Hondakin bilketa adosteko, sistemak uztartzeko prest dago Tolosako udal gobernua

Tolosako Udalak plazaratu du, jada, Idema enpresak herriko hondakinen bilketa sistemari buruz egindako azterketaren hirugarren fasea. Topic zentroko aretoan aurkeztu dute eta, besteak beste, udal gobernuak adostasunerako deia egin du, "herritarren arteko talka eta gatazka saihesteko".

Sistema adosteko, gainera, gutxieneko baldintzak jarri dituzte: batetik, jada zehaztuta dauden birziklatze datuetara iritsi beharko du aukeratutako bilketa sistemak; halaber, sistemak fiskalizatzeko modukoa beharko du izan; azkenik, hondakinak etxean bertan sailkatzea bermatu beharko du. Bide horretan, hondakinak biltzeko sistemak bata bestearekin uztartzeko aukerari ere zabalik utzi diote atea.

Horretara iristeko, datozen egunotan Hondakinen Jarraipen Mahaiko kideekin bilduko da udal gobernua. Oposizioko alderdiei «erantzukizuna» eskatu diete, gainera, «herritar guztientzat onuragarriena dena bilatzeko».

Aldeko eta aurkako aurpegiak

Atez ateko sistema, bilketa sistema komunitarioa eta nahitaezko bost edukiontzien sistema parez pare jarri, eta bakoitzaren alde onak eta txarrak hizpide izan dituzte Topic-en. Horrela, hondakinak biltzeko modu bakoitzaren diseinua, funtzionamendua eta balantze ekonomikoa aztertu ditu, Idemak.

Aukeratzen duten sistema aukeratzen dutela, udalak auzo konposta eta auto konposta egitea sustatuko du. Bide beretik, hondakin kopuru handiak sortzen dituzten eremuetako bilketa independentea izango dela ere argitu dute.

Bilketa sistemen inguruko xehetasunak azaltzen hasterakoan, hirurek egutegi zehatza izango luketela azaldu dute. Gainerakoan, atez atekoan hondakinak gauez biltzeko proposamena egin dute, eta sistema komunitarioan asteko egun bakoitza gai bat biltzeko erabiliko lukete. Era berean, nahitaezko bost edukiontzien sistemak izango lukeen txartela ere hizpide izan dute: software batek herritarren erabilera maiztasuna kontrolatuko luke.

Beheko tauletan zehatzago ikus daitezkeen balorazioez gain, Idemak balantze ekonomikoa ere landu du txostenerako, sistema bakoitzean egin beharreko inbertsioak, gastuak nahiz irabaziak kontuan hartuz. Modu horretara, bilketa sistema bakoitzak udalari ekarriko lioken gastua eta amortizatzeko bideak ere argitu dituzte.

Datu horien arabera, sistema komunitarioak «balorazio ekonomiko altuagoa» duela azaldu du txostenak, «batik bat, giza baliabideak areagotzea eskatzen duelako». Atez ateko bilketa sistemaren inguruan, berriz, «birziklatze tasa altuenak eta inbertsio kostu txikiena» azpimarratu dute. Azkenik, bost edukiontzien sistema «oraindik frogatzeke dagoenez, eraginkortasun maila ezin da frogatu».

Finean, Tolosako udal gobernuak «hondakin organikoaren bilketa masiboa egitea» ezinbestekotzat jo du, lortu beharreko helburuetara heltzeko. Hori eta errefusa murriztea eskutik doazela ere azpimarratu dute, gainera.

Horrela, Tolosako hiri hondakinak gaika biltzeko modua aukeratzen dutenean, sistema dena dela ere, guztiek «exekuzio edo ezarpen fase bat» beharko dutela nabarmendu dute, beharrezko egokitzapenak egiteko. Idemaren txostenean alderatu dituzten sistemak, dena den, sistema itxiak ez direla argi uzi nahi izan du, udal gobernuak: «Sistema misto moduan funtziona dezakete, eta aztertu egin beharko da sistemen arteko konbinaketa, bata bestearekin uztartuz herrian lortuko liratekeen emaitzak ezagutuz».

Hiru sistemen ezaugarriak:

ATEZ ATEKOA:

Indarguneak: Emaitzak frogatuta, gaikako bilketa datuak nabarmen igotzen dira eta errefusa gutxitu; ekarpen guneen eta erabiltzaileen arteko distantzia murrizten du; enplegua sortzen da; eta balorazio ekonomikoaren arabera, merkeena da.

Ahuleziak: Jendearen ohituretara aldaketa handiena dakarren sistema da; zutabeak eta zintzilikarioak jartzeko hainbat oztopo sor daitezke, batez ere, Alde Zaharrean; eta soldata eta pertsonal gastuak handiagoak dira, langile gehiago behar baitira.

EDUKIONTZI KOMUNITARIO BIDEZKOA:

Indarguneak: Hondakinen bilketarako kaleak libre egotea ahalbidetzen du; ekarpen guneen eta erabiltzaileen arteko distantzia murrizten du, ezarpenerako erraztasunak eskaintzen ditu Eraikitze Kode Teknikoa; betetzen duten bizitzetan, lanpostuak sortzea sustatzen du; eta sistema honen inguruan gutxi eztabaida gutxi eztabaidatu da; eta aurkako eta aldeko jarrerak murrizten ditu, beraz.

Ahuleziak: Erabiltzaile talde bati eragiten dio (komunitateari) praktikan, norbanakoari eragin behar liokeen auzi bat izanda; sistema honek, sortutako hondakin kopuruaren araberako ordainketak egiteko aukera murrizten du; eta esplotazio kostuak beste sistemak baino altuagoak dira.

DERRIGORREZKO BOST EDUKIONTZIENA:

Indarguneak: Langile gutxiago behar direnez, soldatetan gutxiago gastatzen da; ohituretan aldaketa txikiagoa dakar herritarrentzat; eta software-ari esker ongi kontrola daiteke sistemaren funtzionamendua.

Ahuleziak: Sistema garestiena da, amortizazio kostu handienak dituena; emaitzak oraindik frogatu gabe daude; ohituretan aldaketa txikia dakarrenez, bilketa emaitzen hobekuntzan ere eragin txikia du; eta softwareak logistika handiagoa eskatzen du, ezarpen garian.


Elosegi: 'Borrokatu dugu baina Barça hobea izan da'

Hernanik ez du kopako finalerako txartela eskuratu. Landaren Bartzelonaren kontra jokatutako final aurekoan 10 eta 22 galdu du talde gipuzkoarrak.

Joxe Kurutz Elosegi klubeko kirol arduradunak 'Hiru Erregeen Mahaia'n esan du orain indar guztia ligan jarri behar dutela.


Planetaren ordua 2019

Aurten ere “Planetaren ordua” ekintza antolatu dute WWF eta beste erakunde askok, Lur planetaren ingurumen arazoei buruzko hausnarketa eta konponbide gisa12 urte pasatu dira Ekintza hau martxan jarri zutenetik eta herritar, erakunde, udal eta partaide ezberdinek bat egiten dute berarekin.Martxoak 30ean, larunbatean, 20:30-21:30 tartean argiak itzaltzeko deialdia zabaldu dute.Honetaz gain, beste 3 erronka plazaratu dituzte: Haragirik gabe eguna Plastikorik gabeko eguna Isurpenik gabeko egunahttps://www.horadelplaneta.es/una-accion-global/https://www.horadelplaneta.es/retos/


Esker onez, ikastola Ziburun

Badira bi hilabete, bailarako ikastolok (Aranzadi, Txantxiku eta Arizmendi) Ziburuko Kaskarotenea ikastolaren aldeko kros solidarioa antolatu genuela.

Ekimen honen helburua bikoitza izan zen: batetik, Kaskarotenea ikastolaren egoera sozializatu eta gure herriaren babesa adieraztea; bestetik, momentu honetan bizi duen egoera zailari aurre egiteko elkartasun ekonomikoa ematea.

Ekintza ugari antolatu genituen ikastolok hainbat herritan; tartean, Aretxabaletan eta Eskoriatzan tonbola berezia. Herriko bertako eta Euskal Herriko eragileen ekarpen eskuzabalari esker izan zen posible tonbola hauek antolatzea.

Eskutitz honen helburua tonbola hori aurrera eraman ahal izateko eragileei eskerrak ematea da, jarraian aipatuko ditugunak: Aretxabaletako eta Eskoriatzako udalak, Aitor eta Erreala futbol taldea, Laboral Kutxa, Arizmendi kirol elkartea, Jakion, Eroski, Markel Irizar, Egaña eta Athletic futbol taldea, Aspe, Felix, Manolo eta Asegarce, Euskara Kontseilua, Elkar, Micros, Eskoriatzako zaharren egoitza, Zubia Pateak, Nerian loradenda, Miren estetika, Astore-Ternua, Katxiporreta, Lanki, Apaolaza farmazia, Mendibitzu ekologikoak, Erañazabal produktu ekologikoak, Copreci, Mapfre, Bertikal, Goiena, UDA, Mahala Naturala, Arteman, Hondarribia arraun elkartea, Orio arraun elkartea, Mondragon Unibertsitatea, Ausolan, JMA, Eguzkigraf, Zahor Natra, Ikasi Mobilteknika, La Caixa eta BBVAko langileak.

Mila-mila esker eragileoi zuen laguntzarengatik, eta baita krosean parte hartu zenuten haur, guraso eta herritarrei.

Zuen laguntzari esker, euskararen argiak pizturik jarraituko du Ziburuko ikastolan.

----------

Eneritz Urrutia

(Basabeazpi, Arizmendi Ikastola)

Aretxabaleta


"Izan garenari baino izan gaitezkeenari begiratu behar diogu"

Ondarroa, 1948. Zientzia Kimikoetan lizentziaduna eta giza baliabideen kudeaketan aditua. EAJko kidea eta Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura diputatua da. “Pribatua” eta “publikoa” dilema modura ekarri ditugu berbaldira, besteak beste.

“Pribatua eta publikoa dilema darabiltzazu. Nik ez dut dilemarik ikusten. Euskaldunok mendetan iraun badugu, gure gizarteak barrutik sortzen duen bizitasunari esker izan da. Bizitasun hori denok berpiztu behar dugu etengabe, eta horretan erakunde publikoek badute zereginik: gizarte ekintza ailegatzen ez den tokira ailegatu behar dugu guk. Gizarte ekimenak onarpena jaso izateko berdintasun-eskubidean jokatu behar da”. HorratxJosune Ariztondok zuzentzen duen Bizkaiko kultura sailaren funtsa.

Bizkaia pilotalekuan ikusi zaitugu bi-bitako irabazleei txapela janzten. Kirola kultura al da gaur egun?

Euskara, gazteria, kultura eta kirola dira nire arloak. Euskara ere bai. Hori kultura al da? Komunitate edota gizarte baten adierazpide ezberdinen multzoa da kultura. Euskal kultura esan ohi dugu eta horregatik bereizten ditugu nazioarteko eta euskal kultura. Kirola kultura da, baina gauza bat da kultura eta beste bat kultur politika. Kirol politika lantzen duzun arabera, gizartea garatu, indartu eta kohesionatu dezakezu, baita euskal sena eta identitatea sendotu ere. Kultur politika norberaren filosofia, ideologia eta ekintzen arabera egiten da.

Pribatuaren eta publikoaren dilema izaten da kultur politika lantzean. Athletic futbol taldea (San Mames berria tarteko) eta Bilbao Basket entzutetsuak dira horregatik. Non dago ekintza pribatuaren eta publikoaren arteko muga, eliteko kirolaren kasuan?

Eliteko kirolari bai edo ez? Dilema hori da, ezta? Egia da, ez betiere, eliteko kirol profesionalek diru asko irabazten dute, baina beste kultur elitekoek ere bai, eta ez denek. Ostera, inork gutxi jartzen du zalantzan kultur elitea lagundu behar denik erakunde publikoetatik. Kultura deitzen dugun elite literarioa edo musikala lagundu behar al da, bai ala ez? Gure ustez, tokian tokiko gizarte eta ekonomia egoerak ongi aztertu behar dira eta horren arabera lagundu.

Gure politikaren kirol jardun lerroak, eskola kirola eta kirol federatua dira. Horixe da Diputazioaren ardura nagusia. Bilbao Arena eta San Mames berria dela... San Mames berria egiteko sozietate bat sortu zen. Athleticek ez dauka diru laguntzarik, ezta Bilbao Basketek ere. Besterik da, berbarako, BEC eta Euskalduna azpiegituren kasuak. Herri ekimenek ere kirol eta kulturarako erabiltzen dituzte. Horiek esanda: kirol elitean dauden profesionalen irabaziak neurriz gaindiko dira, baina ez dira bakarrik kirolariak. Beraz, lagundu behar zaie behar duten neurrien. Zehazpen bat: nahiago dut elite baino abangoardia deitzea. Gizartearen erreferenteak diren neurrian abangoardiei begira bizi garelako kulturgintzan eta kirolean bereziki.

Nola ulertu behar da kultura politika?

Kulturak gizartearen bizitasuna adierazten du, eta neurri handian, erakundeetako arduradunok entzun behar diogu politika eta kultur ekinbideak koordinatzeko. Gure ereduan gizartea eta erakundeak eskutik doaz. Beste eredutan kulturgintza pribatua da oso, AEBetan esate baterako. Han ia-ia ez dago babes publikorik kultur arloetan lan egiten dutenentzat. Badaude onura fiskalak eta beste. Hemen hori guztia eztabaidarako gaia da. Hau da, hemen ere badaude pizgarri fiskalak, oso interesgarriak kultur mezenasentzat. Baina badira ere kultur arlo batzuk, gutxituak, epe laburrean distirarik ez dutenak, horietara mezenas pribatuak nekez ailegatzen dira. Beraz, horietarako sustapen politika badago, euskarazko kulturgintzan edo ondaregintzan, adibidez. Erakunde publiko-demokratikoen politika barik, kultur adierazpide horiek azpiegitura eta egokiera duina izatea gaitza litzateke.

Bilbo eta Bizkaia ulertu daitezke Guggenheim museoa gabe egun?

Euskal Herria ulertuko litzateke gaur egun dugun literaturaren loratzerik gabe? Ulertu liteke baina pobreagoa izango litzateke. Berdina esan daiteke Guggenheimi buruz. Guggenheim kultur azpiegitura garrantzizkoenetako bat da Euskal Herri osoan. “Eraikuntzak ekartzen du jendea” esaten zen hasieran. Eraikuntzak hamasei urte ditu, jendea badator, baina Guggenheimek, asko uste dutenaren kontra, trakzio oso inportantea dauka. Gura nuke gure editorialek halako trakzio ekonomiko izatea. Oxala!

Guggenheim-Urdaibai museoa hizpide. Garai batean Aldundiak egin nahi zuen, Patxi Lopezen Jaurlaritzak aldiz ez. Zertan da proiektua?

Gure erantzukizuna proiektuak ongi ezagutaraztea da. Eta, egia da, proiektu hori azaltzeko oztopoak izan ditugu. UNESCOk babestutako espazio horretan hainbat enpresa mota ezin dira jarri. Ados. Hala ere, aurreproiektua mundu mailako artistak beren obrak egiteko museoa zen. Hemengo museo guztiak, bere modernotasunean, klasikoak dira, guk ez ditugu artistak beren obrak egiten ikusten. Alegia, nola daiteke errepide azpiegiturek dakarten aldaketen –tunelak tarte– kontra ez egotea, eta aldi berean, museo edo arte espazio ireki baten kontra egotea? Erantzuna ez dut egundo aurkitu. Dena den, Patxi Lopezek ez zuen museoa egitea gelditu, bideragarritasunaren azterketa baizik. Proiektua geldirik dago, baina Guggenheimaren plan estrategikoan bizirik dago. Etorriko dira garai berriak eta proiektua aztertuko da. Galdeketak eta foro parte-hartzaileen iritziak kontuan hartuko ditugu, noski.

Euskal Herriak bizirik jarrai dezake, euskaraz alegia, turismoaren garapena neurrigabea bilakatuz gero?

Hizkuntzak ez dira isolatuta bizi. Euskaldunok ere ahalegintzen gara datozenei erakusten hemen badagoela tokiko kultura bat, hizkuntza bat, non Guggenheim kultura horren parte den. Guggenheim euskaraz bizi da, euskaraz dakitenek egitea dute, eskaintza ere hala ematen da. Ostera, Bilboko Euskararen Etxera [San Inazio auzoan] erbesteko jende pila dator gure euskalkiak edota euskararen bilakaera nolakoa den ezagutzera. Euskararen Interpretazio Zentroa da. Gu ez gara isolatuta bizi, ezta bizi nahi ere. Euskal Herri euskalduna mundura gehien zabaltzen dutenak turistak dira.

Jesus Egigurenen berbak dira hauek: “Euskadi, Bizkaia handi bat egiten ari gara”.

Hasteko, terminologian ez nator bat Egigurenekin. Bizkaia gure lurralde historikoa da. Euskadi Zazpiak Bat da, aldiz, EAE, erkidego politiko bat, zazpietako hirurekin egindakoa. Euskal Herria gure nazio kulturala da, zazpi lurraldeetakoa. Euskadi zazpi lurralde dituen nazio politikoa da, egunen batean bateratua ikustea espero dudana.

“Zenbat eta Euskadi gehiago Euskal Herri gutxiago” ere esan du.

Ez, alderantziz. Zenbat eta Euskal Herria gehiago izan Euskadi gehiago, zenbat eta kultur komunitatea sendoagoa eduki (hori da niretzat Euskal Herria) orduan eta komunitate politiko hurbilagoa. Badaude erakunde batzuk komunitate horren gintzan ari direnak. Euskaltzaindia edo Eusko Ikaskuntza, adibidez. Handiak aipatzearren (Argia ere tartean). Horien sorreran, lau diputazioen asmoa erkidego kultural horri bizirik eustea izan zen. Batzuen ametsa, ez denena, komunitate politikoa osatzea zen. Niretzat hori Euskadi deitzen da.

“Bizkaiko aberatsak diru zale” zioen Gabriel Arestik. Bizkaitar abertzaletasunak euskara kamuts samar, halaber.

Abertzaletasuna Bilbon jaio zen mugimendu politiko bezala. Sortzaileak [Sabino Arana] euskara ikasi zuen eta haren jarraitzaileek ere bai. Euretariko asko ez zen euskalduna. Jose Antonio Agirrek [Lehendakaria] berak ez zuen etxean jaso euskara. Gabriel Arestik zioena egia da. Bilbon eta inguruan bazegoen burgesia oso inportantea, kapitalismoaren inguruan, ez zena euskara zalea sekula izan, abertzaleen kontra jokatu zuena; Sota familiaren salbuespena alde batera. Baina Bilbo hori baino gehiago da: Zazpi kaleak da. Edota Bizkaitik sasoi batean etorri ginen olde euskaldunak, Bilbon erroak bota ditugunak. Bilbo, halaber, langile herria da, bere iluntasun eta argitasun guztiekin erreferentzia bizkaitarrentzat. Bizkaitarrok Bilbo maite dugu, nahiz eta hona etortzean (duela urte asko jada) burlak entzun behar izaten genituen gure doinua zela eta. Herri arrantzalekook beti izan gara zaratatsuak, baserritarrek berriz, beldurtiagoak, atzera egiten zuten. Bilbo gure erreferentzia izan da Sabino Aranaren etxea hemen zegoelako, Bizkaiko Foruak oso inportanteak izan direlako. Bilbo, Gernika eta abar Bizkaiko erresistentzia lekuak izan ziren. Horiek guztiek gure historia eta Bilbo egiten dute.

“Bilbon salbatuko gara edo ez gara salbatuko”, esan zuen iaz Ramon Saizarbitoriak.

Horrek bere sinbologia literarioa dauka. Gutaz barre egiten dute Bilbo handia esaten dugunean. Metroa hartzen baduzu, bere hedaduran Euskal Herrian bizi garenon erdia hementxe bizi gara. Salbatuko ote garen?

Bilbo euskalduntzen bada, esan nahi baita.

Aizu, ari gara. Bilbo da euskaldun gehien duen hiria. Dentsitatea da gure arazoa. Kazetari euskaltzale bat Bilbora etorri eta “futbol zaleen aurrean moda desfilea euskaraz ikusi dut!” esan zidan harrituta. Bilbok bilakaera izan du arlo askotan, euskararen presentzian hala nola prestigioan. Euskaldunok ez gara gutxi Bilbon, frogatu dugu nor izan gaitezkeela hirian, arlo askotan euskaraz biziz. Horrek jende asko animatu du bere burua euskalduntzera. Eta beren burua ezin izan dutenek beren seme-alabarena behintzat. Kulturara iristeko euskara funtsezkoa da, eta hori lortu dute euskara etxean jaso ez zutenek, euskaraz hitz egiten ez zutenek. Hori Bilbon izan da eta Euskal Herrian orobat. Ikastolei esker, besteak beste.

Beste dilema bat: Bilbo Euskal Herriaren hiriburua da? Iruñea ote?

Bizkaia eta Nafarroa... Euskal Herrian, nolabait definitzeko, askatasun handiena eduki dugunean ere, gure errealitatea konfederala izan da. Ez dugu sekula Euskal Herri osoa gobernatu duen erakunde bakarra izan. Hau da, gurean oso barneratuta dago konfederakuntzaren kultura, eta horrek ez du kentzen denok elkarretaratzea, ez elkarrekin aritzea, ezta aginte bakarra izatea. Baina ez dezagun egin, dena zero eta bakar bat. Naziogintzaz ari garenean, izan garenari baino izan gaitezkeenari begiratu beharko genioke. Ez diezaiogun nazio jakobinoen ereduari jarraitu, berbarako.

Zein dira oztopo handienak “euskal kultura” finkatu ahal izateko? Munduan euskaldun bizitzeko, beste kulturen artean nor izateko?

Edozein oztopo aukera bihur dezakezu. Guk txikiek dituzten arazoak eta aukerak ditugu. Handiak txikia zapaldu egiten du, baina txikia abila da oin azpitik eskapatzen. Txikia zulo guztietatik pasatzen da, handia ia inondik ez. Erronka hori da. Oztopoak aukerak bihurtzea dugu erronka. Ez da alferrik gu txikiak izanagatik ezagunak izatea. Gure bale harrapariengandik hasita, munduan zehar laga dugu geure arrastoa. Bide horri jarraitu behar diogu, munduari begiratuz geure etxekoari begira, nor garen ahaztu barik, mundutik datorkiguna geureganatuz. Horra futbola, kanpotik etorria. Bilbo horren lekuko eta adibidea da. Hor daukagu ere pilota, mundura atera duguna.


Elgorri kasu berri bat antzeman dute Gipuzkoan

Urte hasi zenetik, zazpi lagun gaixotu dira elgorriak jota Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.

Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak jakinarazi duenez, Osakidetzak elgorri kasu berri bat antzeman du Gipuzkoan. 27 urteko emakumea da gaixotutako laguna. Urtea hasi zenetik zazpi pertsona gaixotu dira elgorriak jota.

Osakidetzak ohar batean azaldu duenez, kasu hau Gipuzkoan apirilaren 9an antzemandako beste batekin lotuta egon daiteke. 41 urteko gizon batek elgorria zeukala baieztatu zuten orduan. Gizona Euskal Herritik kanpo bizi da, baina Gipuzkoako osasun zentro batean artatu zuten. Gipuzkoara joan aurretik kutsatu zen.

Aurrez, martxoaren 23an Astigarragako sagardotegi batean afaldu zuen Madrilgo bizilagun bati antzeman zioten gaitza. Kasu honetan ere Euskal Herritik kanpo kutsatu zen.

Osakidetzak azpimarratu du elgorriaren aurkako txertoa jartzea oso garrantzitsua dela, heriotza eragin dezaketen beste gaixotasun larri batzuk ekiditeko.


Ostiralean bertso saiora joateko,

sarrerak salgai

Datorren ostiralean, bertso saioa eta luntxa antolatu dituzte, herriko gazte guztiei zuzenduta, eta sarrerak salgai daude dagoeneko. Garinen daude salgai, 5 euroan. Saioa, Biterin izango da arratsaldeko 19:30etan. Honako bertsolariak ariko dira bertsotan: Asier Azpiroz, Ane Labaka, Eñaut Martikorena, Maddi Ane Txoperena, Mikel Iturrioz eta Maddi Sarasua.


Bermeoko antzerki tailerrean izena emateko epea ireki dute

Bermeoko Udalak antolatuta, Eneritz Artetxe aktoreak gidatutako antzerki tailerrean izena emateko epea ireki dute.Maite Alvarez Bermeoko Euskara teknikariak azaldu duenez, «iazko ikasturtean antzerki tailerrak izan zuen arrakasta» kontuan izanda, oraingo honetan ikastaroaren saioak urritik hasiko dira, eta ikasturte osoan ariko dira lanean antzerki-ikasleak.Euskara teknikariaren berbetan, saioak asterokoak izango dira, eta eguaztenetan egingo dituzte, 18:00etatik 20:00etara. Ikastaroa egiteko hautatu duten kokalekua Bermeoko Kultur etxeko 1.2 entsegu gela izango dela argitu dute. Tailerrean 16 urtetik gorako herritarrek parte hartu ahal izango dute, eta horretarako Berhaz bulegoan izena eman beharko dute. 115 euroren truke ikasturte osoko saioetara joan ahalko da.Artetxek nabarmendu duenez, antzerki tailerraren helburua «kultura alorreko euskarazko sorkuntza lanari bidea ematea» da. Hala, tailerrean antzerkiagaz zerikusia duten hainbat alor landuko dituztela azaldu du, gorputz eta ahots adierazpena, tonua, erregistroa edota inprobisatzeko saioak.Parte hartzaileek banakako, binakako eta taldeko ariketak egingo dituzte, eta landutako kontzeptuak «eszenan praktikan» jarri ahalko dute.


Europako Artisautza Egunak Izurdiagan

Forjaren interpretazio guneak larunbaterako eta iganderako egitarau zabala antolatu du.

Aurten ere Brun forjak bat egin du Europako Artisau Egunekin, baina aurten aurrekoetan baino egitarau zabalagoa antolatu du. Artisau familiak forjaren interpretazio gunerako doako bisita gidatuak antolatu ditu larunbaterako (09:00-18:00) eta iganderako (09:00-12:00). Bisitariek XVIII. mendeko sutegian lan nola egiten den ikusi eta probatzeko aukera izanen dute.

Horretaz aparte, aipatutako bi egun horietan forjatutako burniarekin egindako eskulturen erakusketa jarriko dute Izurdiagako elkartean, larunbatean 15:00etatik 18:00etara eta igandean 09:00etatik 14:00etara. Gainera, azken egun horretan haurrek eta helduek joko tradizionaletan jolasteko aukera izanen dute elkartean. 09:00etatik 12:00etara egonen da horretarako aukera.

Eta jolasak despeditzearekin batera, Jose Mari Salgado Mosquerak hitza hartuko du eta euskaldunen burni kulturak Asturiasen eta Galizian izandako eraginaren inguruan azalpenak emanen ditu. Kazetaria eta argazkilaria da Salgado eta burdinaren inguruko erakusketak egin ditu Galizian eta Urdazubin. Hainbat liburu argitaratu ditu.


Bertsolaritza ikergai Mintzolaren egoitzan, gaur iluntzean

Ane Labakak, Beñat Krolemek, Itziar Navarrok eta Jon Martinek beren ikerketak aurkeztuko dituzte gaur, urriak 18, 18:30etik aurrera Amasa-Villabonako Subijana etxean. Gainera, saioaren ostean 'Oholtza' emanaldia eskainiko da. Sarrera doakoa da:

Bertsolaritza ardatz duten zenbait ikerketa ezagutzeko parada izango dugu, Mintzola Ahozko Lantegiak eta UPV/EHUko Mikel Laboa Katedrak antolatutako hitzorduari esker. Gaur izango da lau hitzaldiz eta bertso emanaldi berezi batez osatutako saioa, Mintzolaren egoitza den Amasa-Villabonako Subijana etxean. 18:30ean hasiko da eta sarrera doakoa da.

Ane Labakak, Beñat Krolemek, Itziar Navarrok eta Jon Martinek aurkeztuko dituzte beren ikergaiak. Labakak eta Navarrok Mintzolak eta Laboa Katedrak esleitutako ikerketa proiektu sari bana eskuratu zituzten iaz: hari esker, Bertsolaritzan garatutako umorea(k), genero ikuspegitik lana garatu du lehenak eta Navarrok Bertsolarien kantaeraren bilakaera denboran zehar. Oiartzungo kasua lana bideratu du. Bestalde, Beñat Krolemek eta Jon Martinek doktore tesi bana dute esku artean: Oholtza. Ahozko inprobisazioan zeharkako ibilbidea: irudia eta hitza eta Xabier Leteren bertso, olerki eta kanten analisia ari dira lantzen, hurrenez hurren.

Aurkezpenen ondotik, bertso emanaldi berezia izango da; Beñat Krolemek bere ikerketaren parte den Oholtza performancea gauzatuko du, hain zuzen. Irudiaren lanketa egingo du berak, Jon Martin eta Ane Labaka bertsotan direla.

Sarrera doakoa izango da eta interesa duen bertsozale, ikertzaile zein herritarrentzat zabalik dira Mintzolako ateak.

Egitaraua:

18:30 Aurkezpena

18:35 Hitzaldiak (20 minutu izango du bakoitzak bere lana aurkezteko):

Itziar Navarro, Bertsolarien kantaeraren bilakaera denboran zehar. Oiartzungo kasua

Ane Labaka, Bertsolaritzan garatutako umorea(k), genero ikuspegitik

Jon Martin, Xabier Leteren bertso, olerki eta kanten analisia

Beñat Krolem, OHOLTZA: ahozko inprobisazioan zeharkako ibilbidea: irudia eta hitza

20:00 Galderak / Atsedenaldia

20:10 Beñat Krolemen OHOLTZA performancea. Kuboak baliatuz, irudiaren lanketa egingo du Krolemek, Ane Labaka eta Jon Martin bertsotan direla.


Haize bohemio landuak

Ohikoa da kurtso amaieran, Nafarroako Orkestra Sinfonikoaren programaren barnean, kontzertu bat kontserbatorioko orkestrak ematea. Aurten erronka ez zen makala: J. Brahmsen Haydnen gai baten gaineko bariazioak, Bizeten Carmen, lehen suitea, eta Dvoraken 8. sinfonia.

Orkestra, kontserbatorioko ikaslez osatua eta Nafarroako Orkestrako errefortzu frankorekin (sokan batez ere, haizean tronpak soilik). Zuzendari lanetan Vicent Egea valentziarra, kontserbatorioko banda eta orkestra irakaslea eta La Pamplonesa udal bandako zuzendaria.

Brahmsen Haydnen gai baten gaineko bariazioak lanak eman zion hasiera emanaldiari. Momentu batzuetan deskoordinazio arriskuak sumatu baziren ere, orkestrak obrari eutsi zion zortzi bariazioetan. Indar falta sumatu zen maiz, bereziki biolontxeloetan, soka familiako besteen azpian geratu baitziren. Haize-egurra fin. Konpositore alemaniarrak hau bezalako piezekin ongi demostratu zuen klasikoen lengoaia eta estiloa menperatua zuela, eta hala sumatu ahal izan genuen guk. Keinu polita, austriarra imitatuz amaierako akordea sarritan (ohi baino gehiago) egitea.

Georges Bizeten Carmen, opera frantziarraren lanik garrantzitsuena eta historiako operarik ezagunenetariko bat da. Operaren zati instrumental nagusiekin Ernest Guiraudek bi suite egin zituen orkestrek errezitaldietan jo ahal izateko. Kontserbatoriokoak lehena eman zuen Baluarten. Orkestrazio fresko eta folklore ukituei ezinbesteko faktore bat batu zitzaion: gai aunitz sobera ezagunak zirela publiko guztiarentzat. Haize metala gainetik geratu zen pieza batzuetan (akaso gainontzeko orkestraren indar faltagatik), baina bestenaz ongi, nabari zen aspalditik prestatua zegoela. Intermezzoak eman zuen emanaldiaren momenturik goxoena, preludio-Toreador gaiak amaiera ederra eman ziolarik lehen zatiari.

Atsedenaldia eta gero, pastelaren zatirik garrantzitsuena. Antonin Dvoraken 8. sinfonia sol maiorren. Aitortuko dut sentikortasun berezi bat dudala Dvorakekin. Maite dut orokorrean XIX. mendeko bigarren erdialdeko Europa eta Errusiako konpositore askoren folklore eta musika tradizionalean oinarritutako lana (Bela Bartokekin muturrera iritsiko zen joera), eta Dvorakek sinfonia eta dantza eslaviarretan lortu zituen emaitzek beti txunditu naute. Bere lurraldeko (Bohemia, gaur egungo Txekia) musika eta melodia tradizionalak garaiko estilo erromantikoarekin ezin hobe uztartu zituen, orkestraziorako talentu ikaragarria beti lagun.

8. sinfonia Amerikako Estatu Batuetan 9. famatua estreinatu baino hiru urte lehenago konposatu zuen, Europan oraindik. Luzea izan gabe (40 minutu motz), lau mugimenduetan energia, sentsibilitatea, indarra eta melodia ikaragarri onak (buruan ordutan izaten ditugun horiek) jaso genituen, haize tradizional nabariaz lagunduak. Orkestra, askoren harridurarako, oso fin. Oraingoan txeloak indar handiagoz (bateren bat gehiago balitz, hobe), biolinak energia biziz eta kalitatezko egur eta metal sekzioak. Orkestra tradizional handiek (Berlin eta Vienako filarmonikoak bereziki) beti tronpetak bikoiztu egin dituzte hau bezalako obretan, bolumena eta indarra ikaragarri handituz. Kasu honetan ez zen hala izan (bi tronpeta ziren soilik), baina ongi erabakia, orkestra ez baitzen bolumen maila horretan mantenduko. Atzean zegoen lan handia agerian geratu zen egun horretako interpretazioarekin. Xume, baina duin.

Merezitako txalo zaparradaren ondoren, Carmen operaren preludioa errepikatu zuten bisean, saioari akabera emanez.

Badakigu non gauden. Badakigu Nafarroako Orkestra Sinfonikoa ez dela Euskadikoa, eta kontserbatorioekin berdin gertatzen da. Hala ere, poztasun handia da horrelako sorpresak jasotzea, musika orkestralak hain garrantzi gutxi duen hiri honetan horrelako saio on bat entzutea, eta gozatzea. Hala bedi hemendik aurrera.

Emanaldia: Nafarroako Goi Mailako Musika Kontserbatorioko orkestra. Zuzendaria: Vicent Egea. Maiatzak 3, Baluarte auditorioa. Brahms, Bizet eta Dvoraken obrak.


Klubek egindako salaketarekin bat, Udalak

Arbitroen Gipuzkoako Federakuntzak, eta CD Hernani eta Eibar taldeek aditzera eman zutenez, irain matxistak egin zitzaizkion aurreko larunbatean Ohorezko Kadete nesken partiduan izan zen emakume-arbitroari. Zubipen izan zen partidua, eta Hernaniko taldeak, baita kanpokoak ere salatu egin zuten jokabide hura.

Horren aurrean, salaketarekin bat egiten duela adierazi du Hernaniko Udalak, eta bide batez, bi klubak «zoriondu» ditu, «erasoen aurrean emandako erantzun egokiarengatik».

«Elkartasuna» epaileari

Horrez gain, Udalak bidalitako prentsa-oharrean, «elkartasuna» adierazten dio «irainak jasan zituen epaileari».

Egunero, emakumeen eskubideen alde lanean

Bide batez, gogorarazi du gai honen inguruan egiten ari dena: «Hernaniko Udala egunero eta arlo guztietan ari da emakumeen eskubideen alde lanean».

Eta bereziki nabarmendu nahi izan dute kirolaren arloan dagoen elkarlana: «kirol arloan ere, Udala eta Klubak elkarlanean, lan haundia egiten ari dira parekidetasun irizpideak eguneroko jardunean txertatzen».


Zarauzko Triatloi Elkarteko kideak Gasteizen, Banyolesen eta Frankfurten

Azken astebukaeran Zarauzko Triatloi Elkarteko triatletak Banyoles, Gasteiz eta Frankfurt aldean egon dira lehiatzen.

Lehenik, Banyolesen, sprint distantziako Espainiako Txapelketak jokau ziren, eta bertan izan zen Mariano Sanchez de la Flor beteranoa. Lasterketa bikaina egin zuen, 1:05:57 denboran amaituz. Bere adin taldean 4. postua- amaitu zuen, podiumetik oso gertu.

Igandean, bestalde, Gasteizen Jon Ander Castro izan genuen Gasteizeko half distantziako triatloian (1900m igeri-90km bizikleta-21km lasterka) parte hartze . Lasterketa benetan gogorra izan zen, distantziaz gain, sekulako beroa egin zuelako. Jon Anderrek bere adin taldeko merituzko 54. postuan amaitu zuen, 5:38:47ko denborarekin.

Azkenik Frankfurten izan zen, eta Europako Txapelketa zen Ironmanean Jon Azkue eta Joseba Iriondo beteranoak izan ziren. Gogoratu Ironman distantziako lasterketetan triatletek 3.800 metro igeri, 180 km bizikletaz eta 42 km korrikako ibilbidea osatu behar izaten dutela. Frankfurten, Jon Azkuek lasterketa 1134. postuan amaitu zuen, 12:08:45denbirarekin, korrikako partzialean tripetako arazoak eduki ondoren. Bestetik, Joseba Iriondok igeria eta bizikletako segmentuak amaitu ondoren, ezin izan zuen korrikako lasterketa bukatu. Pena bat. Halere, denei zoriondu behar zaie, bakoitzak bere mailan, lasterketa motzak nahiz luzeak prestatzea meritu itzela du eta. Zorionak!! !


Mendeurreneko ibilaldia, bihar

Mendeurreneko ibilaldia antolatu dute larunbat honetan, Artikutzara. Eskasen elkartuko dira 09:15etan, eta 6 kilometroko ibilbidea osatuko dute, Artikutzako herrixkaraino, aldapa behera. Eremuaren balio natural eta historikoak erakutsiko dituzte, zenbait puntutan.


`X' "komedia gordina" estreinatuko du Hika antzerki taldeak

La Naval ontziolako langile ohi baten gorabeherak taularatuko ditu Hika taldeak 'X' antzeslanaren bidez. Agurtzane Intxaugarrak eta Arantxa Itubek idatzi dute gidoia eta Mikel Laskurain aktorea du protagonista bakar. Agurtzane Intxaugarrak berak azaldu duenez, "komedia gordina" da 'X'-k dakarrena, "marroi kolorekoa". Funtsean, sexua, rocka eta garagardoa maite dituen eta munduak gaizki samar tratatu duen gizonezko baten bizipen eta gogoetak.Ostegunean estreinatuko dute Donostiako Egiako Kultur Zentroan.

Mikel Laskurainek gorpuzten duen pertsonaia La Navaletik kanporatutako langile bat da; egun, kontzertuetan, antzerkietan eta bestelako jendaurreko ekitaldietan ikusle gisa egoteagatik ordaintzen diote —benetan dagoena baino jende gehiago dagoela itxura egiteko— eta horrekin ateratzen du aurrera bizimodua. Baina, azkenean, matxinatu egiten da, eta berak egiten du salto taulara bere bizimodua kontatzera.

Testuaren egileetako batek, Agurtzane Intxaurragak, azaldu duenez, "komedia gordina" da 'X'-en bidez taularatuko dutena; umoretsua, baina garratza, "marroi kolorekoa". Halaber, monologoa da, Laskurain baita aktore bakarra, baina publikoaren partehartze handia eskatzen du.

Hilaren 20an estreinatuko dute Donostiako Egia auzoko Kultur Zentroan. 23 arte izango da 'X' areto horretan ikusteko aukera.


Xabi Paya izendatu dute behin behinean Donostia 2016ko buru

Garbiñe Muñoa eta Enara Garciarekin batera osatuko du zuzendaritza. Fundazioaren Patronatuak Guadalupe Etxebarria zuzendari kulturala kargutik kendu du.


Koke-hauts isuria izan da Muskizen, Petronorren plantan

Eusko Jaurlaritzako teknikariak ingurua aztertzen ari dira. Konpainiatik esan dutenez, 'programatutako operazio bat' egiten ari zirela zabaldu da kanpora koke-hautsa.

Koke-hauts isuria izan da goizean Petronorrek Muskizen (Bizkaian) duen lantegian, eta hautsa San Julian auzoan barreiatu da, konpainiak ohar batean jakinarazi duenez.

Emandako azalpenen arabera, "Fuel-olioa Murrizteko Unitatearen ohiko programazioaren arabera zulaketa eta mozketa operazio bat" egiten ari zirela jazo da isuria, 07:30 aldera. "Tamalez, zebilen haizearen eraginez, partikula horiek ez dira findegi barruan geratu" eta Muskizeko auzo horretan zabaldu dira.

Langileak gertatutakoaz berehala jabetu direnez, Udaleko Larrialdi zerbitzuei eta Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Ikuskaritzari abisu eman diete, eta gunea garbitzeko eta bizilagunak ohartarazteko neurriak hartu dituzte.

Lerro hauek idazteko unean, Eusko Jaurlaritzako teknikariak ari dira gunea ikuskatzen.

Petronorrek "barkamena" eskatu du jazotakoagatik.


Lehen puntua Ezkurdia eta Rezustarendako

San Mateotako Torneoan 22 eta 20 irabazi zieten Victorri eta Zabaletari

Atzo Logroñoko San Mateo Torneoko B multzoko partida jokatu zen. Joseba Ezkurdiak Rezustarekin osatu zuen bikoa, Victorren eta Jose Javier Zabaletaren kontra aritzeko. Tanto bikain baina akats handiko partidan, hasieran 0 eta 6 aurreratu ziren Victor eta Zabaleta. Baina atzeko koadroetako indarrak paretzen joan ziren eta akatsak etorri ziren. 4 eta 9tik 10 eta 9 aurreratzera lortu zuten Ezkurdiak eta Rezustak. Hortik aurrera, parez pare aritu ziren bi bikoak eta, azkenean, Ezkurdia eta Rezusta izan ziren garaile, 22 eta 20. Horrela, txapelketan euren lehen puntua lortu zuten Ezkurdiak eta Rezustak.

Asteazkenean Olaizola II.aren eta Merino II.aren kontra arituko dira Victor eta Zabaleta. Ezkurdiak eta Rezustak, berriz, Olaizola eta Merino II.aren kontra jokatuko dute ostiralean. Puntu gehien lortzen dituen bikoa igandean jokatuko den final handirako sailkatuko da.


Berri Txarrak-i buruzko elkarrizketa-dokumentala, astelehenean 'Badok.info'-n

Euskal Musikaren Atariak 09:00etan eskainiko du 'Iragana aurretik' elkarrizketa-dokumentala azaroaren 17an, taldearen hogei urteko ibilbidearen errepasoa eginez. Bideoa: elkarrizketaren aurrerapena ('Badok', BERRIAren euskal musikaren ataria).

Gorka Urbizuren oroitzapenak garaian garaiko irudiekin uztartzen dira. Ideia, gidoia, grabazioa eta ekoizpena Berri Txarrak, Dijitalidadea, Badok, BERRIA eta Debolexen arteko elkarlanean garatu dira. Elkarrizketak bigarren zatia izango du: 'Denbora da poligrafo bakarra' izenburuko lan berriari buruzkoa.

Hogei urte bete ditu aurten Berri Txarrak taldeak, eta, hori ospatzeko, "zerbait berezia" egitea erabaki du. 20 urte 20 abesti leloa buruan izanik lan egin dute Gorka Urbizuk, David Gonzalezek eta Galder Izagirrek Haria bira amaitu zutenetik, eta horren emaitza, Denbora da poligrafo bakarra, disko hirukoitz formatuan kaleratuko dute.

Ricky Falkner ekoizlearekin Madrilen grabatutako Lemak, aingurak abestia Badok.info atariak aurreratu zuen, eta atari horretan bertan izango da ikusgai dokumentala.

Diskoak bere berezitasunak izango ditu. "Musika etengabeko bilaketa dela sinetsita, bagenuen beste asmo bat: lan berriko abestiak hiru zatitan banatzea: hiru ekoizle arras ezberdinen eskutan jartzea, rocka ulertzeko hiru molde, hiru ikuspuntu (ia) kontrajarri, ez bada kantuaren alde egiten dutela denek".


Senegalgo doinuen oihartzuna

Hip hop, reggae eta perkusio doinu tradizionalak barnean daramatzate Iruñera heldu diren senegaldar askok. Aisialdian musikari heltzen diotenek bertako jende eta musikarekin batzea maite dute.

Musika ez da hemengo ez hango. Musika norberarena da, eta, era berean, guziena. Lokala eta globala. Edozein lurralde eta kulturatan ezinbesteko osagai dira musika eta dantza. Senegalen ere hala da, noski. Baina sorterria uzteak ez dakar musika ahanztea. Are, Iruñeko senegaldarren artean ohikoa da bertako kultura ezagutzea eta harekin nahastea. Kultura biek elkar elika dezaketelakoan, Senegalgo eta Euskal Herriko, bi herrietako musika aberastu egiten delakoan.

«Etorri. Hemen/ gurekin dantzatu,/ gogorik ez badaukazu ere./ Egin, egin behar duzu mutil,/ etxean bezala inon ere ez./ Ni zu ez bezalakoa naiz,/ nirea zurea bezalakoa da./ Nire hortzak zureak dira./ Etorri. Hemen/ gurekin dantzatu». Hala dio Benation taldearen kantuetako batek, coupe-decale erritmoari jarraiki. Beltxa eta Brick Paco abeslariek osatzen dute hip hop talde hori, eta duela urte eta erdi sortu zuten, Senegalen egiten zutenarekin jarraitzeko asmoz. Orduan ailegatu zen Brick Paco Nafarroako hiriburura, haren sorterrian hip hop taldea utzita. Lehenago etorri zen Beltxa Euskal Herrira, duela bederatzi urte. Beltxak ere bazuen talde bat: Black Nation. Baina haien filosofia besoak zabaltzearena da: «Gure taldearen izenak nazio bat esan nahi du, eta hor denak sartzen gara, Black Nationen ez bezala».

Aise topatu ziren gazte biak. Izan ere, lehengusuak dira. Dena dela, Iruñean ez dira asko senegaldarrak, eta denek elkar ezagutzen dutela azaldu du Beltxak. Haien ezaguna da Jacques Diatta perkusio jotzailea. Afrikako musika eta dantza irakaslea da Diatta, baina haren aisialdian ere toki handia hartzen du musikak. Bost urte luze eman ditu Iruñean, eta ederki ezagutzen du hemengo jendea. Are, nafarrekin ere osatutako perkusio talde bat du: Dimbaya Percusion. «Dimbaya familia bat da, ez da soilik afrikarrentzat, edozeini zabaldu dizkiogu ateak». Lau urte daramate taldearekin, eta emanaldiak izaten dituzte ezkontzetan, ikasturte bukaerako bestetan, tabernetan eta hainbat herrietan.

Senegalen perkusioa zuen ogibide, eta Iruñean lanarekin jarraitzeko aukera izan zuen. Baina ofizioa afizio ere bada Diattarentzat. «Pasio bat da, oso garrantzitsua da niretzat. Garai gogorrak ere izan ditut, baina oso kontentu nago perkusioarekin», dio. Perkusioa ez da zernahi Senegalen. «Afrikan perkusioa oso estimatua da». Haren aburuz, hango musika tradizionala oso dibertigarria da, baina ez da jolas hutsa: komunikatzeko bide bat da. «Djembea hitz egiteko erabiltzen zen, telefonoa bezala. Erritmo bakoitzak esanahi bat du: bada erritmo bat ezkontzetarako, langileei animoak emateko, uzta jasotzen denerako, pertsona garrantzitsu bat hiltzen denerako...».

Diattak dioenez, txikitatik jaso ditu sorterriko dantza eta musika tradizionalak. Hala ere, inguruko herrialdeetatik Senegalera joandakoekin asko ikasi zuen, eta horregatik zabaldu zuen bere jakintza. Djembearen erritmoaz gainera, bestelako instrumentuak ere jotzen eta egiten ditu. Esate baterako, Senegalen tradizionala den sabar musika tresna. Diattak aski ongi ezagutzen ditu sabarrarekin jotzen diren erritmoak. Hala ere, onartu du djembea dela ezagunena: «Djembea da musika tresnarik zabalduena, batez ere belaunaldi berrien artean».

Senegaldar jatorriko rapa

Ez perkusioa bezainbeste, baina hip hop musika ere arrunt sustraiturik dago Senegalen. Horregatik maite dute Beltxak eta Brick Pacok. Iruñean oraindik oso gaztea da musika estilo hori. «Hemen egiten den rapa Senegalen 1998an egiten zen, baina maila ezberdina da. Horregatik, Iruñeko jendeak galdetzen digu ea rapa egiten dugun edo beste zerbait. Izan ere, guk rap, hip hop, afro eta reggae egiten dugu», dio Brick Pacok. Haren esanetan, Nafarroan egiten den rapa hardcorea da, oinarri ilunarekin eta melodiarik gabekoa. «Gure rapa musika da. Kantatu eta dantzatu egin behar da, eta, noski, egiari buruz mintzatu». Haiek diotenez, AEBetan, Frantzian eta Senegalen aurreratuago dago rapa. Adibidez, dagoeneko atzean utzi dute norbera goratu eta lehia baizik ez den rapa. Hori soilik rapa gaztea den tokietan dago zabaldurik, haien aburuz.

Garatuago egoteaz gainera, senegaldarren aburuz, rapak haien sorterrian ditu sustraiak. «Estatubatuarrak ingelesez aritzen dira rapean; frantsesak frantsesez; espainiarrak espainieraz... baina afrikarrak ingelesez, frantsesez, gaztelaniaz, euskaraz eta woloferaz aritzen gara raparen sustraiak non diren adierazteko», esan du erdi txantxetan. Haiek hala egiten dute. Kantuen %90 woloferaz —haien ama hizkuntza— egiten dituzte, baina haien hitzetan ingelesa, frantsesa, gaztelania eta euskara nahasten dira.

Rapa Afrikatik AEBetara eraman zituzten esklaboek sortu zutela eta, oinarria Afrikan dagoela pentsatzea logikoa dirudi. Beltxak dioenez, AEBetan egiten zen estiloa tasu deitzen da, eta tasu lehenagotik bazen Afrikan. Borrokatu aurretik, aurrez aurre ziren bi lagunek haien buruak handiesten zituzten raparen antzeko kantuen bidez. Bestalde, bataioetan gisa horretako abestiak aditu litezke Senegalen. Badira jaioberriaren arbasoak ikertzen dituzten pertsonak, eta bataioan ezagutu duten guzia kantatu egiten dute. Oinarririk eta melodiarik gabeko kantua da, raparen antzekoa, eta batzuetan tam-tamaz lagundua.

Arrazoi bat edo beste dela medio, argi dago hip hopa erroturik dagoela Senegalen. Badira mundu osoan aritzen diren taldeak, Daara J eta Bideew Bou Bess, kasurako. Benation taldeko kideek ere bihotzean daukate txertaturik, eta horregatik eskaintzen dizkiote ahal dituzten orduak kantatzeari. «Ez da alor ekonomikoagatik, musikak gutxi ematen badu hip hopak Iruñean are gutxiago eman dezakeelako. Maitasunagatik eta kontzientziagatik egiten dugu, gurea defendatzeko eta gure kultura zabaltzeko», dio Beltxak. Askatu egiten dira haien hitzekin. Batzuetan, Brick Pacok kanpora joan behar izaten du, eta halakoetan desiratzen egoten dira biak berriz elkartu eta batera kantatzeko.

Entseguak Antsoainen egiten dituzte batzuetan, Gazteriaren etxeko aretoetan. Beste batzuetan ezagutzen dituzten taldeek uzten diete entseguetarako tokia. Hala ere, ez dute arazorik parkean kantatzeko edota etxeko egongelan musika baxu jarri eta rapean aritzeko. Hainbat kantu dituzten arren, oraingoz ez dute diskorik grabatu; ez dute asmorik. «Ez dugu presarik; guk kantatu egin nahi dugu, eta kantatzen ari gara», azaldu du Beltxak. Atzo Ripagañan aritu ziren, eta irailean, Altsasuko gaztetxean eta Zangozako bestetan kantatuko dute.

Diatta ere han eta hemen ibiltzen da, Afrikako musika eta dantzak irakasten, eta baita kontzertuak ematen ere. Herenegun, Tarazonan (Espainia) aritu zen, kasurako, eta udan bestarik besta ibiltzen dela onartu du. Baina ez du soilik musika tradizionala egiten, reggaea ere maite du. «Reggaea hip hoparen antzekoa da; musika biek erlaxatu egiten naute, eta hitz egiteko eta zerbait adierazteko balio dute», esan du. Talde bat sortzen ari da, eta ikasturtearekin batera hasi nahi du proiektu horrekin.

Hemengo eta hangoekin

Hip hop abeslariek azaldu dutenez, Senegalgo tradizioak mantentzen dituzte Iruñean ere. Horretarako, egun esanguratsuetan bildu egiten dira: nazioaren independentzia egunean, borrokalari garrantzitsuren baten heriotzaren urteurrenean, eta baita erlijioari lotutako bestetan ere. Batzuetan, Senegalgo elkartean; beste batzuetan, haien jarduera kulturalak aurrera eramateko duten tokian. Arkumearen besta ospatzen dute urtero, eta asko dira bataioa haien tradizioei jarraiki egiten dutenak. Gainera, Iruñean bizi diren senegaldarren artean ohikoa da bazkaltzeko, afaltzeko edota tea hartzeko etxera gonbidatzea.

Baina senegaldarrekin soilik ez, euskal herritarrekin ere aritzen dira maiz. Benation taldeko kideek, adibidez, harreman estua dute Iruñerriko hip hop taldeekin. Batik bat ZTK Rap taldearekin. Anaien antzeko harremana dutela azaldu dute. «Oso harreman ona dugu. Beti babesten gaituzte, gauza positiboak eskaintzen dizkigute, eta agertokiak, grabazio estudioak, bideoak eta bizitzaren zati bat ere konpartitzen ditugu», esan du Beltxak. Euskal Herriko kultura ere ongi ezagutzen dute, eta maite dute, gainera. Beltxak, adibidez, zer edo zer badaki euskaraz, eta euskara ikasteko liburuak ditu etxean. Ez hori bakarrik, kulturen arteko nahasketa aberasgarria delakoan dago. «Afrikak badu zer partekatu Europarekin. Hemen dauden gatazka batzuk han aspaldi konpondu ziren; alderantziz ere, noski».

Diatta ere kulturen arteko batuketaren alde agertu da. Afrikan hainbat herrialdetako musika eta koreografiak ikasi zituen. Hemen ikasitakoa ere oso aberasgarri zaio. Euskal dantzak ikasteko gogoz azaldu da, musika eta dantzaren alorrean nahasketak egitea maite baitu. «Nahastea askoz ere aberasgarriagoa da. Hori da artearen aberastasuna, edozein alorretan. Kulturak nahastean norberak bere ezagutzarekin eta kulturarekin egiten du ekarpena». Batuketa horren fruitu dira Benation taldearen kantuak. Senegalgo azentuarekin doinu ederra du euskarak. «Badakizu euskaraz hitz egiten?/ Nik ere maite zaitut,/ Iruñea nirekin dantzatu,/ herri bat Afrikan dugu».


Bikoteak gondoletan

Egilea: Nerea Garcia

Modalitatea: Argazkia

Kategoria: Bidaiak


300 lagun inguru izan dira Garaia parke teknologikoko ate irekien jardunaldian

Garaiako presidente den Mikel Alvarezen hitzaldiarekin hasi dituzte ekintzak. Gaztetxoentzako Lego gunea, puzgarriak eta robotika tailerra jarri dituzte. Helduentzako eskaintza zabalean berritasunak izan dira aurten: drone erakustaldia, efizientzia energetikorako tailerra eta errealitate hedatua edo 3D inprimaketa bezalako teknologiak ezagutzeko show zone-a.

Eraikina bera eta bertako enpresak ezagutzeko bisitak egin dituzte. Aurten, adibidez, Saiolan, Co-Working gunea, GSR, 2ACAD eta Kiro Grifols izan dira euren ateak parez-pare zabaldu dituztenak. Azken biek euren teknologiak erakutsi dituzte.

Jardunaldiaren itxieran Mikel Alvarezek hartu du hitza berriz, Drone tailerreko droneak zozketatu dituzte gaztetxoen artean. Amaitzeko, bazkalordua ate joka zegoenean, luntx bat egin dute eraikineko harreran bertan.


Rolls-Roycek Senerri ITP erosi dio, baina Zamudion eutsiko dio egoitza nagusiari

720 milioi eurogatik erosi du aeronautika konpainia bizkaitarra. «Deskonfiantzarako arrazoirik» ez du ikusten Jaurlaritzak, aitortu arren nahiago zuela Sener ITPn egotea.


«Larunbateko koruen topaketarekin bukatuko da Asketaren ibilbidea»

• Nafarroako Mendialdeko Abesbatzen Topaketa Leitzan eginen da aurten, larunbatean, azaroak 29, San Migel parrokian. Zortzi abesbatza elkartuko dira.

• Aurtengo jaialdia antolatzeaz Asketa abesbatza arduratu da eta topaketaren xehetasun gehiago eman dizkigu Asketako zuzendaria den Ainhoa Rodak.

• Urtebete darama Rodak zuzendari lanetan, eta balorazio bat eskatuta, berri tristea eman digu: larunbatekoa izanen da Asketaren azken kontzertua. Desagertu eginen da.

Iazko urrian hasi zinen zuzendari lanetan. Nolako balantzea egiten duzu?

Ona ez. 18 lagun baino ez gara eta hori jende gutxi da abesbatza baterako. Gainera 18 horietan mutil gutxi daude eta daudenak turnoka ari dira lanean eta ezin dira entsegu guztietara etorri. Askotan hitz egin dugu honi buruz eta azkenean bukatzea erabaki dugu. Nafarroako Mendialdeko Abesbatzen Topaketa antolatzeko konpromisoa hartua genuen, baina larunbateko topaketaren ondoren, segitzea ezinezkoa denez, hor bukatuko da Asketaren ibilbidea.

Mutil falta da arazoa, beraz,...

Duela hilabete batzuk mutilak hartu nahian kanpaina egin genuen, baina alferrik. Koro mistoa gara, eta sei soprano, zazpi kontralto, tenore bat eta baxu bat izateak ez du zentzurik. Oso gaizki konpentsatua dago. Emakumezkoena bakarrik izanen litzatekeen korua sortzeko proposamena ere aztertu genuen, baina bozketa bidez ezezkoa atera zen. Dauden neskek jarraitzekotan mutilekin jarraitu nahi dute. Pena da abesbatza desagertzea, asko txikitatik koru horretan egon baikara, baina zaila da.

Leitzan bertze abesbatza bat dago, Jeiki. Planteatu duzue elkartzea?

Ez dugu hitz egin honi buruz baina ikusiko da. Beste abesbatza mota bat da Jeiki. Egia da gero eta gazte gehiago ari dela sartzen baina gehienak helduak dira. Errepertorioa ere bestelakoa da eta seriotasun haundiagoa dute. Agian Asketa desagertzean Jeikirekin abestera animatuko da baten bat.

Nolako errepertorioa duzue Asketan?

Betidanik euskal folklorearekin aritu gara. Mezan parte hartzeko badugu sakroen errepertorio txiki bat ere, baina gainontzekoa, %90a, euskal folklorea.

Musika edo doinu aldetik zein ezaugarri ditu Asketak?

Gurea beti izan da abesbatza gaztea eta gazteak izanda ahotsak argiak izan dira. Hori izan da gure ezaugarria. 20-28 urteen artekoak dira gehientsuenak.

Nolakoa izanen da larunbateko abesbatzen topaketa?

Zortzi abesbatza elkartuko gara eta bakoitzak bi abesti kantatuko ditu. Horrez gain, Leitzakoak izaki, Jeiki eta Asketak elkarrekin beste bat abestuko dugu. Bukaeran, abesbatza guztiak elkarrekin bi obra kantatuko ditugu. Ordu eta erdiko saioa izanen da gutxi gorabehera eta ondotik afaria eginen dugu eskolako jantokian. Guk Balaio kantu brasildarra aukeratu dugu, eta Jeikirekin Erribera abestuko dugu.

Zerbait gehituko zenuke?

Topaketari buruz, esan, afiziorik ez dutenentzat edo halako emanaldi batean inoiz egon ez den batentzat, aukera ona dela, estilo desberdinetako abestiak entzuteko modua izanen baitu. Alde horretatik, leitzar guztiak eta kanpokoak gonbidatuak daude. Bestalde, Asketa desagertzera doanez, herritarrei eta urte guzti hauetan lagundu diguten guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu. Pena haundiz uzten dugu, eta agian ez da betirako izanen, baina oraingoz atea itxi beharra dago, ezinezkoa delako.


Ramirez 27.a Beasainen

7 km-ko proban lehiatu zen

Igandean V. Beasaingo Herri Lasterketa jokatu zen. 191 korrikalari iritsi ziren 14 km-ko lasterketako helmugara, Endika Donnay buru zela (46:51). Juan Carlos Cano altsasuarra 148.a izan zen (1:04:52). 7 km-ko lasterketa, aldiz, 89 korrikalarik osatu zuten, Roberto Carlos Trejo buru zela (22:31). Jose Ramon Ramirez altsasuarra 27.a sailkatu zen (27:45) eta David Trevejo olaztiarra 30.a (28:36).


Oronoz-Mugairiko bestak

Abuztuaren 12tik 15era

Ortzileria 12 - Besten hasmenta

18:00etan herrikoen arteko mus zimizte txapelketa Ongi-Etorri ostatuen.

20:00etan altxaferoa eta ezkil jotzea.

Ondotik ibilaldia herritik barna herriko akordeolariekin.

21:00etan Baztan Zopak.

1:00etan dantzaldia TRIKIDANTZ taldearekin.

Musika akitzean irauten duenarendako zinger jatea.

Launbeta 13 - Haurren Egune

10:30etan argisoinuak.

12:00etan haurren arteko xake txapelketa.

14:00etan haurren azkar.

16:00etan herriko frontonean karts eta puzgarriak.

Ondotik merendue.

20:30etan dantzaldia FRANTXISKOrekin.

22:30etan herriko andriek prestatutako patata tortile dastaketa.

0:30etan dantzaldia FRANTXISKOrekin.

Igendie 14 - Amabirjin bezpera eta Gazteen Eguna

10:30etan argi soinuak.

11:30etan partxis txapelketa Ongi-Etorrin.

14:00etan gazteen bazkaria zentralean eta ondotik musikaz alaiturik herriko ostatuetan poteoa.

18:00etan herrikoen arteko pala txapelketako finalak.

20:30etan dantzaldia DRINDOTS taldearekin.

0:30etan dantzaldia DRINDOTS taldearekin.

Astelehena 15 - Herrikoen Eguna

11:00etan argi soinuak.

11:00etan Meza nagusie.

12:00etan herriko haurren dantza erakusketa.

Ondotik, herrikoentzat luntxa.

18:00etan herrikoen arteko esku pilota txapelketako finala.

20:30etan dantzaldia BASAJAUN taldearekin.

00:30etan dantzaldia FRANTXISKOrekin.

Asteartea 16 - Herrikoen egune

10:30etan argi soinuak.

14:00etan herrikuen bazkarie eta ondotik GARTXOT eta EDORTA abeslarien emanaldia.

18:00etan herrikoen arteko herri kirol probak.

20:30etan dantzaldia FRANTXISKOrekin.

22:00etan gasna eta txorizo dastaketa.

23:00etan FRANTXISKOrekin dantzaldia.

3:30etan bestei akabaila emateko «Gaixoa Ni».


Helene Alberdi: 'Denboraldia amaitzeko emaitza bikaina'

Helene Alberdi zazpigarren sailkatu da Cascaiseko Ironman erdian.

Helene Alberdi zazpigarren sailkatu da Cascaiseko Ironman erdian. 'Hiru Erregeen Mahaia'n esan digu denboraldia amaitzeko emaitza bikaina izan dela.


'Guk ere sexurako eskubidea badaukagu'

Garbiñe Egiak adimen urritasuna du eta Gorabide elkarteko kidea da. Bikotekidea du duela 13 urtetik. Sexu bizitzarako duen eskubidea aldarrikatu du eta psikologoak nola laguntzen dion azaldu digu.

Adimen urritasun eta sexuari buruz dauden tabuak eta okerrak gainditu, eta sexu esperientzietan laguntzeko gida prestatu du Bizkaiko Gorabide elkarteak. Mikel Ibarbuengoitia izan da lan hori egin duenetako bat. Bideratzailea da bera eta Garbiñe Egiaren tankerako pertsonei laguntzen die haien galderak eta kezkak argitu eta euren harremanak bideratzen. Garbiñek 13 urte daramatza bere bikotekidearekin eta hilabetean behin hitz egiten du psikologoarekin bere harreman sexualei buruz.

Argiñe Areitioren alabak, berriz, 20 urte ditu eta ez du oraindik harremanik. Bere amak espero du topatuko duela bikotekidea eta lortuko duela 'normaltasunez' bere bizitza egitea. Argiñek gogoratu du adimen urritasuna duten pertsonek harreman sozialetarako filtrorik ez dutela eta ez direla gai sexuan izan behar duten jarrera neurtzeko. Besteak beste, pertsona normalekin harremanak izan nahi dituztela azaldu du edota pertsona egokiek probetxua atera nahi izaten dutela eurengandik. Horiek indientifikatzeko behar-beharrezkoa jo dute denek laguntzaileen lana.


Elkarrizketa Sozialerako Mahaia hizpide, Ekonominutuan

Elkarrizketa Sozialerako Mahaia organo instituzional iraunkor bihurtzeko dekretua onartu du Eusko Jaurlaritzak. Mahai horretan ez da izango gehiengo sindikala, ordea, eta sindikatu bakar baten onarpena beharko dute gobernuaren eta Confebasken proposamenek aurrera egiteko.


Hitzik ez dutenen hitza eta irudia

«Hitzik ez dutenekin pelikulak egiten eman ditut hirurogei urte, gehienbat kolonialismo eta kapitalismo basaren ondorioak pairatzen dituztenekin. Betidanik izan dut erresistentziarako espiritua pizturik». Hala azaldu zion bere bizi jarrera Rene Vautier zinemagileak Iban Del Campori BERRIAri emandako elkarrizketan, 2006ko ekainean. Hamabi urte zituela ikusi zituen alemaniarrak Bretainian sartzen hura okupatzeko, hamabost zituela granadak bota zituen bere etxea defendatzeko eta zenbait hil egin zituela aitortu zion beste behin Nora Arbelbide kazetariari. «Neronek jaurti granaden ondorioz ikusi ditut hiltzen, bat bereziki. Ikusi dut lortzen den emaitza. Alemanak ziren, uniformearekin, baina ni bezain gazteak». Geroztik, ez zuen arma bat hartu eskuetan. Kamera eta zinema bilakatu zituen arma. Sorkuntza arma, eta erresistentzia arma. «Ezagutu ditudan erresistentzia mota askori eman diet hitza eta irudia, bai nik filmatutako filmen bidez, bai gazteagoei pelikulak egiteko adorea ematen, irakasten, laguntzen». Herenegun hil zen Rene Vautier zinemagile bretainiarra, 86 urte zituela (Camaret-sur-Mer, Finistere, 1928ko urtarrilaren 15-Quimper, Finistere, 2015eko urtarrilaren 4).

Lehen erresistentzia ekintza II. Mundu Gerran olerkiak irakurtzea izan zen Vautierrentzat. Bretainian zen eta 14 urte zituen. Paul Eluard, Louis Aragon, Robert Desnos, Victor Hugo... letra frantsesen sare klandestinoan zen: «Hitzaren bitarteko erresistentzia zen. Herritarrei borrokatzea beharrezkoa zela ulertaraztea zen helburua». 1948an lortu zuen diploma IDHEC Institut Des Hautes Etudes Cinematographiques-en, eta, bi urte geroago, han filmatu zuen lehen lana, Afrique 50. Irakaskuntzaren Ligaren enkargua zen, Frantziako kolonietako hezkuntza misioak sustatzea helburu zuena, baina Vautierrek irauli egin zuen egitasmoa, eta ezkutatu nahi izaten zen errealitatea filmatu zuen. Egilearen hitzetan, lehen film frantses antikolonialista izan zen, eta 40 urtetik gora eman zituen debekaturik. 70 urte inguruko ibilbidean 180 film inguru egin zituen, Cahiers du Cinéma aldizkariaren arabera; horietako asko zentsuratu egin zizkioten, edota galdurik dira gaur. 2006an, Vautier l'indomptable (Vautier hezikaitza) dokumentala saritu zion Unescok, baina Frantziako hainbat tokitan artean hitza debekatzen ziotela salatu zuen berak. Amaiera arte izan zen erresistentzian.


Udal diru-laguntzak eskatzeko epea zabalik da

Diru-laguntza deialdi honen oinarriak otsailaren 13ko Gipuzkoako Aldizkari Ofizialak argitaratu zituen Usurbilgo Udalak. Segidan dituzue lotura zuzenak. Bertan jaso dezakezue, deialdi honetan parte hartzeko bete beharreko baldintza, epe, edota aurkeztu beharreko dokumentazioaren berri. Zabalik dago eskaerak egiteko epea. "20 egun balioduneko epean aurkeztu beharko dira" eskabideok. Igogailuak ezartzeko diru-laguntza eskaeren kasuan aldiz 3 hilabeteko epea egongo da. Honatx diru-laguntza deialdi guztien informazio zehatza:

Kulturako udal diru-laguntzak

Gizarte-zerbitzuetako udal diru-laguntzak

Kiroletako udal diru-laguntzak

Ingurumeneko udal diru-laguntzak

Nekazaritza eta abeltzaintzako udal diru-laguntzak

Igogailuak jartzeko udal diru-laguntzak

168.000 euro laguntzetan

Udalak guztira 168.000 euro bideratuko ditu aurten, sei eremuotako proiektuak sustatzera; kultura, kirola, gizartegintza, nekazaritza eta abeltzaintza, ingurumena eta igogailuen instalakuntzak.

Alde batetik, usurbildar norbanako, eragile nahiz erakundeek 2017. urte honetan zehar kultura, kirola nahiz gizartegintza eremuetan gauzatu asmo dituzten egitasmoak lagunduko ditu Udalak. Nekazaritza, abeltzaintza eta ingurumen eremuetako laguntzak aldiz, 2016an zehar bideratu ziren ekimenentzako eskatu ahalko dira.

Igogailuen instalakuntzarako laguntzak

Bada ordea berrikuntza bat aurten. Etxean igogailua jartzeko diru-laguntza ere eskatu ahalko baita. Horretarako, Udalak guztira 10.000 euroko diru-partida erreserbatu du. Zenbait baldintza bete beharko dira ordea, laguntza honen onuraduna izateko. "Instalazioak 2016an jaso beharko luke Usurbilgo Udalak emandako obra amaiera ziurtagiria, eta balizko onuradunek sei hilabeteko antzinatasunarekin erroldatuta egon eta bertan bizi beharko dute. Horrez gain, udalerri berean igogailua duen bigarren etxebizitzaren jabe ez izatea beharrezkoa izango da. Diru laguntza honetarako, Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hiru hilabeteko epean aurkeztu beharko dira eskariak. Eskaera bakoitzeko diru laguntza, gehienez, 1.000 eurokoa izango da", ohartarazi du Udalak.

Guztira honenbestez, 168.000 euro bideratuko ditu Udalak, usurbildar norbanako nahiz eragileen egitasmoak laguntzera. Honakoa izango da diru-laguntza deialdiak jorratuko duen bidea. "Usurbilgo Udalak 2017 urteari dagozkion diru laguntzen deialdi orokorra ireki du dagoeneko. Diru-laguntza hauek norgehiagoka erregimenean erabakiko dira eta 168.000 euroko diru partida erabiliko du Udalak zeregin horretan. Dagokion arloko teknikariak diru-laguntza eskariak aztertu ondoren, txostena egin eta dagokion Batzordera eramango du, honek txostena kontuan hartuta, bere iritzia eman dezan", iragarri dute Udaletik.

Udal diru-laguntza kopuruak eremuka

-Kultura: 80.000 euro.

-Kirola: 46.000 euro.

-Gizartegintza: 12.000 euro.

-Nekazaritza eta abeltzaintza: 10.000 euro.

-Ingurumena: 10.000 euro.

-Igogailuen instalakuntza: 10.000 euro.

Guztira: 168.000 euro.

Eskabideak non aurkeztu: udal erregistroan.

Noiz aurkeztu: otsailaren 14tik aurrera, 20 egun balioduneko epean. Igogailuak jartzeko diru-laguntzen kasuan, eskabideak aurkezteko 3 hilabeteko epea egongo da.

Zer aurkeztu: "Dirulaguntza eskaera formalizatua, eskatzailearen NAN fotokopia, Elkartearen Estatutuak (hala badagokio), Gizarte Segurantzako zein Ogasuneko betebeharrak egunean egotearen egiaztagiria, beste dirulaguntza eskabideen aitorpena, elkarteak ez duela inor baztertzen adierazten duen agiria, emakume eta gizonen berdintasunari lotutako ziurtagiria eta ekintzei buruzko fitxak".

Informazio gehiago:

943 371 951

usurbil.eus


UPNk eta PSNk koalizio gobernua osatzeko ituna sinatuko dute gaur

Yolanda Barcina unionista izango da Nafarroako presidente eta bere alderdiak bost kontseilaritza izango ditu. PSNk, berriz, presidenteorde bat eta hiru kontseilaritza izango ditu bere gain.

UPNk eta PSNk 2011-2015 legegintzaldirako koalizio gobernua, Yolanda Barcina unionista buru izango duena, osatzeko ituna sinatuko dute gaur Iruñean.

UPNk, 19 parlamentarirekin, bost kontseilaritza izango ditu bere esku. PSNk, berriz, 9 parlamentarirekin, presidenteorde bat eta hiru kontseilaritza izango ditu Foru gobernu berrian.

Itunaren sinadura 11:00etan izango da Iruñeko Parlamentuan eta Yolanda Barcina UPNren presidentegaiak eta Roberto Jimenez PSNren idazkari nagusiak parte hartuko dute.

Yolanda Barcinaren inbestidura-saioa datorren ostegunean izango da, Alberto Catalan Parlamentuko presidenteak atzo talde parlamentario guztiekin bildu ondoren iragarri zuenez.


Saltuenako enpresa-guneak bi mila lanpostu sortuko ditu Leioan

Hurrengo urteetan "aktibitate ekonomikoa eta enplegua sortzeko bi proiektu abian" ditu Leioako Udalak. Batetik, behin betiko onartu du Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren (HAPO) aldaketa zehatza, eta horri dagokion Saltuenako Aktibitate Ekonomikoen Parkearen (AEP) ingurumen-inpaktuaren deklarazioa. AEP horrek eraikitako 80.000 metro koadro izango ditu aktibitate ekonomikoetarako, eta 2.000 enplegu sortuko ditu, industria garbikoak eta hirugarren sektorekoak. Dagozkion urbanizatze eta birpartzelatze proiektuak 2011n bideratzea espero du tokiko erakundeak, lanekin hurrengo urtean hasi ahal izateko. Bestalde, unibertsitateko lursailetan EHUko Zientzia-Parkea urbanizatzeko proiektua behin betiko onetsi du Gobernu Batzak. Ikerketa, garapena eta ezagutzan espezializatutako punta-puntako enpresez osatutako parke teknologikoak lekua eman nahi die hurrengo urteetan "kalitatezko" 2.500 enplegu sortuko dituzten hainbat enpresari. "Horiekin guztiekin, Udalak egoitza eta enplegua uztartu nahi ditu Leioan, orekaz; horiek biak oinarriak baitira kalitatezko hiria eraikitzeko, aisia, ekipamendu publiko eta zerbitzu publikoekin batera", adierazi dutenez. Argazkian, Eneko Arruebarrena Leioako alkatea, artxiboko irudian.

Leioako Udalak behin betiko onartu du Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren Aldaketa zehatza, eta horri dagokion Saltuenako Aktibitate Ekonomikoen Parkearen (AEP) ingurumen-inpaktuaren deklarazioa. Santsoena-Santi Mami inguruko ospitale zaharraren lur eremuan kokatuko da enplegua sortuko duen elementu hori. Udalaren eta Udalaz gaindiko erakundeen oniritzia jaso du dagoeneko (urbanistikoak, bideenak, ingurugiroarenak eta lursailaren antolamendurakoak). AEP horrek eraikitako 80.000 metro koadro izango ditu aktibitate ekonomikoetarako, eta 2.000 enplegu sortuko ditu, industria garbikoak eta hirugarren sektorekoak. Udalak Plan Partziala onartu du ere bai. Horrek aipatu proiektua garatzeko balioko du.

EHUko parke teknologikoa

Zientzia-Parkea jartzeko ia 200.000 metro koadroko (20 hektarea) orube handi hori urbanizatzeak 16 milioitik gora baloratutako obrak egitea dakar, udal arduradunek aipatu dutenez. Ikerketa, garapena eta ezagutzan espezializatutako punta-puntako enpresez osatutako parke teknologikoak lekua eman nahi die hurrengo urteetan "kalitatezko" 2.500 enplegu sortuko dituzten hainbat enpresari. Horretarako, 120 milioi euro inbertituko dituzte, 14 eraikin hartuko dituzten 75.000 metro koadroetan eraikitzeko. "Aipatu enpleguei, gainera, aktibitate ekonomikoetarako parkearen lanek irauten duten bitartean sortuko diren ehunka enpleguak gehitu behar zaizkie", gaineratu dutenez.

Ildo beretik, Leioako Udalak eman egin du eraikitzeko bigarren lizentzia, parkearen egoitza-eraikinari dagokiona hain zuzen, 9,5 milioi euroan baloratua. Modu berean, tokiko erakundeak aurki hirugarren lizentzia bat ematea espero du, kasu honetan, Biofisika Unitateari dagokiona, 7 milioi eurokoa. "Gogoratu beharra dago lehen eraikitze-lizentzia, kota zerorainoko lanena, iaz eman zitzaiola espalazio bidezko partikula azeleragailuaren proiektuari, bere osotasunean, eta fase desberdinak hartuta, 180 milioi balio du", azaldu dute Udaletik. Proiektu horiek EAEko eta Espainiako erakundeen laguntza ekonomikoa daukate. "Horrez gain, beste bultzada bat izan dute Estatuko aurrekontu orokorretan, Kongresuan EAJk osatzen duen Euskal Taldeak zenbait zuzenketa aurkeztu dituelako, eta Gobernuak onartu egin ditu", agintari leioaztarrek nabarmendu nahi izan dutenez.


Klubek eta sindikatuek emakumeen futboleko greba desblokeatu dute

Bi aldeek hilabeteko epea izango dute, abenduaren 20ra arte, hitzarmen kolektiboa sinatzeko. Hitzarmen horrek, % 75eko gutxieneko partzialtasuna eta 16.000 euroko gutxieneko soldata jaso beharko du.

AFE, UGT eta Futbolistas On sindikatuek eta Primera Iberdrolako klubek euren jarrerak hurbildu dituzte astelehen honetan, eta abenduaren 20a finkatu dute emakumeen futbolaren lehen hitzarmen kolektiboa sinatzeko balizko data gisa. Horren ondorioz, desblokeatu egin da jokalariek asteburuan hasitako greba.

Izan ere, Emakumezkoen Futbol Kluben Elkarteak (ACFF) ez zuen onartu joan zen asteartean Lan Zuzendaritza Nagusiak aurkeztutako bitartekaritza proposamena. Horren aurrean, jokalariek igaro berri den astebururako deituta zuten greba deialdiarekin jarraitzea erabaki zuten.

Astelehen honetan, aldiz, ACFFk jarrera aldatu eta proposamen horri heltzea erabaki du. Hala, Ruben Alcaine patronaleko presidentearen esanetan, "hitz egiten jarraitzea" eta aipatutako proposamenaren inguruan "akordioak lortzen saiatzea" adostu dute sindikatuekin.

Aipatu proposamen horrek urtean 16.000 euroko gutxieneko soldata gordina bermatzen du lanaldi osorako. Horrez gain, lanaldi partziala gehienezko lanaldiaren % 75 baino txikiagoa ez izatea ere ziurtatzen du (partzialtasun horrekin gutxieneko soldata 12.000 eurora jaitsiko litzateke). Azken puntu hori izan da negoziazioko oztopo nagusienetakoa, hain justu.

Bestalde, David Aganzo AFEko presidenteak bileraren amaieran adierazi duenez, adostutakoa "nesken garaipen bat da". Aganzoren aburuz, azaroaren 16ko eta 17ko grebak emaitza "positiboa" izan du hitzarmena sinatzeko bidean.


Diru kontuei buruzko hitzaldiarekin abiatuko da gaur, Jubilatu Astea

Ibilaldi, bazkari, antzezlan edota hitzaldiak antolatu ditu Gure Pakea Elkarteak, aste honetarako. Ekonomia kontuei loturiko solasaldiak abiatuko du gaur, 2017ko Jubilatu Astea:

JUBILATU ASTEA

Martxoak 13, astelehena

17:00 "Ekonomia, interes tipoak" hitzaldia Artzabalgo ekitaldi aretoan.

Martxoak 14, asteartea

17:00 "Aiton amonen aterpea" antzezlana Artzabalgo ekitaldi aretoan.

Martxoak 16, osteguna

17:00 "Emozioak bizi" hitzaldia Artzabalgo ekitaldi aretoan, Matia Fundazioko kide baten eskutik.

Martxoak 17, ostirala

09:00 Hernanira ibilaldia eta bazkaria. Artzabal, Santuenea, Lasarte-Oria, Urnieta eta Hernani lotuko ditu ibilaldiak. 14:00etan bazkaria jubilatuen etxean.

Martxoak 19, igandea

14:00 Jubilatu Astea: bazkaria Atxega Jauregian.

Antolatzailea: Gure Pakea Elkartea.


Metropoli Forala 2016-02-04

Nafarroako Gobernuaren Bake, Elkarbizitza eta Giza Eskubideen ataleko zerbitzuburu Fernando Rey elkarrizketatu dugu saioaren hasieran. Espainiako hedabide ultrazentrista ilunetan, leize-zulo mediatiko horretan jasotako hainbat adierazpen ekarri dizkigu Ainhoa Arano kazetariak. Iruñeko Alde Zaharreko inauterien berri eman digu jai batzordeko kide Leti Montoyak. Musikaren tartean, Nerea Erbiti jazz kantaria izan dugu gonbidatu.


Gaur hasiko da Errenteria-Oreretako Galiziako Astea

Gaur arratsaldean hasiko da Errenteria-Oreretan Galiziako XXV. Kultura eta Aste Folkloriko Gastronomikoa. Xoan Alonso Dominguezek hitzaldia emango Gailziako Maiatzen festei buruz. Reina Aretoan izango da, 19:00etatik aurrera. Bihar eta etzi ere hitzaldiak emango dituzte toki eta ordu berean, eta asteburuan dantza, musika eta gastronomiaren txanda izango da. Egitarau osoa, hemen.


Getxo Antzokiko proiektuaren aurretiko ikerketa agindu dute

Getxo Antzokia berreraikitzeko arkitektura-proiektuaren aurretiko ikerketaren idazketa agindu du Udal Gobernuak, 29.700 euroko zenbatekoan. Enpresak hiru asteko epea izango du kultur areto berria kokatuko den orubearen ganeko lehen azterketa eta lekutze eta plantako krokisak egiteko, eta aurreikusitako ekipamenduak non egongo diren zehazten hasteko, Iñaki Zarraoa alkateak azaldutakoaren arabera. “800 eta 1000 lagun arteko areto nagusia izateaz gain, neurri txikiko antzerki saioak egiteko eta bilera edo zinemarako areto txikiagoak ere egotea nahi dugu, ezaugarri hauetako instalakuntzak izaten dituen ekipamendu guztiekin batera”, azaldu du udal agintariak.

Urtearen amaierarako behin betiko proiektua edukitzea espero du Udalak eta 2007an eraikitzeko lehiaketa atera ahal izatea. Lehenengo aurreikuspenen arabera, proiektu honen kostua 22 milioi eurotakoa izan daiteke.

Gaiaren inguruko berriak:

Getxo Antzoki berria egiteko, Espainiako Gobernua eta Udalaren arteko hitzarmena eskatu du PPk (2006 Api 20)

Getxo Antzoki berriaren proiektua abenduan bukatzea espero dute (2006 Api 15)


Andatzara eta Donostiara irteerak, Gaztelekukoen hurrengo ekintzak

Ekaina amaieraz geroztik uda beteko ekintzetan murgilduak daude Gaztelekuko kideak. 12-16 urte arteko gazte eta hezitzaileek egunotarako hainbat ekintzetan parte hartzeko aukera izango dute. DBH 3. mailako ikasleak ostegun eta ostiralean Andatzara doaz. Irteera prestatzeko hitzordua jarri dute gaurko. Ostiralean, DBH 1.mailakoek Donostiako irlara egun pasa joateko aukera izango dute. Hona hemen, hilabetea amaitu arte Gaztelekutik bideratuko dituzten hitzordu desberdinak:

Uztailak 10, asteartea

11:00 Andatza irteera prestatu Gaztelekuan: janaria, kanpinga, guraso baimenak. Nori zuzendua: DBH 3.

Uztailak 12-13, ostegun eta ostirala

Andatzara irteera ostegunean 18:00etan. San Estebanen lo egin. Eta hurrengo egunean buelta, 14:00etan.

Uztailak 19, osteguna

10:45-19:00 Donostiarako irlara egun pasa. Nori zuzendua: DBH 1.

Uztailak 20, ostirala

11:00-19:00 Hernaniko igerilekura egun pasa. Nori zuzendua: DBH 1.

Uztailak 27, ostirala

16:00-19:00 Ur jolasak Artzabalen. Nori zuzendua: denentzat.

Uztailak 30, astelehena

17:30-19:30 Udako ekintzen argazkiak ikusi, Gaztelekua txukundu… Nori zuzendua: denentzat.


Konponbidearen esperoan oraino

Alardetik aparte aritu beharko du aurten, berriz, Jaizkibelek. Aldundiak esan du auziaren «etorkizunerako ibilbide» bat lantzera doazela aurki. «Berandu» ari da, oposizioarentzat.


Lankidetzarako aurrekontu publikoaren murrizketa gaitzetsi dute

Erakunde publikoek garapen lankidetzarako aurrekontua nabarmen murrizten ari direla salatu dute gobernuz kanpoko erakundeek. 2013. urteko aurrekontu egitasmoak prestatzen edo aurkezten ari direla, azken urteetan izandako bilakaeraren berri eman dute. Erakunde batzuk, Gasteizko Udala kasu, egitasmo horietarako diru saila ia guztiz kendu du 2012ko aurrekontutik, eta Arabako Foru Aldundiak ere zenbait diru sail kendu ditu aurrekontuetatik. Euskal Herriko, Espainiako, Kataluniako eta Galiziako GKE koordinakunde guztiak biltzen ari dira asteburu honetan gaia lantzeko, murrizketek elkarren arteko lanean ekar ditzaketen aldaketak aztertzeko eta aurrera begirako lan ildoak zehazteko.


Ataungo Udalak garbiketa zerbitzua kontratatuko du

Udalaren jabetzako lokalak eta eraikinak garbitzeko lehiaketa deitu du Ataungo Udalak. Kontratuaren iraupena lau urtekoa izango da, sei urtera luzagarria. Urteko 52.000 euro gehi BEZa da oinarrizko aurrekontua. Eskaintzak apirilaren 2ra arte aurkez litezke, Ataungo Udaleko idazkaritzan. Aurkeztutako eskaintzak handik lau egunera zabalduko dituzte.


“Mugimendu feminista ez da hain gatazkatsua izan Euskal Herrian”

Urriaren 1ean iritsiko da Emakumeen Mundu Martxa Zumaiara. Egun hori iritsi bitartean, herriko eragile feministek hainbat ekitaldi antolatu dituzte. Lehenengoa atzo izan zen Alondegian. Bertan, Edurne Epeldek eta Miren Arangurenek Gure genealogia feministak. Euskal Herriko Mugimendu Feministaren kronika bat liburuaren aurkezpena egin zuten.

Gure genealogia feministak Euskal Herriko mugimendu feministaren kronika bat da. Trantsizio garaitik hasi eta gaur egun arteko ibilbidea aztertu dute. "Feministek, gaur egun bizi garen egoeraraino, egin duten ibilbidearen aitortza bat da liburua" aipatu zuen Epeldek. Bilduma honetan emakume taldeak, asanbladak, kaleko borrokak… aztertu dituzte baina batez ere emakume bakoitzaren genealogietara egin dute jauzi.

Guztira 10 urtez egon dira gai hau aztertzen. "Uste baino konplikatuagoa izan da, eta material dezenterekin aurkitu gara. Hala, artxibo handi bat ere osatu dugu argazkiekin, afixekin…" kontatu zuten. Liburua, irakurtzeko baino, kontsultak egiteko dago pentsatuta eta crowfunding kanpaina bati esker argitaratu dute.

"Mugimendu feminista, batez ere, gazteleraz garatu zen, baina guk hasieratik euskarazko liburu bat egitea pentsatu genuen. Pentsamendu feminista euskaraz garatzea da gure helburuetako bat” esan zuen Epeldek. Liburua bost ataletan dago banatua: 60-70. hamarkadak aztertzen duen atala, 80. hamarkada, 90. hamarkada, XXI. mendea, eta azkenik, sei borroka esanguratsuren inguruan hitz egiten duen atala. “Sei borroka horiek abortoa, indarkeria sexista, lesbianismoa, lan mundua, martxoak 8 eta feministak plazara deitzen den bat dira" esan zuen Arangurenek.

"Mugimendu feminista ez da hain gatazkatsua izan Euskal Herrian, eta herriko beste mugimenduekin batera jardun du elkarlanean" aipatu zuen Arangurenek. 40 bat urteko ibilbidea jorratu dute idazleek eta urte guzti hauetan feminismoak izan dituen ezaugarri nagusiak hauek izan dira: bizia, sortzailea, desobedientzia ardatz borroka molde berrien aldekoa, kuestionatua eta kuestionatzailea eta politikoa.


Hekimen: “Pandemiari aurre egiteko neurriek euskal komunikabideon bideragarritasuna baldintzatzen dute”

Hekimen Euskal Hedabideen Elkarteak esan du pandemiaren hedapena geldiarazteko ezohiko neurriak zuzenean eragiten ari direla euskal komunikabideon egitasmoetan. Konfinamendu garaian, elkarteko hedabideen webguneetako erabiltzaileak nabarmen gehitu dira, baina publizitateko diru iturrietan %40tik gorako murrizketak egon dira. Harpidetzetan jaitsiera txikia izan bada ere, etorkizunari “kezkaz” begiratzen zaiola esan dute. “Diru laguntza publikoekin ere antzeko zerbait gertatzen da: oraingoz murrizketa gutxi gertatu diren arren, ikusteko dago etorkizunean zer gertatuko den. Eremu horretan, funtsezkoa izango da erakundeek konpromisoari eustea sektorearen egonkortasuna bermatzeko; eta, ahal den heinean, areagotzea”.

Aurreko krisiaildi ekonomikotik “erabat osatu gabe” eta hedabideen mundua bizitzen ari den eredu aldaketaren erdian, sektorea egonkortzeko bidean lehen pausoak ematen ari zenean, krisialdi berri bat pairatzen hasi dela azaldu dute. Dena dela, eta komunikabideok lehen mailako zerbitzu garen heinean, lanean jarraitzeko ahal den guztia egin dela esan dute. “Herritarrei pandemiaren inguruko informazio zuzen eta eguneratua helarazteko ahal izan dugun guztia egin dugu”.

Euskal hedabideon garrantzia “inoiz baino ageriago” geratu dela esan dute. “Horren parean, baina, pandemiari aurre egiteko hartzen ari diren neurriak daude. Neurri horiek komunikabideon bideragarritasuna baldintzatzen dute”.

Pandemiak elkarteko komunikabideei nola eragin dien jakiteko, Hekimenek bazkideen artean inkesta bat zabaldu du, eta emaitzak gazi-gozoak izan direla diote: “Hasteko, bazkide guztiek hartu dituzte pandemiari aurre egiteko oinarrizko neurriak, eta, ondorioz, ehunka lagunek osatutako sarean bi COVID-19 kasu baino ez dira zenbatu”. Hedabideetako langileak, moldaketa batzuk eginda “baldintza zailetan” ere ekoizpenari eutsi nahi izatea azpimarratu dute. “Egindako ahaleginari herritarrek emandako erantzuna paregabea izan da. Izan ere, elkarteko komunikabideen webguneetan iazko martxoan baino 500.000 erabiltzaile gehiago zenbatu dira”.

Egitasmo asko (%71) bertan behera geratu direla ere mahairatu dute. “Etorkizunean zenbait egitasmo berrartzeko aukera egon liteke, baina, ziurrenik, gehienak ez dira berreskuratuko”.

Lantaldeetan ere murrizketa gutxi egon direla diote. “Lehen asteetan zenbait hedabidek aldi baterako murrizketak abian jarri zituzten, baina orokorrean ez da egon behin betiko kontratu eteterik. Etorkizunean ere ahal dugun guztia egingo dugu egungo lantaldeei eusteko, eta espero dugu herritarrek zein erakundeek ere, euren babesa mantenduz, ahal duten guztia egingo dutela aurreko krisialdietako egoera errepikatu ez dadin”.

Hekimen osatzen duten hedabideek garatzen dituzten egitasmo asko (%71) bertan behera geratu direla ere mahairatu dute. “Etorkizunean zenbait egitasmo berrartzeko aukera egon liteke, baina, ziurrenik, gehienak ez dira berreskuratuko”.

Horren guztiaren aurrean, orain arte bezala lanean jarraitzeko konpromisoa berretsi du elkarteak. “Lan asko eta ahalegin handia egin da gauden tokiraino iristeko, eta hasitako bidea emankorra izaten ari da. Jarrai dezagun elkarlanean bidea egiten, eta gaindi ditzagun etor daitezkeen traba eta oztopoak elkarrekin, guztiontzako errazago izango baita eta herritarrek eskertu egingo digute”


BERRIA.INFOko irakurleen arabera Maduro zen faborito

Azken egunetan inkesta bat izan da BERRIA.INFO Venezuelako hauteskundeen inguruan. Ia 300 lagunek hartu dute parte, eta horietako gehienek Maduro ikusten zuten gaurko bozetan garaile. %92ak eman du, zehazki, chavisten hautagaiaren aldeko botoa. Capriles botoen %8arekin geratu da. "Hugo Chavez ek hasitako erreforma sozialak jarraitzeko irabaz beza Madurok", idatzi du Jakes Lafittek inkestaren eztabaidagunean.


Dementzia eta komunikazioaz solasean abenduaren 16an Leitzan

Asteazken arratsaldeko 4etatik 6etara ariko da Aintzane Mariezkurrena udaletxean

Abenduaren 16an, Leitzako Osasun Etxeak eta AFANek antolatuta, Dementzia duen pertsonarekin komunikazioa hitzaldia eskainiko du Aintzane Mariezkurrenak, asteazkenean 16:00etatik 18:00etara Udaletxean.


Juanma Garate Cannondale taldeko kirol zuzendari izango da

Juanma Garate

Juanma Garate irundarrak txirrindularitzari helduko dio berriro, oraingoan Cannondale taldeko kirol zuzendari bezala, El Correo egunkariak aurreratu duenez.

2014an utzi zuen bizikleta, hamalau urtez profesional izan ondoren. Etapa bana irabazi zuen Italiako Giroan, Frantziako Tourrean eta Espainiako Itzulian. Horrez gain, 2005ean Espainiako txapeldun izan zen, laugarren Giroan 2002an eta bosgarren Tourrean 2005ean.

Honako talde hauetatik pasatu da hamalau urte horietan: Lampre (2000-2004), Saunier Duval (2005), Quick Step (2006-2008), Rabobank (2009-2012) eta Belkin (2013-2014).

Datorren urtean Rigoberto Uran (Etixx-Quick Step) edo Pierre Rolland (Europcar) zuzenduko ditu Garatek.


AP68 bidesarian ezbeharra izan du auto batek

19:00ak aldera izan da istripua, auto bat bidetik atera da eta txaparen kontra egin du talka. Bi lagun artatu behar izan dituzte, baina ez da zauriturik egon.

Arabako eta Bizkaiko Suhiltzaileek zabaldu dutenez, istripua izan da AP68an gaur arratsaldean. Ertzaintzaren Trafiko Sailak Aiaraldea hedabideari adierazi dionez, "ibilgailu batek txapa jo du eta ondorioz trafikoa motela da". Anbulantzia eta suhiltzaileak bertaratu dira tokira.

"Bi lagun artatu dituzte anbulantzian, abiadura handiko talketan beharrezkoa baita medikuak ikustea", kontatu dio suhiltzaileetako batek Aiaraldea hedabideari. Bilborako noranzkoan izan da ezbeharra.


Leinu gerren inguruko azken ikerketen berri emango dute

Lautadako dorretxeei buruzko hitzaldia eta bisita gidatua antolatu dituzte larunbaterako. Diputazioak Martiodako dorretxean egindako esku-hartzearen emaitzak ere ikusi ahal izango dira.

Lautadako dorretxeak hobeto ezagutzeko hitzaldia eta bisita gidatua antolatu ditu larunbaterako AAI Arkeologiarako Arabar Institutuak. Goizeko 10etan jarri dute hitzordua, Mendozako dorretxearen alboan dagoen aparkalekuan, eta handik gutxira Erdi Aroan izan ziren leinu gerren inguruko hitzaldia eskainiko du Ismael Garcia-Gomez adituak. Gaiari buruzko azken aurrerapenen berri emango du bertan Erdi Aroko Historiako doktoreak. Ondoren, eremuko hainbat eraikin historiko bisitatuko dituzte: besteak beste, Mendozako eta Martiodako dorretxeak, eta baita Urrialdoko baseliza ere. Bisitaldian parte hartzeko izena eman behar da AAIn, ostirala baino lehen.

Egun horretan, Martiodako dorretxeak hartu duen apainketa berria gertutik ikusi ahal izango dute. Joan den astean eman ditu Aldundiak dorrean egindako zaharberritzeari buruzko xehetasunak. Eraikin historikoa kontserbatzeko 600.000 euroko inbertsioa egin du Aldundiak.

Kultura diputatu Igone Martinez de Lunaren hitzetan, "kaltetutako zatiak osorik berreskuratu dira, haren balioak gorde eta haren jatortasun edo benetakotasunaren funtsezko alderdiak aztertu dira balioa emateko eta etorkizunean ikertu ahal izateko".

1984an historia eta arte monumentutzat hartu bazen ere, egoera kaskarrean zegoen eraikina. Zenbait lekutan teilatua erorita zegoen, eta egiturazko beste osagai batzuk ere kaltetuta zeuden. 2016an hasi ziren egoera hobetzeko lanak; besteak beste, kaltetutako materialak ordezkatu dituzte, eta aurrealdea ere finkatu egin dute teknikariek.


Euskal Herriko 12. Mus Txapelketako kanporaketa saioak Aginagan eta Usurbilen

Abian da Euskal Herriko Mus Federazioak antolaturiko txapelketaren hamabigarren edizioa. Herrietako kanporaketa faseekin hasi da; azken urteon ildotik, Aginagan eta Usurbilen saio bana jokatuko da hilaren 24an eta 31n hurrenez hurren.

Aginagakoa Atarialden jokatuko da, Usurbilgoa Aitzagan. Bikote irabazleak Gipuzkoa mailako finalerako sailkatuko dira. Sari ederrak daude jokoan.

Euskal Herri luze zabalean antolatzen diren txapelketetan parte hartzen duten muslariak biltzeko sortu zuten EH-ko Mus Federazioa. "Zazpi herrialdetako muszale eta muslariez osatzen da eta gure herriak bizi duen zatiketa administratiboaz gaindik, nazio bakar gisa antolatu eta garatzen dugu gure jarduna eta aldi berean nazio kontzientzia indartu. Musean jokatzeko dauden modu eta ohitura ezberdinei lekua eskaintzen diegu herrietako kanporaketetan eta ondoren guztientzako joko arau eta irizpideak bateratu eta bat eginik antolatzen dugu Euskal Herri osoko txapelketa. ".

EUSKAL HERRIKO 12. MUS TXAPELKETA

Herri mailako kanporaketak:

-Urtarrilak 24, 22:00 Aginagako Atarialde Elkartean.

-Urtarrilak 31, 22:00 Usurbilgo Aitzaga Elkartean.

Oharra: izen ematea 21:30etan irekiko dute. Prezioa: bikoteko 20 euro.

Herrialde mailako finalak:

-Gipuzkoakoa otsailaren 29an. Sariak: txapelak, garaikurrak, asteburuko egonaldiak, bazkari eta afariak...

Euskal Herriko finala:

Zigoitiako Gopegin martxoaren 14an.

Sariak:

-Txapeldunak: txapela, garaikurra, 3.000 euro eta Karibera bidaia lau lagunentzat, dena barne.

-Txapeldun ordeak: garaikurra, 1.500 euro eta bi lagunentzat Karibera bidaia, dena barne.

-3. bikote sailkatua: 750 euro eta asteburuko egonaldia lau lagunentzat.

-4. bikote sailkatua: 500 euro eta euskaraz ikasteko urte osorako 2 matrikula.

-5. eta 8. postu artean sailkaturiko bikoteak: 250 euro.

-9. eta 16. postu artean sailkaturiko bikoteak: 100 euro.

Informazio gehiago: ehmus.eus

Antolatzailea: Euskal Herriko Mus Federazioa.


Sute eremua, egonkor

Azken 30 urteetan Nafarroan izandako suterik handiena da Puiukoa, eta 3.000 hektareari eragin dio. Foruzainek zigarrokin bat aurkitu dute sua piztu zen tokian

Malkoak begietan, baina lasaiago daude Nafarroako Erdialdean. Dagoeneko lortu dute sutearen perimetroa egonkortzea, eta sua ez da herrietara ailegatu. Hala ere, paisaia erabat belztu da Tafalla inguruan. Herenegun, sua piztu zen Puiun, AP-15 autobidearen parean, eta 2.700 eta 3.000 hektarea ingururi egin die kalte. Hamabi kilometroko perimetroa izan du suteak, eta larrialdi zerbitzuetako langile anitz behar izan dituzte sua kontrolpean hartzeko. Nafarroan azken hiru hamarkadetan izan den suterik handiena da. Foruzainek uste dute gidari batek autotik kanpora botatako zigarrokin batek eragin duela, sua piztu zen tokian zigarrokin bat aurkitu baitute.

Atzo goizean, Uxue Barkos Nafarroako lehendakaria eta Maria Jose Beaumont Presidentetza, Justizia, Barne eta Funtzio Publikoko kontseilaria Puiun izan ziren, beste agintari batzuekin batera, igerilekuan paratu duten aginte postuan. «Ez bada inolako konplikaziorik, 24 orduan sutea bukatzea espero dugu», azaldu zuen Barkosek. Gainera, sua itzaltzen aritu diren langile eta boluntario guziei eskerrak eman zizkien, haiei esker sua ez baitzen herrietara ailegatu; nahiz eta anitz hurbildu zen: Garinoaindik 600 metrora, Añorbetik 700 metrora eta Artaxoatik 800 metrora gelditu zuten. Tafallako eta Puiuko herrien lurrei ere eragin zien suak.

Kalteak, kalkulatzeko

Barkosek azaldu zuenez, oraindik goiz da kalteak zenbatekoak diren jakiteko. Batik bat, idorreko nekazaritza lurrak, idorreko baratzeak, baratzeak, sasiarteak, artadiak eta hariztiak, eta basotzeko landuriko pinuak erre dira. «Suak eremu handiari eragin dio, baina horrek ez du esan nahi, halabeharrez, eremu hori osorik erre denik», azaldu zuen. Izan ere, haize boladen eraginez, suak abiadura handia hartu zuen, batik bat hasieran, eta, beraz, sastrakak erre baziren ere, hainbat baso ez.

Arturo Goldarazena Tafallako alkatea ere Puiura joan zen, eta gertatutakoa «hondamendia» izan dela esan zuen. «Eremuari dagokionez, kalterik handiena ez da Tafallan izan, baina, balio ekologikoari dagokionez, Muskil mendiko hariztia erabat erre da. Harizti oso zaharra da; Nafarroan oso gutxi dira ezaugarri horiek dituztenak». Nafarroako Gobernua heldu den astean bilduko da kaltetutako herrietako alkateekin.

Sua Puiu eta Tafalla artean piztu zen herenegun, AP-15 autobideko erdibitzaile batean, ustez, gidari batek botatako zigarrokin batengatik. Larrialdi zerbitzuek deia jaso zuten 11:55ean. Bien bitartean, su korridorea oso agudo zabaldu zen, bospasei orduan hamabi kilometrora zabaldu baitzen. Autobideko bi bide, bazterbidea, trenbidea eta N-121 errepidearen gainetik igaro zen, eta baratzeak zeuden inguru batera ailegatu. Orduan, bi aldetara ireki zen sua, hego-mendebaldeko haizeak bultzaturik. Sutearen adar bat Artaxoa ingurura zabaltzen hasi zen, eta bestea, iparraldera, Añorbe ingurura.

Lan gogorra

Larrialdi zerbitzuetako kideek «lan oso gogorra» izan zutela azaldu zuen Javier Baiona Nafarroako Gobernuko suhiltzaile zerbitzuko zuzendariak. Bezperako egoera meteorologikoa antzekoa zen atzo; beraz, sutearen boladarik larrienean zegoen langile kopuruari eutsi zioten. «150-200 lagun aritu dira gauez lanean, eta haientzako oso gogorra izan da. Tenperaturak eta eremuaren egoera aurka zituzten; beraz, meritu handia dute».

Larrialdietako zerbitzuak ez ezik, sua hasi zenetik hainbat herritar ere joan ziren itzaltzeko lanetan laguntzera. Beaumontek gogoratu zuen nekazariek traktoreekin egindako suebakiak, adibidez, «oso garrantzitsuak» izan zirela. Beste batzuk baliabide onik gabe baina gogotsu joan ziren laguntzera. Adibidez, Juantxo Garaigordobil. Puiun bizi da, eta beste herritar batzuekin batera abiatu zen sutearen eremura. «Erabat etsiturik joan ginen. Ez zen modurik. Sugarrek txapar bat hartuko zutela ikusirik, agudo joaten ginen hara adaxkekin sua itzaltzeko, baina, bat-batean, sua izugarri handitzen zen, eta atzera egin behar zenuen. Beraz, hura ikustea baizik ez...», esaldia ezin izan zuen bukatu, negarrez hasi baitzen. «Deus ezin duzula egin ikusirik, egoera oso gogorra da, eta sentsazioa... Izorraturik geratzen zara». Emozionalki ez ezik, fisikoki ere oso gogorra izan zen lana: «Eguerditik zeudenak jota zeuden arratsalderako, eta gainera leher eginda, bero handia egiten zuelako».

Atzo ere, Puiuko herritarrak etsiturik ziren. Batzuk Santiago baselizara igo ziren suaren ondorioak ikusteko, hori baita herriko punturik gorena. Panoramika beltza zuten handik. Txaro Guillen puiuarrak buelta bat eman zuen erretako txokoetan barrena. Hunkiturik mintzatu zen. «Beldurra izan genuen. Sua etxeetara iristeagatik ez, baina, sua hain azkar zabaltzen ikusirik, oso gaizki pasatu genuen». Mindurik zegoen, bere zelai eta bideak kiskalirik ikusita. «Zenbat denbora igaroko da landaredia berpiztu arte? Ez dakit hori berriz ere berde ikusiko dudan».

Txirrindulariak ere gerturatu ziren; ohiko bideak zituzten horiek. Antzera ibili ziren inguruan zeuden herrietako biztanleak ere. Bada eremu bat, puiuarrek mendia deitzen dutena. Berdea zen, baina orain beltza da. Bertako haritzak eta arteak erre egin dira. Eremu berdeak irlatxoak ziren lehen, paisaia idorrean. Orain, hori ere ez da geratzen. Guillen etsiturik zegoen: «Betiko berdea orain joan egin da».

Nafarroan aspaldi ez zen horrelako suterik izan; 1989. urtetik, alegia. Garai hartan, sute handi batek 2.781 hektarea kiskali zituen Bortzirietan. Eremu horretatik, 801 hektarea mendia zen; 755, larrea, eta 1.225, basotzeko landuriko hostozabal eta erretxinadun inguruak. Kalteak Bidasoa-Berroaran eta Kokoriko mendietan izan ziren, baita Etxalar, Igantzi, Bera, Lesaka eta Arantzako lur eremuetan ere. Hala ere, Euskal Herrian ez da hainbeste denbora igaro antzeko zabalerako suteak gertatu ziren azkenengo alditik. 2012. urtean, 2.380 hektarea erre ziren Arabako Mendialdearen eta Trebiñuren artean piztutako sutearen ondorioz.


Kontzentrazioa gaur, Zinkoenean

Kontzentrazioa deitu dute gaur, arratsaldeko 20:00etan Zinkoenean, Hernaniko preso eta iheslarien senide eta lagunek. Herritar guztiei luzatu diete deia, bertaratzeko.


Erauskin auzoko bidea konpondu dute abuztuan

Espaloia konpontzen, Martina Maiz kalean.

Abuztuan herri lanek ez dute etenik izan eta Beasaingo Udalak, hainbat bide eta espaloi konpontzeko lanak martxan jarri ditu, udako oporraldia aprobetxatuz. Lan horietako bat, Erauskin auzoko errepidea konpontzea izan da. Horrez gain, herriguneko hainbat espaloi konpontzeko lanak ere hasi dituzte.

Erauskin auzoko errepideak urteak zeramatzan konponketarik egin gabe, eta azken urteetan, batez ere AHTko lanak direla eta izan diren kamioien joan etorriekin, errepidearen zorua asko kaltetu da. Bidean zeuden zuloak konpondu eta asfaltoa berritzeaz gain, hainbat gunetan babes hesiak ere berritu egin dituzte.

Espaloiak konpontzen

Udalak udara aurretik jakinarazi zuen herriguneko hainbat espaloi konpontzeko asmoa zuela. Lan horietako batzuk abuztuan hasi dituzte. Lan horiek egiteko ardura Morga eraikuntza enpresa bizkaitarrak hartu du bere gain; 92.000 euroko aurrekontua izango du horretarako.

Martxan den berrikuntzetako bat Martina Maiz kalekoa da. Horrez gain, ordea, La Salle ikastetxearen pareko espaloia, eta Foru kalean, Zelaeta eta Zapatari kaleak lotzen dituen zatikoa ere konponduko dituzte. Azkenik, Nabarro Larreategi kalean, Barandiaran plazaren eta Indarreko etxeen arteko zatia ere berrituko dute datozen asteetan.


Gizartearen eta nazioen kontrako erreformak

Espainiako eta Frantziako Gobernuek erreforma sozial anti-abertzaleak eta anti-nazionalak inposatu dituzte beren Estatuetan eta Euskal Herrian –lan eta pentsio erreformak–. Finantza merkatuen interesei erantzuten dien erreformak dira, hau da, Nazioarteko Diru Funtsari eta Munduko Bankuari, bai eta Europako Banku Zentralari ere. Beraiek gidatzen dute munduko eta Europako ekonomia, banka handiaren, multinazionalen eta patronalen zerbitzura. Espainian, lan erreformak kaleratzeak merketzen ditu, mugikortasun basatiak donesten ditu, negoziazio kolektiboa erasotzen du eta enpresaren kostuak gutxitzen ditu. Atzetik etorriko da pentsioen erreforma, erretreta atzeratuz eta kotizatu beharreko urteak gehituz; eta hori Frantzian jadanik erabakita dago.

Espainiako eta Frantziako langileek, ezin dute beharginen eta gizartearen kontrako horrelako erreformarik onartu, baina langile euskaldunek arrazoi gehiago dituzte erreformari kontra egiteko. Nazioen eta abertzaleen kontrako erreforma ere badelako, Madril eta Parisetik inposatua, eta ez du euskal lan harremanen markoa errespetatzen. Euskal Herria subiranoa ez den bitartean, euskal langileek marko hori exijitu beharko lukete; langileak eta sindikatu abertzaleak izan daitezela beren lan baldintzak negoziatzen dituztenak patronalarekin eta gobernuekin. Euskal Herria bere etorkizun sozial eta ekonomikoa erabakitzeko gai izan dadin, eredu politikoan aldaketa behar da.

Erreforma horiek salatzeko eta politika alternatiboak eskatzeko, greba orokorrera deitu dute bi estatuetan: ekainaren 24an Frantzian, eta irailean Espainian. Hego Euskal Herrian, aldiz, ekainaren 29rako bi deialdi daude eginak, sindikatu abertzaleena eta CCOOrena. Ez da, egiaz, langile eta sindikatuen erantzun onaren adibidea. Baina, egia da, batzuen eta besteen ikuspuntua ezberdina dela. Dena den, eraso kapitalista hain basatiaren aurrean, erantzun indartsuagoa negoziatu liteke.


Izpegira ateraldi zikloturista antolatu du Baztandarra Txirrindulari Taldeak

Bihar 10.00etan Elizondoko Malkorra gozotegitik aterako dira eta gero, Izpegin, Bereko bentan salda eta pintxoak dastatuko dituzte. Mikel Sobrinok eman dizkigu xehetasunak.


Gutxinez 18 irakiar hil eta 12 zauritu dituzte AEBetako soldaduek

Borroka gogorrak izan ziren bart Bagdadeko Sadr City auzoan xiiten eta koalizoko soldaduen artean. Gutxienez 18 irakiar hil eta beste 12 zauritu zituzten.

Hildakoak "26 gerrilari" izan direla esan dute AEBek, atzo arratsaldetik ona izan diren "borroka esporadikoetan". Auzo horretara 12 patruila gerturatu zirela ere baieztatu dute. Erietxeek emandako datuen arabera, 18 dira hildakoak, eta 12 zaurituak, hildakoetako bat emakumea.


Maite Etxezarreta eta Aitor Mimenza azkarrenak Ezkioko II. Mendi Lasterketa Mistoan

Ezkion Martxan kirol taldeak antolatuta, II. Mendi Lasterketa Mistoa egin dute gaur Ezkion. Guztira 59 bikotek bukatu dute proba, eta denetan azkarrenak Maite Etxezarreta (Azpeitia) eta Aitor Mimenza (Elorrio) izan dira. Irabazleek 31:09ko denboran osatu dute 5,8 kilometroko ibilbidea. Bigarren, Haritz Mujika (Beasain) eta Garazi Artola (Usurbil) sailkatu dira minutu batera, eta hirugarren Ainhoa Jauregi (Urnieta) eta Eneko Aliende (Gasteiz) helmugaratu dira, 32:46 denbora eginez. Goierriko lehen bikotea Maider eta Asier Unanue aramarrek osatutakoa izan da (5. postua, 33:53), eta Ezkioko lehen bikotea Aritz Egeak eta Saioa Soraluzek (6. postua, 34:10) osatua.

Lasterkariek korrikarako giro paregabea izan dute, eta behin bikote mistoena bukatuta, umeentzako lasterketa egin dute. Sari banaketa 13:00ean izan da, eta Alex Aranburu txirrindulari profesional ezkiotarrari omenaldia egin diote. Hura aritu da sariak ematen. Eguna borobiltzeko bazkaria egin dute antolatzaileek eta boluntarioek.

SAILKAPENA

Maite Etxezarreta / Aitor Mimenza (Azpeitia/Elorrio) ………………31:09

Haritz Mujika / Garazi Artola (Beasain/Usurbil) …………………….. 32:09

Ainhoa Jauregi / Eneko Aliende (Urnieta/Gasteiz) ………………….. 32:46

Josu Urrestarazu / Irati Larrañaga (Idiazabal/Usurbil) ………………33:06

Maider Unanue / Asier Unanue (Arama) …………………………………. 33:53

Aritz Egea / Saioa Soraluze (Ezkio) …………………………………………. 34:10

Mikel Gurrutxaga / Eider Estibariz (Donostia/Hernani) …………… 34:50

Olatz Azpitarte / Joseba Acedo (Elorrio) …………………………………. 35:26

Onditz Odriozola / Iñigo Iturrioz (Donostia) ……………………………. 36:06

Beñat Irizar / Gisela Vinyes (Donostia) …………………………………… 33:38

Sailkapen osoa: https://www.herrikrosa.eus/


‘Maialen’, uretara!

Batzuek bukatu, eta besteek hasi. Mutil jubenilek lehengo astean bukatu zuten denboraldia, eta Maialen traineruko neskek orain hasiko dute.

Gaur arratsaldeko 16:30etan hasita, Mutrikuko Bandera izango dute jokoan. Gizonezkoen XVII. Bandera jokatuko da aurrena, eta neska hernaniarrek ondoren hartuko dute parte, Emakumeen II. Banderan; erlojupeko lehian, bigarren txandan ariko dira, Donostia Arraun taldearen kontra.

Lanak bukatuta, jubenilek

Mutil jubenilek, berriz, bukatu dute denboraldia, lan txukun askoa eginda. Lehengo asteburuan Euskadiko Trainerilla Txapelketako kanporaketa jokatu zuten Mutrikun, eta Federazio Sailetik kanpo geratu ziren.

Baina gainontzean, Gipuzkoako Batel Txapelketan hirugarrenak izan dira; Gipuzkoako Trainerilla Ligan, laugarrenak; eta Gipuzkoako Trainerilla Txapelketan, Federazio Sariko aurrenekoak.

Hernaniarrak, Donostiarran

Bestalde, trainerurik ez dute mutil hernaniarrek, baina hernaniar arraunlaririk ez da falta. Donostiarraren Torrekua ontzian ariko dira Aitor Iraola, Asier Guillen, Iker Imaz eta Mikel Rosel, Iker Iriarte patroi dutela. Eta Donostiarraren B taldeko patroi lanetan jarraituko du, Jon Iruretagoyenak.


Espainiako bandera jartzeko agindu die Espainiako Gobernuaren ordezkaritzak Nafarroako 11 udali

Areso, Berriobeiti, Etxauri, Igantzi, Irañeta, Lakuntza, Obanos, Oibar, Oloritz, Villatuerta eta Ziordiak jaso dute eskaera, urrian.

Nafarroako 11 udalek udaletxearen kanpoaldean Espainiako bandera jartzeko eskaera jaso dute urrian Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkaritzaren partetik. Gutunean ohartarazi dituztenez, Espainiako legea urratzen ari dira hori jartzen ez duten bitartean.

Eskaera jaso dutenetik hilabete bateko epea eman die Espainiako Gobernuak bandera jartzeko, eta jakinarazi die Espainiako segurtasun indarrak bidaliko dituela epea amaitzean, agindua bete duten edo ez ikustera. Egin ezean, Estatuaren abokatuaren esku utziko du auzia.

Horiez gain, udal gehiagok ere jaso zuten lehenago eskaera. Berriozarrek eta Atarrabiak bete dute agindua. Altsasuk, Arbizuk, Baztanek, Etxarri-Aranatzek, Goizuetak, Irurtzunek, Leitzak, Olatzagutiak eta Uharte Arakilek salaketa jaso dute legea ez betetzeagatik.

Salaketa jaso ostean, Berari eta Lesakari Nafarroako Justizia Epaitegi Gorenak bandera udaletxearen barrualdean jartzeko agindu zien eta auziko gastuak ordaintzera zigortu zituen. Biek ere helegitea aurkeztu dute.