2023ko Kontxako Banderaren emakumezkoen sailkatze-estropadaren irteera-ordena

Irteera hartuko duen lehenengo trainerua Tolosaldea izango da. Bestalde, Perillo arduratuko da erlojupekoa ixteaz.

Asteazken eguerdian zozkatu da gaur arratsaldean erlojupeko modalitatean jokatuko den Kontxako Banderaren emakumezkoen sailkatze-estropadaren irteera ordena.

Zozketaren emaitzaren arabera, Tolosaldea izango da lehena arraun egiten, eta Caboko ontziak itxiko du A multzoko traineruen txanda. Ondoren, B multzokoek ekingo diote lehiari, eta Hernani abiatuko da guztien aurretik; helmugaratzen azkena, berriz, Perillo izango da.

Emanaldia zuzenean ikusi ahal izango da ETB1en eta eitb.eus-en.

Ez da sorpresarik aurreikusten, eta Donostiarraz gain (aldez aurretik sailkatuta dago, Gipuzkoako traineru ofiziala delako), Orio eta Arraun Lagunak (Euskotren Ligako irabazlea) ere sailkatzea espero da, faborito nagusiak direlako.

Tolosaldea, Hondarribia eta Hibaika ere igande honetako lehen jardunaldirako sailkatuko direla dirudi. Zalantza gehiago daude Cabo eta Tiran ontzi galiziarren inguruan; izan ere, Euskotren Ligako sailkapenean azkenak izan dira, eta bigarren mailako talde onenak izango dituzte aurkari zuzenak: Kaiku, Zumaia eta Zarautz, besteak beste.

SAILKATZE-ESTROPADAREN ORDENA:

A multzoa

1. Tolosaldea

2. Orio

3. Donostia Arraun Lagunak

4. Kaiku

5. Hibaika

6. Tiran

7. Hondarribia

8. Chapela

9. Cabo

B multzoa

10. Hernani

11. Deustu

12. Astillero

13. Zarautz

14. Ondarroa

15. Mugardos

16. Cesantes

17. Zumaia

18. Perillo


Zizurkilgo merkatariek eta ostalariek eman dute izena Euskaraldian

Euskaraldia azaroaren 20tik abenduaren 4ra ospatuko da eta Zizurkilgo Udalak lanketa berezia egin du herriko merkatariekin. Arigune gisa aritzeko baldintzak betetzen dituzten herriko komertzio eta taberna guztiek eman dute izena Euskaraldian. Horiekin ateratako argazkiekin bideoa osatu da.


Bi sexu eraso salatu dituzte Getxon

Erasoak gaitzesteko elkarretaratzeak eginen dituzte bihar

Bi sexu eraso salatu zituzten joan den astean Getxon (Bizkaia), hilaren 12an eta 14an. Getxoko Udaleko bozeramaileen batzarrak biak gaitzetsi ditu, adierazpen instituzional baten bidez. Gainera, erran dute bihar bi elkarretaratze eginen dituztela: instituzionala eguerdian, eta herritarrena arratsaldean.

Ertzaintzak baieztatu du larunbat goizaldean sexu indarkeria batengatik salaketa bat jarri zutela Udaltzaingoan. Hala ere, erran dute hilaren 12an ez zutela gisako salaketarik erregistratu.


Beramendiko pestak, asteburuan

Ostiralean, 21:00etan suziria botako dute eta afari batekin eta DJ Jotatxok jarriko duen musikarekin hasiko dute pesta.

Ostiralean hasiko dira Beramendiko pestak. Suziria bota ondoren sagardotegi menua izanen dute afaltzeko, eta, DJ Jotatxorekin luzatuko da pesta.

Ondoren, larunbatean ere hainbat gauza antolatu dituzte: Erronda, bingoa, musa...


Musika eskola bertatik bertara ezagutzeko aukera

Maiatzaren 22an, Soraluzeko Musika Eskolak ate irekiak egingo ditu. Aurten, pandemiara egokituta egingo dute jardunaldi hori. Adibidez, eskola guneka erakutsiko diete bisitariei, pilatzerik sor ez dadin. Halaber, besteak beste, aldez aurretik izena eman beharko da (barruan).

Erakusten dituzten instrumentuak zein musika-ikasketak batuta, gaur gaurkoz, 24 ikasgai eskaintzen ditu Soraluzeko Musika Eskolak. Maiatzaren 22an, zapatua, ateak zabal-zabalik izango ditu ikastetxeak, eskaintza hori guztia bertatik bertara ezagutu nahi duten herritarrendako.

Nagore Sanzek, musika eskolako zuzendariak emandako xehetasunen arabera, iaz ezin izan zuten ate irekien jardunaldirik egin, pandemiarengatik. Baina aurten, beharrezko egokitzapenak egin eta eskolako ateak zabalik izango dituzte maiatzaren 22an, 10:30etik 13:00ak bitartean.

Instrumentuen saioak

Egokitzapenen artean, tour moduko bat antolatuko dute, bisitarien segurtasuna bermatzeko. Talde txikietan antolatuta, eskolako guneak ikustera eramango dituzte, gune bakoitzean erakusten denaren erakustalditxoa eginez.

Hain zuzen, honako instrumentuen saiotxoak erakutsiko dituzte: klarinetea, saxofoia, pianoa, gitarra, gitarra elektrikoa, trikitixa, panderoa, zeharkako txirula, biolontxeloa, soinua, baxua, perkusioa eta txistua, instrumentu bakoitzaren irakaslearen eskutik.

Hori antolatu ahal izateko, beharrezkoa izango da ate irekietarako izena ematea aldez aurretik. Maiatzaren 20a baino lehen egin behar da hori. Izena eman daiteke HEMEN klikatuta.


Zestoako gazte bat hil da trenak harrapatuta Katalunian

Platja Miami udalerrian hil da 34 urteko gizona gaur, asteazkena, eguerdi aldera.

Zestoako gizon bat hil da Platja Miamin (Tarragona, Katalunia), trenak harrapatuta. 34 urte zituen I.P. gazteak, eta eguerdi aldera jazo da ezbeharra. Zestoako Udalak egiaztatu duenez, herriaren erdigunetik pasatzen da trena han, eta musika entzuteko kaskoak jantzita zituen gazteak bidea pasatzerakoan. Hori dela-eta, uste dute gazteak deskuido bat izan duela. Uneotan, Katalunian dira gorpua eta hildakoaren familia.


Merkatariekin bilera irekia deitu du udalak

Joan den azaroan, 249 galdetegi banatu zituen Azkoitiko Udalak herriko merkatarien artean. Egitasmoaren helburua zen, elkarren arteko hartu-emana hobetzea pixkanaka. Orduan jasotako erantzunak azaltzeko bilera irekia deitu du udalak orain. Batzar irekia bihar izango da, 14:00etatik 16:00etara, Elkargunean.

Galdetegiko emaitzak aurkeztuko dizkie udalak merkatariei bihar. Horrez gain, lantaldeetan galdetegietan jasotako eskaerak, iradokizunak edota hobetu beharrekoak «sakondu» nahi dituzte.

Hori dela eta, bileran parte hartzeko deia luzatu die merkatariei, «aurrerapausoak ematen jarraitzeko».


Poemak urik gabeko itsasoei

Hainbat poetak Ilargiari idatzitako olerkiak biltzen ditu 'Mare' liburuak, ilustrazioz jantzita. Beste hainbat testu luzeagok eta abesti batek osatzen dute proiektua


Txikientzat animaliarik gabeko jaiak

Joan den abuztuan Eusko Jaurlaritzak etxeko animalien ongizatearen inguruko legea onartu zuen, eta horrek debekatu egiten du animaliekin 16 urtetik beherakoentzako ekintzak antolatzea.

Herri txiki eta auzo askotako festetan, orain artean, animalien bueltako ekitaldiak izaten ziren egitarauko jarduerarik garrantzitsuenetakoak, edo, behintzat, ikusminik handienetakoa sortzen zutenak: Loiolako sanjosetako asto lasterketak, Aratzerrekako sanisidroetako zezen txikiak eta poniak... Baina joan den abuztuan Eusko Jaurlaritzak kaleratu zuen etxeko animalien ongizatearen inguruko legeak dio animaliak tartean diren arautu gabeko ekitaldiak ezin direla egin, eta hortik gorabeherak. Izan ere, Gipuzkoako Foru Aldundiak emandako baimena tarteko, duela bizpahiru hilabetera arte gisa horretako ikuskizunak antolatzen jarraitu dute Gipuzkoan; baina, uneotan, erabat debekatuta daude.

Animaliekin egiten diren 16 urtetik gorakoentzako ekitaldiei ez die eragiten Jaurlaritzaren legeak, horiek araututa daudelako. Hainbat elkarteren eta ganaduzaleren nahia da egun arautu gabe dauden ikuskizun horiek ere arautzea, bete beharreko baldintzak beteta ikuskizunak antolatzeko modua izan dezaten. Eskaera horrekin behin baino gehiagotan joan dira Gipuzkoako Foru Aldundira zein Eusko Jaurlaritzara, baina, oraingoz, asmo onak bai, baina ezer gutxi lortu dute, eta horren ondorio zuzenak jasaten ari dira ganaduzaleak, baita herri txikietako zein auzoetako festak ere.

Gipuzkoan zezen txikien eta ponien ikuskizunak eskaintzen dituzten zortzi ganadutegi daude. Zestoako Lopene ganadutegia da horietako bat, eta Josu Arregi azpeitiarra haren jabea. Orain arte, urtean ehun bat ekitaldi egiten zituen zezen txikiekin eta poniekin, baina aurtengo uda bestelakoa izango dela aurreikusten du. "Guretzako eragin nabarmena du festetan zezen txikiak eta poniak ezin antolatu izateak, irabazien %90 inguru hortik ateratzen genuelako. Aurtengo uda izorratuta pasatu beharko dugu; Nafarroara eta Espainian Burgosera, Kantabriara eta abar joateko aukera izango dugu, baina Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ezingo dugu ezer egin".

Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesa espero zutela aitortu du Lopene ganadutegikoak. "Jaurlaritzak legea udan atera zuen arren, foru aldundiak emandako baimenari esker, karnabalak arte zezen txikien eta ponien ekitaldiak egiteko aukera izan genuen, baina gero, gauza mugitzen hasi zen, eta kito. Uste genuen aurrerantzean ere foru aldundiaren babesa izango genuela, baina ez, dena moztu digute, eta hainbeste herritan hainbeste urtean egin izan diren ekitaldiak bertan behera gelditu dira".

Esperantza handirik ez duela aitortu du Arregik. "Eskatzen duguna da arautzea, eta gure aldetik ari gara ahaleginak egiten, bai ganadutegien elkartetik eta bai zezenzaleen elkartetik gauzak zuzendu nahian, baina nik neuk ez daukat esperantza handirik. Agindu egin digute, baina ez dakit hitza beteko duten". Handi eta txiki, ehun abelburu dituzte Lopene ganadutegian, eta datorren urteko udarako kontua ez bada zuzentzen, garbi du Arregik abelburu horiek guztiak ezingo dituela mantendu. "Zezen handiekin, azkenean, gastu gehiago eta lan gehiago egin behar da antolatzeko. Beraz, zezen txikien eta ponien ikuskizunak kentzen baldin badizkigute, hau guztia pikutara joango da".

Ganaduzaleei ez ezik, herri txikietako eta auzoetako festei ere zuzenean eragin die Jaurlaritzaren debekuak, eta horren lekuko da Susana Odriozola Aratzerrekako festa batzordeko kidea. "1.642 euroko aurrekontua daukagu auzoko festak antolatzeko, eta horrekin ez daukagu miraririk egiterik. Adin guztietako herritarrentzat festak antolatzen saiatzen gara, eta egitaraua antzekoa izaten da beti: herri afaria helduentzat, jolasak umeentzat eta zezen txikiak eta poniak gaztetxoentzat". Azken hori kenduta, 12 urtetik 16 urtera arteko gaztetxoak auzora erakartzea oso zaila izango dela uste du. "Joan den urtean gazte pila bat etorri zen Azpeititik bizikletaz zezen txikietan ibiltzera, baina aurten zer eskain diezaiekegu? ", galdetu du.

Animalien babeserako legeaz iritzirik ez du eman nahi izan Odriozolak, baina aukera baliatu du udal ordezkariei kritika egiteko. "Behin eta berriz esaten digute auzoetako festak kontuan hartzen dituztela eta horiek bultzatu nahi dituztela, baina ez zait iruditzen benetan hala denik; izan ere, urtean asteburu bat eskatzen diegu, eta asteburu horretan bertan jarduera pila bat antolatzen dituzte herrian".

San Isidro eta Santa Marina festarako aitzakia izango dira gaurtik hasita

Udaberriarekin batera, herriz herri eta auzoz auzo festak loratzen hasi dira eskualdean. Gaurtik astelehenera bitartean, sanisidroak ospatuko dituzte Azpeitiko Aratzerrekan, Zestoako Arroabean, Azkoitiko Madariagan eta Getariako Meagan. Zarautzen, berriz, Santa Marinako jaietako lehen ekitaldiak izango dituzte asteburu honetan, eta hurrengo asteburuan jarraituko dute festetako ekitaldiekin.

Aratzerrekan hiru eguneko festa egitaraua antolatu dute: gaur, bihar eta astelehenean izango dituzte jai giroko ekitaldiak, igandean atseden hartuta –beste urte batzuetan egin izan duten bezala–. Aratzerrekakoek gaur iluntzean igo eta astelehen iluntzean jaitsiko dute jaien ikur bihurtu duten aitzurra.

Aratzerrekan bezala, gaurtik hasiko dira sanisidroak ospatzen Meagan, 21:00etan txupinazoa botata. Bihar arratsaldean umeentzako ekintzak izango dituzte, eta iluntzean, afaria. Igandean, berriz, txerrikia jateko aukera izango da sagardoak lagunduta, eta Gure Txerukoek dantza emanaldia eskainiko dute.

Arroabean bihar eta etzi egingo dituzte ekitaldiak. Biharko adin guztietakoentzako ekintzak prestatu dituzte.

Madariagan, berriz, astelehenean ospatuko dute festa eguna. Donostiako Elizbarrutiko Fernando Prado gotzainak San Isidro eguneko meza emango du Madariagan, eta elizkizunaren ondoren, hamaiketakoa eta bertsolariak izango dira.

Asteburu honetan hasiko dituzte Santa Marinako jaiak Zarautzen; igande eguerdian leherraraziko dute jaietako txupinazoa. Aurten, gainera, Zarauzko Udal Musika Banda gonbidatu dute kaleko bandera igotzera. Bihar eta etzi ekintzak izango dituzte, eta festek segida izango dute hurrengo asteburuan.

Egitarauak

Aratzerreka (Azpeitia)

Gaur, ostirala.

20:00. Aitzurraren igoera eta txupinazoa.

20:30. Auzo afaria, Itzeder eta Axier trikitilariekin. Menu itxia izango da.

Bihar, larunbata.

Umeen Eguna.

16:00. Ume jolasak eta merienda.

18:00. Julen magoa.

20:00. Pintxo-potea

frontoian.

Maiatzaren 15a, astelehena. San Isidro eguna.

11:30. Suziriak.

12:00. Meza nagusia.

14:00. Bazkaria, Gariye eta Lanberri trikitilariekin.

18:00. Pilota partidak.

20:00. Aitzurraren jaitsiera.

Arroabea (Zestoa)

Bihar, larunbata.

16:00. Mus txapelketa Ederki elkartean.

18:00. Buruhandiak, eta ondoren, haurrentzako txokolatada.

Arratsaldean zehar, triki-poteoa.

21:00. Herri afaria (haurrentzako afaria, 20:30ean). Txartelak salgai daude honako tokietan: Txara, Txomin eta Sakulupe

tabernan. Afarirako helduen txartelak 23 euro balio ditu, eta haurrenak 9 euro.

Etzi, igandea.

10:00-13:00. Udaberriko Hirugarren Argazki Rallya.

Madariaga (Azkoitia)

Maiatzak 15, astelehena. San Isidro eguna.

11:00. Meza, Donostiako Elizbarrutiko Fernando Prado gotzainak emanda.

12:30. Hamaiketakoa, musika animazioa eta Agin Laburu

eta Unai Agirre bertsolarien saioa.

* Azkoitiko Udalak autobusa jarri du Madariagara joateko eta itzultzeko: Julio Urkixo kaleko geralekutik 10:00etan eta 10:30ean irtengo du autobusak. Madariagatik Azkoitirako itzulerako autobusak 13:30ean eta 14:00etan irtengo du.

Meaga (Getaria)

Gaur, ostirala.

21:00. Jaiei hasiera emateko txupinazoa eta ikurrinaren igoera.

22:00. Mus txapelketa azkarra. Izen ematea egunean bertan egin beharko da, 21:30etik aurrera. Bikote bakoitzak 30 euro ordaindu beharko ditu.

Bihar, larunbata.

17:00. Ume jolasak.

Ondoren, txokolatada.

21:00. Julen Erkizi eta Manex Muxku trikitilariek girotuta, triki-afaria (afarian izena emateko epea bukatuta dago).

Ondoren, giroarekin jarraitzeko, auzo elkartean, barra irekia eta musika.

Etzi, igandea.

11:00. Meza.

Ondoren, elkartearen inguruan sagardo dastaketa, txerriki erreaz lagunduta, eta Gure Txeru dantza taldearen emanaldia.

Maiatzak 15, astelehena. San Isidro eguna.

11:00. Meza eta prozesioa.

Ondoren, elkartearen inguruan, txakolin dastaketa txerriki errearekin.

14:00. Auzoko adindunen bazkaria, Azkue hotelean. Izen ematea Azkue hotelean egin behar da, 943-83 05 54 telefonoan.

23:00. Erromeria Izer eta Alabier trikitilariekin, elkartean.

Santa Marina (Zarautz)

Bihar, larunbata.

10:00. XXXII.Pilota Txapelketa.

La Salle Zaharreko frontoian, txapelketaren finalerdiak izango dira. Euria egiten badu, pilota partidak Zinema frontoian izango dira.

16:00. Santa Marinako XL. Mus Txapelketa. Izen ematea Santa Marinako plazatxoan izango da, 15:30etik aurrera.

19:30. Slow Times Blues Band taldearen emanaldia.

Etzi, igandea.

Egunean zehar, haurrentzako puzgarriak.

11:00. Gazteentzat XLIV Marrazki eta Pintura Lehiaketa kalean eta Arts & Crafts with Up English. Ondoren, marrazki lehiaketako opariak banatuko dituzte.

12:30. Txupinazoa, kanpai errepika eta banderaren goratzea festak iragarriz,

erraldoi eta buruhandiekin. Aurtengo banderaren igotzea Zarauzko Udal Musika Bandak egingo du. Txistulariek eta txarangak auzoko kaleak alaituko dituzte.

17:00. Apaxi ipuin kontalariaren emanaldia haurrentzat.

18:00. 6 urte bitarteko haurrentzat XIV. moto eta patinete lasterketak (bakoitzak bere motoa edo patinetea eraman beharko du). Parte hartzaile guztien artean Meitamaitiek oparitutako hiru Life Faktory botila zozkatuko dituzte.

Jarraian, entzierro txikia kalean zehar.

Bukaeran, txokolatea banatuko dute, eta buruhandiak ibiliko dira kalean zehar.


[BERTAN BEHERA] 'Telesforo Aranzadi. Ciencia y memoria histórica' hitzaldia

Paco Etxeberriak, Alavaro Arrizabalagak eta Fermin Leizaolak egingo dute berba, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Jardunaldien baitan. Edukiera mugatuarengatik aurrez eman behar da izena: 943-76 90 03 edo laboratorium@bergara.eus.


«Dantza zen ordena sozialaren ardatz bat»

Dantza herriaren sozializaziorako ohiko tresna zen XVIII. eta XIX. mendeetan, eta horregatik izan zen eztabaidagai. Generoak eta haren eraikuntzak diskurtso haietan izandako eragina aztertu du Altonagak.


Esku-hartze Sozialeko langileek lan hitzarmena mantentzeko epaiketa irabazi dute

Hitzarmenak Nafarroako Esku-hartze Sozialeko langile guztien lan "baldintza duinagoak" eta hobekuntzak finkatzen ditu.

Gaur jakin da Lan arloko 3. Epaitegiko epaileak aldeko epaia eman diela Nafarroako Esku-hartze Sozialeko lehenbiziko hitzarmena sinatu zuten eragileei, eskubide osokoa baita. Epaiak baliozkotzat jo du elkarte demandatzaileak subjektu negoziatzaile gisa parte har zezakeela nahi izan balu, baina ez zuela eskatu, nahiz eta negoziazio-mahaia eratu zela jakin; OEIS patronalaren inpugnaziorako argudioak errefusatu ditu. LAB sindikatuak, hitzarmenaren bultzatzaile nagusiak, sektoreko langileak zoriondu ditu gaur eskainitako prentsaurrekoan "lorturiko hobekuntzak finkatzen dituen garaipen garrantzitsu honengatik".

Gurutze Gorria, Caritas, Secretariado Gitano, Acción contra el Hambre eta Minbiziaren aurkako Espainiako Elkartea, OEIS (Esku-hartze Sozialeko Enpresen Espainiako Elkartea) Nafarroako Esku-hartze Sozialeko lehen hitzarmena inpugnatu zuten patronalaren parte diren enpresak dira. Hitzarmenak urte askoren ahaleginak izan zituen eta inpugnazio epaiketa azkenean apirilaren 18an egin zen, eta gaur jakin da epaia; hitzarmen hartan lorturiko aurrerapenak sendotzen ditu.

Epaiak dioenez, “elkarte demandatzaileak bai badu legitimazio prozesala Nafarroako Integrazio Sozialeko Hitzarmen Kolektiboa inpugnatzeko, eta gainera negoziatzeko legitimazioa du”. Baina LAB sindikatuak azaldu duenez “aurrekoak ez du xedatzen negoziazio kolektiborako bere eskubidea urratu denik”, izan ere, “hitzarmen kolektiboaren negoziazio-mahaiaren berri izan zuen, eta, hala ere, ez zuen parte hartzeko eskatu edo hitzarmeneko mahaiko kide gisa onartzeko eskatu”.

LABek egoera salatu du, sektoreko sindikatu nagusia eta hitzarmenaren bultzatzaile nagusia diren heinean, "uste dugu ez genukeela inoiz egoera honetara ailegatu behar, Esku-hartze Sozialeko langileek erdietsitako aurrerapenak arriskuan jarri baititu", nabarmendu dute. "Gaur justizia egin da eta pozten gara horregatik. Eta OEISi eskatzen diogu epaiaren aurkako helegiterik ez jartzeko, eta egoera hau alferrik, bidegabeki eta arrazoirik gabe luzatzeari uzteko", gaineratu du sindikatuak.

Esku-hartze Sozialeko langileen eginkizuna adingabeei arreta emateaz gain, familiei, indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei, egoera ahulean eta gizartetik baztertuta dauden pertsonei, migratzaileei, etxegabeei, langabeei, eta beste talde zaurgarriei laguntza eskaintzea da. "Edozein langilek lan baldintza duinak behar ditu, baina sektore honetakoek are gehiago, ahal bada", babestu du LABek.

Udazkenean lehen lan hitzarmena berritzeko negoziazioak hasiko ditu sindikatuak eta negoziazioan indar guztiak jarriko dituztela adierazi dute, "Nafarroako Esku-hartze Sozialeko plantilla guztiei are baldintza duinagoak bermatzeko".


Ziztadak salatu dituzte beste 33 emakumek Baionan, eta 12 kasu ikertzen ari da Ertzaintza EAEn

Festak hasi zirenetik, 112 emakumek salatu dituzte ziztadak Baionan. Gainera, Bilbon, Santurtzin, Etxebarrin, Zierbenan, Zarautzen, Gasteizen eta Azpeitian ere gertatu dira kasuak, besteak beste, baina inon ez da substantzia toxikoen arrastorik aurkitu.

Alarma eta kezka zabaltzen ari dira azken orduetan izaten ari diren sumisio kimiko saiakera edo ziztada salaketak direla eta. Bart, Baionako festetan beste 33 emakumek salatu dute ziztada sentitu izana eta bat ospitalera eraman dute. Festak hasi zirenetik 112 emakumek salatu dituzte ziztadak Lapurdiko hiriburuan: 16k, lehen egunean; 24k, bigarrenean; 39k, ostiralean eta 33k, gaur gauean.

Euskal Autonomia Erkidegoan, Ertzaintzak jakinarazi du azken hamabost egunetan gertatutako dozena bat ziztada ikertzen ari direla. Guztiak udako jaien zein aisialdirako guneen inguruan gertatu zaizkie emakumeei, baina ez da substantzia toxikoen arrastorik aurkitu.

Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, ziztadak gertatu izana egiaztatu dute osasun langileek. Bilbon, Santurtzin, Etxebarrin, Zierbenan, Zarautzen eta Gasteizen erregistratu dira 12 kasu horiek. Kasu guztietan, biktima jai giroan edo gaueko aisialdian zegoela, ziztada bat nabaritu zuen, besoan edo hankan, eta, ondoren, ondoezik sentitzen hasi zen (zorabioak, logurea). Azken orduetan, Azpeitian eta Villabonan ere izan dira salaketak.

Bilbon eta Gasteizen, diskoteketan gertatu dira ziztadak; Bilbon, Back Stagen, eta Gasteizen, ostiralean, hiru emakume ziztatu zituzten diskoteka batean. Gainontzeko kasuak jaietan eta txosnaguneetan izan dira.

Villabonan, esaterako, tabernak eta txosnagunea itxi dute bart 01:30 aldera, hainbat emakumek ziztadak sentitu izana salatu eta gero. Gainera, bestelako eraso matxistak ere izan dira festetan, eta elkarretaratzea deitu du gaurko mugimendu feministak. Villabonako zein Zizurkilgo Udalek bat egin dute protestarekin.

Zierbenan, berriz, Arena hondartza inguruko txosna itxi dute 05:00ak aldera, arrazoi beragatik.

Azpeitian, Udalak baieztatu du bi neska artatu dituztela anbulatorioan ziztada jasan dutelako. Josu Labada alkateordeak Euskadi Irratian salatu duenez, "indarkeria matxistaren forma berri baten aurrean gaudela ematen du", eta emakumeek aske eta seguru ibiltzeko duten eskubidea aldarrikatu du.

Toxikoen arrastorik ez

Ertzaintzak azaldu duenez, erasotutako emakumeak asistentzia gune batera joan eta osasun langileek baieztatu zuten ziztada. Hala, baieztatzen den kasuetan, analisi toxikologikoak egiten zaizkio biktimari, baina, orain arte, inori ez zaio inolako substantziarik atzeman.

Segurtasun Sailak dio ez dakitela zein den ziztada horien motibazioa, asmoa edo helburua, eta ez dutela baztertzen hipotesirik. Hori bai, oraingoz ez omen dute ikusten sexu-askatasunaren aurkako edo bestelako delitu baten zantzurik.

Ziztada sentituz gero, ingurukoei berehala jakinarazteko, osasun zentro batera joateko eta 112, Ertzaintza edo udaltzaingoei jakinarazteko eskatu dute.

Elkarretaratzea Algortan

Bestalde, elkarretaratzea egin zuten atzo arratsaldean Algortan, hiru emakumek ziztadak jaso izana salatu eta gero. Algortako Mugimendu Feministak azaldu zuenez, "hiru emakumek osasun zerbitzuetara jo zuten ziztada bat nabaritu ondoren zorabio sentsazioa izan zutelako (…) Ordu batzuk geroago, gizon batek ere ziztada jaso izanaren abisua jaso genuen txosnagunean".

"Ziztatu ostean sumisio kimikorik gertatzen ez diren kasuak ere salatu nahi ditugu, emakumeok beldurtu eta jai eremuak guretzako seguruak ez diren espazio bihurtzeko. Ziztada, beraz, droga eraso bat baino askoz gehiago da", salatu zuten oharrean.

Getxoko Udalak erasorik ez zela izan esanez kaleratutako oharrari erreferentzia eginez, emakumeen hitza ez dela zalantzan jarri behar ohartarazi zuten: "Hemen elkartu gara testigantzak zalantzan jartzen ez ditugunok, erasotuen hitza eta mugimendu feminista zalantzan jartzen ez dugunok. Getxoko Udalak egin ez duen bezala". Amaitzeko, azpimarratu dute ez dutela "inolako erasorik onartuko" eta "irmotasunez salatzeko elkartu" direla.


Solasaldi musikatua, Laztana, laztana

Laztana Laztana taldeko kideak esku artean dituzten proiektuen inguruan mintzatuko dira, eta abesti batzuk ere joko dituzte zuzenean.


Indarkeria Matxistaren Aurkako Egunean mobilizatzeko deia egin du Donostiako Asanblada Feministak

Azaroaren 25a Indarkeria Matxistaren Aurkako Nazioarteko Eguna da, eta kalera ateratzeko deia egin du Donostiako Asanblada Feministak. 19:30ean abiatuko da manifestazioa Bulebarretik, eta Indarkeriarik gabeko bizitzak orain! leloa izango du.

Ohar bidez adierazi dute, “indarkeria matxistaren mila formak legitimatzen dituzten alderdi politiko horiek Euskal Herritik urrun daudela”, eta indarkeria matxistaren prebentziorako eta arretarako zerbitzuak prekarizatu dituztela. “Zuzentasun politikoaren diskurtsoen atzetik, PNV-PSOEko gobernuak jada kaskarrak ziren berdintasunerako politika publikoak okertu dituzte, Emakunderen degradazioarekin, esaterako”.

Donostiako Emakumeen Etxearen kasuak adierazitakoa argi erakusten duela azaldu dute: “11 urte daramatzagu Emakumeen Etxerako espazio egoki bat eskatzen, eta Udalak beste erakunde batzuei lurrak eta ekipamenduak ematen dizkien bitartean, mugimendu feministarentzako funtsezkoa den ekipamendua ukatzen digu”. Asanbladako kideek ez dute “udalaren aurpegi garbiketa” onartzen, “norbanakoon ahalduntze eta jabekuntzarako eta feministon antolakuntzarako oinarrizkoa den Emakumeen Etxe duin bat ukatzen jarraitzen duen bitartean”.

Nabarmendu dutenez, azaroaren 15a ez da ospakizun eguna, feminismoek indarkeria matxisten aurrean ehuntzen dituzten eguneroko erresistentzia guztiak agerian uzten dituen borroka eguna baizik. Borroka horretan, antolaketa feminista beharrezkotzat jotzen dute, eta haiekin batera antolatzeko eta borrokara batzeko deia zabaldu dute.


DJ Kaktus

Umeentzako dantzaldia. Mendialdea IPI Guraso Elkarteak antolatuta.


Mugalariei omenaldia, Yorken

Euskal Pirinioak Askatasun Bideak elkarteak antolatuta, Ingalaterran izan zen Hernani BHIko batxilergoko ikasle eta irakasle talde bat, apirilaren 27tik 30era. Bertan, Ihesbide Sareen Oroimenezko Elkartearen bileran hartu zuten parte, York hirian; eta omenaldia egin zioten, besteak beste, Florentino Goikoetxea Beobide mugalari hernaniarrari.


Easo berrantolatzeko proposamena

Etxebizitzak –450 eta 500 berri– zein ekipamendurako zazpi eraikin aurreikusten ditu Donostiako Udalak aurkezturiko proposamenak. 36.350 metro koadroko antolaketa eremua zehazten du. Horietatik 28.000 metro koadro inguru Eusko Jaurlaritzarenak dira, eta gainerakoak udalarenak.

Eremu horren behin betiko antolaketa udalak eta Euskal Trenbide Sareak (ETS) duten batzorde mistoan negoziatuko dute. Adosturikoa Hiri Antolaketarako Plan Orokorrean sartuko dute. Ondoren, udalak partaidetza prozesu bat egingo du herritarren iritzia jasotzeko. Aldiz, lanak ez dituzte hasiko metroaren igarobidea egin arte. ETSk 2024rako aurreikusten du lanekin bukatzea.

Eneko Goia alkateak, Nekane Arzallus Hirigintza zinegotziak eta Pablo de la Hoz arkitektoak proposamenaren xehetasunak eman dituzte. Goiak adierazi du metroaren igarobideak aukera emango duela «hiri garraio sistema hobetzeko» eta egungo trenbidearen eremua «erdigune berri batean»bihurtzeko. Era berean, Amaran trenbidea lur azpian sartzeak aukera berriak emango dituela nabarmendu du: «Eremua ondo landu behar dugu, izan ere, hiria garatzen jarraitzeko aukera emango du hirigintza modernoaren irizpideak jarraituz: eremu jasangarria lortuz, etxebizitzak eta ekipamendurako eraikinak uztartuz, eta oinezkoen zein bizikleten eta ibilgailuen zirkulazioa hobetuz».

Proposamenak Arabako parkea handitzea aurreikusten du. Horretarako trafiko fluxu berriak ezarriko dira, parkea egoteko gune atsegina izateko eta Erdialdea, Amara eta Morlans auzoen arteko lotura hobetzeko. Horrez gain, Errondoko pasealekuan 10-12 metroko zabalerako espaloia jartzea aurreikusten dute.

Partaidetzaren bidez

Proposamena udaleko gainerako udal taldeekin eta eremuan bizi diren herritarrekin landuko dutela esan du Arzallusek: «Ez da proposamen itxi bat. Ekarpenak jasotzeko gaude». Hain zuzen ere, partaidetza prozesu bat egingo dutela nabarmendu dute Goiak eta Arzallusek.


Herriko kaleak auzolanean garbitu ditu Brigada Berdeak

Haur eta heldu ugari elkartu dira Luiaondoko kaleetan, Administrazio Batzarrak eta Aiarako Udalak antolatutako Brigada Berdearen II. edizioan. Modu kolektiboan garbitu dituzte herriko kaleak.

Argazkiak: Aiarako Udala


Eremu gorritik atera zen atzo, Astigarraga

Uztailaren 3tik 5era bitartean, Astigarraga eremu gorrian sartu zen, 524,42ko intzidentzia tasarekin. Osakidetzak argitaratutako azken datuei erreparatuta Astigarraga eremu gorritik atera zen atzo, 100.000 biztanleko 344,62 intzidentzia-tasara jaitsita. Egoera nabarmen hobetu da Urumea bailaran, eta orain bereziki Astigarragan, izan ere, azken egun hauetan, bi positibo atzeman direla diote datuek.


Hernaniren eta Mundarroren arteko derbia Preferentean, bihar Zubipen

16:00etan hasiko da partidua. Atzeko postuetan daude bi taldeak, eta garaipena beharrezko dute.

Asteburu honetan derbia izango da Hernani eta Mundarro taldeen artean, mutilen Erregional Preferentean. Zubipen jokatuko dute, bihar, 16:00etan hasita. Egoera zailean daude Hernaniko bigarren taldea eta talde astigartarra, bolada txarrean, Mundarro bereziki. Ez dira puntuak pilatzen ari, eta horrek azken postuetara eraman ditu. Hernani denboraldi hasieratik egon da beheko postuetan, eta azken jardunaldietan arnas pixka bat hartzea lortu du.

Honela, Hernani azken hirugarren postuan iritsiko da derbira, 14garren postuan, 18 punturekin. Mundarro postu bat aurretik dago, 13garren, 19 punturekin.

Ohorezko Erregionaleko mutilak, Zubipen gaur Bergararen kontra

Ohorezko Erregional mailan, bestalde, Hernaniko mutilek lidertza sendotu nahi dute gaur, 16:00etan Zubipen, Bergararen kontra. Garaipenak kateatu ezinik dabil azken jardunaldietan, eta gaurko partidua bolada berri baten lehenengoa izan liteke. Sailkapenari erreparatuz gero, Hernanik irabazi beharko luke, baina ez dago aurkari txikirik maila honetan. Hiru punturen abantaila du Hernanik, eta hori haunditu nahi du, garaipena lortuta.

Nesken Ohorezko Erregionalean, berriz, Hernanik Zumarragara egingo du bidaia, Urolaren aurka jokatzeko. Bihar izango da hori, arratsaldeko 16:00etan. Argixaon jokatuko dute partidua, eta Hernani da faborito.

Bihar bertan, Liga Nazionaleko mutil jubenilek 17:00etan izango dute partidua. Danok Bat talde bilbotarra izango dute kontrario, Mallonako zelaian; eta Hernanik denboraldi onari jarraipena eman nahi dio, beste garaipen batekin.


Donostia Festibalaren 11. edizioa: Lola Indigoren ikuskizuna eta Melendiren klasikoak

Musika jaialdiak Lasarteko Hipodromoa hartu du asteburu honetan, hamasei taldez osatutako kartelarekin.

Donostia Festibalak Gipuzkoako hiriburua pop doinuz jantzi du asteburu honetan, musika jaialdiaren hamaikagarren edizioan. Lasarteko Hipodromoan ospatutako festaren apustu nagusiek ez dute kale egin eta Lola Indigo, Melendi, Bulego eta Nil Molinerrek aurreikusi zitekeen erakustaldia eskaini dute.

Ostiralean, Lola Indigo eta Nil Molinerren zuzenekoak bereziki azpimarragarriak izan ziren. Lehenengoak dantza ikuskizun paregabea eskaini zuen, Animal eta Discoteka hit berrien aurkezpenean txalo eta algara zaparrada jasota.

Bestela, Arnau Griso bikoteak taldearen desegitea iragarri zuen oholtza gainean, Donostia Festibalekoa musika jaialdi baten emango zuten azken kontzertua zela esanez.

Larunbatean, Bulego eta Melendi izan ziren gaueko izarrak. Asturiar musikariak 'Likes y cicatrices' izeneko diskoa aurkeztu zuen Hipodromoan. Hala ere, nostalgia gosea asetzeko moduko kontzertua izan zen Melendirena, bere ibilbideko hit zaharrenek paper garrantzitsua izan baitzuten.

Bulego gipuzkoarrek jarri zioten gauari zilarrezko krispeta, Donostia Festibalera gerturatu zen publikoa dantzan eta abesten jarrita.


San Telmo Museoak ez ditu itzuliko Zuloagaren oinordeko batek eskatu dituen zazpi koadroak

Ignacio Zuloaga margolariaren zazpi koadro eta marrazki bat jaso zituen dohaintzan San Telmo Museoak 1967an. Margolariaren seme-alabek, Antonio eta Lucia Zuloagak egin zuten dohaintza hori.

Orain, Zuloagaren oinordeko batek lan horiek berreskuratu nahi ditu, baina Donostiako Tokiko Gobernu Batzordeak obrak itzultzeko eskaera ezestea erabaki du.


Irrintzi Plaza 2020-12-21

Rebeldes y peligrosas Maria Castejon

Lapikoen artean Nerea Gamboa

Tokian tokikoa Xorroxin

Juanena extrem Martin Juanena

Elkartasun agenda David Ziganda

Miren Gorrotxategi


Ateak itxita deklaratuko dute biktimek, akusazio partikularrak eskatuta

Gaur bi andrazko dira deklaratzekoak, eta aste osoan jarraituko dute biktimen lekukotasunek

Aurrez ere eskea egina zuela esan du akusazio partikularrak, eta gaur berriz aztertzeko eskatu dio epaimahaiari: biktimek deklaratzen dutenean auzi aretoan publikorik ez egotea eskatu dute, eta, ondorioz, prentsarik ez egotea. Lehengo ostegunean aztertu zen biktimen irudirik erakutsi gabe haiek esaten zutena aparteko areto batean bakarrik hedatzeko aukera, «teknikoki» aukera hori egingarria izango litzatekeela onartu du gaur epaimahaiko buruak, baina berean jarraitu du akusazio partikularraren eskeak, eta onartu egin dute. Hamalau emakumeren ordezkaria da akusazio partikularra, eta horien guztien deklarazioak, behintzat, ezingo dira entzun. Hamasei andre daude denera auzibide honetan. Cabezudoren aurkako auzibide nagusia da, baina ez bakarra. Gaur bi andrazko dira deklaratzekoak.

Eske hori lehendik ere buruan bazuten ere, asteburuan argitaratu diren hainbat «kronikak» horretara bultzatu dituela adierazi du akusazio partikularreko abokatu Mario Diezek. Kazetariek, hala ere, ezin izan dute biktimen lekukotasun bakar bat ere entzun orain arte; joan den ostegunean hasi ziren deklaratzen, hiru mintzatu ziren, eta haien hitz bakar bat entzuteko erarik ez zen egon. Auzi saioaren amaieran Diezek eta fiskalak egindako adierazpenak besterik ezin izan zituzten entzun.

Akusazio partikularrak eskatu du, baita ere, lekukoek-eta hitz egiten duenean, biktimak babesten jarraitze aldera, haien izenik ez inoiz esatea, eta hizkien bidez eta identifikatzea. Gainerakoan, haien izenak publiko eginda, «birbiktimaziorako» arriskua dagoela adierazi du.

Aste osoan biktimek hitz egiten jarraituko dute Kote Cabezudoren kontrako epaiketan. Lehengo astean hasi zen, eta oraindik lau aste geratzen dira. 121 kartzela urte eskatzen ditu fiskalak akusatuaren kontra; akusazio partikularrak, 2.338. Intimitatearen aurkako delituak, iruzurrak eta sexu erasoak egozten dizkiote, besteak beste.

Leporatzen dizkioten delitu denak ere bere argazkilari jardunean egindakoak dira. 1990ko eta 2000ko hamarraldietan argazkilari ezaguna izan zen. Moda kontuetan hasi zen, bereziki, eta gero argazki erotikoak egiten lortu zuen sona. Lehengo asteartean epaimahaiaren aurrean hitz egin zuen, eta esan zuen ez duela inoiz «pornografiarik» egin. Onartu zuen modeloei zenbait argazki egin zizkiela adingabe zirela, baina beti ere haien baimenarekin aritzen zela azaldu zuen, eta 18 urtetik beherakoen kasuan, gurasoak ere jakinaren gainean egoten zirela. Berak modeloak «zuzendu» besterik ez zituela egiten esan zuen: «Ni nintzen orkestra zuzendaria».

Fiskalaren eta defentsaren galderak bakarrik erantzun zituen akusatuak, uko egin zion akusazio partikularraren galderak erantzuteari.


Zorrotzako oinezkoen pasagunea itxita egongo da, mantentze lanak direla eta

Ostegunetik aurrera ezin izango da bertan ibili, eta obrek hilaren 16ra arte iraungo dute, aurreikuspenen arabera.

El Ayuntamiento de Bilbao cerrará la pasarela peatonal que une el muelle Sirgueras con la Avenida Montevideo en el barrio de Zorrotza para realizar un tratamiento al suelo peatonal.

Según ha explicado el consistorio bilbaíno, los peatones que circulen por esta zona deberán desviarse por las calles Artsenalbidea, Barinaga, Clara Campoamor y Fray Juan. La reforma durará entre este jueves, 5 de noviembre, y el próximo día 16, aproximadamente.

Bilboko Udalak Zirgariak kaia eta Montevideoko etorbidea lotzen dituen oinezkoen pasagunea itxiko du, zoruaren mantentzeko lanak egiteko.

Udalak adierazi duenaren arabera, pasealekutik joaten diren oinezkoek Arsenalbidea, Barinaga, Clara Campoamor eta Fray Juan kaleetatik joan beharko dute. Ostegunetik, urriaren 5etik, hilaren 16ra arte iraungo dute mantentze lanek.


Azken igandeko azoka eta zozketa


RunPee: film bat ikusten zaudenean txiza egiteko unerik onena aukeratzen duen appa

‘Appadilla’ izeneko atalarekin dator denboraldi honetan Alex Padilla “GU”ra. Astero, aplikazio erabilgarri eta bitxiak ekarriko ditu Gazteako arratsaldera.

Zinemaldiaren aitzakian, txiza eta zinema lotu ditu Alex Padillak denboraldiko lehen tartean. Bai, bi gauza horiek uztartu dituen plataforma existitzen da: RunPee.

Zenbat aldiz gertatu zaizu zinema aretoan pelikula bat ikusten hasi eta txizagura sartzea?

Ba, RunPee appa irekiz gero, aretotik atera eta txiza lasai egiteko unerik onena zein den esango dizu. Alegia, filmeko unerik aspergarrienak identifikatzen ditu, komunera noiz joan erabaki dezazun.


Joan den astean zortzi pertsona hil ziren koronabirusarekin Araba, Bizkai eta Gipuzkoan

Positibo kopuruak gora egin du: 839 kasu atzeman dituzte; 60 urtetik gorakoen artean, ordea, behera egin du intzidentziak, puntu bat.

Joan den astean 838 koronabirus kasu positibo atzeman zituzten Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, aurreko astean baino 127 gehiago, nahiz eta proba gehiago egin diren. 102 pertsona daude koronabirusarekin ospitaleratuta; horietako 97 gela arruntetan daude, aurreko astean baino sei gutxiago, eta beste bostak ZIUan (lau gutxiago).

Zortzi pertsona hil ziren joan den astean koronabirusarekin, aurreko astean baino zazpi gutxiago. 60 urtetik gorakoen taldean, 146,72koa da intzidentzia metatua, %0,87 gutxiago. Izan ere, talde horretan 507 kasu positibo antzeman zituzten joan den astean. Biztanleria osoan, berriz, 70,63koa da intzidentzia metatua; aurreko astean 69,3koa zen datu hori.


TAO zerbitzua martxan dago Bilboko Abusu, Ibarrekolanda eta Elorrieta auzoetan

Era berean, Deustuko TAOko 8. gunea Madariaga etorbidera, Morgan kalera, Ibarrekolanda kalera eta Madariaga etorbideko kanpoko aparkalekura zabaldu dute.

Abusu, Ibarrekolanda eta San Ignazio-Elorrieta auzoetara zabalduko dute gaurtik, maiatzaren 2tik, aurrera bide publikoan aparkatzeko sistema, Bilboko Udalak asteazkenean jakinarazi zuenez.

Udalak ohar baten bidez zabaldutakoaren arabera, TAOko eremu berri horiek (13, 14 eta 15.a) "hiru auzo horietako bizilagunek eskatuta sortu dute, eskaera Udalak berak aparkalekuari buruz egindako azterlanak" egin eta gero berretsi ostean.

Halaber, maiatzaren 2tik aurrera, Deustuko TAOko 8. gunea Madariaga etorbidera, Morgan kalera, Ibarrekolanda kalera eta Madariaga etorbideko kanpoko aparkalekura zabalduko dute.

Eremu berrietan, TAO zerbitzua 09:00etatik 13:30era eta 15:00etatik 20:00etara egon da martxan lanegunetan, astelehenetik ostiralera. Larunbatetan eta abuztuko arratsaldeetan, berriz, ez da TAOrik egongo.


[Galeria] XIX. mendeko itsasontzi militar baten erreplika, Pasaian

La Recouvrance goletak Brestetik (Bretainia) Pasaiara nabigatuko du Pasaia Itsas Festibalean parte hartzeko maiatzaren 26tik 29ra. XIX. mendeko itsasontzi militar baten erreplika da.

Festibalaren inkorporazio berriena beltzez, berdez eta urrez apainduta ikusi ahalko dute badian ontzigintzaren maitaleek. 150 tona pisatzen ditu, eta 430 metro koadroko bela-azalerarekin nabigatzen du. Aisialdirako erabiltzen da barku mitikoaren erreplika.

La Recouvrancearen ideia 1990. urtean sortu zen, Bresteko biztanleen ekimen eta finantziaziotik, “Bateaux des Côtes de France” (Frantziako kostaldeetako ontziak) lehiaketarako. Ontzi militarraren erreplika bat egiteko ideiatik elkarte bat jaio zen, eta 1991n hasi zen goleta eraikitzen, Bresten kokatuta dagoen Malbert kaian.

Ontzi tradizionala

Tipologiari dagokionez, abisu-ontzi baten erreplika bat da. XIX. mendeko ontzi militarra, jatorriz posta urgentea garraiatzeko erabiltzen zen, merkataritza zaindu eta babesteko, eta Afrikako eta Antilletako kostaldeetan esklabo-salerosketa zigortzeko.


Nafarroako 115 udalerrik hartuko dituzte Interneko banda zabaleko sareak hedatzeko dirulaguntzak

Guztira, UNICO-Banda Zabala programarako jasotako laguntza 1.293.485 eurokoa izanen da. Gure lurraldean Arano, Baztan, Bera, Bertizarana, Etxalar, Igantzi, Ituren, Lesaka, Urdazubi eta Zugarramurdi daude sartuak.

Nafarroako 115 udalerrik jasoko dituzte 2021eko Kohesiorako Azpiegitura Digitalak Unibertsalizatzeko Programaren (UNICO-Banda Zabala) laguntzak. Programa hori Ekonomia Gaietarako eta Eraldaketa Digitalerako Ministerioaren Telekomunikazio eta Azpiegitura Digitalen Estatu Idazkaritzak ematen du. Abiadura oso handiko banda zabaleko sareen estaldura emateko beharrezkoak diren azpiegiturak hedatzeko dira. Adamo operadoreak aurkeztutako proiektua izanen da Nafarroako dirulaguntza izanen duena. 1.758.314 euroko kostua du proiektuak eta 1.293.485 euroko laguntza hartuko du.

Gure lurraldean Arano, Baztan, Bera, Bertizarana, Etxalar, Igantzi, Ituren, Lesaka, Urdazubi eta Zugarramurdin hedatuko dituzte abiadura oso handiko banda zabaleko sareen estaldura emanen duten azpiegiturak, UNICO-Banda Zabala programaren bitartez.

Begiratu hemen zure herrian ba ote dagoen banda zabaleko estaldurarik.


Tximino-baztangaren kontrako txertoa arin jartzeko deia egin die Dariasek erkidegoei

Osasun ministroaren aburuz, "txerto gehiago lortzea —orain arte 5.000 banatu ditu Estatuak— bezain garrantzitsua da erkidegoek jasotako guztiak jartzea".

Carolina Darias Espainiako Gobernuaren Osasun ministroak azkartasuna eskatu die autonomia erkidegoei tximino-baztangaren kontrako txertoa jartzeko orduan. Espainiak 5.000 dosi banatu ditu dagoeneko erkidegoen artean, eta beste 7.000 jasotzekotan dago.

Kantabriako hainbat osasun azpiegiturari egindako bisitan adierazi duenez, prestakin gehiago lortzeko ahaleginean daude, baina "txerto gehiago lortzea bezain garrantzitsua da erkidegoek jasotako guztiak jartzea".

"Esfortzuaren jakitun naiz, baina ahalegina egiten jarraitzeko eskatzen dizuet, kutsatu diren gaixoen harreman estuak izan diren horiek txertatuta biziak salbatzen ari gara eta", azpimarratu du.

Osakidetza bera asteon hasi da EAEk jaso dituen 141 dosiak jartzen.

Bi pertsona hil dira Espainiako Estatuan tximino-baztangak jota. Bi kasuetan, gizonezko gazteak ziren hildakoak (gaixotasun horrek gizonezkoei erasaten die nagusiki, eta kutsatutako emakumeak % 5 baino ez dira).

Dariasek aitortu du txerto gutxi daudela, eta Estatuek bakarrik eskuratu ahal dituztela. Horren esanetan, "Espainia arin ibili da", eta sintomak dituztenei osasun etxera joateko deia egin die.


Kontzertua. Cuello

Cuello eta Lamiak taldeen kontzertua, Bonberenean.


Almitzaren sega liga bihar amaituko da, Oiartzunen

GOIERRI // Euskal Herriko XIII. Bakarkako Sega Ligaren hirugarren eta azken saioa bihar jokatuko dute segalariek. Oiartzunen da lehiaketa, hilerri azpiko belardian, 18:00etan hasita. Han erabakiko dira kategoria bakoitzeko Euskal Herriko txapeldunak, gizon, emakume eta gaztetxoen artean sei mailatan.


Buruz Buruko Txapelketaren jarraipen osoa, EITBn

Astero hiru jaialdi izango ditugu ikusgai ETB1en eta eitb.eus-en. Larunbat eta igandeko partiden kontakizuna Euskadi Irratian, Radio Euskadin eta Radio Vitorian ere jarraitu ahal izango dira.

Donostian aurkeztu den Buruz Buruko Txapelketa oso-osorik EITBn jarraitu ahal izango dugu. ETB1ek eta eitb.eus-ek astero hiru jaialdi eskainiko dituzte zuzenean, eta irrati bidezko emankizunak ere izango ditugu astebururo Euskadi Irratian, Radio Euskadin eta Radio Vitorian. Streaming bidezko emanaldiak webguneko pilotaren atari berezian ez ezik, EITB Albisteak eta EITB Nahieran aplikazioetan jarraitu ahal izango dira.

Gaur hasiko da 2021eko Buruz Buruko Txapelketa Azkoitian. Lau jardunaldi izango ditugu: final-zortzirenak lehen asteburuan, final-laurdenak bigarrenean, maiatzaren 30ean finalerdia eta ekainaren 13an final handia. Guztiak "ETB Kantxa" saioan eskainiko dira zuzenean.

Lehiaren bizitasuna eta ikusgarritasuna ikus-entzuleei hurbiltzeko asmoz, beste behin profesional talde zabala arituko da lanean eta ahalegin teknologiko handia egingo du EITBk Eskuz Banakako Txapelketan.

Esatari lanetan ohiko lan-taldea arituko da, txandaka: Xabier Euzkitze, Joseba Urkiola, Abel Barriola, Mikel Idoate, Elena Azpeitia eta Ane Muruamendiaraz. Ostiral gauetako emankizunak 22:00etan hasiko dira eta larunbat eta igande arratsaldetakoak 17:00-17:30 bitartean, Italiako Giroaren ordutegiaren arabera.

EITB Mediako irratiek ere bertatik bertara jarraituko dituzte Buruz Buruko Txapelketaren nondik norakoak. Gainera, larunbat eta igandeko kirol saioetan jaialdien kontakizuna egingo dute zuzenean. Euskadi Irratian, "Hiru Erregeen Mahaia" saioan, Kepa Iribar dugu pilota emankizunen arduraduna. Radio Euskadiko "Kirolaldia" saioan Mikel Bilbao kazetariak egiten ditu gidari lanak; eta Radio Vitorian Juantxu Martínez da pilota esataria.

Erik Jaka egungo txapeldunak ezingo du titulua defendatu atzeman berri dioten perikarditisa dela-eta. Axier Arteagak hartuko du haren lekua, eta berarekin batera Urrutikoetxea, Agirre, Bengoetxea VI.a, Peña II.a eta Artola arituko dira Baiko enpresatik. Aspeko ordezkariak, berriz, Altuna III, Elezkano, Ezkurdia, Rezusta, Zabaleta eta Dario izango dira. Guztira hamabi pilotari lehiatuko dira Buruz Buruko txapela preziatua janzteko bidean.

EITB, Pilotaren Etxea

Esku pilota da EITBren kirol emankizunetako harribitxietako bat. Ehunka urteko historia duen jarduera hau errotua dago oso gure tradizioan eta milaka jarraitzaile ditu Euskal Herrian barrena, baita gure mugetatik kanpo ere.

Pilotalekuak hutsik egotera behartuak dauden honetan, telebista bidezko pilota emankizunek indar gehiago hartu dute. Igandeko Binakako finala, hain justu, azken bost urteetako ikusiena izan zen. Norgehiagoka lider izan zen bere ordu tartean % 16,8ko audientzia-zatiarekin eta euskaldunen artean % 20,8ko kuota eskuratu zuen. Halaber, 249.000 ikus-entzulek bat egin zuten Elezkano II-Zabaleta / Peña II-Albisu partidarekin uneren batean Euskadin eta eragin eremuan.

Bestalde, Euskadi Irratiak eta Radio Vitoriak pilotari propio eskainitako irratsaio bana dituzte. "Katedra" saioak ia bi hamarkada daramatza astelehen gauero pilotazaleei zuzendutako informazioa eskaintzen, lehenik Iñaki Elortza Txapas-en gidaritzapean eta duela bi urtetik Kepa Iribarren eskutik. Radio Vitorian Juantxu Martínezek "Kantxa" saioa egiten du asteazken arratsaldero. Bertan, pilota profesionalaren jarraipena egiteaz gain, oinarrizko kirolari leihoa zabaltzen dio baita ere.


Gaur itxiko dute udaleku irekietan izena emateko epea

Batetik, Praka Motxakin eta Artxabentura udaleku irekietan eman ahalko dute umeek izena, eta bestetik, Kodeka eta Briko udalekuetan. Gazteria Sailak nabarmendu du epez kanpoko inskripziorik ez dutela onartuko.

Gaur, ostirala, itxiko du udalak aurtengo udaleku irekietarako izen-emate epea. Beste urte batez, Gazteria Sailak Udazblai izenpean aurkeztu ditu Praka Motxakin eta Artxabentura udalekuak. Ekainaren 26tik 30era bitartean egingo dituzte Artxabenturako ekintzak, eta uztailaren 3tik 28ra, bi txandetan banatuta, Praka Motxakin udalekuetako ekintzak.

Udaleko Gazteria Sailak nabarmendu du epez kanpoko inskripziorik ez dutela onartuko; beraz, gaurtik aurrera ez da izena ematerik egongo. Era berean, jakinarazi dute ez dutela dirurik itzuliko parte hartzearen baja izen-ematea itxi ondoren egiten bada. "Ordurako erosketa eta kontratazioak eginda izango dira", azaldu dute.

Praka Motxakin udalekuetan HH3 mailatik LH6 mailara arteko ikasleek parte hartu ahalko dute. Bi txandetan banatuta egingo dituzte udalekuak: lehen txanda, uztailaren 3tik 14ra bitartean egingo dute, eta bigarrena, uztailaren 17tik 28ra. Aldiz, Artxabentura udalekuetan DBH 1etik DBH4ra arteko ikasleek eman ahalko dute izena.

Praka Motxakin eta Artxabentura udalekuez gain, Gazteria Sailak Kodeka teknologia udalekua eta Briko udalekuak antolatu ditu. Teknologia udalekuetan landuko dituzten gaien artean daude negutegi autonomikoa, robotika, adimen artifiziala, errealitate areagotua eta droneak. Bestalde, briko udalekuetan egurra eta zumea landuko dituzte hiru proiektutan banatuta.

Hona hemen udaleku guztien informazioa:

Udazblai udalekuak (Praka Motxakin eta Artxabentura)

Kodeka teknologia udalekuak

Briko udalekuak


Musika parkean eta beste, Irurtzungo agendan

Irurtzungo Udalak zinema, antzerkia, musika eta zirkua uztartzen dituen udako egitaraua prestatu du

Koronabirusaren ondorioz, martxoan, kultur ekimenak bertan behera gelditu ziren, baina pixkanaka agertokiak berriz betetzen hasi dira. Udalek udako agendak eta egitarauak egoerara egokitu behar izan dituzte, segurtasun tarteak eta edukiera mantendu ahal izateko. Emanaldiak plazetan eginen dituzte, eta eguraldi txarrarekin, frontoietan. Irurtzungo kasuan, besteak beste, Musika parkean zikloa antolatu dute. Sakanako musikariek parte hartuko dute herriko Gernika parkean eginen diren emanaldietan.

Jaione eta Aintzane abeslari altsasuarrek mustuko dute Musika parkean zikloa gaur, ostirala, 20:00etan. Igandean, hilak 26, 20:00etan, Fran Teno Band Irurtzungo musikaria ariko da Gernika parkean. Datorren ostiralean, 31n, Beietz talde arbizuarrak konfinamenduaren ondorengo lehenengo kontzertua eskainiko du Irurtzunen. Zikloa Makusai eta Makalan taldeek itxiko dute zikloa abuztuaren 21ean. Musika plazan ez ezik, antzerkia ere izanen da Irurtzunen: Etxe sorginduaren misterioa txotxongilo ikuskizuna abuztuaren 2an, Portamundos zirko eta antzerkia uztartzen dituen emanaldia abuztuaren 9an eta Zirko Dabitxiren ¿Y… Pepu? ikuskizuna abuztuaren 16an.


Arratzukoek ere “euskal olatu geldiezinagaz” bat egiteko deia egin dute

Zapatuan Bilboko kaleak betetzeko deia egin du EH Bilduk, beste Euskal Herri bat posible dela erakusteko eta euskal olatua dela geldiezina dela adierazteko. Hori horrela, Arratzuko EH Bildukoek ere deiagaz bat egin eta zapatuan Bilboko kaleak hartuko dituztela adierazi dute; 17:30ean La Casillatik aterako da mobilizazioa.

Domekan elkartu ziren Arratzuko koalizio abertzaleko 18 lagun, eta agintaldiko balantzea egiteko aprobetxatu zuten momentua, urtez urteko errepasoa gauzatuz. Horrez gainera, aurtengo proposamenak aurkeztu zituzten, tartean EH Bilduko komunitatea aktibatzeko eta kohesionatzeko ekintzak egitea.

Halaber, 2023ko hausteskundeei begirako programa osatzeko prozedura eta lehentasunak landu zituzten.

Arratzuko EH Bilduren batzarra. Argazkia: Arratzuko EH Bildu.


Ikastaroa

Berastegiko dantzen ikastaroa aparkaleku azpiko lokalean.


Goizueta-Hernani lineak udako ordutegia martxan, bihartik aurrera

Uda ate joka dugun honetan, dagoeneko iragarri ditu Goizueta-Hernani lineak udan izango dituen ordutegiak. Goizuetatik irteerak goizeko 09:00etan eta arratsaldeko 15:00etan izanen dira; aldiz, Hernanitik irteerak goizeko 12:00etan, eta arratsaldeko 19:00etan.


Horrela entrenatzen dituzte koronabirusa atzeman dezaketen txakurrak

Txakurrek covid19a ere atzeman dezaketen ikusteko, EHUk ikerketa bat jarri du martxan. Bereziki asintomatikoak atzematea da helburua, esaterako kontzertuetan edo jende pilaketak dauden lekuetan.


Parlamentua tren geltokiko txarteldegia zabaltzearen alde

Txartel salmenta zerbitzu presentziala eta bezeroari arreta berrezartzea eskatu du.

Nafarroako Parlamentuko Lurralde Kohesiorako batzordeak zabalik dauden tren geltokietan aurrez aurreko zerbitzua eskaintzearen alde agertu da. I-E aurkeztutako mozioaren bidez, Parlamentuak Nafarroako Gobernua premiatu du “Castejongo, Altsasuko eta Tafallako tren geltokietako txartel-salmentako zerbitzu presentziala (txarteldegia) eta bezeroari arreta ematekoa laster berrezartzearen alde egin dezan Estatuko Gobernuaren aurrean”.

Izquierda-Ezkerrak aurkeztutako mozioak Castejongo tren geltokia aipatzen zuen bakarrik, baina onartu egin zuen Geroa Baik aurkeztutako gehitze zuzenketa eta mozioan Tafalla eta Altsasuko tren geltokien aipamena ere sartu zuten. Navarra Sumaren eta PSNren abstentzioekin onartu zen mozioa.

I-Ek gogorarazi duenez, Renfek duela urte eta erdi hartutako konpromisoa gogorarazten da, eta adierazten da pandemia ezin dela aitzakia izan garraio publiko, sozial eta jasangarri hau ez sustatzeko.

Altsasu

Tren geltokiko billete txarteldegia joan den urteko apirilera arte egon zen zabalik. Ordura arte trenbideen azpiegituraz arduratzen den Adif enpresako bi langile aritu ziren horretan. Baina Adifek, legez, ezin du tren garraiorako txartelik jaso, bere estatutuetan ez dago halakorik. Tren operatzaile bat, esaterako, Renfe, edo kanpoko enpresa bat izan behar du txartel salmentaz arduratu behar duena. Beraz, txarteldegiak 13 hilabete eginen ditu itxita.

Renfek argudiatu zuenez, txarteldegia zabalik mantentzeko adina bidaiari ez du Altsasuko tren geltokiak. Eta interesa duen beste enpresarik ez da azaldu, errentagarria ez delakoan. Tafallako tren geltokian behar bereziak dituzten pertsonen enplegagarritasuna sustatzeko egitasmoa bat hizpide izan zuten, baina ez zen gauzatu. Eta Altsasurako halakorik ez zen ezta proposatu ere egin.


Harkaitz Millan Gipuzkoako Kultura diputatuak dimisioa eman du, atxilotua izan ondotik

Agintarien kontrako atentatua egitea leporatuta atzeman du Ertzaintzak, Donostiako taberna batean izandako istilu batean. Maria Jose Telleria izanen da haren ordezkoa.

Dimisioa eman du Harkaitz Millanek, orain arte Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura diputatu izanikoak. Larunbat gauean izaniko istilu batzuk direla-eta eman du pausoa. Zenbait hedabidek plazaratutako informazioaren arabera, Donostiako Parte Zaharreko taberna batean atxilotu zuten Millan, autoritateari erresistentzia egitea egotzita. Horregatik, kargua uztea erabaki du PSE-EEko kideak. Ahaldun nagusi Markel Olanok onartu egin du dimisioa, eta izendatu du haren ordezkoa: Maria Jose Telleria, Kultura zuzendari nagusia.

PSE-EEk adierazi du Millanek «arrazoi pertsonal batzuengatik» hartu duela kargua uzteko erabakia, eta ez du motibo horietan gehiago sakondu. Kontrara, hedabide batzuek jakinarazi dute taberna batean izandako liskar bat dagoela dimisioaren atzean. El Diario Vasco hedabideak azaldu duenez, Millanek emakume bat «molestatu» zuen, eta irainka hasi zitzaion. Hori ikusirik, ostatuko segurtasun langileak kalera bota zuten Millan, eta Ertzaintzari deitu zioten, hura kontrolatzeko. Horien arabera, Poliziak dio ertzain baten kontra egin zuela Millanek, eta horregatik eraman zutela atxilo, «agintarien kontrako atentatua» egotzita.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak ez du atxiloketa ez baieztatu eta ez ukatu, baina Gipuzkoako ahaldun nagusi Markel Olanok agiri bat plazaratu du esateko Millanen dimisioa berehala onartu duela, «gertaera larriak direla eta». Gaineratu duenez, Foru Aldundiak «urteak daramatza halako gertaerek lekurik ez duten Gipuzkoa eta foru gobernu eredugarri baten alde». Gogoratu du erakundeak 2016. urtean onartu zuela erakundearen segurtasun sistema, eta hori ezinbestean bete behar dutela aldundiko kideek eta goi kargudun publikodunek.

Gipuzkoako El Diario Vasco egunkariari eginiko adierazpenetan, Millanek esan du ez duela «ezer asko» gogoratzen. «Ez dakit inork edarian zer edo zer bota ote zidan edo ez», gaineratu du.

Emakume baten kontra jo izana «sinesgaitza» dela uste du: «Gaya bainaiz». Dimisioa eman duela esan du, ezin baita normal lan egin halako gertaera baten ostean, «nahiz eta une bateko kontua izan, eta ez duen zertan eguneroko lanean eragin». Gaineratu du ez duela asmorik bolada batez lan publikorik egiteko.

Joan zen ostiralean, indarkeria sexistaren aurkako mezu bat idatzi zuen Twitterren, Indarkeria Matxistaren Kontrako Nazioarteko Egunaren harira. Twitterreko bere kontua ezabatu du gaur.


Eskuz binakako pilota txapelketak urrian izanen du segida

Finalerdietako ligaxka hilabeteko lehen bi asteburuetan jokatuko dituzte eta finala urriaren 18an Bilboko Bizkaia pilotalekuan

Covid-19aren eraginez bertan behera utzi behar izan zuten eskuz binakako pilota txapelketa nagusiak urriak izanen du segida eta akabaila. Urriko lehen asteburuan finalerdietako ligaxkako bigarren jardunaldia jokatuko dute, urriaren 3an Iruñeko Labriten (Jaka eta Zabaleta, Laso eta Albisuren kontra) eta 4an Eibarko Astelenan (Aimar Olaizola II.a eta Urrutikoetxea, Ezkurdia eta Martijaren kontra). Ligaxkako hirugarren jardunaldia hilaren 10ean Labriten (Aimar Olaizola eta Urrutikoetxea, Jaka eta Zabaletaren kontra) eta 11n Tolosako Beotibarren (Ezkurdia eta Martija, Laso eta Albisuren kontra) jokatuko dute. Finala urriaren 18an jokatuko dute Bilboko Bizkaia pilotalekuan.


Hirugarren postuan sailkatu da Orioko trainerua, Espainiako Txapelketan

Urdaibaik irabazi du gaur Castron 2017ko Espainiako Traineru Txapelketa. Atzo sailkapen estropada jokatu zen, eta laugarrena izan zen Orio, 20:16.11 denbora eginda. Beraz, Hondarribiak, Urdaibaik, Zierbenak eta Oriok jokatuko dute gaur eguerdian estropada nagusia, eta Urdaibai lortu du garaipena. Bigarren sailkatu da Hondarribia 14 segundora eta hirugarrena izan da Orio Arraunketa Elkarteko traineru nagusia. Azaleko argazkia @saragandara-rena da.


"Biktima batzuek ez dute aitortzarik, eta horietarik naiz ni"

Plaka bat Altsasuko kalean, garai bateko estrata nagusian. “Hemen erail zuen Guardia Zibilak Emilio Iguzkiza 1934ko urriaren 8an... Semea besoetan zuela tirokatu zuten”. Hamalau hilabete zituen delako seme hark orduan. Justino zen. 87 urte ditu egun.

Zure aitaren heriotza latzak ekarri nau Altsasura...

Gure aitak izena zuen Emilio Iguzkiza, Deikaztelukoa zen, baina Altsasura etorri zen lanera, Urbasako errepideko lanetara, Lizarra eta Altsasu lotzera. Gure amarekin ezkondu zen, Frantziska Otxoa de Eulate, eta bost seme-alaba izan zituzten. Azkena, ni. Esaten dute 1934ko urrian greba egunak izan zirela, istiluak ere bai, eta atxilotzeak. Eta, hilaren 8an, urrian betiere, manifestazioa egin zutela Altsasun. Guardia zibilak azaldu ziren, eta Constantino Salinas, zeina Nafarroako Diputazioko buru izandakoa baitzen, eta Agustin Okariz udal zinegotzia atxilotu zituzten. Jendea guardia zibilen kontra hoska hasi zen, gero baino gero beroago, eta guardia zibil batek tiro egin zuen. Gure aita hil zuen. Ni, hamalau hilabeteko haurra, aitaren besoetan nengoena, haren altzoan erori nintzen, biok lurrera.

Noiz aditu zenuen, lehenengoz, historia hori?

Hemezortzi urte izango nituen... Bost senide izan ginen etxean, baina amak ezer esaten ez zuen. Berak, gutxiena! Etxean inork ez zuen ezer kontatzen eta, kalean, batzuek eta besteek, pertsona larriek, aita ezagutu zutenek, kontatzen zidaten zerbait ere. Hamalau hilabeteko haurra nintzen, ez dut gertatuaren oroitzapenik eta ez dakit kontatu didatena besterik. Baina, esate baterako, behin, joan da nire emaztea udaletxera agiri bat eskatzera, eta, han, berriketan, gure aita mundu honetatik pulmonia batek eraman zuela aditu behar izan zuen. Heriotza “naturala” izan zuela. Nire emazteak, orduan: “Zer ari zara zu, ordea? Emilio Guardia Zibilak hil zuen, nire senarra besoetan zuela!”. Horrelaxe. Aita hil ziguten, eta horrelakoak aditu behar. Eta bizi egin behar, hala ere.

Eta nola bizi izan zineten, aita Guardia Zibilak hilik?

Ahal zen moduan! Altsasun bizi izan ginen beti, baina bateko etxean eta bestekoan... Bizimodu eskasa izan dut, arras eskasa. Gorriak ikusita nago, eta gose errabiatua pasatua. Txikitan, gizona ikusi platanoa jaten, hark azala bota, nik hartu eta jan! Hori ere eginak gara. Gero, artean mutiko, Agurainera joan behar izan nuen, morroi, behorrak zaintzera, Santa Maria eliza ondoko etxe batean. Ez nuen luze iraun. Eskapatu eta atzera Altsasura etorri nintzen, etxera. Zartakoka hartu ninduten, eta atzera Agurainera bidali ninduten. Han, berdin, aulki txiki batean jarri eta bi zartako eman zizkidan nagusiak. Eta trena hartu eta berriz eskapatu nintzen, etxera. Gero, noizbait, Idiazabalgo bi andre gertatu ziren gurean: “Nahi duk gurekin etorri baserriko lanera? Erakutsiko diagu!”. Nik, baietz, eta haraxe. Hamar urte egin nituen Akotain-azpikoan, Zezilio eta Jenobebarekin. Gurea zen Akotain-azpikoa, eta gorago beste baserri bat zen, Akotain-garakoa.

Den gutiena estudiatu zenuen? Eskolarik bazen?

Zer edo zer ibili ginen, bederatzi urte arte, baina ez zegoen jatekorik ere, eta bila abiatu behar. Bizia bera izan nuen eskola! Eskolarekikoak egin eta Agurainen nintzen, eta, gero, hamabi urterekin-edo, Idiazabalen. Agurainen gaizki, eta Akotain-azpikoan zoragarri. Aspaldi da hara joan ez naizela, baina, lehen, handik pasatzen nintzenean, beti begiratzen nuen baserrira...

Justi Iguzkiza Altsasun, bere aitaren plakaren ondoan. (Arg. : Zaldi Ero)

Zertan zen bizia zuen etxean? Zertan ziren ama eta anai-arrebak?

Arreba zaharrena, adibidez, Lerinera ezkondu zen. “Amerikarrak” esaten zieten andre batzuen etxean bizitu zen. Haiek hiltzean, gure arreba horri utzi zioten herentzia guztia. Anaia, berriz, han eta hemen ibili zen, kartzelan ere eduki zuten eta, azkenean, Nafarroako Diputazioan hasi zen lanean, eta hantxe etsi zuen. Amak... gorriak ikusarazi zizkidan. Ez zidan bakean bizitzen uzten. Ez baininduen maite! Orga batean ere lo egin izan nuen, bebarruan. Eta goizeko lauretan, ama etorri eta patata-zaku artera eraman ninduela ere gogoan daukat. Hantxe lo ni. Gorriak eta beltzak ikusiak nagoela, bada!

Eta zu...

Ni oso zintzoa nintzen, eta halaxe naiz oraindik ere. Inoiz ez dut inorekin errietarik izan. Jakina, adiskide eta lagunekin eztabaidak bai, gauza betikoak, baina horrez gainera, ezer ez. Artean gazterik, Deikaztelura joan nintzen, aitaren herentzia erreklamatzera. Etxetzar handi bat genuen eta lehengusina bat bizi nuen han; aitaren iloba. Haren kontu zen etxearen zerga eta kontribuzioak ordaintzea, eta esan nion: “Erakutsi ordainagiriak, orain arte ordaindu duzuna kitatuko dizut nik”. Alferretan. Bateko anaia, besteko arreba, eta, azkenik, lehengusina, dena saldu zuten. Kale gorrian utzi ninduten, goian zerua eta behean lurra.

Idiazabalen bizi izan zinela esan duzu, baserriko lanetan. Euskaraz beharko zenuen Akotain-azpikoan...

Bai, bada! Eta ikasi nuen. Idiazabalen hamar urte egin eta Altsasura itzuli nintzenean, gaztelaniaz ez nekien! Nola edo hala hitz egiten nuen hemengo amonarekin, baina lagunartean isilik beti ni! “Eta hik, zer diok, bada? Mutu eta isil?”, aditu behar izaten nuen. Gaztelaniaz ez nintzen gauza, hitzik ez nekien. Gero, alderantzira gertatu zitzaidan, euskara atzendu nuela. Inor euskaraz zuzentzen bazait, ulertzen diot, gutxi bada ere. Baina hitz egiten ez dakit.

Zer dela-eta itzuli zinen Idiazabaldik Altsasura, han pozik bizi izanda?

Adiskideak joaten zitzaizkidan, ikustera. Bizikletak hartu eta Altsasutik Idiazabalera, maldan behera. Baina gu, baserrian, uda bazen belarretan ari ginen. Negua bazen, arbitan, simaurretan... beti lanean. Haiek, berriz, tentatu egiten ninduten: “Altsasun badituk feriak ere, eta igandeetan, soinu eta dantza!”. Halaxe berotu ninduten. Eta etorri nintzen. Ezertarako ez! Alferretan!

Zer esan nahi duzu? Zer edo zertan jardungo zenuen herrira itzulita...

Ergelkeria franko hemen! Behin, parrokoarekin haserrea ere izan nuen. Igandez, egurra egin nuelako. Ez zitzaion gustatu: “Salatu egingo haut, igandean lan egiteagatik!”. Ezesateko bat erantzun nion. “Orain okerrago! Kartzelara sartuko haut!”. Asto beltzarenak eta bi bota bainizkion. “Zuk ni kartzelara sartu, baina irten eta akabatu egingo zaitut!, esan nion. Horrelaxe. Eta Olazagutian hasi nintzen lanean, zementutan. Baina ez zen posible han lan egitea. Gela batean sartu, zakuak pilatu... aurpegia eta hankak erre zizkidan porlanak. Etxera etorri, bizikleta hartu eta atzera Idiazabalera egin nuen!

Berriz Idiazabalera?

Bai. Jenobebak hartu ninduen. Aurpegia ikusi zidanean, gurina atera eta aurpegia dena igurtzi zidan. Horrelaxe. Eta baserrian gelditu nintzen, bigarrenez. Zeziliok, ezetz zioen: “Etxera itzuli behar duk!”. Nik ere ezetz, ordea, eta hantxe izan nintzen beste lau urtez. Tarte horretan ez nintzen Altsasura batere etorri. Akordatzen naiz, herrian feriak zirela ere, gu Etzegaraten ibili ginela, garotan! Eta Idiazabalen izan nintzen soldadutzara joan arte. Eta Ceutara.

Hogeitaka urte zenituela jakin zenuen aitaren historia...

Batak eta besteak esaten dizkizutenak aditu nituenean! Besoetan hartu ninduen gizona ere ezagutu nuen. Hila da. José Zornoza. Baina ez dakit zeinen eskuetan utzi ninduen, gure amarenera joan ote zen zuzenean, edo nora. Ez dut inoiz jakin. Galdetu bai, hamaikatan galdetu dut, baina erantzunik ez. Ama zenari ere bai: “Kalean jaso nindutenean, etxera ekarri ninduten, orduan?”. “Ez, etxera segituan ez”. “Eta, hortaz?”... Amak ere ez zekien.

2015ean omenaldia egin zitzaion zuen aitari. 1934ko urriaren 8 hartan Altsasuko kalean gertatua antzeztu zuten.

Bai. Hunkigarria izan zen. Memoriaren [historikoa] aferetan dabiltzanek ere ez zekiten historia osoa. Josuk [Imaz, Altsasu Memoria] aditua zuen haur haren historia, ezagutzen ninduen, baina ez zekien neu nintzela haur hura! Elkar ezagutzen genuen, baina ez ninduen haur harekin lotzen.

Nola berrosatu zenuten historia galdu hura?

Josu-eta ibili ziren horretan. 1936ko Gerraz gerokoa aztertzen hasi ziren, nonbait, eta gerraurrekoak ere ikertu zituzten. Eta 1934ra jo zuten. Grebak eta protestak Asturiasen, eta handik batera eta bestera zabaldu omen zen greba haren sua, eta Altsasura ere heldu zen. Eta grebak eta protestak hemen ere, eta Guardia Zibila ere tartean, eta tiroak... Nafarroa osoan hildako bakarra izan zen, eta Altsasun! Gure aita! Hildako bat, eta bi zauritu, balaz. Altsasun betiere. Guardia Zibila errepideraino joan omen zen, tiroka! Altsasu Memoriakoek egunkari zaharrak arakatu zituzten, atxilotuen izenak argitaratu zituzten, No me avergoncé del Evangelio [Marino Ayerra] liburua ere aztertu... Horrela ibili omen ziren. Josuri [Imaz] aditutakoa dakit nik, ez besterik. Beste liburu bat ere argitaratu zuten gero Josu Chuecak-eta [Octubre de 1934 en Euskal Herria. Revolución, insurrección y huelga general], eta hor gauza gehiago haizatu zituzten. Atxilotuen zerrenda, gure aitaren argazkia, neurea...

Hortik etorri zen antzezte hura.

Bai, nonbait! Josuk esaten du gauza idatziak hor gelditzen direla, betiko, baina ikusteak indar handia duela, antzezteak errealitatea erakustea duela. Horrela egin zituzten omenaldia eta antzezpena. Hunkigarria izan zen. Kontatua zidatena ikusi nuen antzezpen hartan, nola tirokatu zuten guardia zibilek gure aita, nola joan zen herrestan kalezuloan aurrera Txoko tabernaraino eta hil zen han. Kontatua zidatena, alegia. Bestalde, urte askoan, hantxe, paretan ageri zen balak egindako zuloa. Txokoko nagusiak kontatzen zuen, Loli zenak. Hura bai, oroitzen zen.

Bere begiez ikusi zuen?

Bai Lolik eta bai bere amak ikusi zuten, etxeko balkoitik. “Hor, Loli, haurra negarrez, eta gizona lurrean!”, esan omen zion bere amak. Loli garbi oroitzen zen. Tiroak eta gero jende asko bildu zen, nonbait. “Zer gertatu da, bada?”, batzuek, eta besteek: “Emilio hil dutela!”. Horrelaxe. Lolik eta bere amak ikusitakoa kontatu zidaten. Gure amak, aldiz, ezer ez. Gure aita ehortzi egin behar zen, baina agintariek ez zuten gogo handirik. Alegia, ez hilkutxa eta ez besterik. Orduan, Jose Arregi zurgina etorri omen zen, hilkutxarekin, eta esan omen zion apaizari: “Gainerako guztiak bezala ehortziko duzu, eta elizako kanpaiak ere joaraziko dituzu. Hileta izango da, egiazkoa”.

Biktimatzat duzu zeure burua?

Hein batean. Badakizu, orain biktima besterik ez dago bazterretan... Nik gogoan daukat gertatu zena, ez neure begiez ikusi nuelako, ez oroitzen naizelako ere, baina gogoan daukat egun hartakoa. Josuk dio biktima batzuek ez dutela aitortzarik eta, nonbait, horietarik naiz ni. Gainera, egun hartan balaz zaurituak izan ziren, zenbait lagun atxilo hartu zituzten eta, handik bi urtera, 1936an, bi urte lehenago atxilo hartutako haiek zigortu egin zituzten.

"Gaur egun ere, plaka ondotik pasatzean, ukitu eta 'agur aita' esaten diot". (Arg. : Zaldi Ero)

Justino Iguzkiza Otxoa de Eulate. Altsasu, 1933

1934an guardia zibilek Altsasun hildako Emilio Iguzkizaren semea. Batean eta bestean jardun zuen lanean, nahiz urterik gehienak Altsasuko Sunsundegin egin zituen. Lan-istripua izan zuen eta 51 urte zituela sartu zen erretretan, bizkarrezurra hondaturik. Hamalau ebakuntza izan ditu, eta egunotan du hamabosgarrena. Ez zioten lan-istripua legez aitortu. Poliziaren gehiegikerien biktima denik ere ez diote legez inoiz aitortu.


Xabier Leteren heriotzaren 10. urteurrena gogoratzeko emanaldia

Zapatua, abenduak 26, Xabier Leteren heriotzaren 10. urteurrena gogoratzeko emanaldia eskainiko du Jon Sarasuak. Leteren ibilbidearen interpretazio pertsonal bat taularatuko du, Leteren kantagintza laburbiltzen duten 12 kanta interpretatuz. Hitza eta kantua nahastuko ditu, gitarra eta pianoarekin jantzita. Zaldibar antzokian izango da, 19:00etan hasita.

Emanaldia ikusteko gonbidapena eska daiteke WhatsApp-ez (650 49 51 66). Banatu ez diren gonbidapenak lehiatilan jarriko dira salgai, emanaldia hasi baino ordu erdi lehenago.


Bilera

Tolosako liburutegi berria diseinatzeko saioa. Itzulpen saioa. Tolosatzen partaidetza prozesua.


Udaberria, martxoak 8...

Ataria Irratiko musika klasikoari buruzko irratsaioa, Karmen Sanzen eskutik.


«Gaur arte ez diot idazteari utzi, poesia batez ere»

Pedro ala Pello zara?

Ni Pedro Martin naiz, eta Legazpin Olaetxeko Pedro, Julianen semea bezala ezagutzen naute. Martin ez dut inoiz erabili, baina sinatzeko Pedro M. Zabaleta jartzen dut.

Olaetxekoa zara, beraz?

Bai. 1942ko azaroaren 10ean jaio nintzen, eta bederatzi urterekin Arantzazura joan nintzen ikastera. Hara iritsi aurretik plazako eskoletan ibili nintzen, eta hango maixua gogoratzen dut, Don Timoteo Calvo, hari zor diodalako jakiteko irrika. Irakasle oso ona zen. Gero Kolegiora joan nintzen, eta handik, Arantzazura.

Zenbat denbora egin zenuen Arantzazun ikasten?

Hiru urte, eta beste bi Foruan, Bizkaian. Kurtso guztiak oso ondo atera nituen, ikasteko ez dut arazorik izan inoiz. Bost urteak etxera itzuli gabe egin nituen. Gero, Foruatik Zarautzera joan nintzen, nobiziotza egitera.

Zer zen nobiziotza?

Fraide bizitza ikasten genuen batez ere, eta hartara ohitu. Handik Olitera joan nintzen, Filosofia ikastera. Niri, ikastea, edozein gai gainera, oso erraz egiten zitzaidan, eta hamasei urtekin frantsezez banekien, greko klasikoa ere bai… Filosofia gustuko nuen, eta filosofia arabea aztertu nuen garai hartan, baita Espainiako literatur klasiko osoa ere. Matematikak ere bai.

Eta euskara galtzeko zorian egon zinen.

Gaztelania ere ondo ikasi nuen, eta euskara galdu ez, baina ia bai, zabartu egin nuen ikaragarri, eta etxera itzultzean ikusten nuen hori. Orduan konturatu nintzen gure hizkuntzarik garrantzitsuena amarekin hitz egiteko erabiltzen duguna dela.

Orduan hasi zinen euskaraz idazten?

Oliten urtean behin Gure Izarra aldizkaria argitaratzen genuen Pello Zabala zuzendari zela, eta han idatzi nuen filosofia existentzialistari buruzko Olakoxea naiz izeneko artikuluan begia jarri zuten Arantzazuko Jakin aldizkarikoek. Jakin-en lan egiteko deitu eta Arantzazura itzuli nintzen, hemeretzi urterekin. Hurrengo urtean zuzendari jarri ninduten, Joxe Azurmendiren ordez. Hiru urte egin nituen. Gero Jakin itxi ziguten, eta artikuluak Egan aldizkarira bidaltzen hasi ginen.

«Autoedizioa da. Etxekoentzako liburua, eta lagun zaharrei emateko»

«Nire bizitzan beste gauza inportante bat umorea da. 80 urte ditut baina umorea ez zait gastatu»

Apeztu egin zinen gero.

Bai, 23 urterekin. Baina apeztu baino lehen sermoiak egitera bidaltzen ninduten Lazkaora, eta orduan hizlari bezala hasi nintzen.

Atzerrian ere ibili zinen.

Fribourgora bidali ninduten, Suitzara, eta bi urtetan Teologian lizentziatura atera nuen. Gero Erroman ere izan nintzen bi urtez, Moraleko espezialitatea ikasten. Oporretan beti Alemaniara joaten nintzen, eta hala, garai hartan, frantzesa, italianoa eta alemana ikasi nituen.

Handik bueltan, Arantzazura.

Han irakasle hasi nintzen. Zuzenbidera sarrera eta Morala ematen nuen. Zortzi urte egin nituen, eta beste bi Donostiako Seminarioan. Tarte horretan, sermoilari ibiltzen nintzen euskaraz eta erderaz, gogo jardunak ematen nituen, hitzaldiak han eta hemen, Arantzazuko aldizkariko zuzendari ere izan nintzen 1976an eta 1977an… Azkenean, oso nekatuta nenbilen, eta apaizgoa utzi nuen.

Noiz utzi ziozun apaiz izateari?

1978an. Arantzazu utzi eta Donostiara joan nintzen, eta beste lan batzuekin hasi nintzen.

Zer lan egin zenuen orduan?

Hainbat liburu idatzi nituen euskaraz. Karraspioren abenturak liburuak oso harrera ona izan zuen. Ilusio saltzailea ipuina ere ezaguna egin zen, Hiriko txoria ere bai… Euskara klaseak eman nituen tarte batean, unibertsitatean ere bai. Itzulpenak ere egiten nituen, liburuak, telebistarako filmak… Itzultzaile plaza atera nuen, eta Itzultzaile Eskolaren sorreran parte hartu nuen.

Eta irratian, noiz hasi zinen?

Euskadi Irratian oposizioak atera nituen, eta Joxerra Gartziarekin Sorgin afaria saioa egiten nuen, gauetan. Gero albistegietan ibili nintzen, eta elkarrizketak egiten ere bai, sorta luze bat egin nuen, batez ere, edadeko idazleei. Baina osasunagatik dena utzi behar izan nuen, eta Granadara (Espainia) etorri nintzen. Hemen bizi naiz orain, Mari emaztearekin, zoriontsu.

Baina idazteari ez zenion utzi.

Ez, eta gaur arte. Poesia idatzi dut, batez ere. Saiakera, ere bai. Prentsan artikulu asko idatzi nituen, baina batez ere poemak.

Orain Hondarrak liburua kaleratu duzu.

Hori da nire azken lana. Autoedizioa da. Oso ale gutxi kaleratu ditut, eta bigarren edizioa aterako dugu. Etxekoentzako liburua zen, eta lagun zaharrei emateko.

Zer gai lantzen duzu liburuan?

Lau zatitan banatu dut. Itzalak haztamuka du izena lehenak, eta oso ondo ezagutu nuen Bitoriano Gandiagari eskainita dago, hari zor diodalako bertso sorta hori. Maitetasun gehiegia da bigarrena, eta Mari Karmen Odriozola eta Jon Aizpuruaren Salako leihoa irratsaiorako egindako maitasunezko poemak dira. Hirugarrena, Etsi-etsian da, alegiak edo esperpentoak. Eta azkenik, Legazpin erabiltzen den Aleitzi hitzari eskainitako tartea.

Umorea agertzen da asko.

Nik badut lagun bat, izugarri maite dudana eta izugarrizkoa arazoak sortzen dizkidana, nire burua. Horrez gain, nire bizitzan beste gauza inportante bat umorea da. 80 urte ditut baina umorea ez zait gastatu, eta hitz jokoak egitea asko gustatzen zait.

Zertan ari zara orain?

Sortze lan gutxi egin ditut azken aldian. Orain Arantzazuko egutegiko takoan nago murgilduta, eta Jose Luis Padronekin batera Oteizaren 30 poema itzultzen ari naiz.


Ezker Abertzaleko militante bezala aldarrikatu du bere burua Galder Barbadok epaiketaren lehenengo egunean

Galder Barbado eta Aitor Zelaia gazteek abokatuen galderei erantzun diete soilik. Biharko mobilizazioa antolatu du ANkerkeriaSTOP plataformak Amurrion.

Gaur abiatu da, Madrileko Entzutegi Nazionalean, Galder Barbado eta Aitor Zelaia gazteen aurkako epaiketa. Goizeko hamarretan hasi da saioa eta bihar arte luzatuko da.

Galder Barbadok eta Aitor Zelaiak abokatuen galderei erantzun diete soilik. Bi akusatuek leporatzen zaien ustezko delituekin zerikusirik ez dutela demostratzeko lanak egin ditu defentsak, bai auzipetuei egindako galderetan baita aurkeztutako lekukoen bitartez ere; hots, ez zutela Arabako Durana herrian aurkitutako material lehergarria zuen bidoiarekin inolako zerikusirik.

Barbado izan da deklaratzen lehenengoa. 2019ko otsailean Ertzaintzak bere etxean egindako miaketan atzemandakoari egin dio erreferentzia, bertan aurkitutakoa bere militantzia politikoarekin lotutako dokumentuak zirela azalduz. Ezker Abertzaleko militante bezala aldarrikatu du bere burua amurrioarrak: "Ezker Abertzaleko militantea naiz eta honen estrategiarekin bat egiten dut".

Instrukzioan parte hartu zuen Ertzainek ere hartu dute hitza, Barbadoren etxeko miaketan aurkitutako dokumentuen edukia aletzeko helburuarekin. Aurkeztutako dokumentuak, hain zuzen, bi izan dira: Julen Ibarrola gazteari babesa adierazteko dinamikaren logoa eta Alfredo Remirez preso amurrioarraren senideek, espetxera bisitan zihoazela, jasandako kotxe istripuari erreferentzia egiten zion kartela. Miaketa horretan ez zuten Duranan aurkitutako zuloarekin inolako loturarik aurkitu, eta horrela berretsi dute Ertzaintzako kideek ere defentsaren galderen aurrean.

Jarraipen poliziala ere salatu du Amurrioko gazteak epaiketaren lehenengo saioan. "Urte luzez jasan ditut kaleko polizien jarraipenak eta behin baino gehiagotan salatu izan ditut, salaketa horiek ez dira inoiz inora iritsi". Epaiketan parte hartu duten Ertzainek baieztatu dute, Polizia Nazionala zein Guardia Zibila izan direla Barbadori jarraipena egiten aritu direnak.

Azken eguna bihar

Bihar -urtarrilak 22- berrartuko dute epaiketa berriz, 10:30ean. Angela Murillo da epailea. Fiskala aldiz, José Perals, Altsasuko gazteen auziko berdina. Fiskaltzak 8 urteko espetxe zigorra, 7 urteko baldintzapeko askatasuna eta 18 urteko inhabilitazioa eskatzen du bi gazteentzat.

Amurrion mobilizazioa deitu du ANkerkeriariSTOP plataformak, epaiketaren azken egunarekin bat eginez. Manifestazioa 18:00etan abiatuko da Amurrioko Juan de Urrutia plazatik.


Martxoak 8: Zero Setteren kontzertua

Zero Sette akordeoi orkestrak kontzertu bat emango du Sexuen Elkarbizitzarako Emakumeen Zentroan. Sarrera, doan.


Haur Eskolei eta Aroztegiko erresistentziari babesa agertu die Porrotxek Baztanen

Porrotx pailazoak bisita bikoitza egin zuen asteazken arratsaldean Baztanera. Batetik, eskualdeko haur eskolek Nafarroako 0- 3 plataformak deitutako greba mugagabearekin bat egin dutela eta bere atxikimendua adierazi nahi izan zien haur eskoletako langileei. Bertzetik, Lekarozen, Aroztegiko proiektuaren kontrako erresistentziaren lehenbiziko urteurrenaren harira antolatutako ekitaldian parte hartu zuen.

0-3 urteko haurrek eta gurasoek arratsalde ederra pasatu zuten Porrotxekin. Ondikol.

Haurrekin irri eta jolas aritu zen, ipuin bat kontatuz. Ondotik, haur bakoitzak eramandako harria margotu zuen, ametsak irudikatuz, eta iaz Porrotxek, Txapasekin batera Lekarozera egindako bisitan landatutako gereziondoaren inguruan haurrek margotutako harriak jarri zituzten. Arratsalde ederra pasa zuten denek.

Lekarozen ere izan zen Porrotx Aroztak herri-ekimenarekin bat egiteko.


Bortz positibo atzeman dituzte azken orduetan: hiru Bortzirietan eta bi Malerrekan

Gaur publiko egin dituzten datuen arabera, bortz positibo gehiago erregistratu dituzte gure lurraldean: hiru Bortzirietan (Bera +1, Etxalar +1 eta Lesaka +1) eta bi Malerrekan (Donamaria +1 eta Sunbilla +1). Nafarroa osoko azken datuei erreparatuta, positibotasun tasa %4koa da eta COVID-19agatik gaixotuta ospitalean 142 pertsona zeuden (horietatik 25 ZIUn). Atzeman zituzten 48 kutsatuen batez bertzeko adina 35,7 urtekoa da. Iazko martxoaz geroztik COVID-19aren ondorioz Nafarroan hildakoen kopurua 1.084koa zen atzo.

Gure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, 399 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 566 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 257 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 443 Bortzirietan.

Nafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, otsailak 14, 1.202 proba egin zituzten (942 PCR eta 278 antigeno proba) eta horietatik 48k positibo eman zuten (%4)

COVID-19ak jota, atzo, otsailak 14, 5 pertsona ospitaleratu zituzten Nafarroan, horietatik 0 ZIUn, eta 5 hildakoren berri eman zuten. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 142 daude ospitalean, horietatik 25 ZIUn.

Ikuspegi geografikotik, Iruñean eta Iruñerrian daude positiboen %58, Tuteran %4 eta Lizarran %2. Gainerako positiboak (%36) Nafarroako bertze eskualde batzuen artean daude banatuak.

Txertaketa-planari dagokionez, Nafarroan 42.014 pertsona txertatu dituzte atzoko egunera arte. Herenegun, otsailak 12, 1.179 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 15.642 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.

Adin-tartekako kasuen banaketari dagokionez, talde nagusia 15-29 urtekoa da (%27), eta atzetik 30-44 urtekoa (%23). Ondotik, 45 eta 59 urte bitarteko taldeak eta 15 urtetik beheitikoak daude (%17). Azkenik, 75 urtetik goitikoen taldea dago (%12) eta 60 eta 75 urte bitartekoen taldea (%4). Positibo berrien batez bertzeko adina 37,7 urtekoa da. Generoari dagokionez, % 54 emakumeak dira eta % 46 gizonak.

Birusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, atzoko kasuak batuz gero, 50.403 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.084koa.

COVID-19 eskualdea eta Nafarroa

Infogram


ETA sortu eta itxi nahi izan zuena

Julen Madariaga hil da, 88 urterekin. ETAren sortzailea eta HBko kidea izan zen. Borroka armatuarekin kritiko agertu zen 1990eko hamarkadaren hasieran, eta Aralar alderdiko kide gisa aritu zen.


Ainhoa Barbarini hirugarren gradua ematearen kontra ebatzi du Auzitegi Nazionalak

Gradu progresioa eteten dioten bigarren aldia da. Mikel San Argimiro presoari baldintzapeko askatasuna onartu diote.

Sare plataformak jakinarazi duenez, Ainhoa Barbarin euskal presoaren hirugarren graduaren kontra ebatzi du Espainiako Auzitegi Nazionalak. Sarek «atsekabea eta haserrea» adierazi ditu, eta salatu du Eusko Jaurlaritzaren eta Martuteneko espetxeko (Gipuzkoa) tratamendu batzordearen erabakiaren kontrakoa dela epaia: «Presoak garatu beharreko espetxe ibilbidea eta etxerako bidea oztopatzen ditu».

Barbarinek 21 urte daramatza preso, eta beteak ditu zigorraren hiru laurdenak. Halere, Sarek salatu du Barbarini bigarren aldiz eten diotela «birgizarteratzeko fasean aurrera egiteko aukera». Izan ere, ez da auzitegiak presoaren hirugarren gradua eteten duen lehen aldia. Otsailean ere gradu progresioaren aurka ebatzi zuen. Gerora, berriz onartu zioten, baina fiskalaren helegitea tarteko, behin-behinean etenda egon da abuztutik hona.

Sareren esanetan, «euskal gizartearen parte handi batek» salbuespen politikak amaitzeko eta «presoak etxeratzeko bidean» aurrera egiteko eskatzen dute, eta Espainiako Auzitegi Nazionaleko fiskaltzak eta epaileek ere entzun beharko lukete aldarri hori: «Lege arruntak ez du inolaz ere esaten presoek zigorrak espetxe harresien barruan bete behar dituztenik azken egunera arte».

Halako erabakien harira, «elkarbizitzari ateak irekitzen» jarraituko dutela azaldu du Sarek, salbuespen politikaren kontra indar egiteko: «Herritarrei dei egiten diegu, haiek ere giltzak eskuetan har ditzaten iragana betikotu nahi duten ateak itxi eta etorkizuneko ateak irekitzen jarrai dezagun».

San Argimiro, baldintzapean aske

Etxerat elkarteak jakinarazi duenez, Mikel San Argimiro euskal presoa baldintzapean aske geratu da. Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentralak ebatzi du preso donostiarra askatzearen alde. Hark 22 urte eta erdi egin ditu kartzelan.

San Argimiro 2002an atxilotu zuten, ETAkoa zelakoan, eta 25 urteko espetxe zigorra ezarri zioten. Espainia hegoaldean preso egon ostean, Espainiako Espetxe Erakundeek 2020ko uztailean jakinarazi zuten Soriara lekualdatuko zutela, bigarren graduan; 2021eko martxoan, berriz, Euskal Herriratzearen berri eman zuten. Ordurako, beteak zituen zigorraren hiru laurdenak. Iaz eman zioten hirugarren gradua lehen aldiz, baina Auzitegi Nazionalak atzera bota zuen.


Nekane Azpiazu: "Ikusi dutenek karroza oso azpeitiarra dela adierazi didate"

Lehen aldiz aurkeztu da azpeitiarra sansebastianetako karroza lehiaketara, eta sokamuturraren 500. urtemugan oinarritutako lana egin du. Arkitektura ikaslea "gustura" da egindakoarekin.

Nekane Azpiazu. (Argazkia: Julene Frantzesena) Nekane Azpiazuk (Azpeitia, 1997) "betidanik" izan du sansebastianetako karroza lehiaketara aurkezteko gogoa. Arkitektura ikasketetako hirugarren mailan den ikaslearen proiektua aukeratu zuen epaimahaiak, Sokamuturraren 500. urteurrena gaia modu "egoki, profesional eta eguneratuan" aurkeztu zuelako. Azken asteetan, karroza osatzen aritu da buru-belarri Azpiazu. Nolatan aurkeztu zinen lehiaketara? Beti pentsatu izan dut noizbait aurkeztu behar nuela. Lagunek ere askotan esaten zidaten aurkezteko, eta uste baino lehenago beharbada, baina aurten eman dut pausoa. Lehiaketaren oinarriak-eta ikusi nituen, eta zerbait egiteko moduan nintzela pentsatuta, proiektua aurkeztu nuen. Jarraitu izan duzu karroza lehiaketaren bilakaera? Gustura ikusi izan ditut urtez urte egin diren lanak. Dena den, batez ere, aurten aritu naiz aurreko urteetako lanei begira. Bada bat asko gustatu zitzaidana: Imanol Eliasen oroimenezkoa. Egiten ari zaren ikasketekin zerikusirik ba al du egin beharreko lanak? Bai, arkitektura ari naiz ikasten, eta horrek proiektuko planoak-eta egiteko baliabideak eman dizkit. Horregatik erabaki nuen aurten lehiaketara aurkeztea. Noiz erabaki zenuen lehiaketara aurkeztea, gaia ikusi aurretik edo ondoren? Lehiaketa zabaldu zutela irakurri nuenean jakin nuen gaia ere. Gaia beste bat izanda ere, aurkeztuko nintzelakoan nago, baina aurtengo gaia asko gustatu zitzaidan. Gaia polita iruditu zitzaidan, eta horrek ere eman zidan proiektua aurkezteko bultzada. Sokamuturzalea al zara? Bai, gustatzen zait. Giro polita jartzen du herrian, festa giroa. Dagoeneko bukatu al duzu karroza? Joan zen ostiralean hasi ziren margotzen, eta kolorea ematen astelehenean. Ondo goaz denboraz. Nolakoa izan da prozesua? Abenduko zubian jakinarazi zidaten lehiaketa irabazi nuela, baina orduan ez nuen lanak asko aurreratzeko modurik. Arotzarengana joan nintzen; hark esan zidan zer egunetan hasiko ginen lanean, datak zehaztu genituen. Lan dezente egin dut umeen arropekin, neuk sortu behar nituelako, eta gero, jostuna aritu da arropak egiten. Arotza lanean hasi zenetik, ia egunero joan naiz lanean nola ari zen ikustera. Urtarrilaren 2an hasi ziren karroza egiten, eta egitura-eta nahikoa azkar egin zituzten; azken egunetan margotze lanetan aritu gara. Aurretik ba al zenekien karroza egiteko prozesua nolakoa izaten zen? Ez nuen ideiarik. Banekien planoak aurkeztu behar zirela, eta horrekin ez dut arazorik izan teknika librea izan delako eta unibertsitatean lantzeko aukera izan dudalako. Baina, gainerakoan... Adibidez, ez nekien nola egin behar zen aurrekontua. Baina eginez ikasi dut guztia. Nola baloratuko zenuke egin duzun lana? Oso gustura nago, ilusio handiarekin egin dut lan. Unibertsitatean proiektu asko egiten ditugu, baina paperean egindakoa ez nuen sekula fisikoki gauzatu. Eta gauzak aldatu egiten dira paperetik ateratakoan. Garrantzitsua da niretzat neuk egindako proiektu bat errealitate bihurtzea. Gainera, arkitektura arloan hainbat lehiaketa izaten da, eta karrozarena ondo etorri zait nolakoak izaten diren ikasteko eta esperientzia hartzeko. Etzi izango da umeen danborrada, eta han aterako da karroza. Herritarrek zer esatea nahiko zenuke egin duzun lanaz? Herritarrei gustatuko zaiela espero dut, baina, badakit denei ezin zaiela gustatu. Dena den, gauza onak entzutea nahiko nuke: polita dela eta dotore gelditu dela, adibidez. Nolakoa izango den aurreratzerik bai? Ikusi dutenek karroza oso azpeitiarra dela adierazi didate. Kalekoa da gaia, eta kaleko koloreak oso ilunak izan ohi dira. Horregatik, koloreak sartzen eta alaitasunarekin lotzen saiatu naiz. Festa giroa transmititzen duela esango nuke; hori izan da, behintzat, helburua. Eta karrozan Azpeitiko Ikastola Karmelo Etxegaraiko bost ume aterako dira. Euria dago iragarrita sansebastianetarako. Horren beldur zara? Bai, azken asteetan egin duen eguraldia ikusita... Halere, badut San Sebastian egunean, umeen danborradaren garaian, eguraldi ona egingo duen esperantza txiki bat. San Sebastian jaiak gustatzen al zaizkizu? Bai, asko gustatzen zaizkit. Eta orain esan dezaket denetarik egin dudala: danborra jotzen atera naiz umeen nahiz helduen danborradan; kantinera irtendakoa naiz bi danborradetan; banderadun ere ateratakoa naiz; eta orain karroza egin dut. Karroza egitea zer den probatuta, berriz aurkeztuko zinateke lehiaketara? Bai, aurkeztuko nintzateke. Aurten, azterketetan harrapatu nau prozesuak, eta lasaiago nagoen urteren batean egingo nuke berriro. Azken karrozak, urtez urte: 2010. Naiara Goenagak egin zuen Azpeitiaren 700. urteurrena gaiarekin lotutako karroza. 2011. Eider Joaristik egin zuen Julian Barrenetxearen urteurrenen inguruko karroza. 2012. Rebeka Larrañagak egin zuen karroza Azpeitia: musika eta kirola ardatz gaiaz. 2013. Goreti eta Leire Iriartek egin zuten Juan Antxieta irudigilearen inguruko karroza. 2014. Oihane eta Naiara Larrañagak Imanol Elias zenaz karroza egin zuten. 2015. Goreti eta Leire Iriartek Udal Liburutegiaren 50. urteurrenaren karroza egin zuten. 2016. Naiara Larrañagak Ignacio Agirre bere aitona zenaz egin zuen karroza. 2017. Hutsik gelditu zen lehiaketa.


Uranzu edo Irantzu, gure Irun zaharra

Biribildu zaizkit ertzak neguan, eta agondu naiz nekaturik, indarberritzeko eta berriro ere xutitzeko, zubi bat eraikitzeko hitzak erabiliz, gutarteko zubi hori osatzeko, ‘har-hitzak’ ontsa hautatzeko, gure zubiak betiko irauteko. Burdin bizia edo imana izan nahi nuke, berriro ere ene maitea neureganatzeko eta bizitza bat elkarrekin eraikitzeko. Ametsak? Beharbada amets hutsak dira horiek guztiak, baina horiek xutiarazten naute goizero, gau osoa ametsetan etzanda egon ondoren, agontzeko eta errealitateaz jabetzeko eta aitzina segitzeko. Biribildu zaizkit ertzak neguan, zuk, ene maitea, udan goxo besarka eta laztan nazazun etzanda gaudelarik errealitatetik urrun, eta gure ametsak hitzekin haragituz.

500 urte ez dira deus ere gure arteko maitasuna justifikatzeko; zer garrantzia ote bi gizaki ez-deusen sentimenduak duela 500 urteko Elkanoren balentriaren ondoan? Nor naiz ni Elkano kritikatzeko? Nor naiz ni munduari bira eman ziolako Elkano bera idolo bilakatzeko? Baina gurea da, bere argi-ilunekin, duela 500 urteko euskal pertsonaia bat.

500 urte ez dira parekatzen ahal gutarteko amodio-desamodioa azaltzeko, eta nola orekatu gutarteko desoreka? Duela 500 urte Amaiurko gaztelua suntsitu zuen milaka gaztelarren gudarosteak, ehunka euskal gudari zanpatuz. Nafarroako Erreinuak bere azken gotorlekua galdu zuen, eta euskaldunon errege-erreginak Nafarroa Beherera joan behar izan zuten frantsesekin itun bat egin asmoz eta Nafarroako Erreinua berreskuratzeko gaztelarren eskuetatik.

500 urte ez dira deus nik zenbat maite dudan ene maitea azaltzeko, baina nola dira denborak horren zailak maitasunarendako? Beharbada, borroka galdu gehiegi ditugu gure euskal historian, eta beharbada horregatik ezin nik ene maitearekin bizitza bat eraiki. Duela 500 urte Uranzu herri euskaldun zaharrean sartu ziren gaztelarrak hegoaldetik, eta Nafarroako erreginaren eskariz, frantsesak iparraldetik gure Erreinu zahar eta independentea berreskuratzeko azken saiakera egitearren. Orduko euskaldunok banatu gintuzten gureak ez ziren erreinuen artean, eta geroztik ez dugu bakerik izan, eta gainbehera etengabekoa izan dugu.

Hori dena jakinik, nola eta zergatik ospatu behar ditugu Irungo San Martzial jaiak gaur egun? Ospatzen jarraituz gero, kontziente izan behar dugu Irungo batailan galdu genuela historian Euskal Estatu independente bat izateko aukera bakarra, Nafarroako Erreinu txikia desagertuz joan zelako handik aitzina. Hori jakinik, ospatzekotan ospa ditzagun Irungo San Martzial jaiak anaitasun-ahizpatasun osoan, elkartasunez urtean behin bederen gure Uranzu herri zaharrean kantuz eta dantzan.

Agur Irun, Bidasoa eta Jaizkibel artean zaudena, antzina-antzinatik ongi zabaldua dago zure izena, baita Uranzu ere, dohain berezi alaigarriak dituena, gauza atsegina, sendatzen duzue ene bihozmina, iratzeen artean (Uranzu edo Irantzu) aurkitu nahi nuke heriotza zure inguruan. Horrelako zerbait idatzi zion Joan Basurko Ansola euskal poetak Bidasoa bere bazter maiteari.


Gosearen Aurkako Lasterketa egingo dute gaur Azkoitian

Gosearen Aurkako Lasterketa egingo dute gaur Azkoitian. Elkartasun lasterketa hau Gosearen Aurkako Ekintza Gobernuz Kanpoko Erakundeak antolatu ohi du, eta aurten, Azkoitiko Floreaga Ikastetxeak bat egin du egitasmoarekin.

Gaur egingo dute lasterketa, Floreaga Ikastetxeko jolastokian, 15:00etatik 17:00etara. Hainbat distantziatako ibilbideak zehaztuko dituzte adinaren arabera, eta parte-hartzaileek nahi beste itzuli egingo dituzte korrika. Amaitutakoan, ekarpen ekonomiko bat egingo dute, eta jasotako dirua Burkina Fasora bideratuko dute.

Munduko herrialde askotan dagoen elikadura urritasunari eta honek eragiten dituen ondorioei aurre egiteko asmoz antolatu ohi du taldeak lasterketa, duela hemezortzi urtetik.

Misio erakusketa

Bien bitartean, Torre Zuri erakustokian Misio Erakusketa ibiltaria ikusgai dago igandera bitartean. Don Boscoren jaiotzaren 200. urteurrenean, honek duela 135 urte inguru hasi zuen Misio Ibilbidean «bidaia» bat proposatzen du erakusketak. Leku eta mota askotako objektuak aurkitu daitezke: musika tresna autoktonoak, maskarak, Beningo budu jainkoxkak, sendaketetarako tresnak, geziak eta arkuak, besteak beste.

Horrez gain, paneletan misioak dituzten herrialdeetako egoeren eta salestarren ekintzen berri ematen dute.


Uste baino gutxiago jaitsi da KPIa abuztuan, % 10,5eraino

EAEn, joan den hileko urte arteko tasa % 10,3koa da, eta Nafarroan % 11koa. Urtea hasi zenetik, prezioak % 6 garestitu dira Estatu espainiarrean, Estatistika Institutu Nazionalak zabaldutako datuen arabera.

Kontsumoko Prezioen Indizearen (KPI) abuztuko behin betiko datua argitaratu du gaur Estatistikako Institutu Nazionalak (INE), orain bi aste datu aurreratua (% 10,4) kaleratu ondoren. % 10,5ean kokatu zen KPIa aurreko hilabetean, uztaileko datuarekin alderatuta hiru hamarren gehiago, eta urte artekoari erreparatuta, berriz, hiru puntu gutxiago.

Adituek aurreikusitakoa baino gutxiago apaldu da, beraz, adierazlea, eta azken 30 urteetako markak hausten jarraitzen du. 1984tik jasota dauden datuak aintzat hartuta, joan den uztailean jo zuen goia, % 10,8raino iritsita.

Era berean, hiru hilabetez jarraian urte arteko tasak gorantz egin ondoren, abuztuan, joera aldatu egin da; maiatzean % 8,7an kokatu zen, ekainean % 10,2an eta uztailean % 10,8an.

Apaltze xume hori zerk eragin duen ere azaldu du bere txostenean INEk. Erregaien eta lubrifikatzaileen merkatzeak ekarri du, hain zuzen, urte arteko tasa hiru hamarren jaistea. Garraioen alorrarekin lotutako prezioek, esaterako, 4,5 puntuko jaitsiera izan dute (% 11,5).

Kontrara, elikagaiak eta argindarra garestitu egin dira berriro. % 13,8raino igo da elikagaiei dagokien urte arteko tasa, 1994tik zenbakirik altuena. Haragia, ogia, zerealak, esnea, gazta eta arrautzak garestitu dira, batez ere.

Etxebizitzen prezioek ere gora egin dute, eta alor horri lotutako KPIaren urte arteko tasa % 24,8an dago, bereziki, argindarraren garestitzeak eraginda.

Hala, azken urtebetean, berogailuaren, argiteriaren edota uraren prezioa ia bikoiztu egin da (% 47,2); olioarena % 24 garestitu da; arrautzena, % 22,4; esnearena, % 25,6; eta zerealena, % 21,7.

Hego Euskal Herria, lurraldeka

EAEn KPIa % 10,3koa izan zen abuztuan. Lurraldeka, Araban, urte arteko tasa % 10,2an kokatu zen; Bizkaian, % 10,4an; eta Gipuzkoan, % 10,1ean. Lurraldeotan ere, oso gutxi izan arren, apaldu egin da adierazlea eta garraioen ataleko prezioen jaitsiera izan da eragilea.

Nafarroak % 11ko urte arteko igoerarekin itxi zuen abuztua, uztailean jasotako urte artekoko tasa (% 11,4) baino lau hamarren gutxiagorekin. Sektoreka, abuztuan, prezio igoerarik handiena aisialdiak eta kulturak izan zuten (% 1,8).

Azpiko inflazioa % 6,4ra igo da

Hileroko txostenean, azpiko inflazioaren —landu gabeko elikagaiak eta produktu energetikoak kontuan hartu gabe kalkulatzen dena— berri ere eman du INEk, eta adierazle hori ere markak hausten ari da. Hiru hamarren igo zen abuztuan, % 6,4raino, 1993ko urtarriletik izan duen baliorik altuenera. Horrela, azpiko inflazioa KPI orokorraren tasa baino 4 puntu beherago dago.


Ander Fernandez Pacheco: "Aldagelan izugarrizko giro ona dugu jokalariok; hori izan da igoeraren gakoa"

Denboraldi hasieran jarritako helburua bete du Gernika futbol taldeak: Bigarren B Mailara igotzea. Ander Fernandez Pacheco aramaioarra da taldeko aurrelarietako bat.

Urte gogorra izan dela aitortu du Ander Fernandez aramaioarrak: batetik, pandemiaren gorabeherak izan dituzte; baina gogorragoa izan da taldekide bat galtzea.

Zorionak! Zuen entrenatzaile Oscar Valesek dioen moduan, play-off ia perfektua egin duzue?

Bai; egia da aurten hasieratik ibili garela sailkapenean aurrean. Pandemiak hala baldintzatuta, bi taldetan banatuta jokatu dugu liga. Gure helburua mailaz igotzea izan da beti, baina bagenekien beste talde indartsu batzuk ere bazeudela: Sestao, Somorrostro... Liga osoan zehar lehenengo ibili gara; play-off-a jokatzeko hiru talde sailkatu ginen, eta hemen ere ez dugu partidurik galdu. Vitoriaren aurkako norgehiagoka geratzen zaigu jokatzeko. Egia esatearren, uste genuena baino hobeto ibili gara.

Non egon da taldea hain ondo ibiltzearen gakoa?

Iazko denboraldian izan genuen entrenatzaile bera dugu aurten ere, eta taldearen erdia ere berdina da. Aldageletan izugarrizko giro ona dugu jokalariok; berriendako samurra izaten da aldagelara egokitzea. Uste dut hori dela gakoa, eta, nola ez, jokalari onak ere baditu Gernika futbol taldeak.

Bi urte eman dituzue Hirugarren Mailan. Alde handia dago Bigarren B Mailarekin?

Gernikara etorri aurretik, hiru urte eman nituen Amorebietan, Bigarren B Mailan jokatzen. Batez ere, intentsitatean igartzen da. Zailagoa izango da jokatzea, eta fisikoki ondo egoteak garrantzi handia izango du.

Bigarren denboraldia duzu Gernikan. Egin duzu zure lekua taldean?

Bai. Beasainen jokatu nuen, eta handik Amorebietara joan nintzen, Bigarren B Mailara. Jokatzen hasi nintzen, baina abenduan Sestaora bidali ninduten, utzita. Berriz Amorebietara itzuli nintzen, eta, egia esatearren, ez nuen jokatzen. Hala, Gernikako orduko entrenatzailea ezagutzen nuenez, hara joateko esan zidan, eta dagoeneko bi denboraldi daramatzat. Jokalari batek nahi duena da gustura egotea eta jokatzea; nire kasuan, biak betetzen dira.

Aurrelaria zara; zenbat gol sartu dituzu aurten?

Hamar gol sartu ditut: iaz, lau gol egin nituen, taldera egitea kosta zitzaidan.

Pandemiak baldintzatutako urtea izan da arlo guztietan. Nola eragin dizue zuei?

Ikuslerik gabe jokatzea arraroa izan da. Kanpoan jokatu edo etxean jokatu ia antzerakoa izan da. Sestaon, esaterako, 3.000 ikusle izaten dituzte... Pentsa, harmailak hutsik ikustea. Politagoa da ikusleekin jokatzea, nahiz eta batzuetan gustuko ez direnak entzun behar izaten diren. Horrez gain, protokolo zehatzak bete behar izan ditugu denboraldian: astero egiten dizkigute PCR probak, gela erabili beharra... Astuna izan da.

Hori baino gogorragoa izango zen Aitor Gandiaga taldekidea galtzea.

Urte hasieran auto istripuz hil zen Aitor. Egia esan, lehenengo hiru asteak gogorrak izan ziren, bera falta sumatzea... Markinarra zen, eta Durangon elkartzen ginen autoz elkarrekin joateko. Denboraldi hasieratik igoera izan dugu buruan, baina Aitor hil ondoren bai ala bai egin beharreko zerbait bihurtu zen, derrigor lortu beharrekoa. Gustura geratu gara igoerarekin, berari eskaini diogu.

Denboraldi amaitu ondoren zer egingo duzu?

Konfiantza dut deituko nautela kontratua berritzeko. Beste talderen batek ere interesa erakutsi dezake... Ez dakit. Berritzeko aukera badaukat, berritu egingo dut; izan ere, gustura nago Gernikan, eta jokatu ere egiten dut. Irakasle ikasketak egiten nabil, Gasteizen; inguruko elkarteren batean jokatzea garrantzitsua izango da niretako.


Negu kutsuko udazkena

Hodeiak eta euria asteburu osoan mantenduko dira, tenperatura baxuekin batera.

Espero bezala, hodeitsua atera da ostirala, eta, zenbait euri zaparradak ere izan dira. Ipar haizea zakar ibili da, eta giroa gaiztotu du.Giro desatsegin hau asteburuan ere mantenduko da.

Larunbatean, lainoa iragarri dute goizerako, eta euria egoteko arriskua bada ere. Hodeirik trinkoenak goizerako espero dira, baina eguerdi aldera eguzki printzaren bat ikusteko aukerak daudela dio Euskalmetek. Ipar haizea mantenduko da, eta ez du lagunduko giroa epeltzen: termometroa 4 eta 8 gradu artean ibiliko da.

Iganderako, antzeko giroa. Zeru hodeitsua, noizbehinka euria egiteko aukerarekin, batez ere arratsalde partean. Haizea, bere horretan, iparraldetik. Antzeko tenperaturak espero dira, bezperan baino zertxobait epelagoak, baina ez mahuka motzetan ibiltzeko modukoak: 5 eta 10 gradu artekoak izango dira.