70 lagun bildu ziren Jesuri/Larragorri mendietan eraiki nahi dituzten eolikoen kontrako martxan

Aiaraldeko Mendiko Lagunak mendi taldeak eta Zanpazu Bizirik plataformak obretara martxara deitu zuten pasa den larunbatean. Antolatzaileen esanetan Aiaraldea osotik etorritako mendizaleak bildu ziren Elorritxugana/Kukutza eta Jesuri/Larragorri mendietan. Ibilaldian zehar obrak hastear daudela eta bertan jarri nahi dituzten 8 areosorgailuen kokapenei buruzko azalpenak eman ziren. Aldi berean, eskualdean proiektatutako bestelako 4 proeiktuez hitz egin zuten.

Aiaraldeko Mendiko Lagunak mendi taldeak eta Zanpazu Bizirik plataformak obretara martxara deitu zuten pasa den larunbatean. Antolatzaileen esanetan Aiaraldea osotik etorritako mendizaleak bildu ziren Elorritxugana/Kukutza eta Jesuri/Larragorri mendietan. Ibilaldia zehar obrak hastear daudela eta bertan jarri nahi dituzten 8 areosorgailuen kokapenei buruzko azalpenak eman ziren. Aldi berean, eskualdean proiektatutako bestelako 4 proeiktuetaz hitz egin zuten.

Ganekogortan obren lehendabiziko fasean, 12 errota jarri nahi dituzte, orotara 40 inguru jartzeko. Kolometako magaletan, nahiz eta Parke Naturalean egon, aspaldidanik 62 aerosorgailu jartzeko idea daukate eta momentuz inguru hau Parke Naturaletik nola atera dezaketen lantzen daude. Amurrio inguruan, Txibiarte, Zanpazu eta Beratza mendatetan, 5 errota jarri nahi dituzte eta Gorobelen 1996. urtetik 100 errota baino gehiago jartzeko planteamendua dago.

Antolatzaileek ibilaldira atxikitu diren pertsona eta eragilei eskerrak eman nahi diete eta hurrengo hilabeteotan antolatuko diren bestelako ibilaldi, hitzaldi eta kontzentrazioetan parte hartzera animatzen dute gizartea.

Obrak edozein egunotan hasi daitezke eta hau dela eta mendizaleok zentzugabeko proiektu hau eteteko pausoak ematen jarraitu beharko dutela esan dute, proiektu hauek ez direla EAEko zentral termiko berrien eta Garoñako nuklearraren alternatiba moduan planteatzen gogoratuz.


Datorren uda bitarte, agur tomateei

Udazkenean sartuta gaude dagoeneko, pixkanaka egunak laburtzen ari dira, geroz eta argi gutxiago ematen digu eguzkiak eta tenperaturak ere freskatzen ari dira. Laster batean lehen izotzak botako ditu. Euskal Herriko baratzetan ere urtaro aldaketa antzematen hasia da. Egunotan azken tomateak, lekak, kalabazinak eta piperrak jasotzen ari dira gure baserritar kuttunak. Urtaroekin bat elikatzen garenok, udako barazkiei agur esateko prestatzen ari gara. Udako barazkiak asko estimatzen ditugun arren, poz handiarekin egiten diegu ongietorria urtaro hotzeko barazki eta fruituei. Dagoeneko loratu dira lehen brokoliak eta azak. Kalabazin purea aurrerantzean kalabazarekin prestatuko dugu, eta berdea nahi dugunean borrajarekin trebatzen hasiko gara. Udazkena kolorez beteriko urtaroa da gure basoetan eta gure baratzetan. Udazkeneko koloreekin plater gozoak prestatzeko garaia da, beraz. Gure aitona-amonak, sasoian sasoikoaz elikatu dira beti, eta guretzat, berriz, hala elikatzea geroz eta nekezagoa egiten da. Izan ere, egun dugun elikagai eskaintza oso zabala da. Inoiz ez da berandu ohitura zaharrak berreskuratzeko. Aitona-amonei galde diezaiokegu garai bakoitzean zer eta nola prestatua jaten zuten, horren harira, elkarrizketa interesgarria izan dezakegu haiekin. Azoketara ere gertura gaitezke, baserritarren postuak ikus ditzakegu noski, eta haiekin hitz egin. Ziur asko, eta pozik asko, gainera, emango digute garai bakoitzeko barazkien berri eta prestatzeko errezetak, eta gomendioak ere emango lizkigukete. Goiz-pasa ederra izan daiteke azokan barrena kontu kontari ibiltzea. Aprobetxa dezagun etxeko txikienekin erosketak egiteko, aukera dezaten gustuko dituzten barazkiak, galde dezatela nola prestatzen diren. Uste ez badugu ere, etxeko txikienekin plater gozo askoak prestatu daitezke. Batek baino gehiagok sorpresa har dezake etxean sukaldari apartak dituela jakitean. Plan aparta izan daiteke: udazkeneko barazkiak zeintzuk diren ikasi, aitona-amonei galdeketa egin eta ondoren azokara erosketa ekologikoa egitera hurbildu. Familia giroan bazkaria prestatu eta jan ondoren kantu kantari aritzeko une aproposa. Ikas dezaten txikitatik zer den garaikoa eta tomatea datorren uda arte ez dela baratzetan izango.

Gure baserritarrek beraien produktuak maitasun handiz ekoizten dituzte, gure etxeetara garaiko elikagai gozoak eraman ditzagun. Aprobetxa dezagun etxetik gertu dugun altxorra. Animatu, eta ea garaiko barazki ekologikoez lapikoa eta sabela betetzen dituzuen. On egin, lagunok!

@Nekazaritza ekologikoaz edozein zalantza edo galdera izanez gero:

Biolur-Gipuzkoa Nekazaritza Ekologikoaren Aldeko Gipuzkoako Elkartea. Tel. : 943-76 14 47

biolur@biolur.net

ENEEK - Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua. Tel. : 902-54 01 65

nfo@eneek.org


Agortu egin dira Pablo Milanes Areetan ikusteko sarrerak

Atzo goizean agortu ziren Pablo Milanesek ostegun honetan, irailak 3, Getxoko Nazioarteko Folk jaialdian eskainiko duen saiorako sarrerak, tokiko kultur iturriek adierazi dutenez. Kantautore kubatarrak 21:30etik aurrera abestuko du Areetako Xake plazan eta, bertan, "Regalo" bere azken diskoaren kantak aurkeztuko ditu. Aurten, jaialdiak bere 25. urteurrena beteko du eta 12 kontzertu egongo dira. Horietan, Milanesez gain, La Bottine Souriante (Quebec) eta Orchestre National de Barbes (Frantzia / Aljeria) jardungo dira, besteak beste. Halaber, azken jardunaldian "Euskal Musika: 25 urte" saioa izango da. Horretan, Oskorrik, Oreka TXk, Mikel Urdangarinek, Niko Etxartek, Maddi Oihenartek eta Gosek jaialdiaren 25 urteko jarduera ospatuko dute. Aipatu bi lehenengo saioetarako sarrerak 15 eurotan daude (Milanesenak agortuta). Azken bietarako, berriz, 10 eurotan. Argazkian, Pablo Milanes.

Aste honetan 25 urteko jarduera beteko du Getxoko Nazioarteko Folk Jaialdiak eta, hori ospatze aldera, "Euskal Musika: 25 urte" saioa izango da. Proiektu horren eskutik euskal artista eta talde ospetsuak bilduko dira. Irailaren 3tik 6ra, jaialdiak beste 11 saio hartuko ditu. Horien artean Pablo Milanesen, La Bottine Sourianteren eta Orchestre National de Barbesen kontzertuak gailendu behar dira. Lau egunez, doinu anitzez gozatu ahal izango dute musikazaleek Areetan zein Itzubaltzeta / Romon. Musika egitarauaz gain, zenbait jarduera ere egongo dira jaialdian: Bidezko Azoka, Munduko Terraza eta kale-banden desfileak, besteak beste.

Eguneko eskaintza arratsaldeko taldeen eta artisten emanaldiekin abiatuko da; saio horiek Itzubaltzeta / Romoko Santa Eugenia plazako karpan hasiko dira 19:00etan (igandean, 18:00etan). Areetako Xake plazako karpan kontzertu nagusiak izango dira 21:30etik aurrera (igandean, 20:00etan), eta horiek amaitutakoan, 23:45ak aldera, Munduko Terrazako (Santa Eugenia plaza) saioen txanda izango da. Kontzertu guztiak doakoak izango dira, Xake plazakoak izan ezik.

Kontzertu nagusiei dagokienez, jaialdia Pablo Milanes abeslariaren eskutik hasiko da, Kubako autore-abestiaren artista ospetsuenetariko bat, hain zuzen ere. Biharamunean, ostiralean, irailak 4, La Bottine Sourianteren txanda izango da. Taldea Quebeceko ondare musikala mantendu eta jarraitzeko asmoz sortu zen eta Frantzia, Ingalaterra, Irlanda eta Eskoziako doinuen nahasketa interpretatzen du, bere herriko zenbait eskualdetako kolore eta erritmo bereziekin kutsatuta.

Jaialdiaren hirugarren jardunaldian, Orchestre National de Barbes taldeak hartuko du lekukoa. Etnia anitzeko musikarik osatutako talde horren erritmoak Magrebeko raï musikan oinarritzen dira, eta genero oso ezberdinetako soinuak bateratzen dituzte, hala nola, chaabia, reggaea, gnaoua musika, jazza eta rocka, sonoritate propio oso originala sortu dutela Azken egunean, irailaren 6an, Getxo Folk jaialdiari amaiera bikaina emango zaio "Euskal musika: 25 urte" saioan. Proiektu horrek zenbait euskal artista eta talde bilduko ditu jaialdiari omenaldia egite aldera: Oskorri, Oreka TX, Mikel Urdangarin, Gose, Maddi Oihenart eta Niko Etxart. Partaide bakoitzak bere errepertorioaren lau abesti joko ditu. Horrela, estilo oso ezberdinetako artista eta talde segida bat osatuko da, euskal musikaren aberastasunaren erakusgarri.

Jarduera osagarriak

Ohi denez, kontzertuak ez ezik, BBK Getxo Folk jaialdian jendeak Bidezko Azoka bisitatu ahal izango du. Bidezko Azoka Iparraren eta Hegoaren arteko bidezko merkataritza sustatzen duen ekimena da, zenbait gobernuz kanpoko erakunderekin batera antolatzen dena. Bestalde, hainbat herrialdetako artisautzako produktuak Munduko Merkatura itzuliko dira, Koan izeneko elkartearen lanari esker. Halaber, aurten ere beste kultura eta herrialde batzuetako gastronomia ere dastatzeko beta izango dugu Munduko Terrazan, Medicus Mudiren eskutik. Kaleko banden doinuek ez dira faltako jaialdian. Aurten Holandako, Ipar Irlandako, Italiako eta Madril-Galiziako taldeak jardungo dira Getxon. Azkenik, Getxoko Udaleko Immigrazio Zerbitzuaren eskutik Kulturen Gunea egongo da jaialdian.


Harresiak, kulturaren agertoki

Iruñeko eta Baionako harresiak kultur agertoki izango dira udan. Iruñeko Udalak antolatutako Ciudadelarte 2014 eta Baionako Udalak antolatutako Fortius egitasmoek dantzak, kontzertuak, jardunaldi gastronomikoak, erakusketak eta bisita gidatuak bilduko dituzte.

Ziudadela Gourmet jardunaldi gastronomikoarekin hasiko da Ciudadelarte 2014 egitasmoa, ostiralean. “Baionarekin lantaldean egin ditugu aurten jardunaldi gastronomikoak”, azaldu du Silvia Azpilikueta Iruñeko Udaleko Enplegu, Merkataritza eta Turismo saileko zuzendariak. Nafarroako hamabi ekoizle eta Baionako hamar artisauk parte hartuko dute, eta igandera arte izango dira Ziudadelan. “Gainontzeko jardueretan ere aktiboki parte hartuko dute Baionako ekoizleek”, gaineratu du. Dastatzeak, produktuen salmenta, tailerrak eta zuzeneko sukaldaritza saioak antolatu dituzte udarako. Baionan ere izango da halakorik. Abuztuaren 15, 16 eta 17rako Harresi Gastronomikoak jardunaldiak prestatu dituzte, eta, besteak beste, dastatzeak eta produktuen salmenta izango dira.

Musika ere nagusi izango da bi harresietan. Jazz, fusio, flamenko eta dantza ikuskizunak izango dira abuztu arratsaldetan Ziudadelan. Asteartetan izango dira jazz emankizunak, eta, besteak beste, Alberto Arteta Group eta Tommy Caggiani Therion Project izango dira. Flamenco on fire zikloa, berriz, ostegunetan izango da, Baluarten. Sara Baras, Tomatito eta Pepe Habichuela eta Josemi Carmona musikariak igoko dira oholtza gainera. Baionan ere hainbat kontzertu izango dira udan. Giuseppe Verdiren Aida opera antolatu dute abuztuaren 17rako; 21:15ean izango da, Poternan, doan. Abuztuaren 29an, berriz, Kalakan taldea arituko da.

Harresietan dantzanEkitaldi horiek antolatzen diren hirugarren urtea da; iaz, ia 35.000 lagunek parte hartu zuten Iruñean. Aurten, Harresia Kandelen Argitan eta Harresia Dantzan zikloak mantenduko dira. Abuztuko hiru ostiraletan (8, 15, 22) Guadalupeko Baluartean gaueko hamarretan aireko eta dantza bertikalaren nazioarteko erakustaldiak eskainiko dira. Aurretik, Baobab dantza taldea dantzatuko da, eta DJ bat ere arituko da. Delreves konpainiaren Repite conmigo, eVenti Verticali taldearen Wanted,eta Circo Delicia konpainiaren Cantare Volare ikuskizunak izango dira ikusgai.

Harresiak ezagutarazteko, Ostiralak Harresian zikloa antolatu dute Baionan. Bi ibilbide egingo dituzte, eta ondoren bi kontzertu izango dira ostiralero. Iruñeko harresia, berriz, milaka kandelek argituko dute abuztuko lau larunbatetan. Argiztatutako ibilbideko hainbat postutan jan-edana eskainiko dute 21:00etatik gauerdira arte. Nafarroako jatorri izena duten ardoak, freskagarriak eta bertako produktuekin egindako pintxoak dastatu ahal izango dira, egunero bi musika taldek jotzen duten bitartean.

Ekitaldi guztiak Fortius proiektuaren barnean garatuko dira, zeinaren helburua Iruñeko eta Baionako harresi ondarea mantentzea den. “Hiru helburu nagusi ditu proiektuak: gotorlekuak berriztatu eta ondarea mantendu, negozio aukerak eta zerbitzuak gehituz; harresien balio turistikoa handitu, eta Iruñearen eta Baionaren arteko lankidetza eta harresien inguruko ezagutza sustatu”, azaldu du Maria Caballero Enplegu, Merkataritza eta Turismoko zinegotzi delegatuak.

Iruñeko Udalak baloratu egin du bi hirien arteko kolaborazioa, eta era berean mintzatu da Yves Ugalde Baionako Udaleko Kultura eta Senidetzetako zinegotzia: “Baionarentzat oso garrantzitsua izan da proiektu honen parte izatea”. Proiektuari esker, bi hiriak “helmuga turistiko osagarriak” izatea nahi dute.


Agur 'Fenomenoari'

Ronaldo Luis Nazario Lima brasildarrak erretiroa hartu du 34 urterekin, hipertiroidismo gaitzak behartuta; ibilbide bikaina izan du aurrelariak.

Kirol ibilbide ederra izan dut. Askotan galdu dut, askotan irabazi, lagun asko egin ditut, eta ez dut gogoratzen etsairen bat dudanik. Oso gogorra da zoriontsu egin didan zerbait uztea, are gehiago jarraitu egin nahi nuelako. Baina gorputzak ez dit uzten. Zaila da buruak pentsatzea aurkari bat gainditu dezakezula eta gorputzak ezetz esatea». Ronaldo Luis Nazario Limaren hitzak dira. Futbolari brasildarrak atzo iragarri zuen erretiroa hartu duela, 34 urterekin. «Zenbait arrazoi garrantzitsu» argudiatu ditu erabaki hori hartzeko, batez ere hipotiroidismo gaitzak sortutako lesioak. Behartutako erretiroa da, Fenomenoak jokatzen jarraitu nahi zuelako. Baina gorputzak «nahikoa da» esan dio.

Brasilen hartu du erretiroa Ronaldok, orain hemezortzi urte haren ibilbidea hasi zuen herrialde berean. Cruzeirorekin egin zuen debuta 1993an, 16 urte eskas zituenean. Han hasi zen nabarmentzen, golak barra-barra sartzen. Azkar egin zuen jauzia Europara. PSV Eindhovenek aurrea hartu zien talde indartsu askori. Herbehereetan, baina, bi urte eskas egin zituen. 50 partidetan 48 gol sartu ondoren Bartzelonak fitxatu zuen, hamabost milioi euroren truke. Han berean jarraitu zuen: 47 gol sartu zituen 49 partidetan, tartean Compostelari sartutako gol gogoangarria. Bartzelona, baina, egonaldi laburra izan zen, urtebete eskasekoa. Inter Milanera joan zen, Massimo Morattik konbentzituta. Lehen bi sasoiak ikusgarriak izan ziren, baina azkar hasi zen haren gurutze bidea lesioekin. Lehena, 1998ko Frantziako Munduko Kopan izandakoa. Ronaldo zorabiatu egin zen Frantziaren aurkako finala baino ordu batzuk lehenago. Gertaera horrek ukituta utzi zuen. Haren distira noizbehinkakoa egin zen. Baina okerrena iristeko zegoen. 2000ko apirilaren 12a. Ronaldok ez du inoiz ahaztuko egun hura. Eskuin belauna txikitu zuen Lazioren aurkako Kopako partidan. Ondorioa, ikaragarria: urtebete jokatu gabe. Itzuli zen, baina jada ez zen lehengoa.

2002ko Japonia eta Hego Koreako Munduko Kopa, baina, mugarri izan zen. Suspertu egin zen, eta haren golek txapeldun egin zuten Brasil. Izan zuen beste saririk: bigarren Urrezko Baloia irabazi zuen, eta Real Madrilekin sinatu zuen. Han galaktikoen kide izan zen, eta markak lortzen jarraitu zuen: laugarren aldiz aritu zen Munduko Kopa batean, eta txapelketa horretako historiako golegile onena bilakatu zen Alemanian, hamabost golekin.

Horrek guztiak, ordea, gutxirako balio izan zion Madrilen. Haren osasun arazoak —pisuak eragindakoak bereziki— gero eta gehiago ziren. Gainera, iritsi zen une bat non haren inguruko berriak gehiago ziren kirolaz kanpokoak kirolekoak baino. Real Madrileko arduradunak nazkatu egin ziren berarekin, eta Milanera saldu zuten 2007ko hasieran. Alferrik. Italian ere ez zuen aparteko ezer egin. Halere, Europako talde indartsu askok harenganako interesari eusten zioten. Baina Ronaldo nekatuta zegoen. Lasai jokatu nahi zuen, presiorik gabe. Eta non hobeto, Brasilen baino. 2008ko urte amaieran itzuli zen etxera, Corinthiasera. Eta talde horretan aritu da ordutik, joan zen asteburuan Libertadores Kopatik kanpo geratu eta erretiroa hartzea erabaki zuen arte.


Lurra hezeago bihurtzen ari da giza jarduerarengatik

Lurra berotu ahala, atmosferak hezetasuna gordetzeko duen ahalmena handitu egiten da. Ozeanoen gainean dagoen ur-lurrin kantitatea asko handitu da, batez ere 1980. urtetik aurrera. Hazkunde hori ezin da azaldu besterik gabe arrazoi naturalak argudiatuz; horregatik AEBtako, Erresuma Batuko, Alemaniako eta Japoniako zientzialari talde batek horren zergatiaz ikerketa abiatu zuen.

Batetik klima-sistema simulatzen dituzten 22 eredu informatiko erabili zituzten, bestetik satelite batean kokatuta zegoen SSM/L izeneko sentsorearen neurketak. Ondorio nagusia zera da: hezetasuna handitzearen arrazoia ez da eguzki-irradiazioa handitu dela edota 1991. urtean Pinatubo sumendiak izandako eztanda izugarria, baizik eta erregai fosilen errekuntzagatik isuritako karbono dioxidoa.

Horrela, karbono dioxidoak berotegi efektuan dituen erantzukizunei beste bat gehitu behar zaio, hots, ur-lurrina sortzea, horrek ere berotegi efektua areagotzen baitu.

Egindako behaketen arabera, atmosfera berotzen den gradu bakoitzeko ur-lurrin kantitatea %7 inguru hazten da. Bestalde, ikerketak ez dio ondoko galderari erantzun: ur-lurrin gehiago egoteak euri gehiago egitea eragin al dezake?

Zientzia eta Teknologiaren Euskal Plana abian jarri du Eusko Jaurlaritzak

..

Juan Jose Ibarretxe lehendakariak berriki iragarri du, Euskalduna Jauregian, Zientzia eta Teknologiaren Euskal Plana. Plan horretan hainbat ekintza garatuko dira, baina hemen dagoeneko indarrean daudenetatik interesgarrien deritzogunak aipatuko ditugu.

Batetik, enpresek berrikuntza-agendak osatzea bultzatzen da. Horretarako aholkulari multzo bat jarriko da enpresen esku, doan edo ia doan.

Bestetik, aipatu agendetan zehaztutako ekintzak burutzeko “Aldatu” programa zabaldu da. Horren bidez hainbat ekintza finantzatu daitezke. Proiektu bakoitzaren aurrekontuaren %50era iritsi daitezke diru-laguntzak.

Zabaldutako programa horiek 2009. urtera artekoak dira oraingoz, eta administraziotik ematen diren diru-laguntzekin alderatuz jauzi kualitatiboa ekarriko dute. Diru-laguntza berriak eskuratu ahal izateko, enpresek epe ertain eta luzera begira jardun beharko dute.


Kirolkide komunitatea foroa jarri dute martxan

Errenteriako Udal Kirol Patronatuak Kirolkide Komunitatea foroa jarri du martxan, eta bertan kirolari eta pertsona guztiek har dezakete parte kirolarekin lotutako gaiei buruz hitz egiteko. Gaiak Kirolkide berak proposatu ahal izango ditu, baina baita erabiltzaileek ere. Arlo propioak sortu eta horiei buruzko eztabaidak ireki ahal izango dituzte.

Foroa, berez, euskaraz ireki du patronatuak, baina erabiltzaile bakoitzak izena ematen duen hizkuntzan konfigura dezake.

Lau eztabaidagai jarriko dituzte hasiera batean: Eskola Kirola, Kirol Federatua, Emakumea eta Kirola, Futbol 7 txapelketa eta Beste hainbat gai.


Estatugintzarako palanken bila

Euskal estatua lortzeko gogoetak plazaratu dituzte EHUko Udako Ikastaroetan, 'XXI. mendeko abertzaletasunaz' zikloan. Egitasmo baterako, nortasunaz gain, osagai eta bide berriak behar direla diote.


Eneko Etxeberria: "Azpeitiarren osasuna gipuzkoarren poltsikoaren aurretik dago"

Lapatxeko zabortegia ixtearen eta ez handitzearen gaineko azken hitza azpeitiarrek izango dutela esan du alkateak. Bestalde, osasunaren eta ekonomiaren interesen arteko talkan, Udalak azpeitiarren osasuna aurretik jartzen duela adierazi du.

Atzo, asteartea, jakinarazi zuen Udalak herri galdeketa egingo duela Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak (GHK) Lapatxen gaineko erabakiaren kontra egiten badu. Horren harira agerraldia egin dute gaur, asteazkena, udal gobernuko zortzi kidek. Atzo hartutako erabakia berretsi dute eta Eneko Etxeberria alkateak adierazi du "Lapatxeko zabortegia ixtearen eta ez handitzearen gaineko azken hitza" azpeitiarrek izango dutela.

Etxeberriak azaldu du, azpeitiarrak 27 urtez "elkartasunez gipuzkoarren zaborrak jasotzen" aritu direla eta "arrazoi ezberdinak medio" Lapatxen bizitzan luzatzen joan dela. Horren harira esan du "errealitatea gordina" dela, Lapatx baita Gipuzkoako zabortegi bakarra.

"Gipuzkoan zabalik mantentzen den zabortegi bakarra Lapatx izanda, insolidarioak garela esaten duenik bada oraindik, ez dugula elkartasunik erakusten" esan du alkateak, eta horrek "harritu" egiten duela. Izan ere, Azpeitira "zabor turismoa" egiten dela azpimarratu du, Lapatx Gipuzkoako zabortegi bakarra izatearen ondorioz.

Lapatxen gainetik beste alternatiba batzuk badaudela esan du Etxeberriak eta horrek "lasaitu" egiten dituela. Ondorioz, GHK-k Lapatx handitzearen eskaerari ezezkoa eman ziotela gogorarazi du.

"Bi interesen arteko talka" dagoela adierazi du alkateak: "Batzuk nahi dutena da gipuzkoarrek zaborragatik ahalik eta gutxien ordaintzea. Guk argi dugu, ordea, azpeitiarren osasuna defendatu behar dugula. Bi eskubideen talka horretan ulertu behar da azpeitiarren osasuna gipuzkoarren poltsikoaren aurretik dagoela", esan du.

Bestalde, adierazi du azken egunotan hainbat hedabidetan ikusitako informazioak "harrituta" utzi duela: "Lapatxera tona bat zabor ekartzea 75 euro ordaintzen da eta prest daude Kantabriara (Espainia) eramateagatik 96 euro ordaintzeko, garraio kostea aparte. Zergatik ez zaie azpeitiarrei Kantabriari emango litzaiokeen konpentsazio ekonomiko berdina ematen? ", galdetu du.

GHK-k Lapatx ez ixteko erabakia hartu eta bestelako eskaintza bat egiten badu, hori publiko egin dezala eskatu dio Etxeberriak GHKri eta azpimarratu du, erabakiak erabaki, "azken hitza" azpeitiarrek izango dutela.


Min sorrak

Nire adiskide medikuak kontatu dit paziente bat joan zitzaiola joan den astean, bere ezkerreko besoa «sentitzen» zuela eta, kezkati. Minik ote zuen galdetu zion hark, eta nolakoa mina, baina pazienteak ez zuen esaten asmatzen. Mina baino gehiago, zerbait arraro, desberdin zela zioen, «sentitu» egiten zuen hark ezkerreko besoa, eskumako hanka, hatz txikiko atzazala ez bezala, besoa bertan zuela nabaritzen zuela berak. Beso bat bertan duzula sentitzea ez dela gaixotasun bat esan zion nire lagunak, apur bat harrituta; ez ezkerrekoa, ezta eskumakoa ere, gaineratuko zuen hain segur. Pazientea, ordea, ezetz eta ezetz ari zen, temati. Berak ba omen zekien zerbait gertatzen zitzaiola, ondoezen bat bazuen, eta bere ezkerreko besoa deika ari ei zitzaion horretaz ohartarazteko. «Ez al zarete medikuak gorputzaren mintzoa itzultzeaz arduratzen diren bitartekariak?», esan omen zion pazienteak. Entzuteko, beraz, eta zuzen itzultzeko eskatu zion, bere ezkerreko besoak zer zioen ulergarri jartzeko.

Erokeria iruditu zitzaidan hasieran elkarrizketa, baina zer pentsa eman zidan ondoren. Ez dakit zertan geratu zen kontua; ez dakit nire adiskide medikuak espezialistarengana bidali ote zuen pazientea edo metafisiko samarra iruditu zitzaidan elkarrizketan jarraitu ote zuten luze. Edozelan ere, adiskidearekiko errukia baino gehiago, pazientearekiko sinpatia sortu zidan kontu hori entzuteak, nik neuk ere askotan entzuten baititut berez ezeren agerbide edo kausa ez diren seinale-alarmak. Beraz, bat egin nuen nik pazienteak azaltzen zuen dena delako artegatasun horrekin, askotan sentitzen baitut neronek ere zerbait gertatzen zaigula, zer den zehazki esaterik ez dakidan arren.

Seinale bat da, sentsazioa nahiago baduzue. Zerbait gertatzen zaigula iradokitzen dit, adibidez, hauteskunde-kanpaina honetan, salbuespenak salbuespen (eta urriak izan dira benetan) nabaritu dudan anbizio gutxiko giroak. Ausardiarik eza esan nezakeen, edo arriskuak hartzeko gaitasun-falta, baina hori beharbada askotxo litzateke. Jokatzen dena horren garrantzitsua izanik, espero zitezkeenetik jo dute guztiek, aurrez esateko moduko hika-mikak, mezu, proposamenak, isekak eta losintxak baino ez dizkigute eskaini. Normaltasuna deitzen diote horri adituek: eferbeszentziarik gabeko garai atono honetan, txinpartarik gabekoa behar omen du, diotenez. Nire aburuz, alta, zerbaiten seinale ere bada, aukera edo proiekturik ezarena.

Supermerkatuetan produktu zahar eta eskasak daudenean, behera egin ohi du kontsumoak. Irispide laburreko agintarigaiak ditugu edo eskakizun-maila baxuko agintegaiak? Gutxi ematen dute alderdi politikoek, edo gutxi eskatzen du gizarteak? Bietarik izango duela esango nuke. Nire adiskidearen pazienteari ezkerreko besoak hitz egiten dion hizkuntza berberaz ari zait niri politikaren gaineko lardaskeria hau: ahopeka, mezu garbirik eman gabe, baina zerbait gertatzen zaigula iradokiz. Larria da? Batek daki. Zerbaiten sintoma dela esatera ausart naiteke gehienez ere; nire ezkerreko besoa deika ari zait, baina ez dakit zer esan nahi duen.

Alerta gorri handia pizten zait argumentu zahar eta higatu errazak baino hoberik topatzen ez duten ahoberoen ateraldiekin. Koloreak eurak ere gorritu egiten zaizkit, esate baterako, Nafarroako gotorlekutik baskoen inbasioa iragartzen duten Apokalipsiaren tronpetak entzuten ditudanean. Adibide bat da, eta ez, tamalez, bakarra. Hor dago, aurrekoaren zur bereko ezpala, Partidu Popularreko zenbait hautagaik diru-sarreren bermea izatea helburu duen laguntzaren inguruan antolatu duten sasi-diskurtso muturrekoa, zeinak boto-emaileen ehiza merkean inpultsurik zekenenak bilatu egiten baititu. Nola liteke gaur egun ere zabarkeria horrek balekoa dela uste izatea? UPN-k eta PP-k neurtu al dute zer etor daitekeen bide horretatik aurrera eginez gero? Ba ote dakite noraino tenkatu daitekeen bizikidetzaren soka erabateko haustura eragin baino lehen? Botoak ematen dituela argudiatu dezakete, eta, zoritxarrez, horrelaxe dela erakutsi dute urtez urte, hauteskundez hauteskunde. Den-denak balio du helburu merke horretara iristeko? Ezezkoan nago. Behin askatu eta hauspotu eta gero, nork lotuko du kate motzaz populismoaren zakur goseti eta asegaitza?.

Zer gertatzen zaio horrelako argumentuak, oka egin gabe, irensteko eta saritzeko gauza den gizarteari? Ez dakit zein den gaitza, baina argi eta garbi dakit gizarte osasuntsu bati buruz nik espero dezakedanetik oso urruti kokatzen gaituela honek.

Gaurkoa egun egokia zatekeen horretaz gogoeta egiteko, boto-erabakia ez ezik, bototik harago doan erantzukizun indibidual eta kolektiboaz ere hausnartzeko. Txanpon guztiek baitute, berez, aurria eta binperra.


Zaintza sareko kideak lan gutxi egiten ari dira, "zorionez"

Koronabirusak eragindako alarma egoera ezarri eta berehala osatu zen zaintza sarea herritarren artean. Antzuolako alkate Beñardo Kortabarriak azaldu duenez, 45 pertsonak dihardute taldean eta dagoeneko zortzi zerbitzu eskaini dituzte.

Deialdi bakarra

Alkateak azaldu duenez, Whatsappez eta Hirix izeneko aplikazioaren bitartez egindako lehen deialdiari esker, 45 pertsona elkartzea lortu dute, eta horiek dihardute lanean zaintza sarean. "Zorionez, lan gutxi egiten ari gara", aitortu du Kortabarriak, eta hori horrela izateko bi arrazoi aipatu ditu: "Batetik, herri txikia izanik, herritarrak ondo artatuta daudela esan nahi du, eta, bestetik, herritarrak inguruko jendeari laguntzen ari direla". Hala ere, Kortabarriak adierazi du zaintza sarea handitzeko beharra egongo balitz, beste deialdi bat egingo luketela eta herritar gehiago gehituko liratekeela taldera.

Herritarren eskaerak

Kortabarriak azaldu duenez, herritarrek eskuragarri dute telefono zenbaki bat: 650 80 52 48; horra iristen diren eskaerak zaintza sareko kideei bideratzen zaizkie, kideetako batek eskaeraren ardura har dezan. Hortik aurrerako eskaeren harira, honela mintzatu da Kortabarria: "Herritar batzuek telefonora deitzen dute berriro, baina beste batzuk aurretik zerbitzua eman dion sareko kidearekin jartzen dira harremanetan". Zaintza sareak ematen duen zerbitzuaren harira, alkateak adierazi du bestelako eskaerarik egon ezean erosketaren zerbitzua emango dutela.


Zarauzko Kortazarren 185 aparkaleku izango dira erabilgarri, bihartik aurrera

Zarauzko Udalak plangintza bat jarri du abian udalerriko aparkaleku faltari erantzuteko. Gurmendi eta Eguneko Zentroko 145 aparkaleku alokagai jarri ditu dagoeneko, eta bihartik aurrera, berriz, Kortazarren aparkatzeko aukera eskainiko du. Guztira, 185 aparkaleku izango dira Iñurritzako gune horretan erabilgarri.

Jakinarazi dutenez, irailaren 15era arte izango da partzela horretan autoak aparkatzeko aukera, ordutegi mugarik gabe. Gune hori eremu berdea izango da TAO sisteman. Zentzu horretan, hiru orduko txartela 2,50 euro kostako da eta egun osokoa, berriz, bost euro. Partzelaren erdigunean makina jarri dute, eta bertan eskuratu ahalko dira txartelak. Bestalde, aparkalekuak sarrera-irteera bereziak izango ditu.

Aparkalekuen arazoari aurre egiteaz gain, udalak espero du neurri horrekin herriko gune jakinetan trafikoa murriztea, eta orokorrean, mugikortasuna hobetzea. Nabarmendu dute zarauztarrentzat zein bisitarientzat «onuragarria» izango dela, eta udalerrira gerturatzen direnentzat «alternatiba interesgarria» dela.


CAN auzian 'ez da ezkutuko ezer edo legez kanporik egon', Miguel Sanzen hitzetan

Foru Gobernuko eta Nafarroako Kutxako presidente ohiak salatu duenez, 'batzuek' auzia politizatzeko asmoa izan dute. 'Kutxabanken sartu izan balitz, ez genuke ikerketa batzorderik izango', esan du.

Nafarroako Kutxaren desagertzeaz eta CaixaBanken integratzeko prozesua, CAN auzia bezala ezagutzen dena, ikertzeko Nafarroako Parlamentuan abiatutako ikerketa batzordean agerraldia egin du gaur Miguel Sanz Foru Gobernuko eta Nafarroako Kutxako presidente izandakoak. Nabarmendu duenez, prozesu guzti horretan ez zen "ezkutuko ezer ere" egon, "ezta legez kanpokoa ere".

Luis Zarraluqui UPNko parlamentariak egindako galderei erantzunez hasi du saioa Sanzek. Gogorarazi duenez, Nafarroako Kutxako presidente "ez-exekutiboa" izan zen 1996tik 2010eko ekainera arte. Horrez gain, CANeko erakunde sortzaileetako batzordeko —erakunde "aholku-emailea", horren hitzetan— presidente ere izan zen 15 urtez.

Azaldu duenez, legeak hala behartuta desagertu zen Nafarroako Kutxa, eta ildo horretan, "ezker erradikalak sustatutako 'gehiago jakin behar' hori" salatu du, prozesuan "ezkutuko zerbait egongo balitz moduan". Sanzen aburuz, Nafarroako Kutxa "ez da batere txarto atera" CaixaBanken amaituta.

"Nire jardunean beti lege izan ditudan zintzotasuna eta gardentasunari jarraiki, esan behar dut Nafarroako Kutxaren desagertzeaz politikoki interesatua zen eztabaida bat sortu zutela, baina Nafarroako Kutxa Espainiako aurrezki kutxa guztiak bezala transformatu zen", azpimarratu du.

Sanzen arabera, "Nafarroan eta Nafarroako Kutxan ez da ustelkeria kasurik egon", eta Nafarroako Kutxa CaixaBanken sartzea "ez da euro publiko bat ere kostatu".

2004an kutxa "profesionalizatzeko eta despolitizatzeko" ¿estatutuak aldatu zituztela azaldu du Sanzek. Presidente ohiaren hitzetan, profesionalizatze hori eredugarritzat jo zuen Elena Salgado ministroak berak. Era berean, nabarmendu duenez, "inoiz ez nuen ezertxo ere egin nire edo senitartekoen mesederako. Ezein zuzendarik ezingo du kontrakoa esan".

"CAN Kutxabanken sartu izan balitz, ez legoke ikerketa batzorderik"

Auziaren ustezko politizazioaren adibide da, Sanzen aburuz, Nafarroako Kutxa CaixaBanken sartzeagatik sortutako polemika. Argudiatu duenez, "Kutxabanken sartu izan balitz, ez legoke ikerketa batzorderik. Batzuek nolabaiteko frustrazioa izan dute horrekin".

Horrez gain, esan du ez dakiela Kontuz elkartea —hark jo zuen epaitegietara CAN auzia dela eta— eta EH Bildu gauza bera ote diren, "baina nahikoa antzekoak dira", erantsi du. "Horren adibide behinena da Kontuzen protagonistak, sortzaileak eta partaideak erantzukizun politikoak dituztela, batzuk hauteskunde zerrendetan joan dira eta beste batzuk EH Bildu talde parlamentarioko kideak dira", adierazi du.

Sanzen arabera, "orain talde batzuek, Kontuzek adibidez, Nafarroako Kutxa defendatzen dute, finantza jardun zuzena ez duenean, eta bazuenean, Kontuzen lagunek, kale borrokaren bidez, kutxazainak erretzen zituzten. Nafarroako Kutxaren berri izan nahi dute orain, baina lehen ezertxo ere ez. Alfonbrak altxatu eta manifestazioak egin dituzte, baina ez dute legez kanpoko ezertxo ere topatu".


Goierritik 250 lagun joango dira etzi Parisera, presoen aldeko mobilizaziora

Urretxu-Zumarragan pasa den azaroan egin zuten Pariseko manifestaziorako deia.

Bakearen Artisauek antolatuta Orain presoak goiburupean larunbatean Parisen egingo den euskal presoen aldeko manifestaziora 250 goierritar inguru joango dira. Batzuk autobusez egingo dute joan-etorria; bihar, Zumarragako Amalur elkarte paretik 21:30ean abiatuko da autobusa eta Beasaingo anbulatorio parean egingo du geldialdia, 22:00etan.

Beste batzuk, berriz, trenez joango dira, Hendaiatik, 04:36ean, antolakuntzak jarritako tren berezietan. Hendaiara joateko larunbatean, 03:00etan abiatuko dira Goierriko autobusak Beasaingo anbulatoriotik.

Euskal presoentzako eta senideentzako «salbuespen egoera bukatzea» izango da Parisera eramango duten mezu nagusia: euskal presoak hurbiltzea, gaixo diren presoak askatzea, eta baldintzapeko askatasunak eta zigor moldaketak onartzea ere eskatuko diote Frantziako Gobernuari, manifestazioan.

Otegi, gaixoen zerrendan

Bestalde, Etxeratek jakinarazi duenez, larri gaixo diren euskal preso zerrendaren kopuruak gora egin du, Itsasondoko Mikel Otegiren kasua gehitu baitiote zerrendari. Urri amaieran Otegik gradu ertaineko bihotzekoa izan zuen Ocaña II espetxean. Etxeratek gogoratu duenez, «Toledoko Virgen de la Salud Ospitalean ebakuntza jaso ostean, 48 ordu eskasetara espetxera itzularazi zuten». 14 euskal presok osatzen dute larri gaixo diren presoen zerrenda publikoa eta beste 8k beraien identitatea gorde nahi dute.


Astelehenean elkarretaratzea egingo dute Asuan hildako gizonaren lankideek

Berrogeita zazpi urte zituen gaur goizaldean Asuako Befesa enpresan hil den langileak, makina batean harrapatuta geratuta. CCOO-Euskadi sindikatuaren arabera, gizonak 26 urte zeramatzan bertan lanean. Enpresa batzordeak lanuzteak eta elkarretaratze bat deitu ditu astelehenerako, 11:00etan, enpresaren aurrean, gertatutakoa salatzeko. ELA eta CCOO sindikatuek salatu dute dagoeneko 40 direla jada aurten lan istripuan hildako langileak. Bere aldetik, Osalan Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundeak bere behin-behineko txostenean nabarmendu duenez, "makina trabatuta zegoen, eta langilea konpontzen saiatu denean etorri da istripua". Hain zuzen ere, segurtasun-neurriak ez zirela "modu egokian" erabili ondorioztatu du Osalanek. Hori dela eta, ikerketa hasi du, istripua zerk eragin duen argitzeko. Bitartean, krisia eta lan istripuen artean "harreman zuzena" dagoela salatu du Unai Sordo CCOO-Euskadi sindikatuko idazkari nagusiak, Radio Euskadin egindako elkarrizketan. Bere hitzetan, "hainbat enpresek, krisi ekonomikoa dela medio, lan istripuen prebentzio planetatik dirua aurrezten dute". Argazkian, apirilaren 28an, Lan Osasunaren Nazioarteko Eguna zela eta, kontzentrazioa egin zuen LABek eguerdian, Algortako Ereaga hondartza alboko Tamarises eta Igeretxe hotelen artean.


%5,495era iritsi da Euriborra, Bushen plana baztertu eta biharamunean

30 urterako batez besteko hipoteken hileko kuota 66 euro garestitu da


Kirol Sariak Paredes, Valdivielso, Rodrigez eta Mujikarentzat

2019ko Kirol Sariak jasoko dituzte bihar, kultur etxean, Legazpiko lau kirolarik. Laura Paredesek Kirol Merezimenduen saria jasoko du, Maria Angeles Valdivielsok Eliteko Kirolaria saria, Miguel Angel Rodriguezek Bolondresen ataleko saria eta Mikel Mujikak Denboraldiko Kirol Merezimenduen saria. Ekitaldia 19:00etan izango da.

Bosgarren urtea da Legazpiko Udalak kirol arloan nabarmendutako legazpiarrei aitortza egiteko sariak banatzen dituela. Legazpiko kirol taldeek eta elkarteek egiten dituzte proposa- menak.

Laura Paredesek igeriketan egiten duen jardunagatik jasoko du bihar Kirol Merezimenduen saria, izan ere Legazpiko Igeri taldean 25 urte inguru daramatza.

Maria Angeles Valdivielso atleta hesi-lasterketetan bost aldiz Espainiako txapelduna izan zen 1980ko hamarkadaren hasieran eta selekzioan nazioartean aritu zen; garai hartan egindako ibilbideari aitortza egingo diote Eliteko Kirolarien sariarekin.

Miguel Angel Rodrigezen arloa atletismoa da baita ere. Goierri Garaia atletismo taldean aritu da 1995ean Urola atletismo taldeak eta Legazpi taldeak bat egin zutenetik. 1976tik ari da Legazpin atletismoa hauspotzen.

Sarituen artean gazteena Mikel Mujika da. Txirrindularia da eta elite mailan dabil, Debabarrena taldean. Aurten egin duen denboraldiagatik jasoko du bereziki Denboraldiko Kirol Merezimenduen saria. Mujika ematen ari den mailaren isla da, esate baterako, Ataungo San Martin txirrindularitza proban, aurreko ekainean, 23 urtez azpikoen txapela jantzi zuela.


Ibai Arrieta: "Egin dezagun denon artean argazki mosaiko erraldoi bat"

Bakardadean egonik ere, "kolektiboki lan egiteak duen garrantziaz ohartarazi nahi dut". Bihar zuzenean egingo duen agerraldian zehar, argazki mosaiko bat osatu nahi du. Horretarako, Ibai Arrietak herritarren argazkiak behar ditu. Bihar arratsaldeko 17:00ak baino lehen igo argazkiak Instagramera, #sortuzbakardadeaisolatuz traola erabiliz.

NOAUA! Nolakoa izango da egingo duzun agerraldia? Zerbait aurreratzerik?

Ibai Arrieta. Agerraldian zehar argazki kolektibo bat egitea izango da helburua. Etxean bakartuta egonik ere denon ekarpenaz mosaiko erraldoi bat egitea izango da asmoa. Horretarako erronka modukoa luzatu nahi diet egun hauetan etxean konfinatuta diren guztiei, lanean ari direnetaz ere ahaztu gabe.

Bakardadean egonik ere kolektiboki lan egiteak duen garrantziaz ohartarazi nahi duen esperimentu moduko bat egiten saiatuko gara. #sortuzbakardadeaisolatuz hashtag-a erabiliz, animatu ahalik eta argazki gehien Instagramera igotzen!

NOAUA! Konfinamendua goxatzeko xedez abiatu da ekimena. Eta zuk, etxean, nola daramazu egoera hau?

Ibai Arrieta. Lehen astean kalean lanean ibili behar izan dut itxialdiaren inguruko egoera dokumentatzen. Oso arraroa izan da denak etxean zirela kalean lanean aritzea. Tokatu zait poliziari lanean ari naizela esplikatzea eta etxeetatik zenbaiten begirada salataria jasatea. Eta garrantzitsuaena segurtasun neurri zorrotzak jarraitzea kutsaketa posibleak ekiditzeko.

Orain etxean lasaiago nago. Etxean behartuta egotean gogoratzen zera, behartuta kartzeletan daudenez, jaioterria utzi eta errefuxiatu kanpalekuetan daudenez edo birusarekin kontaktuan egunero lanean diren erizain, sendagile, sanitario, dendari eta gainerako langileez. Zenbait etxeetako egoera gogorra izango bada ere, nere kasuan eguna oso azkar pasatzen zait bateko eta besteko zereginekin.

NOAUA! Labur bada ere, zer da konfinamendutik okerren daramazuna? Eta alde onik ikusi badiozu, zein?

Ibai Arrieta. Langile autonomo naizen aldetik, epe laburrera nituen enkargu gehienak bertan bera geratu dira… Egoeraren zihurgabetasunak kezka eta ezinegona sortzen du. Bestalde badira eguneroko gauza txiki eta itxuraz garrantzi gabeak asko eragin dezaketenak, duela bi egun ordenagailua erre zitzaidan… Hau buruko mina! Ez dakit zer pasako litzakeen Internet zerbitzua erokiko balitz.

Alde onei dagokionez, uste dut konfinamentu denbora izatea oso onuragarria izango dela sormena lantzeko. Irakurri, musika etzun, gertukoak birtualki maitatu eta zaintzeko aukera ederra dugu.

Mosaikoan parte hartzeko prozedura

Argazki mosaiko erraldoia egitek denon laguntza beharko da.

1. Egin argazkiak zuen etxeko leihotik ikusten denari, lanean zaudela edo itxialdiarekin lotura duen zerbaiti.

2. Igo argazkia Instagramera #sortuzbakardadeaisolatuz traola erabiliz, martxoaren 27ko arratsaldeko 17:00ak baino lehen.

"Igo nahi beste argazki, 200 argazki baino gehiago lortu behar ditugu 18:00etarako, saioan zehar mosaikoa egin ahal izateko", adierazi digu Arrietak.

Harremanetarako:

Facebook: www.facebook.com/usurbilgoartixtak/

Instagramen: @sortuzbakardadeaisolatuz


"Historia garaikidea"

Duela gutxi, Normandiako lehorreratzea gertatu zen...

... hondartzak bisitatzeko aukera izan nuen: kanposantuak, nazien bunkerrak, museoak... denetarik dago inguru hartan. Horrenbeste pertsonak bizia galdu zuten lekuan turismo egitea morboso samarra ez ote zen duda egin nuen, eta egun batzuk geroago, 97 urteko emakume baten ahotik jaso nuen erantzuna: Neus Català 1944 eta 1945 bitartean Alemaniako Ravensbrück izeneko kontzentrazio eremuan preso egon zen. Bost urtean behin bertara itzultzen da. Hala azaldu zuen pasa den astean Kataluniako telebista publikoko El Convidat saioan (ETBko Xabier Euzkitzeren Bisitaria saioaren bertsio katalana). Kazetariak hara ez bueltatzea hobe ez ote duen galdetu zion eta berak ezetz erantzun zuen, sufritu egiten duela, baina joan beharra dagoela, "han hildakoei zor diegulako". Sekulako duintasun eta bizitza lezioa izan zen ikus-entzule guztiendako.

Neusek ez du bere burua salbuespentzat jotzen, lekuko bat dela dio. Ravensbrückeko bere lehen oroitzapena tximinia da. Azken egunera arte martxan egon zen labe hark 92.000 emakumeren gorpuak erre zituen. Bizirik irtetea lortu zuten askok ezin izan zuten umerik eduki, antzutu egin zituzten eta. Neusek, baina, antzutzeko injekzioak eman zizkioten arren, bi seme-alaba dauzka. Ez du marradun arroparik janzten eta sarri aurreko egunean gertatutakoak gogoratzea kosta egiten bazaio ere, ez du inoiz ahaztu txikitan aitak agindutakoa: "Ez jaitsi begirada inoren aurrean". Hala, ez zuen inoiz nazi baten aurrean negarrik egin.

Espainiako Gobernua hezkuntzan prestatzen ari den erreformak, ikasleak "espainolizatzen" saiatzeaz gain, DBHn Zientzien arloa aukeratzen duten gaztetxoak historia garaikidea ikasi gabe lagako ditu. Ez dute, beraz, Normandiako lehorreratzearen edo nazien kontzentrazio esparruen berririk jasoko. Ea, behintzat, bertara bidaiatzeko aukerarik duten!


"Orain nork kenduko digu irribarrea?"

Azken aste gogor hauek eta gero, bazen garaia hiru puntutxoak behar bezala etxeratzeko! Hernaniren aurka izan dugu partida azken asteburu honetan.

Etxean jolasteak asko laguntzen digula dirudi eta merezitako garaipena lortu genuen, guraso nahiz lagunen animoak ahaztu barik. Gogor atera ginen zelaira hasieratik, konfiantza soinean genuelarik, eta 4.minutuan joan zen geure lehenengo gola. Horrez geroztik erritmoa igotzen hasi ziren hernaniarrak baina ez zen nahikoa izan, berehala sartu genuen bigarren gola. Gogoz jarraitu genuen jolasten arbitroak falta pitatu zuen arte, zoritxarreko falta. Ondo aprobetxatu zuten aukera aurkariek eta markagailua 2-1 zegoelarik gol gehiagoren bila hasi ginen. Lanean gogor segi genuen eta esan bezala gol gehiago sartu genituen, 3 gehiago alegia. Markagailua 5-1 eta ilusio falta ez zela iritsi ginen atsedenera.

Imanol eta Marcelino entrenatzaileen hitzaldiaren ondoren berdin jarraitu genuen, gogoz eta poderioz. Bertan joan ziren hurrengo 4 golak, hiru puntuak ziurtatu zizkiguten golak. 9-1. Aipatu beharra dago partiduko pitxitxia geure Ainhoa Bengoetxea izan zela. Geroz eta gehiago harritzen gaitu neska honek eta 5 gol sartu ostean taldekide guztion sinaduraz beteriko baloia eraman zuen etxera.

Horrela eman genion amaitutzat partidari, nahi genuena lortuta. Bigarren postura iristea lortu dugu eta aurrenekoengandik geroz eta puntu gutxiagoetara. Horrela jarraitzea besterik ez zaigu falta ordiziarrak aurreratzeko!

Aupa Tolosa!


Inoizko parte hartze handiena izan da Forutik Forura proban

10. urteurrena eurekin ospatzeko gonbidapena luzatu zuten Haitz Biribil elkarteko kideek, eta forutarrek zein inguruko herrietako bizilagunek ez zuten hutsik egin.

Aurreikuspenak gaindituta, pozik daude antolatzaileak. Hain zuzen, lehenengo urtean izan zuten parte hartze handiena, eta hori gainditzea lortu dute aurten. Hiru probak kontuan hartuta, 555 parte hartzaile elkartu ziren atzo, Foruan. “Eguraldi ezin hobeagaz, orokorrean jendea oso gustora egon zen”, esan dute antolatzaileek.

Urteurren borobila izan denez, Forutik Forura Mendi Jaia izan da aurtengoa, eta mendi martxa eta lasterketaz gain, herri bazkaria egin zuten. Arratsaldean, berriz, Etxebarria aita-semeen musikagaz girotu zuten Elezalde auzoa, eta umeen jolasak eta puzgarriak izan zituzten.

Urdaibai Koparen azken aurreko mendi lasterketa lehiatu zuten, eta Mikel Monasterio Asteinza bermetoarrak eta Itsaso Quincoces Quincocesek jantzi zituzten txapelak. Antolatzaileek jakitera eman dutenez, 39 korrikalarik parte hartu zuten.

Atzoko podiuma.Argazkia: Haitz Biribil Elkartea.

Monasteriok ordubete, 35 minutu eta 19 segundotan amaitu zuen 21,5 kilometroko proba; eguerdiko hamabiak eta bost pasatxotan heldu zen helmugara. Harengandik minutu bat eta zazpi segundora ailegatu zen Unai Intxaurraga, eta Ekaitz Lejarzegik osatu zuen gizonezkoen podiuma. Lejarzegi Monasteriorengandik bi minutu eta sei segundora helmugaratu zen, eta Lejarzegirengandik lau segundora heldu zen Aritz Martin laugarren sailkatua.

Emakumezkoen sailkapenari dagokionez, Leire Monasteriok eta Leire Sanchezek osatu zuten podiuma. Quincocesek bi ordu, hamar minutu eta 45 segundotan burutu zuen mendi lasterketa. Monasterio bi minutura heldu zen, eta Sanchezek bi ordu, 29 minutu eta 28 segundoko denbora markatu zuen.

Urdaibai Koparen azken proba domeka honetan (irailak 7) lehiatuko dute, Gorozikan. Aurretiaz izena eman gura dutenek eguena arte (urriak 4) dute aukera, Urdaibai Koparen webgunean.

Argazkiak: Maider Gardoki


Asteartean amaituko da Ehunmiliak eta Bi Handiak probetan izen-emate epea

Ehunmiliak ultratraila eta Goierriko Bi Handiak probetarako izen-ematea asteartean amaituko da, maiatzaren 31m. Dagoeneko 230 korrikalari inguruk eman dute izena Ehunmiliak probarako. Goierriko Bi Handietarako berriz, 150 inguruk.

Uztailaren 15etik 17ra bitartean egingo diren bi probetan parte hartzeko, www.ehunmilak.com webgunean eman behar da izena. Antolatzaileek prestatuta duten galdetegia bete besterik ez da egin behar. Webgunean zehazten da baita, agiri medikua noiz eta nora bidali behar den, eta inskripzioko dirua zein kontu korrontetara bideratu behar den.

Ehunmilak proban parte hartu nahi duten kirolariek 125 euro ordaindu beharko dute, eta G2H proba egiten dutenek 75 euro. Agiri medikuak aurkezteko azken eguna, ekainaren 3a izango da, datorren ostirala.

Gehienez ere 1.200 parte hartzaile onartuko dituzte aurten guztira: 600 korrikalari Ehunmiliak proban eta beste 600 Goierriko Bi Handietan. Sortu daitezkeen arazoei ahalik eta irtenbide egokiena eman ahal izateko mugatu dute aurten parte-hartzea.

Probak iraungo duen hiru egunetarako aparkaleku bereziak ere prestatuko dituzte antolatzaileek Beasainen, korrikalariek proba hasi aurretik eta amaitu ondoren ibilgailua gertu izan dezaten. Erreserba egiteko, mezua bidali behar da parking@ehunmilak.com helbidera. Dagoeneko izena eman duten parte-hartzaileei jakinarazi die antolakuntzak erreserba egiteko aukera dutela.

Boluntarioei ere deia

Antolatzaileek behin eta berriz azpimarratu duten bezala, bi probek boluntarioen lanari esker egiten dute aurrera, eta horregatik, dei berezia egin diete boluntario izan nahi duten guztiei.

Probek iraungo duten hiru egunetan, edo aurreko eta ondorengo lanetan lagundu nahi dutenek, Ehunmiliaken webgunean eman behar dute izena.

Probak zeharkatuko dituen herri eta eskualdetan taldeak osatuko dituzte boluntario lanetan aritu nahi dutenekin, eta bakoitzak zein lan egingo duen zehazteko bilerak egingo dituzte proba aurreko egunetan.

Ehunmiliak eta Bi Handiak probei buruzko informazio guztia ere webgunean eskura daiteke: profilak, mapak, track-ak…


Garalurrek 15 enpresaren sorreran lagundu du aurten

29 ekintzaileri babesa eman die Cederna Garalurrek lehen seihilabetekoan eta haietako 15ek sortu dituzte enpresak.

Nafar-Lansarek zati bat finantzatzen duen Nafarroa Ekin Sarearen kide gisa, ekintzailetasuna laguntzeko zerbitzua eskaintzen du Cederna-Garalurrek. Urte erdian 29 sakandarrei eman diete aholkua zerbitzu horretan, 18 emakumezkori eta 11 gizonezkori. Haien negozio-ideia garatzeko aukera izan dutenek 15 enpresa sortu dituzte, beste horrenbeste lanpostu sortuz. Aipatutako enpresek hartutako lege-formari dagokionez, 13 sakandar bakarkako enpresari bilakatu dira eta beste bi elkarte irregular.

Cederna-Garalurren aholkua eta babesa ez diete soilik ekintzaileei ematen, eratuta dauden enpresek ere erabil dezakete zerbitzua. Urte erdian hala egin dute 26 enpresak. Haietatik 17k bi urte baino gutxiago daramate martxan. Haiek 9 emakumezkok eta 8 gizonezkok kudeatzen dituzte. Gainontzeko 9 enpresek bi urte baino gehiago dituzte eta 5 gizonezkok eta 4 emakumezkok zuzentzen dituzte.

Ekintzailetasuna sustatzeko asmoz 2017-2020 Nafarroako Lan Autonomoaren Planaren aurkezpen jardunaldia antolatu zuten Altsasun. Gainera, ekintzaileei eta autonomoei zuzendutako bi tutorial eskaini ditu Garalurrek: Ogasunari aurkezteko paperak antolatu eta nola diseinatu fakturak ogasunari aurkezteko.

Arbizun eta Altsasun

Garalurrek Arbizuko Utzugane garapen gunean eskaintzen du zerbitzua astegunetan, 08:00etatik 15:20era. Hitzordua eskatuta Altsasun astelehenetan ematen dute aholkularitza. Garalurrekin harremanetan jartzeko 948 567 010 telefonoa eta sakana.admon@cederna.es e-posta erabil daitezke.


Info7 irratiak etapa bat itxi eta beste bat irekiko du

(Argazkia: Info7 irratia)

Abenduaren 15ean emititzeari utziko dio Info7 irratiak. Hamahiru urteko ibilbidearen ondoren, Aztibegia elkarteak etapa bat itxi eta beste bat irekiko duela adierazi du irratian bertan eskainitako elkarrizketa baten bidez.

Beste eragile batzuekin batera Hego Euskal Herrian legaltasun osoz emititzeko baimenak lortu dituzte. Horrela, euskarazko irrati proiektu berri bat abian jarriko dute 2019 urte hasieran. Izenik ez dute aurreratu.

“Lorpen handia da. Komunikazio talde handiak dira FMko dialean jaun eta jabe, bezerokeria da nagusi, eta ez da batere erraza bertan lekua egitea”, adierazi dute. Euskarazko irrati proiektu berriak anbizio handiagoa izango du, baina Info7 irratiaren sorrerako helburu berbera: “Legalitatean oinarritutako proiektu nazional oso bat izateko bidean urratsak ematen jarraituko du, eta orain artean bezala, irrati komunitarioen esparruan ekarpena egiten jarraituko du”.

Hamahiru urteetako esperientziari esker emango dute jauzia, eta denbora honetan proiektuan parte hartu dutenei eskerrak eman nahi dizkiete. “Bide horretan, ezinbestekoa izan da ehunka herritarren ekarpena; kolaboratzaile, tokian tokiko laguntzaile, eta bereziki gaur egungo 2.000 bazkideena”. IRUTXULOKO HITZAk ere kolaboratzaileen zerrendan dago. Kalegorrian saioan Donostiako gaien berri eman du azken urteetan, eta horrela izango da abenduaren 15era bitarte.

Garai berriari hasiera emateko, herrialdekako informazio bilerak egingo ditu Aztibegia elkarteak. Donostiakoa ostegun honetan izango da, hilak 18, Egiako kultur etxean (19:00).


Jakoba Errekondok bultzada emanen die Doneztebeko herri baratzeei urriaren 15eko bisitarekin

Bisita didaktikoa eta bere liburuaren aurkezpena eginen du larunbat goizeko 11etatik aitzinera

Dagoeneko 20 herri baratze martxan jarri dira Donezteben eta erabiltzaileek dituzten zalantzak, galderak eta ekarpenak eratzutera etorriko da Jakoba Errekondo urriaren 15ean, larunbat goizeko 11etan. Aditu honek Doneztebeko proiektua hurbiletik ezagutzeko aukera izanen du eta ondoren, Herriko Ostatuan Bizi baratzea liburuaren aurkezpena eginen du.

Aurkezpen horren ondoren galderak argitzeko saioa luzatuko du Errekondok ez baratzekoak soilik, baita landareen arlo guztietakoak ere: baratzea, lorategia, fruitu arbolak, etxe barrukoak, basoak…

Jakobaren bisita hau urriko agenda ekimenaren barrenean sartu du Udalak eta herri baratze proiektuaren inguruko kanpaina barrenean sartzen da. Gogoratu behar da herri baratzea eskatzeko aukera oraindik badela. Mourges etorbideko lurzoruan Udalak txukundutako eta prestatuko baratzeek dagoeneko Doneztebeko paisaia aldatu dute. Lehendabiziko fase hau burututa Udalak urrats gehiago aurreikusten ditu: konpostajerako guneak, tresnak gordetzeko gunea, ureztatzeko gailuak, mugak apaintzeko proiektua… Legealdi honetan Udalak aurrekontuaren barrenean ekimen honi dagozkion hobekuntzak ezarriz joateko konpromisoa hartu du.


Argi bidezko geneen aktibazioa

Geneek, aktibatzen direnean, oso substantzia desberdinak sortzen dituzte, eta substantzia horien ondorioz era bateko edo besteko portaerak sortzen dira izakiengan. Baina noiz aktibatzen dira geneak? Edo hobe esanda, posible al da geneak artifizialki aktibatzea? Bada, ikerlari talde frantziar-suitzar batek horretarako bidea aurkitu berri du.

Melanopsina erretinaren hainbat zeluletan dagoen fotopigmentoa da; argi urdina xurgatzean hainbat erreakzio kimiko eragiten du, eta erreakzio horien ondorioa da zenbait gene aktibatzea. Ikerlariek zera egin zuten: melanopsina kodetzen duen genea txertatu zuten gizaki eta saguen zenbait zelulatan. Horrekin batera, luziferasa entzima kodetzen duen genea ere txertatu zuten; luziferasak bioluminiszentzia eragiten du, hau da, bizidun batek argia igortzea. Eta ikusi zuten argi urdinaren presentzian bioluminiszentzia gertatzen zela. Alegia, gorago deskribatutako mekanismo konplexuak funtzionatu dezakeela erretinarenak ez diren zelula-multzoetan ere. Genetikaren aplikazio berri baten atarian izan gaitezkeela ematen du.


Bizkaiko Batel Ligaren jardunaldiak Bermeon jokatuko dituzte asteburuan

Bizkaiko Batel Ligako VII. eta VIII. estropadak jokatuko dituzte asteburuan. Bihar 15:30ean uretaratuko dira; etzi, berriz, 10.30ean hasiko da lehia.

Lea-Artibaiko taldeei dagokienez, Isuntzatik eta Ondarroatik zazpina taldek parte hartuko dute.

Bestalde, bihar IX. Ibilbide Luzeko Euskadiko Traineru Txapelketa jokatuko dute Pasai San Pedron, 17:00etatik aurrera. Aurretik, delegatuen bilera egingo dute Kofradian (15:30).

Emakumezkoetan Lea-Artibai, Hondarribia, Zumaia, Hernani, Hibaika, Kaiarriba, Donostia, Orio eta Koxtape lehiatuko dira.

Mutriku, Mariñeiros de Mera, Santoña, Zumaia B, Kaiarriba B, Getxo, Hibaika, C.R Vilaxon, C.R Txapela, P.D Koxtape B eta San Pedro B uretaratuko dira lehenengo txandan.

Bigarren txandan egongo dira Isuntzako arraunlariak, eta haregaz batera talde hauek lehiatuko dira bigarren txandan: Hondarribia B, Orio B, C.R Mecos, C.R Coruxo, Zumaia A, Arkote, Itsasoko Ama, Zarautz, eta Getaria.

Gizonezkoetan hiru tanda egongo dira. Ondarroagaz batera, Hondarribia, San Pedro, Kaiku, Urdaibai, Orio, Zierbena eta Koxtapek osatuko dute hirugarren tanda.

Bestalde, beteranoen txandan si talde hauek parte hartuko dute: Indianoak-Ternua, Ibaialde, Zarautz A.E, Fortuna, Arkote eta Zumaia.


Abadiñoko jabekuntza eskolan bederatzi ikastaro eskainiko dituzte

Bederatzi ikastaro eta tailer eskainiko ditu Abadiñoko Jabekuntza Eskolak 2014-2015 ikasturtean. Askotarikoa da emakumeentzako eskola horretako eskaintza; dantza edo antzerki tailerretatik hasi, eta lana bilatzeko nahiz estresa gutxitzeko tekniken inguruko ikastaroetaraino. Jabekuntza eskola “prestakuntza eta topaketa feministarako bilgune izatea” da bultzatzaileen helburua.

Aurreko urteetan bezala, gai bakoitzean aditua den emakume batek gidatuko du ikastaro edo tailer bakoitza. Iaz, 91 emakumek hartu zuten parte Abadiñoko Udalak eskaintzen dituen ikastarootan.

Abadiñoko Udaleko Berdintasun Arloko arduradunek azaldu dutenez, ikastaroak hasi baino astebete lehenagora arte egin ahalko da matrikula. Errota eta Txanporta kultur etxeetan zein berdintasuna@abadiano.org e-mailean eman daiteke izena. Matrikularen prezioa 15 eurokoa izango da abadiñarrentzat, 30 eurokoa beste herri batzuetakoentzat, eta 5 eurokoa ikasleentzat eta langabeentzat.


Aberatsa bezala

Gai bat behar duzunean hitz edo esaldi batekin etortzen da, eta bestela egunkariek emandakotik abiatzen gara sarri, garela idazle, ama, edo adiskide. Izan ere, hitz egitearen edota idaztearen egiteko bakarra ez baita informazioa ematea; izan ere, hitz egitean besteekin egon eta beste batzuk amultsuki goza gaitzaten nahi izaten baitugu. Gai batek, ordea, batzuetan, behartu egiten du gizakia. Obsesiboki sartzen da bere larrupera eta beste ezer egiten ez dio uzten. Batzuek esaten dute gaixotu egiten duela gizakia.

Halakoxe zerbait gertatu zitzaion, sobra ere, Christian Karl Gerhasrtsreiterri. Alemanian jaio zen 1961ean. Bere alaba bahitzeagatik atxilotu zuten aurrena eta azkenean hainbat hilketa leporatuko omen diote. Baina, funtsean, bere gaitza, bere obsesioa, aberats izatea zen. Eta, hala, bere burua beti aberats familiako kidetzat pasatuz eman du. Gaztetan aristokraten pertsonalitatearekin jolas egitea gustatzen zitzaiola eta aberats izateko aberatsak bezala bizitzea erabaki zuen. Hartara, bera baino gehiagotzat zeuzkanen familietara sartu zen eta aberats familiako kidetzat pasatuz bizi ahal izan da han eta hemen. Azken aldian Rockefeller abizena erabiliz.

Rockefeller abizenarekin bizitzeko, ordea, pentsatzen dut nik, talentuak beharko dira: ez daukazun diru baten erabilera iruzurtia egiteko, ez duzun familia bati buruzko jakintza erakusteko, ez dituzun harremanei jarraipena emateko. Horretarako, noski, bizimolde bat jokatu, antzeztu eta bizitu behar da eta, noski, baita norbere nortasuna ahaztu ere.

Baina eta besteak? Besteen ahazturagatik bizi al gara beste norbaiten larruan sartuta? Non daude, non egon dira umetan eta gaztetan ezagutu ditugunak. Ez dugu hainbeste urtetan ezer galdetu, ezer sumatu? Edota noraino iristen da beranduago ezagutzen dugun jendeari buruzko informazio-sarea, gizarte globalizatuan. Inork ez du ezer susmagarririk topatu bere iraganean? Ala aberats eta boteretsuei ez zaie esan nahi ez duten ezer galdetzen?

Gerhasrtreiterrek bezala, nobelako protagonistak inguruko guztiak liluratzen zituen Henry Jamesen nobela batean, bere hitz jarioaren arintasunaz eta ematen duenez, neurri handian, denek nahi zuten gezurra egia izan zedin. Iruzurgileak ezezik bere inguruak ere ez duenez xarma apurtu nahi izaten, iruzurgilearen jokoa besteoi jaso nahi dugun irudia emanez gauzatzen da. Suertatzen baita, denok gozatuak eta xarmatuak izateko dugun premia ez dela fikziozkoa!


'Printzesaren' amets galdua

Azpeitian hilda agertu zen Amaia Azkueren kasuan ikerketak espero gabeko ezusterik ematen ez badu behintzat, Yanela Zaruma gazte burlatarra da genero indarkeriak aurten gurean utzitako lehen hildakoa. Haren bikotekide ohia atxilotu dute, egiaztatu gabeko hainbat iturriren arabera.

Kasu hauetan ohi den bezala, erakundeak salaketa eta protesta agerraldien eszenaratzean murgilduta daude. Hedabideak, berriz, titulu lodiak eta lerrokada luzeak ematen ari dira krimen lazgarriaren nondik norakoei buruz, informazioa, familiaren mina eta herritarren ezinegona anabasan nahastuz. Eta, berriro ere, zail egiten da jazoera bakoitzaren oinarrian dagoen benetako arazoa aurkitzea. Lastoa eta alea bereiztea. Izan ere, benetako drama hau da: eredu patriarkalak emakumeei ezarritako menpeko rola iraunarazten dugun bitartean, estatistika hotzek gizentzen jarraituko dute.

22 urte zituen Zarumak. Eta datu horrek erakusten du esku artean gizarteak duen arazoak luzaro irauteko traza handia duela. Eskoletan eta gazteen artean indarrean daude gizarte matxista patriarkalaren balioak: gizonak nagusikerian eta indarraren erabileran bilatzen du arrakasta soziala; emakumeak, gizonaren menpeko eta osagarri izatean. Eta rol banaketa horrek elikatzen ditu tratu txarrak eta indarkeria.

Ardura kolektiboa izanik ere, bi hitz merezi dituzte krimen honekin orain asaldatuta eta espantuka ageri diren agintariek. Haiek baitira, berriki, Nafarroako Gobernuaren matrikulazio kanpainan, neskatoak printzesa izatearen ametsarekin lotu zituztenak. Mutilak astronauta, mediku eta sukaldari izatearekin lotu zituzten berberak.

Hain zuzen ere, gizona independente eta emakumea menpeko izatearekin lotu zuten iragarki instituzional horretan, nahita edo nahi gabe. Eta logika gaizto hori irudi atsegin eta ustez kalterik gabekoaz jantzi zuten; alegia, adostasun soziala bermatua izatearen ziurtasunak ematen duen lasaitasun arduragabe horrekin. Bada, hain zuzen ere, gizarteak barneratuta dauzkan balio horiei jarraiki egiten diete eraso gizonek emakumeei tamalez, hiltzeraino. Alferrik da gero eskuak garbitzea. Menpeko-menperatu eredu hori puskatzen ez den bitartean, «zenbat printzesa» gehiago ez ote dira «printze urdinaren» atzaparretan galduko?


Handiena joan da

Miguel Gallastegi buruz buruko txapeldun ohia hil da, 100 urterekin. Izarra izan zen pilotaren garairik oparoenean. Ahal fisiko harrigarri eta nortasun handikoa; aitzindaria izan zen prestaketan eta enpresekin negoziatzen. Haren eskutik pilotak pauso handia eman zuen kirol moderno izateko bidean.

Mito hitza neurrira egina balitz bezala eramango du Miguel Gallastegik aurrerantzean (Eibar, 1918-Donostia, 2019). Milimetrora egindako jaka eta alkandora dotoreak bezain neurrira eramango du adjektibo ponposoa. Planta bikaineko kirolari, eta pertsona atsegin eta irekia zena atzo goizean hil zen, 100 urterekin, oroimenerako makina bat partida eta pasadizo utzita. «Behin Cannesko zinema jaialdira joan zen Miguel. Maria Jesus Danborenea bere emaztea Donostiako SADE filmetako buruetako bat zen, eta filma asko erosteagatik-edo, hara gonbidatu zuten. Biak, dotore asko, alfonbra gorritik sartu ziren, eta, bat-batean, han zeuden guztiak autografo eske hasi zitzaizkion Migueli. 'Baina hemen ba al dakite pilota txapeldun naizela? ', galdetu zion emazteari. Ezinezkoa. Ikertzen hasi, eta Johnny Weissmulerrekin nahastu zuten! Tarzanen rola egiten zuen igeriketa olinpiar txapeldunarena! Hura zen planta izango zuena!». Gertakariak, eta gero kontatzeak, asko dio Gallastegiren nortasunaren inguruan, pasadizoa txapeldun ohiak berak kontatu baitzion Ander Letamendia zirujau, idazle, eta hari buruzko dokumentazio lan handikoa eginikoari. «Artista zen, jatorra... Hura ezagutu eta harekin konfiantza izatea bizitzak egin didan opari handi bat izan da».

Zinema izarrekin izandako pasadizo bakarra ez zen izan, Gallastegik berak baitzioen Charlton Heston Espainia aldera El Cid filma grabatzera joan zenean, 1961ean, harekin oilasko errea afaldu zuela Madrilgo pilotaleku batean. Ordurako 43 urteak beteak zituen Gallastegik, eta urtebete zen erretiroa hartu zuela, baina oso ezaguna zen, eta izarren tratua jaso zuen pilotalekuan. «Txapeldun handia izan zen zentzu guztietan, txapeldun pilotalekuan eta txapeldun bizitzan. Gizon lerdena, atsegina... Printze baten antzera bizi izan zen, pilotako printzea. Familian asko maite izan dugu», gogoratu du Isabel Bidarte kazetariak. Bidarte pilotari enpresen sendikoa da hura. Fernando Bidarte Aspeko egungo buruaren arreba.

Otsailean 101 urte beteko zituen Gallastegik, eta, askorentzat, inoizko pilotaririk handiena izan da. 1940ko eta 1950eko hamarkadetako, pilotaren garairik oparoeneko, txapeldunik handiena, buruz buruko txapela hirutan irabazitakoa (1948, 1950 eta 1951). Eibarko Asolaigartza baserrian jaio zen 1918an, egun existitzen ez den eraikinean, eta genetikak 1,86 metro eta gihardura ikusgarria oparitu zizkion. Astelenan egin zen pilotari, eta hantxe ezagutu zituen Espainiako Gerran ariko ziren gudariak. Amuategi batailoiarekin ibili zen maniobratan, eta etxean ezkutatu zen. Soldadu eraman zuten Gasteizera orduan, eta baimenak baliatzen zituen jokatzeko.

1936ko ekainean egin zuen debuta, Astelena maitean. «Pilotan jokatzeko dagoen munduko tokirik onenean». 2014az geroztik, haren argazki erraldoia dago han, frontisaren alboan. «Enrique nire aitonak eman zion aukera, hark bazekien Gallastegi pilotari ona baino gehiago izango zela, txapelduna. Tratu gehiago, dena den, Alberto nire aitarekin izan zuen. Hura izan zen Gallastegiren enpresaria. Izan zituzten euren tirabirak, baina lagun handiak izan ziren, eta bada zerbait, enpresari eta pilotari zirela kontuan hartuta», gogoratu du Bidartek.

Gallastegi, izan ere, odol berokoa zen. 1948an eta 1953an buruz burukoa jokatzeari uko egin zion enpresariekin izandako desadostasunengatik. «Merezi nuenik ez zidaten ordaindu nahi», esango zuen gero. 1953ko finalari uko egin zionean, Gipuzkoako gobernadore zibilak berak deitu zion, zurrumurrua zabaldu zelako Franco diktadorea finalera joatekoa zelako ez zuela jokatu nahi. Uko hark sei hilabeteko zigorra eragin zion, eta tarte hura baliatu zuen Ipar Euskal Herrian jokatu, eta, besteak beste, Jose Antonio Agirre lehendakaria ezagutzeko. Zigorrak, baina, ez zuen apaldu Gallastegik zaleak erakartzeko zuen ahalmena. Orduko kronikek diote 1953an 17.500 pezeta irabaztera iritsi zela partida bategatik. Garai haietan, irakasle baten hilabeteko soldata 1.200 pezeta inguru zen (7,2 euro).

Gallastegi, ordurako, hiru aldiz izana zen buruz buruko txapeldun. Historikoena 1944ko finala izan zen, Atano III.ari 22-6 irabazi zionekoa, Bergaran. Atanok 22 urte zeramatzan txapeldun, eta belaunaldi aldaketa izan zen. «Ondoren, elkarrekin bazkaltzera joan ziren, Gallastegik gonbidatuta. Atanotarrek jende asko mugitzen zuten, eta Gallastegik ere bai. Zaleen artean lehia zegoen, baina pilotarien artean harreman oso ona». Alberto Juaristi Atano X.a-k kontatu du hori. Albertok 17 urte zituela, 1967 edo 1968an, erakustaldi desafioa jokatu zuen Gallastegiren aurka Errioxan, eta harrituta gelditu zuen 50 urterekin txapeldun ohiak zuen indarrarekin. Berak behin, baina askotan jokatu zuena Jose Mari bere aita izan zen, Atano VII.a. «Gallastegik zioen nire aita zela estuen hartzen zuen aurkaria, hark ere indarra zuelako. 1942an, buruz buruko finalerdia irabazi zion. Lagun onak ziren, eta errespetu handia zioten elkarri. Nire aitak zioen Gallastegi pilotari beldurgarria zela: ezker, eskuin... eta beti ondo prestatuta». Izan ere, Gallastegi izan zen lan fisikoa serio hartu zuen lehen pilotaria, eta pilota, nolabait, modernizatu zuena. Bere prestaketan, besteak beste, egunero aizkorarekin egurra hogei minutuz mozten zuen, eskuak lazteko. Mendi buelta eta korrika saioak ere egiten zituen.

Atanori irabazi ondoren beste bitan izan zen buruz buruko txapeldun, bietan Jose Luis Akarregi lagun minaren aurka. 1950ean, 22-15 irabazi zion, eta 1951n, 22-14 —1948an, finalerdia jokatu zuten eta Gallastegik 22-20 irabazi zuen 97 minutuko partida batean, haren ustez bere ibilbideko partidarik gogorrena izandakoan—. 1951ko finala jokatzeagatik, 1.000 pezeta jaso zituen Gallastegik, eta ondoren Eibarko bandari kalejirarik ez egiteko eskatu zion. «Jose Luis lekeitiarra zen, baina Eibarren bizi zen, eta lagun onak ginen. Ez nuen nahi harentzat iraingarria izan zitekeen ezer gertatzerik».

Ongintza jaialdi asko

Baina nolakoa zen Gallastegi? Hainbestekoa al zen haren agintea? Gutxi dira harekin profesionaletan jokatu eta bizirik dirauten pilotariak, eta horietako bat da Jesus Garcia Ariño, 1957ko eta 1963ko buruz buruko txapelduna. «Bederatzi edo hamar partida jokatu nituen, eta haren aurkari izan nintzen agurrean. Lehen aldiz harekin jokatu nuenean, 18 urte nituen, eta zabalean jarri ninduen, pilotari eskasei egiten zaien bezala. Eskuan esparatrapu zinta bat jartzen zuen bakarrik, eta pilota zakarrarekin garaiezina zen. Gogoan ditu bere txapa gainekoak zabalera, bueltatu ezinak ziren». Luciano Juaristik du orain bizirik dagoen buruz buruko txapeldun ohi zaharrena izatearen ohorea.

Enpresariekin izandako tirabirek diruzale ospe pixka bat eman zioten, baina guztiz aurkakoa zen, makina bat ongintza pilota jaialdi jokatu baitzituen: 1955ean Ondarroan hondoratu zen Maitane Arriola itsasontziko marinelen alde, hainbatetan Eibarko ospitalearentzat... 1951eko buruz buruko finala dohainik jokatzeko prest agertu zen enpresariek sarrern dirua behartsuei ematen bazieten. Eta erretiroa hartuta, 1960an, besteak beste, hainbat antzokitako enpresari izan zen. Eibarren ezagunak dira Amaia antzokian antolatu zituen bertso jaialdiak. Gallastegi euskaltzalea baitzen, eta oso gustuko zituen bertsoak.

Txapeldun handia oso ohikoa izan da pilotalekuetan azken urtera arte, eta gustuko zuen pilotari gazteekin tratua izatea. Ez zuen barkatzen urteroko buruz buruko txapeldun ohien bazkaria. Osasun onekoa ia beti, 90 urterekin oraindik autoa betaurrekorik gabe gidatzeko gai izan zen. Donostian bizi zen, eta astelehenean izango dira haren omenezko hileta elizkizunak San Vicente parrokian. Kristau fededuna, Arrateko Ama zuen kuttun. Jaungoikoak, nonbaiten existizten bada, bere tamainako aurkari bat du aurrerantzean pilotan aritzeko.


Kantari 2018, bigarren saioa

Sorginak, Betiko lagunak, Bost ilargiak, Unikornioak eta Txapeldunak. Saioa azaroaren 24an grabatu zen, 16:20an.


Erandioko etxe batean izandako sutearen ondorioz bi emakume artatu dituzte, kea arnasteagatik


Jon Zozaia eta Mattin Villares bigarren, Gabiriako Rallyan

Martxoan, aurreneko igandean jokatu zen XX. Rallysprint Gabiria-Legazpi lasterketa, eta bertan hartu zuen parte Jon Zozaia goizuetarrak, Mattin Villaresekin batean. Kopilotoa da goizuetarra, eta pilotoa, Villares. Renault Clio Maxi kotxearekin egin zuten rallya, eta bigarren egin zuten.

74 kotxeren artean, bigarrena

Proba goizeko 09:00etan hasi zen, Legazpiko Euskadi Plazan, kotxeak egiaztatzen, eta 15:00etan abiatu zen 1 zenbakidun dortsala. Guztira, 74 bikotek hartu zuten parte, eta, tartean, Jon Zozaia goizuetarrak eta Mattin Villaresek.

Lehia bizia izan zen, bereziki, podiumeko bigarren eta hirugarren postuetarako. 6,6 kilometrotako ibilbidea egiten onenak eta azkarrenak, dezenteko diferentziarekin, Enrique Barrenetxea-Arando eta Anartz Onandia izan ziren, Mitsubishi EVO IXarekin, eta Zozaia eta Villares borrokan aritu ziren Jaio eta Urkidi eta Casáis eta Goikoetxearekin. Nafarrek lortu zuten bigarren postua, azkenean, eta Casáis eta Goikoetxeak hirugarrena.


Saiberri

Sarako urtxintxek ekainaren 26an kantaldia antolatu dute elizan. Talde gonbidatua Saiberri Sarako taldea izanen da, sartzeak 7 euro balio du.


Zaleekin biribiltzeko aukera

Eibarrek Betisen aurka jokatuko du gaur Ipuruan, ahalik eta sailkapenik onena lortzeko asmoz

Denboraldi honetan Ipuruari agur esaten hasiko da gaur Eibar, etxeko azken-aurreko partida duelako azken-hirugarren jardunaldi honetan. Betisen aurka izango da, ordu berrian (14:00), eta sasoi honetan bere zelaian egindako lan on guztia biribiltzeko aukera dauka. Ez hori bakarrik, baita mailari eusteko ziurtasuna erabat lotzekoa ere. Polita litzateke zaleen aurrean egitea azkeneko urrats txiki hori, eta horretarako irabazi egin behar. Festa giro polita sortuko litzateke Eibarrek gaur partida irabazten badu. Aurreko lan ona biribiltzea litzateke.

Garaipena etxean geratuko dela pentsatzeko heldulekuak badaude. Ipuruako ia partida guztietan, joko ona egin du Jose Luis Mendilibarren taldeak, eta horri esker, 29 puntu batu ditu. Gehiago ere izan zitezkeen, baina orain alferrik da ez daukan horretaz gogoratzea. Oraindik lor dezakeenari heldu behar dio, eta garbi asko esan du zer den hori Mendilibarrek: «Klubak mailari eusteko helburua dauka, baina guk ahalik eta sailkapenik onena lortu nahi dugu. Ez baita gauza bera hamargarren geratzea edo bederatzigarren geratzea».

Beste behin ere ez dauka entrenatzaileak non aukeratu handirik, lehen taldeko hamazazpi jokalari soilik dituelako jokatzeko moduan, eta horietako bat, gainera, Kike Garcia da. Sudurra hautsi zioten Huescan duela aste eta erdi, eta gaur aurpegiko babesgarri batekin aritu beharko da. Mari bigarren taldeko euskarria gaur ere deialdian da. Jokatzeko moduan, ziurrenik, betiko 4-4-2 marrazkiaren alde egingo du, Valentzian aurrelari bakarrarekin jokatuta oso lan ona egin bazuen ere taldeak. Bi aurrelariena Betisen jokatzeko moldeak eragindakoa ere izango da, baloia atzetik jokatu zalea baita. Horrek erraztu egiten du Eibarren presioa, eta gaur ere kostako zaie kanpotarrei eroso ibiltzea.

Nork ez du gogoan aurreko denboraldiko 5-0eko emaitza handi hura? Hankapean ibili zuen Eibarrek Betis, eta, emaitza alde batera utzita, bi taldeek orduan bezala jokatzen segitzen dutenez, ez harrituko orduko hartako moldeko partida izatea gaurkoa ere. Betiere, nabarmenduz horrek ez duela zertan bermatu iazko emaitza bera izatea.

EIBAR-BETIS

Eibar. Dmitrovic; De Blasis, Oliveira, Sergio, Jose Angel; Orellana, Escalante, Jordan, Cucurella; Enrich eta Charles.

Betis. Joel; Sidnei, Bartra, Feddal; Emerson, Carvalho, Guardado, Junior; Lo Celso, Joaquin eta Jese.

Epailea. Iglesias Villanueva.

Lekua. Ipurua (7.083 ikusle).

Ordua. 14:00etan (Bein La Liga).


Plentziako Erribera kaleko hiru kutxazain eraso egin dituzte

Bart gauerdi aldera hainbat ezezagunek molotov koktelak jaurti dituzte Plentziako Erribera kaleko hiru kutxazainen aurka, Lakuako Herrizaingo Sailak jakinarazi duenez. Bertsio horren arabera, Erribera kaleko 23, 27 eta 34 zenbakietan dauden, hurrenez hurren, BBVA, BBK eta La Caixako kutxazainen kontra 23:55ean bota zituzten hainbat koktel, BBVAkoa zein BBKkoa erabat kiskalita utziz eta hirugarrenean kalteak sortuz. Era berean, BBVA eta BBK erakundeen bulegoak hartzen dituen eraikinaren fatxada belztuta gelditu da. Argazkian, pasa den azaroaren 27an eraso egin zuten Algortako Banco Sabadellen bulegoa.


Nere Kaiola baserrira doan ohiko bidea itxita egongo da

ZIRKULAZIOA // Legazpiko Nire Kaiola baserrira doan ohiko bidea itxita egongo da bidean egiten ari diren konponketa lanak amaitu bitartean. Atzo ekin zieten lanei eta lanek irauten duten tartean hilerriko bidegurutzetik Nire Kaiola baserrira doan errepidea moztuta egongo da ibilgailuentzat nahiz oinezkoentzat. Bien bitartean, Nire Kaiola baserrirako sarbidea Mantxola auzotik egin beharko dute legazpiarrek.


Miarritze

Deigarria da, eta iraingarria ere bai, G7koen gailurraren webguneak dioena: «G7a, ezberdintasunaren kontra borrokatzen». Hori jartzen du Emmanuel Macronen irudiaren alboan. Miarritzeri buruz ere badihardu, «Frantziako hego-mendebaldean» dagoen hiriaz, non Coco Chanel bizi izan zen, eta denda bat ireki zuen 1915ean; non euskal sukaldaritzaren onena dasta daitekeen, non dantza tradizionala, surfa eta pilota nahasten diren, eta errugbi olinpiar talde bat dagoen. Testuak ez du ezer galtzekorik, baina amaiera da gezurrik handiena: «Mundura zabalik dagoelako, ezberdintasunaren kontra borrokatzeko ongi etorria izango da G7a. Miarritze zurea izango da abuztuaren 24tik 26ra».

Arrazoirik ere ez zaie falta Miarritze haiena izango dela diotenean. Ikusi besterik ez dago Euskal Herria nola inbaditu duten, nola zanpatuz hura ukatzen ari diren, bide batez eta beste behin, eta hori guztia Miarritzeko bainuetxean hiru egunez jan eta edan bapo eginez, gainera, ezberdintasuna borrokatzen ari direla dioten bitartean.

Erretorika faltsu hori agerian uzteko eta nazioarteko sare bat sortzeko ahaleginean ari da egunotan haiek sortutako ezberdintasunak pairatzen dituen beste mundu hori, bizitzaren aldaera guztiak zapaltzen dituen zazpien sistemaren aldaketak eraikitzen, eta Euskal Herri bat badela erakusten. Gailurrak duen gauza on bakarra: kontragailurra.


Usoa Fullaondo eta Leire Muñoz: "Zirkuitu ofizialetan egon ez arren, artelanak egiten jarraitzen dugu"

Mikel Ruiz Pejenautegaz (Zumarraga, 1990) batera, X. Artisten Meeting Point-ean parte hartzen dabiltza Usoa Fullaondo Zabala (Algorta, 1979) eta Leire Muñoz Betegón (Areeta, 1983). Okela Sormen Lantegiak antolatu du ekimena, "Zoria" goiburupean. Hiru sortzaileen artelanen erakusketa urriaren 6ra arte egongo da ikusgai Okela Sormen Lantegian (San Frantzisko kalea, 11-behea. Bilbo); martitzen, eguazten eta eguenetan, 17:00etatik 20:00etara. Azken egun horretan berbaldia eskainiko dute artistek, 19:30ean.

Zer ikus daiteke erakusketan?

Usoa Fullaondo: Nire artelanei dagokienez, besteak beste, azken urteotan egin ditudan zenbait artelan aukeratu ditut: zorizko jolas batean oinarritutako arkatzez egindako marrazki batzuk, aurkitutako goma-apar zatiekin osatutako pieza bat eta margotutako oihalen bat. Lan egiteko modu zehatz baten ondorioz sortutako piezak dira; ez dut ezer islatu nahi horien bitartez. Egiteko modu baten isla dira, besterik gabe; materialetan jartzen dudan arretak, aurkikuntzek... dute garrantzia.

Leire Muñoz: Nik bi bideo aurkeztu ditut; bat soinuarekin eta bestea soinurik gabe. Carla Beal dantzariarekin grabatu nituen nire estudioan. Gogoa nuen lagun horrekin lan egiteko eta, nolabaiteko aitzakia izan da erakusketa, hori praktikan jartzeko.

"Zoria" da aurtengo Meeting Point ekimenaren goiburua.

U.F. : Nire harremana zoriarekin ez da ausazkoa; doktoretza-tesia egin nuen zoriaren inguruan. Sormen-prozesuetan, batez ere pinturan, izan dezakeen eragina aztertu nuen. Nire ustez erabiliegia dago «zoria» hitza; askotan zoritzat hartzen dena, ez da bidean aurkitutako gauza bat, guk behartutakoa baizik. Lehen askoz arduragabeagoa nintzen, agian, eta pentsatzen nuen ezustekoak toki guztietan topa zitezkeela; benetako ezustekoak gutxi dira.

L.M. : Zoria zehazki zer den nik ez dakit; gutxi gorabehera, guztiok badakigu hor dagoen gauza bat dela. Nire ustez, oraindik bilatzen zauden ez dakizun zerbait bilatzea da Artea; zerbait asko zehazten duzunean, kontuan hartzen ez duzun edo ihes egiten dizun horretan egon daiteke zoria. Izan daiteke bertan zegoela ez zenekien hori.

U.F. : Ados nago. Proiektu batean buru-belarri sartuta zaudenean, bat-batean topatzen duzun hori izan daiteke.

Zein garrantzi ematen diezue Meeting Point bezalako ekimenei?

L.M. : Nire esperientziatik, horrelako gauzak egitea guztiz beharrezkoa dela uste dut; funtsezkoa da jendeak ikustea ofizialki antolatzen diren zirkuituetatik aparte ere gauzak gertatzen direla eta lanean segitzen dugula.

U.F. : Gainera, hiru artista batera jarrita sortzen den hori oso interesgarria da. Esaterako, nik ez dut harremanik eduki orain arte Leirerekin.

L.M. : Lanean, inoiz ere ez.

U.F. : Bat-batean, komunean jartzen dira lan batzuk, beste egoera batean ez liratekeenak jarriko.

Beraz, Okela bezalako guneek garrantzia daukate.

L.M. : Bai. Elkarren artean harremanetan jartzeko beharrezkoak dira.

U.F. : Lanak ezagutzera emateko ere bai. Ematen du ez duzula ezer sortu, erakusketa handi baterako deitzen zaituzten arte; Okelak aukera ematen du zure lanak ikusgai jartzeko.


Amparo Baró bartzelonar aktorea hil da, 77 urte zituela

Antzerkian, zineman eta telebistan aritu zen aktorea, eta, batik bat, azken horretan egindako paperengatik egin zen ezagun.

Bartzelonan jaioa, Barok antzerkian, zineman eta telebistan lan egin du bere ibilbide osoan. 2007an, antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren saria eman zioten, "Siete mesas de billar francés" Gracia Querejetaren filmean egindako lanagatik.

1999tik aurrera, sona handiagoa hartu zuen, "Siete Vidas" telesailean egin zuen paperaren ondorioz. "Sole" zen aktore talde zabaleko komedia arrakastatsuan.

Barok 1957an egin zuen debuta antzerkigintzan, eta Miguel Mihura saria bi aldiz eman diote. Beste horrenbeste aldiz jaso du, Bilbon, Ercilla saria.


Contador eta Mosquera, UCIn inskribatuak

Bi txirrindulariak hurrengo denboraldirako inskribatu egin dituzte, euren taldeek Nazioarteko Txirrindularitza Batzordean.

Contadorrek, Frantziako Tourreko azken irabazleak, bere talde berriako txirrindulariekin batera inskribatu du Saxo Bankek eta Mosquera, Espainiako Vueltako bigarren sailkatuak, Vacansoleil taldeko txirrindulariekin batera inskribatu dute.


Tokirik hartu eta egin ezinda

Zatiketa gero eta agerikoagoa da UPNn. Amelia Salanuevak, bere hautagaitza aurkeztu, eta alderdia kontrolatzeko borroka abiatu du. Irailaren 4an jarriko dute ezohiko kongresua egiteko eguna.

Tokirik hartu ezinda dabil alderdia, eta tokia egin nahian alderdikideak. Nahasmena, zalaparta, ezinegona eta, batik bat, zatiketa ari dira nagusitzen UPN barruan. Alderdiaren norabideak eta proiektuak finkatu beharraz hasten dira batzuk batean, eta alderdiaren kontrola bereganatu nahian besteak bestean. Maiatzeko hauteskundeen emaitzak barneratu ezinaren ezina dago guztiaren atzean. Alderdia emaitza horietara eraman dutenen jarduna kritikatu zutenek eta kritikatu dutenek badute orain burua azalera ateratzeko adina argudio. Alderdia emaitza horien eta Yolanda Barcinaren agurraren ostean nolabait itxuraldatu bai, baina bide bertsutik eraman nahi dutenek gero eta asti gutxiago dute berrantolatzeko.

Joan den aste hondarrean eman zuen kolpea Amelia Salanuevak. UPNko presidente izateko aurkeztu zuen bere burua. Mezu argi batekin: UPN barruan nabarmena dela «lidergo falta», eta kongresua «ahalik eta lasterrena» egin behar dela. Atzetik eta indarka datozenen mezua da hori. Aurretik eta zabuka ari direnek oso bestelakoa eman zuten egun berean: alderdia «batuko» duen hautagai bat behar dela eta ezin dela antolatu kongresurik «korrika eta presaka». Esanguratsua izan zen dena egun berean gertatu izana (abuztuaren 13a, osteguna). Salanuevak iluntzean eman zuen bere hautagaitzaren berri, azken orduan, Europa Press berri agentziaren bidez. Goizean, Juan Luis Sanchez Muniain UPNko parlamentari eta zuzendaritzako kideak eman zuen gauzak patxadaz egitearen berri agentzia berberari eskainitako elkarrizketa baten bidez, goizean.

Zatiketa nabaritzen zen lehen, eta ageriko bihurtu da orain. Foru hauteskundeen emaitza sekulako kolpea izan da UPNrentzat, eta Espainiako hauteskunde orokorrak ia erreakzionatzeko astirik gabe datoz ate-joka. Hartu behar dira tokiak, eta neurtu behar dira denborak. Alderdiaren kontrola dago jokoan. Salanuevaren ahalegina ez da berria. 2013an saiatu zen UPNko idazkari nagusi kargua lortzen —Oscar Arizkuren gailendu zitzaion orduan—, eta joan den azaroan foru hauteskundeetarako presidentegai izaten —Jose Javier Esparza gailentzerako egin zuen atzera, primariorik ez zela antolatu argudiatuta—. Garbi dagoena da azken urteetan UPNren ibilia gidatu eta norabidea zehaztu duten horien jardunarekin kritikoa den multzo handi bat ordezkatzen duela Salanuevak.

Eta alderdiari«beste norabide bat» eman behar horretan esan ditu UPNko senatari denak alderdi horretan gutxitan esan eta entzundakoak: kudeaketan «zerbait gaizki» egin dela, Nafarroako Kutxaren aferak «kalte» egin diela, herritarrei UPNko agintari batzuen jarrerak «min» egin diela, hauteskunde kanpainan gauzak batzuk «gaizki» egin zirela eta alderdia «berriro asmatu» behar dela. «Ezin gaituzte euskal kutsua duen guztiaren etsai gisa ikusi. UPNk badu bere DNAn euskal sentimendu oso indartsua, eta horregatik ezin ditugu baztertu akordioak Geroa Bairekin».

Eta fronte horren bestaldean dago Yolanda Barcinaren eta haren taldearen jarduna defendatzen duena. Bere garaian Jose Javier Esparzaren alde apustu egin zuena, baina orain harekiko ere mesfidati dagoena. Tokia hartu eta egiteko denbora behar duena, eta denbora eskatzen duena. Sanchez Muniainek gorpuzten du, eta berak jartzen dio ahotsa. «Kongresu express bat egin nahi badugu, buruzagi batzuk besteen ordez jarrita, ez genioke etorkizunari aukerekin ekingo. Hautagai bat bestearen kontra jartzen hasten bagara, akats handia egingo dugu. Egin dugunaren errepikapena litzateke hori eta ez du espero zen emaitzarik eman. Hori lurperatu egin behar da. UPNren gehiengoak ez du hori nahi», esan du Sanchez Muniainek, giroa lasaitu nahian.

Pentsatzekoa da Jose Javier Esparzak ere aurkeztuko duela bere burua UPNko presidente izateko. 91.000 boto baino gehiago jaso zituen foru hauteskundeetarako UPNren hautagaia izateko, eta presidente kargua lortuta nahi luke bere ibilia biribildu, nahiz eta parlamentuko eledun postua eman gabe utzita agerian gelditu den haren lidergoari buruzko zalantza hori. Ez da baztertzen, beraz, presidente kargua lortzeko hirugarren hautagai batek ere bere burua aurkeztea. Baztertzen ez den bezala Miguel Sanzek eta inguruak beste mugimenduren bat egitea alderdiaren kontrola berreskuratzeko.

Kongresua, datarik gabe

Ez du inork oraindik argitu UPNren ezohiko kongresu hori noiz, nola eta non egingo den. Presidente kargua ez ezik, alderdiko organoak eta estatutuak ere berrituko dira, eta ildo politikoa eta programatikoa zehaztuko. Espainiako hauteskunde orokorrak baino lehen egitea ez da ziurra. Badago jendea UPNren barruan hauteskundeen ostean egitearen aldekoa —azaroaren amaierarako edo abendurako espero dira Espainiako hauteskunde orokorrak—. Berez, alderdiaren batzorde eragileak ekainean egindako bileran, kongresua hauteskundeak baino lehen egitearen alde agertu zen gehiengoa, baina zalantzak daude. Sanchez Muniainek ere eman du zalantzen berri: «Kontseilu politikoko kideen bi herenek datarekin ados egon behar dute. Aho batez onartu behar da eguna, alegia, eta orain ez dut uste baldintza hori betetzen denik». 232 kidek osatzen dute UPNren kontseilu politikoa, eta irailaren 4an dute bilera ezohiko kongresu horri data jartzeko —Barcinaren sektoreak kontrolatzen du oraindik, hein handi batean, kontseilu hori—.

Bitartean, eta kongresuari begira lanak aurreratzeko, hiru talde jarri ditu alderdiak lanean, hiru alorretan: estatutuekin, Jose Javier Esparza eta Sergio Sayas; arlo ideologikoarekin, Juan Luis Sanchez Muniain eta Carlos Salvador; eta arlo programatikoarekin, Patxi Yanguas eta Luis Casado. Tokia hartzeko; edo egiteko.


Punk-Oi! estiloko musika nagusi Gatzagan

Txerrikumeak, Oldarkor, Legez Kanpo eta Tears And Beers taldeak izan dira aurten Gatzagako jaietako rock kontzertuetan, eta jende asko joan zen bertara musikari gazte, eta punk-oi! estilokoen emanaldiaz gozatzera.


Gure Txoko elkartearen 75 urteak liburuxka baten jasota

2010eko maiatzaren 27an bete zuen Patrue kalean dagoen Gure Txoko elkarteak 75. urteurrena. Ospakizunetan eman dituzte azken hilabeteak, eta, urtemuga borobiltzeko, aurrez pentsatu barik zuten liburuxka egin dute. Guztira, 200 ale argitaratu dituzte, eta bazkideen artean banatu.

Gure Txoko elkartearen ibilbidea ezagutzen ez duenak liburuxka irakurtzea du onena. Baina jakin dezala Gure Txoko elkarteak Sevillara egindako bidaia baten duela hazia: Edmundo Geretak lau lagunekin egindako bidaian, hain zuzen. "Aitaita Edmundo Gereta eta beste lagun batzuk Aste Santua ezagutzera joan ziren Sevillara. Txundituta geratu ziren hango kasetetan zegoen giroarekin. Oñatira bueltan elkartea sortu zuten, egun dagoen etxe berean", esan digu elkarteko presidente Inaxio Geretak.

Lokala Patrue kaleko 2. zenbakian hartu zioten errentan Luis Maiztegiri, hilero 20 pezeta ordainduta. Etxea Patroiaren etxea izenez ezaguna da, garai baten han bizi izan izan zirelako Araotz-Lazarraga familiako jauntxoak. Eraikin berean, elkartea sortu aurretik, jesuiten egoitza eta ikastetxea egon ziren.

Estatutuetan jasotakoari zintzo jarraituz, 50 bazkide dira Gure Txokon. Azken hiru urteotan hamabi bazkide berri iritsi dira elkartera. Eta 2009a ezkero emakumeek ere badute aukera Gure Txokoko bazkide izateko; lehena Marilu Uribetxeberria izan zen. Egun, hiru dira emakume bazkideak.


Eusko Legebiltzarraren gehiengoak babesa adierazi dio Kataluniako prozesuari

EAJ, EH Bildu eta Elkarrekin Podemosek zilegitzat jo dituzte Kataluniako erakundeen erabakiak.


Bertsopiropoteoa ospatuko dute Donostiako Piratek ostiralean

Iazko Bertsopiropoteoa. (Argazkia: Donostiako Piratak)

Aste Nagusia is coming lelopean, festarako motoreak berotzen hasiko dira Donostiako Piratak ostiralarerako antolatu duten Bertsopiropoteoarekin. Izarne Zelaia, Beñat Gaztelumendi, Idoia Mauleon, Nagore Sarasola eta Nerea Arriola izango dira bertan bertsoekin festa girotzeko.

Astelehenean harrera onarekin ospatutako Donostiako Piraten I. Kirol Txapelketari jarraipena emango dio jarduerak. Poteoa 19:30ean hasiko da Parte Zaharreko Akerbeltz tabernan.


Txori Txikiko dantzariak Oiartzungo Dantzari Txiki Egunera joango dira igandean


'Quien te cantara' eta 'Luis eta estralurtarrak' filmak emango dituzte asteburuan

Quien te cantara eta Luis eta estralurtarrak filmak ikusi ahal izango dira datozen egunetan Soreasu antzokian. Quien te cantara filmaren lehen emanaldia zapatuan izango da, 22:00etan hasita; bigarrena, igandean, 19:30etik aurrera; eta hirugarren saioa astelehenean –ikusleen eguna– izango da, 21:00etan. Luis eta estralurtarrak animazio filma, berriz, igandean ikusi ahal izango da, 16:30ean.

Quien te cantara Espainian aurten egindako drama generoko filma da. Carlos Vermut da lanaren zuzendaria, eta Lilaren istorioa kontatzen du, Najwa Nimri aktoreak interpretatuta. Lila erretiroa hartuta dagoen abeslari ezaguna da, eta agertokietarako itzulera prestatzen ari da. Istripu larri baten ondorioz, baina, memoria arazoak sortzen zaizkio. Violeta imitatzailea ezagutuko du orduan, eta hark bere esku dagoen guztia egingo du Lila agertokietara itzultzeko. Lana Donostiako Zinemaldiaren 66. edizioko Sail Ofizialean lehiatu zen joan zen irailean.

Luis eta estralurtarrak haurrei zuzendutako filma Alemanian egina da. Wolfgang eta Christoph Lauenstein dira lanaren zuzendariak; hain zuzen ere, Niko eta ¡Upsss! ¿Dónde está No...? film arrakastatsuen egileak dira biak. Luis da filmaren protagonista. 12 urteko haur hori alien batzuen lagun egingo da, eta abentura ederra biziko du horiekin.

Emanaldietarako sarrerak Interneten eros daitezke aurrez, eta egunean bertan Soreasuko lehiatilan erosi ahal izango dira.


Presoen aldeko agerraldia 20:00etan Udaletxe aurrean

Hileko azken ostiralero bezala Lasarte-Oriako preso politikoen eskubideen aldeko kontzentrazioa egingo da gaur ostirala arratsaldeko 20:00etan Udaletxe aurrean. Gaur, Juankar Balerdi presoa bisitatzera zihoazenean duela ia 9 urte istripu batean hil ziren Argi Iturralde eta Iñaki Balerdi gogoratuko dira.

Aurreko urteetan bezala Juankar Balerdiren amaren eta anaiaren heriotza gogoratuko dute otsaileko azken ostiralean.Herrira ekimenak presoen eskubideen aldeko agerraldian parte hartzeko deia luzatu die lasarteoriatarrei. Hain juxtu datorren asteartean otsailaren 28an beteko dira bederatzi urte Argi Iturralde eta Iñaki Balerdi, Juankar Balerdi presoaren ama eta anaia, Almeriako kartzelara bidean izan zuten istripu batean hil zirenenetik eta gaur gogoratuko dute gertaera.

Hileko azken ostiralero elkartzen dira herriko presoen senide eta lagunak, Udaletxe aurrean, presoen eskubideen alde eta hauei ezartzen zaizkien salbuespen neurrien aurka. Gaur, esan bezala, Argi Iturralde eta Iñaki Balerdiren istripua gogoratuko du gainera kontzentrazioak.

Lasarte-Oriako lau presok jarraitzen dute kartzelan Parot doktrina ezarri zaielako, Ina Orotegi, Mitxel Turrientes, Txurdi Rezabal eta Niko Franciscok, eta beste bik ere, Xanti Arrospide eta Juankar Balerdik 20 urte baino gehiago bete dituzte kartzelan eta laster egongo dira egoera berean.

Bestalde, datoren asteartean arratsaldeko 19:00etan Villa Mirentxu azpiko aretoan aurkeztuko da Herrira mugimendu berria.


«Giroan lehenengo hamarren artean sailkatu nahi dut, horretara noa»

Ion Izagirre txirrindulari ormaiztegiarra. / Angel Elortza

Euskal Herriko Itzulia amaituta, Asturiaseko itzulia izango du hurrengo erronka Ion Izagirre txirrindulariak (Ormaiztegi, 1989), eta Italiako Giroa hurrena, maiatzaren 9tik aurrera. Bitartean, atseden hartzen ari da, eta gozatzen, Euskal Herrikoan lortutako hirugarren postuak utzitako aho zapore onaz gozatzen. Azken urteetan lortutako esperientziari esker, fisikoki inoiz baino hobeto dagoela uste du Izagirrek, eta Giroan lehenengo hamar postuetan sartu nahi duela baieztatu du. Movistarreko taldeburua izango da Lobato eta Beñat Intxaustirekin batera, eta gogotsu hartu du ardura.

Zein balorazio egiten duzu aurtengo Euskal Herriko Itzuliaz? Gustura zaude egindako lanarekin?

Balorazio positiboa egiten dut, pertsonalki garaipen bat bezalakoa izan da niretzat podiora igotzea. Azken batean etxeko lasterketa garrantzitsuena da eta podioan egoteak lanean fin jarraitzeko motibazioa ematen dit.

Urtzi Gurrutxaga zenari eskaini zenion garaipena.

Bai, hala da. Nahiz eta garaipenik ez lortu nori eskainiko nion galdetu zidatenean bere izena etorri zitzaidan, gure (anaia eta bion) oso lagun ona zen, eta oraindik gogoan daukagu.

Iruditzen zaizu Nairo Quintana taldeburuari babesa eman beharrik izan ez bazenu emaitza hobeak lortuko zenituela Euskal Herriko itzulian?

Nik ez dut horrela uste. Ibilbide gogor hauetan Purito eta Henao baino gutxiago naiz.

Ongi ibili arren Movistarrek ez du etaparik lortu. Nola baloratzen duzue hori taldean?

Ez dauka garrantzia berezirik. Egia da sailkapen nagusiaren bila etorri garela, baina Purito eta Henao indartsuagoak izan dira azkenean. Guretzat podiuma garaipen bat bezalakoa izan da.

«Antioko maldan segurtasun neurri gehiago jarri behar da, jendea gainera etortzen zen»

«Esperientzia lortzen ari naiz, eta fisikoki aurreko urteetan baino hobeto nago»

«Movistar talde serioa da, eta txirrindulari modura hazten joateko toki ona»

«Giroa eta gero izango dudan egutegia ez dakit, baina Tourrera ez naiz joango»

Euskal Herriko Itzuliko etapetan gero eta gehiago espektakulua bilatzen dela kritikatu dute batzuek, etapa oso gogorrak jarrita. Zer uste duzu?

Azkeneko urte hauetan Euskal Herriko Itzulian mendate oso gogorrak sartu dituzte, eta jendeak hori gustuko du. Baina gauzak ondo egin behar dira. Zumarragako etapan, adibidez, Antioko maldan segurtasun neurri gehiago jarri behar dira. Jendea gainera etortzen zitzaigun, eta hori arriskutsua da txirrindulariontzat.

Aurtengo itzulia Ormaiztegitik ere pasa da. Berezia da horrelako lasterketa batean herritik pasatzea?

Beti da berezia zure etxetik pasatzea, txikitatik ibili izan gara errepide hauetan, eta nostalgia puntu bat sartzen zaizu.

Etapa Goierritik pasata, gehiago nabari dira jendearen animoak?

Egia esan, itzuli guztian zehar animatu naute. Bazter guztietan entzuten nuen nire izena. Zoragarria da jendeak gurekin disfrutatzen duela ikustea.

Itzuliko etapa gustukoena?

Aiako etapa oso polita izan zen, eta azkeneko erlojupekoa ere oso hunkigarria.

Nola ikusten duzu zure burua Italiako Girorako?

Ondo ikusten dut nire burua. Gauzak ongi egiten ari naiz eta, egia esan, gogotsu nago Girorako.

Beñat Intxausti, Lobato eta hiruok izango zarete taldeburuak. Gustura al zaude taldeak zuregan konfiantza jarri duelako?

Bai. Hiru asteko lasterketa batean ardura hartzeko gogoa neukan. Argi dago Lobato etapa garaipenak lortzera joango dela. Beñat eta biok, berriz, sailkapen nagusia lehiatzera joango gara.

Zein da taldearen helburua Girorako? Eta zurea?

Taldeak ez dakit zein helburu izango duen, baina nik argi daukat: lehenengo hamarren artean sailkatu nahi dut, eta horretara joango naiz.

Ion Izagirre 2012ko Giroan lortutako garaipena gogoratzen duen argazkiarekin. / Angel Elortza

2012an lortu zenuen etapa bat irabaztea. Aurten beste etapa bat irabazteko moduan ikusten duzu zure burua?

Beno, printzipioz sailkapen nagusia daukat helburu, eta bidean etapa bat lortzen badugu ezin hobeto. Baina etapa garaipena ez da lehentasuna.

Berria egunkarian idatzi zenuen: «Iritsi da Izagirretar anaiak oso kontuan hartzeko txirrindulariak garela pentsatzeko garaia». Zure momentu onenean zaudela uste duzu?

Baietz esango nuke, esperientzia lortzen ari naiz eta fisikoki esan daiteke aurreko urteetan baino hobeto nagoela. Hori errepidean erakustea falta da orain.

Nola baloratzen duzu zure ibilbidea profesionaletan debutatu zenuenetik gaur arte?

Gustura nabil. Nire ametsa txiki txikitatik profesionala izatea zen; behin hori lortuta, helburuak aldatzen doaz. Urtez urte hobetzen joaten zara, zure gorputza hobeto ezagutzen zoaz, lasterketetan erosoago ibiltzen…

Zein probatan ikusten duzu ongien zure burua?

Momentuz astebeteko itzulietan ibiltzen naiz gusturaen.

Bigarren denboraldia duzu Movistar taldearekin. Zer moduz aldaketa?

Gustura nabil. Talde serioa da, eta txirrindulari bezala hazten joateko toki ona.

Espainiako txapelduna ere bazara momentu honetan. Nola daramazu? Ohitu al zara dagoeneko titulu hori izatera?

[Barrez]. Pelotoietan errazago ikusteko balio du, behintzat.

Zein egutegi duzu 2015erako? Frantziako Tourrean izango zara?

Momentuz hurrengo lasterketa Asturiaseko itzulia izango dut, Girora joan aurretik. Hortik aurrera izango dudan egutegia ez dakit, baina Tourrera ez naiz joango aurten.


Bonba-auto bat leherrarazi du ETAk, Guardia Zibilaren Durangoko kuartelean

?|§ia zibil zauritu dira, eta kuarteleko hamasei etxebizitza eta hamar auto hondatu; inguruko etxeetan ere kalteak izan dira Ia alderdi guztiek gaitzetsi dute atentatua, eta erasoak Batasuna ETAren menpe dagoela erakusten duela esan du Jaurlaritzak


Porrotak zizelkatutako garaipen ametsa

Egilea: Mikel Antza. Argitaletxea: Susa.

Mikel Antzaren (Donostia, 1961) ibilbide literarioak antzerkiaren eta narrazioaren itsaso «arrazionalagoak» zeharkatu ditu orain arte. Argitaratutako lehen poemario honetan, Ametsak ere zain (Susa, 2015), ibilbide politiko zein existentzialaren gaineko ahots lazgarri bezain barnerakoiak uztartu nahi izan ditu, ametsaren molde «irrazionalagoa» zizelkatuz. Joseba Sarrionandiaren hitzaurrean bertan ematen zaigu kontraesankorra ere gertatu litekeen askatasun egarri baten berri, «askatasuna kanpotik helduko litzatekeen zerbait ez dela eta kartzelan bilatzen du presoak, non eta azken txokoan, norberaren baitan, eta lagunengan».

Norberaren baitako hori iruditu zait Antzaren ahots poetikoaren alderik lortuena eta erakargarriena, ezbairik gabe. Militantearen testigantza politikoaren aztarnak liburu osoan zehar barreiatzen badira ere, liburua bera testigantza horren oximoron poetikoa izanik, Antza poetak ez du inoiz galduko irudigintza ferekatzeko grina. «...hemen nago / ihes ederrean baitaratua / aurreikusi gabekoa idazten / hatz herdoilduetan elur gorri / begietan antzigar gandu / mihi izotz ezpata hauskor...».

Liburua sei azpiataletan banatuta dago, bakarrizketa poetikoaren moldeari jarraiki betiere , poema luzeak maisuki ehunduz: Intro, Bellum, Carcer, Mors, Invictus eta De Profundis. Guztietan emango zaigu «ETAkoa / nintzen / naiz / eta izango naiz» pertsonaia publikoaren berri, modu pertsonalagoan edo publikoagoan eman ere. Politikaz edo poetikaz idatzi beharraren gaineko dikotomia antzuetan erori baino lehen, esan dezadan, egilearen nondik norakoa ezagututa liburuak aurreiritzi ugari jasoko dituen arren (zenbaitzuk hegaldatu dira honezkero iruzkin literarioen gordelekuetan barrena), kalitate literarioa ezin zaiola ukatu, esaterako, Susa argitaletxeak azkenaldian kaleratutako kartzelako liburu lar errepikakorrei aise gailentzen baitzaie.

Lehen lerroan bizitako gerraren gaineko testigantzan damu aztarnarik bilatu nahi duenak jai du. «... ez al duk deus esan behar odolaz?» bere buruari gaztigatu galdera jakinari horrela erantzun baitio poetak: «ez dut nik hautatu herri hau / ez dut nik hautatu hizkuntza hau / altxatu naiz / herritarrak zapaltzen dituztenen kontra / garaiturik gabeko garaipena amets». Ezer hautatu ez badugu, zertarako hautatu zerbait? Hitzon egileak berak «baina lasaigarriagoa izango da esatea: geu gara kapitalismoa» adieraziko du Carcer atalean. Kontraesanak kontraesan, zerbait baldin bagara kontraesan itzel bat besterik ez, Antza poetak Antza gizakiaren gaineko potretik errealena emango digu Mors ispilu iraulian: «Badoa bizia ausikika / hanketan eta besoetan / bihotzean eta garunean / bide bazterrean zaurituta / hatsanka erori garenoi / jaramonik egin gabe».

Zenbait pentsamendu «politikoki ez zuzen» ere agertzen ditu poetak, baita politikoki lerrokatzen zaienekin ere. Niri bezainbat bitxi egin liezazkioke irakurleari ere: «... bizi zareten ez-munduaren copyrighta / salatariak eta gezurtiak saritzen / egia eta elkartasuna zigortzen...». Nork du egiaren copyrighta amets honetan?


Motor bidaiariak eta Cafe Racer transformazioak: hiru lagun, pasio bat.

Alberto Domingo, North Wheels; Koldo Alonso, Afrikara bidean; Jose Emilio Agote, Finisterretik Finisterrera. Bakoitzs norbere eroak mugitzen du eta motor gainean ibiltzea da lagun hauen pasioa.

Alberto Domingo, North Wheels; Koldo Alonso, Afrikara bidean; Jose Emilio Agote, Finisterretik Finisterrera. Ondo etorri zaie 'Hiri Gorria'n saioko tertulian elkar ezagutzea, hirurek dituzten bidaia proiektuak ezagutzeko eta informazioa trukatu ahal izateko.