentratuta.


Alerta laranja, euriagatik eta ekaitz gogorrengatik

Euri-jasak indartsuak izango dira eta litekeena da nonahi kazkabarra egitea. Haizeak ere gogor astinduko ditu bazterrak. Zenbait tokitan ordu betean 30 litro egin ditzake metro koadroko.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak alerta laranja ezarri du prezipitazio handiengatik. Alerta arratsaldeko seietan sartu da indarrean eta gauerdira arte iraungo du.

Aurrez, abisu horia indarrean zegoen arratsaldeko hirurak geroztik. Seietan alerta laranja ezarri aurretik, ordea, euri jasa indartsuak bota ditu Gasteizen eta kazkabarra ere egin du.

Datozen orduetan eta gauerdira bitartean euri-jasak indartsuak izango dira eta litekeena da nonahi kazkabarra egitea. Zenbait tokitan ordu betean 30 litro egin ditzake metro koadroko eta haizeak ere gogotik joko du. Gauerditik aurrera ere eguraldi makurra egingo du eta litekeena da ordubetean metroko koadroko 20 litro pilatzea Euskal Herriko hainbat txokotan. Gauean euri zaparrada mardulak bota ditzake nonahi. Hala ere, 00:00etatik 06:00etara Euskalmetek arrisku maila abisu horira jaitsiko du.

Ordu batzuetako geldialdiaren ondotik, eguerdian abisua horia ezarriko dute berriz ere eta litekeena da metro koadroko 15 litro pilatzea.

Nafarroan alerta laranja ezarri dute, euriteengatik eta ekaintzengatik. Lurraldearen erdialderako iragarri dute alerta.


«Ditugun traumetatik askatzeko idazten dugu»

Idaztea sendagarri zaiola dio Mircea Cartarescu idazle errumaniarrak. Egunerokoari lotuta bizi da, egiten dituen ametsen oharrak hartzeraino. Hain zuzen, azken 40 urteetan izandako ametsak ardatz hartuta idatzi du bere azken nobela: Solenoide.

Hamazazpi urte zituenetik, kaiera bat soinean duela bizi da Mircea Cartarescu idazlea (Bukarest, 1956); egunero idazten du oharren bat bertan. «Nire lagunik leialena da egunerokoa». Letretako Formentor saria jaso berri du Cartarescuk, eta elkarrizketekin nekatuta dagoela dio. «Irakurtzen al ditu norbaitek?». Zazpi poesia liburu eta hamabi eleberri argitaratu ditu. Eta 1990. urtetik 2003. urtera bitarte bere egunerokoan bildutakoak ere kaleratu ditu, bi aletan. Errumaniako idazle onenen zerrendan dago Cartarescu, eta Literaturako Nobel Sarirako hautagaien kinielan ere behin baino gehiagotan azaldu da bere izena.

Marian Ochoa de Eribe du Cartarescuk aldamenean. «Haren ahotsa naiz», esan du, irriz. Itzultzailea da Ochoa de Eribe, eta, Cartarescuren liburuak gaztelaniara itzultzeaz gain, kazetariekin dituen topaketa guztiak irensten ditu. Cartarescuren bitartekaria da. Ja! Bilboko umorezko literaturaren eta artearen nazioarteko jaialdian izan da idazlea.

Umorea ardatz duen Ja! jaialdira etorri zara. Zure obrak, ordea, gehiago dute seriotasunetik umoretik baino.

Nire obrak askotarikoak dira oso. Literaturaren eremu guztiak lantzen saiatzen naiz. Idatzi ditut liburu serioak eta tristeak, eta baita nire arimarako direnak ere. Baina haurrentzako liburuak eta umorezkoak ere sortu ditut. Adibidez, Frumoasele str?ine [Atzerritar ederrak, 2010] liburua umorezkoa dela iruditzen zait. Frantziara egin nuen bidaia bat du oinarrian, eta bidaian izan nituen desadostasun kulturalak bildu nituen eleberrian. Aitortuko dizut umore handiko pertsonatzat dudala neure burua. Asko gustatzen zait jendeak nire obrekin irri egitea. Hori bai, tristura eragitea ere gustuko dut, eta baita jendea hausnartzera behartzea ere.

Zeure buruari idazten diozula diozu.

Idazkuntzak badu sendagarria den alde bat. Iruditzen zait ditugun traumetatik askatzeko idazten dugula gehienetan. Hala gertatu zitzaidan Errumanian Travesti [1994] izenarekin argitaratu zen liburuarekin. Niretzat, sendagarria izan zen, psikoanalisi ariketa bat; liburua idatzi ondoren, barrenean nituen hainbat ezinegon baretu zitzaizkidalako. Finean, artea norberaren deabruak askatzeko era bat besterik ez da.

17 urte zenituenetik egunerokoa idazten duzu. Zure eleberrien oinarria ere badira bertan idatzitakoak?

Eguneroko bat izatea denei gomendatzen diedan zerbait da. Eta esango dizut: ez duzu idazlea izan behar halakoak egiteko. Uste dut guztiok behar dugula aitortzarako gune bat, bizkar bat negar egiteko, edo eremu intimo bat. Alde horretatik, egunerokoa da nire lagunik hurbilena. Are gehiago esango dut: ezin dut ulertu jendeak nolatan ez duen egunerokorik egiten. 17 urte nituenetik egunero idazten dut zerbait. Azken berrogei urteetako amets guztien oharrak ere bilduak ditut.

Hain zuzen, Solenoid-ek (2015), zure azken lanak, amets horiek ditu abiaburu.

Bai, hala da. Zuzen-zuzenean nire egunerokotik hartutako berrogei amets inguru azaltzen dira nobelan.

Frustratua dagoen idazle baten azaletik idatzi duzu istorioa. Autobiografikoa da?

Izan liteke. Lotsa eragiten dit idazlea izateak, konturatu bainaiz idazle izatearen lana gezur batean ardazten dela. Zehaztuko dut: zeure burua egunero irudikatu edo antzeztu behar duzu; izar baten rola hartzera behartuta zaude, eta, sarritan, zure izaerarekin bat ez datorren ezaugarriekin aurkezten zara jendaurrean. Neure buruarekin zintzoa eta koherentea izango banintz, publikatzeari utzi, eta neure buruarentzat soilik idatziko nuke. Berentzat idazten duten horiek dira, nire iritziz, idazle puruenak. Sentitzen dudan lotsa eta frustrazio horregatik edo koherentzia faltagatik sortu nuen Solenoid liburuko pertsonaia, nire ustez.

Zein da zuretzat idazle eredu ideala, beraz?

Bere buruarentzat idazten duena. Hau da, sistema sozialetik, arrakastatik eta diruaren sistematik kanpo dagoena. Hori litzateke nire alter ego-rik zintzoena.

Bakartzea edo sistemak irenstea. Dikotomia horretan mugitzen zara?

Bata eta bestea, biak daude ondo, nire iritziz. Albert Camus idazleak badu hilzorian dagoen pertsona bat irudikatzen duen istorio bat. Azken hatsean dela, hitz bakarra esaten du, baina momentu horretan inguratzen dutenek ez dute ulertzen zer esaten duen: solitaire [bakarti] ala solidaire [solidario]. Uste dut hitz biak esan zituela batera. Izan ere, mundua horretan oinarritzen da: bakartien arteko elkartasunean.

Errumanieraz idazten duzu; 23 hizkuntzatara itzuli dira zure lanak.

Margolarientzat koloreak diren gisan, autoreek behar-beharrezkoa dute hizkuntza. Baina badago ñabardura bat. Idazle batek bere hizkuntza bera duten irakurleentzat idazten duenean, dena doa ondo. Atzerriko publikoarentzat hitz egiten duzuenean aldatzen dira gauzak. Musikariek, eskultoreek eta margolariek, oro har, ez dute bitartekaririk behar. Edonork ulertuko du haien mezua, munduko edozein txokotan. Baina idazlearentzat zailagoa da hori. Guk beharrezkoa dugu interpretatzaile bat. Hau da: itzultzailea [keinua egin dio aldamenean duen itzultzaileari]. Autore bat atzerrian ezaguna izan dadin, bi gauza behar ditu: editore kartsu bat eta itzultzaile bat trebatua. Nik baditut biak, eta zortekoa naiz horregatik.

Euskarara ere itzuli zen horietako bat: Erruletazalea (Denonartean, 2011).

Atzerrian publikatzea garrantzitsua da idazle batentzat, esan dut lehen ere. Funtsezkoa da norberaren testuak irakurleengana iristea. Nire lanak itzuli dituzte hizkuntza handi eta boteretsuetara, eta baita hizkuntza txikiagoetara ere; euskarara, kasurako. Berdin zait bulgarierara edo frantsesera itzultzen diren, hartzaile bulgariarrak frantsesak bezain garrantzitsuak baitira niretzat. Mundu guztian daude liburuekin gozatzen duten herritarrak, eta horiengana iristea da edozein idazleren helburua. Nirea, behintzat, hori da.

Literatura «teratologia» dela idatzi zenuen Erruletazalea obran. Azalduko zenuke?

Prosan idatzi nuen lehen testua izan zen Erruletazalea. 23 urte nituen argitaratu zenean, eta maitasun berezia diot lehena izate hutsagatik. Noan harira: munstroen zientzia da teratologia. Eta Alfred Jarry poeta frantsesaren hitzak nire egingo ditut: «Edertasun bukaezina duen edozeri deitzen diot nik munstro».

Kezkatzen zaitu literaturaren egoerak?

Alde batera utzita gaur egungo gazteen irakurzaletasunari buruz dagoen eztabaida, aintzat hartu behar dugu literaturak bere bidea egiten duela beti. Eta, gainera, badago beste aldagai bat: orain jende gehiagok du irakurtzeko gaitasuna eta aukera. Horregatik, uste dut ez dugula askorik arduratu behar. Populazioaren %1ek irakurtzen duen bitartean, ondo goaz. Ez ditugu milioika ale publikatu behar; mundu honetan 100 pertsonak ulertzen bazaituzte, zorioneko pertsonatzat har dezakezu zeure burua.

Postmodernistatzat hartzen zaituzten arren, adiera horrekin lotzearen aurka azaldu zara. Zergatik?

Ni unibertsitateko irakaslea naiz. Eta, nire espezialitatearen barruan, hainbat liburu idatzi ditut. Guztien artean badago lan bat oso mardula postmodernismoari buruz. Liburua publikatu nuenean, postmodernismoarekin lotu ninduten, jarraian. Bi adiera ditu postmodernismo berbak gaur egun: filosofia eta praktika literarioa. Nik neure egin ditut praktika literarioak, gustu handiz. Baina beti egin diot uko filosofia postmodernoari, nazismoa bezain deshumanizatzailea iruditzen baitzait. Ez dut uste gizakia munduan dagoenik ondo pasatu eta hiltzeko. Balio humanistetan sinisten dut. Ez dut, inondik inora, neure burua postmodernistatzat hartzen.

Literaturako Nobel Saria jasotzeko hautagaien kinieletan izan zara behin baino gehiagotan. Aurten ez dute saririk emango, baina iragarri dute datorren urtean bi banatuko dituztela.

Aukera bikoitza dut datorren urtean, bai [irriak]. Datorren urtean argitaratuko da Solenoid liburua Suitzan, eta, akaso, horrek ugarituko ditu Nobela irabazteko ditudan aukerak. Nolanahi ere, ez dago nire lehentasunen artean. Ematen baldin badidate, jasoko dut, noski. Estoikotzat dut neure burua. Ez zaizkit nire eragin esparrutik kanpo dauden gauzak interesatzen. Sari hau ez dute jainkoek ematen, pertsonek baizik. Ondorioz, ezin dezakezu inolako ziurtasunik eduki.

Etorkizunerako proiekturik baduzu buruan?

Nire arazoa da proiektu gehiegi ditudala buruan [irriak] eta ez dakidala zeini heldu. Neure burua halako egoera batean aurkitu nuen azken aldian lau urte eman nituen zalantza artean. Hortaz, orain dudan helburu bakarra da aurrekoan izan nuena baino presa handiagoz aritzea.


Abokatua zela esan eta presoei iruzur egiteagatik atxilotu dute

Atxilotua sarri joaten zen epaitegietara preosen inguruko informazioa eta dokumentazioa lortzeko, batez ere preso atzerritarrena, eta horien artean bere biktimak aukeratzen zituen.

Poliziak abokatu faltsu bat atxilotu du Alacaten, ustez kartzeletako presoei iruzur egiteagatik. Atxilotuak aske geratzea lortuko ziela esaten zien diru truke, Lurraldeko Polizia-etxeak aditzera emandakoaren arabera.

Ustezko iruzurtiak 59 urte dauzka eta Belgikakoa da. Gaizkile ezaguna da eta epaitegietan zenbait auzi pendiente ditum iturri berberen arabera.

Atxilotua sarri joaten zen epaitegietara presoen inguruko informazioa eta dokumentazioa lortzeko, batez ere preso atzerritarrena, eta horien artean bere biktimak aukeratzen zituen.

Ondoren beraientzako lan egitea eskaintzen zien, eta diru-truke, aske geratzea lortuko zuela esaten zien.

Intrusismoa eta iruzurra

Aipatutako ituerrien arabera, atxilotuak 3.000 euro eskatu zizkion preso baten senide bati izapideak martxan jarri eta presoaren askatasuna lortzeko.

Senideek dirua ordaintzeari uko egiten bazioten, atxilotuak familiakoak eta presoa bera beldurtu egiten zituen laguntza barik kartzela-zigorra handiagoa izango zela esanda.

Ustezko iruzurtia Elxeko guardiako epaitegiaren esku utzi dute, intrusismo eta iruzur delituak egotzita.


Gasteizko Euskaraldiaren dokumentala estreinatuko dute urtarrilaren 9an

31 eta 45 urte bitarteko emakumea; horixe da Gasteizen Euskaraldian parte hartu duen pertsonaren profila.

Gasteizko Euskaraldiaren esperienzia jasotzen duen dokumentala urtarrilaren 9an estreinatuko dute, Oihaneder Euskararen Etxean. 11 baino +: Has Gasteizen euskaraz bizitzen dokumentalak Gasteizko Euskaraldia aitzakia bezala hartu du euskarak hiriburuan bizi duen egoera aztertzeko. "Horretarako, esparru ezberdinetako elkarrizketatuak hautatu ditugu: komunikabideak, euskaltegiak, bizilagunak... Oso marko anitza eta polita sortu dugu eta horregatik lau haizeetara zabaldu nahiko genuke egiten ari garen lan hau", azaldu du Mikel Ezkerro dokumentalaren ekoizleak.

Estreinaldiaren ostean, urtarrilaren 24an, Salburuko gizarte-etxean proiektatuko da dokumentala, 19:00etan, eta urtarrilaren 31n, Zabalganeko gizarte-etxean, 19:00etan.

Euskaraldia, datuetan

Gasteizen 12.975 pertsonek eman zuten izena Euskaraldian parte hartzeko, horietatik 8.337k ahobizi rola aukeratu zuten eta 4.638k belarriprest rola. Generoari erreparatuta, 8.156 emakume izan dira, 4.520 gizonezko eta 299 ez binario. Adinari begiratuz gero, 31-45 urte bitartean pilatzen dira parte hartzaile gehienak (5.422), 16-30 eta 46-60 urte bitartean pilatzen dira beste parte hartzaileen ia erdia 3.532 eta 3.333 partaide hurrenez hurren. 61 urtetik gorakoen parte hartzea oso txikia izan da, izan ere, 658 lagunek baino ez dute izena eman.

Auzoei begiratuta, Erdigunea izan da parte-hartzaile gehien batu dituena (1.409) eta justu beste aldean Errekaleor dago, auzo txikiena, 22 partaiderekin. Salburua eta Zabalgana auzoetan izandako presentzia nabarmentzekoa da, soziologikoki, euskalduna den populazio handiagoa baitute

Datu hauei erreparatuta, Euskaraldiaren parte hartzailearen profila ahobizi rola hautatu duen emakumea da, 31-45 urte bitartekoa.

Gasteizko datu soziolinguistikoei erreparatuta, gure hirian ahobizi eta belarriprest rola hartu zezaketen herritarren artean, hau da, 16 urtetik gorako euskaldun eta ia euskaldunen (81.000 inguru) %16ak parte hartu duela esan dezakegu.


Aramaioko jubilatuak Arriaga antzokian izan dira 'Sister Act' ikusten

Aramaioko jubilatuek Bilbora irteera egin zuten joan zen egubakoitzean. Arriaga antzokian izan ziren Sister Act ikuskizunaz gozatzen. Aurretik, Bilboko itsasadarrean paseoa egin zuten eta bazkari eder batez gozatu zuten. Jubilatuak gustura eta pozik itzuli ziren Bilbotik.


Berba barik hitz egiten kontatzen den istorio korapilatsua da 'Eunon'

Maskaradun aktoreekin eta testurik erabili gabe Apropox antzerki taldeak 'Eunon' lana aukeztu zuen Zabalotegin atzo. Kukubiltxon 20 urte daroan Iurgi Etxeberria da aktore nagusia eta sortzailea. Fermin eta haren amaren arteko harremanaz dihardu antzezlanak, maskaradun bi aktorerekin.

Aldizkako ikusle ez trebatuari, printzipioz behintzat, erraztasun gutxi planteatzen dizkio Eunon lanak, hasiera baten. Testu barik, logela soil baten bueltan eta akzioa egunerokotasun gatzgabean kokatuta, ikusleak harrapatzea erronka latza bihur daiteke itxura guztien arabera. Are gehiago, obraren pisu guztia maskaradun bi aktorek baldin badaramate, txintik esan gabe.

Keinuetan, erritmoan eta ikuslearen arretan dago gakoa eta Iurgi Etxeberria eta Juancar Arraiza antzezleek ongi maneiatzen dute jolasa; zailtasun eta muga horiek berak, ikuslearekin konektatzeko norantza biko zubi bezala erabilita. Ordubetean, doi-doi, amaren eta semearen arteko harremanez, komunikazioaz, bakardadeaz eta mendekotasunez hitzik gabe hitz egiteko erabiltzen dute Eunon antzerki-esperimentua.

Hitz barik, hitz eginez

Fermin da protagonista, ama alboko atean bizilagun duen seme emantzinpatua, eta harekin ama eta bien arteko hartu-eman korapilatsuetan nahasten den sagutxo jostaria (eskuekin manipulatua) ikusiko ditugu taula gainean.

Istorioak kontatzeko sarri ohitua gauden trama arin eta elkarrizketa bizi zalapartasuetara ohituegiak gaude agian eta Eunon, bere maskara, isiltasun eta keinuen jolasekin, iraultzailea da; istorio soil bat kontatzeko ikuslea elkarrizketa eta trama zorabiagarriekin bonbardatzeko ohitura daukaten lanen aurrean, bai behintzat.

Baretasun horretan eta karikaturatik gertu, ikusleak ispilua erraz aurkitzen du, tarteko maskara bat egonda ere.


Iker Irribarriak astelehenean ekingo dio buruz burukoari


Abuztua baino lehen aurkeztu beharko dira aurtengo dirulaguntza eskaerak

Iaz bezala, aurten ere deialdi bakar eta bateratua egingo du Arrasateko Udalak; hau da, udalerriko ia talde eta elkarte gehienek epe bera izango dute 2009ko dirulaguntzak eskatzeko.

Asteon onartu du Udal Gobernuak 2009ko dirulaguntzen deialdia: 868.870 euro, herriko elkarte eta taldeen artean banatzeko. Iazko kopuruarekin konparatuz gero, 10.000 euro pasatxoko jaitsiera dago aurtengo kopuruan.

Orain, deialdia Gipuzkoako Buletin Ofizialera bidaliko dute eta han argitaratu ostean, hilabeteko epea zabalduko dute eskaerak jasotzeko. Epe zehatza jakin barik, jeneralean, abuztuko oporraldiaren aurretik egin behar izaten dira eskaerok.

Eta adi ibiltzea komeni da. Izan ere, iaz bezala, aurten ere ia elkarte guztiek epe berean aurkeztu beharko dituzte eskaerak.

Eskabide orriak

Laguntzak eskatzeko eskabide orria bete beharra dago eta hori eskura daiteke herriko bost lekutan: Biztanleen Arreta Zerbitzuan, Gazte Informazio Bulegoan, Emakume Txokoan, Musakolako kiroldegian eta Arrasateko Udalaren webgunean (www.arrasate-mondragon.org).

Bi bide daude, berriz, eskaera horiek aurkezteko: Biztanleen Arreta Zerbitzuan edo Musakolako kiroldegian (kirolarekin lotutako dirulaguntzetarako).

Igogailuak eta eguzki plakak

Arrasateko Udaleko hamar sailek parte hartuko dute dirulaguntzen aurtengo deialdian.

Programei dagokienez, berriz, 25 dira, iaz baino bi gehiago; izan ere, bi ekimen berrirendako laguntzak izango dira aurten: igogailuak ipintzeko eta eguzki plakak ipintzeko dirulaguntzak, hain zuzen.

Giza beharretarako

Horrez gainera, laguntza orokorrak sailka begiratuta, adibidez, laguntza emango dute Gizarte Ongizate Sailean: erretiratuen elkarteendako, udal tasak ordaintzeko diru baliabide urriak dituztenendako, espetxean preso dauden pertsonen senideen garraio gastuetarako, garatzeko bidean lankidetza programak egiten dituzten gobernuz kanpoko erakundeei laguntzeko eta droga mendekotasunen eta beste mendekotasun psikologikoen tratamendurako.

Enplegu Sailetik, berriz, lanpostu berriak sortzeagatik laguntzak emango dizkiete enpresei.

Euskara ikasteko eta beste

Euskara Sailean, euskaltegietan euskara ikasten dabiltzanei, Udako Euskal Unibertsitatean parte hartzen dutenei edo, adibidez, errotuluak, irudi korporatiboa eta webgunea euskaraz egiten duten enpresa eta komertzioei emango dizkiete laguntzok.

Eta beste adibideren bat ipintzearren, gazte eta kultura elkarteendako, gizon eta emakumeen berdintasuna bultzatzeko edo ingurumenarekin lotutakoak bultzatzeko laguntzak izango dira.


Euskaraldiaren ekitaldiak Andoainen eta Urnietan

Larunbat honetan, irailak 22, goizeko 11:00tik aurrera Andoaingo Juanita Alkain plazan Euskaraldiari buruzko informazio postua ipiniko dute. Urnietan, bestalde, batzordea martxan jarri dute.

Deialdiak:

2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra, euskaraz hitz egiten edo ulertzen dugun guztion artean egin dezagun euskaraz. Euskal Herri osoan eta elkarrekin arituta, gure egunerokoan eragin genezake.

Nola egingo dugu?

Ondoko bi roletako bat har dezakezu hamaika egun horietan:

Ahobizi: "Ulertzen duenari euskaraz egingo diot, hark erdaraz erantzun arren. Ezezagunei lehen hitza, gutxienez, euskaraz egingo diet".

Belarriprest: "Egidazu euskaraz, nik ulertzen dut eta. Agian erdaraz erantzungo dizut, baina zuk niri euskaraz egitea nahi dut".

Andoainen dagoeneko Andoaindarra euskaraz webgunean izena eman daiteke. Aukera telematiko horrez gain, informazioa jaso edota izena eman ahal izango da larunbat honetan, irailak 22, goizeko 11:00tik aurrera Juanita Alkain plazan.

Urnieta

Urnietan Euskaraldia antolatzeko batzorde herritarra sortu da, eta astero ekimena abiarazteko bilerak egiten ari dira, Errekalde 1 kalean bilerak eginez. Asteazkenero biltzen gara, 19:00tan hasita. Laguntza ongi etorria da, eta parte hartu edo batzordearen norakoaren berri jakin nahi baduzu, urnieta@euskaraldia.eus posta elektronikora idatz ezazu edo eta 688 638 617 telefono zenbakira deitu. Sare sozialetan ere aurki gaitzakezu Euskaraldia Urnieta izenarekin.


Irakurtzera animatu du Olaberriko Udalak oparitxo batekin

OLABERRIA // Olaberriko udal liburutegian irakurketa kanpaina hasi zen, atzo. Urriaren 24an Liburutegien Nazioarteko Eguna dela eta, urriko astelehen guztietan gozoki bana oparituko diete erabiltzaileei: haurrei piruleta, eta helduei txokolatezko gozo bat. 15:30etik 19:00etara egongo da zabalik. Parte hartzen duten guztien artean, euskarazko liburuak ere zotz egingo dituzte.


Urdaibai, Bizkaiko traineru txapelduna; Orio, Gipuzkoakoa

Gipuzkoako emakumezkoen txapelketan, San Juan nagusitu da. Gizonezkoetan, Kaiku, Zierbena, Portugalete, Hondarribia, San Juan eta San Pedro ere sailkatu dira Euskadiko txapelketa jokatzeko.

Bizkaiko eta Gipuzkoako traineru txapelketek badute irabazlea. Urdaibai eta Orio dira Bizkaiko eta Gipuzkoako txapeldun berriak, hurrenez hurren. Bermeokoek 8 segundu atera dizkie Kaikuri, eta Oriokoak, 6 segundo bigarrenei, Hondarribiari.

Urdaibaik jarri du denborarik onena Lekeition: 19:32. 8 segundo geroago Kaiku heldu da; 25 geroago, Zierbena, eta 37 geroago, Portugalete. Horiek dira Euskadiko Txapelketa jokatuko duten Bizkaiko lau traineruak.

Zumaian, Orio irabazi du Gipuzkoako Txapelketa, 19:42ko denborarekin. Hondarribia izan da bigarrena, 6 segundoko aldearekin; San Juan, hirugarrena 29ko aldearekin, eta San Pedro, laugarrena 47ko aldearekin. Euskadiko Txapelketan egoteko sailkatu dira laurak.

San Juaneko emakumezkoen traineruak irabazi du Gipuzkoako Txapelketa. Hibaika, 5 segundora, eta Zumaia, 15era, izan dira hurrengoak.


Udaleku irekietan lan egiteko aukera

Udaleku irekietan Zestoan begirale moduan lan egiteko, lan poltsa ireki dute gaur. Maiatzaren 9ra arte egongo da izena emateko aukera. Argibideak eta eskaera orriak, Zestoako Udalaren webgunean daude.


27 urte igaro dira Green Day taldeak gaztetxe zaharrean bigarren kontzertua eskaini zuenetik

Egun, mundu mailan oso ezaguna den taldea da Green Day. 1991 eta 1993an ameriketatik Andoaingo gaztetxera jotzera joan ziren; gutxiengo batzuk mundu mailako talde hau entzuteko aukera eduki zuten.

1990ko apirilaren 13an aurkeztu zuten “39/Smooth” (Art of Ears Studios, Lookout Records) albumaren baitan Europa osoan zehar kontzertuak eskeiniz ibili ziren, tartean Laudioko eta Andoaingo gaztetxeetan, 1991ean lehenik eta 1993an ondoren, hurrenez hurren.


PSE-EEk posta bidezko botoa emateko bulegoa zabaldu du kale Nagusiko herriko etxean

Apirilaren 5eko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako posta bidezko botoa errazteko bulegoa martxan jarri du Hondarribiko PSE-EEren Udal Taldeak. Kale Nagusian kokatutako herriko etxean bertan emango dute sozialistek zerbitzu hori, gaur hasi eta martxoaren 26ra bitartean, 11:00etatik 12:00etara eta 17:00etatik 19:00etara.

Horrez gain, gaixo dauden herritarrei notario aurrean eman dezaketela botoa etxetik bertatik gogorarazi diete, eta kasu horretan ere herriko etxeak zerbitzua eskaintzen duela jakinarazi dute. Informazio gehiago eskuratu nahi duten lagunek 943646451 telefono zenbakira dei dezakete.


Itzuli handien doinuan

Etxeko egongelako txirrindularitzaren zalea da, taldeen estrategiak eta txirrindularien izaera aztertuz gozatzen duten horietakoa. Gainera, inbidiaz begiratzen die, askok oholtza gaineko bere bat-bateko jarduna miresten duten bezala.


Udako denboraldia hasi da gaur Kaputxinoetako igerilekuetan

Bihar irekitzea aurreikusi bazuten ere, Kaputxinoetako udal igerilekuak gaur goizean ireki dituzte, udako denboraldirako. Osasun araudiaren baldintzak egoki betetzen dituela eta, lehenago irekitzea erabaki dute Ordutegia 11:00etatik 21:00etara izango da, egunero.


II. Manu Muriel futbol txapelketa

Joan zen larunbatean II. Manu Muriel futbol txapelketa jokatu zen Arratzaingo futbol zelaian Billabona FKEk antolatuta. Gaztetxoak gogotsu aritu ziren lehian, hamabi talde ezberdineko futbolariak. Eguerdian omenaldi goxo bezain hunkigarria eskaini zioten orain bi urte zendu zen Manu Murieli eta haren familiari:

Argazkiak

Danena eta Ostadar taldeen artean jokatu zen finala arratsaldeko 19:00etan. Harmailak jendez gainezka, penaltien bidez erabaki zen irabazlea: Zizurkilgo Danena taldea. Billabona FKEko kideek irabazlea zoriontzeaz gain, txapelketa antolatzen lanean aritu ziren 50 pertsonak nahiz parte hartu zuten taldeak eskertu nahi ditu. Hirugarren edizioari begira jarri dira dagoeneko.


Aguirre: 'Erkidegoen arteko zorraren banaketa txapuza bat da'

Ekonomia sailburuak azpimarratu duenez, "Rajoyk bultzatutako politika ekonomikoak hazkunderik ez izatera kondenatuko gaitu eta bide horretan ez du Jaurlaritzaren laguntzarik izango".

Espainiako Gobernuak zorra erkidegoen artean banatzeko aukeratu duen modua "txapuza estratosferikoa" dela esan du Carlos Aguirre Ekonomia sailburuak. Ildo berean, defizitaren banaketa ere gogor kritikatu du.

"Rajoyk bultzatutako politika ekonomikoak hazkunderik ez izatera kondenatuko gaitu eta bide horretan ez du Jaurlaritzaren laguntzarik izango", nabarmendu du Radio Euskadin egindako elkarrizketa batean.

Joan den asteartean autonomia erkidegoen zorpetze muga ezarri zen kontseiluan parte hartu zuen Aguirrek. Esparru horretan Jaurlaritza Espainiako Gobernuarekin elkarlanean ari dela gogoratu eta bilera horretara Euskadiren interesak defendatzera joan zela azpimarratu du.

Bi gobernuen artean akordio batera heltzeko aukerari buruz galdetuta, Aguirrek esan du Jaurlaritzak ez duela inolako hitzarmenik sinatuko, zorpetze mugarekin ados ez dagoelako eta plan horretan Euskadiren kalterako elementuak daudela uste dutelako.

"Akordio baterako heltzeko, lehendabizi aurrekontuaren egonkortasunerako helburuak betetzeko baldintzak dauden zehaztu behar da, baita gure politikak ezartzeko baldintzak dauden ere", azaldu du.

Bestalde, kontu publikoak argiak ez direla esanez EAJk Jaurlaritzari egindako kritikak ere izan ditu hizpide eta horrelako adierazpenak entzutean "harritu" egiten dela esan du.

Jaurlaritzaren webgunean begiratzeko gomendatu dio EAJri, "aurrekontu guztien likidazioak bertan daudelako". "Zehaztutako epeetan ordaintzen duen erkidego bakarra Euskadi da eta, bestela, esan diezagutela zein den ordaindu gabe dagoen faktura", erantsi du.


'Aitortza eta justizia' eskatu dute Basaurin indarkeria matxistaren biktimek

Guztira 72 izar more eskegi dituzte udaletxe aurrean dagoen zuhaitzean, aurten estatuan gizonezkoek hildako emakume eta adin-txikiko bakoitzeko bana.

Basaurin "zuen argia gogoan" mezua zabaldu du lau haizetara Zure ondoan elkarteak, 2017an, indarkeria matxistaren biktimak omentzeko egin duen ekitaldian.

Guztira 72 izar more eskegi dituzte gaur goizean, udaletxe aurrean dagoen zuhaitzean, aurten estatuan gizonezkoek hildako emakume eta adin-txikiko bakoitzeko bana. Dozenaka pertsonek hartu dute parte ekitaldian, tartean indarkeria matxistaren biktimak.

Aitortza, justizia eta erreparazioa eskatu dute egunerokotasunean bizirauten dabiltzan biktima horientzat. Halaber, indarkeria matxista jasateagatik lotsatu egin behar dutela dirudiela adierazi dute biktimek, eta adierazpen hori justizia erakundeei eta gizarteari luzatu diete.

Salatzen dutenez, justizia arloko eta erakundeetako profesional askok ez dute arazoa behar bezala ezagutzen, beraz, ezin diete informazio egokia eman eta ezin dute ulertu biktimek bizi dutena. Ondorioz, bere egoera frogatu beharrean sentitzen direla azpimarratu dute.

Egoera horren aurrean, emakume askok atzera egiten dute salaketa jartzeko orduan. Bizitako sufrimenduari, auzibidean jasandakoa frogatu beharra eta bide horretan sentitzen duten bakardadea gehitu behar zaizkiolako.

Etorkizunerako desio argi eta garbia dute: izar bat bera ere jarri beharrik ez izatea.

----------------------------------------------

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Milk

Asteburu honetan Milk filma ikusi dut, zeinak kontatzen baitu Harvey Milk gay liderraren historia. Filma Elorriora etorri zenean, ez nintzen joan ikustera, trailerra ez zitzaidan-eta gustatu, kitsch samarra aurkitu nuen. Orain, berriz, filmean murgildu naizenean, ona iruditu zait.

Intolerantziaren aurkako aldarria, horixe da Milk filma, eta bertan Sean Penn aktoreak antzezpen sendoa egiten du.

Nire harridurarako, beste pertsona ospetsu bat aurkitu dut pelikulan: George Moscone, San Frantzisko hiriko alkate izandakoa, zeina, Harvey Milk bezala, Dan White ikuskatzaileak hil baitzuen. Banuen Moscone zentroaren berri, hantxe egiten baitu Apple enpresak aurkezpen asko, baina ez nekien nondik zetorkion izena.

Inoiz aukerarik baldin baduzue film hau ikusteko, baliatu aukera, merezi du-eta.


Orduak aurrera joan ahala, hobetzera

Eguzkia atera eta hego haizea izango da.

Goizetik, pixkanaka-pixkanaka behe-hodeiak desagertu eta atertu egin du eta orduak aurrera joan ahala hobetzen joango da. Haizea ekialdetik finkatuko da, hodeiak deseginez, eta eguzkia izango da nagusi. Gerora, haizea hegoaldera aldatuko da eta tenperaturak ere gora egingo du: gutxienez 15 gradu egingo ditu eta gehienez 23 gradu.

Haize aldakorrak itsaskirria eragingo du, baina aurreko egunetan baino apalagoa. Ipar-mendebaldeko hondoko itsasoak metro beteko olatuak altxatuko ditu. 09:53an eta 22:23an izango dira itsasbeherak, eta itsasgora, berriz, 16:17ean.


Ivanovicek zuzenduko du Baskonia gaur, Euroligan

Entrenatzaile montenegroarrak hirugarren aldiz hartuko du Gasteizko taldea. Berlinen du partida, Albaren aurka


Mendiburu eta Olano omenduko dituzte aurten Marino Lejarreta Klasikoan

Marino Lejarreta Klasikoaren 4. edizioa egingo dute urriaren 7an, Ordizian, Txapel Gorri elkarteak antolatuta. Aurten, Ramon Mendiburu eta Abraham Olano txirrindulari ohiak eta EiTB izango dira omenduak. Aurten gainera, parte-hartze marka guztiak hautsiko ditu probak; guztira, 455 txirrindulari etorriko dira, 91 taldetan banatuta. Antolatzaileek, parte hartuko duen emakume kopurua ere azpimarratu nahi izan dute; izan ere, emakumezko txirrindulariz osatutako 9 talde ariko dira (iaz 5 izan ziren), eta talde mixtoetan ere ariko dira emakume gehiago.

Probak belaunaldi ezberdinetako txirrindulari ezagun ugari elkartuko ditu aurten ere. Marino Lejarretaz eta Abraham Olano omenduaz gain, Arsenio Gonzalez, Igor Astarloa, Pavel Tonkov, Ezequiel Mosquera, Jose María Ahedo, Roberto Laiseka, Jokin Mujika eta Aitor Osa ere ariko dira, besteak beste. Baita Mikel Gaztañaga, Aitor Perez Arrieta, Zugaitz Ayuso eta Garikoitz Bravo goierritarrak ere.

Ibilbideari dagokionean, 31,7 kilometroko erlojupekoa izango da. Taldeak Ordiziako Gudarien etorbidetik abiatuko dira, 09:45ean abiatuta, bi minutuko tartearekin. Helmugan berriz, 10:30etik aurrera espero dute lehen taldea.

[AGIRIA] Taldeen eta txirrindularien zerrenda osoa


1929ko maiatzak 16, Iurreta eta Berrizko dantzariek Madrilgo Monumental zineman dantzatu zuten eguna

Egunkarietako orduko kronikek diote oso ekitaldi txalotua izan zela.

Jon Irazabal historialariak gogoratu eta kontatu du efemeridea. 1929ko maiatzean, Berrizko eta Iurretako dantzariak Sevillara joan ziren euskal abesbatza eta dantzekin osatutako muntaia bat eskaintzera. Eurekin batera joan ziren Donostiako eta Bilboko koralak, Sekundino Esnaola eta Jesus Guridi euren zuzendariekin. Muntaia guztiaren zuzendari lanak Sorozabal maisuak burutu zituen.

Sevillan lau emanaldi burutu zituzten. 'Exposición Iberoamericana'-ko zabalkundeko ekitaldian, katedraleko 'Patio de los Naranjos' izeneko tokian eta Espainiako plazan aritu ziren.

Kultur ikuspegitik pozgarria izan zela diote baina ekonomikoki porrot bat. Hainbat kultur eskaintza izatea egun berean, propaganda forma kaskarrean burutzea eta beste arazo batzuk zirela medio emanaldiak ez zuten izan jendean esperotako oihartzuna.

Etxerako bidean erabaki zuten Madrileko 'Hogar Vasco' elkarteak egindako eskaintza kontutan hartzea eta hiriburu hartan ere emanaldi bat eskaintzea. Maiatzaren 15ean heldu ziren Sevillatik Madrilera. 16an burutu zuten euren ekitaldia Madrileko Monumental zineman. Ekitaldi honetan, ohiko programaz gainera, Ricardo Villa maisuaren gidaritzapean zegoen Madrileko Udal Bandaren partaidetza izan zuten.

ABCko kazetariak adierazten du oso txalotuta izan zela berriztarrak eta ijorretarrak eskainitako ezpatadantza. Jaialdia Gernikako Arbola kantatuz bukatu zen. Hurrengo egunean etxera itzuli ziren.


Sekun Badiola Alzaa omendu du Artibai Judo Taldeak

33 urte eta gero, Badiolak Artibai Judo Taldeko lehendakari izateari utzi dio. Eta lehendakaritza uzteaz batera, judoka legez ere erretiratu egin da. 33 urte hutsaren hurrengoa ez direnez, taldeko kideek urte horietan guztietan egindako lana eskertu nahi izan diote, eta omenaldia egin diote gaur [martxoak 3] Ondarroako Guzur Etxean.

Artibai Judo Taldeko kideez gain, han izan dira baita ere Badiolaren emaztea eta bestelako senideak. “Oso ondo pasatu dut taldean, gustura aritu naiz, benetan. Talde jatorra zarete; judoa praktikatzen jarraitzeko esan nahi dizuet”, esan du Badiolak, hunkituta. Omenaldia xumea bezain polita izan da. 33 urtean egindako lana aitortzeko, taldeak plaka bat oparitu dio. Horrez gain, urpekaritza praktikatzeko trajea ere oparitu diote.

Luis Ferreñok hartu du orain taldeko lehendakaritza, eta harek ere hitz batzuk eskaini dizkio Badiolari. “Mila esker egin duzun guztiagatik. Momentu onak eta txarrak bizi izan ditugu, eta beti egon zara hor. Judoka legez, elegantea eta konstantea izan zarela esan behar da. Mila esker, Sekun!”.

Hunkituta, Badiolak han bildutako guztiei eskerrak emanez amaitu du ekitaldia.


Txikiak diren artean

Aspaldian entzun gabeko txiste batek hartu dit gogoa asteon: bazen behin goiko mendietatik beheko larreetara jaitsita zebilen artzain bat. Ardi jendea begiratzen zegoen batean, loak hartu zuen. Itzarri zenerako trenbideraino joanak ziren, hain adur txarraz non trena pasatu zen une hartan berean. Zer gertatu zen, zeuen buruan ikusi duzue.

Kontua da handik denbora batera hirira joan beharra izan zuela. Eta han zebilen paseran, bat-batean irten beharrean jarri zitzaizkionean begiak. Gorri hotsean sartu zen jostailu dendara. Buelta eta buelta, tren txiki bat zebilen erekusleihoan. Inor konturatzerako han zen gure artzaina, makila aidean. Ri-rau, laster eman zion akabua haren txu-txu hotsari. Dendaria hurreratuta: «Baina, baina, burutik egin zaizu ala?». «Burutik?», erantzun zion, «hauei txikitatik erakutsi behar zaie! Txikitatik!».

Berritasunaren eta atabismoaren arteko borrokaldi erdi-estaliko honetan, zakarkeriak gorabehera, ez da zaila egurrarekin identifikatzea. Terrorismo jihadista delakoarekin zerikusia izan dezaketen pertsonak atxilotzen dituzten aldiro hedabide batzuek bilatu nahi dutena, hain zuzen. Aste honetan ikusi dugu Bilbon Samir Mahdjub aljeriarrarekin; 650 euroko laguntza jasotzen zuela nabarmendu da lerroburuetan. Gauza bera orain hilabete batzuk Donostian itxian sarturiko E.M.K.Y. marokoarrarekin. Orduan ere Jaurlaritzatik Diru sarrerak Bermatzeko Errenta kobratzen zutela nabarmendu zen. Atzo azkena, Gasteizen: «laguntza sozialetatik bizi zen».

Esan gabe esaten dena zait hemen ere larriena: aurrez ez dakigu zein diren Estatu Islamikorako lanean dabiltzanak, baina badakigunez «pobreen laguntza hori» kobratzen dutela, nonbaitetik hasi behar eta har dezagun makila eta zanpatu trena txikia den artean.

Zer iradokitzen ari diren salatuz gero, hori bai, beti esan ahal izango zaigu datu objektibo bat baino ez dela.


San Mamesen agurraren saio bereziak, EiTBnahieran atarian

100 urte ondoren agur esan duen futbol zelaiaren historiari buruzko erreportajeak eta Realak egin duen denboraldi bikaina laburbiltzeko saioak ikusgai EiTBnahieranen.

EiTBnahieran atariak azken egunetan Euskal Telebistak Athletic eta Realaren inguruan prestatu dituen saio bereziak bildu ditu. Ikusleen eskura daude 'San Mames. 100 urte', 'San Mameseko arima', 'Reala Europara' eta 'Europa txuri-urdinez' erreportajeak. Horrez gain, San Mamesen Athletic eta Bizkaiko selekzioaren artean jokatutako azken partida ere ikusi daiteke.

'San Mameseko arima'

Digytal etxeak ekoiztu duen 'San Mameseko arima' dokumentalean, lehen aldiz, talde zuri-gorriaren historiako hainbat pasarte birsortu dituzte aktore eta figuranteen bitartez. Antzezpen horiek izen handiko protagonistei egindako elkarrizketekin tartekatuko dituzte, artxiboko eta egungo irudiak ere erabiliz.

Garaian garaiko protagonistek emango diete sarrera antzezpen horiei. Besteak beste, Carmelo Cedrun, Jose Angel Iribar, Koldo Aguirre, Rafa Alkorta eta Manolo Delgado jokalariek, izen handiko kazetariek, Elias Mas arkitektoak eta Rafael Aguirre teologoak hartuko dute parte.

San Mamesen historian barrena egingo dugun bidaia magiko honetan Pichichi handiaren ahotsa izango dugu lagun kontakizunean.

'San Mames. 100 urte'

ETBko kirol erredakzioak egin du 'San Mames. 100 urte'. Dokumentalak denboran atzera egingo du eta, San Mames desagertu arren, gure oroimenean betiko egongo diren partidu horiek gogoratuko ditu.

Neurketa historiko horietako protagonistek, Rafa Iriondo, Jose Luis Bilbao, Carmelo Cedrun, Ignacio Uribe, Jose Angel Iribar, Jabo Irureta, Javi Clemente, Julen Guerrero eta taldeko gaur egungo presidenteak, Josu Urrutiak, zelaiaren inguruko oroimenak, istorioak eta anekdotak kontatuko dituzte. Betiko gordetzen den dokumental horietakoa izango da hau.

'Reala Europara'

Euskal Telebistako kirol erredakzioak prestatu du 'Reala Europara' erreportajea. Saioaren lehen zatian, Realak bere historian Europan zehar egindako ibilbidea errepasatuko du, hastapenetatik azken partaidetzara arte. Garaian garaiko protagonistekin mintzatuko dira. Bizitako esperientziak gogora ekarriko dituzte Dioni Urreizti, Jose Mari Martinez, Jesus Mari Satrustegi, Juanan Larrañaga, Mikel Loinaz, Agustin Aranzabal, Aitor Lopez Rekarte eta Javi de Pedro jokalari ohiek.

Bigarren zatian, aurtengo denboraldiaren errepaso zabala egingo dute eta momenturik onenak berreskuratuko dituzte.

'Europa txuri-urdinez'

Realeko jokalarien inguruan lagun koadrila bat direla esaten da. Euren artean dagoen lagunarteko giro hori ezinbestekoa izan dela lortu duten saria eskuratzeko. Eta hori islatu nahi izan du Orio ekoiztetxearen 'Europa txuri-urdinez' dokumentalak. Zuhaitz Gurrutxaga izango da aurkezlea, orain dela 10 urte Realak Champions-a jokatu zuen azkeneko aldian taldean egon zena. Dokumentalaren funtsa Realeko jokalari desberdinak euren afizio, hobby eta futbol zelaitik at dituzten zaletasunetan ikustea izango da, eta hori guztia umore askorekin.

David Zurutuza, Ion Ansotegi, Markel Bergara, Imanol Agirretxe, Mikel Gonzalez eta Xabi Prioterekin izan da Zuhaitz Gurrutxaga.


Gizon bat atxilotu dute Tuteran, adingabe bat erasotzen saiatzeagatik

Foruzaingoak esan duenez, ekainaren 7an izan zen ustezko erasoa, eta 10ean atxilotu zuten 28 urteko mutila.

28 urteko mutil bat atxilotu dute Tuteran, adingabe bati sexu erasoak egiten saiatu zelakoan.

Foruzaingoak jakitera eman duenez, ekainaren 7an izan zen ustezko erasoa, eta handik hiru egunera atxilotu zuten gizonezkoa, sexu eraso saiakera delitua egotzita.

Adin txikiko neskak salatu zuenez, ekainaren 7an, etxera bidean zihoala, atzetik gizon bat segika zuela ohartu zen. Bebarrura sartu zenean, ustezko erasotzailea gainera joan zitzaion eta ukituak egiten saiatu zen. Neskak ihes egitea lortu zuen.

Salaketa jarri zuen, eta emandako deskripzioari esker, Foruzaingoak ustezko erasotzailea atxilotu zuen. Antza, aurrekariak ditu, antzeko delituekin lotuta.

__________________________________________________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Manolo Salmeronen erakusketa Legazpiko Juan Kruz ile-apaindegian

Legazpiko Juan Kruz ile-apaindegian Manolo Salmeron Ferronen margolanak jarri dituzte ikusgai. Salmeron delineatzailea izan zen lanbidez, baina oso gaztetatik artea eta kultura oso gustukoak ditu. Umetatik margotzen du, kultur etxean pintura ikastaroak eman zituen, zineklubaren sortzaileetako bat izan zen eta Burdinola elkarteko kidea da.

Juan Kruz ile-apaindegian hamahiru margolan jarri ditu. Gehienak olioz margotutako paisaiak dira, baina hiru bodegoi eta erretrato bat ere badaude. Gainera, karpeta bat eraman du bere marrazkiekin. Bakarkako bere lehen erakusketa da.


Etxarrik liderrari irabazi zion eta Lagun Arteak hiruna berdindu zuen Beriainekin

Preferente maila. 19. jardunaldia: Etxarri Aranatz 1 – Bidezarra 0 / Lagun Artea 3 – Beriain 3

San Donato zelaian gogor jotzen zuen haizeak baldintzatu zuen Etxarri Aranatz eta Bidezarra liderraren arteko partida. Lehen zatian Bidezarrak haizea alde izan zuen. Hori nabaritu egin zen, etxarriarrei aurrera egitea kosta egiten zitzaielako. Hala ere, Etxarrik ongi defendatzen jakin zuen. Etxarrik gola egiteko aukera argi bat izan zuen, baina baloia ez zen sartu, eta Bidezar taldeak pare bat jokaldi argi izan zituen, baina Gorriz atezainak ongi gelditu zituen. Bigarren zatian Etxarri dominatzera pasa zen. Horrela, 59. minutuan Goikoetxeak Etxarri aurreratu zuen. Hortik aurrera Bidezarrak ez zuen apenas arriskurik sortu eta 3 puntuak Etxarrin gelditu ziren.

Lakuntzan, bestalde, Lagun Arteak garaipena eskura izan zuen, 3 eta 1 aurreratua egon baitzen Lakuntzako taldea, baina, azkenean Beriainek hiruna berdintzea lortu zuen. Lehen zatian Lagun Artea izan zen jaun eta jabe. Odonek, 24. minutuan, eta Davilak, 43. minutuan Lagunen aldeko bi gol sartu zituzten lehen zatian. Baina gauzak zeharo aldatu ziren atsedenaldiaren ondoren, bigarren zatian Beriainek partida kontrolatu baitzuen. Bigarren zatia hasi eta berehala, Lagun Arteako atezainak izandako zorigaiztoko jokaldi batean baloia ate propioan sartu zen. Horrela, Beriain partidan sartu zen. 75. minutuan Lagun Arteako Danik hirugarren gola sartu zuen, baina handik minutu pare bateara bigarren gola sartu zuen Beriainek. Partidaren denbora beteta, garaipena etxean geldituta zirudienean, 91. Minutuan Beriainek hirugarren gola sartu zuen, partida berdinduz. Horrela, aurreikusi gabeko puntu banaketarekin despeditu zen lehia. Garaipena esku-eskuan izanda, puntu batekin konformatu behar izan zuten lakuntzarrek.

Preferente mailako liderra Bidezarra taldea da (43 puntu). Lagun Arteak hirugarren postuan jarraitzen du (31 puntu) eta Etxarri Aranatz 6. postuan dago (28 puntu). Asteburuan Bidezarra liderraren etxean jokatuko du Lagun Arteak, Noainen, eta Etxarri Aranatzek sailkapenean azkena den San Andres taldea hartuko du.


Dantzariena izango da protagonismoa Euskal Jaiaren edizio berrian

Maiatzaren 27an izango da ospakizuna eta gutxienez 5 dantza taldek parte hartuko dute.

Aiara Dantza Taldeak eta Ohitura Elkarteak zabaldu dute dagoeneko Euskal Jaiaren egitarau osoa. Prestatu duten ospakizunean dantzak izango dira nagusi:

10:00 // Dantzarien elkarretaratzea

10:30 // Kalejira

12:00 // Dantzaldia plazan Udaberri (Tolosa), Oberena (Iruñea), Trabudu (Astrabudua), Ubixeta (Orozko) eta Aiara (Amurrio) taldeek parte hartuko dute.

13:30 // Haur dantzarien jolasen eta bazkariaren txanda helduko da eta dantza poteoa helduentzat.

15:00 // Bazkari herrikoia San Anton plazan. Tiketak Reforreko Gimnasioan, Alanbiken eta Txokogorrin egongo dira salgai.

18:30 // Tio Tenonen semeak taldearen dantza ikuskizuna Juan Urrutia plazan.

20:00 // Erromeria Patxi eta Konpainiarekin.

Antolatzaileek deia zabaldu dute jendea baserritarrez jantzi dadin eta ikurrina balkoian eskegi dezaten.


Zinema kritika: ‘Another day of life’

Zigor Etxebeste, zinema kritikaria / Zinea.eus

Zuzendariak: Raul de la Fuente eta Damian Nenow

Urtea: 2018

Herrialdea: Espainia – Polonia – Belgika – Alemania

Kazetaritzan letra larriz idatzi beharreko izen bat da Ryszard Kapuscinski (1932-2007), munduan zehar bizi izan zituen gatazken erreportaje eta idatziekin berriemailearen irudia zeharo eraldatu baitzuen XX. mendeko azken hamarkadetan. Bere lanik aipagarrienetariko bat Jeszcze dzien zycia (Beste egun bat bizirik) da eta bertan Kapuscinskik 1975ean Angolan bizitako denboraz dihardu.

Garai latza eta gogorra izan zen: Angolak Portugaletik independentzia lortu berri baitzuen 400 urteko kolonizazioaren ostean, eta kazetari poloniarrak bertan egon behar zuela sentitu zuen. Hala ere, independentziak ez zuen bakea ekarri eta Afrikan luzeen iraun duen gerra zibila hasi zen orduan (2002ra arte ez zen amaitu).

‘Arrazako’ kazetari izanik, Luanda hiriburuan lur hartu zuen 1975ean. Angolar gatazkan bete-betean sartu zen horrela, pertsonaia ugari eta erakargarriekin topatuz (beste kazetari batzuk, bando desberdinen gerrillariak, militar boteretsuak,…). Guzti honen emaitza 1976an argitaratutako liburua da, baina kazetariak modu oso pertsonalean idatzi zuen, eta erreportaje hotzaren mugak gaindituz, beste ezaugarri ederrago eta poetikoagoak gehitu zizkion.

Raul de la Fuente nafarrak eta Damian Nenow poloniarrak beren indarrak elkartu dituzte Kapuscinskiren lana film batean bihurtzeko, baina sortu dutena ez da ekoizpen arrunta, aparteko obra baizik. De la Fuentek zine dokumentalean duen esperientzia [gogoratu Nomadak TX (2006) dokumentala eta Goya saria jasotako Minerita (2013) film laburra] Nenowen animazio bikainarekin elkartu eta urteetan lanean egon ostean Another Day of Life maisu lana sortu dute. Aurten Cannesko Zinemaldian lehiaketaz kanpo eman zuten kritika ezin hobeak jasoz. Annecyko Animaziozko Zinemaldian eta Donostia Zinemaldiaren Perlak sailean ere egon zen, non Publikoaren Saria eskuratu zuen. Berriki animazio saileko Goya saria jasotzeko hautagai izendatu dute (zergatik ez dute Black Is Beltza ere izendatu?) eta hori gutxi balitz, iragan igandean Europako Zine Sarietan urteko animaziozko film onenaren saria jaso zuen.

Another Day of Life filmak bi modutan erakusten dizkigu kazetari poloniarraren bizipenak Angola gatazkatsu hartan, animazio eta irudi erreala modu oso originalean tartekatuz. Eleberri grafikoaren antzeko animazioa lehenaldiko gertaeretarako erabiltzen da, eta irudi erreala gaur egungoetarako. Gehienbat filma animazioak osatzen du, baina egungo irudiek (Angolako paisaiak, angolar biztanleak, artxiboko irudiak, Kapuscinskik ezagututako pertsonak 40 urte geroago elkarrizketatuak,…) ukitu bitxia ematen diote, sinesgarritasun berezi batez guztia hornituz. Adibidez, Carlota edo Farrusco pertsonaiak animaziozkoak izatetik irudi errealera igarotzen direnean (artxibozkoan edo egungo irudietan), zerbait zoragarria gehitzen zaio filmari, baina ez du horregatik errealitate izpirik galtzen.

Aurreiritziek animazioari min asko egin diotela esan beharra dago, eta sarritan kontatzen denaren errealitatea mugatzen ohi dute, kontutan hartu gabe zinean emozioak eta istorioak kontatzeko bidea anitza dela (ikus-entzunezkoa beti artifizio bat da, bai animazioan, bai irudi errealean). De la Fuente-Nenow bikotearen filma abenturazkoa da, baina baita ere akzioduna, politikoa, onirikoa, gogoetatsua, morala, eta zergatik ez, dibertigarria. Zuzendariek hibridazioaz ere hitz egin dute, «animaziozko film luze dramatiko eta estilizatu» bat dela aipatuz. Dena dela, Another Day of Life zer den bilatuz gero, filmean bertan erabiltzen den confusao topatuko genuke, nolabait Angolan (eta hedaduraz, Afrikan) dagoen egoera kaotiko eta nahastea modu zehatzean laburbiltzen baitu. Benetan, ez galdu film zoragarri hau.


Korrikarekin urteko errekorra lortu du Goiena.net-ek

Korrika 18 gure bailaratik pasa zen atzo, eguena, eta milaka debagoiendarrek parte hartu zuten. Den-denaren jarraipena egin zuen Goienak eta batutako materiala sarean zintzilikatu, azkar. Berehalakoan etorri ziren egindako ahaleginaren fruituak ere: bideoak eta argazkiak oso ikusiak izan dira eta goiena.net-ek urteko errekorra lortu du: 34.289 orri bisitatu ziren atzo, egunean zehar; eta 7.671 lagunek bisitatu zuten gure webgunea. Bestalde, Goienaren Vimeoko kontura atzo igotako Korrikako bideoak 3.600 bider ikusi dira. Hau ere errekorra! Polita izan da, beste behin, euskararen alde egindako lana eta, zer esanik ez, herritarren erantzuna. Hurrengoan ere hor izango gaituzue. Goienaren izenean, mila esker!


Athleticek galdu egin du eta Europarako txartela oparitu dio Levanteri

Talde zuri-gorria makal ibili da defentsan eta 3-0 galdu du. Golak erraz sartzen utzi dizkio aurkariari. Ghezzalek sartu ditu lehen bi golak eta hirugarrena Farinosek sartu du penaltiz.

Hasieratik argi ikusi zen Levante zela jokoan gauza gehien zituena. Dena den, partidako lehen 45 minutuak txarrak eta ia gol aukerarik gabekoak izan ziren. Bi taldeetako bat ere ez zen gol aukera argiak sortzeko gai izan eta bazirudien lehen zatia golik gabeko berdinketarekin bukatuko zela. 44. minutuan, ordea, Athleticek kale egin zuen defentsan, Iraizozek ere irteeran eta Ghezzalek atezainaren gainetik baloia loratu eta 1-0ekoa sartu zuen. Emaitza horrekin (1-0) iritsi zen partida atsedenaldira.

Marcelo Bielsa oso haserre ikusten zen bere taldeak eskainitako jokoarekin eta hobetzeko asmoz, Llorente eta Javi Martinez atera zituen Iturraspe eta Toquero kenduta. Aldaketek ez zuten Athleticen jokoa hobetu. Levante indartsu zelairatu zen eta nagusi izan zen.

Horrela, 68. minutuan Ghezzalek 2-0koa sartu zuen. Jokaldian ikusi zen zuri-gorriek ez zutela intentsitate handiegirik jarri defentsako lanean eta Levantek ez zuen barkatu. Bigarren gola hartuta ere ez zuten aldeak murrizteko ahalegin handiegirik egin eta 88. minutuian, zuri-gorrien gau txarra biribiltzeko Amorebietak penalti argia egin zuen area barruan baloia eskuarekin moztuta. Farinosek jaurti zuen penaltia eta 3-0koa sartu zuen.

Fitxa teknikoa:

3 - Levante: Keylor Navas; Pedro Lopez, Ballesteros, Cabral, Juanfran, Iborra, Xavi Torres, Valdo, Barkero (Farinos, 76. min), Botelho (David Navarro, 89. min) eta Ghezzal (Juanlu, 80. min). 0 - Athletic Club: Iraizoz, Iraola, Ekiza, Amorebieta, De Marcos, Susaeta, Iturraspe (Javi Martinez, 46. min), Ander Herrera (Gabilondo, 64. min), Muniain, Ibai Gomez eta Toquero (Llorente, 46. min). Golak: 1-0, 44. min: Ghezzal. 2-0, 68. min: Ghezzal. 3-0, 88. min: Farinos, penaltiz. Epailea: Clos Gomez.


Abadiño Ak indartsu ekin dio goma gaineko txapelketari

Aurreikuspenak betez, Abadiño Ak nagusitasunez hasi du Euskal Herriko Goma Gaineko Sokatira Txapelketa. Berrizko kiroldegiko saioan 18 puntu batu zituen, bigarren eta hirugarren geratutako Ñapurri eta Sokarri taldeek baino sei gehiago.

Zapatuan, Berrizko kiroldegian, Euskal Herriko txoko guztietatik etorriatako zazpi talde izan genituen aurrez aurre: Bizkaitik Abadiño eta Sokarri (Arrigorriaga), Arabatik Kuartango, Nafarroatik Amaiur, Gipuzkoatik Auzolan (Astigarraga) eta Lapurditik Ñapurrak. Txapelaren bila ariko den hamarrekoa Badaiotzek (Gasteiz), Berriozarrek eta Behe Nafarroako Jutsi-Baigorrik osatzen dute.

Estreinako ekitaldian 640 kilotan neurtu zituzten indarrak, eta Abadiñoko lehen taldea jaun eta jabe izan zen, 18 punturekin. Bigarren eta hirugarren Ñapurrak eta Sokarri izan ziren, 12na punturekin. Auzolanek bederatzi eskuratu zituen eta Amaiurrek sei. Abadiño B azken aurreko izan zen laurekin eta Kuartangok ez zuen punturik batu.


«Esaten da bere lurrean inor ez dela profeta; berezia da Zinemira saria jasotzea»


Lapurretekin lotutako hainbat atxiloketa izan dira bart Tolosa, Santurtzi eta Oionen. Tolosan, bi lagun eskolaurre bateko atea behartzen ari zirela atzeman dituzte; Santurtzin, aurreko egunean okindegi batean lapurreta egin zuen gizonezkoa, eta Oionen, auto baten barrukoa ostu zuen gizonezkoa


Tatuaje tailerra, makinarik gabe

Handpoked metodoarekin tatuajeak egiten ikasteko tailerra antolatu da Urumea HerriGunean, otsailaren 24an, 15:30etan. Elkarri tatuajeak egiteko aukera izango da, makinarik gabe. Norberak nahi duen diseinua eraman dezake. Izena emateko, deitu 623 17 43 37 telefonora. Tailerrak bost euro balio ditu.


Herria garbiagoa

Herriko garbitasun zerbitzua zabaltzea erabaki zuen Udalbatzak azkeneko batzarrean alkatetzaren proposamena aho batez onartuz. Gaur egun eskaintzen den zerbitzuaz gain, urtean beste zortzi-hamar igandetan garbituko da herria, inauterietan, eta Txinoko festa eta feriaren biharamunetan, esaterako.


Maika Ariztegiren 13. txapela

Sasoian dago Maika Ariztegi. Bertze urte batez, Euskal Herriko Koxkor Biltze Txapelketako txapeldun izan zen Larraintzarren jokatutako finalean. 7 minutu eta 30 segundotan egin zuen bere lana eta 13. aldiz txapeldun izatea lortu du.


HIZPIDEA: Euskal Herria eta Sardiniaren arteko lotura aztertu du Juan Martin Elexpuruk Euskararen aztarnak Sardinian? liburuan.

Euskal Herria eta Sardinia geografikoki urruti daude, baina, antzina, bien arteko lotura egon zen. Hainbat ikerlariren teoriak bildu ditu Juan Martin Elexpuruk Euskararen aztarnak Sardinian? liburuan. Hipotesi nagusia da Mesolito eta Neolito garaian migrazio handia egon zela Euskal Herritik Sardiniara eta orduan eraman zutela euskara bertara. Erromatarrak joan arte euskara bizirik egon zela uste da. Gerora hainbat izan dira gai honetan begiak jarri dituzten ikerleak. Dena dela, hil berria zaigun Eduardo Blasco Ferrer hizkuntzalari katalanak ekarri zuen iraultza; urtetako ikerketen ondorioz, toponimiari garrantzi handia emanda, oinarri sendoak jarri zizkion aipaturiko hipotesiari. Liburu honetan sakondu eta zabaldu egiten da bide hori. Lehen parteak testuinguruan kokatu nahi du irakurlea. Bigarrenak, gorosti/golosti bezalako kointzidentzia lexikalak aztertu ondoren, toponimiari begiratzen dio.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/hizpidea/170602_hiz_JuanMartin_Elexpuru.mp3

Deskargatu hemen.


Gizon bat identifikatu dute Itzubaltzeta/Romon, auzoko supermerkatu batean lapurtzeagatik

Getxoko Udaltzaingoak eta Ertzaintzak Itzubaltzeta/Romoko gizon bat identifikatu zuten atzo, domekan, Kresaltzu kaleko BM supermerkatu batean lapurreta egitea egotzita. Inguruko auzokideek delitua grabatu zuten, zuzen-zuzenean; bideo horien arabera, ikus daiteke zelan gizonak hainbat kolpe eman zizkion establezimenduko ateari, hura apurtu ondoren bertan sartu eta hainbat produktugaz alde egiteko

Atzo, domekan, Itzubaltzeta/Romoko Kresaltzu kaleko BM supermerkatu batean lapurreta egin zuen gizonezko batek. Inguruko auzokideek delitua grabatu zuten, zuzen-zuzenean, euren etxeetatik; sare sozialetan bolo-bolo dabiltzan bideo horien arabera, ikus daiteke gizonak hainbat kolpe eman zizkiola establezimenduko ateari, hura apurtu ondoren bertan sartu eta hainbat produktugaz alde egiteko. Dirudienez, gizonezkoak janaria nahi zuen: "Janaria nahi dut eta hau itxita dago", entzun daiteke grabatutako bideoetan.

Lapurreta jazo eta denbora gutxira, Getxoko udaltzainek eta ertzainek ustezko gaizkilea identifikatu zuten, bere etxean, Ertzaintzak jakinarazi duenez. Susmagarria karguakaz aske utzi zuten, epailearen deialdiaren zain.


Sortu ez zen aroa lurperatzen

NATOk eta Errusiak harremanak finkatu eta hamazazpi urtera, inoiz baino biziago dago Gerra Hotza berpizteko aukera.NATOk bilkura bat hasiko du gaur Galesen, Ukraina auzi nagusitzat hartuta

NATOko eta Errusiako agintariek aro berri baten hasiera irudikatu nahi izan zuten 1997ko maiatzaren 27an, Parisen. Boris Jeltsin Errusiako presidenteak, Bill Clinton AEBetakoak eta NATOkoak ziren bertze hamabortz herrialdeetako buruzagiek sinatu zuten Harremanetarako, Elkarlanerako eta Segurtasunerako Sortze Agiria. SESB Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna desegin zenetik sei urte igaro ziren ordurako, eta Gerra Hotza bukatutzat eman zuten Mendebaldeak eta Errusiak. Sortze Agiriarekin, «iraganeko gatazkaren eta lehiaren hondarrekin bukatu, eta konfiantza eta elkarlana indartu» nahi zituzten, dokumentuan bildu zutenez. Hamazazpi urteko harreman gorabeheratsuaren ondoren, Ukrainako gatazkak desegiteko bidean paratu du Sortze Agiria. Errusiak iragarri du NATOrekiko harremana aldatuko duela, aliantza militarra «kanpo mehatxu» nabarmenen artean sartu ondoren. Gaur, berriz, NATOko kideak elkartuko dira Galesen, bertzeak bertze, «Errusiaren jarrera erasokorrari erantzuteko», Anders Fogh Rasmussen idazkari nagusiaren hitzetan.

Ukrainan iragan otsailean Viktor Janukovitx presidentea boteretik kendu zutenetik, anitz hitz egin da Mendebaldearen eta Errusiaren artean Gerra Hotza berpizteko aukeraz. Galesko bilkura eta Kremlineko ordezkariek iragarritako planen berrikuspena Gerra Hotz berri hori instituzionalizatzeko pausotzat ikusi dituzte nazioarteko agintari eta analista batzuek; hau da, iragan mendeko berrogeita hamar urtean bloke kapitalistaren eta sozialistaren lehiaren oinarri izan ziren Atlantiko Iparraldeko Hitzarmenaren (1949) eta Varsoviako Itunaren (1955) antzeko zerbait.

Espero denez, NATO osatzen duten herrialdeetako buruzagiek Galesko Newport hiriko bilkuran onartuko dute Europaren ekialdean presentzia militarra areagotzeko plana. Ekintza Azkarrerako Plana deitutakoa eratuko du NATOk; hau da, 48 orduan baino gutxiagoan hedatu ahalko den 18.000 soldaduko indar bat.

Obama, Moskurekin gogor

Erabaki hori hartu dute Poloniak eta Baltikoko hiru errepublikek aliantzako bertze kideei eskatutako laguntza militarraren ondoren. Barack Obama AEBetako presidenteak bilkura hasi aitzinetik gogortasun irudia erakutsi nahi izan dio Errusiari, atzo Estonia bisitatu eta Moskuren aurka adierazpen gogorrak eginda. Errusiak Krimea bereganatu zuenetik eta ondoren Ukraina ekialdean gatazka lehertu zenetik, Estoniako, Letoniako eta hein txikiagoan Lituaniako agintariek dei larriak egin dizkiete Mendebaldeko aliatuei, Errusiaren ustezko asmo espantsionisten biktima izan litezkeelakoan. Errusiar etniako gutxiengo zabala bizi da Estonian eta Letonian, eta agintarien arabera, Moskuk gutxiengo horien defentsa argudiatu lezake esku hartzeko. «Letonia, Estonia eta Lituania bezalako herrialdeak jada ez dira SESBeko lurralde ohiak», erran du Obamak Tallinen. «Independentzia behin galdu zenuten. NATOrekin ez duzue gehiago galduko. Tallinen, Rigaren eta Vilniusen defentsa Berlinena, Parisena eta Londresena bezain garrantzitsua da». Bezperan, ordea, Mikhail Popov Kremlineko Segurtasun Batzordeko idazkariordeak bertzelako interpretazio bat egin zuen NATOren hedapenaz, haren ustez «erasotzeko ahalmena handitzeko asmoa» baitu, eta ez babeserakoa.

Tentsioa nabarmena da NATO osatzen duten herrialdeen eta Errusiaren artean. Sortze Agiria sinatu zutenean, Mendebaldeko eta Errusiako agintariek Gerra Hotza bukatutzat jo zuten; «etorkizunerako ikuspegi komuna», aipatu zuen Jacques Chirac Frantziako presidenteak, eta Jeltsinek, berriz, erran zuen «Europa babestu eta gatazka berri bat saihestuko» zuela. Baina nahiz eta konpromisoak eta asmoak agertu, agirian ekintza zehatz bakarra hitzartu zuten: NATO-Errusia Kontseiluaren sorrera, bi aldeen harremana instituzionalizatzeko. Kontseilu horren bidez, nazioarteko zenbait misiotan bake tropak koordinatu dituzte, edo maniobra bateratuak prestatu.

Ekialderako hedapena

Sortze Agiriak, ordea, ez zuen bi aldeetako agintariek iragarritako kontsentsuzko mundua sortu. Interpretazioarekin ere ez ziren bat etorri, Jeltsinek argudiatu baitzuen agiriaren arabera Errusiaren inguruko herrialdeek estatus neutrala mantendu beharko zuketela. 1999-2004 artean, ordea, Varsoviako Ituneko kide izan ziren estatu sozialista ohiek eta SESBeko kide izan ziren Baltikoko hiru errepublikek bat egin zuten NATOrekin. Aliantzako ordezkariek argudiatu zuten herrialde horiek nahi zuten aukera egiteko burujabe zirela.

Kosovoko gerraren (1999), misilen aurkako ezkutuaren eta Georgiako gerraren (2008) ondorioz tentsio aldiak sortu dira bi aldeen artean, baina Ukrainako gatazkak hartu du itxurarik larriena. NATOren arabera, Errusiak ez du Ukrainaren burujabetza errespetatzen, zuzenean esku hartzen ari da gerran eta lurraldeak bereganatzeko asmoa du; Errusiaren arabera, NATOko zenbait herrialdek estatu kolpe bat babestu dute Ukrainan, Mendebaldearen eraginpean gera dadin Moskuri bizkar emanda. Ukrainak 45 milioi biztanle inguru dauzka, Europako herrialde handienetan bigarrena da, eta, historikoki, Errusiari hagitz lotuta egon da. Horregatik, oraingo krisiak ez du zerikusirik aitzinekoekin.

«Hildakoak ez dira ehunka izanen, milaka edo dozenaka milaka baizik». Valeri Heletei Ukrainako Defentsa ministroak egin zituen adierazpen larri horiek duela egun batzuk, Errusiarekin gerra handi bat piztuko delakoan. Lech Walesa Bakearen Nobel saridunak ere arma nuklearrak eskatu ditu Poloniarentzat, balizko inbasio bat saihesteko. Angela Merkel Alemaniako kantzilerra zuhurrago agertu da. NATOren eta Errusiaren arteko konpromiso guztiak mantentzearen alde agertu da, eta Sortze Agiriaren baliagarritasuna babestu du. Gerra Hotzak bitan banatu zuen Alemania, eta, gaur egun, Errusiarekin dauzkan harreman ekonomikoengatik, egoera zailean jarriko luke gatazka horren berpizteak.


Asanblada bihar, Biterin

Hernaniko Kaxko Elkarteak asanblada izango du bihar, 19:30etan Biterin, egindako lanak eta beste hainbat puntu aztertzeko. Elkarteak dei egiten diete Kaxkoko bizilagun guztiei asanbladara joateko.


Bilera gaur

Gazte Asanbladak bilera egingo du gaur, arratsaldeko 19:00etan, Tilosetan.


'Gipuzkoa mailan sekulako elkartasuna dago'

Donostiako Ospitalean ingresatuta dagoen haur txiki bat zaintzeko laguntza eskatu du SOS Arrazakeriak, eta deialdia egin dutenetik eta espero gabeko erantzuna jaso dutela adierazi dute.

SOS Arrazakeria elkarteak boluntarioak behar ditu, ospitalean ingresatuta dauden umeak zaintzeko. Umeen gurasoak etorkinak dira, euren lanetan ezin dute baimenik eskatu, eta laguntza behar dute umeen zaintzarako.

Astelehenean deia egin zutenetik elkartasun uholdea jaso dute eta esker ona azaldu dute jendearen jarrerarengatik. Maialen Ezkioaga eta Mikel Zubiaga, SOS Arrazakeriak gobernuz kanpoko elkarteko kideek euren ekimenen berri eman dute "Faktoria"n, adierazi dute, Gipuzkoa mailan sekulako elkartasuna dagoela.


Benito Lertxundiren kontzerturako sarrerak salgai, etzitik aurrera

Urriaren 25ean, 21:00etan, Benito Lertxundik kontzertua eskainiko du Usurbe Antzoki eraberrituan. Obrak direla eta, antzokia oraindik itxita baldin badago ere, ostiralero, 20:00etatik 21:00etara, leihatila irekiko dute sarrerak saltzeko. Kutxabanken webgunean ere aukera dago sarrerak erosteko. 22 euro balio du sarrerak. Ikuskizun gehiagorenak ere salduko dituzte. Goikusek jakinarazi duenez, antzokiaren «berrirekiera» Lertxundiren kontzertuarekin izango da.


Adolfo Muñozekin elkarrizketa, 'Azpimarra'n

ELAko idazkari nagusiak Maddalen Iriarteren galderak erantzungo ditu.

Astelehen honetan, Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusia elkarrizketatuko du Maddalen Iriartek ETB-1eko ' Azpimarra' saioan. Euskadik bizi duen egoera politiko eta ekonomikoaren gaineko hausnarketa egiteaz gain, LAB sindikatuarekin batera asteazkenerako deitu duten grebaz mintzatuko da gonbidatua.

Ondoren, Ainhoa Larrañaga, Zelai Nicolas eta Jose Luis Lizundia kolaboratzaileek egun eguneko gaiak aztertuko dituzte solasaldi mahaiaren inguruan.

'Azpimarra' astelehen honetan emitituko da, 19:30ean, ETB-1en.

Astelehen honetan, Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusia elkarrizketatuko du Maddalen Iriartek ETB-1eko 'Azpimarra' saioan. Euskadik bizi duen egoera politiko eta ekonomikoaren gaineko hausnarketa egiteaz gain, LAB sindikatuarekin batera asteazkenerako deitu duten grebaz mintzatuko da gonbidatua. Ondoren, Ainhoa Larrañaga, Zelai Nicolas eta Jose Luis Lizundia kolaboratzaileek egun eguneko gaiak aztertuko dituzte solasaldi mahaiaren inguruan. 'Azpimarra' astelehen honetan emitituko da, 19:30ean, ETB-1en.


Korrika hasiko den egunerako kilometro bat hartu du Udalak

Korrika Aramaiotik pasako ez den arren, herrian eratutako Korrika batzordeak kilometro bat diruz laguntzea adostu zuen. Aurtengo edizioa Otxandiotik abiatuko da, arratsaldeko bostetan, eta Legutiora iristeko kilometro baten faltan hartuko du lekukoa Aramaiok. Kilometroa Udalak diruz lagundu duen arren, herritar guztiek parte har dezakete.

Jaialdia Aramaion

Herriko talde ezberdinen parte hartzearekin jaialdia egingo da kiroldegian. Martxoaren 31n egitea aurreikusten da, eta bertsoak eta abesbatzen kantaldiak ez dira faltako.


EHUk uztailaren 6tik 8ra egingo du selektibitatea; NUPek, ekain amaieran

Marlaska Espainiako Barne ministroak espero du konfinamendua arintzea apirilaren 12tik aurrera

* Dagoeneko 188 hildako eta 4.468 kasu Hego Euskal Herrian.

* Koronabirusaren azken datuak.

* 31 galdera, 31 eskutik izateko.


Gaurtik eta lanak amaitu arte Montorreta guztiz itxita

Sarrera eta irteera Larrasoloeta kaletik egin beharko dituzte bertakoek, trafikoarentzat guztiz itxita egongo da-eta Montorreta kalea. Faustegoienako hirigintza lanen eraginez itxiko dute. Bestalde, ur edangarria moztuko dute San Roke.

Lanak 10 asteren barruan amaitzea aurreikusi dute udal arduradunek. Montorreta kalean eta Urkiagatorre kalean eragingo dute trafikoari begirako neurri horiek.

Ur edangarria moztuko dute San Roken

Bestalde, San Roken ur edangarria moztuko dute, gaur, 09:00etatik 11:00etan, ur hoditeri nagusian egin beharreko lanen eraginez. Sanroke Bidea kaleko 18 eta 20an eta San Roke auzoko 3 eta 5ean moztuko dute ur edangarria.

SANROKEBIDE KALEA: 18, 20.

SAN ROKE AUZOA: 3, 5.

SANROKEBIDE KALEA: 18, 20.

SAN ROKE AUZOA: 3, 5.


Leioako mutil bat atxilotu dute adingabeko bati aurpegian kilo bateko harriarekin jotzea egotzita

Leioako Udaltzaingoak herriko J.A.L.C. gaztea atzeman zuen herenegun, 15 urteko adingabeko bati, C.S.G. Getxoko bizilagunari, kilo bateko harri batekin behin baino gehiagotan aurpegian jotzea egotzita. Atxiloketa goizeko 11:15ak aldera gertatu zen. Ordu horretan, tokiko poliziak dei bat jaso zuen Udondo eta Kandelazubieta auzoetan gertatzen ari zen borroka batengatik, udal iturriek zabaldutakoaren arabera. Bertaratzean udaltzainek gizon bat aurkitu zuten mutil bati eusten, eta beste bat anbulantziako osasun zerbitzuekin. Dirudienez, J.A.L.C. leioaztarrak beste mutilari eraso egin zion, aurpegian kilo bat inguruko harri batekin behin baino gehiagotan joz. Adierazi zutenez, gazte biak aldez aurretik ezagutzen ziren eta eztabaida baten ostean hasi zen erasoa. Ondorioz, zauritua Gurutzetako ospitalera eraman behar izan zuten hainbat kontusio eta zauri irekiak zituelako.

Agresio motagatik eta honek eragindako arriskuengatik, erasotzaile gaztea atxilotua izan zen, eta beharrezko egiaztapenak burutu ostean Getxoko Guardiako Epaitegira pasa zen herenegun arratsaldean.


'Call Of Duty'-k salmenta-markak hautsi ditu

Call of Duty: Black Ops bideo-jokoen erreferentzia puntu bilakatu da 5,6 milioi kopia salduz.

Asteartean merkatuan salgai jarri zutenetik, AEBetan eta Erresuma Batuan Black Ops jokoaren 5,6 milioi kopia saldu dira eta ekoizleek 262 milioi euro inguru bildu dituzte.

Iaz Modern Warfare2 jokoak merkatuan eginiko lehenengo jardunaldian 226 milioi euro irabazi zituen.


2007ko Dobera-Kronika egutegiak salgai

2007ko Dobera-Kronika egutegia salgai jarriko da aste honetan zehar. Hernaniko argazkietaz gain, Hernanin ospatzen diren ekitaldiak agertzen dira eta baita beste zenbait data interesgarri ere. Norbere oharrak jartzeko lekua ere badu egutegiak. 3 eurotan salgai egongo da, Iruretagoiena, Sebas eta Leokadisti liburudendetan; Plaza Berri, Zinkoenea eta Konde kioskoetan; eta Dorronsoro, Bikain eta Antziola okindegietan. Kronika eta Doberako bulegoetan ere eskura daiteke.


Txirrindulari bat hil da Basaurin, kamioi batek harrapatuta

BI-625 errepidean izan da istripua, Sidenor enpresaren parean, Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.

11:25ean izan da istripua, BI-625 errepideko 386. kilometroan, Bilboko noranzkoan.

Atzo 62 urteko gizon bat hil zen eguerdian, Andoain eta Urnieta arteko bidegorrian (Gipuzkoa), Ergoiengo industrialdearen parean. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak berri eman duenez, gizona bizikletan zihoan, eta erori egin zen. Zutoin bat jo, eta bertan hil zen. Autopsia egingo diote gorpuari, zergatik erori zen argitzeko.


Babes ofizialeko zortzi etxebizitza zozketatuko dituzte gaur Zelai Ariztin

Zazpi etxebizitzen zozketarako 187

eskaera jaso ditu Udalak; zortzigarren etxea gutxituentzako izango

da.


Muammar Gaddafi Libiako agintariaren kontrako 18 errebelde hil dituzte Misratan


46 neska-mutikok parte hartu dute Ezagutu Dezagun Lesaka lehiaketan

Abenduaren 28an egin zen sari banaketa Beti Gazte elkartearen egoitzan

Irain eskolako, Tantirumairu ikastolako eta Toki-Ona Institutuko 46 neska-mutikok parte hartu dute Beti Gazte elkarteak antolatutako 2012ko Ezagutu Dezagun Lesaka lehiaketan. Haurrek eta gaztetxoek, herriari buruzko 30 galderei erantzun behar zioten eta abenduaren 28an egin zen sari banaketa elkartearen egoitzan. Saridunek, material didaktikoan erabiltzeko erosketa bonoak lortu zituzten, baina parte hartzaile guziek izan zituzten sariak.

Irain eskolako, Tantirumairu ikastolako eta Toki-Ona Institutuko 46 neska-mutikok parte hartu dute Beti Gazte elkarteak antolatutako 2012ko Ezagutu Dezagun Lesaka lehiaketan. Haurrek eta gaztetxoek, herriari buruzko 30 galderei erantzun behar zioten eta abenduaren 28an egin zen sari banaketa elkartearen egoitzan. Saridunek, material didaktikoan erabiltzeko erosketa bonoak lortu zituzten, baina parte hartzaile guziek izan zituzten sariak.

Lehen Hezkuntzako 1. eta 2. Mailako ikasleak biltzen dituen A mailan, 13 haurrek hartu zuten parte eta lehen saria (30 euro) Josu Zubieta Eneterreagarentzat izan zen, bigarrena (25 euro) Oihana Arruti Terrerosentzat izan zen; eta hirugarrena (20 euro) Unax Ordoki Etxepetelekuk eskuratu zuen.

Lehen Hezkuntzako 3., 4. eta 5. Mailako ikasleak biltzen dituen B mailan 19 neska-mutiko aritu ziren eta lehen saria (40 euro) Orti Arotzena Portuk eskuratu zuen; bigarren saria 35 euro) Manex Ramos Zumaldek lortu zuen; hirugarrena (30 euro) Ane Ordoki Telletxearentzat izan zen, laugarren saria (25 euro) Olatz Arakues Mikelajauregirentzat eta bosgarrena (20 euro), Aloña Etxarte Telletxearentzat.

Lehen Hezkuntzako 6. maila eta DBHko lehen eta bigarren mailako gaztetxoak biltzen dituen C mailan, azkenik, 14 partehartzaileen artean lehen postuan Ganix Arruti Terreros gelditu zen eta beretzat izan ze 50 euroko saria. Bigarren saria (45 euro), Nerea Ordoki Etxepetelekurentzat izan zen; hirugarrena, 35 euro, Kattalin Odriozola Muxikarentzat; laugarrena (30 euro) Ane Telletxea Igoarentzat eta bosgarrena (25 euro), Beñat Ordoki Telletxearentzat.

Sari bereziak

Galdera gehien zuzen erantzun zuenarentzat sari berezia Josu Zubieta Eneterreagak eraman zuen. Aurten, berrikuntza bezala, partehartzaileek Lesakako herriguneko ahalik eta iturri gehien lokalizatu behar zituzten eta Ganix eta Oihana Arruti Terreros anai-arrebek eraman zuten sari berezia.

Beti Gazte elkarteak azpimarratu du aurten galdera batzuk hagitz zailak zirela eta halere herriko neska-mutikoek ongi erantzun dutela, herriko ohiturak eta historia hobe ezagutzeko helburu horretan. Datozen urteetan ere lehiaketarekin segitzeko asmoa du elkarteak.


8 begi antzerki emanaldia, bertan behera

Villabonako Udaleko Kultura Sailetik jakinarazi dutenez, urtarrilaren 13an Gilkitxaro taldeko Ane Zabala eta Galder Perezek eskaini behar zuen '8 begi' antzezlana bertan behera geratuko da momentuz. Aipatu saileko kideek barkamena eskatu nahi diete herritar guztiei eta, bide batez, antzerki emanaldi hori aurrerago Villabonara ekartzeko ahaleginak egingo dituztela jakinarazi.


Izen ematea zabalik, Santo Tomas Azokako babarrun eta sagardo lehiaketetan

Izen ematea ireki berri dugu, eta dagoeneko lehen lehiakidea parte hartzera aurkeztu berri da. Zabalik dago, abenduaren 14an Usurbilen ospatuko dugun 2014ko Santo Tomas Azokako babarrun eta sagardo lehiaketetan apuntatzeko epea. Etxean produktuok ekoizten dituzuen, Usurbil, Aginaga eta Zubietako baserritarrok, asteazken honetatik, azaroaren 26tik abenduaren 10era arteko epea duzue, produktuokin NOAUA!ra etorri eta izen emateko.

Izen ematea

Azaroaren 26tik abenduaren 10era, NOAUA!ko egoitzan. Ordutegia: astelehenetik ostiralera, 9:00-14:00/16:00-19:00. Informazio gehiago: 943 360 321.

Sariak:

1. Sarituarentzat: 150 euro+tapela.

2. Sarituarentzat: 90 euro.

3. Sarituarentzat: 50 euro.

Sagardo lehiaketa

Oharra: sagardotegiek ezingo dute parte hartu.

Partaide bakoitzak 8 botila ekarri beharko ditu, eta botila bakoitzeko 1,5 euro ordainduko zaio.

Babarrun lehiaketa

Partaide bakoitzak kilo bat babarrun ekarri behar du eta 12 euro ordainduko zaio.

Ezaugarri hauek hartuko dira kontuan:

-Itxura: osorik edo hautsita dagoen, zimurrak...

-Kolorea: zenbat eta beltzagoa orduan eta hobeagoa.

-Berdintasuna: tamainaz, kolorez... elkarren berdinak izatea.

-Dizdira: berezko dizdira beste edozein produkturekin (olio, abrilantadore...) estali edo aldatua izaten bada lehiaketatik kanpo geratuko da.

-Garbitasuna: partikula arrotzik ez izatea.


Baskoniak garaipena behar du azkena den baina hobeto dabilen Armaniren aurrean

Armani Milan berritua izango du bisitari Gasteizen. Italiarrek dinamikaz aldatu dute azkenaldian, Mindaugas Kuzminskas hegaleko lituaniarra NBAtik heldu denetik, hain zuzen ere.

Garaipen beharrean dagoen Baskoniak Armani Olimpia Milan arriskutsua hartuko du gaur Buesa Arenan, Euroligako play-offetara sailkatzeko postuetatik gertu egoten jarraitzeko.

Real Madrilen aurka azken hatsean hartutako porrotak egoera labainean kokatu ditu gasteiztarrak, kontinenteko zortzi ekipo onenen artean kokatzeko asmoari begira.

Maccabik daukan zortzigarren postua garaipen bakarrera dute; zazpigarren dagoen Khimkirengandik, berriz, garaipen bakarrera daude, eta hirura dute Zalgirisen seigarren postua.

Testuingurua hori izanik, Baskoniak Armani Milan berritua izango du bisitari Gasteizen. Italiarrek dinamikaz aldatu dute azkenaldian, Mindaugas Kuzminskas hegaleko lituaniarra NBAtik heldu denetik, hain zuzen ere.

Baltikokoak taldearen kanpoko jokoa indartu du, nahiz eta lehendik ere bertan bazeuden jokalari nabarmenak: Andrew Goudelock edota Curtis Jerrels, besteak beste. Hirurak Milango taldearen erreferentzia nagusiak dira, baina faltan botatzen ari dira lesionatuta dagoen Patrick Young pibotaren lana, zeinak ez duen Gasteizen egoterik izango.

Estatistiken gasteiztarren aldeko bi datu islatzen dituzte: batetik, Armani Milanek behin besterik ez du irabazi Buesa Arenan sei partida jokatu ostean. Garaipen hori 2013/2014 denboraldian gertatu zen (65-83). Bestetik, bi taldeek elkarren aurka lehiatu dityuzten azken zazpi neurketetan beti irabazi du etxeko taldeak.

Horixe bera gertatu zen, hain justu ere, Euroligako lehen itzuliko partidan, zeinetan Simone Pianigianiren gizonek euren kantxan irabazi zioten Baskoniari (92-85).

Fitxa teknikoa:

Baskonia: Granger, Janning, Timma, Voigtmann eta Shengelia –balizko hasierako bostekoa–; Huertas, Beabouis, Garino, Diop, Poirier, Jones eta Vildoza.

Armani Olimpia Milán: Theodore, Goudelock, Micov, Kuzminskas y Tarczewski –balizko hasierako bostekoa–; M'Baye, Bertans, Jerrells, Gudaitis, Kalnietis, Cinciarini eta Cusin.

Epaileak: Jovcic (SRB), Rocha (POR) eta Difallah (FRA).

Pabilioia: Fernando Buesa Arena.

Ordua: 20:30


Irati Agirre kazetari donostiarra Olinpiar Jokoetara joango da hango berri ematera

Irati Agirre donostiarra Rio de Janeiroko Joko Olinpikoetara joango da abuztuaren 8tik 16ra, Eusko Jaurlaritzako Gazteria eta Kirol Zuzendaritzak abian jarritako Gazte Olimpic Team egitasmoaren baitan. Beste hiru gazte ere joango dira Euskal Herritik: Jon Altuna, María López eta Aitor Biain.

Bertan, Basque Teameko euskal kirolarien eta Olinpiar Jokoen berri emango dute sare sozialen bitartez: Gazteaukera blogean, Youtuben, Instagramen, Twitteren zein Facebooken.

Agirrrek azaldu du betidanik “amestu” izan duela Olinpiar Jokoetara joatea: “Txikitatik telebistan beti ikusi izan ditut kirol ezberdinen frogak eta kazetari edo blogger bezala bertan izatea euskal kirolariak animatzen eta kirolaz gozatzen benetako ametsa da”. Pozarren jaso zuen berria donostiarrak.

Basque Teameko kirolarien jarraipena egin beharko dute Rion: Alde batetik, kirol proba batzuetara joango gara Rioko kokaleku ezberdinetan eta, bestetik, bertan jokoek dirauten bitartean egunez egun sortzen diren albiste edo gertakarien inguruan mintzatuko gara Gazteaukera orrialdeko blogean, Youtuben eta Gazte Olimpic Teamen Instagrameko kontuan”.

Bestalde, bertan bizitako eguneroko abenturak, gogoetak eta bizipenak ere kontatuko dituzte. Agirrek azaldu du gogotsu gaudela laurak: “luze egin dira azken hilabete huek eta bertan esperientzia izugarriak bizitzea espero dut”.


Sanjoanetako asteburua Urrestillan

Joan den zapatuan, ekainak 22, hasi ziren sanjoanak Urrestillan. Gazte afarian dozenaka lagun elkartu zen, eta hura amaitzean jende ugari hurbildu zen Belar Txarrak eta Zopilotes Txirriaos taldeen kotzertuetara, dantza euriaren azpian egin behar izan bazuten ere.

Igandean, San Joan bezpera izanik, festa giroak jarraipena izan zuen txupinazoarekin eta herri afariarekin, besteak beste. Urtero bezala, gauerdian bildu zen jende gehien Urrestillako plazan, San Juan arbola sartu eta sua nola pizten zuten ikusteko.

Asteazkean 23:00etan bukatuko dira festak, arbolaren entierroarekin. Dena den festarako hiru egun gelditzen zaizkie urrestildarrei, eta hemen hiru egunotako egitaraua:

Hemen sanjoanetako egitaraua:

Ekainak 24, astelehena. San Joan eguna

12:00. Meza nagusia.

12:45. Azpeitiko Musika Bandaren kontzertua.

13:00. Erraldoiak eta buruhandiak.

17:30. Umeentzat erromeria.

22:00. Errimak oinetan ikuskizuna. Eguraldia txarra bada frontoian, eta bestela plazan.

Ekainak 25, asteartea. San Joan Txiki

12:30. Sagardo dastaketa, Oto tabernaren eskutik.

14:00-14:45. Muserako izen-ematea, plazan, zubi gainean.

15:00. Mus txapelketa, herriko tabernetan. Finala Oto tabernan jokatuko da.

16:00. Puzgarriak haurrentzako.

17:00. Haurrentzako merienda.

22:00. Lakrikun antzerki taldearen Prest gaude antzezlana, frontoian.

22:00. Salsa gaua, txosnetan.

Ekainak 26, asteazkena. San Joan hirugarrena

17:00. Haurrentzako eskulanak.

23:00. Arbolaren entierroa.

---

Musika Banda. Sorrera: 1895. / Herriko bandaren lehenengo aztarna XIX. mendekoa da. / Gaur egun partaidetza handia du herriko festetan-eta. / 2007tik zuzendaria Unai Frantzesena da. / Informazio gehiago: azpeitikokulturmahaia.com/taldeak

Lakrikun Antzerki Taldea. Sorrera: 1994. / Atzerki talde amateurra da Lakrikun, Ikasberri Azpeitiko Ikastolaren babesean sortutakoa. Noizean behin antzerki obra berriak prestatu eta jendeari eskaintzeko asmoz eratu zen; bide hori egiten ari da. Taldetik kanpoko lanik ere egiten dute bertako kideek, gaztetxo, gazte edota emakumeekin. Herriko beste ekimen batzuetan ere hartzen du parte taldeak. / Informazio gehiago: azpeitikokulturmahaia.com/taldeak

Hemen Urrestillan asteburuan ateratako argazkiak:


Txu-txu trena, barraketarako

Ehunka lagun bildu dira Iruñean abiadura handiko trenaren aurka protesta egiteko. Giza katea egin dute Sarasate pasealekutik Nafarroako Diputaziora bitarte, tren eta guzti.

Sirena hotsa, musika beldurgarria, ke berde eta arrosa, koloretako globo luzeak. Txu-txu trenak Iruñeko kaleak zeharkatu zituen atzo abiadura handiko trena gelditzeko aldarria zabaltzeko. Sorgina, txorimaloa, eskeletoa, Super Mario Bross, igela, behia, eta baita Freddy Krueger ere. Ez zen inor falta. Izuaren txu-txu trena zen, hau da, AHTa, eta kalean pasieran zebiltzanak zirikatzen aritu zen.

Izan ere, AHTaren proiektua gelditzeko eskatu zuten berriz ere Iruñean. Atzokoan, giza katea egin zuten. Sarasate pasealekuan hasi eta Alde Zaharreko kaleak zeharkatu ondoren, Nafarroako Diputazioaren parera ailegatu ziren. Ehunka lagun bildu zituen protestak, eta AHTaren aurkako eta gizarte gastuaren aldeko oihuak bota zituzten. Nabarreriako iturriari itzulia eman ondoren, katearen burua Mercaderes kaleko bihurgunera ailegatu zenean azkenengo manifestariak Udaletxeko plaza atzean uzten ari ziren.

Kalerik estuenetan, inguruan zegoen jendearen oihuak ere aditu zitezkeen txu-txu trena igarotzen zelarik. Mozorrotuek puxikak banatzen zituzten, baina sorginak erratzarekin jotzen zituen ondoren. Irurtzungo galtzagorriak ere agertu ziren jendea zirikatzeko, baita kilikiak eta Barañaingo bestetan parrandazaleek ateratzen dituzten erraldoiak ere: Bin Laden eta Michael Jackson.

Beldurgarria izan zen dena. «AHTa izuen txu-txu trena da», azaldu zuen Itziar Bardaji Zabaldiko Kalaska kolektiboko kideak. Txorimalo mozorroaren azpian ezkutatu zen. Bide beretik jo zuen Jesus Villaro Mugitu taldeko kideak: «Txu-txu beldurgarria da, huts egin duen porlanaren politikaren sinboloa».

Bertan zirenek, baina, trenak maite dituzte. Hala, giza katea AHTrik ez! idatzia zuten oihalek batzen bazuten ere, bazen bestelako mezua zuen oihal bat: Erdialdea trenaren alde. Tafallako Maria Jesus Sanchezek eta Luis Ojerrek eusten zioten. «Trenaren alde gaude, eta AHTaren aurka», zioen Sanchezek. «AHTa egiten badute, Tafallan trena galduko dugu; geltokia desagertuko da», zioen Ojerrek. Horregatik, haiek nahiago dute oraingo sarea hobetu. Pili Berrio ere han zen, eta ingurumenari egiten zaion kalteaz ohartarazi zuen. Itxaropentsu mintzo zen. «Guzien artean geldituko dugula espero dugu».

Bardajik zioenez, autoen alternatiba behar da: «Tren mantsoa, herriz herrikoa eta ekonomikoa». Izan ere, Nafarroako trenbide sarea «makala» dela uste du, baina AHTak ez duela hobetuko. «Ez dago pertsonentzako pentsatua, dirua barra-barra gastatzeko baizik».

Hormigoiaren prozesioa

Aste Santuko prozesioekin aski ez, eta atzo betoiaren pasoa izan zen protestan. Obrako lau langilek, kasko eta guzi, San Hormigon izeneko inurri erraldoi baten irudia eraman zuten sorbalda gainean. Betoi nahasgailua eta hondeamakina bat eginda sortutako animalia arraroa zen, buruan billete koroa zuena. «Guk inurria bezala, AHTa egin nahi dutenek berau dogmatizatu egiten dute», esan zuen Aitor Elizaldek, irudiaren eramaileetako batek. Esan zuenez, lehen AHTaren aurka ematen zituzten arrazoiak agerikoagoak dira orain: «Arrazoi berak dira, baina testuinguruak indarra eman die».

Giza katearen bukaeran proiektuak porrot egin duela esan zuen Villarok, eta kaltegarria dela gizarte, ekonomia eta ingurumenarentzat. Nafarroako gobernu berria osatuko dutenei mezu argia utzi zien: «zentzua gailendu» dadila eta AHTa «berehala» geldi dezatela.


Gabirian laurehun zuhaitz banatuko dituzte, Udaberri Kulturala hasteko

Baserritarrei 300 haritz eta 100 pago emango dizkie udalak, bertako espezien landaketak egiteko. Ekainera bitartean, 23 egunetan izango da ekitaldiren batGabiriako Udaberri Kulturala larunbatean hasiko da, Zuhaitz Egunarekin. Aspalditxo honetan ospatzen da egun hori, batik bat haurrengan zentratuta. Aurten ere eskola-umeek egingo dituzte landaketak, Balentzategi herri eskolak antolatuta.Baina udalak ekimena zabaldu du, eta 400 zuhaitz landare banatuko ditu herriko baserritarren artean: 300 haritz eta 100 pago. Nekazariek eta lurjabeek izango dute lehentasuna. Bertako zuhaitz motak landatzeari eman nahi dio indarra. Interesatuek udaletxean izena eman behar dute (943 88 07 34), eta kopuruaren arabera banatuko dituzte landareak, gero.Udaberri Kulturalak ekaineko lehen asteburura arte jarraituko du. Guztira, 23 egunetan izango dira ekitaldiak: ikuskizunak, hitzaldiak, bertsoak, ikastaroak, dantza, antzerkia, film emanaldiak, edota II. Gazteburua maiatzaren 12tik 14rako asteburuan.Egitarauaren barruan sartu dituzte Aztiri eta Osinalde bertso sariketak ere, martxoaren 25ean eta apirilaren 22an, hurrenez hurren. Beste bertso-afari berezi bat ere izango da, Korrika-20ren alde: Gabiriako bertsolariek osatuko dute kartela. Korrikaren bezperan izango da, apirilaren 7an, Osinalde elkartean.Urtero errepikatzen diren ekitaldiak ere mantendu dituzte. Kirolarien mahai-ingurua, esate baterako. Oraindik zehaztu gabe dauden arren, goi mailako kirolarien mahai-ingurua egingo da. Dantzari Txiki, herrianGoruntz taldeak antolatutako Dantzari Txiki eguna, berriz, Gabirian tokatuko da, aurten. Ormaiztegirekin txandan izan ohi da. Martxoaren 26an da.Jubilatu Eguneko bazkaria Aztirian izango da, lehen aldiz.