Joseba Barriola: "Aitzpitarte, zaindu beharreko lehen etxea"

Igande goizean, egunsentia ederra, Aitzpitarte kobazulotik bizitzea erabaki nuen. Eguzkia argitu baino lehen, han nintzen. Duela 28.000 urte gure arbasoak han zeuden. Ordua bezala, hurbildu orain, 2013an, hurbildu eta hots!

Ur handiko errekaren hotsa : urotsa!

Kobazuloaren gora noala haizearen hotsa: firfira!

Kobazuloan sartu eta txori batzuen hotsa: txioa!

Hura zen hotsaren palazioa.

Imaginatu nuen ekaitz indartsu baten hotsa: abarrotsa!

Tximistaren hotsa: trumoia!

Hartzaren hotsa: orroa.

Loaren hotsa: lotsa?

Giza-ahoaren hotsa: oihua.

Giza-ezpainen hotsa: ziztua.

Eta ezin bestean,

Giza-mihi xumearen hotsa? Hitza!

Eta ezur zulatuan putz eginez sortzen den hotsa? Txistua.

Bagenuen bada, Aizpitarten bildurik hitza eta musika.

Hitzarekin izendatu zuten urotsa, firfira, txioa, abarrotsa, trumoia, orroa, lotsa, oihua, ziztua…

Eta izendatzearekin sortu zuten oroimena, eta izena emanez sortu zuten egitasmoa: Iragana eta Etorkizuna, hitza eta musikarekin. Hau da maitasunarekin, besterik ez bait maitasuna hitza kantuka baino.

Begiratu nuen sarreran aurkitu nuen: Pilsen aurum zerbeza-pote herdoildu bat, Eroski kakao irabiatuak bi kartoi, trapu zahar piltzartua… Jaso nituen eta madarikatu nuen zaborrak sortu eta sortu eta bota eta bota baizik ez duen egiten zibilizazioa. Madarikatu nuen gure aurrekoen oroigarria mespretxatzen duen zibilizazioa. Madarikatu nuen geure burua zibilizazio honen erosotasun faltsuan, bizi-kalitate miserablean, diruaren lilura nazkagarrian gure lehen etxea, gure arbasoek lurrean aurkitu eta eraiki zuten etxea, hitz batez gure Lur-etxea, zikintzen eta suntsitzen dugulako. Bai han zeuden atarian Pilsen, Eroski, Trapu zahar piltzatuak…… Jaso nituen.

Joseba Barriola. Errenteria-Orereta.


Lesakako hamargarren Mendi Itzulia igandean eginen da

Beti Gazte elkarteak larunbatean ere izen emateko aukera zabaldu du

Beti Gazte Elkarteak antolatzen duen Lesakako Mendi Itzulia ekainaren 13an, igandearekin, eginen da, aurten hamargarren aldiz.

Bertze aldietan bezala, bi ibilbide izanen dituzte aukeran parte hartzen dutenek: luzea –34 kilometrokoa eta 1.800 metroko desnibela duena– eta laburra –25 kilometrokoa eta 1.200 metroko desnibela duena–.

Ibilbide motza aukeratzen dutenek itzuli hau egin beharko dute: Lesakako plaza (79 metro), Sastrin (433 metro), Amekarrungo ataka (670 metro), Burnaiztegi (714 metro), Bianditz (844 metro), Errenga (780 metro), Ikatzulo (500 metro), Olazar (165 metro) eta Lesakako plaza.

Luzea nahi dutenek, berriz, hauxe: Lesakako plaza (79 metro), Sastrin (433 metro), Amekarrungo ataka (670 metro), Izurriztiko lepoa (783 metro), Artikutza (322 metro), Elizmendi, Eskas (670 metro), Burnaiztegi (714 metro), Bianditz (844 metro), Errenga (780 metro), Ikatzulo (500 metro), Olazar (165 metro) eta Lesakako plaza.

Aurreinskripzioa egin nahi duenak www.mendizmendi.com web orriaren bitartez egin dezake, 12 euro ordainduta. Beti Gazte elkartetik gogorarazi dutenez, irteeran jende-pilaketak ez suertatzeko, nahi duenarentzat inskripzioak eginen dira larunbatean, ekainaren 12an, 17:00etatik 20:00etara Beti Gazte elkartearen egoitzan, Beheko Plaza 9ko lehenbiziko solairuan.

Itzulia, berriz, igande goizeko 07:00etan abiatuko da.


Ormaetxeak irabazi du Aiako sega kanporaketa

Igandean Euskadiko Sega Txapelketako kanporaketa jokatu zuten Aian, eta Jesus Mari Ormaetxeak moztu zuen belar gehien (979,5 kilo). Zortzi segalarik parte hartu zuten bi txandatan banatuta, eta bakoitzeko bi lehenak sailkatu ziren finalerako: Jesus Mari Ormaetxea, Igor Esnaola, Jon Kaflanka eta Julen Gabirondo. Finala abuztuaren 16an jokatuko dute, Aian bertan.


Sermond's taldea disko berriarekin dator

'Bidegurutzean' lana argitaratu eta zenbait kontzertu iragarri ditu Elorrioko laukoteak.

Sermond's talde elorriotarrak estudioko hirugarren diskoa kaleratu du: Bidegurutzean. Gizateria eta garapenari buruzko galderak proposatu dituzte sei abestitan. Hori dela eta, Lurraren doinu sakonenak islatu nahi izan dituzte, stoner rock estiloan, hard rock melodiak alde batera utzi gabe. Zenbait kontzertu eskainiko dituzte, proiektu berria zuzenean aurkezteko: Apirilak 20: Otxandioko udaberri jaia

Apirilak 23: Arrasateko Illuntz aretoan

Apirilak 27: Gasteizko Jimmy Jazz aretoan

Maiatzak 18: Donostiako Bukowski aretoan


Bilbora irteera egingo dute datorren

asteko ostiralean, eta gaur da izena

emateko azken eguna

Goiz Eguzkiko kideak Bilbora joango dira datorren astean, ostira- lean, egun pasa. Irteerara joan nahi dutenek izena aldez aurretik eman behar dute, eta gaur izango da azken aukera. Irteerak 30 euro balio du, eta zozketa uztailaren 19an egingo dute, arratsaldeko 16:00etan, Goiz Eguzkiko egoitzan.


San Juan jaietako egitaraua plazaratu dute Barrikan

Ekainaren 17, 18, 23, 24 eta 25ean ospatuko ditu aurten Barrikak bere jai nagusiak, udalak jakinarazi duenez. Lehenengo asteburuan lehiaketak baino ez dira burutuko, futbol, txirrindularitza zein margo ataletan, bigarren astebururako kale animazioa, suak, antzerkia, haurren jolasak, kontzertua, herri bazkaria, gastronomia ekitaldiak, dantzak, bertsolariak eta bestelakoak geldituko direla. Ekainaren 24an herri bazkarian parte hartu nahi duena adin egon beharko da, horretarako txartela dagoeneko salgai jarri baitute. Erosi nahi duenak hilaren 19ra arte izango du aukera kultur etxean, 10 edo 13 euroen truke udalerrian erroldatuta dagoen arabera. Bestalde, uztailaren 8an Nafarroa Garaiko Vianarako txangoa antolatzen dihardu Barrikako Kultur Etxeak. Ekimen horretan izena eman nahi dutenek hilaren 30era arte izango dute aukera, 12 edo 15 euroen truke erroldatuta dauden arabera. Txangoaren irteera 8:30ean egingo da Cantarranasetik, betiko gainontzeko geltokietatik igaroko dela.

Barrikako San Juan jaietako egitaraua:

Ekainak 17, larunbata

- 10etan, San Juanetako Futbol Txapelketa, hiru partidara, Atxutegi zelaian.

- 16etan, Txirrindulari Txapelketa.

Ekainak 18, igandea

- 9etatik 17:30era, Kanpoko XVIII. Margo Lehiaketa (oinarriak begiratu).

Ekainak 23, ostirala

- 18etan, kalejira txistulariekin herrian zehar.

- 20:30ean, jaitsiera Txopolis fanfarriarekin.

- 22etan, Toniton “Foc a la cart” antzerkia.

- Ondoren, ohiko Jon Deunaren sua piztu eta gero, txokolatada eta txurroak, plazan.

- 24etan, diskoteka.

Ekainak 24, larunbata

- 11:30etik 13:30era, txistularien kale-animazioa.

- 12etan, meza nagusia.

- 11etatik 14etara, jumping.

- 11etatik 14etara, Txu-txu trena eta haurrentzako parkea.

- 14etatik 18:30era, herri bazkaria eta dantzaldia Galea orkestraren eskutik Agirre Lehendakariaren plazan.

- 16etatik19etara, Txu-txu trena eta haurrentzako parkea.

- 19etatik 20:30era, ludoteka.

- 22etan, “The Remakes” taldearen kontzertua plazan.

- 23:45ean, su artifizialak Atxutegi futbol zelaian.

- 24etatik 3etara, diskoteka.

Ekainak 25, igandea

- 9:30ean, San Juanetako VI. Nekazaritza eta Artisautza Azoka

trikitixaz alaiturik.

- 10:30ean, XXX. Sukalki txapelketa, parte hartzeko izen-ematea.

- 12etan, euskal dantzak Getxoko Itsas-Argia taldearekin,

plazan.

- 13:30ean, nekazaritza lehiaketako sari banaketa eta

sukalkien aurkezpena epaimahaiaren aurrean.

- 17:30ean, sukalki eta pintura lehiaketen sari banaketa, pailazoek alaiturik.

- 19etan, sardina jana eta sagardo festa bertsolariek eta trikitilariek alaiturik.


Donostiako Udaleko Txistulari Taldeak txistu doinuak eskainiko ditu Internet bidez

Koronabirusak eragin duen konfinamendu egoera arintzeko, Donostiako Udaleko Txistulari Taldeak txistu emanaldi txikiak egingo ditu egunero, Twitter sare sozialaren bidez. Konfinamendu egoerari txistua! lelopean, taldeko kideek askotariko txistu doinuak grabatuko dituzte euren etxeetan, eta egunez egun argitaratzen joango dira. Atzo, hilak 16, argitaratu zuten lehenengo bideoa, Piter Ansorenaren eskutik. Marrubizkoa zortzikoa jo zuen Ansorenak, XIX. mendeko Fernando Ansorenaren errepertoriokoa eta tankera klasikokoa.

Konfinamendu egoerari, txistua!Taldeko hainbat kidek doinu ezberdinak grabatu eta hemen utziko dizkizuegu egun hauetan.Hasteko, Marrubizkoa izenez ezagutzen dugun zortzikoa bidali digu Piterrek; Fernando Ansorenaren errepertoriokoa, XIX. mendekoa eta tankera klasikoa duena. pic.twitter.com/mqXp8QbxmE— Donostiako Udalaren Txistulari Taldea (@Donostiatxistu) March 16, 2020


App mugikorrak, lana bilatzeko

Lana bilatzerako orduan app mugikorrek izan dezaketen garrantzia aztertuko dute bihar, Daitekek antolatuko saioan. 09:15-12:15 bitartean izango da, Gabriel Zelaian.


Pasahitza 2015-02-27

Ataria irratiko goizeko magazina.


Zorroztu

Zorrotz bihurtu

zorroztu. ad. 1) Zerbait (tresna edo lanabesa, gehienetan) zorrotz bihurtu, zerbaiti zorroztasuna eman. 2) Zerbait (iritzi edo jokaeraz ari garela, batik bat) zorrotzago bihurtu, ahalmen edo zehaztasun handiagoko bihurtu. 3) Begiez, begiradaz edo kidekoez mintzatuz, tinko begiratu.

1) Hainbat tresna (aiztoa, labana, aizturrak, artaziak, aizkora, igitaia, aizkora…) zorrozten dira. Horretarako zorroztarria erabiltzen da / zen, eta, zenbaitetan, zorroztarri biribila deztera edo geztera deitua. Sega etengabe zorroztu behar den erreminta da, eta horretarako arraitz edo segarri izeneko harri berezia erabiltzen da: sega arraiztu deitzen zaio zorrozte horri. Horrez gain, tarteka, segari ingudearen gainean beste era bateko zorroztaldia eman behar izaten zaio: sega pikatu. 2) Zerbaitetan zorrotz jokatzea, irizpide zorrotz edo zehatzekin epaitzeari esaten zaio. 3) Begiak (inorengana, inora) zorroztea inori edo inora tinko edo arretaz begiratzeari esaten zaio. Garai batean, gaztetxoek inozentzia galtzen hasi eta sexu begiratuekin hasten zirela asierazteko begia zorrozten hasi zitzaiela esan ohi zen.


Lekarozen jokatuko du Ampo Ordizia Rugby taldeak ‘Euro Basque Rugby Challenge’-eko lehen partida

Gaur hasi dira Ordizia Rugby Taldeko jokalariak elkarrekin entrenatzen, taldean; aurrez jokalariak bakarkako lanean aritu dira Asier Pazosen aginduetara. Astebete taldean entrenatu ondoren, hiru eguneko stage-a edo egonaldia egingo du talde ordiziarrak Lekarozen. Egonaldi honetan jokatuko du ‘Euro Basque Rugby Challenge’ lehiaketako lehen partida.

Anglet Olympique taldearen aurka hurrengo larunbatean lehiatuko dira, abuztuak 24, 18:00etan. Honela emango diote hasiera Euskal Herriko rugby taldeek lehiatuko duten txapelketa honi. Angelukoek lehen taldeko jokalariekin eta spoir-ekin jokatuko dute. Txapelketa honetako bigarren partida Aguileran izango da, abuztuaren 30ean, 20:30etan. Bigarren jardunaldi honetan Biarritz Olympiqueko spoir taldea izango dute aurrean.

Partidako sarrera dohain izango da, beraz, aukera paregabea izango da rugby partida on batez gozatu nahi duenarentzat.


Aurredenboraldian baita ere, emakumezkoak

Hanka bat behintzat Zubipen dute dagoeneko CD Hernaniko emakumezkoen Euskal Ligako jokalariek; bestea, agian, oraindik oporretan. Baina pixkanaka-pixkanaka lanean hasteko garaia dute, aurtengo Ligan aurrekoan bezain txukun ibili nahi badute, behintzat.

Eta lan hori egiteko, klubeko aurpegi ezagun bat izango dute gidari; Ainitze Rodriguez hernaniarra izango da aurten, taldearen entrenatzaile. Ane Ibarburu ariko da entrenatzaile laguntzaile lanetan; eta atezainek, aldiz, klubeko ohiko entrenatzaileekin landuko dituzte geldialdiak.

22 jokalari izango ditu aurten taldeak, horietako hiru, jubenil mailakoak. Izan ere, iaztik lau baja izan dituzte, eta beste bi jokalari kanpoan dira urte hasierara arte.

Berotzen hasteko, aurreneko lagunartekoak abuztuan bertan izango dituzte. Oiartzun izango dute aurreneko aurkari, datorren astean.


"Galiziak lozorro historikotik atera gabe jarraitzen du"

Egile gurean ezezagunen liburu txukunak euskarari ekartzeko ekinean, mendebaldera begira jarri da Pasazaite argitaletxea. Eta aurkeztu digun alerik berriena da Post-it bizitzak, Iolanda Zúñiga galiziarrarena (Vigo, 1975). Iñigo Roque Eguzkitzak itzuli ditu 46 narrazio laburrok, berdin dutenak gordinetik zein amorrutik.

Mundu mailako merkatura saltoa akaso ez, baina zer esanahi du zuretzat euskarara itzulia izanak? Anekdota sinpatiko bat baino zerbait gehiago?

Xabier Queiruga Pasazaiteko editorearen proposamenak hunkitu egin ninduen, batez ere zentzu atabiko batean. Itzulpen hau “etxera” bueltatzeko modu sinboliko bat da, ezagutzen ez dudan baina amaren abizenean presente dagoen jatorri horretara. Liburua ireki eta ezin izango dut dezifratu; estrainioa izango da, baina aldi berean gertukoa. Toki egitea kideko kulturetan, diferente izanagatik hurbileko diren horietan, posible da editore konprometitu eta burugogorrei esker, beren asmoarekin aurrera egiten dutelako merkatu editorialaren azken tendentziengandik urrun. Beren lana, sarri ez sobera agerikoa, ikusgarria da.

Euskaraz orain Post-it bizitzak, baina aurretik gaztelaniaz atera da, katalanez. Bidea egiten ari da. Zer aspirazio izan dezake egun galegoz idatzitako liburu batek?

Galegoz idatzitako liburu hori banpiroen arteko sexuaz jardungo duen trilogia bateko lehen alea bada, aspirazio handiak izan ditzake. Bromak aparte, asko dira Bierzoko muga gainditzen duten liburuak, nahiz eta, beste aldean, hizkuntza inperialista batean idatzitako liburu batek baino traba gehiago aurkitzen duten: exotikoa izanagatik, beti erakargarria ez den autore galegoaren etiketarekin joango dira, eta leku egin beharko dute babes handiago duten izenburu maremagnum baten erdian. Baina hortxe daude Manuel Rivas edota Suso de Toro, orain arte esandakoa zapuztera datozenak. Motiboa? Testu handiak idatzi dituzte.

Narrazio laburrak, askotarikoak, baina guztiak elkartzen dituzten hari batzuez josiak. Belaunaldi baten erretratua agian? Idazlearen ikusmen-eremuak harrapatzen zuenarena?

Hori da: nire ikusmen-eremuak harrapatu zuenaren erretratu hertsia. Hamar urte bete ditu liburuak. 2004an, eta hilabete batzuez, nire latitude-luzera zehatzaren konstantzia utzi nuen bertan. Pertsonala, lokala, iraungikorra zena islatzea bilatzen nuen. Garai jakin baten alaba gisa, egokitu zaidan eldarnioa ulertzea nuen helburu. Testu atenporalekin luzaz iraun nahi izatea miresten dut, baina nire ekinean ez dago tamaina horretako anbiziorik (enbusteria honek izan dezake autokontsolamendutik, loria literarioa eskuratuko ez duen taldeko partaide naizen aldetik). Edozein kasutan, izan nintzen pertsona haren esentziak bere horretan dirau, lubaki diferentetan posizio hartzera behartzen zaituzten azaleko gorabeherek moldatu arren. Ezinezkoa niretzat belaunaldi erretratu bat saiatzea.

Narraziootako prosa da, garaia bezala, abiada handikoa, frenetikoa, ahots goran errezitatzekoa, auskalo slam konpetizio batean.

Nire sentitzeko modua beti izan da frenetikoa. Eta ezaugarri hori islatuta geratu zen istorio minimo hauetan. Jatorri eta helburu zehatzik gabeko istorioak, elkarren arteko loturarik gabekoak, leherketa baten ondoko hondakinak nola, nire traumak erregistratu ahal izateko sortutakoak. Eta eskerrik asko loreagatik, baina slama talentu eta trebetasunarekin askatzen den ekuazioa da. Ausardiak kutsatuak, gauza serioa iruditzen zaizkidan torneoak dira, eta ahozkotasunera bueltatzen gaituzte. Slam autoktono bat dugu hemen: “A regueifa”.

46 narrazio labur. Izan zitezkeen 46 nobela? 46 film labur? Puntatxoa baino ez dute erakusten.

Edozein huskeria pasa daiteke oharkabean, edo abia dezake zibilizazio baten azkena ekarriko duen borroka. Handikeriak alde batera utzita, nahikoa da lehen behatzaile batek hartzea eta gero erakustea. Post-it batean sartuko litzatekeena idaztera mugatu nintzen, baina oinarri gisa har daitezkeen abisu labur eta urgentziazko horien atzean, akaso eraiki litezke eraikinak. Gertakari ñimiño batek gorde dezakeelako sugetzar gotor bat.

Post-it horietatik salto egin zenuen Periferia nobelatzarrera. 500 orrialde.

Udako maitasun dira kontakizun laburrak: pazientzia gutxikoak, lotsa gabekoak, arinak (forman, ez funtsean); ez dizute ezer exijitzen, prest daude edozertarako. Batek ase zaituenean, aspertu edo blokeatu, beste batera egiten duzu salto. Aldiz, etengabeko atentzioa eskatzen duen maitale kontentagaitza da nobela. Hasieratik kartzela. Itxiera kontziente eta ekidin ezina, hain da obsesiboa. Bi urtez beste dimentsio batean bizitzea ekarri zidan Periferiak. Inoiz literaturan pasa zaidan eta pasako zaidan gauzarik onena izan da; testu ez sobera ulertua izateaz aparte, eszentriko izateagatik.

Ez generoan bakarrik, salto egin zenuen Brasil aldera ere. Edo, galiziar batentzat, nobela Brasilen kokatzea ez da hainbesteko saltoa? Zer harreman duzue lurralde lusofonoekin?

Hizkuntzari dagokionez, lurralde aliatu batean egotea bezalakoa da. Gainontzeko guztiari dagokionez, Brasilek ez gaitu ezagutzen, ez gara bere interesekoak, ez gaitu behar. Eta irudipena daukat Portugal beti tratatu izan dugula penintsulako morroi gisara, eta horrek eragotzi egiten du feed-back natural bat ezartzea. Galiziak lekurik ez duen utopia bat da lusofonia, gaiari buruzko sinposioak programatzearekin tematzen garen arren. Edo hori uste du mugatik hogeita hamar kilometrora bizi den Vigoko biztanle honek.

Garai batean euskaldunok begiratzen genuen Galizia aldera, eta, hara, itzuli izan genituen Castelao, Cunqueiro, Novoneyra. Orain tortikolia dugula ematen du, ekialderantz. Zerbait galtzen ari gara?

Gu Euskal Herritik galtzen ari garen gauza bera. Nola da posible deskonexio hau? Akaso geografia sasitsua DNAn geratu zaigu imandua; tartean dugu Kantabriar mendikatea, eta hori izan daiteke motiboa, 2.0 garai global honen erdian, auzokoei kasu ez egiteko. Galiziak, batetik, lozorro historikotik atera gabe jarraitzen du; eta, bestetik, lege orokorrari jarraitzen zaio: aldiriarekiko, masa kultura kontsumitzen du; etxekoarekiko, jai gastronomikoekin eta pelegrinazio turismoarekin dago itsutua. Tortikolia ez dugu ezagutu ere egiten.

Orain bakarrik iristen zaigu Manuel Rivas, gutxixeago Suso de Toro, apenas Miguel Anxo Murado. Eta dena Madrilen eskala egin ondotik.

Eta hona iristen dira Bernardo Atxaga, Unai Elorriaga, Kirmen Uribe. Eta Ocho apellidos vascos. Mesetatik dena hain bahetua iristeak Estatu honen benetako maila ematen digu. Zer kontsumitu behar dugun Mercamadridek esaten digun arren, beste jatorri batzuetako produktuak eskatzearen ardura gurea da. Subjektu aktibo bilakatu behar dugu, haiek ez baitira zentroa, ez eta gainontzeko guztiak periferia ere.

Galegoz idatzitako literaturaren diagnosia egin beharko bazenu, nondik hasiko zinateke? Zeintzuk dira aje nagusiak?

Emakume ejertzito bat nabarmentzen da poesian. Gizonak gailentzen dira narratiban, zeina, neurri handi batean, kazetaritzatik ontzen ari den. Banderadunak gara haur eta gazte literaturan. Are Sari Nazionalak ditugu dramaturgia, komiki, saiakeran. Talentuari eginiko laudorio horren ostean dator desenkantua: gure sistema literarioa mantentzeko irakurlerik ez dugu. Bi faktoreren erruz: bat, ikus-entzunezko edukiak nagusitzen diren garai batean bizi gara, digestio errazagokoak direnak; eta bi, guraso eta irakasleen interes gabezia nabarmena da. Ezagutu ditut liburu baten kontrazala irakurtzen duten irakasleak, gero ikasleei liburu guztiaren irakurketa ebaluatzeko. Eta hezkuntzan eraikitzen da gizartea.

Literaturatik kanpo ere sortzen dira proiektu interesgarriak, Praza Pública, Luzes, Galiza Ano Cero.

Proiektu tatxarik gabeak, edukiari nahiz aurkezpenari dagokionez, zeinetan dauden herri honetako burmuinik argienetako batzuk. Profesional apartak, herria hobetzeko kulturarekin lan egin beharrean Europako Banku Zentrala nola hustu pentsatzen egongo balira, lortuko luketenak. Arazoa da pertsona zintzoak diruditela.

Xerais sariketa irabazi zenuen Periferiarekin. Elkarrizketa batean aipatu zenuen denbora zela sariketarekin irabazten zenuen lehen gauza. Idazteko denbora. Ari zara?

Hori izan nuen lehen helburua. Eta azkenaurrekoa, espero dut. Diruaren zati bat gastatu nuen bidaiatzen. Gero, itzuli nintzen istorio fresko batekin PCaren pantailara, baina abandonatu nuen. Gertatzen da bizitza ez dela egitea pentsatzen duzun hori, ateratzen dena baizik. Eta gainditu beharreko beste bataila batzuk atera ziren, idatzi beharrekoaren paraleloan. Gaur egunean, nire lana da irautea ekonomikoki, eta, memoria daukadanetik, emozionalki. Bost urtean behin idazten dut, kanpokoagandik deskonektatzea lortzen dudanean, istorio batean obsesionatzeraino.

Ez dakit haurrentzako ordutegian gauden, baina ekarri nahi dizut O Divino Ferrete, galegoz filmatutako lehen pelikula pornoa izan behar zena.

Beste burmuin pribilegiatu baten ideia izan zen: Alejandro Tobar, Hugin e Munin argitaletxeko editorearena. Hizkuntza eremu guztietan normalizatzea zen asmoa, eta horretarako pentsatu zuen egokia izango zela birjina zen sailetara eramatea, adibidez pornografiara. Curros Enriquezen El Divino Sainete urratu zuen, eta jende asko konbentzitu gintuen ontziratzeko. Tamalez, ez zidaten aktore pornoaren papera eman, eta esaldi batzuk idaztera mugatu nintzen. Proiektuaren lodiena porturatu ez bazen ere, garagardo batzuk hartu genituen, eta barre batzuk egin elkarrekin. Zer da literatura, ordea, kideko jendea ezagutu eta elkarrekin gin-tonic batzuk hartzea ez bada?


'Txartelekin gastatutakoa bueltatzeak ez du isunak kentzea ekarriko'

Egindako gastuak eta txartelen jabeen egoera fiskalak ikertuko ditu Ogasun Ministeriorak, deliturik egon den aztertzeko.

Caja Madrideko B txartelekin gastatutakoa bueltatzeak “ez ditu txartel horien jabeak balizko isunetatik edota zergak ordaintzetik libratuko”, gaur Ogasun Ministerioak ohartarazi duenez.

Txartel horien erabileran “deliturik” badela atzemanez gero, “isuna eta errekargua” ordaindu beharko dutela zehaztu du Rajoyren Gobernuak.

Horrenbestez, Ogasun Agentziak Caja Madrideko txartelen erabiltzaileak ikertu egingo ditu, euren egoera fiskala eta txartelei emandako erabilera aztertzeko.

Bitartean, Banku Berregituraketa Ordenaturako Funtsak (gaztelaniaz, FROB) kontu korronte bat ireki du Bankian, dirua itzuli nahi duten Caja Madrid eta Bankiako buru ohiek bertan sar dezaten.

Dirua bueltatzea norberak erabakiko du, eta FROBek kontu korronte horretan izango du gordeta, Justiziak erabaki bat hartu arte.

Txartel ezkutuen auziko inputatu batzuek dagoeneko bueltatu dute txartel horien bidez gastatutakoa. Azkena, Ildefonso Sanchez Barcoj Caja Madrid eta Bankiako zuzendari orokor ohia izan da: 482.200 euroko txekea entregatu zuen atzo Auzitegi Nazionalean.

Txartelen auzia Auzitegi Nazionalera iritsiko da gaur arratsaldean. Rodrigo Rato Bankiako presidente ohiak, Miguel Blesa Caja Madrideko presidente ohiak eta Ildefonso Sanchez Barcojek epailearen aurrean deklaratu beharko dute, 15:00etatik aurrera.


Soka askatzeko dueluan Pali suntsitu ondoren, Duranak abenturan jarraitzen du

Urdinek aise irabazi dute labirintoan Simonen erakustaldiari esker. Berdeek berriz galdu dute immunitate jokoa.

Duranaren jarrera onak ez du mugarik. "El Conquistador del Caribe" saioaren 12. atalean, opari bezala hartu du taldekideen izendapena eta, irribarrerik galdu gabe, Palitaz libratu da, Gotzonen ustez talde gorriko indartsuenetakoa den lehiakideaz, hain zuzen ere, edizioko duelurik gogorrenetarikoan. Gasteiztarrak izugarrizko segurtasuna erakutsi du soka askatzeko dueluan eta, hain zuzen ere lasaitasun horrek eraman du merezitako eta ongi landutako garaipenera. Pali hasieratik urduri egon da.

Horrekin, ustekabeko beste kolpe bat eman dute berdeek eta erakutsi dute izugarriak direla dueluetan.

Duelua eguneko bigarren kolpea izan da gorrientzat. Lehena labirintoaren immunitate proban etorri da. Gotzonenak oso pozik zeuden labirintoan lehiatuko zirela jakin dutenean; nagusitasuna izango zutela uste zuten, eta Gotzonek Santxo aukeratu du postan eskatutako lan berezia egiteko. Tolosarrak gaizki egin ez duen arren, Simon bikain aritu da eta urdinak garaipenera eraman ditu uste baino errazago. Kontrako muturrean, berdeek berriz ere huts egin dute taldeko lanean. Nekane aukeratu dute taldea gidatzeko eta galdakaoztarrak eztarria urratu arte oihu egin duen arren, taldekideek esan dute ez dutela agindurik aditu.

Dena den, Maja taldeak bizirik irauten du atal honetako heroiari esker, Duranari esker, alegia. Halere, immunitate jokoetako porrotak ekiditeko konponbideen bila hasi beharko dira berdeak; izan ere, abenturan asko sufritzen ari dira eta sufrimendu hori jasanezina izaten hasten ari da.

Ez ezazu galdu "El Conquistador del Caribe", astelehenetan, 22:30ak aldera, ETB2n eta eitb.eus-en. Gainera, saioaren atalak EiTB Nahieranen ikus daitezke.


Zaldi gainean, mendian barrena

Motxanekua zaldi taldeak antolatuta, Iraeta-Zarautz-Iraeta zaldi irteera egin zen larunbatean. Merenderoan elkartu ondoren, zaldi gainera igo eta mendian zehar joan ziren Zarautzera. Hamaiketakoaren ondoren, Iraetara itzuli ziren zaldi eta zaldunak Merenderoan bertan izango zen lagun arteko bazkariaz gozatzeko.


‘Buah Txabal!’ lanarekin hasiko da Mintzalaguna

Mintzalaguna egitasmoaren ikastaroari hasiera emateko Unai Iturriagaren Buah Txabal! antzerkia eskainiko dute gaur Ordizian.

Mintzalaguna Hitzaro euskara elkarteak, Goiztiri AEK euskaltegiak eta Ordiziako Udalak antolatu dute. Aurtengo ikasturterako, aurkezpen berezi bat egin nahi izan dute, eta hori lortzeko asmoz, Buah Txabal! antzezlana eskainiko du Jon Zubiaga aktoreak. «Gaur egungo gazteen egoera» deskribatzen duen obra da.

Dena den, mintzalagunak. antzerkia baino lehenago elkartuko dira; 18:00etan dute hitzordua Barrena kultur etxean. «Elkartzeko eta aurpegi berriak ikusteko aukera izango dugu», esan dute arduradunek. Aurtengo egitasmoa aurkeztuko dute eta mokadutxo bat ere eskainiko diete.


Tango eta dantza urbano erakustaldia

Tangoa eta dantza urbanoak zelan dantzatu erakutsi zuten atzo arratsaldean Durana kalean.


Egitaraua, Ipaka Astea 2013

Maiatzak 7, asteartea

18:00. Zurrumurruak lantzeko tailerra. Mikel Mazkiaran eta Agustin Unzurrunzagarekin, Elkargunean.

Maiatzak 8, asteazkena

18:00. Ipuin kontalariak arabieraz eta euskaraz, ludotekan.

21:00. Antzerki tailerra, Elkargunean.

Maiatzak 9, osteguna

19:00etatik aurrera. Pintxo poteoa, herriko tabernetan.

22:00. Buba, Senegalgo musika akustiko kontzertua, Zakela tabernan.

Maiatzak 9, ostirala

15:00-17:00. Munduko gastronomien tailerra, Elkargunean.

17:30. Kriket ikastaroa, gazteentzat.

18:30. Kriket ikastaroa, helduentzat.

22:30. Bertso saioa, Floreaga ikastetxean. Parte-hartzaileak: Jon Maia, Jone Uria, Arkaitz Estiballez, Alaia Martin, Aitor Mendiluze eta Ugaitz Beristain.

Maiatzak 11, larunbata. Aniztasun kulturalaren festa.

10:00. Agurra eta plazako gunearen irekiera.

12:00. Iraurgi abesbatzaren kantu-poteoa.

Egun osoan zehar.

– Gastronomia dastatzeko postuak.

– Afrika, Hego Amerika, Pakistan, Europa eta Euskal Herriko ohiturak eta jolasak ezagutzeko guneak.

– Munduko dantza eta musika ekitaldiak eszenatokian (Euskal Herria, Maroko, Egipto, Pakistan, eta Hego Amerika, Europa eta Afrikako herrialdetakoak).

23:00. Leok’k taldearen kontzertua, plazan.

Maiatzak 12, igandea

11:00. Kriket partida, zazpi frontoietan.

18:00. Bidaia tertulia, kultur etxean. Jatorri askotako pertsonek euren etorrera bidaia azalduko dute.

18:00. Bapatean zirko taldearen Pon eta Pa haurrentzako antzerkia, plazan.

Aste osoan zehar. Arte erakusketa, Torre Zuri, Etxe Beltz eta Elkargunean.


Sanagustin kulturguneak 10 urte bete dituela eta, Herri Batzordea sortu da

Sustrai sendoek elikatzen dute landare bizi bat. Azpeitiko kultur ekosisteman fruitu-emaile aberats batek hamar urte bete ditu: Sanagustin kulturguneak. Herritarren gogoak eta goseak ereindako haziak zientoka ekitaldiz beteriko hamarkada oparoa ekarri digu. 2010eko abenduaren 11n ireki zituen ateak Sanagustin kultur plazak; 2011ko uztailaren 22an osatu zen, ostalaritza zerbitzuarekin, eta, halaber, haren kudeaketa Sanagustin Kulturgunea Kooperatiba Elkartearen –gaurko Kulturaz-en– esku geratu zen. Urteetako lan kulturalari jarraiki, Azpeitiko kultur komunitatearen beste aurrerapauso garrantzitsu bat izan zen.

Efemeridea baliatuz, Herri Batzordea osatzeko erabakia hartu da, berriz ere herritarren nahia izan dadin iparrorratz 10. urteurren hau ospatzean. Hain zuzen, Kultur Mahaiak, Kulturaz kooperatibak, bi udal taldeek eta norbanako batzuek sortu dugu batzordea, eta bertara batu nahiko luketen herritarrei dei egiten diegu parte hartzera. Joango gara 10. urteurreneko ardatzen eta ekinbideen berri ematen.

Memorian bilduta ditugun hainbat unetan lekuko isil bezain fidela izan da Sanagustin kulturgunea, eta, haren ibilbidea hausnartzeaz gain, etorkizunerako begirada batez ohoratu nahiko genuke 10. urteurrena.

Ur azpian, ezkutuan, agerian baino atal handiagoa duen izotz puskaren antzera, Sanagustin kulturgunea irekitzeko egin zen lana ekarri nahi dugu gogora. Azpeitiko Kultur Mahaiaren hastapenak eta lehen pausoak izan ziren geroxeago etorriko zenaren sostengu. Artikulatu gabe zegoen kultur mugimendua ehuntzeko, eta trukaketa zein elkarlanean oinarritutako lan molde bat martxan jartzeko jaio zen, 2006an, kultur talde guztien, norbanakoen, zein udal taldeen eta kultur teknikariaren artean. Sanagustin ireki ostean etorri zen Kulturaz kooperatiba, eta fokua jarri izan du sormenean, transmisioan eta sustapenean, gestioan ez ezik. Soreasu antzoki berrituaren kudeaketa eta Dinamoa sormen gune berriarena ere bere gain hartu zituen Kulturazek. Kultur proiektu global bat da hau.

Garai berriak ate joka ditugu, eta, kultur bizimodu dinamiko batez gozatzeko aukera dugun arren, 10. urteurreneko egitaraua helburu hezitzaile eta integratzaile batekin ere ondu nahiko genuke. Kultur komunitatearen ardura baita orain arte hosto ederrez atondurik izan den enborraren esentziari eustea, herritik herria kulturan heztea, haztea. 10. urtemuga honetako leloak dioen bezala, …beste hamaika bizitzeko baikaude denok.


Mondragonen kontra jokatuko dute mutilek

Ohorezko Erregional Mailako mutilek Mondragonen kontra jokatuko dute bihar, 16:30ean, Arrasateko Mojategi zelaian.


Urkulluri deia, hilaren 26ko mobilizaziora joan dadin

«Erabaki dezala Bilbora, Gasteizera edo Donostiara joango den, baina lehendakariak manifestazioan egon beharra dauka». Dei eta eskaera zuzena egin zioten pentsiodunek atzo Iñigo Urkullu lehendakariari, Bilboko udaletxeko eskaileretatik. Maiatzaren 26rako mobilizaziorako deia egin dute pentsiodunek, eta, lehendakariari ez ezik, gobernuko zein oposizioko alderdiei ere eskaera egin diete parte har dezaten. «Zerrenda pasatuko dugu». Atzo, beste astelehen batez, milaka pentsiodun bildu ziren Euskal Herriko hainbat herritan, pentsio duinak eskatzeko.


Angula zozketarako txartelak salgai daude oraindik

Zapatuan bertso afaria izango da Soran Etxean, 21:00etan, eta afaria girotzen Jon Maia eta Unai Agirre bertsolariak izango dira. Oraingoz, 50 pertsonak eman dute izena, eta beste hamarrentzako lekua ere badago. Horrez gain, urtero, herriko Korrika Batzordeak antolatutako angula kiloaren zozketa egingo dute Korrikaren alde dirua batzeko.

Angula zozketa afal aurretik izango da, Labidea dendan, eta txartelak azken momentura arte erosteko aukera egongo da. Honela adierazi du Ixidor Salaberrik: "550 txartel inguru saldu dira, oraingoz, eta gaur eta bihar erosteko aukera ere izango da. 700 txartel saltzera ere iritsiko garela uste dut nik; izan ere, angulak oso preziatuak dira… Deban batutako angula kiloa zozketatzen da, eta bizirik ekarriko dituzte, gainera. Beraz, animatu txartelak erostera".


Durangoko tren estazioa ez eraisteko eskatu du herritar talde batek

Manifestu bat idatzi eta sinadura bilketa hasi dute. Nerea Mujika Gerediaga elkarteko lehendakaria, Eneko Sagardoy aktorea, Ander Berrojalbiz musikari eta ikerlaria, Belen Bengoetxea arkeologoa eta EHUko irakaslea eta Aitor Aurrekoetxea EHUko filosofia irakaslea daude sinatzaileen artean.

“Gure historiaren parte garrantzitsu bat den honen eraisketaren mehatxuaren aurrean, lasaitasuna, memoria eta proiektuari beste buelta bat ematea eskatzen dugu”, jasotzen du manifestuak. “Besterik gabe, eremu hau egokitu eta horrenbeste zor dion herriak berriro erabili ahal izatea eskatzen dugu. Espazioa zabaldu dadila eta erabilera desberdin bat eman, inguruko errealitatera egokituz”. Tren estazioak Durangoren bilakaeran izan duen garrantzia azpimarratzen dute testuan.

Manifestua eta sinatzaileak LOTURA honetan irakurri daitezke.


Inguru arrotzak samurtzera

Lantokian ere LGTBI komunitateak jasaten duen bazterketari aurre egiteko gida aurkeztu du LABek. Sexu bereko bikoteen haurrak erregistratzeko baldintza berak galdegin ditu Sehaska elkarteak.


Errugbiko materiala salgai, Kale Nagusian

Gabonetan Hernaniren materiala oparitu nahi duzula? Errugbi elkarteak denda jarri du Kale Nagusiko 5 zenbakian. Sudaderak, txaketak, kamixetak, mantala, baloiak... daude aukeran. Astez, 17:00etatik 20:00etara; larunbatetan, 11:00etatik 13:00etara. Eta abenduaren 21, 24 eta urtarrilaren 5ean, egun osoan.


50 metroko noria bat jarriko dute Donostian, Gabonetan

Noriarekin batera, azken urteotan jarri duten argi bola erraldoia eta Gabonetako azoka ere izango dira.

Donostiak hainbat elementu erakargarri izango ditu Gabonetan, esaterako, Alderdi Ederren jarriko duten noria erraldoi bat, Ernesto Gasco alkateordeak esan duenez.

Noria 50 metro garai izango da, eta "Kontxako badiaren, udaletxearen eta are Artzain Onaren katedraleko dorrearen beste ikuspegi bat eskainiko du".

"Seguru nago elementu garrantzitsua izango dela hiriarentzat jaietan; izan ere, Eguberrietako azoka Frantzia pasealekuan egongo da, eta agian lehen edizioan jarri zenaren antzeko noria bat ere izango da", esan du Gascok. Noriak lagun egingo dio duela urte batzuetatik hona Cervantes plazan, On Kixoteren eskulturaren gainean, jartzen den argi bola erraldoiari.

Gainera, Gabonetako azoka izango da nagusi Frantzia pasealekuan. "Iaz 300.000 pertsonatik gora inguratu ziren azokako etxola eta beste elementu erakargarrietara, eta aurten erantzuna are hobea izango da", nabarmendu du Ernesto Gascok. Sustapeneko arduradunen helburua da Eguberrietako eremu bihurtzea hiriko erdialdea, Frantzia pasealekutik Alderdi Ederreraino, tokiko merkataritzari garrantzia emanez salmentarako hain garrantzitsuak diren garaiotan. Horrez gainera, Eguberriak Donostiarentzat erakargarri turistiko bat izatea ere nahi dute. Noria, Royal Bavaria Wheel, 50 metro garai da, 36 gondola ditu, eta bidaia bakoitzean 216 pertsona sar daitezke.


Irakasle bat atxilotu dute Santanderren adingabeei abusuak egiteagatik

Simon Cabarga eskola publikoko irakaslea ostegunean atxilotu zuten. "Gertaerak jakin bezain laster" Kantabriako Hezkuntza Kontseilaritzak irakaslea zereginetatik kendu du.

Irakaslea ostegunean, maiatzaren 19an, atxilotu zuten eta hurrengo egunean, maiatzaren 20an, epailearen aurretik pasa zen aipatutako iturriek adierazi dutenaren arabera.

Kantabriako Gobernuko Hezkuntza Kontseilaritzak komunikatu bat igorri du "gertaeraren berri izan bezain laster" irakaslea bere zereginetatik kendu dutela azalduz.

Kontseilaritzak zehazten duenez, maiatzaren 16an eman zioten gertatutakoaren berri, eskola publiko horretako idazkariak txosten bat bidali ostean. Isilpean gorde duten txosten hori asteazkenean, maiatzaren 18an amaitu zuten, ikasleen gurasoei, gainerako irakasleei eta atxilotu duten irakasleari deklarazioa hartu ondoren.

Ostegunean Hezkuntza Kontseilaritzak txosten hori oinarritzat hartuta diziplina espediente bat ireki zion irakasleari eta kopia bat bidali zuen ministerio fiskalera. Egun horretan bertan atxilotu zuten irakaslea, adingabeei sexu abusuak egitea egotzita.


Giriziako barrikoterako txartelak salgai daude

Etzidamu, hilak 26, urteroko barrikotea egingo dute Girizia elkartean, Girizia Kultur eta Kirol Elkarteak antolatuta. 21:00etan izango da. Aurrez, baina, txartelak erosi behar dira eta bihar da horretarako azken eguna. 20 euro balio dute barrikoterako txartelek eta Amazkar tabernan eta Girizian bertan daude salgai.


Europaren atzeko bagoian

Europan hondakinen kudeaketa iraunkorrena egiten duten herrialdeetatik urruti dago oraindik ere Euskal Herria. Europako Ingurumen Agentziak (EIA) egindako txosten baten arabera, Europako 32 herrialde kontuan hartuta, batez beste Austria da hondakin gehien birziklatzen dituen herrialdea, %60tik gora. Segidan, oso gertu, dauka Alemania. Eta %60ko langatik behera Belgika, baina oso gertu.

2001etik 2010era arteko datuak bildu zituen ingurumen agentziak txosten horretan, eta garbi utzi zuen Europa iparraldeko herrialdeen eta hegoaldeko herrialdeen arteko alde handia. Eta Euskal Herria hegoaldeko herrialdeetatik gertuago legoke iparraldekoetatik baino. Izan ere, 2010eko datuei erreparatuta, hondakinen %33 inguru birziklatu zuen Euskal Herriak, Frantziako eta Espainiako datu orokorretatik oso gertu. Hortik behera daude, batez beste, Grezia, Portugal eta oro har Europako ekialdeko herrialde guztiak.

Horretan bada kontuan hartu beharreko zerbait. Hondakin zati organikoa bereiztuta jasotzen den edo ez, alegia. Eta hor dago benetako aldea. Izan ere, zenbait herrialdek politikak martxan dituzte aspalditik organikoa bereizita jasotzeko. Euskal Herria berriki hasi da aurrerapenak egiten horretan. Esate baterako, 2012an birziklatutako hondakinen %8 inguru zen jatorri organikokoa Euskal Herrian. Austrian, Herbeheretan, Belgikan eta Luxenburgon, esate baterako, %25etik gorakoa zen portzentaje hori.

Birziklatze tasa, gora

Birziklatze tasak asko handitu dira Europa osoan 1990etik. Eta horren ondorioz, asko murriztu da hondakinen kudeaketa kaxkarraren ondorioz sortutako gas kutsagarrien isurketa. EIAk egindako txostenaren arabera, 75 milioi tona C02 isuri zituzten Europako 32 herrialdeek 1990ean eta 35 milioi inguru 2010ean. Denbora horretan hirukoiztu egin da birziklatutako hondakinen kopurua.

Herritar bakoitzak sortutako hondakin kopuruari dagokionez, zabor gehien sortzen duten herrialdeak Zipre, Suitza, Luxenburgo, Danimarka, Irlanda eta Erbehereak dira. Euskal Herriak 500 kilo baino gutxiago sortzen ditu urtero, herritar bakoitzeko.


Olagarroaren derbia, gaurko 'Juego de Cartas' saioan

Gipuzkoako bi jatetxe eta Bizkaiko beste bi Galiziako gastronomia onenaren ordezkari izateko lehian arituko dira.

'Juego de Cartas' saioak Bizkaiko eta Gipuzkoako bina jatetxe bilduko ditu gaur gauean, gure itsasoko jaki preziatuenetako bat omentzeko asmoz: olagarroa. Galiziako gastronomia onenaren ordezkari izateko lehia bizian arituko dira lau jatetxeak.

Derbia Donostian hasiko da Casa Galicia jatetxean, eta Jon Gillenea jabea eta sukaldaria izango da anfitrioia.

Basaurin, Amaia Romero Arizgoiti jatetxearen ordezkaria izango da. Sukaldean, Marcial bere senarrak sorpresa berezia prestatuko die lehiakideei eta Javi Sierra aurkezleari.

Sergio Gonzalezek 30 urte daramatza Artxandako Gon-Vaz tabernan olagarroa eskaintzen.

Derbiarekin amaitzeko, Donostiara itzuliko dira; Amara auzora, hain zuzen ere. Galiziar jatorriko Sebas Liñeiro donostiarraren Casa Maruxa jatetxea izango da laugarren jatetxea.

'Juego de Cartas' gaur izango da ikusgai, 22:30ean, ETB2n eta eitb.eus-en.


"Espainiar nazionalismoa behartuta dago auzi politikoari aurrez aurre begiratzera"

Joseba Azkarraga: Soziologoa

Heldu da. Beranduegi aukeran, baina heldu da azkenean. Eta pozgarria izateaz gain, badauka paradoxatik asko: espainiar agintari batzuen aurpegietan ez da bizi-pozik igarri, tarteka irribarre erdi behartuak begitandu jataz. Beharbada gatazka armatua desagertuta, azaleratzen dalako gatazka politikoa bere gordinean. Espainiar nazionalismoa eroan da lurralde deserosora, behartuta dago aurrez aurre begiratzera auzi politikoari. Jakin badaki asebete barik dagoela euskal gizartean gehiengoa dan sektorearen nahimen politikoa, eta auzi horri bide emon beharko jakola zelan edo halan.

Euskal abertzaletasuna askoz hobeto kokatu da gauzak termino egokietan planteatzeko: termino politikoetan. Ezker abertzaleak lurralde potentzialki emankorragoan jarri dau gatazka. Potentzialki dinot, hemendik aurrerakoak ez dira-eta batere samurrak izango.

Amaitu da euskal historia modernoan garrantzitsuenetakoa izan dan fenomenoa. Demokraziaren garaipenaz berba egin dau hainbatek, eta nabarmena da bermatuago dagozala hainbat oinarrizko eskubide. Ostera, beste hainbat batere bermatuta egon barik, gatazkaren humanizazioa oraindik urruti dago. Euskal demokraziaren garaipen osoa oraindik urruti dagoen moduan.


Nahia Quincocesek 7. postuan amaitu du Pierra Mentako proba

Martxoaren 11tik 14ra mundu mailako mendi eskiatzailerik onenak batu ditu Areches Beaufort-en (Frantzia) egin den Pierra Menta lasterketa ezagunak. Azken egunotan egin den den proba munduko hiru lasterketarik garrantzitsuenen artean dago, Troffeo Mezzallama eta Patrouille des Glaciers-ekin batera.

Aurtengoa, gainera, 30. urteurrena izan da. Urteurren bereziak lasterketaren formatua aldatu du; lau etapatan banatuta egin da. Urtero modura, lasterketaren ibilbidea zaila izan da. Ikusgarria eta erabat teknikoa; ordu gutxitan 2.500 metrotik gorako desnibelak gainditu behar izan dituzte egunero, igoera aldapatsu eta jaitsiera azkar eta zailekin. Dena ere, erritmo aldaketa handiagaz.

Atsedenik gabe, lau egunetan 100 kilometrotik gora eta 10.000 metroko desnibel positiboak gainditu behar izan dituzte; Grande Journee (2.460 metro), Les Embouchus (2.305 metro), Le Mont Coin (2.539 metro) eta Grand Mont (2.645 metro) moduko mendiak igo behar izan dituzte.

Mundu osotik joandako 300 bikotetik gorak parte hartu dute. Tartean, Nahia Quincoces Altuna eskiatzaile mendexarrak Marta Garcia Farres (Espainiako Txapelketan bigarrena) kataluniarragaz batera parte hartu du. Bikotea ondo baino hobeto konpondu da txapelketan, eta emaitza onak lortu dituzte. Sailkapen orokorrean 7. amaitu dute. Lau probak amaitzeko, denetara, 13 ordu, 25 minutu eta 16 segundo behar izan dituzte. “Oso nekatuta”, baina pozik amaitu du eskiatzaile mendexarrak bere lehenengo Pierra Mentako proba.

Nahia Quincoces lehen etaparen amaieran. Argazkia: grandecourse.com

Eguaztenean [martxoak 11], lehenengo etapa jokatu zen. Motza eta ikusgarria izan zen erlojuaren aurkako etapa, hurrengo hiru etapen aurrekari gisa “ondo” egon zela aitortu zuten partehartzaileek. 1.435 metroko desnibel positiboa gainditu behar izan zuten, eta tartean, Col de la Bathie (2039 metro) igo behar izan zuten.

Lehen lasterketan ondo konpondu zen bikotea. “Gustura eta pozik” geratu ziren 6. postuagaz. Quincocesek eta Garciak ordubete, 41 minutu eta 57 segundo behar izan zuten helmugara heltzeko. Eskiatzaile mendexarraren esanetan, jaitsiera tekniko asko izan zituzten.

Eguenean [martxoaren 12] jokatu zen bigarren etapan 2.000 metrotik gorako altuera duten lau mendi tontor igo behar izan zituzten. 7. postuan ailegatu ziren; hiru ordu, 46 minutu eta 42 segundo behar izan zuten helmugaratzeko. Quincocesek berak aitortu duenez, bigarren etapa “oso gogorra” iruditu zitzaion.

Barikuan [martxoak 13], bederatzi gailur igo behar izan zituzten; garaienak Col de la Pierra Menta (2.500 metro) eta Mont Coin (2.540 metro). 4 ordu, 13 minutu eta 07 segundoko denboragaz, 7. amaitu zuten. Eskiatzaile mendexarra gogor aritu zen barikuan, baina oinak erabat minduta amaitu zuen azken aurreko etapa.

Nahia Quincoces eta Marta Garcia lehen etapan. Argazkia: pierramenta.com

Eskiatzaileen arabera, etaparik ikusgarriena eta garrantzitsuena zapatukoa [martxoak 14] izan zen. Etapa polita eta nekagarria izan zen, baina denaren gainetik giro ikaragarria egon zen. Parte hartzaileen arabera, Pierra Mentako lasterketa “ikusleek egiten dute berezia”. Helmugan 5.000 pertsonatik gora izan zituzten animatzen parte hartzaileek Grande Monten (2.380 metro).

Quincocesek eta Garciak aurreko sailtuengadik minutu erdira amaitu zuten proba. 3 ordu, 43 minutu eta 30 segundoko denboragaz, 8. helmugaratu ziren. “Gure aurrekoak harrapatu nahian ibili gara etapa osoan, baina ezinezkoa izan da. Bistan izan ditugu ibilbide osoan, baina gure aldean azkarragoak izan dira”. Lasterketari dagokionez, Garcia igoeretan mendexarra baino hobeto ibili zen, baina Quincoces jaitsieretan askosaz hobeto ibili zen.


Asteburuko partidak

FUTBOLA

Erregional Ohorezko Maila

Pasaia-Real Union. Larunbata, 16:30ean, Don Boscon.

Elgoibar-Trintxerpe Larunbata, 16:30ean, Elgoibarren.

Erregional Preferente Maila

Sanpedrotarra-Tolosa. Larunbata, 16:00etan, Txintxerren.

Erregional Lehen Maila. Kopa

Beti Gazte-Pasaia. Larunbata, 16:00etan, Lesakako Mastegi zelaian.

Jubenil Lehen Maila, Igoera

Pasaia-Beti Gazte. Igandea, 16:00etan, Don Boscon.

ESKUBALOIA

Lurraldeko Lehen Maila

Donibane-Ereintza. Igandean, 10:30ean, udal kiroldegian.

Lurraldeko Bigarren Maila

Arrasate-Donibane B. Larunbata, 16:00etan, Musakolan.

HOCKEYA

Ipar Liga. 1. multzoa

Txintxer taldeak atsedena du

Gazte Mailako Euskal Liga

Lizeotarrak-Trintxer. Larunbata, 09:30ean, Aieten.


Aretxabaletan gertu dituzte askotariko ekintzak, Emakumearen Nazioarteko Egunaren harira

Emakumea izango da protagonista Aretxabaletan, eta Emakumearen Nazioarteko Egunaren bueltan, udal gobernuak gertatutako testua eta Gizarte Ongizate, Berdintasun eta Kultura Sailek antolatutako egitarau zabalaren berri emateko agerraldia egin zuten egubakoitzean. Ana Bolinaga alkateak eta Berdintasun zinegotzi Maider Azkorbek parte hartu zuten horretan.

Lehenik eta behin, testua irakurri zuen Azkorbek. Kalera ateratzeko hamaika arrazoi daudela aipatu zuen, hala nola, prekarietatea, pobrezia, diskriminazioa, jipoiak, bortxaketak edo prostituzioa. Horren harira, honakoa dio testuak: "Badakigu zer gura dugun: beste mundu bat, hobeagoa; emakumeok eta gizonok batzuen zein besteen onerako izango den harreman eta bizikidetza eredu berria sortu dezakegula elkarrekin konbentzituta gaude. Baina hori horrela izan dadin borrokatu egin behar dugu".

Jarraian, alkateak hartu zuen hitza. "Konplexurik gabe, lotsarik gabe eta beldur barik" antolatutako ekintzetan parte hartzeko deia egin zuen. Horra hor gertatutako egitarau zabala:

Gaur, Martxoak 4

19:00 Aldamenekoa liburuari buruzko solasaldia, Zaraian.

Martxoak 6

19:00 Encantadas antzezlana, Zaraian.

Martxoak 8

18:00 Agerraldia, plazan.

22:00 On eta Kokein taldearen kontzertua, Kurtzebarriko kantxan.

Martxoak 9

11:00 Bigarren printzesa ipuin kontaketa, udal liburutegian.

Martxoak 13

19:00 Begirada antzerki taldearen Balitzen Hioa antzezlana, Zaraian.

Horretaz gainera, hilaren 31ra arte, Emakume Komikigileak erakusketa dago Arkupen. Eta zinekluba ere gertatu dute egun horren bueltan: hilaren 7an, De tu ventana a la mia ikusi ahalko da; 14an, ¿Y ahora a donde vamos? ; eta 21ean, Mas alla de las colinas. 19:00etan dira emanaldi guztiak.

Adierazpen instituzionala

Bestalde, otsailaren 18an egindako ezohiko bilkuran, Udalak martxoaren 8ari buruzko adierazpen instituzionala onartu zuen. Horretan, 1908an aldarrikatutakoak gaur egun indarrean jarraitzen duela nabarmentzen dute. Horren harira, gaineratzen dute "borroka hori are garrantzitsuagoa da" aplikatzen ari diren murrizketengatik.

Adierazpen instituzionalak honakoa ohartarazten du: "Atzera egiten ari gara, diskurtso atzerakoi batek emakumeok berriz ere adingabe moduan tratatu nahi gaituelako, erabakitzeko gaitasunik gabe eta bizimodu prekario batera kondenatuta". Adierazpenak dio "mundu berria sortzeko bidean" funtsezkoa dela erakundeek berdintasunerako politika publikoak lortzeko baliabideak jartzean.


Tximiniatik suterik ez sortzeko aholkuak eman ditu Nafarroako Gobernuak

Arrazoi horregatik 94 suteetara ateraldiak egin zituzten iaz Nafarroako suhiltzaileek

Nafarroako Gobernuko suhiltzaileek 94 esku-hartze egin behar zituzten iaz, su hartu zuten tximiniak zirela-eta. Urtero, udazkenetik aitzinera, suhiltzaileek hainbat ateraldi egin behar izaten dituzte tximinietako suteak direla-eta. Baina larrialdi horietako gehienei aurre hartzea errexa izaten da, lurreko sua edo sukaldea duten etxeetan neurri sinple batzuk hartuz gero.

Horregatik, Nafarroako Gobernuak, Nafarroako Larrialdietako Agentziaren bidez, zenbait gomendio eman nahi dizkie beheko sua edo sukaldea duten etxeetako biztanleei, suteak saihesteko eta ustekabeko suteetan etxeek eta bertan bizi direnek kalte handirik ez jasateko.

Tximiniaren tiroa urtero garbitu

Honela, sua maiz pizten bada, tximiniaren tiroa urtero garbitu edo lan hori mantentze lanak egiten dituen enpresa bati agindtzea gomendatzen du eta hodiaren paretetan itsatsita dagoen kedarra guztiz kentzea.

Egur lehorra eta gogorra

Ahal izanez gero egur lehorra erre behar da, egur hezeak baino kedar gutxiago sortzen baitu. Motel hazten diren espezietako egur gogorrak, haritza eta artea, bertzeak bertze, bizkor hazten diren espezietako egur bigunak baino kedar gutxiago sortzen du. Gainera, egun gogorrak bero ahalmen handiagoa du.

Ongi aireztatutako gela

Beheko sua edo sukaldea dagoen gela ongi aireztatzea komeni da. Izan ere, suak oxigenoa kontsumitu eta karbono monoxidoa sortzen du. Ongi aireztatuz gero tximiniaren tiroa edo kearen mugimendu naturala hobea izanen da, eta karbono monoxidoa kanporatu eginen da.

Beheko suaren aitzinean ez da alfonbrarik edo aulki baten gainean lehortzeko arroparik paratu behar eta erre daitekeen edozein gauza, altzariak erraterako, sutik metro beteko gutxieneko tartera paratu behar da.

Lotara joan aitzinetik, sua itzali

Gauez, lotara joan aitzinetik, sua itzaltzea komeni da, izan ere lotan gaudela sutea piztuz gero babesik gabe egonen baikara. Su detektagailu bat edo babes pantailak jartzea zuhurtasun neurri bikainak dira.


Dantzak gidatutako abeslaria

Musika elektronikoaren ikurretako bat izan da Keith Flint (Braintree, Erresuma Batua, 1969), The Prodigy taldeko abeslari eta dantzaria. «Aitzindaria, berritzailea eta ikurra da, ezbairik gabe». Flint deskribatzeko hitz horiek erabili dituzte taldekide izan dutenek. Atzo hil zen abeslaria, 49 urte zituela, eta, oraindik guztiz argi ez dagoen arren, abeslariaren lagunek azaldu dute bere buruaz beste eginda zendu dela.

Musika elektronikoaren esparruan mugarria izan da The Prodigy, eta lehenengoetarikoak izan ziren hardcorearen eta techno industrialaren uztarketarekin halako sona lortzen. Musika taldearen dantzari jardun zuen Flintek hasieran, harik eta 1996. urtean Firestarter singleari ahotsa jarri zion arte: 600.000 ale baino gehiago saldu zituen Erresuma Batuan, eta bandaren ikur nagusi izan da geroztik. 1997. urtean jo zuen goia taldeak, The Fat of the Land diskoarekin.

2018an, zazpigarren lana kaleratu zuten: No Tourists. Aurkezpen bira betean zebilela zendu da abeslaria.


Dena prest Berazako jaietarako

Plactonek joko du ostiralean eta Joselu Anayak taldeak, aldiz, larunbatean.

Iraileko azken egunetan ospatuko dira Berazako San Migel jaiak. Ostegunetik igandera arte luzatuko da parranda Orozkoko auzoan, egitarau oparoarekin.

Hainbat berrikuntzekin datoz aurtengo festak. “Zapatuan bingoa dugu bazkalostean eta baita musika emanaldi sorpresa ere”, jakinarazi du Gotzone Olabarriak. San Migelek dituzten berezitasunak nabarmendu ditu jai batzordeko kideak: “Giroa eta lekua bereziak dira, herritik oso hurbil dago auzoa, ermita bera herriko zaharrenetariko bat da. Arrue berak aspaldian margoztu zuen kuadro bat jai giroa islatuz. Orain dela bi urte koadro horren antzezpena burutu zen ermitan bertan”.

Bizilagunen artean antolatzen dituzte jaiak, auzolanean. “Auzo batzarrak egiten ditugu, ekainean hasi eta udan zehar ere batzen gara. Irailean egiten ditugu bilerak, lan guztia banatzeko”.

Larunbateko bazkaria

Larunbatean herri bazkaria egingo dute. Hau izango da menua: Ortuko entsalada, patatak “errioxar erara”, oilasko errea, pantxineta, sagardoa, ardoa, ura, ogia eta kafea. Tiketak Itxina tabernan eta Zubiaur kafetegian eskuratu daitezke irailaren 23a baino lehen, 18 euroren truke.

EGITARAU OSOA

Irailak 26, osteguna

18:30 // Lehen suziria eta kanpai hotsa

Irailak 27, ostirala

17:30 // Birziklatu eta jolasteko tailerrak

18:30 // Magia ikuskizuna eta txokolatea

21:00 // PLACTONen kontzertua

Irailak 28, larunbata

14:30 // Herri bazkaria

Parte hartzeko beharrezkoa izango da irailaren 23a baino lehen izena ematea Itxina tabernan edo Zubiaur kafetegian. Bazkariaren ondoren bingoa eta musika talde baten kontzertua egongo dira

17:30 // XXIV. Mus Azkar Txapelketa

21:30 // Kontzertua

JOSELU ANAYAK

Irailak 29, igandea

11:00 // XXIV. Paella Txapelketa

Goiz guztian zehar kalejira egongo da soplagaitek giroturik

11:00 // Meza santua

Ondoren dantzak egongo dira Ubixeta taldearen eskutik

13:30 // Paellen aurkezpena eta sari banaketa

Ondoren zozketa, bazkaria, bingoa eta aulkien jokoa egongo dira


'Errefuxiatu'

Neu ere hunkitu, harritu, izan naiz errefuxiatuak iPhone-en bidez beren senideekin komunikatu guran agertzen diren irudiei begira. Arduratu ere bai erreakzio horien nondikoez hausnartzean. Hunkitu, gure unibertso sinbolikoan kokatzean (mugikorra eduki zezaketela pentsatzean) hunkituko nintzen, «gu bezalakoak» direla ohartzean. Harritu ere horrexegatik, a priori «gu bezalakotzat» hartzen ez ditudalako, alegia; errefuxiatuak nor diren, edo are, errefuxiatuak diren ere ez dakidalako.

Agus Morales kazetari katalanak No somos refugiados izeneko liburua argitaratu du berrehundik gora desplazatu elkarrizketatu ondoren. Haren ustez «errefuxiatu» hitza oker erabiltzen da sarritan, beren etxetik urrundu behar izan duten guztiei erreferentzia egiteko balio balu lez. Dioenez, termino horrek kutsu aristokratikoa eduki zuen bigarren mundu gerraren ostean eta beste aldea politikoki intolerantea zela seinalatzeko baliatzen zen Gerra Hotzean (artean errefuxiatu gehienak europarrak baitziren). Harrezkero erabat aldatu da profila, ordea, desplazatuen %86 garapen bidean dauden herrialdeetakoa baita gaur egun. Azalpenok irakurrita pentsatu nuen, neuk euren irudi estereotipatu eta homogeneizatua daukadan lez, eurek ere hartuko lidaketela niri norbaiten antza, akaso: muga zeharkatzen laga ez zien poliziarena edo asilo eskaria baliogabetu zien funtzionarioarena, agian?


Joan den astean kazetaritzaz egindako mahai-inguruaren bideoa

Joan den asteartean Kazetaritza gaur egun. Komunikatzeko moduak, tresnak, subjetuak... izenburupean mahai-ingurua izan zen Sanagustin kulturgunean. Enekoitz Esnaola Berria-ko kazetaria, Lander Arbelaitz Argia-ko kazetaria, Nekane Zinkunegi Info7-ko kazetaria eta Luistxo Fernandez Codesyntax enpresako kidea izan ziren hizketan Uztarria Komunikazio Taldeak antolatutako solasaldian. Erlo Telebistak mahai-inguruaren bideoa egin du.


Ertzain-etxearen 30garren urteurrena, herritarrengana irekitzen

Hernaniko ertzain-etxea ireki zenetik 30 urte bete direla ospatzeko, asteazkenean bertan izan zen Iñigo Urkullu lehendakaria, Estefanía Beltrán de Heredia segurtasuneko sailburuak lagunduta. Besteak beste, omenaldia egin zieten 30 urte hauetan segidan bertan lanean aritu diren zazpi ertzainei, eta era berean, gogoan izan zituzten zerbitzua ematen hildako bi ertzain ere: Iñaki Totorika, ETAren atentatu batean hila, eta Álvaro García, kotxe istripuan hila. Urkulluk aipatu zuen ertzaintza «ezinbestekoa» dela, «Euskadiren egonkortasun, bizikidetza eta garapenerako». Bestalde, ertzain etxea berritzeko martxan jarriko diren lanen berri ere izan zuten. Oztopo-arkitektonikoak kenduko dira, «herritarrei gerturatzeko» asmoz. Egun, 136 gizonek eta 34 emakumek egiten dute lan Hernaniko ertzain-etxean.


Bizkaiak egoitzetako bisiten araudi berria onartu du

Egoitza bakoitzak dokumentu bat egin beharko du protokolo zehaztuarekin, bere egiturara eta ezaugarri zehatzetara egokituta.

Bizkaiko Foru Aldundiak araudi berri bat onartu du mendekotasun egoeran dauden adinekoentzako, ezintasunen bat duten pertsonentzako, gaixotasun mentala duten pertsonentzako eta lurraldean babesgabetasun egoera baimendua duten adingabeentzako egoitza-zentroetan bisitak egiteko, eta asteazken honetan jarriko da indarrean. Egoitza bakoitzak dokumentu bat egin beharko du bisitetarako protokolo zehaztuarekin, bere egiturara eta ezaugarri zehatzetara egokituta.

Bizkaiko Foru Aldundiak esan du senideen eta hurbilekoen bisitak "funtsezkoak" direla egoiliarren "ongizate emozionalerako". "Familiarekin edo hurbilen dauden pertsonekin harremanetan jartzea edozein zentrotan bizi diren pertsonen eskubidea eta beharra da. Gainera, adineko edo urritasunen bat duten pertsonen eta haien hurbilekoen sufrimendua eta narriadura psikologikoa prebenitzeko neurri bat da", azpimarratu du.

Ildo horretan, eta "pandemiari eusteak bilakaera positiboa izan duela eta esparru guztietan deseskalatze orokor bat hasi dela kontuan hartuta", foru-erakundeak bisiten erregulazio berri bat onartu du, "errealitate berriarekin hobeto datorrena, betiere, bisitariaren eta egoiliarraren artean birusa transmititzea saihesteko beharrezko mugen barruan, eta osasun-berme guztiak beteta eta kontrol-neurri zorrotzak hartuta".

Bisitak eskuen garbiketa eta arnas higieneko neurrietan oinarrituz egingo dira, norbera babesteko ekipamenduak erabiliz. Pertsona egoiliarrak COVID-19arekin gaixo badago, norbera babesteko ekipamendu osoak erabili beharko ditu: maskara, eskularruak, pantaila, galtzerdiak eta bata. Gainera, topaketak antolatuko dira zentroko beste edozein pertsonarekiko gutxieneko distantzia 2 metrokoa izan dadin.

Gutxienez bisitaldi bat egin ahal izango da egoiliar bakoitzeko, bost egunean behin, eta, ahal dela, pertsona berak egingo du. Zentroak baimena eman ahal izango du "bisiten maiztasun eta aniztasun handiagoak egoiliarraren egoera pertsonalaren, loturaren eta osasun-alertaren arabera", eta ordutegiak bisitarien artean gurutzatzea saihesteko moduan programatu beharko dira.

Zentroko arduradun batek higiene-arauak aplikatzen direla eta ezarritako babesak erabiltzen direla gainbegiratuko du, tenperatura hartuko du eta bisitariari galdetuko dio birusarekin lotutako sintomarik baduen; kasu horretan, bisita bertan behera utziko da.

Topaketak, ahal den neurrian, bizigarritasun-eremutik kanpo egingo dira, eta egoiliarraren logela saihestuko da, "ezinbesteko kausak" salbu.

Kanpoko objektuak egoiliarrari entregatzea saihestuko da, eta, entregatuz gero, non utzi behar diren jakinaraziko da, egoiliarrari eman aurretik desinfektatu ahal izateko. Egoiliarrak, ahal den guztietan, maskara eraman beharko du eta gel hidroalkoholikoa erabili beharko du bisitaren aurretik eta ondoren.

Foru Agindua asteazken honetan, maiatzaren 27an, jarriko da indarrean, Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratuta, eta indarrean jarraituko du pandemiak eragindako osasun krisiaren inguruabarrak aldatzen ez diren bitartean.


Alternatibak dio euskal gizartearen sektore zabal batera iritsi dela Bildu

Ezkerreko indarrak antolatzeko tresna garrantzitsua dela uste du alderdiaren zuzendaritzak

Alternatibaren iritziz, igandeko udal eta foru hauteskundeetako emaitzek agerian utzi dute euskal gizartearen sektore zabal batera iritsi dela Bilduren mezua. «Koalizioa osatzen dutenen batuketa baino gehiago da Bildu», adierazi du. Ohar batean azaldu duenez, Alternatibaren helburua ezkerreko indarren metaketa lortzea da, eta bide horretan Bilduk «urrats garrantzitsua» egin duela uste du. Alternatibak adierazi duenez, koalizioak «inolako beldurrik gabe» ordezkatuko du jasotako babesa, eta erantzukizun hori herritarrekin partekatzeko prest azaldu da.


Itsasertzera itzuli da ‘usoa’

Bakearen Usoa Saguesen dago, astearteaz geroztik. (Argazkia: Nerea Lizarralde)

Saguesen dago jada Nestor Basterretxearen eskultura, itsasoaren ondoan. Iazko azaroan desmuntatu zuten Amara Berriko Aita Donostia plazatik, eta Errenteriako tailer batetik igaro da berritze lanak jasotzeko.

Astelehenean muntatu behar zuten Bakearen Usoa, baina haizeak gogor jo zuen, eta lanak bertan behera utzi behar izan zituzten. Honela gauzak, astearte eguerdian, eguraldia lagun, Nestor Basterretxearen (Bermeo, 1924–Hondarribia, 2014) eskultura jarri zuten Saguesen.

Ikusmin handia piztu zuen muntaketak, eta jende asko hurbildu zen eskultura jartzeko lanak ikustera. Iaz iragarri bezala, artista bermeotarraren obra Saguesera iritsi da, Amara Berriko Aita Donostia plazatik kendu ondoren. Iazko azaroan desmuntatu zuten eskultura, eta Errenteriako tailer batean zaharberritu zuten.

Ez da, ordea, Bakearen Usoa itsasoaren aurrean dagoen lehen aldia: 1988ko abenduaren 21ean inauguratu baitzen Zurriolako pasealekuan. Urte gutxira, Kursaalen obrak hasi zirenean, Amara Berrira eraman zuten; aldaketa hori behin-behinekoa izan zen, eta Nestor Basterretxeak berak berriz itsas aurrera itzultzeko baldintzapean onartu zuen aldaketa.

Saguesera eramateak, beraz, artistaren oroimenarekiko zegoen zorra kitatuko du. Hilaren hasieran hasi ziren Sagueseko zabalgunea berritzeko lanak. Bertako kirol ekipamenduak ere berritzen ari dira.


Urtero legez, Olentzerorekin kantuan irten ziren Arantzazun

Eguraldi atsegina lagun, ez ziren gutxi izan astelehenean Arantzazun Olentzerorekin kantuan ibili ziren haur, gazte eta helduak. Joseba Etxeberriak eta Pello Zabalak gidatuta, ohiko Gabonetako kantuak izan ziren protagonista, baita, hamalaugarren urtez, urteak eman duena errepasatzen duen habanera eguneratua ere. Auzoko tabernetan gainera, kantuan aritu izanak izan zuen ordainik, hala nola gozokiak, txistorra eta baita txanpaina ere.

ARGAZKI GALERIA


Amelia Sanchez Blanco (65 urte)

Hilketa matxisten datu basea

Gauerdia pasatu eta minutu gutxitara, larrialdi zerbitzuek dei bat jaso zuten: Barakaldoko (Bizkaia) etxe batean istiluak izan zirela eta emakume bat hilda egon zitekeela. Anbulantzia bat eta ertzainak joan ziren esandako lekura, Arana kaleko pisu batera, eta han aurkitu zuten emakumea, odolustua. Amelia Sanchez Blanco zuen izena, eta 65 urte zituen. Semeak hil zuen, labankadaz, 2010eko otsailaren 8an.

Semea ez zen amarekin bizitzen jarri zaharra. Gizonaren izenik ez zuten eman, baina bai inizialak: M. C. S.-k 41 urte zituen, eta Tenerifen (Espainia) bizi izana zen, baina bikotekidearengandik banandu, eta amarenera itzuli zen bizitzera. Ertzaintzak ezagutzen zuen kasua, bost egun lehenago semeak amari eraso egin ziolako aerosol batekin.

Poliziak ez zuen baieztatu gizonak bere aurkako salaketarik ba ote zuen, baina iturri batzuek zabaldu zuten bikotekide ohiak ere salaketaren bat jarria zuela haren kontra.

Etxera iritsi zirenen, ezin izan zuten emakumearengatik ezer egin, eta semea ez zegoen bertan. Inguruetan atzeman zuten, ordea, eta atxilotuta eraman zuten, hilketa egotzita. BERRIAk ezin izan du egiaztatu epaiketa noiz eta nola egin zen.


Dominionek Gasteizko langile guztiak bota ditu

CNTk salatu du Dominion enpresak kaleratu egin dituela Gasteizko zentroko bere langile guztiak, hogei hain zuzen. Telefonicak azpikontratatutako enpresa bat da Dominion, eta komunikazioen mantentzea egiten du hainbat erakunderentzat, tartean Eusko Jaurlaritza. Gobernu horren jarrera salatu du CNT sindikatuak, enpresari «lanpostuekin jolasten uzteagatik».

Kaleratzeetarako inolako arrazoirik ez dagoela uste du CNTk, Dominionek gero eta lan gehiago duelako, proiektu berriei esker. Horregatik, enpresa barruko giro gaiztoari egotzi dio errua. Sindikatu anarkistak jazarpen sindikala egotzi dio Dominioni, bi langile afiliatu kaleratu zituelako «enpresako basakeriak salatzeagatik». Kaleratze horien epaia gaur da.

Kaleratze andanaren atarian daude Alonsotegiko Arkeman (60 langile) eta Gasteizko ECN Cablegroupen ere (143). Beren lanpostuen defentsa enpresa horien egoitzetara eraman dute batzuek zein besteek. ECNkoak atzo gauean ziren Gasteiztik irtetekoak, gaur eguerdian AEBetako multinazionalak Bartzelonan duen egoitzaren aurrean protesta egiteko. Arkemakoak, berriz, astelehen gauean abiatu ziren Colombesera (Hauts de Seine, Frantzia). «Enpresako buruzagi nagusiei jakinarazi behar diegu nolako egoeran gauden irailaren 9an enpresa itxi behar zutela esan zigutenetik. Uste dugu halako erabaki gogor bat hartu aurretik entzun behar gaituztela», adierazi du Iñaki Sedano langileen bozeramaileak.


Imanol Larrañaga azkoitiarrak bigarren egin du Azkoitiko Herri Lasterketan

500 lagunek hartu dute parte aurtengo lasterketan (Onintza Lete Arrieta/Hitza)

Aurtengo herri lasterketan eguraldia lagun izan dute probako 500 parte-hartzaileek. 10 kilometroko ibilbidea osatu zuten, eta beste behin Yerai Varela oñatiarra nagusitu zen larunbatean 31:39 denborarekin. Bigarren azkoitiar bat helmugaratu zen: Imanol Larrañaga. Minutu bat eta 25 segundora iritsi zen azkoitiarra, eta 33:05 denbora egin zuen. Emakumezkoetan, Uxoa Irigoien getariarra izan zen garailea, 39:35 denborarekin. Sailkapena osorik hemen ikus daiteke. Raka Maraton Azkoitiko eta Azpeitiko Atletismo Elkarteak antolatu du lasterketa zortzigarren urtez, Azkoitiko Triatloi Taldearen eta Jokin Ormaetxea Txirrindulari Elkartearen laguntzarekin.


Urkulluk salatu du oposizioak Jaurlaritza 'higatzea' besterik ez duela helburu

Lehendakariak aitortu du gutxiengoan daudela, baina legegintzaldi hasieran bezalaxe, baina oposizioaren jarrera dela aldatu dena.

Iñigo Urkullu lehendakariak PPren, EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen jarrera kritikatu du, "Jaurlaritza higatzeko asmo hutsarekin" bat egiten dutelako. Gainera, PPri esan dio "harritu" egiten duela oposizioa egiteko modu horrekin bat egin izana, "euskal muturreko ezkertiar iraultzaileena" delako.

Erantzun horixe eman dio Urkulluk Alfonso Alonso PPren EAEko buruari, horrek Jaurlaritzaren "ahultasuna" eta "krisia" leporatu dionean. Izan ere, buruzagi popularraren ustez, Jaurlaritza "geldirik dago", "norabiderik gabe", eta hondoratzeko bidean.

Lehendakariak aitortu du Jaurlaritzak gutxiengoa duela Legebiltzarrean, baina Legegintzaldi hasieran bezalaxe, eta azpimarratu du aldatu dena oposizioa dela: "PPk, EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek botoak batzen dituzte Jaurlaritza higatzeko helburu hutsarekin".

Urkulluren ustez "errespetagarria" da PPk EH Bildu eta Elkarrekin Podemos "sozio estrategiko gisa edukitzea oposizioa egiteko", baina gaineratu duenez, "harrigarria da historikoki Espainiako eskuindar moderatuak izan direnek euskal muturreko ezkertiar iraultzaileen oposizioa egiteko moduarekin bat egitea".


Aramotz mendi lasterketarako izen-ematea

III. Aramotz Mendi Lasterketan parte hartzeko izena-ematea hasita dago. Brinean Mendi Lasterketa elkarteak antolatzen duen froga hau maiatzaren 17an ospatuko da, Aramotz mendilerroan (Bizkaia).

Frogan antolatzaileek euskal espezialista onenen parte-hartzea espero dute; 27 kilometro eta 1.600 metroko desnibel positiboa duen proba Amorebieta-Etxanon hasi eta amaituko da. Izena eman nahi izanez gero: www.brinean.com.


'Sormening' ekimenaren bitartez Elorrioko gazte eta nagusien arteko harremanak sendotzen dabiltza

40 bat nagusik eta 253 gazte inguruk parte hartu dute 'Sormening'-en.

Duela hiru urte Elorrioko Udalak generazio ezberdinen arteko harremanak bultzatu asmoz, 'Sormening' ekimena martxan jartzea erabaki zuen. Orduz geroztik, Elorrioko gazte eta nagusiek 40 ekintza inguru gauzatu dituzte, elkarrekin. Gaur, Elorrion eman dute prentsaurrekoan Onditz Mendizabal koordinatzaileak jakitera eman duenez, 'Sormening'ek guztira 40 bat nagusi eta 253 gazte inguru batu ditu. Parte hartzaileak Txintxirri Ikastolako, Elorrioko Institutuko, Lourdesko Ama ikastetxeko, Nagusien Egoitzako eta Berrio Otxoa, La Esperanza eta Bizidun elkarteetako kideak izan dira. "Guk nagusiak eta gazteak elkartzeko gune bat eta une bat sortu ditugu, baina garrantzitsuena da ekintza hau bukatzen denean, sortu diren harremanak ez direla bukatzen", adierazi du Mendizabalek.

Prentsaurrekoan hitz egin duten gaztetxo guztiek adierazi dutenez, hasieran aurreiritziak izan zituzten arren esperientzia "zoragarria" izan dela beraientzat. Gainera, hainbat gauzetarako balio izan diela ekimenak jakitera eman dute. "Niri ezagutu dudan jendeagaz erlazio berezi bat egiteko eta nire herria hobeto ezagutzeko balio izan dit ekimen honek", esan du Nahia Buruagak. Maria Jesus Unzurrunzagak, berriz, kalean gaztetxoekin topatu eta irribarre batez elkar agurtzea berarentzat politena izan dela aitortu du.

Bestalde, prentsaurrekoan parte hartu duten hamabi lagunek ekimenekin jarraitzeko gogoa dutela adierazi dute. Idoia Buruagak, berriz, Elorrioko Udalak nagusi eta gazteen arteko harremanak bultzatzen eta espazioak sortzen jarraituko duela esan du.


Haragiaren sekretuak

Haragia atsegin dugu, eta asko gainera. Mota oso desberdinetako haragia jaten dugu eta gizakiak hori egin du antzinatik. Ziur aski Afrikako klima aldaketa gertatu zenetik hasi ginen haragia elikaduran sartzen eta harrezkero hainbat untxi, behi, oilo, arkume eta txerri jan ditugu.

Proteina eta energia iturri garrantzitsua izanda ere, baditu alde ilunak; izan ere, beste animaliak akabatu behar ditugu gure elikadurarako. Egia da gizakion garunaren tamaina handitzea haragi kontsumoak ahalbidetu zuela, baina, egun, badira beste zenbait proteina-iturri, haragi jatea zalantzan jartzen dutenak nagusiki ikuspuntu etikotik.

Nolanahi ere, haragiak hainbat sekretu gordetzen ditu eta zientzia asko dago noizbait animalia baten giharra izan zen horretan. Oro har, haragiak hiru osagai nagusi ditu: ura, proteinak eta gantza. Anatomikoki muskulu-ehuna, ehun konektiboa eta gantz-ehuna bereizten dira. Muskulu-ehuna haragiaren zati gorria da, alegia, jaten duguna. Gantz-ehuna haragiaren zati zuriak dira, normalean eta ahal den neurrian, labanarekin moztuz banatzen direnak. Ehun konektiboa haragiak duen film moduko atala da, haragi zatien artean egon ohi dena.

Animalien muskulua haragi bihurtzeko bide horretan, ziur noizbait entzun duzula animaliak hil aurretik ez direla estresatu behar. Bada, hori horrela da eta kimikan dago azalpena. Animalia hil ondoren, bere zelulek bizirik jarraitzen dute denbora labur batez. Denbora horretan zehar zelulek haien energia kontsumitzen dute eta hori egin ahala azido laktikoa sortzen da. Azido laktiko horrek entzimen jarduera murrizten du eta mikroorganismoen hazkuntza saihesten du. Bi efektu horien ondorioz, hildako animaliaren zeluletan dagoen jarduera metabolikoaren ondorioek haragiaren kalitatea hobetzen dute. Alabaina, animaliak urduri egon badira hil baino lehen, estres horren ondorioz zeluletako energia azkarrago kontsumitzen da eta ez da hainbeste azido laktiko sortzen. Haragiaren kalitatea, hortaz, ez da hain ona izango.

Haragiaren koloreari buruz ere badago zer esan. Askok pentsatuko duzue, nik neuk duela gutxi arte bezala, haragi gordinaren kolorea edo xerra bat desizoztean askatzen den likidoarena odolaren gorria dela. Bada, hori ez da zuzena. Haragiaren kolorearen erantzulea mioglobina izeneko proteina da. Proteina hori giharretan dago eta odoleko hemoglobinaren antzekoa da horregatik da odola ere gorria. Mioglobina oxigenoa muskuluetako zeluletara eramateaz arduratzen da eta kolore purpura du. Alabaina, mioglobina inguruneko oxigenoarekin kontaktuan dagoenean oximioglobina bihurtzen hasten da eta horrek du haragi gordinaren kolore gorria. Era berean, oxidazio horrek jarraitzen badu eta azkarrago jarraitzen du aurrera giro tenperaturan hozkailuan baino, oximioglobina metamioglobina bilakatzen da eta haragi ustelaren kolorea agertzen hasten da.

Hori ez gertatzeko, edo behintzat astiroago gertatzeko, supermerkatuan aurkitzen dugun haragia karbono dioxido eta nitrogeno atmosferapean gordetzen da. Oxigenoaren ordez karbono dioxidoa dagoenean, oximioglobinaren ordez karboximioglobina eratzen da. Karboximioglobina mantsoago degradatzen da eta, hortaz, haragiak itxura hobea du denbora luzeagoan. Zenbait herrialdetan karbono monoxido pixka bat ere gehitzen da eta, horrela, haragiak kolore gorria mantentzen du ia ustela egonda ere. Hala ere, lasai ene irakurle, Europar Batasunean karbono monoxidoa oraingoz ez baita onartzen. Oraingoz.


Egonkor jarraitzen du Ramos Horta Timorko presidenteak

Militar matxinoek tiroka zauritu zuten atzo, estatu kolpe saioan. Halaber, Xanana Gusmao lehen ministroari eraso zioten, baina ez zuten zauritu. Salbuespen egoera ezarri dute. Australiak laguntza tropa gehiago bidali ditu.

Larri baina egonkor jarraitzen du Jose Ramos Horta Ekialdeko Timorko presidenteak Darwingo (Australia) erietxe batean. Eskuin birikan zauria duela-eta koma induzitua eragin diote arnasa hartzeko makinaren laguntza ezartzeko, baina medikuen arabera, hori kenduta ere, arnasa hartzeko gai izango litzateke. Ostegunean aterako da koma induzitutik, eta orduan jakingo dute zehatzago osatze prozesua nola doan. Nolanahi ere, hiltzeko arriskutik kanpo dagoela diote Darwingo erietxeko medikuek.

Ramos Horta tiroka zauritu zuten atzo militar matxinoek. Estatu kolpea emateko saioa egin zuten, eta presidentea tirokatu zuten lehendabizi eta Xanana Gusmao lehen ministroa handik ordubete ingurura. Ramos Horta larri zauritu zuten, baina Gusmao onik atera zen erasotik. Alfredo Reinaldo matxinatuen burua, ordea, hil egin zuten presidentearen aldeko soldaduek.

Gusmao lehen ministroak salbuespen egoera ezarri du 48 orduz. Australiak, berriz, tropa gehiago bidali ditu Ekialdeko Timorko gatazka baretzen laguntzeko.

Urte askoz Indonesiaren menpe izan ondoren, 2002an lortu zuen Ekialdeko Timorrek independentzia. Hain zuzen ere, Ramos Horta egungo presidentea izan zen borroka horren gidarietako bat; Bakearen Nobel Saria jaso zuen engaiamendu horrengatik. Gusmao lehen ministroa ere independentziaren aldeko buruzagietako bat izan zen. Hala ere, independentzia lortzean barne borrokak piztu ziren.


11/13 sumarioko auzipetuak mobilizazioetan parte hartzera deitu dute

Larunbatean, 20:00etan, Arbizun; garilaren 5ean, Iruñean eta irailaren 14an Bilbon izanen diren mobilizazioetan parte hartzera deitu dute.

Espainiako Auzitegi Nazionalean presoen eta erbesteratuen alde lanean arituta 47 euskal herritar epaituko dituzte irailaren 16tik aurrera. 11/13 sumarioko auzipetuetako 11 nafarrak dira, Fran Balda Araña arbizuarra barne. Astelehenean egindako agerraldian azaldu zutenez, “gure printzipio politiko eta etikoei loturik aritu gara uneoro, eta lasai gaude egin dugunarekin. Epaiketaren kontra protesta egiteko ekitaldi bat eginen dugu garilaren 5ean, 19:00etan, Iruñeko Burgoen plazan. Baina, era berean, baliatu nahi dugu esateko oso harro gaudela egin genuen lanaz, eta berriz egingo genukeela”.

Auzipetu nafarrek gogorarazi zutenez, haien egitekoa izan da “presoen eta erbesteratuen osasunaz arduratzea, Euskal preso politikoen eskubideen aldeko mobilizazioak antolatzea, presoen eta erbesteratuen defentsa juridikoa egitea, presoen eta erbesteratuen senide gisa antolatzea eta preso eta erbesteratuentzat bitartekari lanak egitea”. Auzipetuen iritziz “epaiketaren oinarrian dauden arrazoiek bere horretan diraute 2019. urtean. Aro berri baten testuinguruan egiten ari ginen lan hau guztia, urtetan luzatutako gatazka konpontzeko bide berriak lantzen ari ziren, eta logika horri loturik ari ginen gu ere, ilusioz, presoen eta erbesteratuen gaia konpontzeko eginahalean. Horregatik kolpatu gintuzten”.

Deia ere egin zuten: “makroepaiketa hori dela-eta haserre eta suminduta zaudeten guztioi, zuen babesa eta elkartasuna adierazi diguzuen guztioi, dei egiten dizuegu mobilizazioetan parte hartzera”. Aurrena, Sakanakoa, Arbizun izanen da larunbatean, 20:00etan, Balda herrian, 47an herrian leloa duena. San Fermin festen bezperako egunean, garilaren 5ean, 19:00etan, Iruñeko Burgoen plazan Berriz eginen nuke! leloa duen mobilizazioa iragarri dute. Azkenik, epaiketaren aurretik, irailaren 14an Bilbon eginen den manifestazioan parte hartzera deitu dute.

Gastua

Epaiketak auzipetu bakoitzarendako 7.200 euroko gastua izanen da, guztira 340.000 euro. Gastu horri aurre egiteko auzipetuek Laboral Kutxan ES82 3035 0057 9205 7005 9033 kontu zenbakia zabaldu dute.


Goazen

Goazen. Bil ditzagun puskak ahalbait arinen, eta goazen. Ez dugu gauza askoren beharrik. Aspaldi da ez garela beti euria ari zuen herria. Egin dezagun ospa Espainiatik, faborez.

Herrialde guztietan toki onak bazirela zioen Iparragirrek, baita jende jatorra ere, nazkagarri mordo batekin batera. Eta bai, gurean ere txakurrak ortozik dabiltza. Ez gara onenak eta, seguru asko, ezta hobeak ere. Baina Espainia deitzen dioten izate amorfo hori… Hor ez dago guretzako lekurik. Eta ez naiz esaten ari bihar egin behar dugunik ospa, gaur baizik. Bihar berandu da.

Gerra eskaintzen bazaie, gerra eskaintzen zaielako, eta, bakea eskaintzen bazaie, bakea eskaintzen zaielako, ezin haien gusturik egin. Ortuzainaren txakurra lakoak zer dira gero! Ez dagoela zereginik horiekin, aixkiriak, hanka jokoari ekitea beste aukerarik ez dagoela.

Nik ez daukat arazorik espainiarrekin. Pertsona errespetatzearen aldekoa naiz, zapaltzen duen lurra edo poltsikoetan dakarrena edozein dela ere. Espaniarekin bai ostera. Eta itxura denez, Espainiak ere bai nirekin eta beste euskal- dun askorekin. Eta kataluni- arrekin, galiziarrekin, sahararrekin…

Sinpleegia dirudi horrela esanda, proposamen infantil samarra aukeran, baina ospa egin behar dugu abantean. Bestela sinetsiko dugu arazoa geure artekoa dela eta hor atzean ez dagoela Espainia deitzen dioten zera hori, bere epaile, polizia, armada, eliza, futbol selekzio, Belen Esteban eta gainerako silikonazko panderetero mediatikoekin. Igo daitezela gura badute adreilu baten gainera eta oihukatu dezatela mundua eurena dela. Gu ez gara han egongo.

Goazen. Ez dugu gauza askoren beharrik. Aspaldi da ez garela beti euria ari zuen herria. Ikasiko dugu Bermioko iguana pil-pilean prestatzen.


Azken lau urteotako mailarik txikienera jaitsi da inflazioa, %0,5era

Erosteko ahalmenik ez dute galduko aurten pentsiodunek, eta galera txikitu ahal izango dute langileek

Elikagai freskoen merkatzeak eta, batez ere, BEZaren iazko igoeraren eragina desagertzeak jaitsiera historikoa eragin dute urte arteko inflazioan: 1,3 puntukoa, hain zuzen ere. Urte arteko inflazioa %1,8tik %0,5era pasatu da Hego Euskal Herrian. Halako tasa txikirik ez da izan 2009ko azaroaz geroztik.

Datua ona da herritarrentzat, erosteko ahalmenaren galera arintzen duelako gehienentzat. Hala da soldatak izoztuta dituztenentzat (haien artean 150.000 langile publikoak), lan itunak oso igoera txikiekin hitzartu ahal izan dituzten apurrentzat, eta soldataren jaitsiera jasan duten milaka langileentzat.

Berri ona da pentsiodunentzat ere, hemendik urte amaierara arte prezioen igoera handia izan ezean —eta ez dela izango iragarri du Espainiako Gobernuak—, aurten ez dutelako erosteko ahalmenik galduko. Madrilek %1 igo zien pentsioa gehienei urtarrilaren 1ean. Datorren urtean ez dute aukera hori izango, Espainiako aurrekontu orokorrek esaten dutelako pentsioak %0,25 baizik ez direla igoko. Tramitazioan pixka bat gehiago igotzea posible dela onartu du Cristobal Montoro Ogasun ministroak.

Datu ona da Espainiako Gobernuarentzat ere, barne deflazio prozesuan sakontzeko aukera ematen diolako. Krisiarekin eta lan erreformaren laguntzarekin lortu du soldata errealak jaistea, eta hori baliatu nahi du esportazioetan lehiakortasuna irabazteko.

Helburu horrekin ere egin du desindexazio legea. Haren bidez KPItik azpira geratuko den indize bat sortu nahi du, eta haren arabera eguneratu nahi ditu aurrerantzean hainbat prezio arautu, argindarrarena, garraioena edo kontratu publikoena esaterako.

Berrordainketaren eragina

Salneurriek izan duten garapenari erreparatuta, botiketan igoera deigarria egon dela azpimarratu behar da; berrordainketaren ondorioz igo dira itxura batean. Hezkuntzan ere gora egin dute prezioek, modu nabarmenean Nafarroan. Eta alkoholak eta tabakoak ere gorantz doaz, azken urteotako joerari eutsita. Jaitsierak ere badira, haatik. Komunikazio arloan (sakelakoak eta interneterako euskarriak) %5eko jaitsiera egon da, eta garraioetan ere behera egin dute prezioek. Etxebizitzen salneurriak ere atzera egin dutenen artean sartu behar dira, azken urteetako indize guztietan bezala

Gehien eta gehienek erosten dituzte produktuak, berriz, elikagaiak eta alkoholik gabeko edariak, ez dira apaldu salneurrian, %2 inguru igo baitira azken hamabi hilabeteotan.

Lurraldez lurralde desberdintasun nabariak daude: Nafarroan prezioak iazko maila berean daude, %0,5 handiago Araban eta %0,7 handiago Bizkaian eta Gipuzkoan. Espainian %0,3ko igoera izan dute.


Pirritx eta Porrotx Azkainen izango dira igande honetan

Pirritx, Porrotx eta Marimototsek 25 urte ospatzen dituztela eta, beren Sentitu, pentsatu, ekin! diskoaren bertsio sinfonikoa atera dute, Orfeoi Txiki abesbatzak ere lagunduta. Zuzeneko emanaldia eskainiko dute igande honetan, 11:00etan, Azkaineko Kiroletan, Luma Ziburuko haurtzaindegiaren alde.


Koldo Murgiondo Uruguayko Trinkete Mundialera

Urriaren 13tik 19ra arte jokatuko da 8. Trinkete Mundiala, Uruguayko Jorge Larrouy trinketean. Espainiako Selekzioan 6 pilotari nafar daude, tartean Koldo Murgiondo pilotari etxarriarra. (Ikus informazio gehiago 11 galderak atalean).


Buruilaren 7tik 11ra giro ederrean joan dira Sarako bestak

Larunbatean hasi eta asteazkenera bitarte giro ederra izan dute Sarako bestetan. Denetarako astia izan dute: kirola (Sara Korrika, pilota partidak…), musika, dantza, artzain zakur lehiaketa, plazako desfile ikusgarria, ahate-jokoa, kantariak… Orain atseden hartzea gelditzen da, berriz ere 2020ko bestak prestatzen hasteko. Argazkiak: Jean Pouyet


Pantxoa eta Peioren kontzertua Bergaran

Telesforo Monzonen omenezko ekitaldian barruan antolatu zuten kontzertua.


edorta jimenez

«Arriskutsua da idazlea polizia bihurtzea».


Zestoako kiroldegiak ohiko ordutegia izango du bihartik aurrera

(Julene Frantzesena)

Abuztua amaitzearekin batera, ohiko ordutegia berreskuratuko du Zestoako kiroldegiak bihar, asteartea. Astelehenetik ostiralera, 08:30etik 21:00etara bitartean egongo dira zabalik kirol instalazioak; larunbatetan, berriz, 09:00etatik 13:00etara.

Azken hilabeteetan egin duten moduan, bihartik aurrera ere osasun eta segurtasun neurriekin jarraituko dute kiroldegian, eta orain arteko arauak bete beharko dituzte erabiltzaileek. Beraz, instalazioak erabiltzeko aurrez ordua hartu beharko da, maskara eraman beharko dute erabiltzaileek, bi toalla eraman beharko dira, eta materiala norberak desinfektatu beharko du erabili ostean. Horrez gain, hamabost minutuko itxialdiak egingo dituzte garbitzaileek gunea desinfektatzeko.


Banderak dantzan Zumarragako udaletxeko balkoian

Zumarragako balkoian lau bandera jarri

dituzte: Zumarragakoa, Euskal Herrikoa, Espainiakoa eta Europakoa; Ikurrinaren Aldeko Lagunek taldeak ostiralean elkarretaratzea egingo du


Susperraldiak izen-abizenak ditu

Liga hasieran oharkabean igaro ziren hainbat jokalari ezinbesteko bihurtu dira Alavesen: Pacheco, Martin, Pina, Ibai, Munir... Orain, haiek egiten diote tira gurdiari.

Frogatuta dago jada: Abelardo Fernandez zen Alavesek behar zuen akuilua. Teknikari espainiarraren esku onari esker, dagoeneko ez da azaro amaieran hondoa jo zuen taldearen arrastorik ere gelditzen. Abelardok eskura dituen jokalari gehienen bertuteak zukutzen asmatu du, aurreko entrenatzaileekin gertatu ez bezala. Ezin uka hutsegiteak egin zirenik taldea atontzean, baina arabarrek badute gaia lehiakor jarduteko, azken asteetan agerian gelditu denez. Jokamolde egoki bat eta garaipenen berotasuna besterik ez zituzten behar. Nabarmen egin du hobera taldearen errendimendu orokorrak, eta, ildo horri jarraiki, aparra bezala igo dira sasoiaren lehen herenean gozakaitz aritutako hainbat jokalari, baita Zubeldia eta De Biasiren planetan sartzen ez ziren zenbait ere.

FERNANDO PACHECOOhi bezain fidagarriAtezaina 2015eko abuztuan iritsi zen Gasteizera, eta denbora askorik ez zuen behar izan Alavesen ikur bihurtzeko. Aurrena, funtsezko izan zen Arabako taldea Lehen Mailara igo zedin, eta iragan sasoian beste koska bat igo zuen: elitean gol gutxien sartu zizkieten atezainen artean bosgarrena izan zen, atepean erakustaldia bata bestearen atzetik emanda. Espainiako Kopan ere gelditu erabakigarriak egin zituen, finalaurrekoetan kasurako.

Ordea, aurtengo denboraldiari apal ekin zion, taldearen dinamikak zeharo kutsaturik. Lehen bere eskuekin topo egiten zuten baloiek sare barruan bukatzen zuten. Atezainak berak publikoki aitortu zuen ez zela maila ematen ari. Edonola ere, Abelardorekin konfiantza eta fidagarritasuna berreskuratu ditu, eta, azken asteetako hobekuntzari esker, ligan geldiketa gehien (71) egiten duen atezaina bihurtu da.

MARTIN AGIRREGABIRIAEzusteko nagusiaIritsi bezain pronto, harrobiko jokalariak aintzat hartuko zituela nabarmendu zuen Abelardok. Halakoak maiz esaten dira futbolean, baina bete, ez dira horrenbestetan betetzen. Alabaina, prestatzaile espainiarrak ez du bere hitza jan. Izan ere, iritsi eta berehala Martin Agirregabiriaren alde egin zuen apustu eskuin hegalerako. Postu horretan dezenteko zuloa Alavesek; bada, dagoeneko ez, harrobikoa maila txundigarria ari baita ematen.

Debuta Getaferen kontra egin zuen Errege Kopan, Abelardo iritsi baino partida bat lehenago, eta geroztik hamaika partida jokatu ditu, horietatik hamar oso-osorik. Ez dirudi 21 urte eskaseko hasiberria denik. Defentsan oso segurua da, nekez egiten baitu kale, eta erasoan ere ekarpena egiten dio taldeari. Alegia, ezin hobeki ari da profitatzen Abelardok eskaini dion urrezko aukera.

TOMAS PINASormen iturriMedranekin batera joko antolatzaile lanetan aritzeko fitxatu zuen udan Alavesek. Aitzitik, liga hasieran ez batak eta ez besteak ez zuten zegokien eginkizuna behar bezala bete. Hala, euskarrian jokoari zentzua emango zion inor eduki ez, eta galduta ibili zen Alaves erasoan. Geroztik, Medranek ez du aurrerapausorik eman; bai, ordea, Pinak. Zubeldiarekin titular izan, eta De Biasirekin itzalpera igaro ostean, Abelardorekin bere bertsiorik onena ari da ematen.

Hori horrela, zelai-erdi orekatua dauka orain Alavesek. Manu Garciak egonkortasuna eta lehia ipintzen ditu, eta Pinak, berriz, sormena. Taldea mugitzeko eta erritmoa ezartzeko gaitasuna dauka erdilari espainiarrak. Gainera, gutxitan egiten du kale paseak emateko orduan. Bertute horiek usuki ari da erakusten azkenaldian, eta, horregatik, ezinbestekoa da Abelardoren eskeman.

IBAI GOMEZAskoz ere zorrotzagoOraindik erregulartasun apur bat falta zaion arren, Ibai da Abelardorekin gehien hazi den jokalarietako bat. Punta-erdian gatza eta piperra behar zituen Alavesek, eta Pedrazarekin ez zuen aski. Bada, hari erdilari bizkaitarra gehitu zaio orain. Ahalmen asko ditu eskuin hankan, eta orain sasoi hasieran baino sarriagotan ari da erakusten. Jokoaren antolaketan laguntzen du, erdiraketa pozoituak jartzen ditu eskuin hegaletik, eta, hori gutxi balitz bezala, defentsan ere jokalari saiatua da.

Golerako sena ez da bere dohain nagusia, baina ate aurrean oso fin ibili zen Abelardok zuzenduriko bi partidetan: hiru gol sartu zizkion Gironari, eta bat Las Palmasi. Ordu arte golik sartu gabea zen, eta harrez geroztik ere ez du gehiagorik sartu. Bestalde, gola sartzeko azken pase bana eman ditu azken bi norgehiagoketan.

MUNIR EL HADDADIPiztia aske dabilMunir da gaur egun sasoikoen dagoen Alaveseko jokalaria. Abelardo iritsi arte kamuts ibili zen, gainontzeko taldekide gehienak bezala. Baina eztanda egin du entrenatzaile espainiarrarekin. Sei gol sartu ditu, eta gola sartzeko azken lau pase eman.

Munir ez da golegile hutsa. Harrapakari sena du, baina, horretaz landa, jokaldiak eraikitzen laguntzen du, babes handia eskaintzen die taldekideei, eta indar hustu egiten da partida oro. Azken sasoietan galdutako distira ari da berreskuratzen. On egin dio Alavesek Guidetti fitxatu izana, erosoago sentitzen baita aldamenean erreferentzia bat izanda.


Argazkiak | Ehunka partaide eta ikusle, Galdakaoko jaietako Playback lehiaketan

Irailaren 13an, ostegunez, eta jai bezperan ospatu da Playback lehiaketa Galdakaoko jaietan. Zizpa Gazte Konpartsak antolatzen du lehiaketa eta aurtengoa bederatzigarren edizioa izan da. Ehunka partaide batu ditu beste behin txapelketak eta beste hainbeste ikusleren aurrean antzeztu dituzte.


Erloju eta tenperatura neurgailua konpondu dute

Herrigunearen sarreran dagoen erloju eta tenperatura neurgailua konpondu dute. Edurra eta tenperatura hotzak egon arren, azken asteetan 40 gradutik gora markatu izan ditu aparailuak. Aste honetan ibili dira arduradunak neurgailua konpontzen.


Caja Laboralek irabazi du euskal derbia

Lagun Aroren aurka 88-80ko emaitzarekin lortu du garaipena Baskoniak. Talde gipuzkoarra jaitsiera postuetara itzuli da Buesa Arenan porrota jasota.

Caja Laboral Baskoniak bolada txarrari amaiera eman dio Lagun Aro GBCren aurka jokatu duen euskal derbia irabazita (88-80). Gipuzkoa Basketek Buesa Arenan irabazi gabe jarraitzen du, eta ezin izan du laugarren garaipena jarraian lortu.

Lehen laurdenean nagusi izan da Lagun Aro. Baskoniak baino hobeto jokatu du erasoan, eta etxeko taldeari asko kosta zaio partidan sartzea. Gipuzkoa Basketek lau puntuko aldearekin bukatu ditu lehen hamar minutuak (19-23).

Bigarren laurdenean, ordea, Baskoniak 22-4ko partziala lortu du, eta partida erabakita uzteko aukera izan du, baina Lagun Arok garaiz erantzun du, eta Caja Laboral bost puntuko aldea eskuratu du atsedenaldira iristean (44-39).

Atsedenalditik itzulita apurtu da norgehiagoka. Pixkanaka Caja Laboral abantaila hartzen hasi da, eta Lagun Aro ezinean ibili da. Sito Alonsok zuzentzen dituen jokalariak partidatik atera dira, eta laurdenaren amaieran Baskoniak bere aldeko 73-57ko emaitza eskuratu du.

Azken laurdenari 16 puntuko desabantailarekin ekin dio Lagun Arok, baina Caja Laboral erlaxatzearen ondorioz, aldeak murriztea lortu du talde gipuzkoarrak. Zazpi punturaino jaitsi du desabantaila GBCk, baina denbora gutxi geratu zaio Lagun Arori aurkaria estuasumetan jartzeko. Caja Laboral Baskoniak ondo eutsi dio aurkariari azken minutuetan, eta Gasteizeko taldeak irabai du euskal derbia (88-80).

Fitxa teknikoa:

88 Caja Laboral (19+25+29+15): Cook (2), Causeur (3), Nocioni (17), M. Bjelica (8), Lampe (15)-hasierako bostekoa-, Heurtel (13), Pleiss (10), San Emeterio (4), N. Bjelica (8), Jelinek (8).

80 Lagun Aro (23+16+18+23): Neto (7), Papamakarios, Diez (10), Finley (19), Doblas (8)-hasierako bostekoa-, Salgado (2), Rubio (13), Ibekwe (13), Paunic (8).

Epaileak: Redondo, Perea, Oyón.


Ijitoak Munduan ekimeneko lehen argazki proiekzioa izango da igande iluntzean

Igandetik azaroa amaiera arte Orioko gaztetxean biltzen direnek tokitik mugitu ere egin gabe munduan barrena bidaiatzeko aukera izango dute. Mozambike eta Zimbabwe herrialdeak, Peruko Andeak eta Maldivak ezagutuko dituzte ikusleek, Orioko hiru lagun talderen eskutik.

Igandean, 19:00etan, Mozambike eta Zimbabwe bizikletaz argazki emanaldia izango da.

Azaroaren 21ean, igandean, 19:30ean, Peruko Andeetan mendiz mendi saioa emango dute. Eta azaroaren 26an, ostiralean, berrriz, Surfean Maldivasetan izeneko proiekzioa eskainiko dute 22:30etan.


Inauterien inguruko hiru bideo emanaldi antolatu ditu Ortzadar elkarteak

Pablo Dendaluze tolosarrak egindako bideoak dira. Asteartean, hilak 18, inauterien historiaren ingurukoa eskainiko da; asteazkenean, hilak 19, inauterietako musikari buruzkoa; eta ostiralean, hilak 21, kale garbiketa nolakoa den kontatzen duena.

Hastear da dagoeneko Ortzadar elkartearen 75. urteurrenaren baitan antolatu duten ekitaldi sorta. Izan ere, inauteriak gerturatu ahala, egitarau zabal horretatik lehen hitzordua izango da datorren astean. Pablo Dendaluzek inauterien inguruan egindako hiru bideo proiektatuko dituzte elkartean asteartetik ostegunera.

Asteartean, 'Tolosako inauteriak' izeneko dokumentala eskainiko dute. 1995. urtean, Joseba Ibarguren, Joxean Otxoa eta beste hainbaten laguntzaz osatu zuen bideoa Dendaluzek. Bertan, inauterien jatorria, ezaugarriak, bitxikeriak eta beste makina bat datu bilzen dira. "Apur bat nostalgikoa da. Inauterietako pertsonai bereizia, erregina eta bestelakoak zeuden garai haietan. Irudi historikoak azalduko dira" bertan.

Asteazkeneko bideoa ere 1995. urtekoa da, eta inauterien ezaugarri garrantzitsuenetako bat jorratzen da: inauterietako musika. "Inauteria ez da ulertzen musikarik gabe, eta musika hori ere ez da ulertzen inauteririk gabe. Inauterietan musika horrek duen garrantziaz hitz egiten du". Luis Mari Gartzia, Tolosako Bandako zuzendari ohia; Iñaki Letamendia, txistulari bandako zuzendaria; Antxon Elosegi, inauterizalea; Luis Angel Tarragona, konposatzailea; edota Carlos Muñoa, hainbat txarangetako zuzendaria dira bideo horretako protagonistetako batzuk.

Hirugarren eta azken bideoa ostiralean eskainiko da, eta inauterietan garbiketa lanen nondik norakoak azaltzen ditu. "Egunez egun, Kaldereroetatik hasi eta asteazkenera bitarte, egunez eta gauez garbiketa nola bideratzen den erakusten du bideoak" azaldu du Dendaluzek, eta lan horretan ibiltzen den 50 laguneko taldeari nolabaiteko "omenaldia" egite aldera antolatu dute bideo emanaldi hori. "Ez gara ohartzen etxera joatean kalea zeinen zikin dagoen, eta irtetean zeinen txukun. Normaltzat jotzen dugun zerbait da, baina ez da. Horren atzean lan asko dago" dio tolosarrak. Bideoa, gainera, 2011. urtean grabatu zuen udaletxearen eskakizunez, baina orain artean "estreinatu gabea" dela azaldu du: "inork ez du ikusi, ez da zabaldu. Ikusgarria da".

Bideo emanaldi guztiak 20:00etan izango dira Ortzadar elkartearen egoitzan, Agintari Kalean, eta herritar guztiei gonbita egin die bertaratzeko.

Horrez gain, 75. urteurrenari begira, Pablo Dendaluze elkartearen inguruko dokumental bat prestatzen ari da, 'Gure bigarren etxea' deiturikoa. Bertan, elkartearen inguruan ibilitako hainbaten adierazpenak jasotzen ditu. Bideo hau, baina, maiatzean estreinatuko da.


Loatzon hasi zuten urte berria

Asko eta asko izan ziren urte berriari hasiera emateko mendira igo zirenak. Loatzo mendira igotzea da ohitura billabonatarren artean. Eguraldi bikainarekin egin zuten joan-etorria.


Jusapoleko ordezkariak epaituko dituzte Gasteizen, Julen Arzuaga mehatxatzeagatik

Estatuaren indarkeriaren biktimak aitortzeko legea onartzerakoan, istiluak eragin zituzten Legebiltzarrean polizia sindikatuetako ordezkariek. Epaiketa bihar izango da Gasteizko Justizia Jauregian.

Iazko apirilaren 4an, estatu indarkeriaren biktimak aitortzeko eta erreparatzeko legea onartu zuen Eusko Legebiltzarrak. PPk gonbidatuta bertan zeuden polizia sindikatuetako ordezkariek legebiltzarkidearen hitzartzea moztu, keinuak egin eta irainak bota zizkioten Julen Arzuaga laudioarrari.

Keinuetako bat eskuarekin pistola bat balute bezala egitea izan zen. Behin eztabaida parlamentarioa amaituta, Jusapol sindikatuko bozeramaile batek delitu larriak publikoki leporatu zizkion Arzuagari, eta EH Bilduk salatu du horrek "irain eta mehatxu larriak" eragin zituela sare sozialetan.

Legebiltzarreko Mahaiak adierazpen publikoa egin zuen orduan, Arzuagari babesa erakusteko eta mehatxu eta irainak gaitzesteko. Gertatutakoaren ondorioz salaketa aurkeztu zuen Arzuagak, atentatua, irainak eta mehatxuak egotzita.

Maiatzaren 26an aintzat hartu zuen Gasteizko 4 zenbakiko Instrukzio Epaitegiak. Bihar, 9:00etatik aurrera, ahozko epaiketa egingo da Jusapol, Jucil eta SiPE sindikatuetako ordezkarien aurka. Espainiako Poliziaren, Guardia Zibilaren eta Ertzaintzaren sindikatuak dira, hurrenez hurren.

EH Bilduk "biktima guzti-guztiek, salbuespenik gabe, egia, justizia eta erreparazioa jasotzeko eskubidea" dutela adierazi du epaiketaren atarian. "Estatuko Segurtasun Indarren hainbat ordezkarik, ordea, Estatuak eragindako biktimen existentzia bera" ukatzen dutela salatu du.


35 oreneko lan astea are eta gehiago malgutu nahi du Parisek

Aparteko ordu gehiago egin ahal izatea eta opor egunak erostea aztergai du.


«...Arrasatera gatoz, Arrasatera gatoz,

gu hiru Mariatxi...»

Horrelaxe hasi zuen saioa Hernaniko hirukoteak Arrasaten, Eskolarteko Bertsolari Txapelketako kanporaketan, rantxera doinuan, sonbrero eta guzti. Gazteen mailan taldeka jokatzen dute eta Hernaniko bertso eskolatik Iñaki Otxotorena, Asier Azpiroz eta Jon Hidalgo aritu ziren kantuan. Saio txukuna egin zuten hirurek eta baliteke Kursaalean jokatuko den finalerako tokiren bat izatea. Baina horretarako beste kanporaketetan zer pasatzen den ikusi beharko da. Aurrera pasa ala ez, umorea hernaniarrek jarri zuten Arrasaten. Hiru, helduen mailan Helduen mailan, Arnaitz Lasarte hernaniarrak kantatu zuen ostiralean Arrasateko saioan. Aurreko astean Unai Gaztelumendik kantatu zuen eta Beñat Gaztelumendi da Hernaniko bertso eskolatik kantatzeko falta den bakarra. Ea Kursaalean ikusteko aukera daukagun! yy


Auzo bilkurak egiten ari da Hendaiako auzapeza

Jean-Baptiste Salaberri Hendaiako auzapeza auzoz auzo herritarrekin bilkurak egiten ari da. Asteazkenean Hondartzako bizilagunekin izan zen, eta ostegunean, berriz, Geltoki aldekoekin. Datorren astean ere bilduko da hainbat auzotako hendaiarrekin. Hona batzarrak:

Hilak 30, asteartea, 19:00etan, Herriko Etxean, Hiri barneko herritarrekin batzarra.

Maiatzak 2, osteguna, 19:00etan Denentzat gizarte zentroan, Intzurako herritarrekin batzarra.

Maiatzak 3, ostirala, 19:00etan, Lizardiko lehen mailako eskolan, Lizardi, Sopite, Agerria eta Erlaitzako herritarrekin batzarra.


Gaur mahaia jarriko dogu plazan

Oihalen banaketa martxa onean doa, herritar taldeak ari dira antolatzen oihal osoak hartzeko.

"San Markos, artoak ereinda... eta oihalak josita balegoz!" Horixe dogu erronka apirilaren 25erako, eta helburua bete dagigun barikuro jartzen dogu mahaia plazan, 19:00-20:30 tartean, herritarrak joan daitezen beren borondatea oihalean jartzen, gero ohialak -eta borondateak- elkar josteko. Martxa onean hasi da prozesua, eta hasierako helburuaren erdia inguru bete da dagoeneko. Oihal osoak banatu dira batez be, eta horrek erakusten dau herrian badagoela dinamika honi modu kolektiboan erantzuteko joera. Gaur be plazan egongo da mahaia eta bertan barriro aukera biak egongo dira eskura: edo 20ko talde batendako oihal osoa hartzea, edo atxikimendu pertsonala emotea bertan egongo den oihalaren zati batean. Animatu eta etorri!

Oihalekin batera, artoen kontua be badator. Egun batzuk barru jarriko dogu ikusgai artaburutik talorako bidea erakusten dauen bideoa, hainbat elorrixoarren laguntzagaz egin doguna.


Komisariotzaz hausnartuko du Bilboko Arte Ederren museoak

Uztailaren 1etik 3ra 'Glokala. Artea zaintzea gaur, hemen, orain' ikastaroa egingo du, nazioarteko gonbidatuekin