"Zientzialariek, bereziki medikuek, urteak daroatzate hau etorriko dela esanez"

Leioako Medikuntza Fakultatea du ohiko lantokia Guillermo Quindós Mikrobiologia katedradunak. Martxoaren 13an, Espainiako Gobernuak konfinamendua ezarri baino egun bat lehenago, Un par de verdades sobre el coronavirus berbaldia eskaini zuen EHUko Zientzia Fakultatean. Luze egin dugu berba beragaz COVID-19 gaitzaren pandemiaz.

"Pare bat egia koronabirusaz". Egia faltan gaude?

Hara, berbaldi hari ez nion izenburua nik ipini, dekanoaren kontua izan zen, kar kar. Egia falta baino, esan dezagun oraindino zalantza batzuk ditugula argitzeke birusaz: zeintzuk diren haren errezeptoreak, zelan blokea daitekeen, gainazal batzuetan zer iraupen duen…

Hala ere, badirudi birus hau aurreko beste edozein baino arinago ikertzen gabiltzala.

Bai. Esaterako, aste bi pasata bagenekien isolatu ziren lehenengo anduien genoma osoa (behintzat ARNarena). Koronabirus honen lehengusuaren kasuan (2002ko SARS) uste dut hilabete bi behar izan zirela. Eta GIBaren kasuan, 80ko hamarkadaren hasieran, ia hiru urte. Orduan baino askoz ezagutza handiagoa dugu, pandemia hau kontrolatzeko balio lezakeena. Arinago kontrolatzea eragotzi diguten beste faktore batzuk daude, baina ekonomiagaz dute zerikusia handiagoa medikuntzagaz baino. Besteak beste, herrialde bakoitzeko osasun-sistema zelan dagoen.

Egoera honek ez du aurrekaririk. Zertan da desberdina birus hau?

Koronabirus bakoitzak bere ezaugarriak ditu. 60ko hamarkadan ezagutu genituen lehenengoek arnasbideetako sintoma arinak sortzen zituzten, hotzeria, katarroa… Oso-oso gutxitan eragiten zuten pneumonia, hau da, gaitz larria. Tira, eta segitzen dute urtero jendea gaixotzen. Neguan ditugun hamar hotzeritatik bizpahiru koronabirusek eragiten ei dituzte, baina normalean ez dira diagnostikatu ere egiten. Geroago ezagutu genituen beste koronabirus bi, SARS eta MERS. Bakoitzak bere ezaugarriak ditu baina biek eragiten dute arnasbideetako gaitz akutu eta larria. Oraingo hau, SARS-CoV-2, SARSaren oso antzekoa da, berdina du genomaren %80 inguru.

"Gripeak urtero eragiten du ospitaleak betetzea, baina honek hori gainditu du"

Baina…

Honek zer du? Gripea eragiten duten birus gehienak bezain kutsakorra da gutxi gorabehera; kutsatzen diren hamarretik 8-9k sintoma arinak edo ertainak dituzten arren, beste 1-2k ospitaleratzea behar dute, sintoma larriak dituzte eta. Eta horien artean, beharbada hamarretik batek ZIUra joan behar du. Hau da, gaixotzen diren guztien %0,5. Asko zabaltzen den birusa izanda, portzentaje horiekaz gainezka egin dezake ospitaleetako osasun-arretak. Eta badakigu zein den horren emaitza: gaixoak korridoreetan, kasu larri batzuk ezin neurri eraginkorrenakaz tratatzea… Gripeak urtero eragiten du ospitaleak betetzea, baina honek hori gainditu du.

Eta kasu larri gehiago eragin…

Urteroko gripeak kasu larri gutxiago eragiten ditu bi arrazoi sinplerengatik: bata, txertoak ditugula, eta bestea gripearen aurkako botikak ditugula. Baina ez daukagu tratamendu espezifikorik oraingo koronabirus honen aurka. Tratamendu asko erabiltzen ari dira, baina ez dakigu zer balio duen bakoitzak. Erabili ahala egiten dira proba klinikoak. Edozein kasutan, litekeena da urtebete barru txertoa izatea.

Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu ohiak aurrekoan esan zuen, elkarrizketa batean, txerto bat garatzeko zazpi urte behar izaten direla. Fidatu behar dugu urtebetean garatzen denaz?

Txerto baten garapenak zazpi urte iraun dezake efektu kaltegarrien edo immunizatze-gaitasunaren gaineko datu guztiak batzeko behar den denbora kontuan hartzen badugu. Baina txertoa denbora laburragoan gara daiteke. Ebolarena 18-24 hilean lortu zen, oker ez banago. Beste kontu bat da ondoren galbahe batzuetatik pasa behar izatea, baina uste dut oraingo egoeran, immunizatzeari eta segurtasunari dagokionez baldintza jakin batzuk beteko lituzkeen txerto bat erabiliko litzatekeela.

Hau da, egoera larriagoa denez, segurtasunaren arloan bete beharreko baldintzak leundu litezke?

Beste batzuen antzera. Farmako bat onartzeko, hainbat proba-saio kliniko gainditu beharra dago. Azkenekoa, IV zenbakiaz izendatzen dena, sendagai hori daborduko merkatuan dagoenean egiten da, eta oso luze jo dezake. Farmako-zaintza esaten zaion fasea da. Edozein sendagai ken daiteke merkatutik, proba guztiak gainditu arren, eragin kaltegarri esanguratsuak dituela ikusten bada. Gauza bera gertatzen da txertoakaz. Fase batzuk laburtu daitezke, beste batzuk ez… Seguruenik, arazo gehien ekoizpenak emango du.

"Baliteke txerto bat lortzea hamazortzi hilabetean, baina beharbada askoz geroagora arte ez dugu izango herritar-kopuru esanguratsua txertatzeko behar den beste"

Ekoizpenak?

Bai. Hasierako probetarako behar duzun txertoaren kantitatea txikia da. Baina gero, aurrera badoa, kantitate handitan ekoiztu behar da, eta horretarako denbora behar da. Baliteke txerto bat lortzea hamazortzi hilabetean, baina beharbada askoz geroagora arte ez dugu izango herritar-kopuru esanguratsua txertatzeko behar den beste. Lehentasuna eman beharko zaie herritar-multzo batzuei, daborduko egin da hori, ebolagaz adibidez, fokuen inguruan txertaketa-perimetro moduko bat ezarriz. Azkenik, esan beharra dago COVID-19rako badaudela txerto bi I fasean (hau da, gizakiekiko proben lehenengo fasean) eta beste 28 hainbat fasetan, baina gehienak animaliakaz probak egiten hasita.

Europan, urtarril-otsailean, oso zabalduta zegoen “hau gripe gogor bat baino ez da” pentsamoldea…

Uste dut baikorregiak izan ginela ia denok. Gripe txar bat izango zela pentsatu genuen, baina ez zuela hainbeste jende kutsatuko, lehenengo fokuan hobeto kontrolatu ahal izango zela… Baina gaur egun ezin zaizkio mugak ipini birus bati. Galdetu izan didate gobernuaren neurriak egokiak iruditu ote zaizkidan. Eta erantzun dut, printzipioz, neurriak momentuan momentuko egoerara egokitu direla; hau da, hartu zirenean, egokiak ziren. Arazo da ez genuela ondo ezagutzen koronabirus hau, eta ipinitako hesiak gaindituz joan dela. Orain, denok gutxi gorabehera konfinatuta gauzkaten honetan, argia ikusten hasi gara tunelaren amaieran, baina txarto pasatzen ari gara eta oraindino aste txar batzuk etorriko dira hobetzen hasi aurretik. Hala ere badaude hobekuntzaren adierazle batzuk.

"Osasunaren Mundu Erakundea (OME) aspaldi dabil X pandemiaz ohartarazten. Hau da, prest egon behar genuen honelako zerbait ailegatzeko"

Futbolaz berba egin ordez, epidemiologiaz berba egiten dugun honetan “zoonosi” esaten ere ikasi dugu. Hau da, animaliengandik gugana igarotzen diren gaixotasunak. Izan dira mende honetan bertan horren adibideak: aipatu dituzun MERS eta SARS, A gripea, hegazti-gripea eta abar. Ezin zitekeen hau aurreikusi?

Denok geunden abisupean. Osasunaren Mundu Erakundea (OME) aspaldi dabil X pandemiaz ohartarazten. Hau da, prest egon behar genuen honelako zerbait ailegatzeko. Are gehiago, X pandemia ia seguru animaliengandik helduko dela esanda dute.

Zergatik?

Argi dagoelako agertzen ari diren ia gaixotasun berriak (infekziosoez ari nazi) zoonosiak direla. Jakinaren gainean geunden, argi dago. Zientzialariek, eta bereziki medikuek, urteak daroatzate hau etorriko dela esanez. Baina egunez egun bizi gara, edo zehatzago esateko egunez egun bizi dira gure agintariak, ekonomiaren zenbakiak doitzeko ahaleginean, eta batzuetan, doiketa hori egiteko, osasungintza eta batez ere ikerkuntza ahultzen dituzte.

"Esan genezake zoonosiek gora egin dutela gizakiok lehen ez geunden inguruetan muturra sartu ahala"

Zoonosiek gora egin dute, edo beti egon dira oraingo maila berean?

Esan genezake gora egin dutela gizakiok lehen ez geunden inguruetan muturra sartu ahala. Ekosistema asko izorratzen ari gara, eta harremana izaten ari gara lehen ia batere ez genuen animalia batzuekin.

Animaliengandik kutsatzea erraza da, behin eurakaz harremanetan jarrita?

Ez, ez da hain erraza. Bakterio eta birus batzuek animaliak zein gizakiak gaixotzen dituzte, eta seguruenik oso aspalditik gizakiak kutsatzen dituzten espezie batzuk animaliengandik etorriko zitzaizkigun. Beste espezie batzuk, berriz, animalia bati egokitzen zaizkio, eta aldaketa edo mutazioren bat behar izaten da gizakiengan infekzioak eragin ahal izateko. Ondorioz, aukera gehiago dago zoonosia hain egonkorrak ez diren bakterioek edo birusek eragiteko, eta normalean ARNz egindakoak izaten dira ezegonkorrenak, koronabirusak esate baterako.

OMEk urteak daroatza, era berean, antibiotikoen erabilera okerraz eta horri lotutako superbakterioen agerpenaz ohartarazten. X pandemia bakterio bat izango zela uste zen, eta ez birus bat?

Ez, birus bat izango zela uste zen. Dena dela, medikuok pandemiatzat jotzen dugu bakterio erresistenteen agerpena, aspalditik dugun arazoa. Horren aurka, saiatzen ari gara antibiotikoen erabilera arrazionalizatzen berriak asmatu arte, baina arazo bat dago: enpresa pribatuei ez zaie oso errentagarria iruditzen. Hau da, beste gauza batzuek irabazi handiagoak ematen dituzte. Ez diot ezer ere egiten ari ez direnik, baina…

Zergatik bakterio super-erresistenteen zabalkundeak ez du eragiten koronabirus honek eragin duen neurriko kezkarik?

Sortu behar luke, baina ez da hain mediatikoa. Hala ere, zientzia eta erakundeak lanean ari dira arlo horretan.

Koronabirusak nekez ahaztuko zaigun ikasbidea emango digu, orduan?

Uste dut geure burua hain egoera larrian ikusi gabe geundela. Bakterio erresistenteen arazoa kronikoa da, baina hau akutua da eta horrek inpaktu handiagoa eragin ohi du, eta gainera hainbeste jenderi aldi berean… Dena dela, askotan kontatzen dudan historia bat kontatuko dizut: nik 15 urte nituenean, 1975ean, J.J. Benítez idazle ezagunak La Gaceta del Norte egunkarian idazten zuen Bilbon egunero 30 pertsona hiltzen ari zirela gripeak jota. Kontua eginda ikusten da hilkortasun hori oraingoa baino handiagoa dela. Baina oraingo hau leku askotan gertatzen ari da aldi berean, eta gaur egungo hedabideen zabalkunde-ahalmena 1975eko egunkariena baino askoz handiagoa da.

"Ikusten ari gara nahi izanez gero beste gauza batzuei ere buelta eman diezaiekegula, klima-aldaketari esaterako"

Hau bada X pandemia, zer pentsatu behar dugu Y pandemiaz? Beldurtu behar genuke?

Ez dakigu zer gertatuko den, baina lasaitasun-mezua eman behar da, pandemia honetaz asko ikasten ari gara eta gero eta prestakuntza handiagoa dugu. Bide batez ikusten ari gara nahi izanez gero beste gauza batzuei ere buelta eman diezaiekegula, klima-aldaketari esaterako. Eta horrek ere badu honegaz harremana, tenperatura globala handitzeak eta deforestazioa areagotzeak lagundu egiten baitute gaixotasun infekziosoek gora egin dezaten.


Iñistor jaia eta URNIETAR PRESTU izendapena

2008ko irailaren 28an Urnietan ospatu zen Iñistor eguna. Goizean Kantu kalejira egin ondoren bazkaria egin zuten, ondoren bertsolariak eta jarraian URNIETAR PRESTU izendatu zuten Martxeli Gorriti


'Harmailatik' kronika: Bergara Kirol Elkarteko futbol sailaren aurkezpena

Agorrosingo harmaila goraino bete zen 2018-2019 denboraldirako taldeen aurkezpenean. Guztira hamasei talde, eta 300dik gora federatu daude, beraz aurten iaz baino talde bat gehiago izango dute, emakumezkoen senior mailan bi talde izango dituztelako.


Ate irekietarako izenematea, etzira arte

Ikasturtean zehar Biterin ematen diren ikastaroetako bat izaten da dantza garaikidea. Txaro Unzilla da irakaslea, eta ikasturtea hasi aurretik, doaneko klaseak emango ditu, zer den ikusi eta ikasturte osorako izena eman ala ez erabakitzen laguntzeko.

Doaneko klaseak datorren astean izango dira, astelehenetik ostegunera bitartean, hau da, hilaren 13tik 16ra, eguerdiko 12:00etatik 13:00etarako tartean.

Izenematea, etzira arte

Doako klase horietan parte hartzeko izenemate epea zabalik egongo da ostiral honetara arte. Interesa dutenek Biterira jo behar dute.

Edonorentzat aproposa

Dantza garaikideko klase hauek irekiak izango dira, edonorentzako aproposak.

Probako klase hauetan parte hartzeko ez da baldintzarik bete behar; ez da beharrezkoa dantzan jakitea edo aurretik klaseetan ibili izana. Gomendatzen da 14 urtetik gorakoa izatea, eta dantzan ikasi eta ondo pasatzeko gogoa edukitzea.


Teresa Castro komikilariak ‘Viñetas de tortas y bollos’ komikia aurkeztuko du gaur Beasainen

Gaur, 18:00etan, Berdintasun Foroko garaian, Teresa Castro komikilariak Viñetas de tortas y bollos komikia aurkeztuko du Beasaingo udaletxean. “Viñetas de tortas y bollos” izenarekin, 10 istorio desberdin agertzen dira bertan, Latinoamerikako eta hemengo emakume lesbianen bizipenak oinarritzat hartuta. Castroren hitzaldi-aurkezpena eskainiko du, eta tartea izango da gaia lantzeko. Ondoren komikiak oparituko ditu.


Carlos Palomino eta Ivan Khutorskoy militante antifaxistak omenduko dituzte Erandion

Kolektibo Norte Erandio taldearen ekimenez, datorren larunbatean, hilak 12, Carlos Palomino eta Ivan "Kostolom" Khutorskoy eraildako militante antifaxistei omenaldia egingo diete Erandion. "Ez dugu ahazten, ez dugu barkatzen. Borrokan jarraitzea, omenaldirik onena" lelopean, 14:00etan abiatuko dituzte ekitaldiak. Ordu horretan, herri bazkaria izango dute aurretik txartela erosi dutenek. Tiketa bost eurotan eskura daiteke dagoeneko Erandioko Matxinadan zein Bilboko Streetwarriors dendan. Bazkalostean bideo-emanaldia izango dute. Arratsaldeko 7etan, berriz, omenaldi ekitaldia egingo dute udaletxearen aurrean, Irailaren 23a plazan. Carlos Palomino Vallecasko 16 urteko gazte antifaxista labankadaz hil zuen Josue Estebanez de las Heras militarrak 2007ko azaroaren 11n, Madrilgo metroan. Khutorskoy, 26 urterekin Errusiako RASH mugimendu skinhead antifaxistaren buruzagietako bat zen. 2009ko azaroaren 16ko gauean, bizkarrez zegoela burura bi tiro botaz akabatu zuten, Moskuko bere etxeko atarian. Argazkian, "Kostolom" (ugatz) / © BAF Corunha.


'Erantzunkizunez' jokatu dutela esan du Gonzalez-Sindek

Kudeaketa erakundeei merkataritza sozietateak sortzea galaraztea proposatu du Kultura Ministroak. Gainera, litekeena da kanon digitalaren araudi berria ''datozen asteotan'' prest egotea.

Angeles Gonzalez-Sinde Kultura ministroak SGAE kasuan bere sailak izandako jardueraren inguruan erantzun behar izan du kontrol saioan. Baimenduta dauden zortzi kudeaketa erakundeen inguruan (SGAE&' || 'nbsp;barne), "legeak aitortzen dituen aukera guztiekin" aritu dela jakinarazi du Sindek.

Horrela erantzun dio ministroak Rafael Rodriguez-Ponga diputatu popularrari, azken honek Kulturak izan duen jokabidea kritikatu duenean:&' || 'nbsp;"konpetentzia utziera izan dela ematen du", eta arazoa "gaitasunik eza" dela ere ematen du, gaineratu du Rodriguez-Pongak.

Sindek "derrigorrezko kontu-ikuskaritza publikoa" martxan jartzea proposatu du, eta SGAEri "hainbat" finantza-ikuskaritza egin dizkiotela esan du, kalitateari eta segurtasunari dagokionean. Kudeaketa erakundeei merkataritza sozietateak sortzea galaraztea ere proposatu du Kultura Ministroak. Gainera, ikuskaritza publikoak izango dira, eta betebeharrak betetzen ez dituztenentzat zigor-plan bat ezartzea eskatu du.

Bere aldetik, kudeaketa erakundeengan izan den kontrola "Ministerioari dagokio", Gonzalez-Sinderen ustez, eta diputatu popularrari esan dio, berak badakiela, bere garaian (1996tik 2000ra) Ministerioko Komunikazio eta Kooperazio zuzendari nagusia izan zelako. "Garai hartan estatutuen aldaketa hau proposatu zuten:&' || 'nbsp;irabazi asmorik gabeko erakundeei merkataritza erakundeak izatea ahalbidetzen zuena".

Kanon digitalaren araudi berriaArratsaldez, Kultura Batzordean, Ángeles González-Sinde Kultura ministroak adierazi duenez, Gobernua kanon digitala arautzeko erregulazio berrian lanean ari da, baina ''''lan konplexua'''' da, ''''erabiltzaileak bereizi behar dituelako''''. Dena den, ''''litekeena da datozen asteotan prest egotea'''', esan du.Teddy Bautistaren dimisioaAstearte honetan Teddy Bautista SGAEko presidenteak dimisioa aurkeztu duela eta, Sindek ''''erabaki zuzena'''' dela esan du. ''''Zuzendaritza Batzordeak berrikusketaren eta erreformaren alde egindako adierazpena ere garrantzitsua da'''', gaineratu du. ''''Oso erabaki ona da, eta herritarrengan zein SGAEko bazkideengan segurtasuna eragingo du, azken batean, ekintzak frogatzen baldin badira, horiek jasoko baitituzte kalteak''''. Hauteskunde berriak deitzeko aukerari buruz Sindek esan du SGAEren bazkideei dagokiela erabaki hori hartzea.


Katsikaris: 'Irabaztekotan txartela eskuratzeko aukerak izango ditugu'

"Apaltasun osoz diot talde handien mailan jokatzen dugula, izan behar dugun presioarekin eta helburu handia lortu ahal dugunaren kontzientziarekin".

Bizkaia Bilbao Basketek eta Real Madrilek indarrak neurtuko dituzte gaur play offetako finalerdietako hirugarren partidan (20:30ean Bizkaia Arenan). Fotis Katsikaris entrenatzailearen ustez neurketa "erabakigarria" da eta irabazten badute "finalerako txartela eskuratzeko aukera ugari" izango dituztela iritsi dio.

"Astea oso luzea izango da. Asko geratzen da eta egin behar duguna partidaz partida joatea da. Taldeak atseden hartu du eta orain gorputza berreskuratu behar dugu dena eman ahal izateko", esan du teknikariak.

Real Madril faborito izateak ez diola Bilboko taldeari presiorik kentzen azpimarratu du. "Apaltasun osoz diot talde handien mailan jokatzen dugula, izan behar dugun presioarekin eta helburu handia lortu ahal dugunaren kontzientziarekin".


AEBek ez diote emango Tsarnaevi «borrokalari etsai» estatusa

«Suntsipen handiko armak edukitzea» egotzi dio fiskalak Bostongo erasoaren ustezko egileetako bati

Dhzokhar Tsarnaev Bostongo maratoiko atentatuaren ustezko egileetako bat ez dute «borrokalari etsai» izendatuko, Jay Carney Etxe Zuriko bozeramaileak jakinarazi duenez. Beraz, auzitegi zibil batek epaituko du. Carneyk esan du Tsarnaev AEBetako herritarra denez gero «legearen aurka» joanen litzakeela borrokalari etsaiaren estatusa ematea. Estatus hori erabiltzen dute «terrorismoa» egotzita atxilotutakoei ezartzeko, horrela ez baitute AEBetako herritarrei dagozkien eskubiderik.

Justiziak Tsarnaeven aurkako karguak aurkeztu ditu. «Suntsipen handiko armak erabiltzea» eta «asmo txarrez jabegoa suntsituta heriotza eragitea» egotzi dio. Heriotza zigorra ere ezarri diezaiokete horregatik. Polizia herenegun hasi zen Tsarnaev galdekatzen ospitalean, hedabideen arabera. Dhzokhar eta Tamerlan Tsarnaev anaiei egotzi die Poliziak atentatua —hiru lagun hil ziren—. Tamerlan joan den ostiralean hil zen, Poliziatik ihesi.


[IRAKURRIENA] Korrika 21-ek eskualdean utzi zuena

Adunatik barrena iritsi zen Korrika Tolosaldera. Goizaldea izanagatik herritar ugari atera ziren kalera euskararen Klikarekin bat egitera. Aurrez, ordea, hainbat ekimen antolatu ziren eskualdean.

Korrika 21-ek eskualdean utzi zuen guztia.


Kadeteek galdu,

59 eta 68

Hernaniko kadete mailako saskibaloi taldeak 59 eta 68 galdu zuen asteburuan Easo Loyola taldearen kontra. Oso partidu borrokatua izan zen. Azken laurdenean hernaniarrak aurretik joan ziren, baina erasoan egindako zenbait akatsek ekarri zuten azken emaitza. Hernanik ondo jokatu zuen, hala ere. Seniorrek atsedena izan dute asteburuan.


Irakeko lehendakariordearen anaia hil dute

Uniforme militarra zeraman talde batek egin du ekintza

Amir Al Hashimi jenerala, Tarik Al Hashimi Irakeko lehendakariordearen anaia, bere etxean hil dute, Bagdad iparraldean. Irakeko Gobernuak ez daki zein talde armatuk egin duen erasoa; bakar-bakarrik ekintzaileek uniforme militarrak zeramatzatela zehaztu dute. Al Hashimitarrak sunitak dira.


‘Sagardoaren Graziya’ bertso zahar eta berriekin erronda, larunbatean

Bertso zahar eta berriekin erronda izango da datorren larunbatean, eguerdiko 12:00etan, Zinkoeneatik aterata, Kaxkoan barrena. SagardoGuneak aurtengo txotx denboraldian antolatu dituen ekitaldietan azkena izango da, denboraldiari itxiera emango diona. Errondan nahi duen guztiak hartu lezake parte eta bertan sagardoaren inguruko bertso zaharrak banatuko dira guztiek batean kantatzeko. Ondorenean, bertsolariek bertso berriekin erantzungo dute.


Jon Sarasuak espiritualtasunari buruzko hitzaldia emango du larunbatean, Azkoitiko parrokian

Jon Sarasua soziologoak espiritualtasunari buruzko hitzaldia eskainiko du datorren larunbatean, martxoak 6, Azkoitiko Andre Mariaren Jasokundeko parrokian. 10:00etan hasiko da Sarasuaren solasaldia, eta 11:30 aldera arte luzatzea aurreikusi dute parrokiako kideek.

Sarasuak, besteak beste, egungo momentu historikoan kristautasuna non kokatuta dagoen azalduko du, baina euskal kultura globalaren aldaketan duen lekua ere saiatuko da mamitzen aretxabaletarra. Hitzaldia entzutera parrokiara joan ahalko da, baina Azkoitiko parrokiko taldearen Youtubeko kanalean ere zuzenean eskainiko dute.


Fiskaltzak 19 urteko espetxe-zigorra eskatu du Iñaki Urdangarinentzat

Cristina infanta errugabe jo du, baina 587.413 euro eskatuko dizkio. Urdangarini 3,5 milioi euroko isuna jartzea eskatu du Horrachek.

Pedro Horrach Ustelkeriaren kontrako fiskalak 19 urte eta sei hilabeteko kartzelaldia eta 3,5 milioiko isuna ezartzea eskatu du Iñaki Urdangarinentzat Noos auzia dela eta, ustelkeria, iruzur fiskala eta dirua zuritzea leporatuta.

Jose Castro epaileari igorritako 576 orrialdeko idazkian, fiskalak 14 pertsona epaitzea eskatu du; Urdangarin eta Diego Torres Noos Institutuko bazkide nagusiak; Ana Maria Tejeiro, Torresen emaztea (entitatearen arduraduna), eta Marco Antonio Tejeiro (Torresen koinatua), kontulari lanak egiten zituena, besteak beste.

Urdangarinentzat 6 urteko espetxe-zigorra eskatu du lehiaketa publikoetan bidegabe jarduteagatik, hainbat alditan prebarikatzeagatik, eta agiri publikoak eta merkataritza-agiriak faltsutzeagatik; 2 urtekoa, Administrazioari iruzur egiteagatik; 3,5 urtekoa, lehiaketa publikoan iruzur egiteagatik; 6 urtekoa, Ogasunaren kontrako delituengatik, eta 2koa, dirua zuritzeagatik.

Gainera, Cristina infantak eta Urdangarinek 587.413 euroko fidantza ordaintzea eskatu du Horrachek . Torresen emazteak, Ana Maria Tejeirok, 1.144.240 euro ordaindu beharko ditu, bere senarrak ustez egindako delituengatik.

Infantaren auzia artxibatzeko eskaria

Felipe VI.a erregearen arrebaren kasuan, Ustelkeriaren kontrako Fiskaltzak ez du deliturik atzeman, baina adierazi du Urdangarinek ustez bidegabe lortutako dirua bere onurarako erabili duela. Urdangarinek sozietate-sarearen bidez egin omen zuen iruzurra; Aizoon sare horretako ‘estalkiaren’ bidez, hain zuzen ere.

Horren ildotik, fiskalak infantaren auzia artxibatzea eskatu du, “susmoetan” eta “jakin ahal izan zuen” esaldi “ahuletan” oinarrituta akusatu dutelako, eta horrek, fiskalaren ustez, “babesik gabe” utzi du infanta.

Fiskaltzak Balearretako Probintzia Auzitegiaren kontra egin du, aurreko hilabetean infantaren auzipetzea baieztatzeagatik, Ogasun Publikoaren kontrako delituak leporatuta. Horrachen arabera, auzitegiak “noraezean interpretatu du”; izan ere, Jose Castro epaileak eta Auzitegiak gertakari horiengatik infanta ez inputatzea erabaki zuten 2012an, eta, oraingoan, ateak zabalik utzi dituzte akusatuen aulkian eser dadin.

11 urte Matasentzat

Bestalde, Jaume Matas Balearretako presidente ohiarentzat 11 urteko espetxe-zigorra eskatu du fiskalak. Ustelkeria delituak egotzi dizkio eta, horien bitartez, 2,5 milioi euro Noos Institutura bideratu zituela esan du Fiskaltzak.

Horrez gain, Mercedes Coghen Madrilgo hautagaitza olinpikoaren kontseilari ohiarentzat 6,5 urteko espetxe-zigorra eskatu du. Iñaki Urdangarinen Fdcis elkarteari 114.000 euro ematea leporatu dio fiskalak Cogheni.

Valentziako Erkidegoko lau kargudun ohiren aurka 6 eta 8 urte arteko zigorra eskatu du Horrachek. 3,5 milioi euro Noos Institutura bideratzea egozten die fiskalak. Alfonso Grau Valentziako alkateordea errugabetu du Fiskaltzak.

"Hilketa mailako delitua"

Mario Pascual Vives Iñaki Urdangarinen abokatuak esan du Fiskaltzak “urte gehiegi” eskatu dituela Urdangarinentzat. “Odol delitua egin duela ematen du, hilketa baten tamainako eskaera da hori”, gaineratu du.

Espetxera ez joateko hitzarmena sinatzea aurreikusten duten galdetu diote kazetariek, baina Pascualek esan du ez dela gai “etorkizuna aurreikusteko”. Hala ere, Fiskaltzak eskatutako diru-kopuruari gehiegizko iritzi dio, eta Urdangarinek ez duela Fiskaltzak eskatutako diru-kopurua aurreratu du.

Infantak 'berehala' ordainduko du

Fiskaltzak eskatutako 600.000 euroak "berehala" ordainduko ditu Cristina infantak, gaur Miquel Roca horren abokatuak baieztatu duenez.

Bartzelonako bere bulegoko sarreran erantzun die Rocak kazetarien galderei. Horren ustez, infantaren aurkako salaketa "artxibatu" egingo da.

Cristina infantak Fiskaltzak eskatu dion diru-kopurua ordainduko du auzitegian, "erantzukizun zibila garbitzeko asmoz".


"Alderdi sozialistaren arazo latzena sinesgarritasun eza da"

Gasteiz, 1977. Arabako PSE-EEko kidea da. Hiru legealditan legebiltzarkide izana Gasteizko Parlamentuan. PSEko zuzendaritzatik at dago egun. Ez du onartzen alderdi barruko ildo bateko partaidea denik. Haatik, ezin uka dezake ildo ofizialaren oposizioan dagoela. Alderdi sozialista berritzeko agertu digun grina lekuko. Zientzia politikoak ikasi zituen Leioan. Doktoretza prestatzen ari da alderdien eta demokraziaren ereduaren krisiaz.

Alderdi sozialistako barne egoera, Arabakoa bereziki, eta LTH delakoa (Lurralde Historikoen Legea) izan ditugu hizpide Oscar Rodríguezekin. Hona, LTHri buruzko aurrerapena: “Administrazioaren erreforma egin baino lehen, alderdiek administrazioaren funtsezko lanak zein diren adostu beharko lukete. Hau da, herriaren osasun eta hezkuntza publikoa, fiskaltasun berria edota gizarte solidarioagoa bermatu nahi baditugu, hori guztia zehaztu behar dugu denon artean. Hiru lurralde ezberdinak gara, ados, baina batzuetan EAEk lurralde bakarra dela ematen badu, elkarrekin lan egin beharko genuke gehiago. Adibidez, iruzur fiskalari amaiera emateko hiru diputazioek eta Jaurlaritzak eskuz esku lan egin beharko lukete. Iruzurra 2.500 milioi eurotan estimatuta dago. Iruzur fiskalarekin amaituz gero, hezkuntza guztia ordaindu genezake urtero-urtero. Baina horretarako politika bateratuak egin behar ditugu. Administrazioan aldaketak egiteko herri eredu hori eduki behar dugu lehenik buruan”.

PSEko sektore kritikokoa zara. Duela urtebete aldaketarako prozesua hasi zenuten Araban. Zertan bukatu da?

Lehenik eta behin argitu nahi dut, ez nagoela sektore kritiko batean, ez naizela ere ezeren birsortzaile. Alderdi sozialistan nago, nire alderdian, PSEko partaidea naiz.

PSEn ez dago sektorerik, ez kritikorik?

Zehaztu aldera: politikariok kritikoak izan behar dugu, areago une honetan, eta batez ere alderdi ezkertiar batean, baina ez naiz korronte batekoa. Alderdi sozialistaren handitasuna bere aniztasuna da. Esaterako, Fernando Buesa kristau-demokrata zen eta alderdira etorri zen politika sozialista egitera. Gauza bera ere Txarli Prieto [Arabako idazkari nagusia], alderdi komunistatik etorri zena. Baina gurean ez da egiten politika demokrata-kristaurik ez komunistarik. Gurea alderdi sozialista edo sozialdemokrata da, eta arazoak izaten ditugu norbait beste politika mota bat egitera datorrenean.

Alderdia berritzea da zure nahia, edonola ere.

Gure handitasuna gure aniztasuna dela esan dut, eta eraberritzeko prozesua ez da bukatu. Txarli Prietok duela lau urteko Kongresuan botoen %89 lortu zuen, orain %57. Orduan, ezberdintasuna begi-bistakoa da, aldaketa hasi baino ez da egin.

Txarli Prieto berraukeratua izan da Arabako kongresuan. Bizkaian J. A. Pastor eta Gipuzkoan Iñaki Arriola. Politika aldatzeko politikariak aldatu beharra aipatzen da egun, ordea.

Europan, Estatuan nahiz hemen, alderdi sozialistak duen arazo latzena sinesgarritasun eza da. Eta berau berreskuratzeko aldaketak ezinbestekoak dira. Horretarako, lehenik, mekanismoak aldatu behar dira alderdian. Bigarrenik, gardentasun erradikala eta eztabaida demokratikoa gehiago praktikatu behar da, baina alderdiaren mekanismoak aldatzeaz gain pertsonak ere aldatu behar dira. Eta hirugarrenik, gure ideiak berpizteko prozesu hori zabaldu behar dugu gizartera, berarekin batera aritzeko.

Izan ere, alderdi politikoak gizarteagandik gero eta urrunago ei daude.

Bai. Dena aldatu da azken hamarkadan: harreman sozialak, hedabideak, zientzia, teknologia. Dena aldatu da politika izan ezik. Estrukturak ez dira berritu azken hamarkadetan, eta hori arazo latza da demokraziarentzat. Politikariok hirugarren arazoa gara herritarrentzat, krisialdiaren eta langabeziaren ondoren. Beraz, politika aldatzen dugu edo aldatuko gaituzte. Etorkizuna aztertu eta aldaketa asko egin behar dugu alderdietan, demokrazian aldaketak izan daitezen. Hasteko, norberak bere etxetik hasi behar du aldaketa bultzatzen. Nik neuk alderdi sozialista berritzea dut lehen helburua, eta gero demokrazia sistema, baina lehenik nire etxea.

Araban PSEk indarra galdu du. Hala ere, Euskadiko PSEk Txarli Prietoren alde egin du azken kongresuan.

Suhiltzaileek ez diote mangera elkarri zapaltzen, eta nik ere ez dut halakorik egin nahi. Hori alderdi guztietan gertatzen da. Alderdietan nagusiek elkar sostengatzen dute. Alderdien eta demokraziaren arazoa da. Egia da, gurean aldaketa ni Legebiltzarretik kentzea izan da eta Prieto sartzea [ironiaz].

Traba egiten diozu Prietori, nolabait.

Nik ez dut nire jarrera eremu pertsonalera eraman nahi, nire kritikak politikoak dira, eta, nire ustez, sakonak. Araban ere gardentasun gehiago behar dugu, horrek ez du esan nahi gardentasunik ez dagoenik, gehiago behar dugula baizik. Debate demokratikoan gehiago sakondu behar dugu, mekanismo berriak gizartearekin batera landuz politika egiteko. Horiek kritika politikoak dira, ez pertsonalak.

Hala ere, ez zara Arabako zuzendaritzako kide honezkero.

Ez nago exekutiban, ez. Baina alderdiaren handitasuna, aniztasuna praktikatu dugunean izan da. Bai Gasteizen bai Araban indartsuak izan gara, eta hori onartu ez dugunean galdu dugu. Jaurlaritzan sartu ginenean, krisialdi ekonomikoa erabatekoa zen, ezkerraren krisi ideologikoa ere bizi dugu. Baina batez ere, ezin dugu aniztasuna galdu, ezin du inork etorri alderdira bere politika inposatzera. Areago, azken bi urte hauetan politika arriskutsua martxan jarri da: edo nirekin zaude edo nire aurka. Eta nik hori ez dut partekatzen, hori ez da nire alderdia.

PSEko kongresuen ondoren, zer?

Berpizteko prozesua hasi berria da, eta jarraitu behar dugu. Gure ideiak ez dira egun batetik bestera desagertuko. Jende asko dago gurekin, eta ez bakarrik alderdian, kalean ere bai. Jendea ezkerrera begira dago: fiskaltasun berria, sozialismo berdea eta gizarte solidarioago bat lortzeko borrokan ari da. Gizarteak horiek eskatzen dizkie alderdiei, eta guk, unean uneko egoeraren arabera, horiek seriotasunez eta zintzotasunez lantzea eskatzen dugu alderdian.

Eusko Legebiltzarreko jarduna hizpide. Nola baloratzen duzu Patxi Lopez lehendakari ohiaren aroa?

Orokorrean, herriak ikusi behar zuen posible zela gobernatzea EAJ gobernutik at egonda. Herri hau ez da erori, euskara ez da desagertu, ezta Urumea lehortu ere EAJk ez duelako gobernatu. Guk halako zor bat genuen herriarekin eta gure buruarekin. Erakutsi dugu herria gobernatu dezakegula, hainbat gauza ondo eginez gainera. Hiru erronka izan genituen gobernua hartzean: krisialdiari aurre egitea, gizarte krispazioari, eta terrorismoari ere. Uneon, aurrekontuen onarpen garaian gaudela, gogoratu nahi dut gure aurrekontuak sekulako babesarekin onartu zirela lau urteetan. Krispazioa izugarria zen eta asko jatsi zen PSEri esker. Badakit ez zela alderdiari eta lehendakaritzari esker soilik izan, baina lan handia egin zuten bukatzeko. Egun ez dago gizartean zegoen tentsioa. Terrorismoari dagokionez, ez dezagun ahaztu PSEk Jaurlaritza hartzean ETAren mehatxua jaso zuela, eta legegintzaldiaren amaieran ETA ez zegoela jada. Ez zuen Patxi Lopezen gobernuak bakarrik lortu, baina gobernuan zegoena PSE zen. Historiarako geratzen diren gauzak dira, onak, badira ere txarrak noski.

Hala nola...

Hainbat gauzatan, gutxi baina sinbolikoak eta garrantzitsuak, ez genuen jakin ausardiaz jokatzen. Adibidez, LTH delakoaren erreforma Legebiltzarrean planteatzea. Lehendakariak zioenez, hiru lurralde gara baina herri bakarra. Hitz egin genuen, herrian beharra zegoela esan ere. Hala ere, lurralde bakarra baina hiru gobernu daude batez ere. Eta errealitate hori aldatzeko lege hori aldatu behar dugu. Ausardia falta izan zuen gure alderdiak.

Nola ikusten duzu Eusko Legebiltzarreko politika, hiru legealditan barruan egon ondoren?

Egoera polita da akordioetara iristeko. Lehenbiziko Legebiltzarra da bake garaian. Euskadi bake garaian dago eta espero dezagun betirako egotea. Horrek alternatiba edo aukera gehiago ematen du akordioetara ailegatzeko. Ez da berdin lehengo egoeran akordioetara iristea edo orain. Gainera, Jaurlaritzak ez dauka gehiengo osoa, horrek joko asko ematen du. Legebiltzarraren egoera interesgarria da, eta pena eman dit bertan ez egoteak egoera honetara iristeko lan egin baitut aurreko hiru legealdietan. Beno, lagunek eta kideek egingo dute.

Norekin eta nola jokatu behar du PSEk bereziki? Ezker abertzalearekin, akaso?

Geuk geure arazoak eduki badauzkagu alderdian, beraz, nire ardura ez da ezker abertzalea, nire alderdia baizik. Dena den, ezker abertzaleak bere bidea egin behar du, oraindik pauso asko eman behar du. Azken hamarkadetan sufrimendu asko egon dela aitortu behar du, eta hori aitortzeaz gain, baten batek esan behar du, “ni han nengoen eta ez nuen ezer esan”. Ari da urratsak ematen hala ere. Legebiltzarrean EH Bildu egoteak pozten nau, baina ez dut nahi gertatua ahaztea, alegia, ez dezagun hitz egin soilik beharrezkoa delako, elkarrizketak ona izan behar duelako baizik. Horretarako, mahai baten inguruan jarri behar dugu. Larriena egin dugu, terrorismoarekin amaitzea, baina agian zailena geratzen zaigu, bizikidetza lortzea. Hemen, Gasteizko auzo honetan, PP, EAJ, ezker abertzalea, alderdi sozialista eta alderdirik ez dutenak bizi gara. Hoditeria bera dugu, eta guztiok ura bertatik hartzen dugu, baina oraindik ez dakigu elkarrekin bizitzen. Eraikinean biziko bagara, elkarbizitza lortu behar dugu.

Urkullu lehendakaria izaki, Lopezek oposizioan hartu duen tokiaz iritzirik?

Bere tokia hartzen ari da. PSE hirugarren alderdia da, oposizioan gaude, egin behar ez duguna da gobernatu. EAJ gobernuan dago, ez gara ere oposizioko lehen alderdia. Guk geure prozesua landu behar dugu eta lekua hartu. Alderdia eta ideiak berpiztu behar ditugu. Ezkerreko ikuspuntutik lan egitea nahi dut, datozen hilabetetan LTH eta fiskaltasuna aldatzeko eta elkarbizitza lortzeko. Hori espero dut nire alderdiarengandik.

EAJk eta PSEk aurrekontuetan akordia lortuko al dute?

Niri ez litzaidake gustatuko EAJrekin akordioak egiten hastea. Akordio txikiak egunero egin behar dira noski, arazo konkretuak eta behinenak aurrera ateratzeko, baina beste gauza bat da politika estrukturalak aurrera ateratzeko akordio handia egitea, etorkizunari begira aritzea. Nire ustez PSE ez dago prest hori egiteko. Lekua hartu behar du kalean eta ezkerrean. Eta une honetan leku hori ez du hartuta.


Zeintzuk dira euskal famatuak erabiltzen dituzten pasahitzak?

Selena Gomezen instagram kontua hackeatu dute eta Alain Perezek ikerketa abiatu du.

Ikerketa horretan, euskal famatuen pasahitzak aurkitu ditu. Adi zer kontatu digun.


27_Ostadarrek ez zuen garaipenik lortu

Ostadar SKT-ko Erregional Gorenak larunbatean ez zuen zorterik izan eta Touring-en aurkako norgehiagokan berdinketa lortu zuen Fanderia zelaian. Emaitza honekin Ohorezko Erregional mailarako igoerak ihes egin zion herriko taldeari.

Ostadar-Plagamania taldeak larunbatean Touring-en aurka jokatutako partidan Ohorezko Erregional mailarako igoera zuen jokoan.

Mikel Martija eta Asier Gorostegik entrenatzen duten taldeak irabaztea beharrezkoa zuen lehenengo jartzeko. Taldeko jokalariei babesa eta berotasuna eman nahian, asko izan ziren Errenteriara gerturatu ziren Lasarte-Oriako zaletuak.

Partida

Tentsio handiko partida izan zen jokatutakoa. Bi taldeek jokoan zutena gauza handia zen eta asko nabaritu zen partidaren osotasunean.

Hasiera paretsua izan zen, eta ez zuen inork aukera garbirik izan. Lehen zatia aurrera joan ahala, Touring-ek estutu eta aukerak izan zituen gola sartzeko, baina Ostadarrek ere izan zituen pare bat jokaldi gola sartzeko modukoak.

Bigarren zatian aldiz, gauzak asko aldatu ziren. Lehen zatian bezalaxe, sendo ekin zioten bi taldeek, baina 60. minutuan Ostadar hamar jokalarirekin geratu zen.

Arrazoi hau tarteko, Touring-ek estutu eta partidaren dominioa lortu zuen.

Lehen kaleratzea gutxi ez balitz, 75. minutuan bigarren jokalari bat kanporatu zuen epaileak eta Ostadarrek bederatzi jokalarirekin egin behar izan zion aurre partidaren amaierari.

Egoera honetan Touring-ek partidako jokaldi argienak eduki zituen gola sartzeko, baina ez zuen lortu eta partiduaren amaiera arte borrokatu zuten Ostadarrekoak beraien gola sartzeko asmoz.

Azkenean, berdinketarekin konformatu behar izan zuten bi taldeek.

Aukerak

Era honetara, hiru puntuko diferentzia dute bi taldeek. Hiru jardunaldi falta dira denboraldia amaitzeko eta geratzen diren partidetan dena emateko prest dago Ostadar lehenego postua eskuratzeko.

Hala ere, bigarren amaituz gero, beste aukera bat dago ere, partida bat jokatu beharko luke hurrengo denboraldian Erregionalen Ohorezko Mailan sor daitezkeen lekuak betetzeko.


Zezenketen inguruko galdeketa bat egiteko araudiaren baliogabetasuna berretsi du Espainiako Auzitegi Gorenak

Espainiako Auzitegi Gorenak berretsi egin du Donostiako Udalak 2015ean aho batez onartutako herri kontsulten araudiaren baliogabetasuna, eta, beraz, ez da zezenketen inguruko galdeketarik egongo. Donostia Antitaurina Orain plataformak zezenketen inguruko galdeketa bat egiteko 10.000 sinadura inguru (beharrezkoak baino 2.000 gehiago) aurkeztu zituen udalean, eta udalak 2016an erabaki zuen galdeketa 2017ko otsailean egitea.

Espainiako Estatuaren Abokatuak galdeketa bertan behera uzteko eskatu zuen 2016ko irailean, eta gaia geldi egon zen 2017ko martxora arte. Orduan, Espainiako Ministroen Kontseiluak ez zion baimenik eman udalari galdeketa egiteko, eta aurtengo otsailean debekua berretsi zuen Espainiako Auzitegi Gorenak. Orain, aldiz, araudiaren baliogabetasuna da auzitegi berak berretsi duena.

Hona, zezenketen auziaren kronologia eguneratua:

2015

Apirila. Donostiak behin betiko eta aho batez onartu zuen herri kontsultaren araudia.

Uztaila. Espainiako Estatuaren Abokatuak galdeketa araua inpugnatu zuen.

Abendua. Donostia Antitaurina Orain plataformak zezenketei buruz kontsulta egiteko sinadurak biltzeari ekin zion.

2016

Martxoa. Plataformak 10.000 sinadura aurkeztu zituen udaletxean, beharrezkoak baino 2.000 inguru gehiago.

Maiatza. EAEko Auzitegi Nagusiak baliogabetu egin zuen Donostiako galdeketa araua.

Uztaila. Udalak zezenketen inguruko galdeketari data jarri zion; 2017ko otsailaren 19a.

Abuztua. Donostia Antitaurina Orain plataformak manifestazio jendetsua egin zuen, Aste Nagusiko lehen egunean.

Iraila. Espainiako Estatuaren Abokatuak otsaileko galdeketa behin-behinean bertan behera uzteko eskatu zuen.

Urria. EAJ eta PSE-EEk adostu zuten Espainiako Gobernuari baimena eskatzea zezenketen inguruko kontsulta egiteko. Irabazik alde bozkatu zuen, PPk kontra, eta EH Bildu abstenitu egin zen.

2017

Urtarrila. Aurten ere, Ilunben zezenketak egingo direla iragarri zuen Eneko Goia Donostiako alkateak.

Martxoa. Espainiako Ministroen Kontseiluak ez dio baimenik eman udalari zezenketen kontsulta egiteko.

Apirila. EAJk, EH Bildu eta Irabazi Donostiarekin batera adostu zuen Ministroen Kontseiluaren erabakiari helegitea jartzea.

2018

Otsaila. Zezenketen inguruko kontsulta bat egiteko eskatu dute Donostia Antitaurina Orain! plataformak eta Eguzki talde ekologistak.

2019

Otsaila. Espainiako Auzitegi Gorenak Ministroen Kontseiluak ezarritako debekua berretsi du.

Urria. Espainiako Auzitegi Gorenak Donostiako Udalaren herri kontsulten araudiaren baliogabetasuna berretsi du.


Baskoniak Perasovicen Efes hartuko du, Euroligako estreinakoan

Thomas Heurtel gasteiztarren jokalari ohia eta turkiarren egungo izarretako bat Buesa Arenara itzuliko da.

Baskoniak Euroliga berriaren lehen jardunaldia jokatuko du Buesa Arenan, Velimir Perasovic entrenatzaile ohiaren Anadolu Efes taldearen aurka.

Talde bien lehen partida izango da lehiaketa berrian. Gainera, Thomas Heurtel talde arabarreko jokalari ohia ere Buesa Arena bueltatuko da, baina talde turkiarraren kamiseta jantzita.

Bi taldeen arteko norgehiagoketan oreka da nagusi, bakoitzak zazpina garaipen baititu 1998-99 denboraldian indarrak lehen aldiz neurtu zituztenetik.

Partidari begira, Sito Alonsok bi baja ditu: Rodrigue Beaubois frantziarra, lesionatuta, eta Kim Tillie, zuntz haustura baitu Endesa Ligako lehen jardunaldian Rio Natura Monbusen aurkako partidatik.


Parte Zaharrean turismoak sortzen duen inpaktu soziokulturala aztertu nahi dute

Inkesta betetzeko aukera dago Kresala elkartean. (Argazkia: Nerea Kamio)

Parte Zaharreko turismoak sortzen duen inpaktu soziokulturala aztertzeko asmoa du Nerea Kamio getariarrak. Berrikuntza eta gestio turistikoko master amaierako lana egiten ari da Kamio Bartzelonako Unibertsitatean.

Kamiok azaldu duenez, masterraren helburuak, hiriko eredu iraunkorrak ikastea, ondo kudeatzen jakitea eta ikerketa bultzatzea dira.

Honakoa da Parte Zaharreko turismoa inpaktu soziokulturalaren aldetik aztertzearen arrazoia: “Bartzelonan, Ciutat Vellan eta Barcelonetan gehienbat, turisten gainkarga handia dago, eta honek bizilagunengan arazo ugari sortu ditu. Hori ikusita, Donostian ere berdina pasako ote den ikertu nahi dut”.

Horretarako, lehenbizi hiru elkarrizketa egin ditu: Urgullpeko Gazteak Asanblada, Zaharrean Merkatarien Elkartea eta Parte Zaharrean Bizi auzo elkartea. Era berean, azaldu du udalaren eta ostalaritza elkartearen erantzunaren zain dagoela.

Hipotesi nagusi batetik abiatu zen Kamio: “Azken urteetan turismoak gorakada izugarria egin duela iruditzen zait Donostian, bereziki Parte Zaharrean”.

Auzotarren iritzia jaso nahi du

Hipotesi horretatik abiatuta eta datu turistikoak “albo batera” utzita, auzotarren iritzietan jarri nahi du arreta Kamiok. Horretarako, inkestak egin nahi ditu bertako bizilagunen artean.

Kresala Elkartean edukiko dute bizilagunek euren iritzia eman ahal izateko aukera datozen bi asteburutan. Maiatzaren 27an eta 28an eta ekainaren 3an eta 4an. Aurreko asteburuan ere bertan izan da Kamio.

Parte hartzeko bi baldintza soilik bete behar dira: gaur egun Parte Zaharreko bizilaguna izatea eta 16 urte baino gehiago edukitzea.


Zumarte Musika Eskolan, matrikulatzeko epea irekita gaurtik

2012-2013 ikasturteari begirako matrikulazio epea, irekita dago gaurtik Zumarte Musika Eskolan. Zehazkiago esanda, maiatzaren 28tik ekainaren 1era apuntatu ahalko dute 4 urtetik gorakoek. Hauxe, Musika Eskolatik eman dituzten zehaztasunak;

Egunak: maiatzak 28-ekainak 1.

Ordutegia: 11:00-13:00 (egunero, astelehena ezik) edo 16:30-19:30 (egunero).

Ikasgaiak: Musika-Txokoa, musika mintzaira, helduentzako musika mintzaira, tronpeta, tronboia, bonbardinoa, saxofoia, biolina, biola, perkusioa, klarinetea, abesbatza, eskusoinua, trikitixa, panderoa, pianoa, txistua, gitarra, flauta, organoa, talde instrumentalak.

Gutxieneko urtea: 4 urte.

Informazio gehiago: Kale Nagusia, 45; 943 37 15 94 edo www.zumarte.org

Hobariak

Matrikulatzerakoan, hobariak aplikatuko dira zenbait kasutan. "Familia ugarietan, matrikularen prezioaren %40ko deskontua egingo zaio matrikulatuta dagoen ikasle gazteenari. Horretarako, familia ugariaren txartela musika eskolara ekarri beharko da", berri eman dute Musika Eskolatik zumarte.org web orri bidez.

Ikasle gazteenari ere %40ko deskotua aplikatuko zaio, "3 senide zuzen edo gehiago matrikulatuta dauden kasuetan".

Musika Eskolakoek honako beste ohar honen berri ere eman nahi dute: "Musika Txokoa edo Musika mintzairan matrikulatu nahi duten ikasle berrien kasuan, plazak banatzeko orduan izen-emate ordena kontuan hartuko da".


Paco Yoldi igerilekuak berriro zabalik

Igerilekua da jende gehien elkartzen den gunea. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Hiru hilabeteren ondoren, berriro ere zabaldu dute Anoetako Paco Yoldi kiroldegia. Ekainean hasi zituzten berritze lanak eta astelehena arte itxita egon da kirol gunea. Aldagelak handitu eta korridoreak zabaldu dituzte. Gainera, Iñaki Iruretagoiena Kirol Patronatuko Marketin eta Herritarren Arretarako arduradunaren arabera, «orain igerilekura doazenek ez dute aldagela eta dutxen artean batera eta bestera korridorean barrena ibili beharko toaila hartuta, biak bateratu ditugu gainerako kiroldegi guztietan bezala»

Hirurehun armairu berri jarri dituzte. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Donostiako kiroldegirik erabilienetarikoa da Paco Yoldi, eta hori nabaria da jendearen joan etorrian. Gainera laister hasiko dira ikastaro berriak.


Ohorezko mailari eustea eta borroka ematea nahi du Xotak

MRA Navarra Xotak 2009-2010 denboraldirako plantillaren aurkezpena egin zuen aurreko astean Zuastin. Krisiaren eraginez, Ohorezko Mailan dabiltzan taldeen aurrekontua jaitsi egin da, tartean Irurtzungo klubarena. Baina krisiari hortzak erakutsi eta duen garrarekin mailari eustea eta ahalik eta lan txukunena egitea nahi du MRA Navarrak. Talde nafarrak soldata altuena zuten jokalariei baja eman die - Lukaian, Joel eta Pablo - eta fitxaketa berriak egin ditu: Cuco (Carnicer Torrejon), Parrel (Maringa), Jesulito (Virgili Cadiz) eta Iraitz (Bilbo). Gainontzeko plantillak jarraitu eginen du. Aipatzekoa da plantillak gutxiago kobratzea onartu duela. Imanol Arregi irurtzundarrak gidatuko du taldea, bederatzi urtez jarraian. Berarendako aurtengoa proiektu ilusionagarria da. "Gure posibilitateen barruan talde oso lehiakorra egin da. Gure indar guztiekin borrokatuko dugu zaleek ongi pasa dezazuen eta gure helburuak lortzeko: lehenik eta behin, Ohorezko Mailari eustea, eta beste zehozer etor badaiteke, bikain" azaldu du entrenatzaileak. Bestalde, Tatono Arregi presidenteak azaldu zuen iazko denboraldia zorrik gabe bukatu zutela eta hori handia dela. Hastera doan denboraldian neurriz kanpo ez dutela gastatuko gaineratu zuen, ekonomia zaintzeko. "Ilusionatuta gaude, konpromisoak eta lanak beti emango dituelako fruituak" nabarmendu zuen. Ildo horretan, plantillak egindako esfortzu ekonomikoa eta MRA babeslearen laguntza eskertu zituen. MRA eta Nafarroako Gobernuaz gain, beste babesle batzuk izanen ditu MRA Xotak, tartean Leclerc-La Morea. Gaur Bartzelona zain IruñeanAsteburuan hasiko da Ohorezko Mailako Areto Futbol denboraldia. MRA Navarrak F.C. Barcelona taldea izanen du arerio. Etxean jokatuko dute irurtzundarrek, gaur, hilaren 11n, ostiralean, 20:30etik aurrera Iruñeko Pabilioi Unibertsitarioan. 4. Trofeo Reyno de Navarra irabaziMRA Navarrak aurreko larunbatean San Juan kirol instalazio berrietan jokatutako 4. Reyno de Navarra Trofeoa eskuratu zuen, Benicarlóri 4-2 irabazi eta gero. Irurtzungo taldea nagusi izan zen partida guztian barna.


'Harmailatik' kronika: Eskolarteko kirol jokoak

Asteburuan egin dituzte eskolarteko kirol jokoen finalak Debagoienean. Arrasaten, Bergaran eta Aretxabaletan egin dituzte froga ezberdinak; atletismoa, futbola, xakea, karatea, txirrindularitza, tenisa edo padela, besteak beste.


Berdintasuna eraikitzen

Euskal Herrian 2001ean sortu ziren lehenak. Baina azken urteetan egin da ageriko berdintasunaren aldeko gizon taldeen lana. «Benetako berdintasuna» lortzea dute helburu, eta kritiko dira egungo gizontasun ereduarekin.

Berdinzalea, maitekorra eta goxoa den gizon baten eredua sustatu nahi dute. Sentimenduak azaltzen dakiena. «Maite zaitut» esaten duena. Egungo eredu «patriarkal eta matxista» gainditu, eta benetako berdintasuna lortu nahi dute. Berdintasunaren alde lanean ari diren gizon taldeak dira. Erakundeen aldetik ekimen «eraginkorren» falta ikusten dute esparru horretan, eta hezkuntzari behar baino ardura gehiago ematen zaiola. Hala, mugimendu feministak hasitako bidean urrats berriak egin nahi dituzte; betiere haiekin elkarlanean. «Berdintasun hori positiboan eman behar da. Hau da, berdintasunaren aitzakian emakumeak gizonaren balio txarrenak hartu behar baditu, ez du ezertarako balio», azaldu du Santurtziko (Bizkaia) Gizon elkarteko kide Iñaki Casaresek

2008an ustez bikotekideak Santurtzin (Bizkaia) hildako Doccas Daviden kasuaren karietara sortu zen Gizon elkartea. «Denbora generaman gizon talde txiki batek maskulinitateaz eta gizontasun ereduez hausnarketa egiten. Hala, hilketaren ostean erabaki genuen beharrezkoa zela lan hori gizarteratzea», azaldu du Casaresek. Garai hartan sortu zen Bilbon Piper Zuriak elkartea ere: «Guretzat erreferentzia mugimendu feminista da, eta haien jarduna babestera eta osatzera gatoz», dio Rafa Perezek, elkarteko bozeramaileak. Berdintasun alorrean lanean ari den Arramanitz kooperatibako kide Ibon Arrizabalagak uste du oraindik goiz dela elkarte horiek egindako lanaren emaitzak ikusteko. Baina lan horren garrantzia azpimarratu du. «Oraindik ekarpenak txikiak dira. Baina, behintzat, erreferente bat dago alor horretan». Gainera, gizon talde horien eta mugimendu feministaren arteko elkarlana sustatzearen beharra defendatu du. «Pixkanaka lantzen goazen zerbait da, baina gehiago egin behar dugu. Erabakigarria da hori emaitzak lortzeko».

Eredu «partriarkal eta matxista» gainditzea dute xede. «Gizonen arteko barne eztabaida nahiz hausnarketatik egin nahi dugu, eta ikuspegi kritiko batetik. Urteetan gizonen artean nagusi izan diren jokabideak aztertzen ditugu, horiek nola aldatu ikusteko. Diskurtso propio eta autonomoa sortu behar dugu berdintasunaren inguruan», dio Casaresek. Izan ere, argi dute nolako balioetan oinarritu behar duen eurek proposatzen duten gizontasun ereduak. «Pertsona goxoak, sentiberak, erantzukideak, maitakorrak, eskuzabalak, berdinzaleak izan nahi dugu». Gizonek beraiek dituzten harremanak balio horietan oinarritzearen beharra aipatu Arrizabalagak. «Gizon taldeetan asko lantzen da hori. Elkarri ditugun sentimenduak azaltzea, 'maite zaitut' esaten jakitea, adibidez, ezinbestekoa da. Pauso handia litzateke hori. Baina gizonen kasuan ez dugu egiten, edo kosta egiten zaigu, normalean».

Baina horrekin batera, gizarte osoan balio aldaketa gerta dadin ari dira lanean. Hala, oso kezkatuta daude, adibidez, egun oraindik ere publizitateak, kirolak edo telebistak zabaltzen dituzten eredu eta balioekin. «Orain arteko eredu patriarkal eta matxistaren adierazle dira balioetako asko».

Administrazioen aldetik nahikoa jarrera «hipokrita» ikusten dute. Hala uste du, behintzat, Casaresek: «Politikoki zuzenak diren mezuak ematen dituzte, baina gero errealitatea bestelakoa da. Hezkuntzan gertatzen denak ondo erakusten du hori. Hezkuntzak berdintasuna sustatzearen alde hitz egiten dute. Baina, gero, neskak eta mutikoak bereizten dituzten eskolak laguntzen dituzte».

Hipokresia horren adibide jartzen ditu, halaber, Italiako lehen ministro Silvio Berlusconiren edo Nazioarteko Diru Funtseko zuzendari ohi Dominique Strauss-Kahnen kasuak. «Denek ezagutzen ditugu haien jokabide eta iritziak. Guztiz matxistak dira. Baina botere guneetan dauden beste agintariek ez dute ezer egiten horren aurka, alderantziz. Strauss-Kahn emakume bat bortxatzeagatik salatua izan den arte ez dituzte haren jarrerak eta iritziak salatu. Bitxikeria edo umekeri gisa hartzen zituzten. Hori eskandalagarria da».

Heziketa, ez bakarrik eskolan

Eredu patriarkal eta matxista horrek sustatuko balioak aldatzeko gakoetako bat hezkuntza dela aipatzen da. Hirurak ados daude horrekin, baina ñabardura garrantzitsu bat egiten dute: ezin zaio horren ardura osoa eskolari utzi. «Askok hezkuntza eskolarekin lotzen dute soilik. Eta, gure ustez, hori hanka-sartze handia da. Hezi eskolaz kanpo ere egiten da: etxean, lagun artean, astialdian... Eskola berdintasunari lotutako oinarrizko balio eta esparru batzuk jasotzeko lekua izan daiteke. Baina hortik kanpo ere landu eta jaso behar dira». Perezen arabera, eskolak bakarrik ezin du egiturazko arazoa konpondu. «Eskolaren lana irakastea da. Baina haurrek gehiago ikasten dute ikusten dutenaz, azaltzen zaienaz baino. Eskolan gauza bat irakasten bazaie baina etxean kontrakoa ikusten badute, alferrik da. Errazago barneratuko dute etxekoa». Gainera, Arrizabalagak gogorarazi du eskolari gero eta ardura gehiago jartzen zaizkiola: «Baina gero eta baliabide gutxiago ematen zaizkio».

Hori guztia kontuan hartuta, gaia eskolatik kanpo lantzearen beharra nabarmendu du Arrizabalagak. «Kasu askotan gazteak gogoz kontra daude eskolan. Beraz, eskolan proposatzen dizkieten gauzen inguruan jarrera pasiboa dute. Ez dute parte hartzen. Ekintza bera gaztetxe edo kultur etxean egiten badugu, askoz erakargarriagoa egingo zaie».

Gainera, Perezek azaldu du halako programa gehienak haur eta nerabeentzat direla. «Helduei begira gehiago egin beharko litzateke, gu baikara gazteen eredu».

Genero indarkeria

Berdintasunaren alde lanean ari diren gizon taldeetan lantzen dituzten bi gai nagusietakoak dira emakumeen aurkako indarkeria eta erantzukidetasuna. «Orain arte nagusi izandako balioek eragindako bi arazo nagusi eta kezkagarrienetakoak dira».

Genero indarkeriaren gaiaren inguruan Casares argi mintzo da: «Ez dugu uste genero indarkeriaren arazoari heldu nahi zaionik. Ez, behintzat, behar bezala. Jartzen ari direna adabakiak besterik ez dira. Baina arazoaren muinari ez diote begiratu nahi. Eta arazoa da lehen aipatu duguna: indarkeriaz eta berdintasunik ezaz beteriko gizarte batean bizi garela. Horri aurre egiteko modu bakarra tratu ona eta berdintasuna sutatzea dira. Hori egia bihurtzea». Arrizabalagak ere argi du egun genero indarkeriari aurre egiteko politikak ez doazela bide onetik: «Legea gogortuta ez da arazoa konponduko. Hori uste badugu, oker goaz. Izan ere, lortu behar dena da halako kasuak ez gertatzea». Administrazioen jarrera ikusita, Perezek uste du herritarrek izan beharko dutela genero indarkeriaren aurkako borrokan lemazain aritu beharko dutenak. «Herritarrak garen aldetik, lan egin beharko dugu berdintasuna sustatzen eta egia bihurtzen. Gure portaeraren bidez hori lor dezakegu».

Etxeko lanak egiteko zein seme-alabak zaintzeko parekidetasuna gairik «zailena» dela nabarmendu du Arrizabalagak. «Azken batean, gizon guztiok oso gertutik bizi dugun errealitatea da». Eredu patriarkalagatik urte askotan seme-alabak zaintzeko aukera «erauzita» eduki dutela dio Casaresek: «Horrek hutsune eta gabezia handi bat sortu du gizonengan. Hori aldatzea ezinbestekoa da; bai guretzat, bai emakumeentzat». Perezek ere ezinbestekoa ikusten du hori, eta iruditzen zaio konpondu beharrean eztabaida «hutsaletan» ari dela gizartea. «Gaur egun, adibidez, asko hitz egiten da zaintza partekatuaz. Guk ondo ikusten dugu, baina ez kasu guztietan. Gainera, uste dugu horren aurretik seme-alaben zaintzaren erantzukidetasuna lortu behar dela. Hori lortzen ez den arte, alferrik da zaintza partekatuaz hitz egitea».

Perezek uste du aurrerapausoak eman direla. «Baina gauzarik politenetan edo erosoenetan eman dira. Adibidez, gero eta aita gehiago ikusten dira seme-alaba txikiak paseatzen, edo haiekin jolasten. Baina haurraren logela garbitzeaz edo sendagilearengana eramateaz, gehienetan, ama arduratzen da oraindik ere. Nahiz eta hori haurraren zaintzaren parte izan». Etxeko lanekin ere antzeko zerbait gertatzen da, Arrizabalagaren ustez. «Erosketetara, adibidez, gero eta gizon gehiago joaten dira. Baina zerrenda egiten duena, etxean zer falta den dakiena emakumea da gehienetan. Eguraldi ona egiten duenean errezelak garbitzeko egun aproposa izan daitekeela pentsatzen dutenak ere emakumeak dira. Bi adibide dira, baina oso adierazgarriak direla esango nuke». Hala, alor horretan ere etorkizunean aurrerapusoak emateko beharra nabarmendu dute hirurek.


Ondo izan Endaitz!

Orain dela gutxi dei bat jaso dut. Dei hori espero nuen, ahalik eta beranduenen hobeto, baina nahi baino lehenago izan da.

Endaitz hil da gaur. Nire ikeslea izan da Berangon hiru urtetan zehar, 11 urte zeuzkan. Ezagutu nuenean minbizia zeukan, baina denborarekin gorputz guztira hedatu zitzaion. Indartsua zen eta azkenaldian eusten ari zen. Esaten zuen indartsu zegoela, gogoarekin. Baina gaitzak bera irabazi du gaur arratsaldean.

Gogoratzen dut klaseetan egiten genituen merendolak, nola abesten zuen gogotsu bere lagunekin batera. Asko gustatzen zitzaion urte bukaerako ekitaldia prestatzea. Beti egiten genuen antzerkitxu bat gurasoen aurrean bertsoz hornitua. Ederto pasatzen genuen denok!

Orain alde egin duzu Endaitz. Alde egin duzu beste lekuren batera, baina gure artean beti egongo zara, irrifartsu, alai, zinen bezalakoa.

Ondo izan Endaitz, egun handirarte lagun!


Pare-parean

Adiskide baserritar batek eman zidan ikasgai doakoa. Hondarribiko Landetxe baten kanpoaldean geunden eguraldi bikaina baliatuz inguruko tontorrei begira. Nik beti herri haren jiran edo Irunen ezagutu izan dut, baina banuen susmoren bat, eta galdera egin nion: «Hi, jaiotzez, Hondarribiko al haiz?». Ezetz erantzun zidan. Sortu, Oiartzungo Gurutzen sortua zela. Burua harantz jiratu nuen eta beso-eskuak harantz zuzendu. «Hantxe, pare-parean, orduan», esan nion nire geografia ezagutza azalduz. Barre-murritxa egin zidan : «Bi, pare-parean beti etortzen dituk. Hirugarren puntu bat ipintzean sortzen dituk parekotasunik ezak». Egia. Hondarribitik pare-parean geratzen da Paris. Pare-parean Guadalajara. Pare-parean Erroma...

Karlos Argiñano sukaldariak 70 urte bete dituela nabarmendu du zenbait hedabidek. Eta bere ibilbide oparoa aipatzerakoan oso «behetik» ekin ziola azpimarratzen dute. Adin pixka bat pilatzen ari garenok, ordea, oso gogoan dugu duela ia berrogei urte, telebistara jauzi egin aurretik, bere errezetak nola argitaratzen zituen euskarazko hedabideetan —Zeruko Argia ordurako Argia al zen?—. Ohore da hori. Hori ez da behetik hastea guretzat. Ezta ertzetik hastea ere. Nire adiskideak hobeto azalduko luke...


Berdeago: Ingurumen gaien eztabaidagune eta azoka

Otsailaren 20tik 22ra bitartean garatuko den Berdeago azokaren aurkezpena egin dute Durangoko udaletxean. Enpresen erakusketaz gainera, berbaldi sorta mardula prestatu dute antolatzaileek. Makroproiektuen kontrakoek ahots berezia edukiko dute berbaldiotan.

AHTa eta Frackinga izango dira aurtengo Berdeago azokako berbaldietako gai batzuk. AHTaren kasuan, Iñaki Barcena eta Roberto Bermejo irakasleek berba egingo dute, eta Frackingari buruz Mikel Oterok, Fracking Ez! Euskadi plataformakoak. Gainera, Muskizeko Anticoke elkartekoek kutsaduraz jardungo dute.

Iñaki Peñak, Berdeago azokaren antolatzaileak, hitzaldi ziklo neutroa egiten saiatzen direla adierazi du, baina aitortu du aurten proiektuen kontrakoek indar gehiago edukiko dutela. Edozelan ere, gaiak aukeratzerakoan, aktualitateagaz lotuta daudenak izaten dituzte kontuan.

Urterik urte sendotzen doan ekimena da Berdeago. Aurten 55 enpresak erakutsiko dituzte energia aurrezteko pentsatuta dauden produktuak, eta 30 bat kanpoan utzi behar izan dituztela esan du Peñak, leku faltagatik. Iaz 12.000 lagun batu ziren azokan, eta datu hori "oso ona" dela esan arren, gorantza egiteko asmoa dute.

Tailer eta esperientzi ugari ere iragarri dituzte. Adibidez, Maristak ikastetxeko irakasle Luis Sutilek bere auto hibridoa erakutsiko du, eta bere esperientzia kontatuko du. Leire Gorroñok, durangarra hau ere, energiaren planifikazioaz berba egingo du.

Durangoko Udalak babesten du Berdeago, eta aurkezpenean, Aitziber Irigoras alkateak adierazi du "oso serio" lantzen dutela udalean jasangarritasunaren ideia. Berdeagogaz, Durango ingurumenaren aldeko ekintzen epizentro bihurtzea gura dute. Peñak Durangoko Udalak urtetan egindako lana baloratu du, eta bere ustez gaian erreferente bihurtzen dabil astiro-astiro.


Zozkatu ditu Maxixatzenek 'Rita' antzezlanerako sarrerak

Zapatu arratsaldeko 'Rita' antzezlana ikusteko lau sarrera zozkatu ditu Maxixatzenek bere bazkideen artean, Udalaren laguntzarekin. Hona hemen irabazleen izen-abizenak:

Honako bi bazkide hauek eskuratu dituzte sarrerak: Jone Martin eta Elena Ibañez. Lehiaketan parte hartzeko erantzun zuzena hau zen: Begoña Bilbao.

Irabazleek Baztartxoko leihatilan jaso beharko dituzte sarrerak antzezlanaren egunean, 19:30ak baino lehen.

Asko izan zarete zozketan parte hartu duzuenak, eta mila esker guztioi. Irabazleok, berriz, gozatu emanaldiarekin.


Zarauzko 18.174 herritarrek eman ahalko dute boza igandean

Gipuzkoan hamalau hautagai zerrenda aurkeztu dituzte Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako. Koronabirusak eragindako egoerarengatik, igandean botoa ematera maskara jantzita joan beharko da. Segurtasuna bermatzeko, hainbat hauteslekutan aldaketak egin dituzte.

Igandean Eusko Legebiltzarrerako ordezkariak aukeratzeko hitzordua izango dute Zarauzko bizilagunek. Hautesle-erroldaren arabera, 18.174 herritarrek izango dute botoa emateko eskubidea herrian, eta 57.645k Urola Kosta eskualdean. Guztira, 1.718.323 herritar daude deituta igandean botoa ematera Euskal Autonomia Erkidegoan.

Gipuzkoan hamalau hautagai zerrenda aurkeztu dituzte igandeko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako: EAJ, EH Bildu, PP-Ciudadanos, PSE-EE, Elkarrekin Podemos-IU, Pacma, Recortes Cero-Grupo Verde, Bidezko Mundurantz, Euskadiren Aldeko Libreak, Equo Berdeak, Aulki Zuriak, Vox, UCDE eta Alderdi Libertarioa.

Ezohiko egoeran eta neurriekin

Koronabirusak eragindako egoerarengatik, ezohiko babes eta segurtasun neurriak hartuko dira igandean Eusko Legebiltzarreko hauteskundeetarako. Botoa emateko orduan maskara erabiltzea, tartea zaintzea eta eskuak garbitzea izango dira betebeharreko neurri nagusiak. Gainera, Estefania Beltran de Heredia Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak aholkatu du botoa etxetik prestatuta eramatea.

Aldaketa horiez gainera, beste batzuk ere izango dira. Botoa emateko garaian, hautes mahaian identifikatzeko orduan, bakoitzak bere izena esan beharko du altuan, eta mahaiko kideek ezingo dute eskuetan hartu boto emailearen nortasun agiria. Hauteslekuetarako sarreran eta irteeran gel hidroalkoholikoa jarriko dute. Horrez gainera, maskarak jarriko dituzte, ahaztuta botoa ematera joaten diren hautesleentzako. Hauteslekuetan jende pilaketak saihesteko, hainbat udalerritan mahaiak gehitu edota tokiz aldatu dituzte, mahaitik mahaira segurtasun distantzia bermatzeko. Zarautzen, esaterako, botoa normalean Lizardi Institutuan ematen duten hautesleek oraingoan institutuaren alboko pabilioi berrian eman beharko dute. Ikastolan bozkatu ohi dutenek, berriz, ikasgeletan egin beharrean, ikastetxearen gimnasioan emango dute botoa. Bestalde, Orokieta ikastetxeko hautesleek ikasgeletan bozkatu beharrean, patioko pilotalekuan emango dute botoa.

Posta bidezko botoa

Herritar batzuk, baina, ez dira bozkalekuetara joango. Posta bidezko botoa areagotu egin da. Hain zuzen ere, 125.255 hauteslek —erroldatuen %7,3k— eskatu du era horretara botoa ematea. Gipuzkoan 32.074 herritar izan dira posta bidez botoa ematea eskatu dutenak.


Valeriano Gomez: 'Gobernuak Telefonicaren planaren kontra egingo du'

Lan ministroaren arabera, "enpresa arduratsu batek ezin du milaka langileentzako erregulazioa iragarri eta handik gutxira zuzendaritzako kideen artean milioi piloa banatu".

Gobernuak "Telefonicak iragarritako enplegua erregulatzeko espedientearen kontra egingo duela" adierazi du Valeriano Gomez lan ministroak. Horrez gain, "hausnarketa bat egin eta sindikatuekin hitz egiteko" eskatu dio konpainiari.

Gomezek PSOEren Zamorano egoitzan egin ditu adierazpen hauek. Bertan prentsaurrekoa egin du Gaztela eta Leongo Gorteetarako hautagaiak aurkezteko.

"Gobernuak ezin du Telefonicak iragarritako kaleratzeekin ados egon, batez ere zuzendarien artean banatu behar dituzten bonusak ikusita", esan du ministroak.

"Gure multinacional garratzitsuenen artea dago eta besteentzako adibide izan behar du. Enpresa arduratsu batek ezin du milaka langileentzako erregulazioa iragarri eta handik gutxira zuzendaritzako kideen artean milioi piloa banatu".

Argudio hori erabilita, Gobernuak "enplegu espediente horren kontra" egingo duela baieztatu du Valeriano Gomezek. Gainera, Telefonicari "hausnarketa egiteko" eta "sindikatuekin hitz egiteko" eskatu dio, "aurretik ere hainbat aldiz egin duten bezala".

Lan ministroak enpresa batzuek zuzendariei ematen dizkieten "ordainsari erraldoiak" kritikatu ditu "politika horrek sortu baitutu finantza krisia eragin duten gaitzak".


Historiaurreko aztarna baten heriotza

Sonyk Betamax bideo sistemaren hilkutxari azken iltzea jarri dio, iragarri baitu 2016ko martxotik aurrera ez dituela bideo zintak ekoitziko.

1 Betamax? Baina hori ez zen aspaldi desagertu? Hori zen gehien zabaldutako ustea. Irakurle gehienentzat, historiaurreko kontuak dira bideoarenak, eta gazteenen artean izango dira horrelako gailu bat nola dabilen ez dakitenak. Baina, ez, Betamax zonbi bat zen, bizi-bizirik ez, baina hilik ere ez zegoen sistema bat. Sonyk 2002an utzi zion sistema horretako gailuak ekoizteari, baina orduz geroztik 18 milioi zinta ekoitzi ditu sistemaren azken erabiltzaileentzat.

2 Teknologia zaharren zaleak eta hipsterrak? Horientzat ere hipsterregia zen Betamax. Japoniar arruntak dira azken erosleak, han soilik saltzen baitziren zintak 2010az geroztik.

3 Esadazu VHSrik ez dela saltzen? Bada, horretan ere oker zaude. Bideoaren garaia duela hamar-hamabost urte amaitu zen arren, artean saltzen dira zinta batzuk, jendeak programak graba ditzan.

4 Betamax-VHS lehia zaharragoa da, ezta? Duela 30-40 urteko kontuak dira. 1970ean hasi zen bideo teknologia zabaltzen, eta 1975ean kaleratu zuen Sonyk etxeetarako lehen sistema, Betamax. 1976an, JVCk VHS sistema merkaturatu zuen. Bideo sistemen gerra deitutakoa ofizialki 1988an amaitu zen, Sonyk porrota onartu eta VHS sistemako bideo aparatuak ekoizten hasi zenean. Ordurako amaitua zen japoniarren lehiakide europarrek (Phillips eta Grundig) bultzatutako Video 2000 sistemaren saialdia ere.

5 Zergatik irabazi zuen VHSk? Faktore nagusia grabatzeko gaitasuna zen. Hasieran, Betamax bideo zintetan ordubetez baizik ezin zen grabatu; VHSetan, berriz, bi ordu. Hau da, film bat edo futbol partida bat osorik sartzen zela VHS batean, baina ez Betamaxen. Gero hiruzpalau ordura arteko grabaketak onartzera iritsi ziren bi sistemak, baina ordurako aurrea hartu zuen VHSk.

6 Beste arrazoirik? Prezioak ere izan zuen zeresana. Sonyri copyright-a ez ordaintzeko, Hitachik, Mitsubishik eta Sharpek VHS sistemaren alde egin zuten, eta haien arteko lehiak gailuak merkatu zituen. Sonyk prezioak jaitsi zituenerako atzeratuta zegoen. Pornografiak ere izan zuen zeresana.

7 Pornografiak? Bai. Ikusita bideo alokairuetan VHSk aurrea hartzen zuela formatu horren aldeko apustua egin zuen AEBetako industria pornografikoak, eta, askoren ustez, horrek ziurtatu zuen VHSen garaipena.

8 Betamaxek ba al zuen abantailarik? Irudiaren kalitatea pixka bat hobea zen Betamaxen; ez nahikoa etxeko erabiltzaileak liluratzeko, baina bai, ordea, erabilera profesionalago baterako. Telebistetan, esaterako, Betamax sistema erabili izan da grabaketa digitalak nagusitu arte.

9 Digitalean ere izan zen gerra bat, ezta? Bat ez, bi gutxienez bai. Baina horietan irabazle atera zen Sony. 1995ean DVDren bultzatzaileen artean izan zen, Toshibarekin eta Panasonicekin batera, eta Phillipsen VCD alboratzea lortu zuten. Definizio handiko formatu digitalen borrokan, berriz, Sonyren Blu-ray diskoak nagusitu zitzaizkion Toshibaren HD-DVD formatuari. 2006an izan zen hori, baina streaming-aren garaian, historiaurrekoa dirudi lehia horrek ere.


Alebinen kirol sustapeneko saio berezia larunbatea

Lasarte-Oriako Udal Kirol Zerbiztuak 2012 - 2013 ikasturtean alebin mailako adinean dauden neska-mutilentzat garatzen ari den kirola sustatzeko kanpaina amaierara iritsi da.

Bihar, maiatzak 25, eguerdiko 12:00etatik aurrera Michelingo Kirol Guneako Atletismoko Moduluan saio berezia garatuko da eta bertan parte hartzen dutenek ikasturtean zehar ikasitakoa praktikan jartzeko aukera izango dute.

Parte-hartzaileek kirola egiteko egoki jantzita joan behar dute aipatutako instalazioetara.

Saioan atletismoko zenbait proba egingo dituzte eta kirol materiala, bizikleta, patinak eta kometa zozketatuko dira kurtsoan zehar ekitaldietara maiz joan diren parte-hartzaileen artean.


Gaur emango diote azken agurra Joxan Ormazabali

Zegamarra hilda aurkitu zuten igande gauean, mendialdean. Duela gutxi, Ehun ipuin hitz gutxitan izeneko lana argitaratu zuen.

Joxantonio Ormazabal idazle eta editore zegamarrari, gaur emango diote azken agurra Tolosan. Hilda aurkitu zuten igande gauean, mendialdean. Haurrentzako liburuen editore bezala jardun zen hainbat urtez Elkar argitaletxean eta orain dela gutxi aurkeztu zuen Ehun ipuin hitz gutxitan, zortzi urtetik gorako umeentzat.

Sautrela saioan zegamarraren inguruko erreportaje berezia egin zuten eta bertan, "munduko pertsona bat gehiago" bezala kalifikatzen zuen bere burua. Euskarazko literaturaren izen handienetarikoa zen eta urtebete baino gehiago zeraman erretiroa hartuta. Ofizio askotan aritu zen:&' || 'nbsp;irakasle, idazle, editore...

Zarautzen jakin omen zuen ipuinen garrantziaz eta gero Elkar argitaletxean aritu zen 29 urtez, editore eta idazle moduan lanean.


Elkar-ekin taldearen gutuna: “Zergatik ez dugu nahi apustu etxerik Azpeitian?”

Azpeitian irekitzekoak diren apustu etxearen inguruan, honako iritzi artikulua argitaratu du Elkar-ekin taldeak:

Azpeitian irekitzekoak diren apustu etxearen aurkako kanpainatxoa egin genuen uztailean zehar, eta gaiak eman du zeresana herrian. Eztabaidatu egin da, eta ez da gutxi. Badakigu gure ekimenak iritzi ezberdinak sortu dituela. Herritar asko hurbildu zaizkigu babesa ematera, eta apustu etxearen aurrean egin genuen elkarretaratzean ehun lagunetik gora bildu ginen. Badira gaiak zalantzak sortu dizkiotenak. Baita gure ekimena kritikatu dutenak ere, kontrako jarrera azalduz eta ekimenak dituen kontraesanak seinalatuz. Iritzi, galdera, zalantza eta kritika guztiak dira ongi etorriak, aldeko zein aurkako argudioak gaian sakontzeko baliagarri zaizkigulako. Horretan saiatuko gara ondorengo lerroetan.

Hamar urte igaro dira Reta etxeak Bilbon lehen lokala ireki zuenetik. Geroztik estatu osoan beste 56 lokal ireki ditu enpresa honek, eta lokal hauez gain taberna eta jatetxe ezberdinetan 2500 terminal (apustuak egiteko makinak) ditu ezarriak. Aurrez herriko saskibaloi taldeak taberna bezala kudeatzen zuen lokala erosi eta enpresa bera arduratuko da gurean ere antzeko lokal bat zabaltzen. Apustuen merkatuan esperientzia zabala duten enpresari handiez hitz egiten ari gara beraz.

“Krisi ekonomikoa” deitu izan zaionaz geroztik asko hazi den merkatuetako bat da apustuena espainiar estatuan. Eusko Jaurlaritzaren arabera Eusko Autonomia Erkidegoan 340 milioi euro gastatu ziren apustuetan 2017. urtean, 2016an baino %10 gehiago eta eta 2012an baino %113 gehiago. Enpresa hauek 46 milioi euroko irabaziak izan zituzten, 2016an baino %13 gehiago eta 2012an baino %80 gehiago. Zazpi urtean biderkatu egin dira Eusko Autonomia Erkidegoan egindako apustu kopuruak, 2017. urtean 36 milioi izan zirelarik. Datuak ematen jarrai genezake, baino egun inork gutxik uka dezake apustuen merkatuak izandako gorakada eta hauen atzean dauden enpresa handiak lortzen ari diren irabazien tamaina. Apustua ez dela errenta dio esaerak, baina gutxi batzuk errenta handiak pilatzen ari dira azkenaldian.

Bankinter bankuak adibidez honelako gomendioak egiten ditu bere webgunean apustuen merkatuari dagokionez: “Kirol apustuak merkatu seguruak dira inbertsioak egiteko orduan. Legeak onak dira eta irabaziak izatea oso posible da, denbora gutxian irabaziak hauek bikoizteko aukerarekin”.

Irabazi handien itzalean daude apustuetan dirua galtzen dutenak, enpresa hauek hainbeste diru irabazi izanak jendeak beste hainbeste galdu dituela esan nahi baitu. Prekarietatea eguneroko ogia den honetan, asko dira diru gehigarri baten bila apustuetara jotzen duten herritarrak. Ez da kasualitatea apustu etxeak langile auzoetan kokatu izana. Ludopatiaren aurkako elkarteetatik askotan eskatu da gaiarekiko kolektibo sentikorrenak (ekonomikoki, adinagatik…) izan daitezkeen auzoetan antzeko lokalen irekierak erregulatzeko, baina ez. Apustuen merkatuak haziz doazen neurri berean hazten ari dira honek dakartzan ondorio kaltegarriak.

“Askatasun pertsonala” edo “bakoitza libre da nahi duena egiteko” bezalako argumentuak ohikoak dira antzeko eztabaidetan. Baina egun herritarrak apustuetara erakartzeko ondo diseinaturiko marketin estrategiak garatzen ari dira enpresa boteretsu hauek. Publizitatean sekulako inbertsioak egiten dituzte, bereziki futbolaren mundua erabiltzen ari direlarik herritarroi apustuekin dirua irabazteko lilura zainetaraino sartzeko. Iragarkien bidez jende askorentzat erreferente diren kirolariak ari zaizkigu apustuak egitera gonbidatzen. Espainiar estatuko gizonezkoen liga nagusian jokatzen duten talde guztiak (Realak salbu) apustu etxeen publizitatea egiten ari dira. Telebistan ematen diren futbol partiduen bueltako iragarkien %20 apustu etxeenak. Munduan gehien jarraitzen den kirola aukera ezin hobea izaten ari da apustu etxeentzat jendea askorengan eragiteko.

Euskal Herrian tradizio handia du apustuak, baina apustuak beti egin izanak ez ditu bere horretan onak egiten. Apustuak egiteko modu guztiak ez dira berdinak. Enpresa handiak sartu dira mundu honetan, zeinak beti aterako diren irabazten. Abiadura da egungo apustu moduaren ezaugarri nagusietako bat: Apustu bat amaitu orduko egin dezakegu bestea, eta kasu askotan apustu bat galtzean berehala berreskuratu nahiko dugu galdutako dirua, amaierarik ez duen zurrunbilo batean sartuz. Irabaztean ere antzekoa, bat irabazi badugu zergatik ez dugu irabaziko hurrengoa? Mendekotasuna sortzen duten teknikak darabiltzate apustu etxeak, “joko arduratsua” sustatzen dutela esanez dabiltzan bitartean. Baina noiz erreparatu diote kapitalistek beraiek sortzen duten miseriari? Noiz axola izan zaie jendearen osasuna? Noiz kezkatu dira jendearen bizitzaz?

Jakitun gara eztabaidak honek ertz asko dituela, konplexua dela eta kontraesan asko sor ditzakeela bere baitan. Jakitun gara gure herrian badaudela bestelako arazoak, gaiarekin lotura izan dezaketenak, alkoholarena kasu.

Herrian apustu etxe bat irekiko dute berehala, eta herritarren artean gai hau lantzeari ekin diogu, aurrez esan bezala urte gutxian sekulako gorakada izaten ari den fenomeno berri batean aurrean gaudela sentitu dugulako, eta honek izan ditzakeen ondorioek kezkatzen gaituztelako. Ez ditugu herrian dauden arazo guztiak lantzen, baina batzuk lantzera iristen gara, eta lasai gaude egiten dugunarekin.

Apustuen gaia lantzea eta beste batzuk albora uztea egotzi digutenak libre dira herrian landu gabe gelditzen diren bestelako arazoei eusteko. Gure neurrian bidelagun izango gaituzte.

Kontraesanekin bizi gara, dugun gizartea dugu, eta gizarte horren parte gara. Antolatzen dugun ekimen bakoitzak sortzen dizkigun kontraesanengatik balitz ez genuke ezer egingo ziurrenik. Baina gure kontraesan guztiekin kezkatzen gaituzten arazoak lantzea erabaki genuen duela bost urte, Elkar-ekin sortu genuenean. Eta horretan jarraitzea da gure asmoa, besteak beste apustu etxearen aurkako ekimenak bultzatuz.


Munduan barnako musika bidaia

Sakanan bertan makina bat kulturetako ordezkariak izanik, munduari buelta txiki musikatu bat emateko aukera eman zuen Munduko Musikak kontzertuak larunbatean. Rafael Amor kantari argentinarraren No me llames extranjero kantua ardatz izanda, publikoaren gogoko izan zen emanaldi goxoa eskaini zuten musikariek igandean Etxarri Aranatzen. Guztia sakandar berrien lekukotasunekin batera. Beste bat egiteko gogoz ere gelditu dira Irurtzungo musika eskolako haurrak, Kituka Burundi, Djembe taldea, Youssef Kejji eta Maider Ansa.


Foruko Upeta errekak gainezka egin dezan saihesteko obrak hasiko dituzte aurki

Uraren Euskal Agentziak (URA) Upeta erreka atontzeko lanak esleitu barri ditu 395.000 eurotan. Hala, obrekin datorren hilabetean hasteko asmoa erakutsi du Eusko Jaurlaritzako agentzia horrek, eta bost hilabetetan bukatzeko konpromisoa azaldu duela esan du Foruko alkate Jane Eyre Urkietak.

Euriteak izaten direnetan, menditik datorren urak gainezka egiten duela eta, irtenbidea eman nahi izan diote; izan ere, Urkietak azaldu duenez, “urteak” daramatzate arazo berarekin. Egunotan ere nabaritu ditu Foruak euriteen ondorioak; “kotxeren abt edo beste arroilan sartuta geratu baita”.

Upeta errekak gainezka egin zueneko iazko argazkia

Hala, bost hilabete horietan, erreka garbitzeko lanak egingo dituzte, eta horregaz batera, arroila barriak ere egingo dituzte; azken finean, Upeta errekaren bideratzea dute helburu lanok, “urak gainezka egin dezan saihesteko”.

Lehenago ere, eskatua zuen Foruko Udalak errekaren bideratzeko obrak egin zitzaten; dena den, proiektuari zenbait ukitu eman behar izan dizkiote eta horrek lanen atzerapena ekarri duela aitortu du alkateak. Lurren desjabetzeari dagokionean, esaterako, jabeekin hartu-emona eduki nahi izan dute, eta horrek ere zertxobait atzeratu ditu beharrak. Hartu-emon hori “oso ona” izan dela aipatu du Urkietak; hala, “akordio oso batean oinarritutako hitzarmena” sinatu dute.

Foruko Udalak eta URAk, bestalde, 2011n sinatu zuten lan horiei buruzko hitzarmena. URA da obra horiek egiteaz eta zuzentzeaz arduratzen dena, eta udala, bestalde, lurren desjabetzearen ardura duena. Lurren desjabetze hori aurrera eramateko eta jabeei ordaindu ahal izateko, Bizkaiko Foru Aldundiaren diru laguntza izan du Foruko Udalak %100ean, eta obrak URAk berak ordaindu ditu; beraz, udalak ez du ekarpen ekonomikorik egin behar izan.

Alkatearen ustez, lan horiek “oso beharrezkoak” dira herriarentzako. “Urteak daramatzagu egoera berean; negu guztietan itxi behar izaten ditugu bideak eta auzotarrek ezin izaten dute horietatik igaro; beraz, guretzako oso garrantzitsua da URAk hartutako erabakia”, azaldu du Urkietak. Obra horiekin, beraz, urak bere bidea hartzea, eta, hartara, arazoari “behingoz” irtenbidea ematea espero dute.


BBVA zigortzeko eta Eroskiri absoluzioa emateko eskatu du fiskalak ekarpenen auzian

Auzitegi Gorenak iaz emandako ebazpen batean oinarrituta, fiskalak uste du bankua zigortu behar dela "gardentasunez" ez jokatzeagatik.

Atzo hasi eta gaur amaitu da Eroskiren eta BBVAren ekarpenen auziari buruzko epaiketa, Bilboko Justizia Jauregian. Fiskalak gaurko saioan egin ditu zigor eskaerak, eta bankuaren kontra jo du; uste du hark jokatu zuela gardentasunik gabe, eta 2004-2007 artean saldutako ekarpenen salmentagatik eskuratutako dirua erosleei itzul diezaiela eskatu du.

Fiskalaren arabera, bankuak egindako kontratuak ez ziren egin modu "argi eta ulergarrian". Astelehenean ezagutaraziko dute epaia.

Eroskik, berriz, legearen arabera jardun zuela eta publizitate engainagarririk ez zuela egin uste du fiskalak, eta, beraz, kooperatiba zigorrik gabe uzteko eskatu dio Marcos Bermudez epaileari.

30.000 erosle izan zituzten Eroskiren ekarpenek, 2002tik 2007ra. Merkatuaren egiak kontuan hartuta interes onak jaso dituzte urte hauetan haien jabeek, %8 artekoak ere bai euriborra goian zenean. 200 milioi eurotik gora banatu ditu Eroskik jada interesetan. Arazoa da ekarpenen jabeek ezin dituztela haiek utzi, betierekoak direlako. Ez teorian, baina bai praktikan, ekarpenak saldu nahi izanez gero aurrena eroslea topatu behar dutelako eta erosi zuteneko %40 inguruko balioa dutelako orain.


Espetxeratu egin dute Josu Urrutikoetxea

Frantziako eta Espainiako segurtasun indarren arteko polizia operazio batean atzeman dute ETAko buruzagi politikoa izandakoa. Urrutikoetxea ETAren gidaritzan izan zen talde armatuaren azken fasean. Zortzi urteko espetxe zigorrera kondenatu zuen Frantziak 2017ko ekainean.

Goizean goiz atxilotu dute Josu Urrutikoetxea ETAko buruzagi politikoa izandakoa, Frantziako Alpeetan, eta espetxeratu egin dute arratsaldean. 07:30ak aldera izan da atxiloketa, Goi Savoiako Sallanches herrian. Frantziako zerbitzu sekretuek gidatu dute operazioa, eta Guardia Zibilak ere parte hartu du, Espainiako Barne Ministerioak jakinarazi duenez. Polizia etxe batera eraman dute, eta bertan mediku batek arta dezala eskatu du. Poliziak ospitalera eraman du, eta, proba batzuk egin ondoren, Sallancheseko jendarmeriara eraman dute berriz. Goizean Poliziako iturriak aipatuz berri agentziek zabaldutakoaren aurka, Bonneville hiriko auzitegi batera eraman dute arratsaldean, epailearen aurrera.

Handik, hiri bereko espetxera bidali dute Urrutikoetxea. Patrice Guigone prokuradoreak kazetariei esan dienez, hamar egun ditu orain Frantziak jarritako zortzi urteko zigorrari uko egin eta beste epaiketa bat eskatzeko. Prokuradorearen arabera, lau bat egun egin ditzake Bonevilleko kartzelan, Pariserako lekualdatzea antolatu arte.

Urrutikoetxea Sallanches herriko ospitalera bidean zihoala atxilotu dute, herriko alkate Georges Morandek azaldu duenez. France Bleu Pays Basque irratiaren arabera, osasun arazoengatik artatzera joana zen. Grande-Marlaskak adierazi du ezin duela informaziorik eman Urrutikoetxearen egoerari buruz, baina azaldu du ospitalera oinez eta bere kabuz iritsi dela. Urrutikoetxearekin batera zihoan lagun bat deklaratzera eraman dutela azaldu du Fernando Grande-Marlaska Espainiako jarduneko Barne ministroak. Urrutikoetxearekin zein lotura duen argitu nahi du Poliziak.

ETAko buruzagi ohiak zortzi urteko espetxe zigorra du betetzeko Frantzian. Parisko Auzitegiak 2017ko ekainean kondenatu zuen, 2011-2013 artean Norvegian izan eta ETAko egitura politikoan parte hartzea egotzita. Urte haietan, ETA ahalegindu zen Espainiako Goberunarekin elkarrizketak abiatzen, nazioarteko bitartekaritza tarteko, baina saiakera antzua izan zen. Urrutikoetxearen kontrako epaia bera ez epaiketan bertan ez zegoela ebatzi zenez, hari uko egin eta beste epaiketa bat egiteko aukera aitortzen dio Frantziako legeriak.

Ez da lehenengo aldia Urrutikoetxea Frantziako Alpeetan atxilotzen saiatzen direna. 2011ko udan, polizia hesi bati izkin egitea lortu zuen, eta menditik egin zuen ihes. Garai hartan, ETA Aieteko bide orria lantzen ari zen, beste eragile batzuekin batera.

Espainiako Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak jakinarazi du Urrutikoetxea Espainiaratzea galdegingo diola Frantziari, nahiz eta oraindik ez duen zehaztu zer arrazoirengatik. Adierazi duenez, Espainiaratzeko eskatu aurretik aztertu egingo du zein kausa dituen epaitu gabe. Horien artean dago 1987. urtean Guardia Zibilaren Zaragozako kuartelaren aurkako erasoa agindu izanaren akusazioa —11 lagun hil zituen ETAk—.

Grande-Marlaskak azaldu du bi kausa dituela zabalik, eta "inputazio zehatz bat". Frantzian espetxeratuko duten arren, nabarmendu du Espainiaratzeko behin-behineko eskaera egiteko aukera dagoela, "beste batzuetan egin bezala", Urrutikoetxearen atxiloketa "lehentasun gorenekoa" baitzen Espainiako segurtasun indarrentzako.

ETAren azken urteetan talde armatuaren gidartitzan izan zen Urrutikoetxea. Askok lotzen diote zeregin garrantzitsua ETAk bere jarduera behin betiko eten eta desegiteko hartu zuen erabakian. Urrutikoetxeak jarri zion ahotsa ETAren azken komunikatuari —iazko maiatzaren 3an egin zen publiko—, Marixol Iparragirrerekin batera.

Urrutikoetxearen atxiloketak erreakzio politiko ugari eragin ditu.


Egutegiaren zama

Puntuazio sistemaren ondorioz, teniseko ATP zerrendan aldaketa handiak izaten dira. Gainera, egutegiak ez du uzten atsedenik hartzeko betarik ere, eta tenislariek nabari dute partiden zama. Nadal lehena da berriz, aurkarien lesioak tarteko.

Teniseko egutegia luzea eta gogorra da. Urteberri egunean abiatzen da, Brisbaneko Irekiarekin (Australia), eta azaroan amaitzen da, Davis kopako finalarekin. Tartean, goi mailako tenislari batek 70 partida inguru jokatzen ditu. Iaz, Andy Murrayk (Glasgow, Eskozia, 1987), esaterako, 87 partida jokatu zituen, eta, azken hiru urteetan, 251 jokatu ditu. Erritmo itogarri horrekin, ohikoa izaten da tenislariak urte amaierara justu antzean iristea. Lesioen erruz uko egin zioten Cincinnatin (AEB) lehiatzeari ATP zerrendako lehen bostetatik lauk, eta ikusteko dago urteko azken AEBetako Irekira iritsiko ote diren.

30 urte ditu egun Murrayk, eta hamabi daramatza profesionaletan. Duela gutxi bere amak aitortu du lesioen erruz ezingo duela bere kirol ibilbidea askoz ere gehiago luzatu. Eskoziarra, gerriko minak jota, uztailetik lehiatu gabe dago. Wimbledoneko final-laurdenetan galdu ostean iragarri zuen atseden hartuko zuela suspertzeko, eta ez zuen itzulerarako datarik ezarri. Dagoeneko zoru gogorreko denboraldia bete-betean da, AEBetako Irekia datorren astean hasiko da, eta eskoziarrak ez du itzultzeko zantzurik eman: besteak beste, Montreal eta Cincinnatin ez baita pistara irten.

Stan Wawrinka (Lausanne, Suitza, 1985) eta Novak Djokovic (Belgrad, 1987) ziur ez direla New Yorkeko Arthur Ashe estadioan egongo. ATP zerrendako laugarrena eta bosgarrena dira hurrenez hurren, eta 32 urte ditu suitzarrak eta 30 serbiarrak. Wawrinka Roland Garroseko finalean egon ondoren, Wimbledongo lehen kanporaketan joan zen etxera. Ezker belaunean arazoak izan ditu, eta ebakuntza saihesten saiatu den arren, hobera egiten ez zuela ikusirik, medikuen eskuetan jarri beste erremediorik ez zaio gelditu. Amaitu da 2017 urtea suitzarrarentzat. Baita Djokovicentzat ere. Gelditzea erabaki zuen uztail amaieran, aspalditik zituen ukondoko arazoak erabat sendatzeko. Urte erdiari uko eginda, 2018 Australiako Irekia du begiz jota. Bertan hasi nahi du ATP zerrendako lehen postura itzultzeko bidea.

Amaitu berri den Cincinnatiko irekian, Roger Federen (Basilea, Suitza, 1981) izena ere ez zen ageri. 36 urteko suitzarrak dagoeneko aurten egin dio uko Roland Garrosi bere indarrak hobeto neurtzeko. Kanadan lehiatu zen, baita finalera heldu ere, baina ez zuen nahi bezain indartsu amaitu. Bizkarreko minak jota galdu egin zuen Alexander Zverev gaztearen (Hanburgo, Alemania, 1997) aurkako finala.

Lesio horien guztien onuradun handiena Rafa Nadal (Herrialde Katalanak, 1986) da. Bere azken urteak ere lesioz jositakoak izan dira, baina 2017an bigarren gaztaro bat bizitzen ari da balearra. Lau titulu erdietsi ditu tartean bere hamargarren Roland Garrosa, zazpi finaletara heldu da, eta 47-8 balantzea du. Emaitza horiekin eta aurkariak lehiaketetatik kanpo, Nadal ATP zerrendako lehen postura itzuli da hiru urteren ostean.

Txapelketa bakoitzean lortutako emaitzaren arabera tenislari bakoitzari puntuak banatzen zaizkio. Txapelketa bakoitzaren garrantziaren arabera puntu gehiago edo gutxiago banatzen dira. Adibidez, Grand Slam bat irabazteagatik 2.000 puntu jasotzen ditu tenislariak, bigarren egiteagatik 1.200, finalerdietara iristeagatik 720... Baina puntu hauek ez dira betiko gelditzen tenislariaren izenean, urtebeteko iraupena dute. Hau da, puntuak ez doaz gehitzen, berritzen baizik.

Gazteak non dira?

ATP zerrendako lehen bost tenislariek 30 urte edo gehiago dituzte. Halere, indartsu datoz gazteak atzetik. Urteko berritasunetako bat da Zverev gaztea. 20 urte besterik ez dituen arren, maisutasun handiz jokatzen du, eta etorkizun hurbileko tenisaren izarra izango da oker handirik ezean. Etxetik datorkio tenisean jokatzeko ohitura, gurasoak tenislari ohiak baititu, entrenatzailea aita du, Mischa anaia ATP zerrendako 26.a da... Baina Alexander munduko seigarrena da. Urtetik urtera hazten ari da, eta sailkapenean postuak irabazten. Aurten bost titulu irabazi ditu, eta sasoi onean iritsiko da AEBetako irekira. Lesioen erruz izen handiek puntuak galduko dituzte, eta Zverevek asko irabaz ditzake. Aurrerapauso handia eman lezake, beraz.

Dominic Thiem ere (Wiener, Austria, 1993) hurbiletik zaindu beharreko tenislaria da. Iaz urte ona egin zuen 58-24 balantzearekin, eta lehen hamarren artean sartu zen. Urtebete geroago, zortzigarren postuari eusten dio.


Gasteizko Udaltzaingoak kazetari baten lana oztopatu zuela salatu du ARGIAk

Ostegun gauean, Gasteizko Udaltzaingoa Olarizun okupatutako etxebizitza batean sartu zen; bertan lanean ari zen kazetari baten lana oztopatzen saiatu zela salatu du ARGIAk, "desalojoaren lekukotasun grafikorik egon ez zedin".

Pandemia betean zerbitzu sozialek kale gorrian utzi duten familia bat bizi da bertan, hiru adingaberekin. Udaltzainak legez kanpoko desalojoa egiteko asmoarekin agertu zirela azaldu du ARGIAk; une horretan, kazetaria eta familiaren ezagunak diren beste hiru pertsona zeuden etxean.

Azaldu dutenez, familiakoak ez zirenei kalera irtetea agindu zien poliziek. Orduan, ARGIAko kazetariak telefonoa atera zuen gertatzen ari zena dokumentatzeko, eta ondoren bere hedabidean horren berri emateko.

"Mehatxuzko tonua" erabiliz kazetariari mugikorra erabiltzea oztopatzen saiatzea leporatu dio ARGIAk operatibo honetan parte hartu zuen udaltzain bati.

Polizia grabatzeko eskubidea

"Edozein funtzionario publiko espazio publikoan lan egiten ari den bitartean argazkiak ateratzeko edo grabatzeko eskubidea dugu herritarrok, kazetariak izan ala ez", gogorarazi du ARGIAko lantaldeak.

Eta egia da: legearen arabera, argazki horiei ematen zaien ondorengo erabilera okerra balitz, delitu edo isun administratiboa ezartzeko arrazoia egon daiteke. Baina inolaz ere herritar bati mugikorra kentzeko eta desobedientzia delitua leporatzeko, kasu honetan bezala.

Elkarrizketa entzun zuten poliziakideak isilik geratu zirela kritikatu du ARGIAk; hala ere, grabatuta ez dagoen arren, Udaltzaingoaren auto gehiago heldu zirenean, operatiboaren arduradunak berak argitu zion udaltzainari kazetariak nahi beste argazki ateratzeko baimena zuela.

"Mugikorra ez erabiltzeko agintzen dizut"

Kazetariaren eta udaltzainaren arteko elkarrizketaren hainbat pasarte transkribatu ditu ARGIAk:

- Ez erabili mugikorra

- Argazki bat aterako dut

(...)

- Ez ezazu argazkirik atera!

- Argazki bat ateratzeko eskubidea dut.

- Eskubide asko dituzu, baina betebeharrak ere bai.

- Ondo, ba...

- Agintzen dizut orain mugikorra ez erabiltzeko.

(...)

- Kazetaria izan gabe ere eskubidea dut.

- Nik bi edo hiru aldiz esan dizut argazkirik ez ateratzeko.

- Eta nik esaten dizut eskubidea dudala. Gainera, eskubidea dut kazetaria izatetik harago. Eta hori ez diot nik, Espainiako Konstituzio Auzitegiak dio.

- Nik desobedientziagatik salatuko zaitut. Zer iruditzen zaizu?

- Nahi duzun bezala.

- Ez ateratzeko guri argazkirik, jauna!

- Funtzionario publiko bat zara, kalean, leku publiko batean lanean ari dena...

- Ez ateratzeko argazkirik!

- ...eta epaileek diote eskubidea dugula argazkiak ateratzeko... pertsona guztiek, ez kazetariok soilik. Eta gero isuna jarri dezakezue argazki horien erabileraren arabera.

- Momentuz, desobedientzia.

- Zuk ikusiko duzu.

- Esan dizut mugikorra ez erabiltzeko.

- Baina nik eskubidea dut, ezin didazu sudur puntan jartzen zaizun agindua eman.

- Bai, bai, eman diezazuket! Zilegi den agindu bat ematen ari naiz. Ez erabiltzeko mugikorra...

- Nik diot ez dela zilegi.

- Kendu egin diezazuket.

- Ezin didazu kendu.

- Ezetz? Kendu egin diezazuket eta amaitzen dudanean itzuli.

- Nahi dudan argazkiak ateratzeko eskubidea dut, kazetaria izan edo ez.

Legez kanpoko desalojoa

ARGIAk azaldu duenez, legearen arabera, poliziak ezin du etxe batera "nahi bezala" sartu okupatuta egonagatik. Legeak bi arrazoi onartzen ditu baimenik gabe sartzeko: unean bertan egiten ari den delitu bat ekiditea, edo agindu judizial bat izatea.

Betiere, poliziak pertsonen intimitate eskubidea errespetatu behar du, eta etxean baimenik gabe sartzea intimitatea urratzea dakar. Gainera, gutxieneko esku-hartzearen printzipioak gidatu behar du poliziaren ekinbidea.

Olarizuko etxebizitza honen kasuan, baimenik izan ezean, etxean sartu gabe bizilagunak identifikatu eta jakinarazpenak egitea litzateke prozedura egokia. ARGIAk salatzen duenez, Udaltzaingoak ez zuen protokoloa errespetatu: "tonu oldarkorrean" zabaltzeko agindu zuten eta bertan bizi diren pertsonak identifikatu zituzten, etxegabetze espediente bat irekiko zietela jakinaraziz.

Gainera, kazetariaz gain barruan zeuden beste hiru pertsonei isun bana ezarri zieten udaltzainek.

ARGIAk argitaratutako jatorrizko albistea eta informazio osagarria hemen dituzu ikusgai.


Marrazki txapelketako sariak urtarrilaren 10ean banatu ziren

Abenduan Sarako turismo bulegoak hiru eskolen artean marrazki txapelketa antolatu zuen. Urtarrilaren 10ean asteazkenarekin sariak banatuak izan dira. Eskolako bakotxean eta maila bakotxean irabazleak izan dira:

Ikastolan

- CE1 mailan: Eneko Fagoaga , -CE2 mailan: Amaia Etcheberria Astiz, -CM1 mailan: Mikel eta Lorenzo Etchenique, -CM2 mailan: Quentin Guijarro.

San Josepen

-CE1 mailan: Imanol Tapia, -CE2 mailan: Pauline Garbiso, -CM1 mailan: Battit Vidal, -CM2 mailan: Josu Tapia.

Eskola publikoan

- CE1 mailan: Charlotte Pouyet, CE2 mailan: Marilou Huba, CM1 mailan: Clémence Aniotzbehère, CM2 mailan: Ibaia Oreja. Ama eskolako eta CP mailako haur guziak sariztatuak izan dira. Eguna goxotasun osoan bukatzeko, krakada bat eskainia izan zen.


Espainiaren hazkundeak 2008ko abiadura hartu du

Urteko lehen hiruhilekoan BPGa %0,4 handitu dela aurreratu du Espainiako Bankuak

Sozialistek jarri zioten copyrighta kimu berdeak esamoldeari; halakorik aipatu ez arren, diskurtso horri lotuta dabil Espainiako Gobernua aspaldi honetan, eta atzodanik arrazoi gehiago ditu horretarako. Ekonomiak utzi duela atzean lozorroa edo koma egoera, esnatzen ari dela defendatuko du irmoago Mariano Rajoyren exekutibo eskuindarrak Espainiako Bankuak hazkundeari buruzko datu aurreratua ahoan hartuta. %0,4 igo da Rajoyk berak, Luis de Guindosek eta Cristobal Montorok burdinazko eskuarekin kudeatzen duten ekonomia; 2008tik erregistratutako abiadura handiena da hori. De Guindosek 2014-2015erako egindako batez besteko %1,5eko hazkundearen aurreikuspenarekin bat dator kopurua, aurten %1,2 igoko bailitzateke lehen hiruhilekoaren mailari eutsiz gero urte osoan. Datu aurreratua berrestea falta da.

Horrenbestez, Espainian hazten ari den hirugarren hiruhilekoa da jarraian 2014ko lehena, eta estreinakoa urte arteko tasa kontuan hartuta. %0,5 handitu baita BPGa iazko lehen hiruhilekoarekin alderatuta. Erosteko ahalmena lur jota dagoela esateko arrazoiak badiren arren, Espainiako Bankuak bestelako argumentuak eman ditu, barne kontsumoan eta industriaren inbertsioan oinarritu baitu %0,4ko hazkundearen erdia (bi hamarren); neurri txikiagoan administrazioaren gastu handiagoa ere aipatu du, murrizketak murrizketa. Beste bi hamarrenak azaltzeko, esportazioak aipatu ditu erakundeak; alegia, Europan izandako hobekuntzak aurrera bultzatzen duena bi hamarren direla Espainiako BPGaren hobekuntzan. «Lehiakortasunean irabazteak» eta atzerritarren turismoaren kopurua sendoa izateak ere lagundu dute %0,4ko hazkunde hori lortzen.

Enpleguaren arantza

Espainiako Bankuak, gainera, aurreikuspen itxaropentsuak eman ditu enpleguaren inguruan; benetako datuekin ez, esamolde gogotsuekin lagunduta, ordea. Langabezia tasan soilik Grezia atzetik duen herrialdean «kontratazioak igotzen jarraitu» duela dio erakundeak, nahiz eta onartu aldi baterako kontratuak direla gehienak, eta lanaldi erdikoak, gainera. Moncloaren enplegu politika babestuz, Espainiako Bankuak esan du kontratu mugagabeak ugaritzen hastea espero duela hilabete gutxian, «gobernuak onartutako tarifa lauari esker».

Horrez gain, soldatak gutxi igotzen ari direla ere oroitu du, «inflazioaren aurrean lan itunek duten gaitasun txikiagoa tarteko», eta hori badela kontuan hartzeko aldagai bat esportazioak igotzen ari diren honetan, lehiakortasunean duen eragina dela eta.


Sei saioko ikastaroa, lana lortzeko

Otsailaren 24tik martxoaren 31ra bitartean bi orduko sei saio emango dira Enplegu Gunean, langabetuentzat. Helburua izango da lana lortzeko baliabideak lortzea.

Lehenago antolatutako saioek izandako arrakasta ikusita, Lan eskaintzaren bila proiektua berriro martxan jartzea erabaki du Daiteke Zerbitzuak. Otsailaren 24tik martxoaren 31ra bitartean, astelehenero, bi orduko sei saio antolatu dira, goizeko 09:15etatik 11:15etara. Izena emateko eta informazio gehiago lortzeko Marijo Moranekin jarri harremanetan, 943 33 68 02 telefonoan edo marijo-m@hernani.net helbidean.

Helburua, lana lortzeko baliabideak lortzea

Sei saio hauek langabetuentzat izango dira. Helburua da taldeak sortzea, lana bilatzeko prozesuan elkarri laguntzeko. Era berean, landuko dira pertsonen motibazioa, iniziatiba, parte-hartzea, lankidetza, antolaketa eta plangintza, beharrezkoak baitira gaur egungo enpresa-kulturan.

Sei astelehen

Ikastaroa sei saiotan dago banatuta. Otsailaren 24tik martxoaren 31ra arteko astelehenetan emango dira saio horiek, 09:15etatik 11:15etara.

Izen-ematea, zabalik

Izena eman daiteke dagoeneko, Enplegu Gunean.

Saio bakoitzeko lanak:

Otsailak 24: bakoitzaren gaitasuna, jarrera eta trebetasuna aztertu eta helburuak zehaztu.

Martxoak 3: agenda erabiltzen ikasi eta prentsa ikuspegi kritikoarekin irakurri.

Martxoak 10: posta elektronikoa, CVa eta aurkezpen gutuna landu.

Martxoak 17: aurreko saioetako lanetan sakondu.

Martxoak 24: informatika eta interneteko tresnak erabili.

Martxoak 31: saio guztietako errepasoa eta balorazioa egin.