Seidlek Donostian zergatik ez den izango azaldu du: "Ni egoteak filmaren estreinaldia ilunduko luke"

Sail Ofizialean lehiatzen den pelikularen zuzendariak eskerrak eman dizkio Jose Luis Rebordinosi "hasieratik babesteagatik, presio mediatikoa izan den arren". Komunikabide batek filmaketan adingabeko aktoreei abusuzko praktikak egitea egotzi dio.

Ulrich Seidlek, Donostiako Zinemaldiak bere ekitaldiak bertan behera geratuko zirela iragarri ondoren, azaldu egin du zergatik ez den Gipuzkoako hiriburura joango: "Konturatu naiz estreinaldian egoteak filmaren harrera ilundu lezakeela".

Zuzendari austriarrak Sparta bere azken lana aurkeztu behar zuen Zinemaldian, Sail Ofizialean parte hartzen baitu, baina Der Spiegel egunkarian argitaratutako artikulu batek piztutako polemikak Donostiatik urrundu du. Komunikabideak egotzi dio filmaketan adingabeko aktoreei abusuzko praktikak egitea eta bere familiei pelikularen gaia pedofilia zela ezkutatzea.

Seidlek dioenez, bere "hasierako bultzada" Donostiara filma aurkeztera joatea izan zen, baina azkenean "pelikulak bere kabuz hitz egitea" erabaki du. Errumanian filmatutako filmak pedofiliari buruzko istorio bat kontatzen du. Zenbait urte eman ditu grabaketa lanetan.

"Asko eskertzen dut Jose Luis Rebordinosek hasieratik Sparta babestea, presio mediatikoa izan den eta bat-bateko eta ustekabeko polemika eragin den arren", adierazi du zinemagileak.

Zinemaldiko zuzendariak defendatu zuen epaitegi batek hala eskatuz gero bakarrik utziko ziola obra programatzeari, baina gaur egun ez dago errodajeari buruzko ikerketarik. Filma Torontoko zinema jaialdian estreinatu behar zen, baina antolatzaileek kentzea erabaki zuten erreportajea argitaratu ondoren.

"Errespeturik handiena diet nire aktoreei, eta inoiz ez nuke hartuko beren ongizate fisikoa eta mentala arriskuan jar lezakeen erabakirik", azaldu du Seidlek.

Zuzendariaren esanetan, Der Spiegel-en erreportajea "testuingurutik ateratako deskribapen okerrez eta zurrumurruez" beteta dago, eta "gertaerekin bat ez datorren erretratu manipulatua da".

"Garaiko espirituarekin kontraesanean"

"Nire lanean beti saiatu naiz gure pentsamendu eta ekintzen kontraesanetan sakontzen, horiek baitira, azken finean, gizakiaren funtsa", adierazi du zuzendariak. Giza nortasunari buruzko gaiak jorratzen ditu bere pelikuletan, eta profesionalak ez diren aktoreekin lan egiten du.

"Jakin badakit artista gisa dudan mundu ikuskera eta nire kontatzeko modua ez datozela bat bizi garen garaiko espirituarekin", esan du. "Gaur egun sinplifikazioa eta gauzak testuingurutik kanpo ateratzea dira nagusi, giza esperientzia benetan zer den askoz hobeto adieraziko lukeen kontakizun anitz baten ordez".

Seidlek azaldu duenez, Sparta-ren errodajea urtebete baino gehiago luzatu zen, eta aktoreekin "konfiantzazko" harremana hilabeteetan landu zen. "Baldin eta, Spiegelek dioen bezala, gurasoek eragozpenak izan balituzte filmatzeari buruz edo seme-alabak tratatzeko moduari buruz, edo haurrak gurekin deseroso sentitu izan balira, ez zuketen hainbeste denboraz gurekin kolaboratzen jarraituko".

"Ez dago esan beharrik inoiz ez nuela haurrik (edo aktoreetako bat) behartu kameraren aurrean nahi ez zuen zerbait egitera", azpimarratu du. Gainera, gazteenak "etengabe ikuskatuta" egon ziren eta gurasoei informazio egokia eman zitzaien. Amaitzeko, Seidlek esan du 2019ko udan, filmaketa amaitu ondoren, mutil guztiak eta gurasoak bisitatu zituela, eta "horietako inor ez zela kexatu eta ez zela deseroso agertu".


Euskaraldia: Txapa banaketa eta aurrez aurre izena ematea

Irurtzun. Irurtzungo eta Arakilgo Euskaraldia batzordea: Txapa banaketa eta aurrez aurre izena ematea. 12:00etatik 14:00etara, plazan.


`Magma mia!´ bakarrizketa Sondikan

Beatriz Egizabal aktoreak Magma mia! bakarrizketa ekarriko du domekan, azaroak 6, Txorierrira. Garrasia Sondikako talde feministak antolatuta, emanaldia 18:30ean izango da Sondikako kultur aretoan. “Haserre nago, sutan nago, irakiten nago... presio gehiegi eta zulo guztiak itxita mantentzeko hezitu naute. Sumendia lehertzear dago. Magma mia!”. Umoretik abiatuta, bakarrizketa feminista honek ikusleengan gogoeta eta barreak eragitea du helburu.


Egitaraua / Sonic Free Station, Oihan Vega eta opera kontzertuak batuko ditu Arrigorriagako Musika Asteak

Soula, bluesa, opera eta umeentzako emanaldi didaktikoak. Denetarik izango du Arrigorriagako Musika Asteak aurten. Jaialdia azaroaren 4an hasiko da, eta 18ra arte, lau kontzertu eskainiko dituzte Lonbo Aretoan dozenatik gora euskal musikarik.

Ostiralean, Sonic Free Station taldearen emanaldiarekin egingo dute galaren irekiera. Mari Carmen Solinís, Pedro Ortega, Miguel Ángel Sinobas, Said Elkhalloufi eta Jon Mikel Agirrek osatutako taldea da honakoa, rock, blues, soul eta funk estiloko musika eta bertsioak egiten dituena.

2016an osatu zuten taldea, baina musikaren panoraman denbora luzez aritu dira partaideak. Pedro Ortega arrigorriagarra 20 urtez baino gehiagoz izan da herriko Artizarra Musika Eskolako gitarra eta baxu irakaslea, eta Hego Uribetik hainbat kontzertu eskaini ondoren (Galdakaoko Torrezabalen, Ugaoko Musika Festa Mundialean…), Musika Asteko zerrendaburu izango da aurten.

Igandean (azaroak 6), berriz, rocektik urrundu eta haurrei eta familiei zuzendutako kontzertu didaktiko eta pedagogikoa eskainiko dute: Musikarium. Xabier Zabalak, Asier Elorzak, Igor Torrek eta Oihan Vegak sortutako antzerki-tailer formatuko ikuskizunak atzerriko musika eta instrumentuak ezagutu eta Euskal Herriko betiko soinuekin alderatzeko balioko du.

Oihan Vega irrati esatari eta musikariak 2019an aurkeztu zuen hezkuntza proiektua eta Xabier Zabala konpositorearekin batera osatu zituen emanaldiko kantak. Zabalak Korrikako abestiez eta gisako lanez gain, haurrentzako musikaren munduan jardun du urteotan, Pirritx eta Porrotxen kantetan lanean, besteak beste.

Antzerkien formatuari jarraituz, azaroaren 11n (ostirala), operara egingo du salto jaialdiak. Backstage oholeratze liriko-musikala egingo dute Lonbon Adhara Martínez mezzosopranoak, Alberto Núñez tenoreak, Jesús Zabala baritonoak eta Georgina barrios piano joleak.

Jaialdiaren itxiera egunean (ostiralean), Spire Duo bikoteak emango dio agurra Musika Asteari. Garazi Navas akordeoilari usansolotarrak Víctor Moreno saxofonistarekin eskainiko du emanaldia, jazz soinuak bertakoekin uztartuz. Navasek, Musikeneko ikasketak bukatu dituenetik jardun izan du abangoardiako musika doinu tradizionalekin nola batu daitekeen ikertzen; proiektu hau da azterketa horren emaitza.

Izen-emateak

Kontzertu guztiak Lonbo Aretoan izango dira, 19:30ean, azaroaren 6koa izan ezik, 12:30ean hasiko baita. Sarrerak lortzeko, Kutxabanken salmentaren webgunera jo beharko da.

MUSIKA ASTEA, ARRIGORRIAGA, 2022 / PROGRAMAZIOA

Azaroak 4, ostirala

19:30

Sonic Free Station

Mari Carmen Solinís, Pedro Ortega, Miguel Ángel Sinobas, Said Elkhalloufi Jon Mikel Agirre

Lonbo Aretoa

9 euro

Azaroak 6, igandea

12:30

Musikarium

Xabier Zabala, Asier Elorza, Igor Torre eta Oihan Vega

Lonbo Aretoa

5 euro umeentzako eta 7 euro helduentzako

Azaroak 11, ostirala

19:30

Backstage

Adhara Martínez (mezzosopranoa), Alberto Núñez (tenorra), Jesús Zabala (baritonoa) eta Georgina Barrios (piano jolea)

Lonbo Aretoa

9 euro

Azaroak 18, ostirala

19:30

Spire Duo

Garazi Navas (akordeoia) eta Víctor Moreno (saxofoia)

Lonbo Aretoa

9 euro


Iker Karrerak jaso du Orexa Saria

Orexako herriak urte hauetan jaso duen babes eta laguntza guztia eskertu nahi izan du Orexa Sarien bidez. Lehen edizio honetan Iker Karrerak eskuratu du oroigarria, Tolomendiko ordezkari moduan.

Orexak bidelagun asko izan ditu azken urteetan eta horietako asko bildu dira gaur, ostatuko ganbaran egindako ekitaldian. Orexa Sariak banatu dituzte lehen aldiz eta oraingoan Iker Karrera Tolomendiko ordezkaria saritu dute.

Orexan bidea ez dela amaitzen, hasi egiten dela esan du Eneko Maioz alkateak, eta ideia horren bueltan aritu da. Eskertza ekitaldi bat egin nahi zutela esan du, elkarlanaren bidez gauza handiak egin daitezkeela erakutsi ahal izan dutelako. Orexa marka da oinarria, eta hor kokatu behar da ostatuaren eredu berritzailea, nahiz eta horren bueltan hori baino askoz gehiago egin duten herritarren, herriko Oihan Txiki kooperatibaren eta bidelagun izan dituzten eragile eta erakundeei esker. "Betiko ostatuen eredua agortuta zegoen, eta elkarlanaren eredua abiarazi genuen egoera horri buelta emateko", esan du. Garbi zuten ostatuak herritarren biltoki izaten jarraitu behar zuela, baina baita bestelako balioak bildu behar zituela ere; bertako produktuak, lehen sektorea eta funtzionamendu berritzaileak behar zituen.

Eredu horren muinean kokatu du Oihan Txiki kooperatiba, nabarmenduz herriari "sekulako ekarpena" egin diola. "114 biztanle gara eta elkarlanean gauza interesgarriak egin daitekeela erakutsi dugu". Kooperatibari eta bertako produktu izarra den gaztari egin dio erreferentzia eta latxa esnez egindako lehen gazta urdina Orexa bezalako herri txiki batean egin dela esan du.

Ingurunea eta energia aipatu ditu alkateak. Ingurugiroa zaintzen dute orexarrek eta horretan ere Oihan Txikik sekulako garrantzia duela azpimarratu du. Energia berriztagarrien inguruan aitzindaria da ere eta hiru instalazio fotovoltaiko ditu ostatuan, frontoian eta Oihan Txiki kooperatiban. "Herrian behar den energiaren erdia sortzen dugu, eta bide horretan jarraituko dugu". Ez da edonolako apustua, izan ere, panelak udalarenak badira ere, herritarrek osatzen duten kooperatibak kudeatzen baitu, hau da instalazio publikoak dira.

Herritarrak izan ditu gogoan uneoro, eta herrian egindako lana harro egoteko modukoa dela esan du. Hor kokatu behar dira Orexa Sariak: "Aitzakia bat da lagundu digun jendeari eta herritarrei eskerrak emateko". Pertsonak jarri ditu erdigunean, eta horregatik, harreman pertsonal horietan sinesten dutelako, erakundeak baino, bidelagun izan dituzten erakundeetako pertsona zehatzak gonbidatu dituzte. Eta bukatzen ez den bide horretan, Iker Karrera saritu nahi izan dute, Tolomendiko ordezkari moduan.

"Orexan bide oparoa egin dute"

Iker Karrerak Tolomendiko lehendakari eta kide guztiak izan ditu gogoan saria jasotzerakoan. Orexan bide oparoa egin dutela nabarmendu du, "eskerrik asko bide hau konpartitzeagatik". "XXI mendeko kooperatibak zer izan behar du? Horretan ari zarete eta gu babesa eta laguntza ematen ari gara, baina zuek ari zarete lan egiten". Elkarlana aipatu du ere, eta ez dela aukerazkoa esan du, egin beharra dagoela, batez ere, herri txikietan. Landa garapena pertsonek egiten dutela esan du eta pertsona guzti horiek egindako lana goraipatu du.


Gora Kaletxiki Banda, "Hator, hator mutil etxera" zahar egoitzan

Gora Kaletxiki Bandak kalera eraman ditu Gabon giroko kantak, eta besteak beste, zahar egoitzan "Hator, hator mutil etxera" interpretatu die bertako egoiliar eta zaintzaileei.


Urgain eskola ere, Martxoaren 8a aldarrikatzen!

Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta, bideoa prestatu du Guraso Elkarteak.


Bost positibo erregistratu dituzte azken orduetan Lasarte-Orian

Osakidetzak eta Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak ostegunean bildutako datu epidemiologikoekin osatutako txostena argitaratu dute. Lasarte-Orian bost kutsatzeren berri izan dute, bezperan baino bi gehiago. Azken hamalau egunetan 55 kasu atzeman dituzte herrian eta intzidentzia metatua 257,29 da.

Osasun agintariak datuak herriz herri xehatuta ematen hasi zirenetik, koronabirusak kutsatutako 2.125 lasarteoriatar atzeman dituzte, ehun biztanletik 11 pasatxo (%11,1). Gehien-gehienak sendatu badira ere, zoritxarrez, 24k ezin izan dute osatu eta hil egin dira. Iazko martxotik orain artekoan, azaroa izan da kutsatu gehien zenbatu dituzten hilabetea, zehazki, 275.

Beterri-Buruntza eskualdeko sei udalerrietan hamabi kasu baieztatu dituzte azken 24 orduetan: bost, Lasarte-Orian; hiru, Urnietan; eta bina, Hernanin eta Andoainen. Usurbilen eta Astigarragan, aldiz, ez dute kutsatze berririk zenbatu. Udalerri guztiek eremu horian jarraitzen dute, Urnietak izan ezik.

Euskal Autonomia Erkidegoan ostegunean egindako 4.318 proba diagnostikoen %5,1 positiboak izan dira, hau da, 221 kutsatze erregistratu dituzte; horietako 67, Gipuzkoan.

Koronabirusak eragindako 27 lagun ospitaleratu zituzten atzo. Guztira, 181 gaixo daude Osakidetzako ospitaleetan; 58 ZIU unitateetan.


Sutegi udal liburutegia ere udako ordutegian

Astelehen honetatik irailera arte udako ordutegia izango du indarrean Sutegi udal liburutegiak. Asteotan beste hainbat zerbitzuk ere urte garai honetara egokituko dute jendaurreko jarduera.

Sutegi udal liburutegia

Ekainaren 27tik aurrera udako ordutegia izango du indarrean Sutegi udal liburutegiak. Tarte honetan, astelehenetik ostiralera 9:30-14:00 artean irekiko dute. Uztaileko astelehenetan goiz eta arratsaldez zabalduko dute; 9:30-14:00 artean eta 17:00-19:00 artean. Urrira arte (uztailean, abuztuan eta irailean) itxita egongo da udal liburutegia larunbatetan. Informazio gehiago: biblioteka@usurbil.eus/ 943 360 693 / Irazu, 14 / 688 625 477 (whatsapp zerbitzua).

Oiardo Kiroldegia

Uztailean eta abuztuan udako ordutegia izango du indarrean Oiardo Kiroldegiak:

-Lanegunak: 7:00-13:00/15:30-20:15 (Igerilekuaren itxiera ordua: 12:45/20:00).

-Larunbatak, igandeak eta jai egunak: 9:00-13:00 (Igerilekuaren itxiera ordua: 12:45).

Informazio gehiagorako:

943 37 24 98

kirola@usurbil.eus

bpxport.es

Facebook: @oiardokiroldegia

Twitter: @oiardokiroldegi

Bus-taxia

Uztailaren 4an jarriko du martxan udalerriko txoko ezberdinak lotzen dituen Usurbilgo Udalaren eta Behemendi Landa Garapen Elkartearen doako garraio zerbitzuak udako ordutegia. Urtero moduan, goizez bakarrik ibiliko da bidean, arratsaldeetan ez uztaila osoan. Abuztuan "Bidez Bide" izeneko zerbitzu hau etenda egongo da, baita jai egunak izateagatik uztailaren 1ean eta 25ean. Irailaren 1etik aurrera ohiko ordutegira itzuliko da. Uztailari dagokionean ordu tarteotako zerbitzuak eskaintzen segiko du: 7:30-8:40, 10:30-11:40 eta 13:30-14:30 artekoak hain zuzen. Arratsaldekoak (15:30/19:00) bertan behera geratuko dira. Informazio gehiagorako deitu 630 643 596 telefono zenbakira. Ordutegi osoa hemen kontsulta dezakezue: Bidez Bide

Kzgunea

Ekainaren 30era arte 9:00-13:00 artean zabalduko dute Usurbilgo KzGunea. Uztailean arratsaldez, 16:00-20:00 artean eta abuztuan itxita egongo da. Irailaren 1ean irekiko dute berriz. Informazio gehiagorako:

Kale Nagusia, 37

943 023 684

tutor.usurbil@kzgunea.net

Garbigunea

Atallu industriagunean kokatua dagoen zerbitzuko ordutegia urte garai honetara egokitu ohi dute urtero:

-Uztailaren 15era arte: astelehenetik ostiralera, 10:15-12:50 eta 16:00-18:50 artean zabalik; larunbatetan, 09:00-12:50 artean irekiko dute. Igande eta jai-egunetan itxita.

-Uztailaren 15etik irailaren 15era: astelehenetik ostiralera, 10:15-12:50 artean eta 16:00-18:20 artean. Larunbatetan, 09:00-12:50 artean. Igande eta jai-egunetan itxita.

Euskotren

Ekainaren 20az geroztik indarrean du Euskotren-ek udako ordutegi berria. Urtero moduan, Usurbil zeharkatzen duen zerbitzua indartu egingo dute udako asteburu eta jaiegunetan. Urtean zehar 60 minuturo izaten da tren zerbitzua, uda parte honetan 30 minuturo. Informazio gehiago:

euskotren.eus

944 333 333


Leitzan egindako 1.882 PCRetatik 35ek positibo eman dute

Baheketa bereziaren ondorioz egindako proben %1,86k eman dute positibo.

Asteburu honetan Leitzan egindako 1.882 probek, Osasun Departamentuak Leitzako Udalarekin koordinatuta egindako baheketa berezi baten ondorioz, 35 PCR positibo izan dituzte, hau da, %1,86.

Osasun Departamentuak erregistratutako kasu berrien ikerketa epidemiologikoa egiten ari da, kontaktu estuak atzemateko, horiei isolamendua eta beharrezko prebentzio neurriak jakinarazteko, Foru Gobernuak ohar batean jakitera eman duenez.

Leitzan baheketa epidemiologikorako dispositiboa egin zuten joan den asteburuan, Covid-19aren intzidentzia altuak eraginda, eta bertan bizi diren 15 urtetik gorako 2.500 lagunei zuzenduta zegoen.


Hurbildu Tolosaldeko gastronomiara

Partekatzea, lehengaia, kalitatea, zaporea, sentsazioak.


Sagardo festa eta Neomak taldearen kontzertua Ordizian

Euskal Jaiak igandera arte luzatuko dira. Bihar, 19:00etatik aurrera, sagardo festa egingo da Zuhaiztian. Aburuza, Akarregi, Alorrenea, Altuna, Astarbe, Iparragirre, Lizeaga, Oiharte, Olagi, Ordozelai, Tximista, Urbitarte, Urdaira, Zabala eta Zelaia sagardotegietako produktuak dastatzeko aukera izango da. Gauean, berriz, 23:00etan, Neomak taldeak kontzertua egingo du Plaza Nagusian.


CAFi 148.000 euroko kalte ordainak eskatu dizkiote

GIZARTEA // CAFen eta Urbino C. P.ren sendiaren arteko epaiketa egin zen atzo Donostian. Familiak 148.311,25 euroko kalte-ordainak eskatzen dizkio Beasaingo multinazionalari. Urbino iaz hil zen arnas aparatuko gaixotasun batengatik, eta CAFek berak onartua du 41 urtetan amiantoarekin lan egin zuela. Familiak dio CAFek utzikeriaz jokatu zuela langileak behar bezala ez babesteagatik.


Metano-ihes "garrantzitsuak" salatu dituzte Gasteizko Enagasen garraio zentroan

Espainiako estatuko iparraldeko gas eta petrolio azpiegiturak aztertu ditu Ekologistak Martxan taldeak. Gasteizen, "gas isurketa jarraituak eta emari handikoak" aurkitu dituzte.

Nord Streameko gasbideen sabotajeak metano-ihesen inguruko kezka zabaldu baino hilabete batzuk lehenago, 2022ko uztailean, abiatu zuen Ekologistak Martxan taldeak metano-ihesen inguruko ikerketa bat, penintsulako iparraldeko gasa garraiatzeko sistema guztia arakatzeko. Erakunde ekologistak bisitatu dituen azpiegituren artean, Enagas enpresaren Gasteizko garraio zentroa dago, eta horren egoera "bereziki kezkagarria" dela adierazi dute. "Europa osoan, mota horretako lekuetan, dokumentatu diren emisio handienetako batzuk biltzen dira bertan. Isurketa jarraituak eta emari handikoak aurkitu dira, gutxienez hamabost ihesetatik zetozenak: balbulak, hodiak, neurgailuak…". Gainera, "argi eta garbi hautsita eta herdoilduta zeuden ekipoak" aurkitu dituztela adierazi dute ekologistek.

Gasen irudiak bistaratzeko erabiltzen den kamera optikoa (OGI) baliatuta egin dute azterketa Ekologistak Martxan taldeko kideek. Bisitatu zituzten hogeitik gora azpiegituretatik hamarretan "metano ihes esanguratsuak" atzeman zituzten, "Espainiako gasaren eta petrolioaren industriaren sekretuetako bat agerian utziz". Gainera, metanoren ihesak aurkitu dituzte mota guztietako azpiegituretan, gasaren garraio zentroetatik hasita eta erregulazio eta neurketako geltokietara, "gehienak Enagas enpresarenak".

Durangon ere

Talde ekologistak azaldu duenez, gas azpiegitura askok, sistemaren presioa arintzeko, gasaren zati bat askatzen dute, erreta, CO2 bezala, metanoa ez zabaltzeko. "Baina, batzuetan, enpresa operadoreek errekuntza egin gabe askatzen dute gasa, metano kutsatzailea atmosferara askatuz. Hori egiaztatu da Durangoko garraio zentroan", azpimarratu dute.

Ekologistak Martxan taldeak ohartarazi du gasaren sektorean metano bidezko kutsadura ez dagoela behar bezala araututa, eta gas naturalaren garraioan emisioak eteteko neurriak hartu behar direla azpimarratu du. "Europako Batzordeak eta estatu kideek neurriak hartu behar dituzte petrolioaren eta gasaren sektoreko isurketak murrizteko. Badira soluzio politiko erraz eta eraginkorrak industria horietan metano bidezko kutsadura azkar murriztu dezaketenak", esan dute.

"Eztabadarik gabe"

Hain zuzen, orain dela hilabete batzuk denen ahotan egon zen Enagas enpresa Euskal Herrian, bertako zuzendari nagusi Juan Andres Diez de Ulzurrunek Araban gasa ateratzeko Subillako Armentia 2ko proiektua "berpizteko" eskatu zuenean, "eztabaidarik gabe". Diez de Ulzurrunen ustez, egungo egoerarekin ezin da "lotsatiak" izan, eta bertako baliabide hori aztertu eta "eztabaidak" alde batera utzi behar dira.


Plenoak Hernanin eta Astigarragan, bihar

Hernanin arratsaldeko 18:00etan hasiko da Osoko Bilkura, eta Astigarragan, 19:00etan.

Hernaniko eta Astigarragako Udalek bihar hilabeteari amaiera emateko, otsaileko Plenoak egingo dituzte. Hernanin, arratsaldeko 18:00etan ekingo diote Osoko Bilkurari, pleno aretoan, eta Astigarragan, berriz, ohi moduan, arratsaldeko 19:00etan hasiko da, udaletxeko areto nagusian. Hernanin 10 dira landuko diren gaiak, eta Astigarragan, 11 puntuk osatzen dute gai zerrenda.

Hernaniko osoko bilkuraren kasuan, landuko diren puntu aipagarrienak ondorengoak dira: 2023 eta 2024 ikastaroetako tasak eta prezio publikoak aldatzea; jabetza publikoa okupatzeagatiko tasen aldaketa, hau da, kaleko salmenta postuek ordaindu behar duten kopurua ezartzeko kalkulu aldaketa; eta Bertatik elikatuz laneratze enpresaren egitasmoari dirulaguntza emateko lankidetza hitzarmena.

Astigarragan, aldiz, honakoak dira aipagarrienak diren gaiak: zinegotzi berriaren kargua hartzea; Astigarragako udalean ezkontza zibilen ospakizunak arautzen dituen arautegia; udaletxean hileta edo omenaldi zibilak baimendu eta egiteko ordenantza; eta martxoaren 8ko adierazpen instituzionala, besteak beste.


Gogoko tokian, aldaparik ez

Gogoko tokian, aldaparik ez. Hori dio esamoldeak. Eskolartekoen Segurako txirrindulari lasterketa urteko proba gogorrenetakoa da neska-mutilentzat. Eskolartekoak zirkuitu lauetan ibiltzen dira gehienean. Segurakoa, ordea, bestelakoa da. Herriaren beheko aldetik, Santa Krutz ermita ingurutik, kale nagusian barrena plazaraino joaten dira txirrindulariak. Handik, goruntz jarraitzen du zirkuituak, komenturaino. Bertatik, Zerkalde kalean behera, berriro ere alde zaharraren beheko zatiraino joaten dira txirrindulariak. Desnibel handiko proba da, baina lasterkari guztien aurpegi nekatuen atzean irribarrea nabaritu zitekeen.

Goizeko hamarrak aldera ekin diote gazteenek hastapen probari. Bederatzi benjaminek bi itzuli eman dizkiote Segurako plazan hasi eta amaitzen den zirkuituari. Ondoren, kimu mailako lasterketari eman diote hasiera. Bertan, 24 neska-mutil aritu dira norgehiagokan. Lau itzuli eman dituzte eta lasterkariak erabat sakabanatuta iritsi dira.

Kimu mailako proban izandako eroriko bat medio, haur mailako lasterketa atzeratu egin da. Behin egoera bere onera etorrita, 25 parte hartzaileek probari ekin diote. Zaharrenak izanik, zortzi itzuli eman behar izan dizkiote Segurako alde zaharra inguratzen duen zirkuituari.

Goierriko Txirrindularitza Bultzatuz taldeko txirrindulariez gain, inguruko beste hiru elkartetako txirrindulariek hartu dute parte Seguran: Andoaingo eta Oriako Txirrindularitza Elkarteetakoak zein Danena Kirol Elkartekoak. Guztira, ia 60 neska-mutilek hartu dute parte Segurako Txirrindulari Elkarteak antolatutako proban.

Sailkapenak

Alebin mutil

1- Oier Yarza (Limousin)

2- Haritz Leo /Limousin)

3- Eneko Otegi (Ampo)

Alebin neskak

1- Maddi Ormazabal (Andoaingo)

2- Olaia Gayoso (Andoaingo)

Infantil mutilak

1- Urko Nazabal (Lomousin)

2- Jon Eskisabel (Ampo)

3- Unai Aranburu (Ampo)

Lehenengo herritarra

Markel Zabala (Ampo)

Infantil neskak

1- Maixa Odriozola (Ampo)

2- Maddi Sakar (Limousin)

3- Enara Telleria (Ampo)


«'Musher' batentzat ezinbestekoa da txakurrak maitatzea»

Iker Ozkoidik bigarrenez irabazi berri du Munduko Txapelketa. Hamarren (Norvegia) lortu zuen txapela, Aurelie Delattre frantziarraren eta Hans Lindahl norvegiarraren aurretik geratuta. Hala, beste mugarri bat ezarri du bere kirol ibilbide ederrean.


Trumpi inputazio federala ofizialki jakinaraziko diote gaur dokumentu sailkatuen auzian

AEBko presidente ohia atzo heldu zen Miamira. Bertako auzitegian irakurriko dizkiote (Euskal Herrian 21:00ak direnean) egotzitako 37 karguak. Aldekoen zein kontrakoen manifestazioak espero dira, 50.000 bat lagun, eta segurtasun neurri zorrotzak jarri dituzte martxan.

Donald Trump AEBko presidente ohiari haren kontrako inputazio federala jakinaraziko dio gaur Miamiko Auzitegi Federalak. AEBko Gobernuaren dokumentu sailkatuak Mar-a-Lagon duen etxera eramatea egotzita, guztira 37 delitu leporatzen dizkiote.

Bigarrenez inputatuko dute buruzagi errepublikanoa —Stormy Daniels auzian ere inputatu zuten, aktore pornoarekin izandako harremana isilarazteko legez kanpoko ordainketak egiteagatik—, baina delitu federalak egozten dizkiote oraingoan, eta 400 urteko kartzela zigorra ezar diezaiokete. Ziurtzat eman dute Trumpek bere burua errugabe joko duena.

Besteak beste, honakoak leporatuko dizkiote: AEBko Gobernuaren instalazioetan soilik egon behar duten dokumentu sailkatuak eta sekretuak legez kanpo atxikitzea, justizia oztopatzea eta konspiratzea.

Floridan 15:00ak direnean (21:00etan Euskal Herrian) izango du hitzordua, Miamiko Justizia Jauregian. Segurtasun neurri zorrotzak jarri dituzte bertan, milaka manifestari espero baitira. Francis Suarez Miamiko alkate errepublikanoak nabarmendu duenez, 50.000 pertsona bilduko direla aurreikusi dute.

"Gure komunitateko pertsona guztien segurtasuna bermatzeko lanean ari gara, eta hiriko erdigunean bizi diren, lan egiten duten edo bertatik igarotzen direnei ahalik eta enbarazu txikiena egiteko neurriak hartzen ari gara", adierazi du Daniella Levine Cava Miami-Dade konderriko alkateak.

Trumpek Bidenen kontra egin du beste behin

Buruzagi errepublikanoa atzo heldu zen Miamira, eta Doral hirian (Miamitik 20 bat kilometrora) duen hotelera joan zen zuzenean. Bertan igaro du gaua.

"Doralera joateko prestatzen. INDARTSUAK izan behar gara denok, eta komunistak, marxistak eta muturreko ezkerreko zoroak GARAITZEKO prestatu. Gure herrialdea hondatzen ari dira. EGIN DEZAGUN AMERIKA BERRIRO HANDI! ", idatzi du Trumpek bere sare sozialean.

Beste behin AEBko egungo presidente demokrataren kontra egin du, gainera. "Fiskal berezi bat izendatuko dut Joe Biden AEBko presidente ustelenaren kontra egiteko, baita gure hauteskundeak, mugak edo herrialdea bera suntsitu nahi duten horien kontra egiteko ere", erantsi du.

Goizean dozenaka jarraitzaile batu dira Trumpek Doralen duen hotelaren aurrean, euren babesa agertzeko.


Zezen-suzkoa Etxeberrieta plazan

Lebiton konpartsak parte hartuko du Gau Beltzan, zezen-suzkoa irtengo baita Etxeberrieta plazan.

Santa Krutz jaietan irten zen zezen-suzko berria, aurtengo edizioan. Urriaren 31ko Gau Beltzean, amaiera aldera, abiatuko da zezen-suzkoa.


Amurrio gailendu zaio Laudiori Arabako Herrien arteko Txapelketan

Atzo izan zen eskualdeko derbia Aretako frontoian. 2-1 irabazi zuen Amurrioko klubak Herriaren Pilota Elkartearen aurka.

Aretako frontoia izan zen atzo Aiarako eskupilota taldeen derbiaren lekuko. Arabako Herrien arteko 50. Txapelketan ari dira parte hartzen eskualdeko pilotari gazteak. Kadeteen kategorian 22-10 irabazi zuen Laudiok, baina gazteen eta nagusien kategorietan 15-22 eta 2-22 gailendu ziren, hurrenez hurren, amurrioarrak.

Rafa Olabarria memoriala, bertan behera

Horrez gain, udan zen jokatzekoa Rafa Olabarriaren omenezko memoriala bigarren urtez. Alabaina, koronabirusaren ondorioz eten egin dute txapelketa: "Aurtengo egoerak ez digu bermatzen Rafa Olabarria txapelketaren III. edizioa egitea. Beraz, bertan behera utzi behar izango dugu. Gure pilota-eskolako pilotarientzat egindako txapelketa zen, eta oraindik ez dira entrenatzen hasi. Ea laster entrenamenduak berreskura ditzakegun eta aurrerago zerbait egiteko aukera dugun".


Angeles Oteo Garridok 101 urte bete ditu

Angeles Oteo Garrido beasaindarrak 101 urte bete zituen igandean. Leire Artola alkateak, lore sorta oparitu zion herritar guztien izenean.


Goierrin ere bada Museoen Nazioarteko Eguna

Urtero bezala, maiatzaren 18ko Museoen Nazioarteko Egunak oihartzuna du Goierrin ere. Gaur hainbat ekitaldi eta bisita egiten ari dira eskualdeko museoetan, eta astebururako ere antolatu dituzte jarduera gehiago.

Besteak beste, Urretxuko Urrelur da museoen eguna ospatzen ari dena. Goizean La Salle-Legazpi ikastetxeko LH2ko ikasleen bisita jaso dute. Haurrek mineral eta fosilen mundua gertutik ezagutu dute eta, opari modura, mineral aletxoa eraman dute etxera. Arratsaldean zientzia tailerrak egingo dituzte.

Bestalde, Ormaiztegiko Zumalakarregik, Ezkioko Igartubeitik eta Legazpiko Euskal Burdinaren Museoak eta Mirandaola burdinolak iganderako egin dituzte proposamenak.

Zumalakarregin, Bide Berdetik

Gaurko bisita gidatuez gain, Zumalakarregi museoak helduentzako Bide berdetik mahaira jarduera prestatu du iganderako. Ibilbide gidatua eta tailer gastronomikoa dira, eta Clara Gutierrez biologoak eta etnobotanikoak dinamizatuko ditu. Mutiloa-Ormaiztegi bide berdearen ibilbidean, landare eta lore egokienak identifikatu eta bilduko dituzte, gero Mutiloako elkartean tailer gastronomikoa egiteko eta prestatutakoa dastatzeko.

Jarduera honen prezioa 3 euro da, eta izena eman behar da aurretik: mzumalakarregi@gipuzkoa.eus helbidera mezu bat bidalita, edo 943 88 99 00 eta 659 434 566 telefono zenbakietako batera deituta

Igartubeitin, ukendua

Igartubeiti ere ari da museoen eguna ospatzen. Gaur bisita gidatuak eskaintzen ari da, eta iganderako Landareen sekretuak izeneko jarduera antolatu du. Helduei zuzenduta dago eta 11:00etan hasiko da. Parte hartzeko izena eman behar da: igartubeiti@gipuzkoa.eus helbidera idatzita edo 943 72 29 78 zenbakira deituta. Prezioa 5 euro da.

Partaideek paseo bat egingo dute baserriaren inguruan, eta sendabelarrak identifikatu eta bilduko dituzte, gero ukendu bat prestatzeko. Jarduerari amaiera emateko, infusio bat eta bizkotxo bat dastatuko dituzte.

Legazpin, ihes gela

Lenbur Fundazioak ere Legazpira gerturatu nahi izan du museoen egunaren ospakizuna, eta hainbat jarduera antolatu ditu. Gaur ateak ireki dizkie bisitariei Euskal Burdinaren Museoan, eta igandean, museo horretan bertan ihes gelaren esperientzia probatzeko eta Mirandaola burdinola martxan ikusteko aukera eskainiko du, guztia 10 euroko prezioan. Prezioaren barruan ola-pintxoa ere sartuko da.

Bi txanda izango dira, lehena 11:00etan euskaraz, eta bigarrena 12:00etan gazteleraz. Plaza mugatuak dira, eta aldez aurretik izena eman beharko da, mirandaola@lenbur.com helbidera mezu bat bidalita edo telefonoz 943 73 04 28 zenbakira deituta.


'Hau ez da niretzat' umorezko websail berria HIRUKAn ere ikusgai egongo da

Ttap eta Zut aldizkari digitalek Hau ez da niretzat websail berria estreinatuko dute asteon, eta HIRUKAn ere ikusi ahal izango da. Bihartik, barikutik, aurrera, hamabostean behin atal bat eskainiko da.

Aldizkari digital hauetarako propio sortutako Hau ez da niretzat websail berria umorezko sei atal independentez osatuta dago. Atal laburrak dira, mugikorretan ikusteko bertikalean grabatutakoak. Atal bakoitzean, Esti banatzaileak –Maialen Sorzabalbere aktorea– etxez etxe eskari xelebreak eramango ditu, eta banaketa bakoitzaren atzean, eskaria bezain xelebrea den egoerarekin egingo du topo. Errealitatea ala fikzioa?

Gidoiak eta aktore lanak Barrexerka antzerki taldeko kideek egin dituzte: Maialen Sorzabalberek, Garazi Mitxelenak, Mikel Irazustak, Nerea Aranburuk, Amaia Rojok, Amaia Iraundegik, Peru Ansorenak, Ekain Arrietak eta Graxi Arregik.

Websailaren sortzaileak, bestalde, Unai Portilla, Gorka Alvarez de Arcaya eta Egoitz Diaz dira; Ttap eta Zut aldizkariek iaz eskainitako Ixa websailaren egileak. Eta ekoizpenaz Goiena Komunikazio Taldea arduratu da.

Hirugarren websaila

Ttap eta Zut aldizkariek eskainiko duten fikziozko hirugarren websaila da Hau ez da niretzat. 2019an, Ixa websail saritua kaleratu zuten, eta 2020an, Gorabeherak umorezko websaila ekoiztu eta eskaini zuten.

Ttap aldizkari digitala 2018ko uztailean jaio zen, Anbotoren, Baleikeren, Euskalerria Irratiaren, Goienaren eta Tokikomen ekimenez, Bartzelonako Esguard aldizkariarekin elkarlanean (ADM SL). Astero-astero argitaratzen da, ostiraletan. Hurrengo urtean sortu zuten nerabeentzako Zut aldizkaria, Gaztezulorekin elkarlanean, eta hamabostean behin argitaratzen da, ostegunetan.

Ttap eta Zut aldizkariak dohainik eskuratu daitezke Android zein iOS gailuetan, labur.eus/ttap eta labur.eus/zut helbideen bidez.


Derioko Udalak espero du urte amaierarako bizitegi-zona guztietan LED argiak egotea

Derioko Udala duela hiru urte hasi zen herriko argien ordez LED argiak ipintzen, eta, prentsa-ohar baten bidez jakinarazi duenez, espero du urte amaierarako bizitegi-zona eta baserri guztietan LED argiak egotea. Azaldutakoaren arabera, 1.400 argi baino gehiago ordezkatuko dira eta horretarako 775.000 euroko inbertsioa egingo da.

Egindako azken lanei dagokienez, udalak 17 argi ordezkatu ditu Larrabarri ibilbidean, eta argi berri bi ipini. Gainera, bere esanetan, argien zutabeek 5 m-ko altuera dute eta horrela ekiditen da zuhaitzek “aurreko luminarietan egiten zuten pantaila-efektua, argiak 10 metroko zutabeen gainean jarrita baitzeuden. Argiztapenaren kalitateaz gainera, zonaldearen segurtasuna ere hobetuko da. Guztira 30.000 euroko inbertsioa egin da eta aurrekontuetan aurkeztutako zuzenketa baten ondorioa da”. Bestalde, udalak aipatu du aurrerago espaloia konponduko dutela, “zuhaitzen sustraiek bide-zorua altxatu dutelako”. Lanek eskolako bidea hobetuko dute eta indartuko du “Eskolara Lagunakaz” egitasmoa, zeinak ikasleei eskolara oinez joateko gonbitea egiten baitie.

Udalak gogora ekarri du 2021eko urrian 47.000 euroko baino gehiagoko inbertsioa egin zela Urbasa zonaldean, Mungialde etorbidearen atzealdean, Herriko plazan eta Gaztelumendi plazan 44 argi jartzeko. “Era berean, 2021eko martxoan 80 argi baino gehiago ordezkatu ziren Gorbeia kalean, Uribe parkean eta Larrabarri kalean, eta 2020ko otsailean beste 19 argi, 160.000 euro inguruko inbertsioa eginda”.

Esther Apraiz alkatearen hitzetan, argi publiko guztiak berritu ondoren, iraunkortasunaren arloko beste neurri batzuk eramango dituzte aurrera.


Mendiko eski irteera antolatu du Orioko Talai Mendi Elkarteak

Martxoaren 18 eta 19rako antolatu du mendi eski irteera Talai Mendi elkarteak.

Martxoaren 18 eta 19rako mendi eski irteera antolatu du Talai Mendi elkarteak. Irteeran parte hartzeko federatuta egotea beharrezkoa dela aurreratu dute. Nolanahi ere, bihar (martxoak 15) elkartuko dira 19:00etan, irteeraren nondik norakoen berri emateko.


Aurrekontu parte hartzaileak: Kirolak

Udaletxean izango da.


Ilunpe pilota elkartearen zozketak badu sariduna

KIROLA // Javier Muruak irabazi du Ilunpe Pilota Elkarteak antolatutako zozketa. 10.936 da zenbaki sariduna, eta Murua da txartel horren jabea. Joan den igandean Irribarriak eta

Urrutikoetxea pilotariek Bilbon jokatutako buruz buruko finalerako lau kantxa sarrera, Loiola Hoteleko jatetxean lau afari eta 1.200 euro dirutan eskuratu ditu saridunak, Ilunpeko kideen eskutik.


Murrizketen lehen eguna, Nafarroan

Haurrentzako jolas parkeak itxita daude Nafarroan eta kafetegietan ohi baino mahai gehiago zeuden gaur goizean hutsik.


Jolasak, omenaldia eta elkartasun azoka Mariaren Lagundia ikastolako jaian

Ikastolako jolaslekuan antolatu dituzte puzgarriak, jolasak eta omenaldia, besteak beste, eta Espoloian egin dute elkartasun azoka. Mariaren Lagundia ikastolako jaia ospatu dute, eguzkitan batzuk eta gerizpetan beste batzuk.


'Zendoia' omenduko dute Azpeitian, hilaren 23ko San Jose Trikiti Jaialdian

http://www.youtube.com/watch?v=oYOsSIg2sGo&feature=youtu.be

Gorrotxategi, 'Izer', 'Zendoia' eta Amenabar Aniztasunaren jaialdia izango da datorren martxoaren 23ko San Jose Trikiti Jaialdia. Azpeitiko Soreasu antzokian, 17:30etik aurrera, oholtzara igoko baitira eskualdeko eta Gipuzkoako, lehengo eta oraingo trikitilariak. Azpeitiko Udalak eta Euskal Herriko Trikiti Elkarteak elkarlanean antolatu dute jaialdi hau, beste urte batez. Urtero legez, aurten ere trikitiaren arloan garrantzi berezia izan duten haien lana eta ekarpena eskertuko da. Tomas Zubizarreta Zendoia da aurtengo omendua, «soinua ondo jotzeaz aparte, ibilbide eta errepertorio handiko» trikitilaria eta «asko ez bezalako pertsona fina» izateagatik. «Poz handiz» hartu du omenaldiaren berri Zubizarretak. Azkoitiko Martirieta edo Martitte auzoan jaio zen 1930ean. Osaba trikitilaria lanera joaten zenean, haren soinua hartzen zuen 10 urte inguru izango zituen mutikoak. Bere kasa ikasi zuen soinua jotzen, sasoi hartan askok ikasten zuten moduan, eta 16 urte ingururekin jo zuen jendaurrean lehen aldiz bere auzoko plazan. Ordutik, plazaz plaza aritu da eta, 83 urterekin jarraitzen du afalosteren bat edo beste trikiti soinuaz alaitzen. Txapelketak ere ezagutzen ditu Zendoiak, besteak beste, Euskadiko trikitixa Txapelketan izan zen 1979, 1980 eta 1982 urteetan, Luis Alberdi Zabale pandero-jotzailea lagun zuela. Trikitiaren ordezkaritza zabala Igandean eskualdeko trikiti onenaren ordezkaritza zabala izango da. Lurdes Alkorta, Xabier Zabale eta Anjel Larrañaga hirukoan ariko dira. Elkarrekin oso gutxitan aritu diren Tomas Soraluze Epelde eta Ramon Zubizarreta Landakanda bikotea ere oholtzan izango dira. Aizpurutxoko Josu, Igor eta Xabier Etxaniz anaiek San Jose jaialdian lehen aldiz hartuko dute parte hirurak elkarrekin. Martirietako bi belaunaldi ikusi eta entzuteko aukera ere izango da; alde batetik Joxe Mari Arrizabalaga Sakristaua, Joakin Sudupe Egurrola eta Luxiano Porrue, Miguel Zubizarreta Zendoiaren anaia eta Jexux Alkorta Txatok osatuta boskotea, eta bestetik, auzoko belaunaldi berriko Itzeder Arrizabalaga, Jokin Sudupe eta Axier Monttek osatutako hirukoa. Iosu eta Manuel Arrizabalaga Izer aita-semeak ere ariko dira oholtzan. Zumarragako Trikitixa taldeko Miguel eta Kepa Urteaga aita-semeak eta Mikel Alustiza Urteaga ere izango dira jaialdian. Era guztietako piezak joko dituzte trikitilariek, solteko piezak, baita agarrauak ere. Baliteke Zendoiak berak ere pieza bat edo beste jotzea hilaren 23ko San Jose trikiti jaialdian. Sarrerak salgai dagoeneko San Jose jaialdirako sarrerak salgai daude dagoeneko 12 eurotan Azpeitiko Pastorkua, Ametsa eta Mendizabal tabernetan eta Azkoitiko Ixidro erretegian. Sarrerak erreserbatzeko aukera ere izango da, trikitixa@trikitixa.net helbidera idatzita edota 943- 832828 telefonora deituta. Egunean bertan 16:00etan zabalduko dira lehiatilak. Erreserbatutako sarrerak 16:30ak baino lehen hartu beharko dira, bestela salgai jarriko dira ordu horretatik atzera. http://www.youtube.com/watch?v=oYOsSIg2sGo&feature=youtu.be


Durangaldeko txokoak: Asuntzan zaldiak libre

Zein mendizale ez da pasatu Asuntza ingurutik? Atxartetik, Urkiolamenditik, Zabalaunditik... hainbat bidetatik joan daiteke Asuntzara. Ez dago bertako Pol-pol iturriko ura edatea baino hoberik indarra hartu eta Anboto mendira igotzeko.


"Gasteizen nortasunaren parte dira grafitiak"

Grafitien kontra Gasteizko Udalak abiatutako kanpaina "populismoari" egotzi dio Egoitz Kontek, "benetako behar bati baino".

Aldian behin grafitigileen kontrako kanpainak izaten dira, eta oraingoa ere ez da ezustea izan Egoitz Konte Ojodekuervo (Gasteiz, 1980) grafitigile eta arkitektoarentzat. Aldiz, horretarako Gorka Urtaranek, hedabide baten laguntzarekin, iragarritako baliabideak harrituta utzi du. "Grafitigileak ehizatu" goiburuarekin, kriminologoak, poliziak eta grafologoak lan horretan arituko direla esan du Gasteizko alkateak, eta 3.000 euro arteko isunak iragarri ditu.

Sorpresa izan da alkateak joan den asteburuan adierazitakoa? Gasteizen dauden grafitiak kentzeko asmoa iragarri du.

Kanpaina mota hauek beti izan dira. Ez da nobedadea. Aldiro ateratzen da polemika hau. Gehien harritu nauena kriminologo, grafologo eta aditu talde horrena izan da. Beharbada hedabideetako lerroburuetan ederki geratzen da talde handi bat duzula kaletik horretan lanean, ez dakit. Eta Urtaranen "ehiza" moduko hitzak populismotik gertuago daudela esango nuke. Atentzioa eman dit polemikak, eta ez dakit zer lortu nahi duten; agian, jendeari sinetsaraztea zerbait egiten ari direla eta ondo egiten ari direla. Eta horrela balitz ere, benetan horretan lanean baleude, beste irakurketa bat egin dezakegu: Merezi du diru hori horretan gastatzea? Hiria hobetuko du? Ala hobe da diru hori beste gauza batera bideratzea, benetako arazoak sortzen diren guneetan inbertitzea?

"Hiru grafitero kriminalizatu daitezke, baina beste hiru agertuko dira"

Lehentasuna da Udalarentzat grafitiak ezabatzea?

Beti izan dira kezka instituzioentzat, baina grafitiak uholde bat dira. Mugimendu bat da, ez da elkarte jakin batek egiten duen lan kontrolatua; grafitigilea zara kalera margotzera ateratzen zarelako soilik, eta zure hirian dauden beste grafitigileak ere ez dituzu zertan ezagutu behar. Mugimendu horrek erakundeentzako duen arazoa da ilegala dela, ez da baimenik eskatzen, eta arazoa sor daiteke hormaren batean. Hiri bat saiatzen da bere fatxadak kontrolatuak izaten, gauzak egiteko baimenak ematen, eta, beraz, oinarrizko arau horren kontra doanaren aurka lan egitea beti izango da lehentasuna erakundeentzat. Hori jakinda, halaber, jakinik kontrolatu ezin daitekeen mugimendu bat dela, orain kanpaina egin dezakezu eta hiru lagun grafitigile kaletik kentzea lortu dezakezu, baina horien atzetik beste hiru edo lau aterako dira berandu baino lehen. Ez da elkarte antolatu bat, ekosistema bat baizik, eta bera bakarrik erregulatzen da.

Kanpainak kanpaina, grafitigileek jarraituko dute, beraz?

Gaur hiru-lau grafitero kriminalizatu daitezke, baina beste batzuk agertuko dira atzetik zeozer ezberdina egingo dutenak. Portada bat bilatu nahi da, eta zeozer egiten dela esan, baina... Ezagutzen dugu isunak jaso eta margotzen jarraitzen dutenak.

Mehatxu hori beti atzetik, beraz...

Ohituta gaude. Nik aspaldi ez dut kalean margotzen, beste bizitza erritmo bat daukadalako, baina horrela izaten da. Garai batzuetan oso ondo ikusia zegoen kalean margotzea, eta beste batzuetan gizarteko okerrena ginen, baina mantendu gara horretan. Eta ez dut uste grafitigileak horrenbesteko kalterik egiten duenik. Noski, ulertzen dut norbaiti erakusleihoa izorratzen badiozu ez diola graziarik egingo eta arazoak sor daitezkeela, baina Gasteizen margotu izan diren pareta gehienek ez dute balio arkitektoniko edo urbanistikorik.

Mugarik jartzen da grafitiak egitean?

Nik bai, jartzen ditut, baina izan daiteke horrekin nik ardura bat dudalako; harriaren gainean, esate baterako, ez nuen inoiz margotzen. Baina batzuek hori ez dute errespetatzen, batzuek adreiluzko paretetan soilik egiten dute eta beste batzuek ez...

Egoitz Konte 'Ojodecuervo'-ren grafitietako bat. / 'Orainaldian'

Arriskurik izaten zen zure garaian?

Arriskua beti. Pareta bat aukeratu behar zen, eta hor margotu. Gasteizen grafitiak 90. hamarkadatik daude; DudaX izan zen hasierako grafitigilea, Xtralargos sartu ziren ostean, eta pixkat beranduago heldu ginen gu. Tradizio luzea da, eta hiriko Santa Lucia, Aranbizkarra edota Zaramaga auzoetara joanez gero antzeman daiteke, grafiti pila bat daude hauetan. Gasteizen nortasunaren parte dira grafitiak. Margotu izan dugu, eta ez dugu jendearekin arazorik izan gehienetan, ez bada lonja bateko jabea haserretu dela eta... hitz eginda, laster konpondu da arazoa. Poliziarekin ere, antzera; ikusten zuten margotzen ari ginela, ez beste ezertan, eta aurrera egiten zuten. Arriskua beti dago, noski. Baina Gasteizek arrisku gutxi duela ere egia da, oso hiri lasaia da margotzeko, orain arte behintzat...

"Hau mugimendu bat da, ez da elkarte jakin batek egiten duen lan kontrolatua"

Askotan horma-irudiak, grafitiak, pintaketak... dena sartzen da zaku berean.

Eskutik doazen hiru mundu nahasten dira. Alde batetik, muralismoa daukagu, horma-irudiak; horman egiten den artelan bat da, beti legala, eta Gasteizen adibide asko ditugu, horietako asko diru publikoarekin egindakoak. Beste alde batetik, grafitia; hau ere horma-irudi bat da, pareta batean egiten dena, baina beste bide batzuk jarraitzen dituena, legez kanpokoak; grafitiak ez du zertan polita izan behar, ez du zertan hori bilatu. Margotzen ari denaren adierazpen bat bilakatzea da helburua, edota egilearen izena askotan errepikatzea horiekin, "egoaren publizitatea" delakoa, eta egin daiteke landuagoa edo ez horren landua. Hirugarrena street-art delakoa da, grafitiarekin zerikusi gehiago duena normalki ilegalki egiten delako ere, baina grafitietan espraiak erabiltzen dira eta letrak dira nagusi, eta horietan beste lan batzuk: kartelak, plantillak.. Hiru mundu dira, eskutik doazenak, komunean gauzak dituztenak, baina beren berezitasunekin. Askotan musikarekin parekatzen dut; punk, heavy eta pop mugimenduak musikak dira guztiak, baina desberdinak guztiz, bai planteamenduan eta bai baloreetan.

Asko aldatu dira grafitiak zure garaietatik?

Jende gaztea sartzen joaten da, eta bere garaiko isla dira egungo grafitiak ere. Bestalde, norberak ere bere gauzak adierazi nahi ditu horman; niri adibidez pintada azkarrak egitea ez zait inoiz gustatu, ez ditut disfrutatzen, nahiago dut denbora eman horma batean, landuagoa uztea, eta nere artea modu horretan adieraztea. Aldiz, beste batzuek nahiago dute zerbait azkarra egitea eta beren izena askotan ateratzea, nonahi errepikatzea. Gure atzetik etorri direnei, esaterako, hori gustatu zaie gehien, bombing-a edo izena errepikatzea; Coun, adibidez, mundu guztiak ezagutzen du Euskal Herrian. Garai bakoitzak bere espresioak ditu.

'Orainaldian, laissez faire' dokumentaleko irudia; eskuinean, Egoitz Konte. / 'Orainaldian'

'Orainaldian' dokumentala

Gasteizko gazte sortzaileen eta hiriko underground kulturaren inguruko Orainaldian. Laissez Faire dokumentala 2018. urtean estreinatu zuten Iñaki Landak, Gindi Auzmendik eta Mikel Buruagak.

ALEAren webgunean ikusgai dagoen ikus-entzunezkoan agertzen diren hamabi elkarrizketen artean, Frik1 eta Ojodekuervo grafitigileei egindakoa dago:


Elkarretaratzea deitu berri dute adingabeekiko sexu abusuak gaitzesteko

Elkarretaratzera deitu berri du Emeki emakume elkarteak, adingabeekiko sexu abusuak gaitzesteko. Hain zuzen ere, Hondarribiko gizon bat atxilotu zuten joan den asteko larunbatean hainbat adingaberi ustez sexu gehiegikeriak egitea akusatuta. Martxoak 8 plazan elkartuko dira, gaur (hilak 4) 21:00etan.


BBK Mendi Film Bilbao-Bizkaia zinemaldiaren babesle izango da EITB

Gure ikus-entzunezko taldeak zabalkundea emango dio abenduaren 9tik 18ra mendiko zinemagintzarik onenaz gozatzeko aukera eskainiko duen jaialdiari. Halaber, aurten, lehen aldiz, euskarazko film onenari emango zaion EITB Saria banatuko du.

EITB ikus-entzunezko taldea abenduaren 9tik 18ra bitartean egingo den BBK Mendi Film Bilbao-Bizkaia zinemaldiaren babesle izango da. Atzo egin zen Bilbon 15. edizioaren aurkezpena. Bertan, EITBren izenean, Joselu Blanco ETBko Programazio zuzendariak hartu zuen parte.

Euskal Herriko zinema jaialdiekin aliantzak josten ari da EITB, ikus-entzunezko arloari bultzada emateko asmoz. Mendia, abentura, muturreko kirolak eta natura ardatz dituen Bilboko jaialdiari zabalkundea emango dio bere hedabideen bitartez. Aurten, gainera, euskarazko film onenaren EITB Saria banatuko du.

Mendiko zinemagintzarik onenaz gozatzeko aukera eskainiko digu beste behin BBK Mendi Film Bilbao-Bizkaia jaialdiak hiriko hiru aretotan (Sala BBK, Golem zinemak eta Euskalduna Jauregia). 59 pelikula aurkeztuko dira, haietatik 16, nazioarteko estreinaldiak. Bestalde, 10 euskal produkzio egongo dira aurtengo edizioan, 3, euskaraz.

Filmez gain, erakusketak eta hitzaldiak ere izango dira, eta mendiari buruzko komikia ere argitaratuko dute, Andres Espinosa mendizaleari eskainia.


Ozaeta dorretxea, XVI. mendean altxatutako monumentua

2002ko uztailaren 16an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna alegia. Erdi Arokoa den Ozaeta dorretxeak Lasa jatetxea hartzen du gaur egun.

Ozaetako dorretxea XVI. mendean altxatu zuten Zubiaurre auzoan, Deba ibaiaren ondoan, eta familia berak Erdi Aroan zuen dorretxetik gertu. Bergarako herrigunetik kanpo dago, Arrasatera doan bidearen ertzean. Enrique IV.a erregeak dorretxe guztiak eraisteko agindua eman ostean, 1565ean berreraiki egin zuten.

Jatorrizko familia-eraikina ibaiaren beste aldean zegoen, baina 1457an goiko aldea moztu zioten. Dorrea moztu ondoren, familiak berreraiki nahi izan zuen, baina Bergarako Udalak ez zuen baimenik eman, eraikinean bizi zirenak borrokazaleak zirelako. Valladolideko "Real Chancillería"k, 1549an, jauregia eraikitzeko baimena eman zuen, baina ibaiaren bestaldean eraikitzekotan, ez bestela.

Jauregiko lanak 1549 eta 1553 bitartean egin ziren, tarte horretan eraikinaren gorpuzkera nagusia eta sarrerako patio txikia soilik eginda. Moztutako dorre zaharreko harriak berria eraikitzeko erabili ziren.

Aldaketa ugari

Ondoren, XVII. mendean, argia sartzeko leihoak handitu ziren eta balkoietako burdineria jarri zen. XIX. mendean jatorrizko eskailera aldatu zitzaion; garai batean harrizkoaren ordez. Garai hartakoa da ere atzeko galeria, gorpuzkera nagusiaren ibai aldeko fatxadako berpizkunde-galerian oinarritua.

Dorretxe honen egitura apur bat laukizuzena da eta hiru solairu, atikoa eta sotoa ditu. Eraikuntzan erabili ziren elementu batzuk, Erdi Aroko gotorleku militarrak gogorarazten dituzte. Errekarantz ematen duen albo-fatxadan aipagarria da behe solairuko hiru arkudun galeria.

Jabe ezberdinak

Oinaztarren alde egin zuen familia baten etxea izan zen. Bertan bizi izan zen, besteak beste, Loiolako Iñigoren arreba bat. Telesforo Monzon izan zen azken jabeetako bat. Monzon gizon garrantzitsua izan zen euskal politikagintzan eta euskal kulturaren alorrean.


Jende ugari bildu du Zarauzko Basque Label Fest-ek

Eguerdian, Eusko Label produktuekin egindako pintxoen erakustaldi eta dastaketa izan da Lege Zaharren enparantzan.

Atzo iluntzean hasi zuten Basque Label Fest, Euskal Herriko Sagardoen II. Txapelketa Herrikoiko finalaurrekoarekin. Gaur, berriz, Mikel Garaizabal enologo eta sommelier-arekin dastaketa izan da, eta ondoren, Eguerdian, Eusko Label produktuekin egindako pintxoak dastatzeko aukera izan dute herritarrek. Euromar, Euskalduna, Itxaslur, Kirkilla eta Txiki Polit tabernetako ordezkariek prestatu dituzte pintxoak. Eusko Label produktuekin prestatutako menuak eskainiko dituzte orain Itxaslur, Kirkilla eta Txiki Politen. Arratsalderako ere hainbat ekitaldi prestatu dituzte: Baserrian amets haurrentzako antzerkia (17:30), Kintopeko txapelketa (19:00) eta Joxe Mendizabalekin dantzaldia, Musika plaza (22:30). [flickr_set id="72157674216341206"]


Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak pandemiaren inguruan egindako kudeaketa kritikatu du EH Bilduk

Koalizio subiranistaren esanetan, pandemiaren kudeaketa "eskasa, berantiarra eta noraezekoa" izaten ari da. Are gehiago, murrizketak ezartzea eta laguntza neurririk ez onartzea aurpegiratu die bi gobernuei.

Eusko Jaurlaritza eta Nafarroako Gobernua pandemiaren inguruan egiten ari diren kudeaketa "eskasa, berantiarra eta noraezekoa" ari dela izaten kritikatu du EH Bilduk. EAEn zein Nafarroako ezarri diren neurri murriztaileak ezagutu berritan, murrizketak ezartzea eta laguntza neurririk ez onartzea eta sektore kaltetuenak babesik gabe uztea aurpegiratu die bi gobernuei. Gauzak horrela, Osakidetzako eta Osasunbideako lehen arreta indartzea eskatu die Urkullu lehendakariari eta Chivite presidenteari.

Ohar batean, gaitzetsi egin du pandemiaren kudeaketa herritarren esku uztea. Ildo horretan, administrazioak bere gain duen erantzukizuna kendu nahi izan duela uste du.

EH Bilduren iritziz, berriki hartutako neurriak ez dira eraginkorrak, koronabirusaren zabalkundea inoizko handiena eta intzidentzia tasa oso altua delako.

Neurriak "berandu datoz" EH Bilduren iritziz. Gaineratu duenez, "Gabonak neurri murriztailerik hartu gabe igarotzeko borondate argia egon da, eta neurri kosmetiko eta ez eraginkorrekin herritarrak despistatzen aritu dira, hala nola covid pasaportea eta kalean maskararen erabilera derrigortzea".

Halaber, koalizioari larria iruditzen zaio Osakidetzako protokolo berriaren arabera positiboen jarraipena soilik egoera zaurgarrian dauden herritarrei egitea.

Koalizioak bost neurri proposatu ditu:

1. Txertaketa osasun zentroetatik ateratzea.

2. Aztarnari taldeak indartzea, areagotzea eta denboran zehar mantentzea.

3. Aztarnarien lanerako protokoloak eta prozedurak aldatzea.

4. Espazio itxietan airearen kalitateari eusteko iragazkiak instalatzea (neurgailuak ez ezik, airea garbitzeko iragazkiak ere).

5. Herritarren eskura jartzea autodiagnostikorako tresnak: testak unibertsalizatzea, dohainik edo prezio sinbolikoaren truke eskuratzeko aukera emanez.

Laura Garrido Euskadiko PPko idazkari nagusiak deitoratu egin du Eusko Jaurlaritzak pandemiaren kudeaketan izan duen "irizpide falta", eta herritarrei positiboen kontaktu estuak bilatzeko "erantzukizuna" pasa diela gaineratu du.

Pertsona askok gaixotasunaren sintoma arinak dituzten arren, beste batzuk "ez daude miatzaile lanak egiteko", gaineratu du.

Osakidetzako Lehen Mailako Arretari laguntzeko plan bat ezartzeko beharra azpimarratu du. Halaber, proba diagnostiko "masiboak" bizkortzea eskatu du, eta antigenoen testen prezioen igoera ikusita, finantzaketa planeatzea.


Uztarria 'Mihiluze'-n

Mihiluze saioan hedabide izenak herri izenekin lotu behar izan dituzte parte hartzaileek; tartean, Uztarria Azpeitiarekin.

Astelehenean, ETB1eko Mihiluze saioko jolasetako batean, hainbat hedabide izen eta herri izen eman zizkieten parte hartzaileei, eta hedabide bakoitza zein herritakoa den asmatzea zen haien lana. Bada, Uztarria izan zen zerrendatutako hedabideetako bat, eta parte hartzaileek bete-betean asmatu zuten, Azpeitiarekin lotuta.

Lotura honetan ikus daiteke saio guztia, eta Uztarria ageri den unea hirugarren minutuan.


Pop-rock doinuak Donostia Festibalaren itzulerarako

Bulego, Nogen, Nil Moliner, Melendi, Arnau Griso eta Stay Homas ariko dira, besteak beste, Donostiako hipodromoan. Irailaren 16an eta 17an egingo da, eta sarrerak bihar jarriko dira salgai.

Donostia Festibala bueltan da, eta pop-rock doinuekin ospatuko du itzulera hori. Donostiako hipodromoan egingo dute jaialdia berriz, irailaren 16an eta 17an, eta dagoeneko ezagutarazi dituzte bertan izango diren lehen musika taldeak.

Antolatzaileek adierazi dutenez, jaialdiaren «erregistro estilistikoa irauli» egin nahi dute aurten; izan ere, musika urbanoa nagusitu da jaialdian azken urteetan, baina bestelako doinuak entzungo dira aurten.

Hain zuzen ere, pop musikaren bueltako Euskal Herriko, Kataluniako eta Espainiako musikariak daude gaur iragarri dituztenen artean. Bertako ordezkariak dira, esaterako Bulego, Nogen, Bengo eta Andrea Santiago.

Baina, horiez gain, Nil Moliner, Arnau Griso, Melendi, Stay Homas, Marlon eta Veintiuno ere ariko dira. «Aurtengo egitarauak ezin hobeki jasotzen du Donostia Festibaleko publikoaren gustu aniztasuna», nabarmendu dute antolatzaileek.

Osasun egoera baldintzatuta bertan behera utzi behar zuten jaialdia 2020an, eta egokitutakoa egin zuten iaz Donostiako belodromoan. Besteak beste, Kase.O, Los Chikos del Maiz eta Lagrimas de Sangre aritu ziren, 2.600 lagunen aurrean.

Aurtengo jaialdirako sarrerak bihar jarriko dira salgai www.donostiafestibala.com eta seetickets.es/com webguneetan.


Osasun publikoaren aldeko giza katea

Larunbatean, 12:00etan, plaza.

Pitteka okerrera egiten ari zen osasun sistema egoera okerragoan gelditu da COVID-19 gaitzak eragindako pandemiarekin. Horregatik, bakaikuarrak osasun arreta duin eta publikoaren alde egitera hots egin dituzte larunbat eguerdirako. Mediku kontsulta hartzen duen udaletxea giza kate batekin inguratuko dute. Horrela, osasungintza publikoari babesa adierazi nahi diote. Deitzaileek gaztigatu dutenez, giza katea pertsonen arteko distantzia eta osasun neurriak errespetatuz eginen dute.


Akaitze Kamiruaga eta 'Geu be bagara itsasoa' liburua, gaur, "Artefaktua" saioan

Portuan lan egin duten hiru belaunalditako 20 emakume ondarroar, lekeitiar eta bermeotarren testigantzak bildu ditu. Guruzne Badiola gonbidatuko du saiora. Ane Arsuaga "Verde Prato", Eli Carrascosa, Ainhoa Carabias eta Ioar Oroz ere izango ditugu saioan. 12:50ean, ETB1en eta eitb.eus-en.

Larunbat honetan, Akaitze Kamiruaga idazlea elkarrizketatuko dute "Artefaktua" saioan Geu be bagara itsasoa (Labayru Fundazioa) liburuaz solastatzeko. Hiru belaunalditako hogei emakume ondarroar, lekeitiar eta bermeotarren testigantzak bildu ditu egileak liburua eta gainontzeko hamabi ikus entzunezko sortzeko. Bertan, portuan lan egin duten emakumeen lan baldintzak, esperientziak, anekdotak, bizipenak, ardurak eta penak irudikatuak agertuko dira; gehienbat beraiek egindako lana ezagutarazteko. Ba al zenekiten portuan, gizonezkoez gain, emakumeak ere badabiltzala? Bestalde, gehienak euskaldunak direnez eta ama hizkuntza herriko euskara dutenez, betidanik erabiltzen duten lexiko berezi eta aberatsa ezagutzeko aukera izango dugu. Honetaz guztiaz idazlearekin mintzatzeko Ondarroako kaira gerturatuko da saioa.

Kamiruagak Guruzne Badiola gonbidatuko du saiora, 52 urtez Ondarroako portuan lan egin duen emakumea. Badiolak lehorrean egin zuen lan gizonezkoak arrantzan joaten ziren bitartean, eta saioan izango da bigarren mailan gelditutako eta emakumeek aurrera ateratako lan horiei ikusgarritasuna emateko.

Bestalde, Tolosako Berdura Plazara gerturatuko gara den Ane Arsuaga, Verde Prato, konpositore eta musikariaren apalategian gordetako liburuez mintzatzeko.

Eli Carrascosa irakurlearen eskutik iritsiko da aste honetako literatur gomendioa.

Sakanako Ainhoa Carabias eta Ioar Oroz ikasleena izango da larunbateko Booktubea.

Guztia saioa osatzen duten beste atalekin batera, gaur, 12:50ean, ETB1en eta eitb.eus-en.


No future Urban bat fest jaialdiaren goiburua #hirigintza #arkitektura

1977an Sex Pistols talde britainiarrak No Future esamoldea zabaldu zuen God save the Queen abestian. lana eta ongizatea lortzeko promesak hautsi egin ziren 70. hamarkadako neoliberalismoarekin, eta gazte belaunaldi bat sistemak abandonatu zituelako sentsazioarekin, eta enplegua edo etxebizitza lortzeko aukerak galdu zituelako sentsazioarekin hazi zen. Testuinguru horretan baina XXI. Mendean No Future goiburua du Urban Bat fest jaialdia, izan ere gaur egun prekarietatea, krisia, gerra.. testuinguru ezkor batean gaude. Hamaikagarren edizioa du jaialdiak beste urte betez hiriaren errealitateak eta errealitate horiek gizartearekin sortzen dituzten kezken inguruan jardungo dute. Azaroa bukaera arte luzatuko da jaialdia, eta hainbat gai izango dituzte hizpide esaterako hiri digitalak.

Informazioa https://11festival.urbanbat.org/eu/#programa

https://bilbohiria.com/docs2/2022/ibaizabal/221109_gorka_urbanbat.mp3

Deskargatu hemen.


Kulturen arteko topaketa bete-betea dator

Kulturen arteko bosgarren topaketari hasiera eman diote Ordizian, D’Elikatuz zentroan egin duten ekitaldian. D’Elikatuz aukeratu dute, bertan baitago Ordizia harrera herria. Bizitza istorioak, herri baten ondarea izeneko erakusketa; «bertan, 60-70. hamarkadetan Espainiar Estatutik etorri zirenei zein egun munduko beste lurraldeetatik etortzen direnei aitortza bat egingo diegu, Ordiziaren ondarea direlako», azaldu du Ainhoa Jimenez, Ordiziako Udaleko aniztasun zinegotziak.Jatorri desberdinetako zenbait ordiziarren istorioak jaso dituzte erakusketan. Etorritakoez gain, Ordizia utzi eta beste lurralde batetara joandakoak ere aurki daitezke. «Aberasgarria da ikustea ondare horrek bizirik jarraitzen duela», gehitu du Jimenezek. Azaroaren 7ra arte ikusgai egongo da.Bosgarren Topaketak, egitarau oparoa izango du. Ainara Ormaetxea aniztasun saileko teknikariak, horrelako ekintzak antolatzearen garrantzian azpi- marra egin du: «Elkarbizitza, eguneroko zerbait da, eta gure urratsa da, elkar ezagutzarako espazio hauek sortzea».Egitarau beteaOndorengoa izango da egitaraua: Urriaren 13an, Bizi Istorioen kontaketak; urriaren 16an, Hezur Beltzak taldearen emanaldia; urriaren 21ean, ipuin kontaketa saioa Mertxe Aizpuruarekin; urriaren 27an, Nortasuna berreraikitzen izenburupean mahaingurua, Jon Maiak gidatua; azaroaren 3an, ipuin kontaketa; azaroaren 6an, munduko jantzien desfilea; eta azaroaren 14an Bizilagunak ekimena.


MUSIBLA #192: Emanative, Greg Foat, Beth Orton, Desgaraian, Ines Osinaga, Samia

Emanative izenarekin aurkezten du bere musika Nick Woodmansey-k. Jazzaren ertzean mugitzen diren konposizioak ditu maite, eta The Volume of the Light izena duen bere azken diskoan hala berresten du. Bide beretik dator hurrengo gonbidatua, Greg Foat da eta jazz inguruko musika gorpuzten du piano elektrikoaren dotoretasunaz, besteak beste. Gone To The Cats diskoan pieza oso interesgarriak topatuko dituzue. Ingalaterrakoa da hurrengo musikaria, Beth Orton du izena eta ibilbide luzea duen emakumea dugu. Folktronika bezala definitu izan dute bere musika, gure ustez egile rocka da jorratzen duena, dotorea gainera. Bere azken diskotik (Weather Alive) bi abesti jarriko ditugu arrastoa har diezaiozuen. Hurrengo taldearen musika guztiz dotorea iruditzen zait. Desgaraian taldeak 10 abestiko disko luze bezain dotorea kaleratu dute. Abestien artean zein baino zein ederragoa. Melodia eta hitza. Oso gomendagarria. Diskoaren izena Gauden Aldian, da, eta eskuragarri dago jada. Ines Osinaga Kubara joan zen bidaia berezia egitera. Hango emakume musikariekin zerbait egin nahi zuen, ideia oso ireki batean joan eta disko luzea ekarri digu. Disko berezia. #itsasoadabidebakarra izenarekin kaleratu du eta hiru CDz osatutako bilduma ederra da. Eta bukatzeko New Yorketik datorren musikari baten azken grabazioarekin utziko zaituztet. Artistaren izena Samia da.

https://bilbohiria.com/docs2/2023/musibla/230314musibla_192.mp3

Deskargatu hemen.


«Udalerrietako hizkuntz komunitateak jarrera baikorra hartu du»

«Uemaren 20. urteurrenean berriro zehaztu genituen mankomunitatearen ildo estrategikoak, eta ikusi genuen udalak euskalduntzen ari ziren heinean, herria ari zela erdalduntzen. Horrela, argi gelditu zen euskara zehazlerrotasunez landu beharreko kontua dela.

Gauzak horrela, hiru ildo estrategiko nagusi hartu genituen, aurrera begira lana egiteko. Lehena zen udalerrietan oraindik euskaraz bizitzeko dauden hutsuneei erantzutea, eta horretarako bitartekoak jartzea. Bigarrena herritarren aktibazioa edo ahalduntzea izan zen; izan ere, jakitun gara udalerri euskaldunek hala izaten jarrai dezaten, beharrezkoa dela bizilagunen kontzientzia. Arnasguneetako hizkuntz komunitateak jarrera baikorra hartu du euskararekiko, eta beharrezkoa da hori mantentzea. Hirugarrena litzateke udalerri euskaldunak babestea. Horretarako, Euskara sailetatik at hartzen diren erabakiak ere garrantzitsuak dira. Hirigintzari begira jarri gara orain».


Lakuntzako Kintadak

Ekainaren 3an, larunbata, 1983ko kintadak antolatutako eguna izanen da Lakuntzan.

Adin berekoekin elkartzeko eguna izanen da ekainaren 3a, larunbata, Lakuntzan; Kintadak. 1983ko kintadak antolatu du ospakizuna eta 13:00etan hasiko da, auzatearekin. Kintadentzako photocalla, DJa, sorpresak eta zezensuzkoa izanen dira egunean zehar. Antolatzaileek Lakuntzako Udalari, tabernei eta kintada guztiei eskerrak eman nahi dizkie.

Lakuntzako Kintadak

Ekainak 3 larunbata

13:00 Auzatea.

13:30 Photocall, Pikotan.

19:00-23:00 DJ Inaxio, plazan.

20:00 Auzatea, eta photocall, Pikotan.

20:30 Sorpresa.

21:00 Zezensuzkoa.


«Euskal Herrian sekulako soinu teknikariak dauzkagu»

EITBren eskariz audiofikzio bihurtu dute 'Zaldi urdina' antzezlana. Fuchs da zuzendaria, oholtza gaineko lanean bezala. «Ezkutuan mikro bat» balego bezala dela azaldu du.


Bi kasu zenbatu dira Andoainen eta bakarra Amasa-Villabonan

Hiru kasu gehiago zenbatu dira eskualdean, baina intzidentzia tasa nahiko egonkorra da. UCI-ZIUko ospitaleratzeak ere jaitsi egin dira.

Atzo, 8.787 test diagnostiko egin ziren, eta, haietatik, 379 positiboak izan ziren.

Lurraldeen arabera: 29 Araban, 228 Bizkaian, 121 Gipuzkoan eta 1 Euskaditik kanpo bizi diren pertsonetan.

Ospitaleen egoera dela eta, COVIDaren ondorioz 38 pertsona ospitaleratu ziren atzo, eta COVIDa duten 111 pertsona ZIUn daude.

Bestalde, maiatzaren 17tik 23ra bitartean metatutako datuak aztertu ondoren, ondoriozta daiteke COVID dela eta 18 hildako egon direla.

Kutsatze kasuak maiatzaren 24tik maiatzaren 30era:

Kutsatze kasuak maiatzaren 17tik maiatzaren 23ra:


Laba gunea: espazio garbi eta multifuntzionala eskaintzen du

Espazio fisikoaz Igor Lopez de Uralde arkitektoa eta Labakidearekin mintzatu gara. Areto garbi eta multifuntzionala da egin dutena. Lagunekin elkartzeko toki bat eta baita kultur emanaldiak eskaintzeko edota lan egiteko egokia dena. Dena, gainera, auzolanean egindakoa.


Asier Burguete izango da "Gaizki eginez ikasten da" kantaren protagonista

Asier Burguete "Go!azen" telesaileko aktorea "3 Ene Kantak" programaren "Gaizki eginez ikasten da" abesti berriarekin dantzan eta kantuan ikusteko aukera izango dugu.

"Gaizki eginez ikasten da" izango da "3 Ene Kantak" saioaren aste honetako abesti berria, eta Asier Burguete "Go!azen" telesaileko aktoreak hartuko du parte bertan. Artista gipuzkoarra kantuan eta dantzan zein ongi moldatzen den ikusteko aukera izango dute ikusleek. Bideoklipa ostiraleko saioan, hilaren 11n, izango da ikusgai ETB3n, 20:00etan, eta nonahi eta noiznahi 3 Klubaren euskarri digitaletan.

"3 Ene Kantak" programa, bestalde, Erronkariko Julian Gayarre ikastetxean izango da aste honetan. Musika, jolasak eta umorea erabiliz, hainbat gai landuko dituzte haurrekin, eta emanaldi bat eskainiko du "3 Ene Kantak" taldeak bertan.

"3 Ene Kantak" saioa ETB1en, ETB3n eta eitb.eus-en izaten da ikusgai 08:00etan eta ETB3n eta eitb.eus-en, berriz, 20:00etan, astelehenetik ostiralera.


Nafarroako Gobernuak konfinamendu perimetrala ezarri du Milagron

Ostiralean sartuko da indarrean neurria. Azken 14 egunetan, 1.873 positibo zenbatu dituzte 100.000 biztanleko.

Nafarroako Gobernuak konfinamendu perimetrala ezarri du Milagron, koronabirusaren hedapena geldiarazteko. Neurri gehiago onartu ditu Exekutiboak bertarako, Udalarekin batera.

Azken 14 egunetan, 1.873 kasu zenbatu dituzte 100.000 biztanleko, eta azken zazpi egunetan, aldiz, 1.610.

Atzo, baheketa egin zuten herrian, 44 eta 64 urte arteko biztanleen artean. Oraingoz, 20 positibo atzeman dituzte proba horietan.

Nafarroako Gobernuaren esanetan, beharrezkoa izan dute nurri murriztaile gehiago onartzea, koronabirusaren hedapena geldiarazteko. Hori horrela, ostalaritza establezimenduak itxi egin dituzte.

Neurriak ostiralean sartuko dira indarrean, hilak 26, eta hasiera batean bi aste iraungo dute, apirilaren 11 arte. Dena dela, baliteke iraupena luzatzea, egoera epidemiologikoaren arabera.


Baxurako hegaluzearen kanpaina amaitzear dago

Banan-banan arrantzatutako hegaluzeen kontsumoa erritmo bizian doa, eta 2023rako kuotaren ia %80 kontsumitu da.

Gaur, astelehena, 400 tona hegaluze inguru saldu dira Bizkaiko eta Gipuzkoako lonjetan, eta, Kofradia euskal arrantzaleen etxeak dioenez, ematen du kanpainaren amaiera ez dela bizpahiru aste baino gehiago luzatuko. Zehazki, aurten, 18.605.420 tona harrapatu dira (kuotaren %78).

Baxurako ontziek hegaluzeak banaka arrantzatzen dituzte, bi teknika erabiliz: beita bizia eta ehiza ontziak. Beita bizia arrain txikiagoak amu gisa erabiliz arrantzatzeko teknika da, eta, Kofradiaren arabera, itsasaldi laburrak egiten ari dira. Hau da, ehiza nahiko hurbil egin ohi dute, eta euskal lonjetan deskargatzen dituzte hegaluzeak.

Ehiza ontzientzat, aldiz, hegaluzea urrutiago dago aurten. Itsasaldi luzeagoak egin behar izaten dituzte arrantzatzeko, eta ezin dituzte beti deskargak Euskal Herriko portuetan egin.

Hori guztia kontuan hartuta, artisau flotaren arabera, kanpaina ona izan da hegaluze bolumenari eta stockari dagokienez. Horren eragina prezioetan nabaritzen ari da; batez beste, iazkoa baino %25 merkeagoa da baxurako hegaluzea, eta, Gipuzkoan, azken zazpi urteetako batez besteko preziorik apalena da aurtengoa.

Baxurako hegaluzea, banan-banan arrantzatutakoa, Eusko Label etiketarekin identifika daiteke arrandegietan.


Lan eskaintza, Ultzamaldeko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatean

Jardunaldi erdiko postu bat da, oposizio lehiaketa bitartez beteko dena, eta aldi baterakoa. Aldi berean, proba gainditzen dutenek ordezkapenerako lan poltsa osatuko dute.

Deialdia ostegunean argitaratu zen Nafarroako Aldizkari Ofizialean, eta, beraz, eskariak egiteko epea ostiraletik hasita 30 egunez luzatuko da.

Ultzamaldeko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitatean jardunaldi erdiz lan egiteko eskaintza da. Kontratazioa urtebetez izanen da indarrean eta, gehienez, hiru urtez luzatu ahalko da Mankomunitateak finko egitea edo amortizatzea erabakitzen ez badu.

Baldintzen artean, euskara jakitea derrigorrezkoa izanen da, C1 titulua aurkeztuz edo maila egiaztatuz berariazko proba gaindituz.

Informazio guztia: https://bon.navarra.es/eu/iragarkia/-/texto/2022/25/23


Kontzertua

Haize gorri bat. Estitxu Pinatxoren kontzertuan. Publiko guztiari zuzendurik. Gonbidapena eskuratu behar da.


Arrastakarekin, Kartxela eta Lakhura mendietara irteera

KIROLA // Arrastaka Mendi Taldeak Belagoako Haranera (Nafarroa) txangoa antolatu du datorren asteburuan. Larunbatean Kartxelara igoko dira eta igandean, Lakhura. Izen ematea asteartean egingo dute, taldearen egoitzan, 19:30ean. Mendian federatuta egotea derrigorrezkoa izango da.


Otsailaren 6ko EKOmerkatuak elikagai ekologikoen 16 postu eta jarduerak hartuko ditu

Hilabete honetan postu gonbidatu bat gehituko diote azokari: Barrikupel, erabilerarik ez duten ardo-upelekin lan egiten duen ekodiseinu-proiektua. Gainera, DJ Reimyren parte-hartzea eta ekoizleak elkarrizketatuko dituen telebista-seta ere programatuta daude. Hitzordua, beti bezala, 9:30etik 14:00etara, Iruñeko Autobus Geltoki Zaharreko nasetan izanen da.

Iruñeko EKOmerkatuak lehen urtea betetzear du, 2020ko martxoan inauguratu ostean. Urteurren horrek erakusten du Nafarroako ekoizpen agroekologikoaren hitzordua beharrezko proiektua dela, eta lagundu egiten duela kontsumitzaileei erakusten Nafarroan ekoitzitako eta sasoiko elikagai ekologikoen eta jasangarrien aldeko hautua egin daitekeela. Izan ere, urtetik urtera gero eta enpresa eta pertsona gehiago batzen dira ekoizpen ekologikora, eta horrek zerikusi handia du elikagai mota horien eskaria areagotzearekin, kutsatzailerik gabe eta ingurumenarekin errespetuzkoak izanik.

Edizio honek Nafarroako geografia osoko ekoizleak ekarriko ditu Iruñeko Autobus Geltoki Zaharrera, hileko lehen larunbatero bezala. Barazkiak, ogiak eta gozogintza, eztia, propolioa, Betizuko hestebeteak, oliba-olio birjina estrak, gaztak, marmeladak, ardoak, arrautzak, lekaleak, frutak, garagardoak eta neguko trufak erosi ahal izango dira hamasei saltokietan, baita Lizarraldeako tuber melansporumak ere, denboraldi bakoitzean EKOmerkatura bere zapore bikainarekin itzultzen direnak.

Elikagai ekologikoen postu gonbidatu bat gehituko zaio: Barrikupel. Barrikupel ekodiseinuko ekimen bat da, batez ere Lizarraldean baztertutako ardo-upelekin lan egiten duena, eta horiekin diseinu garaikideak egiten dituzte egurra eta berrerabilitako beste material batzuk konbinatuz.

Gainera, bi jarduera daude programatuta: bata musikala, Dj Reimyren eskutik, EKOMerkatu ingurua girotuko duena, eta bestea, telebista-set bat, EKOmerkatura joaten diren ekoizleei zuzenean elkarrizketa egiteko.

EKOmerkatua PROGRAMA

Iruñeko Autobus Geltoki Zaharra

Otsailaren 6a, larunbata. Ordutegia: 9:30etik 14:00etara.

JARDUERAK

Dj Reimy. 10:30-14:00

EKOmerkatuko ekoizleak zuzenean elkarrizketatzea. 12:00-14:00

EKOmerkatuko EKOIZLEAK, otsailaren 6a.

La Corraliza de Don Pablo. Olioa (Azkoien)

Larrezabal. Ardi-gazta (Altsasu)

Casa Paulina. Marmeladak (Artaza)

Pittika. Gaztak (Erratzu)

Ekollaondo. Gaztak, ahuntz-jogurta eta arrautzak (Goldaraz)

Ecológicos Aranda. Oliba-olio birjina estra (Faltzes)

Gil Pagola. Oliba-olio birjina estra (Eulz)

El Puente Viejo. Barazkiak (Caparroso)

Elkea. Oliba-olio birjina estra, lekaleak eta garagardoa (Baquedano eta Artaxoa)

Koldo Resano. Sagarrak (Faltzes)

Boilurraren etxea. Túber Melanosporum trufa beltza (Metauten).

Erlan. Eztia (Izurzu)

Domiña: Betizu-hestebeteak (Goizueta)

Beraska: Eztia eta propoleoak (Bera)

Lakabeko okindegia. Ogia eta gozogintza (Lakabe)

Azpea upeltegia. Ardoak (Irunberri)

Barrikupel. Ekodiseinua zuran eta material birziklatuetan.


Irabazi ezin denean, berdinketa ontzat eman behar...

Derbi lehiatua jokatu dute Agorrosinen Bergarak eta UDAk, eta bi taldeek gol aukerak izan dituzten arren, hasi den moduan bukatu da partidua: 0-0. Beraz, puntu bana eskuratuta, sailkapenaren goiko postuetan jarraitzen dute bergararrek zein aretxabaletarrek.

Ezohiko ordutegian jokatu dute Agorrosingo lehia, 12:00etan hasita, eta, derbia izanik, aparteko giroa sortu da harmailetan. Bi taldeak, nola ez, gogotsu zelairatu dira eta jokaldi bakoitza intentsitate osoz borrokatu dute. Lehen zatia oso orekatua izan da, gol aukerak ate batean zein bestean egon dira-eta, baina inork ez du lortu baloia sareratzerik.

Bigarren zatian ere erritmo bera izan du norgehiagokak. Bi taldeak taktikoki ondo jarrita zelaian, eta defentsa sendoa erakutsiz. Edozelan ere, atzealdean egindako akats batzuen ondorioz, markagailuan aurreratzeko aukera izan dute etxekoek zein kanpokoek, baina ezin golik sartu.

Falta jaurtiketa batean, UDAk aukera paregabea izan du 1-0ekoa ezartzeko, baina Paul Gortazar atezainak sekulako gelditua egin du, baloia kornerrera bidaliz.

Ostean, partiduaren azken arnasean, bergararrek beste erritmo bat ezarri diote partiduari eta hiru puntuak etxean geratzeko merituak ere egin dituzte. Hala, minutu horietan, etxekoek izan dute partiduko aukera garbiena, lehenik baloia langara bidaliz eta, hortik gutxira, jaurtiketa bat langatik gertu kanpora botaz (beheko argazkian ikusten den jokaldian).

Azkenean, hasi den moduan bukatu da partidua, gol barik, eta bi taldeek berdinketari balio handia eman diote. Izan ere, irabazi ezin denean, berdinketa ontzat eman behar izaten da.

Aloñak eta Leintz Arizmendik irabazi; Mondrak berdindu

Kategoria berean, Gizonezkoen Erregional Ohorezko Mailan, Aloña Mendik garaipen garrantzitsua eskuratu du Azkoagainen Real Unionen aurka (1-0) eta sailkapeneko postu arriskutsuetatik aldendu dira oñatiarrak. Mondrak, berriz, ezin izan du Amaikak Bat garaitu eta puntu bakarra ekarri du Debatik Arrasatera (1-1).

Emakumezkoen Ohorezko Erregional Mailan, berriz, Leintz Arizmendik 3-0 menderatu du Touring eta laugarren postuan sendo jarraitzen du.


Eli Pagolak 'Ño' komiki liburua plazaratu du

Miren Artetxerekin batera landu du ereñotzuarrak eta bertso saioen aurreko eta ondorengo uneetan zentratuta dago liburua, eta umorea da nagusi.

Miren Artetxek eta Eli Pagolak Ño komiki liburua argitaratu dute udaran. Bertso saioen aurreko eta ondoreneko momentuetan dago zentratua eta aurreko emakumezko bertsolariei ere aitortza egiten diete, gaurko belaunaldiak umorez interpelatzen jarriaz.

Horrela, bertsolaritzako hamar eszena komikira eraman dituzte Artetxe eta Pagola bertsolariek, Maitane Gartziandik ilustratuta. Esan bezala, bertsotako eszenak baino, saio aurreko eta ondorenekoak kontatzen dira batez ere, detaile txikietan zentratuta. Lan honen jatorria Renon izandako bertsolaritzari buruzko kongresu batean kokatu du Artetxek.

Ño hitzak ondo islatzen du komiki horren planteamendua eta hasieratik garbi xamar zeukaten hori izango zela izenburua. «Batetik interjekzioa, bestetik bertsotan errima gisa duen oihartzuna, eta emakumeen diminutibotzat erabiltzea, hiruak baten biltzen dituelako», azaltzen du Artetxek.

«Aitortza egin nahi izan diogu aurreko bertsolariei»

Saretzea eta aliantzen garrantziaz hitz egiten denean, hori zein detaile eta keinu txikietan gauzatzen den ekarri nahi izan dute komiki honetara. Horrela azpimarratu du Artetxek, «keinu txikietan osatzen da sare haundi bat eta keinu txiki horietan jarri nahi izan dugu arreta». Bereziki aliantza horiek gauzatzen diren eremuari begira egindako lan gisa aurkeztu du Pagolak Ño. Bertso saioen aurreko eta ondoreneko momentuetan zentratuz.

Liburuan, eszena guztietan, Joxepa Antoni Aranberri bertsolaria ageri da, nolabait gaurko belaunaldiak interpelatzen, umore puntu batetik. «Aitortza egin nahi izan diegu aurreko bertsolariei», nabarmendu du Eli Pagolak.


Realak Errege Kopa irabazi zuen bart gauean eta herritar batzuk gogo biziz ospatzen ari dira

Herritarrek gogo biziz ospatu zuten Realaren garaipena Kopako finalean.


Xabi Borda: "Errealitatea pikutara doan sentipena inoiz baino nabariagoa da"

Hamahiru urteko etenaren ostean, hirugarren poesia liburua ondu du Xabi Bordak: Urtu aurretik. Etzi, 19:00etatik aurrera, lan horren aurkezpen berezia egingo dute Bordak berak eta Felipe Murillok Dinamoan, liburuan jasotako hainbat poemaren errezitaldiarekin. Bordari 2022ko apirileko Uztarria aldizkarian egindako elkarrizketa da hau.

Formazioz ingeniaria izanagatik, Xabi Bordak (Azpeitia, 1981) bazuen barnean nolabaiteko hutsunea. Halaxe, letrekin, literaturarekin, topo egin zuen bidean, eta harrezkero, hiru poesia liburu kaleratu ditu: Birika zatiak (Susa, 2004), Gulliverren lokarriak (Elkar, 2009) eta orain gutxi jaio den Urtu aurretik (Susa). Tarte horretan, Jotakie musika taldearen historia jasotzen duen liburu bat ere kaleratu zuen. Inprentatik atera berri den Urtu aurretik eskuetan, azken lanaren nondik norakoak aletu ditu.

"Ez genekien nola iritsi ginen haraino / eta larriagoa / inork ez zuen ideiarik handik nola atera". Zure liburuko lehen poemako hitzak dira. Etsipen kutsua dute...

Bai, hori izango da libururen zain inportanteenetakoa: balantzaka ari den eta erortzera doan ingurune batean sentitzea, zerbait gertatzear den sentipena izatea eta ez jakitea nola iritsi zaren horra. Derrepente kontzientzia hartzea, eta sentitzea egunerokotasunean ezer ez dagoela ziurtatuta, bermatuta. Sentimendu hori nagusitzen da: bat-batean, kontrolatzen ez dudan egoera batean nago; uste dut zain hori, sentipen hori, dagoela liburu guztian. Ziurgabetasun hori presente dago hasieratik, eta liburu guztian mantentzen da hari bezala.

Urdaileko zirimola, kezkak, egonezina... Egungo errealitateak sortutako egonezin sentipena presente dago une oro.

Bai. Azkenean, bizi dugun errealitatea pikutara doan sentipena inoiz baino nabariagoa da garai hauetan: pandemia batetik gatoz, eta horren aurrean, denok sentitu gara dudaz nahiz kezkaz beteta, kontrolatzen ez dugun egoera batean. Etxean sartu gintuzten, eta handik irteterako, gerra bat daukagu Ukrainan eta beste ziurgabetasun egoera batean gaude. Ia-ia konstante bat bilakatu da ziurgabetasun hori. Uste dut hala izango zela lehen ere: ezin dugu ahaztu gu ere gerra batetik gatozela. Ez dut nahi pentsatu gure aitona-amonek zer bizi izan zuten, baina antzeko zerbait izango zen sentipen aldetik. Ziurgabetasun hori hor egon da betidanik. Are gehiago, esango nuke, momenturen batean egoera kontrolatzen dugula pentsatuz bizi izan bagara, errealitatea baino irudikeria gehiago izan dela.

Koronabirusa, ixten ari diren enpresak, klima aldaketa... aipatzen dira olerkietan, eta horri lotuta, errealitateari ihes egiteko nahia ere bai.

Bai, hori dena atrezzoa da; hau da, agertokia. Hori da olerkietan dauden subjektu denak dauden mundua, mundu ezegonkor bat, eta hor barruan sortzen diren sentimenduei edo gauzei erreparatzen zaie poemetan: dela maitasuna, dela elkartasuna edo dela anaitasuna. Errealitateari ihes egiteko nahia baino gehiago, akaso ulertzeko nahia da. Aipatu dugun lehen poema horretan, ohartu gara egun batetik bestera airean lehertuko den egoera batean gaudela. Eta orain, zer? Hor nola biziko gara? Nola laguntzen diogu elkarri? Nola bilatzen dugu elkar eszenatoki horren barruan? Halako galderei erantzuten zaie poemetan. Ihes egiteko baino, esango nuke, alde batetik, mundu aldakor batean bizi garela onartzeko nahia dela, eta bestetik, horren inguruan sortzen diren kezka denei bidea irekitzen zaiela.

Momentu batean, bikote harreman bat loratzera doala dirudi, baina beti sortzen da zalantza: ba ote da, ez ote da? Denean eragiten du ezegonkortasun horrek.

Bai. Poemetan asko bilatzen da agertoki hori; eguneroko bizimodua apurtzen duten ertz ezberdinak lantzen saiatu naiz liburuan. Eta askotan, hor daude dudak. Izan ere, ezegonkortasuna badago gizartean edo familia barruan ere, komunitate barruan. Ezegonkortasuna ez dute klima aldaketak edo pandemiak soilik eragiten, ez dira gauza handiak bakarrik errealitate horren eragile. Mundu txikian ere gertatzen dira gauzak, mundu txiki horretarako handiak izan daitezkeenak. Horrelako egoera batzuekin ibili naiz jolasean.

(Argazkia: Ihintza Elustondo)

Xabi Bordari etsipena eragiten al dio gaur egungo munduak?

Ez. Kezkak dauzkat, beste edozeinek bezala, baina gehiago izan da jolas moduan egindako zerbait. Adibidez, 2020ko apirilean, etxean geundenean, zera galdetzen nuen: "Nola iritsi gara egoera honetara derrepente?". Baina poemetan asko dago jolasetik. Fikzio dezente sartu dut liburuan; ez dira denak niri gertatutako gauzak, ezta gutxiago ere. Ezegonkortasun egoera hori nolabait poemetara ekartzea bilatu dut, eta nik bizi edo sentitzen dudana baino interesgarriago egin zait hasierako zain horri heldu eta haren inguruan egon daitezkeen kontuak arakatzea, ikertzea, fikzio asko sartuta. Ni ez naiz etsita dagoen pertsona bat, baizik eta alderantziz. Etsipen horri buelta eman nahian, jolasean bezala aritu naiz, guzti honetatik poema polit batzuk atera nahian.

Zer momentutan idatzitako poemak dira liburuan jaso dituzunak?

Kuriosoa da. Azken liburua idatzi nuela hamahiru urte izango dira. Harrezkero, ez dut asko idatzi. Ez zait gustatzen idaztea. Zera esan nahi dut: ondo sentitzen naizenean ez dut idazteko gogorik izaten, eta gaizki sentitutakoan ere ez. Horregatik, ez dut produkzio oso handia izan. Bizitzako beste fase batzuetan nenbilen, eta ez diot hari horri tira egin. Dena den, azken urtean poema gehiago egiten hasi nintzen, eta bilatu nuen tiratzeko hari bat. Eta behin hor sartu nintzenean, 2021eko udan harrapatu nuen aurrera segitzeko olatua. 2021ean dago idatzita poemen ehuneko handi bat, eta azken urteetan berreskuratutako poemaren batzuk ere badaude. Baina ez nuke esango azkeneko hamahiru urteetako poema bilduma denik, azken urteko lanak dira. Horregatik daude olerkiak lehen aipatu ditugun gai horietara lotuago.

Non idatzi ohi duzu?

Idatzi aurretik, buelta bat ematera irtetea eta makina martxan jartzea gustatzen zait. Etxera itzultzerako, ideiaren bat edo zeozer biltzen dut, eta gero, hori paperean jarri. Idazteaz aparte, lan egiten dut, eta beste hainbat kontu ere izaten ditut eguneroko martxan; beraz, kostatu egiten zait idazteko denbora hartzea. Hala ere, asteburuetan nahiz oporretan harrapatu dut puntu bat poemekin zentratzeko, eta hori aprobetxatu dut.

Zientziako elementuen presentzia nabaria da olerkietan. Zergatik baliatu dituzu elementu horiek?

Formazioz, ingeniaria naiz, eta aurreko poema liburuan –Gulliverren lokarriak– hasi nintzen terminologia zientifikoarekin jolasten. Beti gustatu izan zaizkit bi adarrak, bai zientziak eta bai letrak, baina momentu batean aukeratu beharra dago, eta zientzien bidea hautatu nuen nik. Dena den, ingeniaritza ikasten hastean, sekula baino gehiago irakurtzen hasi nintzen, eta gero, idazten. Agian, falta hori sentitu nuen: zientzien adarra aukeratu nuenez, lantzen nituen ikasgai denak zientziari lotuta zeuden, eta nire barruan bete beharreko hutsune bat zegoen. Orduan, literaturan murgildu nintzen. Literatuaren munduan, ordea, presente izan dut zientzia. Hain zuzen ere, bigarren liburua idazterakoan, zientzietatik barneratuta nituen kontzeptuekin jolasten hasi nintzen. Zientzietako kontzeptu horiek letretako mundura eraman al nitzakeen aztertzen hasi nintzen, poemetan zer eragin zuten probatzen. Gustatu egin zitzaidan emaitza, eta Gulliverren lokarriak liburuan dezenteko pisua izan zuen baliabide horrek. Azken lanean, bide hori agortuta ote zegoen zalantza neukan, baina poemak idatzi ahala, ikusten nuen ezetz, hau da, bazegoela oraindik ere poema polit batzuk ateratzeko aukera, eta beste zenbait eremutako terminoekin batera, zientziei lotutakoak ere lagungarriak zirela. Ohartu nintzen iturria bazegoela oraindik, eta horri tiraka jarraitu nuen.

Joaquin Beltrani eskainitako poema bat ere badago liburuan.

Liburuaren prozesuan murgilduta nengoenean, azken poemak jarraipenarekin eta intentsitate handiarekin idazten ari nintzela, banerabilen buruan desagertuen hezurrak bilatu beharraren ideia; hildakoa ikusi behar hori, kontzeptu bezala. Uste dut justu une hartan esan zutela Joaquin Beltranen hezurren bilaketa lanak eten egingo zituztela. Gai hori oinarri hartuta, poema bat idatzi nuen, baina duda gelditu zitzaidan, egoera oso delikatua baliatzen ari nintzelako poema baterako. Zentzu horretan, iruditu zitzaidan aukerarik duinena olerkia hor azpian gelditu zenari eskaintzea zela. Momentu hartan beragatik sentitu nuena adierazteko modu bat da. "Ezin dituzue bilaketa lanak utzi, segitu beharra dago derrigorrez, ezin da esan 'bukatu da'. Ez baduzue bilatu lehenengoan, segi berriz ere bilatzen", pentsatu nuen. Orduan bai sentitu nuen etsipena, eta olerkia omenaldi txiki bat ere izan da.

(Argazkia: Ihintza Elustondo)

Olerki gehienak etsipenaren hariak lotzen baditu ere, esperantzari bidea zabaltzen zaio liburuaren amaieran. Honako hau dio poema batek: "Bagoiaren kristaletatik irristatzen / irribarreak trukatuz bagoaz norabaitera / posible ote da arindura hau betirako gordetzea". Badago aldaketa bat bukaera aldera, ezta?

Bai, hasieran aipatu dugun etsipen hori badagoen arren, uste dut badagoela esperantza puntu bat ere. Batzuetan zaila ematen du, baina bilatu nahi da irteera bat. Beti pentsatu behar dugu bukaera hori iritsiko dela. Badira esperantza puntu hori gordetzeko poemetara ekartzen diren elementu batzuk.

Aurrez beste bi poema liburu argitaratutakoa zara: Birika zatiak eta Gulliverren lokarriak. Zertan da desberdina Urtu aurretik?

Denak nik idatzi baditut ere, garai ezberdinetan eginda daude, oso egoera pertsonal ezberdinetatik. Gulliverren lokarriak idatzi nuenetik hamahiru urte pasatu dira, eta ordutik asko aldatu da nire bizitza: urte horietan guraso egin naiz –hiru seme-alaba dauzkat–; ordura arte ikaslea nintzen, eta orain hamabi urte daramatzat lan munduan sartuta... Nahi edo ez nahi, uste dut asko aldatu naizela. Zentzu horretan, poemei begira ere, uste dut aldaketa bat egongo dela. Badaude hari komunak, zientziako terminologiaren erabilera edo estilo pertsonala, esaterako. Baina ahots hori ere moldatu edo aldatuko zen denboraren eraginez.

Zergatik Urtu aurretik?

Klima aldaketarena da ezegonkortasun egoera honen adibide handienetako bat: poloak urtzen ari dira, glaziarrak ere bai... Hortik tiraka sortutako izenburua da. Ematen du mundua aldatzera doala, pikutara doala, baina dena popatik hartzera joan baino lehenago, dagoena dago. Urtu aurretik zer topatzen dudan, zer ikusi dudan; hori jasotzen du izenburuak.

Jotakie musika taldearen historia jasotzen duen liburua izan ezik, poesia liburuak dira argitaratu dituzun guztiak. Zergatik atsegin duzu genero hori?

Ez dakit. Hasi poesiarekin egin nintzen, eta poesiarekin segitu nuen. Sortzerakoan, ohitura handiagoa daukat poesiara jotzeko. Alde batetik, iruditzen zait beste edozein generok diziplina nahiz denbora gehiago eskatzen duela; nobela bat edo ipuinak idazteak, esaterako. Eta nik ez dut topatu izan diziplinarako indar hori, askoz ere solteago ibili izan naiz. Baina, bestetik, irakurtzeko momentuan ere, asko gustatzen zaidan generoa da poesia, eta gainera, esango nuke gero eta gehiago jotzen dudala poesia irakurtzera. Beraz, gustu kontua ere bada, ez da bakarrik denboraren ekonomiari lotutako aukeraketa. Mundu horretan eroso sentitzen naiz, poesiaren barne arauetan jolasteko gogoa dut. Agian, beste zenbait generok baino aukera handiagoa eskaintzen du poesiak jolaserako, tranpak egiteko... Noski, beste generoak gutxietsi gabe. Badakit beste generoetan oihartzun handiagoa lortzen dela, baina ez dut uste bigarren mailako genero bat denik poesia. Ni gehien betetzen nauenetakoa da.

Marraztu ere egiten duzu, ezta?

Bai, gustatzen zait marraztea. Ez da beti praktikatu izan dudan jarduera bat, azken urteetan deskubritutako zerbait da. Gure etxean asko margotu izan da: osabak, anaiak, izebak... Eta nik ere eduki nuen halako gogo bat probatzeko, umeekin-eta jolasten nuen bitartean. Azken urteetako deskubrimendu pertsonala izan da: gustatzen zait, nahiz eta orain arte aritu izan naizen diziplinekin ez daukan zerikusirik. Margotzeak esperimentatzeko askatasuna ematen du. Momentuz, gustura nabil margotzen, eta uste dut gelditzeko etorri dela afizio hori.

Duela hamahiru urte kaleratu zenuen azken liburua. Beste hamahiru igaroko al dira hurrengoa etorri aurretik?

Ez nuke nahi. Hori nahiko garbi daukat. Hamahiru urte pasatu dira, baina esango nuke egoerak eraginda pasatu direla: hau da, umeak hazten ibili naiz, eta horrek lotura handia dakar. Gauza batzuei eman diet lehentasuna, eta horrek ez dit lagundu literatur sorkuntzan. Nahi dut pentsatu kaleratu dudan azken lana badela mugarri bat nire ibilbidean, hemendik aurrera denbora gehiago bilatuko dudalako literaturari edo beste kontu batzuei eskaintzeko. Ez nuke nahi beste hamahiru urte pasatzerik.

Urtu aurretik liburuaren zenbait aurkezpen egingo dituzu datozen hilabeetan. Noiz eta non izango dira saioak?

Bai, Felipe Murilloren laguntzarekin, aurkezpen errezitaldi batzuk egingo ditut. Hotsak eta hitzak nahastuz, liburuko zenbait poema irakurriko ditugu saioetan. Honako hauek dira hitzorduak: apirilaren 21ean, Azpeitian izango gara, Dinamoan; maiatzaren 5ean, Bilboko Biran; maiatzaren 6an, Iruñeko Zaldikon; eta maiatzaren 19an, Zarauzko Garoa liburu dendan.

Liburuaren aurkezpen ekitaldia, Donostian. (Utzitakoa)


Norabide zaharrak ala zaharrak berri?

Kopuruetan ados ez jarri arren, hainbat ikerketak aipatzen dute euskal ekonomiak gora egingo duela; horien artean, Euskal Estatistika Erakundeak (Eustat), Funcas-ek, Laboral Kutxak eta BBVA Research-ek argitaratutako txostenek, besteak beste. Kopuruetan desberdintasunak egotea normaltzat hartu daiteke, euren ikerketarako metodologiak, laginak, eta abar desberdinak izan daitezkeelako. Baina, laburbilduz, eta aipatutako txostenen arabera, 2021. urtea bukatzen denerako %5,5 eta %6 artean kokatzen diren hazkunde tasak daude.

Eusko Jaurlaritzako Ekonomia eta Ogasun Saileko Ekonomia eta Plangintza Bulegotik plazaratutako aurreikuspenen arabera, hazkunde honen eragile nagusietako bat barne-eskaria izango da; etxe-ekonomien aldetik egongo den eskaria, alegia. Enpleguak igoera izango du: %4,9 2021ean eta %3,2 2022an. Eta enplegu berrien sorrera aurreikusten da. Desenplegua ere murriztuko omen da, %10,3tik 2021ean %9,6ra 2022an, oraindik ere kopuru altuak diren arren.

Dena den, horrek ez du ekidin Euskal Autonomia Erkidegoan dauden hainbat enpresak arazoak eta langileekin gatazkak izatea. Bistakoak dira hedabideetan Tubacex, ITP eta Petronor enpresen kasuak, besteak beste, eta langileekin oraindik indarrean dauden gatazkak, epaitegiak tartean egonda.

Honek bi gauzatara garamatza, besteak beste: lehena, estatistiken orokortasunak berri onak eman arren, geruza batzuk barrurago egin behar dela, poztasuna auzoaren –kasu honetan, jardueraren– araberakoa dela ikusteko. Bigarrena, sektore industrialak aspalditik daukala mahai gainean garai berrietara egokitzeko erronka. Erronka hauen artean sektore berrietarako trantsizio prozesua dago. Gure sektore tradizionalenek gero eta arazo gehiago dituzte lehiakortasuna mantentzeko, eta krisi bakoitzak agerian jartzen du egoera hau. Duela urte batzuk, 2008. urtean sortutako krisi finantzarioak ekonomia eta gizartea sakon ukitu zituenean ere gauza bera esaten genuen; orduko eta gaur egungo jatorriak desberdinak izan arren, beharrizanek berberak izaten jarraitzen dute. Norabide berrien hautua egiten da sarritan, baina duela hamar urte ere gauza bera esaten zen; beraz, badaukagu zaharrak berri esateko arrazoirik.

Esandakoak ez du esan nahi gure sektore tradizionalenak desagertu behar direnik. Kontuz. Bistan dugu zer gertatu den, ez soilik hemen, baizik eta Europa eta delako mundu garatu osoan mikrotxip eta erdieroaleekin. Bere unean, Asian askoz ere merkeago produzitzen zirelako, bere produkzioa hara kanporatu zen. Gaur egun, aldiz, hainbat arrazoirengatik dagoen mikrotxip eta erdieroaleen eskasia une hauetan, faltan igartzen dugu egun beharrizan desberdinak –automozioan, ekipo-ondasunetan, makinerian, doikuntzatresnetan, eremu informatikoan, eta abar, eta abar– ase ditzakeen tokiko sektore bat.

Antzeko egoera dugu orokorrean Asiatik datozen hornigai askorekin. Gaur egun, COVID-19ak eragindako pandemia dela-eta, atzerapen handiarekin datoz gure enpresek behar dituzten lehengaiak. Esaterako, Txinak pandemian jarritako neurri zorrotzek nabarmenki eragiten diete gure enpresei. Neurrion artean, adibidez, portuen itxiera egon daiteke birusaren kasu bakarra aurkitzen bada. Itxiera honek irauten duen bitartean gure enpresek atzerapenarekin jasotzen dituzte hornigaiak. Azken finean, orain ari da Europa osoa ikusten hornigai askoren ekoizpena kostu apalagoko herrialdeetara kanporatu izanaren aukera kostua. Egia da, baita, tankera honetako egoera aurreikustea oso zaila zela iraganean, baina horrela suertatu da, eta orain, nola edo hala egin behar zaio aurre. Beraz, kontuz zer eta nola baztertzen dugun, etorkizunean faltan igar ez dezagun. Hori bai, sektore berriak ere bilatu ditzagun.

Horren harira, behingoz barneratu behar dira industria 4.0, zerbitizazioa, langileriaren trebakuntza eta kualifikazio eguneratua une oro. Jarduerarik ez galtzeko, enpresek lehiakortasuna mantentzeko. Baina hau ez da partxe gisa egin behar, epe laburreko neurri gisa, bestela beti gertatuko da-eta gatazkaren bat, alor ekonomikoan ez bada, langileria eta gizarte alorrean. Epe luzeko ikuspegi batetik egin behar da, modu integral batetik, eragile guztiak kontuan izanik –sektore publikoa, pribatua eta gizarte eragileak–. Ez da erronka erraza, ezta berria ere. Berriro ere norabide berrietatik zaharrak berrietara goaz. Gaixotasuna zein den agerikoa izan daiteke; honen aurkako txertoa aurkitzea, aldiz, guztion erronka da.


Enbata iritsi da, eta tenperaturak 11 ºC jaitsi dira 10 minutuan

Euskalmetek jakinarazi duenez, Galea lurmuturrean haizeak ipar-mendebaldera egin du, eta tenperatura 36 ºC-tik 25 ºC-ra jaitsi da 10 minututan.


Urriaren 16tik 28ra egingo dute Zinemakumeak Gara jaialdia

Emakumeek zuzendutako filmei ikusgaitasuna ematea du helburu jaialdiak. Bilbon egingo dute urriaren 16tik urriaren 31ra, eta beste udalerri batzuetara hedatuko da gero.

Alice Guy (Paris, Frantzia, 1873-New Jersey, AEB, 1968) zinema narratiboaren lehen zuzendaria omenduko dute aurten Zinemakumeak Gara jaialdiaren 28. aldian. Urriaren 16tik 31ra bitarte egingo dute, eta proiekzioak, tailerrak, mahai inguruak, hitzaldiak eta erakusketak antolatu dituzte Bilboko hainbat tokitan. Handik astebetera, Basaurira, Portugaletera eta Bermeora hedatuko da jaialdia.

Nazioarteko zinemaldietan emandako edota saritutako bederatzi film proiektatuko dituzte denera: Las buenas compañías (Silvia Munt), Blue Black Permanent (Margaret Tait), Diabolo Menthe (Diane Kurys), The Bride (Myriam U. Birata), Totem (Lila Aviles), Tiger Stripes (Amanda Nell Eu), El proxeneta. Paso corto, mala leche (Mabel Lozano), La chimera (Alice Rohrwacher) eta La imatge permanent (Laura Ferres). Horiez gainera, Isabel Hergueraren El sueño de la sultana animaziozko filma ere proiektatuko dute urriaren 27an.

Bestalde, urriaren 19an bost film labur emango dituzte Bilbo Arten: Alegre y olé (Clara Santaolaya), Anatomía dunha serea (Adriana Paramo), Harta (Julia de Paz), Hondarrak (Paula Iglesias eta Marta Gomez) eta La loca y el feminista (Sandra Gallego).

Jaialdiak irauten duen egunetan, gainera, Indómitas: una genealogía de mujeres cineastas erakusketa egongo da ikusgai Indautxuko metro geltokian.

Hitzaldiak eta mahai inguruak

Jaialdia urriaren 16an hasiko bada ere, urriaren 26an egingo dute inaugurazio ekitaldia, BBK aretoan. Simone de Beauvoir saria ere orduan banatuko dute. Aurten, Silvia Munt aktore eta zuzendariak jasoko du.

Zinemaz harago, bestelako ekintzak ere eskainiko dituzte. Bizkaiko Batzar Nagusietan, esaterako, bi hitzaldi egingo dituzte: Alice guztiak eta Zineaz hitz egiten. Urriaren 17an eta 27an izango dira, hurrenez hurren. Urriaren 30ean, berriz, Sexu indarkerien aurkako psikologia. Prostituzioa eta sexu esplotaziorako gizakien salerosketa mahai ingurua egingo dute. Amaitzeko, urriaren 23an, 24an eta 25ean, Léelas como una chica (genero-ikuspegia duen analisi zinematografiko bat) tailerra emango dute Deborah Garcia eta Tania Lopez arte historialariek, BBK aretoan.

Zinemakumeak Gara proiektua Simone De Beauvoir talde feministak jarri zuen martxan, 1996an, eta emakumeek zuzendutako lanak bistaratzea izan du helburu hasieratik.


Euskal gizartearen iratzargailua izan nahi du Euskadiren Aldeko Libreak alderdiak

Hurbileko politika eta hiritarren ongizatea defendatzen ditu, ideologiak alde batera utzita.