Ezkutukoa bezain erreala

Errotutako gizarte ereduen, mitoen eta estereotipoen ondorioz, adinekoen sexualitatea ezkutuan egon da, tabu bat balitz bezala. Baina adinekoek, beste modu batera bada ere, bizi dute beren sexualitatea; askotan, ordura arte bizi izan duten baino modu aberasgarriagoan, afektiboagoan.

Adinean aurrera joan ahala, pertsonek sexu harremanak izateko gogoa galtzen dute. Ez dute interes bera. Gizartean oso errotua egon diren eta dauden usteak dira. Errealitatea, ordea, oso bestelakoa da. Desio edo interes horiek aldatu egiten dira, baina ez dira desagertzen. Beste modu batera bizi dituzte harreman horiek. Askotan, modu afektiboagoan, eta aberasgarriagoan. Izan ere, musuek, laztanek eta besarkadek askoz garrantzi handiagoa hartzen dute. Modu ezkutuan egiten dute, ordea, askotan, seme-alabekin edo zahar etxeetan bizi direlako. Beste batzuetan, oraindik ere gizarteak ez duelako errealitate hori ikusi edo onartu nahi. Baina adinekoen ongizaterako eta bizi kalitaterako ezinbestekoa da sexualki aktibo egotea.

Nagusiki hiru faktorek markatzen dute sexualitatearen garapena edo bilakaera bizitzan, baita zahartzaroan ere: biologikoak, psikologikoak eta sozialak. Biologikoak, adinean aurrera joan ahala gizakiaren gorputzak duen bilakaerari daude lotuta; psikologikoak, norberak sexualitatearen inguruan duen ikuspegi kognitiboarekin; eta sozialak, gizartean horri buruz dagoen ikuspegiarekin.

Adinekoen sexualitatearen kasuan, faktore sozialei erreparatu die Agurtzane Ormatza sexologoak, egun pisu handia dutelako oraindik. Hala, aitortu du, nahiz eta «pixkanaka» gauzak aldatzen ari diren, adinekoen sexualitatea «tabua» dela oraindik. «Teorikoki eta intelektualki gero eta argiago daukagu sexualitatea jaiotzean hasten dela eta hiltzean amaitzen dela. Baina kasua gertukoa denean, kosta egiten zaigu onartzea: adibidez, gure gurasoez edo aitona-amonez hitz egiten dugunean». Bat datoz horrekin Naroa Amiama erizaina eta Silvia Camino psikologoa eta gerontologoa. «Modernotzat dugu geure burua, baina harritu egiten gara bi adineko musukatzen ikustean, adibidez. Batez ere, belaunaldi gazteagoei kostatzen zaigu hori onartzea», esan du Amiamak. Fraisoroko zaharren egoitzan egiten du lan Amiamak, Zizurkilen (Gipuzkoa).

Urteetan indarrean egon diren gizarte ereduei, mitoei eta estereotipoei egotzi diete hori. Gizarte eredu horiei lotuta, adinekoei beraiei kosta egiten zaie beren sexualitateaz hitz egitea, Ormatzak berretsi duenez. Gogorarazi du mendeetan«pribatuan eta intimitatean» bizi izan dela sexualitatea. «Ezkutuko bizipen bat izan da. Beraz, normala da adinekoei kosta egitea beren sexualitateaz hitz egitea eta beren bizipenak azaltzea eta kontatzea». Dena den, «pixkanaka» hori ere aldatzen ari dela berretsi du Amiamak. «Gurekin, adibidez, batzuk konfiantza hartzen ari dira sexualitateari lotutako gauzak komentatzeko eta galdetzeko. Gehienetan brometan datoz, baina egiten dizkigute galderak. Nahiz eta oraindik gutxi diren».

Eredu tradizional horien beste arrasto batzuk ere sumatzen dira oraindik ere. Adibidez, mendeetan uste izan da behin alargun geratuta ezin zela beste bikotekiderik izan, eta hor amaitzen zela bizitza sexuala ere. «Oraindik ere uste horrek badu pisua, batez ere emakumeen artean. Seme-alaba askok ere ez dute ondo ikusten gurasoek beste bikotekide bat izatea», gogorarazi du Kamiok.

Bestalde, egungo gizarte ereduek badute eragina. Adibidez, Kamiok gogorarazi du sexualitatea edertasunarekin eta gaztetasunarekin lotzen dela. «Hedabideetako publizitate iragarkiek eta haien bidez zabaltzen diren mezu eta edertasun ereduek ez dute batere laguntzen. Izan ere, horien ondorioz, adineko batek baino gehiagok uste du ezinezkoa izango dela inori gustatzea; are gehiago, beren bikotekideari ere gustatzeari uzten diotela».

Estereotipoak ere ez dituzte ahaztu. «Adineko gizon bati sexualitateaz hitz egiten entzunez gero, agure lizun bat dela esaten da; eta emakumea bada, bizimodu alaiko andre bat dela», gogorarazi du Ormatzak.

Mitoei dagokienez, bi aipatu ditu Kamiok: adinean aurrera joan ahala sexu desioa galtzen dela, eta sexuaren interesa galtzen dela. Biak ezeztatu dituzte. Desioaren kasuan, adinean aurrera joan ahala, aldaketak izaten dira gorputzaren erantzun anatomiko, funtzional eta psikologikoan. Horren eraginez, gizonek denbora gehiago behar dute erekzio bat edukitzeko, eiakulazioa ere txikiagoa da, eta koito batetik bestera denbora gehiago itxaron behar dute. Emakumeen kasuan, bagina ez da horren elastikoa, bularren tamaina txikitu egiten da, eta lubrifikazio txikiagoa dute. «Adineko askori kosta egiten zaie aldaketa horiek onartzea», nabarmendu du Kamiok. Hartzen dituzten botikek ere eragina izan dezakete desioan. «Badaude botikak eragina izan dezaketenak, albo ondorio gisa. Hori dela eta, mediku eta erizainen aldetik sustatu behar duguna da zerbait sumatzen badute guri komentatzeko. Izan ere, tratamendua alda daiteke. Oraindik, dena den, gutxi dira hori komentatzen digutenak».

Desagertzen ez den desioa

Baina horrek ez du esan nahi desioa desagertzen denik. Hala baieztatu dute hirurek. «Desio hori lortzeko moduak, bideak, maiztasuna eta intentsitatea aldatzen dira, baina ez da galtzen. Mito bat da hori». Ados dago horrekin Amiama. «Adinean aurrera joan ahala, harremanak kalitatean eta afektibitatean irabazten du: jolasak, hitzak, besarkadak, laztanak... Horiek hartzen dute pisua».

Aldi berean, fisikoki eta biologikoki izan ditzaketen muga horiek lagundu diezaieke plazeraren bide berriak topatzen. Hala uste du, behintzat, Ormatzak: «Gehiago ikertzeko. Ikerketa hori oso inportantea da. Nahiz eta bide horiek topatu ezean frustrantea ere izan daitekeen». Kamiok nabarmendu du gakoa dela beren errealitatera egokitzen jakitea.

Mito, estereotipo eta gizarte eredu horiekin batera, adinekoen sexualitatea baldintzatzen duten beste faktoreetako bat da asko seme-alabekin edo zahar etxeetan bizi direla. Seme-alabekin biziz gero, zenbaitetan biloben logela berean egon behar izaten dute. Gainera, askotan seme-alabek ez dute ondo ikusten, adibidez, bikotekidea izatea edo etxera ekartzea. «Paradoxikoa bada ere, horren ondorioz esan daiteke adinekoek nerabezarora edo gaztarora itzuli behar dutela. Orduan bezala, ezkutuan ibili behar dute seme-alabek ez ikusteko edo ez harrapatzeko masturbatzen ari direnean, adibidez», adierazi du Ormatzak.

Hori kontuan hartuta, adineko gurasoei kontuak eskatzen hasi aurretik beraien nerabezaroaz gogoratzeko eskatu die seme-alabei. «Pentsa dezatela nolako amorrua ematen zien bikotekidea etxera eramateko zailtasunak zituztenean, edo nola ibili behar zuten masturbatu behar zutenean». Rol aldaketa bat gertatzen dela berretsi du Kamiok. «Adinekoek nerabeen rola hartzen dute, eta alderantziz». Seme-alabengan «jarrera paternalistak eta maternalistak» ikusten ditu Ormatzak. Hala, Kamiok oharra egin die: «Adinekoek duten eskubide bat da beren sexualitateaz askatasunez gozatzea, beste edozeinek bezala».

Alde horretatik, Ormatzak «beharrezkoa» ikusten du komunikazio zubiak eraikitzea sexualitateaz, afektibitateaz eta erotikaz hitz egiteko bi aldeen artean. «Hori oso aberasgarria da, eta askotan ikusten da bilobek hobeto ulertzen dutela aitona-amonen errealitate hori, seme-alabek baino».

Zahar etxeen errealitatea kontuan hartuta, Amiamak aitortu du bide luzea dagoela egiteko, eta oraindik ez daudela behar beste prestatuta adinekoen sexualitateari bide emateko. Adibidez, bikote bat zahar etxe batera badoa, logela berean jartzen dute. «Baina kasu horretan ere, ohe bereizietan. Ez dago bikoitzik». Egoitzan bertan sor daitezke harremanak. «Bikote ez diren bi adineko laztantzen edo musukatzen ikusiz gero, adibidez, zaintzaileek berehala jakinarazten digute. Kasu horietan, ez badago inolako arazo kognitiborik edo mentalik, eta biak ados badaude, gu ez gara sartzen». Familiek, dena den, oraindik ere «pisu handia» dutela nabarmendu du. Adinekoak ere batzuetan kezkatzen dira beren senideek pentsatuko dutenarekin. «Familiarekin duten harremanaren araberakoa izaten da hori».

Sortutako bikote berriak logela berean egon nahi dutela esaten badiete, prozesua hau da: «Senideei jakinarazi egiten zaie, baina, adinekoak ez badaude ezgaituta, azken hitza haiena da». Amiamaren ustez, egoitzan bertan espazioak edo guneak sor daitezke bikote horiek elkarrekin egon daitezen.

Osasunerako onuragarria

Intimitate faltak, senideen presioak eta gizarte eredu, estereotipo eta mitoek, beren desioari bide ez ematera eramaten ditu adinekoetako batzuk. Faktore psikologikoa da hori, beren sexualitateari buruz duten ikuspegi kognitiboari lotuta dagoena. Mugak eragiten dizkien ikuspegi hori alde batera utzi eta beren sexualitateaz gozatzera deitu dituzte, eta hori ikusgarri egitera. Argi mintzatu da bide horretan Ormatza: «Ez dezatela beldurra eduki. Alderantziz, gozatu dezatela». Ikusgarritasun horretan asko lagunduko luke, adibidez, adinekoentzako sexualitate tailerrak antolatzeak, Kamioren ustez.

Izan ere, hirurak bat datoz: adinekoen bizi kalitaterako eta osasunerako ona da sexualitate aktiboa izatea. «Fisikoki, psikologikoki eta afektiboki osasuntsu egoten laguntzen die». Horien zerrenda luzea egin du Kamiok: giltzadurak eta hezurrak hobetzen ditu, defentsak areagotu, analgesikoa izan daiteke, odolaren zirkulazioa hobetu, estresari aurre egiten laguntzen dio, alaiago egoten, autoestimu hobea edukitzen... «Gainera, sexualki aktibo egotea da desioa eta interesa ez galtzeko beste faktoreetako bat».

Zahartzaro aktibo batekin lotu du Amiamak. «Gorputzak duen beste behar bat da sexuala, eta inportantea da hori beteta edukitzea. Zahartzaro aktibo baten adierazle da. Horrek bizi kalitate on bat izaten laguntzen du, kirola egiteak eta dieta orekatu bat izateak bezala». Izan ere, pertsona gizaki «biopsikosozial» bat da, eta sexualitatea horren parte da.


%60 igo dira suspentsoak matematikako azterketan

Selektibitatean %47k gainditu dute gizarte zientzietako matematikako proba EHUn. Unibertsitateak proben aurkezpenari egotzi dio jaitsiera.


4,5 urteko kartzela zigorra, Gasteizen bikotekidea jotzearren

26 urteko gizonezko bati lau urte eta erdiko espetxe zigorra ezarri diote, Gasteizko etxe batean bikotekidea mehatxatu, jo eta lotzeagatik. Ahoan, komuneko papera sartu zion, isilarazteko.

Gizonezko bati lau urte eta erdiko espetxe zigorra ezarri diote, Gasteizko etxe batean bikotekidea mehatxatu, jo eta lotzeagatik. Ahoan, komuneko papera sartu zion, isilarazteko.

Fiskaltzak hamaika urte eta erdiko kartzelaldia eskatu zuen gertakari horiengatik, baina azkenik, defentsarekin hitzartuta, lau urte eta erdikoa izango da zigorra.

Hala ere, Fiskaltzak eskatu zituen beste zigorrei eutsi diete: auzipetuak ezingo du 12 urtean biktimarekin harremanik izan edo harengana hurbildu, ezingo du 14 urtez armarik eduki eta gizartearentzako lanak egin beharko ditu bederatzi hilabetez.

Arabako Auzitegiaren ebazpenak dioenez, 2011ko martxoaren 27an akusatua (26 urte) Gasteizko Arriagako parkean zegoen arratsaldeko zortzi eta erdietan, neska lagunarekin batera, nahiz eta, urtebete lehenago ezohiko tratu txarrak egotzita zigortu zutela eta, ezin zen harengana hurbildu.

"Urruntzeko agindua zuen jakitun", akusatua bikotekidea iraintzen hasi zen: "puta", "akabatuko zaitut" eta "hil egingo zara", esan zion, beldurtzeko. Jarraian, gorputz osoan kolpeak jotzen hasi zen.

Gainera, ebazpenean irakur daitekeenez, gero biak Abetxuko auzoan zuten etxera joan ziren. Han, gizonak emakumearen eskuak eta orkatilak kable batez lotu zituen, ihes egin ez zezan, eta ahoan komuneko papera sartu zion, isilarazteko. Gizonak gau osoan izan zuen horrela emakumea, eta etengabe aritu zen kolpeak ematen eta heriotza mehatxuak egiten.

Biharamunean, etxetik kanpo, akusatuak emakumea hartu eta besotan astindu zuen, eta, biktimaren seme nagusiaren aurrean, heriotza mehatxuak eta irainak bota zizkion. Horrek, Auzitegiaren idatziaren arabera, "beldur handia" eragin zion.

Erasoaren ondorioz, emakumeak hematomak izan zituen ezpainetan, matrailean, buruan, eskuin besagainean, bi besoetan eta sabelaldean. Hamar egun behar izan zituen horiek guztiak sendatzeko.

Arabako Auzitegiak ohiko tratu txarren delitu bat, ezohiko tratu txarren hiru delitu, mehatxu jarraituen delitu bat, legez kanpoko atxiloketaren beste bat eta kondena etengabe urratzeko beste delitu bat.


Bortzirietako VII Ezintasun jardunaldiak eginen dira apirilaren 17an Lesakan

Nerabezaroruntz urratsa izanen dute hizpide asteazken arratsaldeko 5etatik aitzinera

Bortzirietako ezintasunaren inguruko zazpigarren jardunaldiak ospatuko dira apirilaren 17an, Bortzirietako Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak eta Bortzirierako Osasun Etxeak antolatuta.

Bortzirietako ezintasunaren inguruko zazpigarren jardunaldiak ospatuko dira apirilaren 17an, Bortzirietako Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak eta Bortzirierako Osasun Etxeak antolatuta.

Jardunaldi hauek familiei eta, orokorrean, herritarrei zuzenduak daude eta ikuspegi tekniko batetik gaia lantzeaz aparte, familiak elkartzeko eta elkarri aditzeko eremu bat sortzea da helburu garrantzitsuena. Aurtengoan, nerabezaroaz ariko dira jardunaldietan, eta lehen hezkuntzatik bigarren hezkuntzarako urratsa emateak suposatzen duen aldaketa izanen dute hizpide. Bizitzaren aro honekin lotuta, kurrikulu ibilbidea, aukerak, zailtasunak, beldurrak, kezkar, gizarte trebetasunak eta bertze gaiak izanen dituzte solasgai partaideek.

Saioa asteazken arratsaldeko 5etatik 7etara eginen da Lesakako udalaren erabilera anitzeko aretoan, Koskontako Bideko 7ko bigarren solairuan eta gaia hagitz interesgarria delako, gurasoei gonbidapen berezia egin nahi diete. Haurrentzat ludoteka zerbitzua ere eskainiko da doan, eta hori behar bezala antolatzeko, asteazkena baino lehen izena eman behar da, 948 635036 telefonora deituz.


Iraganeko jantziak, armairutik plazara


Partida gutxiagodun asteburuan, zenbait kirolari Usurbildik kanpora doaz

Ohi baino kirol hitzordu gutxiago asteburuan, zenbait futbol eta eskubaloi partida ostiraletik igandera bitarte. Nabarmentzekoen artean, zenbait kirolari Usurbildik kanpora doazela. Horien artean, Usurbil Kirol Elkarteko hiru kide Gipuzkoako beste zenbait udalerrietara, eta Baxurde Txiki U.T.T.-ko Ion Korta Herrialde Katalanetara.

3 ESKUBALOI JOKALARI, EUSKAL SELEKZIOAREKIN JOKATZERA

Usurbil Kirol Elkarteko hiru jokalari deitu dituzte, euskal selekzioak abenduaren 6an eta 7an egingo dituen entrenamendu saioetara. Hirurak, kadete mailan lehiatzen ari dira aurten. Euskal Selekziorako deitu dituztenen artean, nesketan, Estitxu Berasategi dago. Ostiralean Hernaniko Kiroldegian arituko da, larunbatean Zarauzko Antonianoetan. Mutiletan, Mikel Atxega eta Xabat Beloki. Ostiralean Ermuako Beti Ondo Kiroldegirako deitu dituzte, larunbatean Elgoibarren entrenatuko dute.

ION KORTA EUSKAL SELEKZIOAREKIN, HERRIALDE KATALANETARA

Igandean amaitu zen Euskal Herriko Mendi Dutloi Zirkuitua, Zubietan jokatu zen azken probarekin. Bosgarren amaitu zuen Ion Korta usurbildarrak abenduaren lehen eguneko saioa. Eta mendi duatloiko txapelketako sailkapen orokorrean, hirugarren postuan. Emaitzokin, asteburuan Herrialde Katalanetara doa Korta, Bartzelona ondora, denboraldiko azken duatloi proba jokatzera.

ESKUBALOIA KIROLDEGIAN

Abenduak 6, ostirala

10:30 Senior mutilak, 1. territoriala (atzeratutakoa): Usurbil K.E.-Urnieta Balerdi Harategia.

Abenduak 8, igandea

10:00 Kadete mutilak: Usurbil K.E.-La Bacaladera Hondarribia

11:30 Jubenil mutilak: Usurbil K.E.-Tolosa C.F.

FUTBOLA HARANEN

Abenduak 7, larunbata

12:00 Jubenilak, Ohorezko Maila: Usurbil-Real Union


Radka Vodickova eta Jon Unanue III. Triatloiko txapeldunak

Hondarribiko III. Triatloia jokatu zuten larunbatean eta bi proba izan ziren; Promozio triatloia bata, eta sprint triatloia bestea, federatuentzat. Promozio triatloian 325 metro igerian, 10 kilometro bizikleta gainean eta 2,5 kilometro lasterka egin zituzten, eta Imanol Ugartemendia hondarribiarra iritsi zen lehen postuan San Pedro kalean jarri zuten helmugara.

Sprint triatloian 750 metro igerian, 20 kilometro bizikleta gainean, eta 5 kilometro lasterka egin zituzten. Gizonezkoetan, Jon Unanue (SVC Seguridad) zarauztarra izan zen garaile eta emakumezkoetan berriz, Radka Vodikova (T. Fuente Alamo) txekiarra. Taldeka, Garraitz Triatloi Talde lekeitiarra nagusi izan zen emakumezkoetan eta Krafft Atletiko talde donostiarra gizonezkoetan.

Gune natural ezin hobea

Iragan urteko proba errepikatzeko eskualdeko kirolarien eskariak jasota, Hondarribiko III Triatloia egitera animatu dira. «Hondarribiak triatloi proba egiteko gune natural ezin hobea eskaintzen du, izan ere, Jaizkibel mendiak eta Bidasoa ibaiaren bokaleak zirkuitu polit eta estua egiteko aukera ematen dute», azaldu zuten antolatzailek. Sei urte darama Txirrindulari Elkarteak triatloiaren aldeko ekintzak egiten. Honela, herritarrentzako promozio triatloian, modalitate hau praktikatzen ez duten pertsonek probatzeko aukera izan zuten, distantzia motzagoekin.


OSPAKIZUNAK ➜ OTSAILAREN 1 ETA 2AN Asteburu honetan ibiliko dira mozorroak etxez etxe

Ortzegun Gizen egunean eskolako ikasle eta irakasleak ibiliko dira

Igantziko Iñauteriak Otsailak 1 eta 2an ospatuko ditugu. Bi egun horietan gazteak eskean aterako dira herriko baserri eta etxe gehienak alaituz. Ale honetako gehigarrian informazio gehiago topatuko duzue. Hurrengo astean berriz, Ortzegun Gizena egunean, eskolako ikasle eta irakasleei heldu zaie txanda eta antzeko lana eginen dute ortzegun goizean. Arratsaldean berriz, eskolan zine emanaldia izanen da eta gero Guraso Elkarteak antolatuta berendu ederra ere.


Bere 'txantxa'k ez zuela Patxi Lopez gutxietsi nahi esan du Basagoitik

Aurretik, Radio Euskadin egindako elkarrizketan, Isabel Celaa sailburuak "txistea" egin nahi izana eta lehendakariari errespetua galtzea leporatu dio PPko liderrari.

Antonio Basagoiti Euskadiko PPko presidenteak ostegunean egindako 'txantxa'rekin ez zuela Patxi Lopez lehendakaria mespretxatu nahi esan du. Basagoitiren hitzetan, bere asmoa lehendakariak gobernatzeko PPrekin egindako akordioa "balioestea" zen.

Gainera, Basagoitik esan duenez, Patxi Lopezek legegintzaldia amaitzeko asmoa du, baina, era berean, kargua Rajoyren Gobernuaren neurrien kontra "demagogia egiteko" ez erabiltzeko eskatu dio.

Legebiltzarreko pasilloetan hedabideei egindako adierazpenetan, Basagoitik ostegunean lehendakariari esandakoen gainean aritu da. Adierazpen haien arabera, Euskadin "erakundeetako goi-ordezkari bat" Mariano Rajoyren Gobernuari ekonomia-eskolak ematen ari zaio nahiz eta "Homer Simpsonek baino titulu gutxiago izan".

PPko liderrak azpimarratu egin du bere asmoa ez dela lehendakariari "mespretxu" egitea, "kritika sakona" egitea baizik, "arlo pertsonalean sartu barik". Basagoitiren azalpenen arabera, Patxi Lopezen Gobernuaren jarrera kritikatu nahi zuen "azken aldian Euskaditik Rajoyri oposizioa egiten ari direlako, euskal herritarrak ordezkatu beharrean".

Horren harian, Patxi Lopezek "lehendakari moduan gauza on asko" egin dituela esan du PPko liderrak, baina ez du argitu nahi izan osteguneko adierazpenen ostean lehendakariarekin hitz egin duen ala ez.

Celaak barkamena eskatzeko esan dio

Basagoitik adierazpen horiek egin aurretik, Isabel Celaa Hezkuntza sailburuak "egindakoa zuzendu eta lehendakariari barkamena eskatzeko" exijitu dio Radio Euskadin egindako elkarrizketan.

Bilbon egindako ekitaldian, Celaak esan du Basagoitik ostegunean egindako adierazpenak "edukirik gabekoak" zirela esan du; "txistea egiten saiatu zen, baina ez zuen graziarik egin".


‘Matadero’ garaiak gogora ekarriko ditu Markinako Gazte Asanbladakk

MGAren 10. urtemugako ekimenen baitan, Matadero Eguna antolatu du zapatuan, gazte asanbladak. EUP irratiko irratsaioak oroituz, zuzeneko irratsaioak egingo dituzte, arratsaldean hasita, kaletik, eta gauean, 23:00etatik aurrera, kontzertuak egongo dira gaztetxean. Bertsio gaua deitu diotenagaz amaitzeko, garai haietan indartsu zebilen eta arrakasta handia zeukan Markina-Xemeingo Taupada taldeak joko du. Hamazazpi urte eta gero, barriro elkartuko da taldea Matadero Egunerako.


Etxetxok Sartagudara irteera antolatu du

Memoria historikoaren esparruan lanean ari da Lezoko Etxetxo taldea.

Sartagudara egun pasa antolatu du Etxetxo elkarteak azaroaren 11rako. Autobusean irtengo dira Lezotik, 09:30ean, eta 12:00ak aldera iritsiko dira Sartagudara, hango memoriaren parkean antolatu duten ekitaldi batean parte hartzeko.

Bisita gidatua antolatu dute, hango elkartekoek antolatuta, eta Etxetxoko kideek aurreratu dutenez, tarte libre bat ere izango da herria ikusteko. Bisita bukatuta, 14:30ean, bazkaria izango dute. Sartagudatik 17:30ean irtetea aurreikusi dute 19:30ean Lezora iristeko.

Irteerara joan nahi dutenek Tiñelu elkartean eman behar dute izena eta 25 euro ordaindu.

“Alargunen herria”

Etxetxok nabarmendu duenez “faxistek izugarrizko triskantza egin zuten Nafarroako Erriberan” eta Sartaguda “sufrimendu haren guztiaren eredu” bilakatu dela ohartarazi dute, “herriko ia gizon guztiak fusilatu zituztelako”. Hori dela eta Sartaguda “Alargunen herria” izenarekin ere ezaguna da.

Egun pasak merezi duelakoan nahi duen guztia animatu nahi du Etxetxok eurekin joatera.


San Ferminei agur esateko Nazabal eta Ostolazaren erakustaldiak izan ziren atzo

Nazabalek ondo irabazi zien Telletxea eta Etxeberriari 12 kortetara jokatutako proba. Larunbat gauean, Paolla eta Txintxuaren ‘Tor’ zaldiak irabazi zuen dema, jendetza haundia begira zutela.

bukatu dira Martindegiko San Fermin jaiak, eta aurten ere jende asko ibili da auzoan, bertako eta inguruko, antolatzaileek jarritako ekintzetan. Egunez eta gauez, auzoa festa giroan sartuta egon da, eta antolatzaileek pozik bukatu dute, jendearen parte hartzea haundia izan baita.

Abere-dema eta herri kirolak

Jende gehientsuena larunbat gauean eta igande eguerdian bildu zen Martindegin, abere-demak ikustera eta herri kiroletara. Abere-dema hernaniarrek irabazi zuten, Imanol Paollak eta Txintxuak, Tor zaldiarekin. Lan dotorea egin zuen abereak: 30 minutuan 93 plaza, eta Urnietako Azkonetaren behorrak ez zuen marka hobetzerik izan, 86 plaza eginda. Marka ederrak biak ere, gero eta fama haundiagoa hartzen ari den espektakuloak merezi bezelakoak. Igande eguerdian herri kirolek bildu zuten jendea. Apustu polita zuten ikusgai inguratutakoek: Nazabal aizkolaria Telletxea eta Etxeberriaren kontra; batek biri. 12na enbor moztu zituzten, 20 minutu inguruan, eta Nazabalek erakutsi zuen zergatik dabilen punta-puntako aizkolarien artean. Aizkolarien aurretik eta ondoren, Ostolaza harrijasotzailea izan zen. Ostolazak 125 kiloko hiru harri ekarri zituen, eta 2 minutuko tandatan egin zituen altxaldiak. Lehenengo tandan 125eko kopari 24 jasoaldi eman zizkion; bigarrenean kubikoari 14 altxaldi; eta hirugarrenean, bolari 15 altxaldi.

Bertsolariak, trikitixa, toka...

Eguna bukatzeko, ordea, oraindik bazen festazaleentzat aukera. Arratsaldeko 17:00etatik aurrera trikitixa txapelketa, toka txapelketa, txinga proba eta dantzaldia izan zuten Etxabe anaiekin. Tartean, Mendiluze eta Lizaso bertsolariek alaitu zuten giroa.


Sare: "Xuaren eta gainontzeko motxiladun umeen motxilak zamaz arindu eta irriz betetzen jarraituko dugu"

Antolatzaileek eskerrak helarazi dizkiete igande goiz honetan Donostiako Atanon ospatu den "Motxilak gora!" ikuskizunera joandakoei. Sarek motxiladun haurrak haiekin gurasoekin batera etxeratzea eskatu du beste behin, eta horretarako, espetxe politika aldatzeko garaia dela irudikatu dute gaurko ekitaldiarekin.

Donostiako Atanon "Motxilak gora!" ikuskizun jendetsua ospatu aurretik hedabideei eskainitako adierazpenetan, emanaldiaren xedea argitu du Sarek. "Espetxe politika hau azalean erarik gordinenean bizi duten motxiladun haurren egoera" plazaratu nahi izan dute.

Guraso bat edo biak espetxean dituzten 18 urtetik beherako 102 haur eta gazte daude egun Euskal Herrian, "astebururo astebururo ehunka kilometro egin behar dituztenak 40 minutuz beraien ama, aita edo gurasoak ikusteko". Motxiladun haurren kolektiboak kide berri bat izango du aurrerantzean; igande honetan 3 urte bete eta gugandik 600 kilometrora, Valentziako Picassenteko espetxean urrunduak dituen gurasoengandik bereiziko duten Xua Lasagabaster Uranga usurbildarra.

"Motxilak zamaz arindu eta irriz betetzen jarraituko dugu"

"Bai aitak eta bai amak hiru laurdenak beteak dituzte, eta berez, legeari jarraiki Usurbilen edo umearekin egoteko baldintzak badaude, legeak honela onartzen du", gogorarazi du Sarek. Baina halere, Xua gurasoengandik bereiziko dute egunotan. Aurreko asteburuan Bilbo eta Baionako manifestazioetan batu ziren 80.000 lagunek eskatu bezala, gaurko emanaldiarekin ere "espetxe politika aldatzeko garaia dela" adierazi nahi izan dute. "Legeak badituela aukerak espetxe politika hori aldatzeko", Sarek nabarmendu duenez.

Espetxe politika aldatzeko garaia dela irudikatzeko goizean egin duten ikuskizunera joandakoei honako mezua helarazi nahi izan die Sarek: "Zorionak eta eskerrik asko gaur Atano musikaz, dantzaz, maitasunez eta itxaropenez betetzen lagundu duzuen guztioi!". Iragarri dutenez, "Xuaren eta gainontzeko motxiladun umeen motxilak zamaz arindu eta irriz betetzen jarraituko dugu sufrikario hau amaitu eta Xua eta motxiladun umeak gurasoekin etxeratu arte".


Haur-danborradan lehen aldiz Magale eta Egape batera atera dira

Aurten lehenengo aldiz Magale eta Egape Ikastetxeak batera atera dira haur-danborradan. Lehenik, norberak bere ibilbidea hasi du, eta ondoren guztiak batu dira San Juan plazan. Eguraldia lagun, giro bikaina izan da nagusi.

[Argazkiak] [Bideoa]


Aitor Izagirre da Goiena Komunikazio Taldeko lehendakarigaia

Ekainaren 6an, eguena, Goiena Komunikazio Taldeak urteko batzarra egingo du Arrasaten. Eta mahai gainean izango dituen gaien artean, kooperatibako lehendakariaren (Estepan Plazaola) kargu uztea eta berria aukeratzea bozkatuko du. Hain justu, Aitor Izagirre (Arrasate, 1983) da Goienak proposatuko duen hautagaia.


Emakume zanpantzarrek hartu dituzte Egiako kaleak

Goizean goiz hasi dira Egian greba feministaren inguruko jarduerak egiten, 08:00etan elkartu baitira auzoko talde feministako zanpantzarrak Plaza Haundin. Ordubete eman dute auzo guztian zehar kalejiran, zanpantzarren ezkilek, adar doinuek eta irrintziek auzotarrak esnatu, eta grebara deitzen zituzten bitartean.

Bestalde, Grosen eta Parte Zaharrean ere behar bezala hasi dute martxoaren 8a, Marruma elkartean bildu baitira Groseko talde feministako kideak, eta Bulebarreko kioskoan Parte Zaharrekoak elkarrekin gosaldu eta eguerdiko Bulebarreko elkarretaratzera indarrarekin joateko.


Xabier Crehueten izaki primitiboak

'Izaki primitiboak' du izena Xabier Crehueten lehen diskoak. Zortzi doinuz aurkezpena. Euskaraz, gazteleraz nahiz ingelesez.

Bere istorioz nahiz besterenez.

Izaki primitiboak du izena Xabier Crehueten lehen diskoak. Zortzi doinuz aurkezpena. Euskaraz, gazteleraz nahiz ingelesez.Bere istorioz nahiz besterenez.

Eñaut Aiartzaguenarena da ilustrazioa


Zabalik da Igantziko aparkaleku berria

Gaur zabaldu dute Igantziko aparkaleku berria.

Igantzi Auzo Elkartearen urteetako eskaera egi bihurtu da: Gaur zabaldu dute auzo horretan udalak egin duen aparkaleku berria. Aparkalekuak 39 autorentzat du lekua, eta horietatik bi plaza elbarrituentzat dira. Aparkalekuak, auzo elkartearen urteetako eskaerari erantzun diola esan du Julen Mendoza alkateak: “Auzo honetan aparkamendu arazoa lehentasuna da eta horrela jakinarazi digute auzo batzarretan bizilagunek. Aparkaleku berriarekin, arnasa emango diogu auzoari, eta lehentasuna zenari erantzun diogu”.

Alkatearen ildo beretik mintzatu dira auzo elkartearen lehendakari Julian Gabino eta lehendakari orde Carmelo Estevez. “Urteak daramagu aparkalekuaren arazoa mahai gainean jartzen, eta azkenean erantzuna jaso dugu. Auzotarrak oso pozik daude emaitzarekin eta uste dugu bertan sortu diren aparkalekuek dugun arazoari erantzuteko balioko dutela”.

105.627 euroko inbertsioa egin du udalak ur depositua zenean lanak egiteko. Oinezkoen eta ibilgailuen segurtasuna bermatzeko hainbat neurri hartu dituztela esan du Mendozak, “aparkalekuaren sarbideko arrapalaren kanpoaldean segurtasun hesi bat, ibilgailuen gurpilentzako topeak, sarreran asfalto inpresoa erabili dute zorua irristakorra izatea ekiditeko eta arku bat jarri da sarreran 2,10 metro baino altuera handiagoko ibilgailuak ez sartzeko. Izan ere aparkalekua ibilgailu txikientzat da”.

Kontsumo txikiko LED motako bost farola ere jarri dituzte aparkalekuan.


Musika jaialdia egingo da ostegunean Oikian

Txori Txiki Musika eta Dantza Eskolak antolatuta, musikarekin lotutako ekitaldi bana egingo dira Oikian eta Zumaian, ostegunean. Oikian jaialdia egingo da; Zumaian, berriz, entzunaldia.

Txori Txiki orain bi urte hasi zen klaseak ematen Oikian. Ordura arte, Oikiako ikasleek Zumaiara etorri behar izaten zuten musika eskolako klaseak jasotzera. Horren jakitun, eta Oikiako Eskola Txikiarekin elkarlanean, irakasleak hasi ziren Oikiara joaten. "Proiektua oso ondo doa eta ikasleak lan asko ari dira egiten, oso motibatuta daude", adierazi du Txori Txikiko zuzendari Sofia Oriak.

Bigarren urtez jarraian, jaialdia antolatu du Musika Eskolak. Bertan, Oikiako ikasleek ikasitakoa herrikideen aurrean erakusteko aukera izango dute. Musika tailerreko, musika mintzairako eta instrumentuetako ikasleak aritu dira, eta piano, trikitixa, gitarra, eskusoinu eta oboe doinuak entzungo dira. Jaialdia 18:00etan izango da, ostegunean, Oikiako frontoian.

Egun horretan bertan, baina 18:30ean, Zumaiako Aita Mari zinean, musika entzunaldia egingo da.


Pepa Bojoren tailerrerako izen emateak zabalik segiko du

Pepa Bojo psikologoak ‘A través del laberinto’ izeneko tailer trinkoa emango du asteburu honetan, ekainaren 19an eta 20an Potxoenean. Osasun krisian “elkar laguntzeko” tailer gisara planteatu du Bojok, osasun krisiak eta konfinamenduak jendearengan eragin dituen emozioen inguruan aritzeko. Emakumeen ahalduntzerako programaren barruan antolatu du tailerra udaleko Parekidetasun sailak.

“Proposamen honek Covid19-ak eragindako krisian bizitako esperientziak jasotzea du helburu, baita konfinamenduaren esperientziarenak ere, gertatutakoa ulertzeko prozesuan laguntzeko. Hala, baliabideak eman nahi zaizkie parte hartzaileei, krisian aurrera egin eta dolua kudeatzeko irizpideak eduki ahal izateko. Krisi bat, labirinto bat, modu osasuntsuan aurrera eginez soilik izan gaitezke erresilienteak pertsonalki zein kolektiboki”, azaldu du Bojok.

Hizkuntza: gaztelania.

Iraupena: 12 ordu, bi egunetan banatuta.

Ordutegia: Ekainak 19 ostirala: 16:00etatik 20:00etara. Ekainak 20 larunbata: 10:00etatik 18:00etara.

Izen-ematea zabalik da

Doan den arren, izena eman behar da aurretik, “hamalau lagunentzako lekua soilik baitago segurtasun neurriak bermatu ahal izateko”, Parekidetasun Sailetik aditzera eman dutenez. Izena emateko azken eguna astearte honetarako, ekainaren 16rako finkatua zegoen arren, egunotan zabalik segiko du 14ko taldea osatu arte; 943 37 71 10 telefonora deituta edo parekidetasuna1@usurbil.eus helbidera idatzita.


Nekazarien eskubideak aztertuko dituzte gaur Gazte Xaian

Gazte Xaiak eta Mundubat gobernuz kanpoko erakundeak elkarlanean antolatuta, Arrea Elkarte Agroekologikoko kide den Ester Monterok hitzaldia eskainiko du gaur Hondarribiko Puntaleko eskola zaharrean, gazte asanbladaren aretoan, 18:00etan. Hainbat gai landuko ditu Monterok, denak nekazarien eskubideekin eta eskubide horien urraketekin zerikusia dutenak. Bere ustez, nekazarien eskubideen deklarazioak borrokarako eta justizia sozialerako tresna izan behar du.

Mundu mailako ikuspegia landuko du Arreako kideak, baina Euskal Herriko egoeraz ere mintzatuko da. Errespetatzen ez diren eskubideei dagokionean, arreta berezia jarriko du emakume nekazariek dituzten arazoetan.

Arrea elkartea Ekologistak Martxan plataformako kidea da, eta Gazte Xaiako hitzaldian eskutik joango dira nekazaritza eta ekologia, hala ulertzen dituelako Monterok. Elikagai subiranotasuna defendituko du eta, bide horretan, harremanetan jarriko ditu subiranotasuna, lurra eta haziak.


Ampo Ordiziak 26-29 galdu du Cisnerosen aurka

ERRUGBIA // Ampo Ordiziak ezin izan zuen garaipena lortu igandean, Cisnerosen aurka. Bi taldeek joko bizia eta azkarra egin zuten, eta partida parekatua izan zen. Azken jokaldia erabakiorra izan zen, ordea, epaileak bisitarien aldeko zigor kolpea adierazi zuenean. Azkenean, aukera aprobetxatu eta 26-29 gailendu ziren madrildarrak.


«Golak sartu bai, baina jaurtiketa gutxi egin ditugu»

Realean gero eta gehiago jokatzea eta golak sartzea, ez du beste helbururik Jon Bautistak, eta ondo hasi du sasoia alde horretatik: «Aurrelari batentzat oso garrantzitsua da konfiantza izatea».


Boterea uzteko sei hilabete eman dizkio Siriako oposizioak Al-Assadi

HNC koalizioak trantsiziorako plan bat aurkeztu du Londresen. Damaskok berehala baztertu du oposizioaren baldintza

Berrikuntza handirik gabeko bake plan bat aurkeztu du Siriako oposizioko plataforma nagusiak. 2012ko Genevako planean oinarritu du proposamena HNC Negoziazioetarako Batzorde Gorenak, eta ordezkatzen dituen taldeek gerraren hasieratik izan duten baldintzari eutsi dio: Baxar al-Assad presidenteak boterea uztea. Berrikuntza da, boterea berehala uztea exijitu beharrean, sei hilabeteko epe bat izanen lukeela. Espero bezala, baina, Siriako Gobernuak ez du onartu baldintza hori. Ia Siria iparralde osoa kontrolpean duten indar kurduei, berriz, ez die inolako proposamen berezirik egin HNCk. Gainera, Rijad Hijab HNCko koordinatzaile nagusiak adierazi du AEBek eta Errusiak «hagitz ezberdina den zerbait» hitzartzen badute HNCk ez duela onartuko —gaur eta bihar elkartuko dira Suitzan Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroa eta John Kerry AEBetako Estatu idazkaria—.

Londresen aurkeztu du plana HNCk, Erresuma Batuak antolatutako bilkura batean. Bertan parte hartu dute HNC babesten duten hamar herrialdek eta Europako Batasunak. Boris Johnson Erresuma Batuko Atzerri ministroak plana babestu du, The Times-en idatzitako zutabe batean. «Printzipioz, nazioarte osoak hartu du konpromisoa Siriako diktadorea baztertzeko. Errusiak ere onartu du trantsizio politiko bat egin behar dela». Planaren arabera, sei hilabeteko negoziazioen ondoren, gobernuko eta oposizioko kideek trantsiziorako gobernu bateratu bat osatuko lukete, eta konstituzio berria eginen lukete. «Utzi Siriako herriari bere patua erabakitzen. Ez paratu baldintzarik nork agin dezakeen erabakitzeko», adierazi dio BBC kateari Faisal Mikdad Siriako Atzerri ministrordeak.

Errusiaren kritika Turkiari

Londresko bilkuraren aitzinetik, Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidenteak iradoki du prest legokeela AEBekin batera EI Estatu Islamikoaren hiriburu den Raqqa hiriranzko erasoaldian parte hartzeko. «Gure aldetik ez da arazo bat izanen. Batu ditzagun gure soldaduak; beharrezkoa den guztia egin dezagun». Bi aste baino gehiago igaro dira Turkiak Siria inbaditu zuenetik, eta Errusiak orain arteko kritikarik gogorrena egin dio. Bertzeak bertze, kezka agertu du Turkiaren ekintzek «eragin ezkorra» izan lezaketelako su-eten bat ezartzeko negoziazioetan. Hain zuzen, koalizio armatu bat sortu dute espresuki Turkiaren inbasioaren aurka borrokatzeko; Siriako Erresistentzia Nazionala izena du, eta kurduen Afrin barruti autonomoan egin du aurkezpena, Firat agentziak jakinarazi duenez.


Baratzeen eta landareen inguruko hitzaldi eskainiko du Jakoba Errekondok

Antoniano aretoan izango da astelehenean, 18:30ean hasita. Saioan, gainera, bertaratzen direnen zalantzak eta galderak erantzungo ditu.

Jakoba Errekondok eskainiko duen baratzeen eta landareen inguruko hitzaldi irekia antolatu du udaleko Ingurumen Sailak. Saioa astelehenean, maiatzaren 14an, izango da Antoniano aretoan, 18:30etik aurrera. Gaiari buruzko zalantzak argitzeko "aukera polita" dela adierazi du Patxi Elola zinegotziak.

Udalak 160 lursail ditu Abendañon herritarren artean banatuta, eta horietako batzuk oraindik libre daude. Hala, herritarrei baratzeen eta landareen inguruan informazioa zabaltzeko asmoz antolatu dute hitzaldia. "Gai honen inguruan dagoeneko beren baratzeak lantzen ari diren herritarrek edo, orokorrean, jakinmina duen pertsona orok, zalantzak argitzeko aukera polita izango dute", nabarmendu du zinegotziak.

Landareen funtzionamenduaren eta bizimoduaren inguruan ariko da solasean Errekondo: "Orokorrean landareekin lan egiten duten pertsonei zuzendutako hitzaldia izango da. Landareen funtzionamenduaren eta bizimoduaren inguruan sarreratxo bat egingo dut eta, ondoren, orokorrean baratzeen, lorategien eta basoen inguruan azalpenak emango ditut. Honez gain, landareen barietateez eta hauen gaitz eta sendabideez mintzatuko naiz". Halaber, saioaren zati handi bat bertaratzen direnen zalantzak eta galderak erantzuteko baliatuko du.


Erkideren fakturazioak %6,5 hazi ziren 2015ean

Federazioaren barnean 979 kooperatiba daude, eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako BPGaren %7 ordezkatzen dute.

2015. urtea esperotakoa baino hobea izan zen, hala esan du Javier Goienetxea Erkide kooperatiben federazioko lehendakariak. Datuak mahai gainean jarri ditu, eta positiboak izan dira, federazioa osatzen duten 979 kooperatiben fakturazioak %6,5 egin zuelako gora, ia 7.000 milioi euroraino iritsiz. Federaziora, gainera, 51 kooperatiba berri sartu dira, eta kontsumo kooperatiben saila sortu dute zortzi enpresarekin. Horien artean legoke Eroski, eta, horregatik, joan den urtean Erkideren barneko kooperatiben langile kopurua handitu egin da. 34.261 behargin gehiago zeuden iaz 2014. urtearekin alderatuz gero, baina horietatik 33.967 kotsumo kooperatibetatik etorri dira.

Urte hau ere positiboa izatea aurreikusten du Erkidek, eta, besteak beste, 1.500 lanpostu berri sortzea espero dute. Eta betetzeko zantzua daukala dirudi, lehen bost hilabete hauetan 956 enplegu sortu direlako. Horrez gain, 50 kooperatiba berri sortu eta federazioko kide izatea espero dute, eta, horrela, 1.000 enpresatik gorako federazioa izango litzateke Erkide, “Euskadiko enpresa elkarte handiena”, Agustin Mendiola zuzendariak azaldu duenez.


Eskuter motorren topaketa egingo dute igandean Azpeitian

Plaza txikian egongo dira Lambretak eta Vespak, 11:00etatik aurrera.Lambreta eta Vespa motorren erakustaldia egingo dute igandean, Azpeitian. Izan ere, eskuterren topaketak ospatuko dituzte herrian, goizetik hasi, eta bazkal ondorena bitartean. Scooter 2015 leloa jarri diete topaketei. Plaza obretan dagoela-eta, plaza txikian bilduko dira motorzaleak, 11:00etan. Ondoren, kale buelta bat egingo dute 12:15ak inguruan hasita, eta Pastorkuan egingo dute mokadua.Topaketen antolatzaileek azaldu dutenez, bazkaltzen ari diren bitartean ere Jose Artetxeko plazatxoan edukiko dituzte Lambretak eta Vespak, herritarrentzat ikusgai.


Landakoko orbitan biraka

Kulturaren alor ezberdinei eskainitako guneek osatzen dute Durangoko Azoka, baina Landako da oraindik erdigunea. Antolatzaileek uste dute espazio anitzeko eskeman sakondu behar dela

Ireki dute Durangoko Azoka bigarren egunez, eta berehala bildu da jendea Erein argitaletxearen erakusmahaien mutur batean. Han da Toti Martinez de Lezea, azken lanaren aleak sinatu eta sinatu. Atzean ditu argitaletxearen poster eta afixak, eta inguratu dute alde batetik eta bestetik jarraitzaileek, sinadura bat oparitu diezaien. Luzeak dira ilarak, Durangoko Azokako luzeenak, zalantzarik gabe.

Larunbata da Durangon, eta nabari da aurreko egunean baino jende gehiago. Ez da jende gehiegi, halere, edo hori darabilte ahoan behintzat batzuk eta besteek. Lasai pasea daiteke Landakoko kaleetan barrena, itomenik gabe. Eguraldi eguzkitsua izango da, akaso, horren arrazoi nagusia.

Huntza taldekoek ez dute Martinez de Lezearen eskarmentu bera, baina ari dira halere han-hemenka autografoak banatzen, azokaren beste muturrean. Handik ez urrunegi, elkar sorbaldetatik hartu, eta eutsi diote argazki zaparradari Igelak filmeko zuzendariak, aktoreek eta Alex Sardui Gatibuko abeslariak. Arreta guneak dira horiek denak, eta inguruan ibiltzen dira gainerakoak. Orbitan.

Durangoko Azokan, Landakoko eraikina da erdigunea. Erakusmahai artera egiten dute lehen bisita Durangoko Azokara doazenek, eta hainbatentzat, are, hori baino ez da Durangoko Azoka. Landakoren inguruan, ordea, kulturaren alor ezberdinei eskainitako guneak eta proposamenak hazi dira azken urteetan. Biraka dabiltza nukleoaren orbitan, panoraman leku bat egin nahian.

Ahotsenea orain bederatzi urte ireki zuten lehenbizikoz, sortzaileentzako gunea izan zedin. Egun, formatu eta kokapen ezberdinetan ibili ostean, bi espaziotan banatutako gunea da. Landako barruko txoko batean, solasaldientzako aretoa atondu dute; han egiten dira, batik bat, literatur aurkezpen eta emanaldiak. Landakoren kanpoan paratutako karpan, bestalde, musika taldeen kontzertuak ikus daitezke. Bi agertoki ditu karpak, alde banatan, eta talde batek bukatu ahala hasten da bestea, berrogei minutuko tarteetan. Osotara, Durangoko Azokak irauten duen bost egunetan, 70 emanaldi izango dira han, eta, halere, egitarautik kanpo geratu behar izan dira hamabi talde, leku faltagatik.

Goizeko hamaikak jo berriak dira, baina gau giroa dago Ahotseneko karparen bazter batean: oholtza gainean dago Gatz taldea, eta dantza arinetan aurrean hamarnaka batzuk, garagardoak eskuetan hainbat. Bukatu du emanaldia taldeak, eta orduan hasi da karparen beste ertzean Belarminak taldearen emanaldia. Saioa bukatutakoan mintzatu da Joxi Ubeda taldekidea, pozik: «Dena oso ondo antolatuta dago: ordutegia, gauzak noiz ekarri, noiz probatu... Oso gustura jo dugu». Ahotseneak sortzaileei bere lana erakusteko ematen dien aukera azpimarratu du berak: «Diskoan kantak daude, baina pixka bat hotza da. Talde bat benetan ezagutzeko, kantuak entzuteaz gain, zuzenean ikusi behar da. Honek [Ahotseneak] aukera ematen du diskoan dagoena jendeari erakusteko, taldearen benetako esentzia, edo mamia».

Karpatik atera da Lander, ume txikiaren orgari tiraka. Askotan egon da Durangoko Azokan, baina ez zuen gaur arte Ahotsenearen berririk. Eta pozik hartu du aurkikuntza: «[Landakotik] buelta guztia eman eta gero, eta, umeekin ibilita, beste alternatiba batzuk ere bilatzen ditugu. Oso ondo dago hau, gauza berriak entzuteko interesgarria da».

Belarminak bandaren emanaldia bukatu baino pixka bat lehenago bukatu da Arantxa Urretabizkaiaren Bidean ikasia liburuaren aurkezpen elkarrizketa ere, Ahotsenearen solasaldietarako gunean. Maite Artolaren galderei erantzun die idazleak, aretoa bete dutenenen aurrean. Handik ateratakoan, txalotu du Urretabizkaiak egitasmoaren ekarpena: «Zure lana aurkezteko beste atari bat da». Zerbait hobetzekotan, entzuleari hitza ematea nahiko luke idazleak —«balizko irakurleak ez du ahotsik»—, nahiz eta kontziente den horrek saioen iraupena «luzatuko» lukeela. Baina, oro har, pozik mintzo da Ahotsenearen inguruan: «Oso ideia ona da, eta batzuetan, ideia onak ez dira ondo garatzen. Hau ondo garatua dago».

Lutxo Egia da ideia horren garapenaren erantzuleetako bat. Ahotseneko arduraduna da azken urteetan, eta ezagutu ditu Durangoko Azoka guneez aberasteko erabakiak ekarritako ondorioak. «Azokaren eredua bera aldatu da. Lehengo eredua batez ere Landako zen, eta hori aldatuz joan da pixkanaka. Kulturaren azoka izatera pasatu da: agian, azokak berak ez dio bere buruari izen hori emango, diskoaren eta liburuaren azoka da. Baina nik uste dut pasatu dela kulturaren azoka izatera». Horrek Durangoko Azokari «beste dimentsio bat» eman diola uste du Egiak, eta bide horretan sakondu behar dela uste du, egitasmoa «sendotze» eta «gorpuzte» aldera.

Inertziak badirau, halere, eta zentralitatea Landakok biltzen du oraindik. Hark dauka erakarpen ahalmenik handiena. Eta normala ere bada hori, Egiaren ustez, Durangoko Azoka oraindik ere azoka bat den heinean. «Musikaren eta literaturaren sistemek honen inguruan orbitatzen dute. Ez da bakarrik udazkenekoa; urte osoko produkzioa dago hemen. Salmenta oso inportantea da, batez ere argitaletxe eta diskoetxe txikientzat, bitartekaririk gabe, eta salmenta zuzenaren bitartez funtzionatzen dutenentzat».

Ez da pertzepzio hutsa: Gerediaga Elkarteak berriki enkargatutako inkesta batek berretsi du Landakoko erreferentzialtasuna. Horren arabera, Durangoko Azokara biltzen diren ia guztiek (%97,9) ezagutzen dute erakusmahaiez betetako eraikin handia. Ahotsenea eta Plateruena kafe antzokia hamarretik bederatzik ezagutzen dituzte. Kabi@, Saguganbara, Szenatokia eta Irudienea guneak dira txanponaren ifrentzua: bisitarien %40ek baino ez dute haien berri.

Erdigunea eta periferia

Landakoko eraikinaren albo batean kokatutako kupula garden eta ikusgarri batek biltzen du Kabi@ gunea. Eraikinaren kanpoaldetik erraz ikus daiteke, eta arreta erakartzen du berehala. Gorka Julio guneko arduradunak dioenez, «ikusgarritasuna» irabazte aldera eman zuten azpiegitura berezi hori jartzeko pausoa, «baina, gero, Landako barrura sartuta, zaila da topatzea»; barrutik bakarrik sar daiteke gunera.

Barruan, halere, bada jenderik. Pantaila baten aurrean daude bi gazte, aretoaren erdian zutik, bideo joko batean jolasean. Oin azpian daukate jostyck berezia, eta alde batean edo bestean zapaldu, halako mugimendua egingo du pantailan ageri den pertsonaiak. Barrez ari dira ingurukoak, dibertituta.

«Kultura digitalaren plaza» da Kabi@, Julioren hitzetan. Teknologia eta kultura libreari buruzko gaiak lantzen dituzte, batik bat. Eta sarrera Landako barrutik bertatik izanagatik ere, ezezaguna dute gunea bisitari askok: «Kuriosoa da, baina zailtasuna dugu oraindik egunerokotasunean hainbeste erabiltzen ditugun teknologiak kulturari lotzeko. Hori hautsi behar dugu, nolabait, eta kultura digitala ere badela esan».

Desorekak, beraz, «egon badaude» guneen artean oraindik. Neurri batean, «Landakok duen indar historikoaren» ondorioz, baina baita periferian dauden guneen ikusgarritasun eta komunikazio gabeziengatik. Eta hor sakondu behar dela uste du Juliok.

Edonola, «ezinbestekoa» iruditzen zaio gune ezberdinez osatutako azokaren eskema: «Duela ia hamar urte sortu zen Ahotsenea. Sortu izan ez balitz, agian, azokaren gainbeheraz hitz egiten egongo ginateke, edo auskalo zertaz. Uste dut gune bakoitzak bere xarma eman diola azokari. Bakoitzak bere lekua topatzeko aukera eman dio jendeari, kultura era ezberdinetan ulertzeko aukera, eta arrazoi batengatik edo besteagatik, Durangora etortzeko aitzakia».

Bada beste ondorio bat Gerediaga Elkarteak azokaren inguruan egindako ikerketan: Durangoko Azokara biltzen diren bisitariek, batez beste, 65 euro gastatzen dituzte. Eta harrigarria zaio datua Juliori. «65 euro jende gutxik gasta ditzake. 65 euroko batez besteko gastua egoteak esan nahi du sektore zehatz batzuentzako harrera positiboa dugula, baina falta dira beste sektore batzuk». Eta horren inguruan gogoeta egin behar dela uste du Kabi@-ko arduradunak.

Hausnartu beharko dela, alegia, nortzuk dauden barruan, eta nortzuk geratzen diren kanpoan. Nor dauden erdigunean, eta nortzuk periferian, nukleoaren orbitan biraka.


Untzueta mendian Erdi Aroan eraikitako gaztelua ikertu asmoz, ingurua hesitu dute

Euskal Herriko Unibertsitatea eta bolondres talde batek 2006an ekin zion Untzuetako ingurua arakatzeari. Izan ere, adituek diotenez Erdi Aroan gaztelu bat egon zen bertan. Azterketan zehar harrizko harresiaren aztarnak agertu dira. Avnia elkartea eta EHU Bizkaiko Diputazioa zein Orozkoko udalaren laguntzaz aritu dira bi astez eremua ikertzen. Azaldu dutenez, gazteluaren eremua hesitu egin dute, "kalte gehiago jasan ez ditzan eta animaliak ez daitezen sartu".


Futbol sailaren argazkia, Biterin

Gaur egingo du CD Hernaniren futboleko talde guztien argazkia (haur txokoa, futbol eskola eta taldeak), 18:00etan. Biteri kanpoaldean egingo dute eguraldi ona egiten badu, eta bestela, Zubipen.


Hubble espazio-teleskopioak etorkizuna “ikusten” laguntzen du

Orain arte Hubblei buruz argitara emandako informazio gehienetan iraganaren edota oraingoaren berri eman izan da. Baina Omega Centauri mulko globularrari egindako argazkien bidez mulko hori osatzen duten izarren ibilbidea datozen 10.000 urtetan zein izango den zehazterik izango da.

Centauro konstelazioan dago Omega Centauri, eta Ptolomeok topatu zuen orain 2.000 urte. Haren ustetan izar bat zena, gerora jakin dugunez, hamar milioi izar grabitate-gune komun batekiko biraka ari diren gunea da. Bertan aldaketak antzemateko lau urte behar izaten dira.

Hubblek 2002 eta 2006 urteen bitartean ateratako irudiei esker, mulkoa osatzen duten izarren higidurak aztertu eta hurrengo 10.000 urteetan izango duten portaera aurreikusi ahal izan da. Lurrean kokatutako teleskopio batek 50 urte behar izango lituzke halako irudiak egin ahal izateko.


Esku pilota profesionaleko partidak antolatu dituzte urtarrilaren 3rako Izarraitz pilotalekuan

Promozio eta lehen mailako esku pilota partidak jokatuko dira urtarrilaren 3an, ostirala, Izarraitz pilotalekuan. Pilota jaialdian Alberdi eta Egiguren V.a pilotariek elkarren aurka jokatuko dute. Sarrerak salgai jarri dituzte dagoeneko.

Urtarrilaren 3rako esku pilota profesionaleko jaialdia antolatu dute Ilunpe pilota elkarteak eta Azpeitiko Udalak, elkarlanean. Promozio mailako binakako txapelketako eta lehen mailako partida bana jokatuko dira Izarraitz pilotalekuan, 22:00etan hasita. Jon Alberdi (Azpeitia, 1999) eta Julen Egiguren (Azpeitia, 2000) Egiguren V.a elkarren aurka ikusteko aukera izango da jaialdian. Izan ere, Promozio mailako binakako txapelketaren barruan, Alberdik eta Salaberriak Egigurenen eta Erostarberen kontra jokatuko dute. Norgehiagoka horren ondoren, lehen mailako pilota partida izango da, Bengoetxea VI.ak eta Mariezkurrenak Altuna III.aren eta Ladis Galarzaren artekoa.

Sarrerak, salgai

Pilota jaialdirako sarrerak dagoeneko salgai jarri dituzte entradasfronton.com webgunean. Kantxako sarrerek 25 euro balio dute eta goiko palkokoek 20 euro. Pilota partiden egunean bertan, urtarrilaren 3an, Izarraitz pilotalekuko leihatilan jarriko dutere sarrerak erosteko aukera, 18:00etatik aurrera. 16 urtetik beherakoek doan sartu ahal izango dute pilotalekura.


Bederatzi auzipetu absolbitu dituzte, eta behin-behinean aske ziren zortzi atxilotu

Joxemi Zumalabe fundazioko kide izateagatik zigortutako guztiak eta Natale Landa ÑEkin auzian’ epaitutakoa errugabe jo ditu Gorenak, eta 18/98 auziko gainerako 36ak zigortu. Bermea ordainduta baldintzapean libre zeuden zortzi lagun atxilotu ditu Guardia Zibilak, Auzitegi Nazionalak eskatuta, Gorenak hark ezarritako zigorrei buruz erabaki aurretik.


Urola Kostako EH Bildu: “Eskualdeko ehun industrialaren defentsan apustua egitea ezinbestekoa da”

Langileak, uztailaren 13an, Lakua aurrean. (Baleike)

Urola Kostako EH Bilduk Xeyren egoeraren inguruan sakondu eta esku hartzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzari. Gogoratu dute enpresaren kapitalaren herena erakunde horrena dela, “hau da, herritar guztiona”. Hala ere, jaurlaritzak Xeyren bilakaera ekonomikoaren jarraipenik ez duela egin salatu du eskualdeko koalizioak: “Ez du informaziorik izan eta, une honetan, ez du gaitasunik taldeak Zumaiako planta ixteko duen asmoa baldintzatzeko”.

Nabarmendu dute “politika ekonomikoak gero eta erabakigune urrunagoak dituzten enpresa handien interesen aldekoak” direla. Enpresetara dirua bideratzen dela diote, “baina jarraipenik egin gabe eta maizegi gizarteak ordainetan jasotzen duena langabezia eta prekarietatea” direla. “Gure eskualdeko ehun industrialaren defentsan apustua egitea ezinbestekoa da, azken urteotako kolpeez gain, XEYren itxierak gure herrietako industriaren egoeran bueltarik ez duen atzeraldia ekarriko duen beldur baikara”.

Jakinarazi dutenez, XEYk “urtez urte fakturazio datuetan igeora handiak” izan ditu, eta “lan kargaren arabera bideragarria” da. Haien arabera, langileek enpresaren egoeraren berri izateko eskubidea dute: “Egoera honetan egotearen arrazoiak zeintzuk diren garbi azaldu behar zaizkie langileei, eta zuzendaritzari azalpenak eskatu beharko lizkioke Eusko Jaurlaritzak”.

Beharginei elkartasuna adierazi die Urola Kostako EH Bilduk, bereziki, eskualdekoei: “Beraien lanpostuen etorkizunaren gaineko ziurgabetasunaz gain, langile askok atzeratutako soldata dituzte jasotzeko. Elkartasunaz gain, aurrera begira beharrezko dutenerako babesa ere eskaini nahi diegu”.


Etxarrik preferenten mantentzea du helburu

Etxarri Aranatz futbol taldeak hasi du denboraldi berria. Iaz erregional mailatik preferentera igotzea lortu zuen denboraldi zoragarria borobilduz, eta aurreko asteburuan ekin zioten preferente mailari. 4-2 galdu zuten Gazte Berriak taldearen kontra, baina markagailuan aurrean izan ziren eta itxura ona eman zuten etxarriarrek. Herriko jokalariak oinarriEtxarri Aranatzek ez du apenas aldaketarik egin maila berriari ekiteko. Oinarria iazko plantilla da, soilik bi jokalari berri ariko direlako: Ivan Gorriz atezain altsasuarra eta Asier Urkia erdilari etxarriarra. Entrenatzailea ere iazkoa da, Fernando Montori. "Joan zen urtetik oso ongi integratu zen taldean eta jokalariekin, eta berarekin jarraitzea erabaki dugu" dio Etxarriko presidente Asier Ijurrak. Etxarriko zuzendaritzako batzordeko kideak ditu laguntzaile, Jose Javier Urkia Arretxe bereziki. Aldageletan oso giro polita omen dute. "Lana egin behar denean lan, eta hortik kanpo nahi dena. Giroa ederra da" azpimarratzen du presidenteak. Klubaren filosofiari jarraituz, aldaketa gutxi egin dituzte, euren filosofia jokalariak mantentzea baita, herriko eta inguruko jokalariekin aritzea. Izan ere, plantillan 23 jokalari daude, eta horietatik 3 iruindarrak dira eta gainontzekoak sakandarrak, etxarriarrak bereziki. Etxarrin argi dute aurtengo helburua preferente mailan mantentzea dela. "Ez dugu beste helbururik" diote. "Ikusi beharko da gainontzeko taldeak nola dauden eta zer egin daitekeen, baina jokalariek ilusioa badute pentsatzen dut gure helburua lortuko dugula" gaineratzen du Ijurrak.Preferente mailako lehen multzoan ariko da Etxarri. Arerio gogorrenak zeintzuk izango diren galdetuta, hirugarren mailatik jaitsi diren taldeak aipatzen dituzte, baina ez dute oso garbi. "Urte batetik bestera taldeetako jokalari eta entrenatzaileak aldatu ohi direnez, ezin da garbi esan zein talde ibiliko diren goian" azaltzen dute. 25.000 euro kategoria guztiendakoEtxarri Aranatzek 25.000 euroko aurrekontua du denboraldi honetarako, baina klubeko kategoria guztietako taldeendako, ez soilik preferente mailarako. Izan ere, Etxarrik jubenilen, kadeteen, haurren eta kimuen futbol taldeak dauzka. Kategoriaz igo izanagatik gastuak ez omen dira gehiegi ere igo. Diru iturri nagusiak bazkideak eta babesleak dira, eta kontuak ixtea zaila dela diote, nahiz eta azkenean hori lortu.Zuzendaritzan kide berberek jarraitzen dute. Jendeari asko kostatzen omen zaio juntara sartzea edo esku bat botatzea, baina juntak ateak zabalik dauzka gerturatu nahi duten ororendako. "Animatuta gaude, baina lan asko dago egiteko eta sarritan justu-justu heltzen gara. Horrek nekatzen du gehien, baina aurrera tiratuko dugu" Zale fidelak dauzka Etxarrik, duela urte batzuetatik ona taldea jarraitzen dutenak, eta hori ere eskertzen du klubak. Beraz, ilusio guztiarekin ekin dio preferente mailari Etxarri Aranatzek. Gainera, larunbatean zaleen aurrean jokatuko du, San Donato futbol zelaian, Gares taldearen kontra. Ea zortea alde daukaten. Etxarri Aranatz 2010-2011JokalariakAtezainak: Ivan Gorriz (Altsasu, Altsasutik dator) eta Victor Melero (Iruñea).Atzelariak: Hodei Lakuntza (Etxarri Aranatz), Luis Goñi (Etxarri Aranatz), Markel Azkona (Etxarri Aranatz), Mikel Iriarte (Arbizu), Ondatz Igoa (Etxarri Aranatz), Unai Artieda (Etxarri Aranatz), Unai Ijurko (Etxarri Aranatz) eta Xabier Arratibel (Etxarri Aranatz), Erdilariak: Aritz Ikobalzeta (Etxarri Aranatz), Artzai Iraurgi (Etxarri Aranatz), Asier Urkia (Etxarri Aranatz. Berria da), Etor Alegria (Lakuntza), Mikel Goikoetxea (Etxarri Aranatz), Pablo Jauregi (Etxarri Aranatz), Prince Adagohfua John (Iruñea) eta Xabier Urrestarazu (Etxarri Aranatz). Aurrelariak: Asier Arratibel (Etxarri Aranatz), Iker Salinas (Etxarri Aranatz), Javier Rueda (Iruñea), Jon Etxeberria (Etxarri Aranatz) eta Xabat Goikoetxea (Etxarri Aranatz). TeknikoakEntrenatzailea: Fernando MontoriLaguntzaileak: Zuzendaritzako kideak, Jose Javier Urkia Arretxe bereziki. ZuzendaritzaZuzendaritzako juntako kideak: Asier Ijurra (presidentea), Iñaki Elvira (presidenteordea), Martin Goikoetxea (diruzaina), eta Jose Javier Urkia, Eduardo Elso eta Xabier Razkin (kideak).


Haurren bizipen eta interesguneetatik abiatutako eredua

Monica Majarenas Donostiako Ama Berri ikastetxeko aholkularitza sareko kideak azaldu du 'Mezularia'n irakurzaletasuna bultzatzeko eta sustatzeko eskolan darabilten sistema globala.

Testu libururik erabili gabe, haur hezkuntzatik abiatuta, irakurzaletasuna bultzatzeko eta sustatzeko eskolan sistema globala darabilte. Sistemaren berri eman du 'Mezularia'n Monica Majarenas Donostiako Amara Berri ikastetxeko aholkularitza sareko kideak.


Ertzaintzak dio atxilotuak onartu duela berak hil zuela Tolosako emakumea

Atzo topatu zuten gorpua. Emakumearen bikotekide ohiak eman zion abisua Ertzaintzari, etxera deitzean erantzuten ez zuela ikusita. 26 urteko mutil bat da atxilotua, biktimaren bikotekidea. Arratsaldean Udalak aho batez onartu du adierazpena; "emakume izateagatik hiltzen dituzte". Ondoren, elkarretaratzea egin dute, Bilgune Feministak deituta.

39 urteko emakume baten gorpua topatu zuen Ertzaintzak atzo arratsean Tolosan (Gipuzkoa), Larramendi auzoko etxe batean, eta haren bikotekidea atxilotu dute —26 urteko gizonezkoa—, emakumea hiltzea egotzita. Indarkeria zantzuak ditu gorpuak —lepoan ebaki bat—.

Emakumezkoaren bikotekide ohiak eman zion abisua Ertzaintzari, etxera deitzean erantzuten ez zuela ikusita. Gorpua aurkitu eta hiru ordura ustezko hiltzailea etxera itzuli zen, eta han atzeman zuen Ertzaintzak. Honek gaur eguerdian adierazi du gizonezkoak galdeketan aitortu duela berak hil zuela.

Emakumeak mutil-lagun ohiarekin izandako ume bat zeukan eta, Ibai iriarte Tolosako alkateak esan duenez, asteburuan haurra berekin izan ostean bikotekide ohiari uztekoa zen.

Ustezko hiltzaileak aurrekariak dituela jakinarazi dute. Aurretik zazpi aldiz atzeman izan zuten; haietako batean, genero indarkeria egotzita —duela hiru urte, orduko bikotekidea jo zuelakoan—. Lau urte kartzelan pasatuta dago.

Atzo atxilotu ostean, Donostia erietxera eraman zuten, azterketa psikiatrikoa egiteko.

Ezohiko batzarra egin du Udalak

Udalak ezohiko batzarra egin du 19:00etatik aurrera, eta aho batez onartu du adierazpena. Dolua agertu dute, eta herritarrei dei egin diete protesta egitera. ”Emakume izateagatik hiltzen dituzte. Tolosan gertatutakoa gizartearen isla da, eta zerbait gaizki egiten ari garen seinale”.

Bilgune Feministak 19:30ean elkarretaratzera deitu du. Hainbat lagun bildu da, Aski da! Indarkeria sexistari aurre hartu! lelopean. Haien artean izan dira alkatea eta Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusia.

Gipuzkoako Foru Aldundiak Tolosako hilketa arbuiatu du eta elkartasuna adierazi dio biktimaren familiari.

Emakumeon Mundu Martxa plataformak biharko deitu ditu elkarretaratzeak: 19:00, 19:30 eta 20:00etan izango dira, hainbat hiri eta herritan. "Emakumeon aurkako indarkeria gure gizartean gertatzen den giza eskubideen urraketa larrienetakoa eta hedatuenetakoa da. Emakume izateagatik jasaten dugun biolentzia oroz ari gara: sexu erasoak, prostituzio behartua, lantokietako sexu jazarpena, jipoiak eta emakumeon erailketak... Emakumeon aurkako indarkeria patriarkatuaren oinarrian dago, eta honek, gizartean emakumeok jasaten dugun mendekotasuna betikotzeko kontrol mekanismo gisa erabiltzen du biolentzia", esan du plataformak.


Xingola arrosa jarrita bat egin dute bularreko minbiziaren aurka

Urriak 19 izan zen atzo, bularreko minbiziaren aurkako nazioarteko eguna, eta Goierrin, gaixotasun horren aurkako borroka irudikatzen duen xingola arrosa eskegi dute hainbat herrietako udaletxeetako balkoietatik. Hala egin dute Ordizian, Zumarragan eta Urretxun, besteak beste. Gainera, Zumarragako Geltokiko plaza arrosa kolorezko banderatxoekin apaindu dute eta udaletxeko pareta ere arrosa kolorez argiztatuko dute gaur. Bestalde, eskualdeko saltoki askok ere bat egin dute bularreko minbiziaren aurkako borrokan, erakusleihoetan xingola arrosak jarrita.Informazio mahaiakBihar Ordizian azoka eguna dela aprobetxatuz, Katxalin elkarteko (Bularreko eta Ginekologiako Minbiziagatik Eragindako Gipuzkoako Emakumeen Elkartea) kideek, informazioa banatzeko mahaiak ipiniko dituzte herriko puntu desberdinetan. Gainera, aurtengo urriaren 19aren aitzakiarekin, Katxalinen bizkar-zorroa eta musukoa eskuragarri egongo dira. Goierriko hainbat saltokietan ere eskuragarri egongo dira hurrengo egunetan.Azkenik, gogorarazi, bularreko minbiziaren inguruko informazioa emateko eta herritarren batek laguntza behar badu, komunikazio bideak irekiak dituela Gipuzkoako Katxalin elkarteak (katxalin@katxalin.org eta 943 24 56 08).


Joshua Fishman hil da

Igandean hil zen, 89 urte zituela. Ohorezko euskaltzaina zen, eta hizkuntzen arnasguneei buruz teorizatu zuen, besteak beste.

Joshua Fishman (1926-2015) judu amerikarra zen, eta New Yorkeko Yeshiva unibertsitateko ikerketarako katedradun emeritoa. Hizkuntza gutxituen gainbeherakada eta bizirik irauteko arazoak hobeto ulertzeko, hainbat hiztun elkarte ahul edo txikiren egoera aztertu zuen mundu osoan. Euskaltzaindiak ohorezko euskaltzain izendatu zuen 2010eko urtarrilaren 29an.

Aztertu zuen hizkuntza horietako bat euskara izan zen: horrela, Euskal Herriarekin hainbat harreman izan zituen. Eta euskararen egoerak isla izan zuen haren hainbat liburutan, bestea beste, Reversing Language Shift... liburuan, non frisierari eta euskarari kapitulu osoa eskainia zien.

Hainbat ikerketa eremutan egin zuen lana. Hizkuntzen arnasguneei buruz teorizatzeagatik da ezaguna.


Gartxot otsailaren 24an Jolas Etxean

Datorren igandean, hilak 24, Gartxoten kontzertua izango da arratsaldeko 18:30tan Jolas Etxean.


Turismoak datu "oso onak" utzi ditu Azpeitian Aste Santuan

Iazkoarekin alderatuta, %18 igo da Loiolako informazio bulegotik igaro den bisitarien kopurua eta Burdinbidearen Euskal Museoak "marka guztiak hautsi" ditu, Udalak jakinarazi duenez.

Joan den Aste Santuan turismo arloak herrian utzi dituen datuak "oso onak" izan dira. Hala esan du Azpeitiko Udalak, Loiolako Turismo Bulegoak eta Burdinbidearen Euskal Museoak emandakoak baloratuta.

Aurtengo datu onak iazkoei gehituta, "azken bi urteotan turisten ibilia izugarri hazi dela nabaritu" daitekeela diote udal arduradunek: "Iazkoarekin alderatuz gero, %18ko gorakada izan du Aste Santuko oporraldian Loiolako Turismo Bulegotik pasatu den bisitari-turista kopuruak. Iaz ere, 2014arekin alderatuta, %30 igo zen bisitari kopurua; beraz, aurten %18ko gorakada izateak ere balio izugarria du".

Martxoaren 19tik apirilaren 3ra bitartean, 1.558 bisitari joan ziren Loiolako bulegora informazio eske, gehienak espainiarrak eta euskal herritarrak: "Jatorriari dagokionez, %39 Euskal Herrira egun batzuk pasatzera etorritako espainiarrak izan dira, %33 eguna pasatzera etorritako euskal herritarrak, %9 karaluniarrak, eta %16 atzerritarrak; batez ere turismo erlijiosoa egitera etorri diren taldeak izan dira azken horiek".

Zenbakiak oraindik ez badituzte ere, Burdinbidearen Euskal Museoak ere "marka guztiak hautsi" dituela azaldu du Udalak, Ostegun Santuan hasita lurrun trenean ibiltzera "egunero jende andana" etorri dela nabarmenduz.


Bortzirietako berdintasun arloak ekitaldiak antolatu ditu

Sexualitateaz aniztasuna gozatu! lelopean, Bortzirietako Berdintasun arloak zenbait ekitaldi antolatu ditu, ekainaren 28a nazioarteko gay, lesbiana eta transexualen eguna aitzakia hartuta.

Uztailaren 3an “Feminismoa eta lesbianismoaren ibilbidea” izenburupeko hitzaldia izan da eta uztailaren 4an Berako kultur etxean arratsaldeko 19:30ean Fuego filmaren analisia eginen du Medeak taldeko Josebe Iturriozek.

Medeak 2000. urtean sortu zen nesken talde bat da, neska gazte eta feministez osatua. Denborarekin lesbianismoa hartu zuten erronkatzat eta hori lantzen hasi ziren. Pentsatu zuten lesbianek lan piloa egin zutela emakumeengatik eta normalean aldarrikatu diren gauzak beti heterosexualitatearen inguruan egon dira: abortoa, pilula…

Alderantzizkoa egitea bururatu zitzaien eta beraiekin dauden emakumeak ez dira zertan lesbianak izan behar. Etiketa hori beldurrik gabe hartu behar dute.

Taldeak aunitz lan egiten ditu.

Leku askotan egiten dituzte drag tailerrak. Baina lan hauez gain, hitzaldiak ere ematen dituzte.

Teorikoki hausnarketa interesgarriak egiten dituzte.


Euskarazko filmak ikusgai bihar eta ostegunean

Krisia medio iaz Okendo Zinema Taldeak ezin izan zuen udako kaleko zinerik eskaini. Aurten, zoritxarrez ere ez, baina beste eskaintza batekin datoz Okendoko kideak. Bihar asteartea, eta ostegunean esukarazko bi filma eskainiko dituzte kulturetxean doan, iluntzeko 21:30ean beti bezala.

Zuzendariaren bisita

Eskainiko diren bi filmak Josu Martinez zuzendari euskaldunarenak dira, Sagarraren denbora eta Itsasoaren alaba.

Filmeen emanaldietan Josu Martinez zuzendaria bera eta hainbat protagonista bertan izango dira, solasaldi bat egiteko prest edo galderen bat erantzuteko asmoarekin.


Karlos Saldise oroituko dute igandean Lezon

Aurreko urte bateko ekitaldi bat

Karlos Saldise (1947-1980) oroituko dute igandean Lezon. Herriko ezker abertzaleak antolatutako ekitaldia egingo dute Donibanen jaio eta Lezon bizi izan zen kidea gogoratzeko, 12:00etan hasita.

Amnistiaren Aldeko Batzordeetako militante, 1980ko urtarrilaren 16an hil zuten tiroz. Bi erakunde ultraeskuindarrek, Batallon Vasco Español eta Grupos Armados Españoles, hartu zuten Karlosen hilketaren ardura Egin eta El Diario Vasco egunkarietara hurrenez hurren bidalitako oharretan. Aurretik, lan egiten zuen altzari dendan hainbat mehatxu jaso zituen Saldisek.

Hilketaren gaineko ikerketarik ez zen egin.


'Zidorrean' saioko abenduaren 12ko abestien zerrenda

Hauek dira proposatutako talde eta musikarietako batzuk: Nikki lane, Manic Street Preachers, Dead Man Winter, Berri Txarrak, Morgan, The Shelters, Angel Stanich eta Nogen.

Jon Basagurenek abenduaren 12an 'Zidorrean' saioan proposatutako musikari, talde eta abestiak:

Nikki Lane: 'Send The Sun'

Manic Street Preachers: 'International Blue'

Dead Man Winter: 'Destroyer'

Berri Txarrak: 'Katedral Bat'

Morgan: 'Work'

The Shelters: 'Really Wanted You'

Angel Stanich: 'Más Se Perdió En Cuba'

Nogen: 'Nora'

Strand Of Oaks: 'Passing Out'

Neil Young: 'Almost Always'

Chelsea Wolfe: '16 Psyche'

Glen Hansard: 'Setting Forth'

Birkit: 'Munduan Gertatzen Den Guztia'

Twin Peaks: 'In The Meadows'


Zergatik dute zuloa donutek?

Doughnut hitzaren jatorria garbia da: dough hitzak orea esan nahi du eta nut-ek, berriz, intxaurra. Ez dago hain garbi gizakia noiz hasi zen intxaurrezko opilak egiten, baina Erdi Aroan dagoeneko egiten zituztela uste da. 1803an aipatu zituzten Ingalaterrako errezeta liburu batean, baina donut haiek ez zuten erdian zulorik. Hori bai, oso zaila zen ore guztia berdin egostea eta maiz opilaren erdiguneko orea gordinik geratzen zen.

1916an emandako elkarrizketa batean, Hanson Gregory itsas kapitain estatubatuarrak adierazi zuen berak asmatu zuela donutaren zuloa, 1847an. Artean, Gregoryk 16 urte besterik ez zituen, eta merkataritza ontzi batean lanean ari zela, intxaur opilaren erdigune gordinaz nazkatuta, erdian zulo bat egitea bururatu omen zitzaion. Eskura zeukan piperbeltz ontzia hartu, opilaren erdigunea zanpatu eta horrela sortu omen zuen forma ezaguna. Gero amari esan omen zion “sekretua”. Eta forma hura berehala zabaldu eta nagusitu zen.


Euskal Herriko mus txapelketaren kanporaketa ortziralean jokatuko da Sunbillan

22:00etan hasiko da Ulibeltzak elkartean

Euskal Herriko Mus Txapelketako kanporaketa bat Sunbillan jokatuko da ortziral honetan, hilak 22. Ulibeltzak Elkartean izanen da, 22:00etan. Izen-eman nahi duenak 21:30etik 22:00etara egin beharko du.

Irabazten duen bikoteak martxoaren 6an izanen du hurrengo kanporaketa, Iruñeko Arrano elkartean 21:30ean. Finala, berriz, joan den urtean bezala, Seguran (Gipuzkoa) izanen da.


Hainbat hondartzatan egingo ditu elkarretaratzeak Etxerat-ek

Sakabanaketa politika amaitzeko eskatzeko elkarretaratzeetara joateko deia egin du elkarteak. Deban, Zarautzen, Orion, Donostian, Laidan, Lekeition, Ondarroan, Bakion, Muskizen, Laidatxunen eta Ean egingo dituzte, abuztuaren 7an. Gorliz-Plentzian, berriz, uztailaren 31n.

Etxerat-ek, urtero bezala, iragarri du Euskal Herriko hainbat hondartzatan sakabanaketa politika amaitzeko eskatzeko kontzentratuko dela. "Dispertsioa eta salbuespeneko politika bat" ia hogeita hamar urte dituen "anomalia bat" dela deritzo, "normaltasunez hartua izatea onartu ezin dugun anomalia bat".

Elkarteak kritikatu du ehunka familien gainean erortzen dela "dispertsioaren ondorioen zama: oinazea eta mina". "Isilarazitako" egoera bati ahotsa eman nahi dio Etxerat-ek. Hainbat hondartzatan egingo ditu elkarretaratzeak:

-Gipuzkoa: Deban, Zarautzen, Orion eta Donostian, abuztuaren 7an, 12:00etan.

-Bizkaia: Gorliz-Plentzian, uztailaren 31n, 12:00etan. Laidan, Lekeition, Ondarroan, Bakion eta Muskizen, berriz, abuztuaren 7an, 12:00etan. Laidatxun eta Ean, abuztuaren 7an, 13:00etan, egingo dira elkarretaratzeak.


Garaipen usainekoa

Manu del Moralen bi golekin Getafek garaipena eskura zeukanean, Urko Verak 93. minutuan sartu du berdinketaren gola42 punturekin, seigarren postuan jarraitzen dute zuri-gorriek, Europako postuetan

Getafe 2

Athletic 2

Getafe. Codina; M. Torres, C. Diaz, Marcano, V. Sanchez; Manu, Boateng, Parejo (Casquero, 76. min. ), P. Rios (Sardinero, 80. min. ); Arizmendi eta Albin (Borja, 83. min. ).

Athletic. Iraizoz; Iraola, San Jose, Ekiza, Koikili; Muniain, Gurpegi (Orbaiz, 46. min. ), Javi Martinez, Susaeta (Urko Vera, 62. min. ); De Marcos (David Lopez, 62. min.) eta Llorente.

Golak. 1-0. Manu del Moralek (58. min. ); 1-1. David Lopezek (69. min. ); 2-1. Manu del Moralek (84. min. ); 2-2. Urko Verak (90+3. min. ).

Epailea. Ayza Gamez. Txartel horiak: Getafeko Parejo, Cata Diaz, Casquero eta Borjari; eta Athleticeko David Lopez eta Javi Martinezi.

Bestelakoak. 11.000 ikusle inguru Alfonso Perez futbol zelaian, tartean Athleticeko ehun bat ikusle.

Athleticek badauka berezia den zerbait. Talde gehienek etsi egingo zuten etxetik kanpo, 92. minutuan, 2-1 galtzen ari zirenean. Baina Athleticek estutzen jarraitzen du. Beti egoten da golen bat sar dezakeen sentsazioa. Eta atzo ere hala gertatu zen. Manu del Moralen bi goli esker, Getafek esku-eskura zeukan garaipena. Baina 93. minutuan Athleticek kornerra atera, eta Urko Verak, buruz, sareetara bidali zuen baloia —Iraizoz ere bertan zegoen errematatzeko—. 2-2. Puntu bat. Garaipen usaineko puntua. Lehen zati apalaren ondoren, erotu egin zen partida bigarrenean. Eta zuri-gorriek, bere txarrean, puntu garrantzitsua lortu zuten.

Lotua izan zen lehen zatia, aukera askorik gabea. Presioa goi-goian eginez zelairatu zen Getafe, eta Athletici kosta egin zitzaion bizpahiru pase segidan ematea. Joaquin Caparrosek De Marcos zelairatu zuen Llorenteren ondoan, baina lehen zati guztian aurrealdeko bikoa ez zen gai izan aukerarik sortzeko. Cata Diazek gertutik lotu zuen Llorente, eta aurrelaria itzalean utzita, zuri-gorriei kosta egiten zaie arriskua sortzea.

Jokorik ezean, Muniainen eta etxeko zaleen arteko liskarra izan zen aipagarriena. «Getafera bidaia egingo dugu, irabazi eta etxera itzuliko gara». Adierazpen horiek egin zituen joan den astean erdilari gazteak, eta Madril aldean minduta sentitu ziren. Erdilariak baloia ukitzen zuen bakoitzean txistuka hasten ziren zaleak. Baina, egiari zor, Muniainek sortu zuen lehen zatiko arrisku apurra, erritmo aldaketei esker.

8. minutuan sortu zuen Getafek lehen aukera, korner baten ondoren Albinek ezkerrez egindako jaurtiketa batekin. Muniainek erantzun zion Getaferi, area ertzetik indartsu jaurtita, baina langa gainetik kanpora joan zen baloia. Hurrengo ordu laurdenean zuri-gorriek bi pauso aurrera eman, eta errazago utzi zuten ezerezean Getaferen zelai erdiko presioa. Baina, Javi Martinezen kontraeraso ahalegin bat gorabehera, bilbotarrak 41. minutura arte ez ziren gai izan lehen aukera argia sortzeko. Iraolak urrutitik falta atera, eta, behartuta bada ere, Gurpegik area txikian bertan kontrolatu zuen baloia. Azken unean, ordea, atzelariak kornerrera bidali zuen baloia.

Eta hurrengo minutuan Getafek eduki zuen gola sartzeko aukera ona. Albinek area ertzetik falta atera zuen, eta Manu del Moral oso gutxigatik ez zen iritsi errematatzera. Athleticek gaizki defendatu zuen jokaldi hori, Manu ez zegoelako jokoz kanpo. Joko gutxikoa izan zen lehen zatia, baina biziago hasi zen bigarrena. Orbaiz zelairatzea erabaki zuen Caparrosek, zelai erdia indartze aldera. Baina erabat kontrako eragina izan zuen aldaketak, erotu egin zelako partida.

San Joseren hutsa golean

Joan-etorri horretan, etxekoek izan zuten lehen aukera ona, 48. minutuan. Getafek eskuin hegaletik erdiratu, eta Arizmendi eta Albin oso gutxigatik ez ziren iritsi goleko marran. 53. minutuan, berriz, Susaetak eduki zuen eskura 0-1ekoa, baina Codinaren aurrean, ezkerrez, indar gutxirekin egin zuen jaurtiketa. Txistu artean hazi egin zen Muniain, eta lau minutu geroago, jokaldi ederra egin zuen ezkerretik. Erdiratu, Llorentek buruz errematatu, eta Codinak geldiketa ona egin zuen.

Baina zuri-gorriak ondoen ari zirenean iritsi zen etxekoen kolpea. Getafeko erdilariek bidalitako baloia itxuraz kontrolpean zeukan San Josek, baina trabatu, eta Albinek lapurtu zion. Uruguaitarrak erdiratu, Arizmendik ukitu, eta Manuk barrura. Jarraian, gainera, Albinek beste baloi bat lapurtu zion Susaetari, eta Getafek gertu eduki zuen 2-0ekoa.

Sufritu egin zuen Athleticek hamar minutu horietan, baina David Lopez eta Urko Vera zelairatzearekin batera iritsi zen 1-1ekoa. David Lopezek falta atera, Manuk atzeraka buruz eman, eta baloia sareetara. Egiari zor, lehen 70 minutuetan egindakoa ikusita, gutxienez berdinketa merezi zuten zuri-gorriek. 1-1ekoaren ondoren, gainera, Muniainek eskura eduki zuen 1-2koa 80. minutuan, kontraerasoan, baina Codinak ondo gelditu zuen jaurtiketa.

«Joan, irabazi eta etxera». Esaldi horri bueltaka ibiliko zen ordurako Muniain. Baina Manu del Moralek ixildu zuen Athleticeko erdilaria. Area ertzetik egindako jaurtiketari esker, gol ikusgarria sartu zuen Getafeko erdilariak 84. minutuan. Azken kolpea falta zen, ordea. Urko Veraren urrezko minutua. Bikain errematatu zuen kornerra 93. minutuan, eta garaipen usaineko berdinketa lortu zuen.


Inauteriek ere badituzte bere arauak eta prezioak

Serokobordako Alejandro Santestebanen ustez, ttuntturroek 60 urteko historia besterik ez dute

Inauteriak gainean ditugu eta egitarauaren berri zehatza aldizkari honetako gehigarrian duzue. Iduri ez badu ere, inauteriek ere bere legeak badituzte. Gazteak elkarteak prestatzen ditu inauteriak eta inauterietako arauak eta prezioak agertu dituzte. Puxkak biltzen beranduenez 09:15ean hasiko dira. 12:00etan gosariko mahaiak bildu eta estalpeko mahaia libre utziko da. Azken urteetan bezala, 19:30ean mahaitik altxatu beharko da. Afariak 22:00etan izanen dira. Bazkarirako txartelak 12:30ak baino lehen hartu beharko dira. Elkartetik kanpo daudenentzako prezioak: Gosaria, 12 euro; bazkaria, 20 euro; afaria, 20 euro. Larunbateko afaria eta asteazkeneko bazkaria, 15 euro. Eserita gosaltzen duen haurrak 12 euro ordaindu beharko du, bestela pintxo bana emanen zaie borondatez. Denek borondatea jarrita, gauzak errezago egiten direnez, iñotetako larunbatean gazteen artean ardurak banatuko dira.

TTUNTTURROEK 60 URTE

Serokobordako Alejandro Santesteban, joaldun zaleak gogotik ikertu du inauteriaren eta joaldunen historia. Ttuntturroak, bere ustez, orain dela 60 urte, 1955 inguruan, hasi ziren janzten. Zumea edo zimitzarekin eman zioten forma, estruktura. Ordura arte zapelarekin edo ibiltzen omen ziren. Dena den, ez omen ziren orain bezainbertze joaldun ibiltzen eta dena informalagoa izaten omen zen. Horren erakusgarri, lau lagun joan omen ziren joaldun Iturenera ttuntturroei inaugurazioa emanez: Manuel Loiarte, Ignacio Santesteban, Perico Monaco eta Santiago Mutuberria.


Bikotekako bigarren jardunaldia, bihar

Orain bi aste hasi zen Bikotekako Txapelketa, eta bihar izango dute bigarren jardunaldia. A multzokoek, Ur-Miakoek tartean, Ategorrietan izango dute tiraldia; eta B multzokoek, CD Hernani eta Elur-Txorikoekin, Idiazabalen izango dute.


Lurdes Isart azpeitiarraren margoak daude ikusgai Azkoitiko Torre Zurin

Lurdes Isart Azkoitiko Torre Zurin jarri duen erakusketan. (Maxixatzen.eus)

Lurdes Isart azpeitiarrak margolanak ditu erakusgai Azkoitiko Torre Zuri erakustokian. Igandera bitartean dago zabalik Naturaren eta gizakiaren begiradak izenburua duen lana. Egurrean eta oihal gainean egindako pinturak jarri ditu, gehienak olio teknikaz egindakoak. Isarten koadroetan, batik bat, paisaiak eta emakumeen irudiak ageri dira.

Erakusketaren ordutegia honakoa da: ostegunetan eta ostiraletan 18:00etatik 20:00etara eta zapatutan, igandetan eta jaiegunetan 12:00etatik 14:00etara.

Erakusketaren irudi bilduma Maxixatzen.eus-en.


Beasainek hiru puntuak lortu zituen markagailua iraulita

KIROLA // Beasainek bi eta bat menderatu zuen Deustu larunbatean, Loinatz futbol zelaian. Meritu handiko garaipena, aurkariaren mailagatik eta galtzen joan zirelako. Eizagirrek sartu zituen txuri-urdinen bi golak. Bosgarren postuan daude zortzi punturekin, zuzeneko igoera faseko postuekin puntuetara berdinduta; Goierri Gorrik porrot mingarria jaso zuen Eibarren, zortzi eta huts. Sailkapeneko bosgarren postura erori dira, lau punturekin.


Bizkaiak murrizketa neurriak ezarriko ez dituela esan du Bilbaok

Bizkaiak erreskatatzeko beharrik ez duela ziurtatu du, “kontuak ondo daudela” azpimarratuz.

Bizkaiak ez ditu Gobernu zentralak ezarritako doikuntza neurriak ezarriko eta ez du etxebizitzaren gaineko zerga ordainketa ukituko, beraz orain arteko kenkaria mantenduko dela ziurtatu du Jose Luis Bilbao Bizkaiko ahaldun nagusiak. Dena den, nahiz eta “bidegabeak izan”, ezarri beharko dituzten hainbat neurri daudela ohartarazi du, adibidez, BEZaren, Zerga Berezien, Bertakoak ez direnen Errenta Zergaren eta profesionalen atxikipenen igoera.

Bizkaiko Foru Aldundiaren kontseiluaren batzarraren ostean egin ditu adierazpen horiek, komunikabideen aurrean eginiko prentsaurreko batean. Agerraldian, Bizkaiak erreskatatzeko beharrik ez duela ziurtatu du, “kontuak ondo daudela” azpimarratuz.

Horrez gain, PFEZri, Elkarteen gaineko Zergari eta Ondasunen Gaineko Zergari dagozkien gaietan aldaketarik ezarriko ez duela adierazi du.

Funtzionarioei dagozkien murrizketetan, adibidez Gabonetako ordainsaria kentzeko neurrian, horien kontrako jarrera izango dutela esan du, eta neurri horiek “ezartzera etorri beharko direla” gaineratu du.

Babesa

Neurri horiek atzeraldi ekonomikoa areagotuko dutela esan du ahaldun nagusiak; izan ere, "herritar guztiei egiten die kalte, errukirik gabe, eta lan eta enpresa eskubideak urratzen ditu".

Kontzertuaren batzorde mistoari "berehalako" batzarra eskatzeko eta Auzitegi Konstituzionalean murrizketa horien aurkako helegitea aurkezteko eskatu dio Bizkaiko ahaldun nagusiak Patxi Lopez lehendakariari. "Bide horretan gure babesa topatuko du", esan du Bilbaok, eta Dependentzia Legean aldaketarik egingo ez dutela azaldu du.


Atzo izandako atxiloketak salatu dituzte

Atzo, martitzena, Euskal Herrian izandako atxiloketak salatu eta atxilotuen askatasuna eskatzeko manifestazioak egin zituzten atzo Eskoriatzan eta Arrasaten. Atxilotutako 34 lagunen artean, Huheziko Maialen Heldua ikasle donostiarra dago. Huheziko Zuzendaritza Kontseiluak prentsa ohar bat kaleratu du.

Atzo, hilak 24, Eskoriatzan 150 ikaslek manifestazioa egin zuten Eskoriatzako kaleetan zehar. Atxilotuek inkomunikatuta jarraitzen duten bitartean itxialdian egongo direla adierazi dute eta egunero kontzentrazioak edo manifestazioak, goizez eta arratsaldez egingo dituzte atxilotuei babesa adierazteko. Huheziko Zuzendaritza Kontseiluak prentsa ohar bat kaleratu du.

"HUHEZIko Zuzendaritza Kontseiluak zera adierazi nahi du bertako ikasle Maialen Elduaren atxiloketaren aurrean:

Giza eskubide guztiekiko errespetua ipar eta gidari dugun aldetik, kezkatu egiten gaitu Maialenek jasan dezakeen tratuak; horregatik, atxilotuta dagoen bitartean bere oinarrizko eskubideak errespetatzea eskatzen dugu.

Era berean, Maialenen ustezko errugabetasuna une oro errespetatzea galdegiten diegu nola hedabideei hala erakunde eta gizarte eragileei.

Unibertsitate erakunde garen aldetik, kezkatu egiten gaitu gazte mugimenduetako pertsonak atxilotzeak; horregatik, gizarteari dei egiten diogu gertakari hauen aurrean gogoeta egitera. Unibertsitatea ideien eta pentsamendu askearen gune den heinean, iruditzen zaigu aniztasun ideologikoa eta politikoki antolatzeko askatasuna bermatu egin behar direla gizartean bizikidetza normalizatua ziurtatzeko."

Arrasaten 100 bat lagunek manifestazioa egin zuten atzo atxiloketak salatzeko. Amnistiaren Aldeko Mugimenduak barikurako, hilak 27, kontzentrazioa eta manifestazioa deitu ditu.


Mendiak uste du «ezberdinen arteko» akordioek arrakasta dutela

Otegik dio «lehengo ereduekin» ezingo dela atera krisitik, eta« ziurtasuna» behar dela. Iturgaitzek Urkulluren «kaosa» kritikatu du

PSOEren Lurralde Batzordean parte hartu zuen atzo Idoia Mendia PSEko lehendakarigaiak, eta «adostasunaren» alde mintzatu zen. «Herritarren aurpegiei begiratu eta haien alde lan egiteko garaia da», nabarmendu zuen. «Ezberdinen arteko akordioa» defenditu zuen Mendiak, eta jakinarazi zuen PSEk herritarrentzat «onuragarriak» diren itunen bila jarraituko duela. «Euskadin betidanik arrakasta izan dute ezberdinen arteko akordioek, gehiengo osorik ez delako egoten». Hala, Pedro Sanchez Espainiako gobernuburuari erabateko babesa agertu zion Mendiak, bere proiektua aurrera eramateko: «Aliantzabila ibiliko gara guztion artean Espainian proiektu plurala eraikitzeko, inor atzean utzi gabe».

Bestalde, EH Bilduren Mahai Politikoak bilera egin zuen atzo, eta, gero, Arnaldo Otegi EH Bilduren koordinatzaile nagusia mintzatu zen. Haren esanetan, izurriteak eta krisi egoerak zerbait erakutsi badute, burujabe izatea beharrezkoa dela erakutsi dute: «Euskal Herrian burujabetzarik ez badago, beste batzuek hartzen dituzte erabakiak gure partez». Otegik nabarmendu zuen eragile guztiekin osatutako elkarrizketa mahaiak eratzea ezinbestekoa dela izurriari eta krisialdi ekonomiko eta sozialari aurre egiteko. Dena dela, Iñigo Urkullu lehendakariari egotzi zion adosteko borondaterik ez izatea.

EH Bilduko koordinatzaileak ohartarazi zuenez, batzuk «lehengo ereduei»eutsi nahi diete, hau da, «kapitalismoari eta neoliberalismoari», baina EH Bilduk bestelako eredu baten aldeko apustua egiten du: «Guk ezkerretik eraikitzen den ziurtasun berri bat eskaini nahi dugu».

PPk, Urkulluri deia

PP-C'S koalizioko lehendakarigai Carlos Iturgaitzen ustez, «inprobisazioa» eta «kaosa» dira Urkulluren eta Sanchezen kudeaketen ezaugarri nagusiak. Iturgaitzek Urkulluri eskatu zion argitu dezala norekin egin nahi dituen akordioak ekonomia suspertzeko, eta ohartarazi zion «kaosa» baino ez duela ekarriko PSErekin eta Podemosekin osatutako «ezkerreko fronte popularrak». Haren ustez, «alternatiba sendoa» eskaintzen duen bakarra PP-C's koalizioa da.


Kantuan eta nahasian

Hileko azken larunbata denez, Tolosa Kantari ekimenekoak kalera atera dira, baina konpainia ederrean. Tolosaldeko gainerako herrietako kantu jiretakoak eta Goierrikoak batu zaizkie. Denak nahasian aritu dira.

Udaberri dantza taldeko fanfarreko kideak eta dantzariak ere aritu dira goizean zehar Tolosako kaleetan. 500 lagun inguru batu dira gaurko festara. Ondoren, bazkaria egin dute Zerkausian eta 16:00etatik aurrera ikuskizuna eta kantu giroa izango dira.


HIZPIDEA: Hirigintza feminista bizitza ardatz duen hiria

Gaurkoan hirigintzari begira jarriko gara baina feminismotik, hori da hain zuzen ere Dunak taldearen xedea; Hirigintza feminista eta parte hartzea lantzen duena. Dunak taldeko Zuriñe batu zaigu. Hiria kolektibotik abitu zen dunak taldea. Hiri feminista kontzeptuaz ari garenean bizitza zentroan jartzen duen hirigintzaz ari gara. Orain arteko hirigintza oso genero rol maskulinoentzako bideratuta hirigintza izan eta gizartearen aniztasuna ikusi beharra dago. Aurreko astean aniztasun erlijiosoa ardatz zuen jardunaldi batzuetan San Frantzisko auzoan mapeo bat egin zuten eta horren berri eman digu Dunak taldeko Zuriñek.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/hizpidea/170518_hiz_DunakTaldea.mp3

Deskargatu hemen.


'Prentsaren papera bakea eraikitzeko orduan. Euskal auzia' tesia aurkeztu dute Genevan

Mathieu Crettenand irakasleak egin du tesia, eta Euskal Herrian bake prozesuan hedabideek duten papera du aztergai.

Genevako Unibertsitatean aurkeztu du Crettenandek tesia. Haren esanetan, XXI. mendearen hasieran gatazken konponbideak ezin dira ulertu "aldagai mediatikorik" gabe. Abiapuntu hori hartuta, 2005. eta 2007. urteen artean Euskal Herrian izandako bake prozesua eta prozesu horretan hedabideek izandako jokabidea aztertu du irakasleak.

Besteak beste, Crettenandek behatu du ea Euskal Herriko hedabideek prozesuko protagonisten arteko tentsioak "baretu" edo "larriagotu" ote zituzten.


“Hamabost egunez behin egin da elikagai banaketa”

Hiru hilabetez behin egiten dute elikagai banaketa Zizurkilen, beharrean diren herriko familien artean. Koronabirusaren krisialdiaren eraginez, hamabostean behin egin dituzte urgentziazko banaketak eta geroz eta familia gehiago batu da zerbitzura. Aiztondo Zerbitzuen Mankomunitateko gizarte langilea da Anabel Balerdi, Zizurkilgo Udaleko zinegotzia da Maite Amenabar. Haiek eman dituzte Zizurkilgo Elikagai Bankuaren inguruko azalpenak.

Noiz jarri zen martxan Zizurkilgo Elikagai Bankua?

Zizurkilen 2013an jarri zen martxan Elikagai Bankua. Krisialdi ekonomikoaren eraginez, geroz eta familia gehiago zegoen hilabetea pasatzeko zailtasunekin eta Gizarte Zerbitzuetara hurbiltzen hasi ziren, janari edo elikagairik banatzen ote genuen galdetzera. Egoera horren aurrean, zerbait egiteko erabakia hartu genuen. Gizarte Zerbitzuetan genituen datuak aintzat hartuta, onuradun izan zitezkeen familiei gutun bana bidali genien zerbitzuaren beharrik ba ote zuten galdetzeko eta ia guztiek baiezkoa erantzun zuten. 2013ko urrian egin genuen programan sartzeko eskaera, eta Elikagai Bankuarekin hitzarmena sinatu genuen. Orduz geroztik, zerbitzuak ez du etenik izan.

Nola kudeatzen da Elikagai Bankua?

Elikagaiak jaso ahal izateko, familia bakoitzak eskaera egin behar du urtearen hasieran. Eskatzaile guztien egoera ekonomikoa baloratuta, zerrenda osatzen da. Elikagaiak jaso eta banatzeko urteko egutegia finkatzen dugu, eta onuradunen artean banatzen dugu, jakinaren gainean egon daitezen. Urtean lau banaketa egiten dira, hiru hilean behin. Zizurkilgo etxabe batera gerturatzen dira onuradunak, haientzat prestatutako sortak jasotzera. Gipuzkoako Elikagai Bankuak Oiartzunen duen biltegi nagusitik ekartzen ditugu elikagaiak. Udaleko brigadako langileek egiten dute garraio-lan hori. Ondoren, boluntario taldeak prestatzen ditu sortak eta Gizarte Zerbitzuetako langileak arduratzen dira banaketaz. Horixe izaten da ohiko prozedura.

Koronabirusaren krisialdiaren ondorioz, ezohiko banaketak egin dituzue. Kontaiguzue...

Krisialdia hasi zenetik, hamabost egunez behin egin zaie banaketa familia batzuei. Horrez gain, alarma egoeraren ondorioz hainbat familiaren egoera ekonomikoak okerrera egin du, eta horrek ekarri du orain arte Gizarte Zerbitzuetara gerturatu ez diren familiek, besteak beste, elikagaiak eskatu izana. Azken asteotan, zazpi familia berri gehitu dira zerbitzura, 25 pertsona gehiago guztira.

Aldi berean Zizurkilgo herritarrei jakinarazi nahi diegu, orain arte bezala, beharrean aurkituko balira, Aiztondo Zerbitzuen Mankomunitatearekin harremanetan jar daitezkeela. 943 693 930 telefono-zenbakira deitu edo aiztondo@aiztondo.eus helbidera mezu bat bidalita eman dezakete euren egoeraren inguruko berri.

Elkarrizketa osorik, maiatzaren 29 eta 30ean harpidedunen artean banatuko duten 562 Aiurri hamaboskarian

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Aiurri aldizkaria harpidedunek soilik jasotzen dute etxean. Harpidedun ez denak kioskoan eros dezake hamaboskaria eskualdeko ondoko saltokietan:

Andoain: Ernaitza eta Stop liburu-dendak.

Amasa-Villabona: Basajaun liburu-denda eta Amasa kafetegia.

Harpidedun egin nahi izanez gero, horretarako aukera zuzena eskaintzen du www.aiurri.eus webguneak, klik bakarrera. Gainerakoan, albiste honen bukaeran ere baduzue Aiurrikide egiteko aukera.


"Jendeak ez du barkatzen bete ezin diren gauzak agintzea"

IRENE NOVALES (Amurrio, 1941) PSE-EEko zerrenda burua da Amurrion. Aurreraka elkartean, Euskadiko Ezkerran eta PSE-EEn parte hartu du ardura ezberdinak betez.

Nolakoa izan da hautaketa prozesua?

Amurrioko batzar sozialista biltzen da eta zenbait pertsona proposatzen ditu. Gure kasuan ni naiz zinegotzia orain eta normalean pertsona hori proposatzen du taldeak.

Orduan nik osatu nuen zerrendaren zati bat, nirekin udalean egoteko. Gero guztion artean osatzen dugu zerrenda, adostasunaren bitartez.

Otsailaren 17an bukatu genuen prozesua, oker ez banabil.

Zein izan da zure ibilbidea politikan eta lan munduan?

Lan munduan, nire adineko hainbat emakume bezala, ezkondu nintzenean utzi nion enpresako langile izateari eta laguntzaile gisa aritu nintzen. Nire semeak jaio ziren arte. Lehen semea izan nuenean etxean geratu nintzen.

Garai horretan konpromisoa hartu nuen etxean geratzeko eta nire semeak hazi zirenean negoziatu nuen eta Aurreraka emakume elkartean sartu nintzen 1988an.

Han egon gara lanean hainbat emakume. Gero bakoitzak hartu du bide bat baina emakumeen elkartegintzaren hasiera izan zen hori. Lan ugari egin genuen.

Urte batzuk geroago, ez dut oso ondo gogoratzen egia esanda, Euskadiko Ezkerrako zerrendetan parte hartu nuen eta boto bakarra falta izan zitzaigun zinegotzi bat eskuratzeko.

PSE eta Euskadiko Ezkerra batu zirenean ni ez nintzen sartu alderdian baina nire lagunak eta nire koadrila PSEren inguruan mugitzen zen.

Hori dela eta proposatu zidaten udal hauteskundetako zerrendetan sartzea eta gero hauteskunde orokorretan ere egon nintzen 4. postuan Madrilgo legebiltzarrerako. 2003an Eusko Legebiltzarkidea egin ninduten kide baten ordez.

Bi urte eman nituen eta handik urtebetera zinegotzi lanak bete nituen 4 urtez. Eta indarrean dagoen legealdian Roberto Gonzalez ordezkatu dut.

Pentsatu genuen Roberto mutiko gaztea zela eta ekarpen interesgarriak egiteko gai izango zela. Hauteskundetan zinegotzi izatea lortu zuen eta lan kontuak direla eta bere kargua utzi zuenean nik ordezkatu nuen.

Nola baloratzen dituzu izandako esperientziak?

Emakume elkartean aritzea oso interesgarria eta atsegina zen. Gauza ugari zeuden egiteke. Ez zegoen gimnasiorik, adibidez. Eta emakumearen sustapen eta parekidetasunaren alde mugitu ginen. Hainbat lekutan egon ginen, Foru Aldundian, Emakunden... harreman handia izan genuen Arabarekin.

Urte bikainak izan ziren. Oso onak.

Euskadiko Ezkerran ilusio handiko garaiak bizi nituen. Nirekin Juanjo Yarritu egon zen, gero EAra joan zena.

Alderdi oso polita zen, jende orok ideia abertzale eta ezkertiarrak zituen, ETAn egondako jendea zegoen... oso gauza polita izan zen nahiz eta zinegotzirik ez genuen lortu.

PSE-EEkin asko ikasi dut, Legebiltzarrean egon naiz eta jende mordoa ezagutu dut eta ikus dezakezu nola egiten den lan bertan eta nolako harremanak dituen jendeak.

Hala ere nire esperientziarik onena eta niretzat esparru aproposena udala da.

Eta hurrengo hauteskundeei dagokionez, zeintzuk dira PSE-EEko proposamenak?

Ideiak xumeak dira. Ez baita zuzena gazteluak zeruan eraikitzea, bete ezin dituzun gauzak agintzea, alegia. Jendeak ez du hori barkatzen.

Gure aldetik lehentasuna ematen diogu lan sozialari, gizarte-laguntzei, langabetuak babesteari, auzoetan lanean jarraitzeari ahaztu ez daitezen. Eta herriko erdigunea ere, jakina. Ni erdigunean bizi naiz eta berton ez daukagu denetarik. Ematen du baietz baina ez da horrela.

Zaila bada ere ondo legoke Kultur Etxea berriztatzea, egokitzea, proiektu berriak garatzea, proiektu polita baitago. Hurrengo 4 urteetan jarraituz gero saiatuko gara proiektu hori berreskuratzen.

Espero dut krisialdia desagertzea eta dirua lortzea modu batean edo bestean.

Anbulatorioa ere abian jarri behar dugu eta borrokatu beharko dugu espezialitate berriak ekarri ditzaten herrira. Hori baita beti eskatu duguna eta oraindik ere eskatzen duguna.

Gazteriari zuzendutako plana abiatzear daukagu udalean. Gauza interesgarria dela uste dut eta gustatuko litzaidake aurrera egitea gure babesarekin eta aukerak emanez.

Ezin dugu gazteria mugatu. Ni nagusia naiz eta badakit gazteriak ez duela onartzen beste batzuek haien bizitza gidatzea. Elkarlanean egin behar ditugu gauzak.

Eta oraindik indarrean dagoen legealdia nola baloratzen duzu?

Ni aurreko legealdian ere egon nintzen. Garai horretan EA zegoen udal gobernuan eta EAJk aurka bozkatzen zuen edo abstenitzen zen beti. Finean, EAk gauza bat esaten bazuen EAJk kontrakoa.

Eta orain udalera itzuli naizela egoera bera topatu dut baina alderantziz.

Gauzak egin dira baina aintzat hartu behar da udalak oraingo legealdian aurreko legealdian izandako aurrekontu erdia izan duela. Eta ahal den moduan egiten dira gauzak.

Dena den niri ez zait gustatzen gainerako alderdiei buruz hitz egitea. Bakoitzak egokitzen zaion lana egiten du. Legealdi honetan aurrekontuak babestu ditugu, saiatu gara zenbait kontuk aurrera egin ditzaten zinegotzi bakarra izanik, askotan ziurrenik ez gaituzte ulertu EAJ babestu izan dugunean gai zailetan baina gure ustez aurrera egin behar zuten.

Bilduren oposizioaren aldetik, nik uste dut zenbait gauza ezberdinak izan zitezkeela, baina bakoitzak bere joko politikoa egiten du. Ez dut kritikatuko.

Hauteskunde kanpaina ez dut oinarrituko beste alderdien kritikan, baizik eta nik egin ditzakedan gauzetan.


Paul Rios: "Gu aspaldi ari gara esaten bake prozesuaren protagonista euskal gizarteak izan behar duela"

Paul Rios Lokarriko koordinatzaile nagusia (Algorta, 1974) elkarrizketatu du BERRIAk. Hemen elkarrizketaren pasarte batzuk.

- "Uste dut bi kasu horiek —Bateragune auzia eta herriko tabernena— erakusten dutela arazo handiak ditugula parte hartze politiko demokratikoa normal gauzatzeko, nahiz eta urte eta erdian aurrerapauso asko egin diren bake prozesurako eta elkarbizitza demokratikoago baterako marko berri baterako bidean".

- "Gu aspaldi ari gara esaten bake prozesuaren protagonista euskal gizarteak izan behar duela, elkarbizitzarako garrantzitsuena herritarrak direlako".

- "Argi dago bestelako oinarrien gainean sortutako elkarbizitzarik ezin dela izan iraganeko urterik txarrenetik datozen egoera mantentzen badira".

- "Gure asmoa gaia astintzea da, eztabaida sustatzea, herritarrei parte hartzea ahalbidetzea, eta, hortik aurrera, argi dago elkarbizitzarako bidea guztion artean aurkitu beharko dugula".

- "Ni neu ez naiz erabat identifikatzen Foroaren puntu guztiekin, baina elkarguneak beti izango ditu gabezia batzuk, bai batzuentzat baita besteetantzat ere, ahalik eta pertsona gehien bildu ahal izateko".

- "Kontzeptuak alderdikeriaz eta erasorako erabiltzeari utzi eta kontzeptu horietan sakontzeko ahalegina egin behar dugu guztiok, horietako bakoitzaren atzean asko dagoelako hausnartzeko eta lantzeko".


187 pertsonari aitortu diete giza eskubideen urraketen biktima izatea

107/2012 dekretuaren bitartez sortutako lantaldeak txostena bidali du Eusko Legebiltzarrera, 1960 eta 1978 artean botere abusuen edo polizia indarkeria legez kanpo erabiltzearen ondorioz biktima izaera aitortu zaien kasuen inguruan. Larunbatean ekitaldi instituzional bat egingo dute Donostian, biktima horiek lehen aldiz omentzeko.

239 kasu aztertu ditu guztira 107/2012 dekretuaren ondorioz sortutako Balorazio Batzordeak. Horien %80ri aitortu die biktima izaera, 52 eskaera atzera bota ostean. Azaldu dutenez, eskaera horiek ez dituzte atzera bota giza eskubideen urraketen biktima izan ez direlako, baizik eta "erdiak ez zirelako aztertutako aldiko kasuak eta gainerakoak epez kanpo aurkeztu zirelako".

Bost taldetan banatu dituzte 187 biktima horiek. Kasuen %16 "estatuaren segurtasun indarrek suzko armak erabiliz eragindako heriotzak" dira, gehienak, manifestazioetan, errepideko kontroletan edo kaleko istiluetan, besteak beste. Kasuen %30 aipatutako egoeretan zauritutakoak dira. Kasuen %7 "manifestazioak desegiteko gailuek zauritutako pertsonak" dira. Beste %36, atxilotu ostean komisarian tratu txarrak eta torturak jasan dituzten biktimak. Eta gainontzekoak (%11) "bestelako gertakari edo egoeretan gertatutako kasuak" dira.

2012ko ekainean sortu zen batzordea, eta ordutik 73 bilera egin dituela jakinarazi dute. 210 pertsonaren testigantza bildu eta 239 irizpen eman ditu. Halaber, jakinarazi dute gaur Eusko Legebiltzarrera bidalitako txostena "aurrerapen bat baino ez" dela, eta egindako lanaren eta biktimen esperientziaren berri emango dute aurten.

Giza eskubideen urraketa horien ezaugarri eta testuinguruak ere zehaztu dituzte txostenean. Manifestazio eta indarraren gehiegizko erabileraren atalean 31 kasu daude; atentatuetan, lau kasu; errepideko kontroletan zazpi adibide identifikatu dituzte; atxiloketa arbitrario eta torturen atalean, 72 kasu, eta, azkenik, sexu indarkerien atalean, bortxaketa kasu bat eta hainbat sexu eraso aztertu eta onartu dituzte.

Giza eskubideen urraketen biktimak aitortzeko eta haiei ordainak emateko politika publikoak era "egokian" egin daitezen zenbait gomendio ere zerrendatu ditu Balorazio Batzordeak. Batetik, gaur egun arteko motibazio politikoko giza eskubideen urraketen biktimak aitortzeko eta haiei ordainak emateko araudia "lehenbailehen" osatzea. Bestetik, omenaldi publiko bat egitea eta biktimak antolatzen diren memoria ekitaldietara gonbidatzea. Eta, azkenik, batzordeak nabarmendu du garrantzitsua dela biktimak aitortzeko eta haiei ordainak emateko martxan jartzen den edozein prozesuk beharrezko giza baliabideak eta baliabide materialak izatea. Eta gisa horretako beste edozein prozesu diseinatzerakoan alor hori kontuan hartzea gomendatu du.

Larunbatean Donostian biktima horiei aitortza egiteko ekitaldia egingo dute, lehen aldiz, eta Iñigo Urkullu lehendakaria bertan izango da.


Zumaiako Udalak ez du hondakinak biltzeko sistema berria martxan jarriko “sarraila elektronikoen arazoa konpondu arte”

Zumaiako Udalak ez du oraindik hondakinen bilketa sistema berria abian jarriko, prentsa ohar bidez azaldu duenez, “edukiontziek dituzten txipdun sarrailak beste herrietan mantenu arazo teknikoak eman dituelako”.”Sarraila elektronikoekin sortu diren arazoak ikusita, horiek egiten dituzten enpresek arazoa konpondu arte” itxarongo du.

Izan ere, Udalak oharrean dioenez, txipdun sarrailak egiten dituzten enpresek aitortu dute mantenua oso garestia dela, arazo batzuk medio. Arazoa konpontzeko konpromisoa hartu dute, eta Udalak nahiago du zain egotea.

Jarraitu albistea irakurtzen Zumaiako hondakin bilketa sistema berriaz Baleike.eus webgunean.