Mikel Zabalzak bizirik jarraitzen du altzatarren memorian

Auzoan omenaldia egin diote, haren heriotzaren 29. urtemugan.

Ez dute ahaztu nahi 1985eko azaroaren 26an gertatutakoa. Mikel Zabalza bizirik ikusi zuten azken eguna izan zen hura. Guardia Zibilak atxilotu egin zuen, eta bere gorpua hogei egun ondoren agertu zen, Endarlatsa inguruan, tortura zantzuekin. Bere bikotekidea, bere lehengusu bat eta bi lagun ere atxilotu zituzten egun berean, eta guztiek salatu zituzten tortura bortitzak. Intxaurrondoko kuartelean egon zirenek torturak jasan izana eta Mikelen oihu larriak entzun zituztela salatu zuten. Hala nola, poliziek urduri “oso larri dago, joan egingo da” esaten zuten bitartean, esku-ohe batean etzanda estalitako gorpu bat ikusi zutela baieztatu zuten.

Atzo igandean, Mikel Zabalzari omenaldia egin zioten auzoan, San Martzial plazan. Hainbat auzotarrek eta Zabalzaren senideek ere hartu zuten hitza ekitaldian. Auzotar batek azaldu zuen nola mobilizatu ziren altzarrak: “Berarekin batera atxilotuak izan zirenen testigantza entzun eta gero, Joxe Arregi kasu baten aurrean geundela pentsatu genuen. Haren desagerpena salatu eta sindikatu, alderdi politiko eta auzo elkarteengana joan ginen hura zabaltzeko. Herreran errepidea eta trenbidea ere mozten genuen protesta gisa. Egin-era gutunak bidali genituen. Mikelen lankideek (Donostiako autobus konpainiako langilea zen) grebak eta manifestazioak egin zituzten. Autobusak okupatu eta pankartaz josi zituzten. ‘Gobernador, Mikel non dago?’, galdetzen zuten”. Euskal Herri osoan Mikel Zabalzaren desagerpena salatzeko mobilizazio haniakegin zirela gogora ekarri dute, eta guztiak bortizki zapaluak izan zirela.

Mikel Zabalzaren tortura eta heriotzaren erantzukizuna dutenek egia zor dutela salatu dute omenaldian: “Egia zor diete Mikel Zabalzaren senideei, eta Euskal Herri osoari. Lasa eta Zabala filma ikusi dugunok, Mikel Zabalzarena ere ikusi dugu. Pertsonaia berberak. Galindo Elgorriaga, Barrionuevo eta Felipe Gonzalez. Horregatik bizirik mantendu behar dugu atzoko eta gaurko torturatuen memoria. Bakea ezin da gezurra eta inpunitatearen gainean eraiki”. San Martzial plazan Mikel Zabalzaren omenezko eskultura eta plaka bat jarri zuten auzotarrek, “ez dugulako ahaztu nahi”.

Bideoa: Eskunabarrak


‘Zu ere On Kixote?’ izango da ikusgai bihar Zarautzen, herriko taldeekin

Proposamen berritzaile batekin iritsiko da Agerre teatroa bihar Zarautzera. 22:00etatik aurrera Zu ere On Kixote? ikuskizuna eskainiko du Modelo aretoan, Miguel de Cervantesen klasikoan oinarritutako lana. Baina ez da obra horren moldaketa soila izango. «Kixoteren aitzakian gure historiaren errepaso modukoa egingo dugu ikuskizunean», adierazi du diziplina asko biltzen dituen obraren zuzendari eta testuaren egileak, Maite Agirrek. «Kixote da ero bat, poeta bat, nomada bat, finean. Beti bidaiatzen ari da, Santxo Panzarekin batera. Guk ere bidaiatzen dugu Euskal Herrian eta historian zehar». Bertako pertsonaia garrantzitsuez baliatuz egin dute denboran ibilbide hori.

Herriko taldeekin elkarlanean osatu du Agerre Teatroa taldeak biharko ikuskizuna. (Argazkia: Agerre Teatroa)

Osagarri garrantzitsua izango du, gainera, ikuskizunak: herriko askotariko taldeak izango dira protagonistak. «Herri batetik bestera erabat aldatzen da ikuskizuna. Partaideak tokikoak bertakoak izaten dira, eta haien arabera moldatzen da saioa. Donostian, Loiola auzoan, esaterako, danborrada eta rock talde bat gehitu genizkion; Elorrion, berriz, txistulari talde batek eta artista plastikoek ere hartu zuten parte ikuskizunean. Hori ez da oso maiz gertatzen», dio.

Zarautzen kasuan, Montetxio eta Udaberri abesbatzak, Alproja antzerki taldea, Uhera eta Jalgi dantza taldeak, Mikel Erguin eta Iosune Irureta dantzariak, Marisa Merino dantza eskolako kideak, Aratz Olaizola eta Erlantz Allur eta Nahiko Larri trikitilariak, Goizeko Ihintza txistulari taldea eta Iñigo Manzisidor Mantxi bertsolaria izango dira parte-hartzaileak, besteak beste.

Kixote eta Santxo Panza

Hala ere, ikuskizunak baditu pertsonaia finkoak. Juan Ramon Azpitarte Imuntzo eta Eleuterio Jauregi Beloki trikitilariek egin ohi dute On Kixote eta Santxo Panzaren rola saio guztitan, hurrenez hurren. Biek ala biek «sorpresa» handia eman dute, gainera, taula gainean. «Denek pentsatzen dute kantatzen, musika egiten jardungo dutela; betikoan, alegia. Baina ez. Hori baino askoz gehiago egiten dute, eta izugarrizko presentzia dute eszenatoki gainean». Zuzendariaren arabera, ikusleak «txundituta» geratzen dira haien antzezteko moduarekin, testuak esateko erarekin, haien arteko eztabaidekin… «Azken finean, erromeria pila bat egin dute, eta oso jantzita daude», argitu du. «Batez ere, Imuntzok harritu du ikuslea; normalean musikariak eta trikitiariak bigarren plano batean egon ohi dira, ezkutatuta edo, baina hemen ez. Imuntzo izugarrizko Santxo Panza da».

Ainhoa Pineda, Jon Ander Urresti eta Elsa Spizzichino Haizea itsasoan aktoreak osatzen dute Zu ere On Kixote?-ko parte-hartzaile finkoen zerrenda. Azken hori parte hartzeko prest agertu zen ikuskizuna Hendaian egin zutenean. «Oso gustura» geratu zenez, ikuskizunean parte hartzen jarraitzeko konpromisoa hartu zuen, eta ordutik proiektuaren parte dela nabarmendu du Agirrek.

Horrek puntu «exotikoa» ematen dio. «Une batean euskara oso ezberdinak entzun daitezke agertokian: Elsak iparraldeko euskara erabiltzen du, Jon Anderrek Bermeoko euskara fin eta polita darabil, eta gu saiatzen gara, azalpenen bidez, ulertzen ez dena adierazten».

Zarauzko kutsua

Planteamendu dramaturgikori ere «Zarauzko kutsua» emango diote: «Obrarako berreskuratzen ditugu bertako autore edota pertsonaia bereziak. Beste kixoteak sortu, alegia». Hala, ostegunean Inazio Eizmendi Basarri-ren inguruko eszena bat ere eskainiko dute, haren jaiotzaren mendeurrena aurten bete dela aprobetxatuz.

«Hasieran pentsatzen genuen lan handia izango zela obra tokiaren arabera moldatzea, baina oso dramaturgia polita daukagu, irekia, eta horregatik askotan esaten dugu euskal kabareta dela Zu ere On Kixote?». Agirreren esanetan, kabaret formatuan «osagai asko sartzen» dira, eta «ondo nahasten dira formula horretan». «Istorio oso sendoa daukagu, eta istorio horren baitan hainbat ate daude. Ate horiek ireki daitezke edo ez. Irekitzen badira, sartzen da proposamen bat edo beste. Ez badago hori, ate hori ez da irekitzen. Horrela osatu dugu ikuskizuna».

Kixoteen aitzakiak, gainera, «joko handia» ematen duela dio Agirrek. «Obra bat idazteko behar duzu aitzaki on bat, jokoa ematen dizuna. Batzutan ideiak onak izaten dira, baina ez dute jokorik ematen. Kixotek, berriz, handia ematen du, eta horregatik erabiltzen dut irudi hori».

Horri esker, ikuskizunak «harrera ona» izan duela jakinarazi du. Baina, batez ere, Agerre teatrokoentzat «esperientzia izugarria» izaten ari dela nabarmendu du. «Guretzat oso aberatsa izaten ari da esperientzia. Herriko jendearekin arituta, gainera, asko ikasi dugu. Ikuskizun bakoitzean jende askok parte hartzen duen arren, oso erraz prestatu ohi dugu guztia».


Lupa, ikusezina ikusarazteko

Iker Fernandez eta David Aguilar Luparen sortzaileetako bi kideak Mikelazulo Kultur Elkartean.

Sortzaile eta publikoaren zein sortzaileen arteko topagune izateko, ikusezina ikustarazteko, eta ez fikziozko zinemari balioa emateko sortu zuten orain hamar urte Lupa Dokumentalen Mostra. Mikelazuloko Iker Fernandez, David Aguilar, Peio Gutierrez, Txokolo Gurrutxaga eta Donostiako Guardetxeko Banda Bat taldeko kideek egin zituzten lehen urratsak. Hamar urte geroago, hasieran ezarritako helburuak bete dituztela argi dute Fernandezek eta Aguilarrek. Beteta ere, mostra mantentzea beharrezkoa dela diote, oraindik ere lan handia egiteko dagoelako esparru horretan.

Mikelazulon bildu da Hitza Luparen sortzaileetako bi izan ziren eta hura antolatzen jarraitzen duten Fernandez eta Aguilarrekin. Zerbaitekin lotura badu Mikelazulok sormenarekin, kulturarekin da. Lehenengo Lupa Mostrara begira jarri dira biak eta gogorarazi dute Zine Txiroa antolatzen zuten garaia: «Zinema sozial eta politikoa lantzen genuen Zine Txiroaren barruan. Hilabetean behin, pelikula ematen genuen Mikelazulon eta solasaldia egiten genuen ondoren, filmaren zuzendariarekin posible zenean, edota pelikulak berak lantzen zuen gaiarekin lotura zuen gonbidatuarekin bestela».

Hainbat urtez egin zuten Zine Txiroa, eta hura amaituta «gogoz» gelditu zirela dio Fernandezek: «Dokumentalek, beste sormen esparruetan bezala, enkontrurako eremu baten falta zutela ohartu ginen, publikoa eta sortzaileen artean, nahiz sortzaileen artean elkar ezagutu eta esperientziak trukatzeko eremua behar zela». Eta lanean hasi ziren.

Sorkuntza eremua, sormenerako espazioa da Mikelazulo, baita topagunea ere. «Hortik sortu zen Lupa», erantsi du Fernandezek. Beste helburuetako bat, bertako sortzaileen lana babestea da, eta horren harira, Luparen barruan tartea eskaintzen diete prozesuan dauden lanei.

Lekurik ez duten filmak

Askotariko gaiak jorratzen dituzte Lupa Dokumental Mostran. «Denak du lekua. Interesgarriak diren, baina normalean lekurik ez duten filmak ematen ditugu bertan. Giro goxoan, ezberdina den zinema bat aurkituko du ikusleak, autentikoa, benetan autore baten begirada aurkituko du», esan du Aguilarrek.

Ainara Lasaren Gorputz baten bila instalazioa Roque Outlet zapata dendan.

Dokumentala baino gehiago fikziozkoa ez den zinema aurkituko du ikusleak, eta horrek hainbat tabu eta aurreiritzi apurtzeko eragina izan duela zalantzarik ez dute: «Bazirudien dokumentalak Espainiako telebistaren bigarren katean animalien gainean ematen zituztenak zirela. Lupara bildu direnen artean begirada aldatu da zentzu horretan, eta ohartu dira ezetz, beste zerbait direla».

Film luze eta laburren artean ez dute bereizten programatzeko garaian, maila berean daudela uste dutelako. Helburu lehiakorrik ez du, gainera, Lupak, pantailetara heltzen ez den hori publiko aurrean jarri nahi dute, hurbiletik, eta ez da saririk banatzen: «Mikelazulon badugu bokazioa espazioak zabaltzeko eta askotan zailtasunak dituzten lanak jendartera iristarazteko. Zinema mota honetan asko esperimentatu da, hizkuntza zinematografikoan asko aurreratu da. Zentzu horretan abangoardia eta esperimentazio handia topatu ditugu fikzioaren estalpetik kanpo, eta ederra izan da».

Lupa izena zergatik aukeratu zuten galdetuta, berehala erantzun dute biek: «Lupak urrunago dagoen hori gerturatzeko balio du, gertuagotik ikusten laguntzen du. Lupa Dokumentalen Mostra, beraz, erreparatuko ez zeniokeen zerbaiti erreparatzeko tresna da».

Hurbiltasuna, oinarri

Txikitasunean handi da Lupa. Ohikoa ez den harremana sortzeko aukera ematen duelako. Mikelazulo eta Guardetxea ez dira espazio handiak, baina txikitasun horretatik «hurbiltasuna», sortzaile eta publikoaren arteko harremana bermatu dute hamar urte hauetan, eta horretan jarraitzeko asmo garbia dute antolatzaileek. «Jende askok esaten digu espazio txikia dela, agian areto handiagoetara eraman beharko genukeela Lupa. Tamaina mantentzeak, baina, hurbiltasun eta goxotasun hori ekarri dio mostrari. Apustu handia da, eta Mikelazulo zein Guardetxea betetzea lortzen dugu». Gertutasuna eskertzekoa dela argi diote, «ikusleak zein sortzaileek eskertzen dute». Kontzienteki hartutako erabakia da beraz, autogestioaren aldeko hautua bezala: «Dena guk bilatu, antolatu eta lotu behar dugu, baina horrek, independentzia ematen digu, baita autonomia ere. Ekonomikoki dauden gastuak estaltzea izaten da buruhauste txiki bat, baina iristen gara».

Belen Morenoren Humo en la mirada, teknika mixtoa Maitexa estankoan.

Mostrarekin, ezkutuan gelditzen den sortzaile askoren lanak ikusten du argia, eta gozarazten du beste zinema eredua bilatzen duen ikuslea. Hamar urtez halako ekitaldia antolatzeko lan handia egin beharra dute, «gogo handiz egindako lana» dela diote biek. «Obligaziotik baino, pasiotik hurbilago dago, zalantzarik gabe, gaineratu dute».

Jende berria gerturatzen ere asmatu dute ibilbidean zehar. Aurten, adibidez, hamar lagun ari dira Luparen antolaketarekin, eta horrekin ere pozik azaldu dira Fernandez eta Aguilar.

Sortzaileen begirada

Sortzaileen begirada berebiziko garrantzia duen beste faktoreetako bat da Luparen barruan, «zenbat eta subjektiboagoa izan dokumentala, are interesgarriagoa da guretzat».

Bazterrean gelditzen diren lanak egiten dituzten sortzaile horiei guztiei omenaldia egin nahi izan die hamargarren ekitaldian Lupak. Horren harira, lehenengoz, goiburua izango du Lupak, Zakur berdearen begiradak. Goiburu horren arrazoia ere azaldu dute: «Nahiko zakur berde sentitzen garela eta sentiarazten gaituztela, eta horrela sentiarazten dituztela baita artista hauek ere adierazi nahi dugu. Bide batez, zakur berde hauen begirada errebindikatu nahi dugu».

Goiburuarena ez da Luparen hamargarren ekitaldiko berritasun bakarra. Bertako artistekin erakusketa antolatu dute, eta dagoeneko hamabi artisten lanak ikus daitezke Errenteria-Oreretako hamaika tokitan. Ezohiko lekutan kokatu dituzte lanak, zapata dendan, estankoan, kafe saltokian, merkatuan… «Erakusketaren bidez Luparen identitatea zinema aretotik kalera eraman nahi dugu».

Artea edo sormena ere izan daitekeela zakur berdea diote , eta horregatik, normalean artea ikusi ezin daitekeen eremuetara eraman nahi izan dute. Eskultura, pintura, bideogintza, argazkia, soinu paisaia edo instalazioa aukeratu dituzte Onintza Etxebeste, Ainara Lasa, Idoia Beratarbide, Laurent Pommier, Idoia Hernandez, Alvaro Ledesma, Ibai Maritxalar, Belen Moreno, Oskar Manso, Arrate Rodriguez, Irati Gorostidi eta Alvaro Sau artistek Ez-Lekuak erakusketa janzteko. Zapirain zeramikak denda, Xera Gastroteka, Dantzagunea, merkatua, Maitexa estankoa, Kikara kafe denda, Calzados Roque Outlet, Gaztelu jatetxea, Aurki taberna, Arkaitza taberna eta Lino kafetegiak hartu dute erakusketa.

Idoia Hernandezen Angela Davis collage eta bideoa, Lino Kafetegian..

Bihar bertan, sortutako horiek artisten eskutik ezagutzeko aukera izango dute 10:30ean Mikelazulora hurbiltzen direnek. Izan ere, bisita gidatua antolatu dute. Luparekin bezala, bisita gidatuaren bidez sortzaile eta ikusleak hurbildu nahi dituzte, «parte hartzen dutenek artistei zuzenean galdetzeko aukera izango dute, eta artistek espazio bat beren lana erakusteko».

Aita Labururi tartea

Jai giroan antolatu dute aurtengo Lupa, urteurrenaren harira, «pelikula arraroagoak aukeratzen saiatu gara eta egitaraua osatzerakoan Aita Labururen gaineko ekitaldia antolatu dugu». Jose Antonio Laburu Olaskoaga jesuita bizkaitarra euskal zinearen aitzindaria izan zen. Euskadiko Filmategiak pasatako artxiboen artean aukeratuta pieza bat sortu dute Luparen antolatzaileek, eta Gartxot Unsainek musika jarriko die irudiei, zuzenean. «Emanaldi polita izango da, ziurtatu dute.

Bidea ondo egiten ari direla erakusten duen neurgailurik onena sortzaile eta ikusleen harrera da: «Sortzaile batzuen lanak jasotzerakoan galdetzen diegu ea nola izan duten gure berri, orduan aipatzen digute Lupan izandako beste sortzaileren baten bidez ezagutu gaituztela, eta hark gomendatu diela gurean parte hartzea, gustura sentitu delako mostran. Hori pozgarria da benetan, izugarria. Bertatik pasatako egile askok gomendatu dute Lupa. Jendeak badaki zinema ezberdin bat ikusiko duela gurean, eskertzen du hori».

Alvaro Ledesmaren Autorretratos Kikara kafe saltokian.

Goxoa da Lupa, hurbila, ia magikoa, ikusezina ikusarazteko gai delako, eta antolatzaileek argi dute bertan altxorrak aurkitzen direla gehienetan «deskubritzen dira inperfektoak diren lanak, baina autentikoak».

Hilaren 11tik 14ra bitartean izango da Lupa Dokumentalen Mostraren X. ekitaldiaz gozatzeko aukera Mikelazulo Kultur Elkartean eta Donostiako Guardetxean; gaurtik, ordea, herri erdialdeko hainbat saltokitan hamabi artistek osatu duten Ez-Lekuak erakusketaz.

Egitaraua

Osteguna, 11. Mikelazulon, 19:00etan hasita, Lisbeth, Anatomía de una mirada, eta Mothertonge dokumentalen emanaldia.

Ostirala, 12. Mikelazulon, 18:00etan hasita, Juana, Dos sueños despues, eta Rosalía dokumentalen emanaldia. 20:00etatik aurrera, Desayuno con pastillas, Vai Chover, Area de descanso eta Atrezzo.

Larunbata, 13. Mikelazulon, 11:00etan hasita, prozesuan dauden lanak; Donostiako Guardetxean, 19:00etan hasita, X film, Encore la nuit eta Una vez fuimos salvajes; 21:00etatik 03:00etara, ikus-entzunezko kontzertuak Gartxot plays Aita Laburu, De viaje, Musica y bicis eta KXdj-Lupa Vj.

Igandea, 14. Rouge elea konpainiaren Ceci est la couleur de mes rèves antzezlana, 19:00etan, Niessen kulturgunean.


'Balea' arrantzatu dute oriotarrek

Goizean goizetik duela 110 urte arrantzatutako azken balearen antzezpena egin dute, herriko plazan eta portu inguruan.


Euskal kulturak Nafarroan dituen erronkak aztergai urtarrilean, Iruñean

Nafarroako euskara teknikarien sareak, Karrikiri elkarteak eta Elkar Fundazioak 'Hari izpia hartzen' izeneko jardunaldiak antolatu dituzte

Euskararen hiztun komunitatea handitzen ari da; euskal kultura kontsumitzen dutenen kopurua, berriz, ez. Kezka hori dute Elkar Fundazioak, Karrikiri topaguneak eta Nafarroako euskara teknikarien sareak. Gogoeta horren harira diagnostiko bat osatzeko eta aurrera begirako helburuak zehazteko, Hari izpia hartzen jardunaldiak egingo dituzte urtarrilaren 24an. Hitzaldi eta gogoeten bitartez konponbideak bilatzen saiatuko dira.

«Euskal kulturaren transmisioan etena egon da: gero eta haur gehiagok euskara ikasten dute, baina horrek ez du ekarri euskaldun izan daitezen», adierazi du Jon Jaka Elkar Fundazioko lehendakariak, jardunaldien aurkezpenean. Haren ustez, kultur sorkuntza aberatsa den arren, ez da herritarrengana heltzen. Bestalde, hezkuntza baliabideak falta direla uste du, hizkuntzaren irakaskuntzarako ez ezik, euskal kultura «zehar lerro» gisa lantzeko. Teknologien aldaketak kulturan eragiten ari diren «iraultzara» moldatzeko premia ere nabarmendu du.

Jardunaldiak hasteko, Josu Amezaga EHUko irakasleak euskarazko kulturaren kontsumoa ulertzeko gako zenbait plazaratuko ditu. Izan ere, euskara eta kultura «une kritiko batean» daudela uste du Amezagak, euskal komunitatea trinkotzen ari den arren ez baita zabaltzen ari.

Bigarren solasaldia izango da ekitaldi nagusia. Jon Abril Elhuyar fundazioko zuzendariak euskal kulturak Nafarroan dituen erronken inguruko gogoeta bat gidatuko du. «Hausnartuko dugu zer egin behar den euskal kultur sormenak eta produkzioak euskararen normalizazioan eragiteko, eta alderantziz, euskararen normalizazioak euskal kulturaren sormenean», azaldu du.

Miren Artetxe bertsolari eta EHUko irakaslea gazteen eta transmisioaren inguruan ariko da, Ipar Euskal Herriko bertso eskoletan egindako ikerketa etnografiko batetik abiatuta. Haren proposamena hau da: hizkuntza erabileraren auzia aztertzerakoan, fokua euskaraz hitz egiten ez dutenengan jarri beharrean, hitz egiten dutenengan jartzea.

Jarduera guztiak irekiak

Azkenik, solasaldi bat egingo dute Euskal Herriko kultur esperientziak ezagutzeko, Aitor Elexpuru Berako alkatearekin, Xabier Gantzarain Azpeitiko Kultur Mahaiko kidearekin eta Gartzen Garaio Aiaraldea Ekintzen Faktoriako kidearekin. Jarduera guztiak Kondestablearen jauregian izango dira, eta irekiak izango dira, baina beharrezkoa da izena ematea.


Unibertsitatean D ereduan ikasi dutenek ez dute EGArik beharko lan publikotan 2012tik aurrera, proiektu berria onartzen bada

Ez da titulurik emango, baina, lan publikoak eskaintzerakoan, edukita bezala puntuatuko dute. Batxilergoa eginez gero, maila baxuagoan baina puntuatuko da. 2012rako martxan jartzea nahiko lukete, baina, gauza zehaztu gabe dago oraindik.

Lanpostu publikoa lortzerako orduan, D ereduan ikasten duten ikasleek ez dute EGAko azterketatik pasa beharrik izango, Isabel Zelaa Hezkuntza sailburuak eta Blanca Urgell Kultura sailburuak aurkeztu duten proposamena onartzen baldin bada. Oraindik ez dago ezer gauzatuta, baina 2011ko azken hilabetetarako zehaztea nahi dutela adierazi dute, 2012-2013 ikasturtean martxan jartzeko helburuarekin.

Unibertsitateko ikasketak euskaraz edo D ereduan burutzen dituenak C1 gradua lortuko luke, eta EGA daukatenak bezala izango litzateke puntuatua, lanpostu publikoa lortzeko. Batxilergoa euskaraz gainditzea ere kontuan hartuko litzateke, baina maila baxuagoan. Kasu horretan B2 gradua izango litzateke. DBHko ikasketak bukatzen dituztenek, berriz, B1 izeneko bat lortuko lukete, oraindik eta maila baxuagokoa.

Hori guztia lortzeko adostasun asko behar direla adierazi du Zelaak. Unibertsitateetako errektoreekin hitz egin beharra dago, ziurtagiriagatik ematen dituzten kredituak nola kudeatuko litezkeen zehazteko, besteak beste. EHU ados agertu dela adierazi du Zelaa sailburuak. Osakidetzarekin eta Eusko Jaurlaritzarekin ere adostu behar dute, lanpostu publikoak eskaintzerakoan tituluari emango zaion garrantzia zehazteko.

Galizia eta Katalunian aspalditik dago horrelako sistema ezarrita, baina, kasu horietan, batxilergoa amaitzen duten ikasleei ematen zaie C1 gradua. Horren aurrean Zelaak esan du, Galizia eta Katalunian 18 urterekin lortzen dela maila hori, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, berriz, 23 urterekin lortuko litzateke. Horrek, hezkuntza sisteman arazoren bat badagoela adierazten du bere ustez. Legebiltzarkide asko bat agertu dira proiektuarekin sailburuaren esanetan, baina, askok helburuak zehaztu gabe daudela kritikatu dutela dio.


Kepa Peñagarikano: 'Deskuido batean behatz punta moztu dit aizkorak'

Kepa Peñagarikanok susto latza hartu du gaur. Pentatloirako aizkora entrenamendua amaituta, deskuido batean aizkora eskutik erori eta behatz punta moztu dio. Hiru asterako baja izango da

Kepa Peñagarikanok susto latza hartu du gaur. Pentatloirako aizkora entrenamendua amaituta, deskuido batean aizkora eskutik erori eta behatz punta moztu dio. Hiru asterako baja izango da


Urdazubiko monasterioko erakusketa berriz zabalik

Euskal Herriko margogintzaren 50 urteak izenburupean, urte batzuk baditu Urdazubiko monasterioan dagoen arte garaikidearen erakusketak, eta geroztik, jende aunitzek bisitatu du. Joan den urtean, adibidez, 10.000 lagunetik goitik ikusi zituzten erakusketa eta monasterioan dagoen museo ttikia. Aurten ere erakusketa ikusteko aukera zabalik dago eta eskulturagile eta margolarien hainbat lan ikusgai izanen dira abenduaren 31ra arte. Uda honetan egunero egonen da zabalik, 11:00etatik 20:00etara.


Reikia sendabide moduan, osteguneko 'Forum'en

David Barberok Aurora Lopez eta Isabel Exposito elkarrizketatuko ditu goizeko 08:00etatik aurrera ETB-2n.

Reiki tekniken aplikazioan adituak diren Aurora Lopez eta Isabel Exposito hartuko ditu gonbidatu David Barberok ostegun honetako "Forum" saioan, goizeko 8etan, ETB-2n. Elkarrizketan, Reikiaren funtsaz eta aplikatzeko modu ezberdinez arituko dira, gaixotasunetan eta gatazka egoeratan lortzen dituen onurak azpimarratuz.


Kezkaren fokua

Datuen azterketak agerian uzten du gero eta konplexuagoa dela genero indarkeriaren aurkako borroka epaitegietan. Bikote barruko bortizkeriagatik emakumeek jarritako salaketek gora egiten dute urtetik urtera; ez, ordea, zigorrek: artxibatu egiten dira kasuen herenak, froga faltagatik batik bat. Hau da, gizartean indarkeria matxistaren aurkako mezuak zabaltzen diren bitartean, erakundeek andrazkoak salaketa jartzeko adoretzen dituzten bitartean, politikariek baliabide gehiago hitzematen dituzten bitartean, epaitegietan urrats gutxi egiten dira kasuen instrukzioa hobetzeko, eta, are gutxiago, zintzotasunez onartzeko zigor zuzenbideak muga asko dauzkala genero indarkeriari irtenbide aproposa emateko.

Duela urte gutxi, sekulako oihartzuna lortu zuten salaketa faltsuen inguruko diskurtsoek. Frogarik gabe artxibatutako kasu horiek salaketa faltsutzat hartzen zituzten, emakumeen hitzari sinesgarritasuna kentzeko eta sistema patriarkala ukatzeko estrategia baten barruan. Adituen irizpideek eta auzitegietako datuek azkar gezurtatu zuten teoria hura —%0,1aren azpitik daude salaketa faltsuak—, baina ez erabat desagerrarazi: fiskal eta epaile zenbait hasiak dira ohartarazten diskurtso horrek eragina izan duela epaitegietako lankideengan, eta gero eta gehiago agertzen direla uzkur genero indarkeriaren aurrean eta mesfidati emakumeen lekukotasunen aurrean.

Joera hori bat etor daiteke atzera botatako babes eskaerekin: %46 izan ziren iaz Hegoaldeko lau lurraldeetan. Hau da, tratu txar emaileengandik babesteko eskatu zuten andreen ia erdiek ezetza jaso zuen erantzun gisa. Eta emakumeak babesik gabe geratzen direnean, haien seme-alabak ere hala geratzen dira: zaurgarri, kondenarik gabeko aita erasotzaileen aurrean. Jakina da tratu txarrak, andreei ez ezik, ingurukoei ere egin diezazkietela gizon erasotzaileek —haurrei, gurasoei, bikotekideei, lagunei...—. Eta badira horren adibide hurbilak: iazko azaroan Basauriko (Bizkaia) gizon batek bere bi haurrak hil zituen Asturiasen (Espainia); oraintsu argitaratu da, halaber, 2011n Donostiako Antigua auzoan hilda agertu zen 13 urteko mutikoak ez zuela bere buruaz beste egin: aitak hil zuen ustez, amari min egiteko.

Gizonen eskubideak ez ezik, seme-alabenak ere aldarrikatzen dituzte salaketa faltsuez mintzatzen direnek, edota andrazkoek epaitegietan pribilegio gehiegi dituztela argudio hartuta zaintza partekatua eskatzen dutenek. «Adingabearen ongizatea» kontzeptua izaten dute ahotan. Datuek adierazten dute, ordea, beste leku batean kokatu beharko luketela kezka: %0,1era heltzen ez diren salaketa faltsuetan bainoago, epaitegien eta erakundeen babesik gabe geratzen diren %46 horien seme-alabek behar lukete fokua.


Bertan behera geratu da mosaikoa

Pasaian euskaraz bizi nahi dutela aldarrikatzeko egitekoak ziren mosaikoa bertan behera geratu dela jakinarazi du Pasaiako Udalak. Horren arrazoia eguraldia izan dela adierazi du. Ez dute zehaztu noiz egingo duten berriro.

Donibaneko plazan biltzekoak ziren mosaiko erraldoi bat egiteko gaur, 12:00etan. “Pasaian euskaraz bizitzeko nahia duen jendea edota euskaraz bizitzeko bide horretan ahalegina egiten ari den jendea biltzeko ekitaldia” izango zela aurreratu zuten.

Donibaneko Prest! euskara taldeak, Kuadrillategik, Pasaiako Irrien Lagunak-ek, ikastetxeek, euskaltegiek, merkatariek eta udalak deitua zuten ekitaldia.


78ko komikia gogoan

Gaur abiatuko da Nafarroako Komikiaren Azoka. Bederatzi egile gonbidatu dituzte, eta GUK taldearen 1978ko komikia erakutsiko dute


Hilabete honen zain

Hilabete honen zain

geunden luzaroan,

festak gertuko zeuden

guztion gogoan.

Datorren asterako

Santio ondoan

eta San Inazio

berriz hurrengoan...

hila ondo bukatu

parranda giroan!! !


BERRIAk Sanferminen jarraipen zabala egingo du

Euskalerria Irratiak Sanfermintza saioa egingo du 10:00etatik 12:30era bitartean, Iruñeko udaletxe plazatik. Berria.info-k zuzenean eskainiko du Euskalerria Irratiaren saioa eta, harekin batera, 12:00etan, txupinazioa bera.

Oihane Arangoak eta Juan Kruz Lakastak zuzenduko dute saioa, udaletxe ondoko Seminario etxetik. Plazan gertatzen dena kontatzeaz gain, hainbat lagun elkarrizketatuko dituzte.

Lara Madinabeitia BERRIAko kazetaria arduratuko da bideo emanaldiaz.

Eskaintza zabala BERRIAk

Eskaintza oparoa prestatu du BERRIAk sanferminetarako. Berria.info-n webgune berezi batean jasoko ditu festetako argazki, bideo, albiste eta abarrak.

Gainera, Iruñeko ordezkaritzako kazetariek lekuko zuzena emango dute une oro Berriketan.info sare sozialean. Goizero, entzierroaren kontakizuna jarraitu ahal izango da sare sozialean, eta, ondoren, bideoa webgunean jarriko dute. #SFK13 traolan bilduko dituzte sanferminetako edukiak.

Horretaz gain, bihartik hasi eta asteazkena bitartean, Euskalerria irratiaren Sanfermintza saioarekin bat egingo dute 12:00etatik aurrera. Irratsaioa zuzenean ikusi eta entzun ahalko da streaming bidez.


Kyle Field-en Little Wings eta Naica ariko dira bihar Psilocybenean

Little Wings indie banda, Kyle Field abeslariaren proiektua da. Bederatzi disko kaleratu dituzte orain arte baina lehen aldia da gurean jotzen dutela. AEBetako folkaren barruan harri bitxia da Little Wings, baina bere frontman-a ez da batere promozioaren maitale eta horregatik gutxitan atera dira biretan; hori bai, atera direnean izen handiko artisten ondoan atera izan dira. “Kyle Field, Devendra Banhart edo Will Oldham bezalako izen potoloen alboan ibilitakoa da eta Bonnie PrinceBilly edota Damien Juradoren zaleei gustatzeko modukoa da”, esan dute Psilocybeneako arduradunek.

Musika alternatiboa egiten dute, baina beren ezaugarri nagusia melodia suabe ederrak dira, zuzeneko berotasunean entzulegoa txundituta uzteko modukoak.

Aurretik etxeko talde batek joko du, Naica banda elektro-akustikoak. Aurten Fish Taco izeneko diskoa kaleratu du Hondarribiko boskoteak Psilocybinarekin, Mendeluko musika aretoko disketxearekin.


Guardia Zibilak presoen aldeko enkarteladako partaideak erretenitu eta identifikatu ditu Berangon

Euskal preso politikoen borrokaldiarekin bat eginez elkarretaratzea egin zuten 35 lagun inguruk atzo Berangon, 20:00etan hasita. Enkartelada egiteko momentuan Guardia Zibilak kontrolak zituen jarrita udalerriko sarreretan. Uribe Kostako Amnistiaren Aldeko Mugimenduak zabaldu duenez, 20:25ean kontrolak utzi eta elkarretaratzearen aldera joan ziren. "Bildutakoak dena jaso eta bertatik zihoazenean Guardia Zibileko GAR taldeko 6 Nissan bide erdian gelditu eta poliziak korrika joan ziren kontzentrazioan izandakoengana. 30 minutuz erretenituta izan zituzten elkarretaratzean izandako pertsona guztiak eta banan banan identifikatu zituzten", Etengabe bitakoran azaldu dutenez. Erretenitutako herritarrak "Indar okupatzaileak kanpora" garrasi egiten hasi zirenean, guardia zibil batek borra luzagarri bat atera eta aurre egin zien, eta eztabaida potoloak izan zituzten guardia zibilekin, gaineratu dutenez. "Aupa gizonak" abesteari ekin zioten orduan erretenituta zeuzkaten lagunek. Identifikazioak amaitu eta alde egin zuten polizia armatuek. Argazkian, Guardia Zibilaren polizia operazio bat Algortan.


Txakurkrosa, baita bizikletan ere

Euskadiko Txakurkros Ligako proba izango da lasterketa nagusia

Hondarribia-Endanea Txakurkrosa egingo dute igandean Talaia bidean, Higer farolaren inguruan. Euskanikross Kirol Elkartea ari da antolatzen eta, berrikuntza bezala, bikejoring modalitatea izango da lehen aldiz, bizikletarekin egiten dena. Horrekin batera, Euskadiko Ligarako puntuagarria izango den proba eta federatu gabeentzat eta haurrentzat ere izango dira lasterketak.

Atzo aurkeztu dute proba Hondarribiko udaletxean eta bertan izan dira Kalixa Silanes Kirol zinegotzia, eta Sara Vicente eta Julen San Migel, Euskanikrosseko kideak. Silanesek herritarrei egin zien gonbita, igandean farola ingurura hurbiltzeko: “Lasterketa desberdinak daude, eta udaletik dei egin nahi nieke herritarrei Talaia bidera hurbiltzea igandean. Pena merezi du, kirol ikusgarria da txakurkrosa”.

Goizeko bederatzietatik aurrera izango da zer ikusi, baina probak 10:00etan hasiko dira. Aurrena, bikejoring modalitatea egingo dute. “Txakurrak txirrindaren aurretik joaten dira diziplina honetan —azaldu zuen Vicentek—; berria da eta ikuskizun ederra izan ohi da”.

Lau proba guztira

Proba nagusiari 10:30ean emango zaio hasiera. Euskadiko Txakurkros Liga barruko lasterketa izango da eta Euskal Herriko bikote onenak bertaratuko direla aurreratu dute Euskanikrosseko ordezkariek, “baita Espainiako Estatutik etorritako kirolariak ere”.

Lasterketa nagusiaren ondoren egiteko beste bi proba antolatu dituzte, federatu gabeentzako lasterketa (11:45etik aurrera), eta haurrentzako lasterketa txiki bat, 12:00etan hasiko dena.

Aurten ere goi mailako kirolariak eta hasiberriak bilduko ditu Higer aldean egingo duten III. Hondarribia-Endanea Txakurkrosak. Gizakia ala zakurra izan, Euskanikrossek plan polita antolatu du igandean Hondarribian goiz pasa egiteko.


Senperek EHLGri emandako dirua itzultzeko eskatu du prefetak

Paueko administrazio epaitegiak aztertu du gaur gaia. Aurreko aldietan laguntza baliogabetu du epaileak.

Senpereko Herriko Etxeak EHLG Euskal Herriko Laborantza Ganberari emandako dirulaguntza berriro aztertuko du gaur Paueko administrazio epaitegiak. Pirinio Atlantikoetako prefetak salatu du laguntza, EHLGk Senpereko ekonomiari "inolako ekarpenik" ez diola egiten argudiatuta. Aurreko hiru aldietan epaileek arrazoi eman diote Frantziako Gobernuaren ordezkariari, baina prefeta kexu da Herriko Etxeak ez diola laborantza ganberari dirua bueltan eskatu. 2.000 euro eman izan dizkio Senpereko udalak EHLGri.


EH Bildu, Baleike eta Irabazi udal taldeek bat egin dute LGTBIfobiaren aurkako egunarekin

Atzo, maiatzaren 17a izan zen LGTBIfobiaren aurkako eguna. Arrasateko EH Bildu, Baleike eta Irabazi udal taldeek egun hori aldarrikatzearen garrantzia azpimarratu nahi izan dute, eta prentsa oharra helarazi dute horren harira.

Prentsa oharra

"Arrasateko EAJ eta PSOE-ren udal gobernua berriz kontra agertu da udaletxeko balkoian ortzadar bandera eskegitzeaz. Eszepzionala irudituko litzaiguke, baina legediko 3 urtetan gai honen gainean kanpaina bakar bat ere ez antolatu izana oso esanguratsua da. Eskerrak eragile eta herri mugimenduek (Pottogorriak, Kitzikan, EMM) borrokan dirautela aldarrikapen eta pedagogiarekin, hutsune instituzionala arinduz. Guk LGTBIfobiaren aurkako eguna aldarrikatu eta ospatzea ezinbestekoa dela deritzogu aniztasun eta berdintasunean bidea egiteko. Espero hurrengo urterako udal talde politiko guztien ikurra izatea.

Aurrera jarraituko dugu!"


Martin Barriuso atxilotu dute droga trafikoa leporatuta

Poliziak Pannagh kalamuaren erabiltzaileen elkarteko presidentea eta beste bi kide atxilotu ditu astelehen honetan Bilbon. Atxilotuei droga trafiko delitu bat egotzi diete.

Poliziak Martin Barriuso Pannagh kalamuaren erabiltzaileen elkarteko presidentea atxilotu du astelehen honetan Bilbon, elkarte honek haren webgunearen bitartez jakitera eman duenez.

Informazioaren arabera, Udaltzaingoa Pannagh elkarteko egoitzan sartu da eta agenteek Barriuso eta beste bi laguin atxilotu dituzte. Atxilotuei droga trafiko delitu bat egotzi diete. Halaber, Bilboko Garellanoko komisarian daude eta litekeena da astearte honetan epailearen aurrera deklaratzera eramatea.


Julen, Julian eta Fernando

Bai jaun-andreak. Julen Retegi, Julian Retegi eta Fernando Arretxeri buruz ari naiz. Hasteko eta behin, mila zorion Julen Retegiri, ekainaren 7an Bigarren Mailako buruz buruko txapela lortu zuelako. Bejondeiola!

Argi eta garbi ikusten da Julian Retegik eta Fernando Arretxek gauzak oso ongi egin dituztela, beren semeak pilotari bikainak izan daitezen. Arrunt ongi transmititu dizkiete pilotari buruzko beren jakinduria eta sena. Horretan ez dago zalantzarik txikiena ere. Ez jauna!

Orain, ordea, Julen Retegi, esate baterako, alderatzen baldin badugu Aimar Olaizola, Asier Olaizola, Abel Barriola, Oinatz Bengoetxea, Xala, Sebastian Gonzalez, Kepa Peñagarikano, Imanol Agirre, Laskurain, Iñigo Pascual, Mikel Olazabal, Begino edo beste askorekin, zer ikusten dugu? Ba, euskarazko hedabideetan ere, gaztelaniaz baino ezin dela mintzatu, momentuz, behintzat. Ez dakit euskaltegiren batean ikasten ari ote den. Eta antzeko zerbait ere gertatzen zaio Iker Arretxeri, ni behinik behin, oso oker ez banago.

Zer gertatu da hor? Non dute Julian eta Fernandoren euskara bizi, fresko, atsegin, alai, natural, aberats eta komunikatiboa? Ez dakigu, baina orain arte, bederen, ez da inon ere agertu.

Egun hauetan, konparaziora, ikusi dugu, edo, entzun dugu, hobeki esanda, Julen Retegi Iñaki Elortzarekin gaztelaniaz hitz egiten Euskadi Irratirako, antza, euskaraz ez dakielako asko. Edo, beste batzuetan gertatzen da Xabier Euzkitzek eta Iñaki Elortzak elkarrizketak egiten dizkietela aitei, semeei buruz hitz egiteko, hau da, kasu honetan Julian Retegi eta Fernando Arretxeri, oso euskara bikaina dutelako biek hala biek, bakoitzak bere euskalkian.

Zein pilotazale euskaldunek ez ote lituzke estimatuko gehiago Julen eta Iker, Eratsun eta Luzaideko euskara jatorrean mintzatzen entzunen balitu? Uste dut erantzuna nabarmena dela.

Lehengo batean, Diario de Navarran ikusi nuen Retegui abizena honela idazten dutela, alegia, u letrarekin. Nik ez nieke onartuko, eta, izatez, nire abizenekin ez diet utzi egiten edozein gauza. Baina, dirudienez, Julianek horri ez dio aparteko garrantzirik ematen, ikusitakoak ikusita. Norbera askea da jokatzeko nahi duen bezala, eta besteok errespetatu egin beharko dugu, baina…

Nire ustez, pena handia da Julianek eta Fernandok ez transmititzea beren semeei euskararen altxorra, pilotaren sena eman dieten bezalaxe. Semeek ikasiko ote dute beren kabuz? Badaezpada ere, atea irekita utziko dugu; itxaropenari bere aukera emanen diogu.

Bitartean, Abel eta Oinatzen euskara goxoa entzunez gozatuko dugu.

Xanti Begiristain Iruñea


Iturzaetaren omenez pala txapelketa bikoitza Andoainen

Joxe Mari Iturzaetaren omenez bigarren urtez egingo diren ekitaldiak aurkeztu zituzten aurreko asteartean Urigain kultur etxean.

Kronika:

Andoni Alvarez Gaztelekuko kideak egin zituen aurkezle lanak. Bikoteka jokatuko den pala txapelketa herrikoia aurkeztu zuen lehenik, larunbat honetan abian jarriko dena. Aurten, gainera, mutilez gain neskek ere parte hartuko dute. Deialdiak izan duen erantzuna harrigarria izan da. Sorabillako pilotalekuan 48 bikotek abiatuko dute txapelketa, mutilen artean 42 eta nesken artean 6.

Iturzaeta memoriala

PALA JOKALARI ONENEKIN

Ogi Berriren babesarekin, Euskal Herriko 16 pala jokalari onenak lehian arituko dira Andoaingo Arrate pilotalekuan. Patxi Jauregi Gipuzkoako pilota federazioko lehendakaria iazko esperientzia errepikatzeko gogotsu azaldu zen: "Iazkoa hunkigarria izan zen eta orduan jarraitzeko konpromisoa hartu genuen. Gipuzkoako Federazioan horrelako ekimenekin oso pozik gaude".

Juan Carlos Otero pala jokalari eta Gipuzkoako hautatzaileak Euskal Herri mailako onenak ekarriko dituztela aurreratu zuen, "frontoia aukeran luze samarra da, baina jokatzeko deitu diegun guztiek baiezkoarekin erantzun dute eta hori oso kontutan hartzekoa da".

Ainara Rodriguez Udal ordezkariak Iturzaetaren izena eta izanari gorazarre egin zion. Sorabillan jokatuko den txapelketari ere aipamena egin zion, "herritik sortzen den ekimena da herritar askoren parte hartzearekin. Horixe da Iturzaetari eskaini ahal zaion omenaldi onena".

PALA MOTZA, ARRATE

Maiatzak 18, ostirala. 21:00

Arozena-Unanue / Zulaika Ziskar

Altuna-Otero / Lakalle-Beldarrain

Maiatzak 20, igandea. 11:00

De Elizondo-Belestin / Iradi-Acanda

Zozaya-Erburu / Zabalza-Torre

HERRI TXAPELKETA, SORABILLA

Maiatzak 19, larunbata. 15:00

Hogei partida jokatuko dira, bikoteka, Sorabillako pilotalekuan.


Iazko sanferminetan emakume bat bortxatzeagatik preso dauden bost gizonak ez dira espetxetik irtengo

Epaiketa iritsi bitartean behin behineko askatasuna nahi zuten bost gizonek baina ez du halakorik onartu Nafarroako Lurralde Auzitegiak.

Nafarroako Lurralde Auzitegiak ez du onartu iazko sanferminetan emakume bat bortxatzeagatik espetxean dauden bost akusatuen eskaera. Epaiketa iritsi bitartean behin behineko askatasuna nahi zuten bost gizonek baina ez du halakorik onartu Auzitegiak.

Espetxean segitzea da hartu duten erabakia, baina boto partikular bat ere izan da magistratuen artean. Boto partikular horretan, ulertzen du magistratu horrek espetxean egotea baino, badela beste alternatibarik: 6.000 euroko fidantza ordaintzea, etxebizitza bat designatzea momentu oro eurekin harremanetan egon ahal izateko, telefono bidezko kontaktua izatea eta pasaportea erretiratzea.

2016ko sanferminetan, uztailaren 7arekin, emakume bat bortxatzea leporatzen diete kartzelan dauden bost gizonezko horiei eta Ministerio Fiskalak hogeita bi urte eta hamar hilabete arteko espetxe zigorra eskatu du euretako bakoitzarentzat. Bost akusatuen abokatuak beste behin Nafarroako Lurralde Auzitegiari ekainean eskatu zion behin behineko askatasuna akusatuentzat “ez dagoelakoan ihes egiteko arrazoirik, “ez dagoelako frogak hausteko arriskurik eta bortxatutako emakumearen ondarearen aurka egitea edo berriz ere delitua errepikatzeko aukerarik ez dagoelako".

Eskaera horren aurrean, Nafarroako Lurralde Auzitegiko Bigarren Sekzioak iritzi du, aurreko eskaeretan egin bezala: behin behineko espetxealdia, izan ere, epaiketaren gertutasunak eragin dezake askatasuna emanez gero justiziari izkin egitea, saihestea. Taldean berriz ere delitu berbera egitea ere ezin dela bazterrean utzi iritzi du Lurralde Auzitegiak autoan.

Aipatu behar da hiru magistraturen iritziaren bidez jakinarazi dela, azkenik, ez zaiela behin behinean aske utziko emakumea bortxatzeagatik espetxean dauden bost gizonei. Hiru magistratuetatik batek dena dela, boto partikularra eman zuen, esanez, ez dela onargarria urtebete espetxean behin behinean egotea eta epaiketa gertu dagoelako egoera horretan segiaraztea. Horregatik egin du neurri alternatiboak ezartzearen alde: lehen aipatu bezala, fidantza bat ezarriz, telefono mugikor baten bidez kontaktuan izanez, etxebizitza bat ezarriz, baldintza batzuk jarriz epaiketan izanen direla ziurtatzeko, Espainiatik ateratzeko aukerarik ez izatea eta epailearen aurrean agertzea astelehen eta ostiral guztietan, adibidez.

Hiru magistraturen artean batek eman du boto partikular hori, baina gainerako bien ustez preso egon behar dute akusatuek epaiketa izan arte. Epaiketa hori udazkenean izan daiteke seguruenik.


Santiago jaiak ospatuko dituzte Basalgon asteburuan

Egubakoitzean hasi eta domekara arte izango dira jaiak eta urteroko hitzorduek ez dute hutsik egingo, txirridulari igoerak eta bertso bazkariak, esaterako.

Egubakoitza, 24

18:30: Kanpaiek eta etxafuegoek iragarriko diute jaien hasiera.

Zapatua, 25

11:00: Meza nagusia.

12:00: Txirridularitza proba: 33. Basalgora Iogera.

12:30: Luntxa.

Gero, Erromeria eta igel txapelketa.

14:30: Bertso bazkaria Xabier Amuriza eta Igor Elortzarekin eta soinujoleek lagunduta. Izena emateko azken eguna uztailaren 21a da, Basalgokoak elkartean.

Domeka, 26

12:30: Meza

Gero, Luntxa eta jolasak.

14:30: Auzoko jubilatu eta jai batzordeko kideen bazkaria. Izena emateko azken eguna uztailaren 26a da.


«Izendapenak ongi daude, baina egindako lana da balio duena»

Jon Maya

Gelajauziak ikuskizunak bost nominazio Max Sarietarako. Pozik egoteko modukoa.

Sorpresa izan zen, egia esan. Gaur egun, sare sozialetatik dena hain erraz jarraitzen denez, Max Sariek iragarri zuten hurrengo egunean jakinaraziko zituztela hautagaiak. Bilbon ginen, emanaldi batean, ostiral batean, eta kamerinoko ordu tonto horietan Interneten begiratzen hasi ginen. Kuxkuxean hasi ginen eta ‘hara, izendapen bat dugu… bi… bost’. Poztu gintuen.

Egia da, azkeneko galbahea falta dela, eta hiru finalistak argitaratuko dituztela. Zerrenda puska horietatik hautagai izatea sekulakoa da, oso pozgarria. Logikoena da, gainontzekoak ikusita, baten batetik erortzea… Iaz, Komunikazioa/Inkomunikazioa-rekin, gizon interprete onenaren hautagai izan ginen, modu kolektiboan. Aurten bost jaso ditugu, eta nahiko kategoria potoloak dira: dantza ikuskizun onena, ekoizpen pribatua, musika konposizioa, koreografia eta taldea. Horrekin pozik. Baina egindako lana da balio duena.

Harrera ona izan du, ezta? Gainera, areto barrurako bertsioa estreinatu duzue duela gutxi.

Bai. Kalean hasi genuen, baina Cesc Gelabert koreografoak berak esan zidan aretorako ongi geratuko zela. ‘Gero, gerokoak’, esan nion, beste proiektu batzuk lantzen ari ginelako eta zure burua zapaltzen ezin duzulako egon. Behin martxan zegoela, emanaldi pila bat egin ditugu Euskal Herrian zein hemendik kanpo. Oso ongi funtzionatu du, formatu eta gune ezberdinetan, gainera. Gero denbora bat hartu genuen antzokietarako moldatzeko.

Nola hasi zineten Cesc Gelabertekin elkarlanean?

Pixkanaka. Hainbat lan esparru ditugu martxan. Alde batetik, Tanttakarekin elkarlanean aritzen gara, 2001ean konpainia sortu zenetik. Bestetik, 2008an nazioarteko konpainiekin elkarlanean hasi ginen. Gurera gonbidatzen hasi ginen, eurekin esperientziak partekatzeko. Ekarri izan dugu gure irakurketa komuna duten jendea.

Gelabert oso ezaguna da dantzaren munduan. Baneukan gogoa hona etor zedin, oso esparru garaikidean arituta ere, badaukalako sentsibilitate bat tradizionalarekiko, baita ere aintzinako musikarekin eta abar. Manresako (Katalunia) jaialdian izan genuen lehenengo hartuemana, eta gero gehiagotan elkartu ginen. Dantza tradizionaletatik abiatutako sorkuntzari buruz, kultura tradizionalek arte garaikidean izan zezaketen garapena eta horrelako kontuei buruz hitz egiten hasi ginen. Harremana sendotzen joan ginen, eta hitzetatik ekintzetara pasatu ginen. Kukairen hurrengo ikuskizuna kalean, plazan, izatea nahi nuen. Proposatu, hasi, eta horretan gabiltza. Aurten Lekeitioko Nazioarteko Kaleko Arteen Jaialdian gauza berezi bat gauzatuko dugu, Gelajauziak-ekin. Han hamar eguneko erresidentzia bat egingo dugu, eta Kaxarranka eta nesken aurreskuarekin zerbait landuko dugu.

«Errenteria dantzaren erreferentzietako bat da Euskal Herrian»

Gelajauziak-en, Nestor Basterretxearen Akelarre totema agertzen da. Nola batzen dira dantza eta eskultura bezalako diziplinak?

Cescekin harremanetan ginela, OteHitzari biraka ikuskizunaren azkeneko emanaldia egin genuen Lasarte-Orian. Justu, aste hartan, Nestor Basterretxeak serie kosmogonikoa jarri zuen Batzar Nagusietan. Berak, Otehitzari biraka-n poema bat irakurtzen zuen, eta hori komentatzen ari ginen. Gainera, dantzari izan zen Basterretxea.

Istorio kuriosoa du. Argentinarantz itsasontzian zihoala, gerratik ihesi, Zuberoako dantza maisu bat joaten zen ontzi berean. Hark esaten zizkion dantza pausuak marrazten zituen Basterretxeak. Bazuen dantzarako zaletasun bat. Esaten zuen serie kosmogonikoak izan zezakeela dantzan tokia. Gelajauziak proiektuan nuen burua, eta esan nion kalerako ikuskizun bat prestatzen ari ginela… Akelarre-a totem bezala jarri zitekeela ikusten genuen, gure mitologia herriko plazan, jotak… Elementu asko elkartu ziren, aipatu genion, eta oso gustura eta emozionatuta geratu zen.

Lana estreinatu baino lehen, obrarako gauza pare bat diseinatu zituen. Gaixo zegoen, eta ezin izan zuen estreinaldia bertatik bertara ikusi, baina elkarrekin ikusi genuen bideoan. Oroitzapen onak ditut.

Ikuskizunak kalera atera izan dituzue, ikastaroak antolatu… Dantza herritarrengana helarazteko egin duzue?

Bi kontzeptu daude. Alde batetik, Kukairen hasierako ikuskizunak antzokirako ziren. Sokarekin lehen saiakera egin genuen kalerako, eta gustura geratu ginen. Ez du antzokiko erosotasun hori, baina beste gauza batzuk dauzka. Zaila da norbait teatrora joatea: jakin behar da obra dagoela, denbora atera behar da joateko, sarrera erosi behar da… Eta ezezagunaren aurrean, ez da erraza ikuskizun bat ikustera joatea. Jendeak gure ikuskizun bat lehenengo aldiz kalean ikusten du horrela. Arte eszenikoak orokorrean, eta gure lana partikularrean, hedatzeko modu bat da. 2009tik hiru obra egin ditugu kalerako.

Zein da beste kontzeptua?

2008tik Errenteriako Udalarekin hitzarmena dugu, dantzaren sentsibilizaziorako. Egitarau bat finkatuta dago, herritarrei dantza iristarazteko. Urtean 20-30 ekitaldi inguru egiten ditugu. Hainbat ziklo daude: Eskolak Dantzara, ikasleekin; Herritarrak Dantzara, dantza modu ludikoan ikusita; herri dantzak; garaikideak; sortzaileekin, ikuskizunaren aurretik antolatzen ditugu topaketak… Oso ongi daramagu. Konpainiak jorratzen duen beste esparru bat da.

Dantzaren boom-a al dago Errenteria-Oreretan?

Boom-a baino, hemen egiten duguna, agian, beste toki batean martzianada bat izan daiteke. Herri batzuetan inork ez du dantzarik egiten. Dantza tradizionalaren bidetik, ez zait arraroa iruditzen errenteriar batek dantza egitea, edo herrian dantza ekitaldi bat egotea. Aterki orokor bat dagoela uste dut. Euskal Herriko dantza eskolarik handienetakoa dago, dantza konpainia egonkor gutxienetako bat ere hemen dago, dantza tradizionaleko profesionalak ere badaude…

Dantzagunea hemen egotearena horren ondorio da. Boom-a baino, esango nuke herrian txertatuta dagoela. Hobetzeko asko dagoela? Zalantzarik gabe. Egiteko asko dagoela? Pila bat. Presentzia eta sendotasuna badago, eta Euskal Herrian gure herria bada dantzaren erreferentzia bat. Arte eszenikoen munduan ere, eta ez da kasualitatea. Ez da oraingo gauza: historikoki horrela izan da, sustraituta dago.

«‘Hazipenen pozak’ lanak Tanttakarekin egindako elkarlana islatuko du»

«Ez zait arraroa iruditzen errenteriar batek dantza egitea; sustraituta dago»

«Lekuona moduko bat nonbait eraiki behar bazen, hemen izan behar zuen»

Dantzaguneak indarra emango al dio eszena horri?

Dena ikusteko dago. Baina nire imajinarioan daukat, Lekuona moduko batek nonbait gertatu behar bazuen, hemen izan behar zuela. Eta hobe hala izatea. Sektoreari zerbitzu batzuk emango dizkio, eta horrek sektoreko jendea erakarriko du. Positiboa da.

Bestalde, herriarentzako ekipamendu bat gehiago izango da. Zerbitzu zabalagoa da, baina herriak izango du bere tokia. Asmatu behar da hemen dagoena kanpotik datorrenarekin aberasten, eta aukera berriak zabaltzen. Erronka horretan denok saiatu beharko dugu.

Hilabete honen bukaeran beste lan bat aurkeztuko duzue.

Hazipenen pozak du izena. Tanttakarekin elkarlanean hamarkada bat generamala ospatzeko genuen pentsatuta, baina ez dugu denborarik eduki. Gogoa genuen hau egiteko. Uste dut dela Kukai eta Tanttakaren arteko elkarlana zein izan den hoberen islatzen duena. Kale edo espazio irekietara naturaltasun osoz irtengo gara. Entsegu bat kalera aterako dugu.

Asteko edozein egun balitz bezala irudikatuko dugu, plano eta giro berberetatik. Elkarrekin egin ditugun lau ikuskizunei gaur egungo ikuspuntutik begiratuko diegu. Lan bat egiten hasiko bagina, zein sentsazio izango genituen islatuko ditugu.

Polita izango da ikustea hamabi urte beranduago orduko gauzak nola egiten ditugun…

Eboluzioa egon dela nabaritzen al da?

2002 urtean estreinatu genuen lehenengo ikuskizuna. Pertsona berberak gara, baina gauza asko aldatu dira. Dedikazioa aldatu da, adina ere… Zein emozio sortzen dizkizuten orduko lanek, zergatik egin genuen hori horrela, eta abar gogoratzea ongi egongo da. Koreografia batzuk moldatu ditugu, beste batzuetan egun dakizkigun teknikak erabili ditugu, beste batzuk bere horretan utzi… Publikoarentzat gustagarria izango dela uste dut, gainera.

Nostalgiarik gabe?

Gabe, gabe. Gure elkarlana bere horretan agertzen da. Entseatzera gatozenean egiten ditugun beroketak, martxan jarri eta horrelakoak islatu ditugu. Hilaren 26an estreinatuko da, Bilbon. Loraldia jaialdi berrian izango da, Guggenheimeko plazan dantzatuko dugu, 13:30etik aurrera. Leioako Umore Azokan maiatzaren 23an egingo dugu, eta maiatzaren 30ean, hemen.


Igandean egingo dute San Joan azoka

Olaran elkarteak ekainaren 21ean ospatuko du XII.San Joan azoka. Bigarrenez, gainera, Euskadiko XIII. Txaroles arrazako behien lehiaketa jasoko du hiri bizkaitarrak. Horrez gain, artisauen azoka ere egongo da Foru plazan. Baita nekazaritzarako makinariaren erakusketa ere.

Egitaraua

10:00etatik aurrera ganadua erosteko aukeraz gain, beste hamaika jarduera egongo dira. Horien artean dago Urduñako mendizerrako artxo dastaketa. Edo, eguerdian Josefinoetan egingo duten herri bazkaria. Bazkaltzeko txartelak Mugalde, Llarena eta Batzoki tabernetan egongo dira salgai 17 euroren truke.

Azokaren aurkezpena ekainaren 18an egingo dute, 13:00etan turismo bulegoan. Bertan, Ivan Fandiño toreatzaile urduñarrari hiriagatik egindako lana aitortzen duen "Zilarrezko perretxikoa" emango diote.


Carla Bautista fitxatu du Realak

Azken denboraldian utzita aritu da Realean Carla Bautista aurrelaria. Egindako ekarpena dela eta, talde txuri-urdinak jokalari espainiarra fitxatzea erabaki du. Atletico Madril taldea utzi du eta 2021eko ekainaren 30era arteko kontratua sinatu du.

“Proiektua gustuko dut, eta hemen egon nahi dut”, adierazi du Bautistak. Pozik dago Realean jarraitu ahal izango duelako.

Fundacion Albacete taldean hasi zuen bere kirol ibilbidea, eta 2017an sinatu zuen Atletico Madrilekin. 19 urtez azpiko Europako txapelduna izan zen Espainiako selekzioarekin.


Aramendi, Orbegozo eta Badiola Emakumea Pilotari Txapelketan parte hartzen ari dira

Ezker hormako binakako txapelketan, Bigarren Mailan ari dira lehiatzen. Aramendi eta Orbegozo elkarrekin ari dira lehian; Badiolak, berriz, Zubizarreta bergararra du bikote. Dagoeneko bi jardunaldi jokatu dituzte, eta asteburuan jokatuko dute hirugarrena Zaldibian.

Martxan da dagoeneko ezker hormako binakako Gipuzkoako Emakumea Pilotari Txapelketa, eta Bigarren Mailan ari dira lehiatzen Azpeitiko hiru pilotari: Nagore Aramendi, Oihana Orbegozo eta Alaitz Badiola. Aramendi eta Orbegozo batera ari dira lehiatzen, Badiolak berriz Uxue Zubizarreta bergararra du bikote txapelketan. Joan zen abenduaren erdi aldean hasi zen Bigarren Mailako txapelketa, eta nor baino nor ari dira bost bikote.

Lehen jardunaldia Bergaran jokatu zuten, azpeitiarrek garaipen bana lortu zuten partida haietan. Bigarren jardunaldia, berriz, abenduaren 28an jokatu zuten Azpeitiko Frontoi Txikian: Aramendik eta Orbegozok ezin izan zituzten mendean hartu Arteaga eta Agirre (17-22); Zubizarretak eta Badiolak atsedena izan zuten jardunaldi hartan. Gabonetako etenaren ostean, asteburu honetan jokatuko dute pilotariek hirugarren jardunaldia, Zaldibian (Gipuzkoa). Hain zuzen ere, Zubizarretak eta Badiolak Bergara eta Bikarioren kontra jokatuko dute partida, eta Aramendik eta Orbegozok atsedena izango dute.

Guztira, bost jardunaldi jokatuko dituzte, eta azkena urtarrilaren 25ean izango da Zestoako Gurutzeaga pilotalekuan. Ondoren, finalerdiak jokatuko dituzte Donostiako Antigua auzoan, eta gauzak ondo bidean, finala Azpeitian izango da.


Ligan ere eskualdekoak garaile

Igandean jaso zuten Orio AE-ko kideek Eusko Label Ligako koroa. Nagusi izan dira, eta 12 puntuko aldea atera die Hondarribiari.

Ugaitz Mendizabal anoetarra taldeko patroia izan da aurten. Argazkian, Mendizabal maillot gorriarekin, Anjel Larrañaga (bigarren taldeko entrenatzailea) eta Gorka Toledo (arraunlaria) tolosarrekin batera, Orioko udaletxean.


Errepide mozketak, Aiztondo Klasika dela eta

Aiztondo Klasika martxoaren 5ean izango da Adunan hasita eta Villabonan bukatuko da. Alkizako herri gunetik behin pasako da, Anoetatik abiatuta, 11:09 - 11:13ak inguruan eta ondoren, Asteasura jaitsiko da. Bestalde, bidegurutzeetan laguntzeko prest daudenak Alkizako kirol batzordekoekin harremanetan jarri behar dira.


Moxolo, Etxezarreta Harategian "bota" den ganadurik handiena

Euskal Herriko baserrietan idi gutxi ikusteko, eta are gutxiago probatzeko aukera dago. Normalean, behi eta zekorrak dira harategiko mostradorean aurkitzen ditugunak. Baina oraingoan, idia eta tamaina ederrean dastatzeko aukera izango dugu lasarteoritarrak. Etxezarreta Harategiak 1240 kilotako, eta kanalean 791 pisatu dituen idia salgai edukiko du bihartik aurrera.

Sei urte zituelarik "Moxolo" bere azken bidaiari ekin zion pasaden astelehenean. Bere jaioterria, eta 6 urtez bere bizilekua izan duen Ataun herria utzi eta Donostialdera egin zuen, Manfrido abere-hiltegira hain zuzen ere.

Bere nahira elikatuta, bere nahira ibilitakoa Ataungo mendi magaletan, eta kapritxoz hazitakoa, hori dugu "Moxolo". Saler arraza frantziarraren pedigria duen idia genuen, arraza handikoa.

Gutxi dira gure mendi magaletan ikusten diren idiak, normalean behiak eta zekorrak izaten dira baserri abereak, eta gure elikaduran erabiltzen ditugunak.

Baina oraingoan, idi haragia, eta ez-nolanahikoa "oso haragi ona aterako da eta den dena Lasarte-Orian salduko da" aipatzen du Xabier Etxezarreta harakinak.

Ametsa errepikatzen

Etxezarreta harategia, denok jakingo duzuen bezala Hipodromo Etorbideko bigarren zenbakiak aurkitzen da, 1963 urteaz geroztik dago gure artean, eta bertan izango da Idi haragi freskoa erosteko aukera. Bere ametsa probatzeko aukera izango dugu. "Aitak behin 1000 kilotako behia bota zuen, eta Moxolotaz hitz egin zidatenean, dudarik gabe nirea egin nahi nuen, aitaren ilusioa errepikatzeko gogoa nuen" dio Etxezarretak.

791 kilogramo okela

1.240 kilo pisatzen zituela joan zen "Moxolo" abere-hiltegira "sasoi ederrekoa zenez asko gizendu da" dio Xabierrek. Abereak zahartzen hasten direnean ez dira gehiago gizentzen, jan eta jan aritu arren. Moxolo tarteko adinean zegoen eta bere momentua zeukan "platerera eramateko garaia" gaineratu du Xabierrek.

Zapore berezia

Seler arraza ona baldin bada, gizentzeko (artoarekin eta belar-ondoarekin) izan duen kapritxozko era ere ona izan da; "zapore berezia emango dio haragiari" deritzo Xabierrek. Denetik jan du Moxolok eta hori nabarituko dugu bere haragia probatzerakoan.

"Bisitan joan naizenean denetik zeukan askan, bisitatu ere egin dudalako" kontatu digu Xabier Etxezaharretak.

Aste betez samurtzen

Asteartean hasiko dira pixkanaka Moxolo herrira ekartzen. Ganadu zaharra hil ostean "pausat zen utzi behar da".

Hil berritan gogor samarra izaten du haragia, baina "samurtzen joaten den heinean zaporea galtzen joaten da" gaineratzen du Xabierrek, beraz, margen egokia bilatu behar, "zaporea galdu ez dezan eta samurra egon dadin".

Prezioa

Idiaren serra batek gehiago balioko duenik ukatu egin du harakinak: “Lasai egon, idia izateagatik ez diogu prezioa igoko, behi haragiaren berberak mantenduko ditugu".

Xabierren eta bere lagunaren kapritxoa dastatzeko aukera paregabea galtzeko aitzakiarik ez. Txuletak, solomiloa, xerrak, xehakinak, denetik bihartik aurrera Etxezarreta harategian.


Plaza Etxeberri erosi du Zizurkilgo Udalak

2019ko aurrekontua aho batez onartu du udalbatzak eta herrigunean kokatuta dagoen eraikina erostera bideratuko du inbertsio nagusia.

Zizurkilgo herrigunean, Pello Mari Otaño plazaren alde batean dagoen eraikin historikoaren truke, 750.000 euro ordainduko ditu udalak. Bi aldeak asebetetzen dituen akordioa lortu eta gero, lehen ordainketa egina du udalak eta erosketa notaritzatik igaroarazi dute jada. Joxe Mari Luengo alkateak esan duenez, «eskertuta» daude eraikinaren aurreko jabeekin, beste inori eskaini aurretik udalarengan pentsatu zutelako. «Aukera ona iruditu zitzaigun eta interesgarria, eraikinaren jabetza eskuratzea».

Aho batez onartu zuten erosketa hitzarmena udalean ordezkaritza duten alderdi guztiek eta EAJ eta PSE-EEko zinegotziek ere, EH Bilduk aurkeztutako aurrekontu proiektuaren alde egin zuten urtarrilaren 28ko osoko bilkuran. 3.598.640 euro izango ditu Zizurkilek 2019an, iaz baino 130.000 euro inguru gehiago. Inbertsioen atalean zatirik handiena, Plaza Etxeberri erosteko erabiliko dute, aurten, 450.000 euro 150.000 euroko lehenengo ordainketa egina dute dagoeneko. «2011n EH Bilduk udal gobernuaren ardurak hartu zituenean 3 milioi eurotik gorako zorra topatu zuen udalean. Zortzi urte hauetan arduraz jokatu dugu, gastua kontrolatu dugu eta ez dugu mailegu berririk eskatu. Milioi eurotik behera kokatu dugu udalaren zorra eta horregatik iruditu zaigu momentu egokia inbertsio berri bat egiteko», esan du Luengok.

15 urterako mailegua eskatu du Zizurkilgo Udalak, eta honenbestez, 1,2 milioi euroan kokatuta da udalaren zorra 2019an. «Zizurkil bezalako herri batentzat, kopuru jasangarria dela iruditzen zaigu. Gainera, datorren urtean Plaza Etxeberriren azken ordainketaren zati handiena 2019ko gerakinarekin estaltzea espero dugu. Aurrera plazako udal bulegoen salmentatik eta herrigunean egin asmo den etxebizitza promoziotik, aurten, sarrerak egongo direla aurreikusten dugu». Zorra amortizatzeko, aurtengo aurrekontuan, iaz baino 20.000 euro gordeko dituzte, orotara, 245.000 euro. «Datorren urterako, berriz ere, milioi batetik beherako kopuruetan kokatu nahiko genuke zorra», esan du alkateak.

Plaza Etxeberrik, 196 metro koadroko hiru solairu ditu eta behekoan, taberna-jatetxe zerbitzua eskaintzen dute. Udalak eraikinaren jabetza eskuratuta, jarduera horrekin jarraitzeko asmoa du eta ostalaritza zerbitzua kudeatzeko lehiaketa publikoa landuko du. Apirila arte jarraituko dute egungo arduradunek eta esku aldatzea «lehenbailehen» egitea espero dute udal ordezkariek. Gainerako bi solairuei zer erabilera eman erabakitzeko parte hartze prozesua jarriko dute martxan.

Bestalde, argindarrarentzat eraldatzaile berria eraiki behar dute Zizurkilen, eta hori izango da, 2019ko beste inbertsioetako bat. Etxebizitzak eraikiko dituzten bi enpresa eraikitzaileen eta udalaren artean gauzatuko dute inbertsioa eta kokagune berri bat topatuko dute azpiegitura horrentzat.

643.000 EURO, PROIEKTU BERRIETARA

Plaza Etxeberri eraikinaren erosteak, aurtengo inbertsio kopurua dezente igo du. 643.000 euro izango dira aurrekontutik proiektu berrietara bideratuko direnak. Besteak beste, herriko bideak konpontzera 26.000 euro inguru bideratuko dira eta iaz Joxe Arregi plazan jarri zuten estalpeari aldamenean tapakiak eransteko 28.000 euro erabiliko dituzte.

2018ko aurrekontuan jasota zegoen inbertsioa zen arren, aurtengo urte hasieran gauzatzen ari dira Elbarrenako futbol zelaiko harmaila berrien proiektua. «Ura agentziaren baimena behar zuen proiektuak, eremu hori Elbarrena erdigune osoa bezala, uholde arriskudun gune jotzen delako. Baimen hori behar baino gehiago atzeratu da euren akats bat tarteko eta urtarrilaren 9an jaso genuen, azkenean, lanei ekiteko oniritzia», azaldu du alkateak. Guztira, 61.000 euroko aurrekontua dute lanek eta hilabete inguru irautea espero dute. «Zelaian harmailak izanda, edozein ekitaldi egin ahal izateko gune berri bat irabaziko du herriak».

INBERTSIO NAGUSIAK

Plaza Etxeberri erostea 450.000

Futbol zelaiko harmailak 61.000

Estalpearen egokitzea 28.000

Bideen konponketa 26.000

Eraldatzaile berria 15.000

3,5 MILIOI EUROKO AURREKONTUA

Gastuak. Aurrekontuaren zatirik handiena, udal langileen soldatak eta ondasun arruntetako eta zerbitzuetako gastuak ordaintzeko erabiliko du Zizurkilgo Udalak. Gainera, aurten, %2,25eko igoera izango dute udal langileek soldatetan. Ohiko transferentzia eta diru laguntzetara, 400.000 euro baino gehiago bideratuko ditu udalak 2019an.

Sarrerak. Zuzeneko eta zeharkako zerga eta tasetatik, aurrekontuaren %27a osatuko du Zizurkilgo Udalak, eta foru funtsetik, iaz baino diru gehiago jasoko du aurtengo urtean. Transferentzia arruntetatik 2 milioi euro baino gehiago jasoko dira 2019an.


Stybarrek irabazi du Eneco Tourreko bigarrena, eta lider jarri da

Zdenek Stybarrek (Omega Pharma-Quick Step) Eneco Tourreko bigarren etapa irabazi du, Belkineko Lars Boom eta Sep Vanmarckeri aurrea hartuta.

Zdenek Stybar (Omega Pharma-Quick Step) gailendu da Eneco Tourreko bigarren etapan, eta lasterketako lidergoa eskuratu du. Txekiarra itzuliaren azken irabazlea da.

Etapa, Waalwijk eta Vlijmen artean (177,4 kilometro), Herbehereetan, 20 txirrindulariz osatutako talde batekin heldu da azken zatira. Talde horretan, Stybarrek hartu die aurrea Lars Boom eta Sep Vanmarckeri (Belkin).

Holandako taldeak harrapatu du ihesaldia, Pavel Brouttek (Katiuxa), Kevin Van Melsenek (Wanty-Groupe Gobert) eta Alexis Gougeardek (Ag2r) osatuta. Matteo Trentin (Omega Pharma-Quick Step) eta Jose Joaquin Rojasen (Movistar) eroriko baten ondorioz, 7 kilometro falta zirenean, tropela apurtu da, eta talde txiki bat geratu a aurrean. Azkenean, probetxua atera dio garaileak BMC eta Belkinen erasoei.

2. ETAPAKO SAILKAPENAK

</p>


‘Azur&Asmar’ umeentzat

Umeek ‘Azur&Asmar’ (2006) pelikula izango dute euskeraz. Bi mutikoren adiskidetasuna eta abenturak dira pelikularen oinarri. Gaur eta bihar arratsaldeko 17:00etan, Biterin.


Jose Mari Aldekoa izango da MCCko presidentea Jesus Catania erretiratzean

Hala erabaki du MCCko Batzar Kooperatiboko Batzorde Iraunkorrak. Aldekoa Zaldibarren (Bizkaia) jaio zen 1947an, ingeniaria da ikasketaz, eta hainbat kargu izan ditu MCCko enpresetan.

Jesus Catania egungo presidenteak erretiroa hartuko du datorren urteko uztailean, eta orduan hartuko du Jose Mari Aldekoak kargua; zehazki, 2007ko uztailaren 1ean. MCCko Batzar Kooperatiboko Batzorde Iraunkorrak ohar baten bidez jakinarazi duenez, datorren urteko lehen sei hilekoan Catania eta Aldekoa "elkarlan estuan" arituko dira, kargu aldaketa behar bezala egiteko.

Jose Mari Aldekoa Zaldibarren jaio zen 1947an. Ingenieritza Teknikoa ikasi zuen Arrasateko Eskola Politeknikoan -Mondragon Unibertsitateko parte da egun-, eta master bat egin zuen enpresa zuzendaritzan.

1973an hasi zen MCCko enpresa taldean lanea, zehazki, Copreci kooperatiban. Kalitate kontroleko buru, giza baliabiden arduradun eta Zuzendaritza Batzordeko presidente izan da kooperatiba horretan.


Usansolo herri gisara onartzeko bide orria aurkeztu du Galdakaoko Udalak

Usansolo Herria plataformak espero du agiria baliagarria izatea irailean prozesua abian ipintzeko.


Eguraldi iragarpena 2015eko uztailak 21

Pello Zabalaren eguraldi iragarpena


Hainbat jarduera egiten ari dira Arkupeak-eko jubilatuak

Martxoaren 28an Olitera eginen dute irteera

Arkupeak jubilatuen elkartean ez daude geldirik egoteko. Martxoan, erraterako, hainbat hitzaldi izan dira. Alde batetik, jubilazioen eta pentsioen gaur egungo egoera izan dute hizpide Donezteben eta bertzetik, bizi-testamentua, heriotza duina eta borondate aurreratua Beran eta Elizondon. Eta denek ere jendearen aldetik erantzun ona izan dutela aipatzekoa da.

Ikastaroak ere prestatuak dituzte eta ateraldiak egin gabe ere ez dira gelditu. Martxoaren 5ean, adibidez, Xabierraldira joan ziren eta giro ederrean pasatu zuten eguna. Eta hilabete honen 28an Olitera joatekoak dira. Apirilean ere irteera gehiago eginen dituzte: Ordiziko merkatura, Andaluziara... Horrez gain, heldu den hilabetean Soinketa Eguna ere eginen dute Beran. Maiatza ere betea heldu zaie.


Getaria-Zarautz bigarren Gipuzkoako Ligako 7. jardunaldian

Bisigua Orio Estilora jaialdiaren barruan jokatu dute gaur 12:30etik hasita Emakumezkoen Traineru Ligako 7. jardunaldia. Getaria-Zarautz bigarren sailkatu da, 11:25,98 denborarekin. Lehenbizikoak, Donostiako Berdintasunak 9 segunduko aldea atera dio, 11:16,36 denborarekin irabaziz proba.

Hernanik hirugarren egin du (11:26,06), Deustok laugarren (11:45,58), bosgarren Colindresek (12:08,48) eta Hondarribia izan da azkena (12:26,54).


«Lesbosen egindako egonaldiek bihotza ireki didate»

MARIFA IRAZOKI DENDARIETA zugarramurdiar boluntarioa

Bigarren urtez segidan, Greziako errefuxiatuak laguntzen izan da Marifa Irazoki. Bertako errefuxiatuek pairatzen duten egoera latzaz eta hortik ateratako ikasbideaz mintzatu da

Eman bezainbertze jaso eta irakatsi bezainbertze ikasteko izan dira Marifa Irazokirentzat Lesboseko (Grezia) Moria kanpamenduan errefuxiatuekin egin dituen egonaldiak. Joan den urtean herritar batekin izan zen, aurten, berriz, kusin batekin eta heldu den urtean ere itzuliko dela argi du: «nire oporrak horiek izanen dira, han egun bakoitza bidaia bat baita».

Errefuxiatuak laguntzen izan zara. Kontaiguzu.

Urtarrilaren 7tik 30era bitarte Lesbosen egon nintzen, kusin batekin, Joxe Arburuarekin. Gobernuz Kanpoko Erakunde (GKE) batekin, Refugees4Refugees, joan ginen, bertako errefuxiatuak laguntzeko asmoz. Gu olive grove deritzoten gunean daudenak laguntzen aritu ginen. Gune horretara ailegatu berri diren errefuxiatuak bidaltzen dituzte, Moriako kanpamentua leporaino beteta dagoelako.

Zein izan ziren zuen egitekoak?

Gisa guztietako lanak egin genituen: Moriatik arropak garraiatu, neurriaren arabera sailkatu eta errefuxiatuei banatu; han eta hemen garbiketa lanetan aritu ginen; haurrekin egon... Izan ere, Moriako kanpamendukoek ez bezala, olive groveko haurrek ez dute eskolarik eta han ginenok halako lanak ere egin behar izaten genituen: irakasten eta haiengandik ikasten, jostatzen eta hezten aritu ginen, ahal izan genuen heinean, elkar errespetatzearen garrantzia ere ikusarazi nahi izan genien. Berez hondartza garbitzeko asmoa ere bagenuen baina hilabete osoan egun bakarrean izan genuen eguraldi ona...

Gaur egun zenbat errefuxiatu daude Lesbosen?

Gobernuak Moriako kanpamenduan eta olive groven 6.700 inguru daudela erraten du, baina aise gehiago dira. Egia da familia aunitz Atenasera bidali dituztela... Hori baliatzen dute guttiago direla errateko, baina han ere lepo daude. Gainera, ateratakoak kontatzen dituzte, ailegatu direnez ez dute deus aipatzen... Areago, tokia bera 3.000 lagunendako prestatua da eta ia 7.000 daude. Gehienak siriarrak eta Afganistanekoak dira, beraien herrietan deus ez dagoelako jo dutenak. Haiek, noski, ez dakite zer topatuko duten, engainatuta joan ohi dira. Turkian lana bilatu dietela eta hegazkineko txartela ordaindu dietela erraten diete eta hara ailegatu eta pasaportea uzten dutenean ez zaie inor agertzen, pasaporte gabe gelditzen dira, deus gabe... Orain arte etortzen ziren familiak dirua bazuten, mafiei ordain ziezaieketen... Orain, berriz, dirurik ez dutenez, guraso aunitzek haurrak bidaltzen dituzte. Han nintzela ailegatu zen azken txalupan 39 lagun etorri ziren, horietako 19 haurrak ziren eta gurasorik gabe zetozen.

Zein da bertako errefuxiatuek bizi duten egoera?

Ez dira bizi... Animaliak bezala dituzte, kanpamenduetan sartu eta esperoan: paperak egiteko esperoan, janaria emateko esperoan, arropa emateko esperoan, zerbait erosteko esperoan... Beti esperoan daudenez pazientzia finitzen zaie eta erotu egiten dira... Egoera latzak bizi dituzte: bortxaketak eta engainuak. Emakumezko aunitz bortxatzen dituzte, gau baten truk paperak eskuratuko dizkietela erranez... Ez emakumezkoak bakarrik, familiak ere suntsitu egiten dituzte. Gaztetxoak 18 urte betetzean gurasoengandik banatu eta bertze kanpamendu batera eramaten dituzte... Horren guztiaren ondorioz, gazteak beraien buruaz bertze egiten ari dira. Berriki hiru senidek egin dute; 24, 18 eta 17 urtekoak, hiru kanpamendutan banatu zituztelako.

Zein da Gobernuak egoera horren aitzinean duen jarrera?

Ez du deus egiten. Joan den urtetik aurtengora ikusi dudan aldaketa bakarra zementu pixka bat jarri dutela izan da, kanpamenduak ez desegiteko. Baina bertze gauza batzuk ere egitekoak zituzten. Argi kableak aldatu eta lur azpian paratu behar zituztela errana zuten... Ez dute deus egin. Ailegatzen diren txalekoak uzteko kamioi bat paratu zuten, Atenasera eramateko, baina deus gehiago. Bi abokatu dituzte 7.000 lagunen paperak egiteko... Joan den urtean bortz edo sei zituzten... Elikadurari dagokionez, neurri zorrotzak hartu zituzten eta horrek ere egoera kaltetu zuen. Erraterako, Zaporeak elkarteak janaria bidaltzeko saiakerak egin zituen eta Gobernutik paperak eskatu zizkion... Horiek izan gabe ez zieten aitzinera egiten utzi... Zorionez, eta bederatzi hilabetez gogor borrokatu ondotik, paperak lortu zituzten. Otsailaren 12an hasi ziren banaketarekin eta 1.300 lagunendako jana banatu zuten... Gu han ginelarik oraindik ez zuten lortua. Arras gogorra zen janaria lortzeko borrokatzen zutela ikustea...

Eta duten osasun zerbitzua?

Ikaragarria da... Kontsulta ttiki bat baino ez dute, hiru mediku dituzte hor. Hagitz muturreko kasuak bakarrik artatzen dituzte. Egia da badirela Gobernuz Kanpoko Erakunde batzuk horretan dihardutenak baina kanpadendetan daude eta ez dute behar adina baliabide. Hortaz, horiek gaixoak ospitalera bideratzen dituzte baina, noski, han lehendabizi greziarrak artatzen dituzte eta ondotik errefuxiatuak. Bertze neska katalan bat ere han dabil eta horrek oftamologo aunitz eramaten ditu. Izan ere, bonbek lehertzean botatzen duten zikinkeriaren ondorioz, haur aunitzek kataratak eta ikuseremu murritza izaten dituzte. Berari esker Bartzelonako ospitaletik betaurrekoak eta audifonoak ere bidali zizkieten. Emakume horrek berak ere emakumezko ginekologoak eraman ditu, bortz-sei hilabetetarako. Oro har, mediku, psikologo eta abokatu eskasia dago.

Bi egonaldiotan hamaika momentu biziko zenituen... Zein izan dira gogorrenak?

Aurtengoetan batean arroparik gabe gelditu ginen egunekoa aipatuko nuke. Gau hartan kazkabarra eta euria egin zuen eta jendea arropak eskatzera etorri eta ez genuela ikustean frustrazio ikaragarria sentitu nuen... Samsa izeneko zazpi urteko neskatiko siriarra ezagutzeak ere hunkitu egin ninduen. Bonba bat bere etxe ondoan lehertzearen ondorioz, sorra da bera. Ez du ez solastatzen ezta aditzen ere. Gaixoa ezin da komunikatu eta beti neskak negarrez marrazten ditu... Joan den urtean, berriz, hirugarren eguna izan zen zailena, bi arabiarri el pasillo de la vergüenza egin zieten momentua. Kanpin-denda batean bertze familiaren bati ebasteagatik jipoitu egin zituzten. Ilaratan jarri eta harrika, joka... aritu ziren eta ondotik nagusiak zigorraz jo zituen, gogor jo gainera. Poliziari deitzeko aipatu genien, baina hori normala zela erantzun ziguten. Odolez beteta akitu zuten...

Hangoekin harremanetan segitzen duzu?

Bai. Adibidez, aurten joan den urtean ezagututako pakistandar bat ikusi dut eta harekin egon naiz. Bertze familia baten bila joan nintzen, nire hango familia zena, baina haiekin egotea ez nuen lortu. Gerora, Atenasera bidaliak zituztela enteratu nintzen, are gehiago, gizonezkoa alde batetik eta emakumezkoa eta seme-alabak bertzetik jarriak zituzten... Gizonezkoa bere buruaz bertze egiten saiatu zen baina mediku batek harrapatu egin zuen... Bere telefono zenbakia lortu nuen. Orain, noizbehinka ahal duten guztiekin telefonoz, Whatsappez edo Skipe bidez egoten saiatzen naiz.

Nolako esperientzia izan da?

Sekulakoa. Han egun bakoitza bi egun bezala da, gauza aunitz gertatzen dira momentu gu- ttian eta hainbertze gauza ikasten dira: zenbat kexatzen garen, zeinen gutti estimatzen dugun... Haiek irribarre bat edo besarkada bat aski dute kontent egoteko. Halako bidaiekin bihotza irekitzen da... Denok joan beharko genuke ikustera, zeinen ongi bizi garen estimatzeko, denok lagundu beharko genuke, bakoitzak ahal duen heinean: ez han bakarrik, hemen ere laguntza behar da eta guztiok pixka bat emanen bagenu... Ni itzuliko naiz, nire oporrak horiek izanen dira. Han egun bakoitza bidaia bat da. Hasiera zaila da. Egia da joan den urtean Ainara eta biok, itzuli ginenean, kontatzeko zailtasunak izan genituela. Argazki-erakusketa bat egiteko ideia esku artean izan genuen baina ez genuen garatzerik izan. Aurten bi urtetakoa egiteko asmoa dugu, Ainara, kusina eta hirurok garela eta bi tokitan egon garela aprobetxatuz...


Zelan esan agur 585 orritan

Erresuma Batuaren irteerarako planarekin, Londresek ahotsa galduko du EBren instituzioetan, baina batasuneko legediaren zati handi bat betetzen jarraituko du. Ziurtatu dute Irlandan mugarik ez izatea

Agur bat 585 orritan. Londresek eta Bruselak adostu dutena Erresuma Batuaren irteera da, despedida zer baldintzatan egin eta zenbat denboran luzatu. Lan mardulena, etorkizunean Erresuma Batuak eta Europako Batasunak izango duten merkataritza harremana, oraindik negoziatzen hasteko dago; oraingoz, nahikoa lan badaukate Mantxako kanalaren bi aldeetan agur ordenatu bat adosten.

Hona hemen trantsizio aldiari buruzko 585 orrietan bildutako puntu nagusien laburpena:

NOIZ ARTE LUZATUKO DA TRANTSIZIO EPEA?

Berez, trantsizioa egiteko iraungitze data bat adostu dute: 2020ko abenduaren 31. Baina egun hori iritsi, eta bi aldeek oraindik ez badute lortu merkataritza hitzarmen bat ixtea, gehiago luzatuko da trantsizioa. Hau da, praktikan, amaigabe luza daiteke: bi aldeek behin betiko merkataritza hitzarmena ixten dutenean, orduan amaituko da trantsizio aldia. Hori bai, 2020tik harago luzatzen bada, Londresek EBko aurrekontuetan zati bat ordaintzen jarraitu beharko du, nahiz eta EBk hirugarren herrialde gisa hartu.

Funtsean, trantsizio aldiak haustura gogor eta bat-batekoa saihestuko du. Hortaz, datorren martxoaren 29tik aurrera, Erresuma Batua, ofizialki, Europako Batasuneko instituzioetatik kanpo geratuko da. Hau da, galdu egingo du ahotsa EBko erabakiguneetan, baina EBko legedia betetzen jarraituko du, harik eta trantsizioa amaitu arte.

Bitarteko aro horretan, aldaketa txikiak baino ez dituzte igarriko herritarrek eta negozioek; merkatu batasuneko mugimendu askatasunean aldaketa txikiak baino ez dira izango.

ZER GERTATUKO DA HERRITARREKIN?

Gauzak ez dira asko aldatuko dagoeneko Erresuma Batuan bizi diren EBko hiru milioi lagunentzat, ezta ere EBn bizi diren milioi bat britainiarrentzat. Horiek guztiek eta gertuko senideek («senar-emazteek, seme-alabek, aitona-amonek, bilobek eta harreman luzeko bikotekideek») orain arteko eskubideei eutsiko diete —bizitzeko, lan egiteko, ikasteko—, baita gizarte laguntzak, pentsioak edo osasun arreta jasotzeko ere. Trantsizio epea amaitu aurretik beste aldera bizitzera joan direnei ezarriko zaie.

Behin trantsizioa amaituta, Erresuma Batuan bizi diren europarrek zortzi urtez eskatu ahal izango dute Europako Justizia Auzitegiaren babesa. Estatukide bakoitzaren esku izango da beste eremuko herritarra erregistro ofizial batean sartu ala ez erabakitzea; Londresek dagoeneko esan du EBko herritarrek Erresuma Batuan geratzeko eskaera ofizial bat egin beharko dutela.

ETA ZER GERTATUKO DA DESADOSTASUNAK SORTZEN BADIRA TRANTSIZIOAN?

EBtik ateratzeko akordioa EBren legean oinarrituta dago, «ziurtatzeko irteera modu ordenatu batean gertatzen dela».

Horrek esan nahi du azken hitza EBko Justizia Auzitegiak izango duela, Luxenburgoko auzitegiak. Edonola ere, desadostasun bat sortuz gero, bi aldeak biltzen dituen batzorde misto batek aztertuko du gaia. Horien artean konponbiderik ez badago, arbitratze independentea eskatu ahal izango dute batek zein besteak. Desadostasunak ez badu loturarik EBren legearekin, arbitratzeak izango du azken hitza; batasunaren legearekin zerikusia badu, berriz, Luxenburgoko epaitegiak erabakiko du.

IPAR IRLANDA

Korapilo nagusietako bat da Ipar Irlanda brexit-aren mataza korapilatsuan. Aipamen berezia du akordioan ere: backstop protokoloa deitu diote. Babes neurri bat da, 2021etik aurrera trantsizioa akordiorik barik hautsiko balitz ere Irlandan muga gogorrik ez egoteko. 1998ko bake akordioa kolokan ez jartzea lehentasuna da bi aldeentzat. Beraz, bermatuta geratuko da pertsonen eta produktuen mugimendu askea Irlanda osoan, eta Ipar Irlandak EBko merkatu batasunean jarraituko luke. Protokoloa indarrean sartu beharko balitz, kontrolak ezarri beharko lirateke Britainia Handitik Ipar Irlandara produktuak sartzeko, ziurtatzeko bat egiten dutela EBko irizpideekin.

ADUANA BATASUNA

Brexit zale gogorrenek ez dute nahi aduana mugarik ikusi estatu barruan, Britainia Handiaren eta Ipar Irlandaren artean: Irlandako itsasoan jarri beharko lirateke aduanak, bi ur bazterretako portuetan.

Hori saihesteko, Erresuma Batu osoa sartuko litzateke Europako Batasunaren aduana batasunean, eta ez bakarrik Ipar Irlanda. Hartara, Londresek ez du aduanarik jarri behar izango Irlandako itsasoan.

Aduana batasunarekin, EBren eta Erresuma Batuaren arteko aduanak eta muga zergak saihestuko dira. Joko zelaia argi izateko, EBko legedia onartuko du Erresuma Batuak lehiakortasun araudiari, enpleguarenari, ingurumenari eta zerga sistemari dagokienez. Arrantza aduana batasunetik kanpo geratuko da, Erresuma Batuak ziurtatu arte arrantzale europarrek arrantzatu ahalko dutela haren uretan.

ZENBAT ORDAINDUKO DU ERRESUMA BATUAK?

Itunak ez du kopururik aipatzen, baina Erresuma Batuko Altxorrak kalkulatu du 40.000-45.000 milioi euro izango direla. Horrekin beteko ditu 2014-2020ko aurrekontuko bere ekarpenak —eskubide osoko kide izango balitz bezala—, eta sor daitezkeen gastuak ere bai.

Ordainketa gehienak 2025erako bukatuko dira, baina badira 2064ra arte luzatuko direnak ere —EBko langileen pentsioak—. Diru bat bueltan ere jasoko du Londresek: Europako Banku Zentralaren eta Europako Inbertsio Bankuaren kapitalei egindako ekarpenak, hain zuzen ere.

ZER GERTATUKO DA GIBRALTARREKIN?

Ipar Irlandak erakarri du arreta handien, baina hura ez da Erresuma Batuak Europako Batasunarekin izango duen lurreko muga bakarra: Gibraltarren ere aurrez aurre izango dira Batasuna eta Erresuma Batua.

Espainia hegoaldeko koloniaren eta EBren arteko etorkizuneko harremana ere zehaztu gabe utzi du akordioak, eta Madrilen eta Londresen arteko elkarrizketen ondorio izango dela aipatzen du. Itunak «ahal diren kooperazio mota guztiak» ezartzeko eskatu du. Herritarren eskubideak, zerga sistema, tabakoa, diru zuriketaren eta kontrabandoaren aurkako borroka, ingurumena, arrantza eta polizien arteko elkarlana dira lotu beharreko kontuak. Negoziazio horretan Gibraltarren burujabetza eta burujabetza partekatua negoziatzeko asmoa duela azaldu du Espainiako Gobernuak.


Itxaso Egaña: "Momentuz itxi dut eskubaloiaren bidea eta gauzak asko aldatu beharko dira itzultzeko"

Duela urtebete utzi zuen eskubaloia Itxaso Egañak (Oñati, 1982), halabeharrak eraginda. Oraingoz itzultzeko asmorik ez badu ere, ez dizkio eskubaloiari ateak guztiz itxi. Gainera Bartzelonako bere egunerokotasuna kirolari lotuta dago eta gaur egun, atletismoarekin eta lasterketa herrikoiekin disfrutatzen du.

Aurreko urteko azaroan utzi zenuen eskubaloia. Zertan ari zara orain?

Eskubaloia utzi dut baina korrika egiten hasi naiz berriro, eta lanean ere banabil. Atletismoan hasi naiz baina modu lasaian.

Zein asmorekin hasi zara berriz atletismoan?

Beti gustatu izan zait korrika egitea eta nire helburuetako bat hemendik urte batzuetara, edo agian aurten, triatloi bat egitea da. Lasterketa herrikoi dezentetan hartzen dut parte eta kirola alde batera utzi beharrean horretan nabil, baina ez maila profesionalean; orain kirola disfrutatzen dut baina beste era batean.

Zure eguneroko lana ere kirolarekin lotuta dago, ezta?

Kiroldegi batean egiten dut lan, monitore moduan. Klaseak ematen dizkiet ume, gazte eta jende nagusiari.

Molins de Rei-ra heldu aurretik kobratu egiten nuen eskubaloian jokatzeagatik, azken hiru urteetan kobratu beharrean lana eman zidaten eta eskubaloia utzi ostean mantendu egin dut lana.

Jarraitzeko aukera izan arren, iaz utzi egin zenuen eskubaloia. Zergatik utzi zenuen?

Aurreko urtea nahiko txarra izan zen eta familiarekin egotea lehenetsi nuen. Eskubaloian gustura nenbilen baina konturatu nintzen gauza asko ari nintzela galtzen eta buruak zerbait aldatzeko eskatu zidan. Beste gauza batzuekin ere disfrutatzen hasi behar nuela erabaki nuen.

Betiko itxi duzu ate hori?

Oraindik ez dut esaten nire bukaera denik, aurten geldialdi bat egin dut nire lehentasunei eusteko baina ez dakit. Momentuz bide hori itxi dut eta gauzak asko aldatu behar dira itzultzeko. Adibidez, Molinsen bi aldiz igo gara kategoriaz baina diruagatik ezin izan gara mantendu eta ilusioa galtzen zoaz. Beste talde batera joatea izan daiteke bidea baina uste dut gozatu dudala eskubaloian gozatu beharreko dena. Izan daiteke baina oso gauza zaila da.

Jokatzen ez bada, entrenatzen itzul naiteke. Ni kirolari lotuta nago oraindik eta eskubaloian ez den beste zerbaitetan ibil naiteke, gustatuko litzaidake.

Zure ibilbideari helduta, Oñatiko Aloña Mendin hasi eta Bera Berara joan zinen.

Bai, jubeniletako azken urtean, senior mailara pasa behar nuenean, fitxatu ninduten Donostiara joateko, 18 urterekin.

Han hasi zinen profesionaletan.

Nesken eskubaloia ez da inoiz izan guztiz profesionala -oraindik ere ez da- baina dirua, pisua eta ikasteko aukera eman zizkidaten. Horri esker, nire gurasoek ez zuten dirurik jarri behar eta independentzia apur bat nuen, hortik bizi nintzen.

Momentu hartan 18 urteko bospasei neska joan ginen Bera Berara. Lehen urtean ez ginen goiko taldera igo, hurrengo urterako prestatzen aritu ginen. Hasiera ez zen oso profesionala izan baina urteekin soldatak igotzen joaten dira eta orain arte horretatik bizi ahal izan dut.

Talde donostiarra izan zen Europan jokatzeko aukera eman zizun bakarra, ezta?

Bai, EHF Kopan jokatu genuen. Ni egon nintzen urte guztietan sailkatu ginen eta final zortzirenetara heldu ginen. Oso esperientzia polita izan zen, jokalariek beti amesten duten zerbait da: horrelako pista batera joan, hainbeste jenderen aurrean jokatu… Oso giro polita egoten da.

Zirrara sortu zidan esperientzia hark, bizi beharra dago.

Beste talde batzuetan ere jokatu zenuen Granadan, Santanderren, Tarragonan eta Bartzelonan. Non ibili zinen gusturen?

Talde bakoitzean gauza ezberdinak egon dira baina ni gusturen Donostian ibili nintzen: ezagutzen nuen hiri batean bizi nintzen, familiaren ondoan, Europan jolastu ahal izan nuen, oso maila altuan eta jende onarekin entrenatuta. Gauza asko ikasi nituen.

Molins de Rein ere gustura ibili nintzen, beste maila batean zegoen taldea eta beti esaten dut igoerako partiduak sekula jokatu gabe nengoela eta gauza horiek ere politak direla. Igoera faseko garai hartan oso ondo nengoen eta asetasun handia izan nuen. Goiko mailan zaudenean ez dituzu gauza horiek baloratzen.

Une gogorrak ere biziko zenituen hainbeste urteko ibilbidean.

Adibidez, Iznallozen zazpi hilabete egon ginen kobratu barik eta hori oso gogorra izan zen. Gureak ez dira futbolarien moduko soldatak, jan eta noizbehinka gutiziaren bat edukitzeko moduko soldata irabazten genuen. Ez kobratzeaz gain, baldintzak txarrak ziren, ez genuen zuzendaritzako laguntzarik...

Nik familia gertu nuen eta bidal zezaketen dirua baina kanpoko jende asko zegoen (errumaniarrak, senegaldarrak...) eta ez zuten baliabiderik. Elkarri lagundu genion eta horrek asko batu gintuen talde modura.

Jokalari asko kanpora joaten dira. Zuk aukerarik izan zenuen?

Ez, pentsatu izan nuen beste liga batzuk probatzea baina ez nuen deirik jaso. Badakit, adibidez, Frantzian eta Norvegian oso ondo zaintzen dituztela jokalariak eta oso baliabide onak dituztela.

Ezberdintasuna nabaria da herrialdeen artean, batez ere profesionaltasunagatik: jokalariek gizarte-segurantza dute, kotizatu egiten dute… Ni 10-11 urtez ibili naiz eskubaloian profesional moduan eta ez dut kotizatu.

Ibilbide luzea egin duzu baina zure hastapenak Aloña Mendin daude. Zer oroitzen duzu?

Oso oroitzapen onak ditut. Nire lagunak dira gehienak eta asko nire koadrilako jendea da. Espainiako Txapelketara joan ginen eta hirugarren postua lortu genuen; Oñatitik irteteko lehen aukeretako bat izan zen hura.

Oñati moduko herri bateko taldea hor izatea lana oso ondo egin izanaren seinale da. Aipagarria da Iñaki Cantero entrenatzaileak nesken eskubaloia bultzatu eta maila on batean aritzeko egindako lana. Horregatik izango ez balitz, ni ez nintzateke egun nagoen lekuan egongo.

Taldek orain ere badu harrobia: egun dituen hamabi taldeetatik zazpi neskenak dira.

Bai, eskubaloia beti praktikatu izan da asko Oñatin eta ikusten den moduan zaletasunak hor jarraitzen du. Uste dut hori garrantzitsua dela ze hor ikusten da lana eta azpitik datozenak ere kirola egiteko gogoz datozela.

Baina gero eta diru gutxiago dago leku guztietan eta hori mantentzea ere zaila izaten da.

Egunotan hasi da Eskubaloiko Emakumeen Munduko Txapelketa. Nola ikusten duzu lehia?

Beti daude talde faboritoak: Norvegia, Danimarka, Espainia, Serbia eta Brasil. Nahiko berdinduta egongo dira partidu denak, maila nahiko parekoa da: goikoak oso berdinak dira eta behekoak ere bai. Beti jarraitzen ditut mundialak eta jokatzeko eran Serbia asko gustatzen zait, baita Espainiako defentsa ere. Brasilek potentzia du baina buruz ez dituzte ongi kontrolatzen partiduak. Teknikoki Norvegia asko gustatzen zait.

Espainiako selekzioko hainbat jokalari ezagutzen dituzu.

Bai, Marta Mangue eta Eli Pinedo eta besteen kontra jokatu izan dut. Esperientziadun taldea da eta hainbeste partidu garrantzitsuren ostean, talde moduan jokatzen dute. Jendea ezagutzen duzunean gehiago bizitzen duzu, ez dituzu koloreak begiratzen, ezagutzen dituzula baizik.


Gabilondoren ‘Amaren eskuak’ eta Juanba Berasategi, gaurko protagonistak

Euskal Herrian ekoitzitako zinema ardatz duen saila da Zinemira eta gaurkoan albiste dugu. Batetik, Mireia Gabilondo bergararraren ‘Amaren eskuak’ filma da estreinatuko dutelako, eta bestetik, Juanba Berasategi zinemagileari Zinemira Saria emango diotelako.

Karmele Jaio idazlearen liburuan oinarritutako filmaren estreinaldia gaur arratsaldean izango da. Gabilondok lan hunkigarra zuzendu du oraingoan, “gaur egungo belaunaldi baten bizipenak islatzen ditu”.

Hain zuzen ere, gai ugari jorratzen dituen filma da, sentiberatasunaren balorea, asetzen ez duten lan eta ardurez bakarrik beteriko bizitza, errudun sentitzea…

Irizar Saria eskuratzeko lau film lehiatuko dira Zinemaldiaren 61. edizio honetan; hala, Amaren eskuak lanarekin batera, Asier eta Biok, Esbastika bat Bidasoan eta Izenik gabe, 200×133 filmak izango dira norgehiagokan.

Amaren eskuak Zinemaldian bertan ikusteko aukera egongo da datozen egunetan, baina gainera, irailaren 27tik aurrera Euskal Herriko zinema aretoetara egingo du salto bergararraren azken lanak.

Zinemira Saria, euskal animatzaile batentzat

Zinemira saila albiste da, gainera, Zinemira Sariagatik. Eta Pasai Donibaneko Juanba Berasategi zinemagilea omenduko dute Zinemaldiaren 61. edizio honetan. Victoria Eugenia antzokian egingo den galan eskuratuko Berasategik Zinemira Saria.

Euskarazko animazioaren aitzindaria da gipuzkoarra eta besteak beste, Ekialdeko izarra (1977) , Kalabaza Tripontzia (1985), Lazkao Txiki (1999), Txirrita (2000) sortu ditu.


Gure Esku Dago-ren ekitaldietara joatera dei egin dute EAJk eta ELAk

Iaz ez zuen deirik egin EAJk, baina aurten erabakitze eskubidearen alde egiteko eskatu die herritarrei, «oinarrizko eskubidea» dela iritzita.. Begi onez hartu dute antolatzaileek, eta gogoratu dute herritarrak direla protagonista


Ez dago frogatuta makillajeak COVID-19az kutsatzeko arriskua areagotzen duenik

WhatsAppeko audio baten arabera, makillajea eta krema hidratatzaileak erabiliz gero, gaitza hartzeko aukera gehiago daude.

Gregorio Marañon ospitaleko ustezko langile batek bidalitako audioak hedapen handia izan du WhatsApp bidez azken egunotan. Audio horretan hitz egiten agertzen denaren esanetan, "krema hidratatzaileak eta makillajeak" erabiliz gero, koronabirusa hartzeko arriskua areagotuko litzateke, baita "eraztun, eskumutur edo belarritakoekin" zein "azazkalen esmaltearekin" ere.

Hori hala izanik, dozenaka erabiltzaile jarri dira EiTBrekin harremanetan, #Koronabuluak geldiarazteko xedearekin martxan jarritako 600 900 454 WhatsApp zenbakiaren bitartez, eduki horri buruz ohartarazteko.

Era berean, egun hauetan EiTB VOST Euskadirekin (Larrialdietako Euskadiko Boluntario Digitalen Elkartea) zein Maldito Bulo egitasmoarekin dabil harremanetan, koronabirusari buruzko albiste faltsuak geldiarazteko asmoz.

Hala, azken horiek dagoeneko jorratu dute esku artean daukagun gaia, eta ez dute froga zientifikorik aurkitu makillajea, krema hidratatzaileak edota ilea arrisku-faktore garrantzitsutzat jotzeko COVID-19 gaixotasuna hartzeko orduan.

Horrez gain, gaineratu dute Osasunaren Mundu Erakundeak (OME), Osasun Ministerioak edo Gaixotasunak Kontrolatzeko eta Prebenitzeko Zentroek (CDC) ere ez dutela horren inguruko gomendiorik plazaratu.

Honako hauek dira Maldita.es webgunean bildu dituzten datuak:

Lehenik eta behin, gogorarazi behar da, OMEren arabera, pertsona batek COVID-19a har dezakeela birusak kutsatutako beste pertsona batekin kontaktuan egoteagatik, hark eztul edo arnasa egiten duenean sudurretik edo ahotik kanporatzen dituen tantatxoen bidez. Tantatxo horiek kutsatutako pertsonak inguruan dituen objektuen eta gainazalen gainera erortzen dira; horrela, beste pertsona batzuek COVID-19a har dezakete objektu edo gainazal horiek ukitu ondoren euren begiak, sudurra edo ahoa ukitzen badituzte.

Horrenbestez, Sonia Zuñiga Bioteknologia Zentro Nazionaleko ikertzailearen iritziz, "aurpegian krema edo makillajea jartzeak ez luke inolako arriskurik ekarriko, birusa ez baita azaletik xurgatzen". Zuñigaren esanetan, "doministiku edo eztul egin beharko litzaioke kremari, eta gero jan edo sudurretik sartu".

WhatsAppez zabaldutako beste mezu-kate batzuetan, ilearen bidezko kutsaduraz ere hitz egiten da. Horri dagokionez, Zuñigak berak dio egia dela birusak ilean iraun lezakeela, baina bere aburuz hori ez da "azalerarik onena hark bizirauteko". Ondorioz, "oso aukera gutxi daude modu horretan kutsatzeko".

Ildo beretik mintzatu da Monica Berjon Otero doktorea ere, Alemaniako Max Planck Institute for Medical Researchen Birologian eta Biologia Molekularrean espezializatutako ikertzailea. Maldita Cienciari azaldu dionez, "ilean bizirauteko koronabirusaren balizko gaitasuna oraindik ez da modu espezifikoan aztertu"; horregatik, "gai horrekin ez obsesionatzea eta gomendio ofizialei jaramon egitea" gomendatu du, hau da, "aldiro-aldiro eskuak garbitzea eta, oro har, higiene ona izatea".


Tolosa CF Gimnastikakoei harrera, Tolosan

Asteburu honetan Espainiako Txapelketan lortutako emaitza saritzeko, harrera ekitaldia antolatu du Tolosako Udalak herriko Udaletxean, iluntzeko 19:30ean. Bertan, Udaleko ordezkariez gain, txapelketan parte hartu duten kirolariak egongo dira. Klubetik, herritarrei eskaera egin nahi diete bertara azaldu eta gimnastika erritmikoko taldea agurtzeaz gain, bertako kideei behar bezalako omenaldia eskaintzeko.


BIDEO-INKESTA (5): Turismoa zumaiarren begietan

Azken hilabetean herritarrei galdetu diegu trafiko arazoen inguruan, autokarabanen inguruan; turistei ere eskatu diegu iritzia, zerk erakarrita etorri diren Zumaiara, aurkitutakoarekin konforme ote dauden... Azken inkesta honetan zumaiarrek turismoaren inguruan daukaten iritzia jakin izan nahi dugu. Begi onez ikusten al dute? Zer arazo sortzen ditu? Proposamenik ba al dute? Aurrekoak bezala, inkesta hau ere Iosu Alberdik eta Jabier Gonzalez Tostonek egin dute. Bideoan daukazue jasotako iritzien laburpena (zabalago urriko Baleike aldizkarian).


Elorrioko eta Abadiñoko haurren parkeak ere ireki dituzte

Normalitate berriagaz batera, Durangaldeko herri gehienetan haurrentzako jolaslekuak zabalik daude.

"Segurtasun osoarekin" egongo dira erabilgarri haurrentzako gune hauek. Egunean zehar desinfektatu egingo dituzte, hala ere, erabiltzaileei "arduraz" jokatzeko eskatu dute Abadiñoko eta Elorrioko Udalek.

Muntsaratzeko lokalen irekiera

Haurrentzako jolas eremuez gainera, Abadiñoko Udalak beste hainbat gune ireki ditu ostera ere: Muntsaratzeko udal lokala, edota udal frontoia adibidez. "Herritarrei zuhur jokatzeko deia egiten diegu, birusa ez delako desagertu".


Sopelan "beste eredu polizial bat" aldarrikatzeko bildu dira

Zubigane kaleko supermerkatuan lapurtzea egotzita, hiru gizon atxilotu zituen Sopelako Udaltzaingoak, martitzenean; lekukoek, ostera, Udalak zabaldutako bertsioa "gezurrez josita" dagoela uste dute. Euren ustez, hiru lagunak "bortizki" atxilotu zituzten udaltzainek. Hori salatzeko, dozenaka lagunek egin zuten kontzentrazioa atzo, Udaltzaingoaren komisariaren aurrean.

Sopelan "beste eredu polizial bat" eskatu zuten atzo bildutako herritarrek; izan ere, kontzentrazioaren ostean irakurritako adierazpenean aipatu zutenez, "urteak dira Udaltzaingoaren aldetik hainbat eraso jasaten ditugula Sopelako herritarrok". Azaldu dutenez, "herriko sarrera eta irteeretan ia egunero egoten dira kontrolak, horietako batzuk buru-berokiagaz eta armak eskuan; herriko gazteen eta etorkinen kontrako jazarpena, herritarrakaz erakusten duten jarrera desafiatzaile eta zakarra... ohikoak dira". Sopela bezalako 13.000 biztanle inguruko herri batean bizilagunon segurtasuna eta ongizatea bermatzeko beharko lukeen polizia bat izatetik "urrun" dago Sopelako Udaltzaingoa, deitzaileen ustez, "eskualde osoan delinkuentzia-tasa baxuena duen herria garenean, gainera".

"Herrian txertatutako polizia gura dugu: hurbila, laguntzeko prest dagoena, arduratu egiten dena, elkarlanean aritzen dena, pedagogikoa dena; eta, hortaz, zirika, errepresioa eta larderia alboratzen dituena. Horretan jarraituko dugu lanean", azaldu dutenez. Hala, datozen asteotan Sopelan gura eta "behar" duten polizia-ereduaren gaineko eztabaida zabaltzeko asmoa azaldu dute. Sopeloztarrei prozesu horretan parte hartzeko dei egin diete, "Sopelan gura eta behar dugun polizia-eredua denon artean eraiki dezagun".


Gaur argitaratu da urteko azken Txintxarri

2010 urteari amaiera emanez, gaur argitaratu da urte honetako azken Txintxarri. Zenbaki hau berezia da, 32 orri ditu eta urtekaria da; 2010ean izandako gertakarien laburpena da.

Hurrengo zenbakia urtarrilaren 7an, ostiralean, argitaratuko dugu eta Gabonetako irudiez osatuta izango da, beste albisterekin batera.


Bukaeraren ostean datorrena

Udako azken kontzertua egin, eta zalantza egin zuen Anari Alberdi musikariak (Azkoitia, Gipuzkoa, 1970): gustura zebilen Zure aurrekari penalak diskoko unibertso eta giroarekin, eta bueltaka zerabilen disko hartarako grabatu baina bukaeran diskotik kanpo gelditu zen kanta bat ere. Eta hor sortu zitzaion dilema; hari horri segitu ala ez segitu zen kontua. Azkenean, tiraka jarraitzea erabaki, abuztuan kantak osatzen hasi, irailean taldearekin Andoaingo Garate estudiora sartu, eta sei kantako diskoa kaleratu du orain. Aurreko diskoaren hiztegi bera darabilte abestiek, eta aurreko diskoaren giro parekotsua dute; horregatik izenburua: Epilogo bat (Bidehuts). Batuketa moduko bat da proposamena, Anarik berak azaldu duenez: “Lagun batek esan zidan oso disko motza zela, eta nik esan nion ez zela disko motza; denera, 15 abestiko obra oso bat bezala kontatzen du”.

Jarraitu erreportajea irakurtzen, Berria.eus-en.


Ordizia, arero gogorregia

Hernaniko Eskubaloi Taldeko infantilak gogotik ari dira lanean, baina oraindik badute bidea egiteko. Asteburan Ordiziaren aurka jokatu zuten, sailkapenean goiko postuetan dabilen taldearen aurka, hain zuzen. Hernanik 29 eta 5 galdu zuen.


Hamabi proiektu lagunduko ditu Uharteko zentroak

ARTEA. Uharteko Arte Garaikidearen Zentroak hamabi proiektu hautatu diru arte plastiko eta bisualetako laguntzak banatzeko. Ondorengo artisten lanak izan dira hautatuak: Patxi Araujo, Gorka Beunza, Katixa Goldarazena, Itsaso Iribarren, Carlos Irijalba, Jaione Mitxelena eta Naia Mira, Amaia Molinet, Elvira Palazuelos, Maite Redondo, Alberto Rodriguez, Raul Ursua eta Alfredo Zubiaur.

Ikerketa eta lan artistikoen ekoizpena sustatzea eta Nafarroako artistak bultzatzea dira programaren helburuak. Nafarroako Gobernuak ere parte hartzen du deialdian. Denera, 85.500 euro bideratuko dituzte.


Arrigorriagako Gabonak abenduaren 17tik urtarrilaren 6ra bitartean ospatuko dira

Herrigunean zein Abusun hainbat jarduera antolatu dituzte. Hala nola, antzerkia, musika, dantza eta txapelketak, baita Olentzeroren eta Maridomingiren bisita eta Errege Magoen kabalgata ere.

GABONAK 2015 – ARRIGORRIAGA

Abenduak 17, osteguna

18:00 Antzerkia Buiako Zentro Soziokulturalean (Abusu): Ibai-Eder taldea

Abenduak 18, ostirala

18:00 Umeen Xake txapelketa Abusu Zentro Soziaokulturalean

Abenduak 19, larunbata

17:30-20:00 Maridomingi udaletxeko plazan

19:00 Dantza eta musika Olatxun

20:00 Kalejira Abusutarrok eta Poliki Berbalagun taldeen eskutik Abusun

Abenduak 20, igandea

11:00-15:00 Olentzero eta Maridomingi kalejiran Abusun

Abenduak 22, asteartea

09:00-13:00 Olentzero Arrigorriagako eskolan

17:00-19:30 Gabonetako apaingarriak egiteko tailerra Abusu Zentro Soziokulturalean

Abenduak 23, asteazkena

17:00-19:30 Olentzeroren etxea Abusu Zentro Soziokulturalean

18:00 Umeen Xake txapelketa Abusu Zentro Soziokulturalean

Abenduak 24, osteguna

11:00-13:00 Olentzero eguna Arandia Egoitzan

17:00-19:00 Olentzeroren kalejira herrigunean: udaletxeko plaza-Juan XXIII plaza-Odol emaileen plaza-Urgoiti pasealekua-Osasun Zentroa-udaletxeko plaza

18:30 Olentzeroren kalejira Abusun

Abenduak 26-27

11:00-14:30 / 17:00-20:30 Gabonetako umeen parkea Arrigorriagako kiroldegian

Abenduak 28, astelehena

18:00 Hanburgesa zaparrada udaletxeko plazan

Abenduak 28-29

16:30-19:30 Haurrentzako jarduerak Abusu Zentro Soziokulturalean

Urtarrilak 5, asteartea

18:00 Erregeen kabalgata Abusu-La Peñan (Elizatik)

18:30 Erregeen kabalgata Ollarganen (El Progreso kaletik)

19:00-21:00 Epifaniaren 43. antzezpena Arrigorriagako udaletxe plazan

Urtarrilak 6, asteazkena

11:00-12:00 Errege Magoak Arandia Egoitzan