Jaietan ere, ezetza beti ezetz

Festak denok gozatzeko dira: bai gizonek eta bai emakumeek; edozein drogaren kontsumoak ez du erasoa justifikatzen; edonor bere gorputza erakusteko librea da, eta hori ez da hari erasotzeko edo hura biluzteko aitzakia; festetan, ezetza beti da ezetz”. Aholku horiek eta beste asko jasotzen ditu Iruñeko Udalak argitaratu berri duen gidak, beste hainbat kolektiborekin elkarlanean. Patrikan aise gordetzeko formatuan argitaratu dute, eta arduradunek uste dute “oso erabilgarria” izan daitekeela sanferminetan sexu erasoak saihesteko.

Kanpaina zabalago baten parte da gida hori. Eraso sexistarik gabeko jaien alde izeneko egitasmoa iaz jarri zuen abian Udalak, Sanferminak Berdintasunean talde eragilearen bitartez. Eta estreinakoz, Iruñeko espektro politiko osoa ados jartzea lortu zuten proiektuaren sustatzaileek. Izan ere, Sanferminak Berdintasunean taldearen parte dira Emakumearen Udal Kontseilua, Indarkeria Sexistaren Aurkako Emakumeen plataforma, Gora Iruñea, UGT, Biktimen Arretarako Nafarroako Gobernuaren Bulego Juridikoa, Iruñeko Udaleko hiru alor (Gizarte Ongizate eta Berdintasuna, Hezkuntza eta Kultura, eta Hiritarren Segurtasuna), Emakumeen Arretarako Udal Zerbitzua, bai eta udal talde politiko guztiak ere, EH Bildutik UPNra.

Batasun hori irudikatze aldera, Nafarroako hedabideei ere gonbita egin die Sanferminak Berdintasunean lantaldeak. Iaz bezalaxe, argazkia egin dute herrialdeko komunikazio talde guztietako ordezkariek (tartean, BERRIAk eta Nafarroako Hitza-k); aurtengoan, alta, kazetari eta argazkilariez gainera, festari lotutako hainbat ofizio ere islatu nahi izan dituzte kanpainaren arduradunek. Hortaz, kanpainaren mezua bere egin dute Erraldoi eta Buruhandien Konpartsako kideek, txistulariek, atabalariek, entzierroko medikuak, La Pamplonesa bandako musikariek, peñetako kideek edota dantzariek.

“Iaz, hedabideen argazkiak aurreikuspen guztiak gainditu zituen, eta bolo-bolo ibili zen sare sozialetan. Irudia oso indartsua zen, sexu indarkeriaren aurkako batasuna ezin hobe irudikatzen zuelako”, azaldu du Sanferminak Berdintasunean taldeko arduraduna den Pilar Mayok. “Aurten, antzeko zerbait egin nahi izan dugu, baina pauso bat harago emanez, festaren ohiko elementuak gehitu dizkiogulako. Argi utzi nahi izan dugu sanferminek aisialdirako abagune izan behar dutela, baina denontzat, emakumeentzat nahiz gizonentzat. Emakumeak objektu gisa aurkezten dituen jai eredu hori baztertzea da gure helburu nagusietako bat”.

Horretarako, kontzientziazio kanpainaz eta informazio gidaz gainera, aholkularitza puntu bat ere paratuko du Sanferminak Berdintasunean taldeak uztailaren 6tik aitzinera. Jaiaren bihotzean jarriko dute, gainera: Gazteluko plazan; gizarte langileak eta bestelako profesionalak izanen dira goizez eta arratsaldez, sexu erasoei buruzko informazioa eta aholkuak eskaintzen.

Informazioa jasotzeko

Taldeko kideen esanetan, ordea, sanferminetan zabalduko dutena ez da biktimak artatzeko edo salaketak aurkezteko gunea izanen, “horretarako beste bide batzuk daudelako; zuzenena, 112 telefonora deitzea”. Indarkeria matxistaren kontra existitzen diren baliabideei buruz hitz eginen dute informazio guneko profesionalek, eta aukera eskainiko dute, era anonimoan, erasoen berri emateko, “informazio hori oso baliagarria izan baitaiteke etorkizuneko egitasmoak eta estrategiak prestatzeko”.

Gazteluko plazako informazio gunea zabalik izanen da hilaren 14ra bitartean, goizez 11:00etatik 14:00etara eta arratsaldez 17:00etatik 21:00etara.

Sinatzaileak

Ion Orzaiz. BERRIA – Nafarroako Hitza.

Sara Sanz de Galdeano. Diario de Noticias.

Silvia Aierra eta Sara Nahum. Diario de Navarra.

Aritz Intxusta. Gara.

Idoia Zabaleta. Argazki Press.

Mikel Donazar. EITB.

Cristina Garcia, Fernando Roncal, Pablo Ramos eta Marta Alzugarai. RTVE – Telenavarra.

Maria Sisniega eta Paula Fernandez. Navarra TV.

Javier Lakidain. Radio Pamplona – SER.

Maite Moro eta Esther Garcia. COPE.

Marisa Lakabe eta Milagros Bidondo. Onda Cero.

Maialen Huarte. Euskalerria Irratia.

Maria Montoia eta Ascen Etxauri. EFE.

Ainhoa Cebrian. Europa Press.

Antonio Alvarez. Entzierroko medikua.

Gloria Burgi. Iruñeko Peñen Federazioko kidea.

‘Rastrojo’. Entzierroko unaia.

Fermintxo Garaikoetxea. Konpartsako txistularia.

Pilar Mayo. Sanferminak Berdintasunean udal taldeko teknikaria.


Bi mosso inputatu dituzte, 6 sumindu legez kontra atxilotzea egotzita

Epaileak inputatu gisa deklaratzera deitu ditu bi agenteak. Beren burua justiziaren esku utzi zuten sei sumindu atxilotzeko operazioaren erantzukizuna egotzi die.

Aurretik beren burua justiziaren esku utzi zuten sei sumindu atxilotzeko Esquadra Mossoek Bartzelonako Justizia Hirian egindako operazioa ikertzen duen epaileak inputatu gisa deklaratzera deitu ditu operazio horren ardura zuten bi agenteak, sei suminduak legearen kontra atxilotzea egotzita.

Iturri judizialek jakitera eman dutenez, suminduek jarritako kereilaren harian abiatuko ikerketaren baitan deituko ditu epaileak deklaratzera bi agenteak.

Operazioa 2011ko urrian izan zen. Urte hartako ekainaren 15ean Kataluniako Parlamentuko diputatuei jazarpena egiteagatik inputatutako sei suminduak Bartzelonako Justizia Auzitegiko kafetegian ziren, beren burua justiziaren esku utzi ondoren horren aurrean Auzitegi Nazionalak zer erabakiko zain. Orduan, Esquadra Mossoetako istiluen kontrako hainbat agente egoitzan sartu eta sei inputatuak atxilotu zituzten.

Epaileak, halaber, operazioa agindu ote zuen ere argitzea eskatu dio Auzitegi Nazionaleko Eloy Velasco epaileari.


Arratsaldean aldaketa

Gaur goiza beroa eta arratsaldean aldaketa zaparradekin. Bihar egun euritsua, batez ere, goizean eta arratsaldeko lehen zatian. Arratsalde erditik aurrera egoera lasaitu egingo da, eta etzi euri pixka bat egin dezake egunaren lehen zatian, baina, hobera egingo du.


Final handia, Ozeano Bareko uretan, gaur gauean, 'El Conquis' saioan

Iker, Andeka, Sergio eta Maixa izango dira lehian finalean. Azken gala handia zuzenean egingo da, Miramonen, eta han izango dira aurtengo edizioko lehiakide zein kapitain guztiak.

Gaur gauean jakingo dugu nork irabazi duen 'El Conquistador del Fin del Mundo' saioko hamaikagarren edizioa. Iker, Andeka, Sergio eta Maixa izango dira lehian inoiz izan den finalik zirraragarrienean. Laurek ere euren aukerak dituzte eta indarrez pareko direla iritsiko dira ozeano barean egingo den lehiara; hortaz, abenturak hamaika edizioetan izan duen finalik lehiatuena izan daiteke aurtengoa.

Finalaren bezperan jarri daitekeen alde ezkor bakarra zera litzateke, saioan tranpak egin izana agerian jarri zuen ikuskatzearen ondoren lau protagonistek duten errudun sentsazioa.

Lehia bakar bat ere jokatu gabe iritsi da finalera Iker

Oraingoz, azken lehiaz dakiguna zera da, ozeano barean izango dela, Palena ibaiaren itsasoratzean, eta lehiakideek kayakean ibiliko direla itsasoan, lehiaren lehen zatian behintzat.

Lehia bakar bat ere jokatu gabe iritsi da finalera Iker. Zuhurra da eta finalerako kinieletan ez denez azaldu, ezustea da bere abagunea.

Andeka, bestalde, erabat bestelakoa da. Pumen taldera sartu zenetik, garaitu beharreko aurkaria da bilbotarra; fisikoki izugarria da eta horrenbeste lehiatan aritu izanak lasaitasuna emango dio une erabakigarrian.

Sergio, bestetik, faboritoaren etiketa aldean duela iritsiko da finalera, zati handi batean, David Seco kapitainak haren alde egindako propaganda lanari esker. Bizkorra da Sergio, indartsua eta lehiakorra, eta hari irabazteko lan nekeza egin beharko dute beste finalistek.

Bizi-bizi helduko da Maixa, ostera, finaleko fasera. Jokatutako lehia bakarrean Eneko kanporatu zuen eta egindako immunitate joko bakarra irabazi egin zuen, finalista guztiek jokatu zutena, alegia.

Azken gala handia, zuzenean, Miramonen

Azken gala handia zuzenean egingo da, Miramonen, eta han izango dira lau finalistak zein azken edizio honetan parte hartu duten lehiakide eta kapitain guztiak. Saioaren 18 edizioetako unerik esanguratsuenak errepasatuko dituzte galan.

Halaber, beste hainbat gairen artean, honako hauek ere izango ditugu hizpide: lehen faseko kapitainen borroka, bigarren faseko klima gogorra, David Secoren kondorrak desagertu zirenekoa, bateratze fasean janaria ikuskatzea eta Kortak eta Juanitok abenturaren finalera bidean guanakoekin izandako tirabirak.

Publikoaren gogokoena

Bestalde, publikoaren lehiakide gogokoena aukeratzeko bozketak ere aurrera jarraitzen du. Orain 10 lehiakide dira lehian, eta finaleko gala bukatzean jakingo dugu zeintzuk bost lehiakidek egingo duten aurrera publikoaren gogoena izateko lehian. Publikoaren gogokoena aukeratzeko gala berezia ere zuzenean egingo da, Miramonen, datorren igandean, ekainaren 7an.


Tabernarien Elkarteak bidaia txartelak zozkatuko ditu ostiraletan

Ostiral honetan, hilak 29, hasi eta hamabi ostiraletan egingo dituzte zozketak

Lehenengoa ostiral honetan egingo dute, 01:00etan Intz tabernan


Zubietako Txaldatxurrera bisita larunbatean, Islada Ezkutatuak taldeak antolatuta

Azken bizpahiru urteetan sarritan igo dira Txaldatxur aldera, Zubieta gaineko mendixkak iraganeko hainbat istorio gordetzen ditu eta. Ezagutzen ez ditugunak. Mendixka bat baino askoz gehiago da ingurua, Islada Ezkutatuak Lasarte-Oriako oroimen historikoaren aldeko taldearentzat. Gerra Zibilak gogor kolpatu zuen ingurune honetan gertaturikoa ikertzen, eta batez ere garai hartan lurperatu eta apropos ezkutatu ziren gertakariak azaleratzen ari dira. Larunbatean bisita gidatua antolatu dute bertara.

Hasteko ordea, kokatu gaitezen. “Txaldatxur Zubietamendin kokatzen den mendixka da, Oria ibaiaren gain-gainean. 1936ko abuztutik aurrera, Buruntza, Agerre Buru, Belkoain eta beste zenbait eremuen antzera, Gipuzkoan eratu ziren borroka gune bilakatu zen”, Islada Ezkutatuak taldetik nabarmendu nahi dutenez.

Euren esanetan, “Gerra Zibila, hemendik besterik gabe pasa egin zela” uste bagenuen, guztiz oker ginen. “Badirudi Gipuzkoan gerrarik ez dela egon eta hori ez da egia. Hemen gerra handia egon zen, denbora mugatu batean. Gauza larriak pasa ziren, nahi baino gehiago. Hildakoak badira frontean, non hil ziren ez dakigunak, desagertuak, errepresaliatuak…”. Gerra Zibilaz ari garenean, bereziki Bizkaia aipatzen den arren, Islada Ezkutatuak taldetik gogorarazten dutenez, “Bizkaian zerbait egiteko modua izan bazen, neurri batean gipuzkoarrei esker izan zen. Hemen eutsi zitzaion, ahal zen denboran”.

Taldeak gertutik frogatu ahal izan du, sarraski handia izan zela Txaldatxurreko lubakietan ere. Hainbat aurkikuntza egin dituzte azken urteotan, “bi bandoetako armaden bala zorro piloa, lehertu gabekoak eta lehertutako balak, eskuko granada, obusa lurrean sartuta eta lehertu gabe, obus puskak...”. Oraingoz hilotzik ez ordea, nahiz goiz edo beranduago topatu ditzaketen.

Informazio gehiago…

Islada Ezkutatuak taldeko kideak, asteartero biltzen dira, arratsaldeko 17:30etan Lasarteko Manuel Lekuona kultur etxean. Informazio gehiago jaso nahi duenak beraz, bertara jo dezake. Gerra garaian izandako izugarrikeriak argitzen lagundu dezakeen edozer izanda ere, ongi etorria izango da. “Edozerk bidea eman dezake askoz gauza gehiago argitzeko”, diote taldetik. Izan liteke argazki edo dokumenturen bat, norberak bizitako edo etxean kontatu dioten lekukotzaren bat, informazio edo daturen bat… Honez gain, Usurbilen oroimen historikoaren aldeko taldea osatzeko gonbita luzatzen dute. Animatzen direnei, “lehenbiziko pausoak ematen lagunduko diogula” adierazi nahi diete.

Hiru lan eremu dituzte; bat, Txaldatxurren ezkutatua dagoen guztia azaleratu eta ezagutzera ematea. Azken urteotan hainbat alditan igo dira eremu horretara eta hainbat aurkikuntza egin dituzte. Auzolan deialdi ugari egin dituzte Zubieta Lantzenekoekin, sasiz josia zegoen ingurua garbitzeko.

Bigarren lan esparrua, garai hartan gertaturikoa argitzen laguntzeko egon daitekeen dokumentazioa osatzea, “zer eta nola gertatu zen jakiteko”. Eta hirugarrenik, galtzen ari garen gerra garaiko lekukotza baliotsuak biltzea. Pentsa ze baliotsuak diren, “lekukotza baten bidez heldu ginen Txaldatxurrera”, diote Islada Ezkutatuak taldetik.

Bisita gidatua

Taldea ezagutzeko bilera deitu zuten astelehenean. Txaldatxurren 2013az geroztik bideratu duten lanketa bertatik bertara ikusteko bisita gidatua larunbaterako:

Ekainak 20, larunbata

08:45 Bisita gidatua Txaldatxurreko lubakietara, Zubietako plazatik abiatuta.

Antolatzailea: Islada Ezkutatuak, Lasarte-Oriako oroimen historikoaren aldeko taldea.

Harremanetarako: isladaezkutatuak@gmail.com


«Mitoa da Jose Angel Iribar, eta nire bidea egin nahi dut nik. Kepa naiz, eta Kepa izaten jarraitu nahi dut»


Lau hernaniar Alpeetako

‘La Marmotte’ froga gogorrean

Joan den larunbatean izan zen La Marmotte izeneko froga gogorra Alpeetan eta 4 hernaniar izan ziren bertan. Bizikletako froga honek 180 kilometro eta 4 portu ditu: Glandon (1924 m), Telegraph, Galibier (2.633 m) eta Alpe d’Huez. Azken portu hori izan zen helmuga. Froga l’Bourg-d’Oisans herrian hasi zen. Guztira 7.000 txirrindularik hartu zuten parte frogan, munduko bazter ezberdinetakoak. Lau hernaniarretan aurrena Paco La Justicia izan zen. 7 ordu eta erditan egin zuen froga. Sailkapen orokorrean ere nahiko goian geratu zen, 218garren postua lortu baitzuen. Laugarren urtea da Paco La Justiciak froga hau egiten duela eta iaz lortutako markari esker lehenago ateratzeko aukera izan zuen. Bigarren hernaniarra Pedro Izagirre izan zen, aurreneko hernaniarretik 32 minutura. Ibion Iriondo izan zen hirugarrena eta 3 minutu beranduago iritsi zen helmugara. Laugarren hernaniarra Xabier Zilbeti izan zen eta froga 8 ordu eta 30 minututan bukatu zuen.

Quebrantahuesos baino gogorragoa

Ibon Iriondok azaldutakoaren arabera, froga hau Quebrantahuesos famatua baino gogorragoa izan da, askoz ere. Eguraldiak ere ez zuen batere lagundu, sekulako beroa egin baitzuen larunbatean.


Manifestazioa dute ikasleek Leioan, «inposizioen aurka»

Ikasle Abertzaleek deituta, manifestazioa egingo dute gaur eguerdian EHUren Bizkaiko campusean, Leioan. «Inposizioak» salatuko dituzte protestaren bidez. Hain zuzen, EHUren berrantolaketa onartuko duten egunean dute elkarretaratzea, salatzeko estudianteen iritzia ez dutela aintzat hartu.

Berregituraketa bera baino gehiago, hala ere, EU2015 unibertsitate plana eta LOMCE hezkuntza erreforma salatuko dituzte. Europako Batasunaren proiektua «Bolognaren jarraipena» dela ohartarazi du IAk. Hortaz, hiru eskari jarri dizkio mahai gainean EHUko errektore taldeari: EU2015 plana ez ezartzea, «ikas eta hizkuntza eskubide duinak» bermatzea unibertsitatean, eta «herritik eta herriaren beharrei erantzuteko» hezkuntza garatzea. Hain zuzen ere, IAk susmoa agertu du antolaketa berriarekin, ez ote den izango bestelako aldaketa «sakonagoei» bide emateko lehenbiziko urratsa.

LOMCE erreformaren kontra ere egingo dute protesta: «Jada inposatzen ari dira». Azken egunetan desobedientzia ekintzak egin dituzte zenbait ikastetxetan. Horien guztien bilgune bihurtu nahi dute gaur Leioan egitekoa duten manifestazioa. 13:00ean hasiko da, campus barruan, Mikel Laboa plazan.


Espainiako Narratiba saria eman diote Kirmen Uriberi, 'Bilbao-New York-Bilbao' liburuagatik

Epaimahaiaren ustez, Ondarroako idazlearena izan da Espainiako Estatuko aurtengo eleberririk hoberena. "Oso pozik, harrituta, baina eskertuta" dagoela adierazi du idazleak "jasotzea espero ez nuen sariagatik".

Kirmen Uribe (Ondarroa, Bizkaia; 1970) idazleari eman diote Espainiako Narratiba Saria Bilbao-New York-Bilbao liburuagatik. 20.000 euroko saria jasoko du Uribek. Sariaren xedea Espainiako Estatuan 2009an argitaratu den eleberririk onena saritzea da.

Saritua izan dela jakin bezala idazleak adierazi du "oso pozik, harrituta, baina eskertuta" dagoela "jasotzea espero ez nuen sariagatik". "Ez nekien gezurretan ari ziren edo ametsetan nengoen".

Lan sarituaren aurkeztu zuenean, berriz, Uribek hau zihoen: "liburuan ironia handia dago, umorea ere bai, baina batik bat ironia dago, autoironia. Gauzak kontatzeko modua oso ironikoa da, beti egia zer den zalantzan jartzen da, oroimena zalantzan jartzen da... Irakurleak sentsazio hori du". Hala ere, "inportantena liburuan kontatzea bera da, kontaera. Eta badago kritika bat egiarena berarena, gauzak egia balira bezala kontatzearena", gaineratu zuen idazleak.

Bilbao-New York-Bilbao lanarekin aspaldi izan zuen gogoeta bat paperera eraman nahi izan zuela nabarmendu zuen Uribek. "Neure buruari galdera bat egiten nion: "Nola idatzi behar da gaur egun, eta zertaz idatzi behar da gaur egun?". Edo, "nik nola eta zertaz idatzi nahi dut?". Zertaz idatzi nahi nuen banekien, mundu bati buruz idatzi nahi nuen, mundu oso konkretu bati buruz. Eta nola? Gaur egungo gizartearen ezaugarriak eta idazteko moduak azalduz".

Horregatik, idazketa blog bat izango balitz bezala dago egina. "Blog izaera hori azaldu nahi nuen, eta horregatik dator lehen pertsonan idaztea: sinesgarritasunagatik."

Espainiako Narratiba saria jaso duten gainerako euskal herritarrak

Bernardo Atxaga (Asteasu, Gipuzkoa; 1951) izan zen Espainiako Narratiba saria jaso zuen Euskal Herriko lehen idazlea. 1989an saritu zuten Obabakoak eleberriagatik. 2002an, berriz, Unai Elorriaga (Algorta, Bizkaia, 1973) saritu zuten SPrako tranbia liburuagatik eta 2006an Ramiro Pinilla (Getxo, Bizkaia; 1923) Las cenizas del hierro-gatik.


Zapatu goizean itxita egongo da igerilekua, eskola kirola dagoelako

Herriko igerilekua itxita egongo da zapatu goizean, eskola kirola dela-eta. Guztira, Lehen Hezkuntzako 80 haur inguru ibiliko dira jolasean igerilekuan, 10:30etik 12:30era. Kiroldegitik jakinarazi dute zapatu arratsaldean ohiko ordutegian egongo dela zabalik, 14:30etik 20:30era bitartean.

Bestalde, iragarri dute kanpoko igerilekua ekainaren 13an irekiko dela. Orduan, udako ordutegia izango dute barruko igerilekuan.

Hori iristen den bitartean, baina, hona hemen gaur egungo ordutegiak: astelehenetik barikura, 08:00etatik 21:00etara; zapatuetan, 09:30etik 12:30era eta 14:30etik 20:30era; eta domeka eta jaiegunetan, 09:30etik 13:00etara.


Palestina estatu gisa aitortzeko ekimena irailaren 20an aurkeztuko dute

Mahmud Abbas PAN Palestinako Aginte Nazionaleko presidenteak heldu den irailaren 20an aurkeztuko du estatu palestinarra aitortzeko ekimena; Ban Ki-moon NBE Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiari eskura emango dio dokumentua —Batzar Orokorraren ikasturteko hasiera ekitaldia egingo da egun horretan—. Rijad al Malki PANeko Atzerri ministroak eman du egunaren berri. Segurtasun Kontseiluko bost kide iraunkorretako batek beto eskubidea baliatuko duen ikusteko dago orain; Washingtonek horixe egingo duen kezka dute palestinarrek.

Gazarako laguntza, etenda

Hamasek, bien bitartean, atzera egin eta nazioarteko giza laguntzari ezarritako baldintzari uko egin dio. AEBek Gazara bideratzen duten giza laguntza eten eta biharamunean hartu du erabakia; gobernuz kanpoko erakundeen isilpeko informazioa eskatzen ari zirela eten zuten laguntza. AEBek urtero 69 milioi euro bideratzen dituzte Gazara; palestinarren heren batek jasotzen du laguntza —600.000 lagunek—.


EAJ-PNV: “Atez atekoa laster Zumaian?”

Hondakin Mahaia herrian hondakinak biltzeko modu desberdinak aztertu eta herritarren iritziak jasota, irtenbideak aurkitzeko mahaia zelakoan egon gara orain arte. Gure alderdia behintzat asmo horrekin joan da egin diren hiru bileretara. Azkeneko bilera otsailaren 6an egin genuen. Bilera bukaeran alkateak hauxe zion: “Mahai honetara ekarri aurretik ez da ezer egingo”.Mahai hori alderdi politikoek + Plataforma (Birziklapena bai, Atez ate ez)+ Zero Zabor + Natur Taldeak osatzen dute.

Azken egunotan gure herrian Atez Ate sistema ezartzeko tankera duten aurre-lan batzuk egiten ari direla ikusten ari gara:

– Udal langileek “txintxilikario” moduko poste bat dabilkie kaleetan eta etxe atarietan neurketa lanak egiten. Badirudi planoekin poste horien kokapenak zein izan daitezkeen aztertzen ari direla… Aldi berean, agian kasualitatez, herria pankartaz gainezka agertzen hasi zaigu (Zero Zabor, Atez atekoa defendatzen duen plataforma).

Hau horrela izanik otsailaren 28an izandako plenoan lan hauen inguruko informazioa beste zinegotzioi zergatik ezkutatu zaigun galdetu diogu alkateari. Zergatik batzorde informatiboetan ez zaigun honen berri eman.

Ba omen dakigu udal gobernuak zer nahi duen erantzun digu; lan horiek, (frogak egitea, neurketak, …) sistema horrek izango dituen gastuak aurreikusteko egiten ari direla, gero erabakia hartzeko.

Gure ustez Udal gobernuak erabakia hartua dauka eta orain aztertzen ari dira udaleko langileekin, Mankomunitatekoekin, zer suposatzen duen inposatu nahi diguten sistema ezartzeak. Alkateak gaineratu du ez dutela ezer ezkutatzeko. Orduan zergatik ez dute informazioa ematen?

Non gelditu dira?, herritarrekin gobernatzea, Udaleko ateak ireki ditugu, partaidetza bultzatuko dugu…ITXURA HUTSEAN gure ustez.

Esan dezatela argi eta garbi Hondakinen Mahaia osatzea itxurakeri hutsa izan dela eta zaborrak biltzeko zein sistema izango dugun dagoeneko erabakita dagoela. Beraz ikusten dugunagatik, sumatzen dugu, aurki zer datorren: “txintxilikarioak” gure atari aurrean.

eaj-pnv udal taldea


Tourrari begietara begira

Italiako Giroa bihar hasiko da, Bolognan, eta, Chris Froome iazko irabazleak parte hartuko ez duen arren, faborito zerrenda oso luzea da. Mendate gogor gehienak azken astean pilatu dituzte.


Euskara erabiltzeagatik isuna jarri izana ukatu du Guardia Zibilak

Eusko Jaurlaritzari kexa bat helaraziko diola iragarri du Guardia Zibilen Elkarte Bateratuak (AUGC), "Hiu sindikatuak guardia zibilen aurka zuzendutako manipulazioagatik".

Eusko Jaurlaritzaren aurrean kexatu egingo da Guardia Zibilen Elkarte Bateratua (AUGC) eta Hiru sindikatuaren adierazpen "faltsuak" juridikoki aztertuko ditu. Kamioilari arabar bati isuna jarri zioten Jaenen, takografoan datak euskaraz idazteagatik, sindikatuak salatu zuenez.

Komunikatu batean, Hiru garraio sindikatuaren oharrak eta adierazpenak zerbitzu juridikoen eskuetan jarriko dituela adierazi du AUGCk, faltsuak direlakoan. Era berean, kexa aurkeztuko du Eusko Jaurlaritzaren aurrean, "langileen, zerbitzari publikoen, guardia zibilen aurka zuzendutako manipulazioagatik".

Irailean Guardia Zibilak 4.601 euroko isuna jarri zion euskal kamioilari bati, takografoan (gidatzeko eta atseden hartzeko epeen kontrolerako tresna) datak euskaraz idazteagatik, Hiruk salatu zuenez.

"Onartezina"

Sindikatu batek "komunikabideen bidez gertatutakoa desitxuratzea onartezina" dela uste du Guardia Zibilen Elkarteak, "Guardia Zibilaren kontrol lana xenofobo eta ezjakin gisa aurkezten duelako".

Gizartean alarma sortzeko saiakera bat baino ez da izan, komunikatuaren arabera, arau-haustea ezkutatzeko. "Euskara jakin, hitz egin eta idazteagatik isuna jarri ziotela irudikatu nahi dute, nahiz eta horrekin giza adimena gutxietsi", AUGCen ahotan.


Etorkizunera begira "negozio berri errentagarriak eta iraunkorrak garatzea" ezinbestekoa izango dela dio Mondragon Korporazioak

Mondragon Korporazioaren 2015eko Kongresua egin zuten Donostian atzo. Hitzordura, guztira, 650 konpromisario zeuden deituta, talde kooperatiboan integratuta dauden kooperatiba guztiak ordezkatzeko. Javier Sotil Mondragon Korporazioko buruak Mondragonen bilakaeraz hitz egin zuen, eta, adierazi zuenez, "2015ean aurreko urteko salmentak gaindituko dira eta 1.300 enplegu industrial sortuko dira".

Bestetik, 2016ari dagokionez, zera adierazi zuen Sotilek: "Krisi batetik gatoz eta etorkizun iragarri ezina dugu aurrean, eta beharrezkoak izango dira konfiantza eta ilusioa, lankidetza, gure heterogeneotasunetik abiatuta, eta negozio berri errentagarriak eta iraunkorrak garatzea, gure gizartea eraldatzen laguntzeko. Eta elkarrekin egin behar dugu, gehiago eta hobeak garelako, gazteei ilusioa sentitu araziz, aldaketa sortuz eta handira jokatuz".

Ohikoa izaten denez, Kongresuak bi zati bereiz izan ditu: batean gai arruntak landu dira eta bestean Etorkizuneko Mondragon izeneko proiektuaren egungo egoera azaldu da. Lehen zatiari dagokionez, hainbat alderdi aipa daitezke, horien artean kooperatiba berrien onarpena, oraingoan, GSR, zeinak egoitzetako zerbitzuen kudeaketan diharduen (eta filiala izatetik Kongresuari atxikitako kooperatiba izatera igaro da).

Halaber, Zentro Korporatiboaren aurrekontua berretsi da, baita ere Kongresuko Batzorde Iraunkorraren zein Mondragoneko Kontseilu Orokorraren gestio txostenak, Javier Goienetxea eta Javier Sotil lehendakariek eginak, hurrenez hurren.

Etorkizuneko Mondragon

Bigarren zatiari dagokionez, Javier Sotil bera arduratu zen Etorkizuneko Mondragon proiektuaren bigarren fasea aurkezteaz. Proiektua organo kooperatiboek definitu duten marko bat da, eta kooperatibei helarazi zaie definizioan parte hartu dezaten.

Etorkizuneko Mondragon egitasmoaren lehen fasea aurreko urtean egindako Kongresuan aurkeztu zen. Laburbilduta, dokumentuak eredu kooperatiboaren eta bere oinarrian dauden printzipioak eta balioak sendoak direlako eta indarrean daudelako konbentzimendua berresten du. Halaber, kooperatibetatik eraikitzen dela baieztatzen du, haiek izanik beren erabakien erantzule eta etorkizunaren jabe, eredu bat partekatuta, eta elkarren arteko lankidetzan eta elkartasun tresnetan bermatuta.

Bere hitzaldian, Javier Sotilek esan zuen une hauetan dagoeneko kooperatibei helarazi zaizkiela Batzorde Iraunkorreko eta Kontseilu Orokorreko kideek hainbat lantaldetan osatutako dokumentuak, etorkizuneko Mondragonerantz aurrera egiteko. Dokumentuek lotura dute "balio kooperatiboen bizipenarekin, antolamendu ereduarekin, eta elkarren arteko lankidetzarako tresna finantzarioekin erronka berriei aurre egiteko".

Lehenengoari dagokionez, Mondragonen balio kooperatiboen bizipena indartu nahi du, etapa berrian sendotu beharreko balioak eta praktikak azpimarratuz. Hainbat kontzeptu aipatzen dira. Hala nola "autoexijentziaren eta koerantzukizunaren kultura, elkartasun zorrotza, eraldaketa soziala eta elkarrekiko lankidetza".

Antolamenduaren ikuspegiak kooperatiben kokapen lehiakorra indartu eta bere proiektu sozioenpresarialak sustatu nahi ditu, merkatu globalean arrakastaz lehiatzeko ahalmenak garatu eta oinarri sendoa ezarri bere gainean etorkizuneko Mondragon garatzeko. Eta elkarren arteko lankidetzarako tresna finantzarioei dagokienez, helburua da kooperatibei beharreko egitura eta euskarri finantzarioak ematea beren negozioak modu iraunkorrean garatu eta hedatuko direla bermatzeko.

Une hauetan, Javier Sotilek esan duenez, "kooperatibek parte hartzeko prozesuan gabiltza buru-belarri. Ondoren, horiengandik jasotzen dugun feedback-arekin, seguruenik datorren urtearen erdialdean egingo dugun 2016ko Kongresuan aurkeztu, eztabaidatu eta onartuko ditugun behin betiko ponentziak landuko ditugu".

Mondragonen Kongresua zer da?

Kongresua Mondragon gidatzeko jarraibide edo irizpide nagusiak ezartzen dituen organoa da. Hau da, interes komuneko funtsezko gaiei buruzko oinarrizko politikak definitzen dituena. Urteroko hitzordu korporatibora guztira 650 konpromisario daude deituta, taldean integratuta dauden kooperatiba guztiak ordezkatzeko. Organoan, halaber, kooperatiba berrien sarrera onartzen da, eta Batzorde Iraunkorraren -Kongresu batetik bestera diharduen ordezkaritza instituzionaleko organoa- eta Kontseilu Orokorraren -Korporazioaren zuzendaritza organoa- gestioaren deskargua egiten da.


Apirilean zabalik gura dabe Goiuria kulturgunea

Udal arduradunen aurrikuspenak betez gero, apirila amaitu orduko erabiltzeko gertu izango dute herriko kultur, kirol zein elkarte sozialek Goiuria kulturgunea. Zabaldu aurretik, baina, erabilera eta ordutegiak lotzeko araudia onartu beharko dute Kultura Batzordean. Horretan hasita daude, Iñaki Totorikaguena alkateak esan duenez.

Denera, 230 metro koadro inguru batzen dituen azpiegitura berria Ibarretxe kultur etxearen “osagarri” izan dadin gura du Udalak, alkatearen berbetan. Ia 300.000 euro erabili ditue Goiuria ikastola zena zaharbarritu eta altzariz janzteko.

Lanerako eta batzeko lekua

Elkarteentzako lanerako eta elkartzeko lekua izango da Udala ere erabiltzaile izango duen azpiegitura berria: “Ibarretxek baino malgutasun handiagoa izango du ordutegiariari dagokionez. Zelanbait, erabiltzaileek beraiek kudeatutako espazioa izango da. Beraz, orain kultur etxean egiten diren batzar edo tailer batzuk Goiuriara eramatea izango dugu”, argitu du Totorikaguenak. Elkarte bakoitzarekin lotutako txartel-elektronikoekin bideratuko dira sartu-irtenak.

Batzartzeko gela bi, elkarteen erabilerarako sei biltegi txiki, komun bi eta dutxak, eta, 90 metro koadro inguruko erabilera anitzetarako gune zabala —bitan zatitzeko aukera izango duena— egokituko dituzte. Eraikinaren sarrera biak mantenduko ditu isolatu eta intsonorizatutako guneak. Erregistratutako hamar bat elkartek erabiltzea aurreikusi dute.

Elkarteak sakabanatuta

Totorikaguenak gogoratu du herriko elkarteekin batzar bi egin dituztela, eta horren ekarpenak jasoz egitasmoa aurkeztu dietela: “Azpiegitura albait arinen gura dugu zabaldu. Izan ere, hainbat elkarte Udaleko hainbat lokaletan sakabanatuta dago, eta behin-behinekotasun egoera horrekin amaitu gura dugu”. Joan zen abenduan hasi ziren eraikinaren zaharbarritze lanak, eta Udalak enpresa arduradunak eskatutako hilabete eta erdiko luzapena onartu ondoren, datorren hilerako izango ei dira obrak amaituta.


Sabelera itzuli

Arnasa hartu eta ur azpian 120 metrora murgildu edota arnasari 11 minutuz eusteko gai diren pertsonak daude. Apneistak dira, eta gehiago mintzo dira lasaitasun eta gozamenaz, arrisku edo beldurrez baino.

Bete urez sukaldeko harraska. Sartu burua eta arnasari eutsi. Berehala bihotz taupadak %25 jaitsiko zaizkizula sumatuko duzu. Lasai, ugaztunen erreflexua da, gorputzaren mekanismo bat da, eta masailek uraren kontaktua nabaritzean aktibatzen da. Ikertuta dago, ez da ezer pasatzen. Neurtu zenbat denbora irauten duzun burua atera arte. Ez tematu gehiegi, ez du merezi arriskatzea, ez baituzu munduko marka hobetuko. Zein da marka bada? 11 minutu eta 35 segundo gizonezkoetan eta 9 minutu eta bi segundo emakumezkoetan. Nola da posible? «Teknikak daude ikasteko. Guk ikastaroak ematen ditugu, eta lehen egunean ikasleek asko egiten dute aurrera. Niretzat lehen lau minutuak plazera dira, baina hurrengoetan asko sufritzen dut diafragmaren kolpeekin», Miguel Lozanoren (Montgat, Herrialde Katalanak, 1979) hitzak dira. Munduko apneista onenetarikoa da, arnasaldi bakarreko urpekaria, eta, egun, munduko txapeldunorde da sakonerako bi modalitatetan. Sukaldeko proba egingo balu, berak zortzi minutuz eutsiko lioke.

Urpekaritza gizakiaren jakin-mina bezain zaharra den arren, apnea kirol gaztea da. 1950ean hasi zen garatzen, baina pauso handienak azken hogei urteetan eman ditu. Itsasoko modalitateak dira ezagunenak, baina igerilekukoak ere badaude. Euskal apneista bakarretako bat da Erea Lopez (Ordizia, Gipuzkoa, 1988). Bere garaian lehiatu zen, baina utzia du, eta orain apnea ikastaroak ematen ditu. Plazerez murgiltzen da; horixe da hitz zehatza. «Arnasari eutsi, eta hasierako bi minutuen larritasunaren muga pasatuz gero, gozamena da. Hurrengo hiru minutuak plazera dira. Apnea estatikoa —igerilekukoa— meditazio moduko bat da, barne bidaia bat, eta jendea urruntze maila handietara iristen da. Arriskua gehiegizko plazerean datza». Lopez 5.45 iraunikoa da ur azpian. Igerileku markek, baina, ez dute sakonerakoen sonik, entrenamenduaren zati dira. Apnea, bereziki, itsas kirola edo lakuko kirola baita, eta erronka, sakonera.

Lozano 117 metroraino jaitsitakoa da arnasaldi bakarrean. Gorputza mugara eramaten du, han behean presioa ur azalean baino hamahiru aldiz handiagoa baita eta gorputza zanpatzen du. «Ez dut minik nabaritzen. 100 metroetatik behera, beso eta hanketako zainak estutzen direla nabaritzen dut, odola biriketara doalako. Bihotza astiroago doa, eta birikak txikitu egiten dira». Sekretua presioaren aurka ez borrokatzea da. «Ura izan behar duzu. Lasai bazaude gorputza konprimituko da, eta presioa indartsuagoa dela onartu behar duzu». Lopezen sakonera marka 40 metrokoa da, 50 hegalekin. Beste ikuskera bat da, eta beste gako bat nabarmendu du. «Fisikoki ondo egon behar duzu, noski, eta entrenatu, baina, nire ustez, kirol honetan, errendimenduaren %80 psikologia da».

Kristala hautsi, plastikoa ez

Psikologoa nola? Beldurrari eusten, besteak beste. «Larritasunaren muga pasatu eta konfiantza hartzea garrantzitsua da. Minutu bat ur azpian egonda, arnasa hartzeko gogoa duzu, baina ez duzu kontrakziorik diafragman. Ez da oxigeno premia, gorputzak karbono dioxidoa botatzeko duen gogoa baizik. Baina muga hori pasatuz gero, ikusten duzu: «ondo nago». Lasaitu egiten zara; alarma jaitsi da», azaldu du Lopezek.

Ikastaroetan ikasleek hori sinets dezatela da lehen pausoa, azalpen onekin, eta gero euren azalean suma dezatela. Lozano grafikoa da: «Burua moztu eta 120 metrotan sartzen bazaituzte gorputza egokituko da. Baina burua jartzen badizute, larri sentituko zara, eta horrek gogortuko zaitu. Lasai bazaude, plastikozko botila huts bat zara, eta asko estutu arren, ez zara hautsiko. Gogortuta, aldiz, kristalezkoa, eta hautsi egingo zara».

Amateur eta errekor bila dabiltzanen jarduna ezberdina da. Lopezentzat plazer iturri da. «Gorputz eta buruan lasaitasun handia lortzen dut. Behean dena doa ondo. Uretan baino gehiago, zure barnean murgiltzen zara. Itsasoa gainera ez da isil-isila. Sufrimendua mugetan dago, eta jendeak badaki non dituen». Lozano, aldiz, eremu horretan dago. «Ni beherantz noanean ezin dut dena erabat ahaztu. Nire jardunean kontzentratzen naiz: zer egiten ari naiz, nola...». Izan ere, apnean borroka bat dago: arnasa hartzeko beharra ez hartzearen borondatearen aurka. «Ikasketa prozesu bat da. Nik zerbait ikasi eta 200 aldiz egiten badut, alarma egoera jaitsi egiten da, kontua beldurrak arrazionalizatzea da. Beldurrez ezin zara jaitsi, gorputza estu dago eta oxigeno gehiago kontsumitzen duelako».

Lozano 2006an hasi zen apnearekin, eta egungo markak egokitze psikologiko eta fisiko baten prozesu luze baten ondorio dira. Teknika ere beharrezkoa da, beso eta kolpe bakoitzarekin ahalik eta oxigeno gutxien kontsumitzeko. Gako handietako bat, dena den, konpentsatzen jakitea da. Zer da hori? Lopezek ondo azaldu du: «Behera egin hala, eta presioaren eraginez, tinpanoa barrurantz sartzen da, eta hautsi egin daiteke. Horretarako airea bidali behar duzu belarri zuloetara. Ikasi egiten da. Mihiarekin bidaltzen da, aurpegiko aire zuloetatik, diafragmatik...». Lozanok dioenez, arreta konpentsazio tekniketan jartzea lagungarria zaio murgiltzen denean kontzentratzeko.

Beldurrarekin ezin da apnea egin, gorputza erabat tenkatzen duelako. Beraz, zuhurtziak ordezkatzen du. «Arriskua badago, baina jakitun gara. Sustoak mugak bilatzean iristen dira. Zure mugak non dauden baldin badakizu, zaila da sustoak edukitzea. Neurri zorrotzak hartu behar dira: besteak beste, inoiz ez bakarrik joatea. Begira, urpekaritza, aire bonbonarekin, arriskutsuagoa da». Lozanok bat egiten du: «Urpekari askoz gehiago hiltzen dira apneistak baino. Baita estatistikoki ere. Deskonpresioa, materiala... Arrisku handiagoa da. Segurtasun neurriak errespetatuz gero, zaila da zerbait pasatzea». Txapelketetan Lozano bakarrik jaitsi eta igotzen da. Segurtasun buzoak 40 metroko sakoneran izaten ditu zain.

'Sanba', sinkopea...

Apneisten arrisku nagusiak bi dira: sanba eta Black Out, edo sinkopea. Biak ur azalera iristean pasatzen dira, presioa gutxitu eta birikak zabaltzen direnean. Biak, gainera, gorputzaren defentsa mekanismoak dira, oxigenoa birbideratzen duelako. Sanba beso eta hanken kontrola galtzea da, oxigenoa biriketan zentratu eta garunera ez delako iristen. Jasan dutenek ez dute zerbait traumatiko gisa gogoratzen. Sinkopea antzeko prozesua da, baina, larriagoa, konortea galtzen delako. Karbono dioxidoaren pilaketaz garuna deskonektatu egiten da oxigenoa bizirik irauteko beharrezkoak diren organoetan zentratzen delako. Ohikoak dira txapelketetan, eta kaltetuak, normalean, goiz suspertzen dira. Burmuin kalte larria 3-4 minutu pasatutakoan hasten da. Bi kasuetan arrisku handiena itotzea da; horregatik dago debekatuta bakarrik murgiltzea.

Apnea kirol berria da, eta ez da erraza esaten non dauden mugak, baina Lopezen ustez, gertu daude. «Duela 50 urte medikuek zioten ezin ginela 40 metrotik behera jaitsi, eta begira... Eboluzio bat egongo da, baina, hein handi batean, teknologikoa izango da. Tranpatxoekin eta, adibidez botila batekin jaitsi airea gorde eta handik xurgatuz. Nik uste dut mugak gertu daudela. Dena den, niri ez zait eredu lehiakor hori gustatzen; nik aisialdiko apnea aldarrikatzen dut, jaitsi eta urarekin gozatzea».

Lozano, aldiz, lehia horretan murgilduta dago. «Jendea jaitsi izan da 250 metrora zamarekin, eta gorputza egokitu egiten da. Gakoa oxigeno kontsumoa da, behera eta gora egiteko behar dena, eta egokitzea». Munduko txapeldunordeak hausnarketa polit batekin borobildu du azalpena: «Mugak ezartzea zaila da, apnea uste dugun baino naturalagoa delako. Gu ia guztiz gara ur —gorputzaren %75 jaioberritan eta %65 helduetan—, eta jaio aurretik bederatzi hilabete egiten ditugu likido amniotikotan murgilduta. Urarekin bat egin behar dugu: amaren sabelera itzuli».


Azkura

Larru fineko ama gazteak egunak zeramatzan hazka eta hazka. Kosmetikako produktuek sor dezaketen erresumina ezagutuagatik ere, arraskatzeko premia gorri horrek ez zuen artean sekula mendean hartu, eta txundituta erreparatzen zion, buruko kalparpe minberatuari ispiluan, eta ezker besoko azalari eguzkitan, ahuspez lotan buruaren azpian jarri ohi zuela konturatuta. Xanpu berriari egotzi zion errua, beste magia mota askoren artean ilea sendotzea agintzen duten horietarikoa izanik, kimikoegia izan zitekeelakoan, eta ondorioz, alergiaren eragile. Inozoa.

Ebidentziarik argienak erakutsi zion azkenean, bere ezinegonaren sorburua zein zen; haizeak ekarritako zikinkeriaren bat ateratzen ari zelakoan, belarri atzetik zorri arre tripaundi bat harrapatzeak, hain zuzen. Nazkak asaldatuta, kikilduta, espantuka, farmaziara jo zuen, semeari, plaga eskolatik ekarri izana leporatuta, epelak esan eta gero. Dirutza utzi zuen han, orraze estu, lozio, fumigatzeko esprai eta gainerako armen jabe eginik, suntsiketa bat-batekoa izan zedin.

Borrokak luze jo zion, ordea. Zorriaren erresistentzia miragarria gogoan, gizakiaren eboluzioaren inkognitetako bat argitu uste izan zuen: gorputzeko ilea galdu izanaren zergatia. Eta bide batez, burusoilak ederresteko aitzakia.


Eskoriatzan izango den bertsolari txapelketaren final laurdenerako sarrerak ditugu!

Gipuzkoako Bertsozale Elkarteari esker, Goiena Klubeko bazkide bazara, aukera duzu azaroaren 8an, Eskoriatzako kiroldegian, bertsolari txapelketaren final laurdena ikusteko, 17.30ean.

ZOZKETAN PARTE HARTZEKO:

E-postaz: kluba@goiena.eus. SMS: KLUBA Bertsoak [bazkidearen zenbakia] 688 69 00 07 zenbakira. WhatsApp: KLUBA Bertsoak [bazkidearen zenbakia] 688 69 00 07 zenbakira.

Animatu eta parte hartu!


Gutxiengo zerbitzua izango duten Bizkaiko gasolindegiak

Gutxieneko zerbitzuan dauden 12 gasolindegietatik aparte, beste 11 ere zabalik izango dira lan-hitzarmen ezberdinak dituztelako. Greba deitu dutenen arabera, erregaien horniketa bermatuta dago.

Goizaldeko 05:30ean hasi dute greba Bizkaiko gasolindegiek. ELA, LAB, CCOO, UGT eta USO sindikatuek deituta, mugagabeko greba abiatu dute, eta, horren aurrean, % 20ko gutxieneko zerbitzuak ezarri ditu Eusko Jaurlaritzak. Horien arabera, Bizkaiko 12 gasolindegitan eskainiko dituzte zerbitzu minimo horiek.

Hauek dira gutxieneko zerbitzu lanetan arituko diren 12 gasolindegiak:

A-8 autobidean: 2 gasolindegi, Zornotza parean.

Bilbo: 2 gasolindegi: Santo Domingon eta Miraflores-Larreaga biaduktoan.

Erandio: Enekurin

Arrigorriaga: AP-68 errepidean, Arrigorriaga parean.

Basauri: Ibarreña auzoan.

Bermeo: BI-631 errepidean.

Elorrio: BI-632 errepidean.

Gernika: Txaporta industria-gunean.

Sestao: Barakaldo eta Trapaga arteko errepidean.

Zamudio: BI-737 errepidean.

Erregaia, bermatuta

Gasolindegi horiez gain, beste 11 ere zabalik daude, gehienak merkataritza-zentroetan. Horiek ez dute grebarik egingo euren baldintzak beste lan-hitzarmen batek araututa daudelako.

Hala, Jaurlaritzak ezarritako % 20ko gutxieneko zerbitzuen aurrean (12 gasolindegi) helegitea jartzea erabaki dute.

Aevecar Erregaien Txikizkako Saltzaileen Espainiako Elkarteak grebaren ondorioak deitoratu ditu, greba "beharrezkoa ez delako", sektorearen egoera ikusita.

"Gasolindegientzat eta langileentzat kaltegarria da", esan du elkarteak komunikatu batean.

Sindikatuek, bestalde, greba lan-hitzarmenaren negoziazioan izaten ari diren arazoen ondorioa dela azpimarratu dute. Hitzarme duela bi urte bukatu zen, eta ordtik ona ez da hitzarmena berritzeko eta langileen baldintzak babesteko inolako aurrera pausorik eman.


Toki izenak pasieran ezagutzen

Etxarri Aranazko Udalak antolatuta, aurreko udaberrietan bezala, herriko toki izenak ezagutzeko aukera izan da. Jose Luis Erdoziak gidatuta egin zen toponimia ibilaldia larunbat goizean. Hartan zortzi emakumek parte hartu zuten. Telleria zenetik Ustiyerako bidea hartu eta handik Soroberrietako bidetik Utzubar industrialdera atera eta bideberri zaharretik, Eragara eta eskolako bidetik herrira bueltatu ziren. Bi orduko ibilbidean Sooberta, Sooberta txiki, Batalla, Batallako bixkerra, Insuspe, Elordiko txulue, Utzubar txiki, Eragako bixkerra edo Arrosasoroeta moduko toki izenak ezagutzeko aukera izan zuten ibiltariek.


'Malbe'-ri buruzkoak, zazpigarren zikloa ixteko

Bedoñako artzainari buruz Maixol Iparragirrek eta Joseba Garitaonaindiak egindako hitzaldiarekin amaitu da AZEkoen 'Iragana Astintzen' zikloa. Malbe-k "ur eta larre libreak" exijitu zituen, nekaezin, eta XIX. mendeko artxiboek frogatzen dute haren eskaria legezkoa izan zela.

Alejandro Iturbe Arana, Malbe ezinenez ezaguna zena, 1888an jaio zen, Bedoñan. Txiki-txikitatik –7 urterekin– lanera joan zen Bedoñako Magalbe baserrira, morroi, eta bertatik zetorkion Malbe ezizena. Honelaxe deskribatu zuen gertutik ezagutu zuen Modesta Arangurenek: "Altua, guapoa, indartsua eta burugogorra". Azken adjektibo hori ondo merezita zuen, batez ere, lur-jabeekin izan zituen istilu eta eztabaida amaigabeengatik.

Artzain izateko hautua

XIX. mende bukaeran jaio zen, eta, orduan, Arrasate industrializazio prozesuan zegoen. Edozelan ere, argi izan zuen abeltzaintza izango zela bere bizimodua. Garai hartan, zelaiak lantegiekin aldatu zituzten baserritar askok, eta, epe laburrerako errentagarritasuna lortzeko, gaur egun gainbeheran dauden pinudiak nonahi ugaritu ziren.

Testuinguru hura ez zen aproposena artzain jarduteko, baina bazeuden zailtasun handiagoak. Frantsesteek eta Karlistaldiek eragindako gastuak estaltzeko, hainbat herri lur pribatizatu zituzten. Horren eraginez, zelai libreak burdin-hariz eta hesiz bete ziren, eta transhumantzian aritzen ziren artzainentzako oztopo itzela zen.

Malbe-k horren aurka borrokan pasa zuen bizi osoa, azken arnasara arte. Nonbait entzuna zuen herri lurrak saltzerakoan, baldintza moduan ezarri zela bertako urek eta belarrek herriarentzat izaten jarraitu behar zutela, eta horregatik aldarrikatu zituen, nekaezin, "lur eta larre libreak". Aldarrikatzen zuen araua bera jaio baino 50 urte lehenagokoa zen, eta, Joseba Garitaonaindia hizlariak esandakoaren arabera, "jauntxo askok ahaleginak egin zituzten arau hura ahaztu zedin". "Ikerketa prozesuan jakin genuen Oñatiko jauntxo aberats batzuk prest zeudela dirutza ordaintzeko arau hori jasotzen zuten agiriak erretzeko".

Irudia: Joseba Garitaonaindia, martitzeneko saioan; Kulturate goraino bete zen.

Joseba Garitaonaindiak eta Maixol Iparragirrek ikerketa lan sakona egin zuten, Malbe-ren aldarrikapena legezkoa zela frogatzeko. Hala, Aretxabaletako eta Eskoriatzako artxiboan egindako ikerketan, urek eta larreek libreak izan behar zutela zioten dokumentuak aurkitu zituzten, 1839koak eta 1853koak. Parisen preso dagoen Iparragirreren hitzekin hasi zen martitzeneko hitzaldia, eta Garitaonaindiak esker hitzak izan zituen Malbe-ri buruzko testigantzak batzeko etxeko sukaldea parez-parez ireki zieten guztientzako, baita AZEko kideentzako ere


Iturritxo jatetxean askotariko menuak

Aste honetan, Iturritxo jatetxeari esker, aukera duzu bi lagunendako otordua irabazteko!

Zozketan parte hartzeko (irailaren 11ra arte):

Posta elektronikoz: kluba@goiena.eus

Whatsapp: KLUBA Jatetxea [bazkidearen zenbakia] 688 69 00 07 zenbakira.

Parte-hartzaileen artean egingo da zozketa.

Zorte on!


Txuri Urdinera irteera egingo dute Legazpiko 48 haurrek

EUSKARA // Larunbatean Donostiako Txuri Urdin izotz jauregira irteera egingo dute Legazpiko 48 haurrek. Sorgintxulo taldeko monitoreekin joango dira. 15:00etan aterako dira, eta 20:00ak inguruan itzuliko dira. Udalak martxan duen haur eta gaztetxoen artean euskara sustatzeko programaren barruan dago irteera. Aste Santuan beste irteera bat egingo dute.


Mikel Korkostegi: "Bigarren inplantera ere ondo ari naiz moldatzen"

Donostiako ospitalean belarrian inplante bat jarri zioten EAEko lehendabiziko herritarra izan zen Korkostegi duela 25 urte. Urtarrilean beste belarrian egin zioten inplantea.

Medikuek egin zioten eskaintza bigarren belarrian ere inplantea jartzeko. Asko pentsatu ondoren eman zien baiezkoa, duela 25 urteko ebakuntza ahaztu barik.

Nola moldatzen zara? Ohitu zara bigarren aparatura ere?

Horretan ari naiz, bai. Duela 25 urte jarri zidatena oraindik ondo dabil, martxan. Horri esker hitz egin dezaket telefonoz, adibidez. Bigarrenarekin askoz hobeto entzungo dut, baina entzuten ikasten ari naiz oraindik.

Logopedek laguntzen dizute prozesu horretan?

Bai. Eskumako alde hori lo egon da urte askotan eta orain esnatzen ari da poliki-poliki. Hasieratik ozen entzungo banu, zoratu egingo nintzateke, mina sortuko lidakete bolumen horrek. Eta ari naiz gutxitik askora entzuten. Orain arteko azterketetan ikusi dugu ondo doala dena eta pozik nago.

Nolakoa izan zen ebakuntza?

Lehenengoarengandik oso ezberdina. Duela 25 urtekoak bost ordu pasa iraun zuen eta hamar egun egon nintzen ospitalean. Oraingoak ordu eta erdi inguru iraun du eta hurrengo egunean etorri nintzen etxera. Ondorengo egunak ere askoz lasaiagoak izan dira. Ez dut minik izan. Asko aurreratu du kirurgiak eta teknologiak.

Ebakuntza oso mediatikoa izan zen lehendabizikoa. Kamerekin grabatu zuten.

Orduan, ni bezalako Euskal Herritarrak ez ezik, Kantabriakoak eta Errioxakoak ere, esaterako, Donostiako ospitalera joaten ziren. Ni izan nintzen inplantea jarri zioten lehendabizikoa, eta ikusmin handia sortu zuen, bai. Elkarrizketa asko egin zidaten. Gogoan dut ni operatu ninduen medikuarendako ere gisa horretako lehen ebakuntza zela, eta Alemaniako beste mediku bat etorri zen laguntzera.

Orduan ere logopeden laguntza izango zenuen, ezta?

Bai. Operatu eta hilabetera hasi ginen aparatua programatzen. Inplantearekin entzuten diren tonuak ez dira arazorik ez dutenek entzuten dituzten modukoak. Entzuten da belarri barruan ura izango bazenu bezala. Sei hilabetez egunero joan nintzen ospitaleko logopedarengana, sei orduz. Negar ere egin nuen batzuetan, ez nuelako nik gura nuen moduan ulertzen, baina ulertu gura nuen, eta jarraitzea erabaki nuen. Egia da ere nik badakidala zer den ondo entzutea, hau da, nik entzuten nuen txikitan, gero galdu nuen entzumena. Eta hori alde izan dut.

Noiztik izan duzu entzumen arazoa?

Txikitan, lauzpabost urte nituela, ia erabat galdu nuen entzumena gaixotasun baten ondorioz. Hamabi urte nituenerako hobeto entzuteko aparatu bat jarri zidaten belarrian. Gehiago ere izan ditut, baina heldu zen momentu bat ikusten nuena ez nuela hobeto entzungo. Horregatik erabaki nuen operatzea.

Bigarren ebakuntza egiteko asko pentsatu zenuen?

Etxekoek nire gain utzi zuten erabakia, neuk pentsatzeko. Ekainean jaso nuen medikuen proposamena eta irailean baietz esan nien. Egia esan inork ez genekien lehendabiziko aparatuak ze iraupen izango zuen. Oraindik funtzionatzen du, baina ez genuen uste horrenbeste iraungo zuenik eta zenbat denbora gelditzen zaion ere ez dakigu. Hala, urtarrilaren 12an operatu ninduten. Buruko-minak, nerbioak, zalantzak... izan ditut baina askoz handiagoa da ebakuntzek emandakoa.

Horrelako zenbat ebakuntza egiten dituzte urtean ospitale horretan?

370 operazio inguru egin dituzte duela 25 urtetan, 35 bat urtean.Ni operatu ninduten egunean Zumarragako mutil bat ere operatu zuten. Normalean umeak operatzen dituzte. Donostiako ospitalean belarri bietan inplanteak jarri dizkioten EAEko lehenengoa naiz.


Urrozko bestak irailaren 25etik 29ra


"Nafarroaren aniztasuna errespetatu eta integratuko duen gobernu batekin elkarlanean" aritzeko nahia


Azpeitiko Gabonetako Azoka Herritik-en egitaraua aurkeztu dute

Gabonetako Azoka Herritik ekimenaren aurkezpena. (Nerea Uranga)

Gabonetan Azoka Herritik Herria elkartasunetik lelo hartuta egingo da, abenduaren 17an hasi eta urtarrilaren 4ra bitarteko egitarau luzea aurkeztu dute gaur bertan parte hartuko duten eragileetako ordezkariek eta herritarrek.

EGITARAUA:

– Abenduak 17, asteartea:

17:30etik 19:30era, Jauzika Heziketa Taldearekin Iturritxiki eta Txiki Txoko ludotekatan azokarako murula margoketa eta ipuin kontaketa ludotekako erabiltzaileekin.

– Abenduak 18, asteazkena:

17:30etik 19:30era, Jauzika Heziketa Taldearekin Iturritxiki eta Txiki Txoko ludoteketan askaria, ludotekako erbailtzaileekin.

II. Erakusleiho lehiaketaren saridunak jakinaraziko dira. Lehiaketa Azpeitiko Udalak eta Bertan Merkatari Taldeak elkarlanean antolatu dute.

– Abenduak 19, osteguna:

17:00etan, Sanagustin kulturgunean, Baigera Jubilatuen Elkarteak antolatutako solasaldia. Gaia: Krisiaren eragina eta pobreen argazkia Azpeitian. Hizlariak: Jon Iribar Goenaga eta Mariarro Alberdi. Moderatzailea: Laxaro Azkune.

17:00etatik 20:00etara, udaletxeko arkupetan, artisauen azoka.

19:00etan, pintxo-potea bertako produktuekin, AZTE tabernetan.

– Abenduak 20, ostirala:

10:00-13:00 eta 16:00-20:00 Elkar-ekinek antolatuta Haurrentzako Elkartasun Azoka, Soreasun.

17:00-20:00: Baserritarren azoka, artisauen azoka eta Baserritik.com, plazako arkupetan.

22:00: Bertsolaritza: Txapelen omenezko bertso saioa. Soreasun.

– Abenduak 21, Santomas Eguna.

– Abenduak 22, igandea.

17:00- 20:00: Artisauen azoka, udaletxeko arkupetan.

18:00etan, Julian Barrenetxea Abesbatzaren gabon kantak, Sanagustin kulturgunean.

– Abenduak 23, astelehena:

11:00-13:00 eta 17:00-20:00: artisauen azoka, udaletxeko arkupetan.

19:00: Tuba Ensemble, Sanagustin kulturgunean.

– Abenduak 24, asteartea:

Baserritarren azoka, plazan.

10:30ean, Olentzero tailerrak, Sanagustin kulturgunean.

11-00-13:00 eta 17:00-20:00, artisauen azoka, udaletxeko arkupetan.

12:30, Mari Domingi, Olazko Andre Mariaren plazan.

18:00, Olentzero, plazan.

-Abenduak 25, asteazkena:

13:00etan, Azpeitiko Musika Bandaren kontzertua, Sanagustin kulturgunean.

– Abenduak 26-30era eta urtarrilaren 2tik 4ra

16:00-20:00, Gabonetako haur parkea, Izarraitz pilotalekuan. Sarrera 2 euro.

– Abenduak 27, ostirala.

10:00-13:00 eta 16:00-20:00: Azoka plazan. Elkar-ekinen Haurrentzako Elkartasun Azoka. Iraurgi Ikastetxearen bigarren eskuko jostailuen azoka. Artisauak, Baserritik.com, Khamar saharar herriaren aldeko elkartea…

17:00etan, baserritarren azoka, udaletxeko arkupetan.

– Abenduak 28, larunbata:

10:00-13:00 eta 16:00-20:00: Azoka plazan. Elkar-ekinen Haurrentzako Elkartasun Azoka. Iraurgi Ikastetxearen bigarren eskuko jostailuen azoka. Artisauak, Baserritik.com, Khamar saharar herriaren aldeko elkartea…

12:00etan, Maria Jesus Arregiren biografia liburuxkaren aurkezpena, Sanagustin kulturgunean.

12:30ean, Urteko Kirolaria sari banaketa, udaletxean.

23:00etan, Dark Code eta Su ta gar taldeen kontzertua, Sanagustin kulturgunean.

– Abenduak 29, igandea:

18:00etan, Kultur Mahaiko Ohorezko Bazkidea ekitaldia, Sanagustin kulturgunean.

– Urtarrilak 3, ostirala

17:00-20:00, Sanjuandegin. Elkar-ekin eta XJ Auzolaneanek antolatuta Haurrentzako Elkartasun Azoka.


Auzotarrak eta lagunak, festa agurtzeko

Akabo Lizeagako festak ere. Atzokoa izan zen azken eguna, baina giro ederrean pasa zuten hori ere. Goizean Sandiusterriko egoitzako adinekoei egin zieten omenaldia, eta gero, auzotarrak eta lagunak bilduta, sagardoa dastatu eta tokan edota musean aritu ziren.


Laugarrena da Triman Navarra

Ostiralean Caja Segovia talde indartsuaren kontra 4-2 irabazi eta gero, Ohorezko Mailako sailkapenean laugarrena da Triman Navarra Xota taldea, 14 punturekin. Lobelle Santiago da liderra (17 puntu). Errespetua irabazi du Trimanek, eta pozik daude taldekideak. Talde gazteada, 25urteko batezbestekoaduena, bainafineaniazkotaldebera. Mario, Robert eta Wilianen baja izan du Trimanek, baina Carlitos eta Isi heldu dira hutsune horiek betetzera. Talde gaztea baina progresiorako margena duena dauka Imanol Arregik bere aginduetara. Bestalde, Trimaneko zaleen babesak gora egin du, aurten batez beste 1.600 ikusle bildu baitira Pabilioi Unibertsitarioan. Benicarló zain Triman Navarrak Benicarló izango du arerio igandean, hilaren 7an, eguerdian. Partida Benicarlón jokatuko daetaMarcaTVtelebistakeskaiLarunbatean Uharteko haitzetan ibili ziren. utzitakoa niko du zuzenean.


Euskharan elkartea, 15 urte euskara auzoan indartzen

Euskharan elkarteak 15 urte bete ditu aurten. Amaia zentroan kokatuta, Aranbizkarra, Arana eta Aranbide auzoetan euskararen erabilera sustatzea du helburu. Elkartearen arduraduna den Zuriñe Gilekin hitz egin dugu.


2011eko udal-hauteskundeak: Abertzaleen hegemonia, Bildu garaile eta EAJ oso gertu

2011n ordura arteko joera historikoa aldatuko zuen indar berri bat agertu zen Aiaraldeko mapa politikoan; Sortu, EA, Aralar eta Alternatibak osatutako Bildu Koalizioa. EAJri demokrazia garai ia osoan izandako hegemonia politiko abertzalea kendu eta koalizioak 8815 boza eskuratu zituen, EAJk baino 605 boto gehiago. Koalizioak guztira 5 alkatetza eta 39 ordezkari eskuratu zituen, EAJk aldiz 3 alkatetza eta 37 ordezkari.

Historikoki EAJk izandako hainbat udalerrietan ezuste handia izan zen Bilduren garaipena; Urduñan adibidez gehiengo absolutuaren bitartez gobernatu du azken 4 urteotan.

Aintzat hartu behar da, lehenengo aldiz parte hartu zuela Bilduk udal-hauteskundetan eta hurrengoetan (autonomikoetan, espainiarretan zein europarretan), boto kopuru handietan mantendu bada ere, emaitzak ez direla tamaina berekoak izan.

EAJk alkatetza eskuratu zuen Amurrion, Artziniegan eta Arakaldon, 37 eserleku lortu zituen jasotako 7580 bozei esker. Bost alkatetza galdu bazituen ere -Orozko, Aiara, Urduña, Laudio eta Arrankudiaga-Zollo- eskualdeko bigarren udalerririk handienean garaipena lortu zuen -Bilduren aurretik-, historikoki EAren eskuetan egondako Amurrioko udalean.

Estatu espainiarreko bi alderdi nagusiek -PP eta PSE-EE- 2254 eta 1974 boza jaso zituzten 2011n, beherako joerari jarraituta, sozialisten kasuan bereziki. Popularrek 2 ordezkari lortu zituzten Amurrion, Laudion eta Artziniegan, eta bakarra Aiaran eta Urduñan. Sozialistek aldiz 2 zinegotzi eskuratu zituzten Laudion eta bakarra Amurrion. Talde independente ugari aurkeztu ziren 2011n: ADIEk ezustekoa eman eta Orozkoko alkatetza eskuratu zuen, eta Okondo Bai eta Aiara Batuz taldeek 2 zinegotzi lortu zituzten euren udalerrietan. Laudioko Omnia bakarrarekin geratu zen, bigarrenetik oso hurbil.

2011 emaitzak aiaraldean | Create infographics


Lokal komertzialetako zabor bilketa, Santiotan

Santio festetan, lokal komertzialetan zabor bilketa nola egingo den jakinarazi du Udalak, bando bidez:

-KARTOI BILKETA: Uztailaren 25eko kartoi bilketa uztailaren 26an egingo da, goizeko 10:00etan hasita.

-ERREFUSA: Bilketa, uztailaren 27an, 29an eta abuztuaren 1ean egingo da. Bezperan utzi beharko da edukiontzian lokalaren atarian.


Zamudioko Udalak umeentzako eta gazteentzako campusak eta tailerrak antolatu ditu uztailerako

Ekintzak hiru urtetik 18 urtera bitarteko lagunentzat dira eta horietan hauek hartu ahalko dute parte: Zamudion erroldatutakoak, Zamudioko eskolako ikasleak eta Zamudion erroldatutako pertsonen tutoretzapean daudenak. Izena ematea ekainaren 22ra arte egin daiteke ADI Zamudio aplikazioa erabilita.

Orotara zazpi campus eta tailer izango dira: Futcamp, sei urtetik 16 urtera bitartekoentzat, 09:30etik 14:30era, futbol-zelaian (18 euro, astero); Basketcamp, bost urtetik 18 urtera bitartekoentzat, 10:00etatik 13:15era edo 17:00etatik 20:00etara, kiroldegian (9 euro astero); Multikirol-kanpusa, sei urtetik 12 urtera bitartekoentzat, 09:00etatik 14:00etara, kiroldegian (10 euro astero); Udatek, sei urtetik 12 urtera bitartekoentzat, 09:00etatik 14:00etara, eskolan (20 euro astero); English fun, sei urtetik 12 urtera bitartekoentzat, 09:00etatik 14:00etara, eskolan (9 euro astero); Txiki jolasak, hiru urtetik sei urtera bitartekoentzat, 08:30etik 14:00etara, Kultura Etxean (19 euro astero; eta Uda abentura, sei urtetik 12 urtera bitartekoentzat, 09:00etatik 14:00etara, Kultura Etxean (11 euro astero).

Asteko jarduerak dira, eta independenteak. Jardueraz astero aldatu ahalko da, edo bost astez egiteko aukeratu. Toki mugatua egongo da, eta, beharrezkoa izanez gero, zozketa egin liteke. Hala ere, lekurik izanez gero, izena emateko epea bukatu ondoren inskripzioa egiteko aukera egongo da.


Osakidetzako oposaketen eskandaluarekin lotura duen Ricardo Ituarte izendatu dute Tolosaldeko ESIko kudeaketa zuzendari

Ituarte EAJ alderdiarekin Santurtziko alkate izatera iritsi zen. Ondoren, Osakidetzan aritu zen lanean, arduradun ekonomiko bezala. Bere anaiak 2018ko oposaketan, anestesia arloan, azterketa praktiko perfektua egin zuen, 100 puntu lortuz. 2019ko urtarrilan, Osakidetzako bere kargutik kendu zuten Ituarte.

Hain zuzen, espezialitate horretako azterketa izan zen 2018ko Osakidetzako oposizioetan iruzurra izan zela pentsatzeko zantzuak eman zituen lehenbizikoetakoa eta Osakidetzak berak agindu zuen kategoria horretako hautapen-prozesua errepikatzeko.

2019ko urtarrilaren 7an, Ricardo Ituarte kargutik kendu zuen Osakidetzak. Orain, Tolosaldeko ESIko kudeaketa zuzendariaren kargua eman diote Santurtziko alkate ohiari.

Oposizioetako iruzurraren ondoren, bi dimisiorekin hasi du urtea Osakidetzak

Tolosaldeko EH Bilduko kide den Eneko Maioz Orexako alkateak bere kexua agertu du erabakia jakitean: "Tolosaldean lehenago arazo gutxi ez osasungintzan eta orain hau. Merezi dugun eskualdea edukitzen hasteko garaia da. Osasungintza publikoa, kalitatezkoa eta euskalduna behar dugu".


‘Lagunen erosi nuen liburu hura’ ikuskizuna eskainiko dute Viktoria Eugenian

(Argazkia: Gipuzkoako Foru Aldundia)

1968an ireki zuten Lagun liburu denda, Donostian. Horrela bada, 50 urte bete ditu, eta omenaldia egingo dio Gipuzkoako Foru Aldundiak, “kulturaren eta pentsamendu askatasunaren erreferente izan direlako”. Ignacio Latierro eta Maria Teresa Castells izan dira bertako saltzaileak, iaz Castells hil zen arte. Omenaldi gisa osatu dute Lagunen erosi nuen liburu hura ikuskizuna, eta martxoaren 22an eskainiko dute, 19.30ean, Viktoria Eugenia Antzokian. Irekia eta doan izango da emanaldia, baina sarrerak eskuratu behar dira 50lagun webgunean edo 609 069 619 telefono zenbakian (astelehenetik ostiralera, 8:30etik 13:30era), martxoaren 17a arte.

Fernando Bernuesek zuzendu du lana, eta talde artistikoan arituko dira hauek: Ruth Perez de Anucita (gidoia), Ikerne Gimenez (eszenografia), Iñaki Salvador (musika), Xabier Lozano (argiak), Mikel Fernandez Krutzaga (soinua) eta Nagore Plazaola (produkzioa). Azaldu dute omenaldian dendaren historia ekarriko dutela gogora, eta egindako ekarpena eskertuko dutela. Ikuskizunean parte hartuko dute, besteak beste, Aritz Gorrotxategik, Felipe Juaristik, Lurdes Auzmendik eta Maite Pagazaurtunduak.

1968an ekin zioten abenturari dendariek, diktadura betean, helburu zuela ideia eta iritzi berriak ezagutzea eta partekatzea. Urte zailak ere izan zirela diote, askatasun zantzu oro mehatxutzat hartzen baitzuen erregimen frankistak. Handik urte batzuetara, jazarpena jasan zuten berriro, beste mutur ideologikotik. Edonola, Lagunek aurrera jarraitu zuen eta Konstituzio plazatik Urdanetara joan ziren.


Urrezko begiradak

Dagoeneko, 24 euskal kirolari sailkatu dira Londresko Olinpiar Jokoetarako, eta Espainiako gizonezkoen futbol selekzioaren deialdia falta da argitzeko.

Belaontzira igo, eta urre kolorea ikusten dute jada Xabi Fernandezek eta Iker Martinezek. Bizikleta gainera igotakoan ere, urrezko belodromo batean bueltaka dabilela amesten du Leire Olaberriak. Ura urre kolorekoa da Maialen Chourraut eta Ander Elosegirentzat. Eta futbol jokalariek eta eskubaloikoek, golak ez, gold-ak sartzen dituztela amesten dute —urrea, ingelesez—. Tiroka hasi eta jopuntuan urre koloreko borobiltxo bat ikusten dute Juanjo Aranburuk eta Pablo Carrerak...

Londresko Olinpiar Jokoak hasteko, 35 egun falta dira, eta 24 euskal herritar ariko dira, oraingoz, han lehian. Euskal Herriak Batzorde Olinpikorik ez duenez, Espainiako eta Frantziako selekzioekin ariko dira lehian horiek guztiak. Eta, ezuste ikaragarririk ezean, kopurua 30 kirolari ingurura igoko da azkenean, futbolean gizonezkoen Espainiako selekzioaren deialdirik ez dutelako jakinarazi oraindik. Iker Muniain, Mikel San Jose, Ander Herrera, Ander Iturraspe, Oscar De Marcos, Cesar Azpilikueta, Javi Martinez, Asier Illarramendi... Horietako gehienak zerrenda horretan izango dira.

Hiru milioi biztanle inguruko herrialde txiki batean, kopuru handia da 30. Alderatzen hasita, 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetako datuak hartu, eta dominen sailkapenean lehen hamar herrialdeen artean sailkatu zirenek, Australiak salbu, 100.000 biztanleko kirolari gutxiago zituzten, batez beste, Euskal Herriak baino. Euskal Herriari dagokionez, 100.000 biztanleko 0,83 kirolari izan ziren Pekingo Olinpiar Jokoetan; Hego Korea eta Italiaren kasuan, 0,55; Alemaniakoak, 0,51; Erresuma Batukoak eta Frantziakoak, 0,49; Errusiakoak, 0,32; Japoniakoak, 0,26; AEBetakoak, 0,18; eta Txinakoak, 0,04. Beste aldean, adibide gisa, Australiaren kasuan, 100.000 biztanleko 2,01 izan ziren Pekingo Jokoetan. Kantitatearen datuak dira horiek.

Baina kantitateaz haragoko ordezkaritza izango du Euskal Herriak Londresen, dominen borrokan sartzeko aukera erreal dezente dauzkalako. Xabi Fernandez eta Iker Martinezen kasua da argiena: urrezko domina eskuratu zuten orain zortzi urte, Atenasko Olinpiar Jokoetan, eta zilarrezkoa orain lau urte, Pekinen. 49er mailan ariko dira aurten ere, eta prestaketa jakinik gabe iritsiko diren arren —Volvo Ocean Race proban ari dira lehiatzen—, dominen borrokan sartuta egon beharko lukete.

Fernandez eta Martinezen antzera, nahikoa domina segurua da futbolekoa ere. Urrezko aroan sartuta dago Espainiako futbol selekzioa, eta horri etekina ateratzeko aukera paregabea daukate Muniain, De Marcos, San Jose eta gainerakoek. Eta, noski, Leire Olaberria ere, okerrik ezean, lehen bost postuetan ibiliko da pistako txirrindularitzan, omnium proban, haren hitzetan «ezustekoetarako tarte txikia» izaten delako «hain proba gogorrean». Urrutirago joan gabe, ikaztegietarrak brontzezko domina irabazi zuen Pekinen, puntuazio proban —atzo 10. izan zen Espainiako Txapelketan, erlojupekoan—.

Jokoak hasteko 35 egun falta direla, kalkulurik onenei helduta dabiltza gehienak; denek ez bada gehienek jartzen dute euren burua podiumean. Arrazoizko baikortasuna dago uste horren atzean, euskal kirolari askok daukatelako aukera ona euren kirol ibilbideari kolpe polita emateko. Juan Jose Aranburu tiro jaurtitzailea da horietako bat, iaz munduko txapeldun izan zelako —zortzigarren sailkatu zen Pekinen—.

Eta zer esan Maialen Chourraut eta Ander Elosegiri buruz... Munduko Kopako bi proba irabazi berri ditu lasartearrak, K-1ean; 2009an, Munduko Txapelketan, zilarra kolkoratu zuen; 2010ean, urrea, Munduko Kopan, La Seu d'Urgellen (Herrialde Katalanak); eta iaz, brontzea, Munduko Txapelketan, Bratislavan. Elosegik, berriz, zazpigarren postuan amaitu du Munduko Kopako azken proba, Cardiffen —haizeak erabat baldintzatu zuen proba—. Orain dela lau urte, ordea, Pekinen, laugarren amaitu zuen finala, eta 1,5 segundo eskasera eduki zuen brontzezko domina.

Maider Unda —bosgarren Pekinen—, Ainhoa Murua —9. Madrilen egindako Munduko Txapelketako hirugarren proban—, Oiana Blanco —munduko txapeldunorde 2009an hirugarren 2010eko Europako Txapelketan, eta, Munduko Kopan, lau garaipen azken urtebetean—, Espainiako eskubaloi selekzioak —zazpi euskal ordezkari ariko dira denera—... Dena da urrea jokoak hasteko 35 egun eskas falta direla, baina, kantitateaz harago, kalitate handiko ordezkaritza dauka Euskal Herriak.

11 kirol ordezkatuta

Borroka, bela, triatloia, tiroa, piraguismoa, judoa, pistako txirrindularitza, atletismoa, igeriketa eta eskubaloia; 26 kirol (39 diziplina) izango dira Londresen, uztailaren 27tik abuztuaren 12ra, eta Euskal Herriko kirolariak horietatik 11tan ariko dira lehian. Orain dela lau eta zortzi urteko datuekin alderatuta, kirol kopuruak nabarmen egin du behera. Bi kasu horietan, hamalau kiroletan aritu ziren euskal kirolariak.

2008an, badmintonean (Yoana Martinez), belar hockeyan (Barbara Malda, Rocio Ibarra eta Maria Lopez Egilaz), gimnastika erritmikoan (Almudena Cid, Barbara Gonzalez eta Lara Gonzalez), eta taekwondoan (Jon Garcia) ere lehiatu ziren euskal kirolariak, eta futbolean ez zuten ordezkaririk izan. 2004an, berriz, aurtengoarekin alderatuta, borrokan eta piraguismoan ez zen ordezkaritzarik izan, eta aurten euskal kirolaririk izango ez den bost kirol izan ziren: arrauna (Eva Mirones eta Mario Arranz), belar hockeya (Maider Telleria, Erdoitza Goikoetxea, Maider Luengo, Barbara Malda eta Rocio Ibarra), gimnastika erritmikoa eta artistikoa (Almudena Cid, Barbara Gonzalez eta Alex Barrenetxea), saskibaloia (Iker Iturbe) eta taekwondoa (Jon Garcia).

Benetan datu harrigarria 1992koa da, hamabost kiroletan 53 euskal kirolari izan zirelako Bartzelonako Olinpiar Jokoetan. Baina Espainiako selekzioak kirol guztietan gutxienez ordezkari bat zeukan orduan —antolatzailea izaki—, eta horrek areagotu zuen euskal kirolarien eta diziplinen kopurua. 35 egun besterik ez dira falta lau urtez behin egiten den kirol ekitaldirik handienari ekiteko. Futboleko izarren zain, Euskal Herrian 24 ilusio txiki daude piztuta oraingoz.


Telleriko kaldereroak otsailaren 3an aterako dira

Otsailaren 3an aterako dira Telleri ikastetxeko kaldereroak Inauterien etorreraren berri ematera herriko kaleetara. Erdialdeko kaleak zeharkatuko dituzte, eta lau geldialdi egingo dituzte, Gamon Zumardian, zaharren egoitzan, Herriko Plazan eta Koldo Mitxelena plazan. Udal txistulariekin bat egingo dute Herriko Plazan, eta bertan parte hartuko du Telleri Alde abesbatzak ere.


Milaka italiarrek Berlusconiren dimisioa ospatu dute

"Askapena, askapena" eta "Gora Italia" oihuak entzun ziren atzo gauean Quirinal plazan, Errepublikako presidentetzaren egoitzan, Italiako lehen ministroak bere kargutik dimititu ostean.

"Askapena, askapena" eta "Gora Italia" oihuak entzun ziren atzo gauean Quirinal plazan, Errepublikako presidentetzaren egoitzan, Italiako lehen ministroak 17 urteren ostean bere kargutik dimitituta.


Lehen gola eta lehen garaipena Nahikari Garciarentzat, Costa Ricako Munduko futbol txapelketan

Nahikari Garcia urnietarrak hirugarren gola sartu zuen, 17 urte azpiko munduko futbol txapelketako bigarren partidan. Espainiak 3-0 garaitu zuen Zelanda Berria.

Bideoan 55 segunduan hasita Nahikarik gola sartu zueneko jokaldiaren hasiera:

Bideoa


Lokarrik buruz buru jarri ditu herritarrak eta politikariak bakegintzaz eztabaidatzeko

Herritarrei aurkeztu dizkiete Foro Sozialeko ondorioak, eta haien iritziak bildu dituzte Iruñeko solasaldietan

Sala handi bat, aulkiak, mahaiak, kafea eta laranja zukua. Besterik ez da behar solasean aritzeko. Iruñean horiek guziak izan dituzte bakegintzaz mintzatzeko. Lokarrik antolatutako foroan 70 lagun inguru bildu dira, Baluarte batzar jauregian. Ez da gorbatarik, nahiz eta politikariak badiren. Ideologia anitzetakoak, gainera: Patxi Zabaleta, Rufi Etxeberria, Asun Fernandez de Garaialde, Koldo Amezketa, Manu Aierdi, Bakartxo Ruiz, Ainhoa Aznarez... Baina han izan dira Imanol Karrera, Kepa Yecora, Blanca Burusko eta Maria Pilar Lopez ere, besteak beste. Politika ez da soilik parlamentuetarako, eta ez dute soilik politikariek egiten.

Oinarrizko kontuetan ados jartzeko bideak, desarmatze prozesua, preso eta iheslarien egoera, giza eskubideak eta egia eta oroimena izan dituzte hizpide Baluarteko Ziudadela aretoan. Puntu bakoitza eztabaidatzeko mahai inguru bat sortu dute, Foro Sozialaren ondorioak barneratu, hausnartu eta ekarpenak egiteko. Eztabaidaz gainera, bakoitzak bere ideiak post it-etan idatzi eta pareta batean itsatsi dituzte.

Bertaratu diren herritarrak kontent atera dira Baluartetik. Politikan zuzenean parte hartzeko aukera eskertu egin dute haietako batzuek. Buruskok adierazi du gizarteak baduela zer esana gatazkaren konponbidean. «Ikusi dugunez politikariek ez dutela konpontzen, agian gizartearen ekarpenarekin gatazka honetako alde guztiak mugitzen hasiko dira», azaldu du. Iritzia emateko foroen formatua atsegin du, elkar ezagutzeko ere balio dutelako, Interneten ez bezala. «Hau bultzatu eta konpondu behar dugu bakoitzak bere ekarpena eginez», gaineratu du Lopezek. Haren aburuz, «bukaera justua» behar du euskal gatazkak, «garaile eta garaiturik gabea». Dioenez, 36ko gerraren ondoko «elkarbizitzak» eredu behar du gatazka horretan ere.

Buruskok eta Lopezek bezala, Karrerak ere begi onez ikusten ditu horrelako ekinbideak. «Beharrezkoak dira jarduera hauek, normalean politikariek egiten dituztelako horrelako gauzak», esan du.

Denetariko lagunak

Ideologia eta pentsamolde askotariko lagunak bildu izanak harritu eta, era berean, poztu ditu Baluartera joan diren herritarrak. «Jende erabat ezberdina bildu gara, nire taldean nirekin solas egitera eseriko zenik inoiz pentsatuko ez nuen jendea zegoen, eta hori iruditu zait interesgarriena», esan du Karrerasek. Yecorak ere hori nabarmendu du: «Bada bere burua espainiartzat aitortzen duenik, eta euskaldun soiltzat aitortzen duenik ere bai». Gaia «konplexua» dela dio, eta zenbaitetan «besteari minik eman gabe» iritzia ematea «zaila» dela. Hala ere, argi du bake prozesuaren gakoa zein den: «Abiapuntua elkar ulertu nahi izatea da».


“Jantzi ikastaroa bikaina izan zen, errepikatzekoa”

Ttakun Elkarteak berriro euskal jantzi tradizionalak egiteko ikastaroa eskainiko du iaz izan zuen arrakastaren ostean. Amaia Martinezek bere soineko dotorea josi zuen iazko ikastaroan eta pozik da lortutako emaitzarekin. Ondo pasa eta asko ikasi zuelakoan, aurten ere errepikatu egingo du Ione Artolak ematen duen ikastaroan. Astearte eta ostegunetan biltzen dira arratsaldeko 3etatik 5etara Erribera kaleko lokalean.

Aurreko urtean jantzi tradizionalak egiten ikasteko ikastaroan izan zinen, nolakoa izan da esperientzia?

Oso polita eta interesgarria izan zen. Baserritar jantziei buruzko gauza ezberdinak erakutsi zizkiguten. Garaiko jantzietaz aritu zitzaizkigun, ezagutarazi zizkiguten, baita ideia asko eman ere gurea egiterako orduan.

Honetaz aparte, behin zein jantzi egin nahi genuen erabaki eta gero, gauzatzeko laguntza eta josten ikastea ere gure eskura jarri zuen irakasleak. Baina ikastaro honek, jantzia nola egin ikasteko aukeraz aparte, jende asko eta ezberdinarekin jartzen zaitu kontaktuan.

Adin ezberdineko pertsonak elkartu ginen, elkarrizketa politak sortuz. Komentario ugari eta oso bestelakoak izan genituen jardun, giro oso ona, giro polita sortuz.

Nolako da Ione Artola jostun irakasle gisa?

Oso irakasle ona da. Gauzak ondo egitea gustatzen zaio, eta hori nabari da. Nik asko ikasi dut berari esker. Nire lana berez bordatzea da, horretan banekien, baina orain Ioneri esker josten espezialista egin naiz. Manga bat nola josi jakin dezakezu, baina hori esplikatzeko gai izatea meritu handikoa da. Oso azalpen onak ematen ditu, berezia da irakasten.

Inoiz josi ez duen batentzat baliagarria izan al daiteke honelako ikastaroa?

Bai eta ez. Bai, Ionek ondo irakasten duelako. Ez, aurreko urteko asmoa bakoitzak jantzi bat egitea zelako, eta azkenean denboraz larri ibili ginelako. Josten bagenekienak oso larri ibili ginen gure jantzia bukatzeko, beraz, imajinatu ezer egiten ez zekitenak. Normalean, etxeko lanak bidaltzen zizkigun, beraz, hastapenetan zeudenentzat zailagoa zen etxean egin beharrekoak egiten lortzea. Baina azkenean, jantzi oso txukunak egin genituen guztiok.

Baserritar jantzi tradizionalak egin zenituzten, ezta?

Denetik egon zen. Bizpahiruk betiko jantzi tradizionalak egin zituzten, txuri-beltz horietakoak, baina gehienek koloretakoak egin genituen. Beste batzuk, gerruntze, txaketak, bainikazko atondurak,... egin zituzten. Nik adibidez, bainikarekin ez nuen ezer egin, ez zidan denborarik eman horretan hasteko. Baina esan beharra dut, bainikarekin ibili zirenek, oso gauza politak egin zituztela. Nik gona egin nuen, orain oso jantziegia iruditzen zait, eta aurten, beste estilo batekoa egitea dut buruan.

Zertan oinarritu zineten jantziak egiteko?

Antolakuntzatik begiratuak zituzten garai ezberdinetako jantziak nolakoak ziren, nola egin. Hala ere, bakoitzak bere ideiak zituen. Oihalak erostera joaten zarenean, baserritarren oihal dendak dituztenetara adibidez, garai ezberdinetako argazkiak dituzte eta erakutsi egiten dizkizuten, idei bat egiteko ere. Hala ere, nik uste bakoitzak nahiko argi geneukala ze jantzi edota atondu mota egin nahi genuen.

Josten jakiteak ze garrantzia du gaur egun?

Bakoitzaren araberakoa. Niretzako garrantzitsua da. Nik txikitatik gauza asko bizi izan ditudalako joskintzarekin. Ikastaro honetan jende nahiko bildu gara josteko, eta horrek, nire txikitako garaiak gogorarazi dizkit. Amak bordatuak egiten zituen, eta gure etxeko sukaldea handia zenez, han biltzen ziren izebak eta amak bakoitzak bere lana egiteko. Niri asko erakartzen dit bordatu edota josteko ekintzak, baina orokorrean nik uste ez duela zirrara asko pizten jendearengan.

Gure amonen abilezia galduko ote da?

Horretarako bidea hartu duela dirudi. Baina, oraindik, honetan jardutea gustuko dugun ni bezalako txoroak geratzen gara. Hala ere zail zamar ikusten dut hauen biziraupena. Egun, lan guzti hauek mekanizatuak daude. Lehen gehienak azpialdeak konpontzen bagenekien, gaur egun ez. Dendak egiten digu, edota ibiltzearen poderioz zulatzen ditugunean, beste batzuengatik aldatzen ditugu.

Merezi al du ikastaroak?

Dudarik gabe. Oso polita izan da esperientzia, egindako lana eta zer esan gehiagorik, nik aurten berriro errepikatuko dut. Soineko txukuna eta zuk zeuk egindakoa, aukera paregabea da.


Euskal Herria plazako apartamentuak, ia prest

Ostiralean egingo dute 25 bizitokien zozketa; 71 hautagai daude zerrendan.

Uda aurretik aurkeztu zituen, Tolosako Udalak, Euskal Herria plazako 25 zuzkidura bizitokiak erabili ahal izateko oinarriak. Eraikina egokitu eta lanak bukatzear direla, ostiralean bertan izango da apartamentuen zozketa, 13:30ean, udaletxeko pleno aretoan.

Gazteei begirako egitasmoa izaki, 18 eta 35 urte bitarteko herritarrek eman ahal izan dute izena; egiazki, eta lan-egoeraren ondorioz, 23 urte ingurutik gorako gazteak daude zerrendan, Aitziber Lazkano hirigintza teknikariak azaldu duenez. Horrela, zozketa ondoren kontratuak osatu eta beharrezko dokumentuak egin ondoren, azaroaren 1ean erabiltzaileak bertan bizitzen jartzea da udalaren asmoa.

Horrela, Ibai Iriarte alkateak bizitoki hauen errotazio izaera nabarmendu nahi izan du: "Ez dira etxebizitza, zerbitzu bat da, eta norberak izandako aukera beste batzuei ere eskaini behar zaiela garbi izan behar dute apartamentu hauetara sartzen direnek".

Aipatzekoa da mugikortasun urria duten herritarrentzat nahiz adingabeak haien kargura dituztenentzat lau bizitoki erreserbatuta zeudela, baina halako baldintzarik betetzen duen inork ez duela izena eman. Horrenbestez, 25 etxebizitzak kupo orokorreko gazteen artean zozketatuko dituzte. Legearen arabera, ordea, lau bizitoki horietako kontratua baldintzatuta egongo da: erreserbarako eskubidea izan dezakeen pertsona batek etxebizitza beharko balu, aurretik dagoen erabiltzaileari kontratua bertan behera geratuko litzaioke.

Etxebizitza guztiek bainugela, sukalde-egongela eta logela bana dute, batek izan ezik; bi logelakoa da hori. Materialei dagokienez, material gogor eta iraunkorrak erabiltzea lehenetsi dute, hiru urtez behin aldatzen joango diren kontratuak izango direlako. Horrela, sukaldeko gainaldeetarako silestonea erabili dute, adibidez, eta lurzorua erretxinaz egindakoa da. Bizitoki bakoitzean altzari bakarra jarri dute, armairua; gainerakoa erabiltzaileek eraman beharko dute.

Garbiketarako gunea zein bizikletak gordetzeko gela bizilagun guztien artean partekatzekoak izango dira. Halaber, bizitoki txikienentzat 12 trasteleku izango dira.

Azkenik, eraikina iraunkorra dela ere azpimarratu dute, energiaren kontsumoari dagokionez; A ziurtagiria eskuratu du. Leiho sendoak jarri dizkiete bizitokiei, beroa eta soinua isolatzeko; zoru bero-emaile bidezko berogailu sistema ezarri dute, gainera.

Alokairu kontratuei dagokienez, erbailtzaile bakoitzaren diru-sarreren arabera zehaztuko dituzte prezioak eta 150-300 euro artean ordaindu beharko dute hilero.


ANGEL OSA “ZUMAIA”, pilotari zumaiarra

Zumaiako puntisten aitzindarien artean jarri beharko dugu Angel Osa “Zumaia” pilotaria, Venancio Iraundeguirekin batera. Tamalez bizitza laburra izan zuen, 19 urterekin hil baizen Rio de Janeiron, 1891ko urrian.

Duela hilabete batzuk aipatzen nuen Baleikeren webgunean, Venancio Iraundegui, “Marinero de Zumaia” bezala ezagutzen zena pilotaren munduan eta agian lehen puntista zumaiarra izan zena, nola joan zen Argentinara 1888an beste hainbat euskal pilotariekin batera eta gerora Zumiara itzuli zela.

Oraingoan Zumaiako beste pilotari baten berri eman nahi nuke, Iraundegiren garai berekoa. Angel Osa zuen izena, eta zesta-puntan jokatzen zuen “Zumaia” goitizenarekin, gernikajaialai blogean diotenez.

1891ko ekainaren 21ean iritsi zen Rio de Janeirora, Oraneque vaporean, Rio de la Platatik, beste pilotari batzuekin batera, Fluminense frontoi berrian jokatzera.

Ez zuen denbora luzean jokatzerik izango. Urte hortako azaroaren 16ko alean, Donostiako “La Voz de Guipuzcoa” egunkarian, Zumaiako berriemaileak zioenez urriaren 17an Rio de Janeiron zendu zen Angel Osa “Kaldes”, pilotari zumaiarra. Angel, bere karrera egiten hasia omen zen lehen mailako pilotariekin batera, gaineratzen zuen.

Angel Osa Gomez ziren bere izen abizenak eta 1872ko martxoaren 2an bataiatua izan zen Zumaiako parrokian. Hamar anai-arrebatik zazpigarrena zen eta gurasoak, Antonio Jose Osa Manzisidor eta Josefa Vicenta Gomez Olaizola ziren. Egunkariko berriemaileak aipatzen zuenez “Kaldes”-tarra zen. Zumaian gaur egun bizi diren “Kaldes”-tarren aurrekoa seguruenik

Baten batek datu edo informazio gehiagorik balu Angel Osari buruz, eskertuko genuke jakinaraztea.


Pol-Polen irteera eta urteurrena ospatzeko herri bazkaria

Beteranoek otsailaren 19an Deba eta Zumaia arteko ibilbidea egingo dute, goizez. Bulegoan eman daiteke izena, 15 euro ordainduta. Bestalde, otsailaren 28ra arte erosi daitezke martxoaren 19an Pol-Polen urteurrena ospatzeko egingo duten bazkarirako txartelak (35 euro), toki hauetan: bulegoan, Gracianen, Lazkanon eta Pol-Pol tabernan.


Air Nostrumek 14 hegaldi bertan behera utzi ditu Bilbon, Donostian eta Iruñean

Pilotuek datorren astelehen eta ostiralean ere egingo dute greba. Kaltetutako bezeroek txartelen dirua itzultzeko eskatu edo beste hegaldi bat hartu ahalko dute.

Air Nostrum konpainiak 14 hegaldi bertan behera utzi ditu azaroaren 23an, Seplako pilotuek deitutako greba egunaren ondorioz. Azaroaren 26an eta 30ean ere egingo dute greba. Aire-konpainia produkzioa desbideratzen hasi dela salatu dute sindikatuek. Grebak ehun bat hegaldiri eragingo die Estatuan.

Air Nostrumek bere webgunean argitaratu du gaur eta astelehenean bertan behera utziko dituzten hegaldien zerrenda osoa, eta azaroaren 30ekoak laster argitaratuko dituela jakinarazi du konpainiak.

Kaltetutako bezeroek txartelen dirua itzultzeko eskatu edo beste hegaldi bat hartu ahalko dute, erabilgarritasunaren arabera. Horretarako, Air Nostrumek tarifak "malgutu" ditu hegaldia beste egun batean hartu nahi duten bidaiarientzat.

Txartela iberia.com webgunean erosi dutenek Iberiaren mezu bat jasoko dute, eta bidaia-agentzia baten bidez erosi dutenek bidaia-agentziarekin harremanetan jarri beharko dute.


Binakako erremonte txapelketa sari banaketa


Borondateak zenbat ahal duen

Euskararen egungo erronka nagusietakoa erabilera da, eta hori aldarrikatuko dute, gaur, Euskararen Nazioarteko Egunean. Horretarako pausoa emana dute jada Bea Salaberrik, Ramon Agirrek eta Nestor Estebanek, haien hirietan lehen hitza euskaraz eginez.


Daniel Castillejo izendatu dute Gasteizko Artium museoko zuzendari

Azkeneko zazpi urteotan Artiumen gaineko ikerketa artistikoa egiten jardun du, eta bera arduratu da bildumak zaintzeaz


Bide-seinaleen ikerketa integrala egitea agindu du udalak

Agenda 21 programaren lan ildoetako bat da kalitatezko hiri-diseinua, zerbitzuak bermatuko dituena eta biztanleekin atsegina izanen den ingurua. Lan ildo horren helburua herriaren espazioaren kalitatea hobetzea da altsasuarren elkarbizitza gune gisa hartua izateko eta, bere baitan, Altsasuko trafikoaren eta mugikortasunaren ikerketa integrala kokatzen da. Azken hori aurreko legegintzaldian landu zen eta helburu nagusia du: oinezkoen ibilbideak bere helmugara iristea ziurtatzeko segurtasun maila handiko kaleak lortzea. Bi norabidekorik ezMugikortasun Plan Integralean jasotako proposamenen artean bide-ordenazio berria egitea dago. Altsasuko kaleen etorkizuneko trafiko ordenazio berrian norabide bakarreko kaleak izanen dute lehentasuna, "trafiko eskemari argitasuna ematen diotelako, bidegurutzeetan segurtasuna, trafikoari arintasun gehiago eta kalearen zati batzuei beste erabilera batzuk ematea ahalbideratzen dutelako". Beraz, eragin gehien Zumalakarregi plaza inguruan izanen du, inguru hartan baitaude bi norabideko kale gehien. Udalak eman berri duen bide-seinaleen ikerketa horren bidez enpresa hartzaileak udalaren lan ildoak paperean jarri beharko du enpresak. Ikerketak jaso beharko du, besteak beste: zein seinale jarri eta non (sinaleztapen horizontzala eta bertikala); aparkalekuak kalearen bi alditan edo bakarrean, lerroan edo baterian izan behar duten eta zamalanen guneak zehaztea. Altsasuko Udalak ikerketa egin ahal izateko Nafarroako Gobernuaren diru laguntza izanen du. Enpresa hartzaileak hilabeteko epea izanen du lana egiteko eta urtea despeditu aurretik seinaleztapen berria jarria egon beharko du. Intereseko tokiakAltsasuko Udalak ere enpresa berari eman dio herriko interesguneetara joateko seinaleak jartzeko lana. Mugikortasun planari herritarrek jarritako alegazioetan zioten herriaren seinaleztapen egokirik ez zegoela. Horri jarraiki herriko 15 interegunera joateko seinaleak jarriko dira, altsasaurrak ez diren pertsonak erraz joan ahal izateko. Honakoak dira 15 interesguneak: Ibarrea, Isasia eta Ondarria industrialdeak; hiriburuetarako irteerak; udaletxea, enplegu bulegoa; osasun etxea; Aita Barandiaran egoitza; Josefina Arregi zentroa; tanatorioa; Dantzalekuko natur gunea; Iortia kultur gunea; igerileku estalia; Zelandi kiroldegia, RENFE eta autobus geltokia.


Urkiolako komunitatearen omenaldian eskainitako muntaia

Gerediaga Elkarteak omenaldian erakutsitako argazki-muntaia helarazi digu.

Domekan, Gerediaga elkarteak Urkiolako komunitateari esker ona adierazteko ekitaldia izan zen, eta bertako bideoa da honakoa.

Misio lanetan ez eze, “Urkiola zaintzen, mantentzen, suspertzen... borondatez ibili diren lagunek egindako lana eskertzeko omenaldia” izan zen, Gerediagaren berbetan. 1970eko hamarkadan gainbeheran zegoen ingurua berreskuratzen egindako lana eskertu gura izan diote horrela komunitateari.

Besteak beste, Durangoko Orfeoiak, Kriskitin dantza taldeak eta Talde Batuak abadiñarrak parte hartu zuten omenaldi ekitaldian.


Arrigorriagako gimnasio bat, asteburuetan nudistentzat

Apirilaren 17tik aurrera irekiko ditu ateak gimnasio pribatuak nudistentzat eta ordutegi berezia izango du larunbat arratsaldetan eta igandetan.

Arrigorriagako gimnasio pribatu bat nudistentzat irekiko dute apirilaren 17tik aurrera. Ordutegi berezia izango du kolektibo horrentzat, larunbat arratsaldetan eta igandetan goizez eta arratsaldez.

Ideia interneten egindako inkesta baten harira sortu da; inkesta horretan galdekatutakoen %90, hau da, 600 lagun, Bilbo inguruan gisa horretako gimnasio bat jartzearen alde agertu baitzen. Hori dela eta, ekimen hori sortzea erabaki dute Euskal Naturisten Elkartearekin elkarlanean. Gimnasioko arduradunek uste dute Arrigorriagakoa arropak erantzita gimnasioan ibiltzea baimentzen duen lehenengoa dela Espainian (hotel naturistak kontuan izan gabe). Programa horretan inskribatzen direnek tresnetan higiene-arauak betez ibiltzeko bereziki diseinatutako eskuoihal bat jasoko dute.


Gordeta egon direnak

'Van Goghetik Picassora. Thannhauser legatua' erakusketa jarri dute ikusgai Bilboko Guggenheim museoan. Lanak estreinakoz atera dituzte New Yorketik


Lau eremu nagusi izango ditu Azpeitiko Sormen Guneak, eta 2019a bukatzerako amaitu nahi dute

Atzo aurkeztu zuten aurreproiektuaren oin planoa. (Hiritik At)

Plazaratu dute Soreasuko Sormen Gunea izango denaren aurreproiektua. Urte eta erdi baino gehiagoko lanaren ostean, atzo, urriak 18, aurkeztu zuen Udalak jendaurrean Kultur Mahaiarekin batera gorpuztutako proiektua. Josu Labaka Kultura batzordeburuak, Ainara Larrañaga zinegotziak eta Hiritik At kooperatibako zein LZB arkitekturako langileek –haiek garatu dituzte planoak eta kontu teknikoak– azaldu zituzten sormen gunearen inguruko zertzeladak.

Egungo Dinamoan (0 solairua) eta Soreasuko eraikinaren aurreneko solairuan kokatuko da Sormen Gunea, eta eremuka antolatuko dute. Lau espazio nagusi izango ditu: arte eszenikoena, hitzarena, irudiarena eta soinuarena. Dinamoa ere mantenduko dute, eta erabilera ezberdinetarako beste espazio bat ere barnebilduko du Sormen Guneak.

Sormen Gunea, eremuz eremu

Dinamoa sorgintza lekuaren “plaza” izango dela azaldu zuten Hiritik At kooperatibako kideek. Bertan, emanaldiak, erakusketak, proiekzioak eta ikastaroak eskaintzeko aukera egongo da. Dinamoaren eta Soreasuko eraikinaren lehen solairuaren solairuartean herri komunikabideen bulegoak jarriko dituzte. Aurreneko solairua, berriz, hitzaren gunea izango da. Bertan, leku hartuko dute topalekuak, bi bilera gelek eta bakarkako lanerako zein ediziorako pare bat gelek. Horiez gain, komunak ere izango ditu hitzaren eremuak.

Irudiaren eremua Elkargunearen gainean kokatuko da, eta bertan bi espazio nagusi bereiziko dira. Alde batetik, argazki sorkuntzari lotutako espazioa egongo da, eta han argazki estudio bat eta proiekzio gela jartzea aurreikusten dute. Bestetik, arte plastikoen tailerra egongo da. Hori pinturari lotutako askotariko ekintzak egiteko lekua izango da, serigrafia tailerra, kasu. Bestalde, biltegi bat ere egongo da irudiaren eremuan, sortzaileek beren materiala gordetzeko edota tresnak garbitzeko aukera izan dezaten.

Arte eszenikoei zuzendutako eremua gainerako espazioekin alderatuta “ezberdina” izango dela azaldu zuten Hiritik At kooperatibako kideek, “zabalagoa” eta “garaiera handiagokoa”, hain zuzen. “Beharretara egokitzeko”, zurezko lurra izango du eta leihoetan gortinak jarriko dituzte. Bulego bat ere egongo da bertan.

Soinuaren eremua gaur egun Udal Musika Bandak duen lokalaren gainean kokatuko da. Bertan, musikarien entseguetarako neurri ezberdineko lau gela jartzea aurreikusten dute, guztiak intsonorizatuta. Horiez gain, grabaketa estudioa, platoa eta kabina teknikoa ere egongo dira soinuari dagokion lekuan. Komunak eta biltegia ere izango dira bertan.

Lau eremu horiek osatuko dute nagusiki Soreasuko Sormen Gunea, baina bosgarren eremu bat ere izango du. Bertan, erabilera anitzeko gelak kokatuko dira: aldagelak, atsedenerako edo kamerino gisa erabil ahal izango den gela, bilera gela eta office-sukaldea edo otorduak egiteko espazioa.

Sormen Gunearen nolakotasunari erreparatuta, espazio “argitsua” eta “zabala” izango dela esan zuten Hiritik At kooperatibako kideek, eta horretarako materiak ezberdinak erabiliko dituzte. Esaterako, espazioak banatzeko erabiliko dituzten manparak edo pareta meheak polikarbonatoz eta zurez egindakoak izango dira. Eremuak markatzeko nahiz jendea orientatzeko seinaletika eta ikurrak jarriko dituzte. Irisgarritasunari dagokionez, igogailua jarriko dutela aurreratu zuten Hiritik Ateko langileek, eta “leku guztiak irisgarriak” izango direla azpimarratu zuten.

Eraikuntza lanen epeak

Soreasuko Sormen Gunearen proiektua aurrera ateratzeko, 2018ko aurrekontuen diru partida bat Sormen Gunearen obretara bideratuko dute. Hurrengo urteko aurrekontuak abenduaren 5ean onartzea aurreikusten du Udalak. Behin horiek onartuta, Sormen Gunearen obrak lehiaketa publikora aterako dituzte. Udalaren helburua da apirilerako edo maiatzerako lanen esleipena egitea, baina atzo azpimarratu zutenez lanen iraupena “zehaztu gabe” dago. Dena den, 2019 urtea bukatzerako proiektua bukatuta izatea nahi du Udalak.

Eremu berriak izango duen kudeaketaz edota funtzionamenduaz ez dute ezer zehaztu, “proiektuari forma emateko fasean” daudela ulertuta. Proiektua osatu ostean hasiko dira sormen gunearen kudeaketaren arloa mamitzen.

Eraikuntza lanen aurrekontua milioi bat euro ingurukoa izango da, eta “inbertsio handia” izango dela azpimarratu zuen Labakak atzoko batzarrean. Bestalde, nabarmendu zuten 2007an Udalak abiatu zituen Soreasu eraikinaren eraikuntza lanak ordaintzen jarraitzen dutela gaur egun. Lan horiek 10 milioi euro inguruko aurrekontua izan zuten.

Parte-hartze prozesua

Aurreproiektua aurkeztuta, orain horren gaineko ekarpenak egiteko epea zabalduko dute Kultur Mahaiak eta Udalak. Hala, datozen bi-hiru asteetan eremuzkako bilerak egiteko asmoa dute, herritarren eta kultur taldeen iritziak biltzeko. Josu Labakak atzo azaldu zuenez, “oraindik aldaketak egiteko tartea dago”.

Joan den udaberrian lortu zuen Soreasuko Sormen Gunearen proiektuak Azpeitiko Kultur Mahaiaren eta herriko beste hainbat kultur eragileren adostasuna, hilabeteetako parte hartze prozesuaren ostean. Uztailean, aldiz, 100 lagunetik gora bildu ziren prozesuan adostutako proposamenari onespena emateko. Orduan, espazio berriaren oinarrien eta helburuen zertzelada batzuk aurreratu zituzten.

Atzo 50 inguru herritar, norbanakoak zein kultur taldeetako kideak, hurbildu ziren pleno aretoan eskaini zuten batzar irekira.


Nunca Maisen hitzetan, epai 'politikoa' da, 'PPk agindutakoa'

Greenpeace, WWF, Ekologistak Martxan, Oceana eta Lurraren Lagunak elkarteen bozeramaileen ustez, hondamendiaren benetako arduradunak ez dituzte epaitu.

Nunca Mais plataformak haserre hartu du Prestige ontziko hondamendiaren inguruko epaia, eta "bidegabea" eta "deitoragarria" dela esan du. Sententzia "politikoa" dela salatu du plataformak, "PPren interesak defendatzen dituelako", eta helegitea aurkezteko aukera aztertzen ari direla adierazi du.

Prestige petrolio-ontziaren hondoratzeak eragindako hondamendia ikertu duen Galiziako epaimahaiak absolbitu egin ditu hiru akusatuak. Hala ere, epaimahaiak 9 hilabeteko kartzela-zigorra ezarri dio Apostolos Mangouras kapitainari, desobedientzia delitu larria egotzita. Bestalde, epaiaren arabera, Administrazioak ez zuen erantzukizunik izan, eta hondamendia saihesten saiatu zela argudiatu du.

Elkarteak

Greenpeace, WWF, Ekologistak Martxan, Oceana eta Lurraren Lagunak elkarteetako bozeramaileen ustez, hondamendiaren benetako arduradunak ez dituzte epaitu. Erabakiak "beste Prestige bati ateak ireki dizkio", gaineratu dute.


Espainiako ereserkiari txistu egitea delitua dela uste du Fiskaltzak

Athleticek eta Bartzelonak jokatutako Kopako finalean sekulako txistualdia egin zuten ikusleek Espainiako ereserkiaren aurka.

Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak delitu zantzuak antzeman ditu joan den maiatzaren 30ean Athleticek eta Bartzelonak jokatu zuten Errege Kopako finalean ikusleek Espainiako ereserkiaren aurka egindako txistualdian.

"Erregeari eta Espainiako ikurrei irain" egin zitzaiela ulertzen du Fiskaltzak, hain zuzen ere.

EFE albiste-agentziak Ministerio Publikoaren iturriak aipatuta zabaldu duenez, Manos Limpiasek txistualdi horren ondotik aurkeztutako salaketa Auzitegi Nazionalak onartzearen alde egin du Fiskaltzak.

Arestian aipatutako delituak Zigor Kodearen 490.3 eta 543 artikuluetan agertzen dira eta, ondorioz, Auzitegi Nazionalari dagokio gertakaria ikertzea.

Partida hasi aurretik, bolumen altuan, Espainiako ereserkia jarri zuten Camp Nou futbol zelaian. Une horretan ia minutu bateko iraupena izan zuen sekulako txistualdia egin zuten bertan bildutako 95.000 ikusleen gehiengo zabalak.

Egun hartan Felipe VI.ena zegoen palkoan. Bere lehendabiziko Kopako finala zen, errege izendatu zutenetik.

Athleticek eta Bartzelonak jokatutako aurreko beste finaletan (2012an Vicente Calderonen eta 2009an Mestallan) ere txistualdi zaratatsuak izan ziren Espainiako ereserkiaren eta Juan Carlos I.ena erregearen aurka.


«Estatutu hau ez da Kataluniak behar duena, Espainiak nahi duena baizik»


Nafarroak 'fracking'-az hartu erabakia eten egin du Konstituzionalak

Espainiako Gobernuak helegitea jarri zuen Nafarroako Parlamentuak haustura hidraulikoaren kontra onartutako legearengatik, eta Konstituzionalak tramiterako onartu du. Erabaki bat hartu artean, legea baliogabetu du.


Kepa Bereziartua presidentea eta Alazne Arozena eta Antton Gomez ANVko kideak inputatu ditu Garzonek

"ETAri laguntzea" egotzi die. Espainiako Auzitegi Nazionalean alderdi horren legez kanporatzeari buruzko auzi saioa egin ondoren hartu du erabakia.

Kepa Bereziartua EAE-ANVko presidentea, Antton Gomez idazkari nagusi ohia eta Alazne Arozena diruzaina "ETAri laguntzea" egotzita inputatu egin ditu Espainiako Auzitegi Nazionaleko Baltasar Garzon epaileak. ANVren legez kanporatzearen inguruko auzi saioa egin da gaur goizean Auzitegi Nazionalean, eta horren ondoren erabaki du hiru kide horien kontra auzia abiatzea. Diru funtsak Batasunera eta alderdi horretako buruzagiengana bideratzea leporatzen die Garzonek, eta horretan oinarrituta ETAri laguntzea egozten.

Goizeko hamar eta erdiak inguruan hasi da auzi saioa Auzitegi Nazionalean. Auziko parte guztiak zeuden deituta, eta Kepa Bereziartua presidentea joan da EAE-ANVren ordezkari. Iñigo Iruin izan du defentsako abokatu. Nolanahi ere, ANVren ordezkaritza zabalagoa joan da gaur Madrilera, 20 bat laguneko taldea. Besteak beste, han dira Marian Beitialarrangoitia Hernaniko alkatea, Iñaki Zabala Urretxukoa eta Alazne Olaizola Zestoakoa. Iritsi direnean eskuin muturreko zenbait lagunek irainka hartu dituzte.

Gaur ANVrekin bezala, atzo EHAKren kontrako auzi egin zen Garzonek berak gidatuta. Kasu horretan ez zuen inor inputatu.


Elena Unzueta, Bizkaiko Aldundiko bozeramailea, gaur goizean, 'Egun On Euskadi'n

Xabier Riezu, Duñike Agirrezabalaga eta Patxi Gaztelumendi kolaboratzaileak solasaldirako mahai-inguruan elkartuko dira egun-eguneko gaiak aztertzeko.

Gaur goizean, Elena Unzueta Bizkaiko Foru Aldundiko bozeramailea izango da 'Egun On Euskadi' albistegiko gonbidatua. Horrez gain, Xabier Riezu, Duñike Agirrezabalaga eta Patxi Gaztelumendi kolaboratzaileak solasaldirako mahai-inguruan elkartuko dira egun-eguneko gaiak aztertzeko.


Gaztetxearen urteurren jaia musika taldeen maratoiagaz amaitu dute

Gazte Asanbladakoen arabera, inoizkorik jende gehien batu dute herriko taldeen kontzertuek. Mahai inguruak gaurko eta lehengo asanbladako kideak batu dituBi astez ospakizunetan egon eta gero, aurreko zapatuan eman zituen azkenak Ondarroako Gaztetxearen 13+12 urteurren jaiak.Gazte Asanbladako kideak pozik agertu dira. Izan ere, herriko taldeen kontzertuek jende asko erakarri zuten Gaztetxera. «Inoizkorik jenderik gehien batu zen kontzertuetan. Gaztetxea jendez bete-bete egin zen. Antolakuntza aldetik zein bertara hurreratu ziren guztiak gustura geratu ginen».17:30ean hasi eta goizaldeko ordu txikiak arte etengabeko musika maratoiagaz gozatzeko aukera egon zen. Arratsaldeko lehen orduak musika lasaia eskaintzen duten talde eta bakarkalariekin hasi zuten, eta orduak aurrera joan ahala, erritmo biziagoetako taldeek ordezkatu zituzten oholtza gainean.Azkenean, uste baino gehiago luzatu ziren kontzertuak. 04:00ak inguruan amaitu zuen kontzertua azken taldeak. «Hasiera batean talde bakoitzagaz zehaztuta genuen ordutegia luzatu egin behar izan genuen ordubetera. Bestelakoan, aldaketak egin eta musika tresnak prest jartzeko astirik gabe geratzen ziren».Bestalde, zapatuan ipinitako ogitarteko postuak ere arrakasta izan zuela azpimarratu dute. «Modu horretara, kontzertuak ikusten zeudenek bertatik mugitu beharrik ez zuten eduki».24 kilometro, ia ilunpeanZapatuko kontzertuez gain, aurreko egunetan ere hainbat ekimen egin zituzten. Barikuan, esatera baterako, mahai ingurua eta gaueko mendi irteera berezia egin zituzten.Gaztetxearen 25. urteko ibilbideari buruzko mahai inguruan jende askok parte hartu zuen. Antolatzaileen iritziz, gaur egungo eta lehengo asanbladako kideek «elkarren artean sakon berba egin eta hausnartzeko» aukera izan zuten. «Belaunaldi ezberdinetako jendearen artean esperientziak partekatzea polita izan zen. Lehengo kideen aldetik gomendio asko jasotzeko aukera ere eman zigun solasaldiak».Gaueko mendi bueltan, ostera, eskuargiak hartu eta 24 kilometroko ibilaldia egin zuten dozena bat lagunek. Denak ere gustura ibili ziren esperientzia be- rriagaz gozatzen.Gaztetxetik irten eta Kalamendira joan ziren lehendabizi. Handik, Madalenara eta Tontorramendira joan ziren, eta azkenik, Txori Erreka paretik jaitsita bueltatu ziren mendi buelta egitera ausartu zirenak.Oro har, irakurketa positiboa egin dute Gazte Asanbladako kideek. Euren iritziz, jendeari esker Ondarroako Gaztetxearen urteurren jaia «oso arrakastatsua» izan da. «Eskerrak eman nahi dizkiegu bi aste hauetan Gaztetxera etorri eta jaia gugaz batera ospatu duten guztiei. Antolakuntzan eta laguntzen ibili diren guztiei esker, hau guztia posible izan da. Eskerrik asko denoi».


Guraso Eskolakoek otsailean hasiko dute ikasturte berria

Dagoeneko zehaztu dute egutegia: Pello Biainekin adimen emozionalari buruzko eskolak egingo dituzte otsailaren 3an, 10ean, 17an, 24an, eta martxoaren 3an. Bigarren mintegia Interneten gainekoa izango da eta apirilaren 21ean, 23an eta 28an egingo dute; azkenik, drogen inguruan egingo dute berba Agipad elkartekoek, maiatzaren 4an, 11n eta 18an.

Guraso Eskolako ikasturte berrian parte hartu gura dutenek izena emateko epea zabalik dute 943 03 77 00 telefonora deituta; baina lehentasuna izango dute aurreko ikasturtean jardun zutenek: "Iaz taldea osatu zuten guraso guztiei bidali dizkiegu gutunak, eta eurek izango dute lehentasuna. Dena den, pertsona gehiagok izena emango balu, talde berriak sortuko genituzke", esan digu Udaleko Prebentzio teknikariak.

Eskola egun bakoitzean hiru orduko lana egingo dute. Teoria eta praktika tartekatuko dituzte, eta etxeko lanak ere egingo dituzte. "Gurasoen eta adituaren artean antolatzen dituzte eskolak", dio prebentzio teknikariak.

Ikastetxeen laguntza

Guraso Eskolaren helburuari buruz galdetu diogu teknikariari: "Gurasoei sortzen zaizkien arazoak azaldu eta irtenbideak topatzeko aukera eman gura diegu eskola horiekin; betiere, adituen laguntzarekin".

Guraso Eskolaren gaineko informazioa zabaltzeko eskolen laguntza izan dutela esan digute: "Gurasoen parte-hartzea gainbehera zetorren, eta iazko ikasturtea hasi aurretik estrategia aldatzea erabaki genuen. Eskolen bitartez gutunak bidali genituen, eta gurasoen erantzuna oso ona izan zen".