Hartzea Lopez: “Plantoun ekimen herritarra izan da, piskanaka gorpuztua”

Baionako Plantoun auzoko etxe bat okupatu zuten iazko maiatza bukaeran

Hartzea Lopez. / HITZA

Otsailaren 7an, berederatzi hilabetez, Habitat Sud Atlantic erakundearen jabetza den Plantoun auzoko etxe “abandonatu” okupatu ostean, etxea hustu eta giltzak, HSAri utziko zizkioten.

Auzokoen zein elkarteen “sustenguak” okupazioarekin aitzina segitzeko indarra eman ziela dio Lopez-ek.

G. Ze ausnarketatik abiarazi duzue zuen okupazio mugimendua? Interesatua

Hartzea Lopez: Etxebizitza duinaren beharretik, elkarrekin bizimolde eta dinamika batzuen sortzeko gogotik. Etxe hutsen erabilpena aldarrikapen eta irtenbide zuzenak dira horretarako. Okupazio mugimendu biziak badira lurralde askotan, Ipar Euskal Herrian oraindik ainitz dago egiteko, beti ere hemengo egoera eta gaiaren inguruan lanean ari diren beste elkarteak kontutan hartuz.

Okupazioa ez al da lan egin gabe besteen bizkar bizitzeko maniobra bat ? Langilea

Asko daukatenek botatzen edo erabiltzen ez dutena birziklatzea bizkarroi izatea dela pentsatzen baduzu, jomugaz okertu zara. Nagusi, politikari eta etxe saltzaileengana jo ezazu agian, momentuz arrangura gutxirekin lortzen baitute gure bizkar bizitzen, gure arteko tirabiretan gauden bitartean.

Kaixo Hartzea, uste duzu krisiak eta etxebizitzaren burbuilak indarra ematen diola mugimendu okupari? ongi izan Aitor

Egunon Aitor, galderari zuk zeuk eman diozu erantzuna. Sanduzelaien adibidez hipoteken kaltetuen plataformek antolatu dituzten ekimenak egoera horren kontrako erantzun zehatza dira : etxebizitza ez da luxua, premia baizik.

Kolektibo berri bat sortuko duzuela erran duzue. Ez dira aski daudenak? Zein litzateke zuen berezitasuna? Galdera

Kolektiboak eta ekimenak tamalez guttiegi daude, ez gehiegi. Herri bakoitzean bada lurra eta etxebizitzaren alde iharduteko aukera frango, sensibilizazio arloan, legedia benetan bete dadin galdetzeko, edonolako ekintzak bultzatzeko… Gure berezitasuna okupazioa legitimizatzean datza, Iparraldean baldintza kaskarretan “ezkuturik” dauden jende prekario eta pobreen errealitateak jakinarazteko gogoarekin batera. Dinamika honek gogoeta eta iniziatiba zabalagoan txertatu nahi du, geroan benetako mugimendu sozial eraginkor eta batua abiarazteko xedearekin.

Hauteskunde garaia baliatu duzue okupazioa egiteko eta garaile izan zarete. Okupazio estrategia ziklo politikoari lotu behar da? Okupazio garaia

Hutsik zegoen etxera lehen aldiz sartu ginelarik, ez genuen hauteskunde sasoi hori batere kondutan hartu. Segurki giro horrek nolazbait gure alde jo du, baina auzotarren eta elkarteen sustenguak digu indarra eman. Kemen hori Baionako hautetsiak eta etxearen jabea tinkatzeko erabili dugu, eta salaketarekin batera, proposamena luzatzeak (gure ordez familia bat bizitegian sartu) dio historia honi “happy end” delakoa eman.

Nola erabaki zenuten okupazioari ekitea? Nola antolatu zarete Plantounen? Josebe

Bagenekien auzo horretan etxebizitza sozial batzuk abandonaturik zeudela, eta buruari mila itzuli eman gabe bertan paratu ginen. Etxea borroka tresna bilakatu zen jabeak berehala kanporatu nahi izan gintuelako. Etxean hiru lagun bizi izan gara eta herritar eta talde dexentek proiektuari onginahia erakutsi zioten. Paretan “Ongi etorri” jarri panelak gure egitasmoa laburbildu du : Plantoun ekimen herritarra izan da, piskanaka gorpuztua eta iritzi eta proposamenei idekia.

Zerk bultzatu dizue okupazio mugimendu bat martxan jartzeko? Lehen aldia da holako zerbait egiten dela Ipar Euskal Herrian? Maider

80. hamarkadan Patxa kolektiboak, Kataluniako okupa mugimenduek, Lurra eta Etxebizitza taldeak eta berrikiago Donaixtin Bethi Aintzina elkarteak utzi aztarnek jorratu ziguten bidea. Baita Lapurdi kostaldean dauden langile sozialek : etxeak okupatuetan bizi diren jendeekin harremanetan daude, nahiz azken hauek gehienetan ez duten euren ibilera publiko egiten, beldurrez edo ez daudelako gu bezalako perspektiba politiko batean. Arazoa da Iparraldean ez dagoela inungo zifrarik datu hauei buruz.

Kaixo Hartzea, uste duzu zuen ekimenak kontzientziak piztu dituela etxebizitzaren arazoaren inguruan? edo kontrako jarrerak nabaritu dituzue? ongi segi! Elu

Kaixo Elu. Bi aldeak egon dira, okupazio honi oihartzuna emateak kolore guzietako aburuak piztu baititu. Batzuek gure erabakia bisibilitatea emateko eta aurrekaria sortzeko baliabide gisa ikusi dute. Besteek kaka nahasle, parasito edo frankotiradore batzuk ginela erran digute. Transgesio txikia izan da, sinbolikoki bederen hautsak harrotu dituena, jabegoa, bizitegi sozialen kudeaketa, etxe hutsen arazoa azalera eraman dituena. Transgesio guziekin bezala, gauzek denbora behar dute onartuak eta ulertuak izateko. Gehiago egon eta azkarrago izanen gara !

Otsaila hasieran “abandonatu” zenuten Plantoun auzoko etxea, beharretan zen familia bati uzteko. Zertan da afera? Familiarekin egon zarete? Jon

Jabeak eta erakunde sozial batek izenpetu hitzarmenarekin atera gara hortik. Bertan, etxe hori beharretan dagoen familia bati utziko zaiola hitzemanik dago, “epe aski arinean” omen. Gaur egun etxea hutsik dago. Agian batzuk eta besteek ez dugu “epe arinaren” kontzeptu berdina. Etxe okupatutik jalgi kolektiboak du orain proiektuaren gauzatze erreala eskutan hartu, erabaki honekin : martxoaren 31rako etxe horretan ez badago inor, berriz ekingo diogu okupazioari.

Kolektibo berri bat sortzera zoazte. Eragile desberdinekin harremanetan jarri zirete? Elkarlan batean oinarrituko da? Nola funtzionatuko du kolektibo berri horrek? Zein izan da bere helburu nagusia? Elorri

Kolektibo honen premia langile sozialen eskaeratik abiatu zen. Badituzte ehundaka familia aterpe zain, eta okupazioa irtenbide mota erreala dela uste dute. Hasieran baizik ez gaude, datuak biltzen, helburuak finkatzen. Frantziar estatuan mugitzen diren beste talde batzuekin harremanetan sartu gara (CREA, Jeudi Noir), eta Ipar Euskal Herriari dagokionez, dudarik gabe elkarlana ezinbestekoa zaigu, etorkizunean etxeak okupatzen badira oinarri sendo eta zabalekin burutzeko. Plantoun-ek lehen mugarri bat ezarri zigun : lorpena posible da. Abiapundu horrekin segi nahi dugu, beti ere beste kolektiboekin eskuz esku.

Plantouneko okupazioak oihartzun handia izan du. Baina horrelako desmartxa batek nolako harrera izan du Ipar Euskal Herriko gizartearengandik? Amaia

Arlo horretan, jendearen kezka nagusiak alokairuen eta lurrazalen garestitasuna, urbanizazioak laborantxari lapurtzen dizkion eremuak, bigarren etxebizitzak eta bizitegi duin eskaintza eskasa dira. Diagnostikoek gero eta gehiago bat egiten dute, erabakitzaileen ahotan ere. Tendentzia aldatzeko samina azkarra dago. Tresnak egiteke. Okupazioa haietariko bat da eta egia errateko, jende askok animoak eman dizkigu.

Bilbon okupazio bulegoa bada, Donostian sortu berria dago, Gasteizen ere abian da. Iparraldean aholkularitzarako antzeko zerbait sortuko bada EH mailan okupazioari indarra emango dion erakunde bat sortzea aurreikusten duzu? Okupa ezazu

Noski baietz. Asko dugu ikasteko eta beste hainbeste ekiteko. Animo zuei eta segi aintzina !

Honenbestez amaitutzat emango dugu elkarrizketa. Mila esker Hartzeari eta parte hartu duzuen guztioi. berria.info

Milesker Berria-ri ere, eta mundu osoan etxeak idekitzen, erabiltzen, partekatzen eta maitatzen dituzten guzieri. Okupazioa da bidea !


Jaialdia iluntzeko 19:00etatik aurrera

Arratsaldeko19:00etan hasiko dira udaberri txapelketako pelota eta pala partiduak herriko frontoian. Marquez-Gallastegi, Santamaria-Kortabarria eta Etxebe-Oñatek jardungo dute. Domeka goizean Gallas eta Heriz-ek 11:00etan.

Urtarrilak 27, barixakua

Lekua: Udal pilotalekua, Soraluze

ORdua: 19:00

Udaberri Txapelketa PELOTA kadete lehenengo maila

Taldeak: Gallastegi-Marquez VS Astigarraga

Udaberri Txapelketa PELOTA Nagusien lehenengo maila

Taldeak: Santamaria-Kortabarria VS Billabona

Udaberri Txapelketa PALA Gomazko paleta bigarren maila

Taldeak: Etxeberria-Oñate VS Errenteri

Urtarrilak 27, barixakua

Udaberri Txapelketa PALA Gomazko paleta bigarren maila

Taldeak: AldeZaharra VS Ximun-Jurgi

Lekua: Loiola pilotalekua, Donostia

Ordua: 20:00

Urtarrilak 29, domeka

Udaberri txapelketa PALA Gomazko paleta bigarren maila

Taldeak: Gallastegi-Heriz VS Igeldo

Lekua: Udal pilotalekua, Soraluze

Ordua: 11:00


Gurasoen euskararekiko konpromiso garbia

Euskararekiko konpromisoa argi eta garbi adierazi nahi izan dute aurten gurasoek, ekintza guztietan partaidetza bikaina izan baita: eskolan antolatutakoetan, zein herri mailako Korrika txikian (korrika eta bizikletaz), Arnastu euskara lip-dubean eta Eusle kanpainan. Azken honetan, 57 pertsonak heldu zioten erronkari!! inplikazio txalogarria, benetan!


Atunontzien segurtasun pribatuak 'trebakuntza militarra' jasoko du

2009rekin alderatuta, eraso saiakeren kopurua heren bat jaitsi dela eta bahiketak 44tik 31ra pasa direla azpimarratu du Carme Chacon ministroak.

Indikoan arrantzan dabiltzan atunontzietako armadoreei trebakuntza militarra eskainiko diela adierazi du Carme Chacon defentsa ministroak. Trebakuntza hori itsasontzietan dauden segurtasun agenteei zuzenduta dago.

Armadoreen ordezkariekin bildu ostean, segurtasun pribatuaren kontratazioa erabaki "positiboa" izan dela adierazi du. Orain, segurtasuna indartu nahi dute agenteei "instalazio hobe eta handigoak" eta "trebakuntza militarra" eskainiz.

Chaconen esanetan, segurtasun pribatua Europar Batasuneko Atalanta Operazioarekin eta NATOk Indiko inguruan duen misioarekin batera, oso emaitza positiboak eman ditu.

Horrela, 2009rekin alderatuz, eraso saiakerak heren bat jaitsi dira (170tik 120ra) eta bahiketak ere laurden bat gutxiago dira (44tik 31ra). 2010ean 134 pirata taldea desegin dituzte eta 1.200 pirata atxilotu.


Irango Zaindarien Kontseilua prest dago botoak berriro kontatzeko, baina ez denak

Bederatzi lagun hil dira hauteskundeetako "iruzurraren" aurkako manifestazioetan. Mousavi hautagai progresistaren jarraitzailearen eta Ahmadinejad kontserbadore eta egungo presidentearen aldeko milizien arteko borrokak izan dira. Oposizioak iragarri du gaur berriro aterako dela kalera. Manifestazio horretara ez joateko ohartarazi dio atzerriko prentsari Irango Gobernuak eta kaleetako egoera kontatzeko baimen guztiak ukatu dizkio.

Irango Zaindarien Kontseiluak jakinarazi du prest dagoela ostiraleko hauteskundeetako botoak berriro kontatzeko, baina argitu du ez dituela guztiak kontatuko. "Irregulartasunak salatu diren tokietan kontatuko ditugu", esan du Abbas Ali Kadkhodai Zaindarien Kontseiluko bozeramaileak Irango berri agentzia ofizialean.

Oposizioak salatu du "iruzurra" egon dela bozetan, eta horiek berriro egiteko eskatu du. Larunbatetik protestak egiten dabiltza Teheranen, eta gutxienez bederatzi lagun hil dira manifestazioetan. Mir Hussein Mousavi hautagai progresistaren jarraitzaileak ari dira, batik bat, protestak egiten, eta Mahmud Ahmadinejad kontserbadore eta egungo presidentearen aldeko miliziekin borrokatu dira. Irango Polizia ere aritu da manifestarien aurka.

Beste hainbat lagun zaurituta daude, Payam Irango irrati kateak gaur esan duenez. Ez du zehaztu hildakoak miliziak edo oposizioko kideak diren. Oposizioak iragarri du gaur berriro aterako dela kalera.

Manifestazio horretara atzerriko prentsari ez joateko ohartarazi dio Iranek. Izan ere, nazioarteko prentsari Irango kaleetan gertatzen ari dena filmatzeko baimen guztiak baliogabetu dizkio Gobernuak. Kazetariek bizitzen ari den egoera filmatu nahi badute Irango Gobernuari baimena eskatu beharko diote.

Hain zuzen, Musavik eta Mohsen Rezai kontserbadoreak helegiteak sartu dituzte.

Emaitza ofizialen arabera, Ahmadinejadek alde handiz irabazi ditu ostiraleko hauteskundeak, %62,63 babesa lortuta. Ondorioz, ez du bigarren itzulirik beharko.

Mousavik botoen %33,75 bildu ditu, Rezaik %1,73, Mehdi Karrubi erreformistak %0,85.

25 milioi lagunek eman zuten botoa.


Itxura eta lasaitasuna jokoan gaur Zubipen, bi partidutan

Gizonezkoek sailkapena itxuratzeko jokatuko diote Anaitasunari; emakumezkoek jaitsierari agur esateko, Berrio-Otxoari.

Hernaniko bi talde nagusiek gaur jokatuko dute Zubipen, batak bestearen atzetik, eta jokoan dituzte gizonezkoek itxura, eta emakumezkoek lasaitasuna. Futbol festa polita, beraz, gaur, 16:30etatik aurrera, Zubipeko zelaian.

Anaitasuna, laugarren postuan eta gora begira

Erregionalen Ohorezko mailako taldeak jokatuko du lehendabizi, 16:30etan. Hernaniri ez zaio kontrario onena tokatu, Anaitasuna. Azkoitiarrak laugarren izaki, gora begira daude, eta jokoan dituzten partidu guztiak egur batean borrokatzeko prest. Hernaniarrek berriz ez dute gauza haundirik jokoan. Postuz lasai daude, eta liga bukatzeko zazpi partiduren faltan, itxura on bat emateko gogoz aterako dira zelaira.

Gizonezkoek 16:30etan jokatuko dute, eta emakumezkoek 18:15etan.

Lasaitasuna, eta zerbait gehiagoren bila

Emakumezkoen Euskal Ligan Hernanik 18:15etan jokatuko du, gizonezkoen ondoren. Hernaniarrak hortxe daude, 9garren postuan, ez gora eta ez behera, eta oraindik jaitsierako aukera erabat gainetik kendu gabe. Hala ere, goiko postuak ere bertara dituzte; adibidez, gaurko kontrarioa, Berrio-Otxoa, hiru puntura dute.


Imanol Manterolak irabazi du Olarro Eguneko argazki rallya

Imanol Manterolaren bost argazki hauek osatu dute bilduma saritua. (Baleike.eus)

Irailaren 16an izan zen aurtengo Olarro Eguna, eta egun hartako egitarauaren barruan, Distira elkarteak antolatutako argazki rallya egin zen. Argazki lehiaketa horretako sari banaketa ekitaldia urriaren 18an egingo dute, baina antolatzaileek jakitera eman dute dagoeneko irabazlearen izena: Imanol Manterola. Argazkilari zumaiarraren bilduma izan da onena, epaimahaikideen ustetan. Bigarren saria Jose Luis Rodriguezek irabazi du; hirugarrena, Javier Lopez Fabianek; eta zumaiar onenarena, Peio Romatetek.


Aduriz kubora goratua

Athleticek nagusitasunez irabazi du aurrelariaren hiru golei esker, eta aldea mantendu du Txapeldunen Ligarako lehian.


Gaztañoko bizilagunen eskaera egi bihurtua?

Gaur goizean Gaztaño auzoko sarrera errepideko bi norabideak margotu dituzte. Orain arte, autoak aparkatu izan dute gune horretan bertako bizilagunek askotan salatu duten moduan “debekatuta badago ere”. Bizilagunek bilera eskatu zuten udalarekin, auzoan TAO sistema ezartzea aztertzeko. Onartzeko, hainbat baldintza jarri zituzten, horietako bat, auzoaren sarbidea den errepide horretan aipatu sistema ez jartzea, berez ezin delako aparkatu. Argazkian ikusten den moduan, autorik ez dago bertan aparkatuta eta bi bideak margotuta daude. Auzotarren eskaerari erantzuna ote?


Alex Tello: "Galerak diskoarekin Oihana Alkorta artista aldarrikatu nahi izan dugu"

Galerak (Gaztelupeko Hotsak) diskoa aurkeztu dute gaur eguerdian Donostian. Alex Tello izan da proiektu kolektibo honen bultzatzaile nagusia. Puntako bidelagunak izan ditu alboan. Lucia Arzallus eta Ignacio Arakistain musikariak kantuen konposizioez arduratu dira eta Xabier Sagasta marrazkilariak edertu du CD-DVDa.

Orain ikusi du argia. Galerak diskoaren ernamuina ordea, aspaldikoa da. “Duela 14 urte hasi nintzen proiektu honekin”, Alex Tellok aditzera eman duenez. “Garai hartan poema batzuk idatzi nituen etxean eta hortik garatu den prozesuak dimentsio handia hartu du. Azken txanpan, Gaztelupeko Hotsak argitaletxearen babesa eta bultzada oso lagungarria izan da”.

Diskoak badu azpi-izenburu bat, lan osoaren nondik norakoa ulertzeko ezinbestekoa: Oihana Alkortaren poema baten segida. “Oihana Zarautzen ezagutu nuen eta 2005. urtean bere poema bat kantatu zidan”, aitortu du Tellok. Bat kantaria, bestea antzezlea. Sormenerako grinak batu zituen biak. Diskoa hain zuzen, Oihanak Alexi behin kantatu zion poema harekin zabaltzen da: “zuhaitz hostoen atzean / ezkutatzen den / ilargiak zure uhartera narama / haizearen uluaz zure oihuak / heltzen dira / ta galtzen naiz / mintzen nau”.

Artista askoren topaleku

Poema kantatzearekin bat, Oihana Alkortak erronka modukoa ipini zion Alex Tellori. Lehen poema hari segida ematea. Tellok onartu eta berehala ekin zion Galerak diskoko kantuetan ageri diren gainontzeko poemak idazteari. 2007an, ordea, Oihana Alkorta zendu zen. 30 urte baino ez zituen hil zenean.

Heriotzak ez zuen egitasmoa eten; Alex Telloren buruan jarraitzen zuen bizirik. 2015. urtean, poemak musikatzea erabaki zuen. Doinuen konposizioa Ignacio Arakistain eta Lucia Arzallus pianojole gazteen esku utzi zuen. Eta behin estudioan, kantarien txanda iritsi zen. Batzuk ibilbide luzeko artistak dira (Labrit Zabala, Aitor Gorosabel, Jon Gurrutxaga, Xabi San Sebastian), besteak ezezagunak edota hasiberriak (Natali, Couple, Bihozkada).

Diskoak 10 kantu berri jasotzen ditu bere baitan. Horretaz gain, Alex Tellok errezitatutako bi poema ageri dira (horietako bat, Oreka TX txalapartariek lagunduta). Oihana Alkorta kantaria ere bazen, eta 2004ko Kilometroak-erako konposatu zuen abestia ere jaso dute Galerak diskoan.

"Merezi zuelako egin dugu"

Lan honekin Oihana Alkorta omendu nahi zuen Tellok, baina batez ere "Oihana Alkorta musikaria eta artista aldarrikatu nahi nuen". Bide batez, aspaldiko amets bat bete du usurbildar artistak: "disko bat egin nahi nuen baina ez naiz musikaria". Galerak-ekin "lortu dut amets hori burutzea". Ahalegina handia izan den arren, merezi zuelako murgildu da egitasmo honetan.

"Diskoak dramurgia bat dauka"

Zaila izaten da lan kolektibo bat definitzea. Honakoan, gako nagusi bat gailentzen da: "lagun baten ezinezko bilaketa. Hori da disko honen baitan dagoen istorioa", Tellok gaurko aurkezpen ekitaldian aditzera eman duenez. Ez dira kantu isolatuak. "Diskoak dramaturgia bat dauka", hari bat. Galerak elkarrekin partekatuta hobeto eraman ditzakegu eta ideia horrek elkar lotzen ditu elementu denak.

“Goi mailako omenaldi artistikoa”

Gaztelupeko Hotsak zigiluko Xarra Azkarateren esanetan, “Galerak omenaldi bat da, koadrila batek aspaldi hil zen neska bati eginiko omenaldi txukuna. Goi mailako omenaldi artistikoa”.

DVDa, diskoaren osagarri

Galerak eskuratzen duenak ez du soilik disko bat eskuratuko. Iazko azaroan Sutegin eskaini zuten zuzenekoa DVD batean betikotu baitute. NOAUA!-ren Kulturaldiaren baitan antolatu zen kontzertuan, diskoko musikari gehienak aritu ziren. Sutegiko emanaldia berezia izan zen, lehen aldiz entzun ahal izan zirelako Oihana Alkortaren oroimenez egindako kantuak. Orain disko batean batu dute dena, kantuak eta zuzeneko ikusentzunezkoa, noiznahi entzun nahi dituenarentzat.

Arestian esan bezala, Xabier Sagasta marrazkilariarenak dira diskoko irudiak eta diseinu lanak.


Kale garbiketa zerbitzua Udalak hartuko du urritik

ELAk protesta adierazteko kale agerraldia deitu du hurrengo eguenerako; urtarrilaren 14an, 18:30ean Foruen plazan. Hamar lagunek egiten dute lana herriko kaleak garbitzen; ELAK subrogazioa eskatzen du eta udalak lanpostuen eskaintza publikoa egingo du.

Abenduaren 17ko osoko bilkuran eman zuen jakitera alkateak egun FCCren esku dagoen kale garbiketa zerbitzua Udalak kudeatuko duela urritik aurrera. Hurrengo egunean erabaki horren aurkako pankartak agertu ziren herrian eta egun lan hori egiten duten hamar langileetako bederatziren izenak jasotzen dituen orriak ere atera ditu ELAk Gabonetan. Orain, elkarretaratzea deitu dute hilaren 14rako. Foruen plazan izango da, 18:30ean. "Gu ez gara sartzen erabaki politiko horretan, baina langileak babestuko eta defendatuko ditugu. Subrogazioa eskatzen dugu", dio ELA sindikatuko Ane Romerok.

Romeroren esanetan, ekainean izan zuten erabaki horren berri eta alkatearekin behin baino gehiagotan berba egin dute, "baina, abenduko bilerara arte, beti subrogazioari begira. Orduan jakin genuen plaza publikoak atera gura dituztela".

Hamar lanpostu

Mikel Biain alkatearen esanetan zerbitzua Udalaren esku egonda "eraginkorragoa" izango da. "Baliabide materialak eta pertsonalak gehitu egingo dira eta emango den zerbitzua hobea izango da", zehaztu du alkateak. Lanpostuei buruz, adierazi du lan jardun osoko hamar lanpostu eskainiko dituela Udalak, horietako bat urritasuna duen pertsona batendako izango delarik. "Edonor aurkeztu ahal izango da izaera laborala izango duten lanpostu horietara, baita egungo kale garbitzaileak ere. Gainera, Udala prest dago malgutasunez jokatzeko, bete beharrak zehazterako orduan, esaterako", azaldu du Biainek.

Alderdi jeltzalearendako, berriz, zerbitzu hori Udalaren esku egoteak gastua areagotu egingo du. "Gastu arruntean jaitsiera egongo da, bai, baina pertsonal sailekoa handitu egingo da. Atal batetik bestera pasako da gastua", adierazi zuen jeltzaleen udal bozeramaileak, Miren Elgarrestak, abenduko osoko bilkuran. Mikel Biainentzat, ordea, ez du gastua gehituko. "Kapitulu aldaketa ekarriko du baina gastua ez da handiagoa izango. Kostua, gainera, antzerakoa izango da".

FCCrekin kontratua etetea eta zerbitzua Udalaren esku uztearen erabakia urtarrileko osoko bilkuran hartuko dute.


Iron Maiden Barakaldon arituko da, 4.000 ikusleren aurrean

Kontzertua maiatzaren 27an izango da, BEC erakustazokan. Sarrerak martxoaren 13tik aurrera egongo dira salgai.

Iron Maiden taldea Barakaldon arituko da, maiatzaren 27an. Madrilen eta Bartzelonan jo baino egun batzuk lehenago izango da BECen, 4.000 ikusleren aurrean.

Sarrerak martxoaren 13tik aurrera egongo dira salgai, baina martxoaren 11n, Iron Maidenen Fanclub taldeko kideek aurresalmentan eskuratu ahal izango dituzte.

Madrilgo eta Bartzelonako emanaldiak egun batzuk geroago izango dira. Hain zuzen ere, maiatzaren 31n eta ekainaren 1ean, bi hiri hauetan egingo den Sonisphere jaialdian egongo da heavy metal talde britainiarra.

Barakaldoko kontzertua

Barakaldon 4.000 ikuslerentzako tokia egongo da. Aipatu bezala, hitzordua maiatzaren 27an da. Egun horretan, "Maiden England" birak BEC erakustazoka hartuko du. Gainera, Europako bira abiatu aurretik, Bizkaian hainbat entsegu egingo ditu Iron Maidenek.

2007an egon ziren azkenekoz Euskal Herrian. Orduan, Bilbao BBK Live jaialdian izan ziren.

Sei urte geroago, agertokietara eramango dute berriro 1988ko "Seventh Son Tour" biran eskainitako ikuskizuna. Modu horretan, abesti mitiko asko entzungo dira Barakaldoko zuzenekoan.

Sarrerak

Voodoo Six taldea izango da BECeko kontzertuko gonbidatua.

Maiatzaren 27ko kontzerturako sarrerak datorren asteazkenetik aurrera egongo dira salgai. 10:00etan hasiko da salmenta, eta 52 euroko prezioa (+ banaketa gastuak) izango dute sarrerek. Txarteldegian, berriz, 58 eurotan salduko dituzte.

Bi egun lehenago, martxoaren 11n, Iron Maidenen Fanclubeko kideei zuzendutako salmenta berezia abiatuko da.

Sarrerak http://ironmaiden.janto.es webgunean eta Kutxabank sarean eskuratu ahal izango dira.

Informazio gehiago, Iron Maiden taldearen webgune ofizialean.


Duela 240 urte erdalduna al zen Tolosako alkatea?

Felix Maria Serafin Sanchez de Samaniego Zabala zen 1775. urtean Tolosako alkate, Kike Amonarrizek bere 'Euskararen printzak' atalean azaldu duen moduan.


Aiaraldea Egunkariaren 55. zenbakiko HOROSKOPOA


Arrasate Yoga Elkarteak 25 urte bete ditu

Arrasate Yoga Elkarteak 25 urte bete ditu aurten; mende laurdena igaro da Jose Luis Armendia yoga irakasleak eskolak emateari ekin zionetik. Urteurrena ospatzeko, hitzaldiak eta tailerrak egingo dituzte hilaren 19tik 24ra.

Arrasate Yoga Elkartearen 25. urteurrena ospatzeko, Osasun Osoaren eta Bizitza Kalitatearen Jardunaldiak egingo dituzte datorren astean. Astelehenetik ostiralera hitzaldiak egingo dituzte Monterron kultur etxean, arratsaldeko sei t’erdietatik aurrera. Zapatuan berriz, teoria praktikan jarriko dute eta, modu horretara, bukatutzat emango dituzte urteurren ospakizuneko ekitaldiak.

Egitaraua:

Irailak 19, astelehena: Estresa, lasaiketa eta autoestimua J.L. Armendiaren eskutik, eta Yoga: Prevencion y terapia Antonia Nogueirasen eskutik.

Irailak 20, asteartea: Elikadurak osatzeko duen indarra. Hizlaria: Antonio Palomar.

Irailak 21, asteazkena: Psikoterapiaren bilakaera, J.L. Armendiaren eskutik, eta Relación del yoga y la psicoterapia Enkarna Mendezen eskutik.

Irailak 22, osteguna: Ferekak: Gozamanaren iturri. Hizlaria: Cristina Corbella.

Irailak 23, ostirala: Masaje y osteopatía Pablo Aragónen eskutik, eta Biodantza, osotasuna eta osasun osoa Rakel Ampudiaren eskutik.

Irailak 24, zapatua: Tailerrak. Arrasate Yoga Elkarteak Altamira auzoan duen egoitzan, Iñarra 28. 09:00etatik 14:00etara.


Gernikak ia 1.800 turista gehiago hartu ditu 2017an

Turismoak hazten jarraitzen du Gernika-Lumon, eta aurreko urteagaz alderatuta, %2,36 egin du gora. Guztira, 77.604 pertsonak bisitatu dute Busturialdeko herria 2017an, alegia, 2016an baino 1.787 pertsona gehiagok. Eta udalak jakitera eman duenez, astelehena da bisitari gehien hartzen dituen eguna, aurreko urteetan modura.Udalak aipatu duenez, Gernika-Lumoko merkatuak turistak erakartzen dituela argi utzi du, beste urte batez; izan ere, herria bisitatu duten guztien artean %17,02 astelehenetan etorri da; alegia, 13.210 pertsonek astelehenetan bisitatu dute Gernika-Lumo.2017an Gernika-Lumon izandako gehienak espainiar estatutik iritsitakoak izan dira (%49,87); 2017an, gainera, espainiar estatuko 3.645 bisitari gehiago hartu ditu Gernika-Lumok. Espainiar estatuko horien artean familiak nagusitu dira, eta hortik kanpokoen artean, aldiz, gazteak.Jatorriari dagokionez, Kataluniatik iritsitakoak 5.217 lagun izan dira, eta Madrilekoak, aldiz, 4.222. Azken horien kopurua hazi egin da %22. Eta Valentzia eta Andaluziatik etorritakoak ere gehiago izan dira azken urtean, %12 eta %11 gehiago, hurrenez hurren. Espainiako estatuz kanpokoen artean frantziarrak nagusitu dira: 5.171 lagun. Alemaniakoak 1.577 izan dira, eta Erresuma Batukoak 1.070.


Birziklatzeko ontziak jarri dituzte Arrigorriagako eskolan, “kontzientzia pizteko”

Iaztik 25.000 euro baino gehiago inbertitu ditu Arrigorriagako Udalak eskola hobetzeko lanetan. Azken pausoa izan da birziklatzeko ontziak jartzea

Arrigorriagako eskola publikoa hobetzeko zenbait ekintza gauzatu ditu Udalak azken urtean, Eskola Kontseiluak berak hala eskatuta. Berriki, paperontzi berriak jarri dituzte, batik bat, birziklatzeko ontziak (papera eta kartoia, plastikoak eta hondakin organikoak). Guztira, 11.647,64 euroko inbertsioa egin du udal gobernu taldeak.

BESTELAKO BERRIKUNTZAK

Era berean, 2016az geroztik beste hobekuntza batzuk egin ditu Udalak eskolan, 25.000 euro inguruko inbertsioa suposatu dizkiona. Besteak beste, eskola osoa barrutik eta kanpoko beirazko estalkia garbitu dituzte, lorezaintza lanak, komunetako ateak eta sabaiak margotu dituzte, baita “Atezainzaren Etxea” delako eremua ere. Gainera, komunen ondoko garbiketa-gelaren atea konpondu dute, barruko jolastokira begira dauden fatxadako kableak tinkotu dituzte, goiko estalkiko erretena garbitu dute eta proiektore batzuetako bonbillak ordezkatu dituzte.

Halaber, futbol-zelaietako kanaleta perimetralak garbitu dituzte eta bertako urak bananondoen azpitik igarotzen den kanalerantz birbideratu dituzte. Hermenegildo Lekunberri eta Severo Ochoa kaleen izkinan lur-eremua egokitu dute eta bi bananondoetako txorkoak bete dituzte.

Txikienen eraikinean zurezko gainak jarri dituzte konketetan eta ikasgeletako altzarietan, eta hesietako sarrera-ateak margotu dituzte. Eskuko lehorgailuak kendu dituzte, baita paper-barra eta toalla-euskarrietako portzelanazko piezak ere. Bide batez, falta ziren lauzak jarri dituzte. Amaitzeko, kanpoko kantxetako sareta luzatu dute, “pilatu ohi zen putzu ezatsegina desagerrarazteko“.


Ramon Ugalde: "Asko gara pentsatzen dugunok Arrasateko Udalean dauden alderdiek ez gaituztela ordezkatzen"

Ramon Ugalde Gorostiza (1958, Arrasate) Arrasate Aurrera! plataformako alkategaia da. Erretiratuta dago, baina 38 urtez Geografia eta Historiako irakaslea izan da EAEko hainbat institututan: Gasteizen, Ordizian eta azkeneko 25ak Arrasateko Institutuan. Politika instituzionalean inoiz ez da aritu, baina "betidanik" izan ditu "kezka politikoak". Bi seme-alaba ditu.

Zeinek eta zela konbentzitu zintuen zerrendan joateko? Asko kosta zitzaizun erabakia hartzea?

Udal hauteskundeetarako zerrenda independente bat egitea eta aurkezteko erabakia lagun gutxi batzuena izan da eta, egia esan, gehiegi pentsatu gabe egin dugu. Baina Arrasateko Udalaren urteetako politika ikusi ondoren, konturatu ginen jende askok bat egiten zuela guk egiten genuen diagnostikoarekin. Eta azkenean, aurrera egitea erabaki genuen. Zergatik ez eraman udalera jende guzti horren kezkak eta ikuspuntuak? Eta proiektu hau gauzatzen hasi ginenean berehala konturatu ginen jendea ilusionatzen hasi zela ekimen honekin, gutxien espero genuen esparruetatik, gainera. Batek izen bat proposatzen zuen, beste batek beste bat, honek ideia bat, urliak beste bat … Horrela erabaki genuen hautagaitzari Arrasate Aurrera! deitzea. Asko gara pentsatzen dugunok Arrasateko Udalean dauden alderdiek ez gaituztela ordezkatzen eta halaber ikusten dugu herria gainbehera prozesu batean erortzeko arriskuan dagoela. Ideia berriekin funtzionatzeko proposamen berriekin gatoz, gure helburua ekarpen positiboak egitea da, Arrasatek aurrera egin dezan.

Zer da zure herritik gehien gustatzen zaizuna?

Arrasatetik gehien gustatzen zaidana errebeldia grina da, oraindik zorionez bizirik dagoena, nahiz eta batzuk saiatu espiritu hori itzaltzen edo desbideratzen.

Herriko txoko gustukoena?

Asko dira Arrasaten gustuko ditudan txokoak, baina leku bat aukeratu behar banu, Etxeburutik Bedoñara doan tartea aukeratuko nuke.

Ze proiektu zehatz egin nahiko zenuke zure herrian, alkate izango bazina edo erabakiak hartzeko aukerarik izango bazenu?

Lehenik, Erguin eta Olarango (Malbinak) etxeetako lotura arazoak konpontzeko igogailu inklinatu bat, Zarugalde kaletik (Kalealdea hasieran) Larragain kaleraino. Hiru geldiunerekin: lehena Usaetxe Plazaren kotan, airezko pasabide baten bitartez, Jubilatuen tabernako espaloiarekin konektatzeko. Bigarrena, oinezkoen Gernika Pasealekuan eta hirugarrena, Larragain kalearen kotan. Bigarrenik, San Andresko Gudarien Plaza oinezkoendako egin, arkupeak edertu, eta elkarbizitza gune atsegin bat sortu bertan. Gero, Santa Barbara kirolerako eta aisialdirako egokitu eta rokodromo bat egin Parkegain Etxe azpiko aterpean (Portxe luzean). Bestalde, Santa Marina eta Obenerrekako irisgarritasuna hobetzeko, airezko pasabide etzanak eraiki oraingo gorabeherak ekiditeko –ahalik eta horizontalenak–. Horrez gain, aparkaleku arazoak konpontzeko, Biteri eta Roneoko aparkalekuetan Ferixalekuko aparkalekuan dagoen sistema ezarri eta, bide batez, aprobetxatu oinezkoendako lekuak gehitzeko. Azkenik, San Andresen edo Iturripen kiroldegi txiki bat eskubaloia eta areto futbola praktikatzeko, bide batez beste ekintza batzuetarako erabili daitekeena: eskolako ospakizunak edota ekimen desberdinak.

Alkate izango bazina egingo zenituzkeen lehen hiru gauzak?

Lehenik eta behin, nire soldata jaitsi. Bigarrenik, arau absurdoen zerrenda egin eta prozesu bat abian jarri neurri horiek kentzeko. Azkenik, bizilagunak defendatzeko figura sortu.

Zure herria hobetzeko hiru neurri.

Eraikinaren Ikuskaritza teknikoaren gaineko zerga kendu edo nabarmenki murriztu; auzolana berreskuratu eta egiten dena balioan jarri –adibidez, kirol askotako monitoreen doaneko lana– eta euren lanaren parte bat herriko komertzioetan erosteko bonuekin ordaindu, eta isunak lan komunitarioarekin ordaintzeko aukera eman.

Nola azalduko zenioke Arrasate kanpoko bati?

Galdera interesgarria benetan. Gure esku badago, berehala kenduko dugu Arrasateko Udaleko web orrian dagoen Arrasateko aurkezpena. Arrasate modu askotan aurkeztu daiteke, historiaren ikuspuntutik, modu geografikoan, hirigintzaren aldetik… Baina gure asmoa da idazte lehiaketa bat zabaltzea herritarren artean, oso idazle onak daude, bai euskaraz eta bai erdaraz, bertsolariak ere bai, eta proposamen guztien artean hoberena aukeratu. Bestalde gure herrian badaude beste hizkuntza batzuk menperatzen dituztenak: ingelesa, frantsesa, alemana, errusiera, bulgariera, japoniera, arabiera, urduera … eta hizkuntza horietara itzuli. Horrek Arrasate mapa globalean kokatzen lagunduko luke. Ziur gaude proposamen interesgarriekin aurkezten garela herritarren aurrean, eta Arrasateko herriak jakingo duela baloratzen gure ahalegina. Arrasate denona da eta ziur gaude mondragoetarrek daukaten onena emateko gai izango direla. Imajinatu Arrasate hobe bat, politagoa, ederragoa, funtzionalagoa, batuagoa eta hasi gaitezen lanean. Erabakia gure esku dago.

Zure alderdiak non, zein alorretan, eragin nahi du bereziki datozen lau urteotan?

Arrasate Aurrera! ez da alderdi politiko bat, bizilagun batzuek sortutako plataforma bat baizik, eta bereziki ondoko alorretan azpimarratuko du bere jarduna: hirigintzan, irisgarritasuna, mugikortasuna elkarbizitzarako espazioak, estetika eta patrimonioaren defentsa; herritarren parte hartzea gehitzeko neurriak; herritarrekiko tratu humanoa bermatzen saiatuko gara eta tratu txar instituzionalen gaineko txosten bat egiteko asmoa daukagu; aurrekoarekin lotuta, jarrera autoritarioak eta arbitrarioak zuzentzen gure esku dagoen guztia egingo dugu; herritarrei ahalik eta informazio gehien eta modu ulergarrian ematen saiatuko gara; gastuaren kontrola, obretan gastatzen den dirua hobeto neurtu behar da, Aprendizesen egiten ari diren diru xahutzea ezin da errepikatu, oso kritikoak gara kiroldegi berriaren aurrekontu faraonikoarekin; materialen birziklatzeari dagokionez, ondarearen defentsari garrantzi berezia eman nahi diogu. Zer pasatu da Adan de Yarza jauregiari halako nortasun berezia ematen zion burdinazko hesiarekin. Non dago Etxezarretako harrizko zubi dotorea? Elma eraikin dotorea ere balioan jarri behar dugu… Guretako mondragoetar guztiak berdinak dira.

Euskarari lehentasuna ematen diozue? Sustatuko duzue?

Euskarari garrantzia ematen diogu. Gure zerrendan aurreneko lauak elebidunak gara. Guztira 13 elebidunak gara eta zortzi erdaldunak. Gure programan Arrasateko identitatearen defentsa daukagu eta, beraz, euskara berreskuratzeko eta erabilera gehitzeko AED eta Txatxilipurdiren lana oso ondo ikusten dugu. Bestalde, askotan udalak egiten dituen euskarazko komunikazioak ez dira ulergarriak, hori hobetzeko ahalegintxo bat egin beharko dugu. BAZ bera gaizki esanda dago. Gure proposamena da siglak mantendu eta esanahia aldatzea: Biztanleen Arreta Zerbitzua barik, Bizilagunak Artatzeko Zerbitzua. Bere garaian gutun baten bitartez azaldu nuen baina ez zidaten inolako kasurik egin: arreta jartzea edo artatuta egotea ez da gauza bera. Erdaraz ere ez da gauza bera, atento eta atendido. Arrasateko euskal identitatea sendotzeko, XVIII. mendeko antzerki obra bat daukagu. Actto para la Nochebuena. Antzerki lan hori kaleko ikuskizuna bihurtzeko proposamena egingo diegu Arrasateko talde kulturalei: dantza taldeei, abesbatzei, arte martzialetako klubei, gimnasia erritmikokoei, diseinatzaileei. Azken proposamentxo bat. Zerrajerako erlojua martxan ipini eta karilloi bat egokitu, RIPen Mondra-Mondra edo Errementari Dantzaren konpasekin, ordu jakin batzuetan noski, mondragoetarrok alaituko gaituena.

Ingurumenari garrantzia ematen diozue?

Oraindik etxe askotako ur zikinak errekara doaz zuzenean, eta arazo hori konpondu egin behar da, eta ur zikin horiek saneamendu sarera bideratu. Bestalde, herriko lorategietan dauzkagun landareak eta zuhaitzak ondo zaindu behar ditugu, izurriteak eta gaixotasunak identifikatu eta sendatzeko neurriak hartu. Inausketa “zakarrak” ahal bada ekidin. Berdeguneak eta kaleak txakurren “kaka-lekuak” ez daitezen izan neurriak hartuko ditugu; erreka bazterrak maizago garbitu; edukiontzien diseinua eta kokapena aztertu eta hobetzeko neurriak hartu; plan bat egin daiteke herrian batzen diren kartoiak, fruta kaxak, inausketa hondakinak… peletak egiteko; plan bat egin beharko da udalak egingo dituen obretan sortzen diren soberakinak berrerabiltzeko.

Mugikortasuna nola landuko duzue?

Ikusten denez, mugikortasuna eta irisgarritasuna oso garrantzitsuak dira guretzat. Auzoak erdigunearekin modu egokian lotzeko proposamen interesgarriak egin ditugu. Mugikortasun murritzeko pertsonei leku gehiagoetara iristeko aukera eman behar zaie, eta hau denontzako da positiboa. Igogailuak, espaloiak, pasabideak hori bermatzeko moduan diseinatu behar dira, koska ahalik eta gutxienekin, eta ibilbide ahalik eta etzanekin. Zebrabide inteligenteak, ondo argiztaturiko zebrabideak, kotxeen abiadura murrizteko mekanismoak… Horrelako neurriekin posible da Arrasate funtzionalago eta atseginago bat lortzea.


Joseba Intxausti artzaina, Bixi-Bixi irratsaioan

SEGURA // Segura Irratiko Bixi-Bixi irratsaioak denboraldiko azken aurreko saioa egingo du gaur, 12:15ean. Joseba Intxausti artzain ordiziarra izango da gonbidatu nagusia. Igandean Gabirian ospatuko duten Eskola Txikien Egunaz ere hitz egingo dute. Guillermo Roaren zientzia saioak eta Euskara aberasten atalak osatuko dute emanaldia.


Lehen aldiz, PPrekin akordioa egin du EAJk Bizkaiko aurrekontuak onartzeko

EAJk adierazi du hitzarmena datorren urteko Bizkaiko kontuetarako soilik dela, baina PPk esan du akordioa "haratagokoa" dela: "Aro berri bat hasiko du itun honek". Araban eta Bizkaian "Espainiako eta Euskadiko eskuinak" adostutako fiskalitatea gaitzetsi du PSEk, eta Gipuzkoan Bildurekin akordioa lortzeko aukera ikusten du.


Joxe Mari Iriondok 'Euskal Kazetaritza Saria' jasoko du

Bere ibilbide profesionalagatik saritu dute. Urte luzez EiTBn aritu zen lanean.

Joxe Mari Iriondo kazetariari Ibilbide Profesionalaren saria emango diotela iragarri dute gaur Euskal Kazetarien Elkarteak eta Kazetarien Euskal Elkargoak.

Iriondok 1983an hasi zuen bere ibilbidea EiTBn. 1985ean ETBko zuzendari izan zen eta 1989tik 1998ra bitartean EiTBko irratiak bere ardurapean egon ziren.

Iriondoz gain, ondoko hauek saritu dituzte: Cesar Coca eta Carmen Sarmiento kazetariak, 'Doce Miradas' bloga, Euskaltzaindia eta Eusko Ikaskuntza.

Euskal Kazetaritza Sariak banatzeko ekitaldia datorren azaroaren 7an egingo dute, Bilboko BBK Aretoan.


Transgenikoak bai ala ez?

Transgenikoen inguruan aritu gara solasean Jon Ander Galarraga biologoarekin ekokulturaren txokoan.


Talentuaren zuhaitza astintzeko egitasmoa

Eusko Jaurlaritzak eta hamabi konpainia traktorek indarrak metatu dituzte 4.0 industrian diharduten ekintzaileak erakartzeko. Bind 4.0 programarekin, enpresekin hartu-emanetan jarriko dituzte, 24 astez.


Bertako eta nazioarteko abestiak gaur, Txema tabernan

Ikusle guztiek ere izango dute abesteko aukera. Emanaldia, 19:00etan hasita.

Banaiz Bagara elkarteak urteak daramazki euskera herritarrei gerturatzen. Klaseak, irteerak, dantza saioak... denetarik antolatzen dute, helburu berarekin. Oraingoan musika emanaldia antolatu dute. The Rolling Immigrants taldeak joko du gaur, iluntzeko 19:00etan, Txema tabernan, Euskara Guztiontzat programaren barruan. Bertako eta nazioarteko kantak abestuko dituzte eta gerturatukoek ere izango dute abesteko aukera.


Abian da II. Pedro Mari Otaño bertsopaper lehiaketa

Zizurkilgo Hernandorena kultur elkarteak, iazko arrakasta ikusi ondoren, II. Pello Mari Otaño bertsopaper lehiaketa abian jarri du. Gazte, heldu nahiz diasporako euskaldunek hartu ahal izango dute parte bertan. Lanak aurkezteko azken eguna: ekainak 22a izango da. Segidan, lehiaketako oinarri eta baldintzak:

II. PELLO MARI OTAÑO BERTSOPAPER LEHIAKETA

Bertsolaritzaren historia luzean, sortzailerik bikainenetako bat izan da Pello Mari Otaño Barriola, eta aparteko lekua merezi du. Zizurkilgo Errekalde baserrian jaio, 1857an, eta bertsolaritza giroan hazi zen Pello Mari: aitona, aita, osaba Joxe Bernardo, Bernardo anaia, Mikela amona eta Mikela arreba ere, denak maila handiko bertsolariak ziren. “Arnasarekin batera bertsoa irensten zuala kozkortu zan Pedro Mari”, Aita Zavalaren hitzetan. Bertsolari handia izan zen Pello Mari. “Amuritza etorri arte, beharbada gehienik eragin duen maisua izan da Otaño bertsolaritzan”, Juan Mari Lekuonaren aburuz.

Pello Esnalek zuzen asko dioen bezala, “hasieran Errekalde baserria eta Karidadeko Bentaren artean banatzen ziren haren bizipen eta ametsak. Geroxeago Donostiatik Zizurkilerako joan-etorrietan. Eta bizitzaren azken zatian Amerika eta Euskal Herriaren artean”. Izan ere, hiru joan-etorri egin zituen Argentinara. Han, Santa Fe-ko Rosarion zendu zen 1910ean, bihotzekoak emanda.

Haren oroimenean, Zizurkilgo Hernandorena Kultur Elkarteak “Bigarren Pello Mari Otaño bertsopaper lehiaketa” antolatzea erabaki du. Eta gogoan izanik gure olerkariak Argentinan eman zituen urte haiek guztiak eta bera izan zela Ameriketan aritu zen lehen euskara-irakaslea, lehiaketak txoko berezia egin nahi izan dio Diasporako euskaldungoari.

ANTOLAKETA

Lehiaketa hiru mailatan banatzen dugu:

1.- Gazteen maila: 18 urte artekoentzat (1996an edo geroago jaiotakoak).

2.- Diasporakoen maila: Euskal Herritik kanpo jaio eta bizi diren euskaldunentzat, Argentinakoentzat bereziki.

3.- Helduen maila: 1995an edo aurretik jaiotakoentzat.

LANAK

- Gazte eta Diasporakoen mailetan, parte hartzaileek nahi adina bertsopaper bidal ditzake. Bertsopaper bakoitzeko idatzi beharreko bertsoak gutxienez 6 eta gehienez 10 izango dira.

- Helduen mailan, parte hartzaileek nahi adina bertsopaper bidal ditzakete. Bertsopaper bakoitzeko idatzi beharreko bertsoak gutxienez 8 eta gehienez 12 izango dira.

GAIA eta HIZKUNTZA

- Maila guztietan gaia, neurria eta doinua libreak izango dira, bakoitzaren aukerakoak. Bertso guztiak, Euskal Herritik zein Diasporatik datozenak, euskaraz idatzitakoak izango dira.

HELBIDEA

Lanak e-postaz zein paperean jasoko ditugu eta helbide hauetako batera bidali behar dira:

hernandorenake@zizurkil.net

edo HERNANDORENA KULTUR ELKARTEA

(Pello Mari Otaño bertsopaper lehiaketa)

Iriarte etxea – Pello Mari Otaño plaza, 1

20159 – Zizurkil

EPEA

Bertso-lanak 2014ko ekainaren 22aren aurretik bidaliko dira aipatu helbideetako batera.

BALDINTZAK (guztiek bete beharrekoak)

- Bertsoak jatorrizkoak eta argitaratu gabeak izan behar dute.

- Lanak izenordez bakarrik sinatuko dira. Izenorde horrek guztiz ezezaguna izan behar du eta bertso sortaren barruan jarriko da. Paperezko kasuan, bertso sorta hori eta izenordea gutun azal batean sartuko dira. Beste gutun azal batean xehetasun guztiak adieraziko ditugu: egilearen izenordea eta izena, jaiotze-data, helbidea eta telefono-zenbakia. Azkenik, bi gutun azalak beste bakar batean sartu eta aipatutako helbidera bidaliko dira. E-postaren kasuan, berriz, bi artxibo erantsi beharko zaizkio igortzen den mezuari: bertso-sorta batetik eta gainontzeko xehetasunak bestetik.

SARIAK

Irabazleek sari hauek jasoko dituzte:

GAZTEEK DIASPORAKOEK HELDUEK

1.go saria: 250 € 250 € 500 €

2.go saria: 100 € 100 € 250 €

SARI-BANAKETA

Hernandorena K.E.a harremanetan jarriko da irabazleekin sarien berri emateko. Sari-banaketa ekitaldia 2014ko uztailaren 11n izango da, Zizurkilgo Iriarte jatetxean egingo den bertso-afariaren barruan. Sariak jasotzerakoan, irabazleek beraien bertsoak kantatzeko aukera izango dute. Saridunen batek ekitaldira etortzerik ez balu (Diaspora..) saria etxera bidaliko zaio.

EPAIMAHAIA

Epaimahai-lanak Zizurkilgo HARITUZ BERTSO TALDEAK egingo ditu. Epaimahaiak horrela erabakiko balu, sariren bat hutsik gera daiteke. Epaimahaiaren erabakiak aldaezinak izango dira.

LANEN JABETZA

Lan sarituen jabetza antolatzaileen esku geratuko da. Hernandorena Kultur Elkarteak eskubide osoa izango du lan horiek argitaratzeko. Egileak bere lanak argitaratzeko asmoa izango balu, Hernandorena Kultur Elkartearen baimena beharko du.

INFORMAZIO GARRANTZITSUA

Lehiaketa honetan parte hartzeak oinarri guztiak onartu direla esan nahi du. Argibiderik behar izanez gero: 656743741 telefonoa edo hernandorenake@zizurkil.net.


%40 auto gutxiago

Iazko uztailaz geroztik, etenik gabe jaitsi dira auto berrien salmentak Hego Euskal Herrian; %42,8 apirilean

Iragan berri dena ere hilabete beltza izan da Hego Euskal Herriko auto saltzaileentzat. Beste hilabete beltz bat. Hamargarrena jarraian. 2.700 auto berri saldu dituzte apirilean, iaz garai berean baino %42,8 gutxiago. Urtea hasi zenetik, berriz, 12.340 ibilgailu saldu dituzte, joan den urtean baino %37,6 gutxiago. Eta okerrena da egoerak ez duela aldatzeko itxurarik; epe motzera ez, behintzat.

Salmenten jaitsiera orokorra izan da, lau herrialdeetako inor ez baita libratu. Soilik apirileko datuari erreparatuta, Araban erdietsi dute daturik txarrena, iaz garai berean baino %54 auto gutxiago salduta. Urteko lehen lau hilabeteetako datuak kontuan hartuta, ostera, Nafarroan izan dute jaitsierarik handiena, iaz baino %42,5 auto gutxiago salduta.

Eta aurreikuspenak ez dira hobeak. Aldagai makroekonomikoek nabarmen hobera egin arteanauto merkatua ez dela bere onera etortzen hasiko uste du Juan Antonio Sanchez Torres Ganvam Espainiako auto saltzaileen patronaleko presidenteak, eta interes tasen igoerak mehatxu gisa ikusten du. Azken hiru urteotan sektoreko 2.000 enpresa itxi eta 35.000 lanpostu galdu direla dio, eta beste 500 enpresa eta 5.000 lanpostu arriskuan daudela.


Elikadura burujabetzaren aldeko mugimendua eraikitzen

Apirilaren amaieran ospatu zen Elikadura 21 Nazioarteko Hizketaldia Gasteizen, XXI. menderako elikaduraren etorkizunaren eta nekazaritzaren erronken inguruko hitzordua. Mundu osoko unibertsitate eta gizarte antolakundetako 450 pertsona baino gehiago bildu ginen, 52 herrialdetatik etorritakoak. Arlo honetan pairatzen ditugun arazo global larrienei buruz eztabaidatu genuen; horretarako erreferentzia izan genituen analisi akademiko zorrotzak, askotan behar beste zabaltzen ez direnak.

Eredu zapaltzailea kritikatzen duten diskurtsoak ikusezin bihurtzea eta zilegitasuna kentzea —bai akademian eta baita handik kanpo ere—, botere ekonomikoak erabiltzen dituen estrategiak dira, haren alternatiba izan daitekeen edozein eraldaketa prozesu isilarazteko. Horrela, ekonomia fakultateetan merkatu-teokrazia da aukera bakarra, eta agronomia eskoletan elikagai-ekoizpena etekin ekonomikoa handitzera zuzentzen da soilik. Dena den, elite ekonomikoentzat ez da erraza izango gero eta babes sozial handiagoa duten hainbat ahots isilaraztea, honelako hitzorduek frogatzen duten moduan.

Elikadurak kezkatzen gaitu, asko kezkatu ere. Zaila da hain arrotza izatea gure egunerokotasunarekin hain lotuta dagoen zerbait. Elikadurak oso zuzen eragiten die eskubide hori bermatuta ez duten pertsonei, enplegu bat izan arren erosketarako gastuak ondo kalkulatu behar dituzten horiei, beste oinarrizko beharrizanak sakrifikatu ez ditzaten. Eta, jakina, pertsona txiroek edo gizarte-bazterkeria pairatzeko arriskua dutenek elikagai-bankuetara jo behar dute; halako ekimenek, zalantzarik gabe, erakunde publikoek bere gain hartzen ez duten funtsezko lana gauzatzen dute, baina, bestalde, hein handi batean, elikadurarekin espekulatzen duten enpresa handiekin egindako akordioetan oinarritzen dira.

Elikadurak ere kezkatzen ditu dieta osasungarria eduki nahi duten pertsonak, kontuan hartuta ohartu gabe hartzen ditugun elikagai-gehigarriak, gure osasunarentzako kaltegarriak direnak. Adibidez, palma-olioa edo azukre erantsiak elikagai prozesatu askotan erabiltzeak alarma soziala eragin du azken hilabeteotan, bere garaian pangak edo hegazti-gripeak eragin zuten moduan.

Guraso elkarteek eskola-jantokien kudeaketa eredua salatzen dute; izan ere, eskolei autonomia kentzen die, eta zerbitzua catering-enpresa gutxi batzuen esku uzten du, zeintzuek zalantzazko kalitatezko menuak eskaintzen dituzten. Merkatari elkarteek ikusten dute aspaldiko dendak ixtera behartuta daudela, eta, bien bitartean, kate handiek supermerkatu berriak irekitzen dituzte «produktu lokalen» ideia bereganatuta. Mugimendu ekologistak agerian utzi du elikagaien ekoizpen industriala ez dela bateragarria sistema naturalekin. Ohartarazten dute muga biofisikoak gainditu ditugun planeta honetan, datozen hamarkadetan garatzen ditugun elikadura-sistemak erabakigarriak izango direla espezie gisa bizirauteko dugun ahalmenean.

Diru-laguntzetan oinarritutako nekazaritza-politikaren ondorioz, esplotazio txikiak desagertzen ari dira —nahiz eta politika horiek kontrakoa promesten zuten, hain zuzen—, eta nekazari sindikatuak horren aurka mobilizatzen ari dira. Erakunde publikoek familia-nekazaritza babesten dutela diote, eta, aldi berean, Noviercaskoa bezalako megaproiektuak sustatzen dituzte; proiektu hori Valle de Odieta kooperatibak bultzatutako 20.000 behiko abeltzaintza-ustiategi industriala da, Europako handiena izango da eta arriskuan jartzen ditu Nafarroako 168 familia-ustiategi, EAEko 360 eta Kantauriko kostaldeko beste asko.

Erraza da edozein herritar xume identifikatuta sentitzea aipatutako egoeretako batekin edo batzuekin. Izan ere, mugiarazten gaituen arrazoia gorabehera, ideia orokorra da honako hau: ezinezkoa da elikadura eskubidea dela pentsatzea, elikadura kontrolatzen duenaren asmo bakarra etekinak handitzea baldin bada.

Horregatik, gizarte kezka areagotzeaz gain, azken urteotan beste sistema bateranzko trantsizioa egiteko proposamenak biderkatu dira gure inguruan. Gero eta pertsona gehiagok hautatzen dute lurra, bere erritmoa eta ekoizpen aukera osasungarriak errespetatzen dituzten produktu agroekologikoak kontsumitzea; gero eta jende gehiagok erabakitzen du auzoko dendetan erostea saltoki handietara jo beharrean, auzoei bizitza emanez; gero eta gehiagok sustatzen dituzte proiektu kooperatiboak, non elikagai ekoizleek eta kontsumitzaileek bien beharrei egokitutako harreman zuzena ezartzen dute. Gero eta gehiago dira landa-eredu baten aldeko apustua eginda eta ikuspegi agroekologiko batetik, baldintza duinetan lanean jarraitzeko aukera topatzen duten nekazarien aukerak, baserriko ezagutza tradizionala berreskuratzen parte hartuz, baina prozesuari ikuspegi feminista gehituta. Halaber, badaude gobernu lokalek sustatutako apustuak: politika publikoak garatzen dituzte, proiektu agroekologikoen bidez bertako ekonomia berpizteko helburuarekin.

Elikadura-burujabetzaren bidean aurrera egiteak bi gauza eskatzen dizkigu: batetik, mugimendua eraikitzen jarraitzea, eta bestetik, sistema zapaltzaile neoliberalaren ondorioak pairatzen dituzten bestelako sektoreekin aliantzak ezartzea.

Uztailean bide hau urratzen jarraitzeko aukera izango dugu Derion (Bizkaia), bertan ospatuko baita Via Campesinaren VII. Nazioarteko Konferentzia. Oinarrizko aldarrikapenak egingo ditugu; besteak beste, elikadura eskubidea dela eta ez salgaia, edo eredu sozioekonomikoa pertsonen zerbitzura egon behar dela, eta ez alderantziz.

Esango dugu gakoa dela elikadura-sistemen eta ekonomia osoaren birkokapena elikadura-eskubidea eta gainerako oinarrizko eskubideak bermatzeko. Orain aldiaz eta etorkizunaz kezkatuta gauden mundu osoko antolakundeek hausnartzen eta ekiten jarraituko dugu, guztiontzako elikadura-burujabetzaren izenean.


Amasako jaiak abian

Azaroaren 7an, txupinazoa, Martina sorginaren jaisiera eta pintxo dastaketarekin eman zitzaien hasiera Amasako San Martin jaiei. Hurrengo bi asteburuotan izango da zer ikusirik!

Hara hemen azaroaren 8an, eguerdian nahiz arratsaldean ateratako hainbat argazki.


Uholdeetan kaltetutakoek azaroaren 25a baino lehen joan beharko dute udaletxera

Egon daitezkeen diru-laguntzak epe horretarako bideratu beharko dituztela jakinarazi du Udalak

Kalteak ondo zehaztuta eta konponketen aurrekontuak eginda eramateko eskatzen zaie kaltetuei

Azaroaren 5ean eta 6an izan ziren uholdeetan kaltetutako herritarrei azaroaren 25a baino lehen udaletxera joateko deia egin die Azpeitiko Udalak, egon daitezkeen diru-laguntzak epe horretarako bideratu beharko dituztelako.

Kalteen "ahalik eta ebaluaketa onena" egiteko gomendioa luzatu diete Udaletik kaltetuei; "herritarrek kalteak ondo zehaztu behar dituzte (argazkiak badituzte hobe) eta dena konpontzeak izango zukeen aurrekontua ere ekarri beharko dute", esan dute.

Hala ere, kalteen berri aurrena norberaren aseguru-etxeari ematea gomendatu du Udalak, bere garaian eman zituzten jarraibideetan zehaztu zuten bezala.


Kubatarrek giro polita ipini zuten Frontoiko lehen kontzertuan

Hirurogeita hamarren bat lagun batu ziren zapatu arratsaldean Havana 537 taldeak frontoian eskaini zuen kontzertura. Eguraldia lagun, giro polita sortu zen musikazaleen artean. Bideoa: Fernan Oregi.

Zapatu iluntzean, kubatarrak jotzen hasi zirenean, zerua urdin-urdin zegoen. Eguzkiak jotzen zuen oraindik baina frontoiaren erdia itzalean zegoen jada. Eguraldi paregabea egiten zuen kanpoko musika emanaldiaz gozatzeko, eta dudarik barik, horrek asko lagundu zuen garai berriotara egokituta zegoen emanaldia goxatzen.

Havana 537 taldekoek gogotsu ekin zioten kontzertuari, animo eta maitasun mezu artean, kubatarrek ohiko duten kantu eta dantzarako berotasun berezi horrekin. Hasieran, aurrean ikusle gutxi baldin bazuten ere, tantaka-tantaka ikusleak iritsi ziren eta 20:00etarako plaza itxuratua zegoen kopuruz, eta berotua ere bai aldartez, "Viva Cuba!" eta dantza saiotxo eta guzti.

Azkenean, emanaldi gozoa eta beroa izan zen zapatukoa, konfinamendu osteko garaiotan musikak on asko egin dezakeenaren erakusgarri.

Kulturaldiaren egitarauaren barruan, hurrengo emanaldi nagusia datorren zapatuan Juan Navas boskoteak eskainiko duen flamenko ikuskizuna izango da. Emanaldia arratsaldeko 19:30ean hasiko da antzokian eta sarrerak (85) dagoeneko eskuragarri daude Iratxon eta udaletxean, 5 eurotan.


Bigarren egunez jarraian, ez da positibo kasu berririk agertu Goierrin

Asteburuan izandako igoeraren ondoren -ostiraletik igandera 14 kasu-, koronabirusak atseden hartu duela esan liteke, azken bi egunetan, ez baita positibo kasu berririk agertu Goierri osoan. Hala dio Osasun Sailak gaur argitaratu duen txostenak. Horrenbestez, 276an mantentzen da orain arte agertutako kasuen kopurua.

Zumarragako ospitalean 11 lagun daude zaintzapean, atzo baino bat gehiago; horietako bat bera ere ez dago ZIUn, ordea. Atzotik ez dute sendagiri berririk eman.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, 14.804ra igo da positibo eman duten pertsonen kopurua. Gipuzkoan, koronabirusa 2.629 laguni atzeman diote, atzo baino 30 gehiagori. Osasun sailak ez du zehaztu azken 24 orduetan egindako test kopurua lurraldeka; EAE mailan, 85.586 PCR eta 35.425 test azkar egin dituzte orain arte.

AGIRIA. Osasun Sailaren txostena (2020-04-27)


EH Bildu: 'Kutxena azken urteetako lapurretarik handiena izango da'

Koalizioak "hiru aurrezki kutxetan kontrol publikoari eutsi eta pribatizazioa saihesteko eztabaida" zabaltzeko proposamena egin du, baina EAJk, PSEk eta PPk ez dute onartu.

EH Bilduk "erantzukizuna onartu eta Kutxabanken pribatizazio prozesua gelditzeko" eskatu die EAJ, PSE eta PP alderdiei; izan ere, ekainaren 30ean BBK eta Vital fundazio bihurtuz gero Euskadin "azken hamarkadetan izandako lapurretarik handiena" egingo dute.

Donostian emandako prentsaurrekoan, Joseba Permach eta Ainhoa Beola EH Bilduko bozeramaileek aditzera eman dute EAJk, PSEk eta PPk ez dutela EH Bilduk egindako proposamena onartu. Proposamen horretan, koalizio abertzaleak "hiru arrezki kutxetan eztabaida zabaltzea" eskatzen zuen, "kontrol publikoari eusteko eta pribatizazioa geldiarazteko".

Permachen ustez, "nahitaezkoa da alderdi politikoek BBK eta Vital ekainaren 30ean fundazio bihurtzeko prozesua gelditzea, abendura arte denbora dagoelako".

"Gainerako alderdiek proposamenaren aurkako jarrera agertu dute, dagoeneko BBKn eta Vitalen hasitako prozesuak gelditzerik ez dagoela esanda", salatu dute prentsaurrekoan.

Horren harian, "EAJren, PSEren eta PPren asmoa Kutxabank pribatizatzea" dela kritikatu dute, eta horretarako "eskura dituzten baliabide guztiak" erabiliko dituztela, "epeak arinduz eta legeak aldatuz".

Kutxa

Permachek azaldu duenez, Kutxak Kutxabanken % 32 dauka, BBK-k % 57 eta Vitalek gainerakoa. Ondorioz, astelehenean akzioen % 68 dutenek (BBK eta Vital) kutxak fundazio bihurtu nahi dituzte azken hamarkadetako lapurretarik handiena egiteko".


Datorren astean hasiko dira Aldapetako urbanizazio lanak

Espazio horretan eraikiko dira 30 etxebizitza tasatu eta 20 BOE. Baita Vista Alegreko igogailua eta Santa Ana Fundazioarentzat eta udalarentzat izango diren lokalak ere.

Xabier Txurruka alkateak jakinarazi duenez, Aldapetako urbanizazio eta eraikitze lanak datorren astean hasiko dira. Visesak Altuna y Uriari eta Sacyr Construcción enpresek osatutako ABEEri (aldi baterako enpresa elkartea) esleitu zion proiektua, 6.768.591 euroko aurrekontuarekin (BEZ gabe), obrak 2020ko ekainerako amaitzeko.

Vista Alegreko irisgarritasuna hobetzeko bi igogailu eraikiko dira, bata San Inazio kaletik Aldapetako urbanizaziora eta bigarrena, Sarakatua dorreraino iritsiko dena, pasarela bat igarota. Alkateak igogailuaren obrak ahalik eta azkarren hasteko presa azpimarratu du. "Visesari, ahal den neurrian, igogailuen obren hasiera aurreratzeko eskatu genion. Modu horretan, 2019ko udarako martxan egongo dira".

Etxebizitza tasatuei dagokienez, iazko maiatzean zozkatu eta esleitu ziren. 20 BOEetatik bi udalak ostatu emateko erabiliko dit, eta beste 18ak alokairura eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren beharretarako bideratuko ditu. Egun, udalak 15 etxe ditu jabetzan Aritzbatalden.

Bestalde, urbanizazio berriaren behealdeko bi lokal emango dizkio jabetzan udalak Santa Ana Fundazioari, proiektua aurrera ateratzeko fundazioari erositako lur zatiaren ordainetan.


'Hemen Debagoiena' saioa osorik: 2018-10-15

Urriaren 15eko saioan, Kepa Errastik idatzi duen eta Aretxabaletan asteburuan eskaini duten Lur antzezlanaren nondik norakoak azaldu ditu Jokin Bereziartuak. Josu Bilbao txakolina egiteko aurtengo mahats uzta nolakoa izan den ezagutzen egon da, eta Bergaran bizi den Dina Haqiesa indonesiarrak Lombok uharteari laguntzeko martxan jarri duten kanpainaren xehetasunak eman ditu.


Mas: "Gogoeta orokorrerako garaia ireki behar da"

CiUko lehendakarigaiak aitortu du "urruti" geratu direla desio zuten gehiengotik, baina adierazi du ez zaiola damutzen hauteskundeak aurreratu izana. Junqueras (ERC): "Independentziarako prozesua indartuta atera da, garbi". Navarro (PSC): "Masek ez du lortu nahi zuena". Camacho (PP): "ERCren hautagai onena Mas izan da". Herrera (ICV): "Politika sozialez hitz egiteko egoera hobean gaude". Rivera (Ciutadans): "Masek porrot nabarmena jaso du". Fernandez (CUP): "Demokrazia ez da parlamentuan defenditzen, kalean baino".

Artur Mas (CiU): "Ez zait damutzen hauteskundeak aurreratu izana. Herri ikuspegitik begiratuta, ikusi behar zen non gauden. Aro erabakigarri bat irekitzear gaude, eta gobernua CiUk lideratuko du. Egia da desio genuen gehiengotik urruti geratu garela eta 2010etik oso behetik ibili garela. Bi urte hauek gogorrak izan dira ekonomikoki. Ikusi Europan gobernuan zirenei zer gertatu zaien. Guk, ordea, lehen tokian bukatu dugu, milioi bat boto pasa lortu ditugu, bigarren indarraren aldean bikoiztu egin ditugu aulkiak. Baina bakarrik ezingo dugu egin bidea. Gogoeta orokorrerako garaia ireki behar da Katalunian".

Oriol Junqueras (ERC): "Independentziarako prozesua indartuta atera da, garbi. Erabakitzeko eskubidearen aldeko indarrak zoriondu egin nahi ditut".

Pere Navarro (PSC): "Masek ez du lortu nahi zuena, herriaren borondatea bestelakoa izan da. Guk orain arteko emaitzarik txarrenak izan ditugu, baina 20 diputatu dauzkagu, eta botoetan bigarrenak izan gara".

Alicia Sanchez Camacho (PP): "ERCren gorakada dela eta, haren hautagai onena Mas izan da. Gehiengo handia lortzeko aurreratu zituen bozak Masek, baina ez du lortu. CiU eta biak dira galtzaileak. Guk emaitza historikoa izan dugu".

Joan Herrera (ICV): "120.000 boto gehiago lortu ditugu: 350.000 boto jaso ditugu. Oso emaitza ona da. Alternatiba eraikitzeko eta politika sozialez hitz egiteko egoera hobean gaude".

Albert Rivera (Ciutadans): "Masek porrot nabarmena jaso du, ez duelako gehiengo osoa lortu. Guk, berriz, egundoko emaitza izan dugu: 350.000 boto pasa! ".

David Fernandez (CUP): "Guk tarteka bozkatzen dugu, finantza merkatuek egunero azken bost urteotan. Demokrazia ez da parlamentuan defenditzen, kalean baino, hor daudelako eskubideen behar gorria daukatenak, langabeak, feministak, eskubide sozialak defenditzen dituztenak”.

Alfons Lopez Tena (SI): "Emaitzak txarrak dira guretzat, baina independentziaren alde segituko dugu lanean. Hori da gure lehentasuna, Kataluniako bazter guztietan independentziaren aldarria lantzea”.


Iruñeko Udalak bere bi igogailuren ahots sistema ele bitan jarri beharko luke, Nafarroako Arartekoaren arabera

Azkenean, Nafarroako Arartekoak bere iritzia eman du. Laukoaren garaian ezarri ez zen elebitasuna Navarra Sumaren garaian ezarrita gera daiteke. Ala ez, Arartekoaren gomendioak ez baitira lotesleak.

IRUÑEKO UDALAK BERE BI IGOGAILUREN AHOTS SISTEMA ELE BITAN JARRI BEHARKO LUKE, NAFARROAKO ARARTEKOAREN GOMENDIOAREN ARABERA

Nafarroako Arartekoak 2020ko otsailaren 20an gomendio hau eman zion Iruñeko Udalari: Euskararen erabilera eta sustapena arautzen duen udal-ordenantzak xedatutakoaren arabera, Zabalguneko Civivoxen eta Erriberri kaleko lur azpiko aparkalekuan instalatutako igogailuen ahots-sistema ele bitan erabiltzea (gaztelaniaz eta euskaraz).

Iruñeko Udalak defendatu zuen 103/2017 Euskararen Foru Dekretuaren arabera elebitasuna hautazkoa dela eta, beraz, gaztelaniaz soilik egindako grabazioa legearen araberakoa dela. Elebitasuna hautazkoa da, noski, baina elebitasunaren aldeko hautua egin zuen Udalak Euskararen Ordenantzaren bidez. Horrexegatik, jaso du aipatutako gomendioa.

Bi hilabeteko epea dauka Iruñeko Udalak gomendioa onartzen duen ala ez jakinarazteko.

Afera ez da bukatua, beraz, eta ez da berria. 2019ko otsailaren 7an hasi zen, laukoaren garaian, hori egiteko eskaera batekin. 2019ko maiatzaren 30ean eskaera kexa bihurtu zen Nafarroako Arartekoaren Bulegoan.

2019ko uztailaren 2an Iruñeko Udalak jakinarazi zion Arartekoari afera konpontzeko bidean zegoela, ahots sistema ele bitan jartzeko aginduak emanak zeudelako.

2019ko urriaren 14an beste idazki baten bidez gaia berriz Arartekoaren Bulegora iritsi zen, eman omen ziren agindu horiek gauzatu gabe zeudelako.

Azkenean, Nafarroako Arartekoak bere iritzia eman du. Laukoaren garaian ezarri ez zen elebitasuna Navarra Sumaren garaian ezarrita gera daiteke. Ala ez, Arartekoaren gomendioak ez baitira lotesleak.

2020-04-15.


Angel Berruetaren omenaldira joanen da Nafarroako Gobernua

Igandean eginen diote omenaldia Donibane auzoko Martin Azpilikueta kalean, okindegia zuen tokian bertan. 12:00etan izanen da, Angel Gogoan plataformak antolaturik.

Exekutiboak gaur iragarri du bertaratuko dela. Hala, instituzioen errekonozimendua jasotzen hasi da Berruetaren sendia.

Izan ere, gobernuaren babesaz gain, motibazio politikoko biktima dela aitortu du Iruñeko Udalak, UPNren eta PSNren aurkako botoekin, eta Joseba Asiron Iruñeko alkateak harrera egin dio familiari.

Hamabi urteko atzerapenarekin heldu da aitortza.


Egun eguzkitsua iragarri du gaurko Euskalmetek. 25-27 gradu izango dira kostaldean, eta 30 inguru barnealdean.


Itxura hartzen ari da Aldapetako eraikina

2017ko maiatzean hasi ziren Aldapetako etxeak eraikitzen, eta urtebete beranduago, egituraren beheko bi solairuak zutik daude.

30 etxebizitza tasatu eta Babes Ofizialeko 20 etxebizitza eraikiko dituzte gune horretan, aurreikuspenen arabera, 2020ko ekainerako. Visesak Altuna y Uriari eta Sacyr Construcción enpresek osatutako ABEEri (aldi baterako enpresa elkartea) esleitu zion proiektua, 6.768.591 euroko aurrekontuarekin (BEZ gabe).


Bakartxo Tejeria, Xabier Barandiaran eta Erramun Osa Oñatin, EAJk gonbidatuta

Bakartxo Tejeria, Eusko Legebiltzarreko presidentea, gaur, eguaztena, etorriko da Oñatiko batzokira, GBBko kide Xabier Barandiaranekin batera, alderdikideekin iritziak eta informazioa partekatzeko asmoarekin. Erramun Osa hurrengo astean etorriko da, LOMCE legeari buruz berba egitera, kultura etxera.

Oñatiko EAJk antolatuta daukan Ekintza Planaren programa barruan, Euskal Legebiltzarreko presidente Bakartxo Tejeria eta Xabier Barandiaran, GBBko kidea, izango dira gaur batzokian, 19:00etan, alderdikideekin iritziak eta informazioa partekatzeko asmoarekin.

Hilaren 19an, berriz, Euskaltzaindiko idazkariorde Erramun Osa etorriko da eta hitzaldia emango du kultura etxean. Gaia, hauxe: Euskara, hezkuntza eta LOMCE legea. Azken hitzaldi hau herriari irekia izango da, edozeinendako.


Otaba festetan, musean

Txapel eta txanpain botilarekin irabazleak, eta azpian, azpitxapeldunak

Asteburuan, Elosuko festak izan dir, eta tartean mus txapelketa ere bai. Irabazleak Kanterak eta Kortak osatutako bikotea izan zen, eta bigarrenak, berriz, Bittor eta Zelertxo.


Heroiak heroi

Larunbatean, 20:00etan, Olatzagutiko kultur etxean.

Egoitza bat eta hiru protagonista. Ez edonolakoak, ez egoitza: adinduendako soldaduendako; ez protagonistak: gerrako hiru beterano. Enrique herrena da, Gustavok agorafobia du eta Felipe maiz zorabiatzen da, buruan daukan metraila puska bat duelako. Gerrako zauriak. Adinduen egoitzan bizitzaren joanari begira daude. Eta erabakia hartu dute, egoitzatik ihes eginen dute. Nora, ordea? Indotxinara, ondoko herrira edo mendi tontor batera, lertxunen artean haizea dabilen toki batera?

Hitz-jario biziak aspaldi ahaztutako kanpaina militarrak gogorarazteko, hitz-aspertuak, bizitzari buruzko hausnarketak… den dena irribarre eta barre algaraz hornitua. Ramon Agirrek euskarara ekarri du Gérald Sybleyras antzerkigile frantsesaren Le vent des peupliers (Haizea lertxunetan) antzezlana. Antzezlanak lau izendapen izan zituen Molière sarietan eta ingelesezko moldaketak, Tom Stoppardek eginak, komedia onenaren Laurence Olivier saria irabazi zuen 2006an. Begoña Bilbao Lejarzegiren zuzendaritzapean, Joxe Ramon Soroiz, Kandido Uranga eta Ramon Agirre aktoreek jokatzen dituzte hiru “heroi“ horiek.


Frankismoaren eragina aztergai gaur, Iñaki Egañaren hitzaldian

Aitzaga Elkarteak, Usurbilgo Udalarekin eta Euskal Memoria Fundazioarekin batera, frankismoak Euskal Herrian eta Usurbilen izandako eragina aztertuko duen hitzaldia antolatu dute, asteazken honetarako, azaroaren 14rako. Iluntzeko 19:30etan hasiko da ekitaldia, Sutegiko auditorioan. Iñaki Egaña historialaria arituko da hizlari lanetan.

"Frankismoak Euskal Herrian eragindako errepresio orokorraren argazkia eskaintzea da helburua. Izan ere, oraindik ezezagun ditugu garai ilunhorietan euskal herritarrek jasandakoaren dimentsio osoa, baita ondorioak ere. Oraindik zigorgabetasunaren itzalpean murgilduta dauden jarduera errepresibo horiek guztiak ezagutu eta ezagutaraztea beharrezkoa da justizia, erreparazio eta berriz ez errepikatzeko bermeak lortzeko pausoak ematearren, eta egia ezkutu horren ezagutzari ekarpena egin nahi dio Euskal Memoriak Frankismoari buruzko hitzaldiekin. Hala, fusilatzeak, espetxeratzeak, kontzentrazio-eremuak, lan behartuak, desagertuak, salbuespen egoerak, zentsura eta euskararen kontrako jazarpenak… ezaugarritzen dute garai hau, eta horien guztien dimentsioa erakusteko zertzeladak agertuko ditugu Euskal Herri osoa aintzat hartuta baina begirada bereziki Usurbilen jarrita. Jasota eta bilduta dagoena ezagutarazi bai, baina jasotzeke, itzalpean,dagoena biltzeko bitarteko ere izan nahi du hitzaldiak, Frankismoak eragindako errepresioaren ondorio guztiak biltzea modu kolektiboan soilik egin daitekeen ariketa baita, eta amaitu gabeko ariketa oraindik. Usurbildarren ahots guztiak oraindik jasotzeke daude. Power-point baten bitartez irudiz hornituko ditugu errepresio frankistaren zertzelada horiek guztiak", berri eman dute antolatzaileek.


‘Ez dok ero’, On Kixote eta Santxo Panza euskal erara

Ez dok ero ikuskizuna hartuko du Niessen Kulturguneak otsailaren 13an, larunbata. Tartean teatro konpainiaren antzezlana “etxean” egindakoa da. Patxo Telleriak egin du testua eta zuzendaritza lanetan aritu da Mikel Martinez, eta bi aktore horiek arituko dira taula gainean. Telleriak eta Martinezek ED3 osatzen dute; beren lan guztietan bezalaxe, honetan ere, euskara eta euskal kultura izango dituzte hizpide eta protagonista, eta presentzia handia hartuko du imajinario kolektiboa zein kultur sinbologiari.

Euskal kultura, euskal antzerkia eta euskal gizartearen irudi deformatua, barregarria eta aluzinantea eskainiko dute.

19:00etan izango da ikuskizuna, Niessen Kulturgunean.


"Eredua aldatu beharra dugu"

Fabio Cannavaro Italiako jokalari beteranoak adierazi du "gazteengan inbertitu" behar dela, "baina ez dago aukeratzeko ale askorik". Lehen fasean euren multzoan azkenak geratu dira.

Fabio Cannavaro Italiako kapitainak esan du: "Eredua aldatu beharra dugu". Hegoafrikako Munduko Kopan lehen fasean kanpoan geratzeak zalantzan jarri du selekzio haren eredua, ematen duenez. "Konponbidea? Jokalari gazteengan inbertitu behar da", adierazi du 36 urteko defentsak. "Mentalitatea aldatu behar dugu. Ikusi besterik ez dago zer eskaintzen dugun partida bakoitzean. Gazteengan pentsatu behar dugu. Bestela, 25 urte barru-edo irabaziko dugu hurrengo mundiala". 2006an lortu zuten azkenekoa.

Ez du, ordea, aukera handirik ikusten harrobian. "Zaila dugu, ez dagoelako aukeratzeko ale askorik. Futbolean aroak daude. Gaurkoak osagai onak dauzka, baina ez da punta-puntakoa".

Cesare Prandelli izango da Italiako hautatzaile berria. "Ona da, baina lan asko egin beharko du", dio Cannavarok. Prandellik ez du taldean hura izango hura, erretiroa hartu baitu. Bide bera hartu du Genaro Gattuso erdilariak (34 urte).

Jota bukatu du Cannavarok mundiala. "Nire gaurik okerrenetakoa izan zen Eslovakiaren aurkakoa. Zeinek pentsatuko zukeen bukaera hori? Azkenak multzoan! ".

"Italia, lotsagarri"

Italiako hedabideak egurra ari dira ematen euren herrialdeko selekzioari, lehen fasean kanpoan geratu delako. "Lotsagarria", dio Corriere dello Sport egunkariak. "Lippi, zurea da errua". Antonio Di Natale jokalaria ez dago ados horrekin. "Errua gurea da, jokalariona. Entrenatzaileak dena eman du eta guk ez dugu jakin izan azken partida irabazten". Duela 36 urte geratu zen Italia final-zortzirenetara ezin pasatuta. "Dena beltza", idatzi du La Gazzetta dello Sport-ek.


Lagun Aro, jaun eta jabe Assignia Manresaren aurka

Sito Alonsoren mutilek bolada onarekin jarraitzen dute Kataluniako taldea 74-79 gaindituta. Sergi Vidalek beste erakustaldi bat eman du Manresako taldearen kantxan.

- Fitxa teknikoa:

74 - Assignia Manresa (13+13+22+26): Rodriguez (4), Montañez (6), Downs (6), Doellman (12), Asselin (3) -hasierako bostekoa- Achara (14), Gladyr (22), Oriola (-), Palsson (-) eta Hernandez (-).

79 - Lagun Aro GBC (16+16+26+21): Salgado (5), Papamakarios (6), Panko (13), Vidal (15), Ogide (4) -hasierako bostekoa- Lorant (4), Doblas (8), Baron (13), Neto (5), Betts (6) eta Lasa (-).

Manresako taldeak partida markagailaun agintzen hasi du, baina Sergi Vidalek emaitza irauli egin du hiruko ikusgarri batekin (11-12). Sito Alonsoren taldeak ondo borrokatu du defentsan eta aurreneko laurdena 13-16 markagailuan goitik bukatu dute.

Gipuzkoa Basket nagusi izan da bigarren laurdeneko lehenengo minutuetan eta David Doblasek 13-21ekoa ezarri du markagailuan. Hala ere Assignia Manresak ederki erantzun du eta Adam Hangak bi puntu behetik jarri du etxeko taldea (24-26). Lagun Arok atsedenaldia baino lehen erasoan sakatu egin du eta 26-32 bukatu da lehenengo zatia.

Hirugarren laurdenean David Doblasek eta Jimmy Baronek ederki gidatu dute Lagun Aroren erasoa eta Gipuzkoako taldeak 10 puntuko aldea lortu du (44-54). Sito Alonsoren mutilak 12 puntu markagailuan goitik jarri dira, baina Montañezek 48-58koa jarri du.

Micah Downsek lau puntura jarri du Assignia Manresa azkenengo laurdenean (65-69), baina Lagun Aro ez da urduri jarri eta Vidalek eta Andy Bettsek ederki bideratu dute garaipena. Azkenengo emaitza 74-79koa izan da.


Hondakinak ez dira zaborra

Emausen erakusketa, Azpeitian. (Eregi)

Urtebete pasatxo da Urola Erdiko Mankomunitateak tamaina handiko hondakinen bilketa sistema aldatu zuela. Ordura arte, herritarrek astean behin bota zitzaketen bolumen handiko hondakinak zaborretara: beste edukiontzien alboan uzten zituzten, eta kamioia pasatzen zen haien bila. Iazko uztailaren lehenetik, ordea, bi aukera dituzte herritarrek: bata, zuzenean Garbigunera eramatea; eta, bestea, Emaus kooperatibara deitu, eta hondakin horien bila etxera etor daitezela eskatzea. Bilketa sistema aldatu eta urtebetera, egungo egoeraren berri eman du mankomunitateak. Haren arabera, “hobera” egin dute bilketa datuek: hirukoiztu egin da berrerabiltzen diren hondakinen kopurua, eta erdira jaitsi zabortegira bideratutakoa. Era berean, biltzeko modua aldatu zutenetik, herritarrek tamaina handiko hondakin gutxiago uzten dute kalean, eta “nabarmen” igo da Emausek jasotzen duen dei kopurua. Horregatik, herritarrak “zoriondu” egin ditu mankomunitateak.

Inma Puerta Emauseko Trapuketariak kooperatibako zuzendariaren hitzetan, “esanguratsuak” dira zenbakiak. Aurten, urtarriletik abuztura, Urola erdialdeko herritarren 661 dei jaso dituzte Emauseko Trapuketariek; iaz aldi berean baino %234 gehiago. Horren ondorioz, 128.279 kilo hondakin bildu dute etxez etxe; iaz garai berean baino %252 gehiago. Aldiz, asko jaitsi da kalean jaso duten hondakin handien kopurua: 10.575 kilo, iaz baino hamar aldiz gutxiago.

Hondakinen berrerabiltze tasa hirukoiztu egin da etxez etxeko bilketa handituta, horixe baita Emaus kooperatibaren zereginetako bat, ahalik eta hondakin gehiena berrerabiltzea. “Askok zaborra dela uste dutena hala ez dela baieztatu dugu guk. Urtean, 1,9 milioi kilo hondakin kudeatzen ditugu, eta %70 berrerabiltzea lortzen dugu”, azaldu du Puertak. Iaz, urtarriletik abuztura, 23.035 kilo hondakin berrerabilgarri bildu zuen Emausek Urola erdialdean; aurten, epe berean, 40.930 kilo izan dira, %78 gehiago. Hala ere, Puertak uste du herritarrek ez dutela kontzientziarik berrerabilpenaren inguruan. “Ez dira ohartzen norberak nahi ez duen hori zenbateraino izan daitekeen baliagarria beste batentzat. Adibidez, altzarien kasuan, oso garrantzitsua da zerbitzua eskatu duen herritarrak nola desmuntatu duen jakitea. Kontu handiz ibili bada, berrerabilerarekin sentsibilitate handia badu, eta nola desmuntatzen den baldin badaki, bermatuta dugu altzaria beste etxebizitza batean erabiltzeko moduan egongo dela”.

Irakurri erreportaje osoa Gipuzkoako Hitzan.


Kama Sutraren gako ezkutuak

India, K.a. 240. eta 550. urteen artean. Vatsyayana idazle eta lekaideak Kama Sutra edo Sexualitateari buruzko aforismoak idatzi zuen. Lana ezagun egin duten sexu jarrerez gain, Kama Sutrak beste gai batzuk jorratzen ditu; esaterako, emaztea aukeratzeko irizpideak eta emaztearen betebeharrak eta pribilegioak.

Hala, liburuaren hirugarren atalean emazte perfektuak menperatu beharreko 64 arte zerrendatzen dira: janaria prestatzea, janzkera, masajeak, lurrinak nahastea, xakea, konjuruak egitea, zurgintza, koadernaketa... Horien artean, zerrendako 45. tokian, Mlecchita Vikalpa edo idazketa eta komunikazio sekretuaren artea dago. Horrenbestez, Kama Sutran jasotakoa kriptografiaren aipamen zaharrenetakoa da.

Jatorrizko bertsioan enkriptatzeko metodoaren xehetasunik ematen ez den arren, liburuari geroago erantsi zitzaizkion iruzkinetan, esaterako, Yasodharak gehitutako Jayamangala iruzkinean –X. eta XIII. mendeen artean– sistema zehatzak proposatzen dira. Horien arabera, testuak enkriptatzeko ordezkapen kode monoalfabetiko soilak erabili ohi zituzten. Alfabetoa bi zatitan banatu, letrak ausaz nahastu, bikoteak osatu eta letra bat besteaz ordezkatu besterik ez zen egin behar. Ordezkapenezko sistema horri Kama Sutra kodea edo Vatsyayana kodea esaten zaio eta gaur egun erraz deszifra daiteke frekuentzien analisia eginda. Baina garai hartako teknologia eta alfabetatze maila aintzat hartuta, nahikoa zen amodio kontuen sekretutxoak gordetzeko. Eta beste helburu batzuetarako ere bai, Julio Zesarrek Galiako gerran ordezkapen hutsezko enkriptatze sistema erabili baitzuen.

Kama Sutrak proposatzen duen erabilerak gerrarako baino bakeari eusteko asmoa du. Kriptografiak emakumeei beren harremanen xehetasunak gordetzeko balio behar die eta, hala, senarra hobeto zerbitzatuko dute. Baina ez hori bakarrik. Sekretuak gordetzeko artea “beti da erabilgarria eta gogoz hartua”, baita emakumea senarrik gabe edo atzerrian bakarrik dagoenean ere. Kama Sutraren teknikak menperatzea jarrera akrobatikoak erabiltzea baino gehiago baita.

Erdi Aroan jarri zieten mamuei izara zuria

Hildakoen arimak askotariko itxura hartu du historian zehar, baina Erdi Aroaren amaieran, nagusiki XIII. mendetik aurrera, uste zuten hildakoek ehorztean zuten itxura izango zutela mamuek. Soinean zeramana ere atxikitzen omen zuen espirituak eta, horregatik, fantasmak hil-oihalak estalita irudikatzen hasi ziren.

Oihalaz gain, bakerik lortzen ez zuten espirituei kateak ere jarri zizkieten, lurreko bizitzarekin zuten lotura sinbolizatzeko. Defuntuak bete gabe utzitako zereginek ez zioten hil ondorengo atsedena lortzen uzten, eta mundu honen eta bestearen artean harrapatuta, katez lotuta, geratzen zen.


Adingabeei egindako sexu delituek ez dute preskribatuko biktimak 30 urte bete arte

Espainiako Gobernuak legea moldatzea onartu du gaur. Berrikuntzen artean, delitu horiengatik kondenatutako pertsonen zigorrak betetzeko baldintzak gogortuko ditu araudiak.

Espainiako Gobernuak Haurtzaroa eta Nerabezaroa Indarkeriarengandik babesteko Legea onartu du gaur. Berrikuntza nagusiena adingabeei egindako sexu delitu larrienen preskripzio epea handitzea da: aurrerantzean, delituak ez du preskribatuko biktimak 30 urte bete arte. Orain arte, adin-nagusitasunarekin batera hasten zen kontatzen, eta delituaren larritasunaren arabera, 5-15 urte gerorago preskribatzen zuten.

Araudi berriak Zigor Kodea aldatzea ekarri du, eta adingabeei egindako delitu larrienei eragiten die, hots, hilketa saiakera, sexu gehiegikeri eta abusuak, larriagotutako lesioak, ohiko tratu txarrak eta adingabeen salerosketa.

Adin txikikoei egindako indarkeria mota guztiak bildu dituzte legean: tratu txar fisikoak, psikologikoak, emozionalak, eraso sexualak, baina baita zigor fisikoak eta tratu desegokiak ere. Internet eta teknologia berrien bidez egindako indarkeria ere zigortuko dute aurrerantzean.

Horrez gain, delitu horiengatik kondenatutako pertsonen zigorrak betetzeko baldintzak gogortuko dituzte. Hori horrela, zigorraren erdia bete arte presoek ezingo dute baimenik izan, eta ezingo dira hirugarren gradura pastu. Baldintzapeko askatasuna eskuratzeko aukera ere zailduko dute lege berriaren bitartez.

Sexu delituetan eta adingabeen salerosketa kasuetan, zigorraz gain, adingabeekin harreman zuzena eta ohikoa izatea eskatzen duten lanbideetan aritzeko gaitasungabetzea ezarriko zaie kondenatuei.

Halaber, adin txikikoen bigarren mailako biktimizazioa saihesteko neurriak hartuko dira. Gauzak horrela, testuak legezko ordezkariaren edota Ministerio Fiskalaren esku uzten du adin txikikoak epaiketan deklaratu behar duen ala ez erabakitzea. Gainera, biktimaren senide eta aldi berean lekuko direnei epaitegian aurkeztera behartuko zaie (orain arte salbuetsita zeuden).

Azkenik, instrukzioko epaileei aldez aurretik eratutako frogara —epaiketan erreproduzitu behar ez dena— jotzea behartzen die biktimak 14 urte baino gutxiago dituenean. Ondoren, epaiketaren ardura izango duen epaileak edo epaimahaiak ezin izango du, salbuespenak salbuespen, deklaratzera deitu adin txikiko biktima.


"Adiskidetzea, elkarri lasaiago begiratzea litzateke", esan dute Joxe Mari Korta zenaren anaiek

ETAk 2000an hil zuen enpresaburua. Honen anaia Kandido eta Jabierrek gaur hitz egin dute lehen aldiz jendaurrean —Euskadi Irratian—.


Gaur kantauri isurialdean nahiko garbi egongo da zerua. Barnealdean hodei gehiago pilatuko da, batez ere eguerditik aurrera. Hegoaldeko haizea nagusituko da, eta indartu egingo da. Ez da tenperatura aldaketarik espero. Asteburuan giro egonkorra izango da


Diputazioak gestio plana azaldu, eta herritarren iritzi eta ekarpenak

jasoko ditu astelehenean

Gipuzkoako Foru Aldundiak Gipuzkoa Eraikitzen ekimena jarri du martxan, Diputazioaren gestio plana herritarrei azaltzeko, eta hauen irizi eta ekarpenak jasotzeko. Astelehenean Hernanin izango dira, Biteri kultur etxean, arratsaldeko 18:30etan, eta herritarrei topaketan parte hartzeko deia egin diete. Ekimena Diputazioko Herritarren Partaidetzarako Bulegoak jarri du martxan, eta helburua da Diputatuen Kontseilula osatzen duten diputatuek beraiek azaltzea herritarrei 2007-2011n onartu zuten kudeaketa plana. Ekimenarekin herri ezberdinetako taldeetara iritsi nahi dute, hauen iritzi eta ekarpenak entzutera. Prozesu honetan bildutako ekarpenekin memoria bat egingo dute, eta ondoren, banatu egingo die bileretan parte hartu duten guztiei, eta Gipuzkoako gizarteari.

Kudeaketa planean zazpi helburu

Diputazioak zazpi helburu markatu zituen egin zuen kudeaketa edo gestio planean, eta horiek azalduko ditu asteleheneko topaketan: mugikortasuna eta komunikazioa, lurralde oreka, ingurumena, nortasuna eta kultura, ongizatea, lehiakortasuna, eta bakea lortu eta euskaldunon etorkizun politikoa.


Ardatza, gordina

Emanaldia

Borja Estankonaren kontzertua. Parral Tabernan, otsailaren 16an, 20:30ean GEU elkarteak antolatuta.

Duela ez urte asko, irudipena nuen Gasteizko soinu moduko bat bazela. Entzuten nituen Exhale eta Avenue, edota Same Old, eta gutxienez, entsaio lokal berean aritzen zirela ematen zuen. Gerora etorriko zen Erizo, eta antzekotasunak topatzen nizkion. Orain, Viva Bazooka entzun, eta oraindik lotuneak ikusten ditut. Eta Estankona gasteiztarra balitz, esango nuke lau pareta horien artean sortzen duenetakoa dela.

Baina ez, arratiarra izatez, Bilbotik etorri zitzaigun Borja Estankona bere hirugarren lana, Ardatza izenekoa, aurkeztera, GEU elkarteak gonbidatuta. Hirugarren lana, bai, baina oihartzun handirik gabekoak hirurak ere. Pena, ze proposamen interesgarria izaten jarraitzen du lehenago, besteak beste, Arean taldean ibilitako Borja Estankonaren bakarkako proiektuak. Azken lan honetan, aurreko bietatik urruntze bat dago, talde lan handiagoa dagoen irudipena daukat, eta honetan taldekideak aldatu izanak eragingo zuelakoan nago. Lehenagoko Jimmy Arrabit eta Itsaso Etxebeste, Koldo de Miguel eta Iñaki Alonsok ordezkatu dituzte baterian eta baxuan. Zuzenean, gainera, bateria jolea hirugarren bat da, Rafa Bataglia aritu baitzen Parralen (datozen emanaldietan bera ariko den, ezin jakin).

Eta diskoan nabari bada aldea aurreko Fruitua eta Estankona lanetatik, zuzenean areagotzen da. Soinua (are) gordinagoa da, eta rock izaera nabarmenagoa dute kantuek. Parte batzuetan berebiziko intentsitatea hartzen du hirukoteak. Normala ere bada, eta eskertzekoa ere bai. Ze, zertarako nahi dugu zuzenean diskoaren erreprodukzio soila entzun?

Estankonaren kantuen bereizgarriren bat aipatze aldera, ez-ohiko akorde sekuentziak nabarmenduko nituzke. Borjak berak esanda, disko honetan Grezia eta Ekialde Hurbileko herri musikei zabaldu dizkie ateak. Neuk, aitortuko dut, berak aipatu arte ez nuela halakorik nabaritu, baina geroko entzunaldietan, diskoa ixten duen, eta kurioski kontzertua zabaltzeko jo zuen, Bagoaz kantuak ekialdeko kutsu nabarmena du, baita Bilera kantu indartsuak ere.

Gehienak kantatuak badira ere, bizpahiru kantu instrumental ere jotzen ditu, zeinetan intentsitatea areagotzen den, zenbaitetan Shellac-en, edota Inoren Ero Ni-ren oihartzunak hartzeraino, diferentziak diferentzia: Soinu latza, harmonia ezohikoak, erritmo gogorrak, baxu, gitarra eta bateriaren bolumen parekatua (inor ez inoren gainetik).

Power trio indartsu bat taulagainean, soberan ezer izan gabe, pirotekniarik gabe, ez argi joku ikusgarri, ez gitarra soinu berezi, ez solo luzerik: hiru lagun, baxua, bateria eta gitarrajole kantaria. Rock bandarik biluziena bezala, kantuenganako konfidantza dagoenaren seinale.


Artea Oinez Donostiara

Martxoan mustu zuten 2011ko Artea Oinez erakusketa Iruñean. Uda aldean, erakusketak Donostiarako bidea hartu du. Gaur irekiko ditu ateak Kutxa Boulevard aretoan eta bertan egonen da garilaren 31ra arte. Tafallako Garces de los Fayos ikastolak antolatuko du aurtengo Nafarroa Oinez festa eta ohi bezala, euskal artistek haien laguntza eskaini dute. 71 artistek parte hartu dute euskal arte garaikidearen erakusleihoan. Denera, 18 eskultura eta 54 koadro izanen dira ikusgai. Eskaintza anitza eta erakargarria da.Aurtengoan presentzia berezia du Joxe Ulibarrena Arellano eskultore eta etnografoak. Tafallako ikastolak Azkoiengo artista omendu du. Komisariatik ateratzen 1983ko eskulturaren kopiak egin eta salgai jarriko dituzte.Ulibarrena handiaren artelanekin batera, ikusgai daude hiru sakandarren lanak. Mikel Okiñena arakildarrak izenbururik gabeko taula gaineko margolana eta eskaiolazko eskultura koloretsua egin ditu. Jose Ramon Andak, berriz, brontzezko izenbururik gabeko eskultura egin du. Azkenik, Koldo Arnanz altsasuarrak, Aldeaseñor izeneko mihise gaineko olioa egin du. Donostiako egonaldia azken aurrekoa da. Irailean, Oinez bezperan, Tafallan espero dute.


Eskubaloia

Eskubaloiko 18 urtez azpiko eta senior ekipek beren txapelketako finaletarako kalifikatu dira. Final erdietako itzultze matxak etxean jokatu dituzte bi ekipek, 18 urtez azpikoek irabazi dute Coarraze-Nay eko ekiparen kontra.

Seniorrek 27-22 irabazi dute Pau Nousty-ko ekiparen kontra. Finalak Hendaian jokatuko dituzte, maiatzaren 23 n seniorrek eta maiatzaren 25ean 18 urtez azpikoek.


Afganistanen 11 behargin hil eta 27 zauritu dira, errepide bat garbitzera zihoazela euren kamioiaren kontra bonba bat lehertuta


Bi gizon atxilotu dituzte Sestaon eta Errenterian, neska-lagunak jotzea egotzita

Ertzaintzak 24 urteko gizonezko bat atxilotu zen atzo Sestaon (Bizkaia), neska-laguna jo egin zuelakoan. Euren etxean izan zen ustezko erasoa. Biktimak ertzainei jakinarazi zien aspalditik jotzen zuela bikotekideak. Osasun zentro batera eraman zuten emakumezkoa, artatzera.

Errenterian (Gipuzkoa) ere atzeman zuen atzo gizonezko bat, neska-laguna jotzea egotzita. 58 urte ditu atxilotuak eta, Ertzaintzak esan duenez, kalean jo zuen emakumezkoa. Hori ere osasun zentro batera eraman zuten.


Hiru proiektu garatzen aritu da Saharautz saharar kanpamentuetan

Errefuxiatuen kanpamentuan eraikitzen ari diren baratze-haztegia (Saharautz).

Saharautz Elkartasun Taldeko kideek saharar errefuxatuen kanpamentuetara bidaiatu dute hilabete honetan, eta hiru lankidetza proiektu garatzen aritu dira bertan. Alde batetik, beharrik handieneko familiei 750 euroko laguntza eman diete. Bestetik, ur-hodirik ez zuten bost haimatan bidoi bana jarri dute; bidoi bakoitzak 80 euro balio ditu, eta horrenbesteaz, 400 euro bideratu ditu horretara taldeak. Hirugarrenik, baratze-haztegi bat eraikitzeko lehen urratsak eman dituzte, Zestoako Tebal elkartearekin batera: hektarea bateko lur saila, lau negutegi, ur-hodi handi bat eta itxiturak, hain zuzen ere.

Negutegietan hainbat barazki landatuko dituztela jakitera eman du Saharautzeko lehendakari Xabier Euzkitzek. Lursailean, berriz, hogei motatako zuhaitzak, eta oiloak nahiz untxiak ere haziko dituzte. Egitasmo honetara 1.850 euro bideratu dituzte. Diru hori guztia abuztuaren 20an ospatutako Sahara Gara ekitaldietan lortutakoa dela nabarmendu du Euzkitzek, “herritarren, udalaren eta zenbait enpresaren laguntzari esker”. Hala, “bihotzez eskertzen dugu proiektu garrantzitsu hauek aurrera eramateko ematen diguzuen laguntza eta arnasa”.


Epaileak oniritzia eman dio Cegasako erregulazio txostenari

Langile batzordeak aurreratu du helegitea jarriko duela epaiaren aurka.

Cegasako 275 langileek nahi ez zuten erantzuna jaso dute Gasteizko auzitegiaren aldetik. Enpresa batzordearen iturrien arabera, epaileak oniritzia eman dio guztiak kalean utz ditzakeen erregulazio espedienteari. Oraindik ez dute epaiaren argudioen berri, baina langileentzat «oso albiste txarra» dela nabarmendu dute. Langileek elkarretaratzea egin dute auzitegiaren atarian.

Langile batzordeak aurreratu du helegitea jarriko duela epaiaren aurka: «Borroka ez da hemen amaitzen. Ez dugu etsiko». Azken hilabeteetan, behin eta berriz eskatu diete langileek epaileari erregulazio espedientea atzera botatzeko. Uste dute Cegasaren konkurtsoa kudeatu zuen administratzaileak muzin egin diela haiekin hartutako konpromisoei. Besteak beste, salatu dute ez dela betetzen ari kalte-ordainei buruz, edo beste enpresetan kokatzeko aukerei buruz hitzartutakoa. CCOO, ELA, LAB eta ESK sindikatuek osatzen dute batzordea.

1934an sortu zuten Cegasa taldea, eta nagusiki bateriak eta etxeko tresna txikiak egiten zituen. 2008an bateria arrunten ekoizpen osoa Txinara eraman zuen, baina hori ez zen nahikoa izan enpresaren galerak txikitzeko. Iaz sartu zen hartzekodunen konkurtsoan, 900 langile zituela (500 Euskal Herrian). Abenduan iragarri eta 2015. hasieran gauzatutako akordio baten arabera, Oñatiko lantegia, Gasteizko beste aktibo batzuk eta 131 langile Sherpa Capitalen esku geratu dira.


Urtarrileko aldapa?

Bilbo Basketek garesti ordain dezakeen hutsa egin, eta Nymburken aurka galdu du; epaileen lan txarra, erabakigarria

Uxue Bilbo Basket. Zisis (6), Vasileiadis (11), Mumbru (13), Hervelle (4), Hamilton (12)—hasierako bostekoa— Lopez (11), Pilepic (6), Grimau (7), Moerman (3) eta Rakovic (10).

CEZ B. Nymburk. Carter, Pomikalek (2), Welsch (12), Benda (8), Rancik (30) —hasierako bostekoa— Pavkovic (10), Palyza (3), Houska, Nekas eta Naymick (20).

Markagailua. 17-19, 36-36 (atsedenaldian); 53-63 eta 30-22.

Epaileak. Pukl, Reiter eta Silva. ez zuten inor kaleratu, eta hiru falta tekniko adierazi zizkioten Uxueri.

Bestelakoak. 7.033 ikusle Bizkaia Arenan.

Urtarrilak hotza dakar eguraldi kontuetan, hotza animoan, eta hotza poltsikoan. Aldapa latza, bestela esanda. Uxue Bilbo Basketek igo beharko duena bezala. Garesti ordain dezakeen huts egin baitzuen atzo, Nymburken aurka. Galdu egin zuen, 83-85, eta Rigak Valentzian herenegun erakutsi bezala, Letoniako taldea eta Nymburk azken laurdenetatik kanpo uzteko lana gogoz egin beharko dela agerian geratu da. Ez zen espero txekiarrek hain maila ona ematea. Talde sendoa direla erakutsi zuten, saskiratzaile politak dituena, eta aurkaria ondo aztertzen duena. Mumbru eta Hamiltonen ekarpena murriztu egin zuen ia erabat Nymburkek, eta Uxue Bilbo Basket, kontrakarrean ibili zen beti. Txekiarrek euren jaurtiketa portzentaje onak partida osoan mantentzeko gai izango ez zirelakoan.

Baina izan ziren, eta etxeko taldeak baimendu egin zuelako. Valentzian bezala, bizkaitarren defentsa ez zen ona izan. Azken hamar minutukoan izan ezik, gauza gutxi. Partida galduta, edo galtzear ikusi zutenean bakarrik estutu zuten, baina berandu izan zen. 85 puntu sartu zituen Nymburkek, 113 igandean Valentzian... Gehiegi, gauza onerako. Jiri Welschek odolean oraindik talentua geratzen zaiola erakutsi zuen, eta meritu handiko saskiratzeak lortu. Drew Naynickek ere Bilbo Basketen defentsa txikitu zuen blokeo zuzenarekin. Estatubatuarrak 20 puntu sartu zituen, eta zazpi errebote bereganatu. Saskiratze guztiak saskipean lortu zituen. Radoslav Rancikek ere bikain jokatu zuen. Martin Ranciken anaiak bost hiruko sartu zituen, bat erabakigarria, eta zorte apur batekin: 69-76 38. minutua. 28 puntu sartu zituen denera. Petr Bendari ere kosta zitzaion partidan sartzea, baina sartu zenean, Bilbokoen saskia zulatu zuen egoskor.

Nymburkek aurrea hartu zuen hasiera-hasieratik, eta Uxuek hiruzpalau aldiz baino ez zuen aurrea hartu. Asko esaten du horrek txekiarren alde. Une kritikoa hirugarren laurden bukaera eta laugarreneko lehen minutuetan gertatu zen. Nymburkeko Palizak hirukoa sartu zuen bere taldeari 10 puntuko aldea emateko: 53-63. Bi laurdenen arteko hutsartean partida aurrera atera behar zutela zin egin zuten bizkaitarrek, eta lortu zuten ia. 8-0ko partziala aurrena, markagailuan 61-63koa jarri arte. Raul Lopezek lortu zuen biko hori, eta keinu zatar samarra egin zion epaileari, falta egin ziotela eskatuz. Erantzuna, teknika. Bilbo Basketeko aulkian bero-bero, eta bigarren teknika Mumbruri.

Lau jaurtiketa libre, beste biko bat, eta hirugarren teknika bat Pilepici. Partidan egotetik, porrotera ia-ia: 61-71. Teknikak gehiegizkoak izan ziren, baina epaileek Miribillako kantxan gertatzen den oro begi bereziekin begitatuko dutela dirudi, iraganeko iskanbilen ordain gisa. Bilbo Basketek ez zuen amore eman, eta jendeak ere presio handia egin zien epaileei. Teknikak orekatzen saiatu ziren, erabaki polemiko batzuekin, eta 78na berdindu zuen aurrena partida. Vasileiadisek 80-79koa jarri zuen, baina Rancikek hiruko bikaina sartu, urtarrila aldapa gogorra izango dela baieztatzeko.


SOS Haur Lapurtuen plataformak elkarretaratzea egin du Bilbon, Bizkaian salaketek nabarmen gora egin dutela esateko eta salaketa horien artxibatzea gaitzesteko


«Hemen, geurezkoa da elkarrekin banatzea»

Laneko esparruak antolatzen adituak dira, eta elkarlanean dihardute zenbait eragilerekin, diseinuari aparteko garrantzia eman diezaioten. Lantokiak lan egiteko «molde berrietara» egokitu behar direla diote.

Hainbat enpresak partekatzen dituzten eraikinak, ekintzaileez osatutako bulegoak edota bezeroei begira diseinatutako lan eremu hibridoak. Fordismoa nagusi zen sasoiaz geroztik zeharo aldatu dira lan egiteko moduak; ez horrenbeste espazioak. Hortik abiatuta, gero eta ozenagoak dira lantokietako diseinuak lan egiteko moduetara egokitu behar direla dioten hotsak. Paradigma berriei so jarri dira, hain justu, Ane Abarrategi (Getxo, Bizkaia, 1983) eta Maddi Texeiro (Getxo, Bizkaia, 1983): gizarte arloan aditua bata; arkitektoa bestea. Herritarren eta instituzioen arteko parte hartzearekin mamitutako jardunean dihardute: eremuen aldagaiak aztertu, eta lankidetzan garatutako diseinuak bultzatzen dituzte. Ttipi Studio gunea sortua dute Bilbon, enpresei esparru berriak eta diseinuak uztartzen laguntzeko. Filosofia hori muturreraino eramatean sinesten dute biek, unean uneko beharrak asetzeko. «Berrikuntza» dute ahotan.

Coworking, co-habit, hope house, living lab... Geroz eta ugariagoak dira kontzeptuok, eta Euskal Herrian ere maizago partekatzen dira lan eremuak. Zein neurritan errotu dira inguruan halako egitasmoak?

ANE ABARRATEGI: Ezin daiteke uka gero eta ezagunagoak direla halako proiektuak, eta orain arte urratu gabeko bideak ireki zaizkigula parez pare. Oraindik, kontu nahiko berria da; terminologia horrekin, behintzat. Hori bai, uste dugu espazioak elkarrekin banatzeko joera hori betidanik egon dela Euskal Herrian. Zentzu askotan: txokoetatik hasita, gaztetxe eta lokaletaraino. Hemen historikoki existitu dira gisa horretako espazio partekatuak.

MADDI TEXEIRO: Enpresagintzan, ostera, ezezaguna da oraindik ere, hirietan, batik bat, eusko working-ak ohikoagoak diren arren.

Bizirik irauteko, egungo enpresek lanerako espazio eta elkarlan eredu berriak premiazko dauzkatela diozue. Zergatik? Etengabe berritzen ibiltzeak ba al dakar fruiturik?

A. A.: Lan egiteko moduak dezente aldatu dira: lehen, masa produkzioa zen nagusi; bereziki, katean egiten zen lan gehiena. Gaur-gaurkoz, zerbitzuen sektorea nabarmenagoa da, eta industria ere bestelakoa.

M. T.: Horrez gain, enpresa batean zure eginkizuna amaitutzat emateko, beti besteekin partekatu behar duzu: ezinbestean. Talde lana berebiziko indarra hartzen ari da...

A. A.: Eta horrek isla izan behar du eguneroko praktiketan: lantokietako espazioaren diseinuan irudikatu behar da lan egiteko modua. Ez da ulergarria enpresa baten bulego batek duela 30 urteko diseinu berdintsua edukitzea eta lan egiteko modua erabat ezberdina izatea.

Talde batetik bestera ezberdinak izango dira egokitzapenak, ezta?

M. T.: Azken finean, lantokien espazioaren diseinua arian-arian moldatu behar da lan egiteko molde berrietara. Horretarako, aintzat hartu behar dira eragile eta erakunde bakoitzaren kultura eta beharrak.

A. A.: Alderdi funtzionalak bakarrik ez, estetikoak ere aldatu beharko lirateke bulego frankotan. Identitateak, izan ere, badu zer esana: espazio guztiak ezin daitezke berdinak izan, han dauden pertsonen kultura eta identitateak ezberdinak badira.

Diseinatzailearen rola adituarena izan da tradizionalki; nolabait, gizarteari irtenbideak proposatzen dizkion aditu profesionalarena.

M. T.: Arreta erabiltzailearengan jartzen duen diseinuan sinesten dugu guk. Zergatik? Batetik, diseinatzaileak ez direlako neutroak. Eta, bestetik, norbanakook ederki ezagutzen ditugulako geure beharrak eta desioak, beste inorengana jo gabe. Pausoak behar dira diseinuan pertsonen nahiak aintzat hartzeko.

A. A.: Goitik beherako diseinu prozedurak ezartzen dira normalean; adituaren ikuspuntuak du pisu handien. Pertsonen beharrak erdigunean jartzen dituen behetik gorako ereduaren alde gaude, eta harago goaz; haientzat soilik ez, espazioak haiekin batera, auzolanean, eraiki daitezkeela deritzogu. Denon artean egiteak balio erantsia du, eta errotik eraldatzen da espazioarekiko erlazioa, gure bihurtzen baitugu. Onurak dakartza autoeraketak.

Biltzar bidezko kudeaketa ontzat jotzen duzue. Halakoetan sortutako sinergiek lehiakortasuna txikitu dezakete? Arrisku bat al da?

A. A.: Ez, kontrakoa. Coworking-ak lehia elkarlan bihurtzen du. Txikien artean sortzen diren sinergia horiek aberasgarriak dira merkatuarentzat, berrikuntza bizkortzen dutelako. Ezagutza partekatzean ezagutza gehiago sortzen da, eta positiboa da: desberdinen arteko hartu-emanek emaitza sakonagoak dakartzate.

Kanpotik datorren eredu bat izanda, joerei kasu egiten al zaie?

M. T.: Atzerriko terminologiez harago, partekatzeko eta gauzak elkarrekin egiteko kultura daukagu hemen. Komunitate bakoitzak bere modura eginagatik, geurezkoa dugu elkarrekin banatzea: kooperatibismotik hasi, eta gaztetxeetaraino.