Udalerri propio ala Donostiako auzo baten parte izan nahi duten adieraziko dute gaur igeldotarrek

Igeldo. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Iritsi da herri kontsultaren eguna. «Igeldo udalerria izatea nahi duzu» galderari erantzuteko aukera izango dute gaur 883 igeldotarrek, 442 gizonezkok eta 441 emakumek, Igeldon erroldatuta dauden 1.074 herritarren artean. Hori bai, igeldotar batek, Donostiako alkate Juan Karlos Izagirrek, ez du bozkatuko, legeak agindutako neutraltasuna bermatzeko.

Hain zuzen ere, 16 urtetik gorakoek dute botoa emateko eskubidea, eta gutxienez 85 pertsonek eman dute dagoeneko posta bidez, aste hasieran aldundiak emandako datuen arabera.

Itsas Aurre kultur etxeak 9:00etatik 20:00ak bitartean irekiko ditu ateak, herri kontsulta bertan egin dezaten. Zenbaketa 20:00etan hasiko dute, eta 20:30ean jakinaraziko dute emaitza. Kontaketa irekia izango da.

Mahai bakarra egongo da, eta hortik pasako dira igeldotarrak botoa emateko. Mahaiaren presidentea Gipuzkoako Foru Aldundiko Herritarren Partaidetzarako zuzendari nagusi Arantxa Ruiz de Larrinaga izango da; presidenteordea, Herri Kontseiluko kide Ramon Uruzmendi; eta idazkariak, aldundiko teknikari eta aholkulariak. Begiraleak ere egongo dira eta udalak eta Batzar Nagusiek ere ordezkariak izango dituzte bertan, kontsulta behar bezala egiten dutela bertatik bertara zaintzeko.

Aldundiak gonbidapena luzatu die alderdi politiko guztietako ordezkariei, baina oposizioak uko egin dio Igeldon egoteari. Hala, kontsulta bertatik bertara jarraituko dutenen artean Bilduko ordezkari hauek egongo dira: Batzar Nagusietako lehendakari Lohizune Txarola, Bildu batzarkide taldeko bozeramaile Idoia Ormazabal eta Donostiako Udaleko Informazio eta Partaidetzako zinegotzi Axier Jaka, besteren artean.

Herri kontsultari buruzko jarraipen zabala egin du Irutxuloko Hitzak aste honetako astekarian; Igeldo udalerri izango balitz egongo liratekeen aldaketak esplikatuta, tartean. Gaur webguneak herri kontsultaren berri emango du, bideo eta albisteen bitartez.


Hizkuntz eta kultur aniztasuna izango da 2019ko Txapel Reggae jaialdiaren ardatz nagusia

Aurtengo Txapel Reggae festibalean parte hartuko duten artisten izenak ezagutzera eman ditu Armintzako jai-batzordeak. Fantan Mojah jamaikarra izango da gonbidatu nagusia, Jahvolution talde holandarragaz batera. Costa Ricak, Galiziak, Kataluniak eta Euskal Herriak ere izango dute ordezkaritzarik. Hitzordua, uztailaren 13an.

1990ean hasi ziren Txapel Reggae antolatzen, eta daborduko ohitura bihurtu da Armintzako Karmengo jaien zapatua jaialdiak bereganatzea. Aurten bost talde izango dira emanaldi nagusian, BioBizz Portua Stageko agertokian alegia. Baina hori gauean izango da; izatez, askoz lehenago hasiko dira Armintzari giroa ematen rap-aren, reggae-aren eta batukaden soinuak. Hain zuzen, eguerdiko 12:00etan hasiko da jaia; Euskal herriko Batukale Samba batukadak lagunduko die herrian zehar poteoan ibiliko direnei.

Eguerdian baita ere, beste aukera bat egongo da: Dub Stage agertoki ondoko skate-emanaldiaz gozatzea. 14:00etatik 16:00etara, berriz, dancehall estiloko eskolak egingo dituzte.

Arrastian, 16:00etatik aurrera, zaleek topaguena edukiko dute Dub Stage delakoan, skate park-aren ondoan paratutako agertokian. Maisu-zeremonia ugari izango da bertan, gauerako giroa prestatzen: Ziztada eta Raperu, Santa & Vega, Laize, Aiala e Lyrikan, eta Endika Lahaine i Rufoh. Weepah, Ziribulio Kolektiboa eta Pantx Records artistak ere izango dira agertoki horretan, hala nola King Burning eta Bass Herri Sound

Gaueko 22:30an hasiko da emanaldi nagusia. Fantan Mojah & Jahvolutionen kontzertua izango da egitarauaren une beroena, baina harez gain beste lau talde garrantzitsuren musikaz gozatu ahal izango dute bertaratutakoek. Hizkuntz eta kultur aniztasunaren balioa azpimarratzeko helburuz, BioBizz Portua Stageko agertokian joko dute Un Rojo Reggae Band costarricarrek, High Paw & Elephants galiziarrek, Deskarats kataluniarrek, eta Suaia eta Ama Rebel bizkaitarrek.

Lotura honetan ikus dezakezue egitarau osoa.


Ipuinak pentsatzeko unea

Bigarren urtez jarraian, Mikro Ipuin Lehiaketa antolatu dute Berastegin; herritar guztiak animatu dituzte parte hartzera.

Adin guztietako herritarrak animatu nahi ditu Berastegiko Udal Liburutegiak, II. Mikro Ipuin Lehiaketan parte hartzera. Martxoaren 29a baino lehen aurkeztu beharko dira.

Iaz egin zuten, lehen aldiz, lehiaketa hori, eta Arritxu Uranga egungo udal liburuzainak azaldu duenez, «arrakastatsua izan zen, eta aurten berriro egitea da gure asmoa». Iaz 45 lan jaso zituzten, eta «kopurua mantendu edo gehiago jasotzeko esperantza» dutela dio.

Martxoaren 29a baino lehen udaletxeko postontzira bota beharko dira lanak. Lehiaketan parte hartzeko gutxieneko baldintza Berastegiko herritarra izatea izango da, baita lana euskaraz izatea eta 100 hitz baino gutxiagoko ipuina idaztea ere. Gaia librea izango da eta bakoitzak nahi adina mikro ipuin aurkeztu ahalko ditu. Urangak eman ditu xehetasun gehiago: «Egileak lanaren kopia bat aurkeztu beharko du, ordenagailuz egina, Arial 12 formatuan eta 2ko tartearekin. Izenburu bat ere izan beharko du, baina ezin du sinatuta joan. Gutun azal batean entregatuko da, eta lehiatuko den kategoriaren zenbakia idatzi beharko du agerian. Beste gutun azal batean, lanaren izenburua idatzi beharko da kanpoaldean eta, barruan, egilearen izen-abizenak, helbidea, adina, telefonoa eta e-maila idatziko dira».

Adinaren arabera, kategoria ezberdinak jarri dituzte. Hiru, guztira: lehena, Lehen Hezkuntzako ikasleena (12 urte arte), bigarrena, DBHko ikasleena (12-16 urte artekoak) eta, hirugarrena, helduena (16 urtetik gora). Sariak ere, kategoria bakoitzaren araberakoak izango dira. Bakoitzetik lehen postuan geratzen denak, 50 euro eta Elkar liburu dendan erabiltzeko txekea jasoko ditu; bigarren egiten duenak, berriz, 30 euro eta Elkarreko txekea.

Epaimahaia arduratuko da, aurrez sarituak izan ez diren eta argitaratu gabe dauden obrak ote diren ziurtatzeaz. «Originaltasuna, euskara maila eta narrazioaren egitura hartuko dira kontuan», Urangaren arabera.

Sarituen izenen berri emateko ekitaldia apirilaren 14an izango da, 19:00etan, Berastegiko liburutegian.


Femrights Irantzu Lekueren artista begiradaz

Femrights izenburuak ez du nahasmendurako aukerarik uzten. Artelanak dira. Irantzu Lekuek eskubideen urraketak ikusgarri bihurtuz eginak.

Ilustrazioa Leire Mutuberriarena da


Hizkuntza gutxituen komunitatetako ordezkariak Argian

Urriaren 11n, Garabide elkartearekin bisitan izan ziren Argiaren Lasarte-Oriako egoitzan kultura ugaritako kideak, hala nola kitxuak, nasak, kaqchikelak, nahuatlak, maiak, movidak, kurduak eta amazighak. Sarrera moduan Argiako esperientzia azaldu zieten Pello Zubiriak, Lander Arbelaitzek eta Estitxu Eizagirrek. Mahai bueltan bukatu zen bisitaldia, eta hizkuntza gutxituek paperean, webguneetan, sare sozialetan eta multimedian baliabide urriekin landu ditzaketen aukerez iritzi trukea egin zuten. Hafed Fates amazighak kontatutako ipuinak eta Marco León Siza kitxuak eginiko gogoetak jarri zuten amaiera. Harremana abiatuta, aurrerantzean bata bestearen lana elikatzeko pozez agurtu zuten elkar bisitariek eta etxekoek.

Hizkuntza gutxituetako kideak Garabide elkarteak gonbidatuta iritsi dira Euskal Herrira, kooperazio linguistiko-identitarioa helburu dutela. Jatorrizko Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Titulua egiten ari dira Eskoriatzako HUHEZI fakultatean. Abenduaren 5a arte izango dira hemen. Iaz batik bat Hego Amerikako ordezkariak izan ziren. Aurten gonbidatu berriak ordezkari kurdua eta amazigha dira. Garabide elkarteak euskalgintzak hizkuntza eta identitate minorizatuen biziberritze, berreskurapen eta sendotze bideak indigena komunitateekin elkarbanatzea du helburu.


'Ondoko hilobiko tipoa' antzezlana ikusgai otsailaren 2an Iruritan

Damaso Zabalza bilgunean 19:00etan

Aitziber Garmendia eta Iker Galartza aktoreek antzeztuko dute komedia lana eta Begoña Bilbao arituko da zuzendari lanetan. Igandean, Damaso Zabalza bilgunean, 19:00etan hasiko da emanaldia.

Baztango Udaleko kultura batzordeak antolatuta, Ondoko hilobiko tipoa antzezlana izanen da ikusgai igandean, Iruritako Damaso Zabalza bilgunean. Arratsaldeko 19:00etan hasiko da saioa eta Aitziber Garmendia eta Iker Galartza aktoreak arituko dira oholtza gainean, Begoña Bilbaoren zuzendaritzapean. Komedia bikainaz gozatzeko aukera izango dute ikusleek, hala dio bere sinopsiak: Zeinek esan… Neska pinpirina baserrian! Eta baserritar bat operan? Biak oraindik gazteak. Aiora: polita, gozoa eta alarguna. Pablo: zekena, egoskorra eta ezkongabea. Bi mundu ezberdin leku berean. Bata bestearen ondoan, kanposantuan. Aiora eta ondoko tipoa… Pablo. Maila sozial eta kultural ezberdinak aurrez aurre. Irribarre leun bat, ordea, nahikoa izango da bi protagonisten arteko sua pizteko. Ezinezkoa litzatekeena posible egingo duen istorio zoragarri honetako sua.


Zine Klubaren emanaldiak bertan behera gelditu dira

Filmeen banatzaile etxeekin arazoak izan dituzte T3. Zine Klubekoek

Kontuak argitu bitartean ez da emanaldirik izango


Grafikoak blogerako

Atzo aurkikuntza interesgarria egin nuen sarean: Google Image Chart Editor. Aplikazio hau beta fasean dago oraindik, alegia, oraindik probatan dago, baina balio du grafikoak egin, berauek sarean partekatu eta blogean adibidez argitaratzeko.

Huts-hutsean has gaitezke grafiko bat egiten, edo —dezente errazago— txantiloi bat hartu eta horren gainean hasi grafikoa eraikitzen, kasu honetan nik egin dudan bezala, bertan agertzen diren balioak ordezkatuta.

Aspalditik sentitu dut faltan horrelako aplikazio bat, askotan horrelako grafikoak oso ondo datoz-eta informazioa osatu eta hobeto ulertzeko. Hala ere, hainbeste grafiko mota daudenez, ondo legoke ikastaro bizkor bat hartzea jakiteko zertarako den grafiko bakoitza. Eta ondoren hastea grafikoak egiten. Hona hemen adibide sinple bat.


Iñaki Ortiz de Villalba, eskenatoki minez, Modus Operandirekin

Modus Operandi du izena, eta Iñaki Ortiz de Villalbak jendaurrean kantatzeko daukan grina asetzera dator kantu eta talde berriz.

Modus Operandi du izena, eta Iñaki Ortiz de Villalbak jendaurrean kantatzeko daukan grina asetzera dator kantu eta talde berriz.

Axpirena da ilustrazioa


Sakabanaketaren bidegabekeria ozen salatuz

Zenbait hilabeteko hausnarketa prozesu baten ostean, ekainean euskal presoen, iheslarien eta deportatuen eskubideen aldeko herritarren sarea aurkeztu zuten Euskal Herriko hainbat esparrutako norbanakoek. Mugimendua Sare izenagaz bataiatu zuten, euskal preso, iheslari eta deportatuen etxeratzea ahalbidetuko duen herritar sare bat ehuntzea baita helburua. Ordutik, herrietako sare xumeak ehuntzen joan dira Euskal Herri osoko bizilagunak; apurka-apurka, baina erritmoa galdu barik.

Gernika-Lumon ere, hala izan da, eta hainbat dira mugimenduagaz bat egin duten herritarrak. Hala ere, sarea handitzen jarraitzea ezinbestekoa dela deritzote Iñaki Aurrekoetxea eta Nekane Berasaluze Gernika-Lumoko bizilagunek. Izan ere, “desberdinen arteko indar metaketak bakarrik ahalbidetuko du aparteko egoeretan bizi diren euskal herritar horien eskubideak berma daitezen”.

Aurrekoetxeak jakinarazi duenez, “gatazka politikoa garai berri baten sartu da, baina euskal presoen egoerak ez du hobera egin”. Hala, euskal gizarteak egoera irauli behar duela deritzo, erakundeetan “presio eginez”.

“Gatazka politikoa garai berri baten sartu da, baina euskal presoen egoerak ez du hobera egin”

Sareren eskaera nagusiak gizalegezkoak direla nabarmendu dute mugimenduko kideek. Hain zuzen, sakanabaketa eta bakartze egoerekin amaitzea, eta gaixotasun larriak dituzten presoak, 70 urtetik gorakoak, eta zigorraren 3/4 eta 2/3 bete dutenak kaleratzea eskatzen dute, besteak beste. Diotenez, legea betez gero, eskubide urraketa horiek ez dira bidezkoak.

Bidea luzea izango da, eta Sareko kideek jakin badakite ez dela erraza izango. Hala ere, itxaropentsu daude. Gizarteak erakusten ez badu ere, norbanakoen gehiengoa salbuespen neurri horien aurka dagoela deritzote.

Bideari ekiteko Sakabanaketari buruzko informazio daukan liburuxka bat zabaltzen ari dira Gernika-Lumoko sarekideak. Apirilera arte, eskubide urraketa horretan jarriko dute arreta, gai garrantzitsu bezain ezezaguna dela baiteritzote. “Sakabanaketa zer den badakigula uste dugu, baina benetako errealitatea hurbilekoek bakarrik ezagutzen dute”. Sakabanaketak arrazoi eta helburu politiko batzuk dituela diote, baina ikuspuntu juridikoa kontuan hartuz gero legez kanpokoa da.

“Sakabanaketa zer den badakigula uste dugu, baina benetako errealitatea hurbilekoek bakarrik ezagutzen dute”

Gernika-Lumoko sarekideak banatzen ari diren liburuxkak sakabanaketari buruzko ikuspuntu juridikoa, politikoa, eta soziala lantzen ditu. Arlo juridikoaz Iñaki Lasagabaster administrazio zuzenbideko katedraduna mintzatzen da. Ikuspuntu politikoa, bestalde, Julen Goikoetxea politologo eta EHUko irakasleak ematen du. Amaitzeko, Igor Elortzak arlo soziala jorratzen du, familiak izan ditzakeen bizipenak kontatuz. Sarrera Castillo Suarez idazleak egin du.

Liburuxka 20 minututan irakurtzekoa da, eta hausnarketarako tresna dela diote Sarekoek; “sakabanaketaren barruak ezagutzeko modua”.

Erronka nagusia esparru desberdinetara heltzea dela uste du Gernika-Lumoko bizilagunak. Hala, liburuak azalpen ulerterrazak batzen ditu, eta bertako informazioari aurre egitea oso zaila da. Sarekoen ustez, liburuxkak aurreiritzi asko apurtuko ditu, argi uzten baitu “sakabanaketa zigor bidegabea dela”.

Harrera ona

Aurrekoetxeak jakinarazi duenez, Sarek harrera ona izan du lehen hilabeteetan. Hala, dagoeneko 80 sarekidetik gora daude Gernika-Lumon. Helburua, baina, kopuru hori handitzen joatea da, indarrak metatzen jarraitzea ezinbestekoa baita.

Alde horretatik, liburuxka irakurtzea eta sakabanaketari buruzko hausnarketa egitea lehen pausoak dira, baina interesa dutenek haratago joan daitezke, sarekide eginez. Aurrekoetxeak dioenez, “edonor izan daiteke sarekide”. Baldintza bakarrak giza eskubideen aldeko jarrera eta laguntzeko gogoa izatea dira.

“Edonor izan daiteke sarekide. Baldintza bakarrak giza eskubideen aldeko jarrera eta laguntzeko gogoa izatea dira

Sarekideek hainbat modutan lagundu dezakete euskal presoen, iheslarien eta deportatuen eskubideen alde egiteko. “Sakabanaketari buruzko liburuxka banatzen, ekitaldietan parte hartzen, ekarpen ekonomikoa egiten, edota gaia gizartean zabaltzen, besteak beste”.

Azken hilabeteetan Gernika-Lumoko herritarrek sarekide egiteko kanpaina bat izan dute martxan. Herriko zenbait gunetan mahai jarriz, informazioa banatu dute, eta sarekideak egin dituzte.

Berasaluze horietako bat da. Sarekide egiteko arrazoi nagusia preso, iheslari eta deportatuekiko elkartasuna adieraztea izan da. Dioenez, “giza eskubideen alde nago, eta euskal presoen arloan hainbat urraketa daudela deritzot”. Hala, sarekide egitea erabaki zuen bere harri koxkorra jartzeko.

“Azken urteetan egoerak ez du hobera egin; presoek urrunduta jarraitzen dute, eta familiek bidai gogorrak egiten dituzte”

Berasaluzeren ustez ere, garai berri baten gaude, eta sakabanaketarekin amaitzeko idea nahiko zabalduta dago. Dena den, eskubideen urraketekin amaitzeko asko falta dela dio. “Azken urteetan egoerak ez du hobera egin; presoek urrunduta jarraitzen dute, eta familiek bidai gogorrak egiten dituzte”. Epe laburrean, gainera, ez du aldaketarik espero.

Sareko kideek azaldu dutenez, sakanaketa eteko ez da legea aldatu behar. Eusko Juarlaritzak Bizikidetza Planaren barruan onartu zuen bezala, legea aldatu barik amaitu daiteke salbuespeneko neurriagaz. Hala, herritarrek “erakundeak xaxatu” behar dituztela uste du Sarek.

Sarekide egiteko

Sarekide egin nahi diren gernikarrak herriko taldeagaz harremanetan jarrita eskuratu dezake informazioa. Hain zuzen, martitzenero batu ohi dira Astran. Hortaz, bertan galdetzea nahikoa da lehen harremana egiteko.

Bestalde, bigarren aukera bat ere badago. “Sareren webgune orokorrean mugimenduari buruzko informazio guztia dago; eta harremana@sare.eus helbidera idatziz gero, herrietako taldeekin jartzen zaituzte harremanetan”.


Xabier Amuriza ohorezko euskaltzain izendatu dute

Euskaltzaindiak Donostian gaur egin duen osoko bilkuran, 12 ohorezko euskaltzain berri izendatu ditu eta horietako bat Xabier Amuriza da. Izendapenagaz "oso pozik" dagoela adierazi du.

Euskaltzaindiak aldiro-aldiro izendatzen ditu ohorezko euskaltzainak, bere arautegiaren arabera, euskarari egindako mesede bikainengatik. Azken izendapena 2010ean egin zen. Gaur egun, Euskaltzaindiak 39 ohorezko euskaltzain ditu. Xabier Amurizaz gainera hauek dira gaur izendatu dituzten gainerako ohorezko euskaltzainak: Paulo Agirrebaltzategi, Angel Aintziburu, Dionisio Amundarain, Xipri Arbelbide, Antonio Campos, Maite Idirin, Mixel Itzaina, Jon Landaburu, Joan Martí, Martin Orbe eta Manu Ruiz Urrestarazu.

Xabier Amuriza (Zornotza, Etxano, 1941) euskaltzain urgazle izendatu zuten 1967an. Bertsolari, kazetari, itzultzaile eta idazlea da. Eliz ikasketak egin zituen Zornotzan eta Derioko seminarioan. 1965ean apaiztu ondoren, Bizkaiko Gizaburuagan eta Amoroton egin zuen lan. Gogor apaiz taldeko kide izan zen. Bilboko Elizbarrutian itxialdia eta gose greba egiteagatik, 1969an atxilotu eta zazpi urtez egon zen preso Zamorako espetxean. Ondoren apaiz izateari utzi zion.

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia bi aldiz (1980, 1982) jarraian irabazi zuen. 1986ko Txapelketa Nagusian finalista eta 1987ko Arabako-Bizkaiko Txapelketan txapeldunorde ere izan zen.

Artikulu ugari argitaratu du hainbat komunikabidetan: Punto y Hora de Euskal Herria, Egin, Euskadi Información, Gara. Lau urtez Anboto astekarian lanean aritu ondoren, 2006an erretiroa hartu zuen. Nobela, poesia, saiakerak edota bertsolaritzari buruzko liburuak idatzi ditu. Azken argitalpenak: Osoa, lehiakorra, nazionala. Euskara batuaren bigarren jaiotza; Zazpi ebidentzia birjaiotzarako; eta 4x4 operazioa, Joan ziren zazpi eleberriko zikloko laugarrena. Zilo horretan Gogor apaiz mugimenduaren historia kontatzen du.


Egurrezko 9 mahai jarri dituzte herriko zenbait berdegunetan

Herritarrentzako bulego ibiltarian egindako eskaera izan da. Datozen egunetan amaituko dituzte falta diren hiruak jartzeko lanak

Lasarte-Oriako berdeguneak eta parkeak aprobetxatzeko bederatzi egurrezko mahai jarri dituzte txoko ezberdinetan: Brunet parkean bi eta Basotxo parkean, berriz, lau. Gainerakoak aste honetan jarriko dituzte; bi Atsobakarreko pergolan eta azkena Brunet parkean gehituko dute. Azken eremu horretan arrakasta handia izan dute, eta beste bat gehitzea erabaki du udalak.


Adinez adin, ipuin bukaerak osatzeko proposamena

SEGURA // Liburuaren Nazioarteko egunaren harira, Segurako Udalak, Gaztematikak eta Hitz edo Irri, Euskaraz Elkarri euskara elkarteak, proposamena luzatu die segurarrei. Adin bakoitzerako proposatu duten ipuin bakoitza bukaera ematea. Ipuinen bukaerak idatziz edo Whatsapp audioz bidali ahal izango dira, apirilaren 28rako. Proposamenak bidaltzeko 639 144 972 telefono zenbakia edo gazteriasegura@gmail.com helbidea erabili beharko dira.


Bi langile larri zauritu dira Berriozarren, eraikin batetik erorita

15:10ean izan da ezbeharra. Erakin batean ari ziren lanean, eta 3 metroko altueratik erori dira.

15:10ean izan da ezbeharra. Eraikin batean lanean ari zirela, 3 metroko altueratik erori dira bi langileak. 41 urteko gizon bat da zaurituetako bat, eta traumatismoa du garezurrean. Bigarren zaurituak, 42 urtekoak, traumatismoa du toraxean, eta aldaka hautsi du. Ospitalera eraman dituzte biak.

Nafarroako Poliziak ikerketa hasi du ezbeharra nola gertatu den argitzeko.


Inaxi Agorrentzat izan da Errenkoalderen super saskia

Komertzio bakoitzak bere oparia egin du super saskia osatzeko.

Errenkoaldeko saltokiek osatu duten super saskiaren zozketa egin dute gaur eguerdian merkataritza elkartearen egoitzan. 100.000 txartel atera zituen zozketarako Errenkoaldek eta elkarteko kide diren saltokietan erosketa egin eta txartela bete duten bezeroen artean egin dute zozketa. Inaxi Agorrek irabazi du, eta horren trukean saltokiek osatutako produktuen super saskia eramango du etxera.

Gaur jakinarazi dute irabazlea, baina ostiralean emango diote saskia, kanpainari amaiera emateko Koldo Mitxelena ikastetxearen jolastoki estalian antolatu duten jaialdiaren barruan. 19:00etan ipuin kontalaria arituko da Patata Tropikalaren eskutik, eta ikuskizuna amaituta emango diote saskia irabazleari.


Hodei itsasoa. Peyragudes (Frantzia)

Egilea: Ane Amirola

Modalitatea: Argazkia

Kategoria: Bidaiak


EHUren "isilpekeria" apurtzeko Bolognari buruzko hitzaldia eman dute campusean

Leioako Ikasle Abertzaleak taldeak Bolognaren inguruko hitzaldia eskaini du gaur goizeko 12etan Leioa eta Erandioko campuseko Gizarte eta Komunikazio Zientzien fakultatean. Ikasle erakundeak zabaldutakoaren arabera, mintegi horren bidez EHUk Europako Unibertsitate Espazioaren inguruan erakusten duen "sekretismo jarrera" salatu eta EHUk suspertzen ei dituen mobilizazio ezari eta desinformazioari aurre egitea nahi izan dute. Lehen mailako 60 bat ikasle parte hartu dute "inposaketa kapitalista berri" gisa definitu duten Bologna prozesuaren inguruko hausnarketan. Era berean, Leioako Ikasle Abertzaleak taldeak ikasleen hitza errespetatzera deitu du, baita borrokatzera, hori lortu arte.

Leioako Ikasle Abertzaleen oharra:

Gaurkoan, ikasleok Bolognaren inguruko hitzaldia antolatu beharrean izan gara. UPV-ren sekretismo jarreraren aurrean ikasleok, berriz ere, geure burua informatzeko erabakia harturik inposaketa kapitalista berri honen inguruan hausnartzeari ekin diogu. Bolognaren aurkako borrokan ezinbestekoa da gure burua formatu eta berriak diren ikasleak (1.mailakoak) informatzea.

Nahiz eta UPVk sekretismo jarrera honekin desmobilizazioa eta ezjakintasuna bultzatu nahi dituen, ikasleok berriz ere argi utzi dugu inposaketa honen aurrean gogor borrokatzeko hautua egin dugula. Ikasleon hitza errespetatua izan arte "Bolognari ez!" ozen oihukatuko dugu.

Bolognari aurre eginez!

Borrokak egingo gaitu!

Leioako Ikasle Abertzaleak


Historian zizelkaturik

Joxe Ulibarrena artista nafarraren bizitza laburbiltzen duen dokumentala egin du Angel Sanchez Garrok, haren izaera eta lana zabaltzeko asmoak horretara bultzatuta.

Eskultorea, etnografoa, historialaria. Edo hiruretatik bat bera ere ez. Joxe Ulibarrena definitzea zaila da. Azkoienen jaio zen, Nafarroan, 1924ko urtarrilaren 25ean; gaur beteko ditu 90 urte, beraz. Haren aburuz, eskultura, etnografia eta historia gauza bera dira, hirurak bat eta bakarra. Jaio zenetik gelditu ez den artista bat dela ere esan liteke, oraindik ere zizelkatzen jarraitzen baitu. Hari buruzko dokumentala aurkeztuko zuten atzo Nafarroako Filmotekan: Esculpiendo la historia. Joxe Ulibarrena (Historia zizelkatuz. Joxe Ulibarrena). Angel Sanchez Garrok ekoitzi eta zuzendu du.

Sarri instituzioek ahantzi egin dute Ulibarrena. Hala uste du dokumentalaren zuzendariak. Beraz, hutsune hori bete nahi izan du ikus-entzunezko euskarriaren erabileraren bitartez: «Ulibarrena ezagutarazi nahiko nuke, jendeak ez dezala aurreiritzirik izan eta ezagut dezan. Merezi baitu, gure herriko artista da». Bertatik bertara ezagutzeko aukera izan du, eta «gizon paregabea» dela uste du. «Askotan Joxe tipo arrarotzat hartzen da, xelebretzat, artista berezitzat, baina gertuko gizona da, irekia».

Eskultore gisa oso ezaguna da artista azkoiendarra. «Zizelkari gutxi izan dira hain emankorrak», Sanchez Garroren iritziz. Jose Maria Muruzabalek orain dela urte batzuk egindako ikerketa batean zioenez, 800 eskultura zituen eginak; beraz, gaur egun, kopuru hori handiagoa da. Oraindik ere zizelkatzen jarraitzen du. Dokumentala grabatu bitartean dokumentalaren egileak bi eskultura sortzen ikusi zuen, esate baterako.

Denetariko materialak erabiltzen ditu: zura, harria, burdina, baita betoia ere. Bere estilo propioa landu du urte luze hauetan. Gazte garaian arte figuratiboagoa eta akademikoagoa egin zuen. Sanchez Garrok dio estilo guzietatik interesatzen zitzaiona hartu zuela, azkenik «berezko estilo nafarra» lortuz.

Etnografoa da. Berrogei urtetik gora daramatza pieza etnografikoak biltzen; berak sortutako Nafarroako Etnografia Museoan XII. eta XX. mende arteko 10.000 pieza baino gehiago dituela dio. Historiazale amorratua ere bada. Nafarroako erresumari buruz ikasi, ikertu eta kezkatu egiten da.

Zaletasun horien batasuna da haren lanaren fruitua: «Eskultura bat sortzen duenean, Nafarroako etnian, historian eta arbasoengan pentsatzen egiten du, eta antzinako nekazaritza lanabes bat ikusten duenean, haren alderdi artistikoari erreparatzen dio», azaldu du Sanchez Garrok. Horretaz gainera, pintura eta tapiz diseinua ere egin dituela esan du.

Dokumentalean, Ulibarrenaren lana erakusteaz gainera, artistaren izaera ere ezagut daiteke. Gaur egun Artetan bizi da, Frantikorena etxean (Nafarroa). Denboran atzera egin balu bezala, ez ditu maite tresna modernoak; modernikola hitzarekin deskribatzen dituen horiek baztertu egiten ditu. Sua egiteko egurra erabiltzen du, eta garbitzeko gailurik ez. Aitzitik, telebista zahar bat du pilota partidak ikusteko.

«Beste garai bateko gizona da. Dokumentalean baten batek dio XIX. mendeko erromantikoak bezalakoa dela: beren izatea eta identitatea mantentzeko borrokatzen ziren, besteren eraginik ez izateko», azaldu du Sanchez Garrok. Nafarroako sustraiek gogor lotu dute Ulibarrena. Atzerrian urte anitzez bizi izan bada ere, kanpora joan zen guzietan itzultzea erabaki zuen. Etniarekiko lotura horrek asko baldintzatu du bere obra.

Anitz bizi izandako gizona

Ulibarrenaren ibilbide luzean hainbat gertaerak erabat baldintzatu zioten jarduna. Alde batetik, 36ko gerran frankistek Azkoien sorterrian egindako sarraskia: 11 urte zituela, 91 bizilagun hil zituzten; tartean, haren aita. Arte Ederretako ikasketek egin zuten artista, eta Venezuelan igarotako urteek oinaze sakona utzi zuten harengan. Azkenik, Berriobeitin (Nafarroa) irekitako etnografia museoak ere ibilbidea baldintzatu zion.

Haurra zela jasan zuen 36ko gerra, berak «gerra ez-zibila» deitzen duena. 2008an Sartagudan (Nafarroa) inauguratutako Memoriaren Parkean eskultura paratu zuen gerra hartan hildakoen omenez.

Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan abiatu zituen arte ikasketak, zurgindegi batean lan egiten zuen bitartean. Han ikasi zuen zura lantzen. Gero, Burgosen (Espainia) aritu zen Valeriano Martinez eta Eulogio Valladolidekin batera lanean, erlijiozko irudigintza eginez. Atzerrian ikasteko Nafarroako Diputazioak emandako lehenbiziko beka berak lortu zuen, eta Parisera abiatu zen Arte Ederrak ikastera. Garai hartan bi erakusketa ireki zituen, eta eskulturaren bat egin zituen.

Dena den, oinaze handien utzi zuenetako toki bat Venezuela izan zen, han arrakasta lortu baitzuen. Zazpi urtez bizi izan zen han, eta eskultura anitz sortu zituen. Sanchez Garrok garai hartako istorio bat kontatu du. Dioenez, Coromoto Ama Birjinaren irudia egiteko eskatu, eta 5,5 metroko eskultura egin zuen. Baina bertako etniaren aurpegierarekin irudikatu zuen, eta horrek zalaparta handia sortu zuen. «Artearen aurkako atentatua» zela ere esan zuten. «Berak uste du Venezuelan Ama Birjinak aurpegiera indioa behar duela, hemen zuria eta begi urdinekoa den gisan, eta hala egiten du datorrena datorrela ere».

Seme-alabak koskortzean, baina, Venezuelan lortutakoa alde batera utzi eta Nafarroara itzuli zen, bere ondorengoen kultura nafarra izatea nahi zuelako. Berriobeitiko etxea erosi zuen Nafarroako Etnografia Museoa sortzeko, eta hura kudeatu duen Piarres Nafarroakoa Mariskala Fundazioa eratu. Orduan hasi zen ondare etnografikoa berreskuratzeko lana, baina eskultura baztertu gabe. Aurrerago Valentziara (Herrialde Katalanak) bizitzera joan zen, beste bikotekide batekin, eta harekin izandako haurrak koskortzean ere Nafarroara itzuli zen, aurretik egin bezala.

Azkoiengo eskultorea sorterrira loturik bizi izan da, eta halaxe jarraitzen du oraindik ere. Gertakari horiek guziek zizelkatu dute Ulibarrenaren historia, oraino geldigaitza den gizonaren ibilbidea.


Dantzan ospatu dute eguna

Nabarnizeko frontoian bildu dira aurten Busturialdeko hainbat dantzari, Ereño eta Nabarnizeko dantzariak biltzen dituen Kabelinatxe taldearen eguna ospatzeko.Ereñoko eta Nabarnizeko ume eta gazteei euskal dantzak irakasteko asmoz sortu zuten Kabelinatxe dantza taldea. Urteak joan urteak etorri, Kabelinatxek bere eguna ospatzeko antolatzen duen saioa dantzari txiki eta gazteentzako plaza bilakatu da dagoeneko. Kabelinatxe eguna ospatzen dute martxoan, eta eskualdeko dantza taldeak ere gonbidatzen dituzte egun horretako ikuskizunean parte hartzera.Kabelinatxerekin batera, beste hiru dantza talde izan ziren domekan Nabarnizeko frontoian egin zuten saioan. Hain zuzen, Foruko Urdaibai, Ibarrangeluko Lorea eta Gernika-Lumoko Elai-Alaik parte hartu dute aurten Kabelinatxe egunean. 11:30ak aldera bildu ziren dantzariak, eta 12:00etan eman zioten hasiera saioari. Guraso eta herritarren begiradapean, Dantzari dantzak zabaldu zuen ekitaldia.Agurra, zinta dantzak, makil txikiak, uztai handi, Ziekoko dantzak, Kortes, Artzaiak eta inudeak… Euskal Herriko hainbat dantzarekin gozatzeko aukera izan zuten han bildu zirenek. Amaitzeko, mahai gainekoa dantzatu zuten gaztetxoek, eta biribilketa erraldoi batekin atera ziren frontoitik. ZozketaDantzak amaituta, frontoian bildu ziren dantzari eta ikusleentzako hamaiketakoa prestatu zuten Kabelinatxe dantza taldekoek. Ostean, trikipoteoa egin zuten, herriko tabernak doinu alaiekin girotuz.Urtero egiten duten legez, egunean bertan zein aurreko asteetan saldutako errifen zozketa ere egin zuten domekan. Dantza taldea diruz lagundu asmoz antolatzen dute urtero zozketa Kabelinatxekoek. Aurten, bi sari zotz egin dituzte: bi lagunentzako gau bateko egonaldia alde batetik, eta bi lagunentzako afari bat, bestetik. Zenbaki saridunak ere jakitera eman dituzte Kabelinatxekoek. Hala, 0702 zenbakidunak irabazi du Ereñoko Arita-Berri jatetxean bi lagunentzako jana, eta ordezko zenbakia 0838 izan da.Bi lagunentzako gau bateko egonaldia eta gosaria barne hartzen dituen ‘box’-a, aldiz, 0128 zenbakidunak irabazi du, eta 0227 litzateke ordezko zenbakia. Irabazleek 15 eguneko epea dute saria eskatzeko.


Bakea?

Ez hartu gaizki izenburua, ni ere asteburu honetan berri ona ederki ospatu duen horietako bat naiz. Egia da pozik nagoela, gaur dudan ajea da horren proba argia. Baina sentsazio kontrajarriak ere baditut.

Orain dela urte asko, PP gobernuan zegoen bitartean eta Ermuako Foroa pil-pilean zebilenean, ekintza zuzen bat antolatu genuen Donostiako Koordinadora Feministakook. Donostian dagoen «bakearen uso» horri 10 metrotako tela lila bat bota genion gainetik, eta usoaren hanketan pankarta batek zioen: Eta emakumeentzako bakea noiz? Azaroaren 25a zen, emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako eguna. Egun haietan indarkeria matxistaren inguruko interes falta salatu nahi genuen.

Orain, dirudienez, arreta pitin bat lortu dugu. Terrorismoak sortu dituen hainbat lanpostu indarkeria matxista bizi duten emakumeei eskaini nahi dizkiete. Indarkeriari aurre egiteko duten eskema bakarra emakumeei ere atxiki nahi diete. Orain, bizkartzainez inguratu nahi dituzte indarkeria matxista bizi duten emakumeak, eta Herrizaingo Sailean —zelako izena!— zentralizatu nahi dituzte indarkeria matxistaren inguruko zerbitzu guztiak.

Nolakoak diren gauzak; batzuk hezkuntzan eta gizartea errotik aldatzean sinesten dugu, eta beste batzuek, berriz, poliziak eta bizkartzainak dituzte beti eskura arazoak eta gatazkak konpontzeko. Momentu honetan, irabaziz eta galduz hitz egiten duten horiek, bai gobernua eta polizia garaile dela dioten horiek dira beren bakezaletasuna erakutsi behar dutenak. Eta berriro ere jende horri Mugimendu Feminista jarri nahi diot eredu moduan.

Guk ez dugu inoren gainetik garaile izan nahi, gatazkak konpondu besterik ez dugu nahi, eta, horretarako, prest gaude esertzeko eta hitz egiteko. Orain bai dela garaia bakearen hezkuntzaren aldekoak garela erakusteko; espero dut politikariak horretarako gai izatea.


"Jendearen ardura pisua galtzea da elikadura osasuntsu bat lortzea baino"

NIEVES URRUTIA PRANZONI (1979, Argentina) farmazian lizentzaduna Patagonian jaio zen baina Balmasedan eman du, batik bat, bere bizitza. Laudion lan egiten du kontsultategi pribatu batean, elikadura-arloan.

Asko gizentzen gara Gabonetan? Zergatik?

Orokorrean kilo bat edo bi gizentzen gara inolako aholku dietetikorik ez badugu jarraitzen. Dena den, irizpide batzuk jarraitzen dituztenek bere pisua mantentzen dute, nahiz eta denetarik jan jai-egun hauetan.

Gizentze hau Gabonetan ohikoak diren janariek eragiten dute, kaloria huts asko dituzte eta; erretzen ez ditugun azukreak jaten ditugunez gero, koipe bihurtzen dira gure gorputzean. Aldi berean, koipe aseak, animal proteina, haragi eta alkohol gehiegi kontsumitzen dugu aste hauetan.

Pertsona gehiago joaten dira aholku profesionalen eske Gabonak pasa eta gero?

Urtarrila gogo berriz gainezka hasten da eta desira horien artean pisu egoki bat lortzea dago. Beraz, bai, nabaria da kontsultak ugaritzen direla. Dena den, orokorrean, jendearen ardura pisua galtzea da, sasoi fisiko, intelektual eta espiritual egoki bat bermatzen duen elikadura osasuntsu bat lortzea baino.

Zer aholku mota ematen dituzu orokorrean?

Mirariak ez dira existitzen. Pisua galtzeko eta sasoi on hori mantentzeko dagoen modu bakarra gure behar indibidualen arabera jatea da, modu orekatu batean, eta hori ohitura bihurtzea. Epe luzera ez du balio handirik dieta zorrotzak egitea, denborarekin bertan behera uzten bait dira.

Orokorrean nire aholkuak hauek dira:

Azukre bakunak alde batera uztea eta azukre konplexuen kontsumoa areagotzea zerealen bitartez: arroz integrala, artatxikia, oloa... hauek eguneroko dietaren %40 edo %50 bete behar dute.

Barazkien kontsumoa handitu, eguneko dietaren %30 suposatu behar dute; hobeagoak dira sasoiko barazkiak, zonaldekoak eta ekologikoak.

Proteina animalaren kontsumoa murriztu behar dugu. Gehienez kontsumo honek %10 edo %20 suposatu behar du. Lehentasuna eman behar zaio arraina eta leka jateari eta haragi gorri gutxiago kontsumitu behar da.

Egunero kirola egin behar da, ordu erdi edo ordu bat, kanpoan, posible bada.

Egunero, gutxienez behin sukaldatu behar dugu eta tratatutako edo aurrez prestatutako elikagaien kontsumoa murriztu.

Gustatzen zaizkigun gauzeei garrantzi eman behar diegu eta harreman pertsonalak landu behar ditugu.


'El gran showman' pelikula emango da asteburuan Aita Marin

Hugh Jackman, Michelle Williams eta Zac Efron buru dituen El gran showman pelikula emango da asteburuan Aita Mari zinean.

Sinopsia:

Ringling Bros zirkuaren sortzaile Taylor Barnumen bizitza kontatzen du filmak, eta indar handia jartzen du zirkuko ikuskizun musikaletan. Barnum familia hazten ari da New Yorken, bizimodu apalez. Aberatsa izatearekin amets egiten du gizonak. Itsas konpainia batean egiten du lan, baina bota egingo dute, taldearen ontzi nagusia ondoratu egin delako ekaitz batean. Orduan, banku batean mailegua lortuko du, konpainiaren hondoraturiko ontzia berme gisa erabilita. Diruarekin, munstroen museo bat zabalduko du.

Ordutegia:

Ostiralean, 22:15ean; larunbatean, 19:30ean eta 22:15ean; igandean eta astelehenean, ikuslearen eguna, 19:30ean.


Grebaren ostean, eskubide sozialen gutuna osatzera orain

Aste honeta NOAUA! aldizkarian argitaratzeko gutuna igorri du, iragan maiatzaren 30eko greba orokorrari begira, Usurbilen osatu zen Greba Batzordeak. Lehenik eta behin, zorionak helarazi nahi dizkiete duela astebeteko deialdiarekin bat egin zuten herritar eta langileei. Baita greba antolatu zuten eragileei ere. "Herritarrok hartutako konpromisoaren erakuslea izan da greba egunean Usurbilen atera zitekeen argazkia", adierazi dute Usurbilgo Greba Batzordetik.

Maiatzaren 30eko deialdia igaro ostean ere, bilgunetik diotenez, "mobilizazioak eta borrokak etengabea izan behar du, hain zuzen ere, eredu sozial justu bat eraikitzea ahalbidetuko duen burujabetza politiko eta ekonomikoa eskuratu artekoa". Bide horretan, hurrengo urratsa jarria dagoela diote, "Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna osatzea izango da. Aldarrikatzetik harago joango den tresna izatea nahi dugu, euskal gizarte osoaren indarrak eta garatzen ari garen borrokak batzeko lehen pausoa, helburu argi batzuen inguruan bidea osatzen lagunduko dutenak. Ziur gaude bide honek Euskal Herriarentzako, eta beraz, Usurbilentzako eredu propio batera eramango gaituela".

Hona hemen, Usurbilgo Greba Batzordetik NOAUA!ra helarazitako gutuna, bere osotasunean:

ZORIONAK USURBIL, DENOK BATERA LORTUKO DUGU!

Pasa den maiatzaren 30eko greba orokorrak Usurbilen izan duen isla eredugarria izan da, ia lantegi eta komertzio guztiak itxiak izan baitziren. Krisia pairatzen ari garen langile, langabetu, etorkin, ikasle, etxe-kaleratu, etxeko langile, gizon eta emakumeok gizonak berdintzen gaituen borroka tresna izan da greba orokorra, guztiok elkarrekin, etsai komuna den sistema kapitalistari aurre egin baitiogu, eta seguru gaude, aurrerantzean ere aurre egiten jarraituko diogula. Edozeren aurretik beraz, zoriondu grebaren antolakuntzan arituriko eragile sindikal eta sozialak, eta bereziki, greba orokorrean parte hartu duzuen herritarrak. Biba zuek!

Herritarrok hartutako konpromisoaren erakuslea izan da greba egunean Usurbilen atera zitekeen argazkia, izan ere, saltokiren bat salbuespen, taberna eta saltoki guztiek pertsianak jaitsi baitzituzten eskubide sozial eta laboral duinen aldeko borrokari elkartasuna adierazi eta konpromisoa hartuz. Gauza berbera esan dezakegu herriko lantegietako langileei dagokionean, lantegietan ere jarraipen zabala izan baitzuen greba orokorrak. Hala ere, zoritxarrez, bi salbuespen nagusi izan ziren, Urbil merkatalguneak (Ertzaintzaren armek babesturik) eta Michelin lantegiak beste behin ere herritar ororen eskubideen defentsari bizkar eman baitzien. Bi ereduen arteko talka azaleratu da berriz ere. Alde batetik, herritar guztion interesen alde lerrokatzen diren langile, herriko taberna eta saltoki txikiek eskatzen dugun eredua, justizia sozialean eta elkartasunean oinarrituko dena. Bestetik, beraien etekinak herritarron eskubide sozial eta laboralen etengabeko urraketan oinarritzen dituzten Urbil eta Michelin bezalako multinazionalek elikatzen duten eredu kapitalista. Honen aurrean, zoriondu, zailtasunak zailtasun, azken eredu hau salatu eta, elkartasunaren eta konpromisoaren isla izan zareten herriko langile, taberna eta saltoki txikiak.

Greba eguna atzean utzi dugu, baina ez gara aspertuko greba egunean esandakoa errepikatzeaz: mobilizazioak eta borrokak etengabea izan behar du, hain zuzen ere, eredu sozial justu bat eraikitzea ahalbidetuko duen burujabetza politiko eta ekonomikoa eskuratu artekoa. Bide honetan, greba orokor egunean langile eta herritarrok eraiki dugun olatua profitatuz, hurrengo urratsa Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna osatzea izango da. Aldarrikatzetik harago joango den tresna izatea nahi dugu, euskal gizarte osoaren indarrak eta garatzen ari garen borrokak batzeko lehen pausoa, helburu argi batzuen inguruan bidea osatzen lagunduko dutenak. Ziur gaude bide honek Euskal Herriarentzako, eta beraz, Usurbilentzako eredu propio batera eramango gaituela, eskubide sozial eta laboralen errespetuan eta justizia sozialean oinarritua, ekonomiaren erdigunean eta merkatuaren lekuan bizitza bera jarriz. Horregatik, elkarlanerako eta konpromisorako deia luzatu nahi dizuegu herritarrei zein aldaketa soziala exijitzen duten eragile guztiei. Denok batera lortuko dugu!


Mendekosteak iritsi dira Etxeberrira

Urteko aurreneko jaiak dira Etxeberriko Mendekosteak Hernanin; eta horregatik dira hain jai bereziak. Mendekoste jaiek iragartzen dute festak hemen direla, San Joanetarako geroz eta gutxiago geratzen dela, uda badatorrela... Gainera aurten atzeratuak datoz Aste Santua ere beranduago izan baitzen. Gogorik ez da falta, beraz.

Gaur hasiko dira jaiak, arratsaldeko 18:00etan Lagun Artea elkartearen omenez botako den txupinazoarekin, pelotalekuan. Segidan, buruhaundiak aterako dira, eta helduen danborradak borobilduko du hasiera, gaueko 23:00etan.


Irunen eta Donostian

partiduak gaur

Hernaniko mutilen bigarren taldeak Irunen du gaur partidua, Oiarsso 1766 taldearen kontra, 14:30etan. Bestalde, nesken taldeak Donostian jokatuko du gaur, 20:00etan, Easoren kontra.


Fisikako eta Kimikako ikastunen bila dabiltza EHUn

Urtarrilaren 22ra arte, Jose Luis Ayastuy eta Izaskun Gil de Muro irakasleek koordinatzen duten Kimika Bizirik egitasmoaren edizio berri bat egingo dute EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko laborategietan, Leioako campusean. Herenegun, astelehenean, hasi ziren. Euskal Autonomia Erkidegoko 40 bat ikastetxetik heldutako Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko 400 ikasle baino gehiagok parte hartuko dute. Bestalde, atzo, martitzena, hasi zen EHUko ikastegi berean Fisikaz eta Ingeniaritza Elektronikoaz Blai ekimena; urtarrilaren 21era arte, Batxilergoko 180 ikaslek, gutxi gora behera, hartuko dute parte Nerea Zabala Unzalu eta Ibon Sagastabeitia Buruaga irakasleek koordinatutako deialdi honetan. Ikasle horiek 35 ikastetxetatik etorriak dira. Gutxi gora behera, 105 ikaslek egingo dute jarduera euskaraz, eta gainerakoek gaztelaniaz. Goizeko eta arrastiko taldetan banatuta egongo dira, eta binaka egingo dute lan laborategiko bost praktiketan.

Kimika Bizirik

Ekimenak Kimika eta Ingeniaritza Kimikoa uztartzen ditu, unibertsitate-aurreko ikasleen artean gai bi horien gaineko interesa indartzeko, EHUko iturriek adierazi dutenez. Programan parte hartuko duten ikasleek euskaraz eta gaztelaniaz izango dituzte saioak, goizean eta arrastian. Aurten, partaideen %53 Batxilergoko lehen eta bigarren mailakoak dira eta %47 DBHko laugarren mailakoak.

Ikasleek Kimikako lau praktika egingo dituzte laborategian, besteak beste, honako hauek: bost zentimoko kobrezko piezak "urrezko txanpon" bihurtuko dituzte prozesu elektrokimiko baten bidez (zinkez estaltzen dira eta zilar kolorea hartzen dute. Ondoren, berotzean, zinka letoi bihurtzen da eta urre kolorea hartzen dute). Horrez gainera, detektibe kimikoaren jardueran, zortzi konposatu ezezagun identifikatu beharko dituzte, zenbait propietate kimiko eta fisiko neurtuta, berbarako, pHa, eroankortasuna edo lumineszentzia. Ondorengo konposatuak identifikatu beharko dituzte: ur destilatua, itsasoko ura, tonika, kola edaria, tea, ozpina, lixiba eta gaseosa.

Era berean, 6-10 nylonaren sintesia egingo dute, polimerizazio bidez, bi erreaktiboak nahastuta, eta analgesiko komertzial baten osagai aktiboa identifikatuko dute. Azken jarduera horretan, ikasleek geruza fineko kromatografia erabiliko dute analgesiko baten benetako osagaiak identifikatzeko eta ondorengo agente aktiboen presentzia baieztatu edo ezeztatuko dute: parazetamola, ibuprofenoa, azido azetilsalizilikoa eta kafeina.

Gainera, esperimentuetan ere parte hartuko dute, betiere, Zientzia eta Teknologia Fakultateko tutore baten gidaritzapean; unibertsitateko zenbait irakaslek erakustaldiak ere egingo dizkiete.

Kimika Bizirik programa 2006az geroztik egiten da urtero eta bere helburua da Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleak zientzian murgiltzea, hain zuzen ere, kimikan eta ingeniaritza kimikoan.

Fisikaz eta Ingeniaritza Elektronikoaz Blai

Besteak beste, ikasleek fisika pixka bat "prestatuko" dute mikrouhin labean. Lehen errezetaren edo esperimentuaren bidez, mikrouhin labeen segurtasuna egiaztatu ahal izango dute, uhinek labetik "ihes" egiten duten aztertuz. Bigarren errezetan, mikrouhinean objektu metalikoak erabiltzeak dituen ondorioak behatuko dituzte. Azkenik, gomazko gozokien errezeta erraz baten bidez argiaren abiadura zehatz dezaketela ikusiko dute. Lanean hasi aurretik, komenigarria izango da ikasleek zenbait galderari erantzutea: Zer dira mikrouhinak? Nola berotzen dute mikrouhin labeek? Ura duten elikagaiak bakarrik berotzen al dituzte? Praktika honetan soinuaren abiadura neurtuko da esperimentu oso sinplean, soinu-uhin geldikorrak kartoizko hodi baten barruan sortuz eta aztertuz.

"Difrakzioa, CDak eta espektroak" izeneko praktikan, ikasleek argiaren uhin izaeraren alderdi interesgarri bat aztertuko dute, eta ezagutza hori etxeko materialakaz (CDak edo DVDak) espektroskopio bat sortzeko erabiliko dute. Hala, mundu mikroskopikoaren propietate batzuetara gerturatu ahal izango dute.

"Motor elektrikoa" kapituluan, elektromagnetismoaren funtsezko lege bat landuko dute, hain zuzen ere, egungo teknologiaren motorretako bat bihurtu dena: indukzio elektromagnetikoa. Gure inguruko teknologiaren %70 indukzio elektromagnetikoaren legean oinarrituta dagoela esan ohi da. Lege horrek aplikazio ugari du. Indukzio elektromagnetikoaren legea ulertzeko zenbait esperimentu aurkeztuko dizkiete ikasleei, baita garrantzi teknologiko handia duen indukzioaren aplikazioetako bat ere: motor elektrikoak. Korronte zuzeneko motorrak (edonork egin ditzake etxean, ahalegin handirik gabe) eta indukzio motorrak (berbarako, garbigailuen barnean aurki daitezkeenak; bertako ura ponpatzea dute helburu) aurkeztuko dizkiete.

"Fisika hutsean" moduluan, ikasleek presio atmosferikoak eguneroko objektuen portaeran duen eragina aztertuko dute. Horretarako, objektu horiek presiorik gabe, huts egoeran, duten portaera behatuko dute. Besteak beste, hutsean paper zatitxo bat metalezko bola baten abiadura berean erortzen dela ikusiko dute; baita hutsean soinua ez dela hedatzen ere (argia bai ordea). Horrez gainera, airean pisu bera dutela diruditen gorputzek hutsean pisu desberdina dutela eta giro tenperaturan ura irakin daitekeela ikusiko dute.

"Irratia" praktikan irrati-igorle komertzial baten irrati-maiztasuneko seinale bat jaso eta haren edukia entzuteko gai izango dira, daraman informazioa atera ondoren. Beste berbetan, "irratia entzungo dugu". Horretarako eraikiko duten zirkuitu oso sinplea, osagai gutxikoa, baliatuko dute. Aurten, praktika honetan esperimentu bat (Hertz-en esperimentua) gehitu da. Muntaketa honetan uhin-elektromagnetikoen izaera era sinplean frogatzen da.

Ikasleek 5 proposamenetatik 3 gauzatuko dituzte, eta, ondoren, Zientzia eta Teknologia Fakultateko fisikako ikerketa- eta ingeniaritza elektronikoko laborategi bana bisitatuko dute.


Pintzeletik Olatzagutia

Pintura azkarreko txapelketa domekan, 9:00etatik aurrera. Epaia 18:30ean jakinen da.

Olatzagutiko Udalak zazpigarrenez pintura azkarreko lehiaketa antolatu du. Parte hartzen duten margolariek Olatzagutia bera, herri ingurua eta bertako jendea hartu beharko dute gaitzak koadroak sortzeko. Edozein teknika erabili dezakete sormenari bide emateko. Domekan helduek 8:00etatik 9:00etara koadroa zigilatu eta 18:00ak arteko epea izanen dute lanak aurkezteko. Txikiagoek 10:00etan ekinen diote margotzeari.

Txikienen mailetan izen ematea itxita dago eta 15 bat izan dira izemna eman dutenak. Gazte eta helduen mailan domekan bertan izen eman daiteke. Horretarako kultur etxetik pasa beharko dute 9:00ak baino lehen. Bestela, gaur bertan, Olatzagutiko udaletxean, 948 562 446 telefonoan (astegunetan 10:00etatik 14:00etara) edo kultura@olazti.com e-postan (pintura lehiaketa aipatuz).


Sokamuturra plazatik erdigunera zabalduko da

Hainbat berrikuntza dakartza aurtengo Oñatiko jaietako egitarau ofizialak. Horietako bat da sokamuturraren ibilbide aldaketa, edo hau erdigunera zabaltzea, alegia.

Jai batzordean herritar talde batek planteatu zuen sokamuturra herrira zabaltzea. Hala, Jai batzordeak onartu eta horrekin aurrera egitea erabaki du. Bi arratsaldetan sokamuturraren ibilbidea luzatu egingo da. Atzeko Kalera, Kale Barrira eta herriko plazara mugatzen da ibilbidea, kale horiek elkarrekin batuz, hain zuzen ere.

1998an plazara mugatu zen sokamuturra; orain, 14 urteren ostean, eta herritar talde batek eskatuta, berriro berreskuratuko da lehengo ibilbidea. Hala, saioko bost edo sei bigantxa, bere sokarekin, kalean gora eta behera ibiliko dira hilaren 30ean, domekan, eta urriaren 8an, astelehenean, arratsaldez. Aurten ere ez direla poneyak egongo azaldu digu German Meabebasterretxeak, Kultura teknikariak; iaz kendu zituzten eta aurten ere ez direla izango azaldu gura izan digu.

16 urtetik gorakoendako

Udaleko Kultura Sailetik azpimarratu gura izan digute segurtasun neurriengatik 16 urtetik beherakoek debekatuta dutela sokamuturrean parte hartzea; izan ere, legeak eta artikuluak ez ditu babesten, eta horregatik 16 urterainoko adina mugatu du Oñatiko Udalak.

Burladero edo korrikalariak babesteko tokiari dagokienez, Udaletik eskatu dute gune hori korrikalariendako dela, eta ez herritarrak bertan ikusten egoteko. Izan ere, sokamuturreko parte-hartzaileak bigantxengandik babesteko propio jarritako guneak jarriko ditu Udalak ibilbideko zenbait gunetan: Kale Barrian eta Atzeko kalean, hain justu.

Zezena pasako den etxe-atari eta denda atariei dagokienez, bizilagunek kontuan izan behar dute horiek itxita mantentzeko.


Astelehenean etorriko da Euskal Herrira lehen aldiz nazioarteko harreman taldea

"Lan bilera bat egingo du taldeak, Euskal Herrian normalizazio politikoa azkartzeko, errazteko eta ahalbidetzeko zeregina prestatzeko", dio Lokarrik bidalitako oharrak. Asteartean prentsaurrekoa emango du taldeak.

Brian Currin hegoafrikar abokatuak bultzatuta Euskal Herriko bake eta normalizazio politikoaren prozesurako lan egingo duen nazioarteko harreman taldea astelehenean etorriko da hona aurreneko aldiz, Currinek berak Paul Rios Lokarri herritar sareko koordinatzailearen bidez gaur arratsaldean jakinarazi duenez.

Bost lagunek osatzen dute taldea -izenen berri ez dute eman oraindik-, eta asteartera arte izango dira Euskal Herrian; prentsaurrekoa emango dute orduan. "Lan bilera bat egingo du taldeak, Euskal Herrian normalizazio politikoa azkartzeko, errazteko eta ahalbidetzeko zeregina prestatzeko", dio Lokarrik bidalitako oharrak.

ETAk urtarrilaren 10ean eman zuen su-etena -iraunkorra, orokorra eta egiaztagarria-, eta Currinek oso positibotzat jo zuen erakunde armatuaren agiria.

Abokatuak berak sustatuta iazko martxoan Bruselako Adierazpena aurkeztu zen. Gatazken konponbide prozesuetan parte hartu izan duten hogei lagunek sinatu zuten Bruselako idatzia, eta orduan bertan azpimarratu zuten ezker abertzaleak "bide politiko eta demokratikoen alde" egindako apustu berria. ETAri eskatu zioten su-eten iraunkor eta egiaztagarria emateko, eta Espainiako Gobernuari "behar bezala" erantzuteko.


Getxoko hilketaren ustezko egileak errugabea dela esan du

Epaiketako lehen saioan gezurtatu egin du hasiera batean egindako deklarazioa eta biktima hiltzeko erabili ziren artaziak bereak ez zirela azpimarratu du.

Getxon 20 urteko mutil bat hiltzea egotzitako 25 urteko gizonaren aurkako epaiketa hasi da gaur Bizkaiko Probintzia Auzitegian. Lehendabiziko bertsioan biktima hiltzeko erabili ziren artaziak bereak zirela adierazi bazuen ere, epaiketaren lehen saioan ukatu egin du hiltzailea bera dela. Ofiziozko abokatuak aholkatuta esan omen zion hori instrukzioko epaileari, gaur azaldu duenez.

Gertakariak maiatzaren 4tik 5erako goizaldean jazo ziren, iaz, Algortako lonja batean antolatutako festa batean. Fiskaltza eta akusazio partikularraren arabera, akusatuak eta biktimak 14 urte zituztenetik ezagutzen zuten elkar, eta ez zuten harreman onik.

Festan, akusatuak borroka bat izan zuen, baina biktimak ez zuen parte hartu. Alabaina, gau horretan beste liskar bat izan zen, eta akusatuak eta biktimak elkar jo zuten.

Jaiaren antolatzaileek festa bertan behera uztea erabaki zuten. Biktima eta haren bikotekidea kalera atera ziren, eta, handik gutxira, akusatua hurbildu zitzaion, irainka eta mehatxuka, eta artaziak sartu zizkion bularraldean.

DYAko langileak azkar bertaratu ziren, baina mutila ia berehala hil zen. Fiskaltzak 14 urteko kartzela-zigorra eskatu du, homizidioa leporatuta; akusazio partikularrak, berriz, 20 urteko espetxealdia, hilketa izan zela argudiatuta. Defentsak absoluzioa eskatu du.

Akusatuaren azalpenak

Akusatuak aitortu du lokal horretan bi borroka izan zirela eta bietan parte hartu zuela, eta bigarrenean biktimak ezer esan barik jo egin ziola esan du. Horren bertsioaren arabera, kalean berriro egin zuten topo elkarrekin, eta berriro egin zuten borroka, "biktimak mehatxu egin ostean".

Akusatuak berretsi egin du berak ez zuela hil. Gau horretan izandako beste liskar batzuen ondorioz larri zaurituta zegoela, eta berarekin borrokan ari zela erori eta hil zela esan du.

Biktimaren bikotekideak ere deklaratu du gaurko saioan, bionbo baten atzean babestuta. Akusatuak bere mutil-lagunari artaziak nola sartu zizkion ikusi zuela eta bera ere zauritu zuela nabarmendu du.

Epaiketak datozen egunetan jarraituko du eta litekeena da ostiralean ebazpenaren zain geratzea.


Arenazak irabazi zuen Debagoieneko txapelketa

Lagun artean jokatu zuten AKE-Squash taldeak antolaturiko txapelketa. 15 jokalari gerturatu ziren zapatu goizean Musakolako kiroldegira eta giro ederrean jokatu zuten txapelketa. Finala Aritz Gordo eta Harriet Arenazaren artekoa izan zen, eta azken honek 3-0 irabazi zuen. Amaitutakoan Apotzagan bazkaldu zuten denek.

ARGAZKI GALERIA


Txomin de Vega izan da aurten azkarrena Intxortako igoeran

24 minutu behar izan ditu joan-etorria egiteko. Sebastian Arantzabal izan da bigarrena eta David Peñalver hirugarrena.

Iaz berreskuratu zuen Elgetako gaztetxeak Intxortako igoera. Garai baten herriko jaietan egiten zen, eta urteetan ahaztuta egon ostean aurreko urtean zazpi lagunek parte hartu zuten gaztetxearen urteurreneko ekitaldietan antolatutako lasterketan.

Aurten hiru lagunek egin dute igoera, eta Txomin de Vega izan da azkarrena. Hamarrak jota abiatu dira hiru lasterkariak Herriko plazatik. 23 minutura itzuli da lehenengoa, Txomin de Vega. Atzetik, minutu batera, etorri da Sebastian Arantzabal. Hirugarren egin du David Peñalverrek.

Egun handia gaztetxean

Eguerdian poteoa egingo dute gaztetxekoek bertsolariekin eta trikitilariekin. Jarraian, bazkaria eta egunari amaiera emateko, 23:00etan hasita Akerbeltz taldeak kontzertua egingo du. Musika herrikoia egiten dute, dantzarako oso aproposa. Gonbidapena eginda dago.


Torra diputatu gisa gaitasungabetu duela zehaztu du Hauteskunde-batzorde zentralak

Bestalde, sei kidek boto partikularra aurkeztu dute, Hauteskunde-batzordeak jardunean dagoen parlamentari bat gaitasunik gabe uzteko ahalmenik ez duela iritzita.

Hauteskunde-batzorde zentralak zehaztu du Quim Torra Kataluniako Parlamentuko diputatu izateko gaitasunik gabe utzi duela, eta ez Generalitateko presidente izateko.

Hauteskunde-batzordeak urtarrilaren 3an eman zuen bere erabakiaren berri, eta ebazpen horrek hautsak harrotu zituen Generalitatean eta Kataluniako Parlamentuan.

Gaur, baina, ebazpen horren xehetasunak jakinarazi dituzte. Hauteskunde kanpainan lazo horiak kentzeari uko egiteagatik, Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak Torra zigortu egin du, desobedientzia delitua egotzita.

Hauteskunde-batzorde zentralaren arabera, epai horrek hautagai izateko aukerarik gabe uzten du eta, ondorioz, Torra ezin daiteke parlamentari izan.

Hauteskundeetako lege organikoaren 6.2.b) artikulua aipatzen du bere erabakia justifikatzeko. Araudi horrek dio ezin daitezkeela hautagai izan matxinadagatik, terrorismoagatik edo Administrazioaren nahiz Estatuko erakundeen aurkako delituengatik zigortutako pertsonak, epaia irmoa ez bada ere.

Eta Torra administrazio publikoaren kontrako delituak egotzita gaitasunik gabe utzi dutenez, Hauteskunde-batzorde zentralak uste du ez duela eskubiderik diputatu kargua betetzeko.

Horrenbestez, Torrari diputatu txartela kentzeko eta harena JxCATen hautagaitzako ondorengoari eman diezaiola agindu dio Hauteskunde-batzorde zentralak Bartzelonakoari.

Hauteskunde-batzorde zentralak ez dio Generalitateko presidente karguari inolako aipurik egiten, hori ez baita bere eskumena. Baina parlamentari kargurako gaitasunik gabe utzita, Torrak ezingo luke presidente izan.

Sei boto partikular

Hauteskunde-batzordearen erabakia irmoa da, baina Auzitegi Gorenean haren aurkako helegitea aurkezteko aukera izango du Torrak.

Aipatu batzordea 13 kidek osatzen dute eta horietako seik boto partikularra eman dute. Bartzelonako hauteskunde-batzordeak ez zeukan ahalmenik Kataluniako parlamentari baten gaitasungabetzeaz erabakitzeko, Kataluniako Auzitegiaren epaia irmoa ez delako eta Auzitegi Gorenean errekurtsoa jartzeko aukera dagoelako.

Areago, batzorde-kide horien arabera, Torrak Bartzelonako hauteskunde-batzordearen erabakia baliogabetzeko egin zuen eskaria onartu egin behar zuten.


Skate taulen bigarren bizitza

Gaur aurkeztu dute erakusketa Arozenak, Monica Martinez Gazteria ordezkariak, eta Garikoitz C. Murua Gaztearteanen koordinatzaileak.

Irungo Martindozenea gaztelekuan erakusketa zabalduko dute bihar (18:30ean) martxoaren 18ra arte. Skate taulena da. Baina ez da horien ezaugarrien berri ematen duen mostra, ez. Taula zaharrak berrerabiliz Alex Arozenak sortutako erakusketa da, irristaketa kirol horretan erabiltzen den euskarriari zentzu eta forma anitzak emanaz. Berskate izena jarri diote erakusketari.

Hala, taula bat adibidez oharrak jasotzeko arbela da. Beste batek, esaterako, kandelak ditu, etxe argiztatzeko edo. Bada beste bat belarrezko azalera duena, oinutsik skatean aritzeko. Bitxia bada behintzat Arozenaren proposamena.

Gazteartean egitasmoaren barruko erakusketa da Arozenarena. Eta egitasmoan ohitura denez, tailerra ere izango da. Hala, hilaren 22an eta 18:00etatik 20:00etara, skate taulak pertsonalizatzeko tailerra emango du Arozenak berak. Plazetan muga du tailerrak (hamar), eta izena aldez aurretik eman behar da 943 63 68 26 edo 690 706 471 telefono zenbakietara deituz, edo gaztelekuaren posta elektronikora mezua idatziz.

Erakusketa asteartetik ostegunera 17:00etatik eta 20:00etara egongo da zabalik; ostiral eta larunbatetan, berriz, 17:00etatik 21:00etara.


Udaltzaingoak auto berria du

Eskoriatzako udaltzainek auto elektrikoa estreinatu dute. Etorkizun jasangarriagoa eskaintzeko helburuarekin egin dute aldaketa, eta beharra ere bazutelako. Uztailaren 29an iritsi zitzaien Citroen Berlingo berria, eta, hain zuzen ere, 25 urtez izan duten Ford Courier auto zaharrari erreleboa eman diote.


Edukiontzi txuriak kaleetan

Garagarzaroko azken astetik, Sakanako 11 herritan edukiontzi berria dago: txuria, erabilitako arropa, trapu zaharrak eta zapatak biltzeko balio duena. Sakanako Mankomunitateak Humana fundazioaren eskaintza ekonomikoa jaso zuen eta bi urterako hitzarmena sinatu du. Humanako kideak izanen dira edukiontzietan jasotakoa biltzeaz arduratuko direnak. Erakunde horrek edukiontzietan jasotakoen zati bat saldu egiten du, beste zati bat Afrikara bidaltzen du eta saldu ezin dena trapu bezala enpresei saltzen die. Etekinekin hegoaldeko herrialdeen garapenerako proiektuak sustatzen ditu. Aurretik Sakanako zenbait udalek Euskadi-Congo elkartearekin hitzarmenak sinatuak zituzten herrietan edukiontzi urdinak jarri zituen eta, orain, edukiontzi txurietan jasoko dira material horiek. Baina udalek eta elkarteak adostu zuten denboran mantenduko direla edukiontzi urdinak kaleetan. Altsasun, esaterako, bilketa bererako edukiontziak urtebetez elkarrekin egonen dira. 23 edukiontziIrurtzunen, Irañetan, Uharte Arakilen, Lakuntzan, Arbizun, Bakaikun, Iturmendin, Urdiainen, Altsasun, Olatzagutian eta Ziordian jarri dira.


1957ko sanpedrotako egitaraua: jai egitarau bat baino gehiago

Sanpedroetan murgilduta egon zen Zumaia joan den astean. Herriko zaindariari eskainitako jai hauek aspaldidanik ospatzen dira. Gaur egun santelmoek nagusitasuna kendu dieten arren, gustura murgiltzen dira zumaiarrak festa giro epeleko jai udatiar hauetan.

San Pedro jaien inguruan gehiago jakin nahian gerturatu gara oraingoan udal artxibora. Jaietako programak miatzea izan da gure lehen asmoa, baina 1957ko egitarauak bereganatu du gure arreta. Orain 60 urte ospatutako San Pedro jaietako egitarauak bertan burututako ekintzen berri ematen du, ezin bestela izan. Urte horretan sanpedroak ekainaren 28tik uztailaren 7ra bitartean ospatu ziren, jai egunak ekainaren 28, 29, 30 eta uztailaren 1 eta 7 izanik. Azken egun honek "errepikapen igande" izendapena jasotzen zuela ikusi dugu.

Egitarau honetan jaiei hasiera ematen dien ohiko txupinazoa ez aurkitzeak harritu gaitu. Pentsatu baino ohitura berriagoa dela dirudi. Izan ere, urte horretan, Lizarrako dultzaineroek lagunduriko buruhandi eta erraldoien kalejirak eman zien hasiera jaiei. Denetariko ekintzez beteriko jai egunak etorri ziren jarraian: Sanpedroetan ohikoak diren elizkizun, pilota partidu, diana, dantzaldi eta su artifizialez gain, argazki eta Langile Eskolako ikasleen lanen erakusketak, San Pedro egunari ongi etorria emateko danborrada nagusia, txirrindulari lasterketa, plater-tiroketa lehiaketa, batel estropada, sokamuturra, jokoak eta ahate eta antzara lasterketa besteak-beste.

1957ko San Pedro jaietako egitarauaren orriek, ordea, beste zenbait informazio ere eskaintzen dituzte. Hala nola, garai hartan Zumaian zeuden enpresa, jatetxe, kafetegi eta saltokien ispilu bezala agertzen da. Izan ere, jaietako programaren orriak iragarkiak txertatzeko leku ezin hobeak ziren. Herriko etxe guztietara iristen den zerbait izanik, norberaren negozioaren promozioa egiteko aukera paregabea dira. Kasu honetan, denbora gutxian -kontuan izan 60 urte besterik ez direla pasa-, Zumaia zenbat aldatu den konturatzeko balio izan digu. Batzuk oraindik gogoratuko dira egitarauan iragartzen diren zenbait enpresa eta zerbitzutaz. Gaztetxoenek, ordea, Zumaia ezezagun bat topatuko dute egitarau honen orrietan. Izan ere, agertzen diren saltoki eta enpresa bat edo beste oraindik edo orain gutxi arte martxan egon den arren, gehienak desagertu dira.

Alde batetik Zumaiako industri iragana gogora ekartzen duten enpresen iragarkiak ditugu: Carmelo Unanue S.A., Julian Eguiguren, Cementos de Zumaya S.A., Talleres Mecánicos Beal, Autornifer S.A., Carmelo Echave, Otto Holke, Simon Olaizola, Balenciaga S.A., Francisco Aizpurua, Mendiaraiz, Yeregui Hermanos S.A., Conservas Ortiz S.A., Artaza y Compañía, eta abar.

Bestalde, Zumaian zeuden zerbitzuei buruzko iragarkiak: Juan Cearreta alokatzeko bizikletak eta mota guztietako konponketak, Viuda de Aguinagalde jatetxea, Juan Goicoechea eta Fermin Lopez Sarasa ardo salmentak, Venancio Múgica eta Juan Olaizola ileapaindegiak, Hotel Zumaya, Foto Gar, Juan Solano Uriarte dentista, Jose I. Otaño Farmazia eta laborategia, Otaño drogeria eta opari denda, Gau-Chori Sagardotegia, Artadiko Chiquito taberna jatetxea, Gran Hotel y Cine Amaya, Valentin Manterola elektrikaria, Francisco Berasategui denetariko denda, Jose Corta okindegia, Lopez txurro eta izozki egilea, Alberdi gozotegi eta denda, Sarra taberna, Leoncio Mugica burdindegi eta alokairuzko kotxe zerbitzua, La Zumayana txurro-denda, Uranga Hotela, Martiarena inprimategia eta abar luze bat.

Baina iraganeko Zumaia ezagutarazteko elementu bat izateaz gain, 1957ko sanpedrotako egitarau honek azken ezusteko bat gordetzen du orrien artean. Jaietako egitaraua agertzen den orriekin txertatuta, garai hartan udalak gauzatu nahi zituen hiru egitasmoen ilustrazioak topa ditzakegu. Lehenengoa egin zaigu bitxiena eta uda garairako egokiena: paolazpian itsasoko urez beteriko igerileku naturala. Ideia hau behin baino gehiagotan entzun izan da Zumaian, baina honen inguruko ilustrazio bat ikusi dugun lehen aldia da. Ziur irakurleari ere bitxi zein eder suertatuko zaiola. Bigarren ilustrazioa egungo Amaiako Plazarekin bat etorri daitekeela dirudi. Bertan “Plaza de Galvez Cañedo, calle de enlace a la carretera de Izurun” irakurri daiteke. Hirugarren ilustrazioak, hobeto esanda hirugarren elementuari dagozkion hiru ilustrazioek, eraikin erlijioso bat erakusten dute. Bertan ez da inolako aipamen argigarririk ageri eta ezin izan dugu elementua guztiz identifikatu. Arritokieta baseliza izan daitekeela pentsatu dugu, baina ezin 100% ziurtatu. Ea ilustrazioak ikustean zuek identifikatzeko gai zareten!

Oihana Artetxe (Ereiten Kultur Zerbitzuak)


Amaitu dira Elbarrenako jaiak

Atzo amaitu ziren Zizurkilgo Elbarrenako jaiak. Asteburuan eguraldiak ez du lagundu eta, larunabtean bereziki, hainbat ekitaldi bertan behera geratu ziren. Nolahi ere, giro politean joan dira jaiak. Melokotoiari agur esanda, datorren urtekoei begira daude, dagoeneko, herritarrak.

Argazkiak: Sardin-jatea / Dantza emanaldia / Buruhandi eta erraldoiak


Lege esparru baten bila

Espainiako Osasun Ministerioak erizainen preskripzio dekretua onartu du, Erizaintzako Profesionalen Mahaiarekin adostutako testuan azken orduko aldaketa bat eginda. Dekretuan jasotakoaren ondorioz orain arteko eskumenak kenduko dizkietela salatu dute erizainek.

Haserre daude Hego Euskal Herriko erizainak. «Urteetako lanarekin irabazitako eskumenak kendu egin nahi dizkigute», salatu dute. Espainiako Gobernua Erizainen Preskripzioari buruzko Errege Dekretua kaleratzekotan da, eta testua Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratzen denetik, haien lanak «erabat mugatuta» geratuko direla uste dute erizainek: «Mediku baten ikuskapenik gabe ezingo dugu ia ezer egin». Izan ere, medikuek preskribitutako sendagaiak ezingo dituzte erabili, agindu edota kudeatu erizainek, medikuek baimendu ezean: aurretik diagnostikoa, preskripzioa eta bete beharreko praktika kliniko eta asistentziapeko protokoloa zehaztu beharko dute osagileek. Hau da, preskripzioa beharrezkoa den kasuetan, erizainak ezingo du gaixorik artatu mediku bat alboan ez badu.

Egun, medikuek, odontologoek eta podologoek bakarrik dute preskribitutako medikamentuak errezetatzeko eta erabiltzeko ahalmena. Erizainek era autonomoan edo medikuekin lankidetzan baino ezin dute halakorik egin, protokoloak jarraituta; eta beti arriskuak norbere gain hartuta. 2009an Madrilek onartutako Sendagaien Legeak erizainen preskripzioa legeztatzeko aukera jaso zuenetik, 90 zirriborro idatzi dituzte erizainentzako lege esparrua lortzeko. Emaitzarik ez dute eskuratu.

Pilar Lekuona Gipuzkoako Erizainen Elkargoko lehendakariak azaldu duenez, gaur egun erizainek artatze asko «modu alegalean» egiten dituzte. Erizainentzako jarduera klinikorako gidak dituzte, eta horien arabera dihardute. Baina sarri, «erabakiak hartzeko unean, adibidez», euren ezagutzen arabera egiten dute lan. Eta halako kasuetan, «babesa» nahi dute erizainek.

Aterpe hori lortzeko prozesua bukatzear zen urriaren amaieran, baina azken uneko aldaketa batek «hasierako puntura edo okerragora» eraman ditu. Erizainen lana erregulatzen duen dekretua osatu, eta alderdi politiko guztien adostasunarekin onartu zuten Madrilen. Sorpresa orduan iritsi zen: «Testua Ministroen Kontseilura iristerako, dekretuaren hirugarren artikulua aldatu egin zuten, inorekin adostu gabe; orain erizainen lana mediku baten gainbegiratuarekin egin behar dela onartu dute».

Aldaketa horrekin, «azken hogei urteetan lortutako eskumenak» kenduko dizkietela, eta euren lana «gutxietsi» egin dutela diote Hego Euskal Herriko erizainen elkargoek. Are gehiago, Osasun Ministerioak dekretu bidez onartu duen neurria «atzerapauso handia» dela esan du Lekuonak: «Orain arte alegala zena, orain ilegala izango da». Beraz, dekretua Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik, «erizain batek bere kabuz egiten duen edozer legez kanpokoa izango da». Intrusismoagatik sala ditzakete eta erantzukizun zibileko aseguruak ez ditu babestuko, Ignazio Gonzalez Bizkaiko Erizainen Elkargoko idazkariak azaldu duenez. «Orain artean modu alegalean jardun dugu, eta hori aldatu nahi genuen».

«Ondorioekin kezkatuta»

Dekretua argitaratzen bada, ospitaleetan, lehen mailako arreta zentroetan, anbulantzietan, egoitzetan, lan osasuneko zerbitzuetan... murriztuko zaizkie eskumenak erizainei. Neurriak ekar ditzakeen ondorioekin kezkatuta daude: «Artatze asko ezingo ditugu mediku baten ikuskapenik gabe egin, eta horrek, gauza oinarrizkoenetan ere eragina izango du», esan du Gonzalezek.

Lekuonaren arabera, erizainek orain arteko lanak ez egiteak «sistema gelditzea» ekar lezake. Aurrerantzean, medikua ondoan beharko dute derrigor. «Baina medikuak ez dira denera iristen; beraz, gaixoak jasango ditu ondorioak». Erantsi du erizainek ezingo dituztela gaixoak «behar bezain azkar eta ondo artatu», eta, arazoa edozein dela ere, medikuarengana joan beharko dutela. Erizainen arabera, eri kronikoak izango dira kaltetu nagusiak.

Pilar Tazon EHU Euskal Herriko Unibertsitateko Donostiako Erizaintza Fakultateko zuzendariak «izugarrizko kontraesana» ikusten du araudi berrian. Gertatzen ari dena «tristea eta ulertezina» da, bere ustez: «Erizainok hogei urte baino gehiago daramatzagu gure eguneroko lana egiten, inolako arazorik gabe; ikasketa planean txertatuta daude farmakologia ikasketak, eta beharrezko jakintza guztiak ditugu». Hala ere, erizainak 180 orduko formakuntza saioak egiteko prest agertu ziren dekretuaren negoziazio prozesuan, jakintzak osatzeko. Euskal Herrian bakarrik, milaka dira trebakuntza jaso duten profesionalak.

Ignacio Gonzalez idazkariaren ustez, dekretuak «aldaketa sakona ekarriko du osasun zerbitzura». Haren iritziz, «orain 40 urte baino baldintza okerragoetan» lan egingo dute erizainek. «Medikuen mende egongo gara». Gonzalezen hitzetan, «beti egon dira arazo puntualak, adostea gehiago kostatu diren puntuak, baina uste zen traba guztiak gaindituta zeudela».

«Estatus» ezberdinak

SATSE sindikatuko Amalia Gonzalezen arabera, «erizainen lanaren ez onartze bat» dago auziaren atzean: «Ez dakit zein beldur duten, baina ez dugu asmo txarrik; gure lana arautzea baino ez dugu eskatu». Erizainen lanbidea «gutxietsita» dagoela uste du. SATSErekin batera, beste sindikatu batzuek ere bat egin dute erizainen eskaerekin. ELA sindikatuarentzat, esaterako, «onartezina da erizainak lege babesik gabe lanean aritzea».

Lekuonarentzat, auziaren atzean badago bestelako konturik ere: «Medikuen eta erizainen artean badago estatus ezberdintasun bat; medikua goragoko maila batean egon da beti, eta erizainaren lana askotan medikuaren idazkari izatera mugatu dute. Baina erizainak ere baditu ikasketa batzuk, eskumen batzuk hartzeko ardura, beti medikuarenak diren arduretan sartu gabe».

Kontuak horrela, erizainen lau ordezkariek argi dute ondorioak herritarrek pairatuko dituztela. Tazonek eta Lekuonak abisua berretsi dute: «Legea argitaratzen bada, osasun sistema guztia gelditu egingo da». Fernando Rodriguez Nafarroako Osasun kontseilariak ere ohartarazi du «legearen aplikazioak oso modu ezkorrean eta nabarmenean» eragingo duela eriengan. Hori gertatuz gero, «kalitatea bermatzeko beharrezko neurriak» hartuko ditu Rodriguezek. Eusko Jaurlaritzak ere esan du idatzia aldizkari ofizialean argitaratzen bada errekurtsoa jarriko duela. Jon Darpon Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak IX. Euskadiko Erizainen Jardunaldietan jakinarazi zuen neurria, Irunen (Gipuzkoa).

Egoera ikusita, erizainen ordezkariak ez daude geldirik. Gipuzkoako Erizainen Elkargoak, adibidez, lurraldeko erizainentzako posta elektroniko bat ahalbidetu du zalantzak, kexak, iradokizunak eta gertakariak jasotzeko, eta langileekin bilerak egingo ditu datozen egunetan. Elkargoko lehendakariak zehaztu duenez, «erakundea informatzera mugatuko da». Gero, erizain bakoitzaren ardura izango da zer egin erabakitzea.

Bizkaiko elkargoak legeari buruzko informazio gutunak bidali dizkie erizainei eta osasun zentroetako kudeatzaileei eta zuzendariei. SATSE erizainen sindikatua ere informazio kanpainak egiten ari da osasun zentrotan. Euskal Herrian eta Espainian inkesta bat ere egin du ia 25.000 profesionalen artean; argiak dira emaitzak: «Erizainen %75 konpetentzien greba egiteko prest agertu dira».

Azken sei urteetan negoziazio prozesuan parte hartu duen Erizainen Mahaiak bilerak egiten jarraituko du, «irtenbide bat bilatzen saiatzeko». Pilar Lekuonak azaldu duenez, medikuntzako beste profesional batzuekin hitz egiten ari dira, euren jarrera azaltzeko. Beste autonomia erkidego batzuetako erizain elkargoekin ere harremanetan jarraitzen dute. «Ez dugu etsitzeko asmorik lege bat lortu arte».

Mediku elkargoak, ados

Medikuak, baina, dekretuarekin ados agertu dira. Hala adierazi dute, behintzat, Arabako, Gipuzkoako eta Nafarroako Mediku Elkargoek, ohar bidez. Dekretuaren hirugarren puntua, hots, erizainei eskumenak kentzen dizkien artikulua «egokia» dela adierazi dute: «Osasunaren babesik onenaren, arretaren, segurtasunaren eta pazienteen tratamenduan lortutako eraginkortasunaren esparruan betiere».

Mediku elkargoek esan dute bi lanbideen jarduteko eremuak eta eskumenak «argi eta garbi zedarrituta» geratu direla, «legez preskripzio medikoaren agindupean geratzen diren medikuen eta erizainen ardurei eta erantzukizunei dagokionez». Hiru elkargoek berretsi dute «diagnostikoaren, tratamenduaren eta preskripzioaren ardura» medikuari dagokiola.

Manuel Garcia Gipuzkoako Medikuen Elkargoko lehendakariarentzat «aldaketa ez da horren nabarmena» izango, eta argitu nahi izan du mediku elkargoak ere ez daudela erabat gustura legeak jasotzen duenarekin: «Gure iritzia ez du guztiz jasotzen». Baina erizainen jarrera ez zaio ulergarri egiten: «Ez da horrenbesterako». Garciaren ustez, arau berriarekin, «hainbat gauza hobetu egingo zaizkie erizainei, eta maniobrarako nahikoa tarte» izango dutela iruditzen zaio.

Erizainen elkargoek eta SATSEk bezala, Garciak ere «talde lanean» ikusten du arazoaren irtenbidea: «Protokoloen barruan, medikuekin talde lanean arituta, eta zehaztutako ildo batzuekin, erizainek ez dute inolako arazorik preskribitutako botikekin lan egiteko». Haren ustez, erizainak modu autonomoan aritzean dago arazoa: «Eri bati zerbait gertatzen bazaio erantzukizuna medikuarena da, eta hor neurriak hartzea ondo ikusten dugu».

Gipuzkoako Medikuen Elkargoak argi du: «Ez dugu batere ondo ikusten erizainei preskripziorako aukera ematea; horretarako gaude medikuak». Garciaren arabera, gainera, «mediku guztiek bat egiten dute ideia horrekin». Esan duenez, elkargoan ez dute inolako kexarik edo kontrako iritzirik jaso.

Pilar Lekuonak, baina, uste du medikuak «legearen irakurketa ezberdina» egiten ari direla. «Xehetasun nagusiak ihes egin die: guk gure lana egiten jarraituko dugu, baina haiek ere hor egon beharko dute, gure ondoan». Bere ustez, horrek medikuen lan orduak «izugarri» areagotuko ditu, eta osagileek proposatu duten irtenbidea ez da egokia: «Esan didate mediku gehiago jarriz konponduko dela. Baina hori ez da hala. Gu lan egiteko prest gaude, orain arte bezala jarduteko, baina lege esparru batekin, eta hori ez dute ikusten».


Herri Eskolak antolatu ditu Ikasle Abertzaleak taldeak

Ikasle Abertzaleak taldeak Herri Eskolak antolatu ditu Euskal Herriko hiru herritan, horien artean Arrasaten. Berbaldiak, kale agerraldia, herri-bazkaria, tailerrak eta kontzertuak antolatu dituzte.

Martxoaren 25ean, eguena, Ikasle Abertzaleak taldeak Herri Eskolak antolatu ditu Arrasaten.

10:00etatik 11:15era hainbat berbaldi egingo dituzte: Lurralde antolamendua, Monterronen; IAren XV. urteurrena AEDko txokoan; UEU gaztetxean; eta Bologna prozesua ikastolan.

11:30etik 13:15era beste hainbat: Autodeterminazioa Monterronen; Hezkuntza hezkidetzailea AEDn; EHE gaztetxean; eta Unibertsitate eleanitza ikastolan.

13:30ean, kale agerraldia egingo dute Seber Altubetik irtenda. "Ikasle borrokaz euskal eskola nazionala!!!" leloa izango du.

14:45ean, herri-bazkaria egingo dute Uarkapeko arkupeetan. Horren ostean, 16:30ean, hainbat tailer egingo dituzte gaztetxean: sexualitatea, graffiti, literatura eta kapoeira.

18:00etan, triki-poteoa egingo dute. 20:30ean, ekitaldi politikoa egingo dute gaztetxean, eta jarraian kontzertua. Honako taldeek joko dute: Nun, Ehiztari beltza, Lukas prest eta Dirties.


Ehiza xehe txapelketa txakurrarekin, Santa Krutz elkartearen eskutik

Abenduaren 16ean ehiza xehe txapelketa txakurrarekin antolatu du Santa Krutz elkarteak. Adarra mendian ospatuko da txapelketa 09:00etatik 13:30etara. Izena abenduaren 10 arte eman daiteke elkartean eta 25 euroko kostua du. 4 pieza edukiko ditu ehiztari bakoitzak.

Sari banaketa Besabin ospatuko da txapelketaren ostean. Afaria ere egongo da parte-hartzaileen artean. Afarirako ere izena eman behar da txapelketarako izena ematen den unean bertan.

Mus txapelketa

Abenduaren 22an mus relampago txapelketa antolatu du Santa Krutz elkarteak, 16:00etan. H4 sari daude jokoan:

2 txapela, 2 arkume + 2 botila xanpain.

Arkume bat + 2 botila xanpain.

2 paletilla + 2 botila xanpain.

2 baserriko oilasko + 2 botila xanpain.


Gatazkaren konponbiderako amnistia "beharrezkoa" dela aldarrikatu du PATek

Ezinezkoa zaigu gaur Euskal Herrian gertatzen dena, iraganari so egin gabe ulertzea. Euskal Herriaren zanpaketa, mendeetan atzera egin eta gaurdaino luzatzen den zerbait da, borroka bera bezala. Horrek egiten gaitu indartsu, egoera berriak zabaltzeko parada eskaini baitigu eta gaur Euskal Herrian burujabetzaz, marko demokratiko berri batez eta konponbiderako aukerez hitz egin dezakegun honenbestez. Iragan hurbilari begiratu nahi diogu, Euskal Herrian aukera berriez beteriko une honetan, iraganeko akatsak errepikatu ez daitezen eta betirako konponbidea oinarri sendo eta benetakoen gainean eraikia izan dadin premiazkoa ulertzen dugulako. Argazkian, Deustuako unibertsitatean atzo egindako elkarretaratzea.

Duela 30 urte, amnistia gehiengo zabalaren eskakizuna bazen ere, milaka eta milaka herritarren nahia era askotan adierazia izan bazen ere, bizkarra eman zitzaien herritarren borondate eta eskubideei. Itxurazko aldaketek, zanpaketa iraunarazteko tresneria mantentzen zuten oinarrian eta demokrazia ez zen iritsi Euskal Herrira. Gaur arte, demokraziarik gabe jarraitu dugu horrela beste 30 urtez. Arduragabekeria horrek, belaunaldi berriak gatazkan bizitzera behartu ditu eta gaur arte 30 urte dituzten gazteek konfrontaziorik bortitzenak eta eskubide urraketa basatienak ezagutu dituzte.

Amnistiaren Legea?

Amnistiaren Legea izendatu zuten horrek ez zuen zerikusirik Euskal Herriak gehiengoz aldarrikatzen zuenarekin eta irtenbide pertsonalen itzalpean ezkutatu nahi izan zuten Amnistiak biltzen duen zentzua: errepresaliatuak izan ez daitezen, arazo politikoari eman beharreko soluzioa. Aurten, 30 urte pasa dira, maiatzaren 8tik 15era Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan milaka herritar asanblada eta manifestazioetan kalera atera zituen amnistia aste haiez geroztik. Urte urren honetan, aste horietan tiroka hil zituzten zazpi manifestariak gogora ekarri nahi ditugu. Baita azken 30 urteotan errepresio politikoaren bidez hil dituzten euskaldun guztiak ere, zapalketaren injustiziari borroka egiten ari zirela hil diren euskal militanteak ere. Gaurko eta orduko egoerak antzekotasun gehiegi dute eta horixe da demokraziaren gezurra ageriko egiten duena.

Hauteskunde antidemokratikoak

Demokraziarekin zerikusirik ez duten hauteskunde batzuen erdian aurkitzen gara, orduantxe bezalaxe. Duela aste batzuk hamar euskal herritarren kontra izandako tortura basatiek, kartzeletan euskaldunen kontra espresuki eraikitako salbuespeneko neurriek, Ertzaintzak otsailean Amnistia eta Autodeterminazioaren aldeko manifestariak era krudelenean jipoitu izanak eta ehunka lagunek independentista izate hutsagatik jasaten duten pertsekuzio polizialak, 30 urte luzeetan errepresio politikoak forma ugari eta hamaika tresneria nahiz salbuespen lege berri izanik ere, helburu berdinekin erabilia dela frogatzen dute: gutxiengo demokratikoen aldeko indarra neutralizatzea, arazo politikoen soluzioei ate guztiak itxi eta soluzio polizialen bidez arazoarekin betirako amaitzeko helburua hain zuzen. Euskal Herrian gutxiengo demokratikoen alde indar eta adostasunak biltzeko ahalegin guztien kontra, EAJ Madrilera joan eta bere interesak hitzartu zituen Suarezekin. Imaz eta Urkulluren adierazpen eta jokabideak, era ezin argiagoan ekartzen digu gura gogora.

Euskal Herritarren borondatearen kontra inposatutako konstituzioa nahiz Euskal Herria zatiturik mantentzen duen markoak, azken 30 urteetan egonkortu ezin izan duten gezurrezko demokraziaren ezintasuna dira gaur.

Izan ere, antzekotasun egoerak badiren bezala, ezberdintasuna sinplea bezain indartsua da: ez delako sustengarria gaur, gatazka beste hainbat urte luzetan iraunarazteko errezetak errepikatzeko jarrera politikoak mantentzea, ez eta bere helburuak bete ezinik, porrotera behin eta berriro eramanak izan diren errepresio estrategiekin segitzea ere.

Ezezkorik ez

Euskal Herriak ezin du onartu, gatazka konpondu ahal izateko gutxiengo demokratikoei PSOE eta EAJk ezetz esaten jarraitzea. Herri borondatea bideratzea, zatitua izan den lurraldea batzeko aukerak irekitzea, proiektu guztiak defendagarriak eta bideragarriak izan daitezen marko demokratiko berri bat osatzea eta funtsean, eskubide guztiak bilduko dituen esparru berri bat sortzea.

Ezin du herri honek onartu gatazka konpontzeko elkarrizketa eta bideei ateak ixtea aitzakia sostengaezinen eta gatazka konpontzen ez duten eztabaida faltsuen artean.

Ezin du herri honek onartu, arduragabekeria horiek ezkutatzen jarraitzeko nahiz konponbidearen aldeko indarrak ahuldu eta isiltzen jarraitzeko errepresio politikoak erabiltzen jarraitzea. Bide politikoak ixtea, herri borondatea kolpatzea, euskaldunak torturatzen eta kartzeletan hiltzen jarraitzea, manifestazioak debekatu eta herritarrak jipoitzea! Zertarako? Soluzio politikoei ateak ixteko? Arduragabekeriak ezkutatzeko? Biolentzia sortu, konfrontazioa elikatu eta gero Ezker Abertzaleari ardurak leporatzeko? Herritarren artean etsipena zabaltzeko? Negoziazioetan parekoa ahuldua izanik beren interesak inposatzeko?

Amnistiak gaur zentzu eta balio saihestezina duela ulertzen dugu honenbestez. Gatazka iraunarazten duten arazoei soluzio politikoak ematearekin batera, gatazkak eragin dituen ondorioak gainditzea ahalbidetzen duelako. Irtenbide benetako eta oso baten zentzua biltzen du amnistiak.

Presoen Aldeko Taldeak (PAT)


50. urtemuga ospatuko dute bihar Lagun-Toki elkartean

Elorrion sortu zen lehenengo elkarte gastronomikoak 50 urte beteko ditu bihar.

Lagun-Toki, horrela ipini zioten izena hasieran batu ziren 28 bazkideek. 1963ko martxoan hasi ziren elkartea sortzeko asmoekin, eta herriko jaietarako zabaldu behar zutela pentsatu zuten. Gerora, bazkide gehiago gehitu ziren, 100era heldu arte. 1987an sartu ziren asko, emakumeak ere bai tartean. Gaur egun elkarteko bazkide den Pedro Azkarragaurizarrek azaldu du omenaldia egingo dietela bihar hasierako bultzatzaile haiei, efemeridea aprobetxatuta. Sasoi hartako hamar bat bazkide egongo ei dira omenaldian. 11:00etatik 14:00etara bitartean argazki erakusketa ipiniko dute herritar guztientzat ikusgai.

Kultur mugimenduan ere parte har tu izan du Lagun-Tokik. Esaterako, eurek hasi ziren Santa Ageda abestera irteten. Ospitalean laguntzeko batzen zuten dirua. Gaur egun, Iturrizoron parte hartzen dute, Elorrioko elkarte gastronomikoen bilgunean.


«Etorkizunean, Britainia Handiko ‘X Factor’ saiora joatea da gure asmoa»

Aitana eta Paula Etxeberria ahizpak (Ordizia, 1997) Twin Melody dira musika munduan. Pianoa eta bi ahots baliatuz, naziorteko pop artisten abestiak bertsionatzen dituzte. Facebooken, Twitterren, Instagramen eta Youtuben zabaltzen dute euren musika, eta mundu osoko jarraitzaileak dituzte.

Betidanik izan duzue gustuko musika?

Bai, beti gustatu izan zaigu, baina 13 urtetik aurrera gehiago saiatu gara. Lehenik, karaokeetan abesten hasi ginen, praktikatzeko, 14 urterekin kantu eskolak hartzen hasi ginen, eta 15ekin kontzertuekin.

Youtuben bideo asko dituzue; ikusienak 150.000 ikustaldi izan ditu; jarraitzailerik ez zaizue falta. Atzerriko zale asko dituzue, ezta?

15.000 jarraitzailetik gora ditugu jada, gehienak AEBekoak dira. Alemaniakoak, Poloniakoak eta, neurri txikiagoan, Frantziakoak ere baditugu; baina hori, batez ere, gure musika estiloak herrialde horietan oihartzun handiagoa duelako da.

Batik bat Interneta darabilzue zuek musika zabaltzeko, baina aurrez aurreko kontzertuak ere egin dituzue?

Bai, egia esan, Internet oso baliabide ona da, erraza da gure musika horrela zabaltzea. Halaber, herrian abestu izan dugu, hala nola, Ordiziarrock jaialdian edota Barrenan .Tolosan ere eman ditugu kontzertuak. Joan zen astean Ordizian izan ginen.

Zein da zuen ametsa musikaren munduan?

Abestetik bizi nahi genuke, baina, aldi berean, jendeari laguntzeko zerbaitetan ere jardun nahi dugu. Musika asko gustatzen zaigu, baina beste grina bazuk ere baditugu. Dena den, oraindik ez dakigu zer ikasi. Musikan eskaintza interesgarriren bat izan dugu, baina gazteak gara, eta lehenik batxilergoa bukatu behar dugu.

Etorkizunera begira zer pauso emango duzue musikaren alorrean?

Britainia Handiko X Factor saiora joatea da gure asmoa. Saioko arduradunek ezagutzen gaituzte, eta gainera, artista esanguratsu ugari atera da saiotik, One Direction, adibidez.


Larrialdia betikotuz

Tunisiako Gobernuak beste hilabetez luzatu du urtarrilean ezarritako larrialdi egoera. Gobernuz kanpoko erakundeek eta giza eskubideen ekintzaileek neurria kritikatu dute, eta «zapalkuntzaz erantzutea» leporatu diete agintariei. Iraultza Arabiarra piztu zenetik motel ari da demokraziaren bidea urratzen.

Tunisiako Gobernuak beste hilabete batez luzatu du larrialdi egoera. Urtarriletik dago indarrean neurria, lana eskatzen duten gazteek gidaturiko protesta sozialen oldea dela eta. Eta luzapenak kritikak piztu ditu gizarte zibilean: askok uste dute ez dela behar halako neurri murriztailerik, ez delako inolako istilu bortitzik izan azken bi astean. Gatazka, ordea, ez da konpondu. Ekintzaileek eserialdiak egiten segitzen dute, eraikin sinbolikoak okupatzen, hala nola Kasserine probintziako gobernu egoitza. Hantxe piztu ziren protestak.

«Gobernua larrialdi egoeraz baliatzen da gizarte mugimenduak kriminalizatzeko eta manifestazioak antolatzea zailtzeko. Tunisiak dituen gizarte arazoen konponbideak prestatu beharrean, nahiago izan du zapalkuntzaz erantzun», uste du Hedhili Abderrahmanek, Eskubide Ekonomiko eta Sozialen Tunisiako Foroko presidenteak.

2011ko iraultzaren ondorengo bigarren hauteskunde libreetan aukeratu zuten gobernua. Eta ordutik ez du besterik egin alderdi politiko batzuei eta gizarte eragile batzuei kontsulta egiteko bilera sorta bat antolatu baino, eta ez du inolako planik aurkeztu gazteen langabezia kronikoa konpontzeko. Arazo hori bereziki larria da herrialdearen barnealdean, luzaroan baztertu baitituzte eskualde haiek.

Protesta gehienak baketsuak izan dira, baina komunikabide publikoek ekintza bortitzen berri eman dute batez ere, nahiz eta batzuek ez duten zerikusirik protestekin; esaterako, hiriburuko Eltadamon auzoan denda batzuetan eginiko lapurretak. Are gehiago: jakin da komunikabide ofizialistek emaniko irudi batzuk ez zirela Tunisiakoak, baizik eta beste herrialde arabiar batzuetakoak.

Poliziak, gainera, hamar bat aktibista atxilotu ditu, nahiz eta manifestatzeko eskubidea jasoa dagoen konstituzio berrian. Tunisia da Udaberri Arabiarrean parte hartu eta trantsizio demokratikoa azkeneraino eramatea lortu duen herrialde bakarra, baina ez du berritu Barne Ministerioa, eta oraindik indarrean dira Ben Aliren polizia estatuaren jokabide zahar batzuk.

Gobernuz kanpoko erakundeek, hemengoek eta nazioartekoek, gaitzetsi egin dituzte gehiegikeriak. «Tratu txarrak nahiko maiz izaten dira atxilotzeko orduan, zernahi dela ere atxilotzeko arrazoia. Gehiegikeria larriago bat, tortura, ez da desagertu, baina orain dezente gutxiago torturatzen da Ben Aliren garaian baino», azaldu du Amna Gellalik, Human Rights Watch-eko ikertzaileak. Hain zuzen, Torturaren Kontrako Tunisiako Erakundeak, dozenaka kasuren berri jaso eta dokumentatzen du urtean.

Bortizkeria itzela

Poliziak bortizkeria itzela erabili duen azken kasua Sfax hirian izan zen, urtarrilaren 25ean: 31 urteko gazte bat, Munir Abduli, etxetik atera zen zigarretak erosteko; horretarako, etxeratze deia hautsi zuen. «Polizia auto bat gelditu, eta nortasun agiria eskatu zioten. Hark esan zien ez zela kriminal bat eta armadan aritua zela. Nonbait, ez zitzaien gustatu erantzuna. Hiru polizia atera, sekulako jipoia eman, eta alde egin zuten; han utzi zuten, hilotz», dio haren abokatu Xahin Jalifik.

Barne Ministerioaren bozeramaileak ukatu egiten ditu torturak, baina politikariek esan ohi dute kasu bakanak direla salaturikoak. Askotan, ekintzaileen kanpainei itzala egiten diete mehatxu terroristak eta komunikabide batzuen erretorikak, segurtasuna eta askatasuna aurrez aurre jartzen baitituzte. Azken urtean, talde jihadistek gogor jo dute herrialdea hiru aldiz: behin, presidentearen guardiaren kontra; beste bi aldietan, interes turistikoen kontra. Guztira, 70 lagun baino gehiago hil dira atentatu horietan.

Giza eskubideen aldeko erakundeen arabera, poliziek zigor gabe geratuko direla sentitzen dute, eta horrek berekin ekartzen du gehiegikeriak egiten segitzea. «Orain arte, Poliziako ia inor ez dute kondenatu tratu txarrengatik edo torturengatik. Eta kondenarik izan denean, oso leuna izan da», esan du Gellalik, atsekabeturik. Gabezia horiek gorabehera, izan dira aurrerapenak ere. Otsailean parlamentuak onarturiko lege baten arabera, atxilotu guztiek eskubidea dute berehalaxe abokatua eskatzeko, eta hori mugarri bat da Tunisia demokrazia sendo baterantz egiten ari den bide motelean.


ETB3ko programazioan aldaketak izango dira urriaren 7an

Jaieguna izanik, ohiko programazioan aldaketak izango dira urriaren 7an. '3txulo' 09:00etan emango da, eta 'Doraemon' eta 'Dragoi Bola'ren film luzeak ere izango dira ikusgai.

ETB3ko eguneroko programazioan aldaketak egongo dira urriaren 7an, jaieguna baita. '3txulo' saioa normalean baino ordubete geroago emango da; hau da, 08:00etan eskaini beharrean, 09:05etan izango da ikusgai.

Ordu erdi geroago, 09:40 aldera, ‘Doraemon Txina zaharrean’ marrazki ezagunen film luzea ikusi ahalko da. Oraingoan, Nobitak, Doraemonek eta lagunek Txina zaharrera bidaiatuko dute denboran zehar, eta hainbat abentura biziko dituzte.

Gauean, 21:40an, 'Dragoi Bola'ren jarraitzaleak pozik jartzeko moduan izango dira, ‘Dragoi Bola Z: Jainkoen bataila’ film luzea izango baita ikusgai ETB3n.


Bruce Springsteenek 70 urte bete ditu!

Artista estatubatuarra bertsionatu duten musikariak ez ezik, zein den bere izozki gustukoena aztertu dugu.

Play zerrenda bat eta bitxikeria guztiak, tarte honetan.


[Bideoa] Zinemaldi Alternatiboak migranteen afera eta okupazioa jorratuko ditu

Gaur hasiko da 10. Zinemaldi Alternatiboa. Txantxarreka gaztetxean migranteen gaia jorratuko dute, errefuxiatuekin. Bihar, berriz, Parte Zaharreko gaztetxean egingo dute saioa. Donostia eta inguruetako okupazio mugimenduaren historiaz ariko dira. Urriaren 28an, berriz, COPEL: una historia de rebeldia dokumentala proiektatuko dute Kanpandegi kaleko eraikin okupatuan.


Eztabaida handiko gaiak

Maiatzeko ohiko bilkura egin zen atzo. Honetan alderdi ezberdinen mozioak landu ziren. Eztabaida handia sortu zuten hainbatek, hala nola, erraustegiaren ingurumen baimenaren erreklamazioak edo Diru-sarrera Bermatzeko Laguntzen gaiak.

Gizartean pil-pilean dauden gaiak landu ziren Udalbatzarrean, baina lehenik aurreko batzarretako aktak onartu ziren.

Jarraian alderdi ezberdinek aurkeztutako mozioak eztabaidatu zituzten mahaian.

Talde sozialistak eskatuta Ekuadorren izandako lurrikaran Euskal Fondora 5.000 euro bideratzea onartu zen.

Era honetara, Euskal Fondoak 'Save the children' erakundearen eskaerari erantzungo dio hein batean eta Ekuadorreko haurrei lagunduko die.

EHBilduk erabaki honen irizpideei buruzko bere zalantzak agertu zituen.

Erraustegiko erreklamazioa

EHBildu bestalde bi mozio aurkeztu zituen.

Batetik EH Bilduk gogora ekarri zuen, erraustegia eraikitzeko pauso bat gehiago eman zela apirilaren 11ean. Ingurugiroko Sailburuordetzat ingurumen baimena eman baitzion Aldundiari.

EHBilduk Lasarte-Oriako Udalari errekurtso horiek aurkezteko eskaera egin zuen batzarrean.

Hilabeteko epea dute erakundeek gorako errekurtsoa jarri ahal izateko eta honen berri komunikabideen izan dutela salatu zuen.

EAJk ingurumen baimena proiektuaren birmoldaketaren ostean eskaini dela aipatu zuen eta erreklamazio hori jartzeko oinarria zein izango zen galdetu zion EHBilduri. Gainera, “zuen diskurtsoa oinarritzen duzuen azterketa estatistikoa besterik ez da” ere azpimarratu zuen bere azalpenetan.

Mozioa hau ez zen aurrera atera PSE-EE, PP eta EAJren aurkako bozkak izan baitzituen.

PSE-EEK udal teknikoen gomendioari jarraiki, aurka bozkatu zutela jakinarazi zuen. “EHBilduren planteamendua egokia ez dela aipatu dute”. Izan ere, 2009 eta 2010ean ere Eusko Jaurlaritzarekin harremanetan egon baitziren, baina orduan ez zen ezer lortu.

Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzari eskaera bat egingo zaio Lasarte-Oria gai honetan interesdun modura kontuan hartzeko. Hori lortu ostean, errekurtsoa jarriko diote.

DSBL

EHBilduk Diru-sarrera Bermatzeko Laguntzak ez kentzeko proposamena ere jarri zuen mahai gainean, baita hauek desagertuz gero Udalean laguntza lerro bat sortzea ere.

Bestalde, alderdi abertzaleak Aldundiak erabilitako azalpenean “hizkera xenofoboa” erabiltzen dela salatu zuten.

EAJk ez dela murrizketa azaldu zuen, birmoldaketa baizik. “Laguntza horrek ez ditu helburuak betetzen. Erabakia azterketa bat egin eta alkate eta hainbat erakunderekin bildu ostean hartu da. Horren ordez, Elkar Ekin plana jarriko da martxan. Hau garatzen ari dira.” Honetaz gain, hizkerari buruz, “errealitatea da laguntza horrek dei efektua egin duela eta etorkin asko etorri direla, ez da hizkera xenofoboa”.

PSE-EEk Euskadiko lurralde guztietan egon beharko lukeen laguntza dela eta “laguntza hori subjektiboa eta aurrekontuetan oinarritua ez dagoena izan behar dela” babestu zuen.

Hau ez zenez onartu, PSE-EEK ordezko mozioa aurkeztu zuen eta EHBilduren aurkako bozka izan ezik, beste guztien onespena izan zuen.

Honetan, besteak beste, Eusko Jaurlaritzari Diru-sarrera Bermatzeko Laguntzen azterketaren ondorioak azaldu eta erakunde eta herritarren onespena bilatzea eskatzen dute, baita Foru Aldundiari Elkar Ekin lehenbailehen martxan jartzekoa ere. Bide batez, Lasarte-Oriako udalak egoera larrian dauden pertsonei laguntzeko konpromisoa hartzen du.

Aparkalekuen arazoa

Azkenik herritarren aparkaleku beharra landu zen. Honetan EHBildu eta PSE-EEren arteko transakzio-mozioa onartu zen aho batez.

Era honetara, aurreko legealdia egindako azterketa aintzat hartu, teknikoki aztertu, herritarrei haien proposamenak egiteko eskatu eta ostean, plan berezi bat egingo da arazoari irtenbidea bilatzeko.

Kirol eskaintza "handitu"

EAJk herriko kirol eskaintza areagotzeko asmoz Udala eta herriko gimnasio eta hipikarekin hitzarmen bat egitea proposatu zuen eta aurrera atera zen EAJ, PP eta PSE-EEren aldeko bozkekin. EHBilduk aurka egin zuen eta Lasarte-Oria Ahal du abstenitu egin zen.

Era honetara, udal instalazioetako bazkideek jarduerak egin ahalko lituzkete tarifa murriztuekin, kirol eskaintzan duplizitateak saihestuko lirateke eta instalazioak berritzeko inbertsioak murriztu. Herriko kirol taldeek ere erabili ahalko lituzkete.

Gainera, proposamen hau Buruntzaldea bailarara zabaltzeko aukera baloratzeko ere eskatu zuten.

Somoto

Bestalde, Lasarte-Oria Ahal du hautesle taldeak Somotora justifikatu gabe bidali den diru kopuru bat erreklamatzeko eskatu zion Udalari, baina ez zen onartua izan.

PSE-EEren ordezko mozio bai, ordea. Honen bitartez, Somotora justifikaziorik gabe bidali eta preskribatu gabe dauden laguntzak bueltatzeko eskaera egingo da.

Atsobakar erresidentzia

Gai hauen guztien ostean, galderak eta erreguak egiteko aukera ere izan zuten alderdiek.

Elizatze plazako ur arazoak, Atsobakar erresidentziako negoziazioak eta Aterpeak antolatzen duen Udaberriko festaren eskuorrian erabili diren hizkuntza irizpideak izan ziren gaiak.

Elizatze plazak Beheko kaleko garajeetan sortzen dituen hezetasun arazoen irtenbidea bilatzen ari direla aipatu zuen alkateak.

Atsobakarreko erresidentziari dagokionez, alkateak Foru Aldundiak erresidentzia bere egingo duela eta gainera, honetan plazak handitzeko lanak egingo direla jakitera eman zuen. “Lizitazioa berez, ekainean egin behar zen beste erresidentziekin batera, baina azken aldaketa hau dela eta ez da horrela izango”. Gainera, lan berrien plana diseinatzen ari direla jakitera eman zuen.

Eskuorriari dagokionez, alkateak ere erreklamazio bera egin duela jakitera eman du, ez baita guztia ele bietan idatzi.

Azkenik, herritarren txanda izan zen eta Udalak eta Foru Aldundiak Atsobakar erresidentziari buruz adostutakoak sortu zuen jakin min handien.