Langileen eskubideak aldarrikatuko dituzte bihar, ez ohiko moduan

Bihar Maiatzaren Lehena da, Langileen Eguna. Mobilizazioren protesta joko-eremua kalea izan ohi da, baina salbuespenezko egoera dela eta, beste deialdi batzuk egin dituzte gehiengo sindikala osatzen duten sindikatuek (ELA, LAB, ESK, Steilas, Hiru eta Etxalde).

Logo bat propio sortu dute Maiatzaren Lehenerako, eta marrazki hori leiho eta balkoietan jartzeko deia luzatu dute. Horrez gain, LABek autoen karabana egingo du Pasai Antxoko Luzuriaga aparkalekutik abiatuta. Internet bidez egunarekin zerikusia duen hainbat eduki zabalduko du. ESK-k hitzaldi bat egingo du. Honakoa da egitaraua:

ELA

12:00etan. Mitxel Lakuntza idazkari nagusiaren agerraldia, sare sozialen bitartez.

ESK

12:00etan. Solasaldia: Konfinamenduan bizitza ereiten. Hizlariak Helena Maleno, Jule Goikoetxea, Mikel Oar-Arteta eta Maitane Arnoso. Dinamizatzailea: Virginia Enebral. ESKren sare sozialetan ikusteko aukera egongo da.

LAB

10:00etan. Mobilizazioa autoetan. Oarsoaldean, Pasai Antxoko Luzuriagako aparkalekutik aterako da. Etxean geratzen direnei txalo egitera deitu diete, karabana pasatu ahala.

11:30ean: Streaming bidezko emisioaren hasiera: Hokoke dokumentala. LABen sare sozialetan ikusteko aukera egongo da.

12:30ean: Ekitaldi nagusia: nazioartetik agurra eta LABen mezua.

16:30ean: Hotel explotación dokumentala.

17:30ean: Zaintza lanei buruzko solasaldia,

18:30ean: Shock Doktrina dokumentala.

19:45ean: Eguna bukatzeko, mundua aldatu duten langileei txalo zaparrada eskainiko diete.


Bertsoa, domino jolasarekin

Bertsozale Elkartearen 25 urteak gogoan hartuta ospatuko dute Bertso Eguna, Donostian.


Pardo eta De la Bella Realeko jokalari, 2018ra arte

Ordu gutxian berritu dute kontratua biek talde txuri urdinarekin.

Atzo sinatu zuen kontratua Alberto De la Bellak, eta gaur Ruben Pardok, Realak ohar bidez jakinarazi duenez. 2016ra arteko kontratua zuen Pardok, eta 2018ko ekainaren 30 bitartekoa du hemendik aurrera. Beste talde batzuek "gertutik" jarraitu dute Pardo, eta motzean lotu nahi izan du talde txuri urdinak.

De la Bella harrobian sortu ez eta elastiko txuri-urdina jantzita gehien iraungo duen jokalarietako bat izango da ezker hegalekoa, gauzak ondo bederatzi denboraldi egingo baititu Realari lotuta. «Luxu hutsa da Realean jarraitzea. Oso pozik nago Donostian, erabat hiritartuta. Dena da zoragarria». Kataluniarra 2009-2010ko sasoian heldu zen Realera, eta, une bat nabarmendu behar balu, taldeak Lehen Mailako igoera lortu zuenekoa aipatuko luke. «Txapeldunen Liga jokatzea ere ederra izan da, errepikatzeko modukoa».

Orain, halere, burua etziko derbian du. Ez beste inon. «Athletic garai onean dago, eta eurei festa zapuzten saiatuko gara». Irabazteko duen guztia emango dutela dio. «Seigarren postua azkar bermatu behar dugu».


San Prudentzioak etxean gozatzeko egitaraua eskainiko du Abadiñoko Udalak

Herritarren parte hartzea sustatu asmoz, beraien proposamenak bidaltzeko deia egin diete udal taldetik.

Apirilaren 19ra arteko epea zabaldu du Abadiñoko Udalak jaietarako proposamenak bidaltzeko. "Udala aztertzen dabil egitarauko ekitaldiren bat mantendu daitekeen, adibidez txupin jaurtiketa edota paella lehiaketa (epaimahaikideei argazki bidez erakutsiko litzaizkieke paellak)" azaldu du Carmen Marko Ekitaldi eta aisialdi arloko zinegotziak. Proposamenak 688699361 telefono zenbakira bidali daitezke whatsapp bidez, edota gobernantza@abadiano.eus helbide elektronikora. "Proposamenak bateragarriak izan behar dira bizi dugun alarma egoerarekin" azaldu du ohar berean Ana Gomez Gobernantza eta herritarren partaidetza arloko zinegotziak.


Tailer eta ikastaro ezberdinak ostegunero

Ikasturte bukaera honetarako, Txatxilipurdi elkarteak askotariko tailerrak antolatu ditu Arrasateko gaztetxoko ezberdinetan: hankapalo ikastaroa, marrazketa artistiko tailerra eta gitarra ikastaroa. Gazteei zuzendutako ikastaro hauek doakoak eta ostegunero izango dira.

Arrasateko gazteek maiatzaren 3tik aurrera, kurtso eta tailer ezberdinak egiteko aukera izango dute. Esaterako, Musakolako gaztetxokoan hankapalotan ibiltzen ikasteko aukera izango dute. Bertan hankapalo ezberdinak, materiala, jantziak... egongo dira eta Etor Larrañaga adituak bideratuko ditu gerturatzen diren gazteak.

Bestalde, egun bererako, maiatzak 3, San Andreseko gaztetxokoan beste tailer berri bat antolatu du Txatxilipurdi Elkarteak, marrazketa artistiko tailerra, hain zuzen ere. Hurbildutako gazteek komikiak marraztu, marrazki bereziak egin eta material ezberdinak probatu ahal izango dituzte. Kasu honetan, Andoni Iñurritegi izango da tailerra bideratuko duen arduraduna, baina plazak mugatuak izango dira.

Eta azkenik, orain arte San Andresen martxan egon den gitarra ikastaroak Erguineko gaztetxokoan izango du jarraipena. Bertan, ostegunero, ekainaren 3tik aurrera, Olatz Urkiarekin gitarrarekin lehen soinuak ateratzeko aukera izango dute gazteek. Hemen ere izenematea doakoa da eta plaza mugatuak izango dira.

Informazio gehiago eskatu edo izena emateko gaztetxokoetara hurbildu edo Txatxilipurdi elkartera (943 79 54 46) deitu daiteke.


«Absurdoak du gure berezitasuna egin»

Seriotasunaren estaldura arraileriaz pintatu du, munduaren zaila sosegatzeko. Euskaratik eta euskaraz, plazari herri kultura ematen aritzen zaio; antzerkia, kantua, dantza edo kazetaritzaren bidez. Euskara mehatzen utzi gabe, erreferentziak sortuz.

Bide urratzaile, Gillom Irigoienek (Ainhize-Monjolose, Baxenabarre, 1959) plazari euskaratik eta euskaraz sorturiko artea ekarri dio, antzerkia eta kantua dela medio; garbizalekeriak eta katolizismoak oraindik gogor jotzen zuten garaian. Euskal Telebistako pantailatik harago, erreferentzialtasunak arranguraturik, herri kultura umorez zentratzea izan du ibilbide osoko ariketa, seriotasunaren gainazala urratuz. Dantza eta kantua eskoletako kaioletatik karrikei errendatu dizkie. 1984-1990 artean idatzi zituen zortzi antzerki testu bilduak ditu Garazin antzerki 1 liburuan (Maiatz, 2019). Hiriburun iaz eman zen Andere serora pastoralaren idazleetako bat ere bada.

Laborarien semea, kazetari.

Laborantzatik ihes egin nahi nuen. Ukan dut komunikaziorako grina, beharbada arazoak nituelako komunikatzeko; beti galdera bat nuen: zer solas ekarri? Askotan joaten zara eskas duzun horren bila.

Antzerki bainuan sortu zinen.

Izugarriko bultan zen euskal antzerkia: Xirristi Mirristi, Bordaxuri... Xantzaz biziki goizik ezagutu dugu antzerkia Hiruak Bat taldeari esker. Ibili gara sabaiez-sabai Gamarte, Lakarra eta Ainhizen, [Piarres] Larzabal, [Daniel] Landart eta [Telesforo] Monzonen antzerkiak ikusten. Azkena eman zutelarik, Landarten Bai ala ez, gelatik arrunt berotua atera nintzen abertzaletasunari buruz. Obra guziak aski seriosak ziren, tonua aldarrikatzailea...

So egilea arizale bilakatu zen.

Ainhizeko besta komitean sartu nintzen irri-besta kontzeptua asmatu zutelarik, eta, hortik, irri-gauak, zeinetan istorio irrigarrien kontalariak gomitatzen baitzituzten, adibidez, Beñat Galtxetaburu, Mattin Zabaltzagarai edo Rene Harluxet adiskidea. Hala, batetik, baziren Hiruak Bat eta orduko antzerki moldea; eta, bestetik, ziklo baten bukaerara heldu zen irri-gaua gazteri ederrarekin. Armadan enoatzen nintzenez, izkiriatzen hasi nintzen. Orduan, plana nahi bezala atera zitzaigun 800 ahari obrarekin: nik idaztea, guk muntatzea eta EATBren [Euskal Antzerki Taldeen Biltzarra] Monzon sariari esker, Hiruak Bat arra-muntatzea, 1984an.

Euskaltasuna berpizteko grina aipatzen duzu hitzaurrean.

Antzerkiak ematen zuen aukera herriko gazteak biltzeko euskal proiektu batean; funtsean, euskararen inguruan zentratzeko. Izan ere, gure erreferentziak ziren Roland Magdane eta holako.

Ondoko urtean ere idatzi zenuen: Eskalapuñak.

Beldur nintzen pieza horrekin: tonua aski bordelikoa baita. Antton Lukuk dio libertimendu bat iduri duela; harrigarria, ez bainuen sekula libertimendurik ikusi. Baina, giro horretan ginen etxean ere: edozein gai irri-iturri zen. Anitz lagundu nau Pilote komikia irakurtzeak, plano bat baino gehiago zituelako, gaian beti serios egon gabe. Libertimendua euskal giroaren adierazlea da.

«Arraileria laster bilakatuko zen taldearen identitate marka», dio Lukuk.

Bazen eztabaida: gorputz adierazpenak behar zuela antzerkia salbatu, bazela aski diskurtsoekin... Baina gu ez ginen batere horretan: denak behar baitu izan antzerkiaren zerbitzuko: testuak, gorputz adierazpenak, apainketak... irria garrantzitsua zitzaigun, zeren eta mundu honen absurdotasunak agertzen baitira. Bai eta euskara ere. Absurdoak du gure berezitasuna egin.

Bideak anitz ireki ditu Lukuk. Euskal kulturaz liburuan ene baitan bermatu du herri kulturan egotea. Sentitzen genituen gauza batzuei definizioa ezarri die. Izan ere, beste kulturak zenbat kalkatzen ditugun, ez baikara gurean zentratzen, ezezagutzaren eta gurean ez aski murgiltzearen ondorioz.

Kulturbitasunean gaude: baten bila joan behar gara, bestea, ordea, deitu gabe ere heldu zaizu. Gure historia ez dugu izkiriatua, eta gure hizkuntzaz ere.

«Herritik herriaz eta euskaratik euskaraz izaiteko xedea, baliatuz euskal erreferentziak eta euskararen muina», idatzi duzu Hamar manamenduak antzerkiaren sar hitzan.

Euskal erreferentziena kezka zitzaigun: itzulpenak baitziren egiten zirenak. Baina horrek ez ninduen gustuan uzten. Erreferentzia garrantzitsua niretzat euskara bera da. Zazpi urtez sei antzerki eman ditugu.

Mundu zaharraren gainbehera bizi izan dugu: ez gara ikastolatik pasatu, euskarari buruz gauza guti jakin dugu, ikasi duguna guhaurren ber izan da, ahal bezala. Euskal kulturari buruz libertimenduak galduak ziren, bertsolariak Alkhat eta Ezponda bakarrik ziren... Ahal bezala harrapatu dugu euskal kultura. Uste dut euskarak berekin dakarrela pentsaera bat, gure historia ere islatzen du. Bilaketa bat izan da; zer baliatu erreferentzia gisa? Ez da erraz. Eman dezagun Itsasun eman berri duten kabalkada ederrean euskal erreferentziak baziren, baina jendeak gehiago irri egiten du putain! erratean.

Ikuslea eta arizalea: txanpon beraren bi aldeak?

Herri antzerkia dugu egin, ez gara ari izan antzerkizaleentzat. Oraingo profesionalismoak hori dakar: mundua zatitzen dela musikazale, antzerkizale eta abarren artean. Enetzat, dena bat da, arte guziak. Plaza da garrantzitsua, herri-kultura. Zer da kulturaren esentzia? Enetzat bakoitzak dugun arte parte hori —izan ttipi, handi edo ezagutzen ez duguna— gure bizian eta ahal den moduan garatzea eta bizitzea. Pastoralak hori ematen du: ttipia zarelarik aingeru zara, gero satan, gero sujet, eta azkenik artzain. Hori gizonen kasuan, barkatu. Herri kultura hori da enetzat, lauhazkatzea euskararen eta Euskal Herriaren garapena, baina modu dibertigarrian. Garai hartan aldarrikapen abertzalea beti serioa zen, garai zailak hala eskatzen zuelako. Ez da beti irri egiten ahal, baina baziren beste leku ttipi batzuk ere non hori ere sartzen ahal zen.

Umorea beti ez.

Ez. Pastoralarekin ikasi dut biekin jolasten: bi hil kantu idatzi baititut, eta loriatu naiz. Hunkigarriak egin behar dira. Hiriburukoan jendeak negarrez bukatu zuen. Uste dut irri egiteak sosegua ekartzen duela; hori Benito Lertxundiri ikasi diot ez dela zoriona garrantzitsua, iheskorra baita; gainera, gero tristura bider bi dakarrelako, sosegua da inportanteena. Umoreak distantzia dakar.

Ez ote da umorea sortzeko zailena den aspektua?

Beharbada, guretzat ez, beste gisako emozioak sortzeko ez garelako gai. Gure garaian, euskarak garbia behar zuen. Alkhat eta Ezponda gure idoloak horrela heziak izan ziren: frantseskeriarik sartu gabe; hobe zen nehork ulertuko ez zuen hitz bat sartzea, erdaretatik hartu baino. Guretzat, hori ez zen pobretze bat, alderantziz baino, ez baita hizkuntza garbirik. Lan handia egin bazuen ere, berriki irakurri dut Lafitten artikulu bat zeinean baitzioen kantu lizun guziak baztertu zituela, bat kenduta. Umorea ez da baitezpada lizunkeria, baina egia da bihurgune bat izan zela.

Hiztun osoa zara.

Konfesatuko dizut oso euskara txarra dudala, galtzekotan egon naiz eskola hastearekin. Kantuaren medioz begiratu dut. Hor ere, eskas duzunaren bila zoaz.

Zerk egin du berreskurapena?

Bai ala ez ikusteak. Eta, kantuak. Anaiekin hasi ginen. Idazteak ere; izkiriatzen baituzu finkatzeko, eta izkiriatzeak finkatzen dizu, elkar elikatzen dira, hori Mattin anaiak idatzi du.

Irus, lanari nik diot mus! Plazaz plaza, Irigoien anaiak erreferentzia bilakatu zarete.

Frantxoa da urrundik gure arteko kantari hoberena. Gure erreferentziak [Eñaut] Etxamendi eta [Eñaut] Larralde ziren. Gero, haustura bat izan zelarik hasi ginen gu. Lehenik kantu zaharrak kantatuz, eta gero guhaurrenak sortuz, aski fite erori ginen guhaurren eskualderat: irrirat. Jendea horren beha zen. Maite nuen kantua, anaiarekin bi bozetan aritzea. Irulegiko Irratia gure kantu sorkuntzen baflea zen. Gure erreferentziak Renaud ziren, baina baita ere Xabier Lete eta bertsolariak.

Zeure burua alfabetatu zenuen. gero.

Euskal Ikasketetan ikasi nuen, lehen urteak ziren. Begirale jarri nintzen lanean, eta, ber denboran, enetzako urrats inportantea egin nuen: Radio Adour Navarre irrati librean hasi nintzen. Ni gaur hemen baldin banaiz, ordukoari esker izan da. Bertan ari ziren Alexandre de la Cerda eta Bernadette Argain ere. Berantago, France Bleu Pays Basque irratian sartu, eta, ondotik, EITBn hasi nintzen, 1993an.

Tokikoa baino harago, EITB.

Esatari gisa aritu nintzen, Iparraldea ulertu nahi nuelako lehen-lehenik. Hastapenean ez zuten ulertzen nola Iparraldeko gauzetan irmo gelditzen nintzen. Denborarekin leundu da gaizki-ulertu hori. Bertsolaritzak ere lagundu du horretan: euskara finkatzen. Ene xedea lekuko gauzak egitea da, baina bistan dena, ikuspuntu nazionaletik.

Baionan Kantuz horren lekuko.

Suertea dugu Baionan sorturikoaren eredu hartu dutela besteetan ere, Donostian konparazione. Hilabetean behin ateratzen ginen karrikarat kantatzera, kantu eskoletatik at. Ikastolako gurasook genuen hori abiatu.

Dantzarekin egin zenuten gisa berean.

Dantzazpi, bai. Duela kasik 30 urte, mutxikoak berreskuratzen ziren dantza eskoletan, guk karrikarat atera genituen.

Hiru zitxun ikusgarria, zer da: Hiruak Bat hiru?

Gamarte Uharte aitzineko plaza horretan Lakarra, Ainhize eta Gamarteko herritarrak berriz ikustea hunkigarria izan da. Gazteria dantzan ikusi dudalarik, oroitu naiz haien aitatxiak ere ikusirik, orduan amatxiak ez baitziren ari. Garrantzitsuena hiru herrietako jendeentzako da, sortu baita bizi sozial berri bat, ez baita halakorik gehiago, hori da arrangura nagusia. Eta euskaraz egin dute dena. Norberaren parte hartzea da garrantzitsua. Pastoralean idatzi nuen: «lehen zuen artean ginen; orain zuen aitzinean koblaka, pastoralean baikaude, aktore-publiko aldizka»; batean zu zara ari eta bestean zu zara so egile, dena bat da. Oroitzen naiz lehen libertimenduan, Donibane Garazin: Xibandiarrak dantza konplikatuaren urratsen egilea tronpatu zela, baina izan ziren publikotik hiru laguntzaile. Hori da enetako herri kultura.


Hizkuntza politikaren eskumena HELEParentzat nahi dute eragileek

Euskal Konfederazioak bide orri bat aurkeztuko dio elkargoa egituratzen ari den gidaritza batzordeari. 2050ean biztanleen %30 euskal hiztun izatera heltzea jarri du helburu.


Errusian 44 pertsona hil dira gutxienez hegazkin istripu batean

Lur hartzera zihoanean gertatu da ezbeharra, lehen datuen arabera, behe lainoak eraginda.

Gutxienez 44 lagun hil dira bart Errusian, Tupolev 134 hegazkin batek Petrozavodsk hiriko aeroportuan lur hartzera zihoala istripua izan duenean. Rusair konpainiaren hegazkina zen eta gauerdian gertatu da ezbeharra. Hegazkinean 52 lagun zihoazen, eta hildakoez gain, beste zortzi lagunak zauritu egin dira, horietatik zazpi oso larri daude.

Moskukok Domodedovo aeroportuan aireratu zen hegazkina, ordu eta erdi lehenago. Lehen datuen arabera behe lainoak eragin du istripua. Jakinarazi dutenez, lur hartzeko pistara iristeko 700 metro falta zirenean erori zen hegazkina. Errusiako Larrialdietarako ministro Irina Adrianovak adierazi duenez, gutxigatik ez zen erori hegazkina etxe multzo baten aurka.


'Google bonba' baten biktima izan da Sarkozy

Erabiltzaileek "trou du cul" (ipurtzuloa) bilatzen zutenean, Googlek Frantziako presidentearen Facebookeko kontu ofiziala eskaintzen zuen lehen emaitzatzat.

Erabiltzaileek hitz jakin batzuk Googlen bilatzen dituztenean, bilatzaileak webgune batzuk lehen postuetan jartzeari deitzen zaio "Google bonba".

Googlek emandako azalpenen arabera, hainbat webmasterrek (Interneteko zerbitzariak) "ipurtzulo" hitza Nicolas Sarkozy agintariaren Facebookeko kontu ofizialarekin estekatzeko, eta horrela, "eskaera horrekin lotutako emaitzak igo egin zituzten".

Dena den, lehenago ere izan da Sarkozy horrelako iseka baten biktima. 2009ko uztailean presidentearen hauteskundeetako webgune ofiziala lehen emaitzen artean azaltzen zen erabiltzaileak bilatzailean "trou du cul du web" jartzen zuen bakoitzean.


Txistuak alaitu zuen Plaza atzo eguerdian

Musika Eskolako txistulariak protagonista izan ziren atzo eguerdian Hernanin. Gudarien plaza txistu hotsak alaitua, hamalau txistulariren eskutik, eta zortzi kanta aitzakia zirela. Bi kanta moldatuak, eta beste sei musikari haundiek sortuak, doinu herrikoiak eta bertso doinutarako sortuak... emanaldi polita atzo Hernaniko txistulariek, Iñaki Egurenen zuzendaritzapean.


Negu giroko eguraldia izango dugu gaur

Eguenean negu giroko eguraldia izango dugu Durangaldean. Goizetik ipar-mendebaldeko haizea egongo da eta egun guztian zehar zaparrada mardulak botako ditu.


Sahararen egoera gogoan antzezlana Basteron

Ane Huitzik antzerkia beti izan du gogoko, eta Lasarteko Kukuka taldeko kidea da aspalditxotik. Talde horrek Isiltasunaren ahotsa bere azken muntaia dena eskainiko du Basteron, ostiral honetan. Hurria Sahara elkarteak antolatu du emanaldia, 3 euroko sarrera jarrita.

Kiroldegiko harrerako langile gisa ezagutzen zaituzte askok Andoainen. Harrituko dira antzezten ikusten zaituztenean…

Ane Huitzi: Asko dira, bai, harritzen direnak. Ez dute espero horrelakorik nigandik. Eta grazia pixka bat ematen dit jendea hurbiltzen zaidanean esanez: ¨ez genuen zure alderdi ezkutu hori ezagutzen¨. Aurreko asteburuan, esaterako, taldekoek antzerki saioa geneukan Lasarten. Tartean andoaindarrak zeuden, eta zera galdetzen zidaten: ea benetan Ane kiroldegikoa ote nintzen...

Nolaz murgildu zinen antzezpenaren munduan?

A.H.: Esango nuke txikitandik datorkidala antzezteko sena. Ikastetxeko kanpaldietan, inauterietan… eta antzeko momentuetan kanporatzen nuen barrenean sentitzen nuen grina hori. Orain hamaika bat urte Lasarteko Landaberri ikastolako zenbait gurasok ikasturte amaierarako antzezlanaren bat antolatu genuen, eta ikusita harrera ona eduki zuela eta guk ere gustura jardun genuela, Kukuka antzerki eta dantza taldea osatzea erabaki genuen. Harrezkero, urtero ikuskizunen bat sortzen dugu. Batzutan umorea, bestetan gai serioagoak jorratzen ditugu.

Zer ikusiko du ostiralean Basterora hurbiltzen den ikusleak?

A.H.: Saharako mendebaldean, Aljeriako errefuxiatuen kanpaldietako errealitatea antzerkira ekarri nahi izan dugu. Haien bizimodua, dauzkaten kezkak, ametsak… Gure taldeko zenbait kidek hango haurrak hartzen dituzte udararo, eta zuzeneko harremana ere izan dugu Gurutze Irizarrekin (Fatimetu) batetik, eta gure herrian bizi den Ailem Saharako emakumearekin bestetik. Oso gogorra da kontatzen dizutena; egia esan, nahiko sentibera gaude Saharako herritarren eta herriaren kausarekin, eta sentimendu hori adierazten saiatzen ari gara oholtza gainean.

Beraz, barre askorik ez duzue eragingo ikuslearengan, beste zenbait antzezlanetan egin duzuen eran…

A.H.: Ez gehiegi. Esango nuke Garraxi Ixila antzezlanaren ildo beretsutik doala, 36ko gerra eta Andoaingo drama pertsonal gogorrak oinarri hartuta egin genuen hartattik. Antzezlana, berez, esketx sorta batek osatzen du, bakoitzak egoera ezberdin bat taularatzen duelarik. Esketx horietako batean, esaterako, ama baten paperean jarduten dut nik; urtetan familia banatuta egon ostean, bi alaba eta hirurok berriro elkartzen gara, eta normala da horrelako egoera baten aurrean, ikuslea emozionatzea.

Antzezlan mota ezberdinak jorratu dituzuela esan duzu. Nahiz eta ez izan antzezle profesionalak, erregistro anitzetara moldatzen zarete...

A.H.: Antzezlan batekin kito egiten dugunean, ¨hurrena zeri helduko diogu?¨ galdetu, eta gogoak ematen digunarekin hasten gara lanean. Batzutan, gai soziala jorra dezakegu, besteetan komendia, klowna...

Antzezlari onak edo kaskarrak izango gara, baina urtetan ikasi dugu antzezlanaren istoriora moldatzen eta dagokigun pertsonaiaren larruan sartzen. Niri ez zait batere kostatzen negar egitea antzezpenaren une batean, pertsonaiak hala eskatzen duelako.


Tortilla txapelketa, bazkaria eta erromeria, auzotarren egunean

Ohi bezala, Portu Eguna ospatzeko zita jarri dute gaur, auzotarrek. Eguerdian elkartuko dira, auzotarren arteko patata tortilla lehiaketarekin; baina noski, lehenago hasi beharko dute tortillak prestatzen! Eginda eraman beharko dituzte, etxetik, eta 12:00etan entregatu.

Orduan irekiko dute, epaimahaikideen deliberaziorako tartea, eta 13:00etan izango da sari banaketa. Bi tortilla goxoenak egiten dituztenek jasoko dute saria, aurten ere: aurrenekoak, bi lagunentzako bazkaria Fagollaga jatetxean; eta bigarrenak ere bi lagunentzako bazkaria, baina Errioguardan.

Auzo bazkaria eta erromeria, auzotarrak elkartzeko

Txapelketako tortillekin egingo dute hamaiketakoa gero, auzo bazkariari bidea egiteko. Eguerdiko 14:30etan izango da bazkaria, eta aldez aurretik erosi behar ziren tiketak.

Bazkaritan piztutako giroak, arratsaldean izango du segida, Bide Batez taldearen erromeriarekin denak dantzan jarrita.

Auzotar guztiak gonbitatu ditu Portuko Auzo Elkarteak, animatu eta parte hartzera.

GAUR, Portu auzoan

12:00, Auzotarren arteko patata tortilla txapelketa. Etxetik eginda eraman beharko dira.

13:00, Tortilla txapelketaren irabazleei sari banaketa: 1go saria, bi lagunentzako bazkaria, Fagollaga jatetxean; bigarren saria, bi lagunentzako bazkaria, Errioguarda jatetxean.

14:30, Auzo bazkaria. Tiketak aurrez erosi behar ziren.

18:30, Erromeria, Bide Batez taldearekin.


Isuzkitzako tunelaren bi aldeek bat egin dute

Arlaban mendatea zeharkatuko du Isuzkitzako tunelak. Araba eta Gipuzkoa lotuko dituen AP-1 autobidearen zatia izango da. 3.377 metro izango ditu eta Euskal Herriko tunelik luzeena izango da. Tunela Arabatik eta Gipuzkoatik zulatzen hasi ziren, eta atzo, eguena, bi aldeek bat egin zuten.

Berez, lehenago bat egin zuten, baina atzo eraitsi zuten bat egite ekitaldirako eraikitako horma. Bat egitea irudikatzeko, Joxe Joan Gonzalez Txabarri Gipuzkoako diputatu nagusiak eta Ramon Rabanera Arabakoak bostekoa eman zioten elkarri atzo. Nuria Lopez Gereñu Eusko Jaurlaritzako Garraio eta Herri Lan sailburuak ere parte hartu zuen ekitaldian.

Bi tunel

Gipuzkoatik Arabara joateko.

Arabatik Gipuzkoara joateko.

Atzo Gipuzkoatik Arabara joateko tunelaren bi aldeek bat egin zuten. Arabatik Gipuzkoara joateko tunelaren bi zatiek bat egiteko 200 metro inguru falta dira, eta datozen asteetan elkartzea aurreikusi dute.

2008rako prest Zuloaren bi aldeek bat egin dute, baina oraindik urtebete inguru falta da tunela eta AP-1 autobide osoa, 46 kilometroak, zabaltzeko: 2008ko urtarrilaren 1ean zabaltzea espero dute.

InstalazioakTunelak izango ditu:

61 kontrol kamera

60 informazio panel

216 bozgorailu

48 haizagailu

larrialdietarako 55 zutoin

hodien arteko hiru pasagune ibilgailuentzat eta zortzi oinezkoentzat.

Autobidearen egungo egoera

ZabalikEibar (Maltzaga)-Arrasate: 15,1 kilometro.

Eibar (Maltzaga) - Bergara iparraldea (7,2 km)

Bergara iparraldea - Bergara hegoaldea (4,4 km)

Bergara hegoaldea - Arrasate (3,5 km).

Zabaldu gabe

Zati hauek 2008ko urtarrilaren 1ean zabaltzea espero dute. 30,7 kilometro dira guztira.

Arrasate-Eskoriatza: 6,3 kilometro. 106 milioi euroko aurrekontua.

Eskoriatza-Isuzkitza (Arlaban): 10,8 kilometro. 192 milioi euroko aurrekontua.

Isuzkitza (Arlaban)- Luku: 7,2 kilometro.

Luku-Etxabarri Dibina: 6,7 kilometro.


Urriza eta Lizasok irabazi dute Nafarroako erremonte txapelketa

Irailaren 30eko finalean 40-38 irabazi zieten Endika eta Migel Mari Urrutiari

Irailaren 30ean jokatu zen Agoizko Toki-Eder pilotalekuan Nafarroako frontoi laburreko erremonte txapelketaren finala. Urriza eta Iñaki Lizaso doneztebarrak 40 eta 38 irabazi zieten Saldiasko Endika eta Migel Mari Urrutia lehengusuei.

Irailaren 30ean jokatu zen Agoizko Toki-Eder pilotalekuan Nafarroako frontoi laburreko erremonte txapelketaren finala. Urriza eta Iñaki Lizaso doneztebarrak 40 eta 38 irabazi zieten Saldiasko Endika eta Migel Mari Urrutia lehengusuei.

Erritmo biziko eta tanto borrokatuetako finala izan zen eta lau erremontelariek leher eginak akitu zuten partida.

Hasieratik gorriak aitzinetik ibili ziren markagailuan (9-2), baina urdinez atera ziren saldiastarrak 10-8ra hurbildu ziren. Gero, lau bat tantuko aldearekin ibili ziren gero txapeldun izan zirenek (14-10, 18-14, 21-16). Dena den, saldiastarrek aitzinetik jartzea lortu zuten lehen aldiz (22-23). Dena den, gorriek ere berriz markagailuan aldea hartu zuten (26-25, 28-25, 29-26). Baina Urrutiatarrek ez zuten azken hitza errana, 30na eta 31na berdindu ondotik, 31-33 eta 33-35 aurretik jarri ziren.

Azken tantuetara nekatuago ailegatu zen jokoan aunitz sartu zen Migel Mari Urrutia eta beharbada horregatik joan zitzaien partida saldiastarrei. Honela, 35na eta 36na berdindu ondotik, hiru tantu segidan egin zituzten gorriek (39-36). Bazirudien partida hor akitu zela, baina hor atera zen Urrutia I.aren kasta, 39-38ra hurbiltzeko. Halere, azken tantua gorri izan zen, Urrutia I.ak ezin izan baitzuen ezker paretera itsatsi zen pilota bat bueltatu (40-38).

Jaialdiko lehen partida, Urrutia II eta Olazarrek 30 eta 20 irabazi zieten Zulaika eta Zubizarretari.


Ikusi

Ondoko mahaiko kuadrilaren kexuek arreta jarrarazi ez balidate, ez nukeen inoiz ikusiko: emakume txiki bat zen, 50 bat urtekoa, eta aurpegieragatik Txinakoa, edo Koreakoa, edo Vietnamgoa, edo Thailandiakoa... Itsuak dira gero gure begi borobil eta zuri hauek bestea ikusteko! Xaboi burbuilak jaurtitzen zituen jostailuzko pistola moduko bat zeraman eskuin eskuan, eta etengabe ari zen punpuilak hara eta hona askatzen, plazan zebiltzan ume ugarientzako amu. Oinarrizko marketina. Hain justu, horregatik zebiltzan espantuka ondoko kuadrillakoak: burbuilak eurengana iritsi zirelako eta haien igandeetako arropak arriskuan sumatu zituztelako —bai, bai, xaboi punpuilek arropak hondatzen dituztela zioten oihuka—. Aurrera segitu zuen, burbuilak egiteari utzi gabe, ezer entzun ez balu bezala. Irunen izan zen, San Martzial egunez.

Sanferminetan ikusi dut berriro, Iruñean, korrida hasi aurretik zezen plaza inguruan batzen den jendetzan. Egia aitortuko dut: bi mozkor lerdetsu lepotik helduta kantuan eta adar joka hasi ez balitzaizkio, ez nukeen inoiz ikusiko. Ahal izan duen bezala askatu eta aurrera segitu du, burbuilak egiteari utzi gabe, ezer entzun ez balu bezala.

Eta ikusi, zer ote ikusi ote du gugan?


'Egoera kezkatzekoa da, baina naturak ematen ditu baikor izateko zantzuak'

Bioaniztasuren Mundu Egunaren harira mezu baikorra eman nahi izan du Josu Alfaro Iruñeko Ingurumen Heziketako museoko teknikariak: "Adibidez, igarabak ikus daitezke baita Iruñean ere".

'Bioaniztasuna kontsumoak desorekatzen du' leloa hartu du aurtengo Bioaniztasunatearen Mundu Egunak. Aldaketa klimatikoa, milioi bat animalia eta landare espezie galtzeko bidean, itsasoko arrain espezien % 90 behar baino esplotazio handiagoan... kezkatzeko moduko gertaerak diren arren, baikortasunari leiho bat ireki nahi izan dio Josu Alfaro Iruñeko Ingurumen Heziketako museoko teknikariak. Horien berri eman du 'Mezularia'n.


Urkiolako igoera jokatu da gaur

Durangalde Racing elkarteak antolatu du igoera. 15:30ean hasiko da 3,2 kilometroko lasterketa; gidariek hiru bider osatuko dute igoera.

Urkiolako igoera jokatuko dute, gaur, Durangalde Racing eskuderiak antolatuta. Igoera berreskuratu zutenetik hirugarren urtea da aurtengoa; guztira, 14. aldia beteko du. Aitor Zabaleta Euskadiko mendi igoeretan orain arte erakutsi duen nagusitasuna sendotzen saiatuko da. Aritz Egozkue nafarra izan daiteke bolada ona eten diezaiokeen pilotua. Ezkurdin beharrean, aurten Landako erakustazokan batuko dira gidariak. Egiaztapenak egin ondoren, Mañarian egokitutako laguntza puntura joango dira. 14:00etan itxiko dute errepidea, eta 15:30ean hasiko da 3,2 kilometroko lasterketa. Gidariek hiru bider osatuko dute igoera; lehenengoa entrenamendu saioa izango da, eta gainerako biak igoera ofizialak. Guztira, 80 gidarik eman dute izena igoerarako, eta hamar klasetan -barqueta eta turismo sailetan banatuta- korrituko dute. Irabazteko faborito nagusia Aitor Zabaleta da, Lola BMW barquetagaz. Gaur egungo mendiko igoeretako txapeldunak ez du tronutik jaisteko ezelako asmorik. Orain arteko hiru lasterketak irabazi ditu: Udalarako igoera Oñatin, Gorlarakoa Bergaran eta Aiarakoa Orion. Gainera, ez du Angela Vilariñoren itzalaren mehatxurik izango. Lehenengo hiru lasterketetan bera izan du arerio nagusietakoa, baina aurrerantzean Espainiako Errepideko Txapelketan ibiliko da, Suzuki bategaz. Beraz, Aritz Egozkue nafarra eta Ruben Nogueira oñatiarra izango dira Zabaletaren kontrario nagusiak. Hurretik jarraitu beharko dira Imanol Lakar durangarraren eta Iñigo Olabegogeaskoetxea atxondarraren lanak ere.

Turismoetan, LebeitiTurismoen atalean Durangaldea Racing eskuderiako Jose Ignacio Erdoiza \"Lebeiti\" eta Aitor Ramirez oñatiarra (BMW 320 ST) dira irabazteko faborito. Hala ere, beste hainbatek ere badu bere aukera.


"Atez atekoak jendeari konfiantza emango dio gauza berriak egiteko"

Lau hilabatez karabana batean Europan barrena ibili zen Aitor Karasatorre (Etxarri Aranatz, 1972), energia berriztagarrien inguruko proiektuak ezagutzen. Esperientzia horren ondorio da Arbizuko Eko Kanpina. Egun, Bilduko zinegotzia da Etxarri Aranatzen eta Sakanako Mankomunitateko lehendakaria. Hondakinen gaiari gogotsu eutsi diola bistan da.

Aste gutxi barru hondakinak atez ate biltzeari ekingo diozue. Zein hausnarketatik abiatu zineten sistema hori ezarri behar zela erabakitzeko?

Nafarroako Hondakinak Kudeatzeko Plan Integratuak eskatzen du mankomunitate bakoitzak zehaztea nola jasoko duen organikoaren %50. Lege hori betetzeko asmoz bideragarritasun plan bat egin zen, jakinik Sakanan soilik %25 birziklatzen dugula. Hemen egin diren ikerketa batzuen arabera, urtero 300.000 euro botatzen ditugu edukiontzi berdera. Ikusi genuen sistema aproposena atez atekoa zela, ez jada birziklapenean %80ra iristen delako, hondakinen planak ezartzen duen %50 hori betetzea ziurtatzen duen bakarra delako baizik.

Gipuzkoan sustatu dituzten tamainako protestarik ez da izan Sakanan, zergatik uste duzu?

Arazo berdinekin abiatu ginen. Eskumena mankomunitatearena da eta gure beldurra zen udalak ez zirela inplikatuko, baina izugarria izan da. Etxarrin 2.700 biztanle izanik hamar batzar egin dira eta informazioa asko landu da.

Esan liteke “kontrainformazioa” ez dela hainbeste landu?

Zenbait udaletan egon da halako asmorik, nahasteko, baina kontra izan dugun azkeneko talde politikoa PP izan da eta euren zinegotziek ez zuten ezagutzen zein zen gure eskaintza, ez zekiten beraiek Katalunian honen bultzatzaile izan direla. Indar askorik eta argudiorik gabe aritu dira.

Cementos Portland-en errausten hasteko asmoak ere izango zuen zerikusirik…

Bitxia da, Portland berehala agertu zen atez atekoaren alde. Esan zuen ez zuela zerikusirik zaborrak erraustearekin eta bateragarriak zirela. Baina orain Olatzagutian leihoetan poltsak jarri dituzten bakarrak bertako langileak izan dira.

Lehen tokia da eskualde mailan atez atekoa ezarriko dena. Hamabost udalerri zarete, zein izan da adostasunera iristeko gakoa?

Hamabost errepublika independente gara. Hasieratik genekien ez zela denontzako eredu bakarra izango, baina sistema oso moldagarria da eta horri esker herri bakoitzarentzat egokitutako bilketa egingo dugu. Hasieran proba pilotuak egitea pentsatu genuen, baina horrek kostuak bikoiztea zekarren eta azkenean denean batera ezartzea erabaki genuen. Apustu latza izan da, alde batetik bestera 40 kilometro dira.

Herri handiena, Altsasu, kanpoan geratu da ordea.

Altsasun gehiengoak onartu zuen kontsulta egitea eta horretarako batzordea eratu da, baina oraindik ez dira elkartu. Gerta litekeena da hondakinak biltzeko eskumena berreskuratzea. Mankomunitateak erabaki duena da ez duela sistema hau ez den beste ezer ezarriko. Altsasu zain dago, ea beste herrietan atez atekoa nola doan, eta hori oso lagungarria da, zeren eta mito asko eroriko dira. Ikusiko dute egin daitekeela zerbait Altsasuren neurrira, 8.000 biztanle izanda ere, halako sistemak herri handiagoetan funtzionatzen duelako.

Jarrera politikoek zer eragin izan dute?

Mankomunitateko batzarrean talde politiko guztiak daude ordezkatuta eta 2012ko irailean kontrako botorik gabe onartu zen atez atekoa martxan jartzea. Handik gutxira NaBaik prentsaurrekoa eman zuen horren aurka; soilik Altsasun lortu dute geldiaraztea. Etxarrin saiakera izan zen, baina bertoko NaBai-koekin bildu ginen arazo nagusia zein zen jakiteko, “organikoa” esan ziguten. Bada horren inguruan adostasunera iritsi ginen.

Nola?

Ez dugu aukera bakarra eskaini organikoa biltzeko. Iruñeko mankomunitateak, adibidez, bosgarren edukiontzia inposatu die guztiei. Guk hasieratik norbanakoari aukera guztiak eman dizkiogu: autokonposta, auzokonposta eta atez atekoa. Azken batean, auzokonposta bosgarren edukiontzia da. Usainarekin eta erosotasunarekin arazoak ikusten dituenak, organikoa edozein momentutan bota dezake. Bestalde, bosgarren edukiontziak baino onura gehiago ere baditu: materia organikoa ez dugunez ez jaso ez tratatu behar, horrek %40ko aurrezpena ekar diezaioke herritarrari zabor tasan.

Konposta egiteko izan dituzuen eskarien kopurua ikusgarria da. Zein portzentajetara iritsi nahi duzue?

Sakanan, gaur egun jadanik 1.200 pertsona izango dira autokonpostagailua eskatu dutenak eta auzokonpostarako aurreikuspenak ere bikoiztu egingo direla uste dugu. Zenbait herritan ez dugu organikoa jaso ere egingo. Eskualdean 4.000 tona organiko sortzen dira, ni oso baikorra naiz eta uste dut %50 autokonpostatzera iritsi gaitezkeela. Beste zatia atez ate bilduko litzateke. Orain, Hondakinen Partzuergoan gaudenez, ez dakigu nora eramango duten gainerako organiko hori, Cárcarrera ala kanpora. Gure asmoa da Arbizun-edo konpost planta bat jarri eta “Sakanako konpost” moduan komertzializatzea. Zikloa hemen itxiko litzateke eta lanpostuak sortu.

Auzokonpostarako beste diseinu bat proposatu duzue

Bai, Argian argitaraturiko erreportaje bati esker jakin genuen Frantziako Saint-Philibert-en bazeudela materia organikoa kopuru handitan konpostatzeko eredu batzuk. Gehien gustatu zitzaiguna 40-60 familiarentzako giltzapeko egurrezko etxola izan zen (ikusi argazkian), oso toki gutxi okupatzen du: 40 familiarentzat 4 metro koadro baino ez. Etxarrin, adibidez, halako 12 gunerekin biztanle guztiengana irits gaitezke.

Sakanako atez atekoak beste herri batzuen funtzionamendu bera du, baina materiala egurrezkoa izateari indar berezia eman diozue. Irizpide estetikoetatik harago, zer garrantzia du horrek?

Atez atekoarekin ekonomiaren garapena ere sustatu nahi izan dugu. Italian 200 enpresa sortu dira sistema honen inguruan, eta Sakanak bizi duen egoera ikusita, 2.000 langabeturekin… Iruditzen zitzaigun bertoko enpresak inplikatu behar zirela. Egurraren inguruko enpresa askok parte hartu dute, inportantea izan da.

Esaterako, etxolak egurrezkoak izatea aurreikusita genuen, baina kuboak zintzilikatzeko posteak ez. Bada, bertako enpresa batek landuta, azkenean hauek ere egurrezkoak izango dira, eta larrialdi guneak ere bai. Egurra hemen oso presente dugun materiala da, berrerabilgarria, kanpotik ekarri behar ez dena. Hain justu, Sakanako mankomunitateak basogintzaren inguruko enplegu tailerra antolatu du aurten bigarrenez; biomasan dugun potentziala oso handia da.

Hondakinen inguruan sor daitezkeen aukerez azterketarik egin duzue?

Orain gutxi Garapen Agentzia sortu dugu, baina soilik udalek egin dute horren aldeko apustua, Nafarroako Gobernuak ez digu inolako laguntzarik eman. Pertsona bakarra daukagu lanean eta lehentasuna da plan estrategikoa eta behategi sozioekonomikoa abian jartzea. Hondakinen gaiari ez diogu heldu. Dena den, baditugu hurbileko adibide batzuk: Faltzesen Pedro García Bodegeroa izeneko batek beirazko botilak puskatu beharrean berrerabili egiten ditu. Hori guztia ikertzen ari gara, eta ez dakigu zenbat lanpostu sor daitezkeen Sakanan; birziklapenaren arloan Europan 500.000 lanpostu sor daitezkeela esan izan da.

Antonio Casado da Rocha EHUko ikerlariaren ustez atez atekoarekin etika ikuspuntu “mikro” batetik lantzen da; ingurumenarekiko errespetua gure zaborrontzitik hasten dela, alegia.

Eta bestaldean erosotasuna dago. Askotan lehentasuna ematen diogu erosotasunari esfortzu txiki bat egiteari baino.

Horrek esplika dezake batzuk inposaketaz hitz egitea?

Guk hitzaldietan jendea aztoratzen hasten zenean, aldaketa faseen zikloa erakusten genien. Orduan ohartzen ziren euren burua zein fasetan zegoen, gorrian edo laranjan. Ez du zerikusirik zaborrarekin, aldaketari diogun beldur kontu bat da.

Kontzientziazio horretan, zein beste pauso eman daitezke?

Gauza asko egin daitezke: puntu berdeak bultzatu, beira beste modu batean birziklatu, Katalunian bezala enbaseak bueltatzeko proba pilotuak egin… Atez atekoa oso lagungarria izango da abiapuntu gisa, jendeari beldurra kendu eta gauza berriak egiteko konfiantza emango baitio. Momentu aproposa da. Adibidez, Etxarrin oso aurreraturik dute herri baratzeen gaia. Materia organikoa, konposta, baratzea, beste kontsumo ereduak… Horrek guztiak ibilbidea batera egingo du, eta ona izango da.

"UPNtik tregua moduko bat hitzeman digute"

Nafarroako Gobernuarekin zein harreman duzue hondakinen gaiaren inguruan?

Roberto Jimenez Hondakinen Partzuergoko batzordeburu zenean beste era bateko kudeaketa defendatu zuen, baina gero bera izan zen Portland-en hondakinak erraustu ahal izatearen kontua mugitu zuena. Ondoren José Javier Esparza jarri zen kontseilari. Tarte horretan partzuergoko teknikariekin landu genuen gaia, diruz lagunduko zigutela adostu genuen, gurekin izan ziren Usurbilen…

Kontseilariak agerraldia egin zuenean, denok espero genuen normaltasun mezu hori helaraztea. Baina atez atekoaren kontrako argudioak zabaldu zituen, eta hor okertu ziren harremanak. Gerora, UPNren aldetik “tregua” moduko bat hitzeman ziguten eta orain badirudi berriz ere harremanak normaltasunera itzuli eta diruz laguntzea pentsatzen ari direla.

Hondakinen planean atez atekoa aurreikusten da, baina plan hori atzera bota du auzitegiak.

Planak ez du zehazten errauskailua non joango den, eta Sustrai Erakuntza elkartearekin helegitea jarri genion, bagenekielako azkenean Sakanara etorriko zela. Bitxia da, guk atez atekoa defendatzeko beti esan izan baitugu legeak babesten gintuela. Dena den, Nafarroako Gobernuak auzitegiaren erabakia errekurritu du eta planak indarrean segitzen du.

Nafarroako Gobernuak errausteko baimena eman dio Portland-i, badirudi hasieratik zuela asmoa errauskailua Sakanan ezartzeko…

Biomasa erretzeko baimena eskatu zutenean esan genuen trikimailu bat zela, hondakinak erretzeko aurre-pausoa. Guk Sakanan dagoen biomasa eskaini genien, 20.000 tona inguru, baina uko egin zioten. Udal guztiak kontra agertu zirenean, udal gaineko lege bat asmatu zuten.

Paradoxikoa da, gehien birziklatuko duen eskualdean erraustuko dituzte hondakinak. Arlo judizialetik eta alternatiba bat eskaintzetik harago, zer egin liteke?

AHTarekin gertatu den bezala, azkenean zentzuzko alternatibak egingo du aurrera. Tren horrek txikizio handia zekarren Sakanatik pasatzean, baina orain hirugarren erraila jartzearekin nahikoa dela uste dute. Oraingo Nafarroako Gobernuak edo etorriko denak, errauskailuarekin halako mugimenduren bat egitea lortu behar dugu.


Gure Esku Dagok herri-batzarrerako deia egin du, Atxondon

Irailaren 27an, 19:00etan, herri-batzarra egingo dute Arrazolako ludotekan, herri kontsultan egingo duten galdera lantzeko asmoz.

Azaroaren 5ean Atxondon egingo duten herri kontsultan erabiliko duten galdera osatzeko herri kontsulta deitu du Atxondoko Gure Esku Dagok. Horrez gain, biharko herri-batzarrean galdeketako zehaztasunak ere azalduko dituztela jakitera eman dute.


Anari, barruari so

'Irla izan' disko berria grabatzen ari da egunotan Anari, Garate estudioetan. Etapa bat amaitu berri du, kantuak konposatzekoa, eta beste bat itxi nahi du, grabatzekoa. Uztail amaierarako amaituta edukiko du lana. Lau urte igaro dira 'Zebra rock gordinez' osaturiko lana kaleratu zuenetik, eta bederatzi 'Habiak' plazaratu zuenetik. Bien arteko nahasketa dela dio, eta inoiz egin duen lan intimoena dela.


Antzinako argazkiak 2018rako

Hurrengo urterako egutegia prestatzeko argazki zaharrak behar ditu Gautegiz Arteagako Udalak. Antzinakoak. Hain zuzen, 1965. urtearen aurretik ateratako erretratuak eskatu dizkiete herritarrei. . Argazki lehiaketa deitu du, eta argazki horiekin 2018. urteko egutegia egingo du udalak. Hala, arteagarrek azaroaren 10era arteko epea dute gordeta dituzten argazki zaharrak lehiaketara aurkezteko. Lehiaketak, baina, bestelako asmoak ere bete nahi ditu, memoria historikoa berreskuratzearen alde. Gautegiz Arteagako alkate Juan Felix Naberanek azaldu duenez, «herritarren laguntzari esker, herriko memoria historikoa berreskurtazeko burutu dugun lanaren ildoagaz jarraitu nahi dugu, eta gure iragana balioan jartzeko beharra sendatu asmoz, urteko egutegia Gautegiz Arteagako bizilagunen oroitzapenekin ilustratu nahi dugu».

12 argazki eta sariak. Lehiaketara, gehienez, hiru argazki aurkeztu ahal izango ditu parte hartzaile bakoitzak, eta 1965. urte aurretik herrian egindakoak izan beharko dira. Eskaneatuta, gutxienez 25 zentimetrokoak eta 300 ppp-ko erresoluzioan aurkeztu behar dira argazkiak lehiaketara. Hain zuzen, udala.gautegiz@bizkaia.org helbidera elektronikora edo udaletxera bertara (Herriko Enparantza 1, Gautegiz Arteaga, 48314) bidali behar dira, azaroaren 10a 12:00ak baino lehen. Iragana eta oraina ilustratu nahi ditu Gautegiz Arteagako Udalak. Lehiaketara aurkezten direnen artean sariak banatuko ditu: 60 euro hartuko ditu lehenengo saridunak, 50 euro bigarrenak eta 40 hirugarrenak. Egutegian agertzeko 12 argazki aukeratuko dituzte, eta, gainontzeko bederatzi argazkien jabeek 30 euroko diru saria hartuko dute. Sariak abenduaren 22an banatuko dituzte.


Zilegitasunaren inguruko gatazka

1978ko abenduaren 8an egin zuten Espainiako Konstituzioari buruzko erreferenduma; Euskal Herrian, abstentzioa handia izan zen, eta herritarren %34,55ek baino ez zuten babestu.


Leherketa bat egon da Tabakalera Donostiako kultur zentroan, baina ez da kalte pertsonalik izan. Konpresore makina hondatu egin da


Mendi igoerak: Zabaleta nagusitu zen Udanan

Podiumean lagun izan zituen Juan Carlos Samperio eta Angela Vilariño. Lehen turismoa Txus Jaiorena izan zen, laugarren denbora sailkapen nagusian.

Aitor Zabaletak lortu zuen garaipena Udanako igoeran, mendi igoeren Euskadiko txapelketako lehen hitzorduan.

Lehen igoera ofizialean, errepidea bustita zegoela, hainbat gidarik arazoak izan zituzten, tartean Zabaleta bera. Baina azken igoeran denborarik onena egin zuen, eta garaipena lortu. Lasterketa honek izan dituen bost ekitaldietan Aitor Zabaleta izan da onena.

Podiumean lagun izan zituen Juan Carlos Samperio eta Angela Vilariño. Lehen turismoa Txus Jaiorena izan zen, laugarren denbora sailkapen nagusian.

SAILKAPENA UDANA1 Aitor Zabaleta Lola BMW 02:32,222 Juan Carlos Samperio BRC +06,363 Angela Vilariño Speed Car +11,67Txus Jaio BMW 320 +15,424 Ruben Nogueiras Silver Car +16,585 Iñigo Olabegogeaskoetxea Bmw M3 +16,646 David Ardions Renault Clio Sport +17,017 Iban Tarsicio Ford Escort Cosworth +18,498 Asier Mugarza Renault Clio Sport +20,439 Ion Etxeberria Renault Clio Sport +20,8010 Juan Ignacio Zelaia Silver Car +22,86


NOR GARA: Inuntze Ugarte Amondo

Ni Inuntze naiz. 10 urte ditut eta nire urtebetetze eguna apirilaren 30ean da. Margotzea, saskibaloira jolastea eta dantza egitea gustatzen zaizkit. Okondon bizi naiz.


Madrilek bere gain hartu ahal izango du edozein zerbitzu digital

Urgentziaz itxi ahal izango ditu, argudiatuta ordena publikoaren aurka aritzeko edota kalte ekonomikoak eragiteko erabil daitezkeela

Espainiako Gobernuak edozein jarduera edo komunikazio elektroniko bere gain hartu edo itxi dezake, urgentziaz, webgune edo zerbitzu digital hori ordena publikoaren aurka egiteko erabil daitekeela edota kalte ekonomikoak eragiten dituela argudiatuta. Horretarako, exekutiboak ez du beharko epaile baten baimena; orain arte behar zuen.

Pedro Sanchezen gobernuak onartu zuen 14/2019 lege dekretua, urriaren 31n, eta atzo argitaratu zuten BOE Espainiako Estatuaren aldizkari ofizialean. Jarduneko parlamentuak —Diputazio Iraunkorra— ala igandean egingo diren Espainiako Gorteetarako bozen osteko parlamentuak onetsi ala ezetsi beharko du; bestela, lege egitasmo gisa tramitatu ahalko dute, zuzenketak jartzeko aukera emanez. Dena den, dekretua indarrean egongo da, behin-behinean, 30 egunez. Auzitegi batek ere eten dezake, norbaitek salaketa jartzen badu jasotzen diren neurriak herritarren oinarrizko eskubideen aurkakoak direla argudiatuta.

Funtsean, Mariano Rajoyren lehen agintaldiaren amaieran (2015ean) PPk eta PSOEk adostu zuten Segurtasun Nazionalerako Legearen eranskin edo gehigarri bat izango litzateke neurria. Espainiako Konstituzioaren 155. artikuluak Espainiako Gobernuari aukera ematen dio autonomia erkidegoetako erakundeak bere gain hartzeko; helburu bera du Segurtasun Nazionalerako Legeak, baina gobernuak errazago aplika lezake. Funtsean, dekretuarekin osatu nahi dute lege horretan teknologia berrien alorrean zegoen hutsunea; bereziki, Madrilek autonomia erkidegoetako polizien kontrola bere gain hartzeko zegoen pentsatua legea.

Kataluniara begira

Kataluniako prozesu independentistari aurre egiteko neurri gisa aurkeztu du gobernuak dekretua. Testuaren sarreran aitortu du hori: "Espainiako lurraldearen zati batean berriki jazo diren gertaera larriek agerian utzi dute egungo araudia aldatzeko beharra". Herrialde hartako erakunde publikoek eta bestelako talde eta eragileek prozesuaren alde erabili dituzten askotariko bitarteko digitalak jarri dituzte jo puntuan. "Errepublika digitala eteteko" neurri gisa aurkeztu dute.

Alde batetik, Espainiako Gobernuak kontuan hartu du zer garrantzia izan duten Interneteko sare sozialek azken asteetan Katalunian izan diren mobilizazioak antolatzeko. Bestetik, Kataluniakoak IdentiCat izeneko zerbitzu bat iragarri zuen irailean; horrekin, aukera eskaini nahi die herritarrei identitatearen eta datuen kudeaketa segurua bermatzeko hango administrazioarekiko harremanetan. Datu horiek Europatik kanpoko zerbitzarietan ostatatuko lirateke, eta hain justu hori debekatu nahi du Madrilek. Testuan zehazten denez, erakunde publikoetako zerbitzariek Europako Batasunean egon behar dute, edota sei hilabeteko epean ekarri beharko dituzte.

Baina, horrez gain, Espainiako Gobernuak aukera eduki nahi du bere gain hartzeko beste administrazio batzuen edo norbanakoen eta taldeen esku dauden zerbitzu digitalak. Horiek "zuzenean kudeatu" edo "kontrolatu" ahalko ditu "salbuespeneko egoera batzuetan". Honako hauek aipatzen ditu: osasun publikoaren, ordena publikoaren eta segurtasun nazionalaren aurkako "mehatxu berehalako eta larri bat" badago; eta zerbitzu elektronikoen bidez pertsona batzuek polizien, babes zibileko zerbitzuen eta larrialdi zerbitzuen lana oztopatzen badute; edota Interneteko gainerako erabiltzaileei kalte ekonomiko eta operatiboak eragiten badizkiete.


'A Ver Si No Llueve' bere ordu tartean audientzia buru, igandean

Halaber, 'Tu Playa Favorita' saioak estreinaldi bikaina izan zuen ostiralean, 233.000 ikus-entzulerekin, eta Nojako eta Getxoko estropaden emanaldiak bere ordu tartean nagusi izan ziren.

'A Ver Si No Llueve' saioa bere ordu tartean nagusi izan zen igande gauean, eta, gainera, bere audientzia errekorra gainditu zuen, %13ko kuota lortuz. Saioak euskaldunen oporretan barrena bidai berri bat egin zuen igandean, oporraldietarako tokirik ohikoenak bisitatuz eta euskaldunen ohiturak gertutik ezagutuz. Udako tarte fresko eta dibertigarri honek ikus entzuleen interesa piztu zuen berriz ere: 303.000 ikus-entzuleko audientzia metatua lortu zuen Euskadin eta eragin eremuan.

Bestalde, 'Tu Playa Favorita' saio berriak estreinaldi bikaina izan zuen ostiralean ETB2n. Africa Baetak gidatutako tarteak %11,1eko audientzia zatia eta 233.000 ikus-entzuleko audientzia metatua izan zituen Euskadin eta eragin eremuan. Saioak euskal gizarte, kultura eta kirol alorreko pertsonaia ezagunen hondartzarik gustukoenak erakutsiko ditu astero.

Nojako eta Getxoko estropadak

Nojako eta Getxoko estropaden zuzeneko emanaldiak audientzia buru izan ziren bere ordu-tarteetan. Larunbatean, Nojan, Eusko Tren ligako emanaldiak %6,9ko kuota eta 58.000 ikus-entzuleko audientzia metatua lortu zituen. Ondoren jokatu zen San Miguel Ligako estropadak, berriz, audientzia nagusitasuna bereganatu zuen %11,6ko kuotarekin. Gizonezkoen estropadak %15,5ko audientzia zatia lortu zuen euskaldunaren artean eta 108.000 ikus-entzuleko audientzia metatua Euskadin eta eragin eremuan.

Igande goizean ere Getxoko Ikurrinaren zuzeneko emanaldia bere ordu tartean audientzia-buru izan zen. Eusko Tren Ligako estropadak %18,1eko kuota lortu zuten (%25,7koa euskaldunen artean) eta 50.000 ikus-entzule izan zituten. San Miguel Ligako emanaldiaren datuak hauek izan ziren: %17,3ko kuota (%23,2koa euskaldunen artean) eta 92.000 ikus-entzule.


Araba, Bizkai eta Gipuzkoako biztanleen %39k bozkatuko lukete independentziaren alde

Euskal Autonomia Erkidegoko herritarren %58 daude estatu propio bat sortzearen inguruko erreferendum bat egitearen alde. Maiatz amaieran egoera politikoaz bildutako datuak argitaratu ditu Euskobarometroak.

Hainbat datu plazaratu ditu gaur Euskobarometroak maiatz amaierako txostenean; besteak beste, Euskal Autonomia Erkidegoaren estatus politikoaz. Horien arabera, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarren %39k bozkatuko lukete independentziaren alde balizko erreferendum batean, eta %34k, aldiz, kontra. %13k abstentziora joko lukete.

Galderan, ez dute zehaztu Euskal Herriaren independentziaz edo autonomia erkidegoarenaz ari diren. Edonola ere, abertzaleen gehiengoak (%68k) aldeztuko luke independentzia, eta baita euren burua abertzaletzat ez dutenen %13k ere. Halaber, EH Bildu koalizioari botoa eman diotenen %90ek bozkatuko lukete estatu propioaren alde, eta beste hainbeste egingo lukete EAJko boto emaileen %44k ere.

Emaitzak ezberdinak dira, estatu berria Europako Batasunetik kanpo geratuko balitz. Kasu horretan, %31k bozkatuko lukete independentziaren alde —zortzi puntu gutxiago—.

Galdetzearen alde

Halaber, estatu propioa eratzearen inguruko erreferenduma egitearen alde daude Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren %58. Joera hori zortzi puntu hazi da 2012ko azaroaz geroztik. Abertzaleen artean, gehiengo dira galdetzearen alde daudenak (%83), eta ez abertzaleen artean, berriz, %33 daude independentziari buruzko galdeketa bat egitearen alde.

%27 daude erreferendum bat egitearen kontra, eta %13, berriz, ez alde eta ez kontra. Esaterako, ez abertzaleen artean %48 dira galdeketaren aurka daudenak —erdia baino gutxiago, beraz—, eta datu hori 11 puntu jaitsi da sei hilabetean.

Independentzia nahiaz galdetuta, itaundutako %37k diote nahi "handia" dutela estatu independente bat izateko. Aukera babestuena da eta sei puntu egin du gora datuak urte erdian. Nahi "apala" dute %21ek, eta ez dute batere desirarik %30ek.

Gainera, %37k uste dute hobeto biziko liratekeela Espainiarengandik bananduta, eta sei hilean hamar puntu hazi da aukera hori. Okerrago biziko liratekeela uste dute %26k —iazko azaroan baino %8 gutxiago—, eta berdin biziko liratekeela iritzi diote %16k.

Bestalde, galdetutako herritarren artean %46k jotzen dute euren burua abertzaletzat, eta %48k, berriz, ez abertzaletzat. %34 dira euren burua soilik euskal herritartzat dutenak, eta beste hainbeste euren burua euskal nahiz espainiar herritartzat dutenak. %21 dira, ordea, espainiar baino gehiago euskal herritar sentitzen direnak.


Globo arrain bat lehorreratu du 'Arlanpi' Ondarroako itsasontziak

Sekulako ikusmina sortu du Ondarroan itsaso epelagoetan ibili ohi den arrainak. Jende asko gerturatu da Kalare Deuna kofradiako bentalekura, ahal izan duen guztiak globo arraina gertutik ikusteko aukera ez du galdu nahi izan.

Bentalekuko arduradunek adierazi dutenez ez da globo arraina Ondarroan agertzen den lehen aldia. “Aspaldi batean, banaka batzuk ikusi ohi ditugu. Orain hiru bat hilabete ere erdaldun batzuk ere ekarri zuten beste ale bakar bat”. Kasu hartan, arraina puztuta etorri zen, puxika itxuragaz. Gaurkoan, ostera, arrain soil bat ematen zuen. Hala ere, gertutik ikusita, ondo antzematen ziren bere arantza pozoitsuak. Goizean Azti tecnaliako kideek ikertzeko eraman dute.

Globo arraina (Lagocephalus Lagocephalus) tetraodontidoen familiako arrain biribil arantzaduna da. 50 cm inguru luze izaten ditu, eta airea edo ura hartzen duenean puztu egiten da eta arantzak tente jartzen zaizkio. Azala gris iluna du, orban txiki beltz edo zuri urdinekikoa. Itsaso epeletan bizi da, batez ere, baina Mediterraneo itsasoan ere bada. Arrain honen haragiak eta barrunbeek pozoia dute eta janez gero heriotza eragin dezakete.


Akzioz beteriko 'Venganza' filma, Liam Neesonekin, gaur gauean, 'LND'n

Arnold Schwarzeneggerren lagun taldeaz, euskaldun bat protagonista duen telesail estatubatuarraz eta Bill Cosbyren semearen hilketaz arituko da aurretik Felix Linares.

Gaur gauean, 'La Noche de...' saioak Vengaza akzioz beteriko filma eskainiko du. Liam Neeson protagonistak mendekua hartuko du talde batek bere alaba bahitu ondoren. Pertsonen trafiko ilegala, emakume gazteena, bereziki, egun-eguneko gaia da, eta pelikulak akzio dosi handiekin lantzen du gaia. Felix Linaresek protagonistaren eta pelikularen datu guztiak azalduko ditu emanaldiaren aurretik.

Bestalde, Arnold Schwarzenaggerren azkeneko pelikularen estreinaldia hizpide hartuta, aktorearen lagun taldea ezagutuko du 'La Noche de...'k. Talde basatia osatzen dute, eta La cuadrilla de Arnold Schwarzenegger atalean ezagutuko ditugu.

Horrez gain, Ameriketako Estatu Batuetan euskaldun bat protagonista duen telesail bat aurkeztuko du saioak, Los vascos conquistan Hollywood atalean.

Amaitzeko, Bill Cosbyren kontrako sexu-abusuen salaketen eta duela 19 urteko bere semearen hilketaren arteko harremana azalduko du CSI: Hollywood atalak.

'La Noche de... Venganza' gaur izango da ikusgai, 22:30etik aurrera, ETB2n.


Iaz euskal sortzaileek kaleratu zituzten altxorretako batzuk

2019an zehar euskal sortzaileek kaleratutako abestiekin osatutako zerrenda dago entzungai Entzuteko Jaioak saioan. Besteak beste, Eñaut Elorrieta, Habi, Zetak, Joseba Irazoki, Kokein, Xabi Bandini eta Izaroren lan berriak entzun daitezke, baina baita musikagile gehiagorenak ere.


Bazkide berriendako erraztasunak emanen ditu Goizuetako Umore Ona elkarteak 2014an

Mus eta trukeko txapelkek jokatu ziren abenduaren 6 eta 7an

Goizuetako Umore Ona Elkartean 2013an ez da bazkide berri izateko eskaerarik egon. Honen atzean era askotariko arrazoiak egon daitezke, gustoko ez izatea, beharrik ez izatea, edo arazo ekonomikoa. Nahiz eta azken 15 urteetan sarrera kuotarik ez den igo gaur egungo egoera ekonomikoak ez du laguntzen benetan premiazko gastuak ez direnak egitera. Egoera hau arintzeko asmoz sarrerako kuota ordaintzeko erraztasunak jarriko ditu Umore Ona elkarteak 2014an.

Goizuetako Umore Ona Elkartean 2013an ez da bazkide berri izateko eskaerarik egon. Honen atzean era askotariko arrazoiak egon daitezke, gustoko ez izatea, beharrik ez izatea, edo arazo ekonomikoa. Nahiz eta azken 15 urteetan sarrera kuotarik ez den igo gaur egungo egoera ekonomikoak ez du laguntzen benetan premiazko gastuak ez direnak egitera. Egoera hau arintzeko asmoz sarrerako kuota ordaintzeko erraztasunak jarriko ditu Umore Ona elkarteak 2014an.

Horrela hilabetean 25 euroko 12 kuota ordainduz bazkide izan daiteke 25 urte baino gutxiago duen edozein. 25 urte baino gehiago dauzkatenak berriz 70 euroko kuota bat eta 40 euroko 11 kuota ordaindu beharko ditu.

Interesatua dagoenak, elkarteko bi bazkideren babesarekin, orain arte bezala, izena eman behar du urtarrilaren 25 baino lehen komisioko edozein kideri. Hautaketa datorren urte hasieran egingo den batzarrean onartuko da.

Mus eta truk txapelketak

Abenduaren 6an eta 7an jokatu dira aurten Umore Ona elkarteko Mus eta Truk txapelketak. Giro ederrean ospatu ziren biak. Museko irabazleak Garikoitz Lopez eta Idoia Zabala izan ziren, Aritz Loiarte eta Alin Goizuetaren aurretik eta Truken berriz, Dolores Eskuderok eta Maria Pilar Arratibelek, Felisa Salaberria eta Pakita Goizuetari irabazi zieten finala.

Futbito txapalketa azkarra

Lehengo urtean bezala Umore Ona Elkarteak futbito txapelketa azkarra antolatuko du abenduaren 28an. Arratsaldeko 4:30ean hasiko da eta 20 minutuko partidu biziak izango dira. Izena eman nahi duten taldeak Umore Ona Elkartean egongo den zerrendan izena eman beharko dute eta parte hartzaile bakoitzak 5 euro ordaindu beharko ditu. Ondoren afaria egingo da Umore Ona Elkartean.


Malerrekako jubiloteken lehen topaketa egin dute abenduaren 20an Sunbillan

Gaur egun 34 erabiltzaile daude Donezteben, Ezkurra, Sunbillan eta Zubietan

2017ko irailean hasi ziren martxan Doneztebe, Ezkurra, Sunbilla eta Zubietako jubilotekak. Malerrekako Mankomunitateak bultzatu, eta Nafarroako Gobernua eta La Caixaren laguntzari esker martxan dagoen proiektua da. Ongizate espazio bat eskaintzea, elkarren arteko erlazioak bultzatzea eta beste helburuen artean, sormena, memoria, arreta, orientazio,… gaitasunak lantzea ditu helburu Jubilotekak.

Gaur egun, 34 partehartzaile daude eta Doneztebe, Ezkurra eta Sunbillan; astean bi egunetan eta Zubietan berriz, astean behin elkartzen dira, Ramoni Ordoki teknikari-gidari dutela. Jarduera aunitzen artean, azkeneko hilabetean, partehartzaileak gogotsu prestatu eta entsaiatu dute eguberrietako abestiren bat eta hortik sortu zen Malerrekako jubiloteken topaketa hau antolatzeko ideia.

Topaketa Sunbillan egin zuten abenduaren 20ean. Horrela, Sunbillako Udaletxeko hirugarren solairuan, Malerrekako jubiloteketako 26 pertsona elkartu ziren, elkar ezagutu, esperientziak elkar-banatu eta urteari akabaila emateko. Goizeko 10etan zegoen finkatua topaketa, baina lehendik ere hasi zen jendea urduri baina irrifartsu hurbiltzen udaletxera. Aurkezpenak eginda, guztiak elkarrekin “Hator-Hator” abesteko momentua iritsi zen eta ondoren bi bingo partida ere jokatu zituzten, sari eta guzti. Hainbertze urduritasunen ondoren, otordu goxo batez disfrutatzeko aukera izan zuten. Giro ederrean akitu zen topaketa eguerdiko 12:30ean, baina aitzinetik hurrengo urterako hitzordurako, Ezkurrako partehartzaileek hartu zuen erreleboa.

Malerrekako jubiloteken lehendabiziko topaketa hau guztiz aberasgarria eta arrakastatsua izan da bai partehartzaileentzat, eta baita proiektu hau aurrera atera dadin lan egin dugun guztiontzat. Baina bereziki, lerro hauek probextu nahi lituzkete, eskerrak emateko Nafarroako Gobernuari, La Caixari, Sunbillako Udalari, Ezkurrako Jaione Zabalori eta Ramoni Ordoki teknikariari, beraien borondate, inplikazio, eta lanarengatik.


Bihar iritsiko dira lehenengo EHNAk Azpeitira

Bihar 11:00etatik aurrera lehenego EHNAk jaso daitezke Udaletxean, txartelen eskaria egiten den bulego berean. EHNA txartelak eskuratzen lehenengo azpeitiarrak 20.501 - 20750 eta 36.001 - 36.100 bitarteko zenbakiak dituztenak dira.

Txartela jasotzeko ordezkagiria eraman behar da, eta norberak joan behar du, izan ere sinadura bota behar da. Txartela jasotzeko bulegoa astelehenetik ostiralera 08:00etatik 15:00etara izango da zabalik. Larunbatetan Sindikatu Zaharrean banatuko dira EHNAk, 08:30etatik 12:30etara.

Dagoeneko ia 500 azpeitiarrek eskatu dute EHNA, eta hauen txartelak heldu bezain pronto jakinaraziko da uztarria.com honetan bertan.


Barandiaran Museoa aste osoan irekita egongo da, bisitarako

ATAUN // San Gregorio auzoan dagoen Barandiaran Museoak bisitariak hartuko ditu aste honetan ere. Igandera arte, 10:00etatik 14:00etara irekita edukiko dute. 11:30ean bisita gidatuak egingo dituzte museoan, zerrategian eta errotan. Aralarren mendi bueltak, edota talo tailerrak ere egin litezke, aurrez izena emanda.


Alkateak erabaki guztiak bere eskumenen arabera hartu dituela dio EAJk

EAri eta Aralarri Udal Gobernu Batzordean parte hartzeko eskaintza egin zietela azaldu dute jeltzaleek

Liberazioen kontuan "Azpeitian gertatu dena ez da beste inon gertatu", diote EAJkoek

Alkateak dekretuz erabakiak hartuta ez duela inolako gehiegikeriarik egin dio EAJk. Horretarako, legez alkateak bereak dituen funtzioen eta eskumenen arabera jokatu duela diote. Joan den asteburuan ezker abertzaleko zinegotziek egindako adierazpenei erantzunez egin dute gaur (astelehena) agerraldia jeltzaleek. "Udalaren funtzionamendua antidemokratikoa, dekretu bidezkoa, dela diote ezker abertzalekoek. Alkateak bere eskumenen arabera hartu ditu bere erabaki guztiak, inolako mugarik gainditu gabe".

Julian Eizmendi alkateak dioenez, alkateak bereak dituen eskumen eta funtzio batzuk ditu, legeak emanak, "horien artean daude lizentziak, dekretu forma erabiliz gauzatzen direnak". Ezker abertzalekoei galdetu diete ea "alkateak bereak dituen eskumenak" ere kendu nahi al dituzten.

Hiru koloreko Udal Gobernu Batzordea nahi

Udal Gobernu Batzordea EAJk bakarrik osatzen duela onartu dute jeltzaleek, baina hori horrela euren boronbatez ez dela diote. "EAri eta Aralarri eskaini genien Udal Gobernu Batzordean parte hartzea". Gobernu Batzordea "kolore bakarrekoa" izan beharrean "hiru kolorekoa" izatea nahiko luketela azaldu dute EAJkoek. Ezker abertzaleko udal ordezkariei ez diete eskaini batzordean parte hartzea, "indarkeriaren aurrean behar bezalako erantzunik eman ez zutelako".

Hilaren 4ko udalbatzarrean 2009ko udal aurrekontuak onartu zituen Udalak, oposiziokoen (ezker abertzaleko hautetsien, EAkoen eta Aralarrekoaren) botoekin. EAJren arabera, "adostasunik gabeko puntu bakarrarekin" onartu zituzten udal aurrekontuak, eta "oposizioaren bederatzi botorekin diru kopururik gabe utzi ziren liberatuak". Hori dela-eta, gaur egun Azpeitiko Udalean alkatea liberatuta ez dagoela kritikatu du EAJk: "Aurreko Udal Gobernu taldeak lau liberatu zituen -hiru lanaldi osokoak eta bat zatikakoa-. Orain inor ere ez dago liberatuta, ezta alkatea ere".

"Negoziatzeko borondatea"

Julian Eizmendi alkateak azaldu duenez, alkatetza hartu zuenetik liberatuta egon den bakarra bera izan da, "2007ko uztailaren 7an Udalbatzak liberazioei dagokionez hartu zuen erabakiaren arabera". Eizmendik dioenez, dekretuz beste bi pertsona liberatzeko ahalmena bazuen, "2007ko uztailean Udalbatzak hartutako erabakia indarrean dagoelako". Baina beste bi pertsona ez zituen liberatu beste alderdietako ordezkariekin "negoziatu" nahi zuelako: "Gainerako bi liberazioak negoziatzeko borondatea egon da, eta egoten jarraitzen du".

EAJkoen ustez, liberatuen inguruan "errespetatu beharreko gutxieneko batzuk daude". Horren adibide Eudelek dioena jartzen dute, "bi mila biztanletik gorako herrietan alkateak liberatuta egon beharko luke, herri osoarentzat egiten den zerbitzua baita". Azpeitiak ia 14.200 biztanle ditu.

"Azpeitian gertatu dena ez da beste inon gertatu", dio EAJk. Adibide bezala, besteak beste, Zestoako kasua jarri dute: "Zestoan ezker abertzaleak gutxiengoan gobernatzen du, eta inori ez zaio bururatu alkatearen ordainsariak kentzea. Eta ezta ezker abertzaleak gutxiengoan gobernatzen duen beste inon ere: Antzuolan, Arrasaten, Bergaran, Hernanin, Pasaian edo Zumaian, esaterako. Herri horietan gehiengoa duen oposizioari ez zaio bururatu liberatuen ordainsariak kentzea". Udala liberaturik gabe utzita zer lortu nahi duen galdetu die EAJk oposiziokoei: "Zer lortu nahi da, ahalik eta oztoporik gehiena jartzea gure kudeaketa lana ahalik eta okerrena izan dadin? ".

Datorren astetik lehengo lanpostura alkatea

Datorren astean bere lehengo lanpostura itzuliko dela esan du gaur Julian Eizmendi alkateak. "Ahalik eta modurik egokienean bateratuko dut alkate postuak eskatzen dituen zereginekin. Azpeitiar guztien alde, azpeitiar guztien onerako, lanean jarraituko dut".


Pasaiako segadaren 33.urteurrenean hildakoak gogoan izan dituzte

Gaur 33 urte bete dira Pasaiako segada gertatu zenetik. Hain zuzen ere, 1984an, Komando Autonomo Antikapitalistetako kide ziren Dionisio Aizpuru Kurro eta Pedro Mari Isart Pelitxo azpeitiarrak, eta Rafael Delas Txapas eta Jose Maria Isidro Izura Pelu iruindarrak hil zituzten Espainiako poliziek.

Urteurrenaren harira, lore eskaintza egin dute 18:30ak aldera, Azpeitiko oroitarriaren aurrean. Kurroren amak eta Pelitxoren arrebak oroitarriaren plaka zaharra kendu eta berria jarri dute, zaharra dagoeneko apurtuta baitzegoen.

Xanet Esnaolak azaldu duenez, azken urteak “gogorrak” eta “krudelak” izan dira. “Inpotentzia” ere maiz izan dutela azaldu du, “ate guztiak itxita” topatu baitituzte: “Iaz, otsailean, Gipuzkoako Auzitegi Probintzialak kasua artxibatzea erabaki zuen; ondoren, helegitea jarri zen, baina azaroan helegitea atzera bota zuten. Orain, Espainian gelditzen den azken bidea auzitegi konstituzionala da, eta horrekin esperantza gutxi ditugu, ia batere ez”. Hala ere, saiakera egingo dutela eta ate hori ixten zaienean Azpeitiko Udalarekin batera europar auzitegira joango direla adierazi du. Hori horrela, udalaren konpromisoa eskertu du.

Maila judizialaz gain, erakunde publikoetatik ere antzeko erantzuna jaso dutela azaldu du: “33 urte pasatu ondoren, Eusko Jaurlaritzarekin bilera bat lortzeko zortzi hilabete itxaron behar izan ditugu. Lotsagarria da egia eta justizia hitzetik hortzera erabiltzean horrelako mespretxua jasotzea”. Esnaolaren arabera, kasua argitzeko ezer gutxi egin da erakunde publikoetan, eta “nahigabea” sortzen die horrek. Hala ere, herritik jasotako babesa azpimarratu du; izan ere, azken ekitaldiak “gero eta jendetsuagoak” izan dira.

Senideek eskerrak eman nahi izan dizkiete herritarrei, “hainbeste urtean borrokan jarraitzeagatik”; izan ere, beste babesik ez dutela eta, jendearena hurbiltasuna sentitzen dutela azaldu du.

Iruñeko kontzentrazioa, larunbat honetan

Azken urteetako errepasoa egin ostean, indarra Iruñera begira jarri dute. Kasua Euskal Herrira zabaldu nahi dutela azaldu du Esnaolak: “Iaz Azpeitian egin zen ekitaldian aurreneko aldiz lau erahildakoen senideak bildu ziren, eta elkarlanaren abiapuntua izan zen”. Hori horrela, lehenengo aldiz Iruñean kontzentrazioa egingo dute larunbatean, 18:30ean. Urte luzeetan deialdi publikorik egiterik ez dute izan eta horren ondorioz, “gaiaren ezagutza falta dago gizartean”, Esnaolaren arabera. Hara joan nahi dutenek Orkatz kultur elkartean eman dezakete autobuserako izena.

Dokumentala, udazken alderako

Oinatzak Produkzioak Pasaiako segadararen inguruko dokumentala egiten ari da. Izan ere, “gizarteratzeko lan horretan ale bat jarri” nahi dutela azaldu du Erik Aznal Oinatzak Produkzioakeko kideak. Azaldu duenez, urtarriletik edizio fasean daude; elkarrizketak egitea amaitu dute, eta dokumentala udazkenerako ikusgai egongo dela aurreikusten dute.


Gazte bat hil da joan den larunbatean Cintruenigon izandako borroka baten jasotako kolpeen ondorioz

Joan den larunbatean bi gazte talderen arteko borroka izan zen Cintruenigon. Borrokan jasan zituen kolpeen ondorioz 21 urteko gazte bat hil da gaur. Herriko festak ospatu dituzte asteburuan Cintruenigon. Bi taldeen arteko borroka goizaldeko bostetan hasi zen eta antza denez, hildakoak buruan jaso zuen kolpeetako bat.

Guardi Zibileko iturriek azaldu dutenez, hainbat lagun polizia-etxean dituzte. Hala ere, ez dute zehaztu borrokan zerikusia izan zuten edo lekukoak besterik ez diren. Asteburuan festak ospatu dituzte Cintruenigon. Corellako talde kolonbiar bat eta Tuterako dominikar talde bat aritu ziren borrokan beisboleko bateekin. Borroka horretan jaso zuen Jhonny P. 21 urteko gazteak buruko kolpea.


Ander Elosegi, hirugarrenez olinpiko

Ander Elosegi, neguan, Irungo San Migel eremuan entrenatzen

Hirugarrenez olinpiar jokoetan parte hartuko du Ander Elosegi piraguista irundarrak. Asteburuan Liptovski Mikulasen (Eslovakia) egin den Europako Slalom Txapelketako C-1 modalitateko finalerdietan seigarren geratu zen larunbat goizean, finalerako sailkatuz eta Riorako txartela lortuz. Horrekin konforme ez eta arratsaldeko finalean urteko emaitzarik onena eskuratu zuen, brontzeko domina jantziz.

Riora joan ahal izateko aukera bakarra zuen Elosegik, Europako Txapelketan maila ematea, eta ez du hutsik egin. Sailkapena lortu ez ezik, beste domina lortu du apalategirako, Liptovskiko finalean jaitsiera bikaina eginez. Bi ate ukitu arren —zigorrik gabe bigarren denbora onena egingo zukeen—, hirugarren postua lortu zuen. Bere aurretik bi eslovakiar sailkatu ziren, Alexander Slafkovsky eta Michal Martikan, hau da, Liptovskiko kanalean entrenatzen ohi ez den lehen piraguista izan zen Elosegi finalean.

Behar zuenean eman du maila Elosegik. Xabi Taberna hondarribiarrak entrenatzen duen piraguista Londresko jokoak bukatu eta hurrengo egunean hasi zen Riorako bidea prestatzen, eta helburua bete du. Hirugarrenez izango da olinpiko, eta aurten ere, dominen bila joateko asmoa du —Pekinen eta Londresen laugarren geratu zen—. Eslovakian denboraldiko emaitza onena lortu du Ander Elosegi irundarrak eta jokoetan berarengandik edozer espero daitekeela erakutsi du.

Europako Slalom Txapelketa. C-1eko finaleko emaitzak

Alexander Slafkovsky (Eslovakia). 99.87 (zigorrik gabe)

Michal Martikan (Eslovakia). 101.66 (4 segundoko zigorra)

Ander Elosegi. 102.56 (4 seg.)

Denis Gargaud (Frantzia). 104.03 (4 seg. ).

Matej Benus (Eslovakia). 111.56 (4 seg.)

Franz Anton (Alemania). 112.28 (2 seg.)

Grzegorz Hedwig (Polonia). 116.58 (12 seg.)

Pierre-Antoine Tillard (Frantzia). 121.90 (4 seg.)

Aleksandr Lipatov (Errusia). 158.41 (54 seg.)

Sideris Tasiadis (Alemania). 158.42 (56 seg.)


'Oral Tradition' aldizkarian Joxe Agirre protagonista

Bertsolaritzari ale monografikoa eskaini dio Missouri-Columbia Unibertsitateko ‘Oral Tradition’ aldizkariak. John Miles Foley unibertsitatean doktorearen kronikaz aparte, ale monografikoa osatzen duten gainontzeko testuak Euskal Herrian eginak dira. Hala, Laxaro Azkunek Joxe Agirreri egindako elkarrizketa jasotzen du ‘Oral Tradition’-en monografikoak. Bi azpeitiarren atalaz gain, bertsolaritzaren inguruko hainbat pertsonaia ezagunek egindako lanek osatzen dute alea.

Ahozkotasunaren inguruko azterketen eta ikerketen arloan, punta-puntako erreferentziak dira egun bai John Miles Foley doktorea eta baita ‘Oral Tradition’ aldizkaria ere.


Ingurumen teknikari baten kontratazioa

Udalak Ingurumen eta Jasangarritasun Teknikaria kontratatuko du sei hilabetez, Lanbide-k enplegua sustatzeko ematen dituen laguntzen bitartez.

Udal honek, sei hilabeterako eta lanaldi partzialean, herriko ingurumena eta jasangarritasunarekin lotuta dagoen lanpostu bat eskaintzen du.

Lanpostu hauek betetzeko eta zehazten den ordenagatik, hurrengoek izango dute lehentasuna: emakumeak, SBE-ren jasotzaile titularrak eta 55 urte baino gehiagokoak.

Betebehar espezifikoak:

Lanbiden langabetu moduan izena emanda egotea.

Biologia, Ingurugiro Zientzietan edota Baso edo Nekazaritza Ingeniaritzan lizentziatua.

EGA Titulua edo baliokidea.

Soraluzen erroldatuta egotea, lan-eskaintza hau argitaratu baino lehenagoko dataz.

Izen-ematea:

Baldintzak betetzen dituzten pertsonek Elgoibarren Lanbidek duen bulegoan izena eman dezakete urriaren 16tik urriaren 30era arte, biak barne.

Interesatuek “lan-bizitza”ren ziurtagiria aurkeztu beharko dute.


SSAB konpainiak Pasaiako portuan izango du gune logistikoa

Lehen Ruuki konpainiarena zen biltegian kokatu dute gune logistikoa

Suediako SSAB siderurgia konpainiak Pasaiako portua hautatu du Iberiar penintsulako bere gune logistiko garrantzitsuena kokatzeko. Finlandiako Rukki konpainiarekin bat egin du konpainia suediarrak, eta bere biltegi guztiak bakarrean bildu dituzte, Pasaiako portuan.

Aurreikuspenen arabera, 200.000 tona altzairu igaroko dira Pasaiako biltegitik. Sektore siderurgikoan konpainia nagusienetakoa da SSAB. Enpresako iturriek jakinarazi dutenez, 50 herrialdetan dauzkate langileak.


‘Baztan Frankismoaren Garaian’ erakusketa prestatu dute Lekarozko ikasleek

20 urteko lanaren emaitza da ikusgai paratuko dutena

Baztan Frankismoaren Garaian. Izenburu horixe daraman erakusketa prestatu dute Lekarozko Institutuko ikasleek eta laster paratuko dute ikusgai.

Urteetako lanaren emaitza da, duela 20 urte institutuko Gizarte Zientzien Departamentuak, ikasleen bidez, ahozko iturrien bilketa hasi zuenean abiatutakoa. Helburua ere argia zen: baztandarren bizitzen istorioak irautea, Errepublikan, Gerra Zibilean, Frankismoan eta Trantsizioan bizitakoak, desagertzear dauden ohiturak berreskuratu, eta hurbil litezkeen ikertzaileentzat bertako euskalkien erregistroa uztea.

Lan honekin, 1936tik 1975era bitarteko irudi eta idatzizko testigantzak jaso dituzte, eta belaunaldi zaharragoen kasuan, gogora ekarri. Eguneroko handitasun eta miseriak dira erakusketaren oinarri, eta kanpotik ezarritako egiturek eguneroko bizitza eta kultura zein neurritaraino baldintza zezaketen ere adierazi nahi izan dute.

Xehetasun gehiago

Garaiko bertze alderdi batzuez ere ari da egindako lana: frankismoaren aurkako gerrilaren ekintzak haranean, bestak, itxaropenik gabeko bizitza batean haurren ihesbide bezala irakurritako komikiak, Francok mugan eraikitako gotorlekuen ondare arkeologikoa, Gorramendiko base estatubatuarraren eragina, Gerra Zibilak Baztanen izan zituen ondorioak... Euskararen egoeraren ikerketa, eta frankismoan euskararen erresistentzia ere bildu dituzte.

Erakusketa argazki, prentsa zati, panel eta audioekin osatu dute eta maiatzaren 4tik aitzinera Arizkunenea Kultur Etxean egonen da ikusgai, maiatzaren 27ra bitarte.


Arloteak izango dira La Ventana de Laudioren III. Topaketako pregoilariak

Larunbatean izango da topaketa institutuko frontoian. Egun osoko egitaraua prestatu dute facebook taldeko kideek.

Larunbat honetan (ekainak 17) ospatuko da “La Ventana de Laudio” facebook taldearen III. topaketa. Egun osoko egitaraua prestatu dute, herriko hainbat nornabanko eta elkarteren laguntzarekin. Institutuko frontoian egingo dituzte ekintza guztiak eta Arloteak arduratuko dira pregoia irakurtzeaz.

11:30 // Azokaren irekiera: Javi Regueraren prentsa orriak, Jose Arrueri buruzko postu berezia, “La Ventana de Laudio”ko museoa eta liburuak, “Nire argazkirik onena” kanpainako hamar irudi irabazleak...

11:30 // Barra irekiera.

12:00 // Pregoiaren irakurketa, Arloteen eskutik.

12:30 // Umeentzako jolasak.

13:00 // Buruhandiak.

13:30 // “Zure aurpegi margotua”, Patricia liburuzainaren eskutik.

12:30-14:00 // Arloteek girotutako poteoa. Tortila pintxoak, azeitunak eta beste hainbat gauza banatuko dira bertaratzen direnen artean.

14:00 // Alboka kontzertua, Gaizkaren eskutik.

15:00 // Herri bazkaria. Prezioa 24 eurokoa izango da helduentzat eta 12 eurokoa umeentzat. Ekainaren 14a izango da izena emateko azken eguna. Laboral Kutxako ondorengo kontu korrontean sartu behar da dirua, izen-abizenak aipatuaz: ES40-3035-0045-2404-5117-4895.

17:00 // Erromeria Intxarkundia taldearen eskutik.

18.30 // Helduentzako jolasak.

19:00 // Laudio Triviala, Maite Egiaren eskutik.

20:00 // Txokolatada herrikoia.

20:30 // Karaokea eta dantzak.

21:30 // Bideo proiekzioa.

22:30 // Jaiaren amaiera.

DJ Iker arduratuko da musika jartzeaz egun osoan zehar.


Patxi Lopez enpresari alemanen talde batekin bilduko da gauean

Lehendakariarekin batera, Cebek, Adegi eta SEA Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako patronaletako arduradun nagusiak ere izango dira.

Patxi Lopez lehendakaria Iparraldeko Renania-Westfaliako Enpresarien Elkartearekin bilduko da gauean Euskadiko eta Alemaniako lurralde horretako eredu industrialen inguruan aritzeko. Iparraldeko Renania-Wstfaliak "industria-ibilbide luzea du", Eusko Jaurlaritzak aditzera emandakoaren arabera.

Lehendakariaz gain, bilera horretan izango dira baita Bernabe Unda Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo sailburua, Miguel Lazpiur Confebaskeko presidentea, Dietmar Meder elkarteko kidea eta Dusseldorfeko Mercedes furgoneten lantegiko Giza Baliabideen zuzendaria, eta Emilio Titos multinazional horretako Gasteizko lantegiko zuzendari nagusia.

Gaueko afarian 30 pertsonatik gora izango dira, 20 inguru Alemaniako ordezkaritzakoak. Euskal ordezkarien artean, Cebek, Adegi eta SEA hiru lurraldeetako patronaletako arduradun nagusiak joango dira.

Jaurlaritzak industria bultzatzeko duen estrategia eta Euskadik Alemaniako enpresentzat eskaintzen dituen "baldintza erakargarriak" azalduko dituzte euskal agintariek.

Alemania: bigarren bezerorik garrantzitsuenaEuskal Exekutiboan emandako datuen arabera, Euskadirekin "merkataritza loturak" dituen bigarren herrialde garrantzitsuena da Alemania: euskal enpresen esportazioen % 13,8 Alemaniara egiten dira eta inportazioen % 10,8 bertatik dator.

Gainera, EAEn atzerritik egiten diren inbertsioen % 34 alemaniar jatorria dute.


WiMax sistema jartzeko batzarra Euskaltelekin

Gatzagako Udala Euskaltelekin batzartuko da astelehenean, WiMax sistemaren gainean berba egiteko. Horri esker, Interneten abiadura handiagoan nabigatu ahal izango dute gatzagarrek.contributors:

Bi mila biztanle baino gutxiago dituen herrietan, Internet erabiltzeko WiMax sistema erabiltzen hasi dira. Horrek orain arteko RDSI sistema ordezkatuko du, herrietara gaitzagoa izango da-eta zuntz optikoa eramatea. Hala, Itelazpi enpresak Murugainen jarri duen antenarekin gatzagarrek sistema hori erabili ahal izango dute. Horren gainean egingo dute berba Udaleko ordezkariek eta Euskaltelekoek astelehenean.


Sunbillan EH Bilduren zerrenda bakarrik aurkeztu da

Amets Inda, gaur egungo alkatea, da zerrendaburua

Gaur egun alkate den Amets Inda Gorriaran buru duen EH Bilduren hautagaitza bakarrik aurkeztu da aurten ere udal hauteskundetarako. Berekin batera, Paco Errandonea Zubieta, Esther Fernandez Casas, Florentino Gelbentzu Almandoz, Ixaro Petrirena Gortari, Mario Mitxelena Bazterrika eta Bidal Ibarra Iriarte ariko dira Sunbillako udaletxean lanean datorren agintaldian.


Urkijok ohartarazi du Madrilek ez duela onartuko "Espainiaren batasunaren aurkako galdeketa bat"

Estatus politiko berri batez hitz egiteak "ezegonkortasun politikoa baino ez du sortzen", Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariaren ustez.

"Espainiako nazioaren batasun hautsiezinaren aurka jo dezakeen herri galdeketarik ez du onartuko" Espainiako Gobernuak. Horrela mintzatu da Carlos Urkijo, Euskal Autonomia Erkidegoan Espainiako Gobernuak duen ordezkariak, Efe agentziak eginiko elkarrizketa batean.

Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariari zuzendu zaio Urkijo. Esan du estatus politikoaz hitz egiteak soilik "ezegonkortasun politikoa" sortzen duela. Azaldu du krisi ekonomiko garaian "inbertsioak eta enpresariak erakarri" behar direla, eta gaineratu "lasaitasuna eta segurtasuna" bilatzen dutela enpresariek.

Urkijo "kezkatuta" azaldu da "nazionalismoaren ohiko keinu" batzuekin, "segurtasun indarrak joatearen obsesioarekin" kasu. Espainiako Poliziak eta Guardia Zibilak EAEn jarraitu behar dutela uste du, "eginbehar garrantzitsuak" dituztelakoan.


Sanjuanetako 'Zeuk iñ, zeuk jan' bazkarirako izen-ematea, hilaren 19ra arte

Arrasateko Udaleko Kultura Sailak aditzera eman duenez, sanjuanen barruan egingo den 'Zeuk iñ zeuk jan' bazkarian izena emateko azken eguna izango da ekainaren 19a. BAZen eta Kajoi, Monte, Irati, Iluntz eta Taupa tabernetan eman ahalko da izena. Egunean bertan parte hartzeko aukera egongo da, baina izena ematen dutenek lehentasuna izango dute.

Bazkari horren gaineko informazio gehiago, ekainaren 20an argitaratuko den sanjuanetako gehigarri berezian.


Euskal Elkargoaren parte bilakatu da ofizialki Garapen Kontseilua

Estatutuak aldatu eta bere barne egitura berritu du Garapen Kontseiluak uda honetan. Lehen txostena aurkeztu dio elkargoari

Euskal Elkargoak badu bere garapen kontseilua. Jadanik erabakitakoa ofizializatu zuten atzo arratsean, Baionan egin zuten agerraldian. Notre legearen arabera, 20.000 herritar baino gehiagoko elkargo orok garapen kontseilu bat behar du, eta Euskal Herriko Garapen Kontseiluak izanen du rol hori Euskal Elkargoan. Elkarte izaera atxikiko du, eta Ipar Euskal Herriko gizarte zibilaren ordezkaritza funtzioa beteko du, instituzioak eginen dituen politika publikoak «argitzeko» helburuarekin.

Urtarrilean Euskal Elkargoak erabakia hartu zuenetik, estatutuak aldatu eta egitura zabaldu eta berritu du EHGK-k. 311 kide izanen ditu biltzar nagusi berriak —%75 berriak, 222 eragileen ordezkariak eta 89 herritarrak—, eta horiek erabaki dute gehiengoan emazteek osatutako 64 kideko zuzendaritza kontseilu berria. Caroline Phillipsek egiturako presidentea izaten segituko du, eta 11 pertsonako bulego parekidea izanen du bere inguruan.

Bere lehen ekarpena ere egin du zuzendaritza kontseiluak, Euskal Elkargoaren lurralde proiektuan sartuko dutena. Zein Euskal Herri bihar, Euskal Elkargoarekin? izenburupean, lurraldearen diagnostikoa egin, eta norabideak proposatzen ditu.

⊕ “Indarrik gabeko egitura txiki bat izaten agal ginen”

Paxkal Indo – Garapen Kontseiluko Zuzendaritza Batzordeko kidea

Atzo arratsaldeko agerraldian parte hartu zuen Paxkal Indo Seaskako lehendakari eta Euskal Herriko Garapen Kontseiluko Zuzendaritza Batzordeko kidea. Euskal Irratien galderei erantzun die.

Ofizialki Euskal Elkargoari lotu zaio Garapen Kontseilua. Zer ekarriko du?

Gaur egun Ipar Euskal Herrian badugu egitura politiko bat, egitura ofizial bat. Demokrazia parte hartzaileak ba ote duen lekurik hor? Gizarte zibilak, jende arruntak, elkarteen buru edo partaide direnek, nola eman dezakete haien iritzia Ipar Euskal Herriko egitura berri horri? Hori antolatu beharra zen. Eta hor izan dira bi hautu: edo legeak ematen zuen aukera zorrotz segitzea -guretzat biziki hertsia zen, txiki gelditzen zitzaigun jantzi baten gisan-, edo elkarte egituran segitzea eta guk erabakitzea nola antolatuko ginen. Hori da egin duguna.

Euskal Elkargoa sortu aitzin Garapen Kontseiluaren etorkizuna zalantzan ezarria izan zen?

Ez da arras horrela. Eta erran genezake hori dela Frantziako sistemaren oinarria. Lege batek ahalbidetu zuen Euskal Elkargoaren sortzea, eta aldi berean, lege horrek erraten zuen garapen kontseiluak derrigorrezkoak bilakatuko zirela eta antolatu behar zirela. Baina lege horretan ere erraten zuen zer zen guti gorabehera garapen kontseilu bat. Eta legean erraten baitzen hori, ideia izan da Frantziarengandik eta prefetarengandik, haiek aurreikusten zuten egitura txiki horretan sar gintezen. Azken 25 urteetan genuen ohitura, eztabaidak antolatu, hautetsiekin lan egin eskuz esku… Gaur ere erran du Jean Rene Etxegaraik: “oiloa eta arrautzaren artean nor izan zen lehena?”. Nolazpait errateko ez dakigula Ipar Euskal Herriko egituraketa hautetsiek ala gizarte zibilak egin ote zuen Garapen Kontseiluarekin. Hor izan da sekulako lan bat eramana elkarrekin, eta bapatean dena gelditzeko arriskua zegoen legeare irakurketa zorrotzegiagatik. Izaten ahal ginen gizarte zibilaren ipurdi konkorreko erakunde bat, txiki txikia, eta indarrik gabe.

Elkarte gisa segitzea erabaki zenuten.

Berehala hartu genuen erabakia. Alde batetik, elkarteak egitura gisa askatasun handia ahalbidetzen baitu. Bigarrenik, legeak zioen nahi genuen bezala antolatu gintezkeela, eta hor bazen hutsune txiki bat gure ustez, gure gisara antolatzeko aukera uzten baitzuen. Eta azkenik, eta nire ustez garrantzitsuena, nola lortu Ipar Euskal Herrian demokrazia parte hartzailea praktikara eramatea eztabaida guzietan. Garapen Kontseiluak ez du elkargoari begira bakarrik gogoetatuko, Ipar Euskal Herriaz gogoetatuko du; lurralde guziaren eta lurraldeko egitura guzien garapen kontseilua izanen da.


Bidasoan Euskaraz ospatuko da igande arte

Pausuko Xaia ostatuan hiru eguneko egitaraua apailatu dute Bakalau eta Berttoli elkarteek eta Antxeta Irratiak. Goiz honetan Bidasoaren itzulia eginen da oinez; arratsean, kantu afaria Kuxkuxturekin. Bihar, bestalde, pintxo lehiaketa eta arno dastaketa izanen dira, Bizkaiko albokalariekin eta Imuntzo eta Beloki bikotearekin. Igandean, azkenik, pilota, mutxikoak eta bazkari animatua.


Enrique Ramos kargugabetzeko eskatu dute Belartzako epaiarengatik

EAEko Auzitegi Nagusiak ebatzi du Belartzan egindako harri pilaketa eta isurketa legez kanpokoa dela. Haritzalde Naturzaleen Elkarteak Donostiako Udalari jarritako salaketa aintzat hartu zuen, eta epaiak arrazoia eman die. Haritzaldek eta Belartza 2 Gelditu plataformak agerraldia egin dute gaur goizean udaletxean.

Epaiaren ondorioak azaltzearekin batera, erantzukizunak eskatu dituzte. Zehazki, Enrique Ramos zinegotzia kargugabetzeko eskatu diote Eneko Goia alkateari. Duela hiru urte Belartza Goikoa eremuan isurketak eta harri pilaketak egin zirenean, Hirigintza zinegotzia zen Ramos. Legealdi berrian Ekologia zinegotzi izendatu dute, eta hori “onartezina” dela adierazi dute. Bestalde, Fiskaltzarekin harremanetan jarri dira gertatutakoak zigorrik izan dezakeen jakiteko, eta ardurak argitzeko udalari eskatu diote ikerketa batzorde bat egiteko.

Eli Azpillaga Belartza 2 Gelditu plataformako kideak eta Xabier Rubio Haritzaldeko kideak azken hiru urteetan Belartzan izan diren “irregulartasun eta ilegaltasunen” kronologia egin dute. 2016ko apirilaren lehen astetik Belartzako harrobi zaharrean –Mercadona eta McDonalds eraiki ziren gunea– eta Belartza Goikoa eremuan eman ziren lanak eta “jarduera ilegalak” salatu izan dituztela nabarmendu dute.

“Harrobiko hondeaketatik ateratako kutsatutako lur, harri eta materialak Belartza Goiko eremuko belazean pilatzen hasi ziren obra-sustatzaileak udalaren lizentzia edo baimenik gabe”, azaldu du Rubiok. Añorgako bizilagunek eta talde ekologistek salaketa ugari egin zituzten, eta prentsaurreko bat eskaini arte udalak ez zuen neurririk hartu. “Korrika eta presaka baimena eman zioten VUSA enpresari harri pilaketa egiteko”. Legeari jarraituz materialak baimendutako hondakindegi batera eraman ez ezik, “lur kutsatu horiek erabiltzen utzi dio udalak enpresari eta dirua egin dute horrekin”.

120.000 metro koadroko “isurketa ilegalarengatik” 6.000 euroko zigor “minimoa” ezarri zion udalak enpresari 2016ko ekainean. Bi urte luzeren ondoren, Haritzaldek salatu zuen materialek Belartza Goikoan jarraitzen zutela. Hala, udalak iazko urtarrilean zigor espedientea ireki zion espedientea enpresari eremua ez hustutzeagatik eta lehengoratzeagatik. Gaur egun, eremuak berdin jarraitzen du.


IBAIZABAL: Gazteontzako Bakea eta Bizikidetza ekimena martxan

EGK Euskadiko Gazteriaren Kontseiluak antolatuta gaur bertan hasiko dira Bilbon, Formakuntza saio batekin. Ostiralean, Bake ibilbidea egingo dute Bizkaiko hiriburuan, eta datozen asteotan Donostian eta Gasteizen izango dira, Elbira Garzia Bidalezek kontatu digunez.

https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/solasaldiak/141111solaselviregarcia.mp3

Deskargatu hemen


Josu Waliñoren ‘Hortza galdu du Jonek’ liburua da haurren gustukoena

Ikastolen Elkarteak antolatuta, euskaraz argitaratutako liburu eta ilustratzaile gustukoenak aukeratzeko bozketa egiten da urtero haur eta gazteen artean. 2011ko Juul kanpainan, Josu Waliñoren Hortza galdu du Jonek liburua aukeratu dute 6-8 urte arteko haurrek. Adin tarte horretan 2.956 haurrek bozkatu zuten. Kanpaina burutzen den 13. urtea da, eta Euskal Herriko ikastoletako 16.035 haur eta gaztek hartu dute parte. Felipe Ugalde, Toti Martinez de Lezea, Jasone Osoro eta Fernando Morillo izan dira beste idazle sarituak.


Zaintza

Aurrez aurre eseri ziren larrialdietako itxaron gelan. Ez ziren gurekin ari hizketan, baina bai guztiok entzuteko moduan. Bietako bat bakar-bakarrik heldu zen ospitaleraino, oinez; esku batean muleta eta bestean paperak. Lagunari azaldu zionez, gaixotasun kroniko bat zeukan eta krisia nabaritzen zuen aldiro, ospitalera joaten zen paperak hartuta. Besteak esan zion bera ondo zegoela, baina senarrari laguntzera joana zela larrialdietara. Minbizia izan omen zuen, eta orain ezer txikirik daukanero urduri jartzen omen da. Ozen esan zuen bakea egiteagatik lagundu diola senarrari, ze berak omen daki ez daukana ezer.

Bakarrik joan zenak «gure gizon hauek!» esan zion: «Nire senarrak asko edaten zuen. Orain gutxiago, baina lehen beti tabernan! Inoiz ez dit inora laguntzen ni gaixorik egon arren, bera ondo dagoenez...». Besteak desesperazio keinuz erantzun zion: «Nireak edan ez, baina erre? Horrexegatik izan zuen minbizia ere. Nahi duena egin du bere denbora guztian eta orain, bere burua gaizki ikusten hasi denean, neu behar nau denetarako!».

Etorri zen senarra, eta emazteari besotik helduta egin zuen kanporako bidea. Emakume biek elkar agurtu zuten, eta muletaduna han gelditu zen, bakarrik. Eta zenbat holako, pentsatu nuen, zenbat holako!


HORMAK ALAITZEN AUZOLANEAN

Lukas Rey Ikastetxeko, Mendiko Guraso Elkarteko bileretan ikastetxeko hormak kolorez alaitzeko premia zegoen erabakia hartu zuten.

Hori horrela, Juan de Araroa Arte eskolari, proyekto bat egiteko aukera helerazi zion. Hango arduradunei ondo iruditu zitzaien eta diseinu bat egin zuten ondoren, hango ikasleek eta irakasleek, Guraso Elkartearekin batera burutu zezaten.

Hau honela izanik, martxoaren 25ean eta apirilaren 1ean, ilusioz eta auzolanean lanari ekin zioten, argazkietan ikus daitekeenez emaitza ezin hobea ateraz.

Dena de Guraso elkartean dioten lez, hau hasiera baino ez da izan, proyekto berriak etorriko dira, horma asko margotzeke geratzen baitira.

Hormetan Bizitzan bezala, zenbat eta kolore gehiago orduan eta alaiago.


Parte-hartzea ereiten

Biharko antzerki emanaldiarekin despedituko da parte hartzea sustatzeko astea

Denbora izan eta zer egin jakin ez. Denbora pasa hala egon. Askotan horrela egoten gara. Hori guztia aldatu nahi duenak Altsasuko Iortia kultur guneko erakusketa gelatik pasatzea du. Han makina bat boluntario taldek euren jardunaren berri ematen ari dira eta, ziurrenik, laguntzeko prest dagoen jendea esku zabalik hartuko dutela.

Boluntariotzari buruzko erakusketa Burunda mendebaldeko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak sustatu du. Herrietako hainbat taldek bezala haiek ere boluntarioak behar dituztelako jende batzuen beharrak asetzeko, esaterako adinduei konpainia egitea edota adin txikikoei ikasketetan laguntzeko.

Jardunaldiak hitzaldi batekin zabaldu ziren astelehenean. Karmele Erdozainek (CAN fundazioko boluntariotzaren sustapenerako programakoa), Patricia Eiroak (adin txikikoei laguntza klaseak ematen ditu), Eduardo Gonzalok (Uharteko boluntario taldeko koordinatzailea) eta Patxi Goikoetxeak (Josefina Arregi klinikako lagunen elkartekoa) euren esperientzien berri eman zuten 20 bat pertsonen aurrean.

Astean zehar, bestalde, Nafarroako Jakien Bankua, Sakanako Behar Berezietako elkartea, Ekuadortarren elkartea, Hitzondo, Josefina Arregi klinikaren elkartearen lagunak, DYA (erakustaldia egin zuten), Olaztiko boluntarioak eta Gizarte Zerbitzuak izan dira. Gaur, azkenik, Mintzakide programa eta Bocalan Biak bat fundazioko kideak izanen dira. Azken horiek erakustaldia eginen dute.


Jose Antonio Arana Martija omendu du 'Jakin'-ek

Bibliografo, musikologo eta euskaltzain emerituari elkarrizketa luzea egin dio Miel A. Elustondok aldizkariaren 'Historia bizia' sailean.

Jose Antonio Arana Martija (Gernika-Lumo, 1931) bibliografo, musikologo eta euskaltzain emerituari omenaldia egin diote gaur Donostian, Jakin aldizkariaren egoitzan, euskal kulturaren alde egindako guztiagatik. "Jose Antonio euskaldun unibertsala da. Interesetan anitza, estudioetan anitza eta jardunbide nahiz presentzia sozialean ere anitza", esan du Joxe Azurmendi Jakin-eko kontseilu editorialeko kideak.

Aldizkariaren 161. zenbakian, Historia bizia sailean, Arana Martijari elkarrizketa luze eta sakona egin dio Miel A. Elustondo kazetariak. "Elkarrizketa horretan nire bizitzaren zukua atera da. Sarritan gozoa, sarritan mingotsa, baina nire biziztaren zukua", azaldu du Arana Martijak.

Joan Mari Torrealdai Jakin-eko zuzendariaren esanetan, gaurko omenaldia "xumea" izan da, baina "benetako omenaldia autore baten bizitza eta obra ezagutzera ematea da. Eta elkarrizketa honekin gu bide horretan abiatu besterik ez gara egin".

Argazkian, Arana Martija gaur, Donostian. (Argazki Press)


Eskolakoen txangoa

Otsailaren 21ean, 2. eta 3. ziklokoak Donostiara txangoa eginen dute. Goizean aquariuma ezagutzeko aukera izanen dute. Aquariuma itsas inguruneari buruz ikasteko ekimen berritzaile eta dibertigarria da. Eta arratsaldean, berriz, zientziaren kutxagunea bisitatuko dute.

Zientziaren kutxagunea zientzi dibulgazioko zentroa da. Zientziari buruz ikasi eta horrekiko sentikortasuna zabaltzeko lekua da.


Eider Elizegi, jostun eskalatzailea

El hilo gris liburuaren aurkezpena egiten ari da egunotan Eider Elizehi han hemenka.

Testuak eta argazkiak dira hemen bildu dituenak. Testuek eskaladaz hitz egiten dute. Paretan gora igoarazten dute irakurlea, bitarte horretan sentitu ditzakeen sentsazioez hitz egiten dioten bitartean: beldurra, koloreak, nekea, altuera…Dena hitz poetikoez ederki harilkatua.

Aurkezpenak amiturik berriz itzuliko da mendira, bazterrez bazter, alderrai.


Maria Altunaren erakusketa zabalik da liburutegi berrian

Apirilaren 23an zabaldu zuten Plazida Otaño Aiztondoko liburutegia. Hainbat erabilera izango ditu lliburutegi berriak, eta tartean, erakusketak jartzeko gunea ere izango du. Bertan daude ikusgai Maria Altuna herritarraren lanak. Liburutegiei eta literatur-munduari lotutako erakusketa da Mariak jarri duena eta maiatzaren 20ra bitartean egongo da zabalik.


Alex Silva Euskal Kazetarien Elkargoko zuzendaritzako kide izendatu dute


Gatz erdi

Hona publizitate agentzia bateko sortzaile bat fideo-zoparen aurrean eta Osakidetzak agindutako hipertentsioaren kontrako eslogan bati bueltaka. Bere burua konbentzitu nahi du gatzaren gehiegiak egiten duen kalteaz, hori delakoan abiapunturik zintzoena hipertentsiboekin enpatizatzeko, baina ez zaio ezer ateratzen, urduri dago. Hartan, gatzontzia erruz astindu duelarik fideo-zoparen gainean, emazteak esan dio ez al duen aski gatzaren erdiarekin, eta horrek piztu dio argia, eta tentsioa igo zaio neurrigabe, baina ez fideo-zopara botatako gatzarengatik, baizik gatza neurri gabe erabiltzearen kontrako eslogan eder bat bururatu zaiolako, eta ohartu da gaztelaniazko «más vale prevenir...» atsotitza esateko ere balio duela, eta publizistak asmatu duen eslogana da emazteari erantzun diona:

—Gatz erdi, gaitz erdi!

Harro, publizitate agentzian aurkeztu du. «¡Y cómo hostias se dice eso en castellano!», gaitzetsi diote eslogana agentziakoek.


Zine bonu berriak salgai, gaurtik aurrera

Gaurtik urriaren 15a bitarte, zine bonuak salgai izango dira. Guztira, hamaika film eskainiko dituzte, eta gaueko saioetarako bonuak 9 euroko prezioa izango du; edozein saioetara joan nahi duenak, berriz, 12 euro ordaindu beharko du.


'Ataria'-n ere eragin du

'Tolosaldeko Ataria'-n ere izan du eragina koronabirusak. Lantaldeko kideetako batzuk etxetik ari dira lanean eta eskualdeko ia ekitaldi guztiak geratu dira bertan behera.

Koronabirusa dela eta, honen hedapena saihesteko protokoloa ezarri du Atariak. Osakidetzak eman dituen aholku orokorrak jarraituz, 'Tolosaldeko Ataria'-ko langileetako batzuk etxetik ari dira lanean eta lanerako ezinbesteko harremanetan aurrez aurreko topaketak ere saihestuko dira. Zaintza eta lana uztartzeko aukera eskaini ahal izateko hartu da erabakia eta baita hedabideko funtzionamendua bermatzeko ere. Hala ere, unean uneko erabakiak hartuko dira etorkizunera begira.

'Ataria'-ren asmo eta nahia da koronabirusari eta bestelako gaiei buruzko informazioa ematen jarraitzea eta ohiko argitalpenekin jarraitzea, nahiz eta osasun krisi honek eragin handia izan duen aktualitate informatiboan. Era berean, webgunea eguneratzen ariko da une oro, ahal den neurrian. Irratian berriz, momentuz, euskal musika bakarrik entzungo da.


Gabonetako argiak jartzeko gastua 500.000 euro ingurukoa izango da

Donostiako Udalak lehiaketara atera du Gabonetako argiak jartzeko bigarren sorta bat. Noticias de Gipuzkoa hedabideak jakinarazi duenez, sortaren aurrekontua 265.000 euro ingurukoa da, eta berrikuntza gisa argi eta soinu planetario bat ditu.

Iraila hasieran, beste Gabonetako argiztapena adjudikatzeko beste sorta bat atera zuen udalak, eta Iluminaciones Ximenez enpresari esleitu zioten –216.655 eurokoa–, aurkezten bakarra izan baitzen. Lehen sorta horren barruan daude kaleetako arkuak, Gabonetako bola eta led argia duten hainbat zuhaitza. Bigarren sortaren adjudikazioaren bukaerako prezioa ez da ziurra, baina, guztira, 500.000 euro ingurukoa izango da aurtengo Gabonetako argien gastua; iazkoaren bikoitza. IRUTXULOKO HITZAk udaleko iturrietara jo du, datua baieztatzeko, baina arduradunek ez dute informaziorik eman. “Datu hori ez dugu eskuragarri”, adierazi dute.

Aipaturiko egunkariak argitaraturiko informazioaren arabera, bigarren sorta azaro amaieran adjudikatuko dute, eta azken urteetan argiztapenari gehitu dizkioten hainbat elementu ditu. Besteak beste, Urumea gaineko kuboak, Maria Kristina zubiko arkuak, eta Santa Katalinako eraztunak. Gainera, aurreikusita dago argi-sabai apaingarri bat jartzea, Urumearen gainean eta Gabonetako merkatuaren ibilbidean zehar.

Berritasun nabarmenena, ordea, planetario baten ezarpena izango da. Lehiaketako oinarrietan jartzen duenaren arabera, hamabi metroko diametroa eta zortzi metroko altuera duen metalezko egitura bat nahi dute, 124.000 euroko balioa izango duena. Egituraren barruan ikuskizunak eta Gabonetako merkatuarekin zerikusia izango duten jarduerak egin ahal izango dituzte. Donostiako Sustapenak aurreikusitakoaren arabera, Kontxa pasealekuan kokatuko dute egitura hori.

Gabonetako apaingarriak ezartzeko beharrezko horniketa udalak alokatuko du, baina adjudikaziodun enpresak instalatu eta mantendu beharko ditu. Egunkariak dioenez, Ximenez enpresako langileak hasi dira kaleetan lanean, instalazioaren prestaketak egiten.


13 lagun hil dira Kabulen, NBEren egoitza baten aurkako erasoan

Hildakoen artetik sei Nazio Batuen Erakundearen langileak dira. Talibanak lehergailuekin sartu dira eraikinean, eta ondoren tiroketa izan da. Bi polizia, zerbitzu sekretuetako kide bat, zibil bat eta hiru ekintzaile dira beste hildakoak.

Talibanek Kabul hiriburuaren erdialdean gaur egindako atentatuan hamahiru lagun hil dira; haien artean, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) sei langile; beste hainbat zauritu egin dira. NBEren egoitza baten aurkako ekintza izan da.

Goizeko zazpietan hasi dute erasoa, lehergailu bidez. Polizia iturrien arabera, bost pertsonek osatu dute talibanen komandoa eta NBEren egoitzan sartzea lortu dute. Eraikineko segurtasun taldeko kideen eta komandokoen arteko tiroketa hasi da orduan.

Beste hildakoak, bi polizia, zerbitzu sekretuetako kide bat, zibil bat eta hiru ekintzaile dira.

Poliziak bi erasogile atxilotu ditu, betiere Afganistango Gobernuko Barne Ministerioak emandako datuen arabera.

Afganistanen presidentziarako hauteskundeen bigarren itzulia egingo dute azaroaren 7an, eta larunbatean talibanek herritarrei eskatu zieten bozak boikoteatzeko.