Imanol Lazkano: "Plazari izu izugarria izan diot beti"

1936ko urtarrilaren 12an Azpeitian jaio zen bertsolaria. 1982 eta 1989ko txapelketa nagusietako finalista, 50 urtetik gorako ibilbidearen ostean, abenduan esango dio agur plazaz plazako jardunari. 1987tik 2005era Euskal Herriko Bertsozale Elkarteko lehendakaria izan da, eta 2003an 'Aho-bizarrik gabe' izeneko memoria liburua argitaratu zuen. Bertsolari lanak etxegintza enpresako zuzendaritzarekin uztartu ditu. 'Argia'-k elkarrizketa egin dio azken zenbakian.

Euskal Herrian, zergatik dira enpresari asko eta asko baserritarrak?

Baserria delako munduko unibertsitaterik osoena. Haurrak, jaiotzen den momentutik, naturarekin harreman zuzen-zuzena izaten du eta oharkabean txertatzen zaio naturaren funtzionamendu osoa. Inork esplikatu gabe ikasi nuen amak egiten zuela umea. Behiak, txakurrak, txerriak, erditzen ikusten nituen, oiloak arrautzak jartzen, eta begi bistakoa zena ondorioztatu besterik ez nuen egin. Gero, hainbeste lagun biltzen gintuen sukaldeko mahai handi hartan, egunero kontatzen zizkigun amonak azokako gorabeherak: zenbatean saldu zuen esnea, zenbatean zeuden arrautzak, zenbat ordaindu behar izan zuen olioa… Dena. Etxean behi bat erosi behar bazen, mahaiko tertulian eta haurren bistan hartuko zen erabakia, eta guk behia erosteko sosak txekorrak salduta eskuratuko genituela natural-natural entzuten genuen. Beharra bezalako maisurik ez dagoenez, baserrian sortzeak munduaren errealitatean murgilduta bizitzea dakar. Hori gutxi ez, eta oinez ikasi orduko ardurak eransten zizkiguten, gurasoak siestan zeudenean etxeko erremintekin gure jostailuak sortzen genituen... 14 urterekin kalera lanera hasi ginenerako gizon koxkorrak eta erdi ofizialeak ginen! Pentsamendua lantzen ohituak geunden, lan-tresnak erabiltzen saiatuak, eta naturaren logika eta negozio sena barneratuak geneuzkan. Gaur egun, enpresariak sortzeko unibertsitate bereziak daude, baina lehengo baserri askotan debalde ikasten zen hori, inolako konpromisorik gabe.

Orduko gizarteak zer konpromiso zuen hitzarekin? Zer zen hitza zuentzat?

Gure jolaserako tresna. Elkarrengana bildu eta elkarrekin gozatzeko aukera zen hitza. Hitz egitea zen orduan balio zuena. Batzuetan serio, bestetan umorez... Hitzak gaur baino balore gehiago zuen. Aurrerapenaren izenean egin dugun mundu madarikatu honetan jendea geroz eta bakartiago bizi da. Azpeitia baino herri handixeagoetara joan eta etxe-orratz altu horietan bizi den jendea diruz aberatsa izango da baina errukia ematen dit. Etxeratzeko igogailuan sartu eta bakarrik nahiago. Otordu garaian telebista martxan. Etxean zenbat lagun bizi diren hainbeste ordenagailu. Oso bizimodu bakartia egiten dugu, elkarrekiko komunikazio gutxikoa, eta horrek, nire ustez, pertsonaren nortasunari aberia handia egiten dio. Pertsona abere bat da, eta beste abere asko bezalaxe, taldean ibiltzekoa dela esango nuke. Oraindik ere, giro sano-sanoan bizi diren 80 urteko aitonak irribarretsu ikusten ditugu eta zenbat 20 urteko gazte samindu… Lagunarteko elkarrizketa, penak eta pozak elkarri kontatzea, elkarrekin gozatu eta sufritzea, horixe da niretzat gizakiaren mundua.

Zuretzat hitza apustua ere ez ote den...

Jakina, jolaserako erreminta apustu bihurtzen da. Bertsoa ere horixe da, azken batean. Herri batera bertsotara banoa, alferrik izango da ondokoa bertsolari onena, ahal badut hobea kantatuko dut nik. Bertsolarien artean aparteko lagunartea ezagutu dut beti, baina lagunik handienari ere ez diot sekula barkatu. Ez dut sekula bertso txarragorik bota ondokoa ondo gelditzeagatik. Jolasa eta aldi berean apustua. 13-14 urterekin Santa Ageda eskean hasi nintzen kantuan, eta aurreko hilabeteetan, orain txapelketarako egiten den bezain prestaketa serioa burutzen genuen. Inguruko baserrietako ate ondo guztietan kantatzen genuen gure gisa, eta eguna heltzean, egurra. Beranduxeago ere, erromeriara joaten hasitakoan, aste osoko buru-gimnasia jai arratsaldean gu bezalako sasi-bertsolari batekin egingo genuen saiora begira egiten genuen. Gustuko neska bati lagundu eta gustuko bertso saioa irtenez gero jai arratsalde borobila zen guretzat. Horixe zen gure bertso eskola. Ez dago sekreturik, bertsotan aurrera egin nahi duenak ofizioaren mozkorra izan behar du, afizioa baino gehiago bizioa. Bertso eskolan dabiltzanei askotan esaten diet: “Astean behin bildu, bertsoekin jolastu, eta elkarrekin trago batzuk hartuta konforme bazaudete primeran, baina norbaitek bertsolari izateko ilusioa badauka bertso eskolako ordubetea du aste barruan bakarka egin duen lana erakusteko eta beste astebeterako indarra hartzeko tokia”. Segi, segi eta segi, ez dago besterik. Bertsoa ez baita errimatzea eta neurtzea bakarrik, munduari aurrez aurre begiratu behar zaio, datorrena datorrela zure galbahetik pasa, eta zentzu handi batean, horretarako bizi behar zara.

Zu plazaz plazako ibilera eta enpresari lana uztartuz bizi izan zara urtetan. Sortu dizu horrek kriki-krakarik?

Norbere nortasunaren araberakoa da hori. Zabiltzan lekuan egiten duzunarekin bakean bazaude, agintzen dizuten paperetik lasai asko eman dezakezu iritzia. Hor ez dut arazo gehiegirik izan. Gainontzean, bertsoa gazte-gaztetako bizioa izaki, arnasa eman izan dit bertsotara joateak. 1986an, artean nahiko enpresa gaztea ginela, ordainketak eten behar izaterainoko zaparrada eman ziguten Zumarragako obra batean genbiltzala. Enpresa nire izenean zegoen, eta ufa, ez ziren garai ederrak. Harrigarria bada ere, une estu haietan bertsotara joatean soilik ahanzten nuen loa kentzen zidan enpresaren zama. Freskagarria zitzaidan nire munduan sartu eta gainontzekoa ahanztea, eta nire mundua, bertsoa izan nonbait.

Zure mundu horretan, unean uneko bertsokeretara egokitzeko ahalegina egin duzu beti.

Bertsolari bakoitzak izaten du bere pentsaera, eta gustuko ispiluan lantzen du bere burua. Ni munduarekiko zabalik egoten saiatu naiz. Bertsolari belaunaldi bat, sekulako bertsolariz osatua egonagatik, Elizaren eta orduko giroaren mendeko mezu zaharkituekin itzali zen. Horregatik, onena izanagatik, ez nau sekula bertsokera bakar batek itsutu. Gustatu zaizkit Lasarteren txukuntasuna eta errima, Lazkao Txikiren umorea, Xalbador-en sakontasuna, Agirreren ziria, Joxe Lizasoren garboa… Zergatik ez ahalegindu bakoitzetik ahal bezainbat lantzen? Ni horretan saiatu naiz, munduari aurrez aurre begiratuz, eta gaurkotasuna nire iragazkitik pasaz. Ez dut inoiz sinetsi lehengoa dena ona eta gaurkoa dena txarra denik, eta gustagarria edo ona iruditu zaidana nirean txertatu besterik ez dut egin.

Alabaina, gerora, zure belaunalditik euren berezko bertsokerari eutsi diotenak baloratu dira gehien.

Hala da. Gutxi gorabehera azken 100 urte hauetako bertsolariak ezagutu ditut, eta oraindik ez ditut bi berdin topatu. Herriak onartu duen bertsolari bakoitzak dauka bere xarma puntua, bestela ez litzateke onartua izango. Orduan, bakoitzak saltzen duena eskatzen du herriak, eta nahi ala ez, horren arabera ere lantzen du bertsokera bertsolariak. Joxe Agirrek esan dituen gauza askok ez dute tutik balio nik esanda, ezta Andoni Egañak botata ere. Joxe Agirrek bere bertsokera landu du, lehengo klasikoetako azkena izan da, jendeak horixe eskatzen zion, eta berak horixe eman. Bakoitza den bezalakoa delako egiten du ahalegina bere eremuan, eta zer ederragorik bertsolari bakoitzak bere nortasuna edukitzea baino. Horixe da gakoa, inork ez du plastikozko bertsolaritzarik nahi.

Pertsonalki zer utzi dizu Euskal Herriko Bertsozale Elkartean egindako ahaleginak?

Hainbeste iritzi ezberdin eta hainbeste eztabaida egosten ziren marmitaren parte izateak nire burua janzten lagundu dit. Izan dira urte zail-zailak baina beti eutsi diogu baikortasunari. Bilera gogorrena bukatzean ere, trago bat edo beste hartu, umore ederrean kontuak esan, eta ilusioz beteta itzultzen ginen etxera. Horrek asebete nau, oso eroso sentitu naiz beti. Baliteke denbora gehiegi egon izana lehendakaritzan, baina nik dena zor diot bertsolaritzari, eta dena zor duenak ezin ezer ukatu. Iñaki Murua segida hartzeko prest agertu zenean oso gustura laga nuen kargua, ez deseroso nengoelako, elkartearentzat ni baino jende gazteagoa eta gaurkotuagoa komeni zela sinetsita nengoelako baizik. Elkarteak orain arteko filosofia eta talde giroari eusten badio asko dauka emateko. Bertsolaritzari lagundu nahi dionik badago, beti izango ditu ateak zabalik. Heldu garen tokira heldu bagara hainbeste jenderen musu-trukeko lanari esker da, eta geroz eta profesional gehiago egon arren, aurrerantzean ere horixe izango da elkartearen motorra.

Elkarteko lehendakaritzatik ez ezik enpresatik ere jubilatu zinen. Nola ikusten dira etxegintzaren burbuilaren leherketa eta bizi dugun krisia erretiroaren talaiatik?

Betikoa pasa da. Azpeitia inguruko baserri erdiak-edo markesenak, kondeenak edo dukeenak ziren, eta Azpeitian bezala Espainiar penintsula guztian. Espainia, eta hari lotuta Euskal Herria, beti egon da handiki batzuen menpe. Horiek mugitu dute dirua, aldian aldiko agintariak morroi bihurtuz, eta morroi zintzoenak sarituz. Aurrerapenaren izenean diruarekin dirua egiten hasi ziren, eta burbuila horretan gastatu dute zeukatena eta ez zeukatena, jendeari zoriona kontsumoa zela sinetsaraziz. Gure gurasoek dirua aurreratzea dirua gordetzeari esaten zioten, baina orain eduki aurretik gastatzeari esaten zaio! Noren buruan kabitzen da oporretara joateko kreditu bat ematea? Baina holaxe ibili gara, denak aberatsak ginela sinetsita, eta makinak pot egin duen garaian komeriak. Orain garbi dagoen bakarra da aberatsak lehen baino aberatsago izango direla denon diruarekin erreskatatuko ditugulako, eta beste guztiei arrastaka ibiltzea tokatuko zaiela. Gainera, oraintsu arte dena diruaren mugimenduan oinarritzen zenez, jauntxoak “ez al ditugu langileak ongiegi ohitu?” pentsatzen hasita daude eta konpetenteak izateko orain 80 urte bezala langileak esklabo bihurtzeko ideia darabilte buruan. Txikia txikitzera doaz, edozer onartu dezan makurraraztera, baina era berean irteerarik gabeko paradoxa baten menpe daude. Sistema osoa kontsumoaren inguruan muntatuta badago, nola kontsumituko du kontsumitzeko dirurik ematen ez zaionak? Horrexegatik bizi dugu konpontzeko itxurarik ez daukan eta nik ezagutu dudan krisirik gorriena.

Erretiroaren katearekin segituz, plazetako ibilbideari agur esango diozu aurten.

Alde batetik pena ematen dit. 50 urtetik gorako ibilian, Euskal Herri osoan lagun-giro bat osatzen duzu, familia bat, eta horrekin moztea ere bada plazatik erretiratzea. Baina bestetik, aurrekoan Joxe Agirreri esaten nion bezala, bertsolari batek ez du herri batera errukia ematera joan behar. Umorea saldu eta sasoia erakusteko dago bertsolaria. Gainera, agian neurtu eta errimatzearekin konformatu ez naizelako, plazari izu izugarria izan diot. Milaka bertso kantatuko nituen plazan, baina sinesten al duzu ez naizela sekula gustura hasi? Gero bai, izotza hautsi, herriarekin konektatu, eta gustura jardun milaka aldiz, baina bat-batekotasun horretan bizitzako egun onena edo txarrena izango duzun ez denez probatu arte jakiten, izu izugarri hori nirekin eraman dut beti. Hori adinean gora joanda ez da gutxitzen, eta zertan ibili behar dut nik nerbioak aidean? Badakit zerbait txukuna egin badut eginda dagoela, eta egiteke utzi badut, ez dudala aurrerantzean egingo. Zer arraio, bere garaian erretiratzen jakiteak ere badu bere grazia.

--

Ziria

"Onerako eta txarrerako herri adar-jotzailea, burla egiten ona, izan da gurea. Harrotik ere dezente daukagu azpeitiarrok, eta azkoitiarrei iseka egiten gustura egoten gara, baina azkoitiarrik ez badago elkarri sartzen diogu ziria. Uste dut gimnasia horretan izugarri trebatzen dela pertsona, baina gaur egun zailagoa da hizketarako guneak topatzea. Tabernetan, esaterako, ez dago hitz egiterik, ezta entzuten ari zarena musika edo txakur borroka den antzematerik ere".

Euskaraz

"Ume koxkorrak ginela, guri eskolak ematen zizkiguten maristak, herriko bederatzi komentutan zeuden erlijioso mordoxka, dozena erdi bat guardia zibil eta herriko jueza izango ziren Azpeitian euskaraz ez zekiten bakarrak. Entzuten genuen Donostiara joandako hemengo jendea multa bat edo beste ordainduta zegoela euskaraz hitz egiteagatik, baina Azpeitian ezinezkoa zen horregatik zigortzea, %50ak baino gehiagok hitzik ez zekielako erdaraz, eta ondorioz, ezinezkoa zelako erdaraz hitz egitea".

Azpeitiko plaza

"Uztapideri entzunda nago berezia zela Azpeitiko plaza. San Tomas eguneko saioa hamabiak puntuan hasten zen, eta bertsolariak udaletxeko balkoira ateratzen zirenean hamar bat lagun baino ez ziren egongo. Laugarrenak agurra kantatzerako ordea, inguruko tabernetatik ateratako jendearekin plazak gainez egiten zuen, denak erne, ez bertsoak entzuten bakarrik, saioa jaten".


Euskal Herriko XII. Mus Txapelketako kanporaketak izango dira zapatuan Azpeitian eta Azkoitian

Euskal Herriko XII. Mus Txapelketako kanporaketak jokatuko dituzte zapatuan, Azpeitian eta Azkoitian. Azpeitian Sanagustin kulturgunean jokatuko dute lehia, 15:00etan. Azkoitiko kanporaketa, berriz, Dean tabernan jokatuko dute, 15:30etik aurrera. Euskal Herriko Mus Federazioak antolatutako lehiarako izen-emateak 14:30ean zabalduko dituzte, eta bikote bakoitzak hogei euro ordaindu beharko du parte hartzeko. Hainbat sari banatuko dute kanporaketa bakoitzean. Azpeitiko kanporaketan 500 euro jasoko dituzte irabazleek eta 250 euro azpitxapeldunek. Hirugarren bikoteak 150 euro eskuratuko ditu, eta laugarrenak 100 euro. Azkoitian, berriz, irabazleek Zakela tabernako afaria irabaziko dute; parte hartzaile guztiek, berriz, ardo botila bana lortuko dute.

Parte-hartzaile kopuruaren arabera, Gipuzkoako kanporaketara sailkatzeko aukera izango da. Azpeitiko kanporaketan hamar bikotek parte hartzen badute, bikote bat sailkatuko da Gipuzkoako lehiara; 11-18 bikoteren artean badira, berriz, bi. Aldiz, 19 eta 25 bikote artean animatzen badira Azpeitiko lehian parte hartzera, hiru sailkatuko dira Gipuzkoako kanporaketara, eta 26 bikotetik gora badira, lau.

Gipuzkoako kanporaketa otsailaren 29an izango da Seguran. Lehia horretan txapelak, garaikurrak, asteburuko egonaldiak, otorduak eta abar banatuko dituzte. Gainera, Euskal Herriko finalera sailkatzeko aukera izango dute parte-hartzaileek. Euskal Herriko finala martxoaren 14an izango da, Zigoitian (Araba).


Durangon zapatuan eraso sexista bi salatu zirela jakinarazi dute

40 Minutu Rock jaialdiko antolakuntzak eta Bilgune Feministak oharra bidali dute, gertatutako erasoez informatu eta horren aurrean protesta egiteko. Erasoak ez ziren Landako Gunean izan; hala ere, jaialdiko arduradunek eskura ipinitako telefonora deitu zuten kalean laguntza beharrean sentitu ziren neska horiek; antolatzaileek lanketa informatiboan asmatu zuten seinale. Gaurko elkarretaratzera deitu dute, 20:00etan, Andra Marian.

Antolatzaileek nabarmendu dute jaialdi barruan giro ona egon zela egun osoan zehar. Eta, erasoak kalean gertatu arren, horietaz informatzea erabaki dute. Aipagarria da egun osoan hainbat emakumek brigada feministak egin zituztela erasoen prebentzioa sustatzeko, eta jaialdian banatutako edalontzi guztietan laguntzarako telefonoa ipini zutela, 24 orduz aktibo egon zena. Lan horiek eta gehiago beharko dira, zoritxarrez, indarkeria matxista desagertzeko: "Erasoen prebentzio eta salaketarako neurriak hartu genituen arren, protokoloa zabalduz, salaketarako telefonoa erabiltzeko deialdia luzatuz eta brigada feministak antolatuz, arazoa errotik datorrela dela ulertzen dugu", esan dute oharrean.


‘Unama’ taldearen kontzertua, larunbatean

Unama Lapurdiko musika taldearen kontzertua izango da asteburuan Goizuetan, Goizuetako Kultur Taldeak antolatuta eta Goizuetako Udalak lagunduta. Larunbatean, arratsaldeko 19:00etan, Herriko Etxeko ganbaran.


Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna: aurrez antzematea da gaixotasunari aurre egiteko erarik onena

Baina, hala ere, kasuak sortzen dira eta momentu horretan emakume asko noraezean sentitzen dira: Izan ere, sufrimendu bikoitza da: batetik, minbizia delako, emakumeak hil egingo dela pentsatzen duelako; eta, bestetik, itxuraren gizarte honetan emakumearen irudiaren ikur bati eragiten diolako. Emakume horiei laguntzeko sortu zen Gipuzkoan Katxalin elkartea.

Datu batzuk:

Urtero 350 kasu berri antzematen dituzte Gipuzkoan.

Debagoienari dagokionez ez daukate Katxalin elkartean datu zehatzik. Beste zona batzuekin konparatuz, antzerako zifrak dira guztietan.

EAEn, urtero, 100.000 emakumetatik 100 kasu antzematen dituzte

Hilkortasun tasari dagokionez, 100.000 emakumetatik 27 hiltzen dira. Katxalin elkartekoen arabera, hilkortasun tasa mantentzen ari da.

Adinari dagokionez, tasarik handiena, 50-70 urte bitarteko emakumeengan dago. Horrek ez du esan nahi adin tarte horretatik aparte ez dagoenik kasurik.

Adin tarte horretako emakumeak sartzen dira Osakidetzaren prebentzio kanpainan, hau da, 50-64 urte bitartekoak.

2007ko urtarriletik aurrera, 69 urtera arte luzatuko da prebentzio kanpaina. Adin tartea jaistea ere eskatu dute baina ez omen da posible; 45 urterekin, mamografiak ez du erantzun bera ematen-eta.

Katxalin elkartea

1987an hasi zen lanean elkartea. Arrasaten, 2004a geroztik daude. Astean behin (eguaztenetan) izaten dira, Emakume Txokoan.

Bularreko minbizia duten gaixo eta senitartekoekin egiten dute lan Katxalin elkartean.


Zestoako Leok’k musika taldeak ‘Infinituari segika’ diskoa kaleratuko du, 50 urteko ibilbidea ospatzeko

Zestoako Leok’k musika taldeko kideak. (Leok’k)

Zestoako Leok’k musika taldeak 50 urte bete ditu aurten, eta mende erdiko ibilbide musikala ospatzeko Infinituari segika izeneko hirugarren diskoa kaleratuko du. Diskoaren grabaketa, ekoizpen eta edizio gastuak ordaindu ahal izateko finantzaketa kolektiboa jarri du martxan Zestoako musika taldeak. Infinituari segika diskoaren salmentekin eta kontzertuekin ateratako irabaziak Saharako Emakumeen Nazio Batasuna (SENB) erakundea diruz laguntzera bideratuko dituzte. Honako bideo hau egin dute finantzaketa kolektiboaren berri emateko:

Leok’k musika taldea 1968. urtean sortu zen Zestoan, bost lagunen ekimenez. Alejandro Kortadik, Juan antonio Kortadik, Sebastian Etxeberriak, Mitxel Orbegozok eta Gotzon Lizasok osatu zuten hasierako boskotea, eta gerora batu zen taldera Luis Llavori. 2006an Koldo Igual sartu zen taldera, auto istripuz zendu zen Alejandro Kortadiren hutsunea betetzeko. 2013. urtea ere ez zen zorionekoa izan Zestoako musika talderarentzat, urte hartan hil baitzen Sebastian Etxeberria taldekidea. David Gorospe sartu zen Leok’k-era orduan. Gorospez gain, garai hartan taldera sartu zen Jesus Aranberri.

Saharako herriari eta “bereziki” Saharako emakumeei laguntzeko eta etorkizunaz erabakitzeko duten eskubidea aldarrikatzeko, Saemel (2006) izeneko disko bat eta Une bat… (2010) izeneko beste disko bat grabatu zituzten Leok’k-eko musikariek. Saharako herriari babesa agertzen jarraitzen du oraindik orain Zestoako musika taldeak, eta horretarako aprobetxatuko dute taldearen 50. urteurrenaren harira eta finantza kolektiboaren laguntzaz kaleratuko duten Infinituari segika diskoa ere. Leok’k-eko kideak dagoeneko hasi dira grabaketa lanetan, eta zestoarrek bidelagun dituzte Alfonso Guilló, Dave Gorospe, Joanes Ederra, Oihan Lizaso, Iñigo Llavori eta Eñaut Gaztañaga musikari eta soinu teknikariak. “Horrelako proiektuak gorpuztu ahal izateko ezinbestekoa izan ohi da lagunen inplikazioa eta laguntza, eta kasu honetan ere hala gertatu da”, azaldu du Leok’k-ek finantzaketa kolektiboa egiteko irekitako atarian. Zestoako musikarien priektua honako lotura honetan lagundu daiteke diruz.

Zestoako musika taldeak jakinarazi duenez, beren asmoa eta nahia da Infinituari segika diskoa Zestoan aurkeztea, irailaren 1ean. Asteburu horretan, abuztuaren 30etik irailaren 1era, Rock Astea ospatuko dute Zestoan, Leok’k-ek antolatuta. Egun horietan hainbat kontzertu entzuteko aukera izango da Zestoan, eta tartean izango da Leok’k-en zuzenekoa. 50 urte bete dituen taldeak irailaren 1eko 23:00etan hasita emango du kontzertua. Haren ostean igoko dira oholtzara Grises taldeko musikari zestoarrak.


Bizkaiko trainerilla ligako bi jardunaldi jokatu dituzte asteburuan Elantxoben

Barikuan hirugarren jardunaldia lehiatu zuten, eta zapatuan, berriz, laugarrena, eta Bizkaiko beste arraun taldeekaz batera, Elantxoben izan dira Lekeitioko eta Ondarroako taldeak ere.

Hirugarren jardunaldian senior mailan Bermeo nagusitu zen, hamahiru minutu, 48 segundo eta 87 ehuneneko denboragaz. Ondarrutarrak bosgarren sailkatu ziren, 32 segundo eta hamahiru ehunenera. Bestalde, Lekeitioko hiru trainerilek hamaikagarren, hamabigaren eta hamaseigarren amaitu zuten proba.

Gazteetan Kaiku izan zen nagusi barikuan, estropada hamabost minutu, 26 segundo eta hamabi ehunenetan eginda. Atzetik Ondarru heldu zen, 29 segundo eta 28 ehunenera. Isuntza, berriz, bosgarren sailkatu zen, lehenengoarengandik 50 segundo eta 90 ehunenera.

Biharamunean Kaiku nagusitu zen gazte zein senior mailetan. Gazteek, hamasei minutu, bederatzi segundo eta 46 ehuneneko denbora egin zuten. Ondarrutarrak seigarren amaitu zuten, Kaikurengandik 42 segundo eta 96 ehunenera. Halaber, seniorretan, bosgarren eta hamargarren sailkatu ziren Ondarroako bi trainerillak.

Gipuzkoarrak Pasai Donibanen

Bestalde, Pasai Donibanen lehiatu zituzten Gipuzkoako klubek bigarren eta hirugarren jardunaldiak. Mutrikuarrak gizonezkoen senior mailan hartu zuten parte, eta bi jardunaldietan hirugarren amaitu zuten.

Zapatuan Hondarribiak irabazi zuen estropada, hamahiru minutu, hamabi segundo eta 39 ehuneneko denboragaz. Mutrikuarrak lehenengoarengandik 59 segundo eta hamazazpi ehunenera sailkatu ziren. Domekan, ostera, San Juan gailendu zen; estropada hamahiru minutu, lau segundo eta hamazazpi ehunenean amaituta. Mutriku minutu bat, zortzi segundo eta 25 ehunenera sailkatu zen.


Osasun langileek, bizilagunek eta sindikatuek protestak hasi dituzte lehen arretako zentroetan

Osasun langileen “muturreko egoera” salatzeko, eta osasun sistemaren “arazo larrienetarako” konponbideak eskatzeko protestak abiatu dituzte gaur EAEko lehen arretako zentroetan. LAB, SATSE, ELA, SME, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek deituta, langileek elkarretaratzeak egin dituzte han eta hemen; Donostian jarraipena izan du deialdiak, eta hainbat anbulatoriotan egin dute protesta, esaterako, Egian, Grosen eta Ondarretan. Egian protestan parte hartu dute anbulatorioko langileek, baita hainbat bizilagunek ere, Egia Bizirik auzo elkarteak deituta.

Ondarretako anbulatorioan egin duten protesta. (Argazkia: LAB sindikatua)

Mobilizazio dinamika bat hasi dute gaur osasungintzako langileek Osakidetza: honaino heldu gara! lelopean. Gaurkoaz gainera, beste bi protesta egingo dituzte. Irailaren 25ean, ostiralean, EAEko ospitale guztietan egin nahi dituzte elkarretaratzeak, 11:00etan. Urriaren 3rako, aldiz, manifestaziora deitu dute; Bilbon izango da, 12:00etan.

Sindikatuek modu bateratuan argitaratu duten oharrean koronabirusaren pandemiak “larriagotu eta azaleratu” duen egoera salatu dute: “Azpimarratu nahi dugu egungo arazoak ez direla arazo berriak. Urrunetik datozen arazoak ditugu aurrean, azken urteetako murrizketa-politiken ondoriozkoak, eta behin eta berriz salatu izan ditugunak Osasun Sailaren eta Osakidetzaren aurrean. Gaur egungo osasun-krisiak agerian utzi du Osakidetzan dagoen giza baliabide eta baliabide materialen eskasia”, adierazi dute.

Gaur bertan erantzun diete Osakidetzak eta Osasun Sailak langileek protestetan egindako eskaerei. Langileek protestarako duten eskubidea “errespetatzen” duten arren, esan dute ez dela “unerik egokiena”. Halaber, nabarmendu dute Eusko Jaurlaritzak lehen mailako arreta eta osasun publikoa sendotzeko duen konpromisoa “benetakoa eta erabatekoa” dela. Azkenik, gaineratu dute hurrengo lau urteetan 4.000 lanpostu sortzea aurreikusten dutela.


«Egoera da espeziala, hara ze erremedio! San Antonio raroa baina, halare San Antonio»

Festarik ez bada ere, San Antonio eguna girotu zuten txistulari eta bertsolariek atzo.

Ohiko festarik ez zen izan atzo Ereñotzun, baina ospakizunari ez zioten hutsik egin nahi izan auzotarrek, San Antonio egunez. Eta polit-polit apaindutako balkoien deiari erantzunez, giro ederra zabaldu zuten auzoko txoko guztietara, Hernaniko txistulariek eta Asier Azpiroz eta Unai Agirre bertsolariek.

Hernaniko txistulariak, Fagollagatik oinez abiatu eta doinu alaiak zabaltzen, Ereñotzuko erdigunera bidean.

Ezin zuen bestela izan, eta San Antonio egun berezi bezain arraroari kantari aritu zitzaizkion bi bertsolariak, auzotarrak etxeetako atari eta balkoietan adi-adi zituztela. Hauxek, bota zituzten bertsoetako batzuk:

Egunon danoi lehendabizikoz

ahotsa nahi degu iyo

hobia degu gure jaunari

eskatu ez bageniyo

baina berriro hementxe gatoz

umoretsu nahiz seriyo

lehenguan Santa Ageda gendun

eta gaur San Antoniyo.

Egun haundia degu gaurkoa

eta gu gatoz propiyo

etxeetako usainari re

soinu goxua dariyo

egoera da espeziala

hara ze erremediyo!

San Antoniyo raroa baina

halare San Antoniyo.

Esan ziguten ta bildu gera

hemen ahal gendun koadrila

batzuentzako gutxitxo gera

ta besteen ustez pila

etxerik etxe muitu nahi degu

zuen umorean bila

auzoan festak dituzue ta

pixka bat nota dadila.


Txuma Olagueren omenezko kontzertua, Sondikan

Bihar Txuma Olagueren omenezko kontzertua egingo dute hamabosgarren aldiz, Txuma Olague Sondikako abesbatzak antolatuta. Ekimena arratsaldeko 7:45ean izango da San Juan elizan eta bertan hauek hartuko dute parte: Agrupación Olague, Txuma Olague abesbatza, Villa de Navia Asturiaseko abesbatza eta Pentagrama akordeoi taldea. Parte-hartzaileari plaka bana emango zaie, eta Asturiaseko abesbatzari Sondikako historiari buruzko liburu bat emango diote. Ostean, kopaua eskainiko da kiroldegian.


Goikoetxea Vk ezin, Zubiriren kontra

Buruz Buruko Txapelketarako txartelik gabe geratu da Goikoetxea V gaztea; atzokoan Zubiri goizuetarrak irabazi zion, 30 eta 12. Aizpuru IIIa izango du hurengo aurkaria Zubirik, bihar. Estelarrean, Barrenetxea IV eta Urrizak ezin izan zuten Uterga eta Ionen kontra; 36-40.


Zabortegia dela-eta, salaketa jarri dute Goiuriko bizilagunek

2006tik itxita egon ondoren, iazko abenduan Obra Lizentzia eskuratu zuen Leku Baso S.L-k. Lizentzia hori baliogabeztatzeko eskatzen dute goiuriarrek.

Bost urtean itxita egon ondoren, Goiuriko zabortegian obra lanetan hasi dira berriro. Iurretako Udalak, baldintza guztiak betetzen dituela argudiatuta, obra lizentzia eman zion abenduan. Hori dela-eta, Goiuriako Kofradiak eta bertako bizilagun batek salaketa bana jarri diote Udalari.

Abendu hasieran, udalak baiezkoa eman zion Leku Basok –zabortegia kudeatzen duen enpresak– egindako obra lizentzia eskaerari. Iñaki Totorikaguena alkatearen berbetan, bete beharreko baldintza guztiak betetzen ditu eskaerak. Baldintza guztiak betetzen diren kasuetan, udala baimena ematera “derrigorturik” dagoela nabarmendu du alkateak, “obra gustuko izan zein ez”.

2006 urtean itxi zuten Goiuriko zabortegia, lizentzia barik martxan zebilela-eta. Zabortegia zabaldu aurretik, ostera, zabaltze lizentzia eskuratu behar duela azaldu du Totorikaguenak. Bere berbetan, gaur egun zabortegian egiten dabiltzan obrak lizentzia hori lortzeko beharrezkoak dituzten “egokitze lanak” dira. Zabaltze lizentzia lortzeko eskaerari buruz galdetuta, Totorikak ez du eperik jarri gura izan. “Baldintzak bete arte ezingo du lizentziarik eskatu”, dio.


B-15 mutilak final erdietara iritsi ziren

Donosti CUP torneoa larunbatean amaitu zen eta aurten izan dira CD Hernaniko zazpi talde. Pasa den urtean bezala, talde bat garaipenetik oso gertu ibili zen. B-15 kategorian Hernaniko taldeak txapelketa ona jokatu zuen final erdietara iritsita.

Lehen faseko ligaxkan lehen postua lortu zuen bi partidu irabazi eta bat berdinduta. Garaipenak Vadillos eta Frantziako Epinay Sur Seineren aurka lortu zituzten eta Belgika A-ren aurka berdindu egin zuten.

Final zortzirenak eta final aurdenak pasa eta gero finalaren atean geratu ziren kanporatuta. Estatu Batuetako Z Soccer United-ek irabazi zion, Errenteriako Fanderia zelaian, Hernaniri, 1-2. Aurretik Belgika B eta Sanse menderatu zituzten.

Beste sei taldeak kontsolazio fasera

Beste sei mailetan emaitzak ez dira ain nabarmenak izan. Beste sei taldeek ez zuten tituluen bilako kanporaketetara sartzea lortu.

Kontsolazioko play offak edo Kopa jokatu zituzten B-13 eta B-12 mailetako bina taldek eta nesken G-16 mailako bi taldeak. Esperientzia ederra bizi izan dute.


Sarrikotapeko hondakindegiaren «beharra» berretsi du Bil ta Garbik

Sindikatuak maiatzean eskatutako eraikitze baimenaren erantzun baikorra larrazkeneko espero du

Herenegun Paueko administrazio auzitegiak Sarrikotapeko (Zuberoa) hondakindegiko eraikitze baimena behin-behinean geldiarazi izanaz hitz egiteko, prentsaurreko bat antolatu zuten atzo Bil ta Garbi sindikatuko arduradunek. Sindikatuko presidenteorde Dominique Bosqek gogorarazi nahi izan zuen «proiektu horren beharra, baita Zuberoan ere». Alain Iriart sindikatuko presidenteak ere berretsi zuen egutegi bat errespetatu behar dutela. «2014ko, 260.000 biztanleren hondakinak tratatu beharko ditu sindikatuak», Sarrikotapeko eta Baionako hondakindegiekin. Baionako zabortegiko lanak hasiak dituzte, baina Sarrikotapekoak, berriz, gelditu behar izan dituzte. Sindikatuaren ustez, hiru eta sei hilabete arteko beranta hartuko dute. Izan ere, maiatzean egin eraikitzeko baimen berriaren eskaera noiz ikertuko, horren zain dira. Larrazkeneko espero dute emaitza. Baikorra izanen da, haien ustez.

Adierazi dutenez, baimen eskaera berri horretan epaiketan agerian utzi zalantzak zehaztu dituzte. Bide batez, ingurumena ez dutela errespetatzen dioten kritikei gogorarazi diete auzitegiak berak sindikatuaren alde egin duela: «Eraginen ikerketarik ez zela eginik izan errana izan da. Baina hori ez da egia. Elkarteak egin salaketa hori atzera bota du epaileak», Iriartek hitzetan.


San Emeterio ez da ariko bihar, hirugarrenez

Pubalgiak eragiten dion mina apaldu egin da, baina ezin izan du lan saio gogorrik egin ahal izan aste osoan

Caja Laboral Baskoniak Fernando San Emeterio gabe jokatu beharko du hirugarrenez jarraian. Hegalekoak pubalgia mingarriak jota jarraitzen du, aste honetan min hori apaldu egin bada ere, eta Gasteiztik ikusi beharko du partida, telebistaz. San Emeteriok berak esan du ez duela egoera behartu nahi, behartuz gero lesioa larriagotu eta sasoi osorako lesio larria bilaka daitekeelako.

Dusko Ivanovic entrenatzaileak esandakoaren arabera, San Emeteriok ezin izan du lan saio oso bat egin aste osoan. «Eta baldintza horietan hobe da jokalaria etxean geratzea, osasun onak lehentasuna duelako». San Emeteriok apirilaren 25ean hartu zuen min, Estudiantesen aurkako partidan. Fisikoki oso jokalari sendoa da, eta inoiz ez ditu igaro hiru partida jokatu gabe.


Udal euskaltegian izena emateko aukera

URRETXU // Euskara ikasi nahi dutenek Urretxu eta Zumarragako euskaltegian izena emateko aukera dute. Maila guztietako taldeak dituzte: A1etik C1era. Euskaltegiko arduradunek urretxuarrak eta zumarragarrak euskara ikastera animatu nahi dituzte: «Atea zabalik duzu euskara ikasi edo hobetzeko, baita tituluren bat lortu ahal izateko ere».


Basaluzeko dorrea ikusten bada ere, egitekoa badago

Larunbatean dozena erdi boluntariok parte hartu zuten Altsasuko Mendigoizaleak-ek deitutako auzolanean. Basaluzeko dorrearen ingurua garbitzeko asmoz abiatu ziren bargan gora. Altsasuko Mendigoizaleak-eko kide Txuma Morcillok Beleixe Irratian (FM 107,3) esan duenez, lana ia despeditu zuten larunbatean. "Inguruan zeuden sasiak eta zuhaixkak kendu genituen. Lurra pixka bat egokitzea falta da, dena ondo gelditzeko". Morcillok esan duenez, lanerako jende gutxi bildu baziren ere oso gustura ibili ziren. Beleixe Irratian (FM 107,3) argitu duenez, agorrilean Bargagaingo gurutzera igotzeko bidea seinaleztatzen ibili ziren. Bide ondoan dago Basaluzeko dorrea. "Ondotik pasatzen ginen eta ohartu ginen ez zela ikusten. Pena ematen zigun. Gurea izan edo ez, zerbait egin zitekeen pentsatzen jarri eta, azkenean egin". Mendizale elkarteko kideak nabarmendu du telegrafo optikoa osatzen zuten 50 dorreetatik Hego Euskal Herrian zutik dagoen bakarra Altsasukoa dela eta ondare hori zaintzea merezi duela esan du. Horregatik, Altsasuko Mendigoizaleak-eko kideek Altsasuko Udalera eta Kultura Departamentura joko dute, dorrea konpontzeko; "eta ea zer esaten diguten". Dorrea ongi badago ere, mendizaleek erori aurretik konpondu nahi lukete.


Alde Zaharra biziberritzeko lehen pausoak ematen hasi dira

Alde Zaharreko Mahaiaren lehen bileran bildutakoak (Argazkia: Azpeitiko Udala)

Azpeitiko Alde Zaharra biziberritzea helburu hartuta elkarlanean hasi da hainbat eragile eta Alde Zaharreko Mahaia osatu dute. Bilgune horrek alde zaharrarekin zerikusia duten eragileetako ordezkariak eta Azpeitiko Udala bilduko ditu. Dagoeneko lehen batzarra egin dute. Sortu eta martxan jarri berri den mahai horren helburua, «dauden beharrei erantzunez eta arazoei konponbideak emanez, elkarlanean Alde Zahar biziagoa lortzea da».

Premiak eta gabeziak jasota

Urtean zehar Azpeitiko Udaleko ordezkariak alde zaharrarekin zerikusia duten eragile desberdinekin bildu da: bizilagunak, merkatariak, tabernariak, Azpeitiko Kultur Mahaia, Emakumeen Txokoa, gazteria, baserritarrak eta Baigera Erretiratuen Elkartea. Udalak azaldu duenez, urtean zehar eragileekin egindako bileretan, alde zaharra biziberritzeko dauden premiak eta gabeziak jaso dituzte.

Udalak eragileengandik jasotako eskaera batzuk dagoeneko erantzuna ere jaso dutela adierazi du Udalak: «Adibidez, Alde Zaharreko lurra garbitzea, argiztapena edota Soreasuko lurrazpiko aparkalekua ordu eta erdi doan izatetik bost orduz doan izatera pasatu da».

Alde Zaharreko Mahaia osatzea ere eragileekin egindako bileretan jasotako eskaera baten emaitza izan da. Horrez gain, Alde Zaharreko bizilagunak biltzen hasi eta talde bat osatu dute.

2013rako lanak mahaian

Datorren urterako landu ditzaketen gai batzuk zein izan daitezkeen ere zehaztu dituzte Alde Zaharrekoek; besteak beste, Done Jakue kaleko (pilotalekuko) haur parkea eraberritzea, Olazko Andre Mariaren plaza oinezkotzea, alde zaharreko trafikoa eta azpiegitura aukera desberdinak aztertzea.


Plazari idorra emateko asmotan dabil Zubietako Udala

Memoria baloratiboa eskatu dio udal arkitektuari eta abenduaren 15ean bilera informatiboa deitu du

Zubietako plazari idorra emateko memoria baloratiboa eskatu dio Udalak Patxi Chocarro udal arkitektoari. Herrian idorperik ez dagoela ikusirik, urrian egindako osoko bilkuran akordioa hartu zuten herriko ordezkariek. Abenduaren 15ean, ostirale arratsaldeko 19:00etan udalak bilera informatiborako deia egin du herriko estalpean. Bertan Udalak eta Chocarrok berak memoria aurkeztuko dute.


Pentsiodunen duintasuna defendatzera irten dute kalera

Urtarrilaren 15ean beteko da urtebete mobilizazioak egiten hasi zirenetik. Gazteriagaz eta beste agente sozialekin bat egiteko erronkari helduko dioteGaurko eta biharko pentsiodunen duintasuna defendatzeko manifestazioa egin zuten zapatuan, Ondarroan, Bizkaiko Pentsionistak Martxanek deituta.1.080 euroko gutxieneko pentsioa; KPIaren araberako igoera, sostengarritasun faktorea bertan behera uztea; lan eta pentsioen erreformak deuseztatzea; genero arrazoiei loturiko soldata eta pentsioen arrakalak ezabatzea; behartutako aurrejubilazioa ez zigortzea eta Pentsio Sistema Publikoaren ordez BGAEak ez ezartzea eskatu zuten.Urtarrilaren 15ean urtebete beteko da mobilizazioekin hasi zirenetik. Pozik ospatuko dutela adierazi zuten, mugimendu anitz eta helburu amankomunen inguruan milaka pentsiodun elkartzea lortu dutelako. Dena dela, gazteriagaz eta beste agente sozialekin bat egiteko erronka dutela aurretik esan zuten. Eta ez direla geldituko, kalean egongo direla, dagokiena lortu arte.


Igandeko finaletik aterako al da apusturik?

Aizkora kontuetan bakarrik ez, herri kiroletan ere egun handirik baldin bada, hori Euskal Herriko Aizkolari Txapelketaren finala da. Mindegia, Larretxea, Olasagasti... finala amaitu orduko han joaten ziren kazetariaren ondora. Eta haiek botatzen zituzten apustuak; Ene! Finaletik irteten ziren apustu haiek izugarriak ziren.

Gaurko aizkolariak beste era batekoak dira: edukazio handikoak, dena prestatuago izaten dutenak... eta batez ere, inork ez du galdu nahi. Finalaren ondoren, nork bota behar dio nori apustua? Galdera hori egin didate, eta nire erantzuna argia da: Iker Vicentek Aitzol Atutxari. Baina batak abantaila nahiko du, eta besteak ez dio emango. Eta ez da bata edo bestearengatik gaizki pentsatzeko motiboa. Jo dezagun Joseba Otaegik Iker Vicenteri apustua botatzen diola, egur baten abantaila eskatuz. Vicentek emango al zion abantaila? Ba, horixe. Hala eta guztiz ere, lan berdinaren gainean abantaila mota desberdinak daude; egurrak nork eraman, neurriak,... Horregatik, saiatuz gero, zer edo zer egongo delakoaren esperantzan nago.

Finalari begira jarrita. Aitzol Atutxak laugarren txapela jantzi zuen jarraian. Berak ere esan zuen: gehien kostatu zaiona. Normalean lan erdietan, bigarrenari bi minutuko aldea ateratzen zion. Oraingoan ez zen horrela izan, 20 urteko gazte batek ederki estutu zuelako: Iker Vicentek. Belarriak tente jartzeko moduko gauzak gertatu ziren, beraz, igandean. Atutxari ikasteko ondo etorriko zaiolakoan nago, eta Vicenteri ere bai, txapela urruti ez daukala ikusteko.

Zer gertatu den ikusita, berak ez du esango, baina esan beharra dago: Atutxa ez da puntuan iritsi finalera. Beste urteetako puntu hori ez duela hartu uste dut, eta gehiago egiteko gai dela ere argi daukat. Baina horrelakoa da txapelduna, hala eta guztiz ere, Euskal Herriko txapeldun. Fisikoki urte osoan oso ondo prestatuta egoten da mutil hau. Hamaika proba jokatzen ditu han eta hemen, eta gehienetan berak irabazten du.

Txapelduna da, eta Olasagasti ez denez, hark txapela irabaziagatik berak botatzen zuen apustua, entzutea tokatzen zaio dimarrari.

Beste finalistek berea egin zuten, agian Iñaki Azurmendi izan zen esperotakoaren azpitik ibili zena. Gipuzkoako txapeldunari kosta egin zitzaion hasieran, eta Atutxa eta Vicenteri denbora jatea ez da erraza izaten. Larrañaga, berriz, aizkolari arriskutsua da. Eguna duenean oso ondo egiten du aizkoran, gero eta hobeto. Indar handiko aizkolaria da. Joseba Otaegi txukun ibili zen, eta berea eman zuen. Mugertza, aldiz, ai 12 enborrak kana-erdikoak izan balira.

Beste final bat eta Diva txapelketa

Urriaren 22an, igandean, Urrezko Aizkolarien Txapelketako finala jokatuko da Getxon, eguerdian. Hiru finalista ariko dira lanean, banaka, modalitate desberdinetan: Aitzol Atutxa, Iker Vicente eta Jon Rekondo. Aurreko igandeko lanarekin ez du zerikusirik izango hilaren 22koak.

Bestalde, egun berean baina arratsaldean, 18:00etan, Aiako probalekuan harri-jasotzaile dema berezia antolatu dute. Bi hamarreko zilindro zaharrekin, duela 50 urteko apustu bat gogoratuko dute. Martin Lizeaga eta Juan Iguaran urnietarrek jokatu zutena, 18 urte zituztela. Igandean ez dira bi izango, bederatzi baizik: Aimar Irigoyen (Errezil), Izeta III (Zarautz), Lopetegi (Zarautz), Peña (Aizarnazabal), Ion Meter Scout (Algorta), Julio Jimenez (Avila), Goikoetxe (Elgoibar), Aimar Galarraga (Orio) eta Gorka Etxeberria (Orio). Ekimen berezi honi Aiako Diva Harri Txapelketa izena jarri diote, eta harri-jasotzaile bakoitzak hiru minutuko bi txanda egingo ditu.


Espainiako Gobernuak ez ditu funtzionarioen soldatak murriztuko

Gobernuko presidenteorde ekonomikoak lan-eskaintza publikoa murriztuz, 2013rako langile publikoen gastuaren % 4 gutxitzea lortuko dutela baieztatu du.

Elena Salgado, Gobernuko presidenteorde ekonomikoak funtzionarioen soldatak bere horretan utziko dituela baieztatu du. 2013rako herstura ekonomikoaren planean aurreikusitako langile publikoei zuzendutako gastuaren % 4 gutxitzeko, lan-eskaintza publikoa murriztearekin nahiko izango dela azpimarratu du.

Salgadok funtzionarioak lasaitu ditu esanez, ez duela berrikusiko "ordainketekin zerikusirik duen ezer ez. Sindikatuekin adostutako soldaten hitzarmena guztiz errespetatuko dugu".

Gobernuko presidenteorde ekonomikoak azaldu duenez, erretiroa hartuko dutenen posturik bete ezean, langileen % 7ko murrizketa izango litzateke 2013rako. Neurri hori beraz, nahiko izango litzateke.

Zentzu honetan, "hurrengo urteetako lan-eskaintza publiko gutxiago egon daiteekela" zehaztu du Salgadok.

2012ra arte indarrean dagoen hiru urteko akordioa dute egun funtzionarioek eta horren arabera, soldatak % 0,3 igo behar dizkiete aurten.


Mugarri izateko baldintzak

Ipar Euskal Herriko ia eremu politiko osoak proposamen garrantzitsu bat plazaratu du. Gatazkaren ondorioetan Frantziari ETArekin ados jartzeko eskatu diote. «Esparru instituzional berezia» nahi dute.

Enekoitz Esnaola

Ipar Euskal Herriko eragileek Brian Currinekin gaur eginiko bilera. / Bob Edme

Deigarria izan zen herenegun Donostian, Foro Sozialaren agerraldian, Raymond Kendall Harremanetarako Nazioarteko Taldeko kideak esandakoa, Christiane Taubira Frantziako Justizia ministroaren adierazpen batzuk gogora ekarrita: «Frantzia ez da beti Espainiaren atzetik ibiliko». Ipar Euskal Herriko ia klase politiko osoak Baionan adierazpen garrantzitsu bat aurkeztu bezperan mintzatu zen hala Kendall.

Iparraldeko PS, UMP, zentro, abertzale, Berde eta CFDTren ordezkariak bildu ditu Baionako agiriak, HNT eta Lokarrirekin lanean batera aritu ostean. Duela 3 urteko Aieteko konferentziaz geroztik jardun dute elkarlanean. Lapurdi, Nafarroa Behere eta Zuberoako lurralde elkargoaren eta euskal presoen eskubideen aldeko eskaerak eta mobilizazioak egin dituzte, mami politiko handiko adierazpena aurkezteraino: Frantziako Gobernuari «euskal gatazkaren» ondorioak konpontzeko ETArekin akordio bat lortzeko, «marko juridikoaren barnean eta giza eskubideak errespetatuz» presoen eskubideak betetzeko neurriak hartzeko eta gerora amnistiaren lege bat lantzeko, eta Ipar Euskal Herrirako «esparru instituzional berezi bat» emateko eskatu dizkiote.

Ikusi egin beharko da zein izango den Frantziaren erantzuna: orain arte bezala Espainiako Estatuaren bide itxiari men egiten dion ala gatazkaren konponbiderako eta Ipar Euskal Herriaren aitortza instituzionalerako urratsak egiten dituen. «Bake iraunkorra bermatzeko» pausoak emateko galdegin diote Baionako sinatzaileek. Atzokoa mugarri izateko baldintzak erein dituzte, bederen. Frantziak du ardura.

Preso, iheslari eta atxilotuen kasuan, eskaera zehatzen artean dira, besteak beste, presoen hurbilketa eta haien elkartzea, gaixorik dauden presoak eta zigorra bukatzear direnak askatzea, euroagindua ez betetzea; «adostasun politikoa eta esparru juridiko berria» izanda, «prozedura polizial eta juridikoen gelditzea» edota iheslariek bizitokia aukeratzea; eta, azkenik, «epe luzean amnistia lege baten sortzea». Eskaera zehatzak eta ausartak.

ETAren jarduera armatua bukatzeko proposamenak ere plazaratu dituzte: «nazioartearen kontrolpean» Frantziako Gobernuak eta ETAk «akordioa» lortu beharko lukete, erakunde armatuak Frantziako Estatuan dituen azpiegiturak nola desegin eta desarmatu zehazteko.

«Egia eta adiskidetzerako» neurriak ere eskatu dituzte, eta uste dute «nahitaezkoa» dela gobernuen engaiamendua.

Ipar Euskal Herriko lurralde kolektibitateari buruzkoa da Baionako adierazpeneko azken puntua. Balioan jarri dute hiru herrialdeetan egindako lan askotarikoa, eta, ondorioz, Frantziako Gobernuari eskatu diote «Euskal Herriari esparru instituzional berezi baten emateko».

Urteetako lan baten eta kultura politiko baten ondorioa da atzokoa. Sinatzaileek diote 2011n Aieteko testuari babesa eman ziotela, «bakerako trantsiziozko bide orri gisa balio zuelako». Elkarlanean aritzera bultzatu zituen, eta ETAk jarduera armatua utzi ostean «hasitako bake prozesuari» ekarpen bat egin nahi izan diote. Loreak hotelean jakinarazi zuten adierazpena. Bukaera-bukaera arte aritu ziren testua adosten.

Presoak

Ekintzen bidez frogatuko da Frantziaren aldetik jarrera aldaketarik baden. Datorren ostegunean, adibidez, Parisko Auzitegiak Ibon Fernandez Iradiren kartzela zigorra eten ala ez erabakiko du. Esklerosi anizkoitza du, eta hura da gaixotasun larriren bat duten hamar presoen artean Frantziako Estatuan dagoen bakarra —Lannemezanen daukate, Euskal Herritik 233 kilometrora—.

Abuztu bukaeran lau euskal presok txosten bat eman zioten Taubira Justizia ministroari, Saint Martin de Re espetxera bisita egin zuenean. Presoen egoera azaldu zioten, gaixorik daudenei aipamen berezia eginda. Aurretik —uztailean—, Frantziak bi preso Euskal Herriko kartzeletara gerturatu zituen. Maritxu Paulus EPPK-ko kideen abokatua pozik agertu zen horregatik, eta «legea bada irizpidea, preso denak gerturatu beharko dituzte», adierazi zuen. EPPK-k abenduan iragarritakoa betez, Frantziako Estatuan diren euskal preso guztiek hango Espetxeetarako Administrazioan eskaerak eginak dituzte, Baionako kartzelara edo handik hurbilenekora eramateko.

Taubirak dio ez dutela aldatu espetxe politika, baina bi preso haien gerturatzeak izan zirenean Jorge Fernandez Diaz Espainiako Barne ministroa hedabideen aurrera atera zen, eta «zorrotz» ukatu nahi izan zuen Frantzia aldatu dela: «Frantzia Espainiarekin lerrokatuta dago terrorismoaren aurkako borrokan eta espetxe politikan». Kendallek uste du hori ez dela betiko izango.

Dokumentuaren sinatzaileak:

– Jean-Rene Etxegarai, Baionako auzapeza (alderdi zentrista)

– Kotte Ezenarro, Hendaiako auzapeza eta Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko lehendakariordea (PS)

– Max Brisson, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko kidea, Miarritzeko herri hautetsia, UMPko departamenduko idazkaria.

– Frederique Espagnac, Pirinio Atlantikoetako senataria (PS)

– Jean-Jacques Lasserre, Pirinio Atlantikoetako senataria, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko kidea eta Hautetsien Kontseiluko lehendakaria (alderdi zentrista).

– Xabi Larralde, Sortuko arduraduna Ipar Euskal Herrian

– Jakes Bortairu, Abertzaleen Batasuneko arduraduna

– Michel Larralde, Euskal Herriko CFDTko idazkari nagusia

– Jean Lissar, Euskal Herriko Europa Ekologia Berdeak (EELV) alderdiko bozemailea

– Marc Oxibar, UMPko departamenduko idazkariaren ordezkoa

– Jean-Pierre Etxeberri, Euskal Herriko CFDTko idazkaritzako kidea


Bi titarekada, mesedez

Euskadiko Orkestra Sinfonikoa

Zuzendaria: Andres Orozco-Estrada. Pianista: Michel Camilo. Egitaraua: Peter Eotvosen 'Gliding of the Eagles in the Skies', George Gershwinen 'Pianorako Kontzertua' eta Modest Mussorgskiren 'Erakusketa bateko koadroak'. Lekua: Donostiako Kursaal auditoriuma. Eguna: urriak 18.

Bata Camilorentzat, bestea niretzat. Bai, bai, ron botila atera. Gustura Camiloren ondoan, George Gershwin zanpatu eta gero gau giroan murgildu ginen. Hogei urteko gaztetxoaren bizi nahia du Camilok; indarra eta kemena sobera. Barregarria da tipoa; artista ikaragarria, eta entzuleriak gehiago preziatzen duen nolakotasuna Camilo pianistarengan hirukoiztu egiten da: umiltasuna eta gertutasuna. Halere, sekulako Fa Kontzertua interpretatu ondoren leher eginda egon ordez, hor nuen frantziarra irribarretsu nire alboan, entzule guztiak zoratu berri dituen artista auskalo non genuen, Camilo pozik, alai, eguneroko saltsan zipriztinduta. Beste bi titarekada, mesedez.

Indarra, abilezia, abiadura eta artista gutxik duten erakarpena, swing deritzoguna. Aske da Camilo; Kontzertua-ren lehen urratsetan autoestrata hartu eta hortik galdu egin zen; baina jakituna da Camilo, bazekien non txertatu obraren mamia eta norantz abiatu entzuleriaren arreta. Kursaal auditoriumeko Steinway&Sons piano txundigarriari egurra eman zion: fortissimi lazgarriak, elektrikoak, basatiak, zentzugabe eta liluragarriak aldi berean. Camilo lasai nuen ron titarekada dastatzen, Gershwin zainetan barneratuta duela begibistakoa da, tipo handia Camilo. Beste bi titarekada?

Orkestra fin aritu zen Gershwinen musika ekosisteman, erritmo handian, alai, saltari eta erne pianistaren swing sarreretan. Andres Orozco-Estrada, beti bezala, podiumean urduri, geldiezin, energia handiko melodiei dosi handiagoa txertatzeko irrikan. Haria intentsu eta hain madarikatua den tronpeta soloa jator. Modest Mussorgskiren obran, aldiz, orkestra guztiz lekukotu zen, haize metalak egoki eta perkusio taldea zehaztasun txalogarrian. Orozco-Estradak gehiegi astindu zuen orkestra, giro ponpoxoan obra lasaitasunean dastatu gabe, emaitza berebizikoa izan arren. Camiloren jolas nahia bertan genuen. Gehiegitxo, agian, baina azkeneko bi titarekadak, artista?


“Niretzat oso esperientzia polita izan da”

Gaur 20:00etan Victoria Eugenia Antzokian izango da estreinaldia eta igandera arte egongo da bertan. Donostialdeko musika eta dantza eskolek parte hartu dute muntaian eta 300 bat pertsona egongo dira lanean guztia ongi atera dadin. Mariren labirintoa Iñigo Peña lasarteoriatarrak aurkezten duen lehenengo musikala da. Musika estiloen nahasketa, ahotsa, intrumentuak, argi efektuak, irudiak... eta, hau guztia, euskal mitologiako pertsonaiak eta gaur egungo gazteak nahasten dituen istorioa azaltzeko. Hau guztiagatik, Iñigorekin egon gara proiektu honen berri gehiago jakiteko.

Nola sortu zen musikala egitearen ideia?

Duela lau urte, Euskal Herriko Musika Eskolen Elkarteak deialdia egin zuen, istorio bat bilatu eta gero musika jartzeko. Nik proiektua aurkeztu nuen, orkestra abesbatza jazz taldea edo komboa eta bakarlariekin, eta Euskal Herriko mitologiarekin zer ikusia zuen istorioa egin nuen.

Donostiako Musika eskolek proiektua aurrera eraman nahi zutela esan zuten eta ikasturtean zehar prestatu dute. Asteburu honetan estreinatuko dugu, Donostia 2016 Kulturaren hiriburu izendatzeko Sormenaren mobilizazioa zikloaren barruan.

Zer ikusi daiteke musikal honetan?

Nahiz eta ekitaldi batean egina egon, bi zati bereizi daitezke. Batetik lagunen arteko eztabaida eta gatazka, batek kondairetan sinesten du eta besteek ez diote kasurik egiten. Bigarren zatian, pertsonaia mitologikoen txanda da.

Ia guztia abestua da, badaude zati instrumentalak, dantza ere badago eta hainbat elkarrizketa. Irudiekin asko jokatzen da eta argiarekin.

Horretan eszenako zuzendariak Kike Santiagok lan ederra egin du. Eskertzekoa da guztiek egin duten ahalegina.

Istorioa nondik sortu zen?

Duela zortzi bat urte edo obra instrumentala egin nuen, Suite Mitikoa, eta zati bakoitza pertsonai mitologiko bat zen eta horik abiatu nintzen. Zergatik ez dut egiten istorio bat horrekin lotua, naturaren zer ikusia duena eta horrela sortu zen ideia.

Gero istorioa hartu nuen abestien hizkiak egiteko eta gero musika jarri nien. Askotan musikatik hizkia ateratzen da, baina oraingoan alderantziz izan zen. Eta oskestrazioa eta moldaketak. Hasieratik bukaerara guztia egin nuen.

Estilo desberdinak erabili dituzu, ezta?

Ez naiz etiketak jartzen dituen pertsona eta ez dut gustuko. Baina egia da, esate baterako, lamiak agertzen diren bakoitzean musikak aintzinako kutsua duela edo gazteena modernoagoa dela.

Gainera, pertsonaia bakoitza agertzen denean bere doinua du, operetan bezala. Ez da opera, baina forma behintzat horrelakoa eman izan zaio, preludioak daude eta musika ere.

Haurrentzako musikala da?

Nahiz eta lana antzezten eta musika jotzen dutenak haurrak eta gazteak izan, adin guztientzako dela esango nuke. Asmoa hori zen behintzat. Ipuina da, baina nire ustez zapi urte azpiko haurrek ez dute ongi ulertuko.

Eta, gainera, esaten dutenez, musikalki ez da oso erraza entzuteko. Jotzen duten ikasleek edo irakasleek esan didatenez, jazz giroa edo erritmo batzuk ez dira errazak ulertzen.

Aldaketak egin behar izan dituzu azken aldian?

Zati batzuk moztu behar izan ditut eszenako zuzendariak proposatuta eta istorioari ildo ulergarriagoa emateko.

Tonu aldaketak ere egin ditut, abeslariei eta abesbatzari hobeto egokitzeko. Ze egiten duzunean ez dakizu nork abestuko duen.

Eta nik uste dut polita geratu dela. Egin dizkidaten proposamenak hoberako izan direla esan behar da eta polita geratu da.

Laguntzaile lanetan ibili zara azken urtean?

Zerbait argitzeko telefonoz deitzen zidaten eta duela hiru hilabetetik, eszena lantzen eta ibili direla, abesbatzei laguntzen egon naiz pianoa jotzen.

Nik oso ondo pasa dut haiekin lanean. Bakarlariak benetan zoragarriak dira. Gehienak Easo abesbatzakoak. Bakarlarietako bat, gainera, lasarteoriatarra dugu, Easo abesbatzeko Sergio Garcia eta ez dakit zein egunetan abesten duen, izan ere, bakarlarien papera bikoiztu da eta egun batean batek egingo du eta hurrengoan besteak.

Gainera, gazteak dira, baina oso profesionalak. Denok dakizkite kanta guztiak eta besteen ahotsak, etab. Eta kristoren lana egin dute. Niretzako oso esperientzia polita izan da.

Orkestrarekin gutxi egon naiz, baina oso musikari onak daudela esan behar da.

Eta ostiralean estreinaldia, ez al zaude urduri?

Niretzat okerrena pasa da. Nik erraza daukat, orain haien lana da. Ziur nago denei ez zaiela gustatuko. Baina kritika guztiak onartubehar dira, onak eta hain onak ez direnak. Txarrak niretzat ez daude, asmo onekoak eta laguntzeko badira ongi etorriak izango dira. Nik entseguak ikusi ditut eta zenbait gauza beste era batera egingo nituzke, baina dagoeneko ezin dira aldatu. Oso animatua nago eta ea zer gertatzen den.


KZgunea: urtarrileko ikastaroak eta zerbitzuak

Urtarrileko eskaintza

Azkoitiko KZguneak doaneko sei ikastaro eskainiko ditu urtarrilean zehar. Horrez gain, komunitate birtualak sortu, IT txartelak atera eta on line formakuntza jasotzeko aukera ere izango da bertan.

KZgunea Elkargunean dago, eta informazio gehiagorako erabil dezakezue 943 023 619 telefonoa edo tutor.azkoitia@kzgunea.net helbide elektronikoa.


Irrintzi plaza 2018-10-10

Berri onekin Ainhoa Irazusta izan dugu gaur. Argia aldizkariak zenbaki berrian dakarrenaren berri eman digu Xabier Letonak. Leitzako irakurle taldea ezagutu dugu Harkaitz Delgadorekin. Maria Castejonekin feminismoa hozkatzen jarraitu dugu. Leitzara jo dugu berriro, Karrape irratiko Unai Zabaletaren kronika jasotzeko. Gontza Agotek El Reino filmaren kritika egin du gure plazan, eta Juan Kruz Lakastak Nafarroako Ttap aldizkariaren 0 zenbakiaren berri eman digu.


Jubenilak, Euskadiko txapeldun!

liga bukatzeko partidu baten faltan, Hernanik irabazi du jubenilen Euskal liga. Bera Bera taldeari egurra eman zion atzo Hernanik, eta 44-5 irabazi zion Landaren. Euskadiko txapeldun, eta estatuko txapelketa jokatzeko gogoz dira, beraz, hernaniarrak. Ligan partidurik galdu gabe dijoaz errugbiko promesa gazteak, eta partidu bakarra geratzen zaie, liga bukatzeko. Datorren asteburuan jokatuko dute azken partidua, Getxoren kontra, Landaren bertan.

Euskal liga bukatuta, hurrengo erronka, estatuko txapelketa.


Dikoma dinamizazio jokoa, Euskararen Egunerako berrikuntza Oñatin

Orokorrean iazko egitarau bera izango du aurten Oñatin Euskararen Egunak, baina egongo da berrikuntzarik: Dikoma dinamizazio jokoa, hain zuzen ere. Beronen helburua da, taldeka lan eginda, herritarrei hizkuntz ekologiaren oinarriak eta kontzeptu nagusiak helaraztea eta herritarrak euskararen aldeko argudioekin hornitzea. Edozein herritarrek har dezake parte ekintza honetan, eta aurretik izena eman behar da.

Euskararen Eguna dela eta egitarau zabala antolatu du Oñatiko Ernaik


Txorierri, urdina

Gure Esku Dago ekimenak giza-katea antolatu du ekainaren 8rako, erabakitzeko eskubidea aldarrikatzeko eta herritarrok prozesu horretan dugun garrantzia azpimarratzeko. Horren haritik, hainbat ekitaldi antolatzen dabiltza eskualdeka, eta Txorierriko taldeak egin duen azkena txori-martxa izan da, Larrabetzun, martxoaren 16an. Ekimenaren kolorea urdina da eta igande horretan Txorierri ere izan zen urdina. Eta batez ere Larrabetzu, ekitaldi nagusiak han antolatu zirelako. Parte-hartzaileak 9:00etan abiatu ziren Sondikatik Larrabetzura. Hamahiru kilometroko ibilbidean aurrera egin ahala, Txorierriko gainontzeko herrietako lagunek bat egiten zuten martxarekin. Guztira 400 lagun bildu ziren Larrabetzun. Herriko plazan dantza tailer erraldoia egin zen Astrapala taldearen eskutik. Josu Zarateren gidaritzapean, ohiko dantzak egiteko aukera egon zen. Ondoren, Taberna Ibiltaria taldeak kantaldia eskaini zuen. “Giroa aparta sortu zen eta eguraldia lagun izan genuen. Gainera, gazte eta ume pilo bat etorri ziren eta hori oso garrantzitsua da”, esan dute antolatzaileek.


Feijook urriaren 21era aurreratu ditu Galiziako Xuntarako bozak

Galiziako Xuntarako hauteskundeak Eusko Legebiltzarrerako bozak egingo diren egun berera aurreratu ditu Alberto Nuñez Feijoo presidenteak. Martxoan ziren egitekoak. Feijook adierazi duenez, epe laburrean bi hauteskunde izateak PPn sor zezakeen "ezinegona baretzeko asmoz" aurreratu ditu bozak.

Alberto Nuñez Feijoo Galiziako Xuntako presidenteak parlamenturako hauteskundeak urriaren 21era aurreratuko dituela iragarri die bere gobernukideei, gaur goizean. Hala, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen egun berean egingo dira bozak Galizian, 2009an gertatu bezala. Orduan gehiengo osoa eskuratu zuen PPk Galiziako hauteskundeetan. Berez, martxoan ziren bozak egitekoak.

Feijook esan duenez, Mariano Raxoi Espainiako Gobernuko presidentearekin hitzartu du hauteskundeak aurreratzeko erabakia. Feijook adierazi duenez, PPk ez dio Espainiako Gobernuaren egungo egoerari tentsio politiko gehiagorik erantsi nahi, eta, horregatik, EAEko hauteskundeak aurreratuko zirela jakin zutenean, Galiziakoak ere egun horretan jartzea erabaki zuten, "ezinegona baretzeko". "Alderdiarentzat gogorra zatekeen 130 egunen buruan bi hauteskunde izatea", esan du Feijook.

Espero zen erabaki hori hartzea; izan ere, presidenteak hainbat bilera egin ditu alderdikideekin azken astean. Hala, erabakia legeak ezartzen duen 54 eguneko epea amaitzeko bezperan hartu du Feijook. Gobernuak bihar argitaratuko du hauteskundeen iragarpena Galiziako Buletin Ofizialean.

Hauteskundeak aurreratuta, egungo Galiziako Gobernuaren lege proposamen esanguratsuenetako bat bertan behera geratuko da, oraingoz behintzat. Izan ere gobernuak 75etik 61era jaitsi nahi zuen Galiziako ganberako diputatu kopurua. Hartara, Ourense eta Lugo probintzietako botoen pisua handitu egingo litzateke; haietan du indarrik handiena PPk.


Eroriko eta guzti, Gurutze Fradesek seigarren amaitu du Adu Dhabin

Sailkapen orokorrean 40. eta emakumeetan seigarren amaitu du Gurutze Fradesek (MugarraTT) Abu Dhabiko triatloia. Eroriko batek lasterketa baldintzatu zion.

Ibilbidearen gogortasunari eta beroari ez ezik, minari ere aurre egin behar izan zion Gurutze Fradesek Abu Dhabiko triatloan. Hasieratik nabaritu zuen aurreikusitako denboretatik gora ibiliko zela, eta bizikleta 200 kilometroei bizi-bizi ekin zien. Bere aurretik zihoanari denbora jaten zebilela, bat-batean, erori egin zen. Zauri eta guzti aurre egin zuen. Bizkletako tartea amaitzean “birrinduta” sentitzen zela onartu du Fradesek, baina kosta ahala kosta lasterketa amaitu gura zuen eta korrikako 20 kilometroak ere osatu zituen. Azkenean 40. tokian helmugaratu zen eta emakumeetan seigarren: 08:40:19.

Gurutze Frades: Gorputza minberatuta, baina pozik triatloia amaitu ostean.


Herriko eragileei deia Mundu Mailako Gizarte Ekonomia Foroan parte hartzeko

2018an Bilbok hartuko du mundu mailako foro hori, Arrasateko Udalaren laguntzarekin. Urriaren 1 etik 3ra mundu osoko eragileek 'lehiakortasuna eta balioak, tokiko garapen jasangarri eta inklusiboa' gaiaren inguruan jardungo dute, eta Arrasateko enpresek zein eragileek bertan parte hartzeko aukera izango dute. Interesa dutenek abenduaren 21era arte dute zabalik izen ematea.

Bi urtean behin antolatzen den foro honen azken edizioa Montrealen egin zen, eta bertan Bilbok hurrengo edizioa antolatzeko hautagaitza aurkeztu zuen, Arrasateko Udal ordezkariekin batera. Bartzelona bezalako aurkari indartsuekin lehiatu arren, Bilbo izan zen garaile, eta kongresu hori hartuko duen Europako lehen hiriburua bilakatuko da.

"Enpleguan, kalitatean eta ongizatean eragina duten esperientziak eta jakintzak partekatzea helburu duen foroa da. Gaur egun Gizarte ekonomiaren alorrean Montreal bada Amerikarentzat erreferente nagusia eta Seul, Asiarena, Euskadi, Europaren erreferente izango da eta eginkizun honen baitan Arrasatek izen propioa izango du" azaldu dute Udal gobernutik.

"Dagoeneko egitarauaren antolaketa lanetan hasita dago Udala, bai foroan jorratuko diren gaiak zehazten, jardueren programaziorako proposamenak aztertzen, baita parte hartu nahi luketen eragile desberdinak bertara konbokatzen. Ohar honen bidez Arrasateko Udalak GSEF2018rako deia luzatu nahi die bertako

gizarte ekonomia arloan lan egiten duten herriko elkarte eta enpresa guztiei foroan parte hartzeko, euren esperientziak, egitasmoak edo proposamenak bertan erakusteko".

Bertan euren esperientziak partekatu nahi dituzten eragileek euren proposamenak aurkeztu beharko dituzte BAZen abenduaren 21a baino lehen. Bilboko foroari buruzko informazio gehigarria nahi izanez gero, egin klik hemen.


Uemako tailerraren bigarren jardunaldia egingo dute gaur

ITSASONDO // Euskararen arnasguneei buruzko mezua zabaltzen ari da Uema udalerriz udalerri, eta Itsasondoko euskararen egoera lantzeko bigarren tailerra gaur egingo dute, udaletxean, 18:30ean hasita.


Ohiko batzarra izango da bihar, Ibarrako udaletxean

Ohiko batzarra egingo dute bihar, Ibarrako udaletxean. 19:00etan izango da, eta besteak beste 2013ko aurrekontuen inguruan eztabaidatuko dute.


Oier Sanjurjo: "Nahiko bakarrik egon naiz taldetik tira egiten"

Oier Sanjurjo, Osasuna futbol taldeko atzelaria eta kapitaina Metropoli Forala saioan izan dugu. Amaitu den denboraldiaz eta etorkizunera begira talde gorritxoak dituen erronkez aritu gara Lizarrako semearekin.

Oier Sanjurjoren hamaikakoa

1) “Ezustean igo ginen eta horren ondorioz nahi eta ezin ibili gara denboraldi osoan zehar”.

2) “Zaleek maila eman dute; zuzendaritzak, jokalariok eta entrenatzaileek, ez”.

3) "Aurtengoa bezain denboraldi aldrebesa ez dugu sekula izan”.

4) “Lehen Mailan egonik taldeak ekonomikoki asko irabazi du”.

5) “Martinek asmatu zuen gu motibatzen baina azkarregi kanporatu zuten eta ez zioten aukera handirik eman taldea berbideratzeko”.

6) “Caparrosek ez zuen konfiantzarik gugan; utzi izan baliote hamaika jokalari berri ekarriko zituen”.

7) “Petar Vasilevichek etengabe aldatzen zuen sistema eta ez genekien nola jokatu zehazki”.

8) “Nahiko bakarrik egon naiz taldetik tira egiten eta merezi gabeko kritikak ere jaso ditut".

9) “95 gol jaso ditugu eta hori izan da jaitsieraren gakoa; batez ere defentsan egin dugu huts”.

10) “Proiektu sendo bat finkatu eta epe luzera oinarriak jartzeko tenorea da”.

11) “Lehen Mailara itzultzea ez da lehentasuna, orain”.


Auro Ansorregi Altzibar: ‘Gogoetan’

Aste santua pasa berri den honetan turismoari begirako arloa pozik azaldu da, jendea erruz etorri delako gure inguru hauetara. Telebistako irudiek hala erakutsi dute behintzat; autobus eta tren geltokietan jendea hara eta hona. Aireportuak ere ez dira atzean gelditu. Sona handiko hiri eta lekuak jendez lepo.

Agintari eta administrazio desberdinei ahoa betetzen zaie lanpostuen kopuruak gora egin duelako. Halaxe izanda ere, zein baldintza edo kalitateko lanpostuak dira sortutakoak?

Kontratu laburrak, ziurtasunik gabeko kontratuak, ordu estrak… (asko kobratuko ez direnak). Eta eskainitakoa ez baduzu nahi, lasai, atzetik izango da besteren bat gustura egingo duena eta txintik esan gabe, zer erremedio! Ez gaude txorakerietarako!

Izena eta izana izan duten fabrikak Euskal Herritik kanpora daramatzate, eta zer? Globalizazioaren letra txikiak bazekarren hau, baina ez genuen irakurri eta izorra hadi! Atzerrian fabrika berria zabaltzea erraza eta merkea da, bertako langilegoaren lan eskaerak murritzagoak dira-eta. Baina nago, lehen lortutako eskubideak hutsaren hurrengoa bilakatzen ari direla gurean.

Kapitala ez dago galtzeko eta ez du sekula galtzen. Hala ere, diruak eta ondasunak hainbeste maite duten aberritik kanpora eramaten dituzte, legozkien zergak ez ordaintzearren. Gainera, administrazioek aberastasunaren gaineko zerga kenduta, hau da, gehien dutenek gutxiago ordainduta eta hobari handiak eskainita, lortuko omen dute kapital handiak hemen gelditzea. Aste hauetan ikusten ari gara bai, hauen abertzaletasuna non dagoen. Eta pastelari ginga jarriz gero, hor ditugu zorra barkatu zaienak, zu eta ni ez gaude giro horretan, irakurle.

Telebista ikusteak ere min ematen du. Gerratik ihesi doazen milaka errefuxiatu eta migratzaile ez aurrera eta ez atzera, guk, europar zibilizatuok ez ditugulako gurekin nahi. Dirudunak eta aberatsak balira ohorez eta alfonbra gorrian hartuko genituzke, baina pobreak eta jende xehea izaki ez da halakorik izango.

Aste hauetan, horien aldeko makinaria jarri da abian leku askotan, gurean ere. Jakin badakit herritarrak oso ondo erantzun dutela baina ez dadila izan gure kontzientziak lasaitzeko. Egoera jasangaitz honek bukaera behar du berandu baino lehen. Aita Santuak Lesbosera egindako bisitak eragin handiegirik ez badu sortzen ere, Europako agintariak lotsagorritzeko bada ere balioko ote du…

Guztia eta gehiago ari da gertatzen gure inguruan baina anestesiatuta gaudela ematen du. Gure lozorrotik esnatzerako ez al da beranduegi izango?


Dantza Retroen Euskal Herriko Txapelketa, gaur gauean, ETB1en eta eitb.eus-en

Izaro Iraetak eta Agustin Ezenarrok gidatuko dute Azpeitiko Soreasu kultur gunean grabatutako emanaldia.

'Oholtzan' saioaren barruan, Dantza Retroen Euskal Herriko Txapelketa izango dugu ikusgai gaur gauean. Iragan maiatzaren 18an Azpeitiko Soreasu kultur gunean grabatutako emanaldia dugu, eta Izaro Iraetak eta Agustin Ezenarrok egingo dituzte gidari lanak.

Euskal Herri mailan lehen aldiz antolatu dute halako txapelketa bat. Adin tarte ezberdinetako dantzari amateurrek hartu zuten parte dantza estilo ezberdinetan: areto dantzak (balsa, tangoa eta pasodoblea) eta dantza latinoak (bachata, txa-txa-txa eta salsa). Parte-hartzaileek Espainiako eta Europako txapelketetarako txartela eskuratzeko aukera izan zuten bertan.

Lehiaketaz gain, zenbait dantza erakustaldi izango ditugu ikusgai Amaia Gonzalez Caballero Bartzelonako Cuba Rock de Llinars de Valls eta Dantzaki Orbegozo dantza eskoletako kideen eskutik.

'Oholtzan' saioa 22:00etan izango da ikusgai, ETB1en eta eitb.eus-en.


"Patriarkatuaren aurka botere ikaragarria da emazteon sexualitatea"

Taburik gabe ematen du bere lanbidearen berri, ez dezaten bertze batzuek bere partez hitz egin: «Ea horrela bertze batzuk ere animatzen diren». Haren ustez, estigmatizazioarena da bortizkeriarik handiena.


Oñati eta Logroño aurkari, asteburuan

Euskal Ligako mutilen taldeak Oñati bisitatuko du gaur, 18:00etan. Neskak Campus Prometeren aurka ariko dira Logroñon, 20:00etan.


Agertu da desagertuta zegoen bergararra

Desagerpenaren abisua eman zuen VOST Euskadik GOIENAri baieztatu dionez, pasa den irailaren 9az geroztik desagertuta zegoen Francisco Javier Boya Perez bergararra onik agertu da. Horrela jakinarazi dio familiak elkarteari, nahiz eta Ertzaintzak oraindik ez izan horren baieztapenik.


Gabonetako txinparta

Euskal Herrian badira ardo aparduna egiten duten upategiak; xanpainaren eta cavaren ekoizpenetik urrun, eskuz egiten dute prozesu guztia.

Bihar hasiko dira Eguberriak, eta eguneroko garagardoa edo ardo beltza alde batera utzi, eta askok cavarekin edo xanpainarekin egingo dute topa iluntzeko poteoan edo ondorengo afarian; baita Gabonetako beste ospakizunetan ere. Hain zuzen, Euskal Herrian badira ardo aparduna ekoizten duten upategiak. Horietako hiru dira Vianako Ondarre (Nafarroa), Getariako Txomin Etxaniz (Gipuzkoa) eta Bakioko Doniene Gorrondona (Bizkaia). Ekoizpen txikia da, baina mimoz egina, mahats aukeraketatik hasi eta salmentara. Izan ere, ia prozesu guztia eskuz egiten dute. Ahaleginak merezi duela diote, pixkanaka ardo mota horren kontsumoa gora baitoa.

Hiruren artean Ondarre da ardo aparduna egiten denbora gehien daramana; 1984tik, hain zuzen. 40.000 botila egiten dituzte urtean, batez beste. Cava izendapena du: «Gure ustez ekoizpen horrek garrantzi handia du, berezitasuna ematen baitio upategiari», nabarmendu du Javier Salinas arduradunak. Txomin Etxaniz txakolindegiaren kasuan, familiatik datorkie tradizioa, Iñaki Txueka arduradunak azaldu duenez. «Gure aitak 1940ko hamarkadan denboraldi bat pasatu zuen Frantzian, Epernayn. Xanpainaren bihotza da, eta han daude xanpain enpresa handienak. Esan zioten txakolina egiteko erabiltzen den mahatsa oso aproposa zela xanpaina egiteko. Proba batzuk egin zituen. Baina oso bakarrik zegoen, eta, lan handia eskatzen zuenez, utzi egin zuen». Duela hamabost urte, ordea, Txuekak eta haren anaiek erronkari heltzea erabaki zuten. Egun, 10.000 botila inguru ekoizten dituzte. «Gure helburua ez da salmenta masifikatu bat egitea, baizik eta produktu txukun bat eskaintzea, txakolinak eta erabiltzen den mahatsak eskaintzen dituen aukerak baliatuz».

Bakioko Doniene Gorrondona da ardo aparduna egiten berriena. Duela bost urte hasi ziren, eta honela kontatu du esperientzia Itziar Intsausti arduradunak: «Txakolina egiten duela hogei urte hasi ginen; ordutik gure ikuspuntua beti izan da moldeak haustekoa. Hala, besteen artean, txakolin beltza egiten hasi ginen. Moldeak hausteko bide horretan, ardo zuri aparduna egitea beste urrats bat izan da. Mikel Zeberio sommelierrak eman zigun horretarako azken bultzada», nabarmendu du Intsaustik. Urtean 1.300 botila merkaturatzen dituzte.

Txuekak onartu du zaila dela cavarekin eta xanpainarekin lehiatzea. «Produktu diferenteak dira, gainera. Gure produktuak txakolinak berez duen garraztasun eta bizitasun hori mantentzen du». Intsaustiren iritziz, txakolinarekin egiten den ardo apardunak antzekotasun handiagoa du xanpainarekin cavarekin baino. «Cava egiteko garraztasun gutxiagoko mahatsak erabiltzen dira, eta ahoan nahiko desberdina da». Salinasek argi du zein izan behar den bidea: «Egin behar duguna da, pixkanaka, gure produktua hobetzen eta fintzen jarraitu, eta zaleak asebete».

Ardo aparduna egiteak lan handia eskatzen duela onartu dute hirurek. Ardo oinarri bat hartu, eta xanpaina edo cava egiteko erabiltzen den prozesua aplikatzean datza lana. Doniene Gorrondonaren eta Txomin Etxanizen kasuan, txakolina erabiltzen dute ardo oinarri gisa; eta Ondarreren kasuan, Errioxako ardo zuria. «Ez da ohiko ardo zuria, dena den. Sudurrean usain garbikoa da, garratza, arina eta egitura gutxikoa», definitu du Salinasek. Txakolina ere berezia da. «Hasiera batean edozein depositutatik hartzen genuen, baina konturatu ginen alkohol gehiegirekin edo astunegia ateratzen zitzaigula ardoa», adierazi du Intsaustik. Hori dela eta, gaur egun ondo aukeratzen dituzte ardo aparduna egiteko erabiliko dituzten mahastiak eta deposituak. «Mahats freskoa izan behar du», erantsi du Txuekak. Hala, zertxobait lehenago biltzen dute mahasti horietako mahatsa, deposituko hartzitzean alkohol gehiegi har ez dezan.

Behin ardo oinarria edukita, bigarren ontze prozesu hori hasten da, botiletan. Behin ontze prozesu hori amaituta, pupitre moduko batzuetan jartzen dituzte botilak. «Pupitre horietan egunero mugimendu txiki bat egiten zaie botilei, buruz bera geratu arte. Horrela, liga edo posoa gora igotzen da, puntaraino. Hori atera, eta prest dago», azaldu du Intsaustik.

Hartzidura prozesu horrek gutxienez bederatzi hilabete iraun behar du. Hala agintzen du legediak. Hortik aurrera, upategi bakoitzak erabakitzen ditu denborak. Txomin Etxanizen eta Doniene Gorrondonaren kasuan 2-3 urte itxaroten dute merkaturatu arte. «Gure ustez, hartzidura apur bat luzatuta produktuak hobeto hartzen ditu lortu nahi dugun garraztasun, bizitasun eta apartasun puntu hori. Produktu biribilagoa ateratzen da, orekatuagoa», uste du Txuekak. Kontrako joera dute Ondarren. Ahalik eta gutxien uzten dute hartziduran. «Guretzat ardo gazte bat da, freskoa, atsegina eta frutatsua. Beraz, ezin gara luzatu. Oso aukera polita da ardo mota honen zaleak ez direnak erakartzeko».

Garai honetan gehiago kontsumitzea ohitura kontua dela gogorarazi du Txuekak. «Batez ere ospakizunetan hartzen da. Baina esan behar da apardun ardoen merkatua asko igotzen ari dela urte osoan, eta datu hori kontuan hartu behar da». Bat datoz Salinas eta Intsausti. «Burbuilek badute erakarpen puntu bat», berretsi du Intsaustik, eta gaineratu du ardozaleek gustuko dutela ardo aparduna. «Hor ere gauzak asko ari dira aldatzen. Gaur egungo ardozaleak gauza diferenteak eta bereziak bilatzen ditu, eta apardunak horretarako aukera ematen dio».

Fresko eta kopan

Hartzerakoan, «oso fresko» hartzearen alde azaldu dira hirurak, 6-8 gradutan. Baina ñabardurekin. Intsaustik uste du nahikoa dela hartu baino 4-5 ordu lehenago hozkailuan sartzea. «Freskoa egon behar du, baina ez hotza. Gainontzean, ez dituzu ardo horren indarguneak eta hutsuneak antzematen. Garrantzitsuena ahalik eta azkarren kontsumitzea da. Bestela, txinparta hori galtzen joaten da». Salinas bezperan sartzearen alde agertu da. Gainera, gomendioa egin du, osorik hartu ez eta txinparta ahalik eta gutxien galduta gordetzeko: «Koilaratxo baten kirtena sartu behar da».

Iritzi desberdinak dituzte edalontziaren inguruan. Txuekak argi du: «Ahal bada kopa estuan hartu behar da, baina aho zabala duena. Horrela karbonikoa hobeto zabaltzen da. Kopa estuek ez dute produktuaren ezaugarri guztiak zabaltzen uzten». Intsaustik ardo kopan edateko ohitura du. Jaki guztiekin har daitezke, baina batez ere arrainarekin, itsaskiekin eta gozoekin egitea aholkatzen dute.


Itsasondoko eskolan urte bukaerako festa bihar da

Ikasturte bukaerako festa bihar dute Itsasondoko eskolakoek. Goizean jolasak dituzte, 6. mailakoek txikiagoentzat antolatuak. 12:30ean, kalejiran eskolatik plazara joan, eta bazkaria egingo dute ikasle, irakasle eta gurasoek –110 lagunetik gora–. Lipduba ikusiko dute arratsaldean, eta Itsasondoko eskola utziko duten 12 urtekoak agurtuko dituzte, askari eta festa batekin.


EH Bilduko ordezkariek "pentsio duinen alde" lan egingo duela esan dute Arrasaten

Marian Esnaolak eta Unai Urruzunok hitzaldia eskaini dute Kulturateko Jokin Zaitegi aretoan. Bertan gaur egungo gobernuaren pentsio politikak kritikatu dituzte, eta esan dute gutxieneko pentsioak 1.080 eurokoak izan beharko liratekeela.

Gaur egungo 600 euroko gutxieneko pentsioek ez dituzte bizi baldintza duinak bermatzen, Marian Esnaolaren arabera, eta EAJri "aberatsen alde bakarrik" egotea leporatu dio.

EH Bilduren ordezkariak gogorarazi du bere alderdiak lege proposamena aurkeztu zuela Legebiltzarrean 1.080 euroko pentsioak eskatuaz, eta Esnaolak gogorarazi du atzera bota zitzaiela.

Hortaz, esan du EH Bilduren alde bozkatzea dela "jendea horrenbeste arduratzen duen" gai honi irtenbidea emateko modua. Esan du gainontzeko alderdi gehienek "gainetik" soilik jorratzen dutela pentsioen gaia, eta, aldiz, EH Bilduk bere programan "proposamen zehatzak" dakartzala.


Kantineren gehiengoa aukeratu du Alarde Tradizionalak dagoeneko

Alarde Tradizionaleko kideek 2014ko sanmartzialetako kantineren aukeraketari ekin dio hil honetan. Kantinera gehienak aukeratu dituzte dagoeneko:

Banda: Nagore Larrion Peña (25 urte)

Katea-Landetxa: Amaia Valentin Cabello (25 urte)

Uranzu: Maitane Aranguren Susperregi (23 urte)

Santiago: Garbiñe Iruretagoiena Martin (22 urte)

Behobia: Larraitz Etxeberria Arsuaga (22 urte)

Anaka: Lorena Valencia Elosua (23 urte)

Lapitze: Miriam Moreno Gonzalez (24 urte)

Olaberria: Amets Ugarte Jauregi (22 urte)

Ama Xantalen: Arrate Etxebarria Arratibel (26 urte)

Bidasoa: Nahiara Lopez Paniagua (21 urte)

Azken Portu: Maialen Ugarte Cortes (24 urte)

Belaskoenea: Carla Torres Fernandez (20 urte)

San Migel: Jaione de Pedro Clemente (23 urte)

Meaka: Eluska Telletxea Arana (adina zehazteke)

Horrez gain, 2014ko Alardealdiaren berri eman du buruzagien batzordeak orain gutxi. Ekainaren 1ean igandearekin egingo dute Alarde Tradizionalaren aldeko jaia. Informazio guztia, bertan.

Halaber, aurtengo alarde tradizionalaren kostua 43.220 eurokoa izango dela jakinarazi du batzordeak. Konpainiek egindako ekarpenekin, loteria salmentarekin, eta Alardealdian bildutakoarekin horren %81a estaliko dutela jakinarazi dute antolatzaileek. Diru laguntzarik jasotzen ez dutela ere adierazi dute.


Araba eta Gipuzkoako hainbat errepide moztuta geratu dira, euriagatik

Gipuzkoan, Arrasateko eta Alegiako errepide batzuetan izan dira arazoak. Araban, berriz, Kuartangon.

Larunbat arratsaldetik botatako prezipitazio handiek arazo arinak utzi dituzte Arabako eta Gipuzkoako zenbait errepidetan, eta horietako batzuk moztuta geratu dira.

Gipuzkoan jazo dira bi gertaera nabarmen, nahiz eta garrantzi txikikoak izan. Bertan busti du gehien: Behobian 60 litro bildu dituzte, eta Oiartzunen 43, Ertzaintza eta Euskalmeten arabera. Arazoak errepideetan zuhaitz batek eta lur-jausi batek eragin dituzte. Alegia eta Amezketaren arteko bigarren mailako errepidean zuhaitz bat jausi da, eta errepidea itxi behar izan dute; lur-jausiak Arrasateko saihesbideari eragin dio. GI-636 errepidea itxi egin dute bi norabideetan, Irunen, 15,3 eta 15,7 kilometroen artean, ur-putzuak tarteko.

Bestalde, Araban urak gainezka egin du zenbait tokitan eta hainbat bide moztu ditu: A-3310 errepidea, Erriberagoitia eta Mimbredo artea; eta A-4356 errepidean, Kuartangon. Gauean, ibairen batek, Baiak Zuiako parean kasu (Araban), alerta maila horia harrapatu du.

Luizia

Bestalde, luizia izan da Donostiako Intxaurrondo auzoan eta kalte material handiak izan dira; zehazki, mendi-hegal bat Ametzagaina hotelaren gainera erori da eta teilatua eta fatxada kaltetu dira. Hala ere, ez da inor zauritu.

Igande honetan ere euria egingo du, baina gutxiago (12 bat litro, Bidasoaren arroan), eta arratsaldean atertzera joko du.

Hori guztia dela eta, Eusko Jaurlaritzak arretaz gidatzea aholkatzen du.


Emanaldi gozoa egin zuten musika ikasleek

Urtean ikasitakoa erakutsi zuten kontzertuan Oñatiko musika eskolakoek.


Frantzian saldu nahi duten enpresei zuzendutako hitzaldi bat egingo dute bihar

Eskualdeko eta oro har Euskal Herriko enpresa askok euren produktuak eta zerbitzuak Frantziako merkatuan saltzen dituzte. Hori jakinda, Frantziako merkatuaren inguruko hitzaldi informatiboa antolatu du Urola Kostako Udal Elkarteak, Gipuzkoako Bazkundeak eta Bihartean Elkarteak elkarlanean.

Hitzaldia bihar izango da 12:00etatik 14:00etara Urola Kostako Udal Elkartearen egoitzan.

Gaitegi zabala

Udal Elkartetik jakinarazi dutenez, hitzaldia interesgarria da euren produktu edo zerbitzuak Frantziako merkatura esportatu nahi dituzten eskualdeko enpresentzat.

Bertan alde batetik, Akitaniako eta oro har Frantziako egoera ekonomiko orokorra aztertuko dute eta horren baitan arreta berezia jarriko dute jarduera sektore nagusietan.

Bestetik, Frantziako merkatuan Urola Kostako enpresentzat egon daitezken aukerak aztertuko dituzte; besteak beste, zein diren lehiakide gutxiko aukerak.

Horretaz gain, Frantziako merkatuan sartzeko bidea ezagutuko dituzte parte-hartzaileek; banatzaile eta agente komertzialak nor diren aztertuko dute eta Frantziako feria nagusien inguruko informazioa jasoko dute.

Gainera, izapideak egiteko bideak eta homologazioen informazioa ere emango da hitzaldian.

Saioan izan nahi duten enpresek, enpresa@urolakosta.org helbidera email bat idatzi eta bertan enpresaren izena eta helbidea eta parte-hartzailearen izen-abizenak zehaztu beharko dituzte.


Argazkilaritza ikastaroa hasiko dute, gaur

Argazkilaritza digitalari buruzko hasierako ikastaroa hasiko dute gaur Hondarribiko Kasino Zaharrean. Astean behin egingo dituzte ikastaro barruko saioak, eta hilabete bat iraungo dute: lau ostiraletan egingo dute, jarraian. Argazkilaritza ikastaroa doan izango da kuota ordainduta dutenentzat, eta 17:30etik 18:30era egingo dute Kasino Zaharreko erabilera anitzeko gelan. Hamar laguneko taldea osatuko dute gehienez, eta kamera digitala eraman behar da.


300.000 euro emango ditu aldundiak Astiko aldagelak berritzeko

Denis Itxaso Kirola, Kultura eta Gazteria diputatua (ezkerrean) eta Xabier Txurruka alkatea. (Zarauzko Hitza)

Denis Itxaso Kirola, Kultura eta Gazteria diputatuarekin bildu da gaur eguerdian Xabier Txurruka alkatea, Astiko aldagelen inguruko elkarlan hitzarmena sinatzeko. Duela pare bat hilabete hasi ziren kirolgunean aldagelak zabaltzeko obrekin, eta diputazioak diru-laguntza emateko konpromisoa hartu zuen hori gauzatu ahal izateko. Zehazki, 300.000 euro emango ditu aldundiak, modu horretan, bere gain hartuko du aldagela berrien obraren kostuaren %30a. Horregatik eskerrak eman ditu alkateak: “Benetan eskertzen diogu aldundiari Zarauzko kirol ekipamenduak berritu eta indartzeko egin dugun apustu hau babestu izana”.

Itxasok nabarmendu du “Zarauzko kirol ekosistema estrategikoa” dela: “Izan ere, Zarautz izango litzateke Gipuzkoa mailan herri arrakastatsuena bere kirol ereduari dagokionez, kirolari asko dituelako eta baita bere estrukturak oso ongi antolatuta daudelako”. Zarautz Kirol Elkarteak kirol sailak nola antolatzen dituen, aldundiarentzat “oso interesgarria” dela adierazi du Itxasok.

Irakurri albiste osoa Zarauzko Hitzaren webgunean.


Joare soinuak eguberri eta errege bezperatan

Pasatu dira olentzero eta erregeen bisitak. Eguberri bezperan, olentzero etorri baino lehen, gaztetxoek herrian barna buelta eman zuten kantu kantari, olentzero txikia astoarekin karro gainean zutela. Ilunabarrean, suziriak eskuetan zituztela, ongi etorria ematera hurbildu ziren Joaldunak.

Errege bezperan ere sekulako besta izan zen. Arratsaldean gaztetxoenak joareak jo zituzten Aurtiz eta Iturenen. Gauean herri afaria izan zen eta ondotik, gazte eta zahar, neska eta mutilek joare soinuez bete zituzten bazterrak.


Kurdistango Langileen Alderdiak (PKK) ukatu egin du asteartean Ankaran izan zen atentatuarekin zerikusirik duela


Musikarientzat omenaldirik ederrena, abestiak sortzea

Gora Kale Txiki Bandak, Ozenki Abesbatzak eta Doinu Zale Musika Eskolako Akordeoi Orkestrak une hunkigarriz osatutako kontzertua eskaini zuten joan den larunbatean Santa Krutz ermitan. Bertan, Andoaingo musika ondarea aberastera datozen bi abesti estreinatu zituzten.

Eñaut eta Ander Egaña anaiek agurraren dantzarekin ekin zioten emanaldiari. Ondoren, hiru zati izan zituen emanaldia heldu zen.

Lehenbizikoan, Imanol Kamiok zuzentzen duen Ozenki Abesbatzak eta Doinu Zale Akordeoi Orkestrak Liberozenki (Astor Piazolla) eta El Mesias (G.F. Haendel) eskaini zituzten.

Gora Kale Txiki Bandaren esku geratu zen bigarren zatia; Joxe Mari Oiartzabal zuzendari zuela, hiru abesti interpretatu zituen: El pajarito salio de la jaula (Pepe Andoain) eta Leizaran euskal fantasia eta Tren Txikitik barrena (J.M. Oiartzabal). Xabier Ucin klarinete jolea bakarlari gisa jardun zuen lehenengoan; Joxe Ramon Berrondo Eizagiurre tronpeta jolea bigarrengoan.

Bi abesti berri

Ermitan bildutako musikari guztiek bat egin zuten kontzertuaren hirugarren zatian, eta ordurako gorde zituzten ilunabarreko unerik hunkigarrienak.

Bi abesti estreinatu zituzten: Baltzuketa eta Bonbardino hotsak, biak ere Joxe Mari Oiartzabalen doinuekin eta Joxeramon Berrondoren hitzekin. Lehena Leizotz auzoko Baltzuketa baserrian bizi den familiari eskainitakoa da, eta bere kide den Xabier Jauregi txistularia jendaurrean agertu zen egileei eskerrak emateko.

Bigarren abesti berriak, Bonbardino hotsak, Gora Kale Txiki Bandako kide den hirukote bonbardino jole beteranoa du gogoan: Jose Luis Fernandez, Paco Perez eta Paco Bidasoro. 17 urte dauzkan Gora Kale Txiki Bandarekin hasieratik aritu dira hirurak, Andoaingo eta beste hainbat herrietako kale eta plazak alaitzen. Ekitaldian emozioz gainezka agertu ziren jendaurrean, eta oroigarri bana jaso zuten, Luciano Uribesalgo Banda kidearen eskutik. Izan ere, musikari batentzat musikarien aitormena jasotzea baino gauza ederragorik ez dago, are gehiago datorrenean abesti berri batekin opari gisa.

Hona abestiak zer dion: Musikariek alaitzen dute sarritan gure bizia / bonbardinoen hotsekin sortuz bizipozaren irria / hiru lagunek urte askotan berpiztu dute herria gure txarangan aurkitu dute maitasunezko kabia / kale ilunak piztutzen dira noten hotsekin jolastuz / tristura guztiz uxatzen dira txarangarekin arituz / aportazio handiarekin gure herria maitatuz / bertso xume hau egina dago emanaldia eskertuz.

Xalbadorren heriotzean abestiak eman zion amaiera antolatzaileek iragarri zuten errepertorioari. Nolanahi ere, agindutako kantutegiarekin kunplitu ostean, denen artean Lau teilatu abesti ospetsuaren bertsioa egitera animatu ziren, grabazioa EITB Maratoiak abian jarri duen kanpainara bidaltzeko asmoz.


Zuzendaritza berriarekin lanean hasi da Euskaltzaindia

Xarles Bidegain izango da euskaltzainburuorde berria datozen lau urteetan, Beñat Oihartzabalen ordez

Andres Urrutiak jarraituko du euskaltzainburu izaten datozen lau urteotan, baina zuzendaritza berria dauka atzoz geroztik. 2012ko urriaren 18an, Bilbon, Akademiaren egoitzan egin zen bilkura berezian datozen lau urtetarako zuzendaritza berria aukeratu zuen Euskaltzaindiak. Xarles Bidegain izango da euskaltzainburuorde berria, Beñat Oihartzabalek utzitako lekua hartuz. Letretan doktorea da Bidegain (Baiona, 1947). Euskal literatura eta euskal mintzairaren katedra ateratakoa Pabeko eta Aturrialdeko Unibertsitatean.

Idazkari lanetan Xabier Kintanak jarraituko du beste lau urtez ere. Diruzain berria Sagrario Aleman izango da, eta, hartara, Jose Luis Lizundia ordezkatuko du. Aleman farmazian lizentziatua da, eta Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2006an, eta 2007ko ekainaren 1ean euskaltzain oso aukeratu zuen. Adolfo Arejitak (euskaltzain osoa 2004tik) hartuko du Andoni Sagarnaren lekua ikerketa sailburu modura, eta Jean-Baptiste Coyosek (euskaltzian urgazle 2006tik aurrera) Andres Iñigorena jagon sailburu gisa.


Helduentzat ‘Australia’ eta umeentzat ‘Rudy, el cerdito valiente’

Helduek Australia pelikula dute ikusteko gaur, 19:30etan eta 22:30etan, eta bihar, 19:30etan. Umeentzako pelikula berriz, Rudy, el cerdito valiente, 17:00etan izango da, gaur eta bihar.


'ArteaGARA', belaunaldi ezberdinetako artea eta elkartasuna uztartuta

Iñaki Soto 'Gara' egunkariaren zuzendariarekin hitz egin dugu, egunkariak arrastaka daraman zorrari aurre egiteko azken ekimenaren inguruan.

Jose Antonio Sistiaga, Jose Luis Zumeta, Irantzu Lekue, Jesus Mari Lazkano, Koldobika Jauregi, Juan Gorriti, Gonzalo Etxebarria eta Dora Salazar artistek, euren artelan originalak eman, eta Usoa Zumetak serigrafia teknikan erreproduzitu ditu. ArteaGARA izena jarri diote ekimenari, GARA hedabideari Gizarte Segurantzak jarritako zorrari aurre egiten laguntzeko erakusketari.


Zumaiakok Jokin Urbietari eskaini dio asteburuko garaipena

Zumaiakok 3-0 irabazi du Anaitasunaren aurkako neurketa eta maila ez galtzeko aurrerapauso garrantzitsua eman du.

Lander (2) eta Manterolaren golei esker hiru puntu baliotsu eskuratu ditu Zumaiakok pasa berria den jardunaldian, Anaitasunari 3-0 irabazi eta gero. Emaitza honi esker, bederatzigarren postuan kokatu da Zumaiako, 28 punturekin eta jaitsierako postuak urrunago utzi ditu.

Garaipena taldeko jokalari garrantsitsuenetako bati eskaini diote, Jokin Urbietari hain zuzen ere. Jokinek duela bi aste belauneko lesio batekin zelaia utzi behar izan zuen, partida amaitzear zegoela. Aste honetan egindako frogek lesio larria izango dela aurreikusten dute eta hilabete batzuetan, Joko zelaietatik kanpo egongo da. Taldekide guztiek ahalik eta azkarren osatzea opa diote.


Euskal Herriko 1. Trikitixa bazkaria azaroaren 16an

Usurbilgo trikiti zaletu talde batek antolatu du hitzordua. Helburua; trikiti zaletuak bildu eta aipatu zaletasunaz gozatzea. Azaroaren 16ko hitzordurako izen ematea zabalik dago.

Eskualde mailakoak egin omen dira, baina Euskal Herrikorik ez. Usurbilgo trikitilari talde batek trikiti zaletuen topaketa antolatu du azaroaren 16an. "Lehentasun osoa emango diogu trikitiari. Lehenbizi triki-kalejira eta gero bazkalostean giro ona bada, iluntzera arte edo goizaldera arte iraun dezake jai giroak", iragarri digute antolatzaileek. Helburua, txoko ezberdinetako trikitilariak bildu eta elkar ezagutzea litzateke, trikitiaz gozatzearekin batera. "Trikitia eskenatoki gainean edo kalejiran beti besteentzat jo ohi dugu. Plan hau guretzat da, trikitilariok bildu eta giro politaz, trikitiaz gozatzeko, tentsiorik edo urduritasunik gabe".

Lehenbizi trikipoteoa egitekoak dira herrian barrena. Bazkaritarako bilduko dira gero Andatzpe elkartean. Izen ematea azaroaren 10era arte zabalik dute trikiti zaletuek.

Bertso-bazkaria girotzeko kalejira

Trikiti zaletuek aurrez beste hitzordu bat izango dute, NOAUA!ren Kulturaldian hain zuzen. Larunbat honetan (azaroak 9), bertso-bazkaria antolatu dugu Aitzaga Elkartean Bota Punttuba bertso eskolakoekin elkarlanean. Aurretik, Ane Azkonobieta eta Mikel Alkorta trikitilariekin kalejira 12:30etan Mikel Laboa plazatik abiatuta.

Euskal Herriko 1 .Trikitixa Topaketa

Eguna: azaroak 16, larunbata.

Egitaraua:

12:00 Trikipoteoa Mikel Laboa plazatik abiatuta.

14:00 Bazkaria Andatzpe elkartean.

Izen ematea: aurrez trikitixabazkaria@gmail.com helbidera idatzita, azaroaren 10a baino lehen. 16 urtetik gorakoentzat.

Prezioa: 25 euro.


Latinoamerikako hamabi presidente ohik babesa azaldu diote Aieteko Adierazpenari

Gaur bete dira bi urte Donostian Nazioarteko Bake Konferentzia egin zutela. Txile, Ekuador, Bolivia, Guatemala, Costa Rica, Paraguai, Uruguai eta Kolonbiako presidente ohiak daude sinatzaileen artean.

Aieteko Adierazpenak bi urte beteko dituen egun berean aldarri haren lekukoa hartu dute Latinoamerikako gizarte eragileek eta hainbat agintari ohik. Mexiko Hiriko Museoan batu dira gaur, Euskal Herriarentzako Pakearen aldeko Kontinenteko Topaketa deitu duten ekitaldian. Guztira, Hego eta Ertamerikako hamabi presidente ohik bat egin dute Aieteko Adierazpenarekin. Euskal Herrian 18:00ak direnean hasi da topaketa, eta zuzenean eskaini du Lokarrik. Bihar agerraldi bat egingo dute, jardunaldiaren inguruko balorazio bat egiteko.

Topaketarako egin duten deian esaten dutenez, Aieten marrazturiko bide orriak "gaurkotasun osoa du oraindik", eta han zehaztu ziren neurriak gauzatuz lortuko da Euskal Herrian "bake justu eta egonkorra" indartzea. Jakinmin handia sortu du, batez ere Espainiako hedabideen artean, zeintzuk izan diren Aieteko Adierazpena sinatu eta bihar Mexiko Hirian izango diren presidente-ohiak. Efe agentziak atzo aurreratu zuenez, Rodrigo Borja Ekuadorko agintari izan zena ekitaldian izango dela baieztatu dio, eta Guatemalako presidente ohi biren izenak aipatu ditu, Alvaro Colom eta Vinicio Cerezo, baina Mexikon izango diren, edo ez, zehaztu gabe.

Ondokoak dira Aieteko adierazpenaren alde sinatu dutenak:

- Ricardo Lagos: Txileko presidente ohia (2000-2006).

- Vinicio Cerezo: Guatemalako presidente ohia (1986-1991).

- Alvaro Colom: Guatemalako presidente ohia (2008-20012).

- Rodrigo Borja: Ecuadorreko presidente ohia (1988-1992).

- Jaime Paz Zamora: Boliviako presidente ohia (1989-1993).

- Fernando Lugo: Paraguaiko presidente ohia (2008-2012).

- Juan Carlos Wasmosy: Paraguaiko presidente ohia (1993-1998).

- Julio Maria Sanguinetti: Uruguaiko presidente ohia (1985-1990 / 1995-2000).

- Belisario Betancur: Kolonbiako presidente ohia (1982-1986).

- Cesar Gabiria: Kolonbiako presidente ohia (1990-1994).

- Carlos Mesa: Boliviako presidente ohia (2003-2005).

- Oscar Arias: Costa Ricako presidente ohia (1986-1990 / 2006-2010; Bake Nobel saria).

- Lucia Topolansky: Uruguaiko senataria.

- Luis Osvaldo María Aguirre: Txileko ministro ohia (1994-1996).

- Padre Miguel d'Escoto: Nikaraguako Atzerri ministro ohia (1979-1990).

- Jorge A. Tapia Valdes: Txileko ministro ohia (1972-1973).

- Adolfo Perez Esquivel: Argentina (Bakel Nobe Saria).

- Federico Mayor Zaragoza: UNESCOko zuzendari orokorra.


‘Kalefood market’ ekimena izango da asteburuan Zumaian

Denok ezagutzen ditugu herrietako festetan, iluntzetik aurrera, janaria banatzen aritzen diren furgonetak, modu herrikoian furgofarra bezala ezagutzen direnak. Food truck izenarekin jatetxe ibiltari hauek modan jarri dira azken urteotan. Ez dira patata frijituetara eta hanburgesetara mugatzen; ustez janari osasuntsuagoek ere bere tartea izaten dute. Halako bederatzi furgoneta kokatuko dira asteburuan Zumaiako Eusebio Gurrutxaga plazan, Kalefood market jaialdiaren baitan.

Kimmu eta Gastrokulturala abian jarritako ekimen ibiltaria da hau, eta gastronomiaz gain artisautza eta musika ere uztartzen ditu. Gipuzkoako eta Nafarroako zenbait herri eta hiri ukituko dituen zirkuitu ibiltari hau abuztuaren 27an eta 28an jarri zen martxan Mutrikun eta hurrengo asteburuan Lizarran izan zen. Datozen geldialdiak Zumaia, Deba eta Donostia izango ditu.

Antolatzaileek “une bereziak” sortzea dute helburu, “non herritarrek giro alternatibo eta ezberdin batez gozatzeko aukera izango duten”. Hala, ostiralean eta larunbatean, eguerdiko 12:00etatik aurrera, era ugaritako janariak (kroketak, ogitartekoak, janari mexikarra, fish & chips…) emango dituzten bederatzi food truck izango dira Gurrutxaga plazan. Horiez gain, hamahiru artisauren postuak ere izango dira eta baita kontzertuak ere.


Kloedenek irabazi du itzulia

Duela 11 urte ere hura izan zen garailea. Tony Martinek eraman du gaur Zallan 24 kilometroko erlojupekoa. Beñat Intxaustik laugarren bukatu du sailkapen nagusian.

Andreas Kloeden (Radioshak) izan da aurtengo Euskal Herriko Itzuliko irabazlea. Lehen bost etapetako mendateetan ondo eutsi du, eta gaur Zallan, 24 kilometroko erlojupekoan, sailkapen nagusian parean zituen lagunei aldea atera die.

Tony Martinek (HTC-Columbia) eraman du etapa, 32.16ko denborarekin. Kloeden bera sailkatu da bigarren, bederatzi segundora. Hirugarren Marco Pinotti, 24ra. Chris Horner iazko itzuliko garaileak 55 segundo galdu ditu gaur.

35 urte ditu Kloedenek (Alemania), eta 2000n ere lortu zuen Euskal Herriko Itzuliko garaipena. Palmares ona du: 2004an bigarren izan zen Frantziako Tourrean, 2000n Paris-Niza irabazi zuen, 2007an Tirreno Adriatikoa, aurten Paris-Nizako etapa bat...

Sailkapen nagusia

1. Andreas Kloeden (RadioShack)

2. Chris Horner (RadioShack) 47ra

3. Robert Gesink (Rabobank) 47ra.

4. Beñat Intxausti (Movistar) 1.03ra

5. Xavier Tondo (Movistar) 1.03ra

6. Samuel Sanchez (Euskaltel) 1.08ra


Hilaren 28an emango du Axi Muniain surflariak berbaldia Bermeon

Axi Muniain surflariak Bermeo bisitatuko du aurki, bere esperientziak bertaratzen direnen artean zabaltzeko. Gipuzkoarra datorren martitzenean, abenduaren 22an, zen berbaldia Bermeon ematekoa; hala ere, Gazteentzako Informazio Zerbitzutik jakinarazi dutenez, data aldatu, eta hilaren 28an jarri dute hitzordu berria.

Hala, egun horretan, olatu erraldoietan aditua den surflariak bere esperientziak kontatuko ditu, bideo proiekzio baten laguntzaz; izan ere, hainbat dira Muniainek bizitakoak: Marokon gauez surfeatzen aritutako momentuak, kosta gordeak miatzen ibilitakoak, olatu beldurgarriak hartzen aritutakoak… Berbaldia 19:00etan hasiko da Erroxape emakumeen elkarteak Erreten Lameran duen lokalean.

Olatu handienaren bila izenburupean emango ditu azalpenak zarauztarrak, baina, berbaldiaz gain, bidaiatzeko erabiltzen duen kamioia biistatzeko aukera ere emango dio herritarrari, hilaren 28an, 18:00etatik 19:00etara bitartean. Halaber, surfzaleek Muniainek sinatutako posterrak jaso, eta berarekin argazkia atera ahalko dute.

Aski ezaguna da Axi Muniain surfaren munduan mugitzen diren eta mugitzen ez direnen artean ere. Esaterako, bost aldiz izan da XXL Big Wave Award olatu handien lehiaketako finalista. GIZekoek gogorarazi dutenez, «2014ko abenduan, playa gris bezala ezaguna den inguruan, hamar metro inguruko olatua surfeatu zuen bere besoen indar hutsez, udazkenak ekarritako lehen denboralean. Olatu horri esker lortu du aurtengo finalerako pasea, hain zuzen ere».

20 urtegaz utzi zuen lehiaketa mundua; ordura arte, Europako goi mailan lehiatzen aritu zen. Egun, bestelako ikuspegia dauka: «Ozeano atlantikoak sortzen dituen itsasaldi handiei jarraitu eta horiek isurtzen dituen olatu handienak surfeatzeko ahaleginean mugrilduta» dago.

Zarauztarraren lorpenak

Hala ere, asko dira lehiaren eta ahaleginen ondorioz, eskuratutako lorpenak: 2007an, Billabong XXL Awards sarien finalera pasea lortu zuen Paddle modalitatean eta 2009an, Paddle eta Towing modalitateetan. Gainera, bost aldiz egon da XXL Big Wave Awards munduko bost olatu handienen sarien finalerako izendatuta.

Axi Muniainen esperientziez jakin nahi duenak, hortaz, hilaren 28ko hitzorduagaz bat egitea besterik ez du izango Bermeon.


Aurpegia burkaz estali gabe

‘Afganistan-Emakumeak’ erakusketak herrialde horretako indarkeria matxista salatu nahi du, bertako emakumeen errealitatea islatuz. Zarauzko Merkatu Plazan dago, hilaren 12a bitartean.

"Afganistango emakumearen bestelako irudi bat islatzea izan dugu helburu. Beti estalita irudikatu ohi ditugu, eta erakusketaren erronka izan da haiek burkarik gabe aurkeztea». Gervasio Sanchez argazkilariak eta Monica Bernabe kazetariak ondutako erakusketa da Afganistan-Emakumeak, Zarauzko Merkatu Plazako goiko solairuan jarri dutena. Bost urtetako lanaren emaitza dela nabarmendu du Bernabek. «Oso zaila izan da euren burua irudikatzen uztea, eta are zailagoa gizonezko baten eskutik. Horregatik pasatu dugu horrenbeste denbora».

Erakusketan ikusgai dauden emakumeak identifikatzea eta haiekin harremanetan jartzea izan da kazetariaren lana. Gero, Sanchez Afganistanera joaten zenean erretratu ahal zitzan. Argazkiok testuz lagunduta doaz, irudian agertzen direnen istorioa eta egoera ezagutaraziz. «Emakumeenganako indarkeria Afganistanen endemikoa da, talibanak boterean egon ala ez. Gizarte osoa dago inplikatuta, eta gizarte matxista da, oso kontserbadorea, eta erabateko inpugnitate egoeran bizi dira, nazioarteko komunitateak lagunduta», adierazi du Bernabek. Horregatik, «indarkeria hori erakutsi eta Afganistango emakumeek nahiz gizonezkoek hori salatu dezaten izan da gure helburu nagusia».

Bikotearen proiektuak 150 argazkitik gora ditu, eta Merkatu Plazan ikusgai dagoena horren lagin bat baino ez da. Hala ere, proiektuak erakutsi nahi dituen ardatz eta gai nagusiak nabarmen ageri dira Merkatu Plazako 40 irudietan: ezkontza behartuak eta haur ezkontzak, suizidioak, ihesak eta azken urtetako garapenak, besteak beste.

Erakusketa maiatzaren 12a bitartean ikus daiteke. Aste barruan 18:00etatik 20:00etara, eta asteburuetan 12:00etatik 14:00etara eta 18:00etatik 20:00etara