Igor Enparan, Hondarribiko alkatea: «Herritar guztiek merezi dute harrera egitea»

Jazkibelek «aurrerapausoak» eskertu ditu, baina nabarmendu du ezinbestekoa dela alardea bakarra, publikoa eta parekidea izatea.

Desfile parekidea amaitu ondoren hitz egin dute harrera egin dioten agintari gehienek. Bi desfileak amaitu ostean hartu du hitza Hondarribiko alkate Igor Enparanek. Berak sustatu ditu aurten alardeari eta Jaizkibel konpainiari harrera egiteko egon diren berritasunak, eta pozik baloratu du emaitza. Jaia herriko «ondare immateriala» dela esan du, «babestu» beharrekoa. «Urrats txikiak egin ditugun sentipena daukat», nabarmendu du: «Maila instituzionalean urratsak egin ditugu». Hain justu ere, pozgarria iruditzen zaio alderdi guztiak egon izana «harrera instituzionalaren gunean» bi desfileei harrera egiten; gogoratu du hori aldarri parekidea hasi eta horren ondoriozko gatazka hasi zenetik lehen aldiz gertatu dela. Argi du keinua ezinbestekoa zela: «Herritar guztiek merezi dute harrera egitea».

Hondarribiko EAJk, adibidez, ez dio harrerarik egin Jaizkibeli; Hondarribiko EH Bilduk, Emakundek eta Arartekoak ez diote harrerarik egin hautu baztertzaileari. Baina, hala ere, urrats garrantzitsuak egin direla uste du Enparanek. Udalaz kanpoko erakunde guztiei eskertu die egindako deiari erantzun izana. Hemendik aurrerako pausoak herritarren artean «adostu» behar direla uste du, eta, horren atariko, herrian «adiskidetze» prozesu bat behar dela adierazi du. Gaur desadostasunak ikusi badira ere, udalean talde politiko guztiek adierazpen instituzional batean bat egin dutela azaldu du, eta horri eman behar zaiola garrantzia.

Aginte makilarekin agertu da Enparan. Esan du oroitzen duela bera umea zenean, alardea udalak antolatzen zuenean, alkateak alardeko burgumaisuari eman ohi ziola makila hori. Berritu nahi luke berriz keinu hori. «Baina gaur egun ezinezkoa da».

Kontuan hartu behar da udaberrian gertatu zela alkatetza aldaketa Hondarribian. Urteetan EAJko alkateak egon dira, eta horiek uzkurrak izan dira beti aldarri parekidea dela eta. Igor Enparan, ordea, Abotsanitz plataformako ordezkaria da, eta bestelako jarrera izan du. Areago, maiz esan du alarde publiko eta parekide bat duela xede. Gaur berriz gogoratu du generoaren araberako bereizkeriarik ezin dela onartu alardean, eta herritar guztiek dutela parte hartzeko «eskubidea».

Eguna «hunkigarria» izan dela esan du: «Emozio handikoa». Aurrera jarraitze aldera, «konfiantza esparruak» sortzen jarraitu behar dela nabarmendu du. Udalean horretarako urratsak egin badira ere, herritarrengana zabaldu behar dira orain.

Gipuzkoako ahaldun nagusi Eider Mendozak, Jaizkibel konpainiako kapitain Nora Ferreirak eta Ane Garcia kideak, Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestak, Jose Antonio Rodriguez Ranzek (Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen, Memoria eta Kooperazio sailburuordea), Maddalen Iriartek (EH bilduren bozeramailea Gipuzkoako Batzar Nagusietan), Miren Gorrotxategik (Elkarrekin Podemos-IUko bozeramailea) eta Iosu Alvarezek (PSE-EEko zinegotzia Hondarribiko Udalean) ere hartu dute hitza gaur:

Eider Mendoza, Gipuzkoako ahaldun nagusia

«Egun handia da, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, ikusita azkeneko urteetan herrian egon den mugimendua, gure ekarpena egin nahi izan dugu elkarrizketaren alde; eztabaida egiteko alde guztiak aitortu beharrean gaude. Horixe da gaurkoan egin nahi izan dugun ariketa. Errespetu guztiz igaro da dena. Gu pozik gaude gaurkoan, eta etorkizunari begira eskatzen duguna da, hain justu, hori: elkarrizketa eta errespetua».

«Edozer gauzaren gainetik, jakinda zailtasun handiak egon direla urteetan eta urteetan, aldundiaren jarrera eraikitzailea da, eta hori egin nahi izan dugu».

«Nik badakit erabaki honen aurrean kritika asko egongo dela, bagenekien egongo zirela. Baina guk jarrera eraikitzailea nahi izan dugu, eztabaidaren aldekoa, eta errespetu handiz gure ekarpena egiten dugu, apal. Uste dugu aitortu egin behar direla haien artean eztabaida bat izateko. Aitortzarik gabe ez dago eztabaidarik. Elkar aitortzen ez baldin bada, ez dago eztabaidarik».

Nora Ferreira eta Ane Garcia, Jaizkibeleko kapitaina eta kidea

«Oso pozik gaude, goiza oso polita izan baita. Urtero gero eta jende gehiago gara Jaizkibelen, 1000 pertsona inguru izan gara. Jende asko ari da urtero desfilatzen, eta jende asko dago espaloietan txalotzen ere. Lehenengo urtea izan da Gernikako Arbolatik atera garena, eta beste konpainietako kide asko egon dira gu txalotzen, eta hori Jaizkibelentzat oso positiboa izan da. Oso-oso kontent gaude».

«Bestalde, lehenengoz alkateak harrera egin digu, eta hori ere positiboki baloratzen dugu. Nabarmendu nahi dugu alarde baztertzaileari ere harrera egingo diola alkateak, eta, oraindik normaltasunik ez dagoen momentu honetan, guretzat, alarde baztertzaileari harrera egitea ez da hautu neutro bat. Oraindik ere gure herrian banaketa eta bazterkeria bultzatzen duen talde bati harrera egitea da. Beraz, Jaizkibelek ez du oso begi onez ikusten alkateak haiei ere harrera egitea, nahiz eta guri ere egitea positiboa den».

«Aurten keinu txiki batzuk egon dira: Gernikako Arbolatik abiatu gara goizean, eta hori oso ondo iruditzen zaigu; orain Guadalupeko botoan udalbatzaren atzetik sartuko gara... Aurrerapausoak dira, baina ez dugu ahaztu behar gure borrokan jarraituko dugula. Jaizkibel emakumeen eskubidearen alde dago; guk nahi duguna da alardea publikoa izatea, bakarra eta parekidea».

Miren Elgarresta, Emakundeko zuzendaria

«Beste behin ere, Emakunde berdintasunean disfrutatzen den festa parekideari babesa ematera etorri da Hondarribira. Aurten keinu berri bat badugu gaurko festan; keinu hori udalaren eskutik etorri da. Nolabait lehen aldiz udal korporazioak harrera egin dio konpainia parekideari. Beste elementu gehigarri bat izan da proposamen horri gehitu egin zaiola Gipuzkoako Foru Aldundia. Aldundiak lehen aldiz hartu du konpainia parekidea».

«Keinuak oso garrantzitsuak dira, eta Emakundek asko baloratzen ditu keinu guztiak, baldin eta zubiak eraikitzeko eta elkarrizketarako abaguneak sortzeko badira. Agian keinu txikia izan arren, nik nahiko nuke denbora gutxi barru benetan motorra bilakatzea berdintasunerantz, eta egiaz eta era eraginkorrean, gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna lortu ahal izateko. Nik uste dut ikusi duguna inoiz gertatu ez dena dela. Aitortza bat helarazi diogu konpainia parekideari, Jaizkibeli, urte luzez izan duen aldarri horri aitortza eskaintzeko».

«Emakundek positibotzat hartzen du keinu hau, baina badakigu ez dela bakarra. Badaude ahots batzuk adierazten, erreklamatzen eta eskatzen dutenak guztion alarde bat edukitzea. Ez bakarrik ahots batzuek. Nik uste dut denbora honetan, gure gaurkotasunez, gizarteak eskatzen duela giza antolamenduan emakumeentzat eta gizonentzat espero den berdintasuna. Horretan erakundeek ezin dugu hutsik egin, eta gure esfortzu guztia jarri behar dugu honen alde, berdintasunaren alde».

Jose Antonio Rodriguez Ranz, Giza Eskubideen, Memoria eta Kooperazio sailburuordea

«Eusko Jaurlaritzaren izenean nator. Ilusio handiarekin etorri naiz, bat egiteko alkateak izan duen ekimenarekin. Azken batean, gatazka gainditzeko edo bideratzeko modu bakarra da elkarrizketa. Modu bakarra da tentsioa eta polarizazioa gainditzea. Bide horretan urrats berriak egin daitezen bultzatzeko etorri naiz».

«Oraingo blokeo egoera gainditzeko, mugitu egin behar dugu, mugitu egin behar dira aldeak. Elkarrizketa da bide bakarra. Hondarribitarrek bilatuko dute irtenbidea. Ni ziur naiz iritsiko dela irailaren 8 bat non tentsiorik gabe eta festa giroan ospatuko den alardea».

Maddalen Iriarte, EH bilduren bozeramailea Gipuzkoako Batzar Nagusietan

«Iruditu zaigu azken aste eta hilabeteotan aurrerapauso batzuk eman direla udalaren partetik. Adibidez, alkatea Hondarribia Berdintasun Hiria Sarietan egon da eta gaur Jaizkibel konpainiari harrera egin dio. Baina iruditzen zaigu akatsa dela Gipuzkoako Foru Aldundiak egoera berdinean jarri izana errealitate honen bi alderdiak, batzuek parekidetasunaren alde borroka egin dutelako urte luzez, eta beste batzuek parekidetasunaren aurka egin dutelako urte luzez. Iruditzen zaigu horrek, neurri batean, konplize egiten dituela, parekidetasunaren kontrako konplize egiten dituela. Ez dugu uste legitimoa denik bi egoerak parekatzea eta hauspotzea bi errealitateak posible direla».

«Euskal Herria Bildutik lanean jarraituko dugu, elkarrizketaren bidez lanean jarraituko dugu, ea behingoz, 26 urte igaro eta gero, egoera hau gainditzen dugun eta hemendik aurrera alarde bakarra, publikoa, parekidea eta guztiok batera ospatzeko modukoa erdiesten dugun».

Iosu Alvarez, PSE-EEko zinegotzia Hondarribiko Udalean

«Espero dut gaur normaltasuna izatea. 2007an zinegotzi bihurtu nintzenetik eliz atarian egon naiz biei harrera egiten. Joan den urtetik hona beste aurpegi bat ikusten da, baina oraindik jorratzeko dagoen bidea luzea da, eta aurrera begira ikusiko dugu. Errespetuz ibili behar da, eta elkartasunean. Nik uste dut hori dela alderdi sozialistaren helburua, orain eta aurrera begira».

«Nik uste dut gatazkaren konponbidea gizarteak berak eman behar duela. Udaletik lagundu dezakegu, baina gizarteak berak egin behar du lana. Orain, bihar, etzi... Baina gizarteak izan behar du».

«Betiko alardeari ere harrera egingo diogu. Gure politika beti biribila da, eta denborak arrazoia eman digu».

Miren Gorrotxategi, Elkarrekin Podemos-IUko bozeramailea Eusko Legebiltzarrean

«Oso egun berezia da. Jaia hunkigarria da, eta egun berezia da mugarri bat markatzen duelako borroka feministan orokorrean, jai parekideak lortzeko. Herrian sortzen denean mugimendu berdinzale bat, horrek tsunami batek bezala funtzionatzen du, eta erakundeek herriaren agindua bere gain hartzen dutenean eta gauzatzen dutenean, gaur gertatuko den bezala, pozteko gauza bat da, bereziki».

«Horrek erakusten du aldatu egiten direnean erakundeetako ordezkariak gauzak beste modu batean egin daitezkeela. Oso egun polita da, hunkigarria. Egia bada oraindik alardearen auzian gauza guztiak ez direla konpondu, badaudela oraindik gauzak konpontzeko, gaur aurrerapauso oso handi bat eman da, lehenengo aldiz erakunde desberdinek eta, bereziki, Hondarribiko alkateak harrera egin diolako alardeari. Animatu nahi ditut gaurko harreran egon direnak hurrengo batean egoteko, eta horrela bat egiteko parlamentuan eta erakunde guztietan guztion artean koordinatzen ari garen irizpide eta arauak».


Extremadurako nekazari bat identifikatu dute Urduñan, hilerriko hobietatik ateratako 71 gorpuzkien artean

Fructuoso Llorens Tolesano du izena, Badajozko lau alabaren aita zen nekazari ezkondua. Gogora Institutua familiarekin harremanetan jarri da eta Extremadurako senide presoen DNA jasotzeko prozesuari ekin dio, aurkitutako gainerako gorpuzkiak identifikatzeko lanetan.

Gogora - Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak Urduñako hilerrian hobitik ateratako 71 gorpuzkien lehen gorpua identifikatu du. Fructuoso Llorens Tolesano du izena, Badajozko lau alabaren aita zen nekazari ezkondua.

Aintzane Eznarrok, Institutuko zuzendariak, zehaztu duenez, identifikatutako gizona duela 84 urte atera zuten etxetik. Horrez geroztik, familiak ez zuen haren berri izan. Llorens Tolesano 1941eko apirilaren 6an hil zen, 55 urte zituela, Urduñako espetxe frankistan.

Juana alabak azaldu duenez, 10 urte zituen aita desagertu zenean. Egun, 94 urte ditu. Horrekin batera, bere aita "asko gogoratzen" duela gaineratu du, eta baita jasandako "umiliazio" guztiak.

Gogora Institutua familiarekin harremanetan jarri da eta Extremadurako senide presoen DNA jasotzeko prozesuari ekin dio, aurkitutako gainerako gorpuzkiak identifikatzeko lanetan.

Elkarlana

Gogora Institutuak eta Eusko Jaurlaritzak bat egin dute Aranzadi Zientzia Elkarteak aurkitutako gorpuzkien identifikazioarekin.

Aranzadik hogeita hamar biktima baino gehiagoren gorpuzkiak aurkitu zituen garai hartako espetxe frankistan, Urduñako hilerrian, Eusko Jaurlaritzaren 'Gerra Zibileko desagertuak bilatzea' programaren barruan.


'Zer da zuretzat emakumea?' erakusketa ikusgai labaderoan, bihar arte

Martxoaren bukaeran ziren jartzekoak, Goizuetako labaderoan, Zer da zuretzat emakumea? erakusketa partehartzailea. Baina pandemiagatik atzeratu, eta egun hauetan dago ikusgai bertan, bihar arte. Herritarrek egindako lanekin osatu dute erakusketa, emakume hitzak burura ekarri diena irudikatuz, nahi bezala: bertsotan, ilustrazioekin, poemekin, argazkitan, collageak osatuz...


Iñaki Sanz-Azkue eta Eñaut Agirre, Usurbilen

'Euskara eta natura txirikordatuz' hitzaldia eskainiko dute etzi, 19:00etan Potxoenean.

Eñaut Agirrek eta Iñaki Sanz-Azkuek Euskara eta natura txirikordatuz hitzaldia eskainiko dute etzi, hilaren 17an, Usurbilen. Euskal gizarteak naturarekin izandako harremanak utzitako ahozko ondareaz arituko dira; besteak beste, erdigunean jarriko dituzte kondairak, ezagutzak, sinesmenak, eta abar. Gure faunari eta florari begira: ornodunak liburua oinarri hartuta solasaldi aberatsa eskainiko dute. 19:00etan jarri dute horretarako hitzordua, Potxoenean.

Herriz herri hitzaldiak eskainiz

Agirre eta Sanz-Azkue herriz herri dabiltza hitzaldiak eskaintzen. Azkena Goizuetan izan zen eta beste hainbat herritatik ere jaso dituzte gonbidapenak. Naturari lotutako ahozko ondarea biltzen du liburuak: bertan ikusten da, Urumeako bizilagunek nola begiratu dioten naturari, eta zein harreman izan duten naturarekin.


"Zein da bidea? Presio egiten jarraitzea, desobedientzia zibila eta indarkeriarik gabeko borrokarekin"

Jordi Cuixart Omnium Culturaleko presidentea espetxetik aterata parte hartu duen lehen Diadan elkarrizketatu du Nerea Sarriegi lankideak. "Irtenbidea autodeterminazio eskubidea ahalbidetzearen eskutik etorriko da", esan du.

Kataluniatik harago bidali du mezua Jordi Cuixart Omnium Culturaleko presidendeak: Katalunian "martxan gara berriro". Euskadi Irratiko "Faktoria"n eskaini duen elkarrizketan, Cuixartek behin eta berriz esan du "politikariak estutu" nahi dituztela, Espainiakoak eta Kataluniakoak ere bai. Espetxetik aterata parte hartu duen lehen Diada ikusi du Cuixartek eta diskurtsoa ez du aldatu. "Irtenbidea autodeterminazio eskubidea ahalbidetzearen eskutik etorriko da", esan du.

Aste honetan Moncloa eta Generalitatearen arteko mahaia osatzea espero da, ez du kritikatzen ahalegina baina, ez du konfidantza handirik Omnium Culturaleko buruak. 'Negoziazio politikorako mahaia beti da erabilgarria baina, ezin du izan batak bestearen aurka izateko tresna. Kezka badu Cuixartek, 'ez dugu ikusten estatu espainiarrak inolako aurre-disposiziorik duenik. Pedro Sanchez presidentea arinkeriz ari da auzia jorratzen, Katalunian bizi dugun gatazka politikoa infantilizatzen saiatzen ari da'.

Mobilizazioekin jarraitzeko prestutasuna du Omnium Culturaleko presidenteak, 'bidea presioa egiten jarraitzea da, muga bakarra indarkeria da. Zoritxarrez Espainiar Estatuak ezin du berdina esan. Herritarrek orain arte egin dutena egin behar dute, politikariak estutzen jarraitu'.


Migratzaileak hartzeko guneen bila ari da Espainiako Gobernua

Kanarietako harrera sistemari arnasa emateko, Iberiar penintsulan «17-20 dispositibo» irekitzeko asmoa du Moncloak


Zerbitzu telematikoetarako makina bat jarri dute Zarauzko Herritarren Arreta Zerbitzuan

NAN edo B@kQ identifikazio sistema erabili beharko dute herritarrek eragiketak egin ahal izateko. Makina egunero egongo da erabilgarri, eta ordutegi zabala izango du.

Jesus Arana zinegotzia, makina berriaren funtzionamendua erakusten. (Aritz Mutiozabal) Zarauzko Udalak duela bi urte ireki zuen HAZ Herritarren Arreta Zerbitzua, Etxezabalan, eta urte hauetan harrera ona izan du herritarren artean; ekainean, esaterako, batez beste 190 lagun artatu dituzte egunero. Orain, zerbitzua hobetzeko eta herritarrei erraztasunak emateko, makina berri bat jarri du HAZen atarian, eta dagoeneko erabilgarri dago. Horren berri emateko eta bere funtzionamendua aurkezteko agerraldia egin du gaur goizean Jesus Arana zinegotziak. Makinak hainbat eragiketa telematiko egiteko aukera eskaintzen du, udalekoak zein aldundikoak; hala nola, zergak kudeatzeko, lizentziak eskatzeko, obrak egiteko baimena eskatzeko eta diru laguntza eskaerak egiteko. Horrez gain, norbanakoek errolda agiria inprimatzeko aukera izango dute, baita ordainketak ere, Eusko Jaurlaritzako orriaren bidez. Oinarrizko zerbitzu horiek emateko, makinak ordutegi zabala izango du: astelehenetik larunbatera, 07:30etik 21:00etara, eta igandetan, 08:30etik 15:00etara, hain zuzen ere. Eragiketak egin ahal izateko, nortasun agiri elektronikoa edo B@kQ identifikazio sistema erabili beharko dute herritarrek; errolda agiria ateratzeko eta ordainketak egiteko, aldiz, nahikoa da NANa erabiltzea, inolako pasahitzarik sartu gabe. B@kq identifikazio sistema KZgunean (Gaztelekuan) eskatu daiteke, eta Zarauzko Osasun Etxean ere lor daiteke. "Horren bidez, txartelik gabe, bakarrik norbere izenarekin nahiz pasahitzarekin bere identifikazioa bermatu ahal izango du", nabarmendu du Aranak.

Webgune berria udazkenean Udazkenean Zarauzko webgune berria aurkeztuko dutela gaineratu du, eta bertan zerbitzu telematikoak eskainiko dituztela; erregistro digitala egiteko eta jakinarazpen elektronikoak jasotzeko aukera ere izango du. Eta hori guztia ordenagailu bidez edo sakeleko telefonoarekin kudeatu ahal izango da. Aranaren hitzetan, "gomendagarria da halako identifikazio elektronikoak lortzen hastea herritar bezala. Jakina, beti egongo da eragiketak pertsonalki joan eta egiteko aukera, baina beste bide batzuk zabaltzen ari gara udaletik, eta garrantzitsua da jakitea herritik atera gabe egiaztagiri hainbat lor daitezkeela modu honetan". Bestalde, HAZeko ordutegia gogoratu du: astelehenetik ostiralera, 07:30etik 15:00etara dago zabalik; ostegun arratsaldetan aldaketa txiki bat egin dute, eta aurrerantzean 17:00etatik 19:00etara izango da. Era berean, 10:00-12:30 bitartean jendea pilatzen den tartea dela adierazi du, eta beste momentuak aprobetxatu daitezkeela zerbitzua lasaiago erabiltzeko.


Akordioa lortu dute Busturialdeko eta Lea Artibaiko Bizkaibuseko langileek eta zuzendaritzak

Bost hilabeteko protesten ondoren, langileek baiezkoa eman diote enpresa batzordeak eta zuzendaritzak herenegun lortutako akordioari eta bertan behera geratu dira apirilerako deitutako lanuzteak.

Bost hilabeteko protestaren ondoren, amaitu da Busturialdeko eta Lea Artibaiko Bizkaibuseko lan gatazka. Langileen batzarrak ontzat eman du komiteak eta zuzendaritzak herenegun lortutako akordioa. Honenbestez bertan bertan behera geratu dira apirilerako deitzekoak zituzten lanuzteak.

Joseba telleria Komiteko kidea gustura agertu da erabakiarekin.

Langileen %80k eman du botoa, denek aldekoa. Akordioaren arabera, azken hiru urteetan KPIaren igoera izango dute soldatek eta beste gai batzuk aurrerago jorratuko dituzte bi aldeek.

Komiteak esan du akordioak ez duela langileen eskubiderik urratzen, eskerrak eman dizkie langileei hilabeteotan emandako erantzunagatik eta baita erabiltzaileei ere.


Basozainen zerbitzua indartzeko eskatu diote gobernuari, Leitzan

Leitzako, Aranoko, Aresoko eta Goizuetako udalek, zenbait eragilek, eta herritarrek elkarretaratzea egin dute, Ingurumen Departamentuak basozainen bulegoa itxi nahi duelako.

Edurne Elizondo

Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuak itxi egin nahi du Leitzan duen basozainen bulegoa. Erabaki horren kontra agertu dira Leitzako, Aranoko, Aresoko eta Goizuetako udalak. Lau herri horietako biztanleei eskaintzen die zerbitzua bulego horrek, hain zuzen. Udalak ez daude bakarrik: Nafarroako Gobernuaren erabakiaren kontra egin dute herritar anitzek, Leitzako eta Goizuetako suhiltzaile boluntarioek, eta lau herrietako bertze zenbait eragilek ere. Bulegoa ez ixteko eta zerbitzua indartzeko eskatu diote. Elkarretaratze bat egin zuten orain dela bi aste, Leitzan.

Nafarroako Gobernuko bi basozain ari dira lanean Leitzako bulegoan, eskualde osorako. Gobernua 2019an hasi zen bulego hori ixteko asmoa aztertzen. Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuaren asmoa da Irurtzungo bulegoari eustea, eta han zentralizatzea Sakana eta Larraun-Mendialdeko oraingo zerbitzuak.

Mikel Zabaleta Leitzako alkateak ez du bat egin proposamen horrekin. Eskualdea zerbitzurik gabe geldituko litzatekeela salatu du: “Egungo klima aldaketako jokalekuan funtsezkoa da koordinazioa sendotzea, eta Nafarroako Gobernuak kontrako bidetik joan nahi du hartu duen erabakiarekin”, erran du.

Zabaletak nabarmendu du Leitzako, Aresoko, Aranoko eta Goizuetako erakundeak eta herritarrak mendien eta basoen kudeaketa hobetzeko urratsak egiten aritu direla azken urteotan. “Auzolanaren eta koordinazioaren bidetik aritu gara”, azaldu du. Leitzako bulegoa ixten badute. lan hori “hankamotz” geldituko dela ohartarazi du, eta anitz zailduko litzatekeela egun Nafarroako Gobernuko basozainen, Leitzako Udaleko basozainaren, zinegotzien eta suhiltzaile boluntarioen arteko elkarlana.

Ordutegia murriztu

Herrialdeko gobernuak argitu du basozainek lanean segituko dutela Aresoko, Leitzako, Aranoko eta Goizuetako mendietan; bulegoko zerbitzua dela itxiko dutena, alegia. Leitzako alkateak, ordea, erran du bulegoko arreta hori ere “beharrezkoa” dela.

2019an, Nafarroako Gobernuak bulegoa ixteko asmoa lehendabizikoz aipatu zuenean, bilera egin zuen Leitzako eta inguruko alkateekin. Denbora bat zehaztu zuten orduan, herritarrek zerbitzua “zenbateraino” erabiltzen zuten ikusteko. Ingurumen Departamentuaren ondorioa izan da eskualdeko biztanleek ez dutela bulegoa erabiltzen, eta datu bat jarri du erdigunean: sei hilabetean pertsona bakarrak jo duela bulegora. Leitzako alkateak, baina, nabarmendu du datu horrek ez duela errealitatearekin bat egiten. Zabaletak salatu du, gainera, 2019tik Nafarroako Gobernuak “asko” murriztu duela Leitzako bulegoko zerbitzua.

Astean bitan baino ez dago bulegoa zabalik, eta bakarrik ordubetez: asteartean, 08:00etatik 09:00etara, eta ostiraletan, berriz, 13:00etatik 14:00etara. Herritarrek basozainen zerbitzua behar dutela berretsi du Zabaletak: “Kontua da bulegora joan beharrean, zuzenean jartzen direla harremanetan haiekin. Basozainei eskatu diet datua, eta garbi erran dute dozenaka bizilagunek jo dutela haiengana”.

Baimenak eta tramiteak

Basozainek zerbitzu zehatza eskaintzen dute Leitzako bulegoan: herritarrak laguntzen dituzte, mendien eta basoen kudeaketarekin lotutako auzi guztietan. “Norbaitek erreketa bat egin nahi badu bere lur sail batean, baimena behar du, eta baimen hori tramitatzen laguntzen dute basozainek. Zuhaitz bat botatzeko ere behar da baimena, edo garbitzeko. Haizeak herri lurretan bota dituen zuhaitzak egurretarako baliatu nahi dituenak ere baimena behar du”, azaldu du Mikel Zabaletak.

Leitzako alkateak erantsi du udalak ohartu direla prebentzioaren eta koordinazioaren arloan egin beharreko lanaz, eta toki entitateak prest direla, hain zuzen, erronka horri aurre egiteko. Zabaletak uste du Nafarroako Gobernuaren betebeharra dela koordinazio hori bultzatzea eta laguntzea, eta nabarmendu du basozainen bulegoa ez ixtea eta sendotzea funtsezkoa dela horretarako.

Aresoko, Goizuetako, Leitzako eta Aranoko herritarrek, suhiltzaile boluntarioek, baserritarrek eta udal ordezkariek, bertzeak bertze, azaroaren 28an egin zuten elkarretaratzea, Leitzan.

Nafarroako Gobernuaren asmoa da Leitzan duen bulegoaren alokairua ez berritzea urtarrilean. Mikel Zabaletak ezagutarazi du, halere, gobernuko agintariek bilera batera deitu dituztela eskualdeko alkateak, abenduaren erdialderako. “Ea zer esaten diguten. Guk gurea eskatuko dugu: ez dezatela bulegoa itxi; alderantziz, sendotu dezatela”.


Urnietan errepresio frankistaren kronika, bi liburuetan

Urnietan iraganean gertatutako giza eskubideen urraketen kronika bi liburuetan jaso dituzte. Joan den ostiralean aurkeztu zituzten, Saroben egindako ekitaldian. Iraitz Arizabaleta historialaria da bere egilea. Arantzadi elkarteak bideratu du argitalpena, Urnietako Udalaren enkarguz.

Bi liburuak salgai jarri dituzte jada, 10 eurotan. Hiru tokitan eskura litezke: Bertan herritarren arreta bulegoan, Urnietako Udal liburutegian, eta Elkar liburu dendan (dendatan) eta baita online bidez Elkarren webgunera sartuz.

Jorge Segurado Urnietako alkateak, Mikel Pagola zinegotziak eta Iraitz Arizabaleta historialariak aurkeztu zituzten “Urnieta, 1936-1945 Giza Eskubideen zapalketa eta errepresioa Gerra Zibilean eta Lehen Frankismoan” izenburuko bi liburukiak.

Ekitaldian, Aukeran Dantza konpainiak bi dantza saio eskaini zituen, Edu Murumendiaraz koreografoaren zuzendaritzapean. Memoria historikoa ardatz duen “Gernika, Mihise gaineko dantza” ikuskizuneko bi zati taularatu zituen konpainiak, hain zuzen. Urnietako hainbat dantzarik osatzen dute ospe handiko dantza taldea.

Dantzariak, ezker-eskuin: Claudia Talavera, Unai Iraola, Uxue Sanchez, Maier Muruamendiaraz, Unai Balerdi, Ane Etxeberria, Danel Serrano, eta, Nahikari Sanchez.

Seguradok adierazi zuen Urnietako eta urnietarren memoria historikoa berreskuratu, eguneratu eta ezagutarazteko helburua dutela liburuek, eta, aldi berean, “gertatu zenaren egia zabaldu nahi dute, mundu guztiak ezagutu dezan eta memoria kolektiboaren parte izan dadin”.

Saroben bildutako entzuleei gogorarazi zien sasoi hartako Urnieta herriak ondo bereizitako bi gune zituela. “Alde batetik, gaur egungo hirigunea eta hura inguratzen duten lau auzoetako baserriak (Goiburu, Lategi, Ergoien eta Oztaran); bestetik, Oria auzoa eta Oztaran auzoaren mugakide zen landa-lur guztia”. Bukatzeko, errepresioa modu anitzera sufritu zuten urnietarrak goraipatu zituen, Oriako langile-auzokoak bereziki.

Mikel Pagolak liburuek non duten sorburua azaldu zuen. “Bizikidetza batzarreko presidentea zen Maribel Vaquerok gidatuta, eta Udalean ordezkaritza duten alderdi guztien aldeko jarrerarekin Urnietan ere denbora askoan isilik egon eta gero, garaia bazela erabaki zen”.

Aranzadik egin duen lan sakonari esker informazio zabala publikatu dela erantsi zuen Pagolak. “Sufrimendu asko pairatu behar izan zuten urnietarrek eta guztiek aitortza publikoa merezi dute, eta hori lortzen saiatu gara liburuekin”.

Hiru ataletan banatuta

Iraitz Arizabaleta historialariak liburukiak hiru ataletan banatuta daudela azaldu zuen. “Lehenbizi, Urnietako testuinguru historikoa azaltzen da, 1931tik 1936a arte, gerrak eztanda egin arte. Bigarren zatian, gerra zibileko gertakizun belikoek Urnietan eta urnietarrengan izan zuten eragina aztertzen da. Eta azkenik, hirugarren zatiak, behin armada frankistak Urnieta bereganatu ostean ezarri zuen erregimena jorratzen du, urnietarren aurka burututako errepresioa eta giza eskubideen urraketak aztertzen dira. Horretarako, Marijo Henriquesek zuzentzen duen Urnietako Artxiboa ezinbestekoa izan da Urnietaren bilakaera soziopolitikoa zein errepresioan ikertzeko unean”.

Ikerketa prozesuan hainbat metodologia erabili izan dituela adierazi zuen. Era horretan, artxiboetako agiriez gain, testigantza pertsonalei garrantzia eman zien: “Giza faktorean sakondu nahi izan da, eta garrantzitsua izan da sasoi hura bizi izan zutenen pertsonen bizipenak jasotzea. Ez baita aski kontaketa historikoa egitea eta agiritegietako ondarea argitara jartzea; oinarrietara jo behar da, eta herritarren gertuko gora beherak jaso behar dira”.

Urnietarren oroimen kolektiboan bi liburuak argitaratzea lehen pausotzat jo zuen Arizabaletak. “Ikerketa historikoari gertatukoa ezagutaraztea dagokio. Justiziaren eta erreparazioaren atalak beste esparrukoak dira, baina biek horiek gertatutakoa jakitea eskatzen dute aldez aurretik. Ezagutzarik gabe ezinezkoa ondoren doazen beste bi printzipioak ulertzea”.

Bi liburukiek ehunka urnietarren egoera anitzetan bizi eta pairatutako gorabeherak jaso dituzte; hilketak, epaiketak, kartzelaldiak, fronteko borrokaldiak, langile batailoiak, ile mozketak, isunak, exilioa, ondasunen errekisak…). Gainera, zapalketa jasandako herritar horietako asko eta asko kasik berrehun irudiez osatutako argazki sortan topa daitezke.

1936ko Gerra, Urnietan haur izandakoen begietatik

Nati Garmendia

Nati Garmendia Ubillosek sei urte eta Agurne Arizmendi Txapartegik bi urte eta erdi zituzten faxistek 1936ko uztailaren 18an kolpe militarra eragin zutenean. Adi-adi jarraitu zuten aurkezpen ekitaldia Saroben, eta aski ezagunak egin zitzaizkien bertan aipatu zituzten gora behera ugari, baita izendatu zituzten biktimak.

Nati Garmendiak, familiarekin batera, urnietar askok osatu zuten ebakuazioan parte hartu zuen. “Frankistak Urnietan sartzera zihoazela-eta beldurra zen bazterretan, eta guk Aiako Gaztañaga baserrian hartu genuen aterpe, hamabost bat egunetan. Gu sei ginen: gurasoak (Alejandro eta Rikarda) eta lau ume, Maria (1922), Joakina (1923), Jose (1925) eta neu (1929). Hogei bat lagun baserrian bizitzen! Bertako bi bikote, bost ume, bi anai-arreba ezkongabeak, izeba-osaba, eta gu seiak. Oso familia zintzoa bilatu genuen Aian; guregatik edozer egiteko pronto zeuden, eta ukuiluan belar artean lo egiten zuten, guk ohea eduki genezan. Dena bukatu, eta handik urtetara ere harremana mantendu genuen Aiako familia harekin.

Gurasoek Txapelania taberna edukitzen zuten errepide nagusiko kalean Urnietan, eta ama egundoko sukaldaria izaten zen. Era horretan, Aiako baserrian ederki jan genuen; egunero zopa, babarrunak eta baita txipiroiak; izan ere, baserri bertako amona ausarta zen, eta egunero Oriora jaisten zen enkarguak egitera. Egia esatea nahi baduzu, hamabost egun haiek oporrak balira bezala bizitu izan nituen, abentura batean ibili izan bagina bezala! Zer den umea izatea!

Urnietan bake pixka bat berreskuratu zela eta, itzuli egin ginen berriro. Hura kuxiedadea tabernan! Dena hustuta topatu genuen, dena lapurtu ziguten! Bestela, guri ez ziguten kalterik egin, baina bai auzoko batzuei: betirako ezkutarazi zuten Trino Olaizola gaztea ere ezagutu genuen. Gero, urteak aurrera joan ahala, gure ahizpetako bat Txomin Barkaiztegirekin ezkondu zen, eta orduan hasi ginen jabetzen Barkaiztegi familiak zenbat sufritu zuen: aita eta seme bat fusilatuak, eta ez dakit zenbat anai kartzelan edo Iparraldean ihes eginda”.

Agurne Arizmendi

Agurne Arizmendik lau urte eta gehiago igaro zituen aitaren arrastorik gabe. “Frankistak Urnietan sartu aurretik, hiltzera zihoazen herritarren zerrenda zabaldu omen zen. Gura aita abertzalea zen, eta behin esan zioten: zerrendan omen zaude, eta hobe dezu alde egiten baduzu! Apuratu, eta Iparraldeko bidea hartu zuen Etxalarko mendietan barrena. Etxean azaldu gabe lau urte pasa zituen horrela. Bien bitartean, gure ama, bi ume (Josebe eta biok) besoetan hartu eta amonaren etxera lasterka, Marizulo baserrira! Amak, tarteka, guardia zibilen bixita jasan behar izaten zuen, señora, dónde está su marido galdezka.

Marizulon bolada eginda, etxera itzuli ginen. Natiren familia eta gurea konfiantza handikoak izaten ziren, eta nik haien etxean denbora asko pasatzen nuen. Natiren aita, nire aitatzat hartuta neukan kasik, eta noizbait gurea Urnietan azaldu zenean Iparraldeko babesa utzita, orduan esan zidaten “hau da zure aita!”. Baina nik ezetz, nire aita Txapeleneko Alejandro zela!

Gure etxeko sukaldean inoiz ez ziren aipatzen gerra garaiko kontuak. Dena “ixo!” izaten genuen.

Zer esan eta zer ez jakinda kontuz ibiltzeko urteek asko iraun baitzuten Urnietan, galdu zutenen etxeetan batez ere. Nolanahi ere, goiz ala berandu, jakin genuen aitaren hiru ahizpei (Gloria, Margarita eta Maria) nola moztu zieten ilea, nola isurarazi zieten olio errizinoa eta nola derrigortu zituzten egunero-egunero Andoaingo komandantziara joatera sinatzera, Alkain hiru ahizpei bezalatsu”.


Puigdemonten euroagindua behin-behinean indargabetu du Llarenak, baina atxilotzeko agindua mantendu du

Sedizio delitua indargabetu izana da arrazoia. Funts publikoak bidegabe erabiltzeagatik eta desobedientziagatik auzipetzeko asmoa berretsi du.

Zigor Kodearen erreforma indarrean sartu da gaur, eta horrekin batera iritsi da Espainiako Auzitegi Goreneko epaile Pablo Llarenaren erabakia. Kataluniako presidente ohi Carles Puigdemonten aurkako sedizio akusazioa bertan behera utzi du, nahiz eta kritikatu duen delitu hori indargabetu izanak «ikertutako gertaeren despenalizaziotik gertu dagoen testuinguru bat planteatzen» duela. Halere, Puigdemont funts publikoak bidegabe erabiltzeagatik eta desobedientziagatik auzipetzeko asmoa berretsi du.

Llarenak indargabetu egin ditu sedizio delituengatik egindako euroaginduak, baina Puigdemont, eta Lluis Puig eta Antoni Comin kontseilari ohiak funts publikoen bidegabeko erabileragatik eta desobedientziagatik bilatzeko eta atxilotzeko aginduak mantendu ditu, egindako aldaketara egokituta. Era berean, euroagindu berriak eskatuko dituela ere adierazi du, baina Europako Batasuneko Auzitegiak Puigdemonten eta Cominen immunitate parlamentarioaren inguruan ebatzi arte itxarongo du horretarako.

Ikusi gehiago: Llarenaren erabakiak denetariko erreakzioak eragin ditu

Marta Rovira ERCko idazkari nagusiaren eta Clara Ponsati kontseilari ohiaren kasuan, berriz, desobedientzia delituagatik auzipetu ditu orain epaileak. Biak atxilotzeko agindua ere eman du, baina deklaratzeko soilik. Izan ere, desobedientzia delituak ez du espetxe zigorrik aurreikusten; gehienez, bi urteko inhabilitazioa eta zigor ekonomiko bat.

Puigdemont, Comin, Ponsati eta Rovira zeuden sedizio delituagatik ihesean auzipetuta. Orain, Llarenak azaldu du lau kideei egozten zaizkien ekintzek ez dutela bat egiten desordena publikoko delituarekin. Ez, behintzat, 2017an indarrean zegoen desordena publikoko delituarekin. Izan ere, gaur indarrean sartu den aldaketak ez du atzeraeraginik.

Erreformaren aurka

Epailearen ustez, Zigor Kodearen erreforma zuzenean lotuta dago buruzagi politiko katalanen aurkako epaiketarekin, aldaketaren argudioak azaltzerakoan Zigor Kodeko 544. artikuluaren «azken aplikazioari» erreferentzia egiten baitio. Hala, kritikatu du sedizio delituaren «aplikazio bakan bat» soilik duela oinarri aldaketak, eta ulertzeko zaila dela legea aldatzeko haren idazketak «jarrera demokratikoen errepresio penala» eragin dezakeela argudiatzea: «Sedizio deliturako aurreikusitako zigorrak gure ingurura homologagarriak ziren».

Zigorren «proportzionaltasuna» argudiatu izana ere kritikatu du Llarenak. Haren ustez, halakorik balego, espetxe zigorrak murrizteko erreforma bat egitea litzateke irtenbidea, eta ez sedizioa indargabetzea. Izan ere, uste du aldaketak ez duela zigorrak murriztea eragingo, horiek «despenalizatzetik» gertu uztea baizik.

Bestalde, Gorenak zortzi eguneko epea eman die Kataluniako prozesu independentistagatik epaitutakoei —tartean da Oriol Junqueras Generalitateko presidente ohia— alegazioak aurkezteko, Zigor Kodearen erreforma indarrean sartu izanak eduki ditzakeen ondorioengatik. Jordi Pina eta Andreu Van den Eynde abokatuek adierazi dute funts publikoak bidegabe erabiltzearen delitua ez lieketela egotzi beharko auzipetuei


Eneko Larrañaga: "Energia berezia du, eta entzun orduko erakarri ninduen korak"

Ikus-entzunezko bat ardatz duen emanaldiarekin aurkeztuko du 'Maitatzea nahiago' lana Enekora taldeak bihar, Azpeitiko Soreasu antzokian, 20:00etan.

Enekora proiektuko kideak. (Enekora) Enekora taldeak bihar aurkeztuko du disko berria, eta lan hori "etxean eta etxekoen artean" ereindako hazia dela esan du Eneko Larrañagak (Zestoa, 1982). Izan ere, harekin batera oholtzan izango dira Idoia Larrañaga arreba eta azken horren bikotekide Andres Insua, eta beste hainbat musikariren laguntza ere izan dute diskoa ontzerakoan. Eneko Larrañagarekin hitz egin du UROLA KOSTAKO HITZAk. Nondik datorkizu musikarako zaletasuna? Gaztetxoa nintzela piztu zitzaidan pasioa, anaia zaharrenak, Aitorrek, gitarra elektrikoa erostean. Halako instrumentu bat etxean sartzea sekulakoa izan zen. 12 urterekin hasi nintzen saltseatzen eta hala ikasi nuen. Afrikar jatorria duen kora nola ezagutu duzu? Hari instrumentu desberdinak jo izan ditut, eta, gerora, perkusio ikastaroetara joaten ginen maisu afrikarrekin. Gironako (Katalunia) saio batean kora jotzen zuen maisu ginear bat ezagutu nuen, 2005ean. Instrumentu hark entzun orduko erakarri ninduen. Soinu berezia du, eta izugarri gustatu zitzaidan. Maisuak berak egiten zituen korak, eta bat egiteko eskatu nion. Afrikako kalabaza erdi batekin egiten da kora. Berezia da, ezta? Bai, oso konplexua eta sinplea da, aldi berean. Duen tamaina handiagatik, harrigarria da zuhaitzetan ateratzen den fruitua izatea. Malin oso ugaria da. Kalabaza erdiarekin erresonantzia kaxa egiten da, eta Afrikako ahuntzaren larruarekin estaltzen da. Egurrezko mastil bat du, eta nylonezko 21 soka. Zer berezitasun ditu korak? Arpa afrikarra da, eta soinu, harmonia eta energia oso goxoak sortzen ditu. Neure kabuz ikasi dut kora jotzen, eta jotzen ditudan instrumentuen artean konplexuena eta zailena da. Euskal Herrian ezagutzen duzu kora jotzen duen beste inor? Ez, bakarra naiz. Jendearen arreta pizten du, eta askok galdetu didate Indiako sitarra al den. Bisitatu duzu inoiz koraren sorterria? Bai, baina oso bitxia da nire ibilbidea. Kontzertuetan kantu batzuk Afrikako mandinga hizkuntzan abesten ditut, eta askok uste zuten hasi aurretik Afrikan egona nintzela. Borrokan aritu behar izan dut, ezin konbentzituta. Izan ere, Gironan ezagutu eta erosi nuen kora, Zestoan ikasi dut jotzen, eta abestiak sortu eta kontzertuak eskaini ondoren joan nintzen aurrenekoz Senegalera. Zer musika ibilbide egin duzu? 12 Tribu taldean urtebete egin nuen, gitarra jotzen eta koruak egiten. Ondoren, Ttakunpako hiru kidek Dugukolo sortu genuen, Senegalgo korarekin eta bi balafoirekin. Eta zerk bultzatu zintuen bakarlari ibilbidea hastera? Koran gero eta gehiago sakondu ahala, abestiak sortzen hasi nintzen. Gero, Dugukolo taldea desegin zen, eta bizitzak bakarkako bidea egitera eraman ninduen, 2007an. Sei urtera, Kora izpiak lehen lana argitaratu nuen. Bakarkako ibilbide hartaz balorazio oso positiboa egiten dut. Oso maitea dut garai hura. Koraren bidez, bat-batean, harreman berezi bat hasi nuen musikarekin. Ordura arte beste energia bateko musika egiten nuen, eta korak bihotzarekin eta energia oso goxoarekin lotu ninduen. Musikari bezala, zuhaixka txiki izatetik zuhaitz handi izatera igaro nintzela sentitu nuen. Maitatzea nahiago ikus-entzunezkoaren esentziaz zer diozu? Musika instrumentuei –perkusioa, saxoa, baxua, bateria– dantza eta proiekzioa gehituta, ikus-entzunezko borobila osatu dugu. Zentzumen desberdinak landu ditugu, eta indar eta dinamika desberdinak dituzten kanta jantziagoak eskainiko dizkiegu ikus-entzuleei. Hamabi abesti eskainiko ditugu guztira: hamar talde formatuan eta bi kora hutsean. Senegalera, Kubara, Tunisiara, Portugalera... egindako bidaietako irudiekin osatu dugu proiekzioa, kantuen energia indartzeko. Oso kontzertu bizia eskainiko dugu bihar, sorpresa eta guzti. Oso pozik nago emaitzarekin. Musika duzu ogibide. Izan ere, Enekora proiektuaz gain gitarra irakaslea zara, ezta? Bai, Azpeitian eta Elorrion irakasten dut gitarra. Elorrion aurrez aurreko eskolak ere ematen ditut korarekin, eta Internetez ere bai, Skype bidez.


Euskalgintzaren Kontseiluak antolatutako manifestaziora joateko autobusa antolatu du Euskara Mahaiak

Azken hilabeteetako "oldarraldi judizialaren" aurrean, "erantzun irmoa" emateko garaia dela uste du taldeak, eta herritar guztiak gonbidatu ditu azaroaren 4an Bilbon egingo duten manifestaziora joateko. Izena eman daiteke hara autobusez joateko.

Azkoitiko Euskara Mahaiak herritar guztiak gonbidatu ditu datorren azaroaren 4an Euskalgintzaren Kontseiluak deituta Bilbon egingo duten manifestaziora joateko. Hain zuzen, hara joateko autobusa prestatu du taldeak udalaren laguntzarekin, eta herritarrek izena eman dezakete bost eurotan, 675 85 71 11 telefono zenbakira deituta. "Ahalik eta azkarren" izena ematea gomendatu dute. Azaroaren 4an, 15:30ean aterako da autobusa, Eroski Txikiaren ondoko geltokitik.

Euskara Mahaiak azaldu duenez, azken hilabeteetan euskara eta euskaldunak "irainduak eta zapalduak" izaten ari dira epaitegi "euskarafoboen" epaien bitartez. Horretarako argudio "lotsagarriak" erabiltzen dira direla salatu du taldeak, euskara hizkuntza "zaila" dela ikasteko edota udal harremanetan euskara ezin dela lehenetsi ebatzi baitute auzitegiek. " Argi eta garbi azaldu nahi digute euskaldunoi ez digutela euskaraz bizitzen laga nahi, ahalik eta oztopo gehien jartzen jarraituko dutela". "Oldarraldi judizialen" aurrean, herritarrek "erantzun irmoa" emateko garaia dela azpimarratu dute.

Azkoitiko Euskara Mahaiak Azpeitiko eta Zestoako udalekin antolatu du Bilborako joan-etorria. Azpeitian, Sanagustin kulturgunean eros daitezke txartelak, eta Zestoan, Portale kultur elkartean.


Mendi Astea: "China Jam" emanaldia

Mendi Astea. Baztartxo antzokian, 20:00etan, “China Jam” emanaldia, Anaitasuna Mendi Bazkunak antolatuta.


*‘Nor baino nor’ edo ‘Nor baino nor gehiago’?

Desegokia da nor baino nor esapidea -ago gabe ematea.

Ikusi hemen adibidea:

*Gogor ari dira biak, nor baino nor > Gogor ari dira biak, nor baino nor gehiago/indartsuago/bizkorrago).

Bi nor, zein edo dena delakoren arteko konparazioa ezartzen denez, beharrezkoa zaie konparaziozko adjektiboa edo aditzondoa.

Bat etorri ziren, nor baino nor amorratuago, haren kontra.

Haren partez hiru opari eskaini zizkioten, zein baino zein galgarriagoak.

*Oharra: Izartxoa dutenak ez dira zuzenak.


'Noraren sekretua' gaur, Erriberan

Haurrentzako txotxongilo ikuskizuna eskainiko dute gaur, arratsaldeko 17:00etan, Erriberan: Noraren sekretua. Jazarpenaren arazoaren ingurukoa da saioa: neskatila alaia eta bihotz onekoa da Nora, baina bizimodua guztiz aldatuko zaio Gotzon ikaskide berria agertzean, harroa eta maltzurra baita. Bere kasa saiatuko da egoerari aurre egiten, baina ikasiko du arazoen irtenbidea ez dela isilean gordetzea. 5 urtetik gorakoentzako emanaldia da, eta sarrerak eskuragarri daude Erriberan eta astigarraga.eus webgunean: adin txikikoek 3 euro, helduek 5 euro.


Bi-Tartean elkarteko merkatariek ikasturte berriari ongi etorri eman diote

Bi-Tartean merkatari elkarteko kideek prentsaurreko bat egin dute ikasturte berriari ongi etorria emateko.

Azken bi urteak gogorrak izan direla, baina azken bi urteetan asko ikasi dutela eta herritarren babesari esker zutik jarraitu dutela esan dute. “Elkargune soziala izan gara askotan, iritzi eta ikuspuntu desberdinak entzun eta elkarbanatu ditugu, zuen lanbide eta familia egoeren araberakoa. Oso egoera ohikoa izaten zen hori duela pare bat hamarkada herriko dendetan. Polita izan da”, esan du Eli Aldamak elkarteko merkatari guztien izenean.

Merkatariek eta gainontzeko bizilagunek hobeto elkar ezagutzeko aukera izan dutela gehitu dute. “Elkar ikusten jarraitzea espero dugu. Orain zertxobait gehiago dakigu zuetaz, zuen beharretaz, eta hauei erantzuna emateko prest gaude. Zuek ere, orain gehiago dakizue gutaz, eskaini dezakegun guztiaz”.

Oporretatik lanerako gogoz itzuli direla esan du. “Oporretatik itzuli gara, beti bezain beharrezkoak, edo inoiz baino beharrezkoagoak. Eta zuen beharrak entzuten jarraitzeko prest gaude, elkarrekin hazteko, hemen egoten jarraitzeko. Zuri, behar izan zaitugunean hor egoteagatik, eskerrik asko. Eta ikasturte honetan? Gure ondoan jarraituko duzu? Itzuli gara, gogoz eta prest”.

Horren guztiaren erakusle, herriak apaintzen eta herriei bizia ematen jarraituko dute: denden aurrean argazkian ikus daitezkeen loreak jarriko dituzte.

Jon Luqui Urretxuko alkateak merkatariak elkarrekin ikustea oso pozgarria dela esan du. “Irudia egoera aldaketaren erakuslea da. Jendea elkarrekin ikusteko beharra dugu, elkarrekin gauzak egiten. Eta bereziki pozgarria da zuek elkarrekin ikustea, asko sufritu baituzue pandemian eta lan handia egin baituzue. Eskerrik asko egin duzuen lanagatik. Aurrerantzean ere ahal dugun guztia lagunduko zaituztegu”.

Rosa Maiza Zumarragako zinegotziak ere eskerrak eman dizkie. “Oso pozgarria da guretzat kanpaina berriaren berri ematera etortzea. Urteak daramatzazue bi herrietako merkataritza hobetzeko lanean. Udalentzat oso garrantzitsua da elkarte bat egotea eta zuekin lan egiten jarraituko dugu. Egoera zaila bizi izan duzue eta indarrarekin itzuli zarete. Herritarrei ere eskerrak eman nahi dizkiet herrian erosteagatik. Herriak bizirik mantentzea guztion ardura da”.

Bukatzeko, Natalia Moragilek hurrengo hiru kanpainen berri eman du: urrian opariak egongo dira, azaro amaieran bonuak eta abenduan Gabonetako kanpaina.


Ainara Aymat: 'Askotan galtzen duzu eta gutxitan irabazten'

Ainara Aymat surflari zarauztarrak gure galdetegia erantzun du gaurkoan. Nazioarteko txapelketetan ibilia da.

Ainara Aymatek surfa egiten du, hainbat txapelketa irabazi ditu eta munduan zehar bidaiatu du itsaso desberdinetako urak dastatzen. Gaurkoan gure galdetegia erantzun du, eta besteak beste surflariek ligatzen ez dutela, askotan surfa uztea pentsatu duela eta baserria kosta baino nahiago duela kontatu digu.


Atzerriko hizkuntzak beharrezkoak izatearen kontra azaldu dira irakasleen sindikatuak

Irakaslegoaren egonkortasuna bermatzeko "negoziazioa" eskatu dute.

LAB, Steilas, CCOO, ELA eta UGT, Hezkuntzako mahai sektorialeko gehiengo sindikala ordezkatzen dute nsindikatuak, oposizioetara aurkeztu ahal izateko atzerriko hizkuntzako titulazioa eskatzeko foru legearen proposamenaren aurka agertu dira, eta hezkuntza publikoko irakasleak egonkortzeko "benetako negoziazioa" eskatu dio gaur goizean Hezkuntza Sailari.

Hezkuntza Departamentuak, salatu dute, hezkuntza publikoko sindikatuei jakinarazi zien foru lege bat onartzeko asmoa zuela, edozein espezialitatetako oposizioetara aurkeztu ahal izateko atzerriko hizkuntzako titulazioa eskatzeko baldintza barnebiltzen zuena. Irakasleen batzordeak lege horren zirriborroa eskatu du, bai erregistroan bai mahai sektorialean, eta orain arte ez zaie eman. "Oso deigarria egiten zaigu dagoeneko idatzita dagoen lege bat, Carlos Gimeno kontseilariak berak adierazi zuenez, irakasleen ordezkariei ez ematea, lan-baldintzak negoziatzeko legitimatuta baikaude", adierazi dute.

Salatu dute lege honen helburua delaa irakasle talde bat sortzea, atzerriko hizkuntzaren baldintzapean eta Nafarroako Administrazio Publikoaren mende soilik egongo direneak, gainerako irakasle funtzionarioak estatukoak direlarik. "Horren ondorioz, lan-eskubide desberdinak dituzten bi irakasle mota sortuko dituzte, eginkizun berberak betez. Nafarroako administrazioak eta, bereziki, Hezkuntza Departamentuak hogei urtez egindako plangintza negargarriak eragin du hori ", azpimarratu dute.

Sindikatuei kezka handia sortzen die egonkortze-lanpostu horiek lortuko dituzten funtzionarioen segurtasun juridikorik ezak, eta iritzi diote foru lege berri hori "erabat diskriminatzailea" dela, izan ere, konstituzio-kontrakotasuneko baldintza gisa, Nafarroako hizkuntza ofizialen gainetik dagoen atzerriko hizkuntzaren titulazioa eskatzeko asmoa baitute.


Bizkaiko Metalgintzaren gatazkan negoziazioa berrabiaraztea nahi dute CC. OO., UGT eta LAB sindikatuek

Horretarako, Jaurlaritzaren bitartekaritza eskatu dute. Era berean, adierazi dute, irtenbidea eta akordioa Jaurlaritzaren ardura ere badela.


Italo Calvino, errealitatea bezainbat maite fikzioa

XX. mendeko Italiako idazle handietako bat ez ezik, Bigarren Mundu Gerra ondorengo kulturgile eta pentsalari ezinbesteko bat ere izan zen Italo Calvino. Mendea bete da haren jaiotzatik.


Imanol Erviti bere hamabosgarren Espainiako Itzulian izango da Movistar taldearekin

Txirrindulari nafarrak arazo fisikoekin dabilen Carlos Verona ordezkatuko du.

Imanol Erviti txirrindulari nafarra (Movistar Team) Espainiako Itzuliko 78. edizioan izango da. Iruñeko ziklistaren hamabosgarren parte-hartzea izango da larunbat honetan hasiko den lasterketan, eta, kasu honetan, Carlos Verona ordezkatuko, hura arazo fisikoekin baitabil.

"Ikusi duzuenez taldearen zortzigarren txirrindularia naiz Espainiako Itzulirako, oso pozik nago lasterketa honetan egoteagatik. Ilusio handia egiten zidan eta gozatzera etorri naiz, baita taldekideentzat lanik onena egiteko ere", adierazi du Ervitik Movistar taldeak "X" (antzinako Twitter) sare sozialean iragarri duen ohar baten bitartez.

Iruñeko txirrindulariak Espainiako Itzuliko 14 edizio lehiatu ditu Movistar taldearekin eta bere emaitzarik onena 47. postua izan zen 2020an. Gainera, Ervitik bi etapa garaipen erdietsi ditu orain arte, bata, 2008an eta bestea, 2010ean.


Jaurlaritzak osasun larrialdia ezarriko du bihartik aurrera

Edukiera murriztuko dute zenbait lekutan, eta ordutegiak mugatuko dituzte.

Eusko Jaurlaritzak osasun larrialdia ezarriko du bihartik aurrera. Nekane Murga jarduneko Osasun sailburuak eta Arantxa Tapia jarduneko Ekonomiaren Garapen sailburuak atzoko agerraldian adierazi zuten neurri bereziak hartuko dituztela eta etzi, asteartean, zehaztuko dituztela.

Horren arabera, besteak beste, Jaurlaritzak agindu ahal izango du herritarrak etxean konfinatzeko, eta moldatu ahal izango ditu ekintza batzuk, baita zerbitzuen erabilerak ere. Alegia, Iñigo Urkullu lehendakariak eskumena izango du herritarren joan-etorriak murrizteko eta jendea bakartzeko. Bi hitzetan esanda: marko juridiko bat, neurri murriztaileagoak legez hartzeko. Bihar bilduko dira agintariak.

Hartuko dituzten neurriei buruzko xehetasunak ez zituzten eman, baina aurreratu zuten nondik joango diren.

Garraioan eta ostalaritzan ordutegiak mugatuta eta edukierak murriztuta

Edukierak murriztuko dituzte; «inoiz ez hamar pertsona baino gehiago». Azaldu du, ordea, horrek ez diela eragingo leku batzuei —zinema aretoei, besteak beste—, jendea maskarila jantzita, eserita eta «modu ordenatuan» egoten baita. Beste batzuetan, aldiz, jendea «gehiago erlaxatzen» da, eta pilaketak sortzen dira. Horiek ekiditea izango da helburua. Ordutegiak mugatuko dituzte ostalaritzan eta garraio publikoan.

Ez da egoera «atsegina», Tapiaren esanetan, baina «atzerapauso bat eman behar da ezinbestean». Murgak eta biek adierazi dute orain arte hartutako neurriek balio izan dutela osasun sistema indartzeko; aztarnarien lana nabarmendu du jarduneko Osasun sailburuak.


Bost herritako intzidentzia tasak igo egin dira

Lea-Artibai eta Mutrikuko intzidentzia maila igo egin da 24 ordutan. Atzo [irailak 7] 11 positibo erregistratu zituzten Lea-Artibai eta Mutrikun, eta, ondorioz, bost herritako intzidentzia tasak igo egin dira. Ondoko herrietako tasak dira igo direnak: Aulesti, Etxebarria, Ispaster, Markina-Xemein eta Ondarroa. Ondoko herrietan erregistratu dituzte positiboak: bina Aulestin, Lekeition, Markina-Xemeinen eta Ondarroan, eta bana Etxebarrian, Ispasterren eta Mutrikun.

Bestalde, Mutrikuk hobera egiten jarraitzen du. Atzo [irailak 7] 319,9ko tasa zeukan, eta 37 puntu jaitsi eta gero gaur [irailak 8] 300 azpitik kokatu denez, gune laranjan egotetik gune horian egotera pasatu da; 282,27ko tasa dauka gaur [irailak 8]. Lekeitioko intzidentzia tasak ere behera egiten jarraitzen du, nahiz eta herriak gune gorrian egoten jarraitzen duen.

Lurraldeak. Arabak 194,73ko tasa dauka (atzo baino 20 puntu gutxiago), Bizkaiak 223,40koa (-17 puntu) eta Gipuzkoak 221,94koa (-15 puntu).

Herriz herriko intzidentzia tasak (irailak 8):

Amoroto: 1.445,78

Aulesti: 1.047,90 (299 puntu igo da)

Berriatua: 238,66

Etxebarria: 134,23 (atzo 0 tasa zeukan)

Gizaburuaga: 0

Ispaster: 940,86 (134 puntu igo da)

Lekeitio: 802,55 (125 puntu jaitsi da)

Markina-Xemein: 139,30 (40 puntu igo da)

Mendexa: 0 (atzo 211,86ko tasa zeukan)

Munitibar: 436,68

Mutriku: 282,27 (37 puntu jaitsi da)

Ondarroa: 198,44 (12 puntu igo da)

Ziortza-Bolibar: 227,79

Lea-Artibai eta Mutrikuko egoera epidemiologikoaren bilakaera, azarotik:

Joan den aste osoan [abuztuaren 30etik irailaren 5era] 41 positibo erregistratu zituzten Lea-Artibai eta Mutrikun, duela bi aste baino 55 kasu gutxiago. Kasu gehien Lekeition erregistratu zituzten (21), eta atzetik datoz Mutriku (4), Amoroto (4), Markina-Xemein (3), Ondarroa (3), Aulesti (2) eta Ispaster (2). Aldiz, Berriatuan, Etxebarrian, Gizaburuagan, Mendexan eta Ziortza-Bolibarren ez zuten kasurik erregistratu; Etxebarriak, Gizaburuagak eta Ziortza-Bolibarrek 0 tasa daukate.


Korrika eguna

Foru plazan:

-10:00 Gaztetxoen pilota partiduak

-11:00 Hemendikara, antzerkia.

-12:00 Dantza

-14:00 Bertso eta kantu bazkaria

-18:00 Kita del pare, txaranga

Joseba Barandiaran plazan:

-12:30 Plaza dantzak Astigar elkartean eskutik.


Araba gorrira itzuli da, Lasarte-Oriarekin eta Muskizekin batera

Horrela, 23 udalerri daude eremu gorrian, eta bi herrialde, Gipuzkoak ere gorrian jarraitzen baitu.

OHARRA: Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalerrien egoera epidemiologikoari buruzko zerrenda hau egunero argitaratzen da, baina ez da perimetralki itxita egongo diren herrien eta hirien zerrenda. 400 kasuko intzidentzia-tasa metatua gainditu duten udalerriei buruzko ebazpena astelehenetan argitaratzen du Eusko Jaurlaritzak, eta neurri murriztaileak biharamunean sartzen dira indarrean.

Egun bat laranjan egin ostean, Araba gorrira itzuli da gaur, eta Muskizekin (Bizkaia) eta Lasarte-Oriarekin (Gipuzkoa) batera, eremu larrienean sartu da, covid-19ak Euskadin herriz herri izan duen eragina neurtzen duen Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren semaforoaren arabera.

Horrenbestez, 23 dira egoerarik latzenean dauden 5.000 biztanle baino gehiagoko udalerriak EAEn: Gasteiz (Araba); Bilbo, Ermua, Markina, Muskiz eta Ondarroa (Bizkaia), eta Aretxabaleta, Arrasate, Astigarraga, Azkoitia, Beasain, Errenteria, Lasarte-Oria, Lazkao, Legazpi, Lezo, Oiartzun, Ordizia, Oñati, Tolosa, Urretxu, Zarautz eta Zumarraga (Gipuzkoa).

Arabaren kasuan, gorrira itzuli da lurralde osoa, azken 14 egunetan 100.000 biztanleko 400 kasutik gora dagoelako (409,74). Gasteizek ere gune kritikoenean jarraitzen du (447,42 kasu 100.000 biztanleko).

Bestalde, Amurrion egoerak okerrera egin du, laranjan baitago, eta Agurainek eta Laudiok eremu horian jarraitzen dute.

Bizkaian, Bilbok, Ermuak, Markinak eta Ondarroak eremu gorrian jarraitzen dute, eta Muskiz berriro sartu da (427,86).

Gune laranjan, aldiz, Abadiño, Amorebieta-Etxano, Balmaseda, Durango, Getxo, Portugalete eta Sestao daude. Bizkaiak berak ere laranjan jarraitzen du (317,39 kasu 100.000 biztanleko).

Horian hauek daude: Abanto, Arrigorriaga, Barakaldo, Basauri, Berango, Bermeo, Derio, Elorrio, Erandio, Etxebarri, Galdakao, Gernika-Lumo, Gorliz, Gueñes, Leioa, Lekeitio, Mungia, Ortuella, Santurtzi, Sopela, Trapagaran eta Zalla.

Ez dago udalerririk eremu berdean.

Gipuzkoan, gune gorrian, astinduenean, Lasarte-Oria sartu da, eta hauek jarraitzen dute bertan: Aretxabaleta, Arrasate, Astigarraga, Azkoitia, Beasain, Errenteria, Lazkao, Legazpi, Lezo, Oiartzun, Oñati, Ordizia, Tolosa, Urretxu, Zarautz eta Zumarraga. Gipuzkoako lurraldeak ere eremu gorrian jarraitzen du, 431,25eko tasarekin.

Eremu laranjan, berriz, Andoain, Bergara, Eibar, Hondarribia, Mutriku, Orio, Pasaia, Usurbil eta Zumaia daude.

Hauek ditugu gune horian: Azpeitia, Deba, Donostia, Elgoibar, Hernani, Irun, Urnieta eta Villabona.

Ez dago udalerririk eremu berdean.

Europar Batasunak (EB) onartutako koloreen mapa egokitu du Jaurlaritzak, eta azken 14 egunetan metatutako intzidentzia-tasaren arabera sailkatzen ditu EAEko udalerriak.

Zure interesekoa izan daiteke: Honela funtzionatzen du covid-19aren semaforoak eta hauek dira irizpideak

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu eta EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn eta Nafarroan. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" da derrigorrezkoa, baita Lapurdiko herri eta hiri nagusietan ere.


Murgia Jauregi aurrean eta Amarrandegi kaleko ibien sarbidean hiritartze lanak hasiak dira

Zoladura berritu eta garajeetako sarbideak asfaltatuko dira. Lan hauek izango duten kostua 24.444 eurokoa izango da.

Astelehenean hasi ziren Astigarragako Murgia Jauregiaren aurreko plaza eta Amarrandegi kaleko garajeetarako sarbideak egokitzeko lanak, eta 20 bat egun iraungo dutela azaldu du Astigarragako Udalak.

Horrez gain, Udalak jakinarazi du Amarrandegiko bizilagunek eta Murgiako jauregiak hitzarmena egin dutela lur-eremu horren obrak eta mantenua arautzeko.

Zoladura berritu eta garajeetako aldapak asfaltatuko dira. Lan hauek gainera, 24.444 euroko kostua izango dute, eta Acuña S.A da lanak burutuko dituen enpresa. Beraz gogoratu, lanak hasiak direla eta eremu hori moztuta dagoela. Horrez gain, obrak 20 bat egun iraungo ditu.


Aialde Berri Sagardotegia: “Orain gehienek egun batetik bestera egiten dituzte erreserbak”

Sagardotegi denboraldia duela aste gutxi jarri zen martxan, baina ordutik askotariko egoerak bizi izan dituzte sagardotegietan. Herri arteko mugimendua eta Usurbil itxita egotea tokatu zaizkie herriko sagardogileei. Alboko herrietakoek gerturatzea daukaten garai honetan Aialde Berri Sagardotegian zein martxa darabilten jakin nahi izan du Noauak.

NOAUA! Sagardotegi denboraldia hasi zenetik egoera nahiko nahasia izan da. Nolakoak izan dira lehen aste hauek?

Aialde Berri Sagardotegia: Usurbil gorrian sartu zenean egun gutxi batzuetako itxiera jasan zuen ostalaritzak. Gu horrek ez gintuen harrapatu ostiral, larunbat eta igandetan egiten baitugu lan.

Aste hauetan herriko jendea baino ez da ibili sagardotegian. Nolakoak izan dira asteok?

Ondo lan egin dugu larunbatetan. Kuadrilla asko gerturatu dira, eta hori izan da larunbatetako giro orokorra. Igandetan familia giroa nagusitu da, gure bezero nagusiak igandetan familiak izan dira eta. Jende zaharragoa ez da gehiegi hurbildu, beldurragatik edo.

Alboko herrietako jendeak jada sagardotegietara hurbiltzeko aukera dauka. Antzeman duzue kopuruan igoera hori?

Orain gehienek egun batetik bestera egiten dituzte erreserbak. Aurreikuspenak egitea oso zaila da zentzu horretan, baina Lasarteko kuadrilla batzuk hurbiltzen hasi zaizkigu. Orokorrean beraientzat ere zaila da hurbiltzea, intzidentzia dela eta gorrian daudelako eta ez dakitelako gisa honetako arrazoi batengatik atera daitezkeen. Hala ere, pixkanaka mugimendu hori ari gara nabaritzen, lasartearren aldetik bai behintzat.

Egunez egun dabil jendea, eta zuek ere hala ibiliko zarete, ezta?

Bai, jakiak egunez egun eskatzen ditugu eta etorkizuna oraindik marrazteke daukagu. Neurriak aldatzen joan daitezke oraindik, bai onerako bai txarrerako. Egoera horren aurrean, egunez egun lan egin behar. Aurtengo denboraldia trakets samar hasi dugu, egoera nahiko zaila daukagu. Joan zen urtean hasi eta bat-batean moztu zen dena, eta aurtengoari esperantzarekin begiratzen genion, baina horrela tokatu da.

AIALDE BERRI SAGARDOTEGIA

"Orain gehienek egun batetik bestera egiten dituzte erreserbak"

Txotx egitera joan ezina arazo ari da izaten bezeroentzat?

Errespetuz ari da jendea gai horrekin, ez dugu inolako arazorik izan. Aukera ematen diogu kuadrilla bakoitzari pitxerra betetzera joateko; kuadrilla bakoitzeko pertsona bat beti ere. Gainera, guk upelak nahiko bereizita dauzkagu jangelatik eta kontrolatzeko erraza da. Horrez gain, aukeran ematen dugu upelekoa edo botilakoa.

Horrenbeste berrikuntzarekin lan egiteko modua eta erritmoa erabat aldatuko ziren, ezta?

Erritmoa erabat desberdina da. Orain upelera ezin denez joan eta inguruko jendearekin harremantzerik ez dagoenez, azkarrago jaten dute bezeroek. Hala ere, jendeak badaki ez dela izango afaririk, eta beraz, bazkalostea asko luzatzen da. Lehen jendeak ohitura zeukan bazkaldu eta tabernetara joateko, baina orain askok trago bat behintzat hemen hartzen du.

Instituzioen aldetik pautak eta laguntzak jaso dituzue?

Gure kasua berezia izan da. Udalak bonoena martxan jarri zuenean guk ere parte hartu genuen, eta laguntza hori izan genuen. Laguntza zuzenei dagokienez, ez dugu eskurtzeko aukerarik izan bete beharreko epigrafe batzuk ez betetzeagatik; baina oso kasu konkretua da gurea.


21 urteko gizonezko bat hil da Baztanen, autoa errepidetik aterata

Nafarroako Foruzaingoak jakinarazi duenez, 17:45ean izan da ezbeharra. 150 metrotik amildu da gaztea.

Pertsona bat hil da Baztanen (Nafarroa) gaur arratsaldean, gidatzen zuen autoa errepidetik aterata. Nafarroako Foruzaingoak jakinarazi duenez, ezbeharra NA-4453 errepidean gertatu da, 17:45ean. Emandako informazioaren arabera, gaztea 150 metrotik amildu da. Osasun larrialdietako zerbitzuak istripua gertatutako tokira joan dira, baina ezin izan deus egin gaztearen bizitza salbatzeko. Handik gutxira zendu da.


Haizea Tornay xakelaria, euskal selekzioen arteko lagunartekoan

Euskal Herriko hegoaldeko eta iparraldeko emakumezko selekzioek elkarren artean jokatuko dute online bidezko lagun arteko topaketa domeka goizean, 10:00etatik 14:30era bitartean.

Aviron Bayonnais kirol klubeko xake taldeak antolatu ditu topaketok, Martxoaren 8ko Emakumeen Nazioarteko Egunaren harira, Baionako Udalaren eta Euskal Xake Federazioaren hauspoa lagun. Txapelketak geldi daudela-eta aukera aproposa izango dute xake jokalariek entrenamenduei segida eman eta euren dohainak erakusteko.

Hegoaldeko taldeko ordezkarietako bat izango da Haizea Tornay arrasatearra, eta bere aitak, Josu Tornayk, hartuko du selekzio horri jokatzeko gomendioak emateko ardura. Jokalari bakoitzak bi partida erdi-azkar eta bosna partida azkar jokatuko ditu.


Italiak Belgika mendean hartu du eta Espainiaren aurka ariko da finalerdietan

Selekzio italiarrak 1-2ko emaitzarekin irabazi dio final-laurdenetan Belgikari eta Espainiako selekzioaren aurka finalerako txartela izango du jokoan.

Italiako selekzioak 1-2ko emaitzarekin irabazi dio Belgikari ostiral honetan Municheko (Alemania) Allianz Arenan jokatutako Eurokopako final-laurdenetako partida. Italiak Espainia izango du aurkari finalerdietan, uztailaren 6an Wembleyn.

Bikain ekin dio partidari Italiak, baloiaren jabe eginda, eta Belgikaren ate ingurura arriskua eramanda. Neurketako 15. minutuan gola sartu dute italiarrek, baina epaileak baliogabetu egin du Bonucci jokoz kanpo egon baita errematea egin duenean. Hala ere, ekinean jarraitu dute italiarrek, eta Nicolo Barellak gola sartu du (0-1) 31. minutuan, jaurtiketa gurutzatu batekin Courtois atezaina gaindituta. Hamabi minutu beranduago, Insignek jarri du 0-2koa markagailuan, area kanpotik jaurti eta gol ikusgarria sartuta.

Lehen zatiko azken txanpan, Italiak gol gehiago sartzeko abaguneak izan ditu, baina Belgika izan da desabantaila murriztu duena. Epaileak belgikarren aldeko penaltia adierazi du atsedenaldira iritsi orduko, haren ustez Di Lorenzok falta egin diolako Dokuri area barruan. Jokalri italiarrak ez du belgikarra zangotrabatu, baina epaileak ez du bere erabakia aldatu. Romelu Lukakuk gola sartu du (1-2), penaltiz.

Bigarren zatiaren hasieran Italia izan da baloiaren jabe, baina Belgikak lehen 45 minutuetan baino erasokorrago jokatu du. Lukakuk neurketa berdintzeko abagune paregabea izan du, baina barkatu egin du. Hortik gutxira, ez da errematea egitera iritsi Chadliren erdiraketa baten ostean.

Roberto Mancinik zuzentzen duen selekzioa partidako momenturik txarrenak pasatzen ibili denean, 77. minutuan, Spinazzolak min hartu du, eta ezin izan du jokatzen jarraitu. Hegaleko jokalaria Italiak duen futbolari onenetarikoa da. Hala ere, Italiak ondo eutsi die Belgikaren erasoko jokaldiei.

Belgikak erasora jo du azken minutuetan. Dokuk jokaldi bikaina egin du 83. minutuan; bi aurkari atzean utzi ostean, ordea, jaurtiketa gora joan zaio. Norgehiagokako 92.minutuan Belgikako selekzioak berdinketa lortzeko aukera izan du, baina De Bruynek ateratako falta Donnarumma atezainak gelditu du. Amaieran, Italia garaile eta Belgika kanporatuta.

Fitxa teknikoa:

1. Belgika: Courtois; Alderweireld, Vermaelen, Alderweireld; Meunier (Chadli, 70. min, Praetek ordezkatu du 73.min. ), Witsel, Tielemans (Mertens, 70. min), Thorgan Hazard; De Bruyne, Doku eta Lukaku.

2. Italia: Donnarumma; Di Lorenzo, Bonucci, Chiellini, Spinazzola (Emerson, 79. min); Barella, Jorginho, Verratti (Cristante, 74.min); Insigne (Berardi, 79. min), Chiesa (Toloi, 91.min) eta Immobile.

Golak: 0-1, 31. min: Barella; 0-2, 43. min: Insigne; 1-2, 45. min: Lukaku (penaltiz).

Epailea: Slavko Vincic (ESL). Txartel horiak atera dizkie Tielemans (21. min) Belgikako jokalariari, baita Verratti (16. min) eta Berardi (90. min) Italiako futbolariei.


Hauek dira uda honetan galdu ezin dituzun helmugak

Mira Bidaiak, Eroski Bidaiak eta Hernani Bidaiak bidaia-agentzietako ordezkariek uda honetan bidaiatzeko hainbat helmuga gomendatzen dizkigute.


EH Bilduk "mugarria" ezarri nahi du Bilboko gaurko manifestazioan

Santi Brouarden eta Josu Muguruzaren hilketen eta Francoren heriotzaren urteurrena baliatuta, Autonomia kalea bete nahi dute euren aldarrikapenak ozen entzun daitezen.

EH Bilduk Bilboko Autonomia kalea betetzera deitu du gaur Bilbon. "Indar erakustaldia" eta mugarria izatea nahi du ezker abertzaleak, Euskal Herriaren independentzia, justizia, feminismoa, ekologismoa, antifaxismoa, euskara eta bakea aldarrikatzeko bidean.

Garazi Perea eta Oskar Matute EH Bilduko ordezkariek prentsaurrekoa eman zuten, joan den igandean, mobilizazioaren nondik norakoak azaltzeko, eta herritarrei gaurko mobilizazioan parte hartzeko eskatzeko.

Oskar Matutek esan zuen "herri hau beste era batean eraiki nahi duten" herritar guztiak daudela parte hartzera deituta, "Euskal Herria maila guztietan errespetatu beharreko nazioa" dela uste dutenak. Estatuari "demokratizazio lanketa bat falta zaiola" ere salatuko dute mobilizazioan.

Diputatu independentistak esan zuen azaroaren 20an "euskal independentistek eta subiranistek herria bizirik dagoela erakusteko aukera" izango dutela, "gizon-emakume libre eta berdinen euskal errepublika eraikitzeko borrokan ari den" herria, hain zuzen ere.

"Azaroaren 20an, berdintasunean, ingurugiroarekiko errespetuan, justizia sozialean, erabakitzeko eskubidean eta printzipio demokratikoetan oinarritutako herri batean bizi nahi dugunok hitzordua dugu Bilbon", gaineratu zuen.

Izan ere, ohartarazi zuen gaurkoa ez dela izango "beste mobilizazio bat", "lur jota eta eragin politikorik gabe ikusi nahi gaituztenek kalkulagailua atera eta kontatu egingo gaituztelako", zeren "orduan eta jende gehiago egon Bilboko kaleetan, gehiago kezkatuko dira pribilegioak kolokan kusiko dituztelako".

Pereak jakinarazi zuenez, manifestazioaren amaieran "ekitaldi berezia" egongo da Bilboko udaletxean. Bertan Arnaldo Otegik hartuko du hitza, eta "mugarri" izatea espero duten hitzaldia emango omen du.

Santi Brouard eta Josu Muguruza GALek azaroaren 20an, duela 37 eta 32 urte, hildako HBko buruzagiak ere izango dituzte gogoan manifestazioan.

"Ezarri beharreko osasun-neurri erabat zorrotzak"

Asteon Euskadi Irratian egindako elkarrizketan, Maddalen Iriarte EH Bilduk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaileak adierazi zuenez, koalizioak eutsi egiten dio datorren Bilbon egingo den manifestaziorako deialdiari, eta "modu seguruan" eta osasun-neurri guztiak bermatuz egingo dela ziurtatu zuen. Eusko Jaurlaritzak osasun eta segurtasun neurriak betetzeko deia egin ondotik egin zituen adierazpenok.

Orain arte pandemian zehar egin bezala, mobilizazio honetan ere "ezarri beharreko osasun-neurri erabat zorrotzak" ezarriko direla ziurtatu zuen Iriartek, ahalik eta modu seguruenean gauzatu dadin.

"Gaur goizean EAJko kide bati entzun diot ez zuela zalantzan jartzen hamar egun barru egin behar duten Kongresua egiteko aukera, eta PSE-EEri ere ez diot ezer entzun asteburuan Pedro Sanchez buru izango duen Kongresuari buruz, ezta zelaiak bete eta milaka eta milaka pertsona bilduko dituzten futbol partidei buruz ere", esan zuen.


Iritsi da txapeldunak erabakitzeko unea

Sasquatch eta Albok taldeak arituko dira aurtengo ligako tituluaren bila bihar arratsaldean Azkoagainen (17:30). Kopako txapelduna, berriz, Sarutobi –aurtengo nobedadeetako bat– eta Tutelatraku taldeen arteko neurketan (15:30) erabakiko da

Joan den urriaren 29an ekin zion Herriko Futbol Txapelketak 2022-2023ko denboraldiari, hamar talderekin. Guztien helburua Liga Txapelketako finalera iristea zen, eta, zazpi hilabetez lehian ibili ondoren, txapelketako bi talde klasikok lortu dute txartela; Sasquatch eta Albok arituko dira tituluaren lehian, bihar, zapatua, 17:30ean, Azkoagaingo berdegunean.

Lehenak Mazedonia taldeari 1-2 irabazi ostean iritsiko dira biharko hitzordura. Badakite zer den Herriko Txapelketako irabazleak izatea, eta beste garaikur baten bila zelairatuko dira. Albok taldeak ere badaki zer den txapeldun izatea, eta, joan den urtean kopa eskuratu ostean, aurten liga dute begiz jota; finalerdian nagusitasunez irabazi zioten Weinguter taldeari: 5-2.

Eskarmentua duten bi talde dira, eta, seguru asko, bihar egiten den akats bakoitzak berebiziko garrantzia izango du epaileak txistua jotzean titulua lortu ahal izateko.

Kopako finala ere, bihar

Ligakoa ez da izango, ordea, bihar jokatuko den final bakarra. Urtero bezala, txapeldunen fasea jokatzen ez duten taldeek kopa txapelketa jokatzen dute urtarriletik aurrera. Biharko finalean (15:30) gaztetasuna izango da nagusi: Sarutobi eta Tutelatraku aurrez aurre. Lehenak aurten estreinatu dira Herriko Futbol Txapelketan eta balentria egin zuten finalerdietan Shatoken Moura taldeari 3-2 irabazita; ilusioa da nagusi finalerako ordu gutxiren faltan.

Aurrean Tutelatraku izango dute; hura ere talde gaztea eta azken urteetan zeresana ematen ari dena HFTn. Haien finalerdia ere ez zen erraza izan, eta, Frakas Brabas 0-1 garaituta, kopa altxatzea, ez dute beste ezer buruan.

Tutelatraku eta Sarutobi taldetako kamisetak, kopa alboan dutela. Argazkia: Iñigo Barrena

Denboraldi positiboa

Azken urteetan HFTren inguruan zurrumurru asko entzun dira, egingo zen edo ez zalantzan jarri ere bai. Aurten hamar taldek hartu dute parte eta antolatzaileek, egun handiaren faltan, balorazio ona egin dute. "Denboraldiaren balorazio oso positiboa egiten dugu eta gustura gaude izandako parte hartzearekin", dio antolakuntzako Jon

Ander Errastik. Gainera, aurten albiste positibo bat ere izan dutela azpimarratu nahi izan du: "Aurten hirugarren epaile bat ere batu zaigu, eta hori oso albiste ona da; indarrak ematen dizkigu hurrengo denboraldiei begira".


Zirko koreografikoa

Apirilaren 2an, igandea, 'Artxipielago' ikuskizunaren emanaldia izanen da Etxarri Aranatzen.

Sendaberri. Paisaia eszeniko berriak Nafarroako Gobernuaren eta Nafarroako Antzoki Sarearen programaren barruan La Trapecionista konpainiaren Artxipielago zirko koreografiko ikuskizunaren emanaldia izanen da apirilaren 2an, igandea, Etxarri Aranazko kultur etxean.

'Artxipielago' ikuskizuna

Sinopsia: Lurraren pisua hauts bihurtua, hondarraren aritasuna esekiduran, oinez etengabe aritzea, etengabe bilatzea… Zer uzten du gizakiak bere urratsen atzetik? Nola har daiteke perspektiba altueretatik? Zer da nahitaezkoa? Nola egin ikusgai funtsezkoa dena?Protagonistak bakarkako bidaia bat egingo du, txelo baten musikaren laguntzarekin, eta esekidura uneak, aire-dantza uneak, eta berarekin batera eraldatzen den paisaia bat marratuko ditu.

Fitxa artistikoa:

Ideia originala, koreografia eta eszena: Maitane Azpiroz.

Dramaturgia laguntzailea: Inés Auber.

Teknikari sormena: Guillaume Desnoulet.

Teknikari orokorra eta argiteria disenua: David Lainez Aguirre.

Arbole teknikaria: Juanjo Altuna.

Jantziteria: Aiora Ganuza.

Interpretazioa eta kolaborazioa: Teresa Magallón Cortes.

Musika: Alejandro Saul Martinez.

Emanaldia: Apirilak 2, igandea, 17:30ean, Etxarri Aranazko kultur etxean.

Sarrerak: 3 euro, Etxarri Aranazko Udaleko webgunean.

ZOZKETA: 'Artxipielago' ikuskizunerako bi sarrera bikoitz


Urkoko putzuak egokitzeko auzolana egingo dute Aranzadi elkarteagaz batera

Kiribile elkarteko kideek zapatu honetarako egin dute deialdia, hilaren 17rako, 10:30etik 13:30era. Jarduerak Sopelako Udalaren laguntza izango du eta Aranzadik eskainiko dituen dibulgazio-ekintza bategaz osatuko dute; gainera, ekimenari buruzko gida bat ere banatuko dute bertaratzen direnen artean. Aurreko jarduketetan, Kiribile elkarteko kideek Urkoko ibarrean dauden putzuak egokitzeko ekimenak burutu dituzte, bertako flora eta faunarentzat ezinbestekoa den habitata hedatzeko helburuagaz.

Zapatukoa deialdi irekia izango da, beraz, edonork parte har dezakeela adierazi dute Kiribileko antolatzaileek: "Gure ondare naturalaren alde lan eta gozatzeko aukera ederra izango delakoan, etortzera animatzen zaituztegu". Hitzorduko egunean eguraldi ona iragarrita dagoela jakinarazi duten arren, bertaratu gura dutenei arropa egokiak eramatea gomendatu diete: "Belarra bustita eta lurra lokaztuta egongo baitira". Halaber, bukatzean, hamaiketako ere egingo dute.

Bestelako informazio eskaerak egiteko edo zalantzak argitzeko kiribile.sopela@gmail.com helbide elektronikoa ahalbidetu dute.


Dianarekin hasi dute tolosarrek inauterietako egun handia

08:00etan, pijama jantzita atera dira kalera tolosarrak, txarangaren atzetik gora eta behera ibiltzeko asmotan. Gosaldu ondoren, mozorrotu eta 11:00etan atera dira karrozak.


Eskualdeko lau pilotari, Lau eta Erdiko Txapelketan

Baikok aurreratu du Peña II.ak, Artolak eta Jakak jokatuko dutela, eta ezusterik ezean, Altuna III.a ere bertan izango da.

Udazkenean sartzearekin batera, eta udako torneoak amaitzen doazen honetan, pilotariak Lau eta Erdiko Txapelketarako prestatzen ari dira. Aurten, urriaren 6ean hasiko da, eta finala azaroan jokatuko dute.

Baiko Pilota enpresak dagoeneko baieztatu du txapelketan zein sei pilotarik parte hartuko duten, eta horien artean daude Iñaki Artola alegiarra, Jon Ander Peña tolosarra eta Erik Jaka lizartzarra. Urrutikoetxea eta Larrazabal ere txapelketan ariko dira, eta azken pilotaria Agirrek eta Zubizarreta III.ak jokatuko duten aurre-kanporaketan erabakiko da. Partida hori irailaren 30ean, larunbata, jokatuko dute Itziarko (Deba) Zabalsoro pilotalekuan.

Egun berean izango da Aspeko bi pilotariren arteko aurre-kanporaketa, eskualdean. Elezkano II.ak eta Dariok Tolosako Beotibar pilotalekuan jokatuko dute ; 17:15ean hasiko da jaialdia eta bigarren partida izango da. Lehen partidan, Salaberriak eta Erostarbek, Expositoren eta Tolosaren aurka jokatuko dute. Bi jaialdietako sarrerak dagoeneko salgai daude Entradasfronton.com webgunean. Beotibarkoen kasuan, merkeenek 10 euro balio dute eta garestienek 25 euro.

Eibarko enpresak oraingoz ez du txapelketan parte hartuko duten pilotarien zerrenda argitaratu, baina ezusteko erraldoirik ezean, Jokin Altuna amezketarra, iazko txapeldunordea (22-21 galdu zuen finala Ezkurdiaren aurka), zerrenda horretan egongo da.


Popatik bandak ‘Maitatzeari’ ikuskizuna estreinatuko du

“Bizitzaren kausalitateek elkartu gintuzten eta elkartze horretatik kasualitatez kanta bat ondu genuen elkarlanean. Kanta horren ostean kanta gehiago etor zitezkeela amestu genuen. Maitatzeari buruzko kantak. Eta Popatik proiektu poetiko-musikala sortzea erabaki genuen”. Hala definitzen du Popatik bandak bere sorrera, eta, orain, egin duten ibilbidearen lehenengo fruituak aurkeztuko dituzte Tabakaleran.

Hamar kantaz osatutako Maitatzeari bilduma osatu dute, eta Tabakalerako Kutxa Kultur Kluba aretoan aurkezpen kontzertua eskainiko dute gaur, 21:00etan. Sarrerak 3 euroan eskuratu daitezke Kutxa Kulturren webgunean, edo 5 euroan leihatilan bertan.

Taldekideak

Aingeru Mayor donostiarrak, Ekaitz Goikoetxea beasaindarrak eta Xabier Crehuet ordiziarrrak osatzen dute taldea.

“Sexologoa eta samurtasun ikastaroetako sortzaile eta bidelaguna” da Mayor, “sortzailea, bertsolaria eta hitzen magoa” Goikoetxea, eta “kantautorea, konposatzailea eta musikaria” Crehuet, taldekideen beraien hitzetan.


Egin landare ontzi zintzilikaria eta irabazi "3 Ene Kantak" saioaren kamiseta!

Aste honetan, eskulan erronka onartu behar duzu. Atera argazkia egindakoari eta igo webgunera. "3 Ene Kantak" saioaren kamiseta irabaz dezakezu. Animatu eta parte hartu!

"Argiren erronka" lehiaketa jarri du martxan 3 klubak, klubeko bazkideak lanean jartzeko! "3 Ene Kantak" saioaren "Zuk zeuk egin" atalean, besteak beste, eskulanak, esperimentuak eta marrazkiak egongo dira astero. Argi astero saiatuko da jarduera bat egiten, eta, egun horretan bertan, erronka joko dizu aste horretako lana hobetu dezazun.

Aste honetan, eskulan erronka onartu beharko duzu. Landare ontzi zintzilikaria egin dute "Zuk zeuk egin" atalean. Argi ere hasi da berea lantzen, eta 3 klubeko kideak ere euren landare ontzi zintzilikariak egitera animatu ditu.

Argik erronka bota dizu, eta orain zure txanda da! Bideoan dituzu jarraitu beharreko pausoak. Horretarako plastikozko botila, egurrezko eraztunak, bridak eta sokak behar dituzu. Sortu zeure eskulana eta atera argazkia. Ondoren, "3 Ene Kantak" atariko "Bereziak" orrira jo; hor duzu zeuk egindakoaren argazkia igotzeko aukera. Parte hartzen duzuen guztion artean, "3 Ene Kantak" saioaren kamiseta zozkatuko dugu astero. Animatu eta parte hartu!

Gogoratu parte hartzeko beharrezkoa dela 3 klubeko kide izatea. Oraindik ez bazara bazkide, egon lasai, oso erraza da eta! Kideentzako guneko "kide egin" atalean sartu, eta bertan eskatzen dizkizuten datuak eman behar dituzu.

Landare haragijalea erronkaren irabazlea

Joan den astean, margolan erronka bota zuen Argik. 3 klubeko kideek onartu egin zuten desafioa, eta "3 Ene Kantak" saioaren kamiseta zozkatu dugu parte-hartzaileen artean. Rita irazabal izan da irabazlea. Zorionak!

Jaso ditugun marrazki guztiak 3 klubaren webgunean daude ikusgai. Mila esker parte hartu duzuen guztioi!


'Emozio festa' haurrentzako antzerkia


Intsektuekin landutako elikagaien garapen-proiektu bat zuzentzen ari da Ausolan

Inseknior izeneko proiektuak intsektuetatik eratorritako proteina-iturri berriak areagotzeko asmoa du; batez ere, hirugarren adineko pertsonei begira. Proiektuaren helburu nagusia EFSAk eta Europako Batzordeak markatutako elikagaien segurtasunaren eskakizunekin beteko duen intsektuz egindako lehen irina sortzea da, produktu intsektikoloen kalitatea ezagutzera eman eta horiek sustatzeko. Gainera, elikagai horiek jasangarriak dira eta ingurumenean eragiten den inpaktua gutxitzen dute.

Ausolan, BCC Innovation, Insekt Label Biotech eta Leartiker enpresen artean Inseknior izeneko proiektua zuzendu dute. Proiektu horrek elikagai iturri alternatiboak bilatzeko asmoa du, intsektuak erabiliz horretarako. Konkretuki, Tenebrio molitor espezieko intsektuekin ari dira lanean, hirugarren adineko jendeak dituen behar nutrizionalak aseko dituen produktu gama berri bat ateratzeko. Intsektuak, gizakiaren elikadurari begira, kalitatezko proteina eta grasa iturri jasangarri eta nutrizional bezala posizionatzen baitira.

Tenebrio molitor-a, irineko kakalardo edo harrak, Europako Batasuneko kontsumorako baimena du, 2021eko hasieratik. Amaia Agirre Ausolaneko I+D departamentuko zuzendariak azpimarratu duenez, "intsektuaren kontsumoak nekazaritza elikagai katean paper garrantzitsua jokatzen du, ingurumenarekiko jasangarria delako; eta trantsizio ekologikorako beharrezkoa da. Proteinetan eta mineraletan aberatsak diren elikagai erdisolidoak lortzeko aukera ematen digute adineko jendearentzat".

Intsektu zuntz eta irinen prototipoen dastaketa

Bi urteko lanaren ostean, hiru prototipo likido, beste hiru erdisolido eta hanburgesa formatuan egindako haragi analogo baten dastaketa egin dute. Guztiak %100 tenebrio-irinez eta barazkiz eginda –erremolatxa, babarrunak, lekaleak...–. Amaia Agirrek esan duenez, plater batzuk errezeta tradizionaletan daude oinarrituta.


Bertan behera utzi dute Azkoitiko XVI. Herri Lasterketa

Raka Maraton Kirol Elkarteak adierazi duenez, "bizi dugun egoera" dela-eta Herri Lasterketa ez antolatzea erabaki dute. Halere, datorren urtean berriro itzuliko direla azaldu dute antolatzaileek.

Azkoitiko XV. Herri Lasterketako irudi bat. (Maxixatzen)

Azaroaren 28an ziren egitekoak Azkoitiko XVI. Herri Lasterketa, baina Raka Maraton Kirol Elkarteak azaldu duenez, proba bertan behera uztea erabaki dute. Elkarteko kideen esanetan, "pena handiz" hartu dute erabakia, baina nabarmendu dute osasun krisiak bultzatuta "guztien ongizatearen alde" egiteko hautua egin dutela. Aurten, beraz, Herri Lasterketarik ez da izango Azkoitian, baina antolatzaileek datorren urterako prestatzen hasteko eskatu diete herritarrei; "gogoratzekoa izango da", gaineratu dute.

Joan zen urteko Herri Lasterketa Iker Ortiz de Zaratek eta Nerea Etxeberriak irabazi zuten. Honako lotura honetan ikus daiteke argazki bilduma.


Aldude Ibarreko Ate Idekien baitan azienda feria izanen da larunbatean

Asteburuan egitekoa denari buruz mintzatu gara AIBA elkarteko Maika Alfarorekin.


JOLASASKE

Jolastorduetako ekimena da JOLASASKE. Behintzat, horrela pentsatuta sortu eta abiatu zen.

Honen bidez, ikasleei gutxiengo arau batzuk jartzen zaizkie eta gainerakoa beraien autonomia, sormena, inklusioa eta hezkidetza lantzeko helburuetan oinarrituta dago.

ARGAZKIAK

ARAUAK ETA MATERIALA

Materiala frontoiaren atzekaldean dagoen kontainer batean bilduta dago, hau da, JOLASTAINERrean; eta, benetan esan behar dugu, oso polita eta dotorea gelditu dela margotuta. Beraz, ESKERRIK ASKO DBHko ikasle eta irakasleei, jolastea hain atsegingarri bihurtu digutelako.

Arrakasta ikusita jangelako orduetan, bazkaldu ondoren, JOLASASKEko proeiktua zabaltzea erabaki dugu.

Aita Mariko eraikuntzan ere, beste kontainer bat jarri dugu, eta jadanik, martxan dago… Beraz disfrutatu jolasten eta elkarrekin jolas berriak eta jolastokiak sortzen!


Koroatze jaiak

09:30 // VII. EUSKAL KANTA HERRIKOIEN TOPAKETA, Santa Zezilia bandaren laguntzarekin

Foru Plaza


La Cigarrak kontzertu berezia emanen du

Olaztiko sanmigeletan herriko txarangak kide ohiei eskainitako kontzertua eginen dute urriaren 2an, igandean, San Migel plazan.

La Cigarra Txarangak kontertua emanen du urriaren 2an, igandea, 19:00etan, San Migel plazan -euriarekin emanaldia kultur etxean izanen da-. Kontzertua txarangako kide izandakoei omenaldi bat izanen da, eta beraiei eskainiko zaie, "beraiekin ez daudenei agur esateko modu bat da", bereziki Jesus Lopezi Jesusin. Txarangak duela lau hamarkada baino gehiago sortu zuten Olaztiko zenbait musikarik, eta herriko festa gehienetan ateratzen da.


'Pistolera' nobelaren bigarren atala kaleratu du Urki Ruizola hernaniarrak

'Circulo de venganza' izenekoa argitaratu du, aurrekoaren jarraipena, eta dagoeneko salgai dago. Alai Zubimendi hernaniarrak egin du azala.

Bere bigarren nobela argitaratu du Urki Ruizola idazle hernaniarrak: Pistolera nobelaren jarraipena. Círculo de venganza izenekoa da nobelaren bigarren atala, eta aurrenekoak bezala, western giroa, kapitulu motzak eta erritmo azkarreko irakurketa ditu ezaugarri nagusi.

Gainera, Alai Zubimendi hernaniarrak egin du liburuaren azala, eta Gaueko komiki dendan dago nobela salgai.

Mendekua izango du erdigunean nobelak. Ramsayk ikusi zuen, izenik gabeko pistolariak nola hil zuen bere aita; eta ordutik, mendekuarekin obsesionatuta hazi da. Ziur dago pistolaria bizirik dagoela oraindik, eta horregatik, haren bila abiatuko da, bere aginduetara daukan hiltzaile talde batekin. Iraganeko eta etorkizuneko pertsonaiek elkarbiziko dute mendekuaren zirkuluan. «Espero dut irakurtzen gozatuko duzuela, nik idazten gozatu dudan bezainbeste», adierazi du idazleak, nobelaren aurkezpen laburrean.

Uno Editorial argitaletxearen eskutik argitaratu ditu bi nobelak hernaniarrak, eta bere webgunean (unoeditorial.com) dago eskuragarri horiei buruzko informazio guztia.


Carola garabiak argiztapena estreinatu du

Bart piztu dituzte Bilboko monumentu ezagunenetakoa den garabia argiztatuko duten 13 fokuak.


Bandaren kontzertua

Leizarra musika eskolako bandak kontzertua eskainiko du.


Hesi gehiago eta espazio publiko gutxiago

Itsasontziak hegaluzearen kanpainan sartuta zeuden bete-betean eta familiek eta gainerako bizilagunek kaiaz eskalako hiri txiki bat izango balira bezala gozatzen zuten. Tornozuloa, sotoen eremua eta arranpla bat-bateko hondartza eta bainugune bihurtzen ziren eta bertakoek nahiz bisitariek gozatzen zituzten, Kontxako hondartzako zaratatik eta pilaketatik urrun. Mutikorik bizkorrenek uretan txakurtxoaren jokoa egiten zuten turistak erakartzeko, litxarreria altxor txikiak lortzeko sarrera iturri handia baitziren». Hala deskribatzen ditu Iñigo Puerta kazetariak 1980ko hamarkadako kaiko udak, Donostia, itsas hiria liburuan (2008). Edozein donostiarren iruditerian dago Puertak deskribatutakoa, duela gutxi arte, hori baitzen kaitik pasatzerakoan ikusten eta arnasten zen giroa. Pixkanaka, ordea, hori aldatzen joan da: arrantza ia erabat desagertu da, bainua debekatuta dago, eta dagoeneko ez dago txakur txikiaren jolasik (Donostia, itsas hiria liburuan, txakurtxoren jokoa. Gaztelaniaz perrita al agua esaten diote). Bainua debekatuta egonda ere, Puertak dioen moduan, arrapalak denbora pasatzeko «bat-bateko hondartza» izaten jarraitu du, kaiko bizilagunek, gainontzeko donostiarrek eta bisitariek aisialdirako erabili izan baitute orain arte. Hori ere, ordea, bukatu egin da momentuz, arrapala itxi egin dutelako.

Mollaerdiko kai muturraren erdia Euskadiko Kirol Portuakek erabiltzen du. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Itxiera ekainaren hasieran egin zutela azaldu du Amagoia Lopez bizilagunak: «Selektibitatea bukatu zeneko asteburu zaratatsuaren ondoren, astelehenen arratsaldean, arrapalan familia batzuk zeuden, baina ez zegoen ikastarorik ezta jende pilaketarik ere. Ordea, bi ertzain patruila etorri ziren kaiko segurtasun langileekin, eta familiak arrapalatik bota zituzten». Hurrengo egunerako, arrapalaren ingurua hesituta zegoela kontatu du Lopezek: «Gure seme-alabak eskolatik atera zirenean, hemendik gelditu ziren beti bezala, eta berriz etorri ziren ertzainak eta segurtasun langileak. Bizilagunak oso haserre jaitsi ginen, baina segurtasunekoek zioten arrapala itxi egin behar zela, segurtasunagatik. Eztabaida izan genuen beraiekin eta ertzainekin, eta galdetu genien ea nola zen posible hamar haur arrapalatik botatzeko etortzea, baina aurreko asteburuan goizeko hiruetan zegoen zaratarekin eta gure dei guztiekin honaino inor etorri ez izana». Hurrengo egunerako, arrapala hesiekin erabat itxita zegoen, eta Eusko Jaurlaritzak kaiaren kudeaketa Jaurlaritzaren esku dago jarri duen kartelak dioenez, «ontziak ontziratzea eta lehorreratzea» baino ez dago baimenduta gune publiko horretan.

Horrela, Klub Nautikokoak dira arrapala erabiltzen ari diren ia bakarrak, bela, piragua eta bestelako ikastaroetako ontziak itsasoratzeko eta lehorreratzeko. «Pribatizatu egin dute. Ordaintzen duenak baino ezin du erabili leku publiko hau. Nik ulertzen dut ikastaro asko daudela, eta masifikatuta dagoela, baina Donostia guztia dago masifikatuta, eta ez dira espazio publiko guztiak ixten horregatik», salatu du Lopezek. Gainera, obretarako erabili ohi diren hesiekin itxi dute arrapala, eta Lopezen ustez «ez da batere egokia». Izan ere, azaldu duenez, «enbatak etortzen direnean erortzen dira, eta arriskutsuak dira». Horrez gain, kaiko estetikarekin bat egiten ez dutela ere azpimarratu du: «Pasealeku Berritik jaistea eta hesi narras hori ikustea… Zein herritako kaitan dago horrelako zerbait?».

Mollaerdiko kai muturraren erdia Euskadiko Kirol Portuakek erabiltzen du. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Donostiar askok erabili izan dute betidanik arrapala bainatzeko, eguzkia hartzeko edo lagun artean egoteko, baina, bereziki, kaikoentzako gune berezia da: «Bainatzea debekatuta egonda ere, arrapalak bizitza handia dauka bizilagunontzat», azaldu du Lopezek, eta zera gaineratu du: «Udako gauetan ogitartekoarekin arrapalara jaisteko ohitura handia izan dugu betidanik, eta giro polita sortzen zen: kuadrilla batzuk elkartzen ginen, haurrak arrapalan gora eta behera ibiltzen ziren inolako arriskurik gabe, eta abar. Orain ezin dugu hori egin, eta badirudi batzuei molestatzen diela herritarrak hemen ibiltzeak. Gure egunerokotasuna moztu digute».

Haatik, ikastaroetako irakasleek eta ikasleek ez ezik, euren senideek ere arrapala erabiltzen dutela salatu du kaikoak: «Ikastaroak egitera datozenak soilik sartu daitezke, baina ikastaroetako haurren senideak ere han ibiltzen dira gora eta behera. Are gehiago, azken astean ikusi izan ditugu pertsona batzuk paddle surfeko taulekin eta arrapalan garagardoak edaten. Ordea, gu gaizkileak izango bagina bezala sentitzen gara hara sartzen bagara». Hala ere, Lopezek argitu du bizilagunak ez daudela ikastaroen aurka, herritarrek kaiko espazio publiko hori erabili ezin izanaren aurka baizik: «Beti egon da ikastaroetakoen eta herritarron arteko elkarbizitza, eta ez da posible azkenaldian ikastaro kopurua handitu izanagatik arrapala soilik beraientzako izatea». Marian Baqueriza ere kaian bizi da, eta gogoratu du garai batean beste arrapala txikiago bat zegoela gaur egun Klub Nautikoko ontziak dauden lekuan, Kaiko pasealekuan: «Arrapala hori duela 20 bat urte itxi zuten. Lurra jarri zuten gainean, eta hor daude gaur egun Klub Nautikoko ontziak. Hau da, dirua baldin badaukazu espazio publikoa erabili dezakezu. Ordea, eremu hori ere pribatizatu izan ez balute, gaur egun ez genuke arazo hau izango, ontziak itsasoratzeko eta lehorreratzeko erabili ahalko luketeelako». Irtenbideren bat bilatu behar dela nabarmendu du: «Ez nago ikastaroen aurka, beti egon direlako, baina denok daukagu arrapalaz gozatzeko eskubidea». Lopezek elkarbizitza bermatzeko neurriak proposatu ditu: «Arrapala erdia ikastaroentzako eta beste erdia herritarrentzako utzi dezatela, eta 18:00etatik aurrera, ikastaroak ez daudenean, erabat ireki dezatela, adibidez».

Amagoia Lopez, kaiko bizilaguna. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Bazar Aquarium saltokia arrapalaren aurrean dago, eta ia 40 urte daramatza han Itxaso Suarez arduradunak. Lopezen eta Baquerizaren ildo beretik jo du: «Ikastaroak beti egon dira, eta hala izan behar du, baina elkarbizitza bat behar dugu. Erakundeen ardura da kaiaren erabilera arautzea, ahalbidetzeko denok izatea kaiaz gozatzeko aukera. Irtenbide bat bilatu behar da, irtenbidea ez delako arrapala ixtea. Bat-batean Kontxa itxiko balute bezala da: ez litzateke bidezkoa izango». Gunearen itxierak komertzialki eragiten diola aitortu du, baina nabarmendu du lehentasuna ez dela hori izan behar: «Arrapala ez da ireki behar nik gehiago saltzeko, itsasorako sarbide publiko bat herritarrentzako itxita egotea ondo ez dagoelako baizik. Ni turismotik bizi naiz, baina ez dut uste turismoarengatik edozer gauza egin behar denik. Nire etxea ondo egotea nahi dut, eta etorri nahi duena etor dadila. Baina ez dut nire etxea horregatik aldatuko». Ildo horretatik, hausnarketarako bidea ireki du Suarezek: «Bisitarientzako kai polit bat egiten ari dira, baina ez hemen bizi direnentzat. Norentzako ari dira egiten kaiko kudeaketa?».

Iaz ere itxi zuten

Aurtengoa ez da arrapala ixten duten lehenengo uda, iaz ere gauza bera egin baitzuen Eusko Jaurlaritzak. Uztailean itxi zituzten arrapala eta Nautikoko eskailerak, pandemia egoera zela eta, jende pilaketak saihesteko. Bizilagunek Kaia Bizirik plataforma sortu zuten, eta kaiaren erabilera herritarraren aldeko sinadurak bildu zituzten, baita mobilizazio batzuk egin ere. Azkenean, Jaurlaritzako ordezkariekin bildu ziren, eta Lopezen arabera, ziurtatu zieten itxiera pandemiagatik izan zela, eta ez arrapalaren erabilera pribatizatzeko. «Urrian hemen jarraitzen zuten hesiek, eta gauero alde batetik bestera ibiltzen ziren eta erori egiten ziren, ekaitzengatik. Arriskutsua zen, eta Jaurlaritzara joan behar izan genuen berriz, kentzeko eskatzera».

Eusko Jaurlaritzak ekainaren hasieran itxi zuen kaiko arrapala. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Aurtengo kartelak, aldiz, ez du pandemia egoera aipatzen, eta Baquerizak salatu du abisatu gabe itxi dutela gunea: «Euren kabuz hartzen dituzte erabakiak». Horrela, Lopezek kontatu du bizilagun askok Jaurlaritzara deitu dutela hesiak kentzeko eskatuz, baina arrapala «segurtasunagatik» itxi dutela erantzun diete. «Horregatik, alkatearekin bilera bat izan genuen duela gutxi, eta gure kexen berri eman genion. Esan zigun udalari ere ez zitzaiola asko gustatzen arrapala horrela egotea, eta bilera bat eskatuko zietela Jaurlaritzakoei», azpimarratu du Lopezek.

Bainatzea debekatuta dago kaian, eta Mollaberriko muturrean eta tornozuloko muturrean barandak jarri dituzte. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Gero eta espazio erabilgarri gutxiago

Kaiko espazio publikoaren arazoa ez da berria, Parte Zaharrean Bizi auzo elkarteak kaia «elitizatzen» ari direla salatu izan baitu hainbatetan, eta Auzoa Berreskuratu eguna antolatu izan dute 2017ko, 2018ko eta 2019ko udetan, kaiaren erabilera herritarra aldarrikatzeko.

Hain zuzen, kaian bainatzea duela urte batzuk debekatu zuten, eta orain ezin da ezta eskaileretan egon ere, gehienak itxi egin baitituzte azkenaldian: «Itsasorako sarrera guztiak itxi dizkigute, batzuk giltzadun ateekin eta beste batzuk barandak jarrita», dio Lopezek. Hain zuzen, Kaiko pasealekuan eskailera batzuk irekita daude, baina ez herritarrek erabiltzeko, Ciudad de San Sebastian katamaranera eta irlako ontzietara sartzeko baizik. «Tornozulokoa da erabat irekita dagoen eskailera bakarra, eta ez du kaira ematen, badiara baizik», azpimarratu du bizilagunak.

Kaiko pasealekuko eskailera batzuk irekita daude, baina irlako ontziek eta Ciudad de San Sebastian katamaranak erabiltzen dituzte. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)

Eskaileren erabileraz gain, kai muturren erabilera ere mugatu dutela salatu du: «Mollaerdiko muturra aspaldi itxi zuten EKP-koek, eta beraiek baino ezin dute erabili. Beste bi muturretan, aldiz, orain barandak jarri dituzte bukaeran. Beti egon izan gara muturretan hankak zintzilik eserita, baina orain jarri dizkiguten baranda hauekin hori ere ezin dugu egin». Gauza batzuk debekatzea, ordea, ulergarria iruditzen zaiola gaineratu du Lopezek: «Txakur txikiaren jolasa, esaterako, oso narrastuta zegoen azken urteotan: auzokoa ez zen jendea etortzen zen, eta modu txarrean eskatzen zuten dirua. Ulertu dezaket, baita ere, muturretatik botatzea debekatzea, baina eskailerak ere itxi behar dira? Arrantzari dagokionez, ertzainak etorri izan dira 10 urteko mutikoak arrantzan egoteagatik».

Horregatik guztiagatik, arrapala kaikoentzako zein kanpokoentzako espazio publiko garrantzitsua dela nabarmendu du Lopezek: «Uda gozatzeko garai bat da, eta etxe azpian daukadan espazio publikoan gozatzeko eskubidea daukat. Gainera, kaia ez da soilik auzokoontzako gune bat, donostiar guztiok erabiltzeko da».

Tornozuloko eskailerek badiara ematen dute, eta horiek dira herritarrentzako irekita dauden bakarrak. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)