"Ez gara ezeren alternatiba, kalitatezko hezkuntza publikoa gara herri txikietan"

Pandemia dela medio, inbidiaz begiratu du askok eskola txikietara, bertako talde txiki, kanpoko espazio zabal eta landa eremuetara. Ikastetxe hauetatik ikasteko daukagunaz eta dituzten erronkez aritu gara Euskadiko Eskola Txikiekin, gidaritzan aldaketa eman dela aitzakia hartuta. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako 54 ikastetxe biltzen ditu sareak eta indartsu daude: "Herri txikiak ez dira lo leku, ez dira argazki bat, bizirik dauden eremuak dira eta herriko eskola klabea da horretan".

Bederatzi urte egin ditu Euskadiko Eskola Txikien koordinazioan Mikel Goñik, eta iritsi zenean ikastetxe batzuek beren burua eskola txikien definizioan baztertuta sentitzen zutela kontatu digu, batzuek eta besteek ezberdin ulertzen zutelako zer den eskola txikia. Urteotan, denak eroso sentituko diren definizioa lortu dutela uste du, gero eta ikasle gehiagorentzat izango den eskola eta gero eta hobeto ikasteko izango den eskola helburu: “Aniztasuna bultzatzen duen tamaina txikiko eskola publikoa da gurea, landa eremuan kokatua, eta ezaugarri horiei esker aukera ugari ematen dituena. Deskribapen horretan eskola txikien sareko parte diren guztiek beren burua identifikatuta sentitzen dutela esango nuke, eta hori inportantea da. Gero, horren baitan, bakoitzak bere norabidea markatzen du, dela teknologiaren aldeko apustua eginez, dela anti-teknologiko, dela aniztasunaren ikuspegi zabala ardatz, dela metodologia jakin bat oinarri...”.

Koordinazioa utzi duen honetan, eskola txikien sareak aukera berri asko irekitzen dituen faseari ekin diola dio Goñik, ikastetxe ugari txikitzen joango direla iruditzen zaiola, “gurera hurbiltzen”, biztanle kopurua jaisten ari dela-eta; horrek aukera emango du eskola txikien taldea handitu eta indartzeko. Aurrerantzean, gainera, koordinazioak bat ez hiru buru izango ditu, lan bolumenari erantzuteko, baina baita ere taldea, lidergo partekatua edota elkar babestea ezaugarri inportanteak direlako eskola txikietan. Koordinatzaile zelarik, Goñi ez zen ikastetxean ikasleekin zuzenean aritu, “eta horrek ez du mesede egiten, orain ikasgeletara bueltatu naizenean ikusten ari naizelako eguneroko errealitate eta joerak bestelakoak direla, horregatik koordinazioaren lekukoa hartu duten hiru kideetatik bik eskolan jarraitzea inportantea da, horrek beste sentsibilitate eta oinarri bat emango diolako koordinazio taldeari”.

"Txikia izateak ekarri dezake isolamendu eta ahultasun sentsazioa, eta garrantzitsua izan zen elkarrekin biltzen hasi eta talde bihurtzea. Sarea sakontzen jarraitu nahi dugu"

Irati Manzisidor, Miren Odriozola eta Jugatx Ormaetxea hirukoak ere badaki erronkaz beteriko bidea abiatu dutela. Nabarmendu dute, batetik, sarea indartzea eta elikatzen segitzea dutela zeregin nagusien artean. “Txikia izateak ekarri dezake isolamendu, bakardade eta ahultasun sentsazioa, eta inflexio puntu garrantzitsua izan zen elkarrekin biltzen hasi eta talde bihurtu zirenean, bada sare izaera hori, azken urteetan gero eta gehiago zabaldu duguna (probintzietatik erkidegora), sakontzen eta errotzen jarraitu nahi dugu, eta sarea ez bakarrik irakasleena, hezkuntza komunitate guztiarena baizik, guraso, ikasle eta hezitzaile”.

Ikuspegi erromantikotik harago

Landa eremua asko aldatzen ari den errealitatea izanik, herri txikien inguruko ikuspegi bukoliko erromantikoarekin amaitzea ere badute xede: “Herri txikiak ez dira lo leku, ez dira argazki bat, bizirik dauden eremuak dira, etorkizuna erabakitzen ari direnak; komunitate kohesionatua eta bizia duten herrietan sinesten dugu eta bide horretan klabea da eskola, herriari begiratuko dion eskola berreraikitzea”.

Eta hirugarren erronka bat: ikastetxeetatik ez urruntzea, eskola bakoitza mundu bat dela jakitun. Bakoitzaren helburu eta borroketan bidelagun izan nahi du koordinazio taldeak, heldulekua. Gainera, administrazioa alde dutela diote, entzuteko prestutasunez ikusten dituztela, eta hori beti da lagungarria.

Eskola txikiak, eskola askeagoak?

Ikasle kopuru murritza, adin aniztasuna eta landa eremua dira eskola txikiak aipatu eta burura datozkigun hiru ezaugarri. Ardatz horien arabera diseinatzen dute eskola txikiek jarduteko modua, “baina hiru ezaugarriak ere oso aldakorrak dira, ez da gauza bera duela urte batzuk eta orain ezaugarri horien bueltan ulertzen dena, eta ez dira berdinak eskola batean eta bestean dauden errealitateak”, zehaztu digute.

Guk beste ezaugarri bat mahaigaineratu dugu, kanpotik begiratuta egon daitekeen sentsazio bat: sistema publikoaren baitan dauden arren, ez al dute eskola txikiek askatasun handiagoz jokatzeko aukera? Eskola publiko guztiek –eta diru publikoa jasotzen duten kontzertatuek– duten askatasun bera dutela erantzun digute, “baina egia da administrazioaren zurruntasun horretan hobeto eta errazago mugitu gaitezkeela, gutxi garelako eta gutxi izate horrek lasaitasuna ematen digulako zenbait erabaki hartzeko, baita erabakiak azkar hartzeko gaitasuna ere, kanpora ateratzea errazten du... Antolatzeko orduan talde txikia abantaila da eta normala da jendeak askatasun eta malgutasun handiagoa dugula ikustea, baina horrekin ez da ulertu behar ezeren alternatiba garenik, gu gara kalitatezko hezkuntza publikoaren eskaintza herri txikietan, eta hori da bilatzen duguna”.

"Askatasun handiagoa? Egia da administrazioaren zurruntasunean errazago mugitu gaitezkeela, gutxi izateak lasaitasuna ematen digulako zenbait erabaki hartzeko"

Eta pandemian?

Konfinamendua eta pandemia denontzat izan da gogorra, baina txikitasun eta malgutasun horrek ere lagundu du garaiotan, besteak beste talde txikiekin aritzeko eta kanpora aiseago ateratzeko. Koronabirusaren aurretik jada lau paretetatik haragoko ikastetxeak ziren eskola txikiak, beti jo dute herriko frontoi, plaza eta landa eremura ikastorduetan, baina batetik kontzientzia handiagoa hartu dute horrek duen balioaz, eta bestetik salto kualitatiboa eman dute, ikuspegi curricularretik zentzuz eta edukiz bete dute kanpora irtete horretan zer, nola eta zertarako egin.

Zalantza barik, berezitasun propioak ditu eskola txikiak, eta irakasleak batetik bestera dantzan izan ohi dituen gure hezkuntza sistema publikoan, ikastetxe hauetako batera iristen den irakaslea ongi egokitzen al den jakin nahi izan dugu. Solaskideek kontatu digutenez, adin aniztasunarekin eta ikuspegi metodologiko jakinekin aritzean, batzuen erreakzioa izaten da zalantzan jartzea ordura arte beste eskoletan egin dutena. Lehenago-beranduago, moldatzen dira irakasleak, eta horretarako gakoa da eskola txikietan aspalditik irakasle ailegatu berriei ematen zaien formazioa, kokatzen laguntzeko. “Aldi berean, gure txikitasunean, etortzen denari laguntzeko aukerak handiagoak dira eta beti dago tartea elkarrekin hitz egiteko eta sortzen diren beldur eta zalantzez aritzeko. Ikaslearen zaintza egiten den moduan, irakasle eta familiena ere dugu kontuan, eskolako komunitateko parte direla sentiarazi nahi ditugu lehen unetik”. Eskola txikiek duten irakasleen egonkortasun tasa altua seinale ona dela diote solaskideek, bereziki Gipuzkoan, non eskola batzuetan 10 irakasletik 9 diren egonkorrak.

Koronabirusaren aurretik jada lau paretetatik haragoko ikastetxeak ziren eskola txikiak. Orain, ikuspegi curricularretik zentzuz eta edukiz bete dute kanpora irtetea

Zer ikasi dezakegu eskola txikietatik?

Zer irakats diezaiekete eskola txikiek ikastetxe ertain eta handiei? Ikastetxe bakoitzari ongi datorkionak ez duela zertan beste ikastetxe batean funtzionatu argitu digute solaskideek, baina egia dela gogoeta asko egin dutela hainbat gairen inguruan, ikuspegi filosofiko eta pedagogikoak oso landuta dituztela, eta ildo horretan ekarpena egin dezaketela, ikasle bakoitzaren prozesua errespetatzeaz, espazioez, aniztasunaren kudeaketa eta balioaz, herriarekin eta familiekin dituzten hartu-emanez... “Bidean ikasi dugun guztia erabilgarria izan daiteke beste batzuentzat, bakoitzak bere ikastetxeko errealitatera moldatuta”.

Azken finean, praktika onak eskola guztietan daudela diote, eta eskola ahaldunduta sentitzen bada eta bere buruan sinesten badu, errazago antzemango dituela praktika on horiek, errazago jarriko dituela martxan eta partekatuko dituela gainerakoekin. “Gurea partekatzeko prest gauden bezala, gertu gaude besteengandik ikasteko”.

Mikel Goñi aritu da koordinatzaile oraintsu arte.


Nekazaritza biodinamikoa: urriaren 17ra artekoa hizpide


Jan eta jabe liburua aurkeztuko dute Elizondon otsailaren 3an

Baztango talde ekosozialak konbidaturik liburuaren egilea bera izanen dugu Arizkuneneko aurkezpenan.Tasio Erkizia Almandozekin mintzatu gara saiakerari buruz.


Azken egunotako kasu positiboek ez dute elkarren arteko loturarik

Azken egunotan Osasun Sailak Usurbilen antzeman dituen covid19 kasuen gorakadarekiko kezka agertu du Usurbilgo alkateak. Osakidetzatik jakinarazi diotenez, birusa herriko zenbait etxeetan sartu da. Agertu diren kasuek elkarren arteko loturarik ez dute. "Osakidetzarekin hartu-emanetan gaude eta hurrengo egunetako arakatze-lanen emaitzen zain gaude", Agurtzane Solaberrietak sare sozialen bidez berri eman duenez. Bitartean, jada ezagunak ditugun osasun gomendioak betetzeko deia egin du.

Ostiral eguerdi honetan Osasun Sailak kaleratuko dituen datuen zain, bi egunetan 11 covid19 kasu antzeman ditu Usurbilen, 32 azken hamabostaldian. Martxoaz geroztik zenbatu diren kasuen ia %50a azken bi asteotan; martxotik hona sei hilabeteotan 63 koronabirus kasu antzeman baititu Osasun Sailak.

Egunotako covid19 agerraldien gorakadarekiko kezka agertu du Usurbilgo Udaleko alkate Agurtzane Solaberrietak sare sozialen bidez. "Kezkatuta gaude gaitzaren hedapenarekin eta egunez egun ari gara egiten kasuen jarraipena", adierazi du Usurbilgo alkateak. Osakidetzako arduradunekin hartuemanetan da alkatea eta aditzera eman diotenez, "Covid19-a herriko hainbat familiatan sartu da eta, kasu batzuetan familiako kide bat baino gehiago gaixotu ditu".

Osasun gomendioak betetzen jarraitzeko deia

Halere, alkateak argitu duenez, "familia gune horietan izan diren positiboek ez dute elkarrekin loturarik". Positibo gehiago agertu dira azken egunotan, garai batean baino PCR proba gehiago egiten direla kontuan izanda. "Azken 15 egunotan herrian 148 PCR proba egin dira. Tamaina bereko herrietan egin ohi den kopurua dela esan didate eta alde horretatik ez dagoela ezer deigarririk", azaldu du Solaberrietak.

Osteguneko datuen osteko egoera aintzakotzat hartuta, "oraingoz ez dugu neurri berezirik hartzea aurreikusten. Osakidetzarekin hartu-emanetan gaude eta hurrengo egunetako arakatze-lanen emaitzen zain gaude".

Datu berrien zain, "bitartean, indarrean dauden osasun gomendioak bete, eta ahal dela, saihestu 10 lagun baino gehiagoko elkartzeak. Elkar zaintza baino txerto eraginkorragorik ez dago. Zaindu, Usurbil".


Kalejira

Musika bandaren Gabon Gaueko kalejira, geldialdirik gabe.


Arno Schepers: "Gure komunitatearen pertsonalizazioari ematen diogu garrantzia"

Arno Schepers (Lommel, Flandria, 1990) kirol kazetariak Het Belang van Limburg hedabideko esperientzia oinarri hartuta, beren irakurleen komunitatea osatzeko egindako urratsez ariko da ostiralean, Tokikom Sarien ekitaldiaren barruan egingo den jardunaldian.

'Het Belang van Limburg' hedabidearen komunitatea osatzen duen esperientziaz jardungo duzu. Zeintzuk izango dira solasaldiaren gako nagusiak?

Kazetaritza hiperlokalak mundu honetan duen garrantzia zer-nolakoa den erakutsi nahi diot jendeari. Egun, bereziki koronabirusak eragindako pandemiaren ostean, konfiantzazko albisteak inoiz baino beharrezkoagoak dira. Gure komunitatearen pertsonalizazioari ematen diogu garrantzia; oso kontu garrantzitsua iruditzen zaigu. Eskualdeko albisteen bidez —jendeak inguruan gertatzen zaionaren berri izan nahi du—, klik gehiago eta harpidedun gehiago eskura daitezke. Bestalde, bazkide bilakatzeko aukera ezberdinak ere aipatu nahiko nituzke, baita harpide egiteko zer formula erabil daitezkeen azaldu ere.

Komunikabide hiperlokala da zuena, komunitatearen atxikimendu oso handia duena. 2012ko datuen arabera, 845.000 biztanleko eremu batean, egunero 100.000 ale saltzen zenituzten, eta erosleen %70 bazkideak ziren. Zein izan da atxikimendu hori lortzeko gakoa? Nola aldatu da egoera hori 2012tik hona?

Egun, paperezko edizioaren 70.000 kopia inguru saltzen ditugu 875.000 biztanleko eremuan. Duela ia hamar urteko egoera eta gaur egungoa alderatuz gero, egun harpidetza digital gehiago (13.000) saltzen ditugula ondoriozta dezakegu. Bost harpidetza modu desberdin ditugu orain, eta oso desberdinak dira guztiak: webgunea, zenbaki digitala, guztia barnean duten paketeak... Erabiltzaile berri gazteak erakarri nahi ditugu, baina zaila da, horiek ez baitaude kazetaritza ordaintzeko ohiturarik. Hori dela eta, aurrekontu txikiko harpidetzen aldeko apustua ari gara egiten –hamar euro hilean–, irakurleek albisteak lasai irakurtzeko aukera izan dezaten.

Zenbat eta lokalago, are gertukoagoa al da?

Bai, eta hobea ere izango da. Denok gara kazetariak. Gure proiektu hiperlokala martxan jarri genuenean ohartu ginen horretaz. Gure oinarria honako hau da: "Limburgotarra eta munduko hiritarra". HBvL gure eskualdeko biztanle ororen interesekoa da, eta herritarrek horregatik irakurri beharko lituzkete gure albisteak. Zenbat eta lokalagoa izan, are aitorpen handiagoa jasoko duzu. Esaterako, galderei eta arazoei erantzunak emateko hainbat proiektu ditugu martxan –"lagundu egingo dizugu, deitu iezaguzu!" filosofiarekin– eta gure komunitatea ekintza lokalen bitartez –azterketen emaitzen berri ematen duen atala, haurrentzako gune berezia…– zabaldu nahi dugu.

Duela pare bat urte lan egiteko modua aldatu zenuten, eta harrezkero, lehenengo eduki digitalak lantzen dituzue eta gero paperekoak. Zergatik?

Ba al dakizu zer esan nahi duen go with the flow esaerak? Bada, hori egiten baduzu, jada berandu izango da. Gauzak aldatu aurretik egin behar zaio aurre egoerari, eta horregatik erabaki genuen atal digitala lehenestea: lehenik online egingo dugu lana, eta gero, agian, egunkarirako. Adin bat dutenentzat zaila da kazetari hori ulertzea, horiek testuak egunkarian irakurtzera ohituta daudelako, baina gaur egun, egokiagoa da online lan egitea.

Lan sistema hori ezartzeko, nola antolatzen zarete?

Hainbat albistek lehenengo atari digitalean egon behar zutela erabaki zuen erredaktoreburuak; esaterako, istripuek. Eta primiziak ere bai, noski. Zergatik gorde horiek hurrengo egunera arte?

Hedabideak komunitatearekin zuen loturari nola eutsi diozue Internetera jauzi eginda?

Pertsonalizazioan esfortzu handia egiten dugu. Erabiltzaileek beren hiria aukera dezakete albiste hiperlokal gehiago izateko. Konturatu ginen klik-en tasa %55 igo zela ordutik. Konexio hori albiste hiperlokalekin eskuratzen da, eta jendeak nahi duena edo nahiko lukeena zer den kontrolatuta.

Zer estrategia ezarri duzue euskarri digitalari etekin ekonomikoa ateratzeko?

Helburuak zehaztuta ditugu; adibidez, bideoen bisitak. Orrialdeetan bisita asko izatea lortzen dituzunean, bideo iragarki gehiago sal ditzakezu. Dena den, oro har, publizitate digitaletik datozen irabaziak ez dira, oraindik behintzat, paperezko euskarrietakoak bezain altuak.

Datozen urteetara begira, zer estrategia jarraituko duzue bazkide/harpideei dagokienez?

Egiten ari garena egiten jarraitu behar dugu, albiste hiperlokalak eta internazionalak uztartzen, alegia. Erabiltzaileek albisteak nahieran kontsumitu ahal izatea ahalbidetu behar dugu, eta ordaintzeko prest dauden kalitatezko kazetaritza eskaini behar diegu horiei.

Hedabideek ba al dute etorkizunik komunitatearen atxikimendurik gabe?

Ez. Marka gisa, jendea zure artikuluak irakurtzeko konbentzitu egin behar duzu. Eskaintza zabala edo osoa egin behar duzu: informazio hiperlokala eskaini, testuekin, bideoekin, podcastekin, zuzenekoekin...


Literaturia 2023

Maiatzak 5, ostirala

Modelo aretoan

20:00. Manifestua, Jon Benito.

20:15. Azken oturuntza. Ez dakit norentzat izan daitekeen interesgarria.

Aner Euzkitze, Oihana eta Haizea Arana, Leire Vargas. Sarrera: 8 euro


Albo-ondoriorik ez dute atzo txertoa jaso zuten egoiliar eta langileek

Txertoa hartu eta 24 ordura lasai eta pozik daude 3 egoitzetako egoiliarrak eta langileak. Batzuk besoan mina dutela adierazi dute.


Joxepa Madariaga: “Berrogei urte eta oraindik horrela?”

Baina eguneroko bizitzatik, sukaldetik, kuadrillatik, ingurune hurbiletik alde egiten utzi diogu, geuk utzi ere joaten euskarari. Eta, orain, zenbat zulo beltz dauzkagu?

Hortik abiatuta, etorkizunari begira erantzungo diot egindako galderari: ez gaude ondo, ez goaz bide onetik, zerbait gaizki egiten ari gara. Bestela, beste toki batean geundeke. Zenbat urte, zenbat legealdi, zenbat lan, zenbat ekintza, jai, festa, manifestazio, borroka, agerraldi, ikasketa, ikerketa… eta oraindik gaztelera nagusi kalean, etxean, elkartean, eskolan eta ikastolan, udaletxean; zenbat erantzun txar jasotzen ditugun euskaraz artatuak izan nahi dugula esateagatik.

Artikulu osoa GoiBerri.eus webgunean.


Siestak ere Tourra dira...

Philippsenek bigarrena lortu du, erorketa askoko bukaeran; etapako lehen zatia ezin aspergarriagoa izan da, ziklistek ihesaldi ahaleginei uko egin baitiete.

Siestak ere Tourreko ezinbesteko osagai izaten dira tarteka, eta hala izan da laugarren etapan, Akize eta Nogaro lotu dituen 182 kilometroko saioan. Ez baita nabarmentzeko ezer gertatu lehen 100 kilometroetan. Bai edo bai esprintean bukatuko diren etapek handicap hori dute, ihesaldiaren bitartez garaipena lortzen saiatu nahi dutenek badakitela jai dutela. Tourra, baina, publizitatea egiteko aukera ezin hobea da, eta arrakastarik izango ez dela jakinda ere, saiakera egiteak ikusgaitasuna eman diezaieke hainbat babesleri...

Lehen 100 kilometroetan ezer ez. Bazkalosteko siesta, tropelak 30-32 kilometro orduko batez besteko abiaduran egin baitu bidea. Bide erdian zegoen esprintak bakarrik aztoratu du martxa, eta ondoren egin dute hanka Benoit Cosnefroyk eta Anthony Delaplace-ek. Ziur aski Ag2r eta Arkea taldeetako kirol zuzendariek eskatuta, eta etapari gatz pixka bat jartze aldera. Ez dute euren asmoa lortu, noski, eta etapa garaipena Nogaroko helmugako esprintean erabaki da.

Helmuga oso bihurria izan da, eta hiruzpalau eroriko egon dira tropelean. Itxuraz larririk ez, baina oinazeak muturrekoa hartu eta ordu batzuetara agertzen dira, eta adi egon beharko dugu badaezpada, liderren batek kalteak izan dituen jakiteko. Jasper Philippsen-ek lortu du bigarren garaipena jarraian, kaosari etekin handia atera eta Van der Poel-i esker berriz. Azken errelebo bikaina eman dio Van der Poel-ek. Ewan izan da bigarren, eta Bauhaus hirugarren.

Bihar ez da siestarik egongo. Ez behintzat txirrindularitza gustuko duenak, Pirinioetako lehen etapa jokatuko baita: Paue-Laruntze, Biarnon. 163 kilometro, eta bi mendate gaizto bidean. Biarnon 45 bat kilometro egin ondoren Euskal Herrira bueltatuko da lasterketa, Zuberoako Montori herrian barrena. Biarnora bueltatuko da Garateko lepoa pasa eta berehala, Zurdaite mendatetik 3.5 kilometrora (Soudet, jatorriz). Soudet mendi zaila da, luzea eta gogorra: 15.2 kilometro eta %7.2ko batez bestekoa. Irregularra da, atseden guneak dituelako, baina malda latzak ere bai. Eguraldia lagun bada, Izarbe, Auñamendi eta Basaburuako arroila ikusgarriak ikusi ahal izango dira telebistaz. Aretara jaitsi ondoren Ichere txikia igoko dute, hirugarren mailakoa, eta berehala Marie-Blanque, etapako mendate erabakigarria. Marie-Blanque-eko azken lau kilometroak oso gogorrak dira, eta tropela txikitu egingo da erabat. Gainean, gainera, gainsariak daude, eta helmugan ere bai. Gainetik 17 kilometro bakarrik daude Biarnoko Laruntzera, horietatik 10 maldan behera.


Hasi dira Santio jaiak 2022

Osasun publikoko langileek bota dute txupina, ondoren, txupinazo alternatiboa eta buruhandi eta erraldoien kalejira presoen aldeko argazkiarekin batera. Herritarrak gogotsu, festa giroan erabat sartuta.


'Oxigenoa euskarari 6.000 metroan ere' dokumentala

Udal euskaltegiak antolatuta, 'Oxigenoa euskarari 6.000 metroan ere' dokumentala eskainiko dute. Felipe Uriartek egingo du aurkezpena.


Udazkeneko Bebarruko Jardunek: Figura 8 eta The Electrics taldeen emanaldiak


Aiora Ibar: "Taldeko giroa oso garrantzisua da niretzat"

Nahiz eta errugbia Azpeitian kirol ezaguna ez izan, 18 urtez azpikoen Euskal Selekzioarekin brontzezko domina eskuratu berri du Aiora Ibarrek (Azpeitia, 2006) Valentzian. Lan handia egin beharko duela aitortu duen arren, datorren urtean Ohorezko Mailan jokatzea du helburu azpeitiar gazteak. 2023ko abuztuko Uztarria aldizkarian argitaratutako elkarrizketa da honakoa.

Noiz eta nolatan hasi zinen errugbian?

DBHko 3. mailan nengoela hasi nintzen, duela hiru urte, eta kasualitatez izan zela esango nuke. Soinketan errugbiaren oinarriak lantzen zituen jolas batean ibili ginen, eta asko gustatu zitzaidan. Etxekoei esan nien gustatu egin zitzaidala, eta inguruan dauden errugbi taldeak begiratzen hasi ginen. Hala hasi nintzen Eibarko ERT taldean jokatzen.

Ba al dago Azpeitian errugbiarekiko zaletasunik?

Azpeitian eta inguruan ez dago errugbian aritzeko zaletasunik. Hasi nintzenean asko aztertu behar izan nuen, niretzat ez zelako batere ezaguna kirol hori. Ez nuen gertuko zerbait bezala hartzen, inguruan ez baitut errugbian ibiltzen den inor. Zerotik hasi nintzen erabat.

Nolako entrenamenduak egiten dituzue?

Momentu honetan Euskal Ligan ari naiz jokatzen, baina Ohorezko Mailako jokalariekin entrenatzen dut, eta exigentzia maila handia antzeman dut maila horretan. Gainera, Ohorezko Mailako jokalariekin entrenatzen dudanez, neure buruari gehiago eskatzea diot orain.

Askotan errugbia biolentziarekin eta kolpeekin soilik lotzen da. Nola ikusten duzu gaia?

Kanpotik begiratuta, normala da horrela ikustea, partidetan kolpe ugari egoten baitira. Neuk ere gauza bera pentsatzen nuen lehen; kirol basatia zela eta min handia hartuko nuela. Baina jokatzen hasi nintzenean ikusi nuen kirol horren atzean zer-nolako prestaketa dagoen. Ez da kolpeak ematea soilik, teknika ugari daude, eta, nola ez, kolpeak saihesten ere ikasi egin behar da.

Euskal Selekzioarekin txapelketa bat jokatzen izan zara Valentzian. Nolakoa izan da esperientzia?

Euskadiko Selekzioarekin jokatu dudan hirugarren urtea izan da, eta zorte oneko sentitzen naiz. Klubaz kanpoko jendearekin entrenatzea eta haiengandik ikastea oso aberasgarria dela iruditzen zait; horri probetxua ateratzen saiatzen naiz beti. Gainera, poz ematen dit dakidana eta entrenatu dudana erakusteko aukera izateak.

Maila desberdintasun handia sumatu al duzu zu eta taldekideen artean?

Aurten bai, 18 urtez azpikoen mailan ni baino zaharragoak diren jokalariekin aritu behar izan dudalako. Gainera, taldekide batzuk Espainiako Selekzioarekin jokatutakoak ziren, eta haiekin konparatzen hasten zarenean, besteek zuk baino gehiago dakitela ikusten duzu. Hori ere positiboa dela iruditzen zait, ordea, beti egongo baitira desberdintasunak jokalarion artean. Ahal duzun guztia emanda, taldekide horiekin jokatzeko aukerari probetxua ateratzen badiozu, hobetzea lortzen duzu.

Zer du errugbiak lotuta mantentzen zaituena?

Taldeko giroa oso garrantzitsua da niretzat. Gainera, lagun asko egin ditut errugbiaren bitartez. Kirolari zaharragoen laguntza handia jaso dut, haiei ere komeni baitzaie gazteagoek ikastea eta taldeak aurrera egin ahal izatea. Emakumeen taldeak duela gutxira arte ez du presentzia handirik izan, eta jokalari beteranoek ere nahi dute gazteok errugbian jarraitzea. Gainera, nire egoera ikusita, Eibartik urruti bizi naizela ikusita, beti egon dira laguntzeko prest.

Non ikusten duzu zeure burua etorkizunean?

Hurrengo denboraldiaren hasieran 17 urte beteko ditut. Beraz, nire helburu nagusia Ohorezko Mailan jokatzea da. Badakit horretarako lan handia egin beharko dudala, bai fisikoki, baita teknika aldetik ere. Maila askoz altuagoan jokatu beharko nuke, baina pare bat urte daramatzat Ohorezko Mailako taldearekin entrenatzen, eta badakit maila ona erakusteko gai izango naizela. Horrez gain, eta zorte asko izanez gero, bikaina litzateke Espainiako Selekzioarekin jokatzea ere.


Parrillada eta parodia

Gazte Astearen baitan, saiheski jana izango dugu urtero legez Sanagustinpean, eta ondoren herriko gaiak hankaz gora jartzen dituen Parodia egingo dute Gaztetxeko kideek.


Oinatz Bengoetxeari egindako omenaldiak utzitakoak, bideoan

Atzo, ostiralez, egin zioten omenaldia Azkoitiko Kontzejupean, Pelotai Eune antolatzen duen Txulue pilota elkarteak antolatuta. Ekitaldiaren aurreko bi partidak amaituta egin zioten aitortza ekitaldia, aurreskuaz, bertsoez eta txalo zaparradaz lagunduta. Laburpen bideoa da honako hau.

Bi pilota partida jokatu zituzten atzokoan Kontzejupean, eta jende ugari elkartu zen hitzordurako. Aurreneko partidan Oteiza pilota elkarteko Aldazabal eta Aranbarri Etxanizen eta Oteizaren kontra aritu ziren. Bigarrengo partida izan zen gehien esperotakoa, eta nor baino nor aritu ziren Xabier Andreu eta Aitor Goenaga azkoitiarrak Bengoetxearen eta Jon Erasunen aurka. Azkoitiarrak izan ziren nagusi, partida 30-23 irabazita.

Norgehiagoka amaitu bezain pronto, Oteiza elkarteko pilotari gazteenek korridorea osatu zuten Kontzejupean, eguneko protagonista erditik igaro eta kantxaren erdira irten zedin. Han, Luziano Juaristi Atano X.ak jantzi zion Bengoetxeari antolatzaileek emandako txapela. Besarkada estuarekin agurtu zuen nafarrak azkoitiar pilotari ohia, eta haren buruan jarri zuen jaso berri zuen txapela.

Carlos Arrizabalaga Xapaterok Azkoitiko pilotaren historia jasotzen duen liburuaren ale bat eman zion leitzarrari eta Aitor Sorazu dantzariak Ohorezko aurreskua dantzatu zion Pello Larrañaga txistulariak lagunduta.

Jokin Landak eta Unai Izagirrek bertso bana eskaini zioten Bengoetxeari, eta bertsolarien kantua lagundu ondoren, haiek utzitako mikrofonoa hartu eta esker hitzak eskaini zizkien Bengoetxeak Kontzejupean elkartutakeoi.


Gure historiako banderen istorioak

Iñaki Iturainek iraileko aldizkariko 'Oroimenaren Kutxa' atalean Oriok arraunean irabazi dituen banderen istorioak izan ditu hizpide. Orain irakurgai dago sarean.

Euskaldunontzat txapela da kirol garaipenen ikur nagusia: irabazleari, txapela; irabazlea, txapeldun. Kirolaren munduan, munduko kiroletan, badira bestelako garaikurrak ere: Olinpiadetan, urrezko domina; Frantziako Tour-ean, maillot horia; futbolean, urrezko baloia…

Traineru estropadetan, bandera da sari nagusia. Orion arrauna eta aurrena ondo errimatzen duten hitzak dira, eta bandera eta banda ere bai: garai batean arraunean aurrena ailegatzen zirenean musika bandak laguntzen zion banderari. Kontxako bandera irabazten den urteetan, San Nikolas jaien buelta horretan banderen festa ospatzen da: denboraldian irabazitakoak elizan bedeinkatu, handik plazarainoko desfilea egin, eta gero, bazkaria. 2022ko abenduaren 4an izan zen azkena, neskek Donostian eskuratutakoa ospatzeko.

"Ez dago oriotarrik kantu hau ez dakinik, ez dago mundun herririk bandera gehio dunik", horixe dio oriotarren alironaren euskal bertsioak. Hala baita, mundu osoan ez dago herri bakar bat ere arraunean Oriok baino bandera gehiago irabazitakorik. Kontxakoa da banderetan banderena, eta herriko estropalariek 35 dituzte irabaziak: 32, mutiletan; eta 3, nesketan. Denak herrian jasota daude. Beste klub guztiak oso urruti daude zenbaki horietatik. Orioko arraunaren xehetasun guztiak biltzen dituen Joxemari Olasagastik dioenez, denetara 783 dira (aurtengo abuztuaren 31n) herriko arraunlariek historia guztian irabazi dituzten banderak. Erraz esaten da!

Oriok bandera baietz!

Donostiako estropada egunetan, uretako norgehiagokaren aurretik Portaletan artekariek oihuka dirua zeinen alde dagoen adierazten dute. Orioko arraunzaleek hauxe dute trabesik maiteena. "Oriok bandera baietz!". Liburu bat bada, bere eduki bakartzat Oriok arraunean irabazitako banderen argazkiak eta arraunlari irabazleen izenak dituena: 2001ean Iñigo Gastañazpik eta Luis Azkuek plazaratu zuten Orio arraunean, arrauna Orion izenekoa. Orduan 330 ziren Oriok irabaziak zituen banderak.

Orioko arraunlarien historiako bandera guztien atzean ahalegina dago, handia, eta izerdia. Batzuek, gainera, istorio bitxiak dituzte, kontatzeko modukoak. 1911n, getariarrak Mendibeltzera etorri ziren, goizean Kontxan haiek irabazitako bandera handik oriotarrei erakustera. Gerra aurretik, 1934an, herriko batel batek Bermeoko estropada batean irabazitako ikurrina bere marra berde gurutzatuen gainean horia erantsita egon zen udaletxean frankismoak iraun zuen denbora guztian, ikurrina guztiz ilegala baitzen urte haietan. Beste horrenbeste egin behar izan zuten 1933an eta 1934an irabazitako bandera errepublikanoekin ere: morearen gainean gorria erantsi. Udalbatzak erabaki hau hartu zuen 1939ko apirilaren 25ean, gerra bukatu berritan: "El Ayuntamiento acuerda que siendo necesario el arreglo de algunas de las banderas ganadas por los remeros de esta localidad, asimismo se haga el cambio de la tela de otras dos que tienen color morado y que hay que colorear de encarnado. Abrir una suscripción popular para cubrir los gastos de dichos arreglos".

Aiako udaletxean arraunean irabazitako bandera bat dago: Oribarzarreko lau mutilek bateletan irabazia. Bandera hark ekarri zuen Aiako eta Orioko udalek izan dituzten gatazkatxoetako bat: bandera hura nora eraman. Aiarrentzat lehenengoa zen, eta han dago.

1939ko bandera iskanbilatsua

1939ko bandera da Kontxako estropaden historian banatu den bereziena. Estropada hura izan zen gerra bukatu ondoren, urte berean, jokatu zen aurrenekoa. Berezi samarra izan zen, ez zen guztiz normala izan; eta arrazoi horregatik, handik 63 urtera, Rafael Agirre Francok Donostiako Udalari proposatu zion urte hartako edizioa ez ontzat emateko historiarako eta, beraz, bandera hari bere balio ofiziala kentzeko. Udalak onartu egin zuen arraun aditu haren proposamena. Horrek sekulako erreakzioa ekarri zuen oriotarren aldetik: 2016an, Orioko hainbat belaunalditako arraunlariek eta klubeko presidentek, Donostiako Paseo Berriko Oteizaren eskulturaren aurrean, agerraldi publikoa egin zuten elkarrekin. Han, aldarrikatu zuten bandera hura gainerako guztiak bezain baliozkoa zela. Aranzadi zientzia elkarteko eta Albaola Itsas Kultur Faktoriako kide Xabier Alberdi historialariarekin batera, ederki saiatuta eta lanak ondo eginda, 1939ko estropadan bezala, 2016ko lehorreko lehian ere, irabazi egin zuten, eta palmares ofizialean segitzen du.

2001eko irailaren 9an, Oriok 1901eko egun berean irabazitako banderaren mendeurrena ospatzekoak zirela, bandera erdi ekarria zen Oriora, batzuek esan ohi duten bezala: Aginagatik pasatuta zegoen, etxerako bidean. Kontua da, baina, bandera hura ez zela inoiz Oriora iritsi. Estilo oteizarrean esanda: bete-betean huts egin zuten. Castrora joan zen, soinean Castrokoen kolore gorria zeraman oriotarrak irabazita bandera.

Banderen erakusketa

Handik hiru hilabetera, 2001eko abenduan, mendeurrena ospatzeko, kiroldegi orduan zabaldu berrian arraunaren historiako oriotarren bandera guztien erakusketa jarri zen. Arraunlarien bazkaria ere izan zen, egun hartan, sabaitik zintzilik zeuden ehunka banderetako edozein baino aipatuagoa izan zen irailean ia eskuetan zeukatela ihes egin ziena.

Gaur egun uda garaian, 2001eko kiroldegiko erakusketakoak baino bandera gehiago egon ohi da herriko balkoietan. Ia denak, hori kolorekoak, ez denak. Gaur egun aniztasun handiagoa dago: Imanolen Erreala, feministen morea, LGTBIren ortzadarra…

Hondartza da beste bandera leku bat. Han itsasoaren egoeraren berri emateko jartzen dira. Hiru daude: berdea, horia eta gorria. Huraxe izango da, noski, herriko toki bakarra, zeinetan herritar gehienek nahiago duten berdea horia baino.

1990eko urteetako batean, sanikolasetan, Kontxan irabazitako banderak plazan jarri zituzten kioskoko sabaitik zintzilik, erakusgai. Baina kanpotik jende asko etorriko zelakoan eta gauean banderak arriskuan zeudelakoan, talde bat osatu zen txandaka guardia egiteko, banderak zaintzen.

Politika giroko banderak

Udaletxea da, noski, herritarren ikur diren banderak gordetzeko eta erakusteko tokirik egokiena, nahiz eta, garai batean, arraunean irabaziak patroiaren etxean gordetzen ziren. Udaletxeko balkoian hiru daude: Ikurrina, espainola eta Europakoa, legeak horrela aginduta. Euskal Herriko beste udaletxe askotan bezala, txiki-txikiak dira eta bilduta daude, legea hautsi gabe baina, era berean, oriotar askok bere sentitzen ez dutena, nabarmen erakutsi gabe.

Herriko festetan, edo bestelako ospakizunen batengatik, balkoitik zintzilik bandera erakusten denean, herriko bandera eta ikurrina bakarrik erakusten dira, gure nortasuna munduari erakusteko bi horiek nahikoak direlakoan. Duela gutxi jarrita, ikurrina handi-handi bat dago masta luze batetik zintzilik, udaletxearen parean, errioaren beste aldean, Mutiozabal ontziola zaharraren ondoan; seguru asko, udalak udaletxean ezin duena beste aldean ahal duelako. Orioko bandera ofiziala zuria da, erdian herriko armarria duela, itsasontzi, kanoi, aingura eta dorrearekin.

Omenaldia ikurrinari eta gudariei

1931n, Espainian Errepublika aldarrikatu zenean, bandera errepublikanoa jarri zen udaletxe guztietan: gorria, horia eta morea. 1936ko irailean, faxistak herrian sartu zirenean, errepublikanoa kendu eta bandera espainiar gorri-hori-gorria jarri zuten, euskaldun askok piper-poto moduan ezagutu ohi duena. 1977ko urtarrilaren 19an ikurrina legalizatu zenean, nahiz eta Espainiako ministro Fraga Iribarnek esana zuen ikurrina legalizatu baino lehen haren gorpuaren gainetik pasatu beharko zutela, Orioko udaletxeko balkoian ikurrina ipini zuten, eta omenaldia egin zitzaien ikurrinari eta gerran gudari ibilitakoetatik bizirik zeudenei. Ikurrina hura Orioko udaletxekoa zen eta ezkutatuta egon zen erzillatarren etxean 1936an gerra hasi zenetik. Iñaki Lasa botikariak atera zuen bandera ilunpetik, legalizatzear zenean.

Alkateak bandera errepublikanoari ezetz

La Voz de Guipuzcoa egunkari errepublikanoak ondoko kronika hau zekarren 1931ko apirilaren 15eko zenbakian, Espainia osoan Errepublika aldarrikatu zen egunaren biharamunean: "Alkate anti-errepublikarra herriaren kontra".

"Atzo arratsaldean, Espainian Errepublika nagusitu zelako berria zabaldu zenean, Orion manifestazio bat eratu zen zenbait kale zeharkatu zituena, "Gora Errepublika!" oihukatuz. Alkateari gonbita egin zitzaion udaletxeko balkoian bandera errepublikarra zabaldu zezan, baina ez zuen onartu inola ere. Horren berri izan zutenean udaletxera joan ziren hiru gizaseme: Iturain, Salsamendi eta Mahabe jaunak, azken hau herriko maisua, eta saiatu ziren alkatea konbentzitzen alferrikakoa zela hari uko egitea; baina ez zuten lortu. Orduan, eskatu zioten eman ziezaiela areto nagusiko giltza eta beraiek zabalduko zutela bandera gorri-hori-morea; baina alkateak erabateko ezetza eman zion horri ere. Gauzak horrela, errepublika-zaleak beren kasa aretoan sartu, bandera hartu eta zabaldu egin zuten balkoian, plazan elkartuta zeuden herritarren txaloen artean.

Alkatea karabineroen kuartelean izan zen, eta mikeleteenean ere bai; laguntza bila, haiek lagundu ziezaioten bandera balkoitik kentzen. Alkateak lortu zuen bakarra mikeleteen kaboa berarekin udaletxera joatea, hango idazkaritzatik Gipuzkoako gobernadore zibilarekin telefonoz hitz egiteko; baina ez zuten harekin komunikatzeko modurik egin, haria etenda zegoen. Alkatea gauean bandera kentzen saiatuko zelakoan, herriko errepublika-zale sutsu batzuk etengabeko guardian geratu ziren.


Eraikuntzaren sektorean atzerritik etorritako profesionalak kontratatzeko erraztasunak izango dituzte enpresek

Arotzak, instalatzaileak, elektrizistak eta garabilariak “betetzeko zailak diren lanen” zerrendara batzea adostu dute Espainiako gobernuak, sindikatuek eta patronalak. Hala, Estatuko enpresek langile atzerritarrak kontratatzea errazagoa izango da, hutsik dauden lanpostuak betetzeko.


Larunbatean hasiko da "Hitzetik Hortzera" saioaren denboraldi berria, Mirari Martiarenak aurkeztuta

Larunbatero izango dugu ikusgai, 21:00etan, ETB1en eta eitb.eus-en. Denboraldi honetan bertso jarri musikatuek ere izango dute euren tartea.

Ilaski Serrano EITBko aurkezle ezaguna izango da aste honetako gonbidatua. Horrez gain, Plentzia eta Muetzeko jaialdietako bertsoaldiak izango dira ikusgai.

Larunbat honetan, irailak 16, hasiko da "Hitzetik Hortzera" saioaren denboraldi berria, eta Mirari Martiarena izango dugu bertan aurkezle. Larunbatero eskainiko da bertsolaritza saioa, 21:00etan, ETB1en eta eitb.eus-en.

Udazkeneko lehen programa honetan Ilaski Serrano EITBko aurkezle ezaguna izango da saioko lehen gonbidatua. Lanbideaz eta komunikazioa bizitzeari buruz arituko dira solasean eta, horri lotuta, estreinatu berri den "Mihiluze" programaren bigarren denboraldia ere izango dute hizketagai. Nola ez, bertsoa eta bertsolaritza izango dituzte hizpide. Izan ere, bertsozalea izateaz gain, 2022ko Txapelketa Nagusiko zuzeneko emanaldiak aurkeztu zituen Ilaskik, Jon Martinekin batera, ETB1en.

Plentzia eta Muetzeko jaialdiak

Bi jaialditako bertsoaldiez gozatzeko aukera izango dugu berriz ere "Hitzetik Hortzera" programan. San Antolinetako bertso-jaialdia egin zen Plentzian eta bertan kantuan aritu ziren Sustrai Colina, Andoni Egaña, Nerea Ibarzabal eta Maialen Lujanbio. Erlantz Ibargurengoitiak egin zituen gai-jartzaile lanak.

Muetzen, berriz, Amaia Agirreren esanetara aritu ziren Maialen Lujanbio, Nerea Ibarzabal, Amets Arzallus eta Julio Soto.

Bertso jarri musikatuak

Denboraldi honetan bertso jarri musikatuek ere izango dute euren tartea. Lehen programa honetan Joanes Illarregik jarritako bertsoak entzungo ditugu. "Presa"ri jarri dizkio leitzarrak bertsoak eta alboan izan ditu Eneko Sierra eta Beñat Atxustegi musikariak.


Hegoaldeko lau lurraldeek 400dik beherako intzidentzia tasa daukate

Beste 484 positibo atzeman dituzte, eta 149 lagun daude ZIUetan, larri. Osakidetza atzo hasi zen txertatzen anbulantzietako langileak


Astigarragako sorlekuan eta emakumeei eskainitako parke eta pasealekuetan barrena

Hernani eta Astigarraga artean osatuko dugu ibilbide sortaren zazpigarren atala. Gurutzeta sagardotegiaren ondotik, Santiomendirako bidea hartuko dugu, eta Astigarragako erdigunera jaitsi ondoren, emakumeei eskainitako bi gune bisitatuko ditugu ia segidan: Andre Gobadarien ibai parkea, eta Industriako Emakume Langileen pasealekua. 9,1 kilometrokoa da ibilbidea.

Eskuratu hemen ibilbidearen tracka, GPX formatuan.

Hernaniko ipar-ekialdera egingo dugu oraingoan, eta herriko txokoak baino, Astigarragakoak ezagutzeko parada izango dugu, ibilbide sortaren zazpigarren atal honetan. Izan ere, Santiomendi auzora igoko gara, Astigarragaren sorlekura; eta herriaren egungo erdigunera jaitsiko gara bertatik, historia berreginez, nolabait. Hortik aurrera, emakumeen omenez izendatutako bi gune bisitatuko ditugu: Andre Gobadarien ibai parkea, Astigarragan bertan; eta Industriako Emakume Langileen pasealekua, Hernanin.

Guztira, 9,1 kilometroko ibilbidea osatuko dugu, 209 metroko desnibel positiboarekin. Santiomendin gora izango dugu igoera nagusia, Gurutzeta sagardotegiaren ondotik abiatuta; eta tentea den arren, Astigarragako erdigunetik igotzea baino askoz ere erosoagoa izango da. Hain justu, jaitsiera egingo dugu bertatik. Gainerakoan, ibilbide sortako luzeenetakoa izan arren, oso erosoa eta erraza da, edonork egiteko modukoa.

Santiomendiko Plazetxe edo Plaza-Etxe, garai batean Astigarragako udaletxea izan zena.

SANTIOMENDI, ASTIGARRAGAREN SORLEKUA

Ohikoa izango da ibilbidearen hasierako puntua. Hernaniko Plazatik abiatuko gara Andre kalean behera, eta Felipe Sagarna Zapa kalean eskuinera biratuko dugu, Atzietara iristeko. Errepidea gurutzatu, eta eskaileretan behera abiatuko gara, eta tren geltokiaren ondotik pasata, trenbidearen azpiko pasabidetik iritsiko gara Karabelera. Auzoa zeharkatuko dugu zubira bidean, eta Urumea ibaiari begira iritsiko gara Akarregi poligonora. Hemendik aurrera, bidegorriari segiko diogu, eta Akarregi eta Ibaiondo poligonoen artetik joango gara, Martindegira bidean.

Kilometro pasatxo egingo dugu bidegorritik, eta berehala iritsiko gara Martindegi auzora. Oraingoan, Zelaia sagardotegia pasa eta berehala, ezkerrera egingo dugu, Oialumera iritsi aurretik; eta Martindegiko auzo elkartearen lokalaren ondotik pasako gara, ondoan parke bat duela. Industriagunearen atzeko bidetik jarraituko dugu aurrera, eta Gurutzeta sagardotegiaren sarbidera iritsi baino 30 metro lehenago desbideratuko gara berriro. Hain justu, Oiarbide bidean gora abiatuko gara, Santiomendi auzora iristeko. Bertako landa eremutik egingo dugu ibilbide osoa, hemendik aurrera. Igoerak malda haundi xamarra dauka zenbait unetan, baina atsedenguneak ere badauzka, eta bertatik daukagun ikuspegi ederrak arinduko digu nekea.

Hainbat baserri eta etxe pasako ditugu Santiomendiko herrigunera bidean: Zerrojonea, Olabide, Lagatxaga, Iragar... Topatuko ditugun hiru bidegurutzeetan hartuko dugu ezkerreko bidea, eta aldapa haundiena bukatzen den tokian, Artola sagardotegi eta nekazalturismora iritsiko gara, oso deigarria bere kolore granateagatik.

Bertatik aurrera jarraituta, berehala izango gara Arraspiñe nekazalturismoan ere. Arraspiñeren eskuinaldetik, hormigoizko bideari segiko diogu, eta azkeneko zati laburra egingo dugu aldapa gora. Beherantza abiatuko gara, tarteka oso tentea den jaitsiera batetik; eta 300 metro aurrerago iritsiko gara Santiomendiko herrigunera.

Ez da nolanahikoa auzoko kaxkoa, horixe izan baitzen Astigarragaren sorlekua. Santiomendi mendian aurkitutakoak dira, herriko arrastorik zaharrenak, herrixka prehistoriko baten aztarnak topatu baitzituzten, Kalkolitikokoak, Brontze Arokoak, Burdin Arokoak eta erromatarren kolonizazioaren hasierakoak. Duela 2.000 urte inguru utzi zioten bertan bizitzeari, baina gerora, Erdi Aroan, Santiomendiko magalean hasi zen sortzen egungo Astigarraga. Garai horretan, beste herrigune bat sortu zen beheko aldean: Murgiako Jauregia. Elkarrengandik oso gertu zeuden biak, baina bi entitate independente izan ziren, XIX. mendean bat egin zuten arte.

Santiomendiko kaxkora iritsita, ermitara eta aterpetxera doan bidea alde batera utziko dugu, eta ezkerrera egingo dugu, errepidean beherantza. Herrigune berrituan, errepidearen eskuineko aldean topatuko dugu Plazetxe edo Plaza-Etxe, garai batean herriko udaletxea zena.

'Ur gardena' eskultura, Andre Gobadarien ibai parkean, atzean atsedenlekua duela.

ANDRE GOBADARIEN IBAI PARKETIK, INDUSTRIAKO EMAKUME LANGILEEN PASEALEKURA

Aldapa tentean behera abiatuko gara, Astigarragaren egungo erdigunera bidean, Ipintza eta Rezola sagardotegien, kiroldegiaren eta Herri Eskolaren ondotik. Behera iritsitakoan, Donostia ibilbidea gurutzatuko dugu, eta aurrera jarraituko dugu, Andre Gobadarien ibai parkera iritsi arte, Urumea ibaiaren bazterrean. Berria da parkea, 2019ko urrian inauguratua; eta hilabete beranduago jarri zuten bertan Ur gardena eskultura, Maria Jose Lacadenak egindakoa. Andre gobadari bat ageri da eskulturan, eta izena ere horixe jartzea hautatu zuten, lan horretan aritzen ziren emakumeen omenez. Ergobiko zubiaren ondoan, Goiko Itturriko askan eta Santiomendikoan egiten zuten gobara.

Pasealekua eta atsedenlekua dauzka ibai parkeak, eta hainbat helbururekin egin zuten: uholdeen kontrako neurri gisa baliatzeko, ibaiaren habitat naturala berreskuratzeko, eta aisialdirako gune berri bat sortzeko.

Ibai parkean barrena egingo dugu ibilbidearen hurrengo zatia, Ergobiko zubiraino hain justu. Ibaiaren beste aldera pasako gara, eta Floridara bidean abiatuko gara. Horretarako, trenbidearen gaineko pasabidea hasten den tokian, eskuinean dagoen bidexka hartuko dugu. Trenbidearen ondotik iritsiko gara Zubiondo poligonora, eta bertan, ezkerrera egingo dugu, zubia pasa eta Ibaiondo poligonoaren ondora iristeko. Hementxe aurkituko dugu Industriako Emakume Langileen pasealekua, ibaiaren bazterretik dijoana, Karabeleko zubiraino.

Joan den urtean jarri zioten izena, industrian lanean aritu diren emakumeen omenez. Hernaniko Berdintasun Kontseiluaren ekimenez, herriko beste hainbat kale eta plazari aldatu diete izena azkeneko urteotan, kale izendegian berdintasuna sustatzeko asmoz; eta bide horretan beste urrats bat eman zuten Industriako Emakume Langileen pasealekuarekin. Gainera, gune horiek elkar lotuta, Ibilbide Morea osatu berri dute, duela bi hilabete estreinatu zutena, martxoaren 26an.

Pasealekuaren bukaeran, Karabeleko zubiaren ondoan, panel bat ere aurkituko dugu, industrian aritutako emakumeen argazkiak eta informazioa jasotzen dituena. Emakume horietako batzuk, bertan izan ziren, pasealekua eta panela inauguratu zuten egunean, iazko azaroaren 17an.

Pasealekua atzean utzi, eta Urumea ibaia gurutzatuko dugu, Karabel auzora iristeko. Auzoa zeharkatuko dugu berriro, ibilbidearen hasieran bezala; baina oraingoan, beste pasealeku bat erabiliko dugu trenbidearen azpitik pasatzeko: tren geltoki berrituaren eskuineko aldean dagoena, hain zuzen ere. Bertatik, Balantxa kalean gora, igoera sigisagatsua egingo dugu, Zinkoeneara iritsi arte. Kaxkoa alderik alde zeharkatzea besterik ez zaigu geratuko, Kale Nagusitik edo Andre kaletik, Plazara bueltatu eta ibilbidea bukatzeko.


Ostiralean egingo dute urtarrileko Arkahitzak saioa

Bertsozaleek hileroko zita izango dute datorren ostiralean, hilak 13an, Arkaitzan. Tabernak urtarrileko Arkahitzak saioa 23:00etan hasiko da, eta bertan abestuko dute Kepa Isasi Salaberriak, Haira Aizpurua Ibargaraik, Maddi Agirre Epeldek eta Manex Agirre Arriolabengoak. Gaiak jartzen Haritz Casabal Pikabea arituko da.


“Diru asko baduzu etxebizitza merkea da, eta diru gutxi baduzu garestia”

Altzako Auditz Akular eremua aukeratu du Corominasek, han etxebizitza ugari eraikitzearen aldeko apustua egiten duelako, etxebizitzaren arazoa konpontze aldera. Estilo informaleko elkarrizketa honetan, askotariko galderak erantzun ditu Alderdi Popularrekoak: Donostiako zein pertsonaia historikorekin identifikatzen duzu zeure burua? Gustuko duzun saltoki bat? Aste Nagusian, zer plan egin ohi duzu? Beste alkategaien artean, norekin egingo zenuke otordu on bat? Bestalde, bost alkategai nagusien artean, euskaraz ez dakien bakarra da Corominas, eta euskararen zer nolako harremana duen galdetuta, esan du “inbidiazko harremana” duela.

Elkarrizketa informal honez gain, elkarrizketa formala ere egin dio hedabide honek Corominasi, eta pasa den ostiralean argitaratu zen, astekarian eta webgune honetan; hemen irakur dezakezue.


Leintz Bailarako Ekiola Kooperatiba: aurkezpen-hitzaldia

Zer da Leintz Bailarako Ekiola Kooperatiba? Nola funtzionatzen du? Zein abantaila eskaintzen ditu? Nola eman daiteke izena? Proiektuari buruzko xehetasun guztiak azaltzeko hitzaldi informatiboa eskainiko dute Aretxabaletan, herritarrei zuzenduta. Gainera, galderak egiteko aukera ere egongo da.


Jardunaldia: 'Herri ekimena eta kooperatibismoa'


Zailtasunen gainetik, irribarrez

Bilboko Irriaren bigarren egunean, musikarien aldeko mobilizazioak, autoestimua lantzeko ipuinak, buztin eta aquafonia tailerrak eta Bingotxoua egin dituzte Bilboko Konpartsek.


Luis Legorburu: "Bakardadeak areagotu egiten du ezinegona"

Ondoez emozionala sentitzen duten 18 urtetik gorako herritarrentzat psikologo zerbitzua jarri du martxan Azpeitiko Udalak, Gizarte Zerbitzuen bidez. Luis Legorburu psikologoa (Lezo, Gipuzkoa, 1965) da zerbitzuaren arduraduna.

Ondoez emozionala sentitzen duten herritarrei arreta ematera dator zerbitzu berria. Zertaz ari zarete ondoez emozionala aipatzen duzuenean?

Bi motatako emozioak bereizten ditugu, barneratzen ditugunak eta kanporatzen ditugunak. Tristura, haserrea, antsietatea... daude barneratzen ditugun emozioen artean; kanporatzen ditugunak, berriz, jokabide oldarkorrak edo besteen kontra egitea izan daitezke. Pertsona batek horrelako emozioak dituenean eta, ondorioz, ondo ez dagoenean, hitz egin dezakegu ondoez emozionalaz. Emozio asko daude, baina normalean, gugana datorren jendeak emozio horiek aipatzen ditu.

Zerbitzuaren aurkezpenean, Nagor Alkorta alkateak esan zuen ondoez emozionala duten azpeitiarrak geroz eta gehiago direla, kopurua gorantz doala eta pandemiaren ondoren areagotu egin dela.

Gizartea asko aldatu da denbora gutxian. Lehen pertsonok bagenituen harreman sare formalak eta informalak, eta horiek asko laguntzen zuten pertsonen ongizatean; bere garaian, bazeuden apaizak edo bizilagunak. Gaur egun, hori guztia aldatu egin da. Askotan, bizi garen etxepean zein bizi den ere ez dakigu. Ondorioz, nahiko bakarrik gaude; uste dut gizartea geroz eta okerrago dagoela alde horretatik, emozionalki ez gaudela ondo, eta laguntza jasotzeko bideak eskaini behar ditugu.

Indibidualismoak eragindako gabeziek aregoatu dute pertsonen ondoez emozionala?

Hori da. Gizarte sareen gabeziak eragina dauka ondoez emozionalean; ez daukazu inor, eta bakardade horretan areagotu egiten da ezinegona. Horri erantzutera dator zerbitzu hau, sentimendu horiek dituzten pertsonek hori guztia lantzeko toki bat izan dezaten.

Ez da izango diagnostikorako eta tratamendurako zerbitzua. Zer eskainiko du?

Garrantzitsua da lan honetan fokua non jartzen dugun eta zer lan teoria erabiltzen dugun zehaztea. Guretzat garrantzitsua da pertsonaren eta haren testuinguruaren arteko erlazioa kontuan hartzea. Zerbitzura datorren pertsona beti kokatuko dugu testuinguru baten barruan. Pertsonari zer gertatzen zaion eta zer testuingururen barruan gertatzen zaion aztertuko dugu, eta testuingurua ebaluatu ondoren, helburu batzuk jarriko ditugu. Pertsona batek zerbitzu honetara jotzen duenean, lehendabizi lantzen duguna da haren inguruan zer arrisku faktorek duten eragina arlo emozionalean, eta gaizki dagoen pertsona horrengan egunerokotasunean nolako eragina duten horiek. Mapa hori osatu ondoren erabakitzen dugu zer helburu jarri nahi ditugun eta zer estrategia erabiliko ditugun. Sareko lanean oinarritzen da guztia. Gizarte langileekin zein inguruan ditugun beste profesional batzuekin egiten dugu lan. Pertsona bere osotasunean begiratu behar dugu beti, eta ez diagnostiko bat bezala.

Udaleko Gizarte Zerbitzuekin zein anbulatorioarekin koordinatuta eskainiko duzue psikologo zerbitzu berria. Zer prozedura jarraituko duzue?

Joan den astean aurkeztu genuenetik, jendea ari zaigu galdetzen nola jo dezaketen zerbitzura. Zuzenean edo zeharka irits daitezke erabiltzaileak gugana. Pertsona batek psikologo zerbitzu honen beharra daukala sentitzen badu, zuzenean etor daiteke udalaren Gizarte Zerbitzuen bulegoetara ordua eskatzera. Lehendabiziko elkarrizketa gizarte langile batekin egingo du; elkarrizketa horren arabera, zerbitzura bideratuko dute ala ez. Era berean, beste zerbitzuekin koordinatuta egiten dugu lan, beste zerbitzuek badakite guk nolako lana egiten dugun. Adibidez, familia medikuek gure zerbitzuan artatzeko modukoa izan daitekeen kasu bat sumatzen badute, gugana bideratuko dute, dagokion pertsonari baimena eskatuta; buru osasuneko zerbitzuek ere bidera ditzakete erabiltzaileak gurera. Kasu horietan ere, gurean prozedura bera izango da, gizarte langile batek egingo du hasierako ebaluazioa, zerbitzura bideratu aurretik.

Zenbat saio aurreikusi dituzue pertsona bakoitzarentzat?

Saio kopuru mugatu bat ezarri dugu, ahalik eta pertsona gehien artatu ahal izateko. Guztira sei saio aurreikusten ditugu, egoeraren ebaluazioarekin eta helburuak finkatzearekin hasita. Beharraren arabera banatuko ditugu gainontzeko saioak; astero izan daitezke, edo hamabostean behin, edo hilean behin.

Gizartean gero eta ondoez emozional gehiago dagoela kontuan hartuta, ez al da baliabide gehiago behar? Horrelako zerbitzuak ez al lituzke berez Osakidetzak eman behar?

Berriro aipatuko nuke pertsona bere osotasunean ikustearen garrantzia; horrek esan nahi du zerbitzu ezberdinek egin behar dugula lan ondoeza duen pertsona horrekin. Buru osasunaren arloak bere betebeharrak ditu, baina uste dut beste lanketa batzuk ere egin ditzakegula pertsona horiekin; bakoitzak gauza bat eskain diezaiekegu. Legeak dio Gizarte Zerbitzuetan lanketa psikosoziala egin behar dugula pertsonekin, eta bide horretatik txertatu dugu psikologoaren zerbitzua.

Zerbitzu bakoitzak ditu bere betebeharrak, ez gara bata bestearekin nahasten. Baina zer da osasun mentala? Osasun mentala dena da. Herritar batek gure zerbitzurako ordua eskatu behar al du egun batean triste dagoelako? Ez, kontua ez da hori. Guk begiratzen duguna da ondoez emozionalak nolako eragina duen pertsonarengan, ondoeza denboran mantentzen al den eta jasaten duenari egunerokotasunean eragiten al dion. Horrela baldin bada, laguntza eskatu behar du pertsona horrek. Laguntza eskatzeak esan nahi du osasun mentala zaintzea, baina osasun mentalaz hitz egiten dugunean ez gara Osakidetzaz bakarrik ari.


Irun marketen erabiltzeko deskontu bonuak sortu dituzte

Merkatari txikiei laguntzeko kanpaina baten aurkezpena egin du gaur udalak eta Irun market plataforman erabiltzeko deskontu bonuetan datza. 2.500 deskontu dira aktibatuko dituztenak eta bonu horiek erabiltzeko epea azaroaren 10etik abenduaren 15era luzatuko da.

Irundar bakoitzak 10 euroko 5 bonu izango ditu erabiltzeko, hau da, 50 euro, eta horiek eskatzeko epea, urriaren 5etik 19ra izango da. Horretarako, udalaren webguneko egoitza elektronikora jo behar da eta eskabideei emailez erantzungo zaie, 5 koderekin. Deskontu bakoitzeko 30 euroko gastua egin beharko du erosleak.

Bonuak aplikatzea

Behin udalaren orrialdean bonuak lortuta, horiek erabiltzeko Irun marketen plataformara sartu behar da, erosketa egin eta kodeak sartu bonuak erabili ahal izateko. Dena den, bonuak aplikatzerakoan kontuan hartzeko kontu batzuk zabaldu ditu:

www.irun.market plataforman bonu bat edo gehiago erabiltzeko, erosketa saltoki bakar batean egin beharko da. Hau da, bonuak hainbat saltokitan erabiltzeko, erosketak bereiz egin beharko dira. Beraz, saski berean zenbait dendatako produktuak badaude, ezingo dira bonuak erosketa horretan erabili.

Deskontuak, gehienez ere, bost erosketatan erabili beharko dira, baina bonu bat baino gehiago edo guztiak, erosketa bakarrean erabil daitezke.


Ane Berriotxoa zornotzarraren 'Bat' film laburra Cannesko zinemaldian aurkeztu dute

Bere lana izaten ari den harrera "sinetsi ezinik" dabil Ane Berriotxoa zornotzarra; izan ere, Cannesko zinemaldian Bat film laburra aurkeztu du, bertako Marché du Film atalean.

"Oraindino ikaslea naiz eta sorpresa handia izan da, hau nire lehenengo lana izan da eta. Jasotzen nabilen feedback guztia oso polita izaten ari da", azaldu du. Marché du Film atalak zinemagintzaren azoka funtzioa du eta sektoreko garrantzitsuenetarikoa da; 1959an sortua, urteekin hazten joan da eta, Cannesko zinemaldiaren webgunearen arabera, 12.000 profesionalek baino gehiagok parte hartzen dute azokan. Bertan eskaintzen diren Internet bidezko masterclass batzuetan parte hartzeko aukera ere eduki du egile zornotzarrak, gainera. "Ingurukoek ere ilusio handiz hartu dute berria, Ni, neure aldetik, ahalegintzen nabil lasai hartzen eta oinak lurrean mantentzen. Azken finean, lehenengo lana dut, eta oraindino asko dudala hobetzeko uste dut", adierazi du Berriotxoak. Zornotzarragaz batera, eskualdeko beste kide bik ere lan egin dute film laburrean: Izaro Gallastegi elorriarra argazki zuzendaria izan da eta Paula Martinek kartela eta iruditegia egin ditu; Berriotxoa eta Gallastegi Euskal Herriko Zine Eskolako ikasleak dira.

Ane Berriotxoaren iritzian, aukera ederra da Bat zinemaldian eskaini ahal izatea: "Zure izena horrelako leku batean ikustea positiboa da, eta aukera ona zure lana zabaltzeko edo laguntzak eskatzeko". Ibilbide baten lehenengo pausoa izatea ere gustatuko litzaioke. "Lanean jarraitzeko aukera ona da hau; neurri batean, film laburren ibilbidearen lehenengo urratsa da. Orain ibilbide horretan kontzentratu gura dut, ea noraino heltzeko gai naizen; beste jaialdi batzuetara joaten ere ahaleginduko naiz", esan du. Aurrera begira, lanean jarraitzea da Berriotxoaren helburua. "Idazten jarraitu gura dut, proiektuak aurrera eramaten, baina, batez ere, ikasten jarraitu gura dut. Esan dudan moduan, uste dut oraindino hobetu dezakedala, eta horretarako nabil ikasten", argitu du.

Emakume bi, protagonistak

Mikele Arizkorreta eta Alazne Astorga dira Bat film laburreko protagonistak; Nerearen eta Martinaren azalean sartuko dira biak. Lagun minak dira. Baina gertakari batek urrundu egin ditu, eta orain ez dakite zelan hurbildu berriro elkarrengana. Guztira, Euskal Herriko hiru ekoizpen aurkeztu dituzte Cannesko zinemaldiaren bueltan. Berriotxoaren Bat film laburraz gainera, Estibaliz Urresola Solagurenen Cuerdas filma eta Maria Elorzaren A los libros y a las mujeres canto proiektua aurkeztuko dituzte. Canneseko zinemaldiak 75 urte bete ditu aurten, eta Ruben Ostlund zinemagile suediarraren Triangle of Sadness filmak irabazi du Urrezko Palma.


Bi langile zauritu dira, horietako bat larri, Hernaniko Zicuñaga paper-fabrikan izandako lan-istripuan

ELA sindikatuak jakitera eman duenez, joan den ostiralean izan zen ezbeharra, bi langileak mantenu lanetan ari zirela. Antza, makina batean harrapatuta geratu ziren.

Bi langile zauritu ziren joan den ostiralean, horietako bat larri, Hernaniko Zicuñaga paper-fabrikan mantenu-lanak egiten ari zirela izandako lan-istripuan.

ELA sindikatuak jakitera eman duenez, makina batean harrapatuta geratu ziren bi langileak. Ezbeharraren ondoren, biak ospitalera eraman zituzten, eta bat ZIUn ingresatuta dago. Zaurituetako bat Zicuñaga fabrikako langilea da, eta bestea, azpikontratatutakoa.

"Ez da lehen aldia horrelako istripu larri bat gertatzen dena mantentze lanak egin bitartean gertatzen dena. 2007 urtean beste bi langile larri zauritu ziren biltegi batean lanean ari zirela, ur beroa bat-batean sartu eta erre zituenean", nabarmendu du sindikatu abertzaleak.

Lan-istripuei aurre egiteko legedia errespetatzea eskatu du ELAk, eta horretarako, ezinbestekotzat jo du "laneko arriskuen prebentziora bideratzen diren baliabideak handitzea".

Gaur goizean, bestalde, 60 urteko gizonezko bat larri zauritu da Cadreitako kontserba-fabrika batean izandako ezbeharrean.


Harizko musika eta dantza, martitzenerako menua

Alos Quartet laukoteak Kimua dantza kolektiboarekin landutako ikuskizuna aurkeztuko du hilaren 15ean, 20:00etan, Amaia antzokian, 'Beste bat berritzen' ekimenaren baitan. Arrasate Musikaleko ikasleen laguntzaz borobilduko dute saioa.

Niko Etxarten dei batek elkartu zituen lehen aldiz, 1999an eta "kasualitatez", Xabier Zeberio, Lorena Nuñez, Francisco Herrero eta Ivan Carmona sokazko musikariak. Altzürüküko abeslariaren etxean kantu bat grabatu ostean hasi zuen Alos Quartet-ek bere ibilbidea, eta ordutik lau disko propio, 20 urtetako ibilbidea laburtzen duen lana eta artista ugarirekin kolaborazioak –Kepa Junkera, Eñaut Elorrieta, Izaro Andres, Waldemar Santos...– egin ditu.

Zeberioren konposaketetatik abiatzen dira biolin, biola eta txelo doinuz osatutako kantak: "Egiten dugun musika sailkatzea zaila da; herrialde askotako iturrietatik edaten dugu eta esan genezake gure sorkuntzak oinarri klasikoa duela, folkak eta minimalismoak ere presentzia handia izanik", bota du Oskorri taldean aritutako Zeberiok.

Halako emanaldi bat astebarruan izateak Eusko Jaurlaritzak sustatzen duen Beste bat berritzen dinamikarekin du zerikusia. Izan ere, egitasmo horren asmoa zuzeneko egitasmo artistikoei hedapen zabalagoa ematea da. Asteartea kontzertua egiteko ezohiko eguna dela jakitun, arrasatearrak Amaia antzokira gerturatzera animatu ditu Zeberiok, "damutuko ez diren emanaldia" delako.

Herriko musikariekin

Promesa hori betetzeko osagai berezi bat gordeko dute kontzertuaren bukaerarako, Arrasate Musikaleko dozenaka ikasle igoko baitira agertokira Epel abestia interpretatzera: "Formula hau Gasteizko eta Tolosako ikasleekin probatu izan dugu, eta oso positiboa izan da esperientzia; gure soinuak flauta, klarinetea eta akordeoia moduko musika-tresnekin aberastuko dituzte". Hain zuzen zapatuan burutu zuten ikasleek martitzenera begirako entsegu orokorra.

Zapatuko entsegua, Monterron jauregian.

Gainontzean, Lau izeneko estudioko azken diskoa aurkeztuko dute nagusiki, nahiz eta euren bilakaeraren berri ematen duten pieza instrumental gehiago ere joko dituzten.

Kimua taldekoak bidelagun

Sokazko laukoteak Kimua dantza kolektiboko koreografoen mugimenduekin osatuko du ikuskizuna. Urte askoan egin dituzte kolaborazioak batera, diziplina biak elkarri laguntzeko daudela frogatuz. Kimuako partaideek dantza tradizionala eta modernoa uztartzeko bokazioa dute, bai lankidetzak egiterakoan eta baita sorkuntza propioko piezetan.


Hazkunde esponentziala

Izurriaren bilakaera ulertzeko funtsezko kontzeptua da hazkunde esponentziala, horrela hedatzen baita birusa. Hobeto ulertzeko, alderantzizko piramide bategaz alderatzen da; piramide horretan, maila batetik bestera igotzerakoan azalera bikoizten da. Beraz, jaitsi eta aurreko puntura iristeko, haren hedadura ere murriztu behar da.

Horren gaineko argibideak eman ditu gaurkoan Ana Galarraga dibulgatzaileak Elhuyarren eta ETBren arteko elkarlanari esker.


[GAUEKOAK] Eskalada eta parkour

Parkour eta eskaladaren oinarrizko teknikak banan-banan azalduko dira eta praktikan jartzeko aukera izango dute parte hartzaileek hiru tailerretan. Espazio bakoitzak eskaintzen dituen berezitasunei garrantzia emango zaie toki bakoitzak besteekin konparatuta dituen aldeak ikusi eta baloratzeko.

* Bigarren saioa - Armentiako Tunelean eta Armentum parkean.

Izen-emateak: vitoria-gasteiz.org/gauekoak


"Ez hondakinik, ez dirurik erraustegiarentzat" sinadura bilketa asteburuan

Herritar talde batek, "ez hondakinik, ez dirurik erraustegiarentzat" aldarripean udazken honetarako iragarria zuen sinadura bilketa abiatu zuen iragan asteburuan Sutegi atarian jarri zuten mahaian. Aurrerantzean astebururo sinadurak biltzen segi asmo dute. Ekimena Udalari sortzen ditugun hondakinekin erraustegia elikatu ez eta gure diruarekin ordaintzea eragoztea eskatzeko jarri dutela martxan argitu zuten, uztailean NOAUA!ra igorritako oharrean.

Astebururo eskainiko dute sinadura bilketan parte hartzeko aukera. Ostiral arratsaldeetan 19:00-20:00 inguruan, eta larunbat zein igandeetan eguerdi partean, frontoi inguruan, Sutegi atari bueltan topatuko dituzue.

Sinadura bilketaren sustatzaileak diren herritarrek uztailean NOAUA!ra helarazitako idatzian dituzue ekimen honi buruzko xehetasunak:

EZ hondakinik, EZ dirurik erraustegiarentzat

Erraustegirik gabe gure hiri hondakinak kudeatzea posible dela irmoki erakusten ari da Usurbilgo herria azken hamar urteotan. Aitzindari izan ginen, gaikako bilketa eraginkorra ezartzen (2009), herrian bertan, auzotarren artean bio-hondakinarekin auzokonposta egin daitekeela erakusten (2011), eta, ondo biltzeaz gain, bakoitzak sortzen duen hondakin kopuruaren arabera, modu justuan ordaintzea dela bidezkoena esan eta praktikara eramaten (2014).

Espainiako Gobernuak Usurbilgo udalari debekatu eta gero, Erraustegia Erabakia plataformak 2016an antolatutako galdeketan, partaideon %98ak ezetz esan genion erraustegiari. Emaitza hori jasota, hauxe udal gobernuak adierazitako konpromisoa: “Usurbilgo Udalak jaso du herriaren hitza. Eta, herri borondatearen ordezkari gisa, erraustegiaren mamua haizatzen dutenen aurrean, herriaren hitza errespetatzen eta errespetarazten saiatuko gara. Hala egitea dagokigu, sinesmenez eta koherentziaz. Eta hala egingo dugu”.

Ofizialki inork esan ez arren, badakigu Usurbilgo herrian bildutako errefusa erraustegira eramaten dela azken hilabeteotan. Usurbilek, 2017an hasi eta 2023ra bitartean hondakinen tratamendurako helburuak eta ekimenak “Usurbil 0.0 hondakinen prebentzio eta kudeaketa programan” jaso eta onartu zituen udalbatzarrak 2017ko ekainean. Errefusa erraustegira eramatea, ez dator bat aipatu programan jasota dagoen eta lorgarritzat jotzen den “0 hondakin desmaterializatu edo erraustu” helburuarekin.

Erraustegia piztu zutenetik sortu zen larrialdi egoera honetan, usurbildar asko gara, erraustegira errefusa hondakinak ez eramateko urratsa dela herri honek eman beharreko erantzuna uste dugunak. SOS deia egin beste udalei eta gero gure herriko errefusa hondakinak erraustegira eramatea, ez da koherente jokatzea. Egunero errauste plantaren tximinietatik ateratzen diren ke zutabe erraldoiek, guk Usurbildik bidalitako hondakinen errekuntzaren parte txiki bat daramate. Etorkizun beltz, kaltegarri eta kutsatu hori elikatzen ari gara. Gu ere porrot horren partaide egiten gara. Aldamenean inork nahi ez duen azpiegitura inposatu horri erregaia ematen diogu, jakinda gaurko eta biharko herritarren osasunean eta ingurumenean kalteak eragingo dituela. Hondakinen gaikako bilketa ondo egiten ari garen herriak, ekonomikoki modu injustuan jipoitzeko antolatu den erraustegiaren finantzaketarako plan iruzurtian, kolaboratu egiten da horrela jokatuz. Eta larriagoa dena, herritarron dirua erabiltzen ari gara geure burua kutsatuko duen munstroa finantzatzeko. Kontraesana da.

Erraustegia ere kutsaduraren tenpluko partaidea da, eta ez da nahikoa erraustegiaren aurka egotea: erraustegiaren aurka egin egin behar da.

Errefusa gutxi (430 tona) sortzen dugula eta, “gure herritik errauste plantara apenas joango da ezer” adierazten zen udal gobernutik. Hain gutxi izanik, errazagoa da errefusa hondakin horri beste irteera bat ematea. Usurbil 0.0 hondakinen prebentzio eta kudeaketa programan (2017-2023) jasota dago: “planteamendu errealista eta egingarria mahai gainean jarrita lortu nahi dugu bikaintasuna.” Aipatu programaren ikuskeraren oinarrizko ezaugarrien artean daude: ingurumena eta osasuna lehenestea; azpiegitura makro eta erraldoien ordez, azpiegitura doitu eta eskalagarriak sortzea; tokiko konponbideak arazo globalei.

Gaikako bilketa eraginkorra egiteko alternatiba abian jartzeko ausardia izan genuen bezala, erraustegiarekin ez kolaboratzeko urrats sendoak emateko sasoia heldu da: EZ ERAMAN gure errefusa hondakinak erraustera. Gaikako bilketa eraginkorra abian jartzeko erreferentziazko eredua izan ginen Usurbilgo udala eta usurbildarrok, orain, errefusa hondakinaren tratamendurako ere, beste aukerak badaudela erakusteko tenorea iritsi da. Ez da epelkerietan ibiltzeko garaia. Atzera ez egiteko modu bakarra, aurrera egitea delako. Politikan eta bizitzan, bide berriak irekitzeko, ausardia behar da, gutxienez.

Horrela, Usurbilen 2016ko urrian egindako herri galdeketan parte hartu zuten herritarren %98ak erraustegiari emandako ezetzaren hitza jaso eta errespetarazteko saiakera egiteko hartutako konpromisoarekin fidel jokatuko litzateke.

Herritarren osasuna eta bizi kalitatea zaintzea “udalaren ardatz etikoak” badira, errauste-planta bezalako azpiegitura kutsakor eta kaltegarriekin ez kolaboratzea da gutxienez egin beharrekoa.

Erronkak merezi du, gure herriaren etorkizuna dago jokoan. Horregatik, udazkenean sinadura bilketa kanpaina bat abian jartzera goaz, “Erraustegia: ez elikatu gure hondakinekin, ez ordaindu gure diruarekin” eskaria udalari egiteko.

Pello Aranburu, Manex Zubiria, Miren Maioz, Joxe Mari Zubimendi, Juli Bereziartua, Patxi Azpirotz, Joxe Piñas, Pepe Rivadeneyra.


Itzal Zubillaga, argazkilaria: "Guri buruzko informazio asko daukate eskuek"

Eskuen hitzak izeneko argazki-erakusketa estreinatu zuen ostegunean, Aretxabaletako Arkupe aretoan; argazkilaritza ikasketak bukatu berri ditu, eta hasi da jada lehiaketak irabazten.

Aretxabaletan bizi den 20 urteko artista gatzagarra da Itzal Zubillaga, eta, Gasteizen erakusketa estreinatu ostean, Aretxabaletara ekarri du.

Nolatan eskuei buruzko erakusketa?

Txiki-txikitatik eduki dut eskuekiko obsesio bat. Benetan uste dut pertsonak identifikatzeko elementu esanguratsuak direla. Hala, nire inguruko pertsonen eskuak erretratatu ditut, bakoitzaren atzean dagoen istorioa eskuen bitartez kontatzeko. Ikusleak ez daki ezer eurei buruz, eta aurreiritziekin jokatzeko modu bat ere bada.

Zer ikusiko du bertara doanak?

Guztira, hamalau koadro dira, eta denek dituzte eskuen argazkiak, hondo beltzarekin. Ikusleak ez du pistarik izango esku horiek norenak diren jakiteko: pilotari batenak, etxekoandre batenak, mekanikari batenak... Azken finean, denok dugu gure inguruan antzerako eskuak dituen norbait, eta bakoitzak bilatu beharko ditu erreferentziak.

"Hasieran, oso garbi neukan zer egin nahi nuen; baina Arkupen ikusiko denak ez du ideia harekin zerikusirik".

Nola sortu zaizu zure lana Aretxabaletan erakusteko aukera?

Gazte Klik-klak lehiaketako irabazle izan nintzen Unify lanarekin, eta TetraPack erakusketan parte hartu nuen proiektu honekin: Eskuen hitzak. Ostean, Gasteizko Amarika aretoan lana aurkezteko aukera izan dut; eta hortik, Aretxabaletara.

Laguntzarik izan duzu?

Lehiaketa irabazi ostean, tutore bat jarri zidaten lan hau garatzeko: Jorge Salvador.

Asko ikasten ari zara bere alboan?

Batez ere, bi gauza irakatsi dizkit: pazientzia izaten jakitea eta hasierako ideiari aldaketak egiteko prestutasuna edukitzea. Askotan esan dit: 'Itzal, hankak lurrera'. Hasieran, oso garbi neukan zer egin nahi nuen; baina Arkupen ikusiko denak ez du ideia harekin zerikusirik.

Zertan aldatu da, batez ere?

Hasieran, jendea erretratatu nahi nuen, hondoan euren ofizioei buruzko pistak zituztela. Baina Jorgeri esker, ideia sinplifikatzen joan naiz, eskuetara mugatu arte.


Antton Telleria igoko da Amaiako oholtzara bihar arratsaldean

Telebistako aurkezle eta esatariak 'Nekatutak' izeneko bakarrizketa-saioa aurkeztuko du arrasatearren aurrean hilaren 19an, arratsaldeko zazpietan.

"Egunerokotasunean oharkabean gertatzen diren pasarte umoretsuei" buruz ariko da tolosarra, dagoeneko Euskal Herriko zenbait txokotara, tartean Bergarara, eraman duen monologoan. Pixkanaka bakarrizketetan "eskarmentua" hartzen dabilela dio Telleriak: "Unean uneko publikoaren aldartea ulertzen, eta grazia gehien eta gutxien egiten duten txisteak identifikatzen". Oraindik sarrerarik lortu ez duena garaiz dabil arrasate.eus webgunean eskuratzeko.


Natur-ibilbide gidatua Beloki mendiaren inguruan

ZUMARRAGA // Vanessa Blazquezek gidatuta, ibilbide gidatua egingo dute larunbatean Zumarragan, Beloki mendiaren inguruan. Irteera 10:00etan izango da Antiotik, Urola Garaiko turismo bulegotik. Bi orduko iraupenarekin, bidean bost geldialdi egingo dira, eta mokadutxo osasungarria ere izango da. Bereziki familiei zuzenduta dago eta doakoa da, baina izena eman behar da: 943 72 20 42.


Ur-saretik kanpo geratu diren hiru baserriri irtenbidea emango zaie

Sarasketa, Loieta eta Altzeta baserriak, ura eramateko proiektutik kanpo geratu ziren azpiegituraren zailtasuna medio. Orain, hiru baserri horiek duten ur-eskasia arazoari irtenbidea eman nahi die Antzuolako Udalak. 10.000 euro bideratuko dira.

Hamabost urte igaro dira jada Antzuolako Udalak herriko baserrietara ura eramateko proiektua abiatu zuenetik. Zehazki, 2006an idatzi zen lehen proiektua eta 2008an hasi ziren lanak. Iaz, amaitu zituzten lan horiek eta Antzuolako 40 baserri inguruk jada badute ur-edangarria eskuratzeko azpiegitura egina.

Obra sakona bezain luzea izan da, eta urtetan inbertsio handia eskatu duena. Guztira, ia 770.000 euroko kostua izan du, alegia. Horietatik 425.000 euro inguru Gipuzkoako Diputazioak jarri ditu. "2002 inguruan hasi zen gaia lantzen saneamendu eta ur-arazoak zirela medio. Halaxe sortu zen proiektu hau; gainera, laguntzak eskuratzeko aukera ere bazegoen. Proiektu honek, ordea, baserri gehientsuenei irtenbidea ematen zien, ez, aldiz, guztiei", kontatu du Ion Aranguren Antzuolako Udaleko Nekazaritza eta ingurumen zinegotziak.

Hamaika faseko proiektu sendoa dela gaineratu du Arangurenek. "Azpiegitura hasten da Iturbe baserria dagoen depositutik. Ondoren, Galartza auzoraino doa, Lizarra auzoa igarota. Iaz Irimo auzoko lanekin amaitutzat eman genuen proiektua. 2022an, proiektuetatik kanpo geratu diren hiru baserriei emango zaie irtenbidea".

Hiru baserriri irtenbidea

Baina ur-sare horretatik kanpo, hiru baserri geratu dira azpiegitura eta irtenbide konplexuagoa baitaukate. Irimo-Goiena auzoko Sarasketa, Irimo-Barreneko Loieta eta Basalden dagoen Altzeta dira, hurrenez hurren. Arangurenek dio asmoa dela hiru baserri horiei ere irtenbidea ematea. "Ura Sarasketarako iturburura, Basalden dagoen Katiako iturburutik ekarriko genuke. Aurten bertan emango genioke irtenbidea Sarasketari. Loieta eta Altzetan ere ur falta dute, baina teknikoki zailagoa da aipatutako proiektuarekin bat egitea, zeren iturburua behealdean geratzen zaie. Hala ere, irtenbide puntuala emango diegu aurten. Baina, behin betiko proiektua idatzita geratuko da, eta garestiagoa izango den arren, ahal denean, irtenbidea emango zaie Loieta eta Altzeta baserriei". Hiru baserriei irtenbidea bi- latzeko aurrekontuetatik 10.000 mila euro bideratuko dira 2022an. Era berean, Arangurenek baserritarrei izandako borondatea eta pazientzia eskertu gura izan die. "Eremu publiko nahiz pribatuetan egin behar izan dira hoditeria-lanak eta jendearen borondateari esker egin dute aurrera lanek".


Zinea: Lucy

Soreasu antzokian izango da.


Tekashi 6ix9ine: Zergatik da hain arrakastatsua munduko artistarik gorrotatuena?

Xabi Hook 6ix9ine New Yorkeko raperoaren kasua ekarri du aste honetako atalean.

Kartzelako istorioak kontatu ditu, baita jendeak zergatik gorroto duen ere… Horrez gain, estatubatuarraren arrakastaren zergatia aztertzen saiatu gara 'B Aldea'n.


Ekaitzak harrapatuko zaituela badakizunean

Udako Argazki Lehiaketara aurkeztutako irudia. Ikusi irudi guztiak eta bidali zurea hemen.


“Sare sozialak: erabilera egokia” hitzaldia

Informazio gehiago loturan.


Positibo bat atzeman dute Lasarte-Orian azken orduetan

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak irailaren 14ko datu epidemiologikoak jaso dituzte, eta txostena argitaratu dute. Lasarte-Orian kutsatu berri bat baieztatu dute asteartean. Azken hamalau egunetan 34 kasu atzeman dituzte gure herrian; intzidentzia-tasa metatua 178,52 da, uztailaren 4az geroztik (173,27) zifra baxuena.

Osasun agintariak datuak herriz herri xehatuta ematen hasi zirenetik, koronabirusak kutsatutako 2.132 lasarteoriatar atzeman dituzte, ehun biztanletik 11 pasatxo (%11,2). Gehien-gehienak sendatu badira ere, zoritxarrez, 24k ezin izan dute osatu eta hil egin dira. Iazko martxotik orain artekoan, azaroa izan da kutsatu gehien zenbatu dituzten hilabetea, zehazki, 275.

Beterri-Buruntza eskualdean hiru kutsatze erregistratu dituzte irailaren 14an: bi Usurbilen eta bat Lasarte-Orian. Urnieta eremu laranjan dago, eta horian beste udalerri guztiak, grafikoan ikusi daitekeenez.

EAEko hiru lurraldeetan 195 kutsatze diagnostikatu dituzte asteartean; horietatik 70, Gipuzkoan. 6.510 PCR eta antigenoen proba egin dituzte positibo berriak hautemateko; ehunetik hiru izan dira positiboak. Osakidetzako ospitaleetan 214 pertsona daude ingresatuta koronabirusagatik; horietatik 53k sintoma larriak dituzte eta ZIU unitateetan daude. Irailaren 14an 28 paziente berri erietxeratu dituzte, gaixotasunaren sintomek okerrera eginda.


Urmuga 2023

Sabi Guaresti, Burbuilak, Trixtuka, Lander eta Ander eta Getxa Goi Txistulariak.


Doctor Deseo urriaren 18an Sanagustin kulturgunean

Urtea bukatu arteko egutegiarekin gabiltz lanean eta aurreratzen joango gara datozen ekitaldien zerrenda. Bete-betea geldituko zaigu programazioa, kontzertu, antzerki, dantza eta bestelako ekitaldiz. Hauxe duzue lehen iragarpena. Doctor Deseo Busco en tus labios diskoaren bira egiten ari da aurten eta Azpeitian izango dugu urrian.

Areto guztiak bete eta sarrerarik gabe uzten ari den Doctor Deseo Azpeitian izango dugu Busco en tus labios disko berriaren aurkezpen kontzertua emateko. 2014an zehar egiten ari den biraren baitan 120 minutuko ikuskizuna eskainiko digu taldeak, publikoa bereganatu eta txundituta uzteko gogoz.

Kontzertua: Doctor Deseo.

Eguna: Urriak 18, zapatua.

Sarrera: Aurrez 15€ / Egunean 18€.

Sarrerak eskuratzeko: kulturgunean edo hemen. Dagoeneko salgai.


Legazpiko Berdeen ordezkariak Yolanda Diazekin elkartu dira Donostian

Yolanda Diaz Espainiako Gobernuko presidenteordea eta Sumar plataformaren sortzailea Donostian izan da gaur goizean, Elkarrekin Podemos koalizioan biltzen diren Gipuzkoako “hautagaitza progresistak eta ezkertiarrak” babesten.

Legazpiko Berdeak+Independenteak taldeko Alberto Bezunartea ere ekitaldian izan da, eta amaieran atera duten taldeko argazkian ikus daiteke (berdez jantzita), besteak beste Victor Lasa Donostiako alkategaiarekin eta Miren Etxebeste Foru Aldundirako hautagai nagusiarekin.


Emakume kirolariekin solasaldia, EITBko Bilboko egoitzan, gaur arratsaldean

Ana Ramosek gidatuko du 'Berdintasuna da helmuga' lelopean egingo den topaketa, 19:00etatik aurrera, Multibox aretoan. Maria Asun Quiñones, Olatz Arrizabalaga, Andrea Astudillo eta Ainhoa Etxabek hartuko dute parte. Ekitaldi irekia izango da.

Martxoaren 8ko bezperan, ekitaldi berezia antolatu du EITBk Berdintasuna da helmuga lelopean, 19:00etatik aurrera, Bilboko egoitzako Multibox aretoan.

Ana Ramos kazetariak gidatuko duen topaketak emakume kirolarien egoera izango du aztergai. Solaskideak izango dira: Maria Asun Quiñones Athletic Clubeko jokalariak, Olatz Arrizabalaga pilotariak, Andrea Astudillo Arraun Lagunak taldeko patroiak eta Ainhoa Etxabe Gipuzkoako Herri Kirolak Federazioaren presidenteak.

Ekitaldia streaming bidez jarraitzeko aukera izango da zuzenean, eitb.eus-en.


Etxeraten giza katea hondartzan

Euskal presoen eskubideen aldeko giza katea.

Informazio gehiago, hemen.


Euskal Ligako finalean izanen da Sarako Izarra errugbi taldea

Futbolean, Beti Gazteko jubenilek ere ez dute hutsik egin eta Gipuzkoako ohorezko mailako finalean izanen dira

Saran bezala, Arrasaten ere garaipena lortu eta euskal ligako lehen mailako finalean izanen da Sarako Izarra errugbi taldea. Betsaide Elorrio taldea izanen du arerio. Arrasateko partidaren bukaera, zaleek jokalariekin batera ospatu zuten lorpena, bideoan ageri den bezala. Futbolean, berriz, berdinketa aski zuten Gipuzkoako ohorezko mailako finalerako sailkatzeko eta horixe egin zuten Beti Gazteko jubenilek larunbatean Martutenen, hiruna berdindu. Ederki sufritu behar izan zuten, atsedenaldira 2-0 galtzen joan baitziren. Baina bigarren zatiko lehen ordu erdia baino lehenago markagailua irauli zuten (2-3). 90. minutuan berdindu zuten gipuzkoarrek, baina azken minutuetan markagailuari eutsi eta finalean izanen dira Beti Gazteko gazteak. Baztango futbol talde nagusiak galdu egin zuen azken partidan eta Doneztebek maila mantentzeko borrokan segitzeko garaipena lortu zuen. Gure Txokoaren partida berriz, bertan behera gelditu zen 20 minuturen faltan, Irungo Dunboa taldekoen ordezkaria epailea jotzen saiatu zelako.

FUTBOLA

Nafarroako lehen maila autonomikoa, igoera fasea

CD Lerinés 2 - CD Baztan 0

Nafarroako lehen maila autonomikoa, jautsiera fasea

Doneztebe FT 2 (Enaitz Iriarte eta Borja Arregi) – CDS Mendi 0

Gipuzkoako Gorengoen mailako iraupen fasean

Gure Txokoa 1 – Dunboa 1. Bertan behera gelditu zen partida hogei minuturen faltan Dunboako ordezkaria epailea jotzen saiatu zelako.

Nafarroako erregionaleko lehen mailako kopan

Beti Kozkor B 3 - Doneztebe B 1 (Lander Mindegia)

Gipuzkoako erregionaleko lehen mailako kopan

Beti Gazte 3 (Antton Petrirena, Josu Elizondo eta Joel Gil) – Usurbil 5

Gipuzkoako emakumezkoen ohorezko mailan

Beti Gazte 1 (Izaro Aldabe) – Ostadar 2

Gipuzkoako jubenilen ohorezko mailako igoera fasean

Martutene 3 - Beti Gazte 3 (Asier Tabernak 2 eta Mattin Lekuona)

Gipuzkoako jubenilen lehen mailako igoera fasean

Martutene 1 - Gure Txokoa 3 (Unai Garrok 2 eta Andoni Telletxea)

Nafarroako jubenilen kopan

AD Mendillorri B 3 - CD Baztan 3 (Xuban Telletzeak 2 eta beraien atean)

UD Mutilvera B 2 - Doneztebe FT 2 (Unai Garaikoetxea eta Aitor Agesta)

CD Baztan B 5 (Imanol Goienetxek 3, Zena Irisarri eta Xuban Bengoetxea) – CD Lezkairu 2

Gipuzkoako kadeteen lehen mailako igoera fasean

Oiartzun A 2 - Beti Gazte 3 (Aritz Lizarralde, Jon Galardi eta Manex Sarasola)

Gure Txokoa 2 (Mikel Zozaiaren golak) - Vasconia 1

Nafarroako kadeteen bigarren mailako kopan

CD Baztan 0 - Doneztebe FT 1 (Koteto Ezkurra), derbia doneztebarrek irabazi zuten.

Aurrera 9 (Janitz Sagastibeltzak 3, Ander Rekondok 2, Aitor Lizartzak 2, Eneko Barriola eta Odei Garmendia) – CD Valle de Egues 2

Neska kadete-infantil

Beti Gazte 3 (Leire Ariztegi, Ane Etxegarai eta Onintze Iparragirre) – Valle de Egues 0

Nafarroako infantilen lehen mailan

SD Lagunak B 2 - CD Baztan 1 (Ekain Perugorria)

SD Alsasua 1 – Doneztebe FT 1 (Unai Lizasoain)

Nafarroako infantilen bigarren mailan

CD Baztan 3 – CD Ilumberri 2

Mutiko infantilak, Gipuzkoako txapeldunen fasea

Allerru A 3 - Beti Gazte 2 (Kemen Telletxea eta Peru Urra)

Mutiko infantilak, Gipuzkoako kopa

Gure Txokoa 5 (Martxel Salgadok 2, Oier Martin, Inai Lekuona eta Xiker Ruiz) – Dunboa 0

Infantil neskak F-8, Gipuzkoako kopa

Oiartzun 2 - Gure Txokoa 3 (Ane Errandonea, June Erkizia eta Oihana Nuñez)

Neska infantil-alebinak F-8, Nafarroako kopa

Baztan A 1 – Burlades A 3

Neska alebin-benjaminak F-8, Nafarroako kopa

Mulier FCN B 1 - Baztan B 5

ESKUBALOIA

Neska jubenilak kopa

CB Tafalla 15 - Baztango Kirol Taldea BKT 23

Neska kadeteak kopa

Baztango Kirol Taldeak BKT A 16 – Malkaitz C 26

Baztango Kirol Taldeak BKT B 19 – Beti-Onak Atarrabia A 35

Mutiko infantilak liga

Erreka 24 – Txantrea 15

Neska infantilak liga

Helvetia Anaitasuna C 30 - Baztango Kirol Taldeak BKT A 23

Baztango Kirol Taldeak BKT B 27 – BM Bardenas 24

Neska alebinak liga

Ademar Maristas - Baztango Kirol Taldeak BKT A

Erreka 5 – BM Noain 11

Baztango Kirol Taldeak BKT B 6 – Agoizko KE 190

ERRUGBIA

Seniorrak euskal liga lehen mailako finalerdiko itzulerakoan

Kanpanzar Arrasate 22 - Sarako Izarra RT 30. Saran ere irabazle izan zenez, finalean izanen da Sarako Izarra errugbi taldea.


Uretako motorren munduko txapelketan mekanikari lanetan

Sea Level taldearendako asistentzia lanak egiten izan da Mikel Beretxinaga elgetarra, eta lehiaketa irabazita itzuli dira Mallorcatik.

"Ez naiz mekanikaria, baina ondo moldatzen naiz motorrekin, eta zazpi bat urte diziplina honetan lehiatzen diharduen Andoni Gutierrez abadinarrak eskatuta izan naiz Mallorcan jokatutako txapelketan", azaldu du Mikel Beretxinagak.

Urriaren 17tik 24ra izan da Balearretako uhartean abentura berean eta antzerako betebeharretan lagun izan duen Mikel Fernandez de Arroiabe gatzagarrarekin batera. "Esperientzia oso ona izan da. Konfiantzazko jendea behar zuten asistentzia lanak egiteko, eta ondo moldatu gara taldeko gainerako kideekin. Taldeko pilotuek, gainera, txapelketa irabazi dute. Ez dago gehiago eskatzerik! ".

Andoni Gutierrez (Abadiño) eta Enrique Garcia (Altea) izan dira txapelketa irabazi duten Sea Level taldeko bi pilotuak. "Lehenengo egunetik izan genituen arazo mekanikoak; dezentekoak, gainera. Pentsatu genuen ez genuela txapelketa amaituko, baina jakin genuen buelta ematen. Gero, itsasoa gaiztotu egin zen, eta Gutierrez hobeto moldatzen da horrelakoetan".

Otsailean Karibera

Abenturak jarraipena izango du, ziurrenik. "Eskatu digute otsailean Karibeko Guadalupe artxipelagoan jokatzekoa den txapelketara joateko", azaldu du Beretxinagak. Antzerako lanak egitera joango dira Fernandez de Arroiabe eta biak. Gustura, gainera. Bien bitartean, hurrengo auto lasterketa prestatzen dihardu elgetarrak; Azpeitian du jomuga, hilaren 27an.

Mallorcako abenturaren inguruko xehetasun gehiago gaurko Puntua aldizkariko Motorra atalean jaso du GOIENAk.


Facebookeko orrialde berria dauka ZARAUZKO HITZAk

Hemen jarrai daiteke ZARAUZKO HITZAren Facebook orrialde berria, Atsegin dut botoia sakatuta.

ZARAUZKO HITZA hedabideari Facebook orrialdea itxi zioten duela aste batzuk, eta hori dela eta, orrialde berria sortu du atariak. Hemen jarrai daiteke Zarauzko Hitzaren Facebookeko orrialde berria, Atsegin dut botoia sakatuta.


Egia itzaletik ateratzeko eskatu dute Joxe Arregiren heriotzaren 40. urtemugan

Gaur bete dira 40 urte Joxe Arregi zizurkildarra poliziak eragindako torturaren ondorioz hil zenetik; hura oroitzeko ekitaldia egin dute eguerdian, Zizurkilen.

40 urte igaro dira Joxe Arregi Izagirre zizurkildarra otsailaren 13an hil zenetik poliziak eragindako torturen ondorioz. Urtero bezala, gaur eguerdian egin dute hura oroitzeko ekitaldia izen bera daraman Zizurkilgo plazan, Egiari Zor fundazioak antolatuta.

Giza eskubideen urraketa jasan duten biktima guztiak oroitu dituzte, eta beren eskubideak aldarrikatu. "Oso latza izan da", halaxe deskribatu zuen Arregik, eta halaxe ipini dute agerraldia egin duten oholtzaren atzealdean, Arregiren argazkiarekin batera. "Esaldi horrek milaka euskal herritarrek pairatu duten basakeria horren gordintasuna oso ondo deskribatzen du, ez bakarrik jasandako min fisiko eta psikologiko izugarria agerian uzten duelako, baita tortura praktikatu duten zigorgabetasun osoa ere oso latza izan delako", esan dute.

Aitortzari arreta berezia eskaini diote: "Gutxienez, 5.657 dira dagoeneko egiaztatuta dauden tortura kasuak. Estatuak eta bere aparatuek milaka herritar torturatu badituzte ere, kasu gehien-gehienak gutxietsi eta isilarazi dituzte, horrela, biktimen oinazea biderkatuz".

Zuzeneko musikaz lagunduta egin dute ekitaldia, eta tartean, Urtza Alkorta eta Jon Patxi Arratibelek hartu dute hitza, polizia indarkeriaren biktimak dira biak. "14 dira Euskal Herrian torturak kendutako bizitzak, baina pertsona horietako batek ere ez du oraindik aitorpen ofizialik lortu inongo erakundeen eskutik", esan du Alkortak. Joxe Arregirekin batera, gainerako torturatuen izenak ere zerrendatu ditu: Mercedes Antxeta, Vicente Lertxundi, Manuel Thomas Gomes, José María Quesada, Javier Escalada, Antonio Goñi, Juan José Munduate, Alfredo Valcárcel, Esteban Muruetagoiena, Mikel Zabalza, Juan Calvo, Gurutze Iantzi eta Xabier Kalparsoro.

Heriotza horien eskubide urraketak aitortu gabe etorkizuneko elkarbizitza demokratikoa eraikitzea ezinezkoa dela esan du Alkortak. "Tortura giza eskubideen urraketa larria da, beraz, torturaren biktimek eta torturapean bizia galdu duten pertsonek tokia behar dute izan herri honek bizi izandakoaren memoriaren liburuan", zehaztu du.

Horregatik, tortura kasuak ikertzen eta argitzen jarraitu beharra dagoela aldarrikatu dute, baina esan dute, baita ere argitu beharra dagoela tortura horiek posible izan zitezen baldintzak sortu zituztenen erantzukizun politikoa zein izan zen.

"Biktimak aitortzeko eta dagokionak erantzukizuna norbere gain hartzeko ordua iritsi da", esan du Arratibelek. "Aberrazioa pairatu genuenoi zor zaigu egia, errekonozimendua eta erreparazioa". Etorkizuneko bakea eraikitzeko, ezinbestean iraganean gertatutakoaren inguruan jardun behar dela ere gaineratu du: "Sinetsita gaude hamarkadetan bizitzako biolentzia bortitzak eragindako tragediaren memoria dela horrelakorik ez errepikatzeko bermea".

Ekitaldiarekin amaitzeko, lore eskaintza egin diote Maribi Arregi, Joxe Arregiren arrebak, gainerako sendiak eta ekitaldian parte hartu duten guztiek, tortura jasan duten guztien omenezko eskulturan. Horrez gain, 40. urteurrenari erreferentzia eginez, mural bat osatu dute Izaro Lizarraga eta Mikel Egibarrek, eta mural horri herriko txoko batean jarriko dute.


Jendetza bilduta berreskuratu ditu Gorlizek Santiago jaiak

Urte biko itxaronaldi luzearen ondoren, inoiz baino gogotsuago atera dira egunotan kalera Gorlizko auzokideak udalerriko jaietaz gozatzera. Hala, dantzan, alai eta algaraka, Santiago jaietaz disfrutatzen ari dira gorliztarrak egunotan.

Argazki-galeria


725.424 euro herriko talde eta eragileak laguntzeko, 2021ean

Arrasateko Udalak 2021eko laguntza programen deialdi orokorra onartu berri du, "guztiak publizitateari, gardentasunari, objektibotasunari, berdintasunari, diskriminazio ezari, baliabide publikoen eraginkortasunari eta eraginkortasunaren printzipioei jarraiki". Eskaerak apirilean zehar aurkeztu daitezke Arrasate.eus-en edota BAZen.

Udalak nabarmendu du "oso garrantzitsua" dela herriko eragileek egiten duten lana, eta "ezinbestekoa" dela administrazioak babestu eta haien lana sustatzea. "Funts hori dute Udaleko laguntza lerro hauek".

Onartu diren dirulaguntza programak, sailka banatuta:

Kultura saila:

-Kultura elkarteei urteko egitarauak garatzeko finantzatzeko laguntza programa.

Euskara saila:

- Euskaltegietan euskara ikasteko gastuetarako beka edo laguntzen programa.

- Errotuluak jarri, irudi korporatiboa egin eta web orria egiteari dagokionez, enpresen eta komertzioen gastuak finantzatzeko laguntza programa.

- Helduen euskalduntzearen eta alfabetatzearen eremuan diharduten euskaltegiak finantzatzeko laguntza programa.

- Euskararen erabilera sustatzen duten elkarte eta entitateentzako laguntza programa.

- Udako Euskal Unibertsitateak antolatutako ikastaroetan parte-hartzen duten pertsonentzako laguntza programa.

Hezkuntza saila:

- Irakaskuntza arautuan diharduten irabazi asmorik gabeko ikastetxeek egindako ekintza eta proiektuetarako laguntza programa.

- Irakaskuntza arautuan diharduten irabazi asmorik gabeko ikastetxeetako ikasleen gurasoen elkarteek egindako ekintza eta proiektuetarako laguntza programa.

- Irabazi asmorik gabeko elkarteek hezkuntza edo ikaskuntza arloetan egindako jarduera edo proiektuetarako laguntza programa.

Gizarte Ongizateko saila:

- Jubilatuen elkarteentzako laguntza programa.

- Garapenerako lankidetza programak lantzen dituzten Gobernuz Kanpoko Erakundeei dirulaguntzak emateko programa.

- Gizarte ekintzaren arloan jarduera garatzen duten elkarteentzako laguntza programa.

- Droga mendekotasunak eta beste mendekotasun psikologiko batzuen tratamendurako dirulaguntza programa.

Berdintasun saila:

- Gizonen eta emakumeen arteko aukera berdintasuna sustatzen diharduten elkarteei zuzendutako laguntza programa.

Gazteria saila:

- Gazte elkarteek urteko ekintzak eta proiektuak egiteko dirulaguntza programa.

- Herriko musika taldeek grabazioak egiteko laguntza programa.

- Etxebizitza alokairua ordaintzeko dirulaguntzak gazteentzat.

Ingurumen saila:

- Ingurumenarekin lotutako ekintzak egiteko taldeei, elkarteei eta entitateei zuzendutako dirulaguntza programa.

Kirol saila:

- Kirol taldeen jarduera arruntari eta bereziari diru-laguntzak.

Hirigintza saila:

- Igogailuak jartzeko edo egokitzeko diru-laguntzak emateko arautzeko oinarriak.

Enplegu saila:

- Ikasten ari diren Arrasateko 25 urtetik gorako langabeentzako diru-laguntzak arautzeko oinarriak.

- Arrasateko enpresetan herriko langabeak kontratatzeko laguntzak ematea arautzeko oinarriak.

Iaz, 284 egitasmo lagundu zituen Udalak

2020ko dirulaguntza deialdian 284 egitasmo lagundu ziren, 186 norbanako onuradun eta 98 elkarte: Euskara (102), Gizarte Zerbitzuak (65), Gazteria (44) eta Enpleguaren (32) alorreko elkarte eta proiektuak izan ziren, hurrenez hurren, dirulaguntza gehien jaso zituztenak.

Informazio guztia udal webgunean dago eskura. 943 25 20 00 telefonora deituz eskuratu daiteke informazio gehiago.


"Lauko Finalean gu animatzera horrenbeste jende gerturatu zen… oso eskertuta gaude"

CBASK Jatormanek eta San Cerminek Lauko Finalaren finala jokatu zuten aurreko igandean. Zelandi txiki geratu zen eta emozio handiko final estuan San Cermin gailendu zen. Altsasuko taldea egindakoarekin pozik dagoela esan du Iosu Mendiola entrenatzaileak


EAJk ez duela akordio gehiago egingo agindutakoa betetzen ez badu esan dio Sanchezi

Sanchezek Batzorde Mistoa egin egingo dela bermatu du, eta pandemiaren ondorioz atzeratu dutela deialdia adierazi du.

Aitor Esteban EAJk Diputatuen Kongresuan duen bozeramaileak Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteari ohartarazi dio bere alderdiarekin akordio gehiago ez bilatzeko, Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoan "agindutakoa" betetzen ez badu.

"Ez jo gure atea akordio gehiago bilatzeko; lehenik eta behin, hitzartutakoa beteko dugu", ohartarazi dio Aitor Estebanek Espainiako Gobernuko buruari Diputatuen Kongresuan asteazken honetan egiten ari diren kontrol saioan.

EAJko bozeramaileak Pedro Sanchezi inbestidurarako hartutako konpromisoa "ez betetzea" aurpegiratu dio Batzorde Mistoari dagokionez. Ildo horretan, Espainiako Gobernuaren aurka egin du lan organo horren deialdia atzeratzeagatik eta EAEren defizita "oso modu esplizituan" ez adosteagatik.

"Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiek eskura dituzten datu guztiak eman dizkiete, eta oraindik ez dituzte onartu. Ez diogu dirurik eskatzen, krisiari aurre egiteko zorpetzen utz gaitzaten eskatzen ari gara", berretsi du EAJko legebiltzarkideak.

Ildo horretan, Aitor Estebanek Batzorde Mistoa deitzeko eta baimena adosteko exijitu dio Pedro Sanchezi, beste akordio batzuk bilatzeko orduan bere prestakuntza izan nahi badu, inbestidura-akordioan adostutakoaren arabera.

Sanchezek egin egingo dela ziurtatu du

Horren aurrean, Sanchezek Eusko Jaurlaritzaren eta Espainiako Gobernuaren arteko Batzorde Mistoa egin egingo dela bermatu du, eta COVID-19aren pandemia dela eta justifikatu du deialdiaren atzerapena. Hala ere, zuten alarma-egoeran egon arren Eusko Jaurlaritzarekin izandako harremanak zerrendatu ditu, ekainaren 25ean bi administrazioek hiru transferentzia sinatzea eragin zutenak.

"Garrantzitsua iruditzen zait aurrera egin dugun gaiak azpimarratzea; izan ere, otsailaren 20an bi administrazioen arteko lehen bilera egin zen, transferentzien kronograma bat adostu zen, eta ekainaren 25ean hiru akordio oso garrantzitsu sinatu ziren", erantzun dio Sanchezek EAJko bozeramaileari.

Espainiako Gobernuko presidenteak Gobernuaren lana babestu du, eta, haren ustez, "ahal duten guztia" egiten ari da EAE ez dadin tenkatu diru-sarrera publikoen beherakadaren ondorioz. Puntu horretan, autonomia erkidegoen artean banatzeko 16.000 milioi euroko funtsari egin dio erreferentzia, eta, laugarren tarteari dagokionez, EAErekin eta Nafarroarekin aldebikotasunez tratatuko dela esan du.

Aldi berean, Eusko Jaurlaritzaren eta Espainiako Gobernuaren arteko harremanak aldarrikatu ditu, bi alderdien arteko inbestidura akordioak markatutako bide orria "jarraitzen" ari direla uste duelako, eta EAJren lana goraipatu du.

"Bere alderdia eta nirea ehunka urtekoak dira, eta egonkortasunerako ezinbestekotzat jo dut beti EAJren eta PSOEren arteko elkar ulertzea, horrela EAEk eta Espainiak irabazten dutelako, euskaldunek irabazten dutelako eta espainiarrek irabazten dutelako", adierazi du Pedro Sanchezek.


Isiltasuna, freskura eta ekitazioaren bila dabiltzan bisitarien geldilekua

91. urtean ireki zituen ateak Lazkaomendi gainean dago Alarpe Zalditegia. Urte hauetan zaldi eskola bezala aritu dira lanean haur zein helduentzat. Bere ibilbidean zehar, zaldiketaren oinarrizko irakaskuntzan eta zaldiaren zainketan espezializatu dira. Raid diziplina da garatuena zalditegian, eta nazioko eta nazioarteko lasterketetan parte hartu dute bertako ikasleek.

Haurrei zaldi gainean ibiltzeko eskolak ematen dizkie, baina ez hori bakarrik, zaldiaren kulturaren funtzionamenduari garrantzi handia ematen diotenez animalia garbitzen, eskuila pasatzen, eskutik nola eraman, non lotu eta zaldi gainean ibiltzeko aulkia nola jarri bezalako beharrezko errutinak ere ikasten dituzte ikasleek. Astelehenetik larunbatera jasotzen dituzte klaseak, baina noizbehinka txangoak eta egun pasak egiten dituzte. Uda garaian udalekuetan parte hartzeko aukera ere badute.

Pandemia hasi baino hilabete batzuk lehenago Alarpen aterpetxea jarri zuten martxan. Bertan 20 pertsonek lo egiteko edukiera dute. Ohatzeak, dutxak, komunak, su bajua duen egongela, terraza eta parrilak dituzte aterpean. Gainera gosariak eta afariak ere ematen dizkie bisitariei. Batik bat gazte jendea eta mendi giroaren bila dabiltzan bisitariak jasotzen ari dira. Hernio, Txindoki eta Aizkorri artean egoteak bisitari askorentzat leku erakargarri egiten du Alarpe aterpetxea. Gau bakarreko zein astebeteko egonaldiak egiten dituzte, baina denak berdinaren bila etortzen dira loa, isiltasuna eta freskura.


Maskara derrigorrezkoa izango da kalean, berriz ere

Espainiako Gobernuak ostiraletik aurrera berrezarriko du maskara aire zabalean erabiltzeko derrigortasuna. Eusko Jaurlaritzak iragarri du Gabonetan ez duela neurri gehiago ezarriko, erabakia autonomien esku gelditu bada ere.

Pedro Sanchez Espainiako presidenteak ezohiko Ministro Kontseilua deituko du ostegun honetan, kalean ere maskararen nahitaezko erabilera berreskuratzeko, Covid-19aren pandemiaren seigarren olatuari aurre egiteko neurri nagusi gisa. Hainbat autonomia erkidegok neurri hori berrezartzea eskatu izan dute azken egunetan, besteak beste Urkullu lehendakariak.

Espainiako Gobernuak ostiralean, abenduaren 24an, lege dekretu baten bidez ezarriko du neurria. Hala iragarri du Sanchezek Covid-19 kasuen azken asteetako gorakadaren aurrean presidente autonomikoekin egindako konferentzia telematikoan.

Horrenbestez, uneoro maskara erabiltzea derrigorrezkoa izango da berriz ere —nahitaezkoa izateari utzi zion ekainaren 26an— baita aire zabalean eta pertsonen arteko distantzia mantentzen den kasuetan ere. Hainbat salbuespen egongo dira: aire zabalean kirola egitean, landa eremuan metro eta erdiko distantzia bermatu daitekeenean, eta bizikideen artean.

Gaur egun, neurri horren eraginkortasuna zalantzan jartzen du komunitate zientifikoaren zati zabal batek, Covid-19a gaizki aireztatutako espazio itxietan hedatzen delako, eta aire zabaleko espazioetan ia presentziarik ez duelako.

Era berean, txertaketa indartzeko militarrak erabiltzea, Sare Sanitario Militarreko ospitaleak eskaintzea eta osasun langile erretiratuak eta aurre-erretiratuak kontratatzea proposatu du Sanchezek.

Momentuz, beste murrizketa batzuk baztertu egin ditu Sanchezek, hainbat autonomi erkidegok eskatzen zizkioten arren: besteak beste, ostalaritzan, aisialdian eta ekitaldietan edukiera berriak ezartzea edota jarduerak amaitzeko ordutegi-mugak ezartzea.

Beste neurriak, LABIren zain

Iñigo Urkullu lehendakariak, adibidez, ostalaritza eta merkataritzako establezimenduen ordutegiak mugatzea proposatu du ospakizun egunetan: abenduaren 24an, 25ean eta 31n, eta urtarrilaren 1ean, 5ean eta 6an, ostalaritza eta merkataritza 21:00etan ixtea —jantokiak 23:30ean— nahi du Jaurlaritzak, baita edukierak eta jarduerak mugatzea ere. Gainera, neurri horiek —edo antzekoak— urtarrilean zehar ere mantendu nahiko lituzke, ostalaritza 01:00etan itxiz.

Gabonetarako balizko bestelako murrizketak, orain arte bezala, autonomia erkidegoen esku gelditu dira, baina, Eldiario.es hedabideak aurreratu duenez, Eusko Jaurlaritzak ez du neurri gehiago ezarriko. Urkulluk deitoratu du Espainia osorako akordiorik ez dagoela eta "autonomia erkidegoek ez dutela tresna nahikorik".

Lehentasuna, txertaketa

Txertaketa prozesua bizkortzea da helburu nagusia Espainiako Gobernuaren hitzetan, eta honako helburu hauek ezarri ditu: 60-69 urte bitarteko herritarren %80k urtea amaitu baino lehen hirugarren dosia hartzea; ehuneko kopuru hori 50-59 adin-tartean lortzea urtarrilaren 24ko astean, eta 40-49 urte bitartean martxoaren lehen astean.

Horrez gain, lehen dosi pediatrikoaren %70era iritsi nahi da otsaileko lehen astean, eta txertatutako haurren %70era apirilaren 19an.