Alkategai izateko proposamenak jasoko ditu Zestoako EH Bilduk hilaren 12an

Udal hauteskundeetarako bost hilabete falta direla eta, Zestoako EH Bilduk batzarra deitu du hurrengo asteazkenerako, abenduak 12. Koalizioak adierazi duenez, dagoeneko hasi dira "etorkizuneko Zestoari" forma ematen, eta batzarrean, besteak beste, datorren agintaldirako erronkak jorratuko dituzte. Era berean, udal hauteskundeetarako alkategaiaren eta zinegotzien proposamenak jasoko dituzte, eta abenduaren 22rako Txoko Feministak egindako deialdiari babesa ematea izango dute hizpide. Abenduaren 12an, 19:00etan elkartuko dira, lehenego jubilatuen tabernan.


Sanferminetatik bueltatzeko autobus zerbitzu gehigarriak iragarri dituzte

Hilaren 8an eta 9an, larunbatean eta igandean, 07:30ean eta 09:30ean, eta egunero, 23:59an.

Nafarroako Gobernuak autobus bidezko hiriarteko garraioa indartzea aurreikusi du Iruñeko San Fermin festen egunetarako, mugikortasun seguru eta iraunkorra ahalbidetzeko. Guztira, foru administrazioak 39 zerbitzu gehiago jarriko ditu Iruñea beste hiriburu eta herriekin lotzeko. Horien artean Iruñea-Altsasu-Gasteiz linea dago. Sakana eta Gasteizera bueltatzeko hiru zerbitzu gehigarri sartzea aurreikusi du foru gobernuak: bi larunbatean, hilak 8; eta igandean, hilak 9, 07:30ean eta 09:30ean; eta bat egunero, 23:59an.

Zerbitzu gehigarri horiez aparte, autobus gehiagorekin indartuko dira urte osoan izaten diren zerbitzu erregularrak, eskatutako joan-etorriak errazteko. Errefortzu horiek, batik bat, eskari handieneko ordutegietan izanen dira, eta jaietan antolatutako ekitaldietara joateko erabiltzen dira, esaterako, txupinazora, entzierroetara, su artifizialetara eta abarretara.


Loinazko bolada onari, jarraipena

Beasainek 2 eta 0 menderatu zuen Amurrio asteburuan. Aitor Ituartek eta Mikel Orbegozok sartu zituzten golak, biak bigarren zatian. Aurrelari donostiarrak zazpi partida zeramatzan golik sartu gabe. Denboraldiko seigarrena du.

Beasain sendo dabil Loinazen. Azken bost partidetatik lau irabazi dituzte eta bat, berdindu. Denboraldi hasieran etxean ezinean ibili ziren arren etxetik kanpo adina puntu lortu dituzte.

40 punturekin hirugarren postuan daude. San Inazio eta Baskoniarekin puntutara berdinduta daude baina golaverage hobea dutenez, aurretik daude. Vitoriari eta Barakaldori bi puntura ateratzen dizkiote. Asteburu honetan gasteiztarren aurka jokatuko dute, etxetik kanpo. Tarteak zabaltzeko aukera ona den arren, ez da erraza izango, Vitoriak 2022an ez baitu partidarik galdu.


Umore bikaina egin baina mediku eta abokatu izan nahi zuten zoroak

Michael Palin-ek eta Terry Jones-ek Oxford-eko unibertsitatean ezagutu zuten elkar antzerki taldean, John Cleese, Graham Chapman eta Eric Idle-ek aldiz Cambridgeko unibertsitatean ezagutu zuten elkar (footlights talde mitikoan). Eta azkeneko pieza, Terry Gilliam John Cleesek ezagutu zuen New York-en. Haiek ziren Monty Pithon.

Gaur pelikula tematikoa ekarri dut. Aste santuaren atarian. Komedia asko ez dugu ukitu aukeratutako pelikuletan. Agian Coen anaiak izango ziren humoretik hurbilen daudenak. Gaur Monty Python talde komikoari buruz hitz egitera goaz.

Monty Python kideak sei ziren. John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Michael Palin eta ziren diot Brian Chapman eta Terry Jones zendu zirelako.

Michael Palin-ek eta Terry Jones-ek Oxford-eko unibertsitatean ezagutu zuten elkar antzerki taldean, John Cleese, Graham Chapman eta Eric Idle-ek aldiz Cambridgeko unibertsitatean ezagutu zuten elkar (footlights talde mitikoan). Eta azkeneko pieza, Terry Gilliam John Cleesek ezagutu zuen New York-en. Hau bai komentatu genuela.

Ikusten dugun bezala hezkuntza maila handia duten pertsonak dira, aipatu ditugun unibertsitateak dira mundu mailan goi mailako unibertsitateak. Hasiera batean ez zuten bere burua aktoreak gisa ikusten, komedian ikusten. Unibertsitatean zeuden, Brian Chapman-ek medikua izan nahi zuen, John Cleese-k abokatua, eta oso serio hartzen zituzten haien ikasketak. Baina horretaz gain antzerki taldean sartuak zeuden gustuko zutelako.

Haiek egiten duten humorea guztiok ezagutzen dugu, bada nahiko absurdoa baina oso inteligentea ere, horregatik ez dugu ahaztu behar haien formakuntza, nondik datozen tipo hauek.

Haiek ez ziren aktore profesionalak, berez, John Cleese izan ezik besteak nahiko aktore txarrak dira, baina bai denak gidoi lanean parte hartzen zuten. Denek idazten zituzten sketch-ak.

Hau da, gauza guztien gainetik idazleak edo sortzaileak dira. Irratirako, telebistarako, aldizkarietarako, pila idazten zuten eta horrek eskarmentu handia eman zien.

Nola elkartu ziren? Unibertsitatea bukatu zutenean hasi ziren lan egiten gidoiak idazten telebistako programentzako. Eta hor haien artean ezagutzen hasi ziren, elkarrekin lan egiten momentu puntualetan.

Talde bezala lan egiten duten lehendabiziko aldia BBC kate publikoan izango da. The flying circus deituriko programa bat izan zen. Kontatu duten moduan BBCko exekutiboekin izan zuten bilera nahiko eroa izan zen. Ez zuten programaren formatuari buruzko ideia argi bat baina hala eta guztiz ere 13 saio egiteko aukera eman zieten.

Asko kosta izan zitzaien proiektua aurrera ateratzea, haien lehendabiziko 5 kapituluak desastre hutsa izan ziren. Ordutegiz aldatzen hasi ziren programa etab. Baina azkenean asmatu zuten.

Komedia edo humorearen momentu kritikoena seguraski da asmatzea zer den barregarria edo zer den interesgarria eta zer ez. Hauek egiten zutena zen lan egin astean zehar bakoitza bere sketchetan eta gero biltzen ziren. Elkarri testuak irakurtzen zizkioten eta gehiengo batek interesgarria edo barregarria ikusten zuenean testu bat orduan egiten zen. Eta beste momentu kritiko bat zen aukeratzea zer pertsonak interpretatuko zuten zein pertsonaia. Hemen aukeraketa txar bat egitea egin dezake sketcha bertan bera erortzea. Horregatik askotan ikusiko ditugu antzeko paperak interpretatzen pertsona bera.

Interpretazio on baten %90a da paperaren aukeraketa on bat egitea. Jendeak uste du aktore on batek edozein paper interpretatu dezakeela eta hori ez da horrela. Batzuk demagun zabalagoa dutela haien marjina, baina ez da posible dena ongi interpretatzea. Aktorearen barrenetan zerbait egon behar da hortik abiapuntu bezala pertsonaia eraikitzeko, modelatzeko.

Brian Chapman adibidez ez da bereziki barregarria baina Monty Phyton-en bi pelikula ezagunenen paper protagonista egin zuen. Zergatik? Ba oreka oso garrantzitsua delako. Talde batean ezin dira guztiak barregarriak izan eta beste ezaugarri batzuk ere oso interesgarriak dira komediarako. Adibidez sinesgarritasuna. Chapmanek adibidez oso begi ona zuen zer gauza zen barregarria detektatzeko. Termometro bezala erabiltzen zuten.

John Cleese aktore hoberena zen. John Cleese da oso altua eta argala dena. Bere gorputza oso ongi kontrolatzen duen aktorea, humore fisiko hori oso ongi maneiatzen duena, eta baita berbala ere. Pentsa skeetch hura, The ministry of silly walks/Ibilera inozoen ministerioa izango litzateke itzulpena. Skeetch puska, ikusi ez baduzue, ez galdu denborarik.

Beste alde batetik Eric Idle nahiko barregarria da ere baina gehien bat musika konposaketak egiten ditu. Eta denok gogoratzen ditugu Monty Python-en abesti batzuk.

Terry Jones eta Michael Palinek dena antolatzen zuten, bazuten “produktua”ren argazki orokorrago bat. Horregatik Terry Jones pelikulen zuzendaria izan zen eta azkenik Terry Gilliam dugu, animazio oso eroak egiten eta guztietatik alde artistikoa edo irudiaren aldea gehien kontuan hartzen duena.

Adibidez Terry Jones eta John Cleese-ek Los caballeros de la mesa cuadrada grabatu eta gero sentitzen zuten aukera on bat galdu zutela istorio luze bat garatzeko, dela pelikula batek ematen dizun aukera. Ordu eta erdi bi orduko istorio bat garatzeko eta egin zutena izan zen skeetch multzo bat egin. Hori ez zen berriro errepikatuko The life of Brian pelikulan, eta pelikula honi buruz hitz egingo dugu gaur.

Pelikula hau denok ikusi dugu eta bai, oso barregarria da baina nik esango nuke ere dela arte lan handi bat. Maisu lan bat.

Los caballeros de la mesa cuadrada porrota izan zen espainiar zinemetan baina The life of Brian Urte bat baino gehiago egon zen estatuko zinemetan. Pelikula hobea dela argi dago baina halako diferentzia handia azaltzen duen puntu bat izan daiteke Caballeros de la mesa cuadrada itzuli zutela eta The life of Brian azpitituluekin eta bertsio originalean utzi zutela.

Ez dag oso argi zergatik hartu zuten erabaki hori. Batzuek diote interesa zegoela jendeak pelikula hau ez ikusteko eta horregatik ez zutela filma bikoiztu ea horrela jendea ez zen zinemara hurbiltzen. Ez dugu ahaztu behar naiz eta Jesusen bizitzaz zuzenean ez duen hitz egiten (protagonista Jesusen ondoan jaiotako pertsona da) bai oso agerikoa dela erlijioari buruz hitz egiten duela momentu askotan.

Erlijioari buruz eta jendarteari buruz azken finean, eta zer egiten du humoreak? Ba humoreak azkenean gauzak oso modu krudelean azaltzen ditu eta agerian uzten ditu. Ispilu baten aurrean jartzen zaitu.

Pelikula hau polemikoa izan zen pelikula egin baino askoz lehenago. Pelikula hau ia benetako pelikula bat izan behar zen, soinu banda egiteko konpositore on bat kontratatu zuten, kamera operadore on bat zuten, paperak ia banatuta zeuden eta bazirudien finantzaketa ere bazegoela. EMI Filmek jarriko zuen dirua baina gidoia irakurri zutenean atzera bota zuten haien erabakia.

Azkenean George Harrisonek finantzatu zuen pelikula. George Harrison “Beatle” taldekidea. 4 milioi libra jarri zituen bere patrikatik eta bere etxea hipotekatu zuen pelikula hori egin ahal izateko. Nola jarri ziren berarekin kontaktuan? Ba Eric Idle-ekin juerga egiten zuelako.

Agian orain ez dirudi oso harrigarria baina 1979.urtean pelikula Erresuma Batuan estreinatu zen urtea oso-oso polemikoa izan zen eta ausardia handia izan zutela proiektua bultzatu zuten guztiek esan dezakegu. Berez, BBC kateak Monty Phyton talde komikoa defendatu behar izan zuen zuzenean programa batean eta Canterbury-ko apezpikuaren aurrean (Ingalaterran Canterbury-ko apezpikua bada kategoria handiena duen elizgizona) haien pelikula ateoa ez zela defendatzen.

Promozioa egiteko polemika guzti honi aurrea hartu zioten eta haien alde erabili zituzten. Hau da: Kritika okerrenen esaldiak erabili zituzten, adibidez batek idatzi zuen “Ez da beharrezkoa zabortegi batera joatea, gaizki usaintzen duela jakiteko”. Ba hori erabili zuten promo bezala.

Norvegian pelikula debekatu zuten. Badakizu zer promozio erabili zuten Suedian? “Horren barregarria da pelikula, Norvegian debekatu dutela”.

Ez dugu pelikularen momentu ezberdinez hitz egingo guztiok ikusi dugulako pelikula hau eta ezagutzen ditugulako eszena edo skeetch inteligente eta barregarri horiek oso aktuala dela esango nuke, egun ere.


Ilintxaren 75.urteurren jaia irailaren 9an

Ilintxa taldeak 75 urte beteko ditu aurtengo denboraldian eta irailaren 9an ospatuko dute hau egun osoko egitarauarekin. Sekulako jaia antolatu dute eta omenaldiak zein musika eskaintza bikainak izango dituzte. Bazkariaz Aguraingo Sarayola catering zerbitzua arduratuko da eta bertaratzeko txartelak Mendi, Gurrutxaga eta Karibe Berri tabernan, Apatxo liburu dendan eta Ogi Berri okindegian daude eskuragarri, Kale Nagusian Ilintxa taldeak jarriko duen postuaz gain. Postu hau abuztuaren 29tik irailaren 1era bitartean arratsaldeko 7etatik 9etara jarriko dute. Hala ere, Whatsapp bidez ere eskura daitezke ondorengo zenbakietan: 663 994 563 (Luis) / 635 702 614 (Agustin) / 617 480 660 (Aitor) / 618 267 396 (Carlos). Bazkariaren ondoren, zenbait omenaldi egingo dira, esker hitzak emanez eta eguna amaitzeko, Puro Relajo taldearen emanaldia izango dute.


1999ko Arantzako bestetan, prozesioa, herri-kirolak, pilota eta haur jokoak

1999ko Arantzako bestetako asteburua ekitaldiz gainezka joan zen. Ttipi-Ttapa Telebistako irudietan, egun handiko prozesioa bildu zuten, baina baita herri kirol erakustaldi bikaina ere: Nafarroako zaku lasterketa txapelketa, arpanlarien erakustaldia, Joxe Bikondoa altueran mozten aizkorarekin eta motozerrarekin, Igantziko lasto altxatzaileak eta Iparraldeko lasto jaurtitzaileak… Ederra izan zen. Astelehenarekin Haurren Eguna ere izan zuten Arantzan eta pilota partida ikusgarrian, herriko Ander Agesta eta Rafa Errandonea suertatu ziren garaile. Elkarrizketa ere eskaini zioten Ttipi-Ttapa Telebistari.


‘Go!azen’ telesailaren denboraldi berria eta C. Tanganaren eta Berto Romeroren telesailak estreinatuko dira Belodromoan

Donostia Zinemaldiaren edizio honetan, Belodromoak El otro lado eta Esta ambición desmedida telesailen estreinaldiak hartuko ditu, baita Go!azen telesailaren denboraldi berriaren aurkezpena ere.

Igandean (hilak 24), 17:00etan, El otro lado / The Other Side estreinatuko da, Movistar Plus+ taldearen jatorrizko telesail berria, sei atalez osatua, Javier Ruiz Calderak (Viladecans, 1976) eta Alberto de Torok (Bartzelona, 1972) zuzendua eta Berto Romerok (Cardona, 1974) sortua (halaber, Romero da idazleetako bat eta protagonista nagusia). Telebistako komiko ospetsua, beldurrezko generoan murgilduko da lehendabizikoz Nachoren istorioarekin. Nacho paranormalean espezializatutako kazetaria da, eta egoera profesional eta pertsonal txarra bizi du. Emanaldira etorriko direla berretsi dute Berto Romerok berak, telesailaren zuzendariek eta antzezleetako askok: Andreu Buenafuente, Nacho Vigalondo, Eva Ugarte eta Maria Botto.

Ostegunean (hilaren 28a), 19:30ean, Esta ambición desmedida / This Excessive Ambition telesailaren txanda izango da. Santos Bacanak (Madril, 1991), Cris Trenasek (Madril, 1987) eta Rogelio Gonzalezek (Madril, 1991) zuzendua, hiru zati ditu, C. Tanganaren Sin cantar ni afinar musika-bira sortu eta abian jartzeko prozesua aprobetxatzen dutenak artistaren sorkuntza bidaia pertsonala esploratzeko. Telesailaren estreinaldian abeslari madrildarra eta proiektu dokumentalaren sortzaileak izango dira.

Azkenik, ostiralean, (hilak 29) 18:30ean, Go!azen telesailaren hamargarren denboraldiko lehen atala aurkeztuko da Belodromoan, baita taldeko kide berriak ere; izan ere, emanaldia hasi aurretik ikuskizun bat eskainiko dute kide berriek. Jabi Elortegik (Bermeo, 1969) eta Itziar Gomezek (Errenteria, 1964) zuzendutako gazteentzako programa da eta ETBn eman diren bederatzi denboraldietan arrakasta handia izan du telesailak. Zorroztasun handiz zuzendutako udaleku bateko gazte talde baten bizipenak kontatzen ditu, musikaren bitartez.


«Bi aldeetan sentitzen dugu herrian bizi nahi dugula eta euskaraz»

Baztango eta Baigorriko gazteek Izpegiko bestak antolatu dituzte: gaur eta bihar izanen dira, lepo gainean berean. Oihana Bidart Basaizea elkarteko kideak adierazi duenez, lehenagotik hasi harremanen sakontzea izan da besten antolatzea.

Baztango (Nafarroa) eta Baigorriko gazteek, lehen aldikoz eta eskuz esku, Izpegiko bestak antolatu dituzte. Gaur, mintzaldi bat eginen dute mugaz gaindiko harremanez, Bereko Bentan. Besta egun nagusia bihar izanen da, goizetik. Oihana Bidart Basaizeako kidea (Baigorri, 1994) antolatzaile taldean da.

Nolako harremana duzue Izpegiz bi aldeetako gazteek?

Gazte gisa, badugu ohitura Baztango gaztetxera eta Erratzura besta egitera joateko. Baztandarren Biltzarrerat ere bai, Basaizearekin aspaldidanik baitute harremana. Izpegiko bestekin, oraino beste harreman batzuk piztu dira.

Nondik jin da ideia?

Betidanik bazen gogoa. Gero, zaila baita egitea, ez genuen sekula deus aitzinerat eraman. Konfinamenduan muga hetsi zuten, eta elkarretaratzeak egin genituen Izpegi kaskoan; bi aldetarik etorri zen jendea. Hor mintzatzen hasi ginen: «Zer toki ederra den: behar genuke zerbait egin hemen!». COVID-19a pasatu zen, eta, 2022an, bertso bazkari bat egin genuen Izpegin. Helburua zen guretzat egitea, aitzakia ukan genezan elkar ikusteko. Hortik, Izpegiko besten prestatzen hasi ginen.

Izpegiz bi aldeetako gazteek herrian bizitzeko eta herria biziarazteko grina sentitzen duzue?

Herrian bizitzeko gogoa bada oraindik, bai han, bai hemen. Eta bi aldeetan ohartu gara prezioen gorakada eta turismo masiboaren arriskua badela. Baztanen, azken urteetan, turismo masiboa ukan dute, Dolores Redondoren fikzioen ondorioz. Ohartzen dira eraginaz: prezio guziak igaten dira, etxe hutsak badira; hori berdin bizi dugu bi aldeetan. Bietan sentitzen dugu herrian bizi nahi dugula, eta euskaraz. Eta beste hainbat aldarrikapen: feminismoa, tokiko ekoizpenak erabiltzea, ez gauza kutsagarririk erostea…

Zuek baino gazteagoekin sentitzen duzue luzerako dela?

Berriki Basaizean sartu direnekin edo herriko 16, 17 eta 18 urteko beste gazte batzuekin mintzatzen garelarik, denek badute gogo hori: nahi dute harremana izan Baztangoekin. Espero dugu segituko duela, nahiz beti zaila den segurtatzea; elkarte bizia iraunaraztea zaila baita. Segur da gogoa badela.

Izpegiko lepoak duen eremuan nola pentsatu duzue besta?

Alde batetik, ahal bezainbat jende eta belaunaldi hunki nahi genituen. Ahal bezainbat errespetatu tokia. Horregatik, lanean hasi gara hango hiru bentekin, bestan integratuz. Gaurko mintzaldia benta batean eginen da. Bihar arratsaldeko poteoa eta arratseko ogitartekoak haiek dituzte eginen. Gero, badakigu leku aski zabala badela xapito bat ezarri eta kontzertuak egiteko. Aski naturalki etorri dira proposamenak: mendizaleak oinez jitea, bizikletariak berdin, ikastolen integratzea… Horretarako, harremanetan jarri ditugu bi aldeetako mendizale elkarteak eta ikastolak. Helburua da, gauden antolatzaileez gain, jende gehiagok harremana egitea.

Herriko etxeekin nola joan da?

Erratzu [Baztan] eta Baigorriko herriko etxeei eta ibarreko sindikatuari —aparkalekua harena da— baimena galdegin diegu, bai eta laguntza ere; Baztango Udalari ere bai. Baimena fite eman digute, eta, gainera, lagundu gaituzte, materiala prestatuz. Herriko etxeak gurekin dira, bai.

Bi estatuek jarri muga salatzeko ekitaldirik eginen duzue berriz?

Bertso bazkariaren karietara, jadanik, Frantzia idatzia zen seinalean Euskal Herria ezarri genuen. Badira inguruan beste sinbolo batzuk muga hor dela finkatzen dutenak, zeinekin nahi genukeen zerbait egin. Besta eguna da, baina aldarrikapenak ere egin nahi ditugu: Euskal Herri bat eta bakarra garela, mugarik ez dela kokatzen hor, euskaraz bizi nahi dugula herrian, eta elkarrekin bizitzeko balioekin errespetuan. Eraso sexista, homofobo eta arrazisten kontrako protokoloa martxan jarri dugu.

Izpegiko besten lehen aldia da. Xedetzat daukazue urte guziz egitea?

Bai. Gero, ikusten dugu lan handia dela. Espero dugu lotuko direla beste batzuk ere, eta ikusiko dugu zer arrakasta duen aurten. Azkenean, eguna polita izanen da, baina lehenagotik ukan ditugun bilkura guziak ere politak izan dira. Hor da egiazko harreman sakona sortzen.


Beste katu bat tirokatu dute Urduñan eta Ertzaintzan salatuko dute erasoa

Asteazkenean topatu zuen animalia urduñar batek eta El Refugio de los Sabios aterpera eraman zuen. Han topatu zuten perdigoia bere lepoan. Animalien babeserako elkarteak adierazi du salaketa jarriko duela Ertzaintzan, azken 9 hilabeteetan izan duten hirugarren kasua baita.

Asteazkenean tirokatutako beste katu bat aurkitu zuten Urduñan. Zehazki, errepide baten alboan topatu zuen urduñar batek eta, ikusita zutik egoteko arazoak zituela, pentsatu zuen ibilgailu batek harrapatu zuela. Gauzak horrela, El Refugio de los Sabios animalien babeserako aterpera eraman zuen.

Han janaria eman zioten eta perdigoia aurkitu zioten lepoan. Berez, objektuak bizkarrezurrean jo zion eta horregatik zituen katuak arazoak tente mantentzeko. Atzo goizean aterpeko arduradun batek adierazi zion Aiaraldea Komunikabideari kalteak handiak izanez gero, sakrifikatu beharko zutela. Ordea, gauean animaliak hobera egin zuen eta, momentuz, aukera hori baztertu dute.

Gutxienez, lau katu tirokatu dituzte Urduñan edo inguruetan azken urtean.

Katua topatu zuen urduñarrak jakinarazi du etxekoia zela, oso mantsoa baita. Hori bai, ez zuen identifikatzeko txipik.

Salaketa

Animalien babeserako ekintzaileek azaldu dute Ertzaintzara joko dutela salaketa jartzeko: "Albaitariaren txostena jaso bezain pronto, poliziarekin jarriko gara harremanetan".

Izan ere, azken 9 hilabeteetan hiru katu heldu dira aterpera perdigoiekin. Bat Delikan agertu zen, beste bat Urduñako hirigunean eta asteazkenekoa Zedelikan. Horiei beste bat gehitu behar zaie, Tertangan hil zena. Tamalez, ez dira kasu isolatuak izan, eskualde osoan gertatu baitira horrelako erasoak.


Hizkuntza politika «hitzarturik eta eraginkorrik ez izatea» gaitzetsi du Euskara Geroan elkarteak

Ipar Euskal Herriko eskola elebidunak oren parekotasunetik «urrun» direla salatu dute agiri batean, eta sail elebidunaren «garapena murriztea» leporatu diote Frantziako Hezkuntza ministerioari. Martxoaren 25eko EEPren biltzar nagusian gaia defendatzera deitu dituzte hautetsiak.

Euskararen eta euskarazko irakaskuntzaren egoeraz kezka agertu du Euskara Geroan elkarteak. Ipar Euskal Herriko bigarren mailako ikastetxe publiko eta pribatu giristinoetan euskaraz irakasten duten irakasleek osatzen dute elkartea, eta iazko irailetik euskarazko irakaskuntzak duen egoeraz azterketa egin dute agiri batean. Sail elebidunean bai ikasleak eta bai euskaraz emanak diren ikasgaiak emendatu badira ere, legez onartua den oren parekotasunetik «urrun» egotea deitoratu dute, eta lizeoetako erreformaren «kalteak» nabarmendu dituzte. Halaber, Frantziako Hezkuntzaren «nahikari politiko falta» salatu dute. Akademia ikuskariak euskarazko irakaskuntzari atxikiak izan behar ziren bi irakasle postu ezeztatu berri dituela salatu dute. Martxoaren 25eko EEP Euskararen Erakunde Publikoko biltzar nagusian aipatuko dute gaia. Euskaraz irakasle postuak «kartsuki» defendatzeko eskatu diete hautetsiei; eskaera bera egin du Euskal Konfederazioak ere.

Oren parekotasunean oinarritzen da sail elebiduna Ipar Euskal Herrian; euskaraz eta frantsesez, oren kopuru bera izan behar dute berez ikasleek. Lehen mailako eskoletan oro har kausitzen dute helburua, baina kolegio eta lizeoetan, ez. Bigarren mailako irakasleen hitzetan, Ipar Euskal Herriko bi kolegio baizik ez dira oren parekotasunera hurbiltzen, eta, gainerakoetan, hizkuntzak ez diren ikasgaiak euskaraz egiteko gero eta «tentsio» handiagoa nabari dute, ikastetxeen ordu kopuru orokorretik diruztatuak baitira. Era berean, euskara ikasi nahi duten irakasleei EEPk proposatzen dizkien prestakuntzak mugatzea leporatu diote akademia ikuskariari.

Funtsean, hizkuntza politika hitzarturik eta eraginkorrik ez izatea da arazoa, Euskara Geroan elkartearen iritziz. Euskarazko irakaskuntzaren garapena «brikolatua» eta ikastetxeen araberako dela deitoratu dute. «Sail elebidunaren funtzionamendua argitzeko eta balorizatzeko hizkuntz politika koordinaturik ez da existitzen oraindik».

Azkenik, Lizeoko Erreformak sail elebiduna «desegituratu» duela erran dute. Ondorioa: ikasleen abandonatze tasa emendatu da. «Argi da opzioak konkurrentzian emateak eta euskararen balorizatze eskasak ez dituztela ikasleak elebidun sailetara erakartzen lizeoetan. Gure indarrak segitzen ditugu geletan ikasleek euskarazko kalitatezko erakaspena ukan dezaten, baina ez dugu hiztun osoen formatzen lortuko baldintzak ez badira betetzen». Oren parekotasuna, lizeoetako sail elebidunen zinezko aitortza eta euskara hautazko ikasgai gisa balioztatzea eskatu dituzte.

«Aitzakia administratiboen gainetik»

Azken berria agiria idazten ari zirela jakin dute Euskara Geroan elkarteko irakasleek: heldu den ikasturtean euskaraz irakasteko atxikiak ziren bi postu ezeztatu ditu akademia ikuskariak, bi kolegiotan. «Ez da erabaki arina. Ikasleen euskara mailak erakusten du euskara erabiltzeko espazio gehiago behar dutela haien maila sendotzeko. Blokeatze horiek ikasleen ikastetxeetako administrazio kontseiluen eta elebidunean ari diren irakasleen mespretxua erakusten dute».

Akademia ikuskariaren gainetik, errektoreak du azken hitza. Horregatik, martxoaren 25ean iraganen den EEPko biltzar nagusian postu horiek «kartsuki» defendatzera deitu dituzte hautetsiak. «Emanak izanen zaizkien aitzaki administratiboen gainetik haien determinazioan sinetsi nahi dugu».

Eskaera bera egin du Euskal Konfederazioak ere: «EEPko hautetsiak deitzen ditu premiazko gai horretaz jabetzera. Administrazioaren oztopoen parean, makina erraldoia den erakundearen barne arrazoietatik at, Hezkunde Nazionalak erakusten duen kontrako nahikeriaren aurrean, baitezpada garatu behar duen euskararen irakaskuntza defendatu eta lehenetsi behar da».


Goierriko eskola publiko guztietan izan du eragina grebak

Goierriko hezkuntza sare publiko osoan izan du eragina Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Lege aurreproiektuaren aurkako bigarren greba egunak. Eskola txikietan jarraipena ia erabatekoa da; eskola handiagoetan, atxikimendua gora beheratsuagoa da. «Hezkuntza publiko, propio eta euskalduna» lortzeko presio egin nahi dute.

Eusko Jaurlaritzak eman ditu Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako datu orokorrak: ikastetxeen %38ren informazioa jaso dute, eta langileen %38,9k egin dute greba. Azaroaren 30eko greba deialdiak %35,2ko erantzuna izan zuen, Jaurlaritzaren arabera. Sindikatuentzat, ordea, datua hobea izan zen: %60koa.

ELA, LAB eta Steilas sindikatuak ez daude ados Jaurlaritzako Hezkuntza Saila lantzen ari den lege aurreproiektuarekin. Hamar punturen bueltan eraiki dute aldarria sindikatuek: Hezkuntza Legeak publikoa izatea «ardatz»; segregazioari aurre egitea eta gizarte kohesioa bermatzea; publifikazio marko eta araudi orokorra eta adostutakoa ezartzea; legea «propioa» izatea; inbertsio eta baliabide nahikoa jasotzea; euskara erdigunean jartzea; betebehar eta kontrol mekanismo zehatzak ezartzea; hezkuntza sistemako langile guztien lana eta «lan baldintza egokiak» bermatzea; merkatuen interesen gidaritzatik eta enpresa pribatuen negozio esparrutik at egotea; eta lege parte hartzailea izatea, langileak aintzat hartuko dituena.

Sare publikoko langile oro dago deituta grebarekin bat egitera: irakasleak, Haurreskolak patzuergoko langileak, hezitzaileak eta sukaldeetako langileak eta garbitzaileak. Goierrin 16:00etan elkartuko dira protesta egitera, urdanetarrak guraso elkarteak deituta, eskolako atarian.


Azkoitiko Garbigunea neguko ordutegira itzuliko du

Azkoitiko Garbigunean neguko ordutegia izango du astelehenetik aurrera. Hala, 09:00etatik 13:00etara eta 15:30etik 17:30era egongo da zabalik Garbigunea. Larunbatetan, berriz, 10:00etatik 13:00etara. Urola Erdiko Zerbitzu Mankomunitateak ordutegia "errespetatzeko" eta ordutegitik at atarian "ezer ez" uzteko deia luzatu du.


Osasun egoerara egokitu dute Emakume Master Cupeko binakakoa

Pilota mistoko eta gozoko binakako txapelketa jokatu beharrean, mistoko binakako masterra jokatuko dute. Zortzi bikotek hartuko dute parte; hiru asteburutan jokatuko dute, eta finala apirilaren 4an izango da, Irunen

Beste hamaika kirol lehiaketak aurretik egin bezala, Emakume Master Cupek ere egokitu behar izan du koronabirusaren pandemiak eragindako osasun egoerara. Hala, antolatzaileek hainbat aldaketa egin behar izan dituzte ezinbestean aurrera egiteko. Aldaketa nagusia da aurten, ohiko pilota gozoko eta mistoko Laboral Kutxa BinakakoTxapelketa jokatu beharrean, pilota mistoko Binakako Laboral Kutxa Masterra jokatuko dutela.

«Pena» dute antolatzaileek, 80 pilotarik eman baitzuten izena pilota gozoarekin aritzeko, eta 28k mistoarekin, baina azpimarrtu dute indarrean dauden mugimentu murrizketekin «ezinezkoa» izan dela txapelketa handi eta luze bat osatzea eta, lehiari eusteko, Eusko Jaurlaritzarekin formatu murriztu batean goi mailako txapelketa bat antolatzea adostu dutela.

Hamasei pilotari bakarrik ariko dira, zortzi bikotetan banatuta: A multzoan, Etxebeste-Olatz Ruiz de Larramendi; Amaia Aldai-Leire Aldai; Iera Agirre-Maite Ruiz de Larramendi; eta Aldaregia-Mendizabal ariko dira; eta B multzoan, Garai-Orbegozo; Larrarte-Urkizu; Arrizabalaga-Naroa Agirre; eta Ruiz de Infante-Bergara. Hiru asteburutan jokatuko da: final-laurdenak, larunbat honetan, Asteasun (Gipuzkoa); finalerdiak, hilaren 20an, Irunen (Gipuzkoa); eta finala, apirilaren 4an, Irunen.


Denetariko ziztadak, jatorri bakarra

Azaroaren 25aren bueltan, indarkeriaren ertz ugariak bistaratzea izango da mugimendu feministaren erronketako bat. Bailarako herrietako udaletako Gizarte Zerbitzutara jo duten emakumeetako batzuen ahotsak bildu ditu Urolako Komunikazio Taldeak orriotan, baita Errezilen eta Beizaman egindako indarkeriaren aurkako protokoloaren nondik norakoak ere. UKTren azaroko tokiko aldizkarietan argitaratutako GUKA gehigarriko edukia da erreportajea.

Indarkeria matxistaren aurkako aldarria kalera ateratzeko eguna da azaroaren 25a. Egun horretan ez ezik, gainerakoetan ere indarkeriak zeharkatzen ditu emakumeen nahiz sexu eta genero disidenteak diren pertsonen egunerokoak. Gaiaz erreportajea egin du Urolako Komunikazio Taldeak, besteak beste, mugimendu feministako kideekin, indarkeria matxista pairatu duten emakume batzuekin nahiz indarkeriaren aurkako protokoloa sortu duten Saiaz mankomunitateko ordezkariarekin hitz eginda.

Zarauzko Bilgune Feministako kideak dira Ekhine Eizagirre eta Eider Gurrutxaga. Haien hitzetan, mugimendu feministak "lan izugarria" egin du indarkeria matxistaren bueltan teorizatzen, eta gainerako urteetan egin bezala, indarkeriaren ertz guztiak agerian uztea izango da aurtengo azaroaren 25erako eskuen artean duten erronketako bat. Indarkeria matxista bere osotasunean bistaratu nahi baldin badute ere, azaroaren 25aren bueltan antolatutako ekintzetan, urtez urte gai zehatz bat izaten da ardatza. "Pandemia garaian, etxeko indarkeria hartu genuen gaitzat; aurrez justizia patriarkala nahiz haurrenganako indarkeria landu genituen; polizia indarkeria ere bai beste urte batean... Aurtengo aldarrikapenak orain ari gara lantzen, baina ziztaden bueltan sortu den babesgabetasuna, beldurra eta alarma salatu nahi ditugu", esan du Gurrutxagak.

Bere osotasunean bakarrik ez, forma berritan ere ekarri du indarkeria, Eizagirreren esanetan

Hain zuzen ere, indarkeriaren aspektu sinbolikoaren, zuzenaren eta egiturazkoaren "adierazle eztabaidaezinda" da ziztadena, Eizagirreren hitzetan. Indarkeria forma horien ezaugarriak aletu ditu hark: "Aspektu sinbolikoa komunikabideetan, sare sozialetan eta abarretan dagoen emakumeen erreferentzia falta da; izan ere, esanguratsua da gizartean emakumeen eta gizonen zer irudi transmititzen diren eta horrek nola mugatzen gaituen. Zuzeneko indarkeria da pertsona batek besteari egiten diona: izan daiteke zerbait fisikoa, izan daiteke begirada batekin egiten dena... Eta egiturazko indarkeria, berriz, gizarte antolaketari lotuta egiten dena da; hau da, gizarte antolaketa ekonomiko-politikoari, botereari, lotuta egiten dena. Nabarmena da nork duen boterea, zer botere harreman dauden gizartean eta horiek nola sortzen eta mantentzen duten indarkeria matxista".

"Izebergaren analogia aproposa da indarkeriaren funtzionamendua ulertzeko"

Bilguneko bi kideen ustez, izebergaren analogia aproposa da indarkeriaren funtzionamendua ulertzeko; izan ere, horrek age rian uzten du gizartean naturaltzat hartzen diren jokabideek nola eusten dituzten eraso esplizituagoak. "Naturaltzat eta normaltzat hartuta dauzkagu hainbat egoera edo eraso mota, eta ez gara identifikatzeko gai askotan. Zerbait esplizitua ger tatzen baldin bada, horren azpian naturaltzat ditugun eta iku sezinak diren edo hautemateko gai ez garen hainbat indarkeria mota badirela esan nahi du. Horregatik, garrantzia dauka indarkeria matxista bere osotasunean lantzeak eta dimentsio zabal hori agerira ateratzeak".

Indarkeriaren dimentsioa mahaigaineratuta, Gurrutxagak izen-abizenak jarri dizkio ziztaden aferari. "Indarkeria zuzena, sinbolikoa eta egiturazkoa azaltzen dute ziztadek. Egiturazkoa da gizonak horretarako antolatu egin direlako, ez direlako izan kasu isolatuak; indarkeria zuzena da gizon batek emakume bati indarkeria fisikoki egin diolako; eta sinbolikoa da, emakumearenganako kontrola erakutsi eta gizartean beldurra nahiz alarma sorrarazi dituelako. Indarkeria bere osotasunean ekarri dute ziztadek".

Eizagirreren ustez, forma berrietan ere ekarri du indarkeria ziztaden aferak, baina indarkeria "etengabe" moldatu arren, haren arabera, ez da kasualitatea erasotutako pertsona guztiak eta beldurra sentitu dutenak emakumeak izatea: "Emakumeen gaineko kontrol adierazpen bat da, botere harremana mahai gainean jartzeko eta indartzeko saiakera bat".

Nolanahi ere, ziztada bidezko erasoen inguruko "irakurketa egokiak" egin direla uste du: "Adibidez, gizonei esan zaie egoten ez baldin badakite, ez etortzeko". Horrez gain, mugimendu feministak egoera gizonei interpelazio zuzena egiteko eta fokua haiengan jartzeko baliatu duela azaldu du: "Nahikoa argi ikusi eta sentitu dugu gizonak antolatu egin direla ziztadak egiteko. Badakigu oro har badagoela nolabaiteko korporatibismo moduko zerbait, baina ziztaden kontua hain izan da esplizitua... Beldurgarria ere izan da".

Gizartean, orokorrean, ziztadak eraso bezala irakurri baldin badira ere, "despistatzeko saiakerak" ere egin direla iruditzen zaie Bilgune Feministako bi kideei. Diskurtsoa "alarma soziala" piztera desbideratu dela uste dute: "Instituzioetan eta komunikabideetan indarkeriari ematen zaion trataera oso arriskutsua da, eta azkenean, kontrako efektua lor daiteke. Zalantzan jarri da ziztadak, bere horretan, indarkeria matxista ote diren, eta horrekin agerian geratzen da gizartearen pentsatzeko era zeinen sinplea den. Ez gara indarkeria matxista ikuspegi zabalago batetik aztertzeko gai". Eta ez indarkeriaren formari lotuta soilik, baita eragiten dien subjektuei dagokionez ere; identitate eta genero disidenteak diren pertsonei, alegia. Hala azaldu dute: "Indarkeria matxista emakumeekin lotzeko joera daukagu, eta gu geu sar gaitezke momentu batzuetan hori egiten dutenen zakuan. Subjektu anitzei eragiten die, ordea, indarkeriak, eta errealitate guztiei erantzun behar diegu".

Sistema judiziala eta salaketen soka

Erabateko babesik gabe, baina adostasun handiarekin onartu zuten indarkeria matxistari aurre egin nahi dion Berdintasun Legea joan zen martxoan Eusko Legebiltzarrean. Orduko hartan, emakumeenganako diskriminazioari eta indarkeriari erakundeek ematen dioten erantzuna hobetzeko beharraz nahiz erreparazioaz jardun zuten hizketan agintariek. Gurrutxagaren ustez, legearen norabidea "ona" da, baina "hutsuneak" ere badituela aipatu du. Dena den, legea bera "oso garatuta" dagoen arren, "justizia patriarkalaren bueltan antolatutako" sistema instituzionalak eta legearen garapenak talka egiten dutela esan du: "Antolaketa patriarkala eta kapitalista da, eta hortik dator lege hori".

Kontrara, eredu punitibista ordezkatuko lukeen justizia ereduaz hitz egin du Eizagirrek: "Feminismoak urteak daramatza justizia eredua auzitan jartzen eta justizia feminista aldarrikatzen, eta horrek justiziaren beste ikuspegi bat izatea esan nahi du". Patriarkatua epaile bat dela zioen eta Argentinan 2020an egin zuten performance bat ekarri du gogora hark, esaldia "oso adierazgarria" delakoan dagoelako. Izan ere, patriarkatua epailea baldin bada, legeak asmo onez egin arren, horiek aurrean horma bat izango dutela uste du. "Horrek ez du esan nahi pauso bat aurrera edo beste bat atzera ezin duzunik eman, baina goitik behera irauli behar dena sistema judiziala bera da. Berdintasuna aldarrikatu egiten da; esaten dugu mendebaldeko feminismoaren hastapenetan emakumeen eskubideak aldarrikatu egiten zirela, gerora ere aldarrikatu da berdintasuna, baina feminismoaren arlotik pauso bat haratago eman nahi dugu orain. Ez dugu berdintasun soilean sinesten, eta irauli egin behar dugu gizonen eta emakumeen genero sistema eta desberdinkeria sozialak zein botere harremanak mantetzen dituen gizarten antolaketa hau. Hori, baina, ez da berdintasunerako lege batzuekin soilik lortzen".

Indarkeriaren sokak ez du etenik salaketa jarri eta gero ere. Eizagirrek dioenez, prozesu "oso bortitza" da salatzearena: "Salaketa jartzen duten pertsonek aurre egin behar izaten diete txutxu-mutxuei, eta gainera, zalantzan jartzen da erasotuaren hitza. Badira beti errepikatzen diren faktore batzuk, eta zer esanik ez epaitegietan gertatzen denaz; izan ere, ez dute bermatzen prozesua goxotasunez egitea. Babesa eta goxotasuna epaitegietako errealitatetik hain daude urruti... Horrek berak bakarrik zer pentsatua eman beharko luke".

Hark esan duenez, erasotua artatu behar duen pertsonak indarkeria matxistarekin "kontzientziatuta" egon behar du: "Jakin egin behar du parean daukan pertsona nola artatu, hura nola entzun, haren beharrak erdigunera ekartzen asmatu behar du... Gaur egun, halakorik ez da inondik inora bermatzen, ez da lehentasuna, eta gauza horiei ez zaie garrantzirik ematen".

Herri egituretako instituzioek badute gaiaz zer esana edo zer egina Gurrutxagaren aburuz, horiek baitira herri komunitatearekin zuzeneko harremana duten erakundeak. Baina sistema judiziala bezalaxe, udalak ere "gizarte egitura kapitalistaren eta patriarkalen barruan" daudela uste du. Adibide bat jarri du hori azaltzeko, Zarautzen gertatutako azken erasoaren ondotik, hango udalari proposamen zerrenda bat helarazi ziotela kontatuta: "Indarkeriaren prebentziorako Zarautzek proposamen integral bat behar duela aipatu genien ordezkariei, eta uste dugu hori baliagarria dela Urola Kostako beste herrientzat ere". Zarauzko Udalari helarazitako proposamenean zerrendatutako puntuak aletu ditu: "Ostalariekin lanketa bateratu bat egin beharko litzatekeela jaso genuen, haiei formazioa eta kontzientziaziorako tresnak eskainiz. Beharrezkoa ikusten dugu ikastetxeetan autodefentsaz hitz egitea ere. Bestalde, udalak mugimendu feministaren lana errazteko askoz gehiago egin dezakeela uste dugu; izan ere, beste herri askotan mugimendu feministaren hitzari eta beharrei garrantzia ematen diete eta baliabideak eskura jartzen dizkiote. Horren falta sumatzen dugu, adibidez, Zarautzen. Gainera, genero disidenteak diren pertsonei lotutako lanketaren bat egin beharko luketeelakoan gaude. Halaber, gizonen maskulinitate eredu berriak lantzeko espazioak, guneak, kontzientziazio saioak... ere egin beharko lituzkete".

Euskal Herri feminista, ortzimugan

Zarauzko Bilgune Feministak Euskal Herriko gainerako asanblada feministekin bat egiten du Bizitzak Erdigunera plataforman. Zaintza jasangarriaren gogoeta prozesua ari dira gauzatzen uneotan, eta hura ere izan dute hizpide: "Euskal Herriko zaintza sistema komunitarioak nolakoa izan beharko lukeen irudikatu nahian ari gara, gaur egungo zaintza sisteman dagoen esplotazio eredua eta zaintzaren kate globalak kontuan hartuta; izan ere, gaur egungo gizarte egitura patriarkala eta kapitalista sostengatzen duten faktore esanguratsuak dira zaintza lanak. Feminismo dekolonialetik egin diren aldarrikapenek eta interpelazioek barrura begira jarri gaituzte, eta horiei buelta bat ematen eta horiek birpentsatzen ari gara".

Ultraeskuina batean eta bestean izaten ari den gorakada hizpide hartuta, feminismoak "bazterreko pertsona oro" barnebiltzen duela adierazi dute Bilgune Feministako bi kideek, eta horregatik, mugimendu antifaxistarekin duten lotura lehen lerrora ekartzearen garrantzian jarri dute arreta. Begirada azken urteetara eramanda, COVID-19a tarteko ezarri zuten etxeratze agindua iritsi aurretik ikusitako irudia ekarri dute gogora biek ala biek: "Etxeratze aginduaren bezperako Martxoaren 8an kaleak gainezka ikusi genituen. Orduz geroztik ez da egin orduko baldintza berdintsuetan izan den Martxoaren 8rik. Baina badator berriz ere data hori, eta ea berriz ere orduko pultsuari eusten diogun. Hain zuzen ere, kontzientziak astintzea eta egunerokoan Euskal Herri feminista eraikitzea dira gure erronkak".

Uste dute feminismoari aitortza egin beharra dagoela. Hala azaldu dute: "Askotariko feminismoak daude gurean, baina ezinbestean, feminismoari aitortza egin behar zaio, urteetako borrokagatik eta lanagatik. Horren adibide da indarkeria matxistaz kontzientziatzeko egindako lana". Bestalde, emakumeei eta genero disidenteei ahalduntzeko tresnak eskaintzearen garrantziaz ohartarazi dute, baita bestelako harreman eredu batzuk sustatzeko beharraz ere. "Horretan jarraituko dugu. Beharrezkoa iruditzen zaigu egindako lanari balioa ematea eta mugimendu feministari merezitako aitortza egitea. Kanpotik ez bada etortzen aitortza hori, geuk egingo diogu geure buruari".


''Hala ere'', Mediterraneoko migratzaileen tragediari eta Aita Mariri eskainitako kanta

Miseriatik eta gerratik pateretan ihesi datozen pertsonen tragedia salatu nahi izan dute Mikel Telleria musikariak egindako abestiarekin.


Euskararen eta ezagutzaren aldeko «sinergiak sortzeko» akordioa egin dute Eusko Ikaskuntzak eta Topaguneak

Bi erakundeek jarraipen batzorde bat eratuko dute, abian dituzten proiektuetako ezagutzak trukatuz.

Hitzarmena izenpetu dute Ana Urkiza Eusko Ikaskuntzako presidenteak eta Kike Amonarriz Topagunekoak. Euskal gizartearen beharrei erantzun «global eta integratzaileak» ematen dihardu Eusko Ikaskuntzak 1918tik. Tokiko sozializazio eta komunikazio eremuetan euskararen erabilera sustatzen ari da Topagunea 1997tik. Aritu izan dira zenbait proiektuetan elkarlanean, baina, harreman hori estutze aldera, jarraipen batzorde bat eratzea adostu dute, bi erakundeek abian dituzten proiektuetan zuzenean inplikatzeko edo lan eta ikerketa arloetan ezagutzak trukatzeko.

Eusko Ikaskuntzak 2024an egingo duen bitzarrean parte hartuko du Topaguneak, besteak beste. Eta Euskaltzaleen Topaguneak euskararen erabileran jauzi bat egiteko sustatuko duen Aldaketaren Teoriaren prozesuaren alde egingo du Eusko Ikaskuntzak.


Jaiak jarraituko du gaur, egitarau zabalarekin, Latsunbeberrin eta Marielutsen

Makina bat egitekorekin, goizeko 11:00etan irekiko da ekintzen agenda, eta 14:00etan botako dute jaiei bukaera emateko suziria.

Ostiralean eman zieten hasiera Latsunbeberri eta Marieluts auzoetako festei, eta bi eguneko festaren ondoren, gaurkoan agurtuko dituzte jaiak. Egitarau zabala prestatu dute horretarako, eta makina bat egiteko izango da goizetik hasita eguerdira arte.

Giro aparta izan dute auzotarrek azken egunotan, eta bertakoez gain, beste zenbait herritar ere bertaratu da antolatutako ekintzetara eta jai-girora. Atzo, Iturritxo Elkartea VIII. esku pelota txapelketaren kanporaketa faseak ireki zuen eguna. Hantxe bildu ziren pelotariak eta gainerako ikusleak, eta maila bikaina erakutsita, segidan izan ziren buruhaundiak eta trikitilariak, auzoan barrena, goiza alaituz. Gero, eguraldiak ateri eutsi zuenez, apar festa izan zen etxeko txikienentzat. Ezin hobe aritu ziren guztiak apar artean lagunekin jolasten. Eta hori amaitzean, Tximeleta txarangak hartu zuen erreleboa. Bazkal ordua heltzean, mahai inguruan bildu eta paella-jatea izan zen. Arratsaldean, izan ziren puzgarriak, mus, toka eta ping-pong txapelketa, eta txokolatada. Azkenik, eguna amaitzeko, DJ Nemuxek gaua girotu zuen bere musikarekin, eta jarraian izan ziren bingo herrikoia eta zezensuzkoa.

Buruhaundiak atzo goizean, Atarrabiyo parkean.

Festa gaur, goizetik hasita eguerdira arte

Gaurkoa izango da festen azken eguna. Goizetik hasita eguerdira arte antolatu dituzte egitekoak, eta aurreko egunetako martxa jarraituta, giroa ziurtatuta egongo dela ere aurreikusten da.

Goizean, patata tortilla txapelketak zabalduko du eguna. Parte-hartzaileek etxean sukaldatu beharko dituzte platerak, eta 11:00etatik 12:00etara izango dute tortillak txosnan aurkezteko aukera. Hori bai, osagaiak izan beharko dute soilik arrautza, patata eta tipula. Modu horretan, xarma haundiagoa izango du ekintzak. Gero, Iturritxo Elkartea VIII. esku pelota txapelketaren finalak jokatuko dira frontoian, 11:00etan hasita. Ordu berean, buruhaundi tailerra egingo dute elkartearen lokalean. Eguerdian, 12:00etan, aurkeztutako patata tortillen balorazioa egingo dute, eta sariak banatuko dituzte. Jarraian, bertsolariak, trikitilariak eta sagardo-dastaketa izango da, festak modu borobilean agurtzeko. Bukatzeko, 14:00etan botako dute jaiei amaiera emateko suziria.

LATSUNBEBERRI eta MARIELUTSEKO JAIAK

EGITARAUA

GAUR, igandea

11:00-12:00, Patata tortilla txapelketa. Tortillak balio anitzeko pistako txosnan entregatu behar dira. Honako osagaiak bakarrik erabili daitezke: arrautza, patata eta tipula. Sariak: bi afari Latsunbe tabernan, bi afari Tranbia tabernan, eta bi afari Karrero tabernan.

11:00-12:30, Iturritxo Elkartea VIII. esku pelota txapelketaren finalak.

11:00-13:00, Buruhaundi tailerra, elkartearen lokalean. Izena eman behar da.

12:00-12:30, Txapelketako patata tortillen balorazioa, epaimahaikide «ospetsuen» eskutik. Segidan, sari banaketa.

12:00, Bertsolariak, balio anitzeko pistako oholtzan.

12:30-13:30, Trikitilariak.

12:30-13:30, Sagardo dastaketa, balio anitzeko pistan. Honako sagardotegiek hartuko dute parte: Akarregi, Alberro, Altzueta, Elorrabi, Gurutzeta, Itxas-Buru, Oialume Zar, Otsua-Enea, Rufino eta Zelaia.

14:00, Jaiei bukaera emango dien suziriaren jaurtiketa.

Txosna: jaietan zehar, edaria, ogitartekoak eta pintxoak egongo dira eskuragarri, jai batzordea festen antolaketan ekonomikoki laguntzeko.

Jai batzordeak elkarlana eskatu nahi die bertaratzen direnei, bereziki ekitaldietarako beharrezko materiala lekualdatzeko.


Kalezartik herri erdigunera jaitsiko da gaur Olentzero, bidelagunez inguratua

Badator Olentzero, aurten bai, herri erdiguneraino. Kalezarretik helduko da Kaxkora, arratsaldeko 17:30etan hastekoa duen kalejiran.

Iaz covid19ak Olentzerori herriko plazaraino heltzea eragotzi zion; kamioi batean kalejira ibiltaria egin zuen auzoz auzo, leiho, balkoi edota etxe atarietan ziren herritarrak agurtu zituen. Aurten prebentzio neurrien artean baita, oraindik osasun krisialdi betean segitzen baitugu, baina kalejiran Dema plazaraino helduko da. Hitzordua, arratsaldeko 17:30etarako jarria dago Kalezarren. Kaxkora heldu eta handik Kaxkorantz jaitsiko da, bidelagunez inguratua. Aliprox pareko biribilgunera lehenik, eta gero Mikel Laboa plaza aldera joko du. Handik behera, Dema plazara.

"Bil daitekeen jende kopurua tarteko, kalean izan arren, segurtasun neurriak" betetzeko deia egin dute. "Distantzia mantendu, eta ezin denean musukoa janztera".

Postontzien bilketa

Gogoan izan, egunotan Olentzerori gutunak idazteko aukera egon da. Gutunok biltzeko postontziak jarri dituzte Usurbilgo Kaxkoan: Lizardi eta Laurok liburu dendatan, Arruti harategian, Otar Goxon, N.I. ile-apaindegian, Artzabalen eta bihartik Sutegi udal liburutegian. Aginagan Arrate jubilatuen elkarteko tabernaren beheko sarreran. Santuenean bertako Gure Elkartea jubilatu elkartearen tabernan.

Postontzi guztiok ostiral goiz honetan zehar jasotzekoak dira.


Bigarren igogailu bat eraikitzen ari dira Zuhaizti zentroan

ORDIZIA // Zuhaizti zentroan igogailu berria eraikitzeko lanak hasi dituzte, eta hala, «bigarren igogailu bat izango dute erabilgarri, tabernaren ondoan, gaur egun dagoenaren alboan», azaldu du Adur Ezenarro Ordiziako alkateak. «Irisgarritasuna hobetzeko lanak izango dira, bertako erabiltzaileek erraztasun handiagoz ibil daitezen», zehaztu du alkateak. gaineratu du, aurretik zegoena ere eraberrituko dutela aurrerago.


M8: manifestazioa

Dana aldatu, sistema brintzatu leloarekin.


Aizarnazabalera ere iritsi dira Olentzero eta Mari Domingi

Eguerdian iritsi dira Olentzero eta Mari Domingi Aizarnazabalera, eta kalejiran egin diete herritarrek haiei harrera.

Aizarnazabalera gaur, Gabon egunez, iritsi dira Olentzero eta Mari Domingi. 09:00etan hasita, Gabon eskean irten dira hainbat herritar, eta 12:40 aldera egin diete Olentzerori eta Mari Domingiri harrera, kalejiran. 13:00etan, bi ikazkinei abestu diete, udaletxe aurrean, eta haurrek haiei eskutitzak emateko aukera izan dute.


Denis Itxaso: "Oso ondo argudiatu behar dira erabakiak, epaileak onartu ditzan"

Denis Itxasoren ustez, "ez da neurriak malgutzeko unea" eta Erkidegoek eskura dituzten tresnak "nahikoa izan daitezke" murrizketak ezartzeko.


Mineralogia eta paleontologia azoka izan dute Urretxun

Mineralogian eta Paleontologian murgilduta daramate urriaren 31tik azaroaren 6ra bitarteko astea urretxuarrek, izan ere, 34.mineralogia eta paleontologia astea ospatu berri dute Urrelur Museoaren eskutik eta gaur eman diete amaiera egitarauari. Hau hala izanik, zenbait ekintza izan dituzte egun hauetan zehar, hala nola, hitzaldiak, erakusketak, haurrentzako eskaintza eta asteburu osoan martxan izan duten azoka.

Ederrena Pilotalekua postuz bete zuten eta postu hauek guztiak mineralez eta harribitxiz bete zituzten, hala, espazio hau salerosketarako eta trukeetarako gaituz. Asteburu osoan zehar jende asko ibili da eta salmentak ere ondo joan direla aitortu du saltzaileetako batek. Jende asko eta txoko desberdinetakoa gainera ibili da azokan, izan ere, mineralogia zaletuentzat galdu ezinezko azoka da hau, beraz, aditu zein jakintsu ugari biltzen dituen azoka da azken urteetan lortutako indarra dela eta.

Ehundaka mineral desberdin topatu dituzte bertan gerturatutakoek eta azken unera arte izan da jendea sartu-irtenean Ederrena Pilotalekuan.


Azpiazuk berretsi du oposizioak ez zuela aurrekontuak adosteko borondaterik

Eusko Jaurlaritzaren Ogasun eta Ekonomia sailburuak esan du "Jaurlaritzaren politikekin koherenteak" ziren zuzenketak bakarrik onartu dituztela.

Pedro Azpiazu Eusko Jaurlaritzaren Ekonomia eta Ogasun sailburuak berretsi du Eusko Legebiltzarreko oposizioko taldeek ez dutela aurrekontuetan akordioetara iristeko borondaterik izan.

2023ko aurrekontuak onartu eta 48 ordura Radio Euskadin egin dioten elkarrizketa batean sailburuak azaldu duenez, "oso gustura" dago onartutakoarekin, urtarrilaren batetik aurrera "sailburuek beharrezko baliabideak izango dituztelako politikak aurrera eramateko".

Azkenean onartu dituzten zuzenketen harira (14.000 milioi eurotik gorako aurrekontutik 39 milioi), esan du "Jaurlaritzaren politikekin koherenteak" zirenak onartu dituztela, eta "akordioetara iristeko borondatearen erakusgarri" izan direla.

Izan ere, bere ustez, oposizioak egindako proposamenak "ez onartzeko" aurkeztu zituzten.

EH Bilduk kritikatu du Nafarroan eta Madrilen aurrekontuak negoziatzeko gai izan direla, baina EAEn ezetz. Horren aurrean, Azpiazuk esan du koalizio independentista "baldintza gutxiagorekin" sartu dela Nafarroako negoziazioetan, "eta han beharrezkoak ziren baldintzak, eta hemen ez".

Egoera ekonomiko orokorrari dagokionez, Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenak bete egingo direla eta atzeraldirik ez dela izango espero du. "Esperantzarako eta baikortasunerako adierazleak daude", gaineratu du, Confebaskek ere berriki atzeraldia baztertu duela gogorarazi ondoren.


Emakumeen bazkaria, bertso eta guzti

Bertso bazkariarekin ospatu zuten Emakumeen Nazioarteko Eguna, atzo, Bidanian. Oihana Iguaran eta Ane Labaka bertsolariak aritu ziren bazkalostean kantuan, giroa borobiltzen.


Sortuk berretsi du ETAren biktimen mina bere egiten duela

Zupiriaren kritiken harira, Rodriguezek adierazi du Urriaren 18ko Adierazpenarekin argi utzi zutela ezker abertzalearen jarrera


Irrien Lagunak: 'Elkartasun jantokia'


Ia 5.000 litro esne bildu dituzte Zarautzen Lesboserako

Herriko bost gunetan Hotz Zarautz elkartekoak nahiz beste hainbat boluntario aritu ziren atzo lanean. Herritarrek deialdiari erantzun ona eman ziotela azaldu du Miren Uria boluntarioak.

Esne bilketa egin zuten atzo herriko bost gunetan Zaporeak proiektuak deituta, Lesbosen (Grezia) dauden errefuxiatuentzat. Santa Marina kaleko Eroski supermerkatuan, Lege Zaharren Enparantzako BM-n, Euromarko BM-n, Iñurritzako Biyona dendan eta Iñurritzako Jubilatuen Elkartean jarri zituzten bilketa puntuak, eta herritarren borondateari eta atzo egun osoan zehar lanean aritu ziren boluntarioei esker, ia 5.000 litro esne bildu zituzten. Hotz Zarautz pertsona errefuxiatuen aldeko elkartekoak eta beste hainbat boluntario aritu ziren lanean atzokoan.

Gurutze Gorrikoek egin zituzten garraiolari lanak, eta Iñurritzako Jubilatuen Elkartean pilatzen joan ziren egunean zehar gainontzeko lau guneetan jasotako esnea. Han, paleetan txukun bildu zuten dena boluntarioek, eta laster jasoko dute bertatik bildutako esne guztia Zaporeakekoek. Miren Uria zarauztarra bertan aritu zen laguntzen atzo, eta azaldu du beste behin ere ondo erantzun diola deialdiari jendeak. Deigarria eta polita egiten zaio Uriari guraso gazte ugari bertaratu zela elkartera ume txikiekin, azaltzeko umeei zergatik ari diren egiten bilketa. "Atzo ere sartu ziren ikastola kanpoaldean jolasten zeuden umeak galdetzera, interesatzen zitzaien gaia".

Gipuzkoako herri askotan egin zituzten atzo esne bilketak, eta oraindik zenbaketa osoa egin ez badute ere, Zaporeaken erronka zen lurralde osoan 23.000 litro biltzea. Zarautzen bakarrik ia 5.000 litroko bilketa eginda, finkatutako helmugara aise helduko direla uste du Uriak.


A25. Tertulia

Tertulia 'Indarkeria obstetrikoa' Nahia Alkortarekin.


Erne ibiltzeko abisua, herritarrei

Udalak jakinarazi duenez, ura aurrezteko tresna batzuk jarri nahian dabilen jendea etxeetara deika ari da egunotan. Birziklatzeari buruzko galderak egiten dituzte, datu pertsonalak eskatzen dituzte eta, gero, ura aurrezteko tresna bat jartzeko etxera joango direla esaten dute. Atarian azaltzen denak dirua eskatzen die herritar horiei, baina Udalak ez du horrelako deirik egin: «herritarrei jakinarazi nahi diegu Udala ez dela dei horien egilea. Herritarrei gomendatzen diegu ezezagunei datu pertsonalik ez emateko eta Udaltzaingora deitzeko».


Hodei Lujanbio eta Nerea Amilibia, azkarrenak Intxixu Trailen

Zazpigarren Intxixu Trailek lasterkariz bete zituen atzo Aiako Harriko parke naturaleko txoko eta bideak. Eguraldia lagun izan zuten gainera lasterkariek, goiz ederra pasatu zuten.

Hodei Lujanbio Apezetxea goizuetarra eta Nerea Amilibia Arruti zarauztarra izan ziren lehenak helmugara iristen. Gizonezkoetan, Lujanbioren atzetik Legorretako Aitor Zunzunegi sailkatu zen, eta hirugarren izan zen Arantzako Asier Apezetxea. Emakumeetan aldiz, bigarrena Larraitz Etxebeste oiartzuarra izan zen , eta haren atzetik Ainhoa Caporossi zumaiarra sailkatu zen.

Lotura honetan kontsulta daiteke sailkapen osoa. Atzoko hainbat irudi ere zintzilikatu dituzte antolatzaileek, Facebook kontu honetan.


Txirrindulari baten eta auto baten arteko istripua izan da Iurretan, N-634an errepidean

Istripua Goiuriarako biribilgunean gertatu da. Txirrindularia Gurutzetako ospitalera eraman dute, Ertzaintzak azaldu duenez.

Txirrindulari baten eta auto baten arteko istripua gertatu da N-634 errepidean, Iurretan. Ezbeharra 19:00etan gertatu da eta larrialdi zerbitzuak eta Ertzaintza bertaratu dira. Gurutzetako ospitalera eraman dute txirrindularia, "zauri arinekin", Ertzaintzak azaldu duenez.


Egonaldia Gipuzkoa erdian

Nazioarteko programa baten bidez, Errezilgo Irure Txiki baserrira kanpoko jendea etortzen da baserriko lanak egitera, lo egiteko lekuaren eta otorduen truke.


Greban jarraituko dutela berretsi dute Tubacexeko ELAko sail sindikaleko kideek

Afiliatuen batzarra egin dute gaur eguerdian Laudioko San Martin futbol zelaian.

Afiliatuen bilera egin du ELAren Tubacexeko sail sindikalak gaur eguerdian Laudioko San Martin futbol zelaian, 11:30ean. 150 langile inguru bertaratu dira bilerara, Laudioko lantegiaren aurrean egin diren ekimenen ostean.

Edu Iberniak hitz egin du lehenbizi. Orain arte eginiko borroka goraipatu du Tubacexeko Enpresa Batzordeko presidenteak. “Oso ondo goaz”, nabarmendu du. Gauzak hala, Aste Santuko oporretan “atseden hartzeko” gonbita luzatu die bertaratutakoei, “baina erlaxatu gabe”.

Salaketa kolektiboaren nondik norakoak

Iñaki San Andresek hartu du hitza jarraian. ELA sindikatuko aholkularia da, eta Enplegua Erregulatzeko Espedienteetan da aditua. Kaleratzeen aurka abiatuko duten salaketa kolektiboaren nondik norakoak azaldu dizkie afiliatuei.

Bere ustez, argudio nahiko daude epailearen aurrean kaleratzeak nulu bilakatzeko. Alde batetik, aholkulariak argudiatu du zuzendaritzak hitzarmen kolektiboa hautsi duela Enplegua Erregulatzeko Espedientea aurkeztuta, “bertan zehazten delako 2021ko abendura arte lanpostu kopurua berdin mantendu behar dela”.

Era berean, zuzendaritzak “fede txarrez” jokatu duela uste du sindikatuko kideak, “bileretan zenbait eskaintza egin dituelako, gero mahai gainetik kendu dituena”.

Sindikatu guztien artean lortutako "batasun sindikala" goraipatu du Edu Iberniak, Enpresa Batzordeko presidenteak

Salaketa kolektiboa “erdi amaituta” dutela aurreratu du ELAko bozeramaileak, eta aurreikusi du Enpresa Batzordean ordezkaritza duten gainontzeko sindikatuek ere euren salaketa propioak jarriko dituztela. “Apirilaren 21a da aurkezteko epemuga, guk egun batzuk lehenago aurkeztuko dugu seguru asko, mesedegarria zaigun azken orduko sententzia bat sartzen bada dokumentazioan sartu ahal izateko”, aurreratu du San Andresek, “ekainaren erdialdean aterako da sententzia, baina helegitea jarriko dugu guk edo enpresak, emaitzaren arabera”. Horregatik, prozesua “urria edo azarora arte” luzatu daitekeela kalkulatu du ELAko kideak.

Hala ere, aholkulariak ohartarazi du legea ez dagoela langileentzat egina, “enpresarientzat baizik”. Gauzak hala, bi borrokak (“judiziala eta sindikala”) uztartu behar direla nabarmendu du San Andresek, eta ezinbestekotzat jo du greban jarraitzea.

Izan ere, bere ustez, borroka ez da 129 kaleratuen alde soilik, enpresan dauden behargin guztien mesedetan baizik. “Ainhoa Riverak (Tubacexeko giza baliabideen arduradunak) argi esan zuen bilera batean ezin zituztela gainontzeko enpleguak bermatu, ez dakitelako zer gertatuko den hemendik urtebetera”.

Gauzak hala, borrokan jarraitzeko deia luzatu du San Andresek, eta enpresaren jokabideaz ohartarazi du. “Zuzendaritzak banaketa sustatu nahiko du, buloak zabalduta”.

Bukatzeko, langileek orain arte eginiko borroka goraipatu du sindikatuko arduradunak. “Orain arte ez dut inon horrelako erantzunik ikusi, herriaren partetik batez ere”.

Batasun sindikalaren balioa

Edu Iberniak hartu du berriz hitza bileraren azken zatian. Enpresa Batzordea osatzen duten sindikatu guztien artean lotutako batasuna goraipatu du. Bertaratutako langileak txaloka hasi dira orduan. “Beste garai batzuetan elkarren artean mokoka aritu gara, baina orain denok ulertu dugu batuta egon behar dugula”.

Legebiltzarrean atzo entregatutako gutunaz galdetu du langile batek. Iberniak azaldu du bi kontu nagusi helarazi zizkietela talde politikoei dokumentu horretan: Tubacex deslokalizazio prozesu batean sartuta egoteko arriskuan dagoela eta Ertzaintzaren presentzia eta jokabidea “neurrigabea” izaten ari dela greban. “Horrez gain, lan erreforma baliogabetu behar dela ere jarri genuen mahai gainean”.

Datorren asteko ekintzak

Bukatzeko, Enpresa Batzordeak datorren asterako prestatu dituen ekintzen berri eman du Iberniak. “Asteartean ibilaldi egingo dugu haurrekin Amurriotik Laudiora. Asteazkenean Itzulia igaroko da Laudiotik, eta antolatzaileek bidea aldatu dute txirrindulariak lantegi aurretik igaro daitezen”. Ostiralean, aldiz, “hitzarmen eguna” hartuko dute, eta larunbatean mobilizazioa deituko dute Bilbon.


Gaur amaituko da entitateek Euskaraldian izena emateko epea

Egitasmoan izena eman nahi duten enpresek edo erakundeek 688 72 51 63 telefono zenbakira deitu edo zenbaki horretara Whatsapp mezua bidal dezakete. Azaroaren 18tik abenduaren 2ra izango da aurtengo Euskaraldia.

Gaur amaituko da entitateek Euskaraldiaren aurtengo edizioan izena emateko epea. Horretarako interesa duten enpresek edo erakundeek 688 72 51 63 telefono zenbakira deitu edo zenbaki horretara Whatsapp mezua bidal dezakete.

Azaroaren 18tik abenduaren 2ra egingo da Euskaraldiaren hirugarren aldia, Hitzez ekiteko garaia da lelopean. Norbanakoen izen ematea azaroaren 17an itxiko dute. Horiek euskaraldia.eus webgunean eman dezakete izena.


'Gizasaltxa', Aitor Vinagret

Aitor Vinagreten eskutik Gizasaltxa antzerki lana ikusgai izango da.

Bi txanda egongo dira 12:00etan eta 13:00etan


'Arineketan'

Musika, kanta eta dantza ikuskizuna, Iñar Sastre (pianoa), Jagoba Astiazaran (txistua), Ainara Ortega (abeslaria), Haatik dantza taldearen (dantza) eskutik.

Bestalde, XXII. Mikologia Azoka, 11:00etatik 14:00etara, Landako Gunean. XXI. Mikologia Argazki Lehiaketa ere egingo dute.

Jolas gunea, 11:00etan, Muruetatorre auzunean (euriagaz Landako Gunean).


Natxo Urkixo izango da EH Bilduko Aiaraldeko zerrendaburua Arabako Foru Hauteskundeetan

Politika 2019an utzi ostean, Laudioko alkate ohiak hauteskundeetan parte hartuko du berriro EH Bilduko Arabako Batzar Nagusietako zerrendaburu gisa Aiaraldean.

EH Bilduk hautatu du nork lideratuko duen bere hautagaitza Arabako Foru Aldundian, Aiaraldeari dagokionez. Izan ere, maiatzaren amaieran eskualdeko zerrendako burua Natxo Urkixo izango da.

Urkixo Laudioko alkatea izan zen zortzi urtez, 2011tik 2019ra bitartean, Bildurekin lehenik eta behin eta EH Bildurekin gero. 2019an politika publikoa utzi zuen, bere zinegotzi postuari uko eginda, oposizioan.

1960an jaioa, Urkixok bere lehenengo urratsak eman zituen politikan, berak aitortzen duen moduan, Bildun bertan. Ordea, bazen ezaguna Laudion euskalgintzako esparruan egindako lanagatik eta, bereziki, Lanbide Heziketako irakaslea izateagatik.

Izan ere, Delineazioan maisutza industrialaren ikasketak burutu ondoren, Deustuko Unibertsitatean Euskal Filologian lizentziatu zen eta 1979tik irakasle izan da Lanbide Heziketako ikastetxean, Teknologia eta Marrazketa Teknikoa eta Hizkuntza eta Literatura ikasgaiak ematen.


EH Bildu abstenitu egin da Toledoko Itunean, eta EAJk alde bozkatu du

Alderdi subiranistak kritikatu du testuak ez dituela jasotzen Euskal Herriko pentsiodunen eskaerak. Jeltzaleek uste dute erretiro arreratuen gaian gehiago sakondu behar dela.

Pentsioen sistema erreformatzeko Toledoko Itunaren batzordeak onartu egin ditu joan den astean adostutako gomendioak, eta datozen egunetan Espainiako Kongresuaren osoko bilkurara eramango ditu, bozketa egiteko eta taldeek boto partikularrak aurkezteko aukera izan dezaten.

Horrekin batera, gobernua CEOE eta Cepyme patronalekin eta CCOO eta UGT sindikatuekin ere ari da negoziatzen. Batetik eta bestetik ateratako ondorioekin egin beharko du azken testua.

Gobernuaren asmoa zen aho batez onartzea ostiralean adostutako gomendioen zerrenda, baina, azkenean, ez da hala izan. Alde bozkatu dute PSOEk, Unidas Podemosek, PPk, Junts pel Sik, EAJk eta Coalicion Canariak. Abstenitu egin dira ERC, EH Bildu eta BNG. Voxek aurka bozkatu du.

Akordio honekin, duela lau urte hasitako lanei amaiera jarri diote. Testuak 21 gomendio jasotzen ditu —hemen zerrenda osoa—. Besteak beste, taldeek adostu dute pentsioak KPIa oinarri izan duen indize baten arabera eguneratzea; lan bizitza 67 urtera arte luzatzearen alde azaldu dira, baina salbuespen batzuekin erretiro aurreratuak zigortzeko orduan; eta finantzaketa publikoa 2023a baino lehen argitzea nahi dute, pentsioen sistemari berez ez dagozkion gastuak kentzeko.

Euskal Herritik

EH Bildu ez da akordiora batu; abstenitu egin da, pentsiodunen mugimenduak azken hilabeteetan egindako «aldarrikapen nagusiak» kontuan hartzen ez dituelako. «Anbiguotasuna eta zehaztasun falta» egotzi dizkio testuari, eta boto partikularra aurkeztuko duela aurreratu du Iñaki Ruiz de Pinedo diputatuak.

Akordiora batu ez den arren, EH Bilduk zehaztu du ez diola uko egiten hurrengo asteetan adostasunak lortzeari, baina azpimarratu du «irmotasunez eta behin eta berriz» eskatuko duela testuan baztertuta geratu diren eskaera nagusiak sartzeko.

Honako hauek zerrendatu ditu: pobreziaren mugatik gorako pentsioak, 65 urterekin erretiratzeko adina berreskuratzea, jasangarritasun faktorea ezabatzea, eta pentsio osoa jaso ahal izateko kotizazio aldia 35 urtetik 37 urtera ez luzatzea.

«Pentsiodunen mugimenduarekin konpromisoa hartu genuen beren aldarrikapenak Madrilera eramateko, eta hala egingo dugu», esan du Ruiz de Pinedok. Gaineratu du aldarrikapen horiek «zentzudunak, bidezkoak eta, batez ere, atzeraezinak» direla.

EAJk ez du argitu boto partikularrik aurkeztuko duen ala ez. Pozik azaldu da batzordeak egin duen lanarekin. Iñigo Barandiaran diputatuak azpimarratu du akordio horrekin pentsiodunei «konfiantza» ematen zaiela. Nabarmendu du orain eztabaida nagusia aurre erretiroen gaian zentratu behar dela: enpresen erretiro planak osatzearen alde azaldu da EAJko kidea.

Bizkaiko pentsiodunen mugimenduak, berriz, manifestazio bat antolatu du larunbaterako. Asteazken honetan emango dituzte xehetasun gehiago.


Euskal festa ospatuko dute Albizturren, bihar

Bizkor guraso elkarteak antolatu du egitaraua. 17:00etan hasita, merienda, ume jolasak eta eskulanak izango dira; 19:30ean, berriz, sagardo dastaketa egingo dute frontoian.

Sagardoentzako eta pintxoentzako txartelak frontoian erosi ahal izango dira, 19:30eatik aurrera. 10 euroren truke, hiru pintxo eta nahi adina sagardo edateko aukera egongo da. Pintxo gehiago nahi izanez gero, 1,5 euro balioko du bakoitzak.

Gipuzkoako bost sagardotegietako sagardoak dastatzeko aukera egongo da bihar, Albizturren: Isastegi (Tolosa), Gaztañaga (Andoain), Bereziartua (Astigarraga), Altzueta (Hernani) eta Barkaiztegi (Donostia).

Pintxoei dagokionez, era guztietakoak jarriko dituzte: patata tortilla, bakailao tortilla, solomoa, txorizo egosia, urdaiazpikoa, gazta eta txokolatezko palmerak.

Festari amaiera emateko, musika egongo da frontoian.


"Natura Bizia" euskal kostaldean barrena, gaur gauean

Alberto Iñurrategik gure kostaldeko ekosistemaren egoera eta bioaniztasuna aztertuko ditu hainbat adituren laguntzarekin.

Gaur gauean, "Natura Bizia" euskal kostaldeko uretan barrena murgilduko da. Alberto Iñurrategik gure itsas ekosistemaren egoera eta bioaniztasuna aztertuko ditu hainbat adituren laguntzarekin.

Itsasoa munduko bioaniztasun erreserba nagusietako bat da. Lurreko uraren % 97a da eta gure planetaren azaleraren bi heren hartzen ditu. Kostaldeko urak Lurreko uraren hamarren bat baino ez dira, baina itsaso eta ozeanoetako faunaren % 90a bertan bizi da. Gure planetako arrantza-lekurik handiena da eta elikagai ugariz hornitzen ditu animalia eta pertsonak. Kostaldeko ur aberatsek, gainera, habitat mota ugari dituzte, eta itsasoko biodibertsitatearen parte handi bateko jaki-gordailu dira.

Hala ere, azken hamarkadetako arrantza industrial jasangaitzaren eta kutsadura handiaren ondorioz, itsasoko espezie askoren populazioa nabarmen murriztu da. Euskal kostaldeko urak ez dira salbuespena.

Alberto Iñurrategik gure itsas ekosistemaren egoera gertutik aztertzeko aukera izango du hainbat adituren laguntzarekin: Gorka Ocio naturalista eta zetazeoetan aditua (Verballenas); Leire Ruiz biologoa eta AMBAR elkarteko presidentea; Ángel Borja (AZTI) biologian eta itsas eta kostaldeko ingurumen kudeaketan doktorea; Beatriz Martikorena, Gipuzkoako Foru Aldundiko Life LEMA proiektuaren jasangarritasun alorreko burua; Izaskun Suberbiola, MATER museoko zuzendaria, plastikoen bilketaz arituko dena; Jon Hidalgo ingurumen teknikaria eta azken 10 urteetan euskal kostaldeko ubarroi mottodunak aztertu dituen ikerlaria; eta Jose Maria Gorostiaga, UPV/EHUko botanika irakaslea itsas algetan aditua.

"Natura Bizia" astearte honetan izango da ikusgai, 22:30etik aurrera ETB1en eta eitb.eus-en.


Donostiako bi erakundek nanopartikulak aztertu dituzte, biriketako gaitzak tratatzeko

Nano-FTIR teknika berritzaileak aukera ematen du, lehenengo aldiz, nanopartikula bakar batean botikaren edukia neurtzeko eta identifikatzeko.

Donostiako CIC nanoGUNE eta KUSUDAMA Therapeutics SL zentroak lankidetzan ari dira banakako nanopartikuletan botiken edo farmakoen karga errealaren neurketa aztertzen, biriketako zenbait gaitz tratatzeko.

Ikerketa zentroak adierazi duenaren arabera, nanopartikulek tamainagatik oso propietate fisiko desberdinak dituzte material makroskopikoekin alderatuta, nahiz eta osaera kimiko bera izan. Horregatik, nanopartikulak botikak garraiatzeko erabiltzeak iraultza ekarri du nanoteknologiaren eta medikuntzaren alorrean.

“Sendagai bat ematerakoan funtsezkoa da medikamentua modu eraginkorrean ematea nahi den lekuetan, errendimendua eraginkorra izan dadin. Nanopartikulak gai dira botikak hartu eta nahi den lekura eraginkortasunez eramateko. Alde horretatik, komeni da nanopartikulak ahalik eta farmako kantitate handienarekin kargatzea, baldin eta partikula egonkor mantentzen bada”, azaldu du Iban Amenabar nanoGUNEko Nanooptika taldeko ikertzaileak.

“Horretarako, jakina, neurtze-teknikak behar dira nanopartikuletan dagoen botikaren kantitate erreala neurtzeko. Baina hori ez da lan erraza. Ohiko neurketa-teknikek (adibidez, Fourier-en transformatu bidezko espektroskopia infragorriak, FTIR) bereizmen espaziala eta sentikortasun mugatua eskaintzen dute, eta milaka nanopartikula dituzten laginetan soilik neur daiteke botikaren kantitatea”, azaldu du ikertzaileak.

Ez da nahikoa

Zoritxarrez, farmakoaren kantitate hori ez da adierazgarria, gerta baitaiteke farmako hori ez egotea nanopartikuletan gordeta edo kargatuta, eta, ondorioz, ez garraiatzea eta ez ematea”.

Beraz, “nanopartikulen karga erreala eta eraginkorra ezagutzeko, banakako nanopartikuletan dagoen botikaren kantitatea neurtu behar da. Horretarako, nanoGUNEn garatutako Fourier-en transformatu bidezko nanoespektroskopia infragorriaren teknika (nano-FTIR) erabili dugu. Teknika berri horri esker, irudi optikoak nahiz xurgapen-espektroak neur daitezke, dena bereizmen eta sentikortasun nanometrikoarekin. Lankidetza horri esker, nanopartikula indibidualetan botikak neurtu eta identifikatu ahal izan dira lehenengo aldiz”, gehitu du.

Nano-FTIR teknikak bi gauza konbinatzen ditu: batetik, ahalmen analitikoa, hau da, Fourier-en transformatu bidezko espektroskopia infragorriaren (FITR) informazio kimikoa, eta bestetik, indar atomikoko mikroskopiaren (AFM) nanoeskalako bereizmen espaziala.

NanoGunek azpimarratu duenaren arabera, garrantzitsua da aipatzea lankidetza honek bide berriak ireki dituela nanopartikulen kontrol handiagorantz eta botika ugarirekin garapen berriak egiteko.


Lamiaketik Peru Galbetera

Azken argitalpenetako batzuk bildu ditugu Entzuteko Jaioak saioan. Lamiak, Iseo & Dodosound, Gonzalo Portugal, Maraca Diablo, Verde Prato, Sacco, Habi, Odei, Murgi, Mäirü, Frikun, Kaskezur eta Peru Galbeteren azken abestiak entzun ahal dituzue.


Umeen aurkako sexu abusuak erdigunean jarri dituzte

Lea Artibai Ikastetxeko Enpresa aretoa txiki geratu da “Ume eta nerabeen kontrako sexu abusuak: nagusion kontua da” aurrez aurreko jardunaldietarako. Guztira 40 bat parte hartzaileek eman dute izena eta antolatzaileen arabera, ekimena “arrakastatsua” izan da.

Goiz goizetik hasi dira sexu abusuen inguruan hitz egiten, zortzi hitzaldi bakoitzak, berriz, ikuspegi desberdin batetik aztertu du gaur egungo arazoa. Horretan, hain zuzen ere, jarri nahi izan dute arreta hizlariek. Maitane Urizar IVAP-EHUko ume eta nerabeen kontrako sexu abusuen edukiei buruzko formazio planaren arduradunak zenbait datu argigarri azaleratu ditu. Ematen diren hamar kasuetatik bakarrak salatzen du. Ikastetxeetan ematen direnen artean, jasotako datuen arabera, eskolen %85ak ez du eskurik sartzen arazoan. Eta ez da ikusten ez dituztelako, irakasleen%72,8ak sexu abusuen zantzuak nabaritzen dituztelako, baina soilik %27,4ak notifikatzen ditu.

Horrez gain, Iñaki Subijana Euskal Autonomi Erkidegoko Auzitegi Nagusiko zuzendaria, esate baterako, justiziaren sistemaren ekarpenen inguruan aritu da. Beste alde batetik, Pepe Godoyk lehen pertsonan haurtzaroan berak bizitako sexu abusuak azaldu ditu. Jardunaldiei amaiera emateko, hasiera batean Koldo Goitia Lea Artibai Amankomunazgoko lehendakaria jarrita bazegoen ere, azkenean Luis Egurrola Markina-Xemeingo alkateak itxi du ekitaldia.


Otsailaren 20an xake topaketa Sutegin: “Fitxak mugitzen jakitea ezinbestekoa izango da”

Xake topaketa antolatu du Sutegi udal liburutegiak otsailaren 20rako. 17:30ean hasiko da topaketa liburutegian bertan eta 16 bat gaztetxorentzako lekua egongo da. Xakean jokatzen dakitenentzat aukera aparta izango da. Breogán Estebez liburutegiko laguntzailearekin izan da NOAUA!, ekimen honen nondik norakoak gertuagotik ezagutzeko.

NOAUA! Liburutegian ekitaldi asko antolatu dituzue azken aldian: solasaldiak, tailerrak… eta oraingoan xake topaketa proposatu duzue.

Breogán Estebez: Ni neu xakelaria naiz. Duela gutxi arte Gipuzkoa mailan aritu naiz jokatzen taldean. Hernanikoa naiz eta herriko taldearekin aritu naiz. Bakartxori adierazi nion liburutegia ez dela bakarrik ikasteko espazio bat, baizik eta bizi ere egin behar direla bestelako esperientziak hemen. Xakearen aipamena egin nion, baina topaketa modura antolatuta, ez txapelketa modura. Jendeak gozatu ahal izateko momentua izatea nahi dugu.

BREOGÁN ESTEBEZ

“Umeei zuzenduta dago. Hala ere, batzuek esan digute aitonarekin jokatzen dutela edota gurasoekin. Horiek ere gonbidatuta daude, jakina”

Xakean ibiltzen diren herritarren erreferentziarik baduzu?

Erik Juez ibili zen herrian haurrei klaseak ematen. Orain, berriki, Santuenean ere xake klaseak ematen aritu dira eta harrera ona jaso du ekimen horrek. Hori ikusita, bide horri jarraitzea erabaki dugu eta topaketa hau antolatzea.

Herrian zaletasunik badagoela uste al duzu?

Liburutegira etortzen da koadrila bat euren burua frikitzat duena. Horiek xake klaseak hartzen omen dituzte. Gainera, banekien beste liburutegiren batean ere antzeko topaketa edo txapelketaren bat egin zutela. Beraz, pentsatu genuen: zergatik ez hemen? Ona da jokalarientzat, euren artean harremanak sendotzeko. Atentzioa lantzeko balio du, logikak ere bere aukera du xakean eta balio asko erakusten ditu. Lasai egoten irakasten du xakeak. Bizitzan nola jokatu behar den ikasteko ere aukera bikaina da. Bizitzan egunero aukerak egin behar izaten ditugu, erabaki potoloak batzuetan eta kontu sinpleagoak bestetan. Erabaki horietan batzuetan asmatu egiten da edo aukerarik onena hautatzen dugu, baina beste batzuetan ez. Ahalik eta erabaki hoberenak hartzen saiatzen gara, eta hartu dugun erabaki horrek ondorioak ekartzen dizkigu azkenean. Galtzen ere erakusten du xakeak. Zerbaitetan jokatzen dugun bakoitzean irabazi edo galdu egiten dugu, eta galtze hori jokoaren parte ere bada.

Nori zuzenduta dago ekimen hau?

Umeentzat dago zuzenduta, batez ere. Hala ere, batzuek esan digute aitonarekin jokatzen dutela edota gurasoekin. Horiek ere gonbidatuta daude, jakina. Helduren bat ere etortzen bada ez da inolako arazorik izango.

“Kontua ez da irabazi edo galtzea, gustura aritzea baizik”

Plaza kopurua mugatua izango da.

Gure ideia da 16 bat jokalari izatea. Nik lortuko ditut Hernaniko xake elkartetik taulak eta fitxak. Eskaera handia dela ikusten badugu, bigarren egun bat ere proposatuko genuke inor jokatu gabe ez gelditzeko.

Parte hartzeko ezinbesteko baldintza da gutxi gorabehera jokatzen jakitea, ezta?

Bai, fitxak mugitzen jakitea ezinbestekoa izango da. Sistema suitzarra jarraituko dugu topaketan. Denek ez dute denen aurka jokatuko. 5 edo 6 partida jokatuko ditu bakoitzak. Sistema honetan, irabazten dutenek irabazten dutenen aurka jokatzen dute eta galtzen dutenek galtzen dutenen aurka. Gisa honetara, maila bereko jendearekin jokatzeko aukera dute jokalariek. Oso txarrak direnek motibazio puntu hori gal dezakete, baina beti egongo da egoera berean dagoen jendea. Kontua ez da irabazi edo galdu, baizik eta gustora aritzea.

Aldez aurretik liburutegian izena ematea ezinbestekoa izango da.

Zenbat izango garen aldez aurretik jakin beharra daukagu, dena behar bezala antolatzeko. 16 bat lagun edo gehienez ere 20 bat har ditzakegu. Jende gehiagok ematen badu izena, beste egun bat ere jarri beharko dugu, eta hori guztia aldez aurretik aurreikusi beharra daukagu. Sorpresa intelektualen bat ere izango da, agian.


Nairo Quintanaren hoteleko gela arakatu zuen Frantziako Poliziak

Bertako prentsak argitaratu duenez aurreko asteazkenean gertatu zen, Alpeetako Megeve hotelean hain zuzen ere.

Frantziako Poliziak Arkea taldeko hainbat txirrindularien Hoteleko gelak arakatu zituen Frantziako Tourra jokatzen ari zela, Le Journal du Dimanche egunkariak argitaratu duen bezala.

Frantziako Dopinaren Kontrako Agentziarekin zerikusirik ez duen ikerketa bat omen da. Enpresa horrek Frantziako Tourreko dopin-azterketak egiten ditu, baina egunkariak zerikusik ez duela argitu egin du.

Aurreko asteazkenean gertatu zen, Alpeetako Megeve hotelean, bertako prentsak argitaratu duenez, eta Nairo Quitana, Dayer Quintana eta Winner Anacona txirrindularien eta bi masajisten geletan izan ziren miaketak; Arkea taldeko kotxeak ere ikusi zituzten.


'Marco' errodatzen hasi dira Aitor Arregi eta Jon Garaño

Nazien kontzentrazio-esparru batetik bizirik atera zela sinestarazi zuen Enric Marcoren historian oinarritutako Marco filmaren errodatze lanei ekin diete Aitor Arregi eta Jon Garaño zuzendariek –La Trinchera infinita, Handia eta Loreak–.

Aitor Arregi, Jon Garaño, Jorge Gil eta Jose Mari Goenagaren gidoiarekin, benetako gertakarietan oinarritutako thriller dramatikoa da Marco. Urteetan zehar, iritzi publikoaren eta bere familiaren aurrean, nazien kontzentrazio-esparru batean preso egon zela sinistarazteko gai izan zen gizon baten bizitzaren kontakizuna eroango dute pantaila handira.

Hiru Goya sari irabazi dituen Eduard Fernandez –Fausto 5.0, En la ciudad y Mientras dure la guerra– izango da Enric Marco eta Nathalie Poza aktoreak –La boda de Rosa, Mientras dure la guerra–, Laura emaztearen papera egingo du. Euskal Herrian, Katalunian, Madrilen eta Alemanian izango da filmaketa.

Enric Marcori bizia emango dion Eduard Fernandez aktorea.

Filma ekoitzi dute Ander Barinaga-Rementeriak, Ander Sagardoyk, Xabier Berzosak eta Jaime Ortiz de Artiñanok, Eusko Jaurlaritza, ICAA, Atresmedia Cine, Movistar Plus+ eta EITBren parte-hartzearekin.


Bizenta Mogel Bibliotekak eta Iurretako liburutegiak Irakurketa Errazagatiko sariak irabazi dituzte

Iurretako kasuan, irakurketa kluba saritu dute. Durangoko Bizenta Mogelen, berriz, biblioteka bera izan da saritua.

Euskadiko Irakurketa Erraza elkarteak Erraza Sariak banatu zituen zapatuan, Bilboko Azkuna Zentroan egindako ekitaldian. Sariketan, Irakurketa Erraza, literatura eta euskara sustatzen duten erakunde eta enpresak saritu zituzten. Sarietako bi Durangoko eta Iurretako liburutegiek jaso zituzten. Bizenta Mogel liburutegiak Biblioteken kategorian irabazi zuen saria. Iurretakoak, berriz, Irakurketa Kluben atalean.

Irakurketa Erraza izendapenak testuetako egokitzapenei egiten die erreferentzia. Hau da, irakurtzeko zailtasunen bat duten herritarrei begira egokitzen diren testuei. Besteak beste, dislexia, etorri berriak, adimen urritasuna edo zahartzaroari loturiko irakurketa arazoren bat dutenei begirako testu motak dira, irakurketarako irisgarritasuna bermatzea helburu dutenak.

Iurretako Liburutegia, adibidez, duela 9 urte hasi zen XL irakurketa errazeko klubarekin, Udaleko Gizarte Ongizate Sailarekin elkarlanean. Aurrera begira, lanean jarraitu gura dute "herritar guztiek irakurtzeko eta informatzeko duten eskubide unibertsala errealitate bihurtzeko". Aldi berean, zorionak eta eskerrak eman nahi izan dizkiote "Euskadiko Irakurketa Errazari, 10 urte hauetan egindako lanagatik. Durangoko Bibliotekaren saria jasotzera Arantza Barrenetxea zinegotzia eta Esti Albizu Bibliotekako arduraduna joan ziren. Saria Sara Moreno Euskadiko irakurketa errazeko programaren dinamizatzailearen eskutik jaso zuten.


Ostalaritza sektorea neurri berrien aurkako helegite bateratua prestatzen ari da

Ostalaritzako edukiera eta ordutegiak murrizteko neurriek haserrea piztu dute sektorean. Zigorraren ondoren kalte-ordainak ez datozela salatu dute. Ostalariak eta Eusko Jaurlaritza gaur bildu dira eta datorren astean berriro bilduko dira, laguntzak zehazten jarraitzeko.

Hector Sanchez Bizkaiko Ostalarien Elkarteko gerenteak baieztatu duenez, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ostalaritza-elkarteak helegite bateratua prestatzen ari dira Eusko Jaurlaritzak ostalaritzako edukieren eta ordutegien inguruan ezarritako neurri berrien aurka. Euren asmoa da ostegun honetan EAEko Justizia Auzitegi Nagusian aurkeztea; izan ere, diotenez "auzibideak ez du zerikusirik Eusko Jaurlaritzarekin konpentsazioen inguruan egindako bileren emaitzekin".

Gaur goizean Gasteizen Exekutiboko ordezkariekin izandako bileraren ostean egindako adierazpenetan, Sanchezek baieztatu du bi aldeak datorren astean beste bilera bat egitekotan gelditu direla, "planteatzen duten laguntza zehazki zein den zehazten eta kuantifikatzen saiatzeko ea akordio0 batera iristen saiatzeko". Oraingoz, "mahai gainean zenbakiak ikusi arte ez gaitu ezerk asetzen", gaineratu du.

Izan ere agerikoa da ostalaritzako sektoreko langileen haserrea Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak koronabirusaren hedapenari aurre egiteko hartu dituzten neurri murriztaileen berri izan ostean; "nazkatuta" daude, diotenez "ostalaritza jartzen delako beti pandemiaren arazoiaren muinean".

Nafarroako Ostalaritza Enpresa Txikien Elkartearen (ANAPEH) arabera, neurri horiekin "birus zitalak ekartzen dituen bi ondorioak berresten dituzte: batetik, gauzak okertzen direnean ostalaritza dela gehien zigortutako sektorea, eta bi, hori gertatzen denean erakundeek ez dituztela berehala mahai gainean jartzen konponbideak, nahitaezko kalte-ordainak, itxieragatik eta lana eta diru-sarrerak galtzeagatik".

Araban, Gasteizko eta Arabako Ostalarien Elkartea haratago joan da, eta Iñigo Urkullu lehendakariaren, Gotzone Sagardui Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuaren eta haren aholku-batzorde osoaren (LABI) dimisioa eskatu du, sektorea "hondatzeagatik" eta "Euskal herritar guztien osasuna eta etorkizuna arriskuan jartzeagatik". Gainera, "pandemiaren ia bi urte hauetan egindako kudeaketa negargarria" salatu dute, eta neurriak "zentzugabeak" direla kritikatu dute. Dagoeneko iragarri dute helegitea jarriko dutela EAEko Auzitegi Nagusian.

Hector Sanchez Bizkaiko Ostalarien Elkarteko gerenteak iragarri duenez, sektoreak errekurtsoa aurkeztuko du Eusko Jaurlaritzak pandemiaren hedapena geldiarazteko hartutako neurrien aurka, "kolpea" direlako ostalaritzarentzat; izan ere, ostalaritza egoera "dramatikoan" geratzen da; besteak beste, "zeharkako itxiera izanik" ERTErik eskatzeko eskubiderik gabe geratzen dira, edo jada erositako elikagai galkorrak bota beharra izateko arriskua dute. Nolanahi ere, auzitegiek murrizketak "baliozkotzen" badituzte, sektorearentzat "konpentsazioak" ezartzea aldarrikatu dute.

SOS Ostalaritza elkarteak, bere aldetik, sektoreari ezarritako murrizketak atzera botatzea eskatu du eta Urkullu lehendakariari leporatu dio neurriekin "bere gaitasun eza eta arduragabekeria ezkutatzen" saiatzea. Ohar batean, haserre agertu da LABIk urtarrilaren 28ra arte onartutako murrizketa neurriekin, eta lehendakariaren eta Osasun sailburuaren dimisioak eskatu ditu. Halaber, "berriro ere" ostalariak jomugan jarri izana salatu du. Azken urte eta erdian nola edo ahala bizirauten ahalegintzen ari direla eta ezartzen zaizkien baldintzan oso zorrotz betetzen ari direla ziurtatu du.

Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusiak onartu du oso ondo ulertzen duela ostalariak kezkatuta egotea murrizketa berrien aurrean, "bereziki kaltetuak" direlako, baina erakundeek herritar guztiak babesteko "neurriak hartzeko betebeharra" dutela defendatu du. Ez hartzea "erabateko arduragabekeria litzateke", azpimarratu du.

PPk ostalaritzarako 20 milioi euroko diru-laguntza zuzena eskatu dio Eusko Jaurlaritzari, murrizketa berriekin sektoreak jasango dituen kalteak arintzeko.


Abuztuaren 1ean eskainiko du San Pedro abesbatzak kontzertua

Taldeak azaldu duenez, "hainbat garai eta egileren lanak" entzun ahal izango dituzte herritarrek.

Zumaiako Musika Jaialdiaren 39. edizioa da aurtengoa, eta ia guztietan parte hartu du San Pedro abesbatzak. Azaldu dutenez, aurten ere "gogotsu" ari dira emanaldi "berezia" prestatzen. eta hori dela eta, lehen entsegua egin zuten joan den asteazkenean parrokian. Izan ere, haien hitzetan "ez da berdina" Musika Eskolako gelan lan egitea edota "parrokiaren espazio handira ohitzea".

Taldeak azaldu duenez, "hainbat garai eta egileren lanak" entzun ahal izango dituzte herritarrek, eta gaineratu dute: "Gonbidatuta zaudete, beraz, etorri!"


Irteera operazioko larunbat honetan, milaka lagun doaz udaz gozatzera

Pandemia aurreko irudiak ari gara ikusten nonahi: jende ugari aurkitu dugu autobus geltoki edoeta errepideetan. Bi urte luzeren ondoren bidaiatzeko gogorik ez da falta.


Aurrera Markelekin, euriak ez du elkartasuna eten

Eguraldi kaskarra ez da oztopo izan Aurrera Markelekin elkarteak prestatutako asteburu bereziari jarraipena emateko: atzo arratsaldetik bihar arte, korrika nahiz bizikletan dabil Xabier Salillas kirolaria.

Erronka handia gertutik jarraitzeko, makina bat ekintza prestatu ditu elkarteak: guztia GNA01 gaixotasunaren harira, babes ekonomikoa biltzeko, ondoren, ikerketara nahiz terapiara bideratzeko. Gaur goizean, adibidez, puzgarrietan saltoka, nahiz herri kiroletan murgildu dira urnietarrak.


‘King Kong teoria’ irakurriko du udan Sastrakak Leitzaldeko Feminista taldeak

Oporretarako proposamena luzatu du Sastrakak Leitzaldeko Feminista taldeak. Irailaren 23an eginen dute Irakurketa Feministak ekimena, 18:30ean Atekan eta oporretako motxilan Virginie Despentesen ‘King Kong teoria’ liburua sartzeko gonbita luzatu diete irakurketa taldean parte hartu nahi duten guztiei. Hori baita ikasturte berrian aletuko duten lehen liburua.

Liburua behar izanez gero, sastrakak@gmail.com helbidera idatzi behar da. Antolatzaileek gogorarazi nahi dute ekimen ez mistoa dela.


Madalenek badute egitaraua: zabala eta askotarikoa

Madalenak gainean dira, eta bi urteko etenaldi derrigortuaren ondoren, indartsu datoz. Egun gutxi geratzen dira herriko jaiek txupinazoarekin eztanda egiteko, eta udal ordezkariek gaur egin dute egitarauaren aurkezpen ofiziala Herriko plazan.

Lehenik, Aizpea Otaegi alkateak hartu du hitza, eta jairik gabe igaro ditugun bi urteren ondoren, “aurtengoak desio eta irrika bikoitzarekin” hartuko ditugula adierazi du. Horrez gain, madalenen zentzu sinbolikoari dagokionez, jaiek “komunitatea birsortzeko ezinbestekoak” direla nabarmendu du, “herri honekin eta elkarrekiko dugun konpromisoa berritzeko egunak” baitira.

Era berean, alkateak baietsi du madalenak hiru baliorekin eta zutaberekin estuki lotuak daudela: partaidetza, konpromisoa eta zaintza. Partaidetzari dagokionez, “herriko pertsona eta eragileen inplikazioa” azpimarratu nahi izan ditu. Herriko jaien egitaraua jai batzordeak osatzen du, eta Otaegik eutsi du eragileen ekarpenik gabe “ezinezkoa” litzatekeela programazio “anitza eta askotarikoa” osatzea.

Konpromisoa ere oso presente dagoen zutabea dela aipatu du alkateak: “Herri hau konpromisoaren gainean eraikita dago. Madalen jai hauetan omenduko ditugun Arrats eta Ekintza BIBE elkarteak konpromiso horren adibide garbia dira. Gure jendarteko pertsona eta kolektibo zaurgarrienen eta askotan ikusezin direnen alde, finean, herri honen kohesioaren alde, egiten duten lanari aitortza kolektiboa da izango duten omenaldia”.

Azkenik, zaintzaren balioa nabarmendu nahi izan du Otaegik, eta “askatasunean, berdintasunean eta aniztasunean gozatuko” diren festen aldeko aldarria zabaldu du, “begi bat norberaren gozamenean jarrita, eta bestea ingurukoenean”. Horrez gain, “erasoek inolako tokirik” izango ez dutela azpimarratu du. Horren harira, “erasorik gabeko madalenen aldeko lanketa berezi bat” egin dutela azaldu du, datozen egunetan xehetasunekin aurkeztuko dena.

Egitarauaren ildo nagusiak

Aizpea Otaegik egin duen moduan, Maite Gartzia Kultura zinegotziak jai batzordearen eginkizuna nabarmendu nahi izan du: “Elkarte ugari aritu dira aurten ere lanean adin guztietarako egitarau zabal eta anitza prestatzeko. Udalaren eskutik joan dira, baina lan gogorra egin dute egitaraua osatzeko”.

Urtero egiten den bezala, hilaren 21eko txupinazoa modu ezberdinetan bizitzeko aukera egongo dela azaldu du Gartziak. Alde batetik, hiru txupinazo antolatu dira: umeentzako mila koloreko txupinazo txikia, Holi txupinazoa eta betiko txupinazoa. Bestetik, betiko txupinazoa Herriko plazan bizitzeaz gain, Zumardian jarritako pantaila erraldoian edo Herri Biziaren webgunean streaming bidez jarraitzeko aukera ere egongo da.

Eskainiko den musika programazioa ere zabala eta askotarikoa izango dela nabarmendu du zinegotziak, herriko gune ezberdinetan gozatu ahal izango dena.

Programa, paperean eta digitalean

Madalenetako programak bihartik aurrera eskuratu ahal izango dira herriko hainbat guneetan. Bihar eta ostirala artean, hilaren 13tik 15era, 10:00etatik 13:00era, egitarauak banatuko dira udaletxeko arkupetan. Horrez gain, Lekuona Fabrikan Galtzaraborda, Fanderia eta Beraungo kirol instalazioetan eta gainontzeko udal eraikinetan ere eskuratu ahal izango dira, eta Oarso aldizkariarekin ere banatuko dute. Guztira, 9.400 ale argitaratu dituzte paperean.

Digitalean, berriz, Herri Biziaren webgunean eskuragarri dago dagoeneko egitarau osoa.

Azkenik, madalenak aske disfrutatzeaz gain, herritarrek jaiak nola bizi dituzten partekatu nahi badute, traola bat bideratu dela azaldu du Gartziak. #Madalenak2022 traola erabiliz, herritarrek sare sozialetara argazkiak, bideoak edo txioak igotzea animatu dute, madalenen kontakizun kolektiboa eraikitzeko.


Urumeakoekin batera, Oria ertzeko udalerriek uholde-arrisku handiena etorkizuneko Gipuzkoan

Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Naturklimak "Gipuzkoako Klima Aldaketaren Eraginari eta Zaurgarritasunari" buruz kaleratu duten "0 txostenak" etorkizunera begira ohartarazi duenez, "Gipuzkoako udalerri gehienek uholde-arriskua izango dute. Oria eta Urumea ibaien arroetako udalerriek dute arrisku handiena".

Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen Departamenduak eta Naturklima Fundazioaren Behatokiak landutako "Gipuzkoako Klima Aldaketaren Eraginari eta Zaurgarritasunari buruzko lehenengo txostena" aurkeztu dute egunotan.

Ikerlanak "Gipuzkoako Klima Aldaketaren Eraginari eta Zaurgarritasunari buruzko Txostenak” klima-aldaketak Gipuzkoako ingurune naturalean eta lurraldeko 10 sektore sozioekonomikotan dituen eraginak aztertzen ditu". Urtero eguneratu asmo duten txosten honen xedea, "etorkizunean egokitze-neurriak hartzea eta, hartara, lurraldearen zaurgarritasuna murriztea", eskualde eta tokiko plangintzen bidez.

Klima aldaketaren ondorioei aurre egiteko Gipuzkoako ahulezia aitortuta, oinarrizko eta ezinbesteko tresnatzat jo dute urterokoa izatea nahi duten txosten hau, "emisiorik gabeko ekonomia berde bat sustatzeko eta lurraldearen erresilientzia handitzeko arintze- eta egokitze-politikak gidatzeko".

Oria eta Urumea ertzetan, uholde arrisku handiena

Azterlan honen emaitzak, Gipuzkoa hauxe marraztu du etorkizunerako:

-Azken 50 urteetan 1,2 gradu igo ostean, mendea amaitzerako 3 gradura arte igo daiteke bataz besteko tenperatura.

-Beste hilabete bero bat gehiago izan dezakegu.

-Prezipitazioen %5-%11 arteko murrizketa (udan %35ekoa).

-50-70 zentimetro igo daiteke itsasoaren maila mendearen amaierarako, olatuak %5-%10 hazi eta hondartzen %25-%40 desagertu. Ondorioz, lehorte, ibai- eta itsas-uholdeen ugaritzea. Kostaldean bizi den Gipuzkoako biztanleriaren %40ari eragingo liokete (500 urteko tartean, 10.499 pertsonatik 35.435 pertsonara hazi daiteke kaltetuen kopurua). Turismoan, ingurumenean edota garraio zerbitzuetan eragin dezake horrek guztiak.

-Prezipitazioak ugaritzen diren uneetan, Gipuzkoako udalerri gehienek izango lukete uholde arriskua, handiena Oria eta Urumea ibaien arroetakoek.

-Lehorteek nekazaritza sektoreari eragingo liokete, "arrisku handiak" izango lituzketen udalerrien eta herritarren %100ari.

-Bero-boladek heriotza arriskua areagotu dezakete: Donostian adibidez, 30 gradutik gorako tenperaturan, heriotza-tasa %6,54 igoko litzateke. Asma krisiak eta alergiak areagotzea ekarriko lukete.


Gaztetxearen XXII. urtemuga

'Narco Oasis Vasco' liburuaren aurkezpena, Ahoztar Zelaieta idazlearekin.


Bi txirrindulari zauritu dira Peñas Negrasen erorikoa izan ostean

Zaurituetako bat helikopteroz eraman zuten Gurutzetako Ospitalera. Bestea anbulantzian eraman zuten erietxe berera (@UvrErtzaintzaren irudiak).


Mitxel Lakuntza (ELA): "Urtetan ekonomikoki dopatutako UGT-CCOOren poterea gainbeheran dator"

2.961 delegatu hautatuko dituzte Nafarroako langileek 2023ko ekainera bitartean eta ELA sindikatuak UGT eta CCOO ren hegemonia apurtu nahi du. Lehendabiziko aldiz 1.500 ordezkarien langa gainditu du sindikatuak.

Nafarroako Gobernuan, Volkswagenen edo ta General Millsen besteak beste hauteskunde sindikalak izanen dituzte datozen hilabeteotan eta sindikatu guztiak jari dira buru belarri kanpainan. "Gehien behar duzunean...ELA" leloarekin une zail hauetan, sindikalismo eraginkorra aldarrikatzeko. UGT eta Comisiones Obrerasen gainbehera datorrenean, enpresetan presente eta bertako borrokekin indartsu dabilen dabilen sindikatua behar dela aldarrikatu du Mitxel Lakuntza, ELA sindikatuko idazkari nagusiak: "Sindikatu hauek ez dira eraginkorrak eta zilegitasun falta handia dute. Bi eredu sindikal daude, ELAk hautua egin du, lan merkatua geroz eta okerrago dago eta langileak antolatu behar dira eta antolaketa hori lantoki eta langileengandik gertu izan behar da; beste ereduak ordea instituzioetan osatzen diren mahaiekin ordezkatu nahi izan dute lantokietako lana eta horrek irrelebantziara eraman ditu".

Egun, 1.503 ordezkari ditu ELA sindikatuak, UGT-k eta Comisiones Obrerasetik oso gertu da euskal sindikatua, 100 delegatu baino gutxiagoren aldea baitago haien artean. Horrek, orain arte Nafarroako Gobernuak sindikatuekin adostasunak lortzeko erabilitako argudio guztiak hankaz gora jartzen ditu Lakuntzak berak azaldu duen moduan: "UGT eta CCOOrekin egiten den elkarrizketa sozial horrek ez du zilegitasunik, ordezkaritzaren erdia ere ez duten sindikatuekin egiten delako. UPN eta PSNren Gobernuek ekonomikoki dopatu dituzte UGT eta CCOO ELAren kontra egiteko".


'Los Croods 2: Una nueva era"

Prezioa: 3,75€

Iraupena: 95 minutu

Hizkuntza. Gaztelera

Laburpena: Bizitzeko leku berri baten bila abiatzera beharturik, historiaurreko lehen familia mundua esploratzera abenturatuko da, bizileku deitzea baino leku seguruago bat aurkitzeko asmoz. Baina bere behar guztiak betetzen dituen paradisu harresitu idiliko bat aurkitzen dutenean, leku horrek sorpresa bat ezkutatzen duela aurkitzen dute: beste familia bat bizi da bertan, Masmejor familiak. Izan ere, Masmejor sendiak, beren etxe landua zuhaitz batean dutela, beren asmakizun harrigarriak eta beren baratze itzelak, Croods baino pauso pare bat aurrerago doaz eboluzio-eskalan. Eta lehen gonbidatu gisa hartzen dituztenean, tirabirak sortzen dira laster gure haitzulo maiteen eta haien antzeko berri eta modernoen artean. Dena galduta dagoela dirudienean, bi familiak abentura epiko batean murgiltzen dira, harresiaren segurtasunaz harago, eta horrek beren arteko ezberdintasunak baztertzera, indarrak biltzera eta etorkizun baten alde batera borrokatzera behartuko ditu.


Zumaia eta Deba arteko harraldea plastikoz beteta dagoela salatuz bideoa grabatu du Oier Bartolomek

Bartolomek Zumaia eta Deba artean grabatutako bideoaren oihartzuna erakundeetara ere iritsi da

Oier Bartolomek Zumaia eta Deba arteko harraldean grabatutako bideoa asko zabaldu da sare sozialetan. Bideoan, harraldea plastiko txikiz beteta agertzen da, eta haserre agertzen da Bartolome. Irudi horiek erakundeengana ere iritsi dira. Esaterako, Euskal Kostaldeko Geoparkeko kudeatzaile Leire Barriusok Berriarekin hitz egin du, eta bideoa dela-eta "dei asko" jaso dituztela esan du. Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen eta Turismoko zuzendaritzek, berriz, oharra kaleratu dute, flyscharen egoera "tamalgarria" nahigabea azalduz eta "kontzientzia hartzearen beharra" nabarmenduz. Euskal Geoparkeko kudeatzailearen esanetan, bideoan ikusten diren irudiak "ez dira ohikoak", eta marea bizien ondorio da: "Neguan, marea bizien ondorioz, plastikoak labarren goialdean metatzen dira. Hurrengo marea biziak heldu arte, han gelditzen dira, itsasoa ez delako normalean hain gora iristen". Plastikoen tamaina kontuan hartuta, berriz, urrutitik etorritakoak direla esan dio Berriari: "Plastiko zati txikiak dira. Ez dira bota berriak. Kanpotik iritsitako plastikoak dira [...]. Biltzen ditugu beste mota bateko plastikoak udan; labarren goialdean gelditzen direnak; plastiko handiagoak". Inguru hori garbitzeko lanak egiten direla ere azpimarratu du Barriusok, "baina arazoa ez da konpontzen hori garbituta; ez zikinduta, baizik. Denok izan behar dugu arazoaz kontziente". Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen zuzendari Monica Pedreiraren arabera, "itsasoetako kutsadura arazo global bat izan arren, tamalez, Gipuzkoari ere eragiten dio, eta horregatik, ekimen zehatzekin lanean jarraitu behar dugu gure lurraldetik, gure itsasoetako kutsadura desagerrarazi arte". Ingurumeneko Zuzendaritzatik martxan dituzten zenbait proiektu ere aipatu ditu Pedreirak kaleratutako oharrean; esaterako, 2016tik abian duten Life Lema egitasmoa. Horretan, Aztirekin eta Surfriderekin batera, itsasoa garbitzeko eta herritarrak kontzientziatzeko lan egiten dute. Era berean, aurten, Ingurumen Departamentuak hondartzen garbiketan arreta berezia jarri duela nabarmendu du Pedreirak. Iazkoen aldean hondartzetan bildutako hondakinak %18 murriztu dira. Horri lotuta, gipuzkoarrak plastikoaren erabilera okerraz eta urak ez kutsatzearen premiaz kontzientzia hartuta dutela esan du. Hala ere, "kontzientziazio maila erabatekoa izatea lortzeko" lanean jarraitu beharra dago haren ustez. https://youtu.be/v83lLaMF6iI


Llagutak...

LLAGUT CATALÀ & LLAÜT MEDITERRANI

Galderei erantzun asmoz,

Mediterraneoko ontzi batzuren ezaugarriak.

Laburpentxoa:

LLAGUT CATALÀ

https://ca.wikipedia.org/wiki/Llagut

_ Antzinako ontzia,

_ Catalunyan erabilia,

_ Motza/Astuna/Makala,

_ 8 arraunlari eta Lemazaina,

_ Lau Tosta eta Arraunlariak binaka.

LLAÜT MEDITERRANI

https://www.rcntarragona.org/i-regata-de-llaut-mediterrani/

_ Berria. Mende hontan hasi zen ontzi honen erabilera,

_ Mediterraneoko ontzi-mota anitzen ezaugarriekin “ontzi-bateratu/homologatua”

_ Horrela, ontzi-mota honekin, Mediterraneo osoko Txapelketa ofizialak jokatzen dira.

_ Luzea/Arina/Azkarra,

_ 8 arraunlari eta Lemazaina,

_ Sei Tosta/1-Aurrekalaria/6-Arraunlari binaka/1-Hankekoa.