Gabonetako neurrien inguruko zalantzak argitzeko, galdera-erantzunak

Eusko Jaurlaritzak dokumentu bat argitaratu du Gabonetako neurri berrien inguruan sor daitezkeen zalantzak argitzeko. Besteak beste, mugikortasunaren, ostalaritzaren eta kirolaren inguruko hainbat argibide ematen ditu erakundeak dokumentu horretan.

Neurri murriztaile gehiago iragarri zituen Eusko Jaurlaritzak atzo, asteartea, LABI aholku batzordearen bileraren ostean. Horren harira, datozen egunetan herritarrek zer egin dezaketen eta zer ez azaltzen duen dokumentu bat plazaratu du erakundeak, eta 85 puntutan laburbiltzen ditu galdera-erantzun horiek:

1. Indarrean jarraitzen al du sei pertsonatik gorako taldeetan espazio publiko eta pribatuetan egoteko mugak?

Bai.

2. Ba al du salbuespenik muga horrek?

Sei pertsonatik gorako taldeetan egoteko muga egunero aplikatuko da, 2020ko abenduaren 24ko eta 25eko gabonetako afarietan eta bazkarietan izan ezik. Egun horietan, gehienez 10 pertsona izango dira. Dekretuan gomendatzen da bi bizikidetza- unitate baino gehiago ez elkartzea, unitate horiek beti berak izatea, eta, nolanahi ere, arreta eta zaintza berezia izatea COVID-19aren aurrean egoera ahulean dauden pertsonekin.

3. Aurreko galderan abenduaren 24rako eta 25erako aurreikusitako 10 pertsonako mugan, haurrak eta adingabeak ere kontuan hartu behar dira?

Bai. 10 pertsonako gehieneko mugan pertsona guztiak sartzen dira, haien adina edozein dela ere.

4. Indarrean al dago Euskal Autonomia Erkidegoan sartzeko eta irteteko muga?

Bai, 2020ko abenduaren 23tik 26ra bitartean eta 2020ko abenduaren 31tik 2021eko urtarrilaren 1era bitartean salbu, EAEtik kanpo senideen eta hurbilekoen bizilekuetara egiten diren joan-etorrietarako. Nolanahi ere, joan-etorri horiek egiteko aukera egongo da, betiere, helburuko erkidegoan ezarritako pertsona-taldeen mugak betetzen badira.

5. Justifikatu egin behar al dira irteera horiek?

Bai. Abenduaren 10eko 44/2020 Dekretuan eta dokumentu honen 1. eranskinean erantzukizunpeko adierazpenaren eredu bat eskaintzen da, eta eredu hori erabil daiteke Gabonetan senitartekoei eta hurbilekoei bisita egiteko bidaiaren arrazoia egiaztatzeko.

6. Errespetatu egin behar al dira data horiek, bai ohiko bizilekura joateko, bai itzultzeko?

Euskal Autonomia Erkidegoan bizi diren pertsonen kasuan, data horiek errespetatu egin behar dira Euskaditik ateratzeko, betiere senideekin edo hurbilekoekin biltzeko bada. EAEtik oporrak hartzeko irteera ez dago baimenduta. 926/2020 Errege Dekretuaren 6.1.d artikuluak ohiko etxebizitzara itzultzea jasotzen du Autonomia Erkidegoen arteko mugikortasun-mugaren salbuespenen artean. Ondorioz, Euskadin bizi diren pertsonak ohiko bizilekura itzul daitezke behar dutenean.

7. Horrek esan nahi du, adibidez, senideak Aragoin baditut, abenduaren 23tik 26ra edo 2020ko abenduaren 31tik 2021eko urtarrilaren 1era bitartean joan behar dudala, baina beste momentu batean itzul naitekeela nire etxera?

Bai.

8. Euskadira senideak edo hurbileko pertsonak bisitatzera etortzen diren pertsonentzat ere berdin aplikatuko da?

Bai. EAEtik kanpo bizi diren eta Euskadira senideak edo hurbileko pertsonak bisitatzera etorri nahi duten pertsonek abenduaren 23tik 26ra eta/edo abenduaren 31tik urtarrilaren 1era bitartean sartu behar dute, baina ohiko egoitzetara itzul daitezke behar dutenean. Euskadin egotearen arrazoia ezin da izan oporraldia, baizik eta senideak edo hurbileko pertsonak bisitatzea.

9. Indarrean al dago 22:00etatik aurrera gauez zirkulatzeko muga? Abenduaren 24an eta 31n ere bai?

Bai, indarrean jarraitzen du 22:00etatik aurrera gauez zirkulatzeko muga. Abenduaren 24an eta 31n, gaueko ordutegian zirkulatzeko muga 00:30era zabaltzen da, etxera itzultzeko soilik. Ordutegi hori ez da inola ere erabiliko bilkura sozialetara joateko.

10. Kalean egin al daitezke Gabonetako ekitaldiak?

Ez, 2020ko abenduaren 21etik 2021eko urtarrilaren 6ra bitartean, ezin izango da ekitaldi presentzialik egin, baldin eta aglomerazioak eragiten badituzte, hala nola kantu-taldeak Gabon gauean edo Errege bezperan; kaleko jaiak, kanpaikadak direla eta; San Tomas eguneko ospakizunak; “Sansilbestreak” motako kirol-probak edo antzekoak; edo kabalgatak edo mugimenduan egiten diren beste ekitaldi batzuk, adibidez, Olentzero edo Errege Magoak direla-eta.

MUGIKORTASUNA

11. Joan al naiteke bizi naizen Lurralde Historikoko beste udalerritara?

Bai, 2020ko abenduaren 12ko 00: 00etatik aurrera.

12. Indarrean jarraitzen al du ohiko bizilekua finkatuta duten udalerri bakoitzeko pertsonen sarrera- eta irteera-mugak?

Ez, udal-konfinamendua kendu da. 2020ko abenduaren 23ra arte, egoitzako Lurralde Historikoko pertsonen sarrera- eta irteera-murrizketak bere horretan jarraituko du. Lurralde Historiko desberdinetako udalerri mugakideen arteko mugikortasuna baimentzen da.

Abenduaren 23tik aurrera, Euskal Autonomia Erkidegoan barruan egin ahal izango dira joan-etorriak.

13. Joan al naiteke Euskadiko beste lurralde historikoetara?

Mota horretako joan-etorriak 2020ko abenduaren 23ko 00:00etatik aurrera baimenduta daude.

14. Sar naiteke udalerri mugakidean, beste Lurralde Historiko batean egon arren? Eta beste Autonomia Erkidego batean badago?

Udalerri mugakidea beste Lurralde Historiko batean badago, bai, gainerako udalerrietako baldintza berberetan. Ezin da udalerri mugakidera sartu beste Autonomia Erkidego batean badago, EAEtik irtetea mugatuta baitago, 926/2020 Errege Dekretuan jasotako salbuespenetan izan ezik.

15. Joan al naiteke Euskaditik kanpoko beste Autonomia Erkidego batzuetara?

Aurreikusitako salbuespenetan soilik, 2020ko abenduaren 23tik 26ra eta 2020ko abenduaren 30etik 2021eko urtarrilaren 2ra bitartean izan ezik, senideen eta hurbilekoen ohiko bizilekura joateko.

16. Indarrean al dago senideak bisitatzeko beste udalerri batera joateko debekua?

Ez, baina abenduaren 23ra arte ohiko bizilekua duen Lurralde Historikoaren barruko joan-etorriak baino ez daude baimenduta. Abenduaren 23ko 00:00etatik aurrera baimenduta egongo dira Euskal Autonomia Erkidegoko joan-etorri guztiak.

17. Baimenduta al dago oraindik Euskal Autonomia Erkidegotik igarotzea Euskaditik kanpo lekualdatzeko jatorria eta helmuga duten pertsonentzat?

Bai, igarotzea baimenduta dago, baina ez beste inolako jarduerarik.

18. Kantabriakoa naiz, Bilbotik hegaldi bat dut, eta Autonomia Erkidegotik sar naiteke edo atera naiteke arrazoi horrengatik?

Joan nahiz etorrian, Euskal Autonomia Erkidegotik pasa daiteke bere helmuga Autonomia Erkidego honetatik kanpo badago; baina ezin du beste jarduerarik egin Euskal Autonomia Erkidegoan.

19. Joan al naiteke Euskaditik kanpo dagoen nire bigarren etxebizitzara?

Ez, 926/2020 Errege Dekretuan autonomia-erkidegoen arteko mugikortasuna mugatzeko aurreikusitako salbuespenen batean sartzen bada salbu.

20. Joan al naiteke Autonomia Erkidego berean dagoen bigarren etxebizitza batera?

Abenduaren 23ra arte, bizi zaren Lurralde Historikoko etxebizitza batera joan zaitezke. Adierazitako datatik aurrera, Euskadiko edozein udalerritan dauden bigarren etxebizitzetara.

21. Nola justifika dezaket joan-etorrien arrazoia?

Beste frogabiderik ez dagoenean, erantzukizunpeko adierazpen bat aurkeztu ahal izango da. Adierazpen hori sinatutako dokumentu bat da, eta adierazten du Dekretu honetan ezarritako baldintzak betetzen dituela, mugikortasun-mugaren salbuespenak justifikatzeko.

22. Baimenduta al dago adinekoen egoitzetara joatea?

Bai, betiere zentroak berak baimendutako bisitak badira.

23. Baimenduta al dago espetxeetara joatea?

Bai, baina, horretarako, Espetxeetako Agintaritzak emandako baimen egokia beharko da.

24. Joan al daiteke beste Lurralde Historiko batera pertsona bat aireportura, geltokietara eta abarretara jasotzera edo eramatera?

Bai.

25. Nola arautzen dira Euskadin enklabeak diren udalerriei dagozkien gaiak?

Enklabeak diren udalerriek inguratzen dituen Lurralde Historikoaren berezko tratamendua jasotzen dute (Trebiño, Villaverde...).

26. Dibortziatua naiz. Dibortzio-epaiaren arabera, astean bitan egon naiteke seme-alabekin; baina bizi naizen udalerria ez den beste herri batean bizi dira. Bisita hauek egitera joan naiteke?

Seme-alabak zaintzeko joan-etorri bat, dibortzio-epai batean ezarritako araubideari jarraikiz, baimenduta dago, Lehendakariaren abenduaren 10eko 44/2020 Dekretuaren 2. eta 3. artikuluetan jasotako salbuespenetako bat delako, zehazki, 2. artikuluaren "k) antzeko beste edozein jarduera, behar bezala egiaztatua”.

27. Animalia batzuk zaindu eta elikatu behar ditut, nirea ez den Lurralde Historikoko udalerri bateko lursail batean daudenak. Mugitu naiteke? Nola justifikatzen dut?

Animaliak zaintzeko lekualdaketa bat baimenduta dago, Lehendakariaren Dekretuaren 2. eta 3. artikuluetan jasotako salbuespenetako bat delako, zehazki, 2. artikuluaren "ezinbesteko kausagatik edo beharrizan-egoeragatik" kasua. Animalien jabetza egiaztatzen duen edozein agiriren bidez justifika daiteke, edo, bestela, erantzukizunpeko adierazpen baten bidez, arreta zein helbidetan emango zaien zehaztuta.

28. Ba al dute nire gurasoek biloba bisitatzerik, Lurralde Historiko berean bizi ez bagara?

Abenduaren 23ra arte, Lurralde Historikoaren barruan eta Lurralde Historiko desberdinetako udalerri mugakideen artean soilik mugituko dira. Abenduaren 23ko 00:00etatik aurrera, baimenduta egongo da mugikortasuna Euskal Autonomia Erkidego osoan.

29. Pisu bat dut alokatuta beste autonomia-erkidego batean eta giltzak batzera joan behar dut, errentariak etxea utziko baitu. Irten naiteke erkidegotik?

Jarduera hori atzeratzerik ez badago, ezinbesteko kasutzat jo daiteke.

30. Zer gertatzen da dagoeneko bidaiatzeko hegazkin-txartela erosi badugu? Baliogabetu egin behar dugu?

Bidaiaren arrazoiaren arabera:

–Bidaiaren arrazoia aisialdia bada, ezin da bidaiatu.

–SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko alarma-egoera deklaratzen duen urriaren 25eko 926/2020 Errege Dekretuaren 6.1 artikuluan jasotako salbuespenetako batengatik bada, hegaldiari eutsi ahal izango zaio, betiere behar bezala justifikatzen bada.

–Senideak edo gertukoak bisitatzeko EAEtik kanpoko bidaia bat bada, eta bidaia hori abenduaren 23tik 26ra eta abenduaren 31tik 2021eko urtarrilaren 1era bitartean egiten bada, hegaldiari eutsi ahal izango zaio.

31. Atzerrian bizi diren senideak bisitatzera joan naiteke?

Abenduaren 23tik 26ra eta abenduaren 30etik 2021eko urtarrilaren 1era bitartean, baimenduta daude EAEtik irtetzeko edo sartzeko joan-etorriak, senideak eta gertukoak bisitatzeko, haien helmuga edo jatorria edozein dela ere.

Hala ere, helmuga beste herrialde bat baldin bada, helmugako herrialdeko gobernuak ezarritako sarrera-baldintzak bete behar ditu (PCR, berrogeialdia...), eta, itzultzeko, Espainiako Gobernuak herrialde jakin batzuetatik etorritako bidaiarientzat ezarritako baldintzak bete behar ditu. Informazio hori helmugako herrialdeetako enbaxadei kontsultatu behar zaie eta/edo, hala badagokio, Osasun, Kontsumo eta Gizarte Ongizateko Ministerioari edo Spain Travel Health web-gunean.

32. Sar daitezke EAEn konfinatuta ez dauden erkidegoetako turistak?

Soilik onartuko dira Lehendakariaren abenduaren 10eko 44/2020 Dekretuaren 2.2 artikuluan aurreikusitako mugikortasun-salbuespenetan sartzen diren pertsonak, baldin eta behar bezala justifikatuta badaude, eta 2020ko abenduaren 23tik 26ra eta 2020ko abenduaren 31tik 2021eko urtarrilaren 1era bitartean senitartekoak eta hurbilekoak bisitatzeko.

33. Atera dezakegu maskota 22:00ak ondoren?

Ez, ezin dugu maskota atera 22:00etatik aurrera eta 06:00ak arte. Urriaren 25eko 926/2020 Errege Dekretuaren 5.1 artikuluan jasotako salbuespenengatik soilik atera daiteke maskota batekin; esate baterako, larrialdiko motiboren batengatik albaitariarenera eramatea.

34. Nola justifikatuko litzateke agintaritza baten aurrean beste Lurralde Historiko batera joan-etorri baten motiboa adinekoen edo adingabeen zaintza dela?

Pertsona arduradunak emandako egiaztagiriaren bidez; horretarako, familia-lotura frogatu beharko da eta zainduko den pertsonaren identifikazio-datuak eman beharko dira. Era berean, zaintzailearen erantzukizunpeko adierazpen baten bidez egiazta daiteke, artatuko den pertsonaren helbidea eta telefonoa zehaztuta.

35. Durangon bizi gara, eta ohiko ile-apaindegia Bilbon dugu. Joan gaitezke haraino?

Bai. Bizilekuaren Lurralde Historikoaren barruan mugitzea baimenduta dago.

36. Artziniegakoa naiz, eta Bilbora joan ohi naiz erosketak eta bestelako jarduera sozio-ekonomikoak egitera. Jarrai dezaket egiten beste Lurralde Historiko bat bada ere?

Abenduaren 23ra arte, ez. Bizi zaren Lurralde Historikoaren barruan bakarrik mugi zaitezke, kasu honetan, Araban. Abenduaren 23ko 00:00etatik aurrera, Euskadi osoan egin ahal izango dira joan-etorriak.

37. Gaueko ordutegian pertsonen zirkulazio-askatasunaren muga 22:00etara aurreratzen bada ere, garraio publikoa 23:00etan amaitzen da. Horrek san nahi du autobusa har dezakedala 22:00etatik 23:00etara?

Urriaren 25eko Errege Dekretuaren 5.1 artikuluan jasotako salbuespenetako batengatik soilik erabili ahal izango da garraio publikoa 22:00etatik aurrera. Adibidez, osasun-arrazoiengatik, larrialdi-arrazoiengatik edo lanetik irteteko lan-ordutegiaren baldintzapean, besteak beste.

OSTALARITZA

38. Ostalaritzako zein establezimenduk ireki ditzakete ateak?

5.000 biztanletik gorako udalerrietan, jendearentzat berriz irekitzeko, beharrezkoa izango da COVID-19ak eragindako kasu positiboen azken 14 eguneko Intzidentzia Tasa Metatua 500 baino gutxiagokoa izatea 100.000 biztanleko.

5.000 biztanletik beherako udalerrietan, tokiko egoera epidemiologikoak edo kutsatze- agerraldiek hala eskatzen dutenean, Osasun Sailak bidezko neurriak hartuko ditu establezimenduak ixteko.

Osasun Sailaren webgunean (https:// www.euskadi.eus), astero, astelehenetan eta ostegunetan, Osasun Publikoaren eta Adikzioen zuzendariaren ebazpen bat zabalduko da, udalerrietako tasen zerrendarekin.

Nolanahi ere, 14 egunetan 100.000 biztanleko 500 kasu baino gehiagoko intzidentzia- tasa metatua duten udalerrietan, eskaerak prestatu ahal izango dira lokalean jasotzeko, betiere aldez aurretik hitzordua eskatuta, 21:00ak arte, edo 22:00ak arte etxez etxeko zerbitzua eskaintzeko.

39. Zer zerbitzu eman dezakete ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduek?

Aire zabaleko terrazetan zerbitzuak eskaini ahal izango dituzte, eta barruan ehuneko berrogeita hamarreko edukiera izango dute. Nolanahi ere, mahai desberdinetako aulkien artean gutxienez metro eta erdiko distantzia dagoela ziurtatu beharko da.

40. Zer ordutegi dute ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduek?

Ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduek, zerbitzuguneetako zerbitzuek izan ezik, gehienez ere 20:00etan itxi beharko dute, eta ezingo dute 06:00ak baino lehen ireki.

Abenduaren 24an, 25ean, 31n eta urtarrilaren 1ean, 5ean eta 6an, era guztietako merkataritza-, ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduen itxiera, 18:00etan ezarri da.

Abenduaren 25ean eta urtarrilaren 1ean eta 6an, merkataritza- eta ostalaritza- establezimenduak ezin izango dira 09:00ak baino lehen ireki.

41. Zerbitzuguneetan dauden ostalaritza eta jatetxe-zerbitzuak irekita egon daitezke 20:00etatik aurrera?

Ezarritako erregimenaren arabera egongo dira irekita, eta 20:00etatik 06:00etara bitartean egon ahal izango dira irekita, baina iragaitzazko erabiltzaileentzat bakarrik.

42. Itxi al dezaket establezimenduaren barrualdea eta jarraitu terrazetan bezeroei arreta ematen?

Ez. Establezimenduen barrualdea eta kanpoaldea 20:00etan itxi behar dira, bezeroak ateratzea barne.

43. Jaso eta banatu al daitezke janari-eskaerak ostalaritza-establezimenduetan?

Bai. Eskaerak 21:00ak arte entregatu ahal izango dira, establezimenduan bertan hitzordua eskatuta, eta, edonola, itxita egon beharko da jendaurreko beste edozein zerbitzutarako. Etxez etxeko banaketa 22:00ak arte egin ahal izango da.

44. Itxiera 18: 00ak baino beranduago egin behar den egunetan ere bai?

Bai, abenduaren 24, 25 eta 31n eta urtarrilaren 1, 5 eta 6an, nahiz eta establezimenduak 18:00etan itxi jendaurrean, eskaerak 21:00ak arte entregatu ahal izango dira establezimenduan bertan hitzordua eskatuta, itxita egongo den arren jendearentzako beste edozein zerbitzutarako. Etxez etxeko banaketa 22:00ak arte egin ahal izango da.

45. Txokoak, elkarte gastronomikoak, lonjak eta antzekoak ireki al daitezke?

Ez. Txokoak, elkarte gastronomikoak, lonjak eta antzekoak itxita egongo dira.

46. Zenbat lagun egon gaitezke mahai bakoitzean?

Mahai bakoitzeko bezero-taldeak ezin izango dira sei baino gehiagokoak izan. Lau lagunentzako mahai prestatuetan, lau bezero bakarrik bildu ahal izango dira, eta bi mahai batu ahal izango dira gehienez sei laguneko talde baterako. Maskara erabiltzea nahitaezkoa izango da etengabe, elikagaiak edo edariak hartzen direnean izan ezik.

47. Ikus al dezakegu taldean futbol partida bat taberna baten barruan?

Lehendakariaren abenduaren 10eko 44/2020 Dekretuak berariaz baztertzen du establezimenduen barruan telebistaz eskaintzen diren kirol-ekitaldiak taldean ikustea.

48. Baimenduta al dago barran kontsumitzea?

Debekatuta dago barran edo zutik kontsumitzea, bai barruan, bai kanpoan, erabiltzaileek mahaian eserita kontsumitu beharko dute. Maskara erabiltzea nahitaezkoa izango da etengabe, elikagaiak edo edariak hartzen direnean izan ezik.

49. Baimenduta al dago ostalaritza-establezimenduetan jolas, joko edo apustu makinak erabiltzea?

Establezimendu horietan ezin da jolas-, joko- edo apustu-makinarik erabili.

50. % 50eko gehieneko edukiera hoteletako eremu komunetan (jantokia, kafetegia, etab.) aplikatzen den 30 pertsonako kopurua baino handiagoa izan daiteke?

Dekretuak gehienez ere % 50eko edukiera ezartzen du kanpin-hotelen eta turismo- ostatuen eremu komunetarako, eta gune horietan ezin da inoiz 30 pertsonako muga gainditu aldi berean eta pertsonen arteko 1,5 m-ko distantzia errespetatuz.

Ostalaritza-instalazio horietako gainerako aretoek edo jantokiek % 50eko gehieneko edukiera errespetatu beharko dute, beren azaleraren arabera, eta jantokien kasuan, jatetxe-zerbitzuei aplikatu beharreko araudia errespetatu beharko dute, edo, bestelako ekitaldiak antolatuz gero, barne-espazioetako bilerei aplikatu beharrekoa.

Nolanahi ere, gogorarazten da, 20:00etatik aurrera, hotelek eta bestelako ostatuek ostalaritza- eta jatetxe-zerbitzuak ostatu hartutako bezeroei soilik eskaini ahal izango dizkietela.

51. Urtezaharraren kasuan, zer ordutegitan afaldu daiteke hotel, nekazaritza-turismo edo turismo-ostatu batean?

Abenduaren 31ean eta 2021eko urtarrilaren 5ean 20:00etatik aurrera, hoteletan, nekazaritza-turismoetan edo turismo-ostatuetan ostatu hartu eta erregistratuta daudenei soilik zerbitzatu beharko zaizkie afariak. Jantokiak 23:30ak baino lehen hustu beharko dira.

52. Kanpin batean ospa dezaket Urtezahar gaua?

Abenduaren 30a eta 2021eko urtarrilaren 2a bitartean, bertan behera geratzen da abenduaren 28a baino lehen kanpinetan ostatu hartu ez zuten bezeroak onartzeko aukera.

53. Baimenduta al dago hoteletan, landetxeetan, kanpinetan edo beste edozein ostatutan kotilioiak edo ospakizunak egitea?

Ez. Inola ere ez dira onartzen horrelako ospakizunak, edozein ostatutan egin nahi badira ere.

54. Pasa al dezaket Urtezahar eta/edo Urteberri gaua nire familiarekin nekazaritza-turismoko ostatu batean?

Bai. Baldin eta afarian/bazkarian parte hartzen duten pertsonen gehieneko kopurua 6 baino handiagoa ez bada eta guztiak establezimenduan ostatu hartuta badaude.

KIROLA

55. Taldean kirola egin dezaket?

Bakarka bakarrik egin ahal izango da kirola, taldeko edozein kirol-jarduera eten egiten da, bai entrenamenduan, bai lehiaketan. Honako hauek egin ahal izango dira:

–Lehiaketa profesionalean edo erdi-profesionalean murgilduta dauden taldeen entrenamenduak eta kirol-lehiaketak.

–Kirol federatuaren entrenamenduak, zeinak gehienez 6 pertsonako taldeetan egin ahal izango baitira. Eskola-kirolaren berrekitea Eguberri-aldiaren amaierara arte atzeratzen da, betiere Eguberri osteko epidemia-egoerarekin bat etorriz.

–Gimnasioetan, kirol-klubetan, igerilekuetan eta kiroldegietan programatutako ikastaroak edo jarduerak egin ahal izango dira, baldin eta maskara erabiliz egiten badira, sei laguneko taldeetan gehienez, eta edukiera ehuneko berrogeira mugatuta badago.

56. Irten al daiteke korrika egitera edo bizikletan taldean ibiltzera?

Ez.

57. Kendu al dezaket maskara, bakarka, hiri-inguruetan kirola egiten dudan bitartean?

Ez. Hiri-inguruneetako eta konkurrentzia handiko jarduera fisiko eta kirol-jarduera oro maskararekin egin beharko da. Maskararen erabilera salbuetsiko da jarduera fisiko handiko aparteko uneetan eta lehiaketan. Maskara ez da nahitaezkoa izango mendian edo jende gutxi dabilen natura-inguruneetan.

58. Nahitaezkoa al da maskara erabiltzea jarduera fisikorako eta kirolerako?

Dekretuak baimendutako taldeko kirol-jardueretan, hala nola ikastaroetan, gimnasioetan eta kiroldegietan programatutakoetan, maskara erabiltzea nahitaezkoa da uneoro, Jarduera fisiko handiko aparteko uneetan izan ezik.

Aire zabaleko jarduera fisikoan, nahitaezkoa da maskara erabiltzea hiriguneetako ibilaldietan edo jende asko biltzen den lekuetan. Maskara ez da derrigorrezkoa mendi ibilaldietan.

59. Joan zaitezke Lurralde Historikoko beste udalerri batera jarduera fisikoa aire zabalean egitera?

Bai, zure Lurralde Historikoko edozein udalerritara joan zaitezke jarduera fisikoa aire zabalean egitera.

60. Aldagelak eta dutxa-guneak erabil daitezke?

Bai, gehieneko edukieraren ehuneko 30eko okupazioarekin. Halaber, dutxak erabili ahal izango dira, baldin eta banaka erabiltzen badira. Maskara nahitaez erabili beharko da, dutxatzeko unean izan ezik, eta une oro errespetatuko da erabiltzaileen arteko segurtasun-distantzia. Aldagelak etengabe aireztatu beharko dira erabiltzen diren bitartean eta, gainera, ireki aurretik eta itxi ondoren. Aireztapena mekanikoa bada, kanpoko airearen sarrera maximizatu beharko da eta airearen birzirkulazioa saihestu.

61. Zer ulertzen dugu kirolari erdi profesional diogunean?

Egutegi ofizialeko Estatuko eta nazioarteko lehiaketetan eta Euskal Federazioak antolatutako maila goreneko lehiaketetan parte hartzen duten kirolariak dira, guztiak kategoria absolutuan, Eta Estatuko edo nazioarteko lehiaketetan dagokien kategoria absolutua baino beheragoko kategorian. Atal honetan kategoria absolutuko maila goreneko bertoko kirol-lehiaketak sartzen dira.

62. Beste herri bateko kiroldegira joan naiteke kirol-jarduera bat egitera?

Abenduaren 23ra arte, bizi zaren Lurralde Historikoko edozein herritara joan zaitezke. Abenduaren 23tik aurrera EAEko edozein herritara, baldin eta banakako kirol-jarduera bada edo Dekretuan aurreikusitako salbuespenetako bat bada.

63. Baimenduta al dago ehiza-jarduera bere modalitate guztietan, bai eta ibaiko eta itsasoko arrantza, kirol-arrantza eta jolas-arrantza ere, modalitate guztietan?

Bai, abenduaren 23ra arte dago baimenduta, bizi diren Lurralde Historikoko udalerri guztietan. Praktika hori beste Lurralde Historiko batetik igarotzen den udalerri mugakidean ere egin daiteke. Abenduaren 23tik aurrera, EAEko edozein herritara joan daiteke.

Nolanahi ere, beti errespetatu behar da pertsonen arteko 1,5 metroko segurtasun- distantzia, eta nahitaezkoa da maskara erabiltzea.

64. Publiko gisa joan naiteke kirol-ekitaldi batera?

Ez. Debekatuta dago jendeak kirol-ekitaldietara joatea.

65. Gimnasio bateko makina-gelan kirola egin dezaket?

Bai, banaka, maskara erabiliz, segurtasun-distantzia mantenduz eta baimendutako gehieneko edukiera errespetatuz.

66. Eskolak edo jarduerak taldean eskain daitezke?

Gimnasioetan, kirol-klubetan, igerilekuetan eta kiroldegietan programatutako ikastaroak edo jarduerak bakarrik egin ahal izango dira, baldin eta maskara erabiliz egiten badira, jarduera fisiko biziko aparteko uneetan izan ezik, 6 pertsonako taldeetan gehienez, eta edukiera ehuneko 40ra mugatuta badago.

67. Klase batean talde bat baino gehiago egon daitezke aldi berean?

Bai, baldin eta % 40ko gehieneko edukiera gainditzen ez bada, maskara erabiltzen bada, jarduera fisiko handiko aparteko uneak izan ezik, taldeen arteko distantzia errespetatzen bada, hauek ondo mugatuta badaude eta hauen arteko harremanik ez badago.

68. Kirolari federatu bat lehiatu daiteke?

Ez, aurreko puntuen arabera profesionaltzat edo erdi-profesionaltzat hartzen ez den lehiaketa oro etenda egongo da.

69. Zer jarduera egin dezakete ikasleek?

Eskola-kiroleko jarduera guztiak etenda egongo dira, hau da, eskolaz kanpoko ordutegian 6 eta 16 urte bitarteko ikasleei zuzendutako kirol-jarduera guztiak, ikastetxeek, kirol-klubek, gimnasioek, udalek eta beste edozein erakunde antolatzailek antolatutakoak barne. Salbuetsita geratzen dira 2005ean eta 2006an jaiotako eta federazio-lizentzia duten eskola-adineko kirolariak

70. Eta lehiaketa?

Eskola-adineko kirolariei zuzendutako lehiaketa guztiak, federatuak barne, etenda daude.

BESTEAK

71. Joan gaitezke ikastera bizitoki dugun udalerrian ez dagoen zentro batera? Nola justifikatuko dugu?

Egoera hori berariaz jasota dago urriaren 25eko 926/2020 Errege Dekretuaren 6.1.c artikuluan, hau da, Unibertsitateetara, ikastetxeetara eta ikastetxeetara joatea, hezkuntza-eskolak barne. Baliozkoa eta nahikoa den edozein dokumenturen bidez egiaztatu ahal izango da.

72. Supermerkatuek edo elikagaien dendek sal dezakete alkohola 21:00etatik aurrera? Eta beranduago ixten badute?

21:00ak eta 08:00ak artean ezingo da alkoholik saldu. Era berean, ezin da bide publikoan kontsumitu.

73. Ostalaritzaren itxiera abenduaren 24, 25 eta 31n eta urtarrilaren 1, 5 eta 6an, 18:00etan, saltokietara ere zabaltzen al da?

Bai. Jatetxe- eta ostalaritza-establezimendu guztiek eta merkataritza-establezimendu guztiek, farmaziek, gasolindegiek eta zerbitzuguneek izan ezik, ateak itxi behar dizkiote jendeari, 18:00ak baino lehen.

74. Joan gaitezke bizitoki dugun udalerritik kanpo egiten den hileta, hilbeila edo ehorzketa batera? Eta Autonomia Erkidegotik kanpora?

Abenduaren 23ra arte dago baimenduta bizilekua duen Lurralde Historikoaren barruko mugikortasuna. Beste lurralde historiko batean edo EAEtik kanpo gertatzen diren hileta, beila edo ehorzketetara bigarren mailara arteko senideak joan ahal izango dira.

Abenduaren 23tik aurrera, baimenduta daude EAE barruan egiten diren joan-etorri guztiak.

Nolanahi ere, atal honetan ezarritako neurriak bete behar dira:

-Hil-beiletan, 30 pertsona batu ahalko dira, gehienez, aire zabaleko espazioetan, eta 6, espazio itxietan. Bertaratzen den pertsona-kopurua txikiagoa izanez gero, ezingo da baimendutako edukieraren % 50 gainditu.

-Hildakoaren ehorzketan edo haren errausketarako agurrean, 30 pertsona egon ahalko dira, gehienez, betiere espazio irekian egiten bada. Espazio itxian eginez gero, gehienez 10 pertsona batu ahalko dira, eta, nolanahi ere, pertsonen arteko distantzia gorde beharko da.

-Kasu guztietan erabili beharko da maskara.

75. Gaueko zer ordutara arte egongo da garraio publikoa?

Hiru lurralde historikoetako eremu txikiagoko garraio publikoaren azken irteera 23:00etan izango da. Gidaridun taxia edo ibilgailua izan ezik.

2020ko abenduaren 24tik 25era bitarteko gauean eta 2020ko abenduaren 31tik 2021eko urtarrilaren 1era artekoan, Dekretuak gomendatzen du ordutegi hori egokitu dadila egun horietan 01:30ak arte luzatzen den zirkulazio-askatasunaren mugara.

76. Jan edo edan daiteke garraio publikoan?

Bidaia-denbora bi ordutik beherakoa bada, ezin da, baina bai edan. Nolanahi ere, gaur egungo testuinguruan, berariaz ez da gomendatzen alkohol-kontsumoa garraio publikoan.

77. Badago okupazio-mugarik garraio publikoan?

Ez, garraio publiko eta pribatuetan ibilgailuak duen plaza adina pertsona joan ahalko da, betiere maskara jantzita.

78. Zer gertatzen da kultur ekitaldi batera joan eta hau 22:00ak baino beranduago amaitzen bada?

Jarduera edo ekitaldi kultural edo sozialik ezingo da 21:00ak baino beranduago amaitu. Ordubete izango da (22:00ak arte) etxera itzultzeko.

79. Egin al daitezke erkidegoen bilerak edo jabeen batzarrak?

Bilerak egin ahal izango dira, betiere topaketak egiten diren lokaletan ezarritako edukiera-mugak betetzen badira. Hala ere, bertaratutakoen joan-etorriei dagokienez, kontuan hartu beharko dira indarrean dauden mugikortasun-mugak, eta beti errespetatu beharko dira.

80. Akziodunen edo kooperatibisten batzarretara jo daiteke?

Bai. Horrelako ekitaldietara joatea baimentzen da, inolako lurralde-mugarik gabe. Bana-banako dokumentu bat eraman beharko da, erakunde antolatzaileak beteta eta igorrita, joan-etorri hori justifikatzeko.

81. Baimenduta al dago arrazoi sindikalengatik, alderdi politikoen, enpresa- elkarteen eta antzekoen jarduerengatik lekualdatzea?

Bai. Jarduera instituzional edo profesionaltzat jotzen baitira.

82. Erre daiteke bide publikoan?

Bi metroko gutxieneko distantzia gordetzerik badago bakarrik.

83. Derrigorrezkoa al da erabilera publikoko establezimenduak eta lekuak aireztatzea?

Erabilera publikoko establezimenduek eta tokiek aireztapen iraunkorra bermatu beharko dute egunean zehar, eta lokalak ireki eta ixten direnean ere bai. Aireztapena mekanikoa bada, kanpoko airearen sarrera maximizatu beharko da, eta airearen birzirkulazioa saihestu. Aireztapen- eta girotze-sistemek indarrean dagoen araudiaren arabera eraikinetan eta lokaletan jarduteko eta mantentze-lanak egiteko gomendioak bete beharko dituzte.

84. IAT nire ibilgailura pasatu behar badut eta izapidea 22:00etatik aurrera amaitzen badut, baimenduta dago lekualdatzea?

Bai, itzulerako bidaia zuzenean egin ahal izango da bizilekura, baldin eta egindako izapidea egiaztatzen bada.

85. Herritar batek, zirkulatzeko baimenduta dauden ordutegiak betez gero, bizilekua duen udalerria ez den beste udalerri batean igaro al dezake gaua karabanan?

Indarrean dauden ordutegi-muga eta desplazamendu-muga guztiak betetzen baditu, eta karabanentzat baimendutako lekuetan aparkatzen badu.


Anaitasunak Gorbeiara egingo du irteera igandean

Gorbeia mendia

(Hitza) Anaitasuna Mendi Bazkunak Gorbeiara mendi irteera antolatu du iganderako, hilak 12. Azkoititik, Murgia, Gorbeia eta Zarate zeharkatuko dituzte, hogeita sei kilometro eginez. Igandean, 07:00etan irtengo dira liburutegi aurretik. Bertara joateko izena Etxeza haragitegian eman behar da, bihar baino lehen. Bazkideek 12 euro ordaindu beharko dute, eta gainontzekoek 15 euro.


Tren Museoko zuzendari Juanjo Olaizolak ez du kargugabetze jakinarazpen ofizialik jaso

Olaizolaren abokatuak ezeztatu egin du egunotan hainbat komunikabidetan agertutako informazioa

Modu berean, "agertu diren gauzak hor" daudela eta "gauzak argitzeko eta bilera egiteko zain" daudela adierazi du

Nahastuta dabiltza urak Azpeitian dagoen Euskal Burdinbidearen Museoan, izan ere, egunotan ozenak dira bertako zuzendari Juanjo Olaizola kargutik kendu duten zurrumurruak. Olaizolak berak ez du inolako adierazpenik egin nahi izan baina, haren abokatu Aitzol Aslak ezeztatu egin ditu egunotan hedabideetan agertutako berriak eta Hitzari adierazi dioenez, «Olaizolak ez du inolako kargugabetze adierazpen ofizialik jaso, horregatik, momentuz, ez dugu adierazpenik egin nahi». Dena den, Aslaren ustez, «zerbait dagoela argi dago, gauza hauek atera diren momentutik». Horiek argitzeko asmoz, aste honetan edo datorrenean biltzekoak dira Olaizola, Asla eta Eusko Trenbideak elkarteko arduradunak. Herenegundik hainbat komunikabidek adierazi du Eusko Jaurlaritzak kargutik kendu duela Olaizola, eta Etxebizitza, Herri Lan eta Garraio Departamentuaren menpe dagoen eta museoaren ardura daukan Eusko Trenbideak elkarte publikoak Atxuriko bulego zentraletan administrazio postu batera lekualdatu duela. Esan bezala, ordea, datorren asteko bileran argituko dira zalantza guztiak. Olaizola lasai dago Abokatuari Olaizolaren egoeraz galdetuta, «lasai» dagoela dio, «badaki berak zer egin duen, urte hauetan guztietan museoaren aldeko lan gogorra eta hori egiten jarraitzea espero du, ez du besterik nahi», dio Aslak. Etxebizitza, Herri Lan eta Garraio Sailak 1989an kontratatu zuen Juanjo Olaizola Euskadiko trenbideen ondasunaren inbentarioa egiteko eta 1990etik aurrera Euskal Burdinbidearen Museoaren proiektua sustatzeko. 1992an zabaldu zen Museoa eta 1994an Eusko Trenbideak elkarte publikoaren esku gelditu zen. Hasieratik, museoa bagoi eta lurrin makinak biltzen eta mantentzen saiatu da, baita horiek martxan edukitzen ere. Horregatik, duela urte batzuk tren geltoki zaharretik Lasaoraino doan 5 kilometroko trenbide zatia berreskuratu zen eta jendeari garai bateko trenetan nola bidaiatzen zuten erakutsi ahal izan zaio ordutik. Olaizolak hasieratik bultzatu dituen ekimen horiek, Azpeitikoa, estatuko tren museo hoberenen artean kokatzera eraman dute eta ez dira gutxi diotenak, arrakasta horren arrazoi handienetakoa Olaizolak bertan egindako lana izatea; eta noski, buzo urdina eta eskularruak jantzi eta lurrin makinari ikatza botatzeari inoiz uko egin ez izana. Olaizola, aditua da tren eta trenbideetan eta gaiari buruzko 30 liburu inguru idatzi ditu.


Basauriko Selekzioko jokalariak aurkeztu dituzte, aurten Mikel Rodriguez entrenatzailearekin

Basauriko Selekzioa aurkeztu dute gaur Artunduaga kiroldegian. Aurten ez da Asier Garcia izango entrenatzailea eta lantalde teknikoa ia bere osotasunean aldatu dute. Mikel Rodriguez da hemendik aurrera entrenatzailea eta lagun izango ditu: Arkaitz Fuentes, Poli Encinas, Raul Gonzalez, Asier Saez eta Alberto Pinilla.

Momentuz 26 jokalari deitu dituzte Basauriko Selekzioarekin jokatzeko, baina zerrenda “itxita” ez dagoela adierazi du Rodriguezek. Piru Gainza txapelketara 20 jokalari eramango dituztela baieztatu du entrenatzaileak.

Hauek dira Basauriko Selekzioarekin jokatzeko deitu dituzten futbolariak:

Enaitz Cortes (Athletic Club)

Ruben Esparza (Athletic Club)

Merdi Kisoka (Ariz)

Endika Unda (Ariz)

Iñigo Beaskoetxea (Basconia)

Unai Ordoñez (Basconia)

Andde Urreta (Basconia)

Andres Felipe Abejon (Baskauri)

Oier Arza (Baskauri)

Julen Sainz (Baskauri)

Eneko Rodriguez (Baskauri)

Amets Arteaga (Deusto)

Adrian Berbis (Deusto)

Aimar Ercilla (Deusto)

Aimar Martinez (Deusto)

Jorge Fuente Oliva (Eibar)

Ager Abuin Momoitio (Indartsu)

Eneko Navarro (Indautxu)

Asier Sainz (Indautxu)

Iker Galdeano (Leioa)

Iker Chaparro (Retuerto)

Beñat Alejo (Romo)

Julen Palomaren (Romo)

Unai Fernandez de Gamboa (Santutxu)

Diego Andres Lopez Null (Santutxu)

Jon Goyogana (Santutxu)


Abusuen icebergari, lupaz

Zentro erlijiosoetako sexu abusuei buruzko txostena aurkeztu du Nafarroako Gobernuak. 58 kasu ikertu ditu NUPeko lantalde batek. Biktimei ordaina emateko lege bat sustatuko dute parlamentuan


'Apaiz kartzela' dokumentala aurkeztu dute Iruritan

Apaiz kartzela filmaren aurkezpena eta proiekzioa izan zuten atzo arratsaldean Iruritako Gizarte Bilgunean eta harrera beroa eman zioten baztandarrek, 50 herritar baino gehiago bildu baitziren. Bertan izan ziren Ritxi Lizartza zuzendaria, Xabier Amuriza protagonista eta Pello Zia Gaztelu dokumentala aurkezten.


Zeru grisak mantenduko dira

Hodeiak eta ostarteak izango ditugu, eta bihar euria etorri daiteke ere. Tenperaturek pixkanaka behera egingo dute.

Atzo lurralde gehienean pilatutako hodeitzak goizean mantenduko dira gaur, baina horien gutxitzen joango dira arratsaldean. Bero hodeiak pilatuko dira orduan, eta baliteke trumoi zaparrada gisa askatzea. Haizea goizean hegoaldetik egingo du ufa, baina arratsaldean iparraldetik egingo du, zenbaitetan gogor. Tenperaturen tartea 12 eta 24 gradu artekoa izango da.

Bihar euria etorriko delakoan dago Euskalmet, zaparrada eta ekaitz modura. Ez da, ordea, ur asko espero. Haizeak ekialdetik egingo du goizean, eta iparraldetik arratsaldean. Termometroetan, maximoak dezente jaitsiko dira: 13 eta 19 gradu artean ibiliko dira tenperaturak.


Gazte Egunarekin hasiko dituzte bihar Mutrikuko Malen Jaiak

Goi-goitik hasiko dira mutrikuarren Malen Jaiak. Gazte Egunarekin eztanda egingo dute bihar [uztailak 21] eta Bizixo Jai Batzordearen helburua jai gazte, herrikoi eta parte hartzaileak izatea da. Gaztetasunak eitxen gaitxu bizixo leloarekin hartuko dituzte kaleak, hain zuzen ere, Gazte Eguneko bazkaria eta kamisetak hartzeko adin tartea zabaltzeko asmoz. “Aurten adin tarte hori zabaldu edota pixkat apurtzea izan da gure helburua, eta hortik aurtengo irudiaren arrazoia. Datozen gazteak apuntatzea animatzeko eta Gazte Eguna alde batera laga nahi zeuenak gurekin jarraitzeko”. Lortu dute helburua, inoiz baino kamiseta gehiago eskatu baitira: 500.

[Gazte Eguneko egitaraua]

Ohiko formulagaz bueltatu dira aurten ere, musika, jolasak, bazkaria eta jai giroa. 13:00etan emango diote hasiera jaiari, bizixoren jaitsierarekin. Baina berritasunak ere ekarri dituzte: herri kirolak. “Aurtengoan, herri kirolak jarri ditugu, gazteen artean adin desberdinetako pertsonak giro polit batean tarte eder bat gozatzeko”. Bazkarian, 285 pertsona batuko dira, eta arratsaldean jende gehiago batuko da jai girora.

[Bizixo Jai Batzordearen egitaraua]

Itsasoari lotutako lanetan ibilitako emakumeak izango dira aurtengo omenduak: “Askotan Mutriku herri arrantzalea izan arren ahaztu egiten gara hainbeste urtez portuan eta horren atzean lanean aritu diren emakumeekin. Emakume horiek gazte-gaztetatik egindako lana ezin da ahaztu, eta hori dala eta, eurak egindako bidea nahiko genduke txalotu eta eskertu”. Gauean, musika ez da faltako: Yare Sound Sistem izango da gaua girotzeko ardura izango duena.

Protokoloa. Urtero bezala Jai batzordea lanean ibili da txosna gunea leku seguru bat izateko: “Zoritxarrez, jai giroa erasoz betetako gunea da eta horren aurrean, protokolo lan taldea hilabete luzez eon da lanean protokoloak eta babes mekanismo desberdinak sortzen, eraso matxisten aurrean erantzun eraginkorra emateko. Horrez gain, aurreko urteko protokoloa berrikusi eta eguneratzen ibili gara, uste dugulako beti berritzen joan behar dela, eraginkortasuna bermatzeko”.

Baliabide mugatuak dituztela adierazi duten arren, “konpromiso handiz eta seriotasun osoz”heldu diote gaiari, eta eskura dituzten baliabideei ahalik eta etekin handiena aterako diotela ziurtatu dute.


Uztailaren 5ean zabalduko dute Azpeitiko festetako lan poltsan izena emateko epea

Besteak beste, zaintza eta garbiketa lanetarako langileak behar ditu Udalak. Uztailaren 12a arte eman daiteke izena lan poltsan. Eskabide orriak udaletxean aurkeztu beharko dira.

Azpeitiko Udalak, udako festek irauten duten epealdirako hainbat eginkizun egiteko langileak behar ditu, hala nola aparkalekuak zaintzeko eta garbiketa lanetarako. Lan horiek egiteko lan poltsa osatuko du Udalak, eta bertan izena emateko aukera egongo da uztailaren 5etik 12ra bitartean. Lan poltsan izena emateko baldintza bakarra da: 16 urtetik gorako adina izatea. Hala ere, honakoak dira Udalak izango dituen hautaketa irizpideak,"lehentasunezko hurrenkeraren arabera": Azpeitian erroldatua egotea eta euskararen ezagutza izatea; Langabetua izatea (langabetuen artean, epe luzeko langabetuak lehenetsiko dira) eta eginkizun berdinetan lan esperientzia izatea. Eskabide orriak udaletxean aurkeztu beharko dira NANaren fotokopiarekin batera. Langabezian daudenen kasuan, hori horrela dela ziurtatzen duen agiria ere aurkeztu beharko dute.


Mertxe Aizpurua: "Espainiako Gobernuak betebeharra du hizkuntza koofizialekin"

Mertxe Aizpuruaren ustez, "bozketak bihar dira, baina argi dago PSOEk ez duela hizkuntza gutxituen eskubideei buruzko proposamena babestuko"


Hego Euskal Herrian 1.346 positibo atzeman dituzte

Azken lau egunetako daturik apalena da. Positibo tasa %11,8 da.

Asteburuan zertxobait apaldu dira azken asteko datu kezkagarriak: Hego Euskal Herrian 1.346 positibo atzeman zituzten atzo Osakidetzak eta Osasunbideak, azken hiru egunetan baino gutxiago. Denera, 11.293 proba egin zituzten, eta positibo tasa %11,8 da.

Lurraldeka, positibo gehien Bizkaian atzeman zuten: 512. Gipuzkoan 340 izan ziren; Nafarroan, 335; eta Araban, 137. Osakidetzak Araba, Bizkai eta Gipuzkoatik kanpo bizi diren lagunei atzemandako beste 22 positiboren berri ere eman du.

Ospitaleei dagokienez, 39 lagun erietxeratu zituzten atzo COVID-19arekin, eta 46 lagunek jarraitzen dute ZIU zaintza intentsiboetako unitateetan.


'Haurren heriotza haurdunaldian zehar, erditzean edo ondorengo hilabeteetan' hitzaldia

Esku Hutsi Elkartearen eskutik, dolu perinatala ikusgai egiten.


Katapulta Tour zirkuituan ariko dira Zarauzko Buffalo eta Perlak taldeak

Hautatutako artistek beren lana erakutsi ahal izango dute Gipuzkoako hainbat agertokitan, eta baita Gaztemaniak programak antolatu ohi dituen ekitaldietan hasierako gonbidatu gisa nahiz Jazzaldian ere.

Perlak laukotea grabazio estudioan. (Zarauzko Hitza) Hautatu dituzte Katapulta Tour Gipuzkoa 2017 programan parte hartuko duten artistak, eta tartean daude Zarauzko Buffalo eta Perlak taldeak. Programa horren helburua da musikaren eta arte eszenikoen arloan bertako talentua sustatzen laguntzea, kultur programazio egonkorra duten espazioak duten garratnzia nabarmentzea eta kultur arloa bera dinamizatzea. Zentzu horretan, hautatutako artistek euren lana erakutsi ahal izango dute Gipuzkoako hainbat agertokitan, eta baita Gaztemaniak programak antolatu ohi dituen ekitaldietan hasierako gonbidatu gisa nahiz Jazzaldian ere. Besteak beste, Donostia, Irun, Arrasate, Azkoitia, Azpeitia, Eibar, Oñati eta Errenterian izango dira ekitaldiak.


Ahateen patua

– Ei, lagun! Asko falta al da? Ezin al dira pixka bat azkarrago joan, ala?

– Ez dakit, baina nik ere badaramat hemen tartetxo bat, beraz, ez ukitu hegalak.

– Ez jarri horrela, ahatetxo. Ilarak egiteaz nazkatuta nabil eta! Beti berdin!

– [Hirugarren ahate bat sartu da]: Alajaina! Ahate mokofina! Zer uste duzu, guk ilara hauek gustuz egiten ditugula?

– Tira, nik ez dut hori esan, baina…

-[Laugarren ahate bat, urrunetik]: Ez egin kasu oilo busti horri, ez daki ilara hau zertarako den ere!

-[Pausa dramatiko bat egin du ahateak]: Ba, egia esan ez… Zertan ari gara hilara honetan?

– Sukalde demokratikora goaz [Erantzun du lehen ateak].

– [Harridura aurpegia kendu ezinik] Eta, zer demonio da sukalde demokratiko bat?

– Sukaldariak galdetu egingo digu ea zein saltsatan izan nahi dugun kozinatuak.

– Eta hori izango al da erabaki dezakegun bakarra?

-Bai, lagun, hori da hiri honen jarrera demokratikoa, eta hori da, hain zuzen patuak guretzat gordea duena; Pato a la orange.


Ispasterko eskolaren eraberritzea “bidean” da

Ispasterko Udala lanean ari da herriko eskola eraberritzeko eta egungo garaietara zein beharrizanetara egokitzeko. Duela bizpahiru urtetik, Eusko Jaurlaritzagaz elkarlanean ari da udala, “XXI. mendeko eskola lortzeko”. Tarte horretan hainbat bilera egin ondoren, martxoaren 9an Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko ordezkariekin elkartu ziren udal ordezkariak, eta eraberritze horren aurreproiektua aurkeztu zieten. Ostean, eskolako ordezkariei, Ispasterko Guraso Elkartekoei eta udalari aurreproiektu horri ekarpenak egiteko aste biko epea eman zioten. Eta orain egiteko horretan murgilduta daude.

Eskolako proiektuaren aurrebista. Argazkia: Ispasterko Udala.

Proiektu horrek eskolako eraikinaren eraberritzea du ardatz. Ispasterko alkate Garbiñe Saenz de Buruagak azaldu duenez, eraikina “goitik behera” eraitsiko dute, berria eraikitzeko; horregaz batera, jolasgune bat egitea ere aurreikusten dute. Lan horiek egiteko, eskola alboko orubea baliatuko dute.

Instalazio berria egiteko materialei dagokienez, udalak zenbait irizpide zehaztu zituen martxoaren 9ko bileran: “Jasangarritasunaren aldeko hautua egingo dugu. Materialak, hain zuzen ere, 0 kilometrokoak izatea lehenetsiko dugu, baita eskola autonomoa izatea ere”. Alkatearen berbetan, Eusko Jaurlaritzak “kontuan eduki zituen” azaldutako irizpide ildoak, eta proiektua “bidean” da.

Udalak aurreikusten du obrak 2024/2025 ikasturtean abiatzea; “urratsez urrats” lan egiten jarraituko dutela argitu du alkateak

Udalaren ekarpenak jaso ondoren, Hezkuntza Sailak 45 eguneko epea edukiko du proiektuaren oinarrizko bertsioa eta gauzatze bertsioa ontzeko, obren lizitaziorako aldia hasi orduko. Lanak 2024/2025 ikasturtean abiatzea aurreikusten dute udaletik. Epe luzeko proiektua izanda, “urratsez urrats” lan egiten jarraituko dutela argitu du alkateak, alderdi guztien ekarpenak jasota: “Guraso elkartearen eta udalaren iritzia guztiz beharrezkoa den arren, irakasleen komunitateak pentsatzen duena bereziki esanguratsua da, kolektibo horrek baitu eskolako eguneroko funtzionamenduaren edota egituraren berri”.


Bilboko Carola garabi erraldoia argiztatu egingo dute

60 metrotik gorako altuera dauka, baina gauean ez da ikusi ere egiten. Argiekin, ikuskizun artistikoa egin nahi dute gainera.


Nafarroa Oinezera joateko autobusa antolatu du Ikasberrik

Vianan eta Lodosan ospatuko dute urriaren 16an Nafarroako ikastolen aldeko festa. Urriaren 14a izango da joan-etorria egiteko autobusean izena emateko azken eguna.

Urriaren 16an, igandez, ospatuko dute Vianan eta Lodosan Nafarroako ikastolen aldeko Nafarroa Oinez jaia, Hartu, tenka, tira! lelopean. Azpeitiko Ikastola Ikasberrik hara joateko autobusa antolatu du urteroko legez. 09:00etan aterako da autobusa anbulatorio aurretik eta 18:00etan jarri dute itzulerako ordua. Dagoeneko eman daiteke izena Ikasberri ikastolako idazkaritzan. Urriaren 14a, ostirala, izango da izena emateko azken eguna, eta 13:00ak baino lehen eman beharko da izena. Autobuseko joan-etorriagatik 10 euro ordaindu beharko da.


«Ez naiz sekula lanera tripako minarekin joan»

1974an hasi zen Seaskarekin formatzen irakaslegora, eta 2018an hartu zuen erretreta. Zuberoako bi ikastoletan ari izan da, eta garapenaren lekuko izan da, hamar ikaslez petik ehunetik gora.

Baxoa huts eginik ere, bere gustuko ofizioa egin nahi zuen Solange Chimixek (Pagola, 1956), eta Seaskarengana jo zuen. Basaburuan lehenik eta Pettarrekoan gero, ibilbide profesionala ikastoletan egin du 2018ra arte.

Ikastolako irakasle izatea gauza arrunta zen ingurukoentzat?

Ene familiarendako ez zen batere arraroa; badakit aitarekin joan ginela Eñaut Larralderen ikustera, halako jendeak ezagutzen zituen. Herrian, Pagolan, hala zen: bakarra nintzen, baina haurrideekin bezala bakoitzak bere bidea egiten zuen. Edozein gisan irakaskuntza zen nahi nuena.

Euskararen transmisioa eskolatik egitea, alta, ez da oraino denen partetik barneratua.

Gu aita eta amarekin beti euskaraz mintzatu gara, haurrideen artean beti euskaraz. Orain ene haurrideetan bada bere haurrei ez duenik euskara irakatsi; ez kontra direlakoz, baina ez zien balio arauz, edo hirira joan direlako... Ilobekin ere, zenbaitzuekin euskaraz, besteekin frantsesez.

Ikastolen hastapenak ezagutu dituzu, orain arrahaurren xerka zoaz ikastolara. Zer aldatu da?

Alde batetik, haur kopuruak izugarri tipiak ziren. Basabürüko ikastolan nintzelarik, zazpi edo zortzi haur baldin bazen, kontent nintzen eta goxo zen, ama eskola osoan! Haur bat eritzen bazen, bost haurrekin zinen, doi... Etxekoen aldetik gehienek euskara bazekiten. Egun, kopuruak handitu dira, eta izugarri ontsa da gero eta familia haborok euskara sartzen baitu bere etxean, eta prefosta haur erdaldun gero eta haboro bada. Denboran ez zen hainbeste telebistarik, eta haurrak orain baino nekezago lerratzen ziren frantsesera. Orain etxean euskara entzunik ere lerratzen dira. Baina ikastolak egiten ditu haur euskaldun haboro eta hori gauza baikorra da. Pedagogia mailan, sartu ginelarik Seaskan biltzen ginen, behar ukan ditugu diplomak igaran, eta emeki-emeki [Frantziako] Hezkunde Nazionalaren peko izan gara, eta gara. Gauza ederra da, ezagutuak baikara.

Aldaketa handiak ekarri zituen?

Bide bat eraiki du, baina historia lantzen dugularik Euskal Herriko historia lantzen dugu, geografian badugu aski gune hemengo geografia lantzeko, Euskal Herrikoa. Ni gogo onez sartu nintzen, eta ikuskaritza ukan dugun aldi oroz erranik izan zaigu gure lana egiten genuela, euskaraz izanik ere.

Gurasoetan orain badira hezkuntzaz dena badakitenak?

Bai, baina ez dit trabarik ekarri; adinari lotzen dut: azken hamar urteetan jin diren etxeko gazteak ene haurren adinekoak ziren. Nonbait, esperientzia amiñi bat banuen; uste dut errespetua ekarri duen. Bai jakintsu direla, baina beren haurrak dira, normala da. Prefosta, duela 35 edo 40 urte andereño nintzelarik, etxekoek ene adina zuten. Ni irakasle horiek guraso, baina behar zelarik joan paztetx [talo] egitera ez genuen galdetzen nor zen irakasle, nor guraso; denak joaten ginen. Horiek ziren ene lagunak. Gozatu naiz!

Ikastola ez da eskola publikoa.

Guretako normala zen, bilkurak oro jarraitzen genituen, besta batzordean ginen... Ez zinen izaten ahal irakasle soil. Eder zen lohian eta eurian manifestatzea gurasoekin bat. Guretako normala zen, eta ez dakit emeia genukeenez eskola publikoan bezala gure lana egin eta etxera joan. Harreman horiek oso inportanteak ziren guretako eta bai haurrendako ere.

Oraino hala da?

Prefosta, azken urte honetan ez da pastoralik izan, ez Müsikaren Egünik, Herri Urratsik ez da egin, maskaradarik ez... Beraz, ikastolak ez du paztetxik egin. Baina ikusten dut ene haurrek nor dituzten lagunak: haurrak ikastolan ezarri dituzten familiak dira. Ikastola handitu da; beraz, lanak badira garbiketan, kantinan hiru zerbitzu, arroila egiteko edo arbel bat pausatzeko ez da ofizialerik, gurasoek dituzte egiten.

Zer oroitzapen atxikitzen duzu ikastolako ibilbidetik?

Gure haurrak ikastolan hasi zirelarik, hemen erraten zuten gure haurrek ez zutela harremanik ukanen herriko haurrekin. Hori ez nuen nahi, ez zen batere helburua eta duda ukan nuen; ohartu zirelarik emeki-emeki herrian berdin sartzen zirela eta nonbait beste gazteak jelosten zituztela, euskara entzuten baitzuten baina ez mintzatzen... Horretaz franko harro nintzen. Alabak baxoa ukan zuelarik euskaraz, herriko gazte batek erran zion xantza zuela, berak ere nahiko zukeela. Ikasia ikasi, orain ez dute ikasterik. Bestalde, ene ofizioa izugarri maite ukan dut, maite nuen lana egiten nuen. Ez naiz sekula lanera tripako minarekin joan.

Zure hitzak entzunez iduri luke dena aisa izan dela, alta ikastolaren bidea ez da sinpleena izan.

Manifestatzera joaten ginen, langabezia hunkitzen genuen eta berdin lanean ari ginen... Baina elkarrekin ginen eta ikusten zen ikastola eraikitzen ari zela. Xantza bat izan da maite nuen lana egitea maite dudan hizkuntzan.


Eskolarteko bertso-paper lehiaketako sariak, banatuta

Tolosaldeko gaztetxoen bertso sorten kalitatea eta originaltasuna azpimarratu nahi izan ditu epaimahaiak

Gipuzkoako Ikastolen Elkarteak eta Gipuzkoako Bertsozale Elkarteak elkarlanean antolatzen duten bertso-paper lehiaketak baditu saridunak. Tolosaldea mailan, hamabi lagun saritu zituen epaimahaiak, lau mailatan banatuta: 2012-2013, 2010-2011, 2008-2009 eta 2004-2007 urteetan jaiotakoen artean. Saridunek Hernanin jaso zituzten euren opariak, ekainaren 2an, Hernanin egindako sari-banaketa ekitaldian.

Sari-banaketa ekitaldian, Unai Mendizabal eta Ane Zubia Tolosaldeko bertsolariek gaztetxoentzako bertso-saioa eskaini zuten, Haritz Mujika gidari zutela eta ezin hobeto asmatu zuten gaztetxoen intereseko gaiei eta kezkei abesten. Bai antolatzaileak, baita parte-hartzaileak ere gustura ageri ziren ekitaldiaren amaieran.

Epaimahaiak Tolosaldeko lanen artean egondako maila altua azpimarratu nahi izan du: “bi adin-tartetan aipamen bereziak ematea erabaki dugu, jasotako lanen artean bi aukeratzeko izandako zailtasunak medio”. Haritz Mujika Harituzeko koordinatzailea harro agertu da horren aurrean eta uste du eskualdean bertsolaritzaren inguruan egiten ari den lanaren emaitza dela hori: “Bai hezkuntza arautuan, bai bertso-eskoletan, presentzia handia du bertsolaritzak Tolosaldean eta horren adibide da eskolartekoan erakutsitako maila. Jarrai dezatela bertsoaz gozatzen!”.

2012-2013 urteetan jaiotakoak:

Aitzol Mintegiaga Lopetegi (Uzturpe Ikastola)

Amin Abbassid El mani (Uzturpe Ikastola)

2010-2011 urteetan jaiotakoak:

Unai Goikoetxea Saralegi (Uzturpe Ikastola)

Aipamenak:

Xuban Ugalde Labaka (Zubimusu Ikastola)

Eki Ochotorena Esnaola (Laskorain Ikastola)

Aizpea Lasa Lasa (Samaniego Ikastetxea)

2008-2009 urteetan jaiotakoak:

Laia Apezetxea Tomasena (Aralar Institutua)

Oinatz Errazkin Otamendi (Anoetako Herri Ikastola)

2004-2007 urteetan jaiotakoak:

Ane Zubia Aranalde (Orixe Institutua)

Aipamenak:

Izar Zelarain Etxeberria (Erniobea Institutua)

Malen Gartzia Ramila (Orixe Institutua)

Mikel Iturrioz Lizuain (Aralar Institutua)


Plentziako bortxaketa gaitzesteko bilkura egin dute biktimaren herrian, Getxon

Ertzaintzak aurreko larunbatean Plentzian izan zen bortxaketa ikertzen jarraitzen du, eta dirudienez oraindik ez dituzte erasotzaileak identifikatu.


Bazterrak

«Mundua ederragoa da hurbilduz bazterrera». Horixe izan zen Saioa Alkaiza Nafarroako bertsolari txapeldunak azken agurreko azken puntuan bota zuen esaldi potoloa, potoloa diot, esaldi honen atzean dagoenak egungo normalitateari kritika zuzena egiten diola iruditzen zaidalako.

Baina zer da guretzat normala eta zer anormala? Txertatzen dizkiguten balore kapitalista heteropatriarkal horiekiko zintzoak izateak egiten al gaitu normal?

Aunitzetan ikusi izan dut nolatan egungo balore horiek zalantzan jartzen dituen edozein epaitua izan ohi den, ezarritako bizi eredu orotik aldentzen den hori anormaltzat hartzen den. Zenbatetan entzun behar izaten dugu, hau marikoia da, hori borrokilla da edota bertze hura antisoziala da? Badirudi gizarteko eskemetatik aldentzeak edo artaldeko ardi ez izateak konnotazio negatiboa dakarrela berarekin.

Eskema horien barruan kokatzeak erosotasun posizio batean egotea ahalbidetzen du, inork ez duelako norbanakoa zalantzan jartzen baina... mundua ederragoa da hurbilduz bazterrera!


Hiru pertsona atxilotu dituzte Donostiako bi tabernatan lan esplotazioa egiteagatik

Espainiako Poliziak hiru pertsona atxilotu ditu Donostian, Ogasun Publikoaren eta Gizarte Segurantzaren aurkako eta langileen eskubideen aurkako delituak egotzita. Ikerketa 2022ko azaroan hasi zen, Gipuzkoako Lan eta Gizarte Segurantzako Ikuskatzailetza Probintzialak Donostiako Atzerritarren II. Talde Eragileari herritar batek egindako salaketaren berri eman zionean. Salaketaren arabera, Donostiako bi jatetxetan, biak enpresaburu beraren ardurapean, atzerriko hainbat herritar zeuden lanean egoera irregularrean eta beren eskubideak urratzen zituzten lan-baldintzetan.

Salaketa horren ondorioz, azaroaren 9an, Espainiako Poliziak eta Lan Ikuskaritzak ikuskapena egin zuten bi establezimendutan; horietako batean, hamabi langile aurkitu zituzten egoera irregularrean eta lan kontraturik gabe, eta, bestean, bederatzi langile gehiago, aurrekoen baldintza berean.

Horren aurrean, ikertzaileek ikertzen jarraitu zuten, eta Laneko eta Gizarte Segurantzako Ikuskatzailetzaren aurreko salaketan jasotzen zen bezala, bi jatetxeak enpresaburu berak zuzentzen zituen. Era berean, kontabilitatea gertatzen ari zenaren berri osoa zuen kudeatzaile batek eta jatetxeetako batean arduradun lanak egiten zituen hirugarren batek eramaten zutela jakin zuten.

Aldi berean, jakin zuten langile horietako asko arduradun horren bidez etorri zirela, eta arduradun horrek lan-eskaintza erakargarriekin erakartzen zituela.

Hala, Donostiara iristen zirenean, jabeak agintzen zien berarentzat lan egiten bazuten egoera legeztatzeko dokumentazioa emango ziela, eta Gizarte Segurantzan alta emango ziela. Egunero hamabi orduz lan egitera behartzen zituzten, astelehenetik igandera, eta hilean 1.068 euro ordaintzen zizkieten. Era berean, iazko udatik aurrera, hilero prestakuntza-kontratuak sinatzera behartzen zituzten, eta beste filiazio bat emateko eskatzen zieten, lan-ikuskaritzak edo beste pertsona batek haiei buruz galdetzen bazuen.

Horren aurrean, ikertzaileek Esplotazioko Biktimak Babesteko Esparru Protokoloa aktibatu zuten, eta zer eskubide dituzten jakinarazi zieten. Eskubide horien artean dago autonomia-erkidegoen mendeko laguntza- eta ostatu-baliabideetara bideratzeko aukera.

Urtarrilaren 12an, hiru ikertuak atxilotu zituzten, eta, ertzain etxean deklaratu ondoren, epailearen aurrera eraman zituzten. Gaur egun, epaiketaren zain daude.


Emakumeak aktibo izateko

Emakumeak Mugimenduan egitasmoa irudikatzen duen Txita Ibiltaria Goierrin dabil egunotan. Atzo Ordizian izan zen, gaur Beasainen izango da, eta urtarrilaren 4an, Lazkaon. Aurrez, abenduaren 13an, Santa Lutzi egunez, Urretxu-Zumarragan izan zen. Guztira Gipuzkoako 20 udalerri zeharkatuko ditu, eta Donostian izango du helmuga, urtarrilaren 8an. Egitasmo honen helburua emakumezkoen aktibotasuna bistaratzea eta garatzen laguntzen da.

Osasunaren Mundu Erakundearen arabera, astean 150-300 minutu artean jarduera fisikoa egitea komeni da. Horren harira, EHUko Hezkuntza eta Kirol fakultateko ikerlari talde batek 18 eta 64 urte bitarteko emakumeen aisialdiko jarduera fisikoa eta kirol ohiturak aztertu ditu.

Hirutik bat, ez aktiboak

Gipuzkoako 4.000 emakume ingururen erantzunak lagin modura hartuta, Gipuzkoako emakumeen hirutik bat ez direla aktiboak ondorioztatu dute, astean 120 minutu baino gutxiagoz egiten baitute kirola. «Inaktibotzat hartzen dute beren burua, eta hori sinisten dute. Gehiengoa herri txikietan bizi da, eta 30-49 urte artean dituzte. Asko ama ere badira», dio ikerketak. Ez-aktibo izatearen atzean, oztopo eta muga komunak daude: estereotipo fisiko zein estetikoak, beldurrak, kirol gaitasun eta intentsitateari lotutako sinismenak, denbora falta, interes falta, ezagutza falta eta bidelagun falta.

Erronka digital solidarioa

Emakumeen jarduera fisikoa areagotzeko helburuz, hainbat ekintza antolatu dituzte, eta horietako bat Emakumeok Mugimenduan Erronka Digital Solidarioa da: «40.000 kilometro, munduari bira emateko. Gipuzkoan hasi eta bukatuko dugu, meridianoa zeharkatuz». Parte hartzeko Kinendu aplikazioa deskargatu eta izena eman behar da, eta une horretatik aurrera, norberak bere mugimendua erregistratu ahal izango du. Urtarrilaren 1etik otsailaren 28ra batuko dira kilometroak.


Lagun artean dantzatu nahi duenak, badaki

Bereziki euskal dantzak jorratzen dituen Lagun Artean taldea 1956a ezkero ari da Aramaion dantzarekiko zaletasuna sustatzen. Dagoeneko ekin diote ikasturte berriari, Sagardo Egunean erakutsi zuten moduan. 4 urtetik gorako edonor dago gonbidatuta.

Adin tarteen araberako sei taldek osatzen dute Lagun Artean: dantzari helduen talde batek eta adinez txikikoak diren bost taldek. Adinez nagusiak diren taldean hamasei dantzari daude gaur egun, eta, orokorrean, euskal dantzak eta koreografia itxiak ikasten dituzte. Bestalde, talde gazteetan zortzina lagun inguru aritzen dira. "Ume txikienekin gorputz adierazmena, sormena eta jolasak txertatzen saiatzen gara", adierazi du Oihane Vicentek. Hura da guztien irakasle, sei urte daramatza egiteko horretan eta "gustura asko" aritzen da, hein handi batean, aramaioarrak "oso animatuak" direlako.

"Ohiko ikasturtea" aurreikusten du Vicentek, nahiz eta ez duen ukatzen "sorpresak" egon daitezkeela: "Izan ere, herri mailako ekitaldien atarian beti dago proposamen berriekin etortzen den baten bat".

HERRIKO JAIETAN, ADIBIDEZ, HELDUEK ARIN-ARINA SALSA ESTILOAZ NAHASTUTA DANTZATU ZUTEN

Mutilak falta dira

Ostegun eta ostiral arratsaldeetan egiten dituzte ordubete inguruko txandakako saioak kiroldegian. 90eko hamarkadan egondako etenaldia "aspaldi" gaindituta, "osasuntsu" dago gaur egun Lagun Artean. Aldarte hori eta orain arte egindako ibilbidea azalduko duen dokumentala ere hasiak dira ekoizten eta grabatzen, Mikel Serratok zuzenduta.

Baina beti dago hobetzeko zerbait, eta, kasu honetan, taldeak generoaren aldetik desorekatuta daudela aipatu du irakasleak: "Herri gehienetan dagoen arazoa da, mutilei kirolaren eta dantzaren artean aukeratzeko unea iristen zaienean kirolaren alde lerratzen direlako, gehienetan; zaila da hori iraultzeko formula bilatzea".

Hurrengoa, jubilatuekin

Urri bukaeran, Jubilatuen Egunean, egingo dituzten dantzaldiak prestatzen jarriko dira datozen asteetan. Taldeko dinamikan sartu nahi duenak 656 73 68 47 zenbakia du eskura.

Ekitaldiek, "harrera beroa"

Erretiratuen Eguna, Gaba Baltza, Euskararen Eguna, Inauteriak, Dantzari Txikien Eguna, sanmartinak... Askotariko ekintzetan parte hartzen dute Lagun Artean taldeko kideek. Erakustaldi publikook prestatzerakoan ekarpen ugari egiten dituzte dantzariek, dantza-pausoak eta arropak aukeratzeko garaian: "Emaitza gustuko izaten du ikusleak".

Aurtengo sanmartinetan, haur jaioberrien ongietorriko ikuskizuna.


Bi koronabirus kasu atzeman dituzte Orion azken orduetan

Berriro ere gora egin dute koronabirus kasuek eskualdean, batez ere Zarautzen eta Azpeitian. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 764 kasu berri hauteman dituzte.

Koronabirus kasuek goranzko joera hartu dute berriro ere, eta Osasun Sailak 22 kasu berri hauteman ditu Urola Kostan. Zarautzen eta Azpeitian zenbatu ditu kasu gehien, bederatzi eta zazpi, hurrenez hurren. Horrez gain, Azkoitian, Orion eta Zestoan bina kasu hauteman dituzte. Eskualdeko gainontzeko herrietan, berriz, ez da kasu berririk izan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere ez du etenik positibo berrien kopuruak. Izan ere, 764 izan dira azken orduetan hiru lurralde horietan hautemandako kasuak —Bizkaian 365, Gipuzkoan 243, Araban 131 eta hiru lurralde horietatik kanpo bizi direnen kasuan, 25—. Atzo, guztira, 8.753 proba egin zituen Osasun Sailak, bezperan baino 398 gehiago.

Ospitaleratutako gaixoen kopuruak ere goranzko joera du, 217 baitira ospitaleratuta dauden lagunak, atzo baino hogei gehiago. ZIUn dauden gaixoak, berriz, 31 dira.


Alaphilippek irabazi du bigarren etapa eta Aranburu bosgarren izan da

Julian Alaphilippe nagusitu da Tirreno-Adriatikoaren bigarren etapan, amaiera ikusgarri baten ostean. Van Aertk lidergoari eutsi dio. Mikel Landa eta Alex Aranburu protagonista izan dira.

Julian Alaphilippe (Deceuninck Quick Step) izan da Tirreno-Adriatikoa lasterketako bigarren etapko irabazlea, Camaiore eta Chiusdino (202 kilometro) artekoa, eta Wout Van Aertek (Jumbo Visma) lidergoan jarraitzen du.

Mikel Landarekin (Bahrain-Victorious) eta Sivakovekin (Ineos) batera eguneko ihesaldian egon den Joao Almeidak (Deceuninck Quick Step) gertu izan du garaipena, baina helmugarako 100 metro falta zirenean, atzetik etorri den Alaphilippe taldekideak gainditu eta etapa garaipena erdietsi du. Frantziarrak, Mathieu Van der Poel, Van Aert, Tadej Pogacar gainditu ditu azken metrotan, baita bosgarren izan den Alex Aranburu (Astana) ere.

Sailkapen nagusiko lehen postuan da Wout Van Aert, lau segundoko abantaila du Alaphilipekiko eta zortzi segundokoa Van der Poelekiko (Alpecin-Fenix). Mikel Landa bosgarren postuan da 11 segundora, eta Alex Aranburu hamargarren, 14 segundora.


Iberostar taldeak Eroski Bidaiak erosi du

Eroski Bidaiak-ek 300 langile inguru ditu 132 dendatan. Kooperatibak dio salmenta honekin bi helburu betetzea lortu duela: proiektua «sendotzea» eta lanpostuak mantentzea.

Iberostar taldeko W2M World2meet enpresak Eroski Bidaiak erosi du, Eroski taldearen eskumeneko enpresa. Bidaia enpresaren %100 erosiko du W2Mek, eta urtarrilaren amaieran bukatuko dute operazioa. Hala ere, Eroski taldeak markaren erabilera utziko dio Iberostarri aldi baterako, trantsizioa egiteko tartea izateko. Ez dute operazioaren inguruko datu ekonomikorik eman. 1979. urtean sortu zen Eroski Bidaiak, eta egun 300 langile inguru ditu 132 dendatan.

BERRIAk Eroski taldeko komunikazio arduradunarekin hitz egin du, Kristian Prietorekin, eta hark adierazi du bi helburu bete dituela taldeak salmenta horrekin. Lehenik eta behin, operazioari esker, Eroski Bidaiak-en proiektua mantenduko dela dio, «nahiz eta gure eskuetan ez egon». Are gehiago, proiektua «sendotzen» dela uste du Prietok, bidaia agentzia enpresa handi baten eskuetan geratu delako. Bestalde, akordioarekin plantilla mantentzea lortu du Eroskik, taldearentzat «hil edo bizikoa», Prietok dioenez: «Lanpostuak mantentzea zen guretzat kezka nagusia, kooperatiba bat garelako. Hori zen baldintza nagusia: 300 lanpostuak mantentzea».

Salmenta erabaki «estrategikoa» izan dela dio Prietok: «Gaur egungo merkatuan inbertsio handiak egin behar dira lehiakorra izateko, eta gure bide orrian ez dago inbertsio handiak egitea. Gure negozio nagusia elikadura da, nahiz eta dibertsifikatuta gauden. Ikusi dugu une aproposa zela Eroski Bidaiak saltzeko. Ez da errentagarritasun kontua; ez da pandemiarengatik; ez da Eroskiren zorragatik». Prietok dio Eroski taldeak ez diola inoiz bizkarra eman enpresa saltzeari, eta eskaintzarik onena onartu dutela gehitu du.

Eroskiren zorra

Prietoren arabera, salmenta ez dute zorra kitatzeko hartu, baina garbi dago lagunduko duela. Egun 953 milioi euro zor dizkie Eroskik finantza erakundeei, baina aurten inoizko zor kitapen handiena egin du, 443 milioi euroan murriztu baitute zorra iazko salmenta onei esker.

Ez da Eroski taldeak halako salmenta bat egiten duen lehenengo aldia. 2017an 103 IF lurrindenda saldu zizkion kooperatibak Douglas enpresari.

World2meet

World to meet ingelesezko esaldiarekin egindako hitz joko bat da World2meet, eta ezagutzeko mundu bat esan nahi du. Iberostar taldearen eskumeneko enpresa bat da, bidaiei zuzendutakoa, eta etengabe hazten ari da; izan ere, 2021eko maiatzean Cruz Azul Viajes enpresa erosi zuen. Gabriel Subias mallorcarra da W2Meko kontseilari ordezkaria, eta adierazi du Eroski Bidaiak erosita «bultzada handia» eman diotela beren plan estrategikoari. Hamar enpresa baino gehiagoz osatutako taldea da W2M, eta turismoarekin lotutako hainbat negozio ditu: hala nola hotelak, bidaia agentziak, boutiqueak...


Piztu dituzte Gabonetako argiak Arrasaten

Urtero bezala herriko eragile ezberdinek izan dute argiak pizteko ardura, aurten, Arrasate Musikalekoak eta Arrasate Rugby taldekoak izan ziren argiak pizteko arduradunak. Bi elkarteek 50 urte bete dituzte eta herrian kulturaren eta kirolaren alde egindako lanagatik aitortzeko modua izan da.

Urteroko ohiturari jarraituz, klasiko bat bihurtzen ari da Arrasaten Gabonetako argien piztuera ekitaldia. Aurten ere jende andana bildu zen, atzo, herriko plazan, ekitaldia bertatik bertara jarraitzeko. Argiak piztu aurretik Xaiborren disko festak eta Goikobalu Txiki eta AGA Arrasateko Gazte Abesbatzak eta Arrasate Musikaleko Suzuki biolin taldeak girotu zuten ekitaldia. Arratsaldeko zazpiak bueltan, herriko plaza erabat ilundu zen eta Maria Ubarretxena alkateak abiatuta atzera kontaketa egin zuten, Arrasateko kaleak Gabon giroan sartu ziren unea iritsi zen arte; argiak piztu dira Arrasaten.

Beti bezala herriko eragile ezberdinek izan dute argiak pizteko ardura. Aurten, Arrasate Musikalekoak eta Arrasate Rugby taldekoak izan dira arduradunak, bi elkarteek 50 urte bete dituztelako. Herrian kulturaren eta kirolaren alde egindako lanagatik aitortzeko modua izan da. Pozik eta eskertuta agertu ziren.


«Nire gauzak egiten bezainbeste disfrutatzen dut jendearekin lan egiten»

Alos Quartet hari laukoteko kidea da Xabier Zeberio Etxetxipia eta taldearentzako musika sortu eta moldatzeaz gainera, zeregin horretan aritzen da beste hainbat musikarirentzat etxean muntatua duen estudioan. Beste artistekin lankidetzan aritzeak bere ikuspegia zabaldu eta aberasten duela dio.

Eñaut Elorrietaren disko berriaren moldaketak egiten ari da eta aurki Paul Urquijoren Irati pelikularentzat prestatu duen soinu bandaren grabazioari ekingo dio. Xabier Zeberio Etxetxipia (Tolosa, 1978) musikaria proiektu askotan dabil eta horien inguruan hitz egiteko tartea hartu du Tolosaldeko Ataria-arekin.

Zure egunerokoaren zenbatekoa okupatzen du musikak?

Asko. Goizean goizetik, errutina bat daukat: gimnasia pixka bat egiten dut biolinarekin, martxan jartzen naiz, eta moldaketak, konposizioak eta bestelako lanak egiten ditut. Astean hirutan, arratsaldez, eskolak ematen ditut Aguraingo musika eskolan. Musikaren inguruan, beraz, jira-biran ibiltzen naiz ia egun osoan.

Musika mundutik aparte egoteko beharra sentitzen al duzu?

Bai. Deskonektatzeko gaitasuna badut, suertez. Mendira joan edo kirola egiten dut horretarako. Askotan pasatzen zaigu pasioa ofizio bezala dugunoi, ez garela publiko normala bezainbeste gerturatzen musikara. Disko pila bat izaten dut entzuten hasteko prest eta sekula ez diet heltzen.

Zuk musikarik gabeko oroitzapenik baduzu zure bizitzan?

Ni oso goiz hasi nintzen biolina ikasten, lauzpabost urterekin, beraz ia ez dut musikarik gabeko oroitzapenik. Batetik ez bada bestetik beti izan dugu musika etxean. Gurasoengandik jaso dugu musikarekiko maitasun hori eta horren froga da sei anai-arrebetatik lau musikariak garela.

Musikari gisa, inoiz uzten al zaio ikasteari?

Beste ofizioetan bezala izango dela pentsatzen dut. Zenbat eta gehiago jakin konturatzen zara orduan eta gutxiago dakizula. Egunero-egunero ikasi beharra dago, praktikatu eta gauza berriak ikasteko grina eta ilusioa eduki behar dituzu.

Inoiz izan al duzu hautua egin beharraren sentsazioa? Musika ez beste arloren batean irudikatu izan duzu zeure burua?

Garai bateko UBI bukatu, ikastola amaitu, selektibitatea egin eta biolineko goi mailako ikasketak bukatzeko urtebete falta zitzaidala, urtebete hartu nuen pentsatzeko karrera bat egin nahi ote nuen edo musikara dedikatu. Eta justu, orduantxe, ate guztiak parez pare zabaldu zitzaizkidan. Goi mailako ikasketak amaitu eta urte hartan, 1997an, EGO sortu zen. Hautaprobetara aurkeztu eta lehenengo promozioan sartu nintzen. Handik hiru hilera sortu zitzaidan Oskorri taldean sartzeko aukera.

«Niretzako Oskorri unibertsitatea izan zen. Hogei urte bizi izan nituen beraiekin»

Nola sortu zitzaizun aukera taldean parte hartzeko?

1997ko irailean, Oskorriren biolin jotzaileak taldea uztekotan zegoela esan zuen. Orduan Natxo de Feliperi okurritu zitzaion EGOko zuzendari Juanjo Menari aholku eske joatea. Orkestran norbait ba ote zegoen galdetu zion. Bizpahiru biolinisten izenak eman zizkion, tartean nirea, eta De Feliperen etxean bildu ginen. Sei bat biolinisten casting-a izan zen eta horrelaxe aukeratu ninduten.

Zuk ezagutzen zenuten taldea lehenagotik.

Bai, noski. Gure etxean ohiko taldea zen. Beti entzundako taldea. Pentsa, kontzertu baten inguruan dudan lehenengo oroitzapena, Lizarrako Nafarroa Oinezen Oskorriren kontzertu batena da. Imajinatu ezazu, zure idolo horien taldean sartzeko aukera duzula. Garai horretan oso inkontzientea nintzen, erdi umea. Ez nintzen oso ondo jabetzen zer zetorkidan gainera. Eta hobe horrela.

Zer suposatu zuen Oskorrin parte hartzeak?

Beti berdina esaten dut, niretzako unibertsitatea izan zen. 20 urte bizi izan nituen beraiekin, esperientzia errepikaezinak eta bizipen paregabeak gordetzen ditut. Oso-oso eskertuta nago eman zidaten aukeragatik.

Emanaldiak alde batetik bai, baina estudioko lan asko ere grabatu zenituen Oskorrirekin. Zer moduzko lana da zuretzat grabazio estudiokoa?

Nik biak ditut gustuko. Zuzeneko kontzertuetan publikoarekin kontaktu zuzena duzu, txaloak jasotzea ederra da, feedback hori gauza polita da musikari batentzat. Baina estudioko lanak badu beste zerbait. Oskorrikoei beti eskertuko diedan gauza bat da nire kantuak konposatzeko aukera eman izana. Taldean sartu nintzenean, lehenengo diskotik sortu ahal izan nituen nire kantuak. Hori pentsaezina zen niretzat adin horrekin. 19-20 urterekin disko baten zure bi kanta grabatu ahal izatea ez zaio normalean zure adineko gazte bati gertatzen. Eskuzabaltasun handia izan zuten nirekin eta asko delegatu zuten Oskorrikoek niregan. Hori ikasbide handia izan zen niretzat.

Oskorri bezalako talde batean aritzea exijentzia handiko lana dela esango zenuke?

Exijentea bada. Ez nuke esango bereziki exijentea, baina bazuen bere eskakizuna. Lan profesionala zen, oso serioa, lan karga handiko taldea zen Oskorri eta dedikazio esklusiboa zuen talde bakarrenetarikoa garai horretan. Taldekide guztiak horretatik bizi ginen, hori zen gure lanbidea. Beste gauzak egin genitzakeen baina lehentasun osoa Oskorri zen. Eskatzen zuen konposatzea, entsegu asko egitea, bidaia asko, kontzertuak... Neke asko bai, baina baita satisfazio handiak ere. Jaialdi handietan parte hartzeko aukera izan genuen, leku asko ezagutu, jende askorekin egoteko aukera izan genuen. Hori gurekin daramagu betirako.

Sentitu al zenuen bertigorik taldea desagertu zenean?

Bai. Momentu kritiko xamarra izan zen. Egia da nik paraleloki beste lan asko egiteko aukera izan dudala. Moldatu nintzen. Gainera, 1999an, Alos Quartet sortu genuen eta horrekin ibilbidea egiteko aukera izan dut, gaur arte. Oskorri desagertu zenean, egia da, bertigo apur bat sentitu nuela eta beldurra izan nuen nire musikari bizitza bertan bukatuko ote zen. Nire sorpresarako Oskorri bukatu zenetik askoz ere lan gehiago daukat. Jendeak taldean ikusten ninduen eta ulertzekoa da proposamenak egiteko niregana hainbeste jo ez izana. Orain aktibitate nahikoa frenetikoa daramat. Batzuetan, gehiegitxo ez ote den ere galdetzen diot neure buruari. Ez da erraza neurria hartzea. Dena den, oso zorteduna sentitzen naiz proiektu askotatik deitzen didatelako.

Ez zenuen aldi luzea pasa oholtza zapaldu gabe.

Egia da. Oskorri desagertu eta hilabete gutxira Benito Lertxundik deitu zidan bere taldean sartzeko. Sei bat urte daramatzat berarekin. Ezin naiz kexatu.

Zein da musikari baten eta bere instrumentuaren arteko harremana?

Esplikatzea zaila da. Maitasuna eta gorrotoa, aldi berean. Hainbeste ordu pasatzen dituzu zure instrumentuarekin. Askotan sentsazio kontua izaten da. Goizean esnatu eta bat-batean sekulako biolinista sentitzen zara eta biharamunean instrumentu berdina hartu eta ez zaizu ezer ateratzen. Harreman berezia da. Biolinarekin batera, biola izan dut bidaide azken urteetan, eta bi horiei nyckelharpa batu zaie. Gaur egun, biolina bezainbeste edo gehiago jorratzen dut nyckelharpa.

Maitemindu egin zinen instrumentuarekin?

Bai, egia da. Biolina ez nuen nik aukeratu, nire gurasoek baizik. Horrekin ere eduki dut buru-jatea. «Hau benetan gustatzen zait edo ohitura kontua da?». Nahiz eta horrelakoak burutik pasa, ni oso maiteminduta nago biolinarekin ere, baina nyckelharpa bada nik helduaroan aukeratu dudan instrumentua. Hamaika proiektutan parte hartzeko aukera eman dit nyckelharpak.

Zer du bada instrumentu horrek?

Suediako instrumentu nazionala deitzen diote, Erdi Aroko musika instrumentu berezia da, tekla bidez jotzen den biola moduko bat. Beste sonoritate bat lantzeko aukera zabaldu dit eta nire sorkuntza beste eremu batzuetara eramateko bidea erakutsi. Suediarrentzat nyckelharpa da, paralelismoa eginez, guretzako trikitia dena. Musika herrikoia eta dantzarako erabiltzen da, oso errotuta dago bertako musika tradizionalean. Haiei arraroa egiten zaie beraien instrumentua erabiltzea beste musika mota batzuk egiteko.

Beste nyckelharpa bat duzu bidean.

Bai. Duela 20 urte bertako luthier bati eginarazi nion orain arte erabili dudana. Urte dezente ibili naiz beste luthier batekin hartu-emanetan. Ez dago jende asko horretara dedikatzen dena. Egile gutxi daude munduan. Duela sei urtetik nabil nyckelharpa berri bat eskuratzeko zain eta iritsi da momentua. Uda honetarako etxean izango dut. Umetxo berri batekin bezala, poz-pozik nago.

Beti aritu zara harizko instrumentuen familia horretan?

Bai. Kontrabaxua ere jotzen dut. Ibili nintzen urte batzuetan jazz kontrabaxuko ikasketak egiten Donostian. Etxean badut eta erabiltzen dut grabazioetarako. Proiektu ezberdinetarako darabilt, tinbre ezberdinak lantzeko eta ñabardura ezberdinak txertatzeko aukera ematen didalako. Moldakortasun hori ematen dit kontrabaxuak.

Zein musika estilotan kokatuko zenuke zeure burua?

Ez da erraza musikari bati etiketa jartzea. Musika iturri askotatik edan dut nik eta jarraitzen dut edaten, nire sorkuntzan nabari da hori. Alos Quartet-eko musika sortzearen ondorioz uste dut badudala zigilu moduko bat. Edaten dut herri musikatik, noski, baina badut minimalismoaren kutsua, musika neoklasikoaren kutsua, gauza elektronikoak ere asko gustatzen zaizkit. Zaila da nire musika, denda bateko apalategian kokatzea. Nik hori gauza positibo bezala ikusten dut.

Zure izaera propioa landu duzula uste duzu?

Nik baietz uste dut. Nire xumetasunean, ibilbide horretan, urteen poderioz, lortu dut bereizgarri bat. Ukitu horiek ezagunak zaizkio jendeari.

Moldakorra izateak estilo diferenteetako musikariekin lan egiteko bidea zabaldu dizu?

Bai, hori da. Niri asko betetzen nau horrek. Asko gustatzen zait musika ulertzeko modu ezberdinak ikustea eta ikastea. Pop musikari batekin edo rock musikari batekin lan egitea, edo folk talde tradizional bati moldaketak egitea, edo musika klasikoa edo antzinako musika jotzea... Guzti horrek betetzen nau, eta aldi berean, aniztasun horrek guztiak betetzen du nire motxila. Gero zu zaren hori iturri guzti horietatik dator. Gauza bakarra egiteko gai bazara, edo gauza bakarrean zentratzen bazara, zaila da eboluzionatzea.

Zenbat musikarirekin kolaboratu duzu?

Ez dakit ondo kalkulatzen. Esango nizuke 150 disko baino gehiagotan kolaboratu dudala. Artista pila batekin. Oso zorteduna sentitzen naiz hainbeste jendek nigan konfiantza jartzen duelako. Nire gauzak egiten bezainbeste disfrutatzen dut jendearekin lan egiten.

Nola jotzen dute zuregana?

Ez dakit esaten. Ni saiatzen naiz nire lana ahalik eta ondoen egiten. Edozein lan ahalik eta serioen hartzen saiatzen naiz, laguntza eske datorkidan musikaria ezaguna edo ezezaguna izan, hasiberria edo kontsakratua, talde txiki edo handia izan, beti seriotasun handiarekin eta nire partetik daukadan guztia ematen dut lan bakoitzean. Batzuetan gehiago asmatzen da besteetan baino, baina nire saiakera behintzat %200 ematea izaten da. Lanbide hau, beste asko bezala ez da erraza, gorabehera askokoa da, baina egia esatea nahi baduzu, oso pozik eta harro sentitzen naiz nire ibilbidearekin.

Konposizio eta moldaketak egiten dituzu artista askorentzat. Ez al da zure lana ezkutuan geratzen?

Bigarren plano batean bai. Zure etxeko estudioan grabatzen orduak ematen dituzu isilean, baina hori da proiektu ezberdin askori zure ekarpena egiteko modua. Zure ukitua emateko aukera ematen dizu. Hor zaude, bigarren plano batean, baina ni eroso nago. Ez daukat lehenengo planoko presioa, baina bai neure buruari jartzen diodana. Jendea askotan ez da konturatuko zeinek egin dituen moldaketak disko batean edo zeinek jotzen duen biolina, ez dakit zein lanetan. Hori ez da garrantzitsuena, norbera bere buruarekin gustura egotea baizik eta bidean gozatzen ikastea. Niretzat lan horiek guztiek badute osagai sortzailea. Niretik jartzeko aukera ematen dit, nire ikuspuntua ematen diet besteen lan askori. Hori oso aberasgarria da.

Musikariekin duzun lankidetza zer moduzkoa da?

Ona. Psikologo lana ere egin behar da, denok baititugu gure segurtasun faltak eta gure ikarak. Bestalde norberak bere gustuak ditu eta hori dena kudeatu behar da, zu ez baitzara zeure buruarentzat lanean ari, beste artista batentzat baizik. Noraino duzu askatasuna zuk nahi duzuna egiteko eta noraino egin behar duzu artistak eskatzen dizuna? Oso eremu lausoa da eta etengabe eskatzen dute negoziazioa. Oreka lan bat da. Nik, hala ere, zorte handia izan dut, ez dut inoiz inorekin arazorik izan eta jendeak oso eskuzabal jokatuko du nirekin. Ia inoiz ez didate ezer atzera bota.

Musikari horiekin aritzen zara gero zuzenekoetan?

Ez beti. Noizean behin hots egin izan didate aurkezpenetarako eta horrelakoetarako. Gauza bereziren bat sortzen bada joaten naiz. Proposamenak asko izaten ditut, baina agendan ez naiz kabitzen. Gauzetara ezin iritsi ibiltzen naiz, eta nahiz eta gustatuko litzaidakeen jende askorekin jotzea, ezin dut. Kostata bada ere, hasi naiz ezetz esaten ikasten. Gogorra da, baina zure osasunari ere kontu egin behar diozu. Alos Quartet-en eta Benito Lertxundirekin nabil zuzenekoetan. Gero, Iñar Sastre eta Jagoba Astiazaranekin batera, Arineketan proiektuan ere banabil. Amaia Elizaranekin ere asko ibiltzen naiz emanaldietan. Horregatik ez da erraza emanaldi guztiak agenda bakarrean kudeatzea.

Lana etxean egiten duzu.

Bai. Hasierako urteetan, beti estudiora joan behar izaten nuen eta horrek gauzak konplikatu egiten zituen. Estudioko lana mugatua da, denbora diruak mugatzen du. Etxean estudioa edukitzeak sekulako askatasuna ematen dit frogak egiteko, kendu eta jartzeko, maketak bidaltzeko eta gauzak aldatzeko. Hobea da lan egiteko modu hau. Entregatu beharreko data argi edukita, nik antolatzen dut neure burua. Bizitza errazagoa egiten zait horrela. Azken urteetan hartu dudan erabaki hoberenetako bat izan da estudioa etxean muntatzea. Egiten ditudan ekoizpenen %95 etxetik bideratzen dut. Moldaketak egin eta sokak grabatzen ditut eta horrelaxe bidaltzen ditut, artista bakoitzak gero bere estudioan nahastu ditzan.

Nola lortzen da talde batek 20 urte baino gehiago betetzea?

Alos Quartet kasualitatez sortu zen, Niko Etxartek elkartu gintuen Zuberoako bere estudioan duela 22 urte. Ez genuen elkar ezagutzen orduan, baina harreman bat sortu zen orain arte iraun dena, proiektuz proiektu. Ilusioz, gauzak ahalik eta hobekien egiteko intentzioarekin jardun dugu eta nik uste dute gauzak oso ondo joan zaizkigula. Musika talde baten oinarrian, edo beste edozein giza talderen oinarrian humanitateak egon behar du; Inportanteena feeling-a edukitzea da, ez da hain garrantzizkoa musikari onak izatea. Eta gero, Alos Quartet-en kasuan sekretua da, inongo pretentsiorik gabe sortutako zerbait izan dela. Inongo presiorik gabe eta helburu estratosferikorik gabe egin dugu lan. Bidea egitea da kontua eta bideak ekarri gaitu hona.

Alos Quartet-ek ere bide eman dizu beste hainbat proiektutan parte hartzeko.

Bai. Taldeak bi lan ildo nagusi izan ditu. Batetik, bere sorkuntza propioa eta diskoak egon dira eta bestetik, gure beste lan ildo inportantea hainbat artistekin egin izan ditugun lankidetzak dira. Gure lehenengo proiektu garrantzitsua, Dulce Pontes abeslari portugaldarrarekin egindakoa izan zen. Urte dezentetan ibili ginen Espainia osoan. Eta handik, beste askorekin aritzeko aukera sortu zitzaigun: Carlos Nuñez, Kepa Junkera, Los Piratas, Ken Zazpi... Hor ere asko ikasteko eta esperientzia ederrak bizitzeko aukera izan dugu.

Diziplinartekotasun bat ere badago zure lanetan. Nondik nora dator hori?

Azkenaldian lan asko egin dut dantzaren inguruan. Hasi nintzen Aukeran dantza konpainiaren Geltokia ikuskizuneko musika sortzen eta azken urte hauetan oso intentsuki nabil Amaia Elizaranekin. Azkeneko bizpahiru ikuskizunetako musika sortu dut eta berarekin segitzen dut emanaldietan. Antzerki obretarako musikarekin ere probatu dut, Markeliñe taldearekin bi espektakulutan jardun dut eta zinearen munduan sartzeko zortea izan dut. Hainbat soinu banda grabatu ditut, adibidez, Akelarre filmekoa, Goya saria irabazi zuena. Paul Urquijoren Irati izeneko pelikularen soinu banda grabatuko dugu aurki. Zinemarena da esparru bat asko interesatzen zaidana, oso erakargarria niretzat. Lana sakon egiteko aukera izan dut azken urteotan eta bide horretan jarraitu nahi nuke aurrerantzean ere.

Aldi berean gauza batean baino gehiagotan aritzeak ez dizu trabarik egiten?

Batzuetan bai. Enkargu bat egin berri dut, Ikas-Elkarrek egindakoa, emozioen ingurukoa, Haur Hezkuntzarako materiala da, soinu banda moduko bat. Oso gauza diferenteetan nabil, batetik bestera, baina denak egiten zaizkit interesgarri eta zaila egiten zait horietako askori uko egitea. Proiektu askotan nabil eta astez aste nabil nire agenda antolatzen.

Gaur egun, lanak dibertsifikatzearekin batera, musikari batek bizibiderik ateratzen al du disko salmentatik?

Diskoak dira aitzakia bat gero proiektua martxan jarri eta emanaldiak lortzeko. Guk egia esan azkeneko urteetan zorte ikaragarria izan dugu. Azken hiru urte hauetan emanaldi asko emateko aukera izan dugu. Alos Quartet formazioa nahikoa arraroa da, hari laukote bat da, ez gara mainstream-eko pop talde bat, baina bere txikitasunean asko mugitzeko aukera izan dugu. Pandemia guzti honekin, ez zaizkigu gauzak batere gaizki joan, agian gehiago sufrituko zuten rock talde eta musika gogorragoa egiten dutenek, haiek muga asko izan dutelako edukiera aldetik. Gure musika lasaiagoa denez, normalki izaten ez den esparru askotan egoteko aukera izan dugu. Gustura gaude.

Musika minoritarioa da egiten duzuena?

Ez dakit hitz egokia hori den. Badu bere publikoa. Guk ez ditugu masak mugitzen, alde horretatik begiratuta, izan daiteke minoritarioa, baina minoria zabal batentzat dela esango nuke.

Zein da Alos Quartet-en publikoa?

Denetarik. Dena den uste dut publiko heldua dela oro har. Gurea ez da 13 urteko gaztetxoek entzuten duten musika. Hala ere, ez da hainbeste zein jenderi gustatzen zaion egiten duzun musika, baizik eta zein irisgarritasun duen zure musikak, zeinek duen sarbidea guk egiten dugun proposamenera. Gu ez gaude Gaztea-n eta horrelako lekuetan, tristea bada ere. Baina sentsazioa dut behin gure musika behar den tokira iristen denean geratu egiten dela. Hori da inportanteena. Gure musika katalogatzen zaila da, baina entzuten duenak topatzen du zerbait berezia eta ezberdina, hunkitzeko modukoa.

Zaila da musikaren esparru guztiak gizarteratu eta publikoarengana helaraztea?

Bai. Ezjakintasuna dago alde batetik eta txikitatik, eskoletan pedagogia egin behar da. Kontzertu pedagogikoak eta bestelakoak antolatu beharko lirateke, adibidez. Azken batean, egunero entzuten duzun hori gustatzen zaizu. Niri ere masiboki zabaltzen diren gauza asko izugarri gustatzen zaizkit eta kalitate handikoak iruditzen zaizkit. Baina abaniko hori zabaltzea polita da eta momentu asko daude musika estilo ezberdinak entzuteko. Hori baloratzea inportantea da.

Gizarteak baloratzen du sortzaileen lana?

Ez dakit baloratzen duen edo ez. Nik baloratzen dut eta hori da oinarrizkoena. Gu artisau batzuk gara. Oso pozik nago nire bizimodua musikatik duintasunez ateratzeko zortea izan dudalako. Gustuko lana egiten dudalako, sekulako antzokietan jotzeko aukera dudalako, diskoak grabatzeko aukera... Errekonozimendua badaukat eta horrek asko betetzen nau. Ni apreziatua sentitzen naiz, Oskorriko garaietatik ezagutzen nau jendeak eta maitasun hori helarazten dit.

MOTZEAN

Musikari bat?

Olafur Arnalds.

Musika talde bat?

Itoiz.

Kantu bat?

Hertzainak-en Aitormena.

Kontzertua emateko toki bat?

Bartzelonako Palau de la Música.

Instrumentu bat?

Nyckelharpa.


Pozak eta poz erdiak

Oro har, gozatua hartu dute finala Iruñetik ikusi dutenek. Txapeldunaren jarduna azpimarratu dute, baina galderak ere utzi ditu sailkapen orokorrak.


Laudio Udalak herritarren erantzukizuna eta jardun ona jarri ditu ardatz Eguberrietarako antolatu diren ekitaldiei begira

Laudio Udalak herritarren erantzukizuna eta jardun ona jarri ditu ardatz Eguberrietarako antolatu diren ekitaldiei begira Kiroldegian antolatu diren ikuskizunetan jende pilaketarik ez gertatzeko, Udalak web-aplikazio bat jarri du herritarren esku, lekuak ordu-tarteen arabera (baina zenbakitu barik) erreserbatzeko aukera izan dezaten.

Bizi dugun egoera epidemiologikoa kontuan hartuta, eta Eguberrien kariaz aire zabalean zein esparru itxietan antolatuak dauden ekitaldiei begira, Laudio Udalak herritarren erantzukizuna eta jardun ona jarri ditu ekitaldiok ondo irteteko ardatz legez. Ildo horretatik, musukoa behar bezala eta une oro erabiltzeak duen garrantzia gogoratu dute ostera ere Laudioko Udalbatzaren ordezkariek, bereziki, segurtasun tartea hartzea ezinezko egiten duten egoeretan. Esparru eta leku itxietan egingo diren ekitaldietan, derrigorrezkoa izango da musukoa behar bezala ipintzea, eta, gainera, Covid pasaportea aurkezteko eskatuko da. 6 urtez beherakoen kasuan, eta derrigorrezkoa ez den arren, leku itxietan musukoa erabiltzea gomendatu da.

Covid ziurtagiria eskuratzeko zailtasunak dituzten pertsonek udaletxeko Herritarrentzako Arreta Zerbitzura (HAZ-ra) joan ahalko dute, osasun-txartela (OTI-a) eta sakelako telefonoa eramanda, dokumentua eskuratzeko eman behar den gako unipertsonala horren bidez emateko. Aldi berean jende gehiegi pilatu ez dadin, joan aurretik hitzordua eskatzea gomendatzen da.

Hain zuzen ere, kiroldegian antolatu diren ikuskizunetan jende-pilaketarik eta ilararik ez gertatzeko, Udalak web-aplikazio bat jarri du herritarren esku, lekuak ordu-tarteen arabera (baina zenbakitu barik) erreserbatzeko aukera izan dezaten. Horri esker, lekuak erreserbatzeko eta modu ordenatuan eta gutxika sartzeko aukera egongo da, eta pilaketak ekiditeko modua izango dugu. Web-aplikazioa zapatu honetatik aurrera egongo da herritarren esku, hau da, abenduaren 25etik aurrera.

Erreserba egiteko, pertsona interesdunek bertaratuko direnen izenak, telefonozenbakiak eta konfirmazio-mezua jasotzeko helbide elektroniko bat adierazi beharko dute. Pertsona bakoitzak 4 leku baino ezingo du erreserbatu. Horrez gain, zer ordu-tartetan joan nahi den ere adierazi beharko dute:

• Kantu Kolore ikuskizunaren kasuan: 17.00 / 17.20 / 17.40. Erreserbak abenduaren 25etik aurrera egin ahalko dira, eta abenduaren 28ko 16:00ak arte.

• 6ID taldearen kontzertuaren kasuan: : 19.00 / 19.20 / 19.40. Erreserbak abenduaren 28ko 18:00etatik aurrera egin ahalko dira, eta abenduaren 30eko 18:00ak arte.

• Korrontzi taldearen kontzertuaren kasuan: 19.00 / 19.20 / 19.40.

Erreserbak abenduaren 30eko 18:00etatik aurrera egin ahalko dira, eta urtarrilaren 2ko 18:00ak arte.

Dena arinago egiteko eta ilararik ez sortzeko, Udalak herritarrei eskatzen die sartzeko unean erreserben mezu elektronikoak eta Covid ziurtagiriak prest izateko, eta erreserbatu duten ordu zehatzean bertaratzeko, ez lehenago, ez beranduago.

Laudioarron segurtasuna bermatzeko, bi ate erabiliko dira kiroldegian sartzeko.


Hezkuntza emozionala

Laura Medelen eskutik, izena ematea beharrezkoa da.


Auto-ilara luzeak AP-68 autobidean, Arrigorriagan, Gasteizko noranzkoan

AP-68 autobidea itxi dute Arrigorriagan, Gasteizko noranzkoan, Segurtasun Sailak eitb.eus-i adierazi dionez. Ondorioz, trafikoa Malmasingo tuneletik bideratzen ari dira.


Larrauldarrak goizetik hasi dira ospatzen San Bartolome eguneko jaia

Meza entzunez eta hamaiketakoaz gozatuz ekin diote egun handiari. Mus txapelketa (16:00), haurrentzako jolasak (17:00), Ansorregi eta Larrañaga trikitilariekin erromeria (18:30) eta karretilaren zozketa (20:00) daude iragarrita arratsalde-ilunabarrerako. Goizeko ekitaldiei buruzko argazki-bilduma eta bideoa, ikusgai:


Sevilla-Reala, Atletico-Athletic eta Osasuna-Real Madril, urtarrilaren 9an, larunbata

Halaber, LaLigak Atletico-Sevilla eta Granada-Osasuna atzeratutako partiden ordutegien berri eman du; biak urtarrilaren 12an, asteartea, jokatuko dira.

18. jardunaldiko Sevilla-Reala (14:00h), Atletico Madril-Athletic (16:15h) eta Osasuna-Real Madril (21:00h) partidak urtarrilaren 9an, larunbata, jokatuko direla aditzera eman du LaLigak. Horrela, igandean, Levante-Eibar (14:00h) eta Cadiz-Alaves (16:15) neurketak jokaltuko dira.

Horrez gain, denboraldiaren hasieran atzeratutako bi partidak (lehen jardunaldiko Atletico Madril-Sevilla eta laugarren jardunaldiko Granada-Osasuna) urtarrilaren 12an, asteartea, jokatuko direla iragarri dute; madrildarrn eta sevillarren artekoa 21:30ean, eta granadarren eta nafarren artekoa 19:00etan.


Ura Agentzia: "Zoritxarrez, Donostiako kasua ez da bakarra; ibai asko daude hondakinez beteta"

Donostian Urumea ibaian azaldutako hondakinen garbiketak polemika eragin du, Donostiako Udalaren arabera, Ura agentziari baitagokio lan hori. Aintzane Urkijo Agentziako Lan Hidraulikoen arduradunaren arabera, berriz, Donostiako Udalarena litzateke ardura hori.

Eguzki talde ekologistak egin zuen salaketa urtarrilaren 1ean. Donostian, Urumea ibaia, Mundaizko eta Maria Kristina zubien artean, zabortegi bihurtuta erakutsi zuensare sozialetan argitaratutako bideoan. Aulkiak, bizikletak, somierrak, arropa lixatzeko mahaiak, sukaldeak, komunak eta abar ikus zitezkeen bertan, eta Ura Agentziari eskaera egin zion gertatutakoari buruzko ikerketa egin zezan. Donostiako Udalari, bestalde, garbiketari ekiteko eskatu zion.

Udalak, ordea, garbiketa lan horiek Ura Agentziari dagozkiola azpimarratu zuen. Aintzane Urkijo Ura agentziako Lan Hidraulikoen arduradunak "Goizak Gaur" albistegian hori gezurtatu du. Izan ere, Agentziarekin zeukan lankidetza hitzarmena iraungita dagoela argudiatuta esan du Udalak garbiketa ez dagokiela eurei; alabaina, Urkijok azpimarratu du hitzarmena iraungita egonagatik ere, berria sinatu bitartean ere, Udalaren eskuetan daudela zeregin horiek.

Ura Agentziako kideak nabarmendu duenez, zoritxarrez, Donostiako kasua ez da bakarra, ibai asko baitaude hondakinez beteta, eta gogorarazi du ibaiak ez direla zabortegiak: "Zabor mota bakoitzak badu hur botatzeko leku egokia; ibaiak ez dira zaborrak botatzeko lekua".


Berdintasunerako borroka, korrika

Milaka izan dira aurten ere Lilatoian parte hartu duten emakumeak.

Oiartzungo ama-alabak, elkarrekin entrenatzen aritu diren lizartzarrak, Arrigorriagako ArrigoKorrika taldekoak, Ondarroako Etxelilakoak... eta Aratz Rodriguez Bilbao irabazlea entzun ditugu "Amarauna" saioan.


"3 Ene Kantak" ikuskizuna, gaur, Gasteizko FesTVal jaialdian

3 klubeko "3 Ene Kantak" saioaren denboraldi berriaren aurkezpena izango da, Iradier Arenan, 17:00etan. Bertan egoteko gonbidapena beharko da.

Irailaren 2an, ostegunean, Ene Kantak taldeko lagunek "3 Ene Kantak" ikuskizuna eskainiko dute Gasteizen, arratsaldeko 17:00etan, FesTVal telebista jaialdiaren barruan, EITBren eskutik.

3 klubeko "3 Ene Kantak" saioaren denboraldi berriaren aurkezpena izango da, musikaz, dantzaz eta sorpresaz beteta. Ikuskizuna ikusteko gonbidapenak agortuta daude.

Lagun berriak denboraldi honetan

Lagun berriak izango ditugu denboraldi honetan "3 Ene Kantak" saioan. Dagoeneko ezagunak ditugun Eneko, Urbi, Astonauta eta Satorjatorri, Argi pertsonaia eta Antxus maskota batuko zaizkie aurten.

Abestiak, dantzak, esketxak, bideoklipak eta sorpresa ugari ekarriko ditu taldeak aurtengo ikasturtean ere, eta ez dira faltako umorea eta giro aparta.

Astotxiki eta Satortxiki, Dantzateka, Atxa Mitxa, Ikimilikiliklip eta Bideo klipa edukiekin batera, atal berriak ere estreinatuko dituzte: 3pedia (Txikipedia); eskulanak, esperimentuak eta sukaldaritza oinarri dituen Zuk zeuk egin izenekoa; eta magia atala. Irailaren 6an hasiko dira saio berriak, 08:15ean eta 20:00etan. Zuri Zorionak atal arrakastatsuarekin ere jarraituko dute; urteak betetzen dituzten 3 klubeko bazkide gaztetxoek euren argazkiak telebistan ikusteko aukera izango dute, egunero, 14:00etan.

Bestalde, herri eta hiri ezberdinetako ikastetxeak bisitatuko dituzte berriz ere.

Eduki guztiak online

Saioko eduki guztiak 3 klubaren webgunean, app-ean eta HbbTVan izango dira eskuragai, telebistan eskaini bezain laster. Bestalde, 3 klubaren aplikazioan telebistan eman ez diren eduki esklusiboak ere egongo dira. Gainera, saioa osorik ikusteko aukera izango da webgunean, aplikazioan, EITB Nahieran plataforman eta telebista konektatuetan. Pieza batzuk ere 3 klubaren Youtube kanalean ikus daitezke.


Tornado batek zortzi zauritu eta kalte handiak eragin ditu Illinoisen

Napervilleko (Illinois) ehun etxe baino gehiago kaltetu ditu tornado handi batek. Bizilagunak hondakinen artetik ondo dauden gauzak ateratzen saiatzen ari dira.


Murrizketa gehiago bihartik Bergaran, eremu gorrian sartu delako

COVID-19aren zonalde gorrian sartu da Bergara 100.000 biztanleko 400eko intzidentzia tasa metatua gaindituta (512,10 apirilaren 26an). Ondorioz, neurri berrien ebazpena sartuko da indarrean bihar, martitzena.

Udaletik jakinarazi gura izan dute Eusko Jaurlaritzaren arauei jarraituz murrizketa hauek egongo direla indarrean:

Itxiera perimetrala. Udalerria perimetralki itxita egongo da, eta alboko herrietara joan ahal izango da, bakarrik, erosketak edo kanpoko kirola egiteko.

Ostalaritza barruak. Establezimenduen barnealdeetan egoteko ordutegia egongo da: 06:30etik 09:30era eta 13:00etatik 16:30era. Terrazak orain arte bezala zabalik egon daitezke.

Kirola barruan. Gune itxietan kirola egiteko, taldeek ezingo dute lau laguneko kopurua gainditu, kirolari federatuak eta profesionalak izan ezik. Aldagelak eta dutxak ezingo dira erabili, igerilekuetan izan ezik –gune horietan %35eko edukiera baimenduta dago, eta baita dutxak bakarka erabiltzea ere–.

Horiez gain, gainerako neurriek indarrean jarraitzen dutela gogorarazi dute: gehienez ere lau pertsonako taldeak elkar daitezke, baita etxeetan ere, eta etxeratze agindua dago 22:00etatik 06:00ak arte.

COVID-19aren hedapena murrizteko neurriak bete ditzaten eskatu diete herritarrei Bergarako Udal ordezkariek, eta elkar zaintzarako dei egin dute.


Urrian hasiko ditu ekintzak Azkoitiko Plaza Ondo jubilatuen elkarteak

Bingoa, margolaritza eta josteko tailerrak antolatu ditu datorren hilerako jubilatuen elkarteak.

Plaza Ondo jubilatuen elkarteak urrian hasiko ditu ekintzak. Elkarteko egoitzak eta tabernak itxita jarraitzen dute osasun egoeragatik, eta ezin da han elkartu. Halere, urritik aurrera hainbat ekintza hasiko ditu elkarteak, eta ekintza horietarako soilik irekiko ditu ateak oraingoz Kultur Etxeko egoitzak.

Astelehenetan eta asteazkenetan kakorratz-lana egingo dute 17:00etatik 19:00etara bitartean. Astearteetan eta asteazkenetan, berriz, margolaritza lanak egingo dituzte bi taldetan banatuta. Lehen taldea, asteartean bilduko da 18:00etatik 20:00etara, eta bigarrena, asteazkenetan ordu berean. Azkenik, astearteetan eta ostegunetan gurutze-puntua egiteko aukera egongo da, 15:00etatik 17:00etara.

Bingoa ere martxan

Ez dira hiru horiek izango, ordea, jubilatuen elkarteak antolatuko dituen ekintza bakarrak. Urriaren 1ean, jubilatuen elkartean horren ohikoa den bingoa hasiko dute. Elkargunean egingo dute saioa, 17:30etik aurrera. Elkarteko kideek azaldu dutenez, maskararen erabilera derrigorrezkoa izango da saioan parte hartzeko.


Lakuntzak euskal alderdiei eskatu die langile publikoen soldata igoerari buruzko eztabaida Madrilera eramatea

Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusia elkarrizketatu dute ETB1eko "Egun on Euskadi" saioan. Horren esanetan, langile publikoen soldata % 3,5 igotzeko proposamena aurrera ateratzen bada, horrek esan nahi du, hamar urtean, % 20ko erosahalmena galdu dutela.


'Pinocchio'

Antzerkia Gorakada konpainiaren eskutik.


Aloña Mendi-Mondra derbia, argazkitan

Aloña Mendik eta Mondrak 0-1 egin dute.

Mondrak eraman ditu hiru puntuak Azkoagainetik, gaur arratsaldean. Arrasatearrak 0-1 nagusitu dira oñatiarren aurka.