"Guggenheimek guretzat ez du ezer egin"

Tailerraren kanpoaldean, alkandora bat, buruz behera, zintzilika, begiratu bakoitzean kolorea galtzen duena. Jendeak osten ote dio, edo denboraren joanak, haizeak agian, edo ez. Koadroak dira, berriak eta zaharrak, barrualdean, tai gabe kolorea irabazi eta irabazi ari direnak.

18/98ko kartela egin zenuen. Ia bakarrik gelditu da kalean.

Bai, gure iloba ere eraman dute bederatzi urterako, eta haur txiki bat utzi du, hiru urtekoa. Eta beste zenbat? Eta sartu dituzte, baina noiz atera behar dituzte gero? Zer edo zer konponduta ere lau edo bost urte egingo dituzte, seguru, askok gehiago, izugarria da. Batere kulparik ez, eta pentsamenduagatik, ideologiagatik, kartzelara. Oso egoera gordina bizi dugu, ez dakit hauteskundeak pasa eta gero zer gertatuko den, baina aspaldiko egoerarik txarrena da hau.

Etsita hitz egiten duzu.

Bai, nik ez dut argirik ikusten, politikoekin aspertuxea nago, jende guztia dago aspertua, politikoetan oso maila apala dagoela iruditzen zait, ez da inor saiatzen konponbidea bilatzen, ez da bide berririk sortzen, eta esperantza gutxi daukat. Hasieran PSOEk ematen zuen zerbait egin behar zuela, baina PPk dialektikan irabazi dio, eta orain PPkoak baino gaiztoagoak direla azaldu behar dute. Ikusi gainera Madrilen zenbat jende ateratzen den kalera konponbidearen kontra protestan, PPren alde, horretarako Espainia guztia mugitzen da, hortik ez dago esperantza handirik. Espainia nahiko faxista da.

Ez dago politiko onik?

Otegi iruditzen zait oso ona, baina lotua ikusten dut zeharo, bai ETAren aldetik eta bai beste aldetik ere, ez dauka biderik, ez dakit nondik atera behar duen.

Politikatik zenbateko distantziara dago Gaintzako errota?

Urruti samar. Behin ere ez naiz izan politikoa, parte hartu bai, manifestazioetan-eta, baina hizketan ere ez daukat erraztasun gehiegi. Ez naiz teorien gizona.

Kolorez aldatze aldera, teoria batek dio gizakia oroitzapenen errota dela. Eho ezazu zure umezaroa.

Trena, frontoia, errioa, gure dibertsioak horiek izaten ziren, kobreak lapurtu... Eta gero nola pasatzen zen tarteka traperoa, haren truke baloi bat edo ematen zigun, pilota bat, plumier bat, edo zerbait. Holakoxe bizimodua genuen Usurbilgo San Esteban auzoan, sagarrak ostu, udareak, eta batez ere trena, trenbidea ondoan pasatzen baitzitzaigun. Halaxe harrapatu zuen gure arreba, sei urtekoa, nik lau urte nituela.

Oroitzapen beltza.

Gogoratzen naiz nola ikusi nuen ohean, hila. Trenak hankak moztu zizkion, eta etxera ere ez zen iritsi, segidan hil zen. Tunela seiehun edo zazpiehun metro luze zen, eta haurrek egunero egiten zuten joan eta etorri bi aldiz, oinez tunela alderik alde pasaz, herrira eskolara jaisteko. Pentsa ze garaiak ziren. Eta nola ni baino zaharragoa zen niri kontu egiten bera ibiltzen zen.

Zure irakasle izan ziren moja andereñoak ere gogoratuko dira zutaz. Marrazten oroituko zaituzte.

Erdaraz ez nekien eta beharbada horregatik marrazten nuen hainbeste, neure kasa egoten nintzen marrazten, mundu arrotz hartatik babestu egiten ninduen marrazkiak. Baina horrez gain garai hartan fraideek marrazkien eta kaligrafiaren ohitura handia zuten, eta astean pare bat arratsalde pasatzen genituen marrazten, asko baloratzen zuten. Eta eskerrak horri, ni hortxe nabarmentzen nintzen pixka bat, bestela estudiatzeko nahiko txarra nintzen, edo gogo gutxi jartzen nuen.

Noiz deskubritu zenuen margolarien mundua?

Graficas Valverdeko tailerrean lanean hasi nintzenean, han ezagutu nuen pintura. Segituan hartu nion gustua, inpresionistak, post inpresionistak-eta, Cezanne, Modigliani, han ezagutu nituen. Biblioteka dezentea zen han. Han zen Dali, Picasso ere bai, eta haiek ikusita hamalau-hamabost urterako hasi nintzen asteburuetan mendira joanez-eta margotzen.

Bat edo bestek esango zizun: “Segi pintatzen karrera egingo duzu eta!”.

Bai, nagusiak, Antonio Valverdek, Antton Valverderen aitak. Hark gustura ikusten zituen nik egindako gauzak, eta hura ere pintore ona zen. Baina inork esan beharrik gabe neronek ere behin hamasei-hamazazpi urtez geroztik oso garbi neukan, eta lana azkar uzteko gogoa nuen margotzen hasteko. Hala egin nuen, eta soldaduska ere boluntario egin nuen propio lehenago lehenbailehen Parisera joateko. Hogei urterako Parisera joan nintzen. Makina batek galdetu zidan, orduan arraroa baitzen hemendik hola Parisera joatea, “Parisera joan eta zer egin behar duk?”.

Horixe galdetu behar nizun nik ere.

Parisen beste bizitza bat egin nahi nuen. Izan ere literatura asko irakurria nintzen, “pintore madarikatu” deitutako horien literatura guztia jana nuen, eta horrekin txoratu nintzen ni, Parisko bohemioaren arra sentitu nuen, erromantizismo masokista.

Zer zen nahi zenuena, margotuz bizitzea, edo margolariak bezala bizitzea?

Biak batera. Parisko bizitza bohemio hark izugarri erakartzen ninduen, pintatu pixka bat, libre ibili, hori dena. Baina margotzeko antsiaz ere bizi nintzen, nik orduan uste nuen pintura bizitza baino inportanteagoa zela.

Zenbat sosekin abiatu zinen?

Batere gabe. Eta frantsesik ere jakin gabe.

Et alors? Continue, continue...

Ba, hara iritsi eta segidan, kasualitatez, Rafa Balerdi ezagutu nuen. Hark esan zidan nola batzuk papera biltzen ibiltzen ziren. Almazen batera joan nintzen eta han mundu osoko jendea aurkitu nuen, denak ere etxez etxe paperak biltzen ibiltzen zirenak. Etxeetara igo, papera hartu, lotu, paketeak egin, eta ekarri, egunero zortziehun kilo edo mila bildu behar ziren. Lana gogorra zen, goizean hasi eta berandura arte, baina astean hiru edo lau bider eginez gero bizitzeko beste ateratzen zen. Hartantxe jardun nintzen, eta gainontzeko denboran, eguraldi ona bazegoen margotzen aritzen nintzen. Klariona hartu, espaloi gainean jarri, eta lurrean margotzen nuen, marrazki klasikoak, Gioconda eta holakoak, jendearen gustukoak, gero dirua bota zezaten. Rafa eta biok ibiltzen ginen hala, Saint Germainen, Saint Michelen, auzo Latinoan.

Eta Montmatren?

Montmatrera ere joan ginen, baina hura mafiek dominatzen zuten. Hasi ginen margotzen, eta ez ziguten utzi, alde egin behar izan genuen, ez zuten jende berria onartzen. Orduan jo genuen klarionarekin kalera, espaloi gainetara. Eta egia esan txoratzen ibili nintzen, kontentu, egunero ez nuen jaten, baina niri orduan ez zidaten batere inportarik jateak eta holako gauzek.

Zenbat aldatu zintuen Parisek?

Bi egonaldi egin nituen, hilabete batzuk denera, eta lehen bidaia hartatik jada zeharo aldatuta etorri nintzen. Lehen Paul Kleeri edo Modiglianiri begira ibiliko nintzen, eta handik etorritakoan keinuzko pintura eta garai hartako bideak urratzen hasi nintzen.

Gero Gaur taldea sortu zenuten zenbait artista ezagunek, Ez dok Amairurekin bateratsu. Nolako eragina izan zuen?

Ia batean sortu ziren denak, Ez dok Amairu, Gaur, eta poeten talde bat ere bai Donostian. Gurea Oteizaren barrutik ateratako ideia zen. Ordurako ETA hasia zegoen, politiko militarra, Ez dok Amairu ere bai, eta guk ere orduan egin genuen lehen erakusketa Donostian. Nahiko arrakasta izan zuen, lehen aldiz pintura modernoa jarri zen, eta bestalde postura politikoa ere bazen, ausardia politikoa, berritasuna.

Nola bildu zinen Oteiza, Chillida eta horien taldera?

Rafa Balerdi baloratua zen ordurako, eta ni haren bidez sartu nintzen. Orduko bilerez oroitzen naiz. Beti Oteizak gidatzen zituen, hura zen ideologoa. Baina nahiko harroa zen, despota samarra ere bai, eta nahiko egolatra, hari ez zegoen kontra egiterik! Bestela...

Istilu gorria.

Bai, baina onartu behar da mugimendu hartan ia dena bera izan zela, Ez dok Amairu taldeari ere izena berak jarri zion. Baina nik pertsonalki ez dut oso lotura handia izan Oteizarekin, ez bere teoriekin eta ez bere obrarekin.

Artista izateko egolatria puntu bat behar da?

Konfiantza behar du norbere buruarekin. Benetan dena baino gehiago dela uste behar du artistak, eta hola joaten zara mailaz igotzen, eta ausartzen, pentsatuz gehiago zarela.

Emakumerik ez zen orduan margotzen zuenik?

Bai, bi emakumerekin oroitzen naiz, Ana Mari Parra bat, eta Mari Paz Jimenez bestea, baina beste gauza askotan bezala emakumea margotzen ikustea arraroa zen. Eta baldin baziren familia onekoak izango ziren, ez gu bezalakoak, burgesiako emakumeak ziren.

Artista ere etxe onetik errazago etorriko zen.

Dudarik gabe, orduan ez zen margolari pobrerik, gu hasi ginen, Balerdi, Sistiaga, Mendiburu, ni, edo Amable Arias, are pobreagoa. Beste denak burgesak ziren, medikuak eta holako jendea, hobby bezala pintatzen zuten, eta horiek mugitzen zuten Donostiako mundu artistikoa.

Gaur taldea eta bere manifestuak zer moduz hartu zituzten arduradun frankistek?

Gobernadoreak zer edo zer esan zuela uste dut. Eta ni beste arazo bategatik gobernadorearekin izan nintzenean Madrilera joateko proposatu zidan. Nolabait gu berenganatu nahi gintuzten, eta esan zidaten erakusketak egingo zituztela Espainia osoan, eta esateko taldeko besteei, luzatzeko proposamena. Baina nik ez nion inori esan, banekien astakeria zela.

Politiko bati galdetu nion frankismoa nola gogoratzen zuen, eta esan zidan kolore grisa ekartzen ziola burura.

Bai, nik ere grisaxka ikusten nuen, janzkera halakoa zen, pobrezia, miseria, kontrabandoa, kartillak, erlijioa... Erlijioa tope, ito arte, eta mundu hori oso iluna zen, pobrea. Tankerakoa iruditu zitzaidan Errumania ere Ceaucescuren garaian, dena oso grisa, jendea triste, alaitasunik ez, bizitza zenik ere ez zuen ematen.

Eta zuk berriz, baita orduan ere, kolore bizietara jo izan duzu beti.

Ez dut inoiz arrazionalki planteatu, baina hogei urte nituenetik margotzen dut kolore biziz. Parisetik ere badatorkit agian.

Artistak esplikatu egin behar du bere koadroa ala utzi egin behar dio koadroari bere bidea egiten?

Hori garrantzia zeri ematen zaionaren arabera da. Nik kontzeptuari eta teoriari ez diot batere garrantzirik ematen, alderantziz, koadroari ez diot esplikaziorik ikusten. Baina jakina, margoa kontzeptuala baldin bada, hitzik gabeko kontzeptua zaila izaten da, eta behar du titulu bat edo esplikazio eman bat. Nik nahiago dut beste bidea, itxurari pintatu, eta koadroak berak eraman dezala nonbaitera, eta bide horren azkenean egongo da ideiaren bat. Nire ideiek bidea dute, ez da besterik gabe ideia eduki eta hori jarri, hori bizitzarik gabe gelditzen da. Nik margotzen hasi, eta jarri, kendu, atzera jarri, egiten dut, eta azkenean iritsi, “kontxo”, nora ez dakizun leku batera. Horrek emozio gehiago du. Bestela ideia bat eduki arte zain egon behar duzu, bitartean deus ere egin gabe, meditatu besterik ez, eta ideia etortzen zaizunean huraxe egin eta kito, beste baten zain. Eta beti hola, ideia bila. Nik nahiago dut pintatzen hasi eta koadroak berak erakustea nora noan, eta nora iritsiko naizen. Hola egunero pintatu nezake.

Baina biderako mugarri batzuk hartzen dituzu margotzen hasi aurretik?

Bai, batzuetan hartzen ditut, baina pintatzen hasten naizenean eskuetatik alde egiten didate, segidan gainera. Mantxa batzuk eginez hasi, eta pintzela bera bakarrik joaten da, berak agintzen du, egindakoak indar gehiago hartzen baitu nik aurrez nuen planteamenduak baino.

Eta noiz esaten da, “iritsi nauk”?

Ez da erraza. Askotan gertatzen zait koadro bat bukatu eta handik bi hilabetera berriro jarraitzea. Nik ez dakit noiz bukatzen dudan, askotan serie bat pintatzen dut lehen aldiz, eta gero handik denbora batera itzultzen naiz, batzuk hunkitu gabe utzi eta beste batzuk jarraitu egiten ditut. Baina hasian hasi denak hunkitu litezke, denekin segitu daiteke, kontua da puntu bat iristen dela eta esaten duzula: “Hemendik aurrera ez nauk hobera joango, okerrera baizik, eta utzi egin behar diat”.

Artista asko aritzen da bietan. Eskultura eta pintura oso ezberdinak al dira? Edo ez hain?

Nik uste dut oso ezberdinak direla. Eta ez dut eskultura gehiegi ikusten, kosta egiten zait.

Ez zaitu harrapatzen?

Nik ez dut harrapatzen bera. Oso ezberdina da hiru dimentsioan edo bian jardun.

Ezberdina dela esan duzu, baina zure koadro asko urrundik ikusi eta badirudi erliebean daudela.

Bai, bolumena azaltzen da, baina ez da erreala, bertara joan eta ez da ikusten. Uste dut horretara dedikatu izan banintz jarriko nintzela hiru dimentsiotan lan egitera, baina ez dut nire burua lan horretan ikusten.

Abstraktuak begi batzuk molestatu egiten ditu, begiek ez dutelako forma hori ezagutzen. Zuk baduzu abstraktutik, figuratibotik ere bai.

Bai, nik figuratiboa ere jartzen dut, baina gehiegi azaltzen bada gero kendu egiten dut, desitxuratu. Baina esplikaziorik ezin dut eman zer margotzen dudan, nik neronek ere ez dakit eta. Gainera ez dut beharrezkoa ikusten, eta beharrezkoa balitz ere, oso zaila ikusten dut nire margoa esplikatzea.

Bizitze kontua da?

Bai, koadroa bizi egin behar da, nik behintzat emozioekin bizitzen dut. Gustatzen zait gauza bat eta beste bat ez, baina ez dakit zergatik. Nire koadroak emozioen formak dira, izaeraren autorretratuak balira bezala, eta emozio aldetik errekonozitzen dira, ez dago alde teorikorik. Bizi duzun edo ez, hunkitzen zaituen edo ez, hori da dena, besterik gabe.

Estiloak preso hartu zaitu inoiz?

Ez nau inoiz preso hartu beti alde egiten ibili naizelako. Estiloak bizioak sortzen ditu, eta bizioetatik alde egiten saiatzen naiz, errepikakorra den guztia albo uzten ahalegintzen naiz. Baina preso gelditu gabe, estilo markatua beharrezkoa da, norbere manera. Zurea dena nola ezagutuko dute bestela?

Estiloa etengabeko bilaketa al da?

Nik estiloa bukatu gabe daukat, oraindik ere definitu gabe. Garbitzen joan behar dut. Hutsetik hasi eta forma batera garbi iristea zaila da, eta hori lortu behar da. Kontzeptua bai, kontzeptua garbia da, egin eta kito. Baina bidean hasten zarenean gauza asko sobratzen zaizkizu, eta ez dakizu zer sobratzen den, baina horiek bilatu eta pauso txarrak kentzen joan behar duzu, depuratzen joan, eta oraindik asko falta zait horretarako.

Koloreen mintzoa da zurea?

Bai, koloreak laguntzen dit margotzen, forma gero sortzen da, aurrena koloreekin hasten naiz eta forma koloreak ematen dit. Forma gehiago gustatu izan zait beti, baina nik kolorea daukat, koloretarako erraztasuna.

Hainbeste kolore, eta batez ere kolore bizi, gehiago identifikatzen dut Afrikako lanekin, edo Hego Amerikako indigenekin.

Bai, kolorea arte kultuarekin baino askoz gehiago identifikatzen da arte popularrarekin. Eta ni asko erakartzen nau artisautzak, izugarri gustatzen zaizkit haurren lanak eta halakoak. Esate baterako Mexikon txundituta gelditu nintzen arte popularrak zer indarra duen. Koloreak eta espresioak kristoren indarra dute, oso berezia da. Indigenen tradizioa hori da, inkek, aztekek, zapotekek oso kolore biziak dituzte, eta oso kultura sendoa, historia. Aldiz, Argentinan ez dut ikusi arte popularrik, eta Kuban ere ez.

Euskal Herriak kolorea falta du?

Ni ez naiz inor hori esateko, baina esan nezakeena da lehen hemen kolore gehiago zegoela, hala esaten dute behintzat, jantziak koloretsuagoak zirela. Gero frankismoa etorri zen, apaizen mundua, eta grisa eta soiltasuna nagusitu ziren. Hemengo kantetan, berriz, gonak gorriak ziren.

Noiz botatzen diozu firma koadroari?

Askotan bukatutzat eman eta segidan, baina batzuetan izenpetu eta gero ere segitzen dut margotzen. Orduan firma tapatu egiten diot berriz ere, bukatu arte.

Eta biharko egunean agian bi firma aurkituko dituzte.

Bai, eta agian bat behean, eta bestea koadroaren goian buruz behera. Nik koadroei askotan ematen baitiet buelta. Oteizak esaten zuen hori, “beti hobeto dago eskultura bat alderantziz bere zentzuan baino”. Eta nik ere koadroa aurreratuta daukadanean askotan ematen diot itzulia, alde batera hainbeste ikusi eta gero buelta eman eta hobea ematen du. Bista berria ateratzen delako, eta freskoagoa. Alde batera aurpegi bat iradokitzen badu, beste erara beste aurpegi bat aterako da, eta berria denez ikuspegi horrek hobea dirudi, baina ilusio bat da. Gero alderantzizkoarekin ere bista nekatzean berriz buelta eman eta hobea ematen du buruz gora, hasieran bezala.

Politikariekin hasi gara eta politikariekin bukatuko dugu. Euskal Herrian badago bertako artegintzaren aldeko politikarik?

Itxura hutsa. Guggenheim aipatuko didate, eta Guggenheim oso polita da, baina hemengo pinturarentzako eta hemengo jendearentzako ez du ezer ere egin. Itxura bai kristorena, eta ekonomikoki ere funtzionatzen du, baina guretzat ez da asko mugitu. Guri, esate baterako, aukera emango baligu, edo bide pixka bat, nazioartera zabaltzeko, euskaldun bezala mundura ateratzeko... baina bai zera, ez da inor horretan saiatzen. Euskal Herriko artegintzaren aldeko politikarik ez dut ikusten, eta behin ere ez dut ikusi.

Zu sartu zara sekula Guggenheimen?

Bai, ikustera bai. Azkeneko aldia orain hilabete batzuk Anselm Kiefer alemaniarra ikusten izan nintzen. Koadro ikusgarriak ziren, material izugarria, maindireak altzairuzkoak, oso teatrala zen, baina oso ondo landua, eta oso ona. Ez dakit zenbat jende beharko ote duen hori dena egiteko, baina fabrika oso bat bai.

Eta zu sekula sartu zaituzte Guggenheimen?

Ez, behin ere ez. Guggenheimeko buruak amerikarrak dira, eta beren buruaren propaganda egin behar dute.

Tabakalera aipa dezagun. Zer moduz ikusten duzu?

Lokala izugarria da eta Schnabelen erakusketa ikusten izan nintzen. Denerako dago lekua Tabakaleran, erakusketa handi bat egiteko, Arteleku ere bertara integratzeko, teknologiarako ere bai.

Txukunduko zenuke ala hola utziko zenuke?

Nik uste ez dagoela txukundu behar handirik, hola mantentzea hobea litzateke, gutxi gora behera Schnabelekin egon den bezalaxe. Beharbada leku batzuk pintatu; halako testura du denak, halako indarra paretak, koadro txiki bat jarri eta ez litzatekeela ikusi ere egingo, baina ez nuke asko ukituko.


FEVEko trenbidearen katenaria moztu dute Alonsotegin

Igande honetan, 03:00ak aldera, hainbat lagunek osatutako talde batek katenariaren kontrapisuak moztu dituzte. Horrek trena geldiarazi du Irauregiko geltokitik 500 metrora.

Hainbat lagunek osatutako talde batek sabotajea egin dute FEVEko trenbidearen Alonsotegiko (Bizkaia) geltokian. Herrizaingo Sailak azaldu duenez, ezezagun hauek katenariaren kontrapisuak moztu dituzte, eta horrek trena geldiarazi du Irauregiko geltokitik 500 metrora.

Erasoa igande honetan jazo da, 03:00etan, eta horren ondorioz, bidaiariak tren batetik bestera eraman behar izan dituzte. Bilboko Aste Nagusia dela-eta, FEVEk ezarritako zerbitzu berezia zen tren hura.


Hizkuntza eskubideak bermatzeko kanpaina berria abiatuko du Elebidek

Iaz, 261 kexa jaso zituzten hizkuntza eskubideen urraketak direla-eta. Horietatik 254 euskararekin lotuta zeuden.

Elebide Hizkuntza eskubideak bermatzeko zerbitzuak aurrerapausoak ematen jarraitzen du. Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak 2010ean jasotako intzidentzien berri eman du astelehen honetan, eta kanpaina berria ere aurkeztu du.

Lurdes Auzmendi Hizkuntza Politikarako sailburuordeak jakitera eman duenez, iaz 261 kexa jaso zituzten hizkuntza eskubideen urraketak direla-eta; horietatik 254 euskarari zegozkion. Sailburuordeak emandako datuen arabera, 2009an 212 kexa bildu ziren guztira, eta horietarik 209 euskarari zegozkion eta 3 gaztelaniari. Horrenbestez, kexak % 23 gehitu dira.

Auzmendiren hitzetan, kexa horiek asko laguntzen dute euskararen normalkuntzan. ''Datu soil horrek adierazten du, Elebideri eta antzeko erakunde eta elkarteei esker, Euskadiko herritarrrk gero eta hobeto ezagutzen dituztela beren hizkuntza eskubideak'', gaineratu du.

Nolanahi ere, euskararen normalizazioak argiak eta itzalak dituela onartu du . “Azken hogeita hamar urteei perspektiba pixka batekin begiratuz gero, ordea, ezin da ukatu argiak askoz gehiago direla itzalak baino'', esan du.

Kanpaina berria, martxan2010eko datuak plazaratzeaz gain, 'Elebiden zure hizkuntza eskubideak babesten ditugu' kanpaina berria ere aurkeztu dute. Aurtengo kanpainaren helburua, herritarrak gizarte elebidun baten alde sentsibilizatzeko ahalegin horretan beste urrats bat egitea da eta, jakina, herritarrek zerbitzu hau gehiago erabili dezatela. Hizkuntza eskubideak urratzen direla ikusten badute, salatzeko eskatu diete herritarrei.


Podemosek lortu ditu boto gehien, Astigarragan

Espainiako Kongresu eta Senaturako Hauteskundeak izan ziren igandean eta Astigarragan, Kongresurako boto gehien jaso zituen alderdia, Podemos-Ahal dugu izan zen: 825 boto. Atzetik, gertu, EH Bildu izan zen bigarren alderdi bozkatuena, 742 botorekin. Hirugarren alderdia EAJ-PNV izan zen, 658 boterekin. PSE-EE (PSOE) alderdiak 243 boto lortu zituen, PPk 144, Ciudadanosek 103, IUk 66, PACMAk 23, UPyDk 9, Recortes Cerok 3 eta Libertate Nafarrak 1.

Partehartzea haundiagoa izan zen igandean, 2011ko hauteskundeetan baino. 2.846 astigartarrek bozkatu zuten igandean, orain dela lau urte baino %4,06k gehiagok. Abstentzioa, berriz, %32,99koa izan zen, 1.401 herritarrek ez zuten bozkatu.

2011ko hauteskundeekin konparatuta, Amaiur izan zen orduan alderdi bozkatuena, 1.089 botorekin. EAJ-PNV alderdiak, berriz, 486 boto jaso zituen, PSE-EE (PSOE) alderdiak 287, PPk 207, IUk 81, PACMAk 7 eta UPyDk 28.

Gipuzkoan eta Hego Euskal Herrian ere, Podemos nagusi

Podemos izan da Diputatu gehien lortu dituen alderdia Gipuzkoan; bi diputatu lortu ditu Kongresurako. Boto gutxiagorekin, Diputatu berak lortu ditu EAJ-PNVk; EH Bilduk eta PSE-EE (PSOE) alderdiek Diputatu bana lortu dute.

Hego Euskal Herriko datuei erreparatuz gero, Podemos izan da nagusi, baita ere; 7 diputatu izango ditu. EAJ-PNVk 6 diputatu lortu ditu; UPN-PP eta PSE-EEk (PSOE) 4na diputatu; eta EH Bilduk 2.

PP gehiengo osotik urruti

PPk irabazi zituen hauteskundeak igandean, 123 diputaturekin, baina gehiengo osotik oso urruti geratu da. PSOE izan zen bigarren alderdi bozkatuena, 90 diputaturekin. Hirugarren postuan geratu zen Podemos, 69 diputaturekin; eta laugarren izan zen Ciudadanos 40rekin. Gainerako diputatuak: ERCk 9, DLk 8, EAJ-PNVk 6, IUk 2, EH Bilduk 2 eta CCa-PNCk 1.


Umeak protagonista Aian

Festekin jarraitzeko, umeen eguna ospatu zuten atzo Aian. Goizean jolasak egin zituzten eta arratsaldean apar festa eta puzgarriak izan ziren. Eguna biribiltzeko Goazen dantzatu eta abestera ikuskizuna izan zen plazan. Argazki galeria osoa Karkara.eus atarian dago ikusgai.

Gaur eta bihar jarraituko dute San Donato eta San Lorentzo jaiek. Hona hemen egitauraua:

Abuztuak 9, asteazkena.

– 11:30. Sardina jana eta toka txapelketa.

– 16:00-18:00. Ur jolasak eta kukaina lehiaketa, igerilekuan.

– 18:15. Tio Teronen Semeak taldearekin dantzaldia.

– 19:30. Kalejira, buruhandiekin eta trikitilariekin.

– 22:30. Desioak Sutan Saharako errefuxiatu kanpamentuen

aldeko ekitaldia. Su bolak aireratuko dituzte hilerriko zelaitik.

– 24:00. Karroza.

– Ondoren, Abiba taldearekin dantzaldia.

Abuztuak 10, osteguna. San Lorentzo eguna, Aian.

– 11:00. Meza nagusia

– 12:00. Pilota Partidak. Emakumezkoak, binaka: Larrarte-Mendizabal Arrizabalaga-Etxanizen aurka. Gizonezkoak, binaka: Titin III-Apraiz Saralegi-Galarzaren aurka.

– Ondoren, herriko adinekoei eskainitako bazkaria.

– 17:00-19:00. Burbuilazko Bolak Bubble Balls jolasak, umeentzat eta ez hain umeentzat, eskola aurreko atarian.

– 17:30. Harri-jasotze erakustaldi-lehiaketa. Parte hartuko duten harri jasotzaileak dira: Joxe Ramon Iruretagoiena, Hodei Iruretagoiena, Joseba Ostolaza, Jexux Mari Iruretagoiena, Haimar Irigoien, Josetxo Urrutia, Aimar Galarraga, Iñigo Eizagirre eta Idoia Etxeberria.

– 18:30. Kalejira.

– 19:30-21:30. Kupela taldearen saioa.

– 23:00. Suzirien ikuskizuna, Pirotecnia Lecea su etxearen eskutik.

– Ondoren, Kupela taldearekin erromeria.

– 01:00. Jaiei amaiera emateko traka.


Asteasu ere euripean

Eskualdeko txoko guztietan izaten ari da hizpide euritea. Asteasun ere errekak bizi-bizi datoz. Belaze eta kaleak erabat putzututa daude, baina ez da aparteko arazorik sortu.

Argazkiak


Garaiko arraina, maiatzeko Tipi-Tapako pintxoetan

Ia amaitzear du bigarren ikasturtea, Hurbilago Usurbilgo Merkatari eta Ostalarien Elkartetik, Usurbilgo Udalaren laguntzaz 2012ko abenduan abiatutako Tipi-Tapa egitasmoa. Herritarrek ekaineko lehen igandean osatu ahalko dute, momentuz denboraldi honetan azken aldiz, mokadu berezien ibilbide gastronomikoa.

Maiatzaren 4ko Tipi-Tapa ospatu ostean izango da. Datorren asteko hitzorduari begira, Txiriboga, Aitzaga, Xarma, Txirristra, Bordatxo, Artzabal eta Txapeldun tabernek adostua dute, zer nolako zizka-mizka bereziak prestatuko dituzten euren sukaldeetan. Garaiko arrainarekin eginiko pintxo bereziak zerbitzatuko dituzte maiatzeko lehen igandean. Goizetik bazkal ordura arte, edariarekin batera 2 euroren truke.

Gogoan izan bestalde, maiatzean ere, Hurbilago Elkarteko establezimenduetan xahutu ahal izango den 150 euroko erosketa balea zozketatuko dutela. Zozketan parte hartzeko, Tipi-Tapa Txartela eskura izan behar duzue. Zazpi tabernetako zigiluak lortu eta txartela edaritegiotan egongo den kaxetako batean utzi.


Aizkibel Liburutegiko altzariak berritu ditu Udalak

Aizkibel Liburutegian altzari berriak jarri ditu Udalak, gunea erabiltzaileentzat «erosoago eta atseginago» bihurtzeko asmoz.

Hirugarren solairuko altzari guztiak aldatu dituzte, lehengo aulkiak eta mahaiak «nahikoa kaltetuak» zeudelako denboraren poderioz emandako erabilerarengatik. Bigarren solairuan, berriz, aulkiak aldatu dituzte. Aurretik, hormetako pitzadurak konpondu eta pintaketa lanak egin zituen Udalak liburutegian.


"Besarkada solidarioaren" teknika erabilita lapurreta saiakera izan da gaur, Oñatin

Ertzaintzak esandakoaren arabera gaur goizean gertatu da lapurreta saiakera. Adineko gizonezko bati lepoko bat kentzen saiatu da emakume gazte bat; baina, adinekoa bera konturatu egin da eta baita inguruan paseoan zebilen bikote bat ere. Lepokoa lurrera botata alde egin du ustezko lapurrak. Ertzaintzak oharra atera du "besarkada solidarioaren" bitartez egiten diren lapurreten berri emateko.

Oñatin gertatu da lapurreta saiakera. Ertzaintzak emandako informazioren arabera, emakume batek adineko gizonezko bat besarkatu du, eta unea aprobetxatu du lepokoa kentzeko. Gizonezkoa eta inguruan zeudenak konturatu direnean, emakumeak lepokoa lurrera bota eta alde egin du, auto batean. Ertzaintzak esan du gizonezkoak ez duela salaketarik jarri.

Pertsona nagusiei egiten zaien lapurreta

"Besakada solidarioaren" metodoari buruzko oharra kaleratu du Ertzaintzak. Batez ere pertsona nagusiei egiten zaien lapurreta mota dela diote oharrean. Apirilean, esaterako, 50 salaketa jarri dituzte EAEn –oharrean diote lapurreta mota hau uda partean ematen dela gehiago–.

Aholkuak

Ertzaintzak oinarrizko aholku batzuk eman ditu:

Ez erakutsi nabarmenkeriaz bitxirik kalean, ez erabili objektu baliotsurik egunero eta beti.

Ahal den neurrian ez hitz egin ezezagunekin.

Ez fidatu bat-batean eta ustekabean zu liluratzen edo zu entretenitzen ahalegintzen diren pertsonez.

Ez fidatu kosta ahala kosta, itxuraz inolako arrazoirik gabe edo arrazoi argirik gabe kontaktu fisikoa (besarkada, muxua, laztana) lortzen saiatzen diren pertsonez.

Saiatu kalean bakarrik ez ibiltzen, batez ere banketxera joan behar baduzu. Hobe da familiarteko batekin edo konfiantzazko norbaitekin joatea.


Garaipenaren bidera itzuli dira Trintxerpeko neskak

Garaipenarekin sentsazio onak berreskuratu ditu taldeak.

Azkeneko bi partidak galdu ondoren Trintxerpeko Erdibana taldeak neurketa irabaztea lortu zuen ostiralean. 4-1 gailendu zitzaion Lasarte-Oriako Trumoi taldeari, eta azkeneko partidan mina hartu zuen Irati taldekideari dedikatu diote garaipena.

Partidaren hasieratik aurreratu ziren trintxerpetarrak markagailuan. Urrutitik egindako bi jaurtiketak tarteko lortu zituzten lehen bi golak, partida hasi eta berehala. Saioak egin zuen lehen gola eta bigarrena Amaiak. Hirugarrena, berriz, Iratik lortu zuen, atsedenaldiaren aurretik hura ere.

Bigarren zatian, lasartearrek egin zuten gola, falta zuzen baten ondorioz, baina zuri-urdinek laugarren gola egitea ere lortu zuten, korner batetik. Mari Lolik lortu zuen Trintxerperen laugarrena.

Garaipenarekin taldekideak “sentsazio onak berreskuratu” dituztela adierazi dute, eta eskerrak eman dizkiete Donibaneko kiroldegira bertaratutakoei.


Gidari bat hil da talka egin ostean, Oronozen

60 urteko hildakoa Sopelako bizilaguna zen. Gertakaria N-121-A errepidean jazo da, auto batek eta 4 x 4 ibilgailu batek talka egin dutenean. Gainera, bi lagun zauritu dira, horietako bat larri.

Lagun bat hil da gaur N-121-A errepidean, 41,3 kilometroan, Oronoz parean (Nafarroa), 20:52ean, Nafarroako Gobernuak jakitera eman duenez. Ezbeharrean beste bi lagun zauritu dira, horietako bat larri.

60 urteko J.L.E.G, hildakoa, Sopelako (Bizkaia) bizilaguna zen. Bi ibilgailuk aurrez talka egin ostean jazo da ezbeharra, Behobiako noranzkoan zihoan auto batek eta 4 x 4 ibilgailu batek talka egin dutenean, hain zuzen ere.

Autoko bidaiariak harrapatuta geratu dira eta Oronozko suhiltzaileek erreskatatu eta handik gutxira hil da gidaria.

Zaurituak

Zaurituetako bat larri anbulantzian eraman dute Nafarroako Ospitalera. Bien bitartean, 4 x 4 ibilgailuko gidaria Bideko Ama Birjinaren ospitalera eraman dute zauri arinagoekin.

Anbulantziak, talde medikoak, suhiltzaileak eta Foruzaingoa bertaratu dituzte Nafarroako larrialdi zerbitzuek

Errepidea garbitu bitartean N-121-A itxita izango da, zirkulazioa Belateko errepide zaharretik desbideratuz.


Gizon batek salaketa jaso du baimendutako zarata maila bere zakurrak gainditzeagatik

Bizilagun batek Udaltzaingora deitu zuen, auzokoaren zakurraren zaunkengatik.

Iruñeko Udaltzaingoak salaketa bideratu du bizilagun baten aurka, bere zakurraren zaunkek baimendutako zarata maila gainditu egin zutelako, neurketa egin zutenean baieztatu zutenez.

Astearte arratsaldean, zarataren neurketa egitea eskatu zuen bizilagun batek, ondoko etxebizitzan dagoen zakurren zaunkengatik. Emaitza positiboa izan zen eta, hortaz, animaliaren jabeak salaketa jaso zuen.

Udaltzaingoak jakinarazi duenaren arabera, etxeko animalien kasuan, erantzulea jabea da beti, berak bete eta betearazi behar baitu indarrean dagoen araudia.


Euskal Herriko 1. Egurrezko Sagardo Lehiaketa antolatu dute

Egurrezko ontzietan egindako sagardoaren Euskal Herriko 1. Lehiaketa ospatuko da maiatzaren 21eko 36. Sagardo Egunean. Txapelketan parte hartzeko epea zabalik dago jada. Honatx Usurbilgo Herriko Etxea Sari Nagusia irabazteko lehian parte hartzeko deialdiaren oinarriak:

1.- Euskal Herriko edozein sagardogilek parte har dezake, lanbide duenak edo ez, sagardotegietakoak bezala etxerako egiten duenak ere.

2.- Sagardogile bakoitzak 6 sagardo botila ekarriko ditu, denak kalitate berekoak.

3.- Botilak garbiak izango dira, ez dute inolako arrastorik edo etiketarik izan behar.

4.- Botilak maiatzak 19ko 14:00ak baino lehenago Usurbilgo ALKARTASUNA Baserritarren Kooperatibaren egoitzan entregatuko dira (ordutegia: astegunetan 09:00-13:00 eta 16:00-19:30 larunbatetan goizean soilik / Atallu Industrialdea 26, 20170 USURBIL, Gipuzkoa / +34.943.361114 / alkartasuna@usurbil.com ).

5.- Epaimahaiak lehen daskateta batean, azken dastaketara igaroko diren sagardoak aukeratuko ditu, gainontzekoak lehiaketatik baztertuz. Azken dastaketa horretan erabakiko da zeintzuk diren lehen sari nagusia, bigarrena eta hirugarrena eskuratuko duten sagardoak. Era berean dastaketa horretara iritsi diren sagardo guztien sailkapena egingo da.

6.- Sari banaketa azken dastaketa burutu eta jarraian egingo da. Saria eskuratzen duen sagardogilea bertan izango da, bestela hurrengoari emango zaio.

7.- Lehiaketan parte hartzen duten sagardogileek oinarri hauek onartzen dituzte.

8.- Lehiaketan bertan inolako zalantzarik sortuko balitz epaimahaiak berak erabakiko du egoki deritzona.

9.- Dastaketan erabili ez diren sagardo botilak antolatzaileen esku geratuko dira.

10.- Sariak honoko hauek izango dira:

LEHENENGO SARIA: Usurbilgo Herriko Etxea Saria diren 1.000 € eta Sariaren Ziurtagiria.

BIGARREN SARIA: Alkartasuna Kooperatibaren Saria, 350 €ko txartela sagardogintza materialetan gastua egiteko eta Sariaren Ziurtagiria.

HIRUGARREN SARIA: Alkartasuna Kooperatibaren Saria, 150 €ko txartela sagardogintza materialetan gastua egiteko eta Sariaren Ziurtagiria.

11.- Lehiaketaren azken dastaketa eta sari banaketa Usurbilen burutuko da, 2017ko maiatzak 21ean 12:30etan izango den 36. Sagardo Egunean, Goiko Plazako oholtzan.

ANTOLATZAILEA:

Sagardoaren Unibertsitatea

LAGUNTZAILEAK:

Usurbilgo Udala, Alkartasuna Baserritarren Kooperatiba, Usurbilgo Sagardo Egunaren Lagunak, Gipuzkoako Sagardogileen Elkartea.

5. SAGASTIAK LORETAN OSPAKIZUNA: SAGARRONDOEN LORALDIAREN GORAZARRE EKIMENA

Maiatzak 9, asteartea: "Seed Journey" jardunaldia

10:00 Tabakalera eraikinean (Donostia), Artea eta landa ingurunea: mugaldeak maiatzean, elkarte hauen eskutik: Future Farmers, Flatbread Society, Campo Adentro, Kanpoko Bulegoa, Baserriko Aste Sarea.

18:00 Hitzaldia: “Sagardoa: nekazaritza kultura ozeanoetan zehar”. Hizlariak:

Marc Badal: Sortzezko bekatutik industria paradisura, gozogarriak lubrikatzaile historikoa.

Amy Franceschini: “Seed Journey” egitasmoaren aurkezpena.

Jakoba Errekondo: Sagardoaren Paisaia Kulturala.

Maiatzak 10, asteazkena: "Seed Journey" jardunaldia

Hendaiako Abbadia Jauregiko bilduma sagastira bisita:

10:00 Domaine d´Abbadieren sarreran. (9:00 Amarako Eusko Tren geltokian)

14:00 Bazkaria upel artean Hernaniko Iparragirre Sagardotegian. Bertako erakusketara eta sagastietara bisita.

17:00 Cristina Enean talde horma-irudia: Amy Franceschini eta beste artista batzuen laguntzaz Haziaren egoitzan horma-irudia margotzen.

Maiatzak 15, astelehena: San Ixidro Eguna

10:15 Trikitilariak Kaxkoan zehar.

10:30 Meza Salbatore elizan.

11:15 Hamaiketako herrikoia frontoian.

11:45 Herri kirolak Dema plazan.

13:15 Bertso saioa Ane Labaka eta Iñaki Muruarekin.

14:00 Bertso-Bazkaria Artzabal Baserrian.

(txartelak salgai Alkartasunan eta Artzabalen maiatzak 13 arte - Prezioa: 31 €)

Maiatzak 17, asteartea: "Seed Journey" jardunaldia

18:00 “Teosinte, kutsadura genetikoa eta bizitzaren kolonizazioa”, Cristina Eneako eraikinean (Donostia).

Hizlariak: Rosa Benimelis eta Ignacio Chapela.

Maiatzak 20, larunbata

09:00-13:00 Sagarrondotik Sagardora ikastaro zikloko saioa Potxoenean: "Garbitasuna kalitatearen lagun. Sagardoa egurrezko ontzietan eta sagarrondoaren bizimodua", Egoitz Zapiain eta Jakoba Errekondoren eskutik.

Izen ematea:

943 361 114

alkartasuna@usurbil.com

alkartasuna.eus

Maiatzak 21, igandea: 36. Sagardo Eguna

Goizean zehar, frontoian herriko baserritarrak eta beste sagardogileak izango dira, Dema plazan Gipuzkoako sagardogileen elkarteko postuak jarriko dira eta Askatasuna plazan Eusko Labelean sartuta dauden sagardoak dastatzeko aukera izango da. Pintxoak dastatzeko aukera ere izango da.

Goiko plazako oholtzan: Euskal Herriko 1. Egurrezko Sagardoen Txapelketa .

11:30 Hasiera ekitaldia Aizpurua autobusen eskutik.

18:00-21:00 “Elektro Patxaranga” kaleetan zehar.

Antolatzailea: Sagardo Egunaren Lagunak.

Ekainak 3, larunbata

09:00-13:00 "Sagastien udako kimaketa, gaitzak eta izurriteak", Aitor Etxeandiaren eskutik.

Izen ematea:

943 361 114

alkartasuna@usurbil.com

alkartasuna.eus

Ekainak 6, asteartea

19:00 Zumeta Arte Estudioan: “Euskal Sagardoa” Jatorrizko Izendapen berriko sagardoaren aurkezpena eta ZUMETA margolariaren erakusketaren irekiera:

-Aurkezpena.

-Sagardo dastaketa eta mokadutxoa.

Unai Agirre, Izendapeneko teknikariaren eskutik. Jose Luis Zumetaren lanen erakusketa ikusgai izango da.

Oharra: Kotxez ezingo da bertaratu. Autobus zerbitzua izango da Kaxkotik.

Antolatzaileak: SAGARDOAREN UNIBERTSITATEA, ALKARTASUNA Usurbilgo Baserritarren Kooperatiba,

NOAUA Kultur Elkartea.

Laguntzaileak: USURBILGO UDALA, Usurbilgo SAGARDO EGUNAREN LAGUNAK, ZUMETA Arte Estudioa, EUSKAL SAGARDOA, Gipuzkoako Sagardogileen Elkartea, BIZI SAGARDOA.

Elkarlanean: TABAKALERA Kultur Garaikidearen Nazioarteko Zentroa, CRISTINA ENEA Fundazioa, HAZIERA hazien artxiboa.


Athleticek 3-2 irabazi dio APOELi

Athletic askoz gehiago izan bada ere, ez du erabaki Apoelen aurkako kanporaketa, Europako ligako final-hamaseirenetan. Williams izan da onena, eta erakustaldia eman du.


Miarritzeko erailketa matxista salatu dute Bulebarrean

77 urteko gizon batek bere 75 urteko emaztea tiroz hil zuen joan den ostiralean Miarritzen (Lapurdi), eta hilketa hau salatzeko elkarretaratzea egin dute Donostiako Bulebarrean, Euskal Herriko Emakumeon Mundu Martxak deituta.

2021. urtean Euskal Herrian erail duten hirugarren emakumea da, eta Euskal Herriko Emakumeon Mundu Martxak dio indarkeria matxistak ez duela mugarik: “Bizi garen sistema kapitalista heteropatriarkalaren funtzionamenduaren ezinbesteko tresna delako, eredu honek sortzen dituen pertsonen arteko botere harremanak, menpeko harremanak bizirauteko eta mantentzeko erabiltzen duen baliabidea da”.

Erailketa matxista hau salatzeaz gain, Euskal Herriko Emakumeon Mundu Martxak “autodefentsara feministarako deia” zabaldu du, eta edozein erasoren aurrean erantzuteko prest daudela azpimarratu dute.


Errugbi taldearen eta Frantziako mus txapelketak

Sarako Izarra errugbi taldeak antolatu mus txapelketa iragan zen otsailaren 3an, Omordia gelan. Denetan berrogoi bikote baldin baziren musean aritzeko, 130 lagunendako afaria prestatu behar izan zuten Claude Etxeberrik, Ramuntxo Etxebestek eta Jeannot Mundutegik. Txapelketa nagusian Manex Bergara eta Antton Bidegainek irabazi zieten Martin Goienetxe eta Isabelle Lekuonari. Kontsolagarrien garaile Beñat Berruet eta Jean Mixel Saint Martin izan ziren, Jean Mixel Iratzoki eta Xabier Tapiaren kontra. Kontsolagarri ttikian Céline Guridi eta Christine Lisayouk nagusitu ziren Jamatit Ameztoi eta Pettan Elizalderi.

Herriko Etxeko edantegian Frantziako 39. mus txapelketaren kanporaketa bururatu da. Orain bortz bikotek txapelketa segituko dute kantonamenduko bertze taldeen kontra arituz. Hauek dira Sarako ordezkariak: Etxebarria anaiak, Pettan Elizalde eta Beñat Etxegarai, Manu Agerre eta Bruno Martin, Stéphane Agerre eta Marie Pierre Iribarren, Jean Behotegi eta Germain Larzabal.


Herritarren bertso sarituak

Nafarroako bertso paper lehiaketako sariak ere herrira etorri dira. Joan den maiatzaren 4an, Berako Kultur Etxean Bortzirietako bertsolari gaztetxoen lanak entzun eta egileek sariak hartzeko ekimena egin zen. DBH mailan Jon Jorajuria eta Amaia Lukanbio sarituak izan dira; hirugarren eta laugarren mailetan, Ibai Etxeberria eta Gurutze Iparragirre gaztetxoen lanek sariak jaso dituzte. “Nere urtebetzea da baino ez nago pozik” gaiari buruzko bertsoak Ibaik idatzi zituen; Gurutzeren bertsoek, “Bart gauea ezin nuen lorik egin” izan zuten gaia.


Konspirazioak

Interneten garai honetan informazioaren aroan bizi garela diote askok. Inoiz baino informazio gehiago jasotzen dugu eta, aldi berean, baliteke inoiz baino desinformatuago egotea. Oraintxe bertan ikusi dudan bideo batek dio New Yorken twitter bidez irakurri ahal zela Washingtonen lurrikara izan zela, lurrikara bera New Yorkera iritsi aurretik. Bat-batekotasuna, informazio kudeaketa azkarrak eta dena momentuan irenstea da gaur egungo kazetaritzaren ideietariko bat. Baina guzti horrek badu arriskua: momentuan irensteko ematen digutena gezurra izan daiteke, eta ondoren berriro hitz egingo ez digutenez gai horren inguruan gure barnean geratuko da.Egun hauetan denoi gogoraraziko digute orain 10 urte New Yorken gertaturikoa. Ziur gutako gehienok gogoan dugula zer geunden egiten hegazkinak WTCa kolpatu zuenean, bigarrenak kolpatu zuenean edo lehen dorrea erori zenean. Gertakaria hain zen indartsua kostatzen zaigula asimilatzea, eta indar horren barruan sartu ziguten ziria.Guztiok ikusi genuen, eta bestela enkargatu dira behin eta berriz errepikatzeaz, WTC1 eta WTC2 dorreak nola erortzen ziren. Baina nork ikusi zuen WTC7 dorrea erortzen? Dorre horretan dago konspirazioren gakoa, horregatik ez digute errepikatu. Zorionez Interneten garai honetan hemeroteka geroz eta errazagoa da digitalizatu eta jasotzen. Horrela ikus daiteke BBCko kazetaria zuzenean esaten WTC7 dorrea erori dela (eta berarekin batera CIAren bulegoak eta New Yorkeko alkatearen krisia kudeatzeko bulegoa) erori baino 20 minutu lehenago. Bai, hori da, dorrea erori zela esaten zuen, baina dorrea bere atzean zegoen, erori gabe. Ikus dezakegu ere 3 angelu ezberdinetatik nola erortzen den dorre hori, hegazkinik kolpatu ez duen dorrea, YouTuben "WTC 7" jarrita. Ikus daiteke leihoak nola lehertzen diren eraikina erori aurretik, leherketa kontrolatu guztietan bezala.Eta aurrera ikertzen jarraitzen badugu ikus daitezke antzeko leherketak WTC1 eta 2 dorretan. Ikus daitezke barrutik grabatutako bideotan nola leherketak entzuten dira dorreen azpialdean. Edo nola eraikinaren zentroa lehenago erortzen den kolpatutako eremua baino. Ikus daiteke Pennsylvanian ez zela benetan hegazkinik erori, edo Pentagonoan sortu zen zuloa hegazkin baten hegala baino txikiagoa zela. Entzun daitezke poliziak eta suhiltazileak esanez leherketak egon direla eraikinen azpialdean. Eta norbaitek kontatuko digu WTCen irteera errepideren batean urrea zeraman furgoneta ere aurkitu zela.Konspirazioak txoko ederra aurkitu du Interneten. Mundu guztiak hitz egin dezake eta ondo eginez gero fededunak aurkituko ditu. Nik WTC7 bideoa ikusi nuenean argi izan nuen honen atzean tranpa zegoela. 10 urte eta gero onartuko ez duten tranpa baina, egunen batean, kontatuko digutena. Euren moduan, noski.Galder Gonzalez


"Letworld" film laburra argitaratu du Leticia Canales surflariak

Leticia Canales Bilbao 22 urteko surflari sopeloztarrak "Letworld" film laburra kaleratu berri du. Bertan, denboraldi ona izaten utzi ez dioten lesioak ahaztu eta bere alderik basatienari begiratu dio gazteak "Letworld" bideoan. Canales naturako hainbat parajetan murgilduta ageri da, bere surf indartsuaren erakustaldiak egiten.


San Joanetako jokoetarako

izen ematea

Jubilatu Etxetik jakitera eman dutenez izen ematea zabalik dago San Joanetan egingo dituzten jokoetarako (toka, igela, botea eta bola). Jokoak ekainaren 26an egingo dira eta izen ematea hilaren 21ean bukatuko da.


Gastuak txikitzeari ekin dio Tubos Reunidosek, galerak amaitzeko

Hidrokarburoen merkatuaren amiltzearen ondorioz, 50 milioi euro galdu zituen iaz, eta beste 17,5 milioi aurten. Kaleratzeen beldur dira sindikatuak. Irabaziei ozta-ozta eusten die Tubacexek

Bigarren urtez jarraian galera handiak izateko bidean dago Tubos Reunidos. Petrolioari eta gasari lotutako inbertsioen jaitsiera handiak bezeroak gutxitu dizkio Amurrioko altzairuzko hodi egileari (Araba), eta plan estrategiko bat indarrean jarri du irabazietara itzuli ahal izateko. Kostuak asko txikitzea da helburua, negozioa jaisten denean errentagarri izan ahal izateko. Horrek lanpostuen galera ekarriko duen beldur dira sindikatuak.

Iaz 50 milioi euroren galerekin itxi ostean, aurten ere dirua galtzen ari da Tubos Reunidos: 17,5 milioi urtarriletik irailera bitartean, iaz epe berean baino %32 gutxiago. Ebitda ustiapen emaitza gordina —balio galeren eta zorren eta zergaren ordainketen aurretik enpresa batek lortzen dituen irabaziak— hobetu izanak ekarri dio hori. Iaz, 5,7 milioi euroko ebitda negatiboa izan zuen Amurrioko taldeak urtarriletik irailera, eta aurten, berriz, ebitda positiboa izatea lortu du, 15 milioi eurokoa.

Bezero nagusien estutasunei beste bi gaitz batu zaizkio aurten. Batetik, Harvey urakanak Texasen (AEB) duen lantegiaren jarduna baldintzatu du. Eta, nagusiki esportatzaile den heinean, dolarrarekiko euro indartsuak ere ez dio mesederik egin.

Tubos Reunidosek asteartean aurkeztu zion plan estrategikoa CNMV Balore Merkatuaren Espainiako Batzordeari. Haren arabera, datozen bi urteetan 45 milioi euro gehitu beharko lizkioke ustiapen emaitzari. 45 milioi horietatik hamabost milioi euro merkataritza marjina hobetuta etorriko lirateke, esaterako maila goreneko tutuetan espezializatuz edo banatzailerik gabeko salmenta zuzenak handituz. Beste 30 milioi euroko ekarpena, planaren arabera, kostuak murriztuta etorriko litzateke. %10-12ko kostu murrizketa espero du Tubos Reunidosek fabrikatutako tona bakoitzeko, eta, hori lortzeko, langileriaren formazioa eta absentismoa apaltzea aipatu ditu. Sindikatuak, dena den, beldur dira enpresak ez ote dituen lanpostu zenbait kenduko. Aldi baterako langile batzuei dagoeneko ez die kontratua berritu, eta azpikontratatutako lan batzuk berreskuratu ditu.

Tubacex, irabazi txikiekin

Egoera pixka bat hobean dago Tubos Reunidosen auzia, Laudioko Tubacexek zenbaki positiboei ozta-ozta eusterik izan duelako. Urtarriletik irailera, 1,1 milioi euro irabazi ditu, iaz epe berean baino %66,4 gutxiago. Konpainiaren arabera, zuzenean ari dira nozitzen petrolio eta gas merkatuko krisia, eta merkatu kuota handitu izanari eskertu behar diote irabazietan jarraitzea. Hala ere, zorra dezentekoa du, 224 milioi eurokoa, batik bat 2015. urtean bi konpainia erosi zituelako. Zorpetze ratioa apalduz joango dela uste du Tubacexek, besteak beste datozen hiru urteetarako lotuta daukan 700 milioi euroko eskaera zorroari esker.


Baskoniak jipoia jaso du Andorraren aurka

Kirolbet Baskoniak 20 puntugatik galdu du MoraBancen aurka (93-73) Andorran jokatu duen partida. Lidertza galdu du Arabako taldeak.

Kirolbet Baskoniak jipoia hartu du Morbanc Andorarren aurka (93-73) jokatu duen Endesa Ligako 8. jardunaldiko partidan eta lidertza galdu du Arabako taldeak. Gasteiztarrek 6 garaipen eta 2 porroteko balantzea dute.

Neurketako lehen minutuak parekatuak izan dira, eta bi taldeei kosta egin zaie nagusitzea. Hasierako laurdenaren lehen erdia gainditu ostean hasi da MoraBanc Andorra nagusitzen eta etxeko taldeak 10 puntuko abantaila lortu du (20-10). Laurdeneko azken hiru minutuetan esnatu da Baskonia, eta Arabako taldeak desabantaila murriztea lortu du, hiruko jaurtiketak sartuta eta defentsa gogortuta (23-21).

Bigarren laurdenaren hasieran berriro abantaila hartu du MoraBanc Andorrak (28-23), baina Baskoniak ez dio abantaila handia hartzen utzi, eta lehia berdindu du (35-35). Atsedenaldira iritsi aurreko azken 3 minutuetan, Andorrako taldea nagusi izan da, Pedro Martinezek zuzentzen duen taldea ezinean ibili da, eta 10 puntuko desabantailarekin iritsi da Kirolbet Baskonia atsedenaldira (46-36).

Hamar puntuko desabantaila murrizteko asmoarekin kantxaratu da Baskonia atsedenaldiaren ostean, baina MoraBancek abantaila handitu egin du hirugarren laurdeneko lehen bost minutuetan (55-41), 14 puntuko errenta lortuta. Arabako taldea, nahi baina ezin ibili da, baina hirugarren laurdena amaitzeko 36 segundo falta zirenean, 10 puntura gerturatu da Baskonia (66-56). Hala ere, Andorrako taldeak hirukoa sartu eta 13 puntu behetik ekin dio azken laurdenari talde gasteiztarrak (69-56).

Azken hamar minutuetan ez du partidan sartzeko aukerarik izan Baskoniak. Talde gasteiztarra ezinean ibili da laurden honetan ere, eta MoraBanc Andorraren nagusitasuna erabatekoa izan da. Ondorioz, Andorrako taldeak lortu du garaipena (93-73), emaitza erosoarekin.

Fitxa teknikoa: 93 - MoraBanc Andorra (23+23+23+24): Albicy (19), Dylan Ennis (14), Michele Vitali (7), John Shurna (7), Moussa Diagen (15) -hasierako bostekoa-, Rafa Luz (10), Whittington (5), Oliver Stevic (5), David Jelínek (11), Upshaw Jr. (-) eta Henton (-). 73 - Kirolbet Baskonia (21+15+20+17): Marcelinho Huertas (6), Hilliard(10), Shavon Shields (16), Shengelia (7), Poirier (6) -hasierako bostekoa-, Voigtmann (10), Luca Vildoza (9), Matt Janning (5), Ilimane Diop (-) eta Garino (4). Epaileak: Miguel Angel Perez Perez, Luis Miguel Castillo eta Arnau Padros. Ilimane Diop -Kirolbet Baskonia- kanporatu dute bost falta egiteagatik.


Hemeretzi milioi euroko aurrekontua aurkeztu du Bermeoko Udalak

Bermeoko Udalak 2011rako aurrekontuak aurkeztu ditu, 19.018.762,12 eurokoa. Datorren urtean, beraz, aurten baino diru gutxiago izango du Udalak; %1,6 gutxiago, hain zuzen. «Aurtengoekin jarraituz, aurrekontu gogorrak izango dira beste behin ere», azaldu du Bermeoko alkate Xabier Legarretak.

Aurrekontuak zehazterakoan bi helburu izan dituzte, alkatearen esanetan. Alde batetik, gastuen kontrol «zehatza» egingo dute. Bestetik, orain arteko zerbitzu guztiak mantendu gura izan dituzte; batez ere, gastu sozialei dagokien atalari. Horrela, Gizarte Ongizaterako Udal Patronatuak aurten jasotakoaren antzeko kopurua hartuko du: 5.075.457 euro, hain zuzen ere.

Kirol Patronatua izango da diru gehien hartuko duen sailetako bat. 1.259.100 euro bertara bideratuko dituzte, eta ia dena inbertsioak egiteko izango da.

AURREIKUSITAKO INBERTSIOAK

Nestor Basterretxea aretoko eserlekuak aldatzeko: 30.000 euro. Aspaldidanik duten eskaera bat dela esan du Legarretak, «erosoak ez direlako».

Argi publikoetarako inbertsioak: 50.000 euro.

Jolasgune berri bi egiteko: 130.000 euro. Eskaera handia egoten delako. Ziurrenik, inauguratu berri den Artike enparantzan ipiniko dute bat, eta bestea Kurtzio kalean, igogailu parean dagoen plazatxoan.

Herri barruko kale eta guneen berriztapenarako. 425.000 euro.

Kontserben museoaren lanak egiteko: 100.000 euro. Ormaza fabrika izandakoan kontserbaren museoa egiteko lanak hastea aurreikusita dago. Lehenengo faseko lanak izango litzateke. Jaurlaritzara ere diru-laguntzak eskatu dituztela azaldu du alkateak.

Auzoetako bideetan konponketak egiteko: 150.000 euro.

Bermibusa: 100.000 euro. Aurton martxan ipini duten zerbitzuak datu onak izan dituela kontuan izanik, asmoa zerbitzua handitzea da.

Kiroldegiko inbertsioak; 245.000 euro. Larrialdietarako eskailerak egiteko bideratuko dute zatirik handiena eta bestea material berria erosteko.


Markoak erakusten duena

Azaroaren 4an bukatu da erakusketa Los Angeleseko Redling Fine Art galerian. Markoak erakutsi ditu han, hautsiak, osatu gabeak, herrenak, soltatuak. Markoekin batera erakutsi du lau ordu pasako bideo hau ere: The Voice of the Valley. Hor goiko frame horretan artista ageri da, markoak egiteko egurrak prestatzen. Barrokoan-eta egiten zuten bezala, artistak zurari igeltsu zuria ematen dio, leuntzeko, garai batean urrea eman aurretik egiten zen prozesua errepikatuz, markoaren materialtasuna bera agerian jarriz. Azken urteotan Joshua Tree basamortuan bizi da Erlea Maneros Zabala (Bilbo, 1977ko martxoaren 17a), han sortu ditu lan hauek, bere estudioan.

Artista egunero joaten da estudiora, errepikakorra da bere lana, mekanikoa, aspergarria ia. Hartzen ditu egurrak, mozten ditu neurrian, lixatzen ditu mimo handiz, ematen die igeltsua gero urrea eman behar balie bezalaxe, eta bitartean irrati lokala entzuten du, “libertarians” deitzen zaien jendea, sekulakoak botatzen uhinetan. Horixe da bideoan ikusi eta entzun daitekeena. Artista markoak dekonstruitzen, eta irratiak sortzen duen marko ideologikoa erakusten aldi berean.

“Herri txiki batean bizi naiz”, dio artistak, “eta hau beste mundu bat da. Ameriketako Estatu Batuetan arte munduan dabilen jendeak ez daki hau badenik ere, ez du ezagutzen, arrotza egiten zaie erabat”. Erlea Maneros Zabalak inoiz entzun ez duten hori entzunarazi nahi die, markoak erakutsi, errealitatea zedarritzen duten markoak. “Artisten artean ere egon da joera bat mendebaldeko basamortua leku huts eta utopiko batekin lotzeko, natura puru batekin, baina basamortuan jenda bizi da, eta hemengo giro soziala oso gogorra da, zerikusi gutxi du leku utopiko horrekin”.

Artikulu hau Argia.eus atarian argitaratu da eta duen CC lizentza baliatuta ekarri dugu MAXIXATZENera.


Lopezek "gehiengo aurrerakoiak zabaldu" nahi ditu aurtengo hauteskundeetan

Jaurlaritzako lehendakariak dio PSEk "aldaketa lasaia indartzeko, kohesio soziala sendotzeko eta berdintasun aukerak sustatzeko" modua izango duela.

Patxi Lopez Eusko Jaurlaritzako lehendakariak adierazi du PSE-EEren proiektua ez dela 2013an bukatuko -orduan izango da Eusko Legebiltzarrerako hurrengo hauteskundeak-, eta egitasmoa hedatzen jarraitzeko xedea dutela. "Datozen maiatzeko udal eta foru hauteskundeetan beste bultzada bat emango diogu proiektuari, gehiengo aurrerakoiak zabaltzeko aukera izango dugu", esan du gaur Lopez PSEko idazkari nagusiak.

Era horretara, haren aburuz, "aldaketa lasaia indartzeko, kohesio soziala sendotzeko eta berdintasun aukerak sustatzeko" modua izango dute.

2009ko maiatzetik da Lopez Jaurlaritzako lehendakaria. PPren babesa erabakigarria izan zen horretarako, baita ezker abertzalearen zerrendaren baliogabetze judiziala ere.


“Monetak izaera bikoitza behar du”

Jean Marie Harribey. Ekonomista

Attac elkarteko presidente izan da urteetan eta ‘Moneta, afera politiko bat’ liburua argitaratu du Economistes Aterres kolektiboarekin.

Haren iritziz moneta batek hiru baldintza bete behar ditu: autoritate publiko edo politikoaren zilegitasuna ukaitea (estatuarena, estatu bilgune batena edo eskualde batena), baina dio maila lokalean autoritate politikoaren zilegitasuna ez dela hain presente, ezin baita adibidez zergarik pagatu. Bigarren baldintza ekoizpen sistema batean bermatzea da. Azken baldintza konfiantza da: ematen dizudan moneta onartzen duzu badakizulako beste norbaitek ere onartuko dizula. Haren ustez, hiru baldintzetarik bat desagertzen bada, denak porrot egin lezake.

Zertarako da moneta?

Moneta ez da usaian uste duguna eta ekonomia liburu guztietan atzematen duguna. Moneta ez da soilik merkantziak trukatzeko; hori egia da, ez da faltsua, baina aferaren zatitxo bat baizik ez da. Nik diot, eta lagunek berdin, moneta gizarteko instituzio bat dela, edo, labur erranez, instituzio sozial bat dela. Azken milaka urteetan monetak belaunaldiz belaunaldi harreman sozialak mantendu eta erreproduzitu izan ditu. Izan dadin hilak ohoratzeko (ikerketa antropologikoek erakutsi dute hilei ofrendak ekartzen zitzaizkiela, besteak beste, monetarekin) edo dibinitateak ohoratzeko. Funtzio sozial hori gizarte modernoetan ere atzematen da, nahiz eta ezezaguna izan: monetaren bidez dugu gizarte segurantza bermatzen ahal eta belaunaldiz belaunaldi erretreta ziurtatzeko promesa ere bada, adinekoak ohoratzeko gure manera da hain zuzen. Ez dugu gehiago heriotzarekiko lehengo harremana, baina erretreta ziurtatzearen promesa harreman sozialaren segida da. Gainera, gizarte batean moneta bera erabiltzeak kolektibitate horren parte izateko sentimendua sortzen du, neurri azkarrago batean hizkuntzak egiten duen bezala. Baina funtzio hori ere badu, nahiz eta diskurtso ekonomiko dominanteak hori baztertzen duen soilik funtzio ekonomikoa azpimarratzeko.

Lekuko moneta gehigarrien merezimendua da funtzio sozial horren parte bat berreskuratzea, harreman sozialak berreskuratuz, hurbileko trukaketak eraginez.

Monetak funtzio soziala duela diozu, eta kolektibitate baten parte sentiarazteko balio duela. Euroaren kasuan ere?

Justuki, euroaren ahultasuna, eta barnetik kaltetzen duena —agian egun batez desagerrarazi dezakeena— bere zilegitasun politiko apala da; Euroak ez du sekula zilegitasun demokratiko osorik ukan. Europar komunitate ekonomikoan diren estatuek onartu dute, bistan da, baina ez da sekula populazio guztien partetik onartua izan. Hori da bere ahultasuna. Beste gisara erranik, euroa ez da moneta oso bat, nire ustez. Lekuko moneta gehigarri bat ere, bere neurrian, ez da moneta oso bat. Gauza batzuentzat balio du, baina moneta oso batek egin dezakeena ezin lezake egin.

Horregatik sortzen ote dira lekuko monetak?

Erran daiteke neurri handi batean bai, nahiz ez den arrazoi bakarra. Lekuko monetek duten arrakastaren erantzule bat da, azken hamar urteetan mundu mailan bizi dugun krisi handia sistema bankario eta finantzarioaren absurdoak eragin duelako. Batetik banku guztiak pribatizatu dira eta bestalde —eta okerrago—, publikoak diren banku zentralak ere kasik pribatizatuak dira. Moneta batek izaera bikoitza ukan behar du: pribatua (dirua zor badizut, monetarekin kita dezaket zorra) eta publikoa (belaunaldiz belaunaldi gizarte segurantza eta kolektibitatean integratzea ziurtatzen du). Banku denak kasik pribatizatu izanak apaltzen du, abantzu desagerrarazten ere monetaren ondasun publiko izaera. Ondasun pribatuen metaketarako soilik balio du.

Lekuko monetekin elkartasun ekonomia eta ekonomia soziala aipatzen dira. Zer alda daiteke moneta horiekin?

Ñabardura afera da. Kapitalismoa krisia alimalean da, klase menperatzaileek jarduera humanoaren dimentsio garrantzitsuenak haienganatu dituzte, eta oraindik pribatizatua izan ez dena pribatizatzeko mehatxatzen dute: hezkuntza, kultura, bizia… Sistema horretan kontradikzioak badirenez, badira zirrituak, hala nola elkartasunezko ekonomia soziala eta, oro har, irabaziei ihes egiten dietenak. Ahal den guztia egin behar da borroka sozial eta politikoek zirritu horiek zabaldu ditzaten, oraingoz gutxiengoa baitira. Nire ikuspegitik ekonomia mota horrek mundu mailan gertatzen dena periferian baizik ez du aldatzen, berdin mikrokredituekin… Ziur da maila lokalean ekin behar dela (Amap eta besteekin) eta garrantzitsua dela, baina ordena menperatzailearen kontra ere borrokatzea beharrezkoa da.

Prefetak auzibidea ireki zuen Euskal Monetaren eta Baionako hiriaren artean. Zer iduri zaizu?

Prefetaren erabaki horrek ilustratzen du lehenago erraten nuen zerbait. Moneta oso batek autoritate publikoaren bermea behar du. Ez dut bat egiten, baina ulergarria da egin duena: legea baliatu du. Legea zilegia ote denez, hori beste eztabaida bat da. Bada beste kontu bat ere; Frantzian ez da lekuko moneta bakar bat ere ez denik euroan oinarritua ; euro bat berdin monetaren unitate bat. Eusko bat edo miel bat (bizi naizen eskualdeko moneta) ukaiteko euroak ukan behar ditut: zilegitasun politikoa moneta baten iraunkortasunaren giltza da. Batetik, hori falta zaie, eta, bestetik, lurralde eremu zabalago bat ekoizpen eremu ahalik eta zabalena ukaiteko.

Iduri ote zaizu lekuko monetak zinezko alternatibak bilakatu daitezkeela?

Zuzen mintzatuko naiz: ez dut uste lekuko monetek euroa ordezkatuko dutenik. Ez naiz ziur euroak etengabe iraungo duenik, duela bizpahiru bizi izan dugun krisia errepikatuko balitz desagertu daiteke. Baina hala balitz, moneta nazionalen itzulera gertatuko litzateke, ene ustez; lekuko monetek ez lukete ordezkatuko arrazoi andana batengatik, hori ezinezkoa da. Liburuan aipatzen dugu, halaber, arrazoi berengatik, ez dela kausitzen mundu mailako monetarik sortzea.


Zabalik dago Xakapon ludotekan matrikulatzeko epea

Izena emateak 85 euro balio du, eta horretarako bi aukera daude.

Bata, izena-emate orria, ordainagiria eta argazki bat ludotekara eramanda, ondorengo egun eta ordutegietan: irailak 26, 17:00etatik 19:00etara; irailak 27, 28 eta 29, 09:30etik 11:30era eta 17:00etatik 19:00etara; eta irailak 30, 09:30etik 11:30era.

Bestea, orria xakaponludoteka@gmail.com helbidera bidalita. Kasu honetan, ordainagiria eta argazkia lehen egunetan eraman beharko da ludotekara.


Eguraldia lagun mozorro oso ezberdinak Altsasun


Parte-hartze prozesua jarri du abian PSE-EEk, hauteskunde programa osatzeko

Jesus Zaballos Lasarte-Oriako sozialisten alkategaiak adierazi du maiatzeko udal-hauteskundeetarako programa “herritarrekin batera” osatu nahi duela. Horretarako, iradokizunez betetzeko eskuorri bat banatuko dute etxez etxe, gaurtik hasita. Herritarrek proposamenak idatzi eta postaz bidali beharko dituzte. Hala ere, posta elektroniko bidez j.zaballos@lasarte-oria.org helbidean edota 943 37 71 38 telefonoan ere egin ditzakete proposamenak lasarteoriatarrek.

Otsaila bitartean iradokizun guztiak jasoko ditu talde sozialistak, udal-hauteskunde programa osatzen laguntzeko. Herritarren proposamenak jasotzeaz gain, Lasarte-Oriako elkarteekin biltzeko asmoa ere badutela argitu du Zaballosek, lasarteoriatarren eskariak “ikuspuntu zabaletik” aztertzeko.

Behin herritarren eskari guztiak entzunda, asanblada irekiak antolatuko dituzte martxotik hasita, proposamenak gaika “eztabaidatu eta orrazteko”. Jesus Zaballosek adierazi du Aste Santurako “100 konpromezu” hartu nahi dituztela, 2011n egin bezala.

Talde berria

“Ezin dut oraindik izenik aurreratu, baina hamazazpi laguneko talde berria izango da, gaztea eta ezaguna, Lasarte-Oriako sozialismoak bizi duen garai berrira egokitutakoa”, esan du Jesus Zaballosek goizeko prentsaurrekoan. Lasarte-Oriaren alde borrokatzeko “gogo handia” duen jendearen ateak jo dituela azaldu du eta “etapa berrirako ilusioa eta bokazioa” daukaten herritarrez inguratu dela azpimarratu du PSE-EEren alkategaiak.

Otsailaren 6tik 20ra bitartean onartu beharko dute zerrenda Lasarte-Oriako sozialisten herritar asanbladan eta onetsiz gero, martxoan egingo da publiko zerrenda berria.


Irribarre perfekturantz

Irribarre perfektua lortze bidean laguntza zabala eskaintzen du Dentieder hortz klinikak. Rondilla kaletik San Frantzisko pasealekura lekualdatuta daude, eta beraien alorrean puntako zerbitzua eskaintzeaz arduratzen dira, materialetan nahiz zerbitzuan kalitatea zainduz.

Hortz tratamendu guztiak eskaintzen dituen diziplina anitzeko klinika da Dentieder. Espezialitate guztiak eskaintzen dituzte: besteak beste, inplanteak, ortodontzia, periodontzia, estetika eta odontopediatria lantzen dituzte. Bezeroei aho barruko eskaner bat egiten diete, modu erraz batean ikusi eta informatu daitekeelako zein egoeratan daukaten ahoa. Behin hori eginda, patologia bakoitzaren araberako tratamenduak aztertzen dituzte.

Lehen bisita doan eskaintzen dute. Balorazio orokorra egin eta erradiografia panoramiko bat egiten dute, ondoren zein tratamendu komeni zaien ikusteko.

Bezeroekiko gertukoak izatea dute gogoko, haiekin hartzen duten denbora baloratzea. Lantalde profesional baten eskuetan jarri ohi dute bezeroa. Etengabeko prestakuntzan eta dedikazio osoan dauden medikuak dira Dentieder osatzen dutenak.

Dentieder hortz klinikak

Helbidea: San Frantzisko pasealekua, 10

Telefono zenbakia:943 50 58 31

Facebook: Clinica Dental Dentieder

Instagram: Clinica Dental Dentieder

Webgunea: dentieder.com


Kantoikrit 2017, erreportajea

Kantoikrit 2017 lasterketak emandakoaren erreportajea, Harmailatik saioan.


Athleticek irabazi egin du Malagaren aurka (1-0)

Gaurko garaipenarekin Europako postuetara hurbildu da.

Ez du Athleticek partidu onik egin, ez du erakutsi jokorik, baina azkenean, penaltiz sartutako golari esker 3 puntuak lortu ditu, eta horixe zen garrantzitsuena gaur, azken aldiko zalantzak uxatzeko. Zalegoa urduritzen hasita zegoen denbora aurrera eta taldeak golik ez zuela sartzen ikusita, baina 72. minutuan penaltia adierazi du epaileak eta Raul Garciak ez du aukera huts egin. Markagailuari eusten asmatu du hortik aurrera Valverderen taldeak, eta garaipena etxean geratu da.


Termo elektriko baten leherketak kalteak eragin ditu etxe batean

Etxebizitza horren ondoan aparkatuta zeuden bi ibilgailuk ere kalteak izan dituzte. Suhiltzaileak bertaratu dira ezbeharraren tokira. Ez da zauriturik izan.

Ura berotzeko termo elektriko bat lehertu da Barakaldoko etxebizitza batean eta kalte materialak izan dira. Eraikinaren ondoan aparkatuta zeuden bi ibilgailutan ere kalteak izan dira.

Segurtasuna Sailak jakinarazi duenez, gertakaria 04:45 inguruan jazo da Barakaldoko Gernikako Arbola kalean. Leherketaren ondorioz etxebizitzako leihoak hautsi egin dira eta eraikinaren ondoan aparkatuta zeuden bi autoren gainera erori dira.

Suhiltzaileak bertaratu dira, baina eraikina hustea ez da beharrezkoa izan, eztandaren ondorioz suterik piztu ez delako.


Harley-Davidsonen kontzentrazio bat Euskadira ekartzea espero dute

Helburu horrekin joango da gaur Isabel Muela Eusko Jaurlaritzako Turismo saileko zuzendaria Bartzelonako Harley Days ekitaldiaren aurkezpenera.

Eusko Jaurlaritzak Harley-Davidson moto-markaren jarratzaileen kontzentrazio bat ekartzea espero du Euskadira dator urteko udararako.

Isabel Muela Eusko Jaurlaritzako Turismo Saileko zuzendaria helburu horrekin doa gaur Bartzelonan egingo den Harley Daysen aurkezpenera, Europako moto-kontzentraziorik garrantzitsuenera.

Bilkura horretan milioi bat pertsona inguru, eta mundu osoko 18.000 moto bilduko dira. Hiru egunez ospatuko da. Euskadi gonbidatu dute hara.

Datorren urteko udaran Euskadin marka amerikarraren kontzentrazio bat egitea da Turismo Saileko zuzendaria Harley Days ekitaldira joatearen arrazoietako bat.

''Euskadi, goza ezazu'' marka-irudia askotan agertuko da Bartzelonako Katalunia Plazan.


Gobernuak baso-suteei aurre hartzeko neurriak ezarri ditu

Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko Departamentuak gaur zabaldu du lurzoru urbaniza ezinean suaren erabilera arautzen duen Foru Agindua. Uda partean baso-suteak eragozteko asmoa du ekimenak. Horren arabera, Nafarroa osoan debekatuta dago edozertarako sua erabiltzea mendian edo basoan. Horrekin batera, debekatuta dago baso aprobetxamenduen edo oihangintzako tratamenduen ondorioz sortutako hondarrak erretzea (txipudietako arraseko hondarren erretzea eta arrazoi fitosanitarioko egoerak salbu). Sua egiteko debekua ere nekazaritzako lehorreko lurretara zabaldu du gobernuak. Baita erretzen ari den edo sute bat sortzeko ahalmena duen edozer botatzea edo uztea ere debekatu du gobernuak. Sakanan, eta Nafarroako iparraldean, sua aisialdirako helburuetarako erabili daiteke, beti ere, horretarako egokitutako tokietan.


Elizari ondareaz jabetzen uzten dion legea aldatzeko prest azaldu da PSOE

Hipoteken legea moldatzea proposatuko du Alvaro Cuesta diputatuak, Elizaren «pribilegioa» eragozteko

Legea aldatzeko eta, modu horretan, Eliza katolikoari bereak ez diren ondasunak eskuratzen ez uzteko Nafarroako Ondarearen Defentsarako Plataformak eginiko proposamena alderdi politikoei eta Espainiako Gobernuari helarazteko prest azaldu da Alvaro Cuesta Espainiako Kongresuko Justizia Batzordeko burua (PSOE). Plataformako kideek bilera egin zuten, atzo, Cuestarekin, eta legea aldatzeko prozedura abiatzeko eskatu zioten. «Ez da diru kontu bat, baizik eta legezkotasun gai hutsa», adierazi zuen Angel Rodriguez plataformako kideak, eta gaineratu zuen legearen erreformarekin eskuratze gehiago galarazteaz gain orain arte egindako erregistratze batzuk inpugnatzeko aukera ere irekiko zaiela.

Plataformaren datuen arabera, 1998. urtetik hona, Elizak erregistratu gabeko 1.087 ondasun jarri ditu bere izenean Nafarroako 117 udalerritan; horietako batzuk erlijio guneak, baina beste batzuk ez: etxeak, parkeak, pilotalekuak, elkarteek erabilitako eraikinak... Isabel Urzainki plataformako kideak gogorarazi zuen ondasun horietako asko herritarrek erabili izan dituztela beti: «Kasu askotan, bizilagunak konturatu dira ezin dituztela urteetan herriaren zerbitzurako erabili dituzten eraikinak erabili, zer eta Elizak bere izenean jarri dituelako».

Estatuak adinako boterea

Cuesta «larrituta» azaldu zen Nafarroan gertatutakoarekin, eta gaia parlamentuko alderdiei eta Espainiako Gobernuari helarazteko konpromisoa hartu zuen. Nolanahi ere, esan zuen legealdia amaitu aurretik lege berri bat egiteko denborarik ez dagoela eta Elizaren praktika amaitzeko aukera bat 2012. urteko aurrekontuen legea erreformatzea izango litzatekeela. Hipoteken legea aldatzea, hain zuzen. Izan ere, arautegi horrek erregistratu gabeko ondasunak eskuratzeko ahalmena ematen dio Elizari; estatuak, diputazioek, udalek eta zuzenbide publikoko erakundeek baino ez duten boterea, alegia. Horri dagokionez, Justizia Batzordeko presidentearen iritziz, Elizari estatuari eta udalei adinako boterea ematen dion arautegiak Konstituzioaren 16. artikuluarekin egingo luke talka, erlijio askatasuna bermatzen duen puntuarekin, hain zuzen ere. «Arauak herritarrekiko eta administrazio publikoekiko pribilegioa ematen dio Elizari, eta disfuntzio hori zuzendu beharko litzateke».

Cuesta arazoari irtenbide bat emateko prest azaldu zen, eta gogorarazi zuen Elizari ondasunak eskuratzeko ahalmena ematen dion araua 1998. urtean onartu zuela Espainiako Gobernuak, Jose Maria Aznar zenean presidente.


Zabu-zibu programa Pinudi parkean

Irungo familiak euskaraz modu naturalean kutsatzeko Familiaola ekimenaren barruan, Zabu-zibu programa abiatu dute aurten Irungo Udaleko Euskara zerbitzuak eta Urtxintxa eskolak. Hiriko parkeetan jolasak antolatuko dituzte, 2 eta 6 urte bitarteko haurrak dituzten familiei zuzenduta. Gaur Pinudiko parkean elkartuko dira.


Josu Camara ('Humanity at Music' ikuskizuneko eszena zuzendaria): "Emozioak ukitu nahi dizkiogu publikoari"

Izen handiko sortzaileekin elkarlanean sortu du Mondragon Taldeak 'Humanity at music' ekimena , eta horien artean dago Josu Camara; Arrasate Irratiko 'Igo Autobusera!' saioan elkarrizketatu dute gaur, martitzena.


‘Izarretan zehar’ da Anai Arrebaken azkena

Atzo aurkeztu zuten azken diskoa, Izarretan zehar izenburukoa, Donostiako Parte Zaharreko udal liburutegian. Bederatzi kanta bildu dituzte, guztiak dantzarako eta dibertitzeko gonbitea eginez. Aurreko diskoan bezala, honetan ere, pop erritmoak dira nagusi. Azaldu dutenez, “abiadura jaitsi” egin dute, “melodiei garrantzia handia” eman diete, eta “detaileak asko zaindu” dituzte, “bai gitarretan eta bai elektronika eta programazioetan ere”.

Anai Arrebak taldeak hilaren 13an egingo du diskoa aurkezteko lehen kontzertua, Donostiako Daba Daban.


Apoyos Metalicosekoak Nafarroako Gobernuarekin biltzeko zain

Langileek nahi dute foru administraziokoek euren eta enpresaren iritziak entzutea. Zuzendaritzak aste honetako bi bileretan lantegia ixteko borondatea berretsi du.

“Badira lau urte langileok ikusi dugula gero eta pieza handiagoak egiten direla. Guk ikusi dugu eta zuzendaritzak ez? Piezak tamainaz handituko direla baldin badakizu, egoerara aurreratu beharra duzu. Baina inbertitzen ez baduzu, aurre hartzen ez badiozu, dena txiki gelditzen da”. Apoyos Metalicoseko enpresa batzordeko (ELAko 3 eta LABeko eta UGTko bana) kide Sergio Goñik emandako azalpena da aurrekoa. “Haiendako merkeagoa da lantegia ixtea behar bezalako lantegi bat egitea baino. Enpresak zergatik ez horretaz udalarekin edo Nafarroako Gobernuarekin hitz egin? Windarrek Olatzagutian segitzeko borondatea balu hori eginen luke”. Zuzendaritzako ordezkariekin astelehenean eta asteazkenean bilera izan ondoren enpresa batzordeko kideen inpresioa da “borondate gutxiko jendea” dela, “inbertsiorik egin gabe, lantegia hiltzen utzi dute”.

Asturiasko Daniel Alonso taldeko bost taldeetako bat da Windar eta haren izenean bi bileratan giza-baliabideetako arduraduna eta enpresak lantegia ixteko propio kontratatutako abokatua izan dira. Bi horiek argudiatu dute Olatzagutiako lantegia txiki eta zaharkituta gelditu dela, lan gutxi dagoela, dagoen lana dorre handiak eta pisuak egiteko dela eta halakorik Olatzagutian ezin dela egin. Gaur egun itsasoko haize erroten habe borobil handien goiko zatiak egiten dira lantegian, haiek Bilboko portura eraman eta gainerako zatiekin lotzen dituzte. Enpresako ordezkariek argudiatu dutenez, “errentagarria izateko, etekinak izateko dorre osoak toki berean egitea da komenigarriena. Garraioa garestia da. Hemen lantegi berria beharko genuke”. Zuzendaritzako ordezkariek bi bileretan Apoyos Metalicos zabalik mantentzeko “dena trabak” zirela gaineratu zuten. Langileen susmoa da ekoizpena Avilesera eraman nahi dutela.

Bileraren zain

Apoyos Metalicosko enpresa batzordeak jarduneko Nafarroako Gobernuari bilera eskatu dio, eta baliteke heldu den aste hasieran egitea. Langileen nahia da foru administrazioak enpresa batzordearen eta zuzendaritzaren iritziak entzutea, egoeraren berri lehen eskutik izan dezan. Goñik esan digunez, “guk azalduko dugu lantokiak zergatik segitu behar duen zabalik. Haiendako errazena ixtea da. Guretako ez. Ezta eskualdearendako ere. Nafarroako Gobernuak izan dezakeen boterearekin dauden aukerak aztertzea nahi dugu”.

Foru administrazioarekin bilera izan bitartean langileen eta zuzendaritzaren arteko bilerarik ez da izanen (bilera egutegia adostua dute). Itxiera negoziatzeko epea agorrileko aurreneko astean despeditzen da. Aurretik, agorrilaren 2an, langileak oporretara joanen dira. Horregatik, enpresa batzordeko kideek zuzendaritzari eskaera egin diote: “2rako akordiorik ez badago, gelditzen diren negoziazio egunak oporren bueltan baliatzea”. Goñik azaldu digunez, “langileak oporretan daudela enpresa batzordeak ezin du erabakirik hartu; haiekin kontsultatu behar ditugu eman beharreko pausuak. Ez badaude ezin dugu halakorik egin. Gure eskaera entzutean muturra okertu zuten”.

Goñik gogorarazi du Sakana “zigortutako” eskualdea dela. “Borrokatu daiteke. Itxi aurretik langileak edozertarako prest gaude. Eskarmentu handiko lan-eskua dago hemen, eta horrek balio du”. Horregatik, langileen ordezkariek zuzendaritzakoei eskatu zieten Windar taldeko buruei jakinarazteko beraiek lantegia martxan segitzearen alde daudela.

73

Horiek dira gaur egun Apoyos Metalicosen lan egiten duten pertsonak. Gainera, azpikontrata bateko 15 bat langile ere ari dira. Guztiak hiru txandatan.


Lugok 'berrezarpen demokratikorako kabinetea' deitu du Paraguain

Lugok Mercosurreko goi-bilerara joateko asmoa zuen, baina Paraguairi joatea debekatu diote. Hugo Chavezek, bestalde, petrolio horniketa eten dio Paraguairi, gertatutakoa "estatu kolpea" delako.

Fernando Lugo Paraguaiko presidente ohiak "berrezarpen demokratikorako kabinetea" deitu du astelehen honetarako. Lugok, gainera, zilegitasun aukatu dio Federico Franco presidente berriaren Gobernuari.

Kabinetera berarekin Gobernuan izan ziren ministro guztiak deitu ditu, liberalak ezik. Azken horiek dimisioa eman zuten alderdiak Lugori konfiantza kendu zionean. Bilera alderdiak hiriburuan duen egoitzan egingo dute.

Poliziak telebista publikoa hartu du

Paraguaiko Poliziak Paraguaiko Telebista Publikoaren egoitza hartu du, Senatuak Fernando Lugo presidente kargutik kendu eta Federico Francok presidente kargua hartu eta ordu gutxira.

Horrez gain, Marcelo Martinessi telebista publikoko burua ere kargutik kendu dute. Martinessik gertatutakoa salatu du eta herriaren ahotsak defendatzen jarraitzeko konpromisoa hartu du, TeleSur tokiko telebista katearen arabera.

Martinessiren hitzetan, agenteak telebistan sartu ziren Cristian Vazquez Gobernu berriaren Komunikazio zuzendariarekin batera. Vazquezek Lugoren aldekoek bultzatzen ari diren istiluen berri ez emateko agindu zuen, herritarren kontrako atentatua direla argudiatuta.

Mercosurrek, debekua

Mercosurrek aste honetarako deituta duen bilerara joatea galarazi dio Paraguari. Goi-bilera ekainaren 28 eta 29an egingo dute, Mendozan, Argentinan.

Federico Franco Paraguaiko egungo presidenteak ez zuen Mercosurrera joateko asmorik, izan ere, bilera Argentinan da eta bertako Exekutiboak ez du Paraguaiko Gobernu berria onartu.

Chavezek petrolio horniketa eten du

"Enbaxadorea kendu dugu, ez dugu Gobernu hori onartzen (Federico Francorena), eta petrolio horniketa ere eten egingo dugu", esan du Chavezek irratiek eta telebistek emandako ekitaldi militarrean.


'Emoistazu sustutxue', 'Dida'n

Donostiako Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren Astea dela eta, ekimen berezia antolatu dugu Gaztean

Lanean jarri nahi zaituztegu udazken honetan, eta erronka berria proposatuko dizuegu. ''Emoistazu sustutxue'' lehiaketa ipiniko dugu martxan. Donostiako Fantasiazko eta Beldurrezko Astearekin bat egin, eta beldurrezko bideo laburrak jaso nahi ditugu. iPad mini bat dago jokoan, eta, horrez gain, datorren urteko Fantasiazko eta Beldurrezko Asterako bi bonu ere baditugu, areto guztietan sartzeko.

Bideoek gehienez ere 16 segundoko iraupena izan dezakete, eta, smartphone eta tabletez gain, argazki eta bideo-kamerak erabil daitezke horiek egiteko. Instagram, Cinegram, Vine eta antzeko aplikazioak ere erabil ditzakezue.

Epeak

Lanak dida@eitb.com helbide elektronikora bidal ditzakezue urriaren 30eko eguerdira arte. Bideo guztiak ikusgai egongo dira web atarian. Irabazlearen izena urriaren 31n emango dugu jakitera, 'Dida' saioan. Sari banaketa azaroaren 1ean izango da, Donostian, Antzoki Zaharrean.


Balizko inbertsiogile baten bisitak itxaropena piztu die CELeko langileei

Naval ontziolan, aste honetan betetzen da Manuel del Dagok kapitala jartzeari buruz erantzun bat emateko bere buruari jarritako epea

Itxaropena piztu zaie CELeko langileei. Enpresa erostea aztertzen ariko litzatekeen inbertsiogile batek bilera egin du konkurtsoaren administratzailearekin, eta astelehenean bisitaldia ere egin zuen lantegietara. Asier Prado langile batzordearen presidenteak azaldutakoaren arabera, administratzaileak jakinarazi die albistea, posta elektroniko bidez. Ez die argitu nor den inbertsiogile hori, «soilik interesa agertu duela lantegiak bisitatzerakoan».

Pradoren ustez, albistea «seinale ona» da kalean gelditzeko arrisku bizian dauden CELeko langileentzat, eta itxaropena ematen die enpresaren etorkizunari buruz. «Zenbat eta inbertsiogile gehiagok agertu interesa lantegietan, hobe. Argi dago taldea bideragarria dela; beste aukera da 300 familia langabezian uztea».

Orain arte, Kataluniako talde batek eta Txileko beste batek agertu dute interesa papergintza enpresaren inguruan. Langileen ordezkarien arabera, behin oporraldia amaituta, irailean, espero dute berriz ekitea Txileko taldearekiko hartu-emanei. Kataluniakoaren aukerak itxia dirudi.

Kanpoko inbertsiogile bat dute aukera bakarra papergintza konpainiako langileek. CELeko zuzendaritzak uztail bukaeran aurkeztutako erregulazio dosierrak CELen lau lantegietatik hiru ixtea aurreikusten du, Gueñes eta Zallakoak (Bizkaia) eta Artziniegako (Araba) beste bat. Hogei langile dituen Artziniegako Dermo Products Development soilik geldituko litzateke zabalik. Erregulazioarekin, orotara, 230 langileren kontratuak hautsiko lirateke. Prozesu hori, oraindik, geldirik dago, enplegua erregulatzeko dosierra aztertu behar duen epailea oporretan dagoelako.

Langileek ez dute dosierraren inguruko erabakirik espero irailera arte. Bitartean, «animo gutxirekin egon arren», euren lanpostuen alde mobilizazioak egiten jarraitzen dute. Atzo, bigarren aldiz, Bizkaiko Aldundiaren atarian elkartu ziren, foru gobernuari eta Eusko Jaurlaritzari erregulazioaren kontrako jarrera eskatzeko. Aldundiak badu zeresana gai honetan guztian, CELen makinen jabea baita enpresaren azken bideragarritasun plana indarrean jarri zenetik.

Beren kaleratzeei buruzko berririk ez izan arren, langileek ez dute geldi egoteko inolako asmorik. Larunbatean, Bilboko Aste Nagusiaren hasieran, Areatzan izango dira, pankartekin eta kartelekin. Hilaren 25ean, bi lekutara eramango dute beren protesta: aldundiaren aurrera eta Areatzako txosnetara. Hilaren 30ean bukatuko dituzte udako mobilizazioak, Ecofibrasen fabrikaren aurrean (Aranguren, Zalla).

Navalen ere zain

Kanpoko inbertsiogile baten agerpena da Bizkaiko beste enpresa historiko batek gaur egun duen itxaropen bakarra. Enpresa Naval ontziola da, Sestaon, eta inbertsiogile horrek, oraingoz, Manuel del Dago izena du. Uztaileko azken astean, Eusko Jaurlaritzarekin eta langileekin bildu zen Del Dago, eta interesatuta jarraitzen zuela berretsi zien. Hori bai, hiru aste eskatu zituen inbertsioa finantzatzeko moduak aurkitzeko, ordura arteko saioek ez zutelako fruiturik eman. Aste honetan betetzen dira hiru aste horiek.

Navalek gutxienez 42 milioi euroko kapitala behar du aurrera egiteko. Tax lease-aren auziarekin hustutako nasak beteak ditu ontziolak, baina kontratu horiek lortzeko oso prezio txikiak eskaini behar izan zituen, eta, diru sarrera eskasen ondorioz, 150 milioi euroko zorra pilatu du. Navalek 220 langile ditu zuzenean, eta ia beste 2.000 azpikontraten bidez.


Aitzol Gogorza ospitaleratu dute

Berria-ak jakinarazi duenez, Aitzol Gogorza gaixo dagoen Errenteria-Oreretako presoa ospitaleratu dute gaur, antsietate krisi batek eman ondoren. Basurtuko erietxera eraman dute. Orain berriro espetxean dela gaineratu du, sendagaiak hartu eta gero.

Gogorzak nahasmendu obsesibo konpultsiboa du, eta gaixotasunaren ondorioz, behin baino gehiagotan ospitaleratu behar izan dute.

Aitzol Gogorza eta larri gaixorik dauden beste hamar euskal presoen egoera larria salatzeko Sarek egindako agerraldia.


Ustez, mutiko batek emakume baten kontra eraso sexista egin izana salatu dute Bermeon

Sareginek Bermeoko Feministen Sareak salatu duenez, ustez, joan den eguaztenean, apirilaren 23an, mutiko batek eraso sexista egin zion emakume bati Bermeoko Aritzatxu hondartzan. “Gure gorputza gurea delako”, erasoa salatzeko elkarretaratzea egin zuen Bermeoko taldeak barikuan. Hain zuzen, 30 bat lagun batu ziren Lameran, Emakumeon kontrako erasorik ez! Ez Bermeon ez inon! lelopean.


IPAKA eta Garapenean Bidelagun asteak antolatzeko bilerak egingo dira gaur, 17:00etan, Elkargunean

Azkoitiko Udala / Ipaka

IPAKA Izarraizpeko Aniztasunaren jaia eta Garapenean Bidelagun aste solidarioa antolatzeko bilera bana egingo dute gaur arratsaldean Elkargunean. IPAKA antolatzeko bilera 17:00etan izango da, eta Garapenean Bidelagun antolatzekoa, 19:00etan.

Udalak dei egin die aniztasunaren eta elkartasunaren alde lan egin nahi duten herritar oro.


Emakumeen aurkako biolentziarik gabeko gizarte baten alde


Hiztegi Batua sareratu du Euskaltzaindiak, eta UZEIrekin eta Elizarekin akordioa egin

Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuaren azken bertsioa Interneten eskuragarri dago atzoz geroztik. Bi alditan taxutu dute hiztegi hori, 2000n eta 2010ean. Papereko azken bertsioan baino sarrera gehiago ditu, hala ere, sarean jarri dutenak: guztira 42.942 forma bildu dituzte, paperekoan baino 2.763 gehiago. Honako helbide honetan dago eskura: www.euskaltzaindia.net/hiztegibatua.

Bi hitzarmen egin ditu Euskaltzaindiak, gainera. UZEIrekin sinatu du bat, bost urterako. Euskararen corpusa eguneratzen, mantentzen, gizarteratzen eta erabiltzaileen beharretara egokitzen arituko dia elkarrekin lanean; hainbat lantalde ere sortuko dituzte. Beste ituna Bilboko, Donostiako eta Gasteizko elizbarrutiekin egin du Euskaltzaindiak; deituren idazkera finkatzeko helburuarekin, parrokietako liburuak iturri modura baliatuko ditu akademiak.


Artikoko arrainak ez izoztearen arrazoia

Artikoko uren tenperatura –1,8ºCkoa izaten da une askotan, eta odolaren izozte-tenperatura –0,9ºCkoa. Zergatik, bada, ez dira izozten Ozeano Artikoan bizi diren arrainak? Alemaniako eta AEBetako ikerlari talde batek horri buruzko argibideak eman dizkigu.

http://ttiki.com/18130 (Gaztelaniaz)


Udalak “Batzen duten lekuak, kentzen duten lekuak” egitasmoa gizarteratuko du asteburu honetan

Gaur iluntzean eta asteburu osoan zehar “Batzen duten lekuak, kentzen duten lekuak” egitasmoaren inguruko informazioa zabalduko dute. Galdetegi bat egingo dutela iragarri dute ere, “Herritarron partaidetzaren bitartez kaleko elkarbizitzari buruzko iritzia jasoko da, herriko espazio publikoak oinarri hartuz. Galdetegietan bildutako informazioaren bidez elkarbizitzarako lekuen mapak osatzea da gure asmoa, bi helburu hauekin:

Herriko elkarbizitzaren aberastasuna islatzea eta ezagutzera ematea.

Herrian topaketa-lekuak, gatazka-lekuak, bereizketa-lekuak, aukera-lekuak eta abar identifikatzea".

Hitzorduak:

Ostirala, 29. 19:00. Zubitxo plaza.

Larunbata, 30. 11:00. Kiroldegia.

Igandea, 1. 11:00. San Juan plaza.


Didau Antzerki Faktoria, etxetik mundura

Beldartxo jatuna ipuinaren bideotxo hau egin du Didau antzerki taldeak, #EtxetikMundura egitasmoarekin bat.


Jon Apraiz: "Gure txertoa beti izango dira gure bezeroak; eskerrik asko guztiei"

Ibai Arteren presidente da Jon Apraiz, eta osasun krisiak Arrasateko merkatariengan izan duen eraginaren berri eman du. Eta bezeroei oso eskertuta agertu da, une txarretan "oso gertu" sentitu dituztelako.

Nola egin diozue aurre krisi honi merkatariok?

Hasieran, ziurgabetasun handiarekin bizi izan genuen, berritasunagatik eta informazio faltagatik. Berehala konturatu ginen Arrasateko parte izaten jarraitu behar dugula eta erabilgarriak izan behar dugula, eta azkar hasi ginen lanean. Lortu genuen gel hidroalkoholikoak ekartzea, kostaprezioan saltzen genituenak; inork lortzen ez zituenean, guk ekarri genituen gure bezeroentzat. Arrasateko ospitaletik eskatu ziguten ea Dechlatonen saltzen dituzten antzeko urpekaritza-maskarak lor genitzakeen, eta asko lortu genituen. Gero, pantailak egin nahi zituen eta bitartekorik ez zuen jendeari materiala eman genion, eta ehunka pantaila egin dira ospitaleetarako, supermerkatuetarako... oihalezko maskarak egiteko materiala eman genuen...

Beti gure bezeroengan pentsatuz, ulertu genuen etxean egoera hobeto pasatzen laguntzeko garaia zela, eta hainbat lehiaketatan parte hartu genuen, hainbat enpresa eta elkarterekin elkarlanean: Ardatz, Artgazki, AED... Eta niretzat garrantzitsua zen zabalik zeuden Ibai Arteko dendek ahalik eta babes handiena izatea, eta gelak, maskarak eta pantailak lortzen ibili ginen.

Egoera asko luzatzen ari zen, eta webgune bat martxan jartzea erabaki genuen: Zuzaraguretxertoa.eus. Ibai Arteren webgunean dago, gure negozioentzako likidezia pixka bat lortzeko. Eta hori egitea erabaki genuen, gainerakoen desberdina; alegia: zuk orain laguntzen diguzu bonua erosten, eta guk gero deskontu batekin lagunduko dizugu. Eta ezin hobeto funtzionatu du.

Zein mezu bidali nahi diezue bezeroei eta herrikideei?

Mezua oso argia da: eskerrik asko, une txar hauetan oso gertu sentitu ditugulako. Zuzaraguretxertoa-ren iragarkia "eskerrik asko" esanez atera genuenean, ehunka mila mezu jaso genituen "eskerrik asko zuei" esanez, eta hori oso eskertzekoa da. Beraz, eskerrik asko, Arrasate.

Zertarako balio izango du honek guztiak?

Zaila da erantzutea; uste dut balioko digula oraina eta unea gehiago baloratzeko, eta inoiz baino kontzienteago izateko hau segundo batean aldatzen dela.

Krisitik aukerak ere sortu dira. Nola aprobetxatu dituzue zuek?

Apurka-apurka Interneten presentzia irabazten joan beharko genukeen webgune bat jarri dugu martxan; izan ere, saltoki txikien arazo handienetako bat da hori.


Belarritakoak

Guraso izan berri den bikote batekin egin nuen topo lehengoan: Aupa! Aupa! Zorionak! Eskerrik asko! Zelan? Ohitzen...

Anbulatoriorantz zihoazen egunetako umea karrotxoanda (artean hain zen txikia, ezen nini baten miniatura baitzirudien): belarritakoak ipintzera goaz, esan zuen amak. Umea zulatu behar duzuela, alegia... Pentsatu nuen. Galdetzea ere pasatu zitzaidan burutik: zergatik? Ezustean harrapatuko nituen eta politago egon zedin jarriko zizkiotela-edo erantzungo zidaten (beren kolkorako inpertinente bat nintzela pentsatuz). Politago? tentatuko nituen; norbere jaioberria egon daiteke berez dagoen baino politago, ala?

Irribarre behartu bat bueltatuko zidaten eta txikiari perlatxoak hainbat arinen jartzea hobesten zutela azalduko, halatan ez zela ziztadarekin konturatu ere egingo; total, esango zuten, gero ere ipiniko ditu-eta. Erraztasuna daukazue, gero, zenbait gurasok umeen etorkizuna iragarri eta proiekzio horren araberako aukerak beraien partez egiteko; izenak, jantziak, belarritakoak, jostailuak... Aurpegiratuko nizkien. Neska delako diozu? Galdetuko zidaten. Bai, neskatzat daukazuelako ere bai. Azkenean, sudurrean piercingtxo bat jar ziezaiotela aholkatuko nien, total, gero ere egingo zuela-eta.

Ez nien ezer ere esan, bestela ere dezentetan entzun beharko dute-eta datozen hilabeteotan umea zelan jagon behar luketen.


Sakabanaketa politikaren kilometroak arintzen

Pandemia dela-eta erruz mugatu da mugikortasuna, eta Euskal Herritik ez ezik, herritik ere atera ezinda daramatzate zenbait aste euskal herritarrek. Badaude, ordea, astero-astero ezinbestean ehunka kilometro egin behar izaten dituzten herritarrak, euskal presoei eragiten dien sakabanaketa politika medio errepidean orduak igarotzen dituztenak, preso dauden beren senide edo lagunekin minutu gutxi batzuk aprobetxatzeko. Hain zuzen ere, horretarako kilometro mordoa egin behar dituzten herritarrei laguntzeko sortu zen Mirentxin Gidariak ekimena; astero hamar furgoneta inguru ateratzen dira Euskal Herritik Espainiako espetxeetara, eta joan zen urtarrilean zenbait azpeitiar ibili ziren zeregin horretan lanean.

Orhantza Alegriak El Puerto de Santa Mariako (Cadiz, Espainia) espetxera egin zuen bidaia furgoneta gidatzen. Gaur egun euskal presoak urrutien dauden kartzela da hura, eta urte luzez preso asko egon dira bertan, Espainiako espetxerik handiena baita. Urtarrileko bigarren astean joan ziren Alegria eta beste herritar bat furgonetako gidari: “Bidaia guztien plana normalean antzekoa izaten da; 20:30ean Gasteizeko restop batean gelditzen dira furgoneta guztiak presoen senideak eta lagunak jasotzeko, eta gauez egiten da bidaia larunbat goizean espetxeetara iristeko”. Bi gidari joaten dira furgoneta bakoitzean, bidaia luzea izaten baita, eta Alegriaren kasuan Bilboko beste furgoneta batekin batera egin zuten Puertorako bidaia: “Bi furgonetetan denera hamar senide eraman genituen, eta lau gidari joan ginen. Gau osoa egin genuen errepidean eta 06:00ak aldera iritsi ginen. Gidariok, ondoren, hotelera joan ginen deskantsatzera”.

Azpeitiarraren arabera, “gogorra” izaten da bidaia presoen senideentzat eta lagunentzat, “oso urduri” egoten direlako. Dena den, bidaia bukatutakoan senitartekoak “oso eskertuta” egoten direla azaldu du Alegriak: “Jende batentzat espetxeetara bisitak egiteko aukera bakarra dira Mirentxin furgonetak, beren egoeragatik ezin dutelako bidaia bakarrik egin”. Bidaiaren kostuaz ere hitz egin du azpeitiarrak, eta gutxi gorabehera bidaia bakoitza 400 euro inguru kostatzen dela azaldu du. Bestalde, mugikortasun neurriak gorabehera azpeitiarrak azaldu du ez zutela Cadizera iristeko kontrolik pasatu behar izan; dena den, presoen senitartekoek eta lagunek mugitzeko baimena izaten dutela dio. Gidarien egoera, ordea, ez da berdina: “Kontrol batean geldituz gero ez dakit zer gertatuko litzatekeen, baina guk ez genuen arazorik izan Cadizera ailegatzeko”.

Espainiako Gobernuaren azken hilabeteetako jarrera ere izan du hizpide azpeitiarrak. Izan ere, euskal preso batzuk Euskal Herriratzen eta beste batzuk gertuagoko kartzeletara eramaten ari dira Espainiako Espetxe Erakundeak —tartean, Gotzon Aranburu azpeitiarra—. Hain zuzen ere, Berria egunkariak aste honetan emandako datuen arabera 151 dira dagoeneko 2018ko ekainetik gaur arte iragarritako gerturatzeak, —mapa honetan ikus daiteke presoen urruntzearen bilakaera datuetan—. Alegriak adierazi duenez mugimendu horiek ere eragina izango dute Mirentxin Gidariak ekimenean: “Asteroko erritmo honekin segituz gero hilabete gutxiren buruan presorik gehienak Madrildik gorako espetxeetan egongo dira, eta Mirentxin furgoneten etorkizuna ere moldatu egin beharko da egoera berrira”.

Horren harira, azpeitiarrak adierazi du “egoera berezia” bizi izan zutela Cadizera egindako bidaian: “Gasteizen presoen senideekin elkartu ginenean galdetu genuen ia beren senideetakoren bat gerturatu behar zuten ala ez. Emakume bati Cadizera abiatu baino hiru ordu lehenago abisatu zioten bere semea gertuagoko espetxe batera eramango zutela, eta Puertora bere azken bidaia izan zen egin genuena. 20 urtetik gora zeramatzan bidaia bera egiten, eta bueltakoan jatetxe batean gelditzeko eskatu zigun, hangoa jabeak agurtu nahi zituelako”.

Sevillara ere azpeitiarrak

Alegriaz gain beste bost azpeitiar ibili ziren Mirentxin furgonetekin urtarrilean zehar. Ainara Larrañaga da horietako bat. Sevillara (Espainia) egin zuen bidaia Larrañagak beste azpeitiar batekin batera: “Lagun bat bisitatzera zihoan pertsona bat eman genuen furgonetan, baita ama bat eta bere 10 urteko alaba ere”. Ama-alaba horien kasua “berezia” izan zela dio azpeitiarrak; izan ere, hiru hilabete ziren neskatoak bere aita ikusten ez zuela, eta “oso urduri” joan zen: “Anaia txikienak urtebete du oraindik, eta titia hartzen ari da. Ama harentzat oso gogorra izan zen ume txikia etxean uztea kartzelara bisitan joateko. Oso une polita izan zen espetxetik bueltatu zirenekoa, alabak sekulako poza baitzuen aurpegian, jakinaren gainean seguruenik beste hiru hilabete pasatu beharko zituela bere aita ikusi gabe”.

Sevilla II espetxera joan zen beste herritarretako bat Miren Arrieta izan zen, haiek ere ostiral iluntzean Gasteiztik abiatu ziren Sevillara, eta 05:30 inguruan iritsi ziren. Arrietaren arabera, berarekin furgonetan joan zirenek 11:00etan zuten espetxeko bisita, eta hainbat orduz zain egon behar izan zuten furgoneta barruan. “Batetik, bi neska gazte eraman genituen, baita 40 urtetik gorako gizon bat eta 65 urtetik gorako beste bat ere. Gizon horietako batek, gainera, pakete bat pasatu nahi zion bere semeari, baina espetxeko funtzionarioak ez zion utzi eta paketerik gabe gelditu zen bere semea”. Arazoak arazo, Arrietak dio “esperientzia gogorra baina emankorra” izan zela Mirentxinen furgoneta gidatzea, eta senideek “mila modutara” eskertu zietela egindakoa: “Senideen partetik esker ona sentitu genuen, beraientzat sekulako garrantzia duelako halako laguntza jasotzeak”.


‘Denon artean’ kanpaina azken txanpan sartu da

Gaur hasi eta otsailaren 3a bitartean egingo dituzte falta diren azken zortzi bilerak

Ondoren batzar orokor bat egingo dutela aurreratu du udal gobernuak, bileretan jasotako proposamenei erantzuna eman eta aurrekontuen proposamena aurkezteko


'Hezurbeltzak' emanaldia, ostiralean Biterin

Iluntzeko 20:00etan izango da, Jon Maia, Jesus Prieto 'Pitti' eta Gorka Hermosaren eskutik. Sarrerak salgai daude, 7,5 euroan.

Kontzertu berezia izango da datorren ostiralean, Biteri kultur etxean. Hezurbeltzak emanaldia eskainiko dute, ibilbide luzeko eta nortasun eta izen haundiko hiru artistak: Jon Maia bertsolariak, eta Gorka Hermosa eta Jesus Prieto Pitti musikariek.

Iluntzeko 20:00etan izango da, eta sarrerak salgai daude, 7,5 euroan, Biterin. Kantuetan, bilduko dituzte emigrazioa, gizarteko pertsona baztertuak eta haien inguruko istorioak; eta uztartuko dituzte poetika, umorea, kritika eta edertasuna, «musika gainditzen duen unibertso propioa sortuz».


Itsaspeko bideo dokumentala

Sortzez doneztebarra izanagatik, aspaldian Lesakan bizi den Txus Migeltorena urpekariak itsaspeko bideo dokumentala eskainiko du martxoaren 22an, 19:00etan, San Fermin jubilatuen elkartean.


Hasi da sagardotegi denboraldia

Lekarozko Larraldea sagardotegia aukeratu dute aurten Nafarroako 2011ko txotx denboraldiari hasiera emateko. Urtarrilaren 14an egin zuten irekiera ekitaldia. Sagar urtea izan denez, «baserrietan ere sagardo aunitz egin dela» aipatu digu Jesus Angel Garcia Larraldea sagardotegiko arduradunak. Eurek 40.000 litro ekoitzi dituzte, «modu ekologikoan».


Iraurgi A eta Durangoko Tabira izan dira II. Gabon Sariko txapeldunak

Alebin mailako hamabi taldek hartu dute parte Iraurgi Saskibaloi Elkarteak antolatutako saskibaloi txapelketan

Mutiletan Iraurgi A izan zen garailea eta nesketan Durango Tabira

Igandean hasi eta asteartera bitartean saskibaloiko II. Gabon Saria txapelketa jokatu zuten Azpeitiko, Azkoitiko eta Zestoako kiroldegietan, Iraurgi Saskibaloi Elkarteak antolatuta. Alebin mailako hamabi taldek hartu dute parte. Mutiletan Iraurgi A-k irabazi du saria eta, nesketan, Durangoko Tabirak.

Antolatzaileek azaldu dutenez, "maila handiko partidak" jokatu dituzte txapelketak iraun duen hiru egunetan. Gainera, Iraurgiko neska-mutilek saskibaloian erakutsi duten maila nabarmendu dute.

Finalak herenegun jokatu zituzten Azpeitiko kiroldegian, eta partidak ikustera jende asko joan zen. Antolatzaileen arabera, "jendetza" bildu zen harmailetan.

Mutiletan, Iraurgiko bi taldeek jokatu zuten finala. "Joko ona eta bizia" erakutsi zuten biek. Azkenean, Iraurgi A-k lortu zuen sailkapeneko aurreneko postua.

Nesketan ere maila oso ona izan da txapelketan. Finala, Durangoko Tabira eta Iraurgi B-koen artean jokatu zuten, baina bizkaitarrak garbi irabazi zuten txapelketa.

Saskibaloiko partidez gainera, beste txapelketa batzuk jokatu zituzten saskibaloiko jokalariek II. Gabon Sariaren baitan. Jaurtiketa libreko txapelketan, esaterako, Antton Sanjuan azpeitiarra izan zen.

Saskibaloi elkartekoak "oso gustura" gelditu dira II. Gabon Saria txapelketako emaitzarekin: "Saskibaloiko partida onak ikusteko aukera izan da. Gainera, Azpeitiko, Azkoitiko eta Zestoako kiroldegietan giro bikaina izan da".

II. Gabon sariko sailkapena

Mutiletan:

Iraurgi A

Iraurgi B

Pielagos (Kantabria, Espainia)

Donostiako Easo

Solares (Kantabria, Espainia)

Navalcarnero (Madril, Espainia)

Nesketan:

Durangoko Tabira

Iraurgi B

Iraurgi A

Barna (Herrialde Katalanak)

Solares (Kantabria, Espainia)

Navalcarnero (Madril, Espainia)


Dual formakuntzarako akordioa Miguel Altunaren eta Lazpiurren artean

Bergarako Migel Altuna Institutuaren eta Lazpiur enpresaren akordioari esker, aurten Lanbide Heziketako bost ikasle Lazpiurren arituko dira lanean. Enpresaren arabera, bi aldeendako onuragarria da akordioa: "Ikasitakoa praktikan jartzeko aukera izango dute; enpresarentzat ere ona da, gure lan egiteko modua erakutsiko diegu".

Esandako moduan, bost ikaslek Lazpiur enpresan egingo dute lan ikasturte honetan. Horietako lau produkzio postuetan arituko dira eta bestea administrazio postu baten. Dual formakuntzan parte hartzen duten ikasleek soldata jasotzen dute, gizarte segurantzan kotizatuz.

Onuragarria bi aldeendako

Lehen aldia da Bergarako Lazpiur enpresak Dual formakuntza sisteman parte hartzen duena. Diotenez, "apustu oso garrantzitsua" da eurendako: "Ikusi dugu ikasleendako oso aberasgarria dela eta askorendako lehen urratsa lan munduan integra daitezen. Enpresaren ikuspegitik, guk bihurtzen ditugu ikasleak langile. Ikasten duten guztia gurekin jar dezakete praktikan. Enpresak irabazten duena da langileak barneratu ahal izatea gure lan filosofia eta moduetan. Gure enpresa ezagutu dezatela, ikus dezatela eurekin batera egin dezakegun guztia".

Miguel Altunarendako ere "urrats garrantzitsua" da euren ikasleek ikasketak eta lana uztartu ahal izatea "enpresa erreferente" baten: "Ezagutza aberastuko dute eta benetako testuinguru baten esperientzia hartuko dute".

Bisita berezia asteon

Bestalde, Miguel Altuna Insitutuak VETriangle izeneko proiektu baten hartzen du parte eta asteon Bergarako ikastetxeak proiektu gainerako kideen bisita jasok dute. Hala, Turkiako, Alemaniako, Lituaniako eta Poloniako bazkideek aukera izango dute Miguel Altuna Institutuko Lanbide Heziketako ikasleen bilakaera bertatik bertara ikusteko. Gainera, Lazpiur enpresara egingo dute bisita, bihar.


Gazte Eguna, festa giroan

'Gazte Problematika' izeneko zikloari bukaera emateko Gazte Eguna egin zuten larunbatean (hilak 18) Gaztetxean. Goizean, 60 lagun inguru bildu ziren eztabaiden ondorioak baloratzeko. Gazteei eragiten dien hainbat gai landu dituzte Gaztetxean, eta horrela, herriko gazteen egoeraren inguruko diagnosia egin nahi dute. Eguerdian bazkari herrikoia egin zuten, eta ehundik gora lagun elkartu ziren. Arratsalde partean kalejira egin zuten, eta kontzertuarekin bukatu zuten eguna.


Irudietan: Txupinazoarekin abiatu dituzte Zarauzko Inauteriak

Giro ederrean eman diete zarauztarrek hasiera Inauteriei. Aurtengoan, Ttak teatroaren antzerkitxoarekin abiatu dute festa, eta Kalean txarangaren doinuek alaitu dute ekitaldia.

Horrez gain, jaiaren hasieran izan da aldarrikapenerako tarterik ere, Neguetxea irekitzearen aldeko elkarretaratzea egin baitute hainbat gaztek Modelo aretoaren sarreran, txupinazoa botatzen ari ziren bitartean.


Beda erdiko zozketa egingo da gaur ere, arratsaldeko 20:00etan

Ehiza denboraldiko beda erdia larunbatean ireki zen, eta ostiralaz geroztik postuen zozketa egiten ari dira. Gaur ere egingo da. Txantxangorri elkartean, 20:00etan izango da.


Iskibi Kanpina zabalik

Iskibi kanpinak hasi du denboraldi berria, eta urtero bezala, ekitaldi askorekin dator. Ostiralean, hilak 14, Mikel Ajuria Oiartzungo eskalatzaileak Yosemite bideo emanaldia eskainiko du 22:00etan. Horrez gain, hilaren 29 goizerako mendi bizikleta ibilaldia antolatu du. Dohainik izanen da eta bi ibilbide egonen dira aukeran, luzea eta laburra. Ondotik, opariak zozketatuko dira. Eta ekainaren 4an, barrikotea eginen da.