«Gure mugimendua despolitizatu nahi dute»

Maciasek uste du LGTB mugimenduak edukiz betea behar duela. Beste zapalkuntzen aurka ari diren eragileekin aliantzak egitearen alde agertu da. Horren adibide da Harrok larunbatean Bilbon egingo duen protesta.

LGTB mugimenduaren «merkantilizazioaren» inguruko kezkari erantzuteko sortu zen Harro plataforma udaberrian, eta ekitaldi garrantzitsua du larunbatean Bilbon: manifestazioa egingo dute, Europride jaia antolatzen duen erakundea bertan bilduko dela eta. Halako ekitaldi handiek «erreala ez den eredu bat» saltzen dutela azaldu du Bea Maciasek (Sopela, Bizkaia, 1994), Ozen eta Harro taldeetako kideak.

LGTB kolektiboen merkantilizazioa salatuko duzue zapatuan. Zer esan nahi duzue horrekin?

Beste mugimendu sozial batzuekin ere ikusten ari gara garbiketarako joera hori: feminismoarekin zuriketa morea, ekologismoarekin zuriketa berdea... Gure mugimendua ere despolitizatu nahi dute, gure borroka negozio bihurtzeko eta etekin ekonomikoak ateratzeko. Hala egin dute Bilbao Bizkaia Pride proiektuarekin, eta ildo horretan antolatu dute Bilbon EPOA erakundearen bilera: etorkizunean Europride jaialdia Bilbora ekartzeko lehen pausoa izan daiteke. Halako ekitaldiak LGTB mugimenduaren parte oso jakin batengana bideratzen dituzte: gizon zuri normatibo eta botere ekonomiko handikoentzat. Nahiko argigarria da ikustea nortzuek antolatu dituzten halakoak Bilbon: Ortzadar da LGTB talde bakarra, eta kide guztiak dira soslai horretakoak. Aniztasunik ez dago.

Ez al dakar mugimenduaren borroka banalizatzea?

Batetik, memoria galtzea dakar, eta, bestetik, eguneroko beharrak eta eskaerak alboratzea. Badirudi festekin konpontzen direla gure aldarrikapenak, eta ez da hala.

Dena den, LGTB mugimenduak ere uztartu izan ditu aldarrikapena eta festa.

Bai, festak ez du aldarrikapena ezabatzen; esango nuke gure kulturaren parte dela. Izatez, festa bera aldarrikapen izan daiteke: zishetero arauetatik kanpo bizitzea eta hori ospatzea aldarrikapen bat da. Zein da aldea? Gure helburua dela sistema honen barruan bizirik irauten ari garela ospatzea eta gure arteko zaintzak mantentzea. Arazoa da gure mugimenduaren izenean enpresa batzuek aberastu nahi dutela.

Zer ekarri dute halako jaialdi handiek beste hiri batzuetan egin direnean?

Adibideak nahiko hurbil ditugu: Madrilen egin izan da Europride, eta aurten Bartzelona da hautagai. Gay friendly ereduarekin, hiri ireki baten irudia eman nahi dute, baina egiaz jai horiek hirien turistifikazioa bultzatzen dute, eta, horrekin batera, prekarizazioa eta gentrifikazioa; esklusio sistema horiek daude ekitaldion atzean. Baina alde positibo bat ere badute: erresistentzia mugimenduak indartu egiten dira. Hemen ere uste baino erantzun handiagoa izaten ari gara: beste herri eragileetara iritsi gara, hiri eredu honen kontra daudenetara ere.

Horrelako ekitaldi handiek ez al dute eragiten LGTB mugimenduak eta errealitateak ikusgaitasuna irabaztea?

Agian bai, baina ikusgaitasuna ez da beti positiboa, ez behintzat eredu bakarra geratzen denean ikusgai, eta eredu hori ez denean erreala. Halako festetan ez dira ospatzen emakume trans beltzen bizitzak; gizon zuri boteretsuek egin dezaketen guztia baino ez da aldarrikatzen.

Zelan dago LGTB mugimendua osasunez? Ahots kritikoek diote aldarrikapen politikoak egiteko gaitasuna galdu duela lege eremuan lorpenak izan ahala...

Harroren asmoetako bat da agenda politiko bat sortzea, aldarrikapen batzuk berreskuratzeko. Gauza asko lortu dira, baina ezin dugu ahaztu LGTB pertsona askoren helburua bizirik irautea dela, trans emakumeen bizi itxaropena 50 urtekoa dela edo %80 langabezian daudela, kalean indarkeria handia pairatzen dugula, zahartzaroan berriro armairura itzultzen garela... Eta LGTB mugimenduak beti egin ditu halako salaketak. Orain berria dena merkantilizazioa da.

LGTBen artean gayek dute ikusgaitasunik handiena, eta transexualak ere pausoak ematen ari dira arlo horretan. Lesbianak eta bisexualak bigarren plano batean geratzen ari dira?

Berriro esango nuke ikusgaitasuna ez dela beti positiboa, kasu honetan indarkeria dakarrelako berekin, kalean batez ere. Halere, transei dagokienez, eredu bakarra onartzen da: pertsona zuriak, genero ereduetatik hurbil daudenak, heterosexualak, umeak, identitatea beti argi izan dutenak, medikalizazioaren barruan daudenak... Hortik at daudenek indarkeria handia jasaten dute; azken batean, arautik ateratzen direnek. Hala ere, ez nago ikusgaitasun borroken alde. Kolektibo honen barruan biolentzia desberdinak jasaten ditugu, eta horien kontra egiteko zishetero arauaren aurka egin behar dugu, bai barne aliantzen bidez, bai beste mugimendu batzuekin ere: patriarkatuaren, arrazakeriaren, kapitalismoaren eta sistema zapaltzaileen kontra ari direnekin.


Luis Agirre: “Etxeko jokalarien alde egin nahi dugu apustu”

Luis Agirre “Katxi” entrenatzailea. (ISB)

Ibilbidea luzea egin duzu saskibaloian. Noiz hasi zinen mundu horretan murgiltzen?

Saskibaloiko lehen pausoak eskolarteko kirolean eman nituen. Infantil mailan hasi nintzen Iraurgi taldean jokatzen, eta orain dela lau urtera arte ibili naiz bertan. Entrenatzaile lanetan orain dela hamabi urte hasi nintzen, eta ordutik maila desberdinetako taldeak entrenatu ditut. Selekzioekin ere banabil: Gipuzkoako selekzioaren hautatzaile izan naiz bi urtetan, Euskal Selekzioko laguntzaile azken lau urtetan eta Espainiako Selekzioko laguntzaile azken hiru urtetan. Beti nesken taldeekin aritu naiz.

Euskadiko eta Espainiako selekzioetan ere ibilia zara, beraz. Zer moduzko esperientziak izan dira?

Oso esperientzia positiboak. Jendea ezagutzeko balio izan didate, eta asko ikasi dut. Beste maila bateko saskibaloia ikusteko eta lan egiteko beste modu bat ezagutzeko aukera eman dit..

Eta pixkanaka-pixkanaka, orain zauden lekura iritsi zara. Zein helburu jarri dizkiozu zeure buruari denboraldi berrirako?

Etxeko jokalarien alde egin nahi dugu apustu. Talde ona osatu eta joko ona egitea gustatuko litzaidake, eta ahalik eta emaitza onenak lortzea. Baina guztiaren gainetik, saskibaloiaz disfrutatzea da helburua.

Osasuntsu al dago saskibaloia herrian?

Bai, jendeak interesa erakusten du bai jokatzeko eta bai saskibaloia ikusteko. Herritarrek asko babesten dute saskibaloia, eta jarraitzaileen babesa ezinbestekoa da guretzat.

Zein da, zure ustez, nesken egoera orokorra saskibaloian?

Nesken saskibaloiak geroz eta ikusgarritasun handiagoa dauka, baina ez du mutilen saskibaloiaren oihartzun bera; horretan ez dago zalantzarik. Lan asko dago egiteko oraindik nesken saskibaloiak merezi duen aitortza izan dezan.


«Supermerkatura joatea ez da lehentasuna; bai, ordea, eskuak garbitzea»


Eguraldi bikaina lagun, 83 lagunek egin dute Azpeitia-Bilbo 2018 egitasmoko zazpigarren etapa

Mendizaleek 22 kilometro egin zituzten larunbatean. (Lagun Onak MB)

Azpeitiko Lagun Onak mendi bazkunak antolatutako Azpeitia-Bilbo 2018 egitasmoaren zazpigarren etapa egin zuten larunbatean Plentzia eta Getxo artean, “eguraldi bikaina” lagun izan zutela. 83 laguneko taldea 08:00etan abiatu zen Azpeititik Gorlizera, bi autobusetan. Hango hondartzatik Plentziarantz ekin zioten ibilaldiari, 09:30eak inguruan. Plentzia atzean utzi, eta Barrikako itsasertzean sartu ziren. Aurrerantzean, itsasertza ondoan izango zuten ibilbide osoan zehar, eta zenbait herri eta hondartza zeharkatu zituzten.

Sopelara iritsi aurretik, hamaiketakoa egin zuten, eta Arrieta hondartzatik barrena ailegatu ziren Sopelara. Ondoren, Barinatxe eta Azkorriko hondartzak igaro zituzten, eta aurrera eginez, Punta Galeara iritsi ziren. Getxora iristean, bazkaltzeko geldialdia egin zuten Arrigunagako hondartza. Sei kilometro falta ziren ibilaldia amaitzeko, eta Getxoko Algorta, Portu Zaharra eta Areeta auzoak zeharkatuz osatu zuten hura. Ia 22 kilometro eginda, Bizkaiko zubian amaitu zuten ibilbidea, 15:35ak inguruan. Ibilaldiko argazkiak aterata, autobusa iritsi bitarteko denbora nahi zuen moduan igaro zuen bakoitzak; zerbait edanez, bainu bat hartuz… 16:20an hartu zuten Azpeitirako bidea, eta 17:35ean iritsi ziren herrira.

Zazpigarren etapa amaituta, azken ibilaldia falta da Azpeitia-Bilbo 2018 egitasmoa amaitzeko. Urriaren 20an izango da irteera, eta 14 kilometro inguruko ibilaldia egingo dute Getxotik Bilbora.

Joan den larunbateko argazkiak helbide honetan ikus daitezke: https://youtu.be/p7Bh1O4ZidQ; laburpen bideoa, berriz, hemen: https://youtu.be/p7Bh1O4ZidQ.


Espainiako Gobernuarekin "konponbide eta negoziazio prozesu bat zabaltzeko saiakeran" ari dela dio ETAk

BIHARKO 'BERRIA'-N ELKARRIZKETA “Gaur gaurkoz ez dago negoziazio prozesurik” “Urratsak gaurtik egin behar dira eta norabide guztietan; urrats nagusia euskal eragileen artean egin beharrekoa da”

ETAk gatazka armatuari soluzio politiko eta demokratikoa emateko prest dagoela berretsi eta norabide horretan Espainiako Gobernuarekin “konponbide eta negoziazio prozesu bat zabaltzeko saiakeran” ari dela ziurtatu du, BERRIA egunkariari eskainitako elkarrizketa batean. “Baina, gaur gaurkoz ez dago negoziazio prozesurik”, zehaztu du ETAk BERRIA-k bihar kaleratuko duen elkarrizketan. ETAk argi utzi du prest dagoela “bihar bertan” Espainia eta Frantziako agintariekin hitz egiteko, “negoziazio prozesu batean murgiltzeko eta akordio politikoak erdiesteko”.

Gatazka gainditu eta konpontzeko aukera ardatz harturik, ETArekin egindako elkarrizketa luzea argitaratuko du bihar BERRIA egunkariak. Besteak beste, “justiziazko bakea” lortzeko aukera, Anoetako ekarpenaren garapena, Espainia eta Frantziako gobernuen jarrerak, bi gobernu hauekin negoziazio prozesu bat bideratzeko aukera, negoziazio horretako edukiak, euskal eragileen arteko akordioaren beharra, Oinarrizko Hitzarmenaren garrantzia, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak eta Ibarretxeren plana jorratzen ditu ETAk elkarrizketan zehar.

Batasunak Anoetan aurkezturiko eredua bere egiten du bi negoziazio mahai bereiziz. Batetik euskal eragileen artekoa eta, bestetik, ETA eta estatuen artekoa. Urratsak “gaurtik” eta “norabide guztietan” egin behar direla iritzi dio, baina garrantzia berezia emanez euskal eragileen arteko akordioari. “Gure hausnarketaren arabera”, dio ETAk aipatutako elkarrizketan, “urrats nagusia euskal eragileen artean egin beharrekoa da”.


Gazteluetako auzian esku hartzeko eskatu diote Jaurlaritzari

Abusuak salatu dituen gaztearen gurasoek bere jarrera argitu dezala eskatu diote Opus Deiri; izan ere, haren menpekoa da Gaztelueta ikastetxea.

Haron (Errioxa, Espania) egin du agerraldia abusuak salatu dituen gaztearen familiak. Gaztelueta ikastetxeko zuzendaritzak zigortutako irakaslearen auzian izandako jarrera salatu dute, eta Bizkaiko Lurralde Auzitegiaren epaia ez errespetatzea egotzi diete. "Jakin nahi genuke Gazteluetako buruak Opus Deiren babesa ote duen. Izan ere, ulertzen dugu datozen egunetan inolako komunikaturik kaleratzen ez badute harekin bat datozelako dela".

Familiak gogorarazi du epaiak aho batez frogatutzat ematen duela abusuak gertatu zirela, eta ohartarazi du inork "arazorik badu" ikastetxeak eta ikastetxeko zuzendariak dutela. "[Imanol] Goyarrolak ikastetxea ordezkatzen du, eta, ikastetxeko irakasle bati 11 urteko kartzela zigorra jarri ostean, ongiaren eta gaizkiaren gainetik jarri da, eta sustatu beharko lituzkeen balioak hondoratu ditu", gaitzetsi du familiak.

Horiek hala, auzian esku hartzeko eskatu diote Jaurlaritzari, eta bertan behera uzteko ikastetxeak itunpekoa izateagatik jaso ditzakeen laguntzak. "Gazteluetak muga guztiak gainditu ditu, ez bakarrik biktimari eraso eginez, baita pederasta bat defendatuz ere, aurrez Txile, Irlanda, Australia, Polonia eta AEBetako Elizan gertatu bezala".

Abusuak salatu dituen gaztearen gurasoek ez dute baztertzen ikastetxea auzitara eramatea, ikastetxeko zuzendaritzak egindako adierazpenak direla eta. "Gazteluetak erakutsi du ez duela justizian sinesten, ez egian, eta, are gutxiago, askatasunean".

Albiste hau Berriak argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu HIRUKAra.


EAEko 36.000 gazte ez dira ikasle ez langile

Krisi ekonomikoak eta langabeziak talde horren kopuruak gora egitea eragiten du.

16 eta 24 urte bitarteko EAEko 35.800 gaztek ez dute lanik egiten eta ezta ikasten ere, Eustatek eskainitako datuen arabera.

Krisi ekonomikoak eta langabeziak talde horren kopuruak gora egitea eragiten du.

Duela hamarkada bat hasi ziren soziologoak sektori sozial horren portaera ikertzen. Garapen bidean dauden herrialdetan bereziki garrantzitsua den sektorea da, baina 2008an hasi zen krisi ekonomikoa dela eta, gero eta gehiago zabaltzen ari da.

Langabezia tasa altua, eskola uztea, seme-alabak gazte izatea eta familien arazo sozioekonokikoak dira fenomeno horren arrazoi nagusiak. Espainian, lanik eta ikasketarik egiten ez duten gazteen tasa % 23,8 da, garai ekonomiko hobea zegoenaren bikoitza.

Europako Batasuneko batez bestekoa % 17 da, Eurostaten azken datuen arabera.


«Murrizketa izugarria autobusetan», Diputazioak

Gipuzkoako Foru Aldundiak 2017ko abuztuan argitaratu zuen Buruntzaldea-Tolosa-Donostia autobus zerbitzu publikoetarako aurreproiektua, eta LAB sindikatuaren esanetan, «denbora gehiegi daramagu PNV eta PSOEk osatzen duten Diputazioak emakida berria martxan jartzeko zain».

Era berean, salatu du «2019 hasierarako martxan egotea espero zen emakida hau atzeratzea erabaki dutela dirudiela, baliteke hauteskunde garaian horrelako murrizketa neurriak hartzea ez delako estrategia elektoral egokia». Hala ere, «murrizketen aplikazioa aurreikusten jarraitzen dutela» gogorarazi du sindikatuak, eta «egun Buruntzaldean dauden 1.069 zerbitzuetatik 735 zerbitzu izatera pasatzea» dela asmoa. Hori horrela, hainbat eskaera «exijentzia bihurtu» dira.

«Ondorioen erantzukizuna bere gain hartzea», eskaera

Emakida berri hau 2017an aurkeztutako aurreproiektuaren kontra jasotako erantzunaren ondoren iritsi da, LABek azaldu bezala. «Autobusetako langile zein herritarren inplikazioari esker, honen aurkako 7.000 sinadura eta 4.000 alegazio bildu ziren Hernani eta inguruetako herrietan». Baina gogorarazi du, «indar metaketa honi esker, aurreikusten ziren murrizketak gutxitzea lortu bazen ere, oraindik ez direla guztiz bertan behera utzi». Era berean, azpimarratu ditu «paralizazio eta ezjakintasun egoera honen» ondorioak: «enpresa hitzarmenen blokeoa, inbertsio eza...».

Horregatik, Aldundiari «exijitu» dio, «irizpide ekonomikoen gainetik interes soziala eta kalitatezko zerbitzu publikoa lehenestea, egungo zerbitzuak bermatzea, eta prozesua geldi egoteak ekarri dituen ondorio larrien erantzukizuna bere gain hartu eta irtenbide efektibo eta azkar bat ematea».


Esnatzeari jarriak

I

Hiru urtaro pasa ostean

goxo-goxo lo tripotan

gaur bezalako bultzadarik ez

du sentitu gehiagotan

bata zuridun batek jarri du

bere amaren besotan

ingurukoek irripar eta

umea negar malkotan

agian beste pixka batean

segi nahiko zuen lotan.

IV

Gizon ezkondu baten bizio

errutinatuegiak

“Bai, bai, berandu iritsiko naiz”.

Gezurrak diren egiak

irripar gaizto bat erakutsi

du pareko aurpegiak

jolasaldia amaitu eta

lehertuta daude biak

berea ez den ohe batean

zabaldu ditu begiak.

II

Hogeita hamar urteko ‘gazte’

batek gaua, dantzan, irriz...

beti beste bat eskatzen duen

zerbezaz, txupito gorriz...

etxera heldu da zerraila non

dagoen ezin igarriz

amak esnatu du bazkaltzeko

buruko minez, egarriz...

erabaki du parrandarik ez

duela egingo berriz.

V

Laurogeita bi urteko attun

bat ohean dagoela

kukurrukua entzun aurretik

bonbillak argitan gela

edalontzitik hortzak atera

ditu goizero bezela

baldarka jantzi ditu soinean

galtzak, atorra, txapela...

berak oraindik ez daki azken

esnatzea izan dela.

III

Berrogeita bi urteko heldu

bat langabezian, larri

hamaiketatik ardi kontatzen

eta gaur bezala sarri

buelta ta buelta, buelta ta buelta

lorik ezin erakarri

sabaia, bera, bera, sabaia

geldi, begira elkarri

egunsentiak egun berririk

ezingo dio ekarri.

VI

Umore onez esna zaitezke,

mundua madarikatu

lehengo aldiz esna zaitezke,

hil kutxa batean sartu

adar pareaz esna zaitezke

edo ardiak kontatu

eta noizbait nahi bazenu mundu

hobe batean esnatu

segi ezazu amesten baina

lo egiten, lo ez hartu.

Doinua: Itsasoari begira

Bidali zure sortak bertsoak@argia.eus helbidera. Aukeratuak orri honetan argitaratuko ditugu.


'Txarapea parkea' proiektua aurkeztu du EH Bilduk

Txarapea erdigunearekin lotzeko proposamena egin dute EH Bilduko kideek, igogailua eta pasabidea zehaztu dituzte horretarako. Era berean, azpian dagoen berdegunea bi zatitan banatzea gura dute: batean, basoa eta zona lasaia egin, eta bestean, gune dinamikoa.

Txarapea ibilbidea herriaren erdigunearekin lotzeko eta ibilbide horren azpiko berdeguneari "irtenbide integrala" emateko asmoarekin, EH Bilduk proiektua aurkeztu du: "Txarapeak erdigunearekin duen lotura ez da egokiena; jende asko autoz ibiltzen da eta erdigunera joan da bizitzera. Bestetik, zelai hori oso garrantzitsua da Aretxabaletarako eta ahalik eta egokien aprobetxatzea izango litzateke onena", adierazi du Ion Albizu zinegotziak. Hala, Txarapea parkea proiektua aurkeztu dute, hiru oinarrirekin: jendearen parte-hartzea; epeka egitea; eta ekonomikoki "ahalik eta xumeena" izatea.

Igogailua eta pasabidea

Erdigunearekin lotzeko proposamenen artean igogailua eta pasabidea zehaztu dituzte; igogailua "Zerrajerako etxeen albotik" Txarapeara igotzeko; eta pasabidea komentu albotik, ibaia pasatuta erdigunera jotzeko. Bestetik, berdegunea bi zatitan banatzea proposatu dute: batean, basoa eta zona lasaia; eta bestean, gune dinamikoa.

Txarapea parkea proiektu horretarako epeak ere zehaztu dituzte, lau egitasmotan banatuta. Basoa eta gune lasaia egiteko "partida txiki bat" zabaldu gura dute hurrengo aurrekontuetan. Ondoren, gune dinamikoa garatuko lukete, "jendearen parte-hartzearekin". Igogailuaren azterketa ere proposatu dute: "Aukerak aztertu, proiektua egin, eta egoerak ahalbidetzen duenean, igogailua jarri". Eta bukatzeko, pasabideari helduko liokete: "Proiektua idatzi, lehenengo, eta gero, jarri".

Basoa eta gune dinamikoa

Berdegunean aurreikusitakoari dagokionez, zera diote: "Ahal den neurrian basoa sortzeko zuhaitzak landatzen jarraitzea proposatzen dugu", eta gaineratu dute: "Andramari auzune pareko eskaileretatik ezkerretara dagoen zonalderako zelai itxura errespetatzea gura dugu; han-hemenka zuhaitz multzoak landatu eta leku goxoak sortuta". Gune dinamikoan –eskaileretatik eskuma aldera– ostera, "bizitasuna" nahi dute: "Lasai egon, jolas egin, kontzertu bat entzun, txirristan jaitsi… egiteko. Txarapea erdigunearekin lotuko duen zona izatea ere nahiko genuke: ume-karroarekin, erosketekin, makuluekin, gurpildun aulkiarekin… ibili ahal izateko". Eta gune horretarako, honako hauek aipatu dituzte: anfiteatroa, kultura ekintzetarako zein lasai egoteko; eta jolas lekua adin guztietarako, hauek dituena: landarez egindako labirintoak, aldatsak, enbor multzoa…


Urdalurko ura erabiltzeagatik ordaindu beharrekoa izugarri handitu da

82.000 euroko igoeraren zergatia Uraren Legean dago. Araudi horren arabera, erregulazio kanona ordaindu beharra dute erabiltzaileek. Sakanaren kasuan, Urdalurko urtegiak Ebroko Ur Konfederazioari sortzen dizkion gastu arruntak ordaindu beharra dago.Iaz arte bi ziren Urdalurko urtegia erabiltzen zuten administrazioak: Sakanako Mankomunitatea eta Iruñerriko Mankomunitatea. Azken hori, ordea, iaz utzi zion Urdalurko erabiltzaile izateari. Izan ere, kontsumorako ura Nafarroako Ubidetik hartzen dute, Tiebasen. Horrek Sakanako Mankomunitatea Urdalurko urtegiko erabiltzaile bakarra bihurtu du, edo, zehatzago esanda, mankomunitateko Ur Zerbitzua. Gaur egun zerbitzu horren barruan ibarreko udal guztiak daude, Irañeta, Uharte Arakil, Arruazu eta Etxarri Aranatz izan ezik. Pasa den asteartean egindako bilkuran ur zerbitzuko kideek erabaki zuten Ebroko Ur Konfederazioari helegitea aurkeztea, halako igoera handiari kolpean aurre egin beharrean pixkanaka igotzea proposatzeko. Bitartean, erabaki zuten ur zerbitzuko udalek dagoen diru sailetik ordaintzea jasotako faktura. Horretaz gain, heldu den urteari begira erabaki zuten zerbitzuko kide guztien artean ordaindu beharko dutela faktura. Horrek udalek gehiago ordaintzea esan nahi du.


Lasarte-Oriako Antzerki Astea maiatzak 23tik ekainaren 16ra

Herriko 30 taldek hartuko dute parte maiatzaren 23tik ekainaren 16ra bitartean, atzo, osteguna eguerdian aurkeztu zen Lasarte-Oriako VII. Antzerki Astean. Beraz, 300 antzezle inguru igoko dira hiru aste horietan Kultur Etxeko oholtza gainera.


Ikus-entzunezkoen Erakundeen arteko Euskal Batzordea sortzeko dekretua onartu du Jaurlaritzak

Ikus-entzunezkoen alorraren garapena helburu hartuta, IKEBATZ Ikus-entzunezkoen Erakundeen arteko Euskal Batzordea sortu du Eusko Jaurlaritzak, gaur onartu duen dekretu baten bidez. Funtsean, ikus-entzunezkoekin zerikusia duten euskal erakundeen politikak eztabaidatu eta koordinazio gune gisa sortu da.

IKEBATZen zereginen artean daude, besteak beste, ikus-entzunezko alorraren garapenera zuzendutako lan ildoen gaineko iritzia eta aholkua eskaintzea; ikus-entzunezkoen jardueraren koordinazioari begira, garapenerako lan ildoak eta ekintzak proposatzea; alorrari zuzendutako neurrietan sailen eta erakundeen arteko lankidetza eta koordinaziora zuzendutako proposamenak egitea; ikus-entzunezkoen garapenerako lan ildoen eta egitasmoen jarraipena eta balorazioa egitea; eta lan ildo eta ekintzen eta oro har ikus-entzunezkoen garapenera zuzendutako neurrien urteko Oroitidazkia prestatzea. Ikus-entzunezkoen Erakundeen arteko Euskal Batzordea alor honekin zerikusia duten Eusko Jaurlaritzaren sailek (Kultura, Industria, Merkataritza eta Turismoa, Ogasuna eta Herri Administrazioa, Hezkuntza eta Unibertsitatea, Justizia, Enplegua eta Gizarte Segurantza), hiru foru aldundiek eta EITBk osatzen dute, eta hauekin batera alorreko eragileen ordezkariak izango dira, IKEBATZen Aholku Batzordean eta eginbehar zehatzetarako sortuko diren egitasmoen garapenerako taldeetan.

Ikus-entzunezkoen Erakundeen arteko Euskal Batzordea Liburu Zurian aurreikusten da eta alorraren garapena suspertzeko tresna gisa definitzen da, non elkarlanean arituko diren herri erakundeak eta eragile pribatuak. Bere zereginen artean, Liburu Zuriaren lan-ildo eta egitasmoen jarraipena eta azterketa egiteaz gain, hauek gauzatzen laguntzea eta proposamen berriak egitea azaltzen da.

Horrela, IKEBATZek zer esana izango du Liburu Zurian sortzea aurreikusten diren beste antolakundeetan, hala nola aurrerantzago aipatuko den alorraren Clusterra edota epe ertainera eta Liburu Zurian proposatuta eragile pribatuetatik etorri daitezkeen egiturak (enpresen arteko bilgunea eta azpiegituren kudeaketarako enpresa). Ikus-entzunezko alorreko Clusterrari dagokionez, berau Industria, Merkataritza eta Turismo Sailak bultzatuko du, Kultura Sailarekin elkarlanean, beste arlo ekonomikoetan indarrean diren Clusterren bidetik.


Pintura eta lentzeria tailerreko ikasleen lanak jendaurrean

Etxarri Aranazko Udaleko Kultura Sailak antolatutako ikastaroak amaierara iritsi dira. Erakusketa gelan agurtuko dute ikasturtea. Ana Pellester olaztiarrak ia 25 ikasle izan ditu. Asteburuan jendaurrean jarriko dituzte urtean zehar egindako lanak. Joan zen asteburuan, berriz, lentzeriako ikasleek egin zuten erakusketa. Bertan agurtu zuten 22 urtetan irakasle izan duten Miren Eskisabel olaztiarra. Irakaslea hunkitu egin zen. Igandean, Olaztik hartuko du lentzeria erakusketa. Lore Azoka bisitatzen dutenek kultur etxetik pasa eta herritarrek egindako lan ederrak ikusteko aukera izanen dute.


Jose Luis Bilbao: "Durangaldeko erabiltzaileei tratamendu berezia ematea da gure asmoa"

Oraintsu jakinarazi dute Aldundian akordio zabala lotu dutela uda ostean errepideetako araudi berri bat indarrean ipintzeko. Jose Luis Bilbaok esan duenez, \"VIA-T txartelak Durangaldeko ohiko erabiltzaileen mesederako neurri efektibo eta errealak aplikatzeko balioko digu\". Itziar Garamendi Herri Lanetako foru diputatuak oraintsu adierazi duenez, EAJ, PSE, PP eta EA alderdiek akordio politikoa adostu dute lege araubidea eta Bizkaiko Errepideen Sektoreko Lurralde Planaren finantzaketa–irizpideak arautuko dituen foru arauaren edukien inguruan. Ildo horretatik, errepideetako azpiegituren arloan Aldundiak Durangaldean gauzatuko dituen proiktuen berri emateko deitutako prentsaurrekoan, Aitziber Irigoras alkateak eskaera bat egin dio Jose Luis Bilbao Ahaldun Nagusiari: \"Ez dut eskatzen Durangaldeko biztanleak Bizkaiko Lurralde Historikoko gainerakoen gainetik ipintzea, baina oraintsu jakin ditugun hobari horiek VIA-Tren bidez etorriko direnez, bai eskatzen diot ahalegin berezia VIA-Ta Durangaldeko biztanleei merkeago irtetea\". Bilbao zer erantzun dio: \"Durangaldeko biztanleak ohiko erabiltzaileak direnez eta zonalde honetan bizi direnez, gure asmoa tratamendu berezi ematea da\". VIA-T sistema \"zonaldeko A-8 autopistaren erabiltzailek modu positiboan diskriminatzeko modua izan daiteke eta neurri efektibo eta errealak aplikatzeko balioko digu\". Durangoko alkatearen eskaera \"neure egiten dut eta datozen hileetan eskualdeko alkateekin batu eta kontua gehiago zehaztuz joateko konpromisoa hartzen dugu\".


Azkue Literatur Saria jaso dute Iñaki Arizmendik eta Nerea Urrestillak


Autobusa, Baionara joateko

Euskal preso politikoen eskubideen alde manifestazioa deitu du Sarek datorren larunbaterako. Baionan izango da, baina autobusa jarri dute Hernanitik; Atsegindegitik aterako da 15:45etan. Txili eta Garin tabernetan eman beharko da izena, 10 euroren truke.


Artilea uzteko deia

Genero indarkeriaren aurkako bufandarik luzeena egiteko proiektua martxan da. Antolatzaileek azaldu dutenez, jende asko dago bere ekarpena egin nahi duena, baina artile gutxirekin daude. Hori horrela dei egiten diete herritarrei artilea uzteko kultur etxean. Informazio gehiago: facebooken (madejas contra la violencia sexista) edo 630 678 474.


Zenonek esan du Gomezen kasua espetxe politika «krudelaren» adibide bat dela

Abokatuaren ustez, euskal preso politikoen auzietan legearen salbuespenezko interpretazioa egiten da

Alfonso Zenon euskal preso politikoen abokatuak adierazi duenez, indarrean dagoen espetxe politika «krudelaren» beste adibide bat da lehengo astean Patxi Gomez atxilotu izana: «Kasuak ez du erakusten Parot doktrinaren ankerkeria soilik; oro har, espetxe politika basatia erakusten du». Zenonek salatu du auzitegiek legearen salbuespenezko interpretazioa egiten dutela euskal presoak epaitzeko orduan; eta esan du aurrera egiten ez bada ez dela legeek hala egitea oztopatzen dutelako, batzuen «borondaterik ezagatik» baizik. Infozazpi irratian eginiko elkarrizketa batean mintzatu da horrela Zenon.

Patxi Gomez ostegunean atxilotu zuen Espainiako Poliziak. Gomez, hogei urteko espetxe zigorra bete ondoren, 2009an aske utzi zuten. Orain, ordea, hamar urte gehiago igaro beharko ditu espetxean. Izan ere, Auzitegi Gorenak Parot doktrina delakoa ezarri dio Gomezi, fiskalak hala eskatuta. Zenonek nabarmendu du doktrinaren aurkako helegitea 2008an ezarri zutela, eta oraindik ez dutela erantzunik jaso. Helegitearen erantzunaren zain, batzuk espetxean 30 urte egin dituztela salatu du abokatuak: «Batzuk aske geratu dira, baina zigor osoa beteta. Pertsona bat kartzelan dagoen bitartean, erabakiak atzeratzen dituzte arrazoi politikoengatik». Abokatuaren arabera, Espainiako gobernuak harresi bat jarri nahi die aurrerabide guztiei; eta uste du herritarren mobilizazioa «ezinbestekoa» dela oztopo horiek gainditzeko».


Albaren indar armatuen eguna

"Neurrigabeko okupazio militarra". Halaxe laburbiltzen zuten hainbat eta hainbat altsasuarrek larunbatean Guardia Zibilak herrian izan zuen presentzia handia. Espainiako Gobernuaren Nafarroako ordezkariak, Carmen Albak, Ospa Eguneko ekitaldiak debekatu zituen, "legeak eskatu bezala, aldez aurretik komunikatuak izan ez direlako". Segurtasun indarren parodia egitekoa zela azaldu zuen Albak. Eta debekua betetzeko bidali zituen guardia zibil mordoa. Bertso-bazkaria izan zen debekatu ez zuen bakarra. Albak ostiralean Altsasuko Udalari jakinarazi zion debekuaren berri eta alkateari eskatu zion "dagozkion neurriak hartzeko udalerrian legedia bete dadin".Altsasuko Udaleko Errepresioaren kontrako batzordea ostiralean bildu zen (Bildu, NaBai, PSN eta IU-EB izan ziren). Ruben Imaz batzordeko buruak azaldu digunez, "Ospa Eguna udaleko beste organoetatik pasatu da eta inork ez du arazorik jarri. Festen aurreko programazioaren barruan dago eta inork ez zuen inolako arazorik ikusi". Udalean ez dute ulertu Albak zergatik egin duen "interpretazio okerra" eta ez zuen debekurako arrazoirik ikusi. Imazen arabera "erabaki dute hau bertan behera gelditu behar dela, bai ala bai". Imazek nabarmendu du larunbatekoa herri mugimenduak antolatutako programa zela, ez udalak. Udaleko Errepresioaren Aurkako Batzordeak lanean jarraituko duela gaineratu du Imazek: "erabakiak adostea nahi dugu. Ideia ezberdinak ditugu, baina errepresioak edozein herritarri egiten dio min eta udaletik erantzun behar dugu. Gutxienekoak adostu eta errepresio hau gelditzeko gaude". ZergatiaOspa mugimenduak larunbateko egitarauarekin "Altsasuk sufritzen duen errepresioa eta poliziek erabiltzen duten bortizkeria eta gehiegikeriekin bukatu beharra dagoela" adierazi nahi zuen. Horrekin batera, "indar okupatzaileek gure herritik alde egin dezatela" eskatu nahi zuten. "Egoera honekin bukatu" beharra aldarrikatu du Ospa mugimenduak, "gure herrian libre bizi ahal izateko, inongo indar polizial errepresiboren presiorik gabe". Aldarrikapen horiek biltzen dituen manifestua prestatu du mugimenduak altsasuarrek sina ditzaten. Gobernu ordezkariak manifestazioa eginen zela argudiatu zuen debekua emateko. Antolatzaileek kalejira zela argudiatu dute, aurreko bi urteetan egin izan den moduan. Albak interpretazio okerra egin duela nabarmendu dute. Eta gogora ekarri dute duela bi urte, Erregearen diskurtsoa ekitaldiarekin ez zela deliturik izan ebatzi zuela epaitegiak. Mugimenduak kartel bidez jakinarazi duenez, maiatza eta garila bitartean 119 kontrol (Guardia Zibilaren 89 eta Foruzaingoaren 30) izan dira Altsasun. Garagarrilean 52 kontrol izan ziren. Herrian mila herritarreko 9,2 polizia daudela nabarmendu du Ospak, "Nafarroako tasa hirukoiztuz eta Espainiako estatukoa ia seikoiztuz".Eguneko kronikaLarunbatean, 11:30ak aldera, Guardia Zibilaren bi ibilgailu plazan sartu ziren eta han zeuden kartel guztiak kendu zituzten. Ospa mugimenduak ordu baterako iragarria zuen manifestuaren eta fallen aurkezpena. Ordurako plazako sarrera-irteera guztietan 21 guardia zibil zeuden kokatuak, haietatik 15 GRSak (Grupos de Reserva y Seguridad). Lagun Onak elkartearen atzean 2 furgoneta handi, 3 txiki eta 6 patrol zeuden. Kalez jantzitako hainbat agente ere bazeuden. Gainera, herriko sarrera-irteeretan kontrolak izan ziren egunean zehar. Guardia Zibilak 13:05ean Ruben Imaz zinegotzia identifikatu zuen eta jakinarazi zioten debekatutako ekitaldiren bat egiten bazen, parte-hartzaileen kontra ekinen zutela. Edozein larunbat eguerdian bezala, jende ugari poteoan zebilen eta tabernetako terrazak beteak zeuden. Uniformatuak ez ziren isilik gelditu eta haur, gazte eta helduek haien esanak entzun behar izan zituzten egunean zehar, baina inork ez zien jaramonik egin. Guardia Zibil batek plazan zegoen jendea bideoz grabatzen aritu zen, baita jolasten zeuden umeak ere. Horrek haien gurasoen protestak sorrari zituen. Ruben Imaz, Juan Carlos Orellana eta Asun Fernandez de Garaialde zinegotziek mandoari jarrera horregatik kontu eskatu zioten. Aurretik agente bera, bazkarirako prestaketetan zegoen gazte baten ahoan berak esan ez zuen zerbait jartzen saiatu zen, baina lekuko ugariek halakorik ukatu zuten. Plazan egin zen bertso-bazkarian 200 altsasuarrek parte hartu zuten. Baimenduta bazegoen ere, Guardia Zibila ez zen plazatik joan. Ospa mugimenduak iragarritako mani-falla (18:30ean) eta fallaren erreketa (20:00etan) ez ziren egin. Baina bazkarian bildutako eta ondoren hurbildutako altsasuarrak arratsaldea zortzikoa, polkak eta euskal dantzak dantzatu zituzten, baita betiko jolasetan aritu ere, zapia eta bestelakoak. Altsasuar asko bildu ziren familia argazkia egiteko Errepresiorik ez, Alde Hemendik, utzi bakean Altsasu zioen pankartarekin. Hori ere ez zegoen debekatuta. 18:20tik 19:30era bitartean bi helikoptero ibili ziren Altsasu gainean bueltaka. 20:00etan 24 ziren plazan zeuden guardia zibilak. Haien zaintzapean egin zen larunbateko poteoa. Altsasuar talde handi bat triki-poteoan egon zen. Altsasura etorritako GRSak Iruñerako bidea hartu zuten 22:00ak pasatxo zirenean. Plazan 11 guardia gelditu ziren. Gauerdian 6 ziren. Atxiloketa1:45 aldera, plazan, gazte iturmendiar bat atxilotu zuen Guardia Zibilak. Atxiloketa ikusi eta berehala hurbildu zen jendea, bakarren bat agenteen bultzadaren bat ere jaso zuen, esaterako Asun Fernandez de Garaialde zinegotziak. 16 guardia zibil bildu ziren plazan atxilotutakoa eramateko. Plazan tabernetatik ateratako 300 bat pertsona elkartu ziren, gazteak gehienak. Guardiak plazako goxoki denda parean gelditu ziren eta haien artean aldeen artean distantzia mantendu nahian eta agenteak plazatik joateko negoziatzen goizeko hiru zinegotzi berak. 2:05ean gazte ugari guardia zibilen aurrean eseri eta alde hemendik, que se vayan eta bestelako leloak oihukatu zituzten. Plazako agenteekin eta hainbat telefono deiren ondoren, Guardia Zibilak plazatik ateratzea adostu zen. 3:00ak ziren.Bitartean alkatea eta herritar bat kuartelera joan ziren atxilotutakoaren berri jasotzeko. Abokatuak besterik ez zuen lortu harekin egotea. Igande goizean epailearen aurretik pasa eta aske gelditu zen gazte iturmendiarra. Bezperan eta atzoOspa Egunaren aurretik Guardia Zibilak ere kontrolak jarri zituen ostiralean. Patruilak gau guztian bueltaka ibili ziren Altsasun. 2:00ak eta 3:30ak aldera plazara sartu ziren ere. Azken aldian Zubeztia plazako garagardo azokako karpatik ateratzen ziren guztiei ez zieten plazara sartzen utzi, horretarako aginduak omen zituzten. Eliza inguratu behar izan zuten. Atzo, 10:00etan San Pedron kontrola zegoen eta arratsaldean herriko sarrera-irteeretan ere bazeuden kontrolak. Gainera, Foru plazan 8 guardia zibil izan ziren euskal presoen Euskal Herriratzea eskatzen duen iganderoko kontzentrazioaren aurretik eta ondoren. 23:00etan 4 zeuden oraindik plazan.


Txerria hiltzeko usadioa

Oztaran auzoko Bidegurutzeta baserrian hirurogei urte inguru baziren bertan azkenekoz txerria hazi zutenetik. Azken urte honetan, horrenbeste urte pasa eta gero, lan hori hartzea erabaki zuten. Martxoaren lehenengo egunean, bertan berritu zuten txerria hiltzeko usadio zaharra; Txerriboda. San Martin eguna iritsi zitzaion 160 kiloko animaliari.

Garai batean, neguaren atarian, San Martin egun inguruan hil ohi zen txerria inguru hauetako baserrietan. Ohitura oso zaharra da. Familiartekoak, eta askotan auzokoak ere elkarrengana biltzeko aitzakia izaten zen. “Txerri-hiltzaileak” ere oso famatuak izaten ziren. Urnietan, trebeena Arantzibiako Miel Fernandez izan omen zen, ondoren, urte gutxi batzuetan, Joxe Mari semea lan horietan ezagutu genuen. Baina, baserria bezala, poliki-poliki, txerria hiltzeko erritoa ere desagertzen ari da. Ez dago dena galduta ordea. Bada oraindik usadio zahar hau mantendu edo berreskuratu nahian dabilenik. Oztaran auzoko Bidegurutzeta baserrira hurbildu ginen. Hirurogei urte inguru baziren bertan azkenekoz txerria hazi zutenetik, baina azken urte honetan, horrenbeste urte pasa eta gero, bi familiaren artean lan hori hartzea erabaki zuten. Eta pasa berri den martxoaren lehenengo egunean, bertan berritu zuten txerria hiltzeko usadio zaharra. Txerriboda.

160 kiloko txerria

Hilabeteetan ondo elikatu ondoren, 160 kiloko txerri emeari, martxoaren hasiera honetako ilbeherarekin batera iritsi zitzaion bere “San Martin eguna”. Larunbatean, goizeko bederatziak aldera sartu zen ikuilura Iñaki Pagola ganadu-hiltzailea. Horretarako egokitutako kaiola batera sartu ondoren, kanpora atera zuen. Handik aurrerakoak azkar joan ziren. Lehenengo labana lepoan sartu eta bota zuen odol guztia barreño batean jaso zuten, gero odolkiak egiteko erabili ahal izateko. Ondoren, soplete batekin ileak eta azkazalak erre zizkion, zepiloarekin eta presio handiko ur-txorrota batekin azala garbitzen zion bitartean. Kanalean ireki eta aurrena tripak eta bihotza kendu zizkion; gibela eta giltzurrunak jarraian. Zintzilikatu eta lehortzen utzi zuten arratsaldera arte.

Bien bitartean, gainontzekoek, jo eta ke orduetako lanean aritu ziren porru mordo bat eta 30 kilo tipula zuritu eta xehatzen. Bukatutakoan guztia eltze handi batean jarri zuten, su motelean, arratsaldean egin behar zituzten odolkientzako.

Bazkaritara eseri aurretik txukun-txukun plastiko batean bildu eta albaitariari entrekula eraman zioten, haragiak osasun neurriak betetzen dituela bermatzeko. Albaitariak ohiko analisia egin eta sanoa zela esateko telefonoz deitu bezain laster, ekin zioten gibel preziatua prestatu eta jateari.

Bazkal ostean, gero izoztuta jasoko zuten txerriaren haragia zatikatzea izan zen lehendabiziko lana. Labana arin dantzatuaz berehala bukatu zuen lan hori, “lan honek niretzat ez zeukak sekreturik” zioen, negu guztian zehar han eta hemen txerriak hiltzen aritzen den Iñakik. Berehala, goizean prestatutako porru eta tipulari txerriaren odola eta koipea nahastu eta hesteak beteaz, odolkiak egiteari ekin zioten bertan. Ondo lotu ondoren, egosi denbora labur batez, eta lehortzen jarri zituzten hurrengo eguna arte. Txorizoak ere hurrengo egunetan egitekotan geratu ziren.

Horrenbestez bukatu zen egun osoko festa. Mokadu goxorik jango zuten hurrengo egunetan! Ezkondutako urtea eta txerria hildako astea gogoratu ohi zituzten gure aurrekoek.


Tren Berdean dohainik ibiltzeko aukera, bihar eta etzi

Aste Santua dela eta, bihar eta etzi, Tren Berdea doan izango da. Tiketa aurretik jaso behar da Biterin dagoen informazio gunean (txabolan). Tren horrek, herrian zehar paseo eder bat ematen du, Hernaniko historia eta gertaerei buruzko grabazio bat entzunaz. Trena arratsaldez aterako da Urbieta kaletik: 16:45 (euskeraz), 17:15 (gaztelaniaz) eta 17:45 (euskeraz).


Itzarriren ekarpenak %1,5era igoko ditu Jaurlaritzak, abenduan

2012tik 2017ra ez zuen dirurik jarri bere langileen pentsio osagarrietarako, baina 2018an berreskuratu zituen ekarpenak.

Eusko Jaurlaritzako 90.000 langileek ekarpen handiagoak egingo dituzte datorren urtean beren pentsio osagarrietan. Eusko Jaurlaritzak gaurko bileran erabaki du soldataren %1etik %1,5ra handitzea bere ekarpena.

Itzarri borondatezko gizarte aurreikuspenerako erakundeak (BGAE) kudeatzen ditu Jaurlaritzaren menpeko administrazioko langileen pentsio osagarriak. 2004. urtean osatu zuten. BGAEn federazioaren azken datuen arabera, 103.237 bazkide ditu, eta 706 milioi euroren kapitala. Jada 9,7 milioi euro banatu ditu prestazioetan.

2012an Itzarriren ekarpenak eten zituen Jaurlaritzak, Espainiako Gobernuak debekatu egin ziola argudiatuta. 2018ko urtarrilean berreskuratu zituen, baina ekarpen txiki batekin (%0,5). Aurten igo ditu %1era, eta baliteke gehiago haztea datorren urtean. Izan ere, Pedro Azpiazu Ekonomia sailburuak aurkeztutako proiektuak dio 2020an ekarpena soldataren %2ra iritsiko dela. Hein horretan handitu nahi ditu soldatak ere bai. Aurten, berriz, bi epetan igo die soldata bere langileei: %2,25 urtarrilaren 1ean, eta beste %0,25 uztaileko soldatatik aurrera.

%3ko konpromisoa

Igoera ez dela nahikoa erantzun dio ELAk Jaurlaritzari. Izan ere, sindikatuak gogorarazi du soldataren %3 pentsio osagarrira gehitzeko konpromisoa hartu zuela Gasteizko gobernuak. "Urte luze hauetan, sistematikoki ez du bete langileei emandako hitza. Eusko Jaurlaritzak agerian utzi du ez daukala langile publikoei ezarritako murrizketak bertan behera uzteko asmorik, eta bere langileen lepotik diru publikoa aurrezten jarraituko duela".

ELAk gogorarazi du auzitara jo zuela Itzarriren ekarpenen etenaren aurka, eta azaldu du Espainiako Auzitegi Gorenaren erabaki baten zain dagoela.


Getariako EAJk salatu du udal gobernuak ez dituela bete 2013rako hartutako konpromisoak

EAJk kritikatu egin du udal gobernuaren kudeaketa. (Egilea: Aiora Larrañaga)

2013 urtea amaitu denean Getariako EAJ udal taldeak salatu du “Bilduk agindutako hainbat inbertsio eta adostutako akordioak ez dituela bete” eta galdegin du ea 2014ko aurrekontuan jasoko diren proiektuak betetzeko konpromisoa hartuko duen. “2013an egin behar ziren Aldamar parkearen itxitura edota Getariako Turismoa sustatzeko mahaiaren osaketa berria eta ez dira bete. Hitz hutsetan eta paperean idatzita geratu dira”. Ildo horretan, gizartea bizitzen ari den krisi ekonomikoa ezagututa eta Getariak turismo arloan duen erakargarritasuna jakinda, hori sustatzeko “ezer ez egitea” kritikatu du.

2013ko inbertsioei dagokionean EAJko ordezkariek gogorarazi dute Getariako Udalak ez dituela lortu alkateak agindu zituen 710.000 euroak. “Alkateak defendatu zuen 710.000 euro eskuratuko zituela garajeen salmentatik inbertsioetara bideratzeko eta horrela ez balitz inbertsioetarako behar zen kopurua kreditu bidez lortuko zuela. Getariarron zoritxarrerako Getariak ez du diru hori inbertsioetarako”.

Amaitzeko, Getariako EAJren iritziz kudeaketa egoki bat izateko “akordio zabalak lortzea” ezinbestekoa da. “Horretarako prest gaude zinegotzi jeltzaleak, baina ezinbestekoa deritzogu aurrekontuetan betetzen diren proiektuak betetzea. Getariako bozeramaile Andoni Aristiren esanetan, “beti pentsatu dugu kudeaketa sinesgarri eta garden baten ikurra izan behar duela hartutako konpromisoei aurre egitea. Hori eskatzen diogu Bilduren esku dagien udal gobernuari”. Gainera, hauteskunde kanpainan getariarrei agindutako konpromisoak zergatik bete ez diren argitzeko eskatu diote Getariako Udal Gobernuari.


Bihar lau partida, Xalapartan

Xalapartako Mus Txapelketa martxan da eta ostegunero jokatuko dira partidak. Bihar lau jokatuko dira guztira: Txema-Goyo/Gorrotxa II-Gorrotxa III, Xabi-Manu/Ramón-Peli, Josemi-Lola/Jesús-Arrieta eta Iñaki-Martín/Koldo-Olatz.


Errebalidak, urardotuta

Probak funtsik gabe utziko ditu PPren gobernuak: DBHkoa hautazkoa izango da. Selektibitatearen antzekoa izango da Batxilergokoa, eta ez dute denek egingo

Indarra galtzen, urardotzen, funtsik gabe geratzen ari da LOMCE hezkuntza legearen proposamen nagusia, errebalidena. Espainiako Gobernua lege dekretu bat ari da prestatzen DBHko eta Batxilergoko probei buruz, eta aldaketa handiak ekarriko ditu. Errebalida izateari utziko diote amaierako probek: ez dituzte ikasle guztiek egin beharko, ez dira titulua lortzeko gako izango, eta ez dute irakastaldi osoa ebaluatuko. DBH amaierako proba borondatezkoa izango da; «lagin bat» hartuko dute emaitzak aztertzeko. Batxilergoko probak selektibitatearen tokia hartuko du, eta haren antz handia izango du, bai ikasgaietan, bai puntuatzeko moduan. Adostasun keinu gisa egin du hori PPk.

Aurten ziren hastekoak DBHko eta Batxilergoko azterketak egiten, baina oztopo handiak ditu Madrilek. Aurkakotasun handia ageri da parlamentuan, erkidegoetan eta hezkuntza komunitatean.

Inbestidura saioan, aldaketatxo bat jarri zuen mahai gainean Mariano Rajoy presidenteak: errebalidek ez zutela titulua eskuratzeko balioko harik eta horri buruz adostasuna lortu arte —«itun nazionala» aipatu zuen—. Lehenago ere ari zen urardotzen Jose Ignacio Wert ministroaren herentzia nagusia, eta Rajoyren iragarpenaren ondotik gehiago ahuldu da.

Kongresuaren aurka

Eta aste honetan iritsi dira aldaketa funtsezkoak. Asteartean elkar hartu zuen Espainiako Kongresuko oposizioak, eta prozesua hasi zuen errebalidak eteteko —botoak batu zituzten PSOEk, Podemosek, Ciudadanosek eta euskal abertzaleek—. Parlamentuko bide osoa pasatu behar dute, legea aldatzea baitakar. Gobernuak eten egin nahi du hori: Europako Batasunak 600 milioiko laguntza eman dio LOMCE ezartzeko, eta ministerioak dio legea aldatzeak arriskuan jartzen duela laguntza. Atzera egiteko eskatu dio Kongresuari.

Errebalidak etetea ez, baina oinarriak erabat aldatzea eskainiko du gobernuak. «Keinu bat da, lehen pausoa, hezkuntzako itun nazionalerako atea zabaltzeko». Adostasunerako asmo sendoa dutela nabarmendu Iñigo Mendez de Vigok, Hezkuntza ministroak.

Hilaren 28an elkartzekoak dira ministroa eta erkidegoetako Hezkuntza kontseilariak —ondo bidean, izendatu berria izango da Jaurlaritzako sailburua—. Orduan eztabaidatuko dituzte ministerioak egindako aldaketak, eta xehetasun gehiago ere ordutik aurrera helduko dira, azkenean erkidegoek egingo baitituzte azterketak.

Batetik, argitzeko dago proben diseinuan zenbateko esku hartzea izango duen Madrilek. Hasierako proposamena zen «proba nazionala» izatea, erkidego guztietan berbera. Hori baztertua dago, baina, azken zirriborroaren arabera, ministerioak jarriko lituzke gaiak eta ebaluazio irizpideak. Egia da atzoko proposamenarekin alboratu egin dutela zirriborro hori, baina probaren prestaketaz ez du ezer azaldu ministroak oraingoz.

Bestetik, epeak daude ikusteko: noiz arte egongo den indarrean orain proposatu duten formula. «Itun nazionala lortu arte», hori da gobernuaren erantzuna. Mendez de Vigo ministroak argi aitortu du gobernuak beste lege bat egiteko asmoa duela; Werten legea indarrean erabat jarri gabe, beraz, beste lege bat egingo du PPk berak. Espainiako Kongresuan batzorde bat osatuko dute gai hori aztertzeko; sei hilabete baino lehen gogoeta bat egingo du legearen oinarriei buruz, eta, hori hartuta, lege proiektu bat egingo du ministerioak. Luze joko du, hortaz. Atzoko aldaketarekin, errebaliden gaia oztopo ez izatea lortuko dute.

Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren tesiei bide emango die PPren jarrera aldaketak; DBHko proba ez egitekotan ziren, eta Batxilergokoa unibertsitateekin batera ari dira prestatzen, selektibitatearen antza izateko. Ildo hori hartu du Madrilek.


Bruselak Espainiari gogorarazi dio "derrigorrezkoa" dela beste estatuetako zigorrak aitortzea

Europako Justizia, Kontsumo eta Berdintasun komisarioak Espainiari ohartarazi dio martxoaren 15a baino lehen jakinarazi behar duela nola txertatu duen bere legerian Europako Batzordeak 2008an onartu zuen zigorrak batzeari buruzko zuzentaraua.

EAJko europarlamentari Izaskun Bilbaori erantzunez gogorarazi du hori Vera Jourova komisarioak. Izan ere, EAJk Europako Batzordera jo zuen, zigorrak batzearen derrigorrezkotasuna "desaktibatzeko" asmoz PPk Espainiako Senatuan aurkeztutako zuzenketa baten harira. Bilbaok ohartarazi zuen Espainiak eginiko egokitzapenak ahalbidetu egiten zuela beste estatu batean betetako zigorra aintzat ez hartzea.

Jourovak Bilbaori erantzun dio ez duela Espainiaren partetik erantzunik jaso 2008ko zuzentaraua estatuko legerian txertatzeko moduaren inguruan, eta jakinarazi du abenduaren 15ean gutun bat igorri ziola Espainiako Gobernuari, ohartaraziz beranduenera martxoaren 15erako igorri behar duela informazio hori.

Jourovaren erantzunaren berri izan ostean, Bilbaok Espainiako Auzitegi Gorenaren jarrera salatu du, iritzita "logika juridiko ororen kontra, Europako erakundeei galdetu gabe, legezko agindu bat ez betetzea" erabaki duela.

Auzi liskartsua

Eztabaida handia izan da Europako zuzentaraua Espainiako legerian txertatzeko eraren inguruan; 50 euskal preso ingururi eragiten die Espainiak aintzat hartu behar ote duen presoek Frantzian beteriko espetxealdia. Europako zuzentarauaren irizpideari jarraituz, Auzitegi Nazionalak zigorra murriztu zien Alberto Plazaola, Santi Arrospide, Rafa Caride eta Pakito Mujikari, baina kontrako erabakia hartu zuen egun berean auzitegi bereko beste areto batek.

Hori horrela, irizpideak bateratu eta bakarra finkatu zuen Espainiako Auzitegi Gorenak: Kepa Pikabea euskal presoak Frantzian betetako espetxealdia ez kontuan hartzea erabaki zuen. Zatiketa eragin zuen horrek auzitegian, eta Gorena Parot doktrinaren "akatsa" errepikatzen ari dela ohartarazi zuten bertako sei epailek.


Aingeru kalea itxita egongo da bihar

Aingeru kalea itxita egongo da bihar, asteazkena, etxe bateko teilatua konpondu egin behar dutelako. Udaltzaingoan jakinarazi duenez, Baztartxo antzoki paretik beherako zatia itxiko dute 09:15ean, eta egun osoz egongo da itxita. Udaltzainek adierazi dute egun bateko lana izatea espero dutela, beraz, ostegunean berriro zabalduko dute kalea.


Karrikak konponduko dira

Krisi ekonomikoari aurre egiteko Espainiako Gobernuak abian paratua duen E-Planean, 69.000 euro egokitu zaizkio Arantzari, eta Udalak diru hori herriko karrikak konpontzen segitzeko erabiliko du. Iaz, Udal Inbertsiorako Estatu Funtseko deialdia egin zenean, 114.688 euro hartu zituen Udalak eta horiekin Goiko Karrika eta Karrika Nagusiko zola moldatu da.


Sanpelaioak antolatzeko bilera egingo dute ostiralean, Munoan

“Herriko festak geroz eta gertuago ditugu, eta benetan herritik eta herritarrentzen, eta denongandik eta denontzat nahi” dituenez, sanpelaioak antolatzeko asanblada egingo du Gurekin Jai festa batzordeak ostiralean. Munoa plazan izango da (euria eginez gero, Munoa azpian) 17:30ean. Bertan egitarauaren inguruan jardungo dute: zer antolatu nahi duten, zer aldatuko luketen… “Egitarauari forma emango diogu guk nahi dugun moduan”, diote Gurekin Jaikoek.


No eta to 150 zuhaitz

Zuhaitz-zalea al zara? Espainiaren menpeko euskal herritarra bazara, 150 zuhaitz dagozkizu. Zuhaitz kopuru hori dugu gure basoetan, buruko, 2015ean Madrilgo Gobernuak egindako inbentarioaren arabera. 425 milioi zuhaitz bizi da lau lurraldeetan. Erdia baino gehiago Nafarroan, 240 milioi; Araban 81 milioi, Bizkaian 55 milioi eta Gipuzkoan 49 milioi. Orduko biztanlegoaren arabera, nafar bakoitzari 376 zuhaitz zegozkion, arabar bakoitzari 253, gipuzkoarrari 69 eta bizkaitarrari 49. Bataz beste 150na zuhaitz.

Kopuru absolutuen alderantzizkoa da lurraldekako basoaren okupazioa, dagozkigun zuhaitz horiek hartzen duten lurraren proportzioa, alegia. Basoak lurraldearen proportzio handiena, erdia baino gehiago hartzen du Gipuzkoan (%61) eta Bizkaian (%59). Erdia baino gutxixeago Araban (%46,5) eta proportzio txikiena Nafarroan du: Madrilen arabera %33 eta bertako gobernuaren arabera %43. Lurralde itsastarren proportzio horiek, Europako herrialde basotuenen artean jartzen dituzte.

Basoak oinarrizko hiru multzotan banatzen dira: baso naturalak, baso landatuak eta galeria basoak. Lehenak berez garatutako basoak direla pentsatzen da. Bigarrenak guk landatutakoak. Galeriakoak erreka, ibai eta errioen inguruko basoak dira, uraren alde banatan hazten diren zuhaitzek gaina hartuz osatzen duten tunel edo zulobide tankerako basoak.

Basoen beste banaketa zuhaitz tipologiaren arabera egiten da: hostozabalak, koniferoak, nahasiak... EAEko 2018ko datuen arabera hostozabalek basoaren %49,75 (194.929 ha) osatzen dute, koniferoek %45,46 (178.119 ha) eta eukaliptoek %4,78 (18.750 ha). Nafarroa Garaian hostozabalak basoaren %60 dira (853.683 ha), koniferoak %28 (437.937 ha) eta biak nahasian %12 (184.420 ha).

Zuri dagozkizun 150 zuhaitzak, non nahi dituzu, zein lurraldetan? Eta, zer motatakoak nahi dituzu, eukaliptoak, pinuak, izeiak, pagoak, urkiak, haltzak?

Kontu hauetatik kanpo utzi ditut Ipar Euskal Herriko ia 300.000 lagunak. Izan ere, bertako basoen datu zehatzak eskuratzeko ia erotzeraino muturra sartu dut batean eta bestean, baina alfer alferrik. Eta, zure iritziz, Iparraldeko datuekin zuri eta niri dagokigun zuhaitz kopuruak gora edo behera egingo luke?


Benedikto XVI.a aita santu emeritu da dagoeneko

Vatikanoa utzi eta helikopteroan bidaia egin du Castel Gandolfo bizileku berrira. ''Bidearen azken etapa hasten duen erromesa'' izango da aurrerantzean Benedikto XVI.a.

Benedikto XVI.aren aitasantutza bukatu egin da ostegun honetan, eta Aulkia hutsik dago Eliza Katolikoan.

''Gaur arratsaldeko zortzietatik aurrera ez naiz Eliza Katolikoaren aita santua izango, bizitzako azken etapa hasten duen erromes bat baizik'', esan du Benedikto XVI.ak Castel Gandolfon, aita santu moduan egin duen azken ekitaldian.

Ratzingerrek otsailaren 28an, 20:00etan, egin dio uko aita santua izateari, Vatikanoa utzi eta helikopteroz bere bizileku berrira joan ostean. Ordu horretan, jauregi apostolikoko ate guztiak itxi dituzte eta Suitzako Guardia erretiratu egin da. Era horretan, Benedikto XVI.aren aitasantutza amaitu da, eta Eliza Katolikoa Aulki Hutsa deritzon aldian sartu da. Gaur bertan iragarri dutenez, konklabea prestatzeko kardinalen lehen bilera martxoaren 4an izango da.

Hainbat hilabetez bere bizilekua izango den jauregian egin duen azken ekitaldi publikoan, aita santua balkoira irten da eta bertan itxaroten ari ziren milaka fededun agurtu ditu.

''Oso harro nago zuekin egoteaz; zuen sinpatia eskertzen dizuet, baita zuen laguntasuna ere'', esan du txalo zaparrada baten artean, "gora aita santua" eta "Benedikto, Benedikto" oihuak entzuten ziren bitartean.

''Gaur arratsaldeko zortzietatik aurrera ez naiz Eliza Katolikoaren aita santua izango, bizitzako azken etapa hasten duen erromes bat baizik, lurralde honetan bere erromesaldiko azken aroa hasten duena", azaldu du. Halaber, lapsus linguae (hizkuntzena) txiki bat izan du, italieraz hitz egitean, inprobisatuz.

Benedikto XVI.ak esan du lanean jarraitu nahi duela "bihotzez, nire maitasunarekin, otoitzekin eta hausnarketekin, Elizaren onuragatik eta gizartearengatik.

Kanpai hotsak agur esan eta ongietorria emateko

Kanpai hotsek hartu dute Benedikto XVI.a Castel Gandolfora heltzean, baina ez dira eguneko kanpai-hots bakarrak izan. Izan ere, Vatikanoa utzi eta helikopteroa aireratu denean, Erroma osoko kanpaiek jo dute.

Agurra Vatikanoan eta bidaia helikopteroz

17:00etan, Benedikto XVI.ak Vatikanoa utzi eta helikopteroan egin du bidaia Castel Gandolfora. Aurretik, bere apartamentua utzi eta ingurukoei agur esan die. Suitzako Guardiak patioan harrera egin dio Benedikto XVI.ari, eta, ondoren, autoan joan da helikopterora.

Vatikanoa utzi aurretik, jarraitzaileen maitasuna eta gertutasuna eskertu ditu Benedikto XVI.ak bere azken txioan, Twitterreko @Pontifex kontuan.

Datorren aita santuari "errespetatzea eta obeditzea" promestu du

"Aita santu berriari baldintzarik gabe errespetatzea eta obeditzea promesten dut", esan du gaur goizean Benedikto XVI.ak, Vaticanoan agurtu zuten kardinalen aurrean.

Agur esatean, Kardinalen Kolegioari orkestra harmoniatsu moduan lan egitea eskatu dio, eta kardinalek "esker ona" erakutsi diote Benedikto XVI.ari aita santu moduan eman dituen zortzi urteengatik eta denbora horretan eman duen "ereduagatik".

Bizitza berria

Datozen hilabeteetan, Casten Gandolfo izango da Benedikto XVI.aren bizileku berria. Geroago, Mater Ecclesiae izena duen klausurako mojen monasterio batera pasatuko da, Vaticanoaren barruan.

Dagoeneko, Benedikto XVI.a aita santu emeritu izatera pasatu da. Zuriz janzten jarraituko du, baina aita santuek eraman ohi duten zamau gorri txikia gabe. Halaber, bere zapata gorriak Mexikon oparitu zizkioten marroiengatik aldatuko ditu.

Benedikto XVI.aren Arrantzale eraztuna ez da guztiz apurtuko, "ezeztatu" baizik, hau da, marra edo gurutze batekin urratuko dute, "erabilgaitza" izateko, Federico Lombarci Vaticanoko bozeramaileak esan duenez. Benedikto XVI.aren Vaticanoko etxebizitza zigilatu egin dute.

Hasi da Aulki Hutsa

Dagoeneko Aulkia hutsik dago, hau da, aita santu batek zereginari uko egiten dionetik edo hil egiten den unetik ondorengoa aukeratu arte igarotzen den epea abian da.

Zuzenbide kanonikoaren arabera, aita santu berria aukeratzeko konklabea Aulki Hutsa hasi eta 15-20 egunera hasi behar da, baina Benedikto XVI.ak motu propio bat publikatu du, kardinalei konklabea aurreratzeko baimena emateko.

Gaur bertan iragarri dutenez, konklabea prestatzeko kardinalen lehen bilera martxoaren 4an izango da.


Zaharrak ferry

Kontatu izan dut lehen ere. Askotan gertatu izan naiz kanpoko jendearekin gure herriko itsasertzean. Goraipatzen dute malekoiaren zabala edo Getariarako bidearen ederra, eta azalpenak ematera behartua sentitzen naiz. Madrilek ordaindu behar izaten dituela hein batean itsasertzeko lanak, itsasertz oro mugatzat hartzen duela Estatuak, eta horren logika militarra militarra eta logikak esaldi berean tokirik balute oso aintzinakoa dela: itsasoz eraso dezaketenez, bereziki ongi zaindu behar du lehorreko Estatuak, bere luzean-zabalean, itsasertza. Eta anakronismoa bistara ekarriz osten diot bisitariari irribarrea.Herenegun irribarrea izoztu ziguten arte. Aintzinako logika militarra eguneratu egin dute Katalunian. Espainiako Barne Ministerioak lau ferry kontratatu ditu Bartzelona eta Tarragonako itsas-portuetan ainguratu eta bertan Espainiatik joandako milaka polizik lo egin dezan. Kataluniako kaleetan egurra eman eta ehunka metrora Espainiako uren kulunkan lokartu. Estatua erasotzaile eta itsasoa babesleku. Omniumeko ordezkari batek arrazoia zuen: «A ze piratak hauek! Egin duten erasoaren zentzurik eza lortu duten lapur-sari irrigarriak erakusten du: txartelak, papeletak eta hautetsontziak!».


Aurten ez da Piriniotar behi azienda erakustaldirik izanen

Irailaren 19an eta 20an Elizondon Egitekoa zen Piriniotar behi azienda erakustaldia ez antolatzea erabaki dutela erran digu Juan Kruz Iriarte Baztango udal zinegotziak.


'Andoain Laburrean', film laburren lehiaketa

Gazteen artean euskarazko ikus-entzunezkoak sustatzeko lehiaketa da, eta aurtengoa laugarren edizioa izan da. Saritutako lanak dagoeneko ikusgai daude andoaindarraeuskaraz.eus webgunean.

Andoain Laburrean' laburmetraien lehiaketaren sari banaketa egin zen Basteron, joan den ostegunean. Euskara gazteen artean eta ikus-entzunezkoen sektorean sustatzea helburu duen lehiaketa da, eta Andoaingo Udaleko Euskara Sailak eta Zine eta Bideo Eskolak elkarlanean antolatzen dute. Laugarren edizioa bete du aurten. Saritutako bideoak dagoeneko ikusgai daude sarean, andoaindarraeuskaraz.eus webgunean.

Aurtengo sarituak

Hona jarraian aurtengo sarituak, eta epaimahaiaren iritzia horien gainean:

• 1. saria: “Bidearen bukaera”

Iker Casado.

“Kontaera heterodoxo batetik, itzuli ezustekoekin, historiari osotasuna ematen asmatzen du. Hizkuntzaren maila on eta naturalagatik, herriko pertsonaiak sartzeko ahaleginagatik eta ikus-entzunezko hizkuntza desberdinak era aproposean baliatzen ditu”.

• 2. saria: “Ibilaldi bat Andoainen”

Jonathan Molina, Jose Ignacio Olaizola eta Carlos Casales.

“Andoaingo kaleetatik barrena, komertzioak bisitatzeko gonbidapena egiten duen eta spot itxurako lanak duen postprodukzioa azpimarratuz, Andoain herri erakargarri gsa aurkezten du”.

• 3. saria: “Soka”.

Klaudia Astudillo, Olatz Matxain, Eneritz Lopez eta Uxue Etxaniz.

“Hitzen beharrik gabe, argiztapen zaindu batekin eta musikak beldurra edota misterioa behintzat sortaraziz, gizakiaren etsairik handiena batzuetan norbera dela adierazten du”.

Aurtengo sari banaketa ekitaldiko gonbidatu berezia Iban De Campo zuzendaria izan zen; egin berri duen “Espedizio handia” zientzia fikziozko laburmetraia aurketu zuen, eta ondoren, zinemagintzan orain arte egin duen ibilbideari buruzko azalpenak eskaini zituen.

Joxe Felipe Auzmendi, Juanjo Elordi eta Jone Larrañagak osatu dute aurtengo epaimahaia.

"Soka" laburmetrailaren egileak

“Pertsona baten bizitza kontatzen du laburmetraiak. Burua ez dabilkio zuzen, eta dena beltz ikusten du. Maiz gizakioi gertatzen zaiguna gertatzen zaio: arazoak dauzkala eta pentsatzen duela besteak direla arazo horien iturburu. Pertsonaiaren garapena kontatu nahi izan dugu, eta nolabaiteko mezu baikorra zabaltzen saiatu gara: alegia, norberak dituen arazoak norberak konpondu behar dituela kanpora begira jarri gabe, eta horretarako merezi duela saiakera egiteak. Aktore bat (Aritz Morras) agertzen da laburmetraian batik bat, eta istorio guztia bi minutura murriztu behar izan dugu. Plano ugari geneuzkan grabatuta, eta sintetizazio lan handia egin behar izan dugu; telebistako iragarki baten antzeko lana izan da. Ikusleek daukate azken hitza. Antolatzaileek lan sarituak sarean zintzilikatzeko asmoa daukate, eta beraz, lanak ikusteko gonbitaea luzatzen diogu edonori".


Txotx eta txotx artean sinadurak biltzen

Altsasuko Gure Esku Dago taldeko kideek herritarrei taldea lanean dagoela eta garagarrilaren 18an herri galdeketa eginen dela gogorarazi nahi diete. Horregatik, hilero jarduera bat antolatzeko asmoa dute. Otsailekoa larunbatean antolatu zuten eta Foru plazatik pasa ziren altsasuar guztiei txotx egiteko aukera eskaini zieten. Sagardoa edatera eskaintzearekin batera, Altsasuko Gure Esku Dagok herri galdeketa babesteko sinadurak jaso zituzten, “dexente” esan digutenez.

Otsaila bukaera bitartean ahalik eta sinadura gehien bildu nahi dituzte. Galdeketak aurrera egin ahal izateko Altsasuko erroldaren %10 jaso behar dute gutxienez. Bere sinadura eman nahi duten altsasuarrek Gure Esku Dago taldeko kideekin hitz egin behar dute. Bestela, Facebook sare sozialeko Gure Esku Altsasu profilaren bitartez harremanetan jar daitezke.


Auzitegi Gorenak Laffage kasuaren ebazpena berrikusiko du

Epaitegiaren erabakia behin betikoa izango da eta azaroaren 25ean zabalduko dute. Laffageren amak espero du gertatutakoa "hilketa" jotzea.

Auzitegi Gorenak Nagore Laffage gazte irundarra hiltzeagatik herri-epaimahai batek eman zuen epaia berrikusiko du, nahiz eta Fiskaltza kontra agertu, Radio Euskadik jakitera eman duenez.

Orain Yllanesen zigorra aldatzeko aukera aztertuko dute eta 20 urteko zigorra jar diezaiokete giza-hilketa delitua leporatzen badiote.

Erabakia behin betikoa izango da eta Auzitegi Goreneko bost epailek hartuko dute. Azaroaren 25ean emango dute ebazpenaren berri.

Laffageren amak espero du gertatutakoa "hilketa" jotzea

Epaileen erabakia jakin eta gero, Nagore Laffageren ama, Asun Casasola, itxaropentsu agertu da eta Goi Auzitegiak gertatutakoa "hilketa" jotzea espero duela adierazi du.

"Urte hauetan guztietan esan dudanez, Nagore erail egin zuten. Herri epaimahaia ez zen konprometitu nahi izan, baina frogak han daude", gaineratu du, Radio Euskadin egindako adierazpenetan.

12 urteko kartzela-zigorra

12 urte eta erdiko espetxe-zigorra ezarri zioten Jose Diego Yllanesi Nagore Laffage hiltzeagatik, fiskalak eskatutako zigorra, hain zuzen ere. Herri-epaimahaiak homizidioa egotzi zion.

Nafarroako Auzitegi Nagusiko epaileak kontuan hartu zuen Yllanesek kalte-ordainak (120.000 euro amarentzat eta beste horrenbeste aitarentzat eta 80.000 euro Nagoreren nebarentzat) ordaindu zizkiola Laffage sendiari eta gertakarien egunean mozkortuta zegoela.

Nagore Laffage, jatorriz irundarra, 2008ko uztailaren 7an hil egin zuten Iruñeko etxebizitza batean eta hiltzaileak gorpua Orondritzera (Erroibar) eraman zuen bertan ezkutatzeko. Poliziak egun berean aurkitu zuen Nagoreren gorpua.

Ikerketaren arabera, ustezko hiltzaileak Iturrama auzoko etxe batetan Laffage ito egin zuen. Ondoren, gorpua Oianburun lurperatu zuen. Herriko bizilagun batek bide baten bazterrean aurkitu zuen gorpua, Urrotz-Erro errepidetik 200 bat metrora.

Ordu batzuk geroago, Foruzaingoak 27 urteko Jose Diego Yllanes iruindarra atxilotu zuen, gaztea hiltzea leporatuta. Mediku egoiliarra zen Nafarroako hiriburuko zentro psikiatriko batean.

Jose Diego Yllanes 27 urteko iruindarrak Nagore Laffage gaztea berak hil zuela berehala onartu zuen eta Aoizko epaileak atxilotua bermerik gabe espetxeratzeko agindua eman zuen jarraian.

Bai poliziaren aurrean, baita epailearen aurrean ere, hilketaren egilea bera zela aitortu zuen.


Santikutz jaietan txosna jartzeko eskaerak egiteko epea ireki dute

Santikutz jaietan eliza atzealden jarriko den txosna ustiatzeko eskaria egin daiteke udaletxeko Herritarren Arreta Zerbitzuan, otsailaren 28ra arte. Azken urtean Legazpin ekintzak antolatu eta egin dituzten herriko elkarteek edo taldeek bakarrik egin dezakete eskaria, eta ezingo dira eskaera pertsonalik egin ezta alderdi politikoen izenean ere. Gehienez bi esleipendun izango dira, baina eskaera gehiagoren aurrean, beste ustiatze-formula bat erabiltzeko aukera izango da.Karpa udalak jarriko du, baita harraska, argindarra, ur hornidura eta ekitakdietarako oholtza ere; barra eta musika ekipoa, ustiatzaileen kontura izango da.Apirilaren 30etik maiatzaren 4ra arte egongo da zabalik txosna, 12:00etatik 05:00etara.


Bost lagun atxilotu dituzte Ordizian bi gazte erasotzeagatik

GIZARTEA // Ordiziako Etxezarreta kalean urtarrilaren 31n izandako gertakariengatik iritsi dira atxiloketak. Bi gazte erasotu eta zauritu zituzten. Ertzainek 20 urteko gazte bat atxilotu zuten orduan. Ikerketaren ondoren, joan zen asteazken eta ostegun gauean beste lau lagun atxilotu dituzte gerkatarietan parte hartu zutelakoan.


ARTAYORRAN BAÑO, YANTZAN OBETO! Disko berriak!

Kantu pupurria dakargu gaur disko berriekin eta denetik…Jimmy Arrabit Trio, Anari, Ruper Ordorika, UEK eta Ken Zazpi, beste batzuen artean… bota atxurre!

Saio hau deskargatzeko klikatu HEMEN.


Eskaintza zabala, merke-merke

Bigarren eskuko azoka jarri zuten Gernika-Lumoko Merkatu plazan, zapatuan. 10:00etatik 18:30ak aldera arte, hamaika produktu egon ziren, hamaika postutan.

Etxean erabili barik gordetako gauzak, saldu, erosi edo oparitzeko aukera eskaintzen dute bigarren eskuko azokek, eta herritar asko hurbildu ziren plazara. Bitxikeri artean kuxkuxean aritu ziren asko eta asko. Arropak, jostailuak, osagarriak, aparailu elektrokiko zaharrak, liburuak… eskaintza zabala egon zen aukeran, merke-merke.


Hamar urte, hamaika dolu

Afganistango azken inbasio saiakera hamargarren urtean sartzera doa. Milaka herri, lagun eta amets erre ondoren, baliteke gatazka amaigabea gerra zibil bilakatzea aurrerantzean

Afganistango hegazkin-konpainiek ospe eskasa dute. Hegazkin oso zaharkituak dauzkate eta, gainera, tiketen prezioak izugarri garestitu dira azken hilabeteotan. Nolanahi, herrialdean zehar bidaiatzeko aukera bakarra dugu airekoa. Iparralderantz izan ezik, ezin daiteke atera Kabuldik errepide bidez. Gaur, Karzairen Gobernuaren kontrako oposizioak menderatzen ditu lurreko bide gehienak.

“Talibanek errepide erdian geldiarazi dezakete zure ibilgailua eta dena miatu gero, batez ere zure telefono mugikorra. Izen arrotzik edo latindar zenbakirik topatuz gero, akabo!”. Ashrafek ederki asko daki, autobus gidaria izan baitzen urte askoz. Egun, oso afganiar gutxik bidaiatzen dute errepidetik eta Ashraf langabezian gelditu da.

Eta mugikorrik ez eramatekotan? “Ez dio axola, irakurtzen dakizun ala ez erraz bereiz dezakete zure aurpegieran, zure hitz egiteko moduan… eta irakurtzen dakien orori (biztanleriaren %20a) ‘kolaboratzaile’ kutsua hartzen diote”, dio autobus gidari ohiak.

Ariana, Kam Air eta Pamir bertako hegazkin-konpainiek probetxu ederra atera diote egoera honi. Kabuldik herrialdeko edozein hiribururainoko tiketaren prezioa nekez jaitsiko da 170 euroetatik, iazko bikoitza, eta polizia, bulegari edota Gobernuko langile askoren hilabeteko soldata.

Nola doa gerra?

Goizeko seiak Kabulgo aireportuan. Lashkar Gahrako itxarongelan, erraz bereiz daiteke Robert beste bidaideen artean. AEBetako armadako ofiziala da eta bost hilabete daramatza jada Afganistanen, bertako segurtasun tropen instruktore. Gaur Helmandera doa, herrialdeko eskualderik arriskutsuena, Kandaharrekin batera.

“Gerra gaizki doa”, onartu du bostondarrak. Espero ez bezala, ez du inolako ahaleginik egin etsipena ezkutatzeko. “Gerraren lehenbiziko bi urteak (2001-2003) lasaiagoak izan ziren, talibanak berrantolatu arte. Gero, NATOk hegoaldean gogor jo zuen baina talibanak herrialde osotik sakabanatu ziren. Nonahi daude egun. Esperientziak diosku ofentsiba handiek ez dutela ezertarako balio Afganistanen. Posizio xume bat irabazi eta mantendu ahal izateko, milaka soldadu behar ditugu”.

Agian Helmandeko Marjah eskualdea dugu horren adibiderik garbiena. NATOk eta ANAk (Afganistango armada) bost hilabete behar izan dituzte interes estrategikorik apenas duen eskualde hori kontrolatzeko. Marjah herri txikia baino ez den arren, milaka soldadu daude han, “segurtasun baldintzak bermatzeko”. Bitartean, oposizioa alboko Farah, Kandahar edo Nimroz eskualdeetan babestu da.

“Zuek munduko erloju guztiak dauzkazue, baina guk denbora”, esan omen zien talibanen komandante batek bera harrapatu zuten atzerriko soldaduei. Denbora falta da, hain juxtu, Afganistan inbaditu dutenen arazorik handiena.

Marjah txikiaren gaineko ofentsiba erraldoia angelu ugaritatik azter daiteke. Joan den urtean, bederatzi sendagile (sei afganiar eta hiru italiar) atxilotu zituen Lashkar Gahn afganiar poliziak, britainiar armadaren laguntzaz. Italiar Emergency Gobernuz Kanpoko Erakundeak kudeatutako ospitaleko langileak ziren eta “Helmandeko gobernadorea hiltzeko ekintza bat prestatzen ari ziren”; hala zioten Kabulek eta Londresek. Hori gutxi ez eta “lehergailuak aurkitu ziren ospitaleko biltokian”. Medikuak aske gelditu ziren berehala, akusazio larriok ez baitziren frogetan sustengatzen.

“Marjah erasotzen hasi zirenean pasabide humanitario bat irekitzea eskatu genien atzerriko tropei, biktimak gure ospitalean hartu ahal izateko”, gogoratu du Mateo Dell´Airak, atxilotuetako batek. “Lashkar Gahko ospitalera iristen diren biktimen %90 zibilak dira; horietatik erdia, umeak”, dio Milangoak. Horrela doa gerra Helmand eskualdean. Dell’Airak argi dauka: “Koalizioko tropak hemen burutzen ari diren basakerien lekuko deserosoa bilakatu gara, horrexegatik baztertu nahi gaituzte”.

Afganistango hiru matxinadak

Nimroz eskualdea Helmand alboan dago. Duela ez hainbeste, Lashkar Gahtik bost ordutan iris zitekeen Zaranjera (Nimrozeko hiriburua) errepidetik. Egun, aldiz, hegazkinez baino ezin da: Kabulera lehenengo, Heratera gero eta, handik, Zaranjera. Zortea lagun, hiru egunetan egin liteke Lashkar Gah-Zaranj bidea. Oztopoak oztopo, lur eta giza paisaiak apenas bereiz daitezke Nimroz eta Helmanden artean; pentsamoldeak ere apenas aldatzen dira.

“Aspaldi ez naiz Khang nire herrira joan. 20 kilometro besterik ez dira hemendik (Zaranjetik), baina beldur handia diot errepideari”, dio Muhamadik. 24 urteko pastundar honek bizar beltza eta durbante zuria ditu. Askok talibanen itxura hartuko zioten, baina Zaranjeko gizarte-dinamizatzailea da, Kabulgo Gobernuarentzat egiten du lan. Edonola, ezin esan bere diskurtsoa “amerikarren morroi” batena denik, inondik ere: “Askotan esaten da talibanak Pakistandik, Saudi Arabiatik, Uzbekistandik edo Txetxeniatik iritsi direla, baina bertako pastundarrak dira gehienak. Gure herria inbaditua ikusten dute eta, jakina, ez dute gustuko. Kabulen amerikarrak ala talibanak dauden jakiteko badugu modurik eskualdeotan: lehenengoek gerra ekarri dute; besteek, mendez mende mantendutako legeari eutsi diote. Eta Afganistan hegoaldeko herri txikietan ez dute besterik ezagutu”, dio Gobernuko funtzionario honek.

Talibanek hiru helburu nagusi dauzkate: subiranotasuna, erlijioa eta balioak. Diotenez, 30.000 gerlari pasatxo dira, nahiz eta, atzean, milioika gazte pastundarren harrobi sendoa dagoen. Edonola, nekez esan genezake talibanek talde homogeneoa osatzen dutenik. Pakistango madrasetan (eskola islamikoetan) ikasitakoak daude, edota senide batzuk (edo sendi oso bat) mendekatu nahi dutenak; opio eta heroina trafikoan aritzen direnak; errepideko bidaiari urrien lapurrak edo, besterik gabe, soldata baten truke borrokatzen dutenak –taliban batek 200-300 dolarreko soldata jaso lezake; afganiar soldata bat, ordea, 150 dolarrekoa baino ez da–. Eta egon badira ere nekazariak direnak egunez eta gerlariak gauez…

Ados, oposizioa ez da espero bezain “konpaktoa”. Eta “posizioa”?

Batetik, Kabulgo Gobernua dago, garai bateko gerra-kriminalen bilgune, bai eta ustelkeriaren paradigma. 2009 eta 2010eko hauteskundeetan salatutako irregulartasunek nahiz ustelkeri akusazio anitzek Gobernua ahuldu besterik ez dute egin herriaren aurrean.

Bestetik, Koalizioko tropak: estatubatuarrak, britainiarrak, alemanak, espainiarrak, kanadarrak, errumaniarrak, georgiarrak, kroaziarrak, estoniarrak, turkiarrak, bulgariarrak… Eta ezin ahaztu Xek taldekoak (lehen “Blackwater”) edota herrialdean zehar sakabanatutako tankera bereko hamarka mila mertzenarioak.

Talibanentzat “amerikarrak” dira horiek guztiak eta AEBetako Gobernua ikusten dute horien atzean. Baina hitz egin dezakegu estatubatuar administrazio bakar batez? Obamaren Gerrak liburuan, Bob Woodward kazetari amerikarrak bikain deskribatzen ditu Gobernu barruko desadostasunak Afganistango gerra dela-eta, tropen kopurutik erretiratze dataraino. Gauza jakina da “Washington” deitzen dugun entitate horren atzean makina bat talde eta azpi-talde daudela, hots, Estatu Departamentua, Pentagonoa, NSC (Nazio Segurtasun Kontseilua), CIA, FBI, NSA (Nazio Segurtasun Agentzia)… Bakoitza bere aurrekontu eta agenda propioekin.

Afganiar kazetari Davood Moradianek formula ulergarria erabiliz askatu du Asiar herrialdea lotzen duen korapiloa: “Afganistanen hiru matxinada mota daude: Quettakoa (talibanen buruzagi Omar mularena, Pakistango zerbitzu sekretuek babestua); Kabulgoa (Karzairen Gobernua) eta Washingtongoa”.

Eta aktore nagusion atzean Iran dator, talibanei lagunduz eta Karzai erosi nahian, aldi berean. Estatubatuarrei fronte guztietan min egitea da honen helburua.

Negoziatzeko irrikan

“Talibanekin negoziazioak abian dira”. Horixe Washington-Kabul binomioak berriki gehien errepikatu duen mezua.

“Borrokatzen ez duten talibanak baino ez dira negoziatzen ari”, dio Nangik. San Frantziskon (AEB) hogei urte eman ondoren, Herat jaioterrira bueltatu zen iaz. Eraikuntza negozio bat jarri nahi zuen martxan, baina etsita dago jada: “Badirudi Gobernuko funtzionario guztiak sobornatu behar ditudala nire enpresa ezartzeko. Eta zertarako inbertitu aurki hondoa joko duen herrialde batean?”, dio, Ameriketan ikasi duen ingeles bikainaz. “Kabulgo Gobernua gero eta ahulagoa da eta Koalizioko tropak joateko presiopean daude. Bestalde, Omar mulak argi utzi du beti, atzerriko tropak erretiratu arte ez dago negoziatzerik. Zergatik negoziatu nahiko lukete talibanek orain? Gerra irabazten ari dira-eta!”, gaineratu du.

Rashidek ere urte ugari eman ditu erbestean, Pakistanen, hain juxtu. Duela bost urte etxera bueltatu eta alfonbren denda bat ireki zuen Kabulen. Sasoi hobeak ezagutu ditu, baita okerragoak ere: “15 urte nituela aitarekin joan nintzen Hezkuntza Ministeriora, nire ikasketa agiriaren bila. Talibanak zeuden agintean eta bulegoetan ez zegoen ez mahairik, ez apalik, ez idazteko makinarik… Azkenean dokumentua sinatu behar zidan funtzionarioa aurkitu genuen, gela huts baten erdian zegoen, estufa baten alboan eserita. Sua bulegoko paper ofizialekin elikatzen ari zen”. Rashidek, jakina, ez zuen bere ikasketa agiria inoiz eskuratu.

Talibanak boterean zeudela, hiriek sufritu omen zuten gehien. Ministerioak eta Gobernuko bulegoak itxi zituzten eta herrialde osoko fabrikek porrot egin zuten; kaleko zaborra ez zen jasotzen eta argi-indarra, berogailu sistemak, klinikak… Dena desagertu zen. “Ez sinistunen” exekuzioak izan ezik, gainontzeko jarduera guztiak eten ziren Afganistanen.

“Gorroto ditut kanpoko tropak, ez zait gustatzen nire herria inbaditua ikustea. Baina azkarregi erretiratzekotan, talibanak erraz nagusituko dira eta erbestera jo beharko dugu berriz”. Rashiden “ezin zurekin bizi, ezta zu gabe ere” sentimendua oso zabalduta dago afganiarren artean.

Bitartean, AEBek iaztik bultzatutako estrategia berriari gogor eusten diote: bertako talde paramilitarrak sustatzea. Kandahar eskualdea dugu horren adibide garbiena. Nazioarteko kazeta medio handiek makina bat aldiz salatu dute presidentearen anaia den Wali Karzai bertako pastundarren talde armatuak finantzatzen ari dela, CIAren diruaz, hain juxtu. Berak ez du inoiz ukatu, eta CIArekin lan egiten duela maiz baieztatu du.

Gilles Dorronsoro adituak aspaldi ohartarazi zuen estrategia horrek dakarren arriskuaz. “Honelako talde ugari sortzen ari dira, baina kontrolaezin bilaka daitezke epe laburrean. Gainera, talibanen garaipena eragin zuen eskenatoki bera eraikitzen ari da Koalizioa Afganistanen”, azaldu du Zientzia Politikoetako irakasle ospetsuak, aurten argitaratu duen txostenean.

Zoroastro eta Avicenaren herria, Somaliaren antza hartzen ari da gaur. Bada, hamar urte betetzera doan gatazka hau gerra zibilaren atari bilakatu da dagoeneko. Gerrak erraz piztu daitezke Afganistanen, baina nekez irabazi.

Pastundarrak, gutxitutako gehiengoa

Azken populazio errolda 70eko hamarkadan egin bazen ere, egun 28 milioi afganiar daudela kalkulatzen da. Afganistan herrialde kultur anitza da; pastundarrak, tajikoak, uzbekiarrak, turkmeniarrak eta balutxeak bizi dira bertan. Pastundarrak herrialdeko ekialde eta hegoaldean dira nagusi eta biztanleria osoaren %60a osatzen dute.

Hala ere, eurenganako bazterketa salatu dute azken urteotan, Gobernuko postu gehienak, polizia eta armadatik ministerioetaraino, beste etniakoek hartu baitituzte. Hainbat sektorek “Iparreko Aliantzaren (talibanen kontrako mugimenduaren) itzala” sumatu dute Karzairen Gobernuan. Presidentea ei da, hain juxtu, kabineteko pastundar urrietako bat.


Elgetako lau odol-emaile saritu dituzte

Domekan urteroko ekitaldia egin zuen Gipuzkoako odol-emaileen elkarteak Elgetako Espaloia kafe antzokian.

Besteendako odola ematen dute eta musutruk. Horregatik, Gipuzkoako odol-emaileen elkarteak saritu egiten ditu behin odol ateraldi kopuru batera iritsi direnak. Elgetako odol-emaileen kasuan lau igo ziren domekan oholtza gainera oroigarria jasotzera; Isabel Richardek eta Ana Urtzelaik urrezko intsignia jaso zuten, eta Juan Ramon Irazabalek eta Eli Arantzabalek, berriz, zilarrezkoa.

Hurrengo ateraldia, azaroaren 25ean

Urtean bitan etortzen da sendagile taldea Elgetan odol ateraldiak egitera. Hurrengo hitzordua azaroaren 25erako egin dute. Udaletxean izango dira 18:00etatik 20:00etara. Herritar guztiak daude odola ematera gonbidatuta.


Karrikak kolorez beteta eta musika doinuz girotuta hasi dituzte Iturengo bestak

Haurrentzat puzgarriak eta kartsak gaur, 16:30era arte

Atzo hasi zituzten herriko bestak iturendarrek. Txupinazoa botata, trikitixa eta pandero doinuek hartu zituzten karrikak. Gaztetxoak buruhandietatik ihesi ibili ziren, plaza bazterrak irri algarez betez. Gazte eta helduak afarian bildu ziren eta ondotik, Beñat Mitxelenaren musika lagun, dantzarako tartea hartu zuten.

Gaur etxeko ttikientzako puzgarriak eta kartsak ez ezik, bazkaria izanen dute; arratsaldean, frontenis finala eta dantzariak. Herri-afariarekin eta dantzaldiarekin borobilduko dute eguna.


Globo aerostatikoa ekarriko dute larunbat honetan Iskibi kanpinera

Bezperan Bertsolari filma ikusteko aukera izanen da kanpinean

Iskibi kanpineko denboraldiak aurrera jarraitzen du eta hilabete honetarako ekitaldi bat baino gehiago prestatu dituzte. Urteko festen artean, gero eta indar haundiagoa hartzen ari den Euskal Jaia irailaren 23an izanen da eta honen inguruko xehetasunak hurrengo aldizkarian aipatuko ditugu. Hori baino lehen, ostiral honetan, irailak 7, Bertsolari filma eskainiko dute kanpinean, eta pelikularen zuzendaria den Asier Altuna ere gure herrian izanen da, filmaren ondotik edozein galderari erantzuteko prest. 22:30ean eskainiko dute.

Larunbatean, berriz, globo aerostatiko bat ekarriko dute kanpinera neska-mutikoak ibil daitezen. Azken bi urteetan ekarri ez badute ere, lehenagotik ekarri izan dute globoa kanpinera, umeen gozamenerako. Larunbat honetan, irailak 8, Iskibin globo aerostatiko batean ibiltzeko aukera izanen den laugarren aldia da. 17:00etatik aurrera paratuko dute martxan.


73 lagunek izena eman dute jada, Baxurde Kroserako

Gogoan izan, 350 lagunentzako lekua dago irailaren 22an ospatuko den herri lasterketan. Eta jada, izena emandako lasterkarien kopurua ehunera heltzeko bidean da. Donostialdeko, edota Urola-Kostako kirolariak dira gehienean, usurbildarrekin batera, Baxurde Kroserako apuntatu direnak. Goierri edota Bizkaia aldetik ere eman dute izena, www.kirolprobak.com atarian. Web orrialde honetan edota Oiardo Kiroldegira gerturatuta, bi bideok daude Baxurde Txiki Usurbilgo Triatloi Taldeko kideek antolatu duten ekimenean apuntatzeko. Aldez aurretik izena ematen dutenek 10 euro ordaindu beharko dituzte txip horiarekin. Edo egunean bertan, 15 euro. Izena ematearen baitan, asegurua izango du lasterkariak. Probaren erdian ur-hornidura, eta amaieran hamaiketakoa.

Aurten estreinakoz, bi ibilbide aukeran; 5,2 edo 10,75 kilometroko luzeerakoak. Honez gain, haurrentzako Baxurde Txiki lasterketa ere ospatuko da. Guztia, irailaren 22an, goizeko 11:00etatik aurrera, Mikel Laboa plazan.

Otorduak, mariskoa, kirolari ezagunen arropa...

Urtero moduan, parte hartzaileak ez dira esku hutsik etxeratuko. 10,75 kilometrotako ibilbidea osatu duten lehen hiru gizon eta emakumezkoentzako sariak egongo dira. Honez gain, parte hartzaile guztientzat oparia: poltsa serigrafiatua, sagardo botila 1, EtxeOndo galtzerdiak eta Fullgas etxeko gela.

Eta gero, zozketak, proban parte hartu duten guztien artean:

-Saltxipi jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Atxega jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Araeta jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Olarrondo jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Patri jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Artzabal jatetxean bi lagunentzat otordua.

-Viveros Bruño-k eskainitako 2 marisko otar.

-Arrospide banaketak eskeinitako kutixi lotea.

-Kirolari profesionalek sinaturiko arropa.


502.518 hauteslek bozkatu ahalko dute abenduaren 20an

Horietatik 478.390 Nafarroan eta Espainiako Estatuan bizi dira, 24.128 atzerriko herrialdeetan.

Espainiako datuei so, orotara, 35,5 milioi lagun dira eskubidearen jabe. 1,5 milioi pertsona lehenengo aldiz joan daitezke hautetsontzietara.

57.486 mahai paratuko dituzte, 22.951 herritan, 10.500 barrutitan banatuta, bai eta 36.217 sekziotan.


Donostia saria jaso du Costa-Gavrasek

Viktoria Eugenian iluntzean egindako ekitaldian jaso du ziinemagile greziar-frantziarrak Donostiako Zinemaldiaren saria.

«Zineman denbora guztian daude pasadizoak. Zer da errodaje bat film batean? Ezerezean mundu bat sortzea. Badugu gidoi bat, grabatzeko leku bat, eta esaten dugu: ‘Sor dezagun orain mundu txiki bat, mundu handiago baten barruan’. Uneoro dago tentsioa: argiek bere lekuan egon behar dute, kamera bakoitzak bere tokian, aktoreek pertsonaiaren psikologiaren barruan sartu behar dute... Eta hori dena garrantzitsua da. Gertatzen den-dena da garrantzitsua». Hogei pelikula inguru filmatu ditu Costa–Gavrasek gaur arteko bere ibilbidean, eta, modu batera zein bestera, zeharlerro batek gurutzatu ditu guztiak: auzi politikoak, gatazka sozialak, erdigunean jartzeak. Zinemaldiak haren «zinema konprometituari» aitortza egin nahi izan dio, hain zuzen, aurten. Hala, banatuko diren hiru Donostia sarietan aurrena jaso du zinemagileak gaur iluntzean, Viktoria Eugenia antzokian egindako galan. Saria banatzearekin batera, bere azken pelikula ikusi ahal izan da emanaldian: Adults in the Room, Giannis Varufakis Greziako Finantza ministro ohiak idatzita jaso zituen memorien egokitzapena. «Arrazoi asko tarteko», saria «hunkituta» jaso duela azaldu du arratsaldean egindako agerraldian: «Miresten ditudan beste lankide batzuek jaso izan dute aurretik, eta orain nik ere esan ahal izango dut sari bera jaso dudala».

Sortzez greziarra, 22 urterekin egin zuen Frantziara Costa-Gavrasek (Loutra-Iraias, Grezia, 1933). «Joan egin nintzen ez zegoelako etorkizunik gure belaunaldiarentzat. Eta begira orain ere: 5.000 gaztek alde egin dute lan bila», azaldu zuen. Frantzian, gazte lotu zen zinemagintzara, eta 1965ean zuzendu zuen bere lehen lan luzea: Compartiment tueurs. Lau urtera zuzendu zuen Z, bere lanen artean aupatu eta sarituenetako bat. Diputatu ezkertiar baten hilketa kontatu zuen filmean, eta arazoak ekarri zizkion sorterrian, atzo gogora ekarri zuenez: «Kendu egin zidaten Greziako herritartasuna. Baina berdin zitzaidan, zeren jadanik Frantzian nengoen. Grezian jaiotzen den biztanle bat greziarra da beti; hori ezin didate kendu».

Herrialde ugaritatik igaroz, historia hurbilean gori egon diren gaiak landu zituen hurrengo filmetan: Txekoslovakian izandako purga estalinistak (L’aveu, 1971), eta nazien okupaziopeko Frantzian gertatutako epaiketa ilun bat (Section Spéciale, 1975), besteak beste. 1981ean filmatu zuen Missing, Txileko estatu kolpean AEBen Gobernuak izan zuen parte hartzea azaleratu zuen lana. Egun halako film bat egitea posible litzatekeen galdetuta, bizkor eta irmo erantzun zuen zuzendariak: «Egun? Egun ez, ezingo genuke Missing egin, argi dago».

Estutasun errepikakor hori

Film berria Veneziako Zinemaldian estreinatu zuen abuztuan. Varufakisek idatzitako Adults in the Room: My Battle With Europe’s Deep Establishment memoria liburua du ardatz: nola saiatu zen Greziako gobernu berria zorra negoziatzen, Eurotaldearen austeritate politikari frenoa jartzen, eta nola bihurtu zen dena zirkulu itsu eta etsigarri bat. Hasiera batean, arazoak izan zituzten filmaren finantzazioa lortzeko, Michele Ray ekoizle eta zuzendariaren emazteak jende artetik gogora ekarri zuenez: «Pentsatzen genuen koprodukzio bat egitea Alemaniarekin, baina ezinezkoa izan zen. Orain, Veneziatik igaro ostean ere, ez du erosi filma, ukitzerik ere ez du nahi».

Alexandros Bourdoumis (Alexis Tsipras), Christos Loulis (Varufakis) eta Valeria Golino (Danae Stratou, Varufakisen emaztea) aktoreak ere izan ziren atzo Donostian. Hirurak greziarrak izanik, herrialdearen «gertuko historia» kontatzeko Costa-Gavrasek hartutako hautua goraipatu zuten. Loulis: «Saiatzen zarenean gauza batzuen inguruan hitz egiten, herrialde baten bizitza definitzen dutenak, hitzak ez dira nahikoa. Beti uzten duzu zerbait atzean, askotan mingarriena dena. Horregatik diot Costak lan bikaina egin duela liburu hau pantailaratzen, estutasun errepikakor hori erakusten».

«Azken ballet bat» ageri da filmaren amaieran, eta dena, gutxinaka, harantz joango balitz bezala dela aipatu zuen Golinok. Zuzendariak hartutako fikzioaren lizentziak nabarmendu zituen, hain justu: «Ez da film naturalista bat; tonua, musika, milaka lagun jatetxera agertzen direneko eszena... Hori gabe, gai hau ezinezkoa litzateke film bat egiteko, eta agertzen den jendea bizirik dago, gainera. Baina hori du zinemak; gertakari hutsak, kazetarientzat».

Varufakisen liburua atalez atal jaso zuen zuzendariak, eta berehala heldu zion filmaren asmoari. Bere erara lan egiteko «askatasun osoa» izan duela aipatu zuen, betiere, fede guztia jarrita liburuan jasotakoen egiazkotasunean: «Varufakisek oso ondo ulertu zuen Eurotaldean esaten den ezer ez dela idatziz jasotzen; egun batean kontu bat esan daitekeela, eta hurrengoan oso bestelako bat. Grabazioen parte batean erakutsi zidan behin. Pertsona ausarta da, baina ez da heroi bat. Ez dugu heroirik behar, baina bai erresistentzia egiten dakiten pertsonak».


Denboraldiko aurreneko bola tiraldia gaur Usurbilen

GAUR hasiko da bola txapelketa, eta Hernaniko hiru taldek hartuko dute parte. Taldeak dira Elur Txori, CD Hernani eta Ur Mia. Denboraldiko aurreneko tiraldia izango da, eta Usurbilen jokatuko da. Tiraldi bakoitzean, talde bakoitzeko sei bolarik hartuko dute parte. Datorren astean, bigarren tiraldia, Legazpin izango da.


Euskarazko liburuak trukatzera!

Euskarazko liburuen truke azoka antolatu du Jardunek 25 eta 26rako. San Martin plazako arkupetan egingo dute azoka. Halere, aurretik, liburuen bilketa egingo dute Jardunek Errotalde jauregian duen egoitzan. Bilketa hori, azaroaren 7tik 24ra bitartean egingo dute.

Heldu, gazte zein haurren euskarazko liburuak aldatzeko "aukera paregabea izango da" Jardunetik adierazi dutenez. Egitasmoaren helburu nagusia da "euskal irakurketa suspertzea da, liburuen berrerabilpena bultzatuz".

Zela egin?

Behar ez dituzten eta egoera onean dauden liburuak Jardunek Kultura etxean duen egoitzara ekartzea eskatzen zaie interesa dutenei. Horretarako, datorren astelehenetik, hilak 7, azaroaren 24ra arteko epea dute.

Liburuak sailkatu egingo dira adinaren arabera (haur, gazte eta heldu) eta liburu bakoitzeko txartel bat emango zaie ekarri dutenei. Ondoren, txartel bakoitza sailkapen bereko edozein liburugatik trukatu ahal izango da.

Baldintzak

Honako baldintza hauek bete beharko dituzte liburua trukatu nahi dutenek:

Egoera onean eta osorik egon behar dira.

Bildumak, kopurua edozein izanda ere, txartel bakar baten truke aldatuko dira.

Liburuak euskarazkoak izan behar dute (haur, gazte zein helduen liburuak).

Ez dira onartuko sexu bereizketarik edo indarkeriaren aldeko jarrerarik erakusten dituzten liburuak.

Egutegia eta ordua

Liburuak jasotzeko: azaroaren 7tik 24ra, astelehenetik egubakoitzera arte: Jardunen egoitzan, Errotalde jauregian. 09:00-13:00 eta 15:00-19:00. Egubakoitzetan, 18:00ra arte.

Truke azoka: azaroaren 25ean eta 26an. Egubakoitzean, 18:00-20:00; zapatuan, 11:00-13:00. Bi egunetan, San Martin plazan, udaletxeko arkupetan.

Informazio gehiagorako: Jardun euskara elkartea, Kultura saila. 943 76 36 61 edo jardunkultura@topagunea.com.


Levantetik garaipen potoloa lortuta itzuli da Magna Gurpea

Talde berdeak 1 eta 7 hartu zuen menpean Levante

Levanteren kontra aritu zen ostiralean Magna Gurpea Xota. Talde berdeak lehen uneetatik izan zuen zortea bere alde. Lehendabiziko 8 minututan hiru goleko errenta lortu zuten Imanol Arregiren mutilek, Kikok, bere atean, Eseverrik eta Dani Saldisek sartutako golei esker. Handik bi minutura laugarrena sartu zuen Jesulitok eta horrela iritsi ziren atsedenaldira. Bigarren zatian Levantek hartu zuen jokoaren ardura; atezain-jokalari formularekin aritu zen Levante, eta azkenean 1 eta 4 hurbiltzea lortu zuen. Baina Rafa Usinek, Araçak eta Pablo Ibarrak Magna Gurpearen gol festa borobildu zuten eta azkenean 1 eta 7 irabazita itzuli zen talde berdea Levantetik.

Sailkapen orokorrean Movistar Team da liderra (21 puntu). Magna Gurpea Xota 7.a da. Asteburuan 7. Jardunaldia dago jokoan eta Magna Gurpeak larunbatean jokatuko du, 18:30ean, 11 punturekin sailkapenean bosgarrena den DLink Zaragoza taldearen kontra, Iruñeko Anaitasuna pabilioian. Ea Levanteren kontrako garaipenak konfiantza eman eta postuetan gora egiteko aukera duen talde berdeak.


Olatz Carro atxilotu zuen larunbatean Ertzaintzak Murgian

Larunbatean Gasteizen 150 gaztek Haika-Segiren alde egindako agerraldiaren ostean, Ertzaintzak bi lagun atxilotu zituen eta ondoren aske utzi


Dotrina

Biktimen kontrakotzat jo dute Estrasburgok emandako erabakia; ozpina botatzea, biktimen zaurian. Baina biktimen kontrakoa dena da legeak manipulatzea; injustizia praktikatzea justiziaren izenean; zernahi baliatzea, batez ere biktimen samin biluzia, hauteskundeak irabazteko xedez.

Alarma handiko testuinguru sozial latz baten baitan sortu zen legea eta dotrina deitu zioten. Hala deitzen segitzen dute. Esan nahiko du zerbait: biktimak babesteko aitzakian, legea bihurritu eta dotrinatzearen gasolina bota zuten giro sozialaren sutan.

Inoren samina babesteko bidea ez da mendekua. Izatez, legeak ez omen du zerikusirik mendekuarekin, horregatik omen da itsu. Behingoagatik, legearen itsutasunak argi egin du eta erakutsi du biktimen saminak ez duela kolorerik: alde bateko zein besteko biktimen samin kolore bakarra areagotu izanak erantzule konkretuak ditu. Ez daude Estrasburgon.


Hiruhilekoaren azterketa ona

Europan aritzeko aukera jokoan dela, Sanchez Pizjuan zelai gaiztoan jokatuko du gaur Athleticek

Futbolean ez dago ohitura handirik atzera begiratzeko. Asko jota, azken emaitzari erreparatzen zaio. Bada, Athleticek galdu egin zuen jokatutako azken norgehiagoka, Balaidosen, Celtaren kontra. Joan den larunbatean. Asteburua izan arren, ez zen izan ligako partida. Espainiako Kopakoa zen. Beraz, erregulartasunaren txapelketako azken erreferentzia duela hamabost egunekoa da. Athleticek balentria handia egin zuen Bartzelona mendean hartuta. Hala ere, aspaldi gertatu zela dirudi. Kontua da garaipen hark Txapeldunen Ligako postuetan sartzeko balio izan ziola taldeari; bere ligako lehena da egun Athletic. Hori da albiste ona. Txarra, berriz, oraindik ez dela amaitu lehen itzulia ere.

Athleticek sarri erakutsi du neurketa bakar batera edo bira erabakitzen diren lehiaketetan lehiakorra dela. Baina maila ona luzaroan ematea eskatzen duen txapelketan ez da horren fidagarria izan. Athletic ez da sailkatzen urtero-urtero Europarako. Hortaz, Valverde zuhurtziaz jarduten da Txapeldunen Ligarako hautagaiak ote diren galdetzen diotenean. «Taldeak jarraitutasuna lortzen badu, helburutzat har genezake laugarren postua, baina itxaron egin behar dugu oraindik».

Giro beroa harmailetan

Talde baten sendotasuna neurtzeko gauza asko hartu behar dira kontuan: golak sartzeko gaitasuna, defentsako lan ona, etxeko partidetan zaleen laguntza baliatzeko gaitasuna, txarto jokatutako neurketetan puntuak irabazteko ahalmena, aurkari zuzenen zelaian lehiakor agertzea... Onak diren taldeek ia edozein zelaitan dute puntuak irabazteko gaitasuna. Eta zelai gaitza da Sanchez Pizjuan. Batetik, azken hamarkadan talde ona izan duelako Sevillak. Eta, gainera, jarraitzaileak oso beroak direlako. Onerako zein txarrerako. «Normalena da denboraldi bukaeran Sevilla Europarako txartela eskuratzeko lehian egotea. Taldea asko aldatu dute, baina apurka-apurka egonkortzen ari dira». Ivan Rakitic kapitain eta izarraren hutsunea izango du Sevillak. Athleticen, berriz, jokatzeko moduan daude Laporte eta Iturraspe.


«Ez da irabaztea bakarrik, niretzat irabazteak baino gehiago balio du gozatzeak»

Iaz finalean egon zen Ioritz Egiruren tolosarra, eta txapelik gabe geratu zen. Larunbatean, bigarren aukera izango du.

Finalerdietako partidan asko sufritu zenuela ikusi genuen.

Bai. Irabaztea lortu genuen, eta finalera pasatzea, baina jokatutako partidarekin ez nintzen batere gustura geratu. Ea hurrengoa hobeto ateratzen den eta gehiago gozatzen dugun. Azkenean, hemen gozatzera atera behar dela uste dut. Ez da irabaztea bakarrik, niretzat irabazteak baino gehiago balio du gozatzeak.

Otaduirekin ari zara jokatzen. Zuretzat atzelari ezinhobea dela ematen du.

Bikote batek jokatu bakarrik ez du egin behar, elkar animatzen ere jakin beharra dago. Otadouik asko laguntzen dit. Askotan partidatik erraz ateratzen naiz, eta horretan asko laguntzen dit; berriro zentratzen, tantoa ahazten laguntzen eta nola jokatu behar dudan esaten. Horrek asko balio du.

Lehendik ezagutzen al zineten?

Aurka dezentetan jokatu dugu, baina elkarrekin ez. Hala eta guztiz ere, aldageletan beti izan dugu feeling ona. Martijarekin hasi nintzen txapelketa jokatzen, baina asteburuan debutatu zuen eta bere ordez jarri zidaten Otadui. Egia esan, oso gustura nago.

Final honek zer esanahi dauka zuretzat?

Herriko txapelketa bat da, eta alde horretatik oso gustura nago. Txapelketa polita da, maila dezentekoa. Ea azken partidan baino gehiago gozatzen dugun.

Gozatzea aipatzen duzu behin eta berriz. Zer da gozatzea zuretzat?

Nire buruarekin eta egiten ditudan jokaldiekin gustura sentitzea. Nahiz eta partida galdu, nire buruari ondo jokatu dudala esatea, eta horrekin gustura egotea.

Txapelketaren maila aipatu duzu lehen. Parte hartzea ikusita, hori agerian geratu da urte hauetan.

Iazko eliteko bi finalistak debuta egin dute. Promesetan Elordik jokatu zuen, eta honek duela gutxi egin du jauzia. Martija lehen aipatu dugu. Izen horien artean egoteagatik, eta lagunen eta familiaren aurrean jokatzeagatik, txapelketa berezia da.

Presiorik sentitzen al duzu?

Ez, presiorik ez. Jende gehiago etorriko da finalera, eta horrek urduritasun puntu hori sortuko dit, baina presiorik ez.


Ezin astindu

Zaila egin zait aste honetan koronabirusari ihes egitea. Ziurrenen, zuri zeuri ere gauza bera pasatu zaizu. Nik ez dut lortu. Izaki nano batek etxeratu gaitu denok, milioika munduan, eta izua, edota graduazio ezberdineko enparauren bat, barreiatu zaigu, onartzen ez badugu ere. Beldur kolektiboak haizatu ditu, eta pare bat bakan ere bai. Etxeratze derrigortuan nagoenetik desorduetan zegoen isiltasun maitatua desagertu da nire bizitzatik, eta etxe ingurutik. Beti dago; ahots bat, doinu bat, garrasi bat, zarata bat, finean. Eskumakoek ume asko dituztela jabetu naiz; eta azpiko bikotea etengabeko eztabaidan bizi da. Norberaren intimotasunak urradura txikia izan du, baina hau gutxienekoa da, jakina. Bizi naizen inguruko etxeetan bizilagunak daudela deskubritu dut, ohiko egunerokotasunak urruntze agindua ezartzen du gure artean baina orain badakigu hor beste bat dagoela. Albistegietan gai bakarra dago, eta albisteen bazka irensteko joera duen honi, honezkero, enpagua ematen dio gehiegizko jarioak. Ez dut honekin ukatu nahi bizi dugunaren larritasuna, baina informazio gaindosi honek beste albisteen bilatze etengabera bultzatu nau, eta sekula santan pentsatuko ez nuenetara ere bai. Hala eta guztiz ere, hau lan gaitza izan da. Munduaren zati bat gelditu du birus honek, baina gauzak gertatzen dira oraindik ere. Esaterako, azken asteotan Adam Castillejo izenak izan behar zuen albiste luzea, soka dakarren horretarikoa. Venezuelarra da, eta hogeita hamar hilabete daramatza erretrobiralak hartu gabe. Hau, berez, ez da albiste. Garrantzitsuena da GIB birusa zuela eta 30 hilabete direla birusaren zantzurik ez duela. Alegia, sendatu egin dela. Bigarren pertsona da 2011n Timothy Brown osatu zenetik. Juan Carlos Borboikoaren diru lohiak edota bizimodu hobeagoaren bila Europara etortzen jarraitzen duten etorkinak ahaztu ditugu.

Beldur handiagoa dugu agendan.


Atzo jaso zuen Arrate Egañak XXIX. Lizardi saria

Atzo jaso zuen Arrate Egaña XXIX. Lizardi saria. Bertan izan ziren Haritz Solupe Foru Aldundiko Kultura Sustapeneko eta Hedapeneko zuzendaria, Zarauzko alkate Jon Urien, Euskara zinegotzi Imanol Lasa eta Jesus Mari Olaizola Txiliku epaimahaikidea. Errenteriarraren Giltza lana izan da epaimahaiaren arabera aurtengo ediziora aurkeztu dituzten hamaika lanen artean onena. Jesus Mari Olaizola Txiliku epaimahaikideak adierazi zuenez, lanaren oinarri sendoetariko bat “uneoro sorpresa” eskaintzen duela da. Hori dela eta, Egañak 3.700 euroko saria jaso du, eta haren lanaren 2.500 ale argitaratuko dira, Zarauzko ikastetxeetan banatzeko.

Idazleak Lizardi saria jaso izana haren ibilbidean “zedarria” dela nabarmendu zuen.