Marealtak badu bere garagardoa

Antxoberfest jaialdiko aurreko urte bateko irudia.

Karamelu kolorekoa, mingotsa eta leuna aldi berean, eta edateko erraza. Halakoa da Antxobeer, Marealtako garagardoa. Joan den igandean aurkeztu zuten Antxoberfesteko antolatzaileek Pasai Antxon egin zuten Garagardo Artisauaren III. Mostran. Pasai Antxok, beraz, badu bere garagardo artisaua.

Aurkeztu zuten egunean harrera paregabea izan zuen pale ale garagardoak, bertara eramandako 120 botilak agortu zirelako. Antxoberfesteko antolatzaileetakoa da Marcos Novo. Garagardoa sortu izana aurrera urratsa dela dio: «Pasai Antxok bere garagardo artisaua izango du aurrerantzean, kalitatezkoa, denok edateko modukoa, eta Antxoberfesten ikur izango dena».

Antxobeer garagardoak istorio «berezia» duela atzean aitortu du. Garagardo artisauaren ikastaroa antolatu zuten duela zazpi urte La Armonia elkartean: «Bederatzi kuadrillek eman zuten izena parte hartzeko. Horien artean Joseba Oliva antxotarra aritu zen kuadrillarekin, ikastaro osoa egin zuen, eta hura amaituta garagardoa egiten jarraitu zuen bere etxean, garajean zehazki».

Lau urte geroago antolatu zuten lehenengoz Garagardo Artisauaren Mostra. Olivari bere garagardoarekin aurkezteko eskatu zioten Antxoberfesten antolatzaileek: «Ez zuen etiketarik, etxean egindakoa zen. Harrituta gelditu ginen oso ona zelako, eta kritika oso onak jaso zituelako». Olivarekin hitz egitea erabaki zuten Antxoberfestekoek eta proposamena egin zioten «ez soilik garagardo festibalean parte hartzeko, baizik eta gure garagardoa egiteko».

Olivaren formula

Barañaingo garagardo artisaua ekoizten duen Brew&Roll enpresarekin harremanetan jarri ziren, «batzuetan kolaborazioak egiten ditu», eta Olivak etxean ekoizten zuen garagardoaren formula pasatu zioten nafarrei, «baiezkoa eman ziguten, garagardoa egiterik izango zela esan ziguten, eta gainera garagardo oso ona izango zela.

Olivaren errezetarekin eta Brew&Rollen laguntzarekin Antxobeer jaio da, Marealtako garagardoa, Antxoberfesteko ikur izango den garagardoa».

Joan den igandean aurkeztuta, maiatzaren lehen asteburuan izango da berriz ere, garagardo berria dastatzeko aukera. Maiatzaren 5 eta 6an salgai izango dute eta banaka, edota seiko kutxetan eskainiko dute, 2,50 euroan eta 13 euroan, hurrenez hurren. Egun horietarako 800 botila aterako dituzte salmentara Antxon bertan. Hurrengo hitzordua, berriz, Antxoberfesten izango du barrutiko garagardo artisauak, eta ordurako, sei kupela egingo dituzte.

Maiatzaren 10etik 13ra bitartean egingo dute Antxoberfesten zazpigarren ekitaldia. Orain arte garagardo feriak izan duen erantzunarekin izugarri pozik daudela esan du Novok, «gure jaia da, guk egina eta guretzat, antxotarrentzat. Biltzen dugun diru guztia herrian bertan gelditzen da, eta iaz, adibidez, San Fermin eta San Fermin Txiki jaietako danborradentzako danborrak eta kupelak erosteko baliatu genuen, baita herri bazkariak merkeago antolatu ahal izateko ere. Gurea da festa hori eta hala sentitzen dugu».

Antxokoa ez da beste garagardo azoken antzerakoa, Novoren esanetan, «gure azokan garagardoen kalitatea oso handia da. Beste azoketan normalean banatzaile bati eskatzen diote 10 edo 12 iturri jartzeko. Antxoberfesten eskaintzen ditugun garagardo guztiek hautaketa prozesu bat pasatzen dute, gure laguntzaile da Zapiain, eta haiekin aukeratzen ditugu ahalik eta garagardorik onenak».

Garagardo bereziak

Hortaz, beste azoketan ohiko ez diren garagardoak aurki daitezke Antxoko garagardo festan, «Alemaniako Weihenstephaner, Belgikako Gulden Draak eta Westmalle garagardoak barrilean aurkitzea ezinezkoa da beste azoketan, eta gurean izaten dira». Joan den urtean lehenengoz, Belgikako Hopus Premier garagardoa eskaini zuten kupelean.

Garagardo artisauaren egoeraren gaineko irakurketa egitera ausartu da Novo, «artisau garagardoen artean maila oso ona da, altua, eta hori pozgarria da benetan». Aurreko asteburuan antolatutako mostran hori nabarmen gelditu zela zehaztu du: «Lan ederra egiten ari dira, oso onak dira hemengo garagardoak, eta artisau garagardo guztiak orokorrean».

Hiru ekoizle nafar, hiru bizkaitar, bi gipuzkoar eta arabar batek hartu zuten parte erakustaldian. Adituek osatutako epaimahaiak Bilboko Drunken Brosen ekoizlearen Bowie garagardoari eman zion lehen saria, «garagardo beltza da, kafe eta txokolate zaporearekin». Publikoaren saria, berriz, Oreretako Mattinada artisau garagardoarentzat izan zen, «finagoa da azken hori».

Erromantikoak direla aitortu du Novok, eta Antxoberfesten marka izango den garagardoa sortzea aurrera pausua ematea izan dela dio, «garagardoaren kultura zabaltzea da gure helburua». Hala egiten ari diren zalantzarik ez da.


'Urola bailarako landareak' liburua aurkeztu dute

Xabier eta Igotz Arenas dira liburuaren egileak

Guztira, 300 landareren irudi eta azalpenak bildu dituzte; liburuko 10 landareren argazkiekin bilduma egin dugu

Larunbatean (hilak 10), Urola bailarako landareak liburua aurkeztu zuten Ingurugiro Etxean. Bailarako landareak ikertu, sailkatu eta irudietan biltzen Xabier eta Igotz Arenas aita-seme azpeitiarrak aritu dira. 300 landaretik gora identifikatu dituzte bost urtetan zehar Legazpi eta Zumaia artean, eta egindako lana liburu horretan bildu dute.

"Orain bost urte inguru, semea biologia ikasketak egiten ari zela, herbario bat, landareak bildu, lehortu, txukundu eta klasifikatzen lan bat egin behar zuen eta lan horretan lagundu egin nion. Lana gustatu egin zitzaidan eta niretzako herbario bat egiten hasi nintzen, baina argazkiekin" azaldu dio Xabier Arenasek Uztarriari.

Horrela, 300 landare ezberdinen argazkiak bildu zituen Xabier Arenasek. "Argazkiekin zerbait egin zitekeela prentsatuta, Udalera jo nuen. Ingurumen teknikariarekin bildu nintzen eta harek alkateari erakutsi zizkion argazkiak; lan horri irteera bat eman behar zitzaiola esan zuten, eta liburuaren ideia hortik etorri zen".

Liburua egiterako orduan, testuak eta azalpenak biologia ikasketak eginak dituen Igotz Arenasek egin ditu. "Denbora pasatu da lana egiten hasi ginenetik; lan luzea eta astuna izan da, baina gustuko tokian...".

Lan hau egiteko "hitz teknikoak ez erabiltzen" saiatu dira egileak. "Normalean era honetako liburuak oso zientifikoak, teknikoak izaten dira; guk jende normalarentzako egin nahi izan dugu, gauzak edonork ulertzeko moduan azaltzen saiatu gara".

Liburuaren ezaugarriak:

Orrialde kopurua: 400 orrialde.

Zer biltzen du: 300 landareren azalpenak eta argazkiak jasotzen ditu.

Atalak: Landareak kolorearen arabera sailkatuta daude.

Tirada: 1.500 ale.

Non topatu daitezke: Ikastetxe, liburutegi eta udaletxeetan banatuko dute hasieran, eta oraingoz ez dute salgai jarriko.

Edizioa: Azpeitiko Udala.


San Nikolasetako I.Mus txapelketa arina jokatuko dute, Elantxoben

San Nikolasetako I. Mus Txapelketa arina jokatuko dute abenduaren 6an, Elantxoben. Dagoeneko izena emoteko aukera du txapelketan parte hartu gura duenak, herriko Makues jatetxean.

Hiru jokora jokatuko dute txapelketa parte hartzaileek, abenduaren 6an, 17:30ean hasita. Izena emoten duen bikote bakoitzak hamar euro ordaindu beharko ditu, Makues jatetxean bertan.

Hiru sari banatzeko

Parte hartzen dutenen artean hiru sari banatuko dituzte: irabazleak batutako diruaren %60a eta txapela eroango ditu etxera; bigarrenak, ostera, batutako diruaren %30a eta ardo botila bat, eta, hirugarren egiten duenak, bestalde, batutako diruaren %10a eta txanpan botila bat.


Hilaren 17an, solasaldia Martin Ugalde foroan

Hilaren 17an, Imanol Murua Uriarekin Ekarri armak. ETAren jardun armatuaren bukaeraren kronika liburuari buruzko solasaldi-elkarrizketa bat izango da Andoainen, Martin Ugalde foroan (19:00).

Elkar eta BERRIA dira lanaren argitaratzaileak. Xabier Mendiguren Elizegi Elkarreko editoreak eta Martxelo Otamendi BERRIAko zuzendariak Murua Uriaren kazetaritza maila laudatu dute aurkezpenean. Datorren udaberri aldera Ekarri armak-en espainolezko bertsioa aterako da, Angel Errok itzulita (Ttarttalo argitaletxearekin), eta urtebete barru-edo Murua Uriaren tesia ingelesez, Erresuma Batuko-AEBetako argitaletxe batek aterata.


Urteurreneko bazkarira joateko, izen ematea irekita

Otsailaren 19an jarri dute hitzordua Elur Txoriko bazkideek, urteko bazkaria egiteko; 14:00etan. Parte hartu nahi dutenek otsailaren 19ra arte eman dezakete izena.


Haurtzarok bere eguna ospatuko du igandean

Heldu den igandean, hilak 9an, Haurtzaro Ikastola Eguna ospatuko dute. Dena den, motorrak berotzeko, larunbatean Haurtzaro Dantza Taldeak ikasturte bukaerako emanaldia eskainiko du Elorsoro kiroldegian, 18:00etatik aurrera.

Igandean goizean goiz hasiko dute festa, suziriarekin. Ilunabarrera arte luzatuko da festa. Musika, bazkaria… denetarik egongo da. Taberna ere martxan egongo da egun guztian zehar DBH 3. mailakoek antolatuta.

Egitaraua:

08:30ean: Altxaferoak Ikastola Egunari hasiera emango dio.

08:30ean: Ginkana ikasle eta gurasoentzat.

11:15ean: Eskolaz kanpoko ekintzen emanaldia: bertsolarien agurra, malabareak eta Dantza Garaikidea.

12:00etan: Ekitaldi ofiziala.

10:30-13:30: Agenda 21 erakusketa LH 6. mailako pasilloko gelan.

13:30ean: Haurren bazkaria Ikastolako pilotalekuan.

14:00etan: Helduen bazkaria Ikastolako pilotalekuan.

DBH 3. mailako saskien zozketak eta Bingoa

14:30etik aurrera: Makillaje tailerra, jolasak eta tailerrak haurrentzat, Kiki, Koko eta Moko, gaztelu puzgarriak, ohe elastikoak.

Arratsaldean: Modestorekin dantzaldia.

19:00etan: Egunari bukaera emateko apar festa.


Sinistu nahi dugu!

Zaila da matxismoaz ezer berririk esatea. Bergarako plazan, azken emakumea hil zuteneko kale bilkuran, kandela batzuk eman zizkiguten antolatzaileek.

Bukatzean, txintxo-txintxo berriz gordetzeko antolatzaileari eman, eta zera esan nion: "Hurrengorako gorde!". Momentuan jabetu nintzen esandakoaz: "Gorde hau, hurrengoan ere hilko dute emakume bat eta orduan ere protesta egin beharko dugu eta". Zoritxarra iragarritako kronika baten kontakizuna...

Erailketa da matxismoaren aurpegirik krudelena, baita agerikoena ere.

Ni, baina, gehien arduratzen nautenak ezkutuko mikromatxismo jarrera oharkabeak dira.

Etxekoandreen gaineko txiste inuzenteak, piropo zaharkituak, inoiz ardura posturik emango ez dioten langile titidunaren desesperazioa, ikastolako guraso bileretako gizon apurren parte-hartzeak...

Pozten nau Bergaran, adibidez, gazteen artean dagoen mugimendu feminista oparoak. Harro begiratzen diet, beraiek baitira hurrengo belaunaldia, guztia aldatuko duten belaunaldia.

Baina borroka honetan gizonezko ausartak ere behar ditugu. Ba al daude? Sinistu nahi dut baietz.

Gero eta konbentzituago nago genero aukera berdintasuna lortzeko gizonezkoek eman beharrezkoaz.

Minigona batek ez dio inori ipurdia ukitzeko eskubiderik ematen, titi gabe ere umeak zaindu daitezke, ez da ingeniaria izan behar labadora bat jartzeko, zaplazteko batek ez zaitu inoren jabe egiten, kolore arrosa oso polita da edonorentzako, gizon ahotsa izateak ez dizu automatikoki arrazoirik ematen, eta abar.

Emakumeok boteretze prozesuari ekin behar diogu, ados. Baina gizonezkoek barneratu behar dute beraien esku ere badagoela gizarte justuagoa eraikitzea.

Sinistu behar dugu guztiok egin behar dugula esfortzua, ez bakarrik emakumeok.

Prest al daude gizonezkoak, jaiotzatik eta emakumeen kontura aitortzen zaien pribilegioei uko egiteko?


Gaztetxoen bertso sortak entzuteko aukera 'Gu ere bertsotan' jaialdian

Datorren asteartean, maiatzak 7, izango da 'Gu ere bertsotan' jaialdia Baztartxo antzokian. 18:00etan hasiko da ikuskizuna, eta guztira 186 neska-mutilek parte hartuko dute aurtengo edizioan. Floreaga Ikastetxeko LH5 eta 6ko 106 ikasle eta Azkoitia BHIko DBH1eko beste 80 ikasle igoko dira oholtza gainera.

Ekitaldia irekia izango da, beraz, doinu, neurri eta errimez gozatzea gustuko duen edonor bertara daiteke, ikasle, irakasle eta gurasoez gain.

'Gu ere bertsotan' Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Gipuzkoako Bertsozaleen Elkarteak elkarlanean daramaten proiektua da, 2008-2009 ikasturtetik hona. Irati Artetxek zuzendu ditu aurtengo ikasturteko saioak eta ikuspegi pedagogiko batetik, nagusiki lau arlo lantzen dira: hizkuntza, kultura, musika eta trebetasun pertsonal eta sozialak.


Viaxes Amarelle izango du aurrean bihar Estanda Ordiziak

Ligako bigarren jardunaldiari aurre egingo dio Estanda Ordiziak asteburu honetan; Viaxes Amarelle FS taldearen aurka jokatuko dute bihar 18:30ean A Coruñan (Galiza). Ligari hasiera garaipenarekin emanda, itxaropentxu doaz partida honetara taldeko tekniko eta jokalariak. Iñaki Herasek eta Emilio Ortizek aurreratu dutenaren arabera “oso zaila” izango da garaipena lortzea, “baina ezin dugu itxaropenik galdu, talde hau edozein zailtasuni aurre egiteko prestatuta baitago”.

Joan zen asteburuan eman zioten hasiera Estandakoek emakumezkoen futbol salako lehen mailako lehiari. Madrilgo FSF Mostoles taldeari 2-1 irabazi zioten.


Independentziaz hitz egiteko kanpaina abiatu du Eskoziako Alderdi Nazionalak

SNP alderdi nazionalistak Erresuma Batutik bereizteko txostena eta erreferendumeko boto txartelaren zirriborroa aurkeztu ditu Eztabaida blokeatzeko asmoa iragarri dute oposizioko hiru alderdi nagusiek, kaltea besterik ez diola egingo argudiatuta


Otxia txakolina: uzta onaren fruitua

Eguerdian aurkeztu dute aurtengo Otxia txakolina Arrasateko Kajoi tabernan. Tragoxkari laguntzeko, mokadutxoa ere eskaini dute.

Iaz bezala, eta akaso urteroko tradizio bihurtzeko asmoz, aurten ere Kajoi tabernan egin dute Getariako izendapena duen Otxia txakolinaren aurkezpena. Eguerdi partean hasi dira txakolina banatzen eta erraz jotzen duela ikusita, mokadutxoa egiteko aukera ere egon da. Jende mordoxka erakarri du ekimenak. "Asmoa da nolabait kaleko giroa bultzatzea; baita jendeari herrian bertan egindako edaria dastatzeko aukera ematea ere" azaldu digu Otxiaren ekoizle Felix Etxagibelek.

Emaitza ona

Gustura daude aurtengo txakolinarekin. Izan ere, Etxagibelen esanetan iazko uda eta udaberria aproposak izan ziren ekoizpenerako. "Loraldi garaia nahiko ondo aguantatu zuen, eta uda ere nahiko ona izan zenez, 11-12 gradu lortu du alkohol mailari dagokionez. Konforme gaude horrekin eta jendeak ere oso ona dagoela komentatu digu'' azaldu digu Etxagibelek. Kajoi taberna bertan edo Bedoñako Artazubiaga baserrian egongo da eskuragarri Otxia txakolina.


40 plaza betetzeko enplegu eskaintza publikoa iragarri du Foru Aldundiak

25 suhiltzaile plaza eta iruzur fiskalari aurre egiteko 15 teknikari plaza betetzeko Enplegu Eskaintza Publikoa deituko du Foru Aldundiak. Imanol Lasa bozeramaileak foru gobernua, erakundea eraldatu eta modernotu asmoz burutzen ari den apustuaren baitan kokatu ditu neurri hauek.

Herritarrei eskainiko zaizkien 40 plazatik zortzi 2015eko estatuko aurrekontuetan xedatutako erreposizio tasa gehienekoak dira. Suhiltzaileenak izango dira eta joan den 29ko Diputatuen Kontseiluan onartu ziren.

2016ko aurrekontuetan malgutu egin da erreposizio tasa, gehieneko 32 plaza, eta Foru Aldundia horretaz baliatuko da haietako 17 suhiltzaileenak eta 15 iruzur fiskalaren kontrakoak izateko, bozeramaileak esan duenaren arabera. Berehalakoan onartuko ditu Diputatuen Kontseiluak. Gainera, joan den abenduaren 29ko kontseiluan beste 13 kabo plaza hornitzea onartu zen, barne promozioz kasu honetan.

Behar "larri" bati erantzuna

Neurri honekin behar larri bati erantzuten zaio, baliabide propioekin behin betirako bete ezin zitezkeen postu huts egiturazkoak hornituko baitira. “Suhiltzaile Zerbitzu berriaren egonkortasuna eta funtzionamendua lagunduko ditu, eta hori estrategikoa da”, azpimarratu du Lasak. Gainera, epe laburrean plaza berriak sortzeko formulak aurkitzea ez duela baztertzen eta modu ofizialean baieztatu du hiru ofizial berrien izendapena, eta horietatik Arkaitz Orbegozo izango da Zerbitzuburu berria.

Iruzur fiskalari aurre egiteko hamabost plazaren eskaintza publikoak Ogasun eta Finantza Departamentuari baliabide gehiago jarriko dizkio eskura bere lehentasunetako bati dagokionez, politika publikoak abian jartzeko beharrezko diren baliabideak gutxitzen dituzten “guztion kontra doazen portaeren kontra borroka egitea”. Lasak lorpen garrantzitsutzat jo du Lan Eskaintza Publiko hau aurrera ateratzea, azkeneko LPE aipagarria 2006koa izan baitzen. Joan den legealdian, berriz, enplegu eskaintza “anekdotikoa” izan zen, bost plaza baino ez baitziren atera. Oraingo honetan, aldiz, “zortzi hilabetetan 40 eskaintzea lortu dugu, hainbat lan poltsa berritzeaz gain, eta administrazio publikoa sendotzeko eta egonkortzeko bide horretan jarraitzea da gure asmoa”.

Argibideak honako webgunean irakur daitezke: https://www.gfaegoitza.net/sede/eu/html/index.shtml


[IRITZIA] 35 urte dantzan!

Osasuntsu dabil dantza gure eskualdean; Areta, Laudio, Orozko, Artziniega, Okondo, Urduña eta Amurrion indartsu daude dantza taldeak. Horrela ikusi genuen Erauntsi dantza taldeak igandean eskainitako dantzaldian, pilo bat zarete, zorionak!

Aiara dantza taldean ere 180 dantzari inguru gaude, eta aurten inoiz baino indar handiagoz ekin diogu urteari. 35 urte bete ditu 1984an jaio zen taldeak eta hori ospatzeko zenbait ekintza ditugu buruan: Batetik, asteburu honetan, hilak 23, Nahas-Jolas ikuskizuna oholtzaratuko dugu. Berritzaile kutsua du nahasketa honek, nahiko ikuskizun xelebrea! Bestetik, buru belarri gabiltza dantzari ohiak bilatzen, maiatzaren 18an ospatuko dugun euskal jaian inoiz taldekide izan direnak batu nahi ditugu egungoekin batera dantzaldi berezia eskaintzeko. Beraz, irakurtzen zabiltzan hori gurekin ibilitakoa bazara, ez galdu aukera eta eman izena 35urte@gmail.com helbidean!

Hori gutxi ez eta Urrezko Gukarekin saritu gaitu herriak. Eskerrik asko benetan! Ohore handia da, eta urtean zehar isilpean egiten dugun boluntario lana eskertu digutela sentitzen dut (taldekideek ere berdin pentsatzen dutela esango nuke).

Honetaz gain, urte osoan zehar betiko martxan jarraituko dugu herriz herri dantzatuz.

Dantzari bezala, beraz, urte ezin hobea aurtengoa. Eskerrik asko eta jarraitu ezazue dantzan!


Bilboko Aratusteen egitaraua

Bizkaiko hiriburuak 50 ekitaldi eta ekimen hartuko ditu hilaren 18tik 28ra.

ZAPATUA 18

19:00 Zabalgune eraikina. Ateen irekiera

19:30 Zabalgune eraikina. Aratusteetako Koplen lehiaketa 2017

DOMEKA 19

12:00 Plaza Barria. Aratusteetako VI. Torrada eta Pontxe lehiaketa VI.

13:00 Plaza Barria. Torrada eta Pontxe banaketa

14:00 Plaza Barria. Sari banaketa

EGUENA 23

20:00 Zazpi Kaleak Bertoko taldeen kontzertuak

- Goienkale: UKI SELEKTA + EH 2000

- Erronda: CROSSOVER + THE KOZMIC FRINGE

- Maria Muñoz: THE 2NILOS

- Hirukigunea: KUENTA ATRÁS

- Barrenkale: TIEFBORN

BARIKUA 24

10:30 Albia - Kale Nagusia – Plaza Barriko karpa. Bilboko ikastetxeen desfilea

11:00 Plaza Barriko karpa. Txokolatada eta jaia

19:00 Udaletxean. Aurpegiko mozorroaren trukea eta Farolin eta Zarambolas atxilotzea

19:30 Plaza Barriko karpa. Epaiketa Farolin eta Zarambolasi

20:30 Plaza Barriko karpa. Aretoko dantzak: Bilbao Sozial Dantza

21:00 Santiago Plaza. Farolin eta Zarambolasi Irain publikoa Beti Jai Alai dantza taldearekin + Aratusteetako kopla txikiak

22:30 Plaza Barriko karpa. ASIER BILBAO: “Bilbo Karnabal”

ARATUSTE ZAPATUA 25

12:00 Plaza Biribila. Esparrua zabaltzea eta atzera-kontua hastea: “hiru, bi, bat...!”

12:00 - 14:30 Zabalgune plaza. Gargantua, umeentzako puzgarriak eta tailerrak

12:15 - 13:00 Albia. Danz Jolas Jaia ZIRIKA ZIRKUSEKIN

Zabalgune plaza / Aratustegunea. Fanfarreak, erraldoiak eta gaiteroak

12:30 - 15:30 Plaza Biribila. Gune gastronomikoaren irekiera : umeentzako tailerrak , nekazarien azoka , baratxuri sopa , txahala errea eta pintxo beganoen dastaketa eta salmenta

12:30 Done Bikendi. URBELTZEN DANTZA GANBARA (Ikuskizuna / Espectáculo)

12:45 Plaza Biribila. ERROMERIA

13:00 Zabalgune Eraikina. PANPOTX KULTUR ELKARTEA: “Baso liluragarria” (Familia ikuskizuna)

13:00 Albia. Bertso Saioa

13:00 Astarloa. ENKORE (Kontzertua) + Txosna irekiera

13:30 - 15:30 Done Bikendi. KAFE ANTZOKIA: Aratusteetako menu berezia

15:00 Astarloa. KAOTIKO (Kontzertua)

16:00 Plaza Biribila. ARATUSTEETAKO KALEJIRA ETA MOZORRO LEHIAKETA: Epaimahaiaren aurreko paserako izena ematearen irekiera.

16:00 Albia. DANTZA PLAZA ZANGOREKIN

16:30 Done Bikendi. Kafe Antzokia: AMULTZUKI (Bazkalostean kantari)

16:30 Zabalgune Eraikina. PANPOTX KULTUR ELKARTEA: “Bosque encantado” (Familia ikuskizuna)

16:30 - 19:30 Zabalgune Plaza. Gargantua, umeentzako puzgarriak eta tailerrak

17:00 Plaza Biribila. KALEJIRA ETA MOZORROEN LEHIAKETA: Epaimahaiaren aurreko pasearen hasiera. Plaza Biribiletik abiatuta; Ibilbidea: Plaza Biribila - Astarloa (Epaimahaia) - Zabalgunea - Colon de Larreategi - Albia

17:00 Aratustegunea. Fanfarreak, erraldoiak eta gaiteroak

17:30 Albia. GARILAK 26 (Kontzertua)

17:30 - 20:00 Berastegi - Kale Nagusia. “SELFI” sardinarekin

18:30 Zabalgune Eraikina. PANPOTX KULTUR ELKARTEA: “Baso liluragarria” (Familia ikuskizuna)

19:30 Plaza Biribila. Botilari Kortxoa kentzea eta esparruaren itxiera

19:30 Plaza Biribila. 7 Kaleetara jaistea + LEKITTOKO DEABRUAK eta piroteknia

20:00 Santiago Plaza. Bilboko Ura iturria lehortu arte Farolin eta Zarambolasekin Esparrua zabaltzea eta 7 Kaleak alaitzea

21:00 Plaza Barriko karpa. Mozorroen lehiaketako sari-banaketa

22:00 Plaza Barriko karpa. Aratusteetako Dantzaldi Nagusia: VULCANO SHOW

DOMEKA 26

09:00 Plaza Barriko karpa. Indaba lehiaketa: Izena ematea

12:00 Arriaga. Gargantua

12:00 - 14:00 Areatza - Arriaga plaza. (Ibilbidea) Erraldoiak eta buruhandiak

14:00 Plaza Barriko karpa. Indaba lehiaketako sari-banaketa

18:30 Plaza Barriko karpa. Gaztedi Dantza Taldea: “INAUTERIETAKO ISTORIOAK”

ASTELEHENA 27

12:30 Plaza Barriko karpa. Kontzertua familientzat: BILBOKO UDALAREN BANDA, PATXI GONZALEZekin

17:00 - 20:00 Plaza Barriko karpa. Umeentzako puzgarriak, jolasak eta tailerrak

MARTITZENA 28

19:30 Plaza Barriko karpa. Sardinaren hiletaren hasiera

20:00 Arriaga Plaza. Sardina erretzea


A Tuti Plain: argi izpi bila iluntasunean (Elkarrizketa osoa)

Legarren duten entsegu lokalean jarri dugu hitzordua A Tuti Plain taldeko lau musikariekin, domeka iluntzeko zazpiretan, arratsaldeko entsegua amaitu ostean. Heldu garenerako, Legarreko plazatxoan daude zain laurak: Ina, Gotzon, Jondar eta Joseba. Barrez-barrez daude. Ematen du gogotsu daudela taldearen berri emateko.

Grabadora martxan jarri eta berrogeita bost bat minutuz jardun dute berbetan. Ahotan izan dituzte honakoak: taldearen ibilbidea, osatu dituzten kantuak, musika influentziak, maketa grabatzeko prozesua, Soraluzen dagoen musika-lokalen gabezia… Elkarrizketaren erdian, Legarreko jaietako kide bat agertu da, galdezka, irailean Legarreko jaietan joko ote luketen diru-sari eta jatordu truk. Musikariek baietz erantzun diote, berehala. Bistan da irrikaz daudela hilabeteotan maketa prestatzeko egin duten lana jendaurrean erakusteko.

‘A Tuti Plain’

Josebak aitortu duenez, “taldearen izena parranda gau batean asmatutakoa da”. Taldearen izenak Italiera eta ingelesa nahasten ditu. A Tuti-k “dena” dena esan nahi du, eta Plain-ek planoa (gora beherarik gabea). Inaren iritziz, “izena ironikoa da, taldearen izaeraren guztiz kontrakoa” delako.

A Tutik ibilbide laburra du oraindik. Hiru urte inguru dira taldea sortu zutela eta urte t’erdi gaur egun taldean dauden lau kideak batu zirela. Denak bat datoz: “Ez da erraza disponibilitatea daukan jendea elkartzea. Batzuk ez daude prest asteburuetan jotzeko, edo entseatzeko. Taldeak konpromisoa eskatzen du”.

31 urterekin, Gotzon Elizburu (bateria) da taldeko beteranoa (gainerakoek 21-22 urte dituzte) eta musika arloan esperientzia zabalena duena ere bai. Bere garaian, Junzai Txetxera taldeko abeslari izana da Gotzon eta talde harekin maketa bat ere kaleratu zuen. Jondarren ustetan, Gotzonen figura garrantzitsua izan da taldea egonkortzeko, aurretik kide aldaketa asko izan baitzuten. “Gotzon da proiektua gidatzen eta enfokatzen lagundu duena. Berak ezagutzen du prozesu hau zelakoa den eta hankak lurrean ditu. Bera beti dago hor, serio”.

Maketa, motibazio iturri

Taldekide guztiak bat datoz esaterakoan, maketa osatzeko prozesua motibazio iturri garrantzitsua izan dela. Urtebete inguru pasatu dute kantuak prestatzen eta prozesua gogorra bezain aberatsa izan da: “Disfrutatu eta sufritu egin dugu. Lau ordu baino gehiagoko grabaketa-saioak egin ditugu estudioan, goizeko ordubiak arte… Lokalean grabatuta ematen du kantua oso ondo dagoela baina estudioan akats asko topatzen zaizkio”.

Walterren estudioan grabatu dute maketa, Legarren bertan eta gustura daude emaitzarekin. “Walter asko inplikatu da eta kantuek asko eboluzionatu dute estudioan, hazi moduan egin dira. Aholku asko eman dizkigu eta lagundu digu kantuak osatzen”.

Maketari taldearen izena bera jarri diote: A Tuti Plain. Bost kantu izango ditu: Zauriak, Beste behin, APP, Itzalaren Menpe eta PUG. Eta espero dute uztailerako kalean izatea. “Asmoa da kopia gutxi batzuk ateratzea, lagunei banatzeko eta saltzeko, eta, gero, audioak plataformetara jasotzea, nahi duenak entzun ditzan”.

Urtebete inguru pasatu dute kantuak prestatzen eta grabatzen, eta denbora horretan ez dute zuzeneko bat ere eskaini. Orain, prest dute ordubete inguruko zuzenekoa eta irrikaz daude hilabeteotan egindako lana publiko aurrean eskaintzeko. “Maketa grabatu grabatu dugu jendeari gure lana erakutsi ahal izateko, kontzertuak lotu ahal izateko”.

Lehen zuzenekoa joan zen eguenean eskaini zuten Donostiako Dabadaba aretoan. Jondarren esanetan, “Dabadaba nahiko areto potentea da eta orain dela urtebete ez genuen pentsatuko han joko genuenik. Dena dela, guretzat, lekua baino garrantzitsuagoa da zein datorren ikustera. Gu prest gaude edozein lekutan jotzeko”.

Badute asmoa herrian maketa aurkezteko jai bat antolatzeko ere, baina grabazio prozesua aurreikusi baino gehiago luzatu da eta erabaki dute jaia irailerako lagatzea.

Bost kantu

Maketan bost kantu sartu dituzte. “Ez dira kanturik onenak, salgarrienak… Dira bost kantu. Adibidez, Zauriak izeneko kantuak berba egiten du isildutako jende eta herri txikiei buruz. Beste kantu batzuk pertsonalagoak dira. Letrak nahiko kritikoak dira, negatiboak edo pesimistak, baina badute puntu positibo bat: argi izpi bat iluntasunean kontzeptua presente dago kantu guztietan. Pug kantua ere pesimista da, baina badu argi puntu hori eta zera dio, mundua alda litekeela, indarrez eta gogoz, egin daitekeela:‘Hainbat aukera mundua aldatzeko, gure fedeak gestionatzen ikasteko’”.

Letra gehienak Inak idazten ditu, baina gainerakoek ere parte hartzen dute. Batzuetan letra batetik abiatzen da kantua eta bestetan doinutik. Normalean, hasieran musika sortzen dute eta letra gerora joaten da indarra hartzen. “Letrak dira bakoitzak bere erara interpretatzeko modukoak. Ez da erraza kantu batek zer esan nahi duen esatea. Koadro inpresionista batek zer esan nahi duen esatea modukoa da. Gustatzen bazaizu, ondo, eta bestela ez gara zure taldea. Baina gustatzen bazaizu, ba, erosi CDa”.

Crossover estiloa eta influentziak

A Tutik lantzen duen estiloa definitzeko eskatuta, crossoverra aipatu dute erdi txantxetan, “estilo bat baino gehiago nahasten ditugulako”. Batez ere, rocka da nagusi, baina ageri dira popa, rapa, funkya ere. “Ahalegintzen gara kanona apurtzen. Esaterako, Zauriak kantuak bi minutu eta erdi inguru dauzka eta hiru parte oso diferente: hasten da power poparekin, jarraitzen du funkyarekin eta amaitzen da riff metalero batekin. Inkluso, konposatu genuen kantu bat jo ezin genuena Bossa-metala (barreak)”.

Influentziez galdetuta, taldeko gazteenek aitortu dute bertako erreferente gutxi dituztela. Josebaren esanetan, Berri Txarrak da euskarazko talde erreferente bakarrenetakoa, eta gainerakoak estatukoak edo internazionalak dira: Morgan, Los Cigarros. Hala ere, Gotzonen bitartez 90. hamarkadako euskal talde askoren musika ezagutu dute: BAP! !, Kashbad... eta gaur eguneko batzuena ere bai: Lisabö, Willis Drummond, Kuraia, Sexty Sexers… Transmisio horren garrantzia azpimarratu dute denek. Gotzonen esanetan, “gaur egun, gazte bati gertuago gelditzen zaio La Polla edo Kortatu, Negu Gorriak edo Dut baino”.

Entseatzera Eibarrera

Jondarrek hartu du hitza. “Denok herrikoak izanda, gustura entseatuko genuke herrian, baina Ezozi Bideko lokalak dauden moduan egonda, han ezin da jasan eta azkenean joan egin gara. Lokalen egoera penagarria da. Ez da sormenerako leku duin bat. Instalazio elektrikoa zaharra, tetxua jausten, hezetasuna %200, segurtasun falta”.

Orain dela 15 urte sekulako mugimendua eratu zen herrian, RK Zulorena, besteak beste entsegu lokalak eskatzeko. Momentuko soluzioa bilatu zen taldeei Ezozi Bideko lokalak emanda baina denborarekin ikusi da Ezozi Bidekoa ez dela espazio egokia. Egoera negargarrian egoteaz aparte, bizilagunentzat ere ez da lekurik onena, zarata pasatu egiten delako.

Legarren bestelakoa da egoera. Udalak musikariek entseatzeko lokal egokiak prestatu ditu eta musikarien elkartearen esku laga du kudeaketa. Talde bakoitzak 35 euro ordaintzen ditu hilean, txartelarekin kontrolatzen da zein sartu eta zein ateratzen den eta derrigorrezkoa da hileroko batzarretan parte hartzea. Ordainetan, taldeek lokal intsonorizatuak, komun garbiak eta estudioa dituzte erabilgarri. Legarreko adibideari jarraituz, aipatu dute beharbada Soraluzen ere musikarien elkarte bat sortu beharko luketela, ondoren udalari azpiegitura egokiak eskatu eta behar bezala kudeatzeko.

Denek uste dute Soraluzen ere Udalaren inplikazioa eta babesa handituko balitz, asko lagunduko lukeela musika mugimendua indartzen: “Adibide ona da futbolarena. Begira futbol zelai berriarekin zela indartu den kluba. Garbi dago, suari egurrik bota ezean emendatu egiten da eta horixe pasatzen da Soraluzen musikarekin. Musika eskolan gazte mordo batek ikasten dute, baina gero ez dute lekurik entseatzeko eta laga egiten dute. Beharbada, musikariok ere elkarte bat sortu behar genuke gure eskariek indar gehiago izan dezaten”.

Bestetik, Arrano tabernak kontzertua antolatzeko abiatu duen ekimena txalotu dute. “Beharbada leku aldetik zailena duen taberna da baina hala ere ausartu dira eta arrakasta handia ari dira lortzen. Bejondeiela!”. Gaztetxea ere gune garrantzitsutzat dute “oso toki garrantzitsua da herriko musikarientzako eta pena bat da ez egotea mugimendu gehiago”.


Van der Poel nagusi Europako Txapelketan


Arrankudiaga eta Lerin, herri galdeketen ugaritzeen bi erakusle

Arrankudiagan euskal estatuari buruz galdetuko dute bihar; Lerinen, Nafarroako ubideaz.


Mendi ibilbideen sarea mantentzeko 2015ean diru laguntza emango duela azaldu du Nafarroako Gobernuak

Azken 3 urteetan ez du laguntzarik eman eta bere gain hartu du mantenu kostua Nafarroako Mendi Federazioak. Gobernuak ez du diru hori ordaintzeko asmorik

Aurreko ostiralean Iñigo Alli Gizarte Politikarako kontseilariak agerraldia egin zuen Nafarroako Parlamentuko Gizarte Politikarako batzordean, Bildu-Nafarroak, Aralar-Nafarroa Baik, Izquierda-Ezkerrak eta Geroa Baik eskatuta. Azken 3 urtetan Nafarroako Gobernuak Nafarroako Mendi Federazioari ez zion mendi ibilbideen sareko mantentze lanak egiteko diru laguntza eman eta egoeraren larritasunaren aurrean kontseilariaren azalpenak entzun nahi zituzten.

2011ko 197/2011 Foru dekretuak erabilera publikoko kirol ibilbideen sorrera eta mantentzea erregulatu zituen. Nafarroako Gobernuak ibilbideak erregistratu eta baimendu behar ditu, hau da, Nafarroako Ibilbideen Sareko sustatzailea da Gobernua, eta Nafarroako Mendi Federazioak mantentze lanak egiteko ardura du. Azken 3 urtetan Nafarroako Mendi Federazioak ez du diru-laguntzarik jaso eta federazioa eta bere 180 boluntarioak izan dira lan horren kostua bere gain hartu dutenak. Federazioak behin eta berriz azaldu du egoera “delikatua” dela, ezin zuelako gastu hau bere gain hartu, eta ibilbideei homologazioa kentzea egon da ere mahai gainean. Horrela, gaia Parlamentura iritsi zen.

Diru-laguntzak, aurten bai

Nafarroan 4 Ibilbide Luze (GR 12, GR11, GR 20 eta GR 220) daude, ia 800 km osatzen dituztenak. Iñigo Alli kontseilariak azaldu zuen Nafarroako 4 Ibilbide Luzeen Sarea seinaleztatu eta mantentzeko Nafarroako Mendi Federazioak egiten duen lan bikaina babestu egiten duela Nafarroako Gobernuak. Gogoratu zuen 2008 eta 2011 urte bitartean Nafarroako Gobernuak 420.000 euro inguruko inbertsioa egin zuela ibilbide sarea errekuperatzeko eta markatzeko. Informazio panelak eta posteak jarri ziren eta ibilbidea markatu zen. Lanak Federazioak egin zituen, 180 boluntarioei esker. “Nahiz eta federazioak ibilbideen mantenua kolokan dagoela esan, Nafarroan senderismoa egiten jarraitzen da eta erregulatutako eta ez erregulatutako ibilbideen sare bikaina dugu gurean” azaldu zuen kontseilariak. “Hasieran egindako inbertsio potolo horren ondotik, lehentasunak ezarri behar izan ditugu. 2012, 2013 eta 2014an ez da diru-laguntzarik izan, baina teknikari bat bidali genuen ibilbideak nola zeuden aztertzeko. Txostenak dio leku puntual batzuetan izan ezik ibilbidea primeran zegoela. Federazioak egindako mantenu lan bikaina onartu behar dugu, eta proposatzen duguna da aurten, 2015ean, diru-laguntzen bidea berriro hartzea, ibilbideen mantenua estaltzeko eta arazoa konpontzeko” azaldu zuen Allik. Kontseilariak azaldu zuen proposatuko dela udaberrian eta udazkeneko lehen egunetan Federazioko boluntarioek mantenu lanak egitea eta ondoren emango zaiela diru-laguntza.

Oposizioaren iritziak

Bilduko Bikendi Bareak kontseilariari eskatu zion hemendik aurrera ibilbideen mantenurako Gobernuak emango duen laguntzaren zenbatekoa zehaztu dezala. “Mendi Federazioak 3 urtetan ez du laguntzarik jaso eta mantenu lana egiten jarraitu du, gastuak bere gain hartuz. Egindako gastu hori federazioari bueltatzea eskatzen dugu. Ibilbideen Sarea zainduta egotea garrantzitsua da mendizaleendako, beraien segurtasunerako eta, bide batez, Nafarroako turismorako eta ekonomiarako. Gobernuak urtero zein diru laguntza emango dituen eta federazioari dirua bueltatuko dion jakin nahi dugu, bestela 2008-2011 artean Gobernuak egindako inbertsio publikoa eta 180 boluntarioek egiten duten lana alperrik botatzea delako” nabarmendu zuen. Bestalde, diru kopuru txikiez hitz egiten ari garela direla gaineratu zuen. “Ados gaude lehentasunak ezartzearen inguruan, baina urtero 30.000 euro ibilbideen mantenura bideratzea ez da asko, zuen departamentuan egin diren beste inbertsioekin konparatuta” gaineratu zuen.

Txentxo Jimenezek (Aralar-NaBai) 2008-2011 bitartean ibilbideen sarea seinaleztatzeko egin zen 420.000 euroko inbertsioa zergatik egin zen. “Nafarroako Gobernuak laguntzarik ematen ez zuenez, federazioak ibilbideak deskatalogatu behar izan zituen eta horregatik 2007an inbertsio potoloa egin behar izan zen ibilbideen sarea errekuperatzeko. Eta orain, tamalez, ia egoera berberera gindoazen. Garrantzitsua da ibilbideak ongi markatuta egotea eta mapak eguneratuta. Galdutako hiru mendizaleen erreskateak 20.000 euro baino gehiago balio dute” azaldu zuen. “Inori ez litzaiokeen okurrituko Donejakue bideko seinalizazioa kentzea. Hau berdina da. Gainera, Nafarroako turismorako potentzial ekonomiko handia du. Ibilbideak ongi badaude, kanpoko mendizale asko erakarriko ditu, ia 800 km-ko ibilbideak ditugulako. Duen erabilpen masiboari begira, mantenurako 30.000 euro bideratzea oso merkea da. Ibilbideak ongi ez izatea Nafarroa desprestigiatuko luke, eta ongi izateko ez da diru askorik behar. Federazioari azken urteko gastua ordaindu eta urtero mantenu kostua bere gain hartu behar dira” gaineratu zuen.

Iritzi berberakoa zen Txema Mauleon (Izquierda-Ezkerra). “Egoera honetara heltzeak txundituta uzten nau. Diru kopuru erridikuluez ari gara. Nafarroa Arena itxita mantentzeak 100.000 euro kostatzen zaigu. Eta Nafarroako mendi ibilbideen sarea egoera onean mantentzea 35.000 euro kostatzen zaigu urtero, aurrekoaren ondoan kantitate erridikulua. Gainera, Mendi Federazioen boluntarioek egiten dute mantenu lana. Gobernuak egingo balu kostua askoz handiagoa litzateke. Ezin daiteke 420.000 euroko inbertsio potoloa egin eta gero mantenuagatik ez ordaindu. Zergatik ez duzue mendi sareen sareak Nafarroan duen inpaktu ekonomikoa neurtzeko ikerketarik egiten? Turismoan eta Nafarroako prestigioan irabazten duguna eta osasunean aurrezten duguna jakin. Federazioari dirua bueltatzea eta federazioarekin urtero hitzarmen egonkorra izatea, ibilbideen mantenu kostuak estaltzeko” azaldu zuen.

Geroa Baiko Patxi Leuzak gaineratu zuen ibilbideen sareen mantenua gastu bat izan beharrean inbertsio bat bezala hartzea, ongi seinaleztatutako ibilbide batek turismoa, kontsumoa eta beste erakartzen duelako. “Inbertsioak pena merezi du. Gaurko komunikabide batean azaltzen zen Gobernuak 20.000 euroko kopurua zehazten duela, baina Mendi Federazioak 35.000 euro eskatzen baditu, eta hori da euren minimoa, horrela beharko luke izan” nabarmendu zuen.

UPN-ko Jose Antonio Rapunek azaldu zuen garrantzitsuena zela ibilbideen mantenurako diru-laguntzetara berriro bueltatzea. Boluntarioen lanari esker ibilbidea bikain mantendu dela adierazi zuen. “Garrantzitsuena da arazoa konpondu dela eta mendi ibilbideen sarea ongi egotea interesatzen zaigula, turismoagatik, ekonomiagatik, segurtasunagatik eta sozialki ere inportantea delako”.

Alderdi Sozialistako Maria del Carmen Otxoak azaldu zuen 2013an eta Landa Garapen batzordean ibilbideen mantenua egiteko Mendi Federazioari 35.000 euro ematea onartu zela eta harritua zegoen “hori gauzatu ez delako”. “Diru hori posteak jarri, margoa erosi, gasolina ordaindu eta boluntarioei bokata bat emateko erabiltzen zutela azaldu ziguten. Boluntarioen lana eta inplikazioa baloratu behar dugu. Asko kostatu da ibilbide horiek markatzea eta Federazioari egindako gastua ordaindu behar zaio eta hemendik aurrera mantenu kostuak gobernuak bere gain hartu” eskatu zuen. Amaya Zarranzek (PP) azalpenak ematea eskatu zion Alliri.

Ez dutela ezer zor dio Allik

Allik erantzun zien kontziente zela federazioak egindako lan handiaz, baina 2008-2011n egindako inbertsio handiak 3 urtetan inbertsio gehiagorik egin behar ez izatea ekarri zuela. “Hori erakusten du gure ikerketako txostenak. Mendi federazioari argi esan genion lehentasun kontuengatik azken 3 urte hauetan ez zela diru-laguntzarik egongo. Hortaz, ez diogu inori ezer zor” nabarmendu zuen. “Txosten teknikoa eskutan, ulertzen dugu 2015ean berriro mantenu kostuak gure gain hartu behar ditugula” gaineratu zuen. Hortaz, azken hiru urteetan federazioak bere gain hartutako kostua ez du bere gain hartuko Gobernuak.


Konstituzionalak bertan behera utzi du polizien biktimen lege nafarra

Legea behin-behinean geratu da bertan behera, Konstituzionalak Espainiako Gobernuaren helegitea onartu baitu.

Auzitegi Konstituzionalak onartu egin du muturreko eskuineko taldeen eta Poliziaren indarkerien biktimak aitortzeko Nafarroako Parlamentuak adostutako legearen aurka Espainiako Gobernuak jarritako helegitea aztertzea, eta, ondorioz, foru legea bertan behera geratu da, behin-behinean.

Espainiako Gobernuaren ustez, foru legeak urratu egiten ditu babes judizial eragingarria izateko eskubidea eta errugabetasun presuntzioa, besteak beste.

Legea azken legegintzaldiaren amaieran onartu zuen Nafarroako Parlamentuak, I-Ek sustatuta. PPk eta UPNk aurka bozkatu zuten.

Hain zuzen ere, legearen helburua da 1950etik eskuin muturreko taldeen eta funtzionario publikoen biktimak aitortzea, eta, horrenbestez, horiei aintzatespen eta kalte-ordain eskubideak ematea.


Stephen Barclay ‘brexit’erako ministro izendatu du Theresa Mayk

Halaber, Amber Rudd Barne ministro ohiak beteko du Esther Mcveyk utzitako kargua. Gauzak horrela, aurrerantzean bera izango da Enplegu eta Pentsio ministro berria.

Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak Stephen Barclay izendatu du ‘brexit’erako ministro, Dominic Raabek bart kargua utzi ostean, Erresuma Batua Europar Batasunetik ateratzeko baldintzen inguruan lortutako oinarrizko akordioarekin bat ez zetorrela esanez.

Barclayk 46 urte ditu eta Osasun ministroa izan da. 2016ko erreferendumean, Europar Batasuna uztearen alde bozkatu zuen.

Halaber, Downing Street kaleko etxebizitza ofizialean egindako adierazpen batean, Amber Rudd Barne ministro ohiak Esther Mcveyk utzitako kargua beteko duela baieztatu egin du Mayk. Gauzak horrela, aurrerantzean bera izango da Enplegu eta Pentsio ministro berria.

Elisabet II.a erreginak bi izendapen horiek onartu ditu ostiral arratsalde honetan, ‘brexit’aren inguruko aurreakordioak dimisio ugari eragin eta hurrengo egunera. dimisioa aurkeztu duen lehena Dominic Raab izan zen. Ordu batzuk geroago, Esther McVey Enplegu eta Pentsio ministro britainiarrak utzi du kargua, baita Shailesh Vara Ipar Irlandarako Estatu idazkari britainiarrak ere.

Barclay, 2010. urtean hautatu zuten diputatu kontserbadore. Aurretik, hainbat konpainia aseguratzaileetan abokatu gisa egin zuen lan, eta Erresuma Batuko Finantza Zerbitzuko Agintaritzan ere lanean aritu zen.

Halaber, lehen ministroaren talde politikoko diruzainaren idazkari ekonomikoa izan da.

Era berean, bere aliatu politiko nagusietako bat aukeratu du Esther Mcveyk utzitako kargua betetzeko. Hala, 55 urteko Amber Rudd izango da Enplegu eta Pentsio ministro berria. Apirilean, Barne ministro gisa betetzen zuen kargua utzi behar izan zuen, migratzaileak legez kanpo deportatzeko polemika baten eraginez.

Ruddiri Erresuma Batuko Enplegu eta Pentsio ministro izateko aukera eman ostean, oposizioan dauden alderdi politikoek Mayren erabakia kritikatu dute.


Maider Undak Londres 2012rako txartela eskuratu du

Maider Unda aramaioarrak Londresen abuztuan jokatuko diren joko Olinpikoetarako txartela eskuratu du Helsinkin, Finlandian. Hala, 72 kiloko kategorian lehiatuko da. Undak Londreserako azken txartela eskuratzeko aukera zuen eta lortu du azken unera arte itxaron behar izan duen arren.

Maider Undak, 2009ko Mundialean, eta Europako 2010 eta 2012ko txapelketetan, brontzezko dominak eskuratu ditu. Eta 2008an, Pekingo joko olinpikoetan bosgarren postua eskuratu zuen.


ELAk salatu du GES taldeak 96 behargin kaleratu nahi dituela Bizkaian

Global Energy Services eta Siemsa Industriak Erandion dituzten plantetako langileei eragiten die lan erregualzio espedienteak.

ELAk azaldu duenez, GES taldeko zuzendaritzak atzo eman zieten sindikatuei lan erregulazio espedientearen berri Madrilen. GES taldeak Global Energy Services, Siemsa Industria eta Siemsa Control y Sistemas konpainiak biltzen ditu. Guztira 627 behargin kaleratu nahi ditu zuzendaritzak, eta horietako 96 Bizkaian dituen bi plantetakoak dira. Dossierrak, beraz, Erandioko Siemsa Industriako 58 beharginei eta Global Energy Serviceseko 38 beharginei eragingo lieke.

GES taldeak energia berriztagarriei lotutako erakuntza, muntaia eta manteminendu zerbitzuak eskaintzen ditu. ELAk iragarri du gaurtik aurrera "beharrezkotzat jotzen diren presio neurriak" hartuko dituela Erandioko bi lantokietako "lanpostu guztiak" defendatzeko.


Harituz taldekoen beste prestaketa saio bat

Harituz bertso taldeko hainbat kide Gipuzkoako Bertsolari Txapelketarako prestatzen ari dira, eta Abaltzisketan egingo dute emanaldia, Alegian egin ondoren.

Apirilaren 29an izango da emanaldia, 20:30ean, Goibegi eraikinean. Bertan izango dira Beñat Iguaran, Mikel Artola, Iñigo Gorostarzu Etxorde, Haritz Mujika, Oihana Iguaran eta Imanol Irazustabarrena. Gai-jartzaile Iker Iriarte ariko da, txapelketan ere lan horretan ariko dena.

Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan izango diren ariketak egiten ariko dira saioan bertan. Harituzeko kideek jendearen aurrean trebatu nahi dute ariketa horiek eginez, eta horregatik ari dira antolatzen emanaldiak.


Arrasate, kontent taldearen jokoarekin

Realak partida bikaina egin zuen eta Real Madril gainditu ligako aurreneko garaipena lortuz.

Jagoba Arrasate pozik azaldu zen prentsa aretoan Real Madrilen kontrako partida eta gero. Realak ligako bere aurreneko garaipena eskuratu zuen (4-2). Maldan gora jarri zitzaion neurketa etxeko taldeari, baina markagailuari buelta eman eta hiru puntuak erdietsi zituen talde txuri-urdinak.

Realeko entrenatzailea kontent zegoen, 'bai pozik nago, garaipena taldeak egindako merituen ondorioz heldu da eta ez Real Madrilen akatsengatik. 10 urte generamatzan madrildarrak irabazi gabe, eta 0 eta 2koarekin aurten ere berdin jarraitu behar genuela zirudien, baina zorionez estatistikak apurtzeko daude'.

Eibarren kontra lehen jardunaldian galdu eta gero eta Europa Ligatik at geratuta, garaipena guztiz beharrezko zen. 'Futbola errekuperatu dugu, eta espero gurekin geratzea denbora luzean', gehitu zuen Arrasatek.


Oarso Bidasoko Hitza. maiatzak 30 (PDFa)

Oarso Bidasoko Hitza, maiatzak 30 (pdfa)


Kutxazain bat erre dute bart Iruñean

BBVAren kontra egin dute Txantrea auzoan. Espainiako Gobernuaren Nafarroako Ordezkaritzaren arabera, "erakundeak, eta eragile ekonomiko, politiko eta sozialak beldurtu" nahi dituzte halako erasoekin.

Hainbat ezezagunek kutxazain automatiko bat erre dute bart Iruñean, Txantrea auzoan, Espainiako Gobernuak Nafarroan duen Ordezkaritzak jakinarazi duenez.

Goizeko hiru eta erdietan izan da erasoa, BBVAren kutxazain baten aurka, Villafranca eta San Cristobal kaleen arteko egoitzan. Kutxazaina ez erabiltzeko moduan utzi du gertaerak.

Gobernuaren Nafarroako Ordezkaritzak gaitzetsi egin du erasoa, "ez delako demokratikoa". Haren ustez, "erakundeak, eta eragile ekonomiko, politiko eta sozialak beldurtu" nahi dituzte halakoekin.


Debagoieneko kirol hitzorduak, Gabonetan

Gabonetan hainbat kirol elkartetako ordezkariak lanpetuta ibiliko dira gazteendako –kasu gehienetan– txapelketak antolatzen. Hemen abenduaren 22tik aurrera pilatutakoak. Zure herrikoren bat falta bada, idatzi berriak@goiena.eus helbidera.

Abenduak 26-Urtarrilak 2: Bixente Etxeandia futbol torneoa. Aretxabaleta. Ibarra.

Abenduak 26 (16:00-20:00) eta 27 (10:00-14:00 eta 16:00-20:00) Bergarako frontoian Gabonetako hirunako saskibaloi torneoa.

Abenduak 26, Antzuolan, lehenengo Gabonetako krosa (17:00etan hasita haurrak, 17:45 nagusiak).

Abenduak 27, Mojategin, 'Txelis'-en omenezko futbol torneoa. 500 gaztetxo batuko dituzte.

Abenduak 26, 27 eta 28, Ointxe!-ko gazte mailako torneoa Iturripen.

Abenduak 28: Bergarako Gazte mailako Gabonetako futbol txapelketa. Bergara. Ipintza futbol zelaia. 16:00: Mondragon-Eibar. 18:00: Bertara-Real Sociedad.

Abenduak 29: Bergarako Gazte mailako Gabonetako futbol txapelketa. Bergara. Agorrosin futbol zelaia. 16:00: Mondragon-Eibar. 16:00: Finala.

Abenduak 30 Bergarako Gabonetako Pilota Txapelketako finalak (16:00-21:00).

Abenduaren 30ean hockey 4x4 partiduak Labegaraietan (09:00-19:00).

Abenduak 31, San silbestrea Oñatin (16:00 gaztetxoak, 16:30 nagusiak).

Abenduak 31, San silbestrea Bergaran (12:00).

Abenduak 31, San Silbestrea Eskoriatzan (17:00).

Urtarrilak 2, Antzuolako 24 orduko areto futbol txapelketa.


Behargin bat garun-heriotza egoeran, Noainen lan-istripua izan ostean

Langileak (49 urte) kolpe handia hartu zuen buruan larunbatean, burdinazko pieza batekin. Poliziak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.

49 urteko langile bat garun-heriotza egoeran dago larunbatean lan-istripua izan eta gero, autoetarako piezak ekoizten dituen enpresa batean, Noainen (Nafarroa).

Ezbeharra 12:05ean jazo zen; J.M.A.R. langileak kolpe handia hartu zuen buruan burdinazko pieza batekin, eta garezurrean traumatismoa eragin zion.

Nafarroako Larrialdi Agentziaren SOS Nafarroak zerbitzuak Noaingo Osasun Etxeko guardiako medikua bidali zuen, eta Iruñeko Suhiltzaileen anbulantzia batean eraman zuten Nafarroako Ospitalera.

Bestalde, Foruzaingoak polizia talde bat bidali zuen bertara, eta Auzitegiko Poliziak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.


Bertsolaritzari buruzko tesia egiteko deialdia egin du Mikel Laboa Katedrak

Bertsozaletzeko arrazoien edota transmisioaren ikerketa egitea du helburu, besteak beste

Bertsolaritza munduko eta Euskal Herri osoko ehundik gora bertsozale, eragile eta aditurekin ikerketa prozesu bat gauzatu zuen Bertsozale elkarteak 2011 eta 2012 urteetan. Prozesu horren emaitza gisa, «iker lerro edo aztergai zerrenda bat lehenetsi zen», Iñaki Murua Bertsozale Elkarteko lehendakariak azaldu duenez. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Mikel Laboa Katedrak, bestalde, bere zereginen artean du artearen eta folklorearen adierazpenei buruzko zein euskal artisten obrari buruzko doktorego tesiak sustatzea, eta bere egitasmoan zehazten du bertsolaritzari —musikari eta dantzari bezala— arreta berezia eskainiko zaiola. Hala, Mintzola Fundazioak eta Euskal Herriko Unibertsitateak sinaturiko lankidetzaren esparruan, bertsolaritzari buruzko doktorego tesi bat egiteko deialdia zabaldu dute.

Lau ikergai lerro nagusi zehaztu dituzte, eta doktoregaiak eskariarekin batera aurkeztu behar duen proiektuan zehaztuko du horietako zein eta zenbateko zehaztapenarekin garatuko duen bere tesian. Hauek dira ikerketa ildo nagusiak: bertsozaletzeko arrazoiak eta mekanismoak ikertzea, bertso eskoletan eta jarduera osagarrietan egiten den lana ikertzea, bertsolaritzaren transmisio modu guztiak aztertzea eta bertsolaritzaren transmisioak hezkuntzaren zein gizartearen esparru ugarietan egin dezakeen onura eta ekarpena aztertzea. Iker lerro horiei buruzko xehetasun gehiago www.mintzola.com webgunean jaso liteke. Eskariak aurkezteko epea uztailaren 10 arte izango dute interesdunek. Juan Kruz Igerabide Mikel Laboa Katedrako zuzendariaren hitzetan, «alor askotako jendearentzat egokia izan liteke doktorego tesiaren lanketa: antropologiakoentzat, filologiakoentzat, soziologia nahiz psikologiakoentzat». Tesia ontzeko egin beharreko ikerketak «proiekzio unibertsal bat eman diezaioke bertsolaritzari», Igerabideren hitzetan.

Ahoa bete hots jardunaldiak

Mintzola Ahozko Lantegiak laugarren urtez Ahoa Bete Hots jardunaldiak antolatu ditu uztaileko lehen egunetarako. Jolasa izango da jardunaldien ardatza. Uztailaren 3an, Juan Kruz Igerabide EHUko irakasle eta idazleak eta Jaime Urtxintxa Aisialdi eskolako kideak hitzaldiak eskainiko dituzte, eta Pello Añorga ipuinkontalariak performance komentatua egingo du, nork bere esparrutik eta hitzaren eta jolasaren arteko harremanaz eta aukerez dihardutela betiere. Hiruren arteko mahai inguruak emango dio bukaera lehen egunari. Bigarren egunean, tailerrak izango dira, eta ez hitzaldiak. Hauek izango dira tailer horien gidariak: Oihane Perea bertsolari eta bertsolaritza irakaslea, Gabi de la Maza lehen hezkuntzako irakasle eta barnetegiko zuzendaria eta Oskar Estanga irakasle, bertsolari eta kantari dinamizatzailea.

Ainara Gurrutxaga eta Urko Redondo Dejabu Panpin laborategiko aktoreek Jolasetik Antzerkira tailerra emango dute uztailaren 5ean, eta Eñaut Gantxegi Donostiako Arte Eszenikoen Tailerreko irakasleak Joko Eszenikoa izenekoa. Beñat Gaztelumendi Bertsozale Elkarteko ikerkuntza arduradunaren hitzetan, «ahozkotasunaren lanketan interesa duen oro asetzeko jardunaldiak dira», baina, batez ere, hezkuntza arautuko eta ez-arautuko irakasleak dituzte jomugan.

Jolasaren bitartez ahozkotasuna lantzea dute helburu jardunaldiek. «Jolasa ongi pasatzea baino gehiago da; tresna aski baliagarria da ahozko generoak lantzeko. Ahozkotasunean trebatzea eragiten duten jolasen eta ariketen berri emango da jardunaldiotan, dela gogoeta moduan, dela tailer praktiko moduan». Izen ematea www.mintzola.com webgunean egin liteke.


Sendotasunaren puntua

Bizkaitarrek bigarren zatian txukun jokatu eta binakako txapelketako lehen puntua eskuratu dute Tolosan

Ruben Belokik 36 urte ditu; eta Asier Olaizolak, berriz, 35. Binakako txapelketako bi pilotaririk beteranoenak eurak dira. Adinarekin kolpeak eta freskotasunak alde egiten duela esan ohi da, eta partidak aurrera egin ahala, nola ez, gehiago. Bada, teoria hori erabat bete zen atzo Tolosan, Beotibar pilotalekuan. Erritmo handian hasi ziren, baina ezin izan zioten eutsi horri norgehiagoka osoan, eta galdu egin zuten Pablo Berasaluzeren eta Alexis Apraizen aurka. Bizkaitarrak txukun aritu ziren. Atzelaria izan zen laukoteko onena, eta merezitasun osoz eskuratu zuten txapelketako lehen puntua.

Kantxara irten baino lehenago presioa nabaria zen aldagela inguruan. Izan ere, aurreneko jardunaldiko partida galduta, bi bikoteentzat oso zen lasaigarria garaipena. Berasaluze VIII.ak lauzpabost bider errepikatu zion Apraizi esaldi bera: «Ea ba, Alexis». Ongi berotu eta ariketak egiteko agintzen zion, oso serio. Beloki ere ez zen gutxiago, eta oso kontzentratuta zegoen. Bi bikoteak elkarrekin hizketan zeuden une oro, eta motibazio eta presio hori partida osoan antzeman zitzaien.

Presio horrek, baina, ez zuen neurketaren kalitatean eraginik izan; hasieran, behinik behin. Erritmo bizian eta joko onean aritu ziren lau pilotariak, eta ez zirudien bizkaitarrek —faboritoak ziren— aise irabaziko zutenik. Piloteoan nagusi bai, oso nagusi zen Apraiz, baina Belokiren esperientziak ere fruitu onak eman zizkien gorriei, eta horri esker ez zien utzi aurkariei partidan alde egiten. Pilota asko gurutzatu zuen ezker hormara, eta Olaizola I.a ere bizkor aritu zen defentsan. Berasaluze VIII.ak, berriz, denetik egin zuen, egin eta galdu.

Tanto bikainak egin zituzten, baina bereziki, goizuetarrak asmatu zuen. 12-13ra bitarte zazpi zituen eginak, eta batzuk ikusgarriak, gainera. Tanto horiei beste bat ere gehitu zien Belokik berak, Berasaluze VIII.aren eta Apraizen artera moztutako pilotakada eder batekin. Kolpe gutxiagorekin, beste baliabide batzuk bilatu eta aurkitu zituen Burlatakoak. Jakin badaki errebotera apenas iritsiko dela, baina seigarren koadroan baztertuz min egin zuen.

Partida erditik aurrera, baina, erabat aldatu ziren kontuak. Edo, hobeto esanda, erabat aldatu zituzten kontuak gorriek. Zuritik beltzera pasatu zen haien joko eta inspirazioa. Hortxe amaitu zitzaizkien partida irabazteko aukera guztiak. 6-0eko partziala lortu zuten urdinek, aparteko jokorik egin gabe. Berasaluze VIII.aren pare bat gantxo eder kenduta, gorrien hutsak izan ziren gainontzeko guztiak.

Lehendik nagusi baziren piloteoan, zer esanik ez amaieran. Apraizek ongi gozatu zuen eskuan pilota, eta bizkarra erabat erakutsi zion Belokiri. 20-14koan, ia errebotera jo zuen Gernikakoak. Aurre samarrean pilota hartu eta ia bederatzian eginarazi zion botea, eta 12. koadroraino heldu. Ez dira asko izango Tolosan hain urrutira heldu direnak.

Apraiz jokoan dago, sasoi onean. Bera izan zen, zalantzarik gabe, laukoteko onena. Bere maila eman ezinda dabilena Berasaluze VIII.a da. Errematerako duen gaitasunagatik nabarmendu izan da beti, baina aspaldian nahiko pattal dabil. Hala ere, badu nahikoa denbora jokorik onena harrapatzeko. Hori hala bada, kontuan hartzeko bikotea da bizkaitarrena.

Irujok ez du jokatuko

Olaizola II.a-Beginok eta Bengoetxea VI.a-Patxi Ruizek gaur jokatuko dute, Labriten, 2. jardunaldiko hirugarren partida (17:15, Nitro). Asegarceko bi bikote indartsuenak ariko dira nor baino nor gehiago, eta ez dago faborito argirik. Hala ere, Goizuetako aurrelariak bere maila ematen badu, irabazteko aukera gehiago izango dituzte. Bestalde, Irujok ez du jokatuko bihar Logroñon, eskuko arazoak dituelako, eta Aritz Lasak ordezkatuko du. Urretxukoak Merino II.arekin jokatuko du Titin-Pascualen kontra. Bi errioxar partida berean Logroñon.


Akuilu lanari esker

Normalizaziotik urrun da euskara. Galdetu bestela Irunen, Tuteran, Barakaldon edo Hendaian euskaraz bizi nahi duen euskaldun bati; eguna hasten duenetik amaitzen duenera arte zenbat aldiz egin behar ote du erdararako jauzia bere hizkuntzan jardun ezin duelako. Euskararen Erabilera Normalizatzeko Oinarrizko Legearen 30. urtemugaren harira, gogoetarako tartea hartu zuen atzo Jaurlaritzak. Normalizaziorako «zutarriak» jarri zituela uste du Urgellek. 30 urtean urratsak egin direla ezin ukatuko da, baina lautik bat baino ez da elebiduna Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Iparraldean, bostetik bat. Nafarroan, aldiz, hamarretik bat. Egiturazkoa da arazoa, eta aldaketak ere halakoa beharko du. Herrigintzak eta euskaltzale amorratuek egin duten akuilu lana ezin da ahaztu, haien presioari esker atzerapausoak zaildu direlako. Herritarrek mugiarazi izan dituzte politikak eta politikariak —ikusi gaur Masek zer eskatzen duen Kataluniarako—. Datorren larunbatean Donostian sor daitekeen olatuak ere mugiaraziko ahal ditu hizkuntz politikak.


Txistularien alborada Alde Zaharrean eta Amute-Kostan

Igande honetan, hilak 16, Alde Zaharrean eta Amute-Kostan ariko dira Txistu Taldeko kideak, alborada jotzen. 08:00etan hasiko dira.


1.350.000 euro inbertituko dituzte Astiko azpiegiturak hobetzeko

Errugbi taldeari eragingo diete, batik bat, doikuntzek. Lan hauek egingo dituzte: eraikina handitu, aldagela berriak egin eta harmailak estali. Uda inguruan hasiko dira obrekin, eta lanak zazpi edo zortzi hilabeteetan bukatuko dituztela esan dute.

Asti kirolgunean zenbait hobekuntza egiteko plana onartu du behin-behinean Zarauzko Udalak. Proiektuari Hiri Berrikuntzako Plan Berezia deitu diote. Lan horiek, gehien bat, errugbi taldeko guneari eragingo diete. Izan ere, udalak jakinarazi du erantzuna eman nahi diela taldeak duen "mailari" eta "kirolari kopuruari". Honako lanak egingo dituzte: errugbi zelaiko eraikina handitu, ikusleentzat harmailak estali eta aldagela berriak egin.

Aldagela berriak egiteko, bota egingo dute lehendik zegoen azpiegitura, eta 1.200 metro koadroko gune berria eraikiko dute. Xabier Txurruka alkateak esan duenez, sei aldagela eta gimnasio bat egingo dituzte, eta bestelako gela eta biltegientzat ere lekua utziko dute. Lehendik zegoen gela bat soilik utziko dute bere horretan: biomasa gela, duela bi agintaldi eginikoa. "Aldagelak berritzea ere aztertu genuen. Halere, arkitektoekin egoera baloratu ostean, ikusi genuen hobe zela guztia bota, eta berriro eraikitzea", azaldu du Txurrukak.

Lan horiek 1.350.000 euroko aurrekontua dute, eta uda inguruan hasiko dira obrekin. Gutxi gorabehera, zazpi edo zortzi hilabeteko iraupena izango dute lanek. Tarte horretan hasiko da kirol denboraldia, eta "aztertu" egin beharko dute kirolarientzat lekua non egin. Dena dela, alkateak esan du "denentzat lekua" egongo dela, eta aldagelen banaketa nola moldatu pentsatzen ari direla dagoeneko.

Iban San Martin Kirol zinegotziak adierazi duenez, aurreikusia dute Aldundiak 300.000 euroko laguntza ematea, lanak egiteko. Horrez gain, Futbol Federazioak ere eman dizkie 120.000 euro proiektua gauzatzeko. "Jaurlaritzarekin ere hizketan ari gara laguntzaren bat lortuko ote genukeen jakiteko", gehitu du Txurrukak.

Alkateak esan du "inbertsio handia" dela, baina "beharrezkoa". Lehen onarpena eman diote, eta 20 egunez jendaurrean eduki ostean, Aldundiko eta Jaurlaritzako teknikarien iritzia jasoko dute. Azken onarpena, udalbatzan emango zaio proiektuari.

Argindarra ere indartuko dute

Obrez gain, San Martinek azaldu du energia elektrikoa ere indartuko dutela. Izan ere, zinegotziaren arabera, "eskas samarra" da gaur egungo potentzia elektrikoa. 145 kilovatio ingurukoa da instalatutako indarra, eta 300 kilovatiotara igotzea dute helburu, "epe laburrera".


Zortzigarren kantu xaharren eguna Senpereko Larraldean ospatuko da igandean

Azken urteetan. kantu, bertsu eta testu andana bildu ahal izan da bazkari herrikooi hauen kaietarat

Senpere aldeko euskal kantu xaharren eguna urriaren 10ean iraganen da, Amotzen Larraldean. Zortzigarren aldikoz, adin haundiko senpertarrak eta kantu zaleak elgarretaratuko dira kantu zonbaitzuen eskaintzeko.

Senpere aldeko euskal kantu xaharren eguna urriaren 10ean iraganen da, Amotzen Larraldean. Zortzigarren aldikoz, adin haundiko senpertarrak eta kantu zaleak elgarretaratuko dira kantu zonbaitzuen eskaintzeko.

Azken urteetan, kantu, bertsu eta testu andana bildu ahal izan da bazkari herrikoi hauen karietarat. Bildu den ondare guzia zonbait disketan, bideo eta liburutan hedatu ditu gero Oxtikenekoak elkarteak. Horiek oro balio haundikoak dira gure ahozko ondarearen lekukoak baitira.

Kantu xaharren egunak bide egiten du eta aurten Eneko Bessonart eta Sébastien Etcheverry kantari gazteek lekukoa hartu dute egunaren apailatzearen ardura beren gain hartuz. Besta horretan, eta egun horretako bazkarian parte hartzeko, izenak eman behar dira lehen bai lehen Senpereko turismo bulegorat deituz: 05 59 54 11 69.


Nafarroan 1.970 lagun gehiago daude langabezian

Abendutik igo da kopurua. Orotara 45.113 pertsona daude enplegu gabe Nafarroan. Nolanahi ere, iazko datuekin alderatuz, hobera egin du egoerak: iaz, 41.946 langabe zeuden.

Nafarroako Gobernuak Gabonetako kontsumismoaren osteko ohiko ziklo bati atxiki dio langabe kopuruak urtarrilean gora egitea: "Langabe-kopurua igo ohi da urtero, serie historikoa hasi zenetik".

"Nolanahi ere, abenduarekin alderatuz izandako igoera hori langabe-kopuru txikieneko hirugarren urtea da, krisia hasi zenetik", zehaztu du.

Termino absolutuetan, jaitsiera hori krisia hasi zenetik garrantzitsuena izan da, aurreko bi urteetan (langabeen kopurua ere jaitsiz) 3.735 langabe gutxiago baitzegoen 2015ean eta 2.434, 2014an, hurrenez hurren. Zifra absolutuekin gertatzen den moduan, jaitsiera hori 2008. urtean krisia hasi zenetik handiena izan da (2015ean % 7 jaitsi zen aurreko urtearekin alderatuz eta % 4, 2014an). Nafarroako Gobernuak ordenatu ditu datuak.

Aurrera begira jarraitu beharreko urratsak marraztu ditu Eskubide Sozialerako lehendakariordetzak: "Suspertze ekonomikoaren ingurune batean, estrategia enpleguaren politika aktiboekin aurrera jarraitzea izan behar da".


Emanaldi koloretsua eskaini dute Udako txokoetako kideek

Festa erraldoia. Bi hitz horiek deskribatzen dute ongien areto berean San Ferminak, danborrada, Mari Jaia, Zeledon, Miel Otxin, zanpatzarrak eta Euskal Herriko jaietako beste hainbat pertsonai bildu dituen ekitaldia. Udako txokoetako haur eta begiraleek emanaldia eskaini dute guraso eta lagunen aurrean; egunotan ikasitako koreografiak eraman dituzte oholtza gainera.

Ez zen inor gehiago kabitzen Manuel Lekuonako hitzaldi aretoan gaur goizean. Udako txokoetako kideen emanaldiak ikusmira handia sortu du guraso eta lagunen artean; 11:30ean han ziren denak euren seme-alabak taula gainean ikusteko irrikitan. Argazki, bideo, flash eta txalo zaparrada luze eta ozenek konbinazio bitxi eta polita sortu dute. Lasarte-Oriako haur eta begiraleez gain, Zubietakoek ere hartu dute parte gaur goizeko emanaldian.

Euskal Herriko hainbat festa irudikatu dituzte haur eta begiraleek: Lekeitioko antzarrak, Mari Jaia, Zeledon, San Ferminak, Zanpatzarrak (Lasarte-Oriakoak eta Zubietako txokoetako haurrek ere, bi taldek ordezkatu dituzte pertsonaia horiek), Miel Otxin, mamoxarroak, Donostiako danborrada eta kaldereroak. Talde bakoitza oholtzara atera da zegokion unean eta egunotan begiraleekin batera ikasitako koreografiak eraman dituzte oholtza gainera. Guraso eta lagunek gogotik gozatu dute emanaldiekin eta txaloka aritu dira etengabe, musikaren erritmoa jarraitzen zein bukaeran udako txokoetako kideek egindako lana saritzen.

'Koreografia sorpresa'

Sorpresa bat baino gehiago jaso dute gaur Manuel Lekuonara bertaratu direnek. Haur talde bakoitzak bere koreografia egin eta gero, begirale guztiak elkartu eta denek batera egin dute dantzan 'Festarik festa' abesti ezagunaren doinupean, gaztetxo eta gurasoen harridurarako. Trebe askoak direla erakutsi dute begiraleek.

Horrez gain, emanaldiari hasiera baino lehen Argitxo iratxoaren ahotsa entzun ahal izan dute haur, begirale eta gurasoek. Iratxoak eskerrak eman dizkie denei ikuskizunera bertaratzeagatik eta kultur etxean egoteaz oso pozik zegoela adierazi du.

Jai giroan burutu dute ikuskizuna udako txokoetako kideek eta emanaldi polita eskaini dute. Euren festa ez da oraindik bukatu ordea, datorren astean ere hainbat ekintza, jolas eta abentura baitituzte zain.

Argazki galeria eta bideoteka osatu ditu Txintxarrik gaurko emanaldiko hainbat irudi bilduz.


‘Out-In’ taularatuko du Kukai dantza konpainiak gaur, Gernika-Lumon

‘Sorbatza’ koreografia

Dantza garaikidea izango da ikusgai gaur bertan Gernika-Lumoko Lizeo Antzokian. Ez da edozelako ikuskizuna izango, gainera, Kukai dantza konpainia igoko baita taula gainera. Karrikan ikuskizunaren garapena aurkeztuko du taldeak, Out-In izenekoa. Konpainiaren zuzendari Jon Maiaren hitzetan, “aurrekoaren egokitzapena da” Out-In, “bertsioa”.

2011. urtean sortu zuen Kukai dantza konpainiak Karrikan kale ikuskizuna, Leioako Umore azokarekin elkarlanean. Orain, baina, areto barruetara sartzeko moldatu dituzte ikuskizun hartako koreografiak, Out-In izanik emaitza. Maiaren esanetan, “lan diferentea” da. “Aurrekoarekin alderatuta, beste estilo bat dauka, mugimendu ezberdinak. Urrutirago jo behar izan dugu, horretara bultzatu gaitu. Aldi berean, oso interesgarria da, erregistro berrietan sartzeko aukera eman digulako”.

Bi koreografiatan dago banatuta: Aupa mutil! eta Sorbatza. Lehenengoa Iker Gomez koreografoarekin osatu dute, eta bigarrena, Damian Muñoz eta Virginia Garciarekin. Durangaldeko ezpata dantzaren inguruko dantzei buruz gogoeta egiteko eskatu zien Kukaik Muñozi eta Garciari, eta Los Angelesko auzo txiroenetan sortutako eta borroka sinbolo bat den krump estiloa eta ezpata dantza uztartzea proposatu zuten bi koreografoek. Haien arabera, “oreka berrezarri nahi duten lau gizonezkoen arteko errituala da” Sorbatza. “Gerra sinbolo bat, bakea eraikitzeko; bizitzaren sinbolo bat heriotzari konjurua egiteko”.

Gomezi, bestetik, Gipuzkoako dantzetan inprobisazioaren inguruan dauden dantzei buruzko gogoeta bat egiteko eskatu zioten. Koreografia osatuta, ondorengo hitzekin azaltzen du Aupa mutil! Gomezek: “Nahiz eta nekatuta, lehertuta, akituta, jota, mareatuta… egon; beso, hanka eta bizkarra izorratuta eginda izan eta birikak aurkitu ezinda nabilen hitz bat garrasi egiteaz erabat hustuta izan… badakit harrotasun kontu bategatik zutik jarraituko dudala”.

60 bat minutu irauten dituen saioan, beraz, hainbat estilo landu ditu ikuskizun garaikideak sortzeko euskal dantza tradizionaletatik abiatzen den konpainia errenteriarrak.

‘OUT-IN, karrikan’

Zuzendaria. Jon Maia.

Koreografia. Damian Muñoz, Virginia Garcia, Iker Gomez.

Dantzariak. Alain Maia, Eneko Gil, Ibon Huarte, Urko Mitxelena, Nerea Vesga, Jon Maia.

Noiz. Gaur, urriak 11.

Non. Gernika-Lumoko Lizeo Antzokian.

Ordua. 20:30.

Prezioa. 12 euro (Lizeo Antzokiko bazkideek, 9 euro).


APUNTAPALA ZOZKETA

Gabonak datozen honetan, opari aproposekin dator Apuntapala.

Amaiak diseinatutako pala bereziak, eskuragarri daude Pelotadendan bertan, edota webgunean: www.pelotadenda.com.

Baina oraingoan, gainera, zozketa batekin ere badator! Kronikarekin batera, bi pala zozketatuko ditu: Kronikako irakurleen artean bat, eta Dobera-Kronikako bazkideen artean bestea.

Adi egon! Zozketan nola parte hartu, asteleheneko Kronikan!


Zulueta berriz kartzelatzeko eskaria, Auzitegi Nazionalean aztergai

Abokatua kartzelatik ateratzeko erabakiaren kontrako helegitea aurkeztu zuen AVTk.

AVT elkarteak Arantza Zulueta abokatua berriz espetxeratzeko egindako eskaria gaur aztertuko du Auzitegi Nazionaleko Zigor Arloko 4. Salak.

Zulueta otsailaren 25ean utzi zuten aske, 20.000 euroko bermea ordainduta. Hiru urte eman ditu behin-behineko kartzelaldian, eta bakartuta.

AVT Terrorismoaren Biktimen Elkarteak bermepeko askatasunaren kontrako helegitea aurkeztu zuen, "ihes egiteko arrisku agerikoa" dagoela argudiatuta.

Zulueta 2014ko urtarrilean atxilotu zuten, presoen abokatuen kontrako operazio batean. 'Alboka auzian' epaituko dute, beste hainbat lankiderekin batera. Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak 19 urteko kartzela zigorra eskatu du bilbotarrarentzat, ETAren zuzendaritzaren eta presoen kolektiboaren arteko zubi-lanak egin izana egotzita. Fiskaltzaren arabera, Zuluetak "talde hori kontrolatzen zuen, eta iraultza-zerga kobratzen eta atentatu helburu batzuk zehazten lagundu zuen".

Zuluetaren aldeko plataformak "mendeku eta jazarpen gosea" egotzi dio AVT elkarteari.


'Igo autobusera' saioa: 2019-11-21

Eguenero moduan, musika kontuei lekua egin diete Arrasate Irratiko Igo Autobusera! saioan gaur, eta hala banatu dituzte gaurko Kooltur Ostegunak kontzerturako sarrerak; bihar, egubakoitza, Izaskun Murgia Elkarte Lirikoaren eskutik, asteburuan estreinatuko duten El Dúo de la Africana zarzuelarako sarrerak banatuko dituzte.

Horrez gain, eguneko albisteen kontaketa, agenda-hitzorduen proposamenak eta Joxe Landaren eguraldi iragarpena, besteak beste, gaurko saioan entzungai.


Frantzia, final-laurdenetara (4-3)

Frantziarrek 4-3 irabazi dio Argentinari final-zortzirenetako lehen partidan. Irabazleak gehiago izan dira, baina, hala ere, sufritu egin dute garaipena lortzea. Mbappek erakustaldia eman du.

Ikusgarria izan da Frantziak eta Argentinak jokatu duten partida. Frantziarrek oso ondo ekin diote partidari, eta hamahirugarren minutuan lehen gola sartu dute. Mbappek korrikaldi bikaina egin du, eta Rojok penaltia egin dio. Epaileak penaltia adierazi du, eta Griezmannek 1-0ekoa sartu du. Erraz zebilen Frantzia, eta Argentina sufritzen ari zen. Mbappek bereak eta bi ari zen egiten.

Argentinak nekez osatzen zuen jokaldi landu bat. Gola sartzekotan, banakako jokaldi bati esker izan beharko zuen. Bada, horrela izan zen. Di Mariak sekulako zartakoa eman zion baloiari area kanpotik, eta banakoa lortu zuen 41. minutuan. Partida nola joan zen ikusita, pozik egon zitezkeen argentinarrak. Eta zer esanik ez bigarren zatia hasi eta berehala Mercadok 1-2koa lortu zuenean. Messik jaurti zuen baloia, eta atzelariak nahikoa ukitu zuen Lloris ezustean harrapatzeko. Ezer gutxi eginda, sekulako saria zuen esku artean Argentinak.

Frantzia itsu-itsuan joan zen berdinketaren bila, eta gutxi behar izan zuen helburua lortzeko. Aurretik Di Mariak egin bezala, Pavardek sekulako gola sartu zuen urrutitik. 57. minutua zen, eta bina ziren bi selekzioak. Indarrean hasi ondoren, apalduta zegoen Mbappe. Bada, orduan suspertu zen Paris Saint-Germaineko jokalari bikaina. Bost minutu eskasean bi gol sartu zituen, eta partida ia erabakita utzi (4-2).

25 minutu falta ziren, eta Argentinari ez zitzaion ikusten suspertzeko gaitasunik. Messi galduta zebilen berriro, eta hura gabe erdipurdiko taldea da Argentinakoa. Jokoa ez, baina bihotza dute argentinarrek, eta horri esker lortu zuten azken txanpan gora egitea. Aguerok 4-3koa lortu zuen 92. minutuan. Ia amaituta zegoen partida, baina, hala ere, azken aukera bat izan zuten argentinarrek. Ez zuten asmatu, eta hortxe amaitu zen partida.


Zenbatutakoak baino hildako gehiago

Beste 59 hildako zenbatu dira, bigarren kopururik handiena koronabirusaren krisia hasi zenetik

Hildako kopuruari dagokionez, bigarren egun beltzena izan da. Gaur argitaratutako datuen arabera, azken 24 orduetan 59 pertsona hil dira Euskal Herrian koronabirusarekin gaixoturik. Egun beltzena apirilaren 1a izan zen, 61 hildakorekin. Hirugarren egunez jarraian, aurreko egunean baino hildako gehiago zenbatu dira. Araban, bezperan baino 8 hildako gehiago, Bizkaian 32 gehiago, Gipuzkoan 11 gehiago eta Nafarroan 8 gehiago. Positiboei dagokienez, beste 462 positibo gehiago atzeman dituzte, aurreko egunean baino gutxiago. Ospitaleratuen kopuruak gutxitzen jarraitzen du: guztira, 1.958 pertsona daude ospitaleratuta, bezperan baino 112 gutxiago.

Zein da COVID-19 koronabirusa hilkortasunean izaten ari den eragina? Hego Euskal Herrian hilkortasuna ia bikoiztu egin da koronabirusaren goraldian, Gari Goikoetxea kazetariak egin duen azterketaren arabera. Eredu matematikoek 938 hildako espero zituzten martxoaren 22tik apirilaren 5era, baina 1.774 lagun hil ziren. Uste baino 836 hildako gehiago. Egun horietan, COVID-19arekin lotutako 567 heriotzaren berri eman dute. Beraz, ondorioztatu daiteke zenbatutakoak baino gehiago direla koronabirusarekin hildakoak.

Espainiako Kongresuak onartu du alarma egoera apirilaren 26ra arte luzatzea. Horrez gain, Espainiako gobernuburuak aurreratu du alarma egoera berriro luzatu beharko dela. Hala ere, jarduera ekonomikoa normalizatuko dute astelehenetik aurrera, konfinamendu osoa amaitutzat joz. Datorren asterako, Espainiako gobernuburuak Moncloako itun berria egiteko bilera batera deitu ditu alderdiak, sindikatuak, patronala, autonomia erkidegoetako lehendakariak eta beste zenbait ordezkari. EAJ prest azaldu da parte hartzeko; EH Bildu, berriz, ez da joango.

DATUAK: Koronabirusaren azken datuak

MAPA: Koronabirusaren zabalkundea herriz herri eta osasun eremuka

ZUZENEKOA: Azken orduko albisten kontakizuna

Agian honek ere merezi du

Testak, testak, testak. Konfinamendua arintze aldera testen erabilpena giltzarri izango da. Arantxa Iraola kazetariak testen inguruko argibideak bildu ditu. Hainbat eratako testak daude, adituek den premia izango dute. Estrategia egokiarekin asmatzea izango da gako nagusia. Euskal zientzilari talde batek COVID-19 atzemateko ordezko RT-PCR test bat balioztatu du. Horri esker, Euskal Herrian gaitza diagnostikatzeko test gehiago egin ahal izango dituzte.

Termometroa. Koronabirus aroko eguneroko bat osatzen ari da Amagoia Gurrutxaga kazetaria, bost ahotsetara, hau da, bost lagunen eguneroko lekukotasunak bilduz. Kezkak, gogoetak, bizipenak... Bizimodu aldatuaren ispilu.


'Bigarren sexua(z). Collage' izeneko film laburra egin du Nora Alberdik

Simone de Beauvoirrek osatu zuen eta pentsamendu feministarentzat mugarri izan zen lana euskarara ekarri du Irene Arraratsek, eta harekin du lotura Alberdik eta Iratxe Fresnedak osatu duten ikus-entzunezkoak. Bederatzi "lezio" jaso dituzte filmean, eta egungo irudiekin nahiz hainbat emakumeren testigantzekin osatu dute ikus-entzunezkoa. Abenduaren 6an Durangoko Azokan aurkeztuko dute.

Nora Alberdik Bigarren sexua(z). Collage izeneko film laburra osatu du Iratxe Fresnedarekin batera, atzo aurkeztu zuten Bigarren sexua euskarazko argitalpenaren osagarri gisa. Izan ere, Simone de Beauvoirrek osatu zuen eta pentsamendu feministarentzat mugarri izan zen lana euskarara ekarri du Irene Arraratsek, eta Eskafandra bildumaren barruan argitaratu dute Jakinek eta Elkarrek.

Film laburrak, beraz, lotura zuzena du Beavoirrekin. Hain zuzen ere, ordu laurden inguruko lanean haren bederatzi "lezio" jaso dituzte, eta gaur egungo irudiekin nahiz hainbat emakumeren testigantzekin osatu dute ikus-entzunezkoa. Tartean dira Maite Segurola eta Miren Odriozola feminista azpeitiarrak. Abenduaren 6an aurkeztuko dute, Durangoko Azokan, 19:30ean.


Jaizkibelek eserialdia egin du Hondarribiko alardean

Konpainia mistoari plastiko beltzekin egin diete harrera alarde tradizionala aldarrikatzen dutenek, baina herritar ugariren babesa ere jaso du.

Jaizkibel konpainia mistoak eserialdia egin du Hondarribiko alardean Herrizaingo Sailak ezarritako ibilbide aldaketarengatik protesta egiteko.

Plastiko beltzak zeramatzaten eta alarde tradizionala aldarrikatzen zuten herritarrek egin diote harrera konpainia mistoari herriko zenbait puntutan. Hala ere, Jaizkibelek babes zabala jaso du herritarren aldetik eta baita agintari batzuengandik ere.

Jaizkibel konpainia 08:20ean abiatu da, aurreikusitakoa baino 10 minutu lehenago, eta irain eta plastiko beltz artean egin du kale Nagusia, Alarde tradizionalaren aldekoen erdian. Udaletxearen parean 'Herriko etsaiak' zioen pankarta baten aurretik ere igaro dira.

Armen plazara iritsi ondoren, kale Nagusia hartu dute berriro eta txistuak eta alarde tradizionalaren aldeko oihuak entzun badituzte ere, ez da istilurik izan. Udaletxeko arkuen parean tentsio momenturen bat bizi izan da alarde tradizionalaren aldeko emakume batek Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusiari kartela aurpegi parean jarri dionean.

350 inguru pertsonek osatzen zuten aurtengoan alarde mistoa eta ibilbidearen erdian, denak batera, lurrean eseri dira Herrizaingo Sailak kale batzuetatik pasatzea debekatu diela salatzeko eta 10 minutu inguruko eserialdia egin dute.

Ertzaintzak inguratuta egin dute ibilbidea Jaizkibelekoek eta momenturen batean eztabaidaren bat piztu da partehartzaileen eta ertzainen artean.

Anabel Salinas Jaizkibel konpainiaren kapitainak esan du aurtengoa urte "zaila" izan dela Herrizaingo Sailaren debekuagatik. Rodolfo Ares buru duen Saila kritikatu du, izan ere, "segurtasunean oinarritu du erabakia, baina azken urteetan ez da ez istilurik ez ezer gertatu". Salinasen esanetan, Jaizkibel alarde tradizionalaren kaleetatik ez pasatzeko hartu du erabakia Eusko Juarlaritzak.

Horren harira, eserialdiarekin Jaizkibeleko partehartzaileen "sumindura" erakutsi nahi izan dutela azaldu du, zeren "urtero urtero irainak eta errespetu falta handia pairatzen ditugu kale Nagusitik pasatzen garenean".

Hala ere, gustura agertu da Jaizkibel "egunetik egunera handiagoa" delako eta "batzuek ikusi nahi ez duten arren, geroz eta herriko jende gehiagok babesten gaitu eta horrek indarra ematen digu lanean jarraitzeko, berdintasunean oinarritutako alarde publiko bakar batean parte hartzeko helburua lortzeko".

Hori dela eta, "eseri eta elkarrizketaren bitartez gatazka konpontzeko pausoak emateko" deia egin die alkateari, Alardeko Batzordeari eta erakundeei.

Bestalde, Hondarribiara joan dira Jaizkibel konpainiari babesa ematera Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusia, Laura Gomez Aldundiko Berdintasunerako zuzendaria, Jon Abril, Aintzane Ezenarro eta Rebeka Ubera Aralarrekoak, Francisca Sanchez EBkoa, Miren Legorburu ezker abertzalekoa eta Bilduko hainbat kide.

Julia Hernandez Arartekoaren ondokoa eta Reina Ruiz Emakundeko ordezkaria ere bertaratu dira Iñigo Lamarca arartekoak eta Maria Silvestre Emakundeko zuzendariak ezin izan dutelako bertaratu.

Martin Garitanok "penagarri"tzat jo du Herrizaingo Sailak "atzerapausoak ematea, denboran atzera egitea, dagoeneko gaindituta genuen egoera batean jartzea".


EUROPA, IPARRA GALDUTA

Erromako Adierazpena sinatu du Europako Batasunak, Erroman, erakundearen oinarriak jarri zituen Itunaren 60. urteurrenean; hainbat abiaduratako Europa garatzea hitzartu dute, egun EB dagoen ataka zailetik ateratzeko.

Europa ez da behingoan egingo, ez obra bateratu batean ere. Lehenik, izatezko elkartasun batean sinisten duten ekintza zehatzei esker egingo da». Robert Schuman Frantziako ministro eta Europako Batasunaren sortzaileetako bat izan zenak 1950ean modu horretara irudikatu zuen Europako Batasuna. II. Mundu Gerra amaitu berria zen (1939-1945), Europa suntsituta zegoen ekonomikoki eta psikologikoki, eta Gerra Hotzaren mugetan zatituta. Etsaiak bilakatuta zeuden estatuak batu beharra zegoen, kontinentea baketzeko eta munduan leku bat egiteko, eta oinarrian justizia eta giza eskubideen printzipioak jarri zituzten. Erromako Ituna sinatu zuten atzoko egunez duela 60 urte, Alemania Federalak, Belgikak, Frantziak, Italiak, Luxenburgok eta Herbehereek, eta atzo, agertoki berean, 27 estatukideen asmoak batu zituzten Erromako Adierazpenean —lehen aldiz Erresuma Batua gabe—. Paperean, hasierako nortasunari eusten diotela berretsi dute: «Balio irmoak, komunitate baketsua, askatasuna, demokrazia, giza eskubideak, Zuzenbide Estatua, botere ekonomiko, babes sozial handia izango duena, segurtasuna, eta aurrekaririk gabeko ongizatea». Etorkizunean horiek betetzeko, ordea, asko aldatu beharko dira praktikak, izan ere, azken hamarkadan batik bat, jatorrizko balioetatik oso urrun egon dira. Urteak egin ditu EBk zakarra alfonbraren azpira botatzen, eta hortxe gorde ditu ekonomiak gerrarik eman ez dionean, baina krisiak hautsak harrotzean, zurrunbilo horretan itzulipurdika dabil. Erresuma Batuak piztu du suteetako bat, baina ez da bakarra, eta domino efektuari neurria hartu bitartean —hortzak zorroztuta dauzka eskuin muturrak—, neurri ekonomikoak ezberdintasunak areagotu dituzte, eta Udaberri Arabiarren negu gorria pairatzen dutenei ateak itxi dizkiete, barne suteak itzaltzeko. Deskontentuak, arazoei aurre egin ezinak eta EBren ahuleziak aldatu beharra dutela iritzi diote Europako buruzagiek, batasunak bizirik iraun nahi badu: Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidenteak esana da hau: «EBk disfuntzioak gainditzen ez baditu, Erromako ekitaldia ez da EBren jaiotza izango, erretiro aurreratua baizik». Atzo aurkeztutakoa horretarako saialdia da. Hasiera berria irudikatzen Atzo sinatutako adierazpenak honela dio: «Elkarrekin ekingo diogu, behar denean, hainbat abiaduratan eta intentsitatetan, norabide berean aurrera egiten dugun bitartean, iraganean egin dugun bezalaxe, itunak errespetatuz, eta ateari irekita eutsiz aurrerago gurekin elkartu nahi dutenei». —Eskozia eta Katalunia ate joka izango dituzte, besteak beste—. Junckerrek aurkeztutako Liburu Zuria eztabaidagai izan dute hainbat hilabetez estatukideek. Etorkizunerako balizko bost agertoki aurreikusi zituen liburuan, eta horietatik hirugarrena da hainbat abiaduratakoa. «Dena den, seguruenik seigarren agertokia izango da gurea, oraindik idatzi gabe duguna», liburuan esaten duenez, malgutasuna baitago aukeren nahasketa bat izatekoa. Baina hainbat abiaduratan, betiere. Ez da hutsetik hastea. Dagoeneko bide hori jorratzen hasia baitago: euroarena, eta Schengenena dira, besteak beste, abiaduren adibide argiak, eta agerikoa da herrialde batzuek besteek baino indar eta botere handiagoa dutela, baina badu berrikuntza bat atzo sinatutakoak, eta garrantzitsua, behar bezala egingo balitz: arau bilakatzeko aukera egongo da; ez da salbuespen izango, orain arte bezala. Beraz, Ever Closer Union logika (batasun gero eta batuagoa) amaitutzat jo daiteke, ageriko aldaketak eraginez, integrazioa ez baita denena berdina izango. Horregatik hartu dute uzkurtasunez pentsatzen dutenek ezberdintasuna instituzionalizatzeak lehen eta bigarren mailako kideak sortuko dituela. Polonia aritu da gogorren, eta Greziak ere bere zalantzak izan ditu, baina azkenean biek bat egin dute adierazpenarekin. Eta dagoeneko posizioak hartzen ari dira estatukideak, brexit-aren ondorengo EBn halabeharrez aldatuko baita estatuen arteko aliantzen egitura. Erresuma Batua atera baino lehen, Alemaniak Frantzian aurkitzen zuen babesa, bere ekinbideak aurrera atera ahal izateko, baina Londresi deitzen zion merkatu bakarraren liberalizazioa areagotzeko ekimenak bultzatu nahi zituenean. Frantziak ere, Londresen aurkitzen zuen Berlinen boterea gutxitzeko aliatua. Zutabeetako bat desagertu delarik, eta Frantziak pisua galduta duela, Alemaniak ez du bakarrik gidatu nahi erakunde erraldoia, eta begi onez jo du Italia eta Espainia bere orbitara biltzea, integrazio gehiagoren motorraren parte izateko. Aurtengo hauteskunde giroak ez du utziko berehalako urratsik egiten, batez ere Frantziako (maiatzean) eta Alemaniako (irailean) gobernuen etorkizunak daudenean jokoan. Baina 2019ko Europako Hauteskundeei begira jarri dira Bruselatik. Hasteko, herritarren ilusioa pizteko kanpaina sendoa iragarri dute. Izan ere, EBk 507 milioi biztanle dauzka, hamaika errealitatetan banaturik, eta ez da berdin izan greziar, suediar, alemaniar, hungariar edo euskal herritarrentzat, baina bada, ipar, hego, mendebalde eta ekialde, herritarrek partekatzen duten zerbait: EB herritarrengandik urrunduz doan ente boteretsu, abstraktu eta arrotz bilakatu zaie; arazo konpontzaile ez, arazo sortzaile dela uste dute. Erresuma Batuko biztanleak izan dira alde egin nahi izan duten lehenak, baina gehiago izan daitezke. EBk iparra aurkitu ahal izateko, ordea, ez du inork formula magikorik. «Ziurgabetasuna» da analistek aipatzen duten hitza, gehien errepikatuetakoa, eta, «urte hau erabakiorra izango» dela, EB izango bada, nolakoa izan nahi duen erabakitzeko. Carme Colomina Salo katalanaren eta Juliane Schmidt alemaniarraren iritzia jaso du BERRIAk. Colominak urte asko egin zituen Bruselan berriemaile, eta, gaur egun, Cidob Nazioarteko gaietarako Bartzelonako zentroko analista da, Ara-ko kazetari izateaz gainera. Bruselara joan-etorrian ibiltzen da gaur egun ere. Schmidtek, berriz, EPC Europako politika zentroan dihardu, Bruselan, errefuxiatuen eta EBren atzerri politikak ikertzen, besteak beste.

'BREXIT'-A

Carme Colominarentzat (Cidob) brexit-a «kolpe oso gogorra da EBrentzat, eta mentalitate aldaketa ekarriko dio, orain arte EBra sartzeko eskaerak jasotzera ohitua dagoenari. Tabua hautsi da Europan». Benetako erronka eta bizirik ateratzeko proba brexit-a negoziatzen hasten denean izango du EBk —datorren asteazkenean aktibatuko du Erresuma Batuak EBtik ateratzeko 50.artikulua—: «Negoziazioen hasierak EB asko tenkatuko du, baina ez bakarrik Erresuma Batuarekin izango duen harremana baldintzatuko duelako; ariketa zaila eta gogorra izango da EBko kideentzat; erakundeak nolakoa izan behar duen birpentsatzera derrigortuko ditu: nola geratuko den, nola izan behar duen, eta, horrekin batera, Erresuma Batuari aurre egingo dion ahots bat behar du, ez 27». Juliane Schmidtentzat (EPC), Erresuma Batua «konpontzea zaila den gaitza» izango da EBrentzat, baina 1973tik Kroazia sartu arte egon diren bat egite guztiek dauzkate patologia larriak. Haren ustez, errealitate ezberdinak gehitu ahala, besteak beste hainbat herriren «demokrazia defizita» aipatu du. «Dena den, Erresuma Batua ez da beste edozein bezala, funtsezko kide baten galera izango da, eta orain jarri du EBk larrialdietarako esku frenoa, arazo juridikoen gainetik ondorio politiko larriak ekar ditzakeelako».

ESKUIN MUTURRA

Brexit-a izan da euroeszeptikoek inoiz jaso duten albisterik onena, Donald Trumpen garaipenarekin batera. Gertaera esanguratsua ekarri du gogora Colominak, arazoaren larritasunaz ohartarazteko. Coblenzan (Alemania) urtarrilean goi bilera egin zuten Europako eskuin muturreko alderdiek, eta «udaberri abertzalea» aldarrikatu zuten. «Beldurgarria izan zen. Haziz doa eskuin muturra, eta Trumpen garaipenaren ostean arnasberrituta sentitzen dira». Datozen urteetan gobernatuko duten edo ez, gobernuetan eragin handia dutela uste du, eta dagoeneko izan dutela garaipen handi bat: «Herrietako eta Europako agenda markatu dute, eta EBk ez bezala, ahots bakarra dute, mezu bakarra, eta sendoa». Baina nolatan heldu da eskuin muturra egun daukan indarra izatera? Colominaren iritziz, «beldurraren aldeko apustuak» du erru handia: «Mezuak nahastuz lortzen dute beldurraren mezuak eragina izatea. Gabonetako merkatu batean atentatu handi bat dago, eta, horrekin batera, talde oso bat arriskutsuen dianan jartzen dute, eta, gainera, kanpotarrek tokiko ekonomia arriskuan jartzen dutela esaten badute, beldurra motor indartsu bilakatzen da, arriskutsua, eta eskuin muturra elikatzen ari dira, gaizkiegonaren bidez». Schmidtentzat ere «oso arriskutsua» da EBren mezua. «Jihadismoari aurre egiteko segurtasuna behar dela diote, eta segurtasuna mugak ixtearekin eta larrialdi egoerak ezarriz konpontzen dela. Segurtasuna beharrezkoa da, bai, baina ez terrorismoaren arriskuagatik, jendea seguruago sentitzen delako baizik. Neurri sozial gehiago behar ditugu baztertua sentitzen den jendea integratzeko. Horrela egingo diogu aurre jihadismoari, egitekotan». Krisi garaiotako diskurtsoan eskuin muturraren ahotsa gailendu da Danimarkan, Finlandian, Herbehereetan, Polonian, Hungarian, Eslovakian, Grezian, Austrian, Frantzian... eskuin muturra gora egiten ari da etengabe. Kontsolidatu egin da koalizioan gobernatzen duen herrietan, eta Europako Legebiltzarrean taldea dute: 38 diputatu zuzentzen ditu Marine Le Pen frantziarrak. Hain justu, Frantziakoa izango da datorren hitzordu garrantzitsua: apirilean duten hauteskundeen lehen itzulia, eta bigarrenera igarotzeko lehen postua du gaur-gaurkoz Le Penek, inkesten arabera. Europako Batasunaren etsairik handiena dira eskuin muturreko euroeszeptikoak, baina mezu populistak indartzen dituena ez da Europaren izaeraren ahulezia bakarrik, baizik eta herritarrei bizkar emanez hartzen dituzten erabakiak, Schmidten ustez: «Europak duen krisi ekonomikoak eta aplikatu diren austeritate neurriak dira Europaren kontrako mezu populistak elikatzen dituenak. Kimika perfektua dute immigranteak nahasiz terrorismo islamistaz sortu duen alarmak, eta jendearen deskontentuak».

ERREFUXIATUAK

Eskuin muturrak ez ezik, EBk ere immigranteen erabilera politikoa egiten du, baina ez da oraingoa, Colominak dioenez. «Errefuxiatuak Greziako kostara iristearekin batera, 2015eko krisiaz hitz egin du EBk, [gaizki deitutako krisia], baina 2011n hasi zen, udaberri arabiarren matxinaden ondorioz, edota beste hainbat gerratatik ihesi etortzen hasi zirenean. Ahaztu zaigu Lampedusa, Grezia ageri denetik, baina Lampedusak hor jarraitzen du. Zein da ezberdintasuna? Migrante horiek Europa erdialdera iristen hasi direnez gero aldatu da perspektiba». Eta Europa erdialdera iristean, arazo politikoak estatu askoren arazo nazional bilakatu dira. Horrek aldaketa nabarmena ekarri du EBren migrazio politikan, abiapuntua Turkiarekin egindako hitzarmena izanik. «Turkiarekiko akordioak garapen bat egitera behartu du EB. Europako instituzioen ahulezia agerian utzi du, azken batean akordioa Alemaniaren eta Turkiaren artekoa izan baita, EBk berretsia». Berlingo eta Ankarako ordezkariak Bruselan elkartu ziren, eta erabakitakoa Europar Kontseilura eraman zuten, estatukideek eta Turkiak onartuz hitzarmena. «Baina Europako Legebiltzarrean eztabaidatu eta onartu beharko litzateke, eta ez zukeen legebiltzarkideen babesik izango. Turkiarekin egindako hitzarmenak politika jakin baten estrategiaren hasiera markatzen du». Estrategia hori hauxe da: ardurak Europatik kanpoko mugetara eramatea, Turkiarekin egin bezala, Libiarekin, eta gero eta gehiago izango diren Afrikako herriekin, deportazioak errazteko. Eta beste estrategia bat ere badakar: «Oztopoak eragingo dituen instituzioak saihesten saiatzea, legeak dioenaren gainetik». Baina erantzukizuna Europako Batasunari leporatzen bazaio ere, elkartasunik eza eta asilo politika estatukideen esku dago, eta hor egon liteke EBren gainbeheraren beste gakoetako bat. Estatuek agintzen dutela, eta estatuon interesak askotarikoak direla. EBren ahulezia ikusteko adibide garbia da, Colominaren ustez, errefuxiatuak estatuetan banatzeko ezarritako kuotekin zer gertatu den. «Ausardia txikiko erabakia izan zen, eta ez nahikoa, baina, hala ere, ez du erantzunik izan, eta Europako Batzordearen garapena ikusi dugu kuoten auzian: neurria hartu zenean esan zuen kuotak inposatu egin behar zirela, eta orain dio elkartasuna ez dela indarrez inposatzen. Instituzio europarrek estatukideei utzi diete beren interesak inposatzen: Polizia kontrolak eta hesiak jarri dituzte, eta erakutsi dute ez dutela batere asmorik EBk agindutakoa betetzeko». Espainiako edota Hungariako hesiak, eta berehalako deportazioak dira, Colominaren ustez, EBren balioen degradazioaren abideetako batzuk.

EB-REN BALIOAK

Diskurtso politikoetan «errefuxiatuen krisiaz» edo «giza krisiaz» dihardute, baina kontzeptuok konstatazio lotsagarri bilakatzen dira, ez badira estrategia irmo eta epe luzerakoekin laguntzen, Schmidten ustez. Izan ere, asmo onen adierazpena egitea bada, Lisboako Itunak jada jasoak zituen atzo onartutako balioak. Kalko bat dira: «Giza duintasunari errespetua, askatasuna, berdintasuna, demokrazia, zuzenbide estatua, eta giza eskubideei errespetua, baita gutxiengoak diren pertsonenak ere». XXI. Mendeko Europara begirako ituna behar zuenak hauxe gaineratzen du: «Balio horiek estatukide guztiek partekatuko dituzte, pluralismoan, diskriminaziorik ezean, tolerantzian, justizian, elkartasunean, eta gizon eta emakumeen berdintasunean oinarritzen den gizartean». Baina duela hamar urte sinatutakoa ez da praktikan jarri, eta atzera egin da: «Predikua ponposoa da arazorik ez dagoenean, baina benetan unea heltzen denean, praktikan jartzen ez bada, balioz hustu egiten da, eta hori gertatzen ari zaio EBri. Narratiba zintzoagoa eskaini behar die herritarrei, sinesgarritasuna aspaldian galdua baitu». Lisboara iritsi aurretik ere jota zegoen herritarrek instituzioekiko zuten sinesgarritasuna. Lisboako Itunak Europako Konstituzioa izan behar zuen lehenik, 2004an onartua Europako Legebiltzarrean —500 boto alde, 137 kontra eta 40 abstentzio—, baina ariketa demokratiko bat eginez, estatuek berretsi behar zuten Europan onartutakoa, eta herri batzuek erabaki zuten erreferendumera deitzea. Frantziak eta Herbeherek ezetz esan zioten konstituzioari, baina EBk gogoeta egin ordez, testua moldatu, eta aurrera egin zuten, gainera EBko Kontseiluak idatzi zuen Lisboako Ituna, estatukideen ministroek, Alemaniaren presidentetzapean. Angela Merkelek egin zuen aurkezpena, hau esanez: «Gogoetarako epea atzean geratu da». Ordutik, gobernuburuen interesen araberako gogoetak egin dituzte.

HEDAPENA

Hedapena izan da, bi analisten ustez, EBren gainbeheraren beste gakoetako bat, estatuen interes gehiago lehian dauden aldetik, eta horrek asko zailtzen du erabaki bateratuak hartzea, eta EB beraren estrategia markatzea. Schmidtek egunero ikusten du Bruselan, gero eta gutxiagok sinisten dutela integrazioan. 28 estatura zabaltzeak —orain 27— gainditzeko oso zailak diren oztopoak ekarri ditu, baina seguruenik ekialdeko herrialdeetan «gerra giro handia» egongo zela uste du Schmidtek, bat egin izan ez balute: «Ukrainan gertatu dena gerta zitekeen, edo Errusiaren parte izan, baina betiere asmakizunetan ari naiz». Hedapenak sinbologia handia duela uste du: «Europa kontinente bezala berreskuratzea». Colominaren ustez, «erraza da esatea ez zirela gauzak ongi egin, baina gertuko historiak erakutsi du EBk bere baitan hartzeko zeukan gaitasuna gutxitu duela: horren errealitate ekonomiko, sozial eta politiko ezberdinekoak batera. Kontinentea berriz batua egotea, ideia oso ilusionagarria izan daiteke, baina ondorio politikoak ez ziren aurreikusi, eta arazoek gainditu egin dute integrazio gaitasuna».

HAINBAT ABIADURA

Biak bat datoz ez dagoela hainbat abiaduratako Europa bat ez den beste irtenbiderik, aurrera egin nahi badu, errealitateak bezainbeste eredu daudelako Europari buruz, eta erabakiak hartzeko zailtasuna da Colominaren ustez, EBren krisi existentzialistaren sintoma nagusietako bat: «Gutxiengoan oinarritzen diren erabakiak ez dira nahikoa, ez dute aurrera egiten uzten, eta gainera, ez da justuena eta onena izaten. Formula bat aurkitu behar dute bakoitzak egon nahi duen lekuan egoteko». Praktikara eramanda, zer esan nahi du horrek? «Azken urteetan egin denarekin jarraitzea izango litzateke azken finean, baina lehen aldiz egitura finkatu batean. Integrazioan urratsak egiteko modu bakarra da egin nahi duenak egitea, eta nahi ez dutenek galgarik ez jartzea. Nire ustez, horixe izan da Erresuma Batuaren ondoezaren zergatia. Euroa auzitan jarri du krisiak, eta, ondorioz, esfortzu handia egin du euro taldeak; erabaki politiko garrantzitsuak hartu ditu, eta Erresuma Batua erabaki horietatik kanpo egon da eurogunean ez dagoelako. Horrek parte ez delako sentsazioa areagotu du».

ESKOZIA ETA KATALUNIA

Erresuma Batuan uste guztien kontra erreferendumean baiezkoak irabazi zuenean, beste agertoki ezezagun bat zabaldu zitzaion EBri. Eskoziarrei zer erantzun emango die Europako Batasunak, erreferendumean EBren barruan egon nahi dutela erabakitzen badute? Schmidtek ez du zalantzarik eskoziarrek erreferendumera deituko dutela. «Beti izan dira europarzaleagoak ingelesak baino, eta independentzia sentimenduak haziz jarraitzen du. Eskozia ateratzen bada, Ipar Irlanda ere hortxe ibiliko da. Baina egoera asko aldatzen ez bada, Espainiak gidatuko du EBra ez sartzearen alde daudenen ahotsa, etxean duelako gatazka. Egiten ari da dagoeneko kanpaina, Baina Frantziak (Euskal Herria eta Korsika), Italiak (Tirol) Alemaniak berak ere (Bavaria) ez dute interesik nortasun berezia dutenen aldarriak bere egiteko, nahiz eta herri aberatsak diren. Dena den, auskalo zer gertatuko den». Colominak uste du Europako Batasunak ateak itxiko dizkiela Eskoziari, Ipar Irlandari nahiz Kataluniari, baina indefinizio une honetan, dena alda daiteke. Oraingo logikari jarraitzen badiote, ez dituzte onartuko, «EBren garaipena estatuen arteko harremanean oinarritu baita, eta gainera EBk beti erreakzionatzen du gertaera amaitua dagoenean. Prozesuen garapenean, esango du estatuei dagokiela erabaki horiek hartzea». Eskoziaren eta Kataluniaren prozesuek aurrera egin ahala, horretarako ere erantzun bat beharko du EBk.


Urrezko binakako harri-jasotze txapelketa jokatzen ari da Imanol Albisu 'Goikoetxe'

Plazetan da berriz ere Elgetan bizi den elgoibartarra. Gabonetako harri-jasotze kopan lehiakide izan zuen Xabier Peñagarikano bikote kide duela jokatuko du Urrezko binakako harri-jasotze txapelketa. Zapatuan Zumaian egin zuten saioa.

9.088 kilo altxatu zituzten atzo, zapatua, Urrezko binakako harri-jasotze txapelketako lehen jardunaldian, Zumaian. Peña-k zazpi jasoaldi egin zituen 163 kiloko zilindro zaharrarekin hiru minutuan (1.141kg.) Imanol Albizu Goikoetxe-k hemeretzi aldiz jaso zuen 113 kiloko kubikoa, hiru minutuan (2.147 kg.). Batera, lau minutuko txanda librean 58 aldiz jaso zuten 100 kiloko bola (5.800 kg. ).

Gainerako bikoteek zer egin zain gelditzen dira orain Imanol Albizu "Goikoetxe" eta Xabier Peñagarikano.


ONCEren astearteko zozketak 350.000 euro banatu ditu Basaurin


'Berandu baino lehen' saioak %3ko kuotarekin amaitu du bidea ETB1en

ETBko programen buruak esan du «oraingoz» ez dutela egingo horrelako elkarrizketa saiorik.


Leire Etxanizek eta Olatz Arrizabalagak kanporaketa gainditu dute Zamudion, Emakume Master Cup txapelketan

Emakume Master Cup Lau eta erdiko Txapelketaren jardunaldi bikoitza egin da asteburu honetan. Zapatuan, Mañarian pilota goxoko 16 urtez azpikoen eta promozio mailako finalerdiak jokatu ziren; eta domekan, Zamudion, lehen mailako eta pilota mistoko final laurdenetako partidak. Txorierriko ordezkari biek, Olatz Arrizabalaga gernikarrak eta Leire Etxaniz etxebarritarrak, aurrera egin zuten.

Olatzek 18 eta 15 irabazi zion Ohiana Orbegozori. Arrizabalagak ondo hasi zuen partida, baina Orbegozo emaitzari buelta emateko zorian egon zen. Azkenean, Olatzek garaipena lortu zuen. Era berean, Leire Etxanizek gogor borrokatu behar izan zuen Maite Ruiz de Larramendiri 18 eta 15 irabazteko. Beste kanporaketa bietan hauek izan ziren emaitzak: Patri Espinar faboritoetako bat argi eta garbi nagusitu zen (18 eta 5) Eneritz Arrietaren aurka; eta Iera Agirrek 18 eta 11 irabazi zion Maider Mendizabali.

Arratsaldean, pilota mistoko final laurdenetako partidak ikusi ahal izan genituen eta hauek izan ziren emaitzak: Laia Salsamendik 18 eta 6 irabazi zion Nora Mendizabali; Leire Gararik, 18 eta 8, Naroa Agirreri; Mirian Arrillagak, 18 eta 13, Amaia Aldairi; eta Miren Larrartek, 18-11, Arrate Bergarari. Aipatzekoa da Aldai iazko Promozio Mailako txapelduna kanpoan gelditu izana.

Lehen Mailako eta Pilota Mistoko finalerdiak Galdakaon egingo dira abenduaren 1ean eta horiek ETB telebista-kateak igorriko ditu. Lehen mailan, Agirrezabalagak Espinarren kontra jokatuko du; eta Etxanizek, Agirreren kontra. Eta Pilota Misto kategorian, hauek izango dira norgehiagokak: Miren Larrarte vs. Laia Salsamendi; eta Mirian Arrillaga vs. Leire Garai.

Mañariako jaialdia

Gainera, zapatuan, Mañarian ere jokatu ziren partida batzuk, pilota goxoko 16 urtez azpikoen eta promozio mailako finalerdiak, hain zuzen ere. Lehenengoari dagokionez, Ainhoa Romerok eta Aisha Etxeberriak gainditu zuten kanporaketa eta finala jokatuko dute elkarren kontra Otxandion, azaroaren 30ean. Egun eta leku berean Amaia Jakak finala jokatuko du Ainhoa Ruiz de Infanteren kontra promozio mailan.