Ezkutuko lanean dihardutenak

Jose Manuel Etxabe eta Eugenio Camio. (Amaia Urbieta Arruti)

Getariako Arraun Elkarteko batzordean ibili dira gaztetatik Jose Manuel Etxabe (Getaria, 1949) eta Eugenio Camio (Getaria, 1948). 40 urte baino gehiago daramatzate biek ala biek balizak jartzen Getariako estropadetan. Bi beteranoen hitzetan, egun horietan “lan handia” izaten da, eta boluntario askoren artean uzten dute prest estropada eremua.

Bi eguneko lana izan ohi da estropadak prestatzearena. Bezperan jartzen dituzte balizak eta, ondoren, jaso egin behar izaten dira. Camioren hitzetan bigarren hori izaten da gogorrena, horretarako boluntario gutxiago izaten baita.

Estropadaren bezperan, prest dauden boluntarioek bodegako materiala bertatik atera eta ordenatu egiten dute, lehenik. Motordun txalupa txikietan uretaratzen dira, eta puntu zehatzera iristean, balizak botatzen dituzte, beren aingurekin. “Azkarrago egiteko bi taldetan egiten dugu”, azaldu du Etxabek.

Nola jakin dezakete, ordea, zein den puntu zehatza? Herri bakoitzak bere estrategia dauka eta, Getarian, lehorrean bi erreferentzia puntu markatu zituzten duela urte asko, Jose Agustin Larrañaga elkarteko lehendakari zenean. “Portu eta bideetako ingeniaria zen eta berak jarri zituen erreferentziak lehorrean”, azaldu du Camiok.

Hala, lehorreko marketan pertsona bana kokatzen da, eta txalupan dagoenari esaten diote noiz geratu behar duen. Bi erreferentzien lerroak gurutzatzen diren puntu zehatzean, begira dauden biak konforme daudenean, bota behar izaten dute aingura.

Geometriak geometria, Camiok ondo daki zailtasun handia duela beti leku zehatzean ainguratzeak. “Orokorrean, metro erdiko edo metro bateko aldea egoten da”.

Inoiz baino langile gehiago

Hala dio Etxabek: “Arraunlarien belaunaldi asko ikusi ditugu. Horiek aldatzen doaz, baina urteak joan eta urteak etorri, guk hemen jarraitzen dugu”. Ez dute kexarik, ordea, arraun elkarteko lankidetzaren inguruan. Arraunean jardundako asko aritzen dira boluntario lanetan estropaden prestaketan Camiorekin eta Etxaberekin; beraien esanetan, orain, “inoiz baino gehiago”. Izan ere, arraun elkartea sortu zen urteetan “dena” egin behar izaten zuten jende gutxiagoren artean. “Balizak bota, zuzendu, jaso… guztia gure esku zegoen”, azaldu du Etxabek.

Abuztuaren hasieran, herriko Salbatore festetan, izaten da traineruen estropada Getarian. Urtean zehar, ordea, izaten dira bestelako estropadak (trainerillenak, batelenak, probintzialak…) eta horietan ere Etxabe eta Camio izaten dira balizak jartzen. Etxaberen arabera, “guztietan berdin” aritzen dira. “Arraunlariek umetatik ikasi behar dute gauzak ondo egiten”.

Boluntariotzaren prezioa

Sekula ez dute sosik poltsikoratu Camiok eta Etxabek balizak jartzen hartutako lanagatik. Noizbait zerbait eman badiete, arraun elkartearentzako izan da. Camioren esanetan, “arrazoi txarren bat” entzun behar izan dute musu-truk egindako lanagatik. “Orain askok kobratuta egiten dute lan hori, TKE ligan. Guk egindako lanaz asko kexatu izan dira, balizak mugitzen direlako, baina nik telebistan ikusten ditudan estropadetan, kobratuta jarritako balizak gureak bezalaxe mugitzen dira”.

Getariatik kanpo ere aritu izan dira lanean. “Zumaiako estropadatik edo Kontxatik deitu izan digute, diru gutxi zegoela eta guk esperientzia genuelako”.

Guztiak pozik edukitzea ezinezkoa izaten da, baina horretarako direnak eta bi egiten dituzte. “Distantzia oso laburra nahikoa izaten da jendea protestan hasteko”. Balizak kokatzeko aurreko egunean egindako lanaz gain, estropada hasi aurretik berriro begiratzen eta mugitzen dituzte, motordun txalupekin. Bezperako gaua “behatzak gurutzatuta” igarotzen dute Camiok eta Etxabek, balizak hurrengo egunean ondo aurkituko dituztenaren esperoan. “Gertatu izan zaigu txibizaleek gauean, ilunetan, sokak ebakitzea, adibidez”.

Horrenbeste urtetako lanak utzi dituzte izerdiak, pozak, tristurak eta hainbat anekdota Camio ren eta Etxaberen memorian. Horietako bat, duela urte asko, Getariako traineruen estropadan gertatu zitzaien: “Estropada eguna zen. Heldu da ziabogara trainerua, eman du ziaboga eta kalera sartzean baliza falta”. Hala oroitu du unea Etxabek. Trainerutik ateratzen zen torloju batekin zulatu egin zuten baliza, eta hondoratu egin zen. Harrezkero, bestelako material bat txertatzen dute balizetan, halakorik gertatu ez dadin.

Urteetako sokari tiraka

Egiten dutena gustuko duten galdetzean, ez dakite zehatz erantzuten Camiok eta Etxabek. Ziur dakitena da benetan kuttuna dutela Getariako Arraun Elkartea, eta lotura hori ez dela edonola hausteko modukoa. “Gu hutsetik hasi ginen. Ez geneukan ez arraunik, ez txaluparik ez ezer, txabola bat bakarrik. Pixkanaka elkartea osatzen joan ginen, eta orain, atzera begiratu eta hutsetik hasi gineneko hura dugu gogoan. Daukaguna izanda, ez dugu batere gogorik egindako lana albo batera utzi eta guztia uzteko”.

Dena den, “preziatuak eta maitatuak” sentitzen dira arraun elkartean bi beteranoak. Erreferente dira gazteago direnentzat, eta urtero-urtero, gustura joaten dira gonbidatuta Getariako Arraun Elkarteko afarira.


Famili bereko 4 lagun hil dira Zorroza auzoko etxebizitza batean

Bizilagunak aspalditik zeuden kezkatuta La Landa inguruko etxebizitzen egoerarekin. Udalak duela gutxi erabaki omen zuen etxe hauek botatzea. Carlos Rodriguez auzo elkarteko kidearekin hitz egin dugu.

Bikote gazte bat eta 3 eta 5 urteko seme-alabak dira Zorrozako etxebizitza batean piztu den sutearen ondorioz hil diren lau lagunak. Beste 12 lagun daude zaurituta, batzuk larri.

'Amarauna' saioan auzo elkarteko kide den Carlos Rodriguezekin hitz egin dugu. Esan diguez, bizilagunak aspalditik zeuden kezkatuta La Landa inguruko etxebizitzen egoerarekin. Udalak duela gutxi erabaki omen zuen etxe hauek botatzea. Egurrezko etxeak dira, oso zaharrak. La Landa etxebizitzak garai batean Zorrozako gune historikoa ziren. Egun, ordea, etxebizitza hauek Zorroza auzotik bananduta daude, trenbidearen bestaldean kokatuta daudelako.

Carlos Rodriguezek auzoaren erretratua egin digu.


San Migeleko balkoira begira

Protagonismo berezia izango du San Migelek Gasteizko Andre Maria Zuriaren aurtengo festetan; izan ere, Zeledonenaz gain, Edurne eta Zeledon Txikiren jaitsiera ere bertan izango da lehenengo aldiz.

Dagoeneko hasita dago atzerako kontaketa eta toki gehienetan azken orduko xehetasunak baino ez dira geratzen dena prest izateko. Aurten, gainera, asteburuarekin batera datoz Andre Maria Zuriaren omenezko jaiak eta jendetza espero da; ohikoa den moduan, larunbatean, 18:00etan, botako dute suziria Andrea Corresek, Aurelia Encarnacion Izquierdok, Daniel Uriondok eta Juantxu Sorigurenek; hiriko adinekoentzako zentro soziokulturaletako erabiltzaileak ordezkatuko ditu laukoteak.

Milaka lagun izango dituzte ordurako zain; enparantzara sartu aurretik, baina, hainbat segurtasun neurri gainditu beharko dituzte horiek guztiek. Izan ere, iaz zabaldutako segurtasun antolaketa ezarriko baita berriro; tartean, beira edo latarik sartzen ez uzteko.

Bigantxak, goizez eta arratsaldez

Egitarauari dagokionez, denetarik dago; denera, 300 ekitalditik gora izango dira abuztuaren 9ra. Berrikuntzen artean, aipatzekoa da Zeledon Txiki eta Edurneren jaitsiera Andre Maria Zuriaren plazan egingo dela lehenengoz; abuztuaren 7an, asteartea, izango da, eguerdian. Bestalde, goizean bigantxak ikusteko aukera ez duenak jakin dezala 5ean, 6an eta 7an arratsaldez ere egongo direla.

Blusa eta Nesken kuadrilla kopurua iazkoaren berdina da. Eta antzekoa da, baita ere, horien artean dagoen giro nahasia; horrek eragina du festetan, esaterako, zezen-plazarako joan-etorrian. Batzordean sartuta daudenak baino ordu erdi lehenago irtengo dira ostera federazioa osatzen duten zazpi kuadrillak. Horrekin lotuta, diru-laguntzak banatzeko oinarriak ere aldatu dira aurten; bi multzotan banatu ditu Udalak: 60.000 euroko laguntza finkoa jaso dute musika animazioa eramaten dutenen artean, eta beste 15.000 euro kuadrillek antolatutako ekintzen arabera banatu ditu


Eguneroko ogia

Noizik eta behin egin ohi duen bezala, hondartza aldeko okindegiraino heldu da gizaseme patxadatsua, familia handi bateko patriarka dirudiena. Salmahairainoko korridore estuan itxarongo du ilaran, hura baino lehen iritsi diren bezeroak joan ahala aurrerapausoak emanez, bere txanda heldu arte. Egun berezia du gaurkoa. Aspaldian ez bezala, Iruñean bizi den anaia eta haren familia etorriko zaizkio bisitan, eta sarriago lotzeko aitzakia eman nahi die disimuluan. Oturuntza oparo baten bidez, noski. Eta jakirik preziatuenak ere ezer gutxi balio baitu zerekin lagundu, zerekin busti, zerekin bultzatu ez badago, Hendaiako mamirik gozoena eramango die mahaira, labetik atera berri-berria, ia eguerdia den honetan, jendeak harrapazka eraman nahi duena.

Albo batera dagoen erakustokiari begira eman ditu azken urratsak. Ogi zapalak, biribilduak, mamitsuak, lehorragoak, zekalez edo arto txikiz eginak, olotan edota sesamotan nahiz mitxoleta hazitan forratuak… Bada zer aukeratua lerroan tente ipinitako ogi horien guztien artean. Artelanak dirudite. Txanda heldu zaionean, gauzak argi adierazten dakienaren antzean egin du eskaera, hitzak ongi ahoskatuz, salmahaiaren bestaldean duen emakumeari begietara begira, eskuak patriketatik atera gabe:

—Hiru Beltz —izen hori du zekale irinez egindakoak —sesamodun bat eta biribil mamitsu bat, xerratuta.

Isiltasuna. Betaurrekoak hatz-koskorrez goratu, gizonaren sorbalda zabalak saihestu eta ilararen luzerari erreparatu dio atariko «egun on»-etik aurrera kopeta ilundu duen eta ozpin usaina darion andereak. Hola etortzen zaizkion guztiei bezala, tonu frantsestuan «tres Beltzas y que mas» lehor batez erantzungo ziokeen betarik eman izan baliote, euskaraz mintzo direnak espainolak baitira saltzailearen iduriko; baina atzexeago, burua albo batera okertuta ageri den bezero prestu batek ilararen logika hautsi eta airean hiru segundo luze daraman esaldia itzuli dio frantsesera.

Poliki, burua biratu du gizonak, inortxok eskatu gabe interprete lanetan jarri den euskaldun-baina-beti-frantses-hiztun prestuaren bila. Aise aurkitu du. Ez da dudarik. Txanponak eskuetan txintxinka darabiltzala, irribarre egiten dio kasik ate ondotik, irribarre konplize eta herabea izan nahiko lukeena, baina harroxko ageri duena. Gizonari, bere eskola garaiko koipelustrea ekarri dio gogora, Leitza aldeko herrixka triste hartan, Don Jazinto irakasle zorrotzaren faboreak irabazteko, euskaraz aritzen ziren ikaskideak saltzen zituena. Eta barre egin dio, barre ziniko eta errukiz betea. Gero, ogiak besapean hartuta, egun ona opa diela adierazi die bertan bildutako guztiei. Lehenik, euskaraz. Atzetik, eta bereziki itzultzaileari begira, frantses ezin bikainagoan.


CAF 3.000 milioi euroko kontratu baten lehian sartu da

Londres eta Ingalaterra iparraldeko hiriak lotuko dituen HS2 abiadura handiko linea 54 trenez hornitzeko hautagaia da. Galesen egingo lituzke, uda ostean irekiko duen lantegian. Bideoa, albistearen amaieran.

Autobus elektrikoen sektorean apustu handia egin eta biharamunean, oraingoz bere jokaleku nagusia trenak direla gogorarazi du CAFek. Kontratu mardul baterako lehian sartu da, Londres eta Ingalaterra erdialdeko eta iparraldeko hiriak lotuko dituen HS2 abiadura handiko trenbiderako trenak egiteko. 54 tren hornitzeko lehiaketa irabaziz gero, 3.100 milioi eurotik gora lor ditzake, eta %50 handituko luke gaur egun duen eskarien zorroa. Konparaziorako, iaz Espainiako Renfek Talgori emandako kontratua 1.400 milioi eurokoa izan zen.CAFek atzo jaso zuen HS2rako trenak hornitzeko gonbidapena. AHT horrek Ingalaterrako hiri nagusiak elkartuko ditu. Lehen fasean, Londres eta Birmingham lotu nahi dituzte (2026rako); bigarrenean, Birminghametik bi adar eraikiko dituzte, bata Manchesterrera eta bestea, 2033rako, Yorkshireko hiri nagusietara (Sheffield, Leeds, York).HS2 Ingalaterrako eta Erresuma Batuko bigarren AHTa izango da. Bestea Eurostar trenak erabiltzen duena da, Londres Parisekin eta Bruselarekin lotzen duena.HS2aren aurkako protesta mugimendu bat sortu da, bai ekologistena, baita zeharkatu behar dituen herrietan ere. Aurkakoek diote ez dela beharrezkoa —trenbide sare zabala du Erresuma Batuak—, garestia dela —62.000 milioi euro—, eta kalte handiak egingo dizkiola ingurumenari.CAFekin batera beste lau konpainia lehiatuko dira kontratua lortzeko: Talgo espainiarra, Bombardier-Hitachi, Siemens alemaniarra eta Alstom frantziarra. Azken horiek bat egiteko prozesuan daudenez, eta Bombardier kanadarrak eta Hitachi japoniarrak eskaintza bateratua egitea erabaki dutenez, HS2 Ltd enpresak CAF sartu du berriro lehian.Kontratua lortuz gero, CAFek ez lituzke trenak Beasaingo eta Irungo lantegietan egingo, Galesen baizik. Gaur egun fabrika bat eraikitzen ari da Newport hirian. Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria datorren astean da hara joatekoa. Lantegia uda ondoren ireki nahi dute, eta han egingo dituzte azken urteetan CAFek Erresuma Batuan lortutako kontratu mamitsuetarako trenak. Kontratu horietako azkena duela hilabete eskuratu zuen, Wales and Borders frankiziarentzat 70 tren egitekoa.CAFek Oaris trenarekin hartuko du parte lehiaketan, Richard Garner CAF UK adarreko zuzendariak baieztatu duenez. «Abiadura handiko gure Oaris trenek abiadura, erosotasun eta segurtasun maila handienetan bidaia egiteko eskain daitekeen teknologiarik aurreratuena erabiltzen dute, eta, gainera, bizi garen munduan horren beharrezkoa den konektagarritasun digitala eskaintzen dute», azaldu du, ohar baten bidez.Oaris: arrakasta handirik ezBada urte batzuk Oaris modeloa prest duela CAFek, baina bakarra saltzea lortu du, 2015. urtean. Oslo eta Gardemoen aireportua lotzeko zortzi tren eskatu zizkion Flytoget konpainiak. Tren horiek probatzen ari dira orain, eta urtea amaitu aurretik hasi beharko lukete funtzionamenduan.CAFek kontratua ez lortuta ere, baliteke gastuaren zati bat Euskal Herrian egitea. Izan ere, Talgok Erriberabeitian (Araba) duen lantegian egiten ditu bagoiak. Bombardierrek, berriz, motorrak egiten ditu Trapagaranen (Bizkaia).Trenen sektoretik autobus elektrikoen sektorera ere zabaldu nahian dabil CAF. Ildo horretatik oso urrats garrantzitsua egin zuen asteartean, Poloniako Solaris enpresa erosita. Europa erdialdean eta ekialdean indar handia duen enpresa da Solaris, eta, haren eta Vectia fillialaren bidez, aurrez aurre lehiatu ahal izango da Goierriko bere bizilagunarekin, Ormaiztegiko Irizarrekin.


Udal langileen protesta

Udal langileen elkarretaratzea. (Argazkia: Xabier Etxabe)

ELA sindikatuak deituta, 30 bat udal langilek protesta egin dute, gaur goizean, udaletxe aurrean. ELAko ordezkari Yakoba Urteagak adierazi duenez, lau dira aldarrikapen nagusiak: lan baldintza kaskarrekin amaitzea, azpikontratazioari mugak jartzea eta soldatak igotzea. Udal gobernuak «langile batzuei bakarrik» KPIa igotzeko asmoa duela kexu da.


Udalak 30.000 euroko dirulaguntza emango dio Urolako Komunikazio Taldeari

KARKARA taldeak eta eskualdeko komunikabide batzuek elkar hartuta, UKT kooperatiba osatu zuten iaz. Atzo sinatu zuten hitzarmena Anuska Esnal Orioko alkateak eta Uxua Ostolaza UKTren ordezkariak.

Orioko alkateak eta Urolako Komunikazio Taldearen (UKT) ordezkari Uxua Ostolazak lankidetza-hitzarmena sinatu zuten atzo goizean, asteartearekin, udaletxean. Horren arabera, Udalak 30.000 euroko dirulaguntza emango dio aurten UKT kooperatibari, eskualdean euskarazko komunikazio-zerbitzuak garatu eta emateko.,

UKT eskualdeko komunikazio-talderik garrantzizkoena bihurtu da. Hainbat idatzizko komunikabide argitaratzen ditu euskaraz eskualdeko herrietan: Karkara, Uztarria, Baleike, Hitza egunkaria… eta bere baitan du, baita ere, Erlo telebista, ikus-entzunezko alorrean.

Eskualdeko euskarazko hedabideen lekukoa

Urola Kostan hamarkada luzez lanean aritu diren euskarazko hedabideen oinordetza zuzena jaso du UKTk, eta funtsean, haiek zuten helburu bera bete nahi du, baina eskualde osoan eraginda. UKTren helburua da Urola Kosta eskualdean euskarazko komunikazio-zerbitzuak abiatu eta garatzea, informazioaren arlo tradizionalak nahiz berriak jorratuz, giza kohesioaren alde.

Gaur sinatutako lankidetza-hitzarmenaren bidez, Udalak bat egiten du UKTren helburu horrekin eta 30.000 euroko dirulaguntza emango dio, behar bezala garatu ahal izateko.


Blancok dio Otegi ez dela solaskide indarkeria gaitzetsi artean

«Hemen kontua ez da Zuzenbide Estatua Batasunari makurtzea, alderantziz baizik»


Osasunbideko inbertsio plana kritikatu dute

Nafarroako Kontu Ganberak txostena egin du.Agerian utzi du hainbat azpiegitura hutsik daudela, hornitu gabe.«Plangintza egokiagoa» eskatu du, ondorioz, ganberak

Osasunbideak badu zer hobetu, inbertsioen esparruan. Horixe nabarmendu du Nafarroako Kontu Ganberak, auzi horri buruz egindako txostenean. Inbertsioetan egindako ahalegina onartu du: 238 milioi euro gastatu ditu Osasunbideak 2008-2014 epean; argi utzi du, ordea, plangintzan hutsak badirela. Egokiagoa behar duela. Kritika nagusia da egindako hainbat azpiegitura hutsik direla. Erabili gabe.

Nafarroako Gobernuak Iruñeko ospitaleak batu, eta Nafarroako Ospitale Gunea sortzea erabaki zuen 2010. urtean. Erabaki horren ondorioz, aurretik lotutako hainbat proiektu bertan behera gelditu, eta, bertze zenbait, garestitu egin ziren. Larrialdi zerbitzuarekin gertatu dena aipatu du Kontu Ganberak bere txostenean, adibidez. Egun larrialdi zerbitzu osoa jasotzen duen eraikinak Nafarroako Ospitalerako izan behar zuen, hasieran. Zerbitzuak batzea erabaki eta gero, proiektua moldatu behar izan zuten. Ondorioz, sei milioi euro egin zuen gora aurrekontuak. Aldi berean, Bideko Ama Ospitalean egitekoa zen laborategia bertan behera gelditu zen.

Larrialdi zerbitzua hartzen duen eraikina hainbat hilabetez egon zen itxita, hornidurarik gabe. Azkenean, iazko urrian jarri zuten martxan. Gobernuak azken urteotan eraikitako bertze hainbat azpiegiturek, ordea, hutsik jarraitzen dute, eta, ondorioz, erabili gabe. «Horixe gertatzen da Nafarroako Ospitaleko C pabiloian, bai eta Bideko Ama Ospitaleko eta Tuterako kirurgia-zonetan ere», aipatu du txostenak. Kirurgia-zona berri horiek egiteko, hain zuzen ere, 27 milioi euro gastatu zituen Nafarroako Gobernuak. Bada bertzerik, Nafarroako Ospitalean 2009an egindako dialisi aretoa ere ez baita martxan jarri, oraindik ere.

Kontu Ganberak ontzat jo du aurretik zeuden eraikinak eta zerbitzuak hobetzeko egindako ahalegina, eta izan diren hobekuntza teknikoak ere nabarmendu ditu. «Plangintza egokiagoa» eskatu die, hala ere, Osasunbideko arduradunei. Egin beharreko bidea zein den zehaztu du Kontu Ganberak: «Inbertsio anitz aldi berean egin baino, hobe da bata bertzearen atzetik egitea». Hau da, bat amaitu eta martxan jarri arte hurrengoa ez abiatzeko eskatu dio Kontu Ganberak gobernuari. «Finean, helburua da azpiegiturak zehaztutako epean amaitzea, ahalik eta azkarren martxan jartzeko», gogoratu du erakunde horrek, egindako txostenean.

Kontseilaria, «kontent»

Nafarroako Osasun kontseilari Marta Berak gobernuko gainerako kideen aurrean aurkeztu zuen, atzo, Nafarroako Lan Osasunerako III. Plana osatzeko proposamena, 2015-2020 eperako. Hedabideen aurrera agertu zen gobernuko kideen bilera amaitu eta gero, eta azaldu zuen hilaren 28ra bitarte herritarren ekarpenak jasotzeko epea zabalik izanen dela.

Bere departamentuaren lanaz mintzatu zen Bera, halaber. Eta kontent agertu zen kontseilaria. Haren ustez, legegintzaldiaren hasieran zehaztutako helburuak betetzea lortu dute. «Gure osasun sistemaren produktibitatea hobetu dugu, berrordainketarik gabe, murrizketak egin gabe eta osasun unibertsala defendatuz». Hutsen bat ere onartu zuen Berak: «Argi dago hainbat pertsona aukeratzerakoan okertu egin nintzela», erran zuen Osasun Departamentuko buruak. 400 lanpostu sortzeko erronka, azkenik, bideragarritzat jo zuen kontseilariak.


Iñaki Anizek eta Anaitasunak bi sasoirako kontratua adostu dute


Victoria Eugenian, abenduaren 5ean

Dame TVision elkarteari laguntzeko, kontzertu berezia eskainiko dute abenduaren 5ean, 20:00etan, Donostiako Victoria Eugenia antzokian: Apaga la luz y cantar. Bertan hartuko dute parte Ibon Casasek berak, Kantuz abesbatzak eta Hernaniko Musika Bandak, besteak beste. Sarrerak salgai daude: sarrerak.donostiakultura.com.


Gatibuen kantu presoak

Euskarazko grabazio zaharrak agertzen jarraitzen dute Europako hainbat fonotekatan, baina, gehienetan, ezinezkoa da baimena lortzea horien edukiak zabaltzeko, nahiz eta protagonista guztiak aspaldi hilik egon. Badira, ordea, grabazio batzuk erreskatatu dituzten zale ausartak.

Berlindik hunkituta itzuli zen abenduan Maider Bedaxagar kantari eta filologo zuberotarra. Lehen Mundu Gerrako preso euskaldunei Hermann Urtel filologoak 1916-1917 urte artean eginiko grabazioak entzun zituen Berlingo Museo Etnologikoak. «Armen mehatxupean nola kanta daitekeen jakin nahi nuen», esan du. Denera 75 euskal kanta dituzte han. Pare bat entzuteko asmoz joan zen Bedaxagar, baina, liluratuta, guztiak entzun zituen. «Pozik, eta kontent, indar osoz abesten dituzte presoek». Bere bizitzako grabaziorik «ederrenak» direla esan du abeslariak, «urrundik, gainera». Bedaxagarrek, edonola ere, gogoan gordetako soinuekin itzuli behar izan zuen etxera. Izan ere, euskarazko lehen kantu eta hitzen lehen grabazioetako beste asko bezala, Berlingoak bahituta daude. Argitaratuta ere ez daude. Kopia batzuk dituzte hainbat ikertzailek, baina bakarrik pribatuan entzuteko baimenarekin. Presoek behartuta eginiko grabazioak dira. Egile guztiak hilda daude dagoeneko, copyrighta aspaldi dute iraungia, eta, halere, artxibategi baten gatibu dira. Eta ez dira bakarrak.

Euskal Herriko soinu arkeologiaren historiako abenturarik bitxienetako baten protagonista Inaxio Lopez de Arana itzultzaile eta terminologoa izan zen. Arabako Batzar Nagusietan itzultzaile lanetan ari zela, alemanezko artikulu bat eman zioten. Testu horren bidez jakin zuen Leon Azoulay izeneko bat euskaldunen ahotsak grabatzen ibili zela 1900. urteko Parisko Erakusketa Unibertsalerako. Jakin-minak bultzatuta, euskarazko soinu zahar haiek berreskuratzea eta zabaltzea erabaki zuen Leon de Aranak.

Hilabeteak pasatu zituen grabazio haien kopia eskatzen Parisko Musee de L'homme erakundeari. Alferrik. «Jaurlaritzako Josune Ariztondori esan nion non zeuden grabazioak, eta horiek lortzen laguntzeko eskatu nion. Baina ezetz esan zuen», kexu da Lopez de Arana. «Ez zidalako eskubidea eman nahi gero grabazioak ikertzeko».

Bidaia agentzia batera jo zuen itzultzaileak. «Pariserako bidaia kontratatu nuen urriko zubi batean». Euskaltzaindiaren eta Eresbil musikaren euskal artxiboaren gutun bana zituen Lopez de Aranak. Horrez gain, beste abal bat asmatu zion bere buruari. 1999ko urriaren 11n, museora abiatu ziren Lopez de Arana eta adiskide bat.

«Lagunak eta biok elkarri trukatu genion arropa, hura ni baino dotoreago zihoalako. Gorbata ere utzi zidan. Itxura ahal eta gehien zaintzea zen kontua. Museo barruan nire morroiaren rola ere egin zuen lagunak, han hartu gintuen gizona (Tran Quang Hai doktore vietnamdarra) inpresionatuta uzteko».

Lopez de Arana eta adiskidearen antzerkia sinesgarria egin zitzaion, antza, museoko arduradunari. Azoulay doktorearen grabazioen kopiarekin atera ziren handik, kasete batean. Horretan, grabaturiko lehen euskal ahotsetako batzuk. Kantuak: Donostiako hiru damatxo, Maitia nun zira, Pello Joxepe... Bibliako pasarte batzuk... Klik eta krak ozenen artean, hilobiz harago datozen ahots ahul batzuk. Aspaldi hildako euskaldun batzuen argizarizko psikofoniak.

Grabazio galduak

Thomas Alba Edisonek 1889. urteko Parisko Erakusketa Unibertsalean aurkeztu zuen fonografoa. Argizarizko zilindro bat biraka jartzen zen ardatz baten inguruan. Haren gaineko mintz bati hitz egin edo abestu, eta hari loturiko orratz batek soinuaren bibrazioa markatuta uzten zuen argizarian. Grabatutakoa entzuteko, alderantziz egin behar zen: orratza berriz pasarazi ildoetatik.

Azoulay doktorearenak ez dira euskarak urraturiko lehen zilindroak, edonola ere. Enrique A. Hugensek 1893. urtean Chicagotik (AEB) ekarritako fonografo batekin Donostiako Miramar kaleko lokal batean grabaturikoak galduta daude. Baita Francisco Pertierrak eta Lorenzo Colisek urtebete geroago Bilbon eginikoak ere.

Zorte hobea izan dute Bilboko Viuda de Ablanedo eta Enrique Garcia etxeek 1897. eta 1898. urteen artean grabaturiko zilindroek. Besteak beste, musika piezak eta euskarazko zenbait kanta jasotzen dituzte, eta, galdutakoak agertzen ez diren bitartean, entzuteko moduan dauden euskarazko lehen grabazioak dira. Eresbil musikaren euskal artxiboan daude, Errenterian (Gipuzkoa), Jaione Landaberearen zaintzapean. «Ibarra familiarenak ziren arrabolak, industrialari handiarenak». Zilindro haiek izugarri garestiak ziren: 7 pesetas irakur daiteke oraindik kutxetan. Beti maite, Boga boga, Goizeko izarra, Agur nere bihotzeko... kantak daude. Klimatizaturiko gela berezi batean gordetzen dituzte. Baina arrabol batzuetako argizaria oso hondatuta heldu zitzaien, eta ezin izan dituzte digitalizatu. «Balio handikoak dira grabazio hauek», esan du Landabereak. «Une bateko lekukoak dira, eta orduko hit parade listan zelako kantak zeuden erakusten digute». Viuda de Ablanedo etxeko 140 arrabol zilindro inguru dituzte eta Garcia etxeko sei bat.

Negozio bat zen. Orduko opera abeslariak jartzen zituzten grabatzen, ariak eta, gero arrabolak saltzeko. Eta, bestalde, baziren banitatez-edo euren buruak abesten grabatu nahi zutenak. «Feriako bitxikeria gisa zuten ahotsa grabatzea». Grabazioak digitalizatu, informazioarekin hornitu eta Interneten argitaratzen ditu Eresbilek, edonork entzuteko.

Grabazio gatibuak

Rudolf Trebitsch antropologo austriarrak Euskal Herrira bidaiatu zuen 1923. urtean, eta kantu, ipuin zein pasadizoak grabatu zituen. Besteak beste, Resurreccion Maria Azkueren ahotsa grabatu zuen, eta Gernikako arbola kantuaren lehen grabazioa egin zuen. Vienako Phonogrammarchivek ditu arrabolak, eta CD batean argitaratu zituen soinuak 2003. urtean, baina ez ditu Interneten jartzen uzten. «Dena prest dugu argitaratzeko sarean, baina ez digute baimenik ematen», esan du Lopez de Aranak.

Trikimailu bat erabiltzen dute grabazioak atxikitzeko. Europako legearen arabera, domeinu publikoan daude, grabatu zirenetik 70 urte pasatu direlako. «Vienan atzerritik interesa sumatu zutenean, argitaratu egin zituzten. Oso edizio txikia, baina horrek jabetza eskubideak ematen dizkie beste 25 urterako», esan du Xabier Erkizia musikari eta ikertzaileak. Gaiaren inguruko Soinu grabatuen politikak instalazioa jarri zuen iaz Donostiako Koldo Mitxelena kulturunean.

Erkiziaren arabera «absurdoa» litzateke auzitara eramatea afera. Grabazio horiek ez dutelako baliorik merkatuan. «Balio sinbolikoa dute, baina inor ez dago prest horiengatik dirua ordaintzeko». Vienakoek argudiatzen dute beraiek ordaindu zituztela grabazio horiek, eta 100 urtez zaindu dituztela.

Grabazio historikoak «azterketa akademiko batekin» argitaratzea da Berlingo Museo Etnologikoko etnologia departamentuaren politika, Ricarda Kopal hango ikertzaileak esan duenez. «Izan ere, grabazioen testuinguru historikoa ezinbestekoa da haiek ulertzeko». Lan horretarako, «jatorriko komunitateekin elkarlanean» dabiltzala esan du. Soinu artxiboak digitalizatzea «epe luzeko egitasmoa» dela gaineratu du. «Lanean ari gara etengabe, grabazioak geroko belaunaldientzako gordetzeko eta interesa dutenei eskuragarri jartzeko».

Berlingoen kasuan, preso zeuden pertsona batzuek jarri zuten ahotsa. Kolonialismo kulturala da: lehengaia kendu gatibu diren batzuei eta gero landutako produktua saldu haien ondorengoei. Berlingo eta Vienako artxibozainek grabatzailea egile bihurtu dute, eta legearen nahasketaz baliatzen dira. «Baina zergatik ezin dugu geuk ere nahasmen hori geure alde irakurri?», galdetu du Erkiziak. «Hau da, egile guztiak hilda daudela, creative commons lizentziapean argitaratu. Legeak bi aukerak bermatzen ditu».

Azoulayren grabazioak sarean jarri egin zituen Lopez de Aranak, «inori baimenik eskatu gabe». Inor ez dela kexatu esan du. Vienako eta Berlingoak ere jartzeko «tentazio handia» izan duela gaineratu du. «Erraza litzateke. Kontua da nork hartzen duen bere gain salaketa jasotzeko arriskua». Harentzat, «konponbiderik onena litzateke Jaurlaritzak esatea: euskal grabazio zahar guztiak eskuratu eta jende guztiaren eskura jarri nahi ditut. Baina horrek dirua, dedikazioa eta ardura eskatuko luke».

Erkiziaren aburuz, erakunde publikoek gaia «serio» hartuz gero, eta «eskutitz pare bat» bidaliz gero, zer edo zer lortuko litzateke. Erkiziak Koldo Mitxelenako datu basera pasatu ditu instalazioan erabilitako grabazio zaharrak, kontsultarako egon daitezen. «Adostuta egin daiteke, copyrighta urratu gabe. Giza alorrera eraman behar da gaia, ez artxiboen arteko borroka bihurtu».

Bedaxagarrek gauzak «adiskidetasunez, bide zuzenetik eta legearen arabera» egin nahi lituzke. Frantziako Administrazioak Iparraldeari eta euskarari inongo aitorpenik ematen ez dienez, grabazioak Berlinen egotea berme gisa ikusten du. «Han ehun urte egin dute. Ez dakigu etxean non bukatuko zuten».

Azken egunotan, Berlingo presoen grabazioen kopia bat lortu du Jakinez elkarteak, eta Urdiñarbeko (Zuberoa) plazan jarri zituen entzungai Musikaren Egunaren jaian, maiatzaren 24an. «Jendea hunkiturik zegoen entzuten», esan du Bedaxagarrek. «Zelako kantariak. Badugu zer ikasi haiengandik!».


Berriro ere porrota

Amurrioren kontrako partidua gogo handiz hartu arren, durangarrek ezin izan zuten jarraitzaileen aurrean irabazi.

Emaitzekin suerte handirik ez izan arren, Kulturalak joko ona erakutsi du ligaren hasiera honetan. Horregatik, itxaropenez hartu zuten zapatuko partidua. Hori bai, bazekiten Intxaurragarenek gatxa izango zela; izan be, Amurriok talde sendoa dauka.

Eta halantxik erakutsi zuen talde arabarrak Tabiran. 1-2 irabazi zuten eta hiru puntuekin bueltatu ziren etxera. Durangoko Kulturalak arazoa du puntuak lortzeko lehian, eta datozen jardunaldietarako konponbida aurkitu bekarko dute.


"Terrorismo delituak dituzten presoak Euskadira gerturatzea, alferrikako sufrimendua saihesteko neurria da", Bakearen Aldeko Koordinakundearentzat

Gesto por la Paz-Bakearen Aldeko Koordinakundearen arabera, "terrorismo delituak dituzten presoak Euskadira gerturatzea, terrorismoaren aurkako borrokan ez da ez aldeko ez aurkako neurria, baizik eta alferrikako sufrimendua saihesteko neurria". Horrela dio Edorta Martinez Bakearen Aldeko Koordinakundeko ordezkariak El Correo egunkarian idatzitako Mejor cerca artikuluan.

"Ez dugu ulertzen terrorismo delituengatik espetxean daudenen senideek urruntasunaren zigor gehigarria izatea. Askatasuna ukatzen zaien presoek zigorra etxetik urrun bete behar izatea ez dago inon idatzia", Martinezen ustez.


Aurtengo irabazleak: Olarri baserriko babarruna eta Zugasti baserriko sagardoa

Babarrun eta sagardo lehiaketa dira Santo Tomas azoka eguneko gatza eta piperra. Aurten, 47 babarrun ekoizle eta 16 sagardo-egile aurkeztu dira. Bi elikagaiak gure inguruko baserrietan eta etxeetan oso preziatuak diren seinale. Santo Tomas azokan, lehian den sagardoa partitu ohi da, frontoira hurbiltzen direnak gozatu dezaten gure ekoizleek egindako lanaz. Babarrunak ordea, ikusgai ipintzen dira frontoiaren erdian, jendeak ukitu, usaitu edota begiratu ditzan.

Aurten, Olarri baserriko Joxe Kruz Matxain izan da nagusi babarrun lehiaketan. Eta Zubietako Zugasti baserriko sagardoa, berriz, onena epaimahaikideentzat.

Babarrun lehiaketa

1 Joxe Kruz Matxain, Olarri baserria

2 Manuel Aizpurua, Ibai-Ertz, Aginaga

3 Juan Karlos Balerdi, Izarpe etxea, Kalezar

Sagardo lehiaketa

1 Pedro Aizpurua, Zugasti baserria, Zubieta

2 Kupela, Anburu baserria, Aginaga

3 Ekhi Aranburu, Zelaieta Etxea, Zubieta


SA desegiteko ukoa dela eta, Egibarren, Larreinaren eta Morcilloren aurka ere kereila ezarri du Fiskaltzak

Eusko Legebiltzarreko SA Sozialista Abertzaleak taldea desegiteari uko egin ziotelako Juan Mari Atutxaren (EAJ) , Gorka Knörren (EA) eta Kontxi Bilbaoren (EB-IU) aurka ezarritako kereila zabaldu egin du EAEko Auzitegi Nagusiko Fiskaltzak. Hain zuzen ere, Joseba Egibar (EAJ), Rafa Larreina (EA) zein Antton Morcillo legebiltzarkideei ere kereila ezarri die. Legebiltzarreko Mahaiko kide dira lehen hirurak, eta Bozeramaileen Batzordekoak besteak. Maria Angeles Montesek uste du guztien parte-hartzea behar izan zela Espainiako Auzitegi Gorenak emandako agindua ez betetzeko.

Eusko Legebiltzarreko Mahaiko kideJuan Mari Atutxaren, Gorka Knörren eta Kontxi Bilbaoren kontra desobedientziagatik jarritako kereila zabaldu, eta erakunde bereko Bozeramaileen Batzordeko kide Joseba Egibarri, Rafa Larreinari eta Antton Morcillori delitu bera egoztea erabaki du Maria Angeles Montes EAEko Auzitegi Nagusiko fiskalburuak.

Fiskalburuak uste du SA Sozialista Abertzaleak taldea ez desegiteko erabakia aurrera eramateko Bozeramaileen Batzordeko kide horien laguntza behar izan zutela Atutxak, Knörrek eta Bilbaok; hots, guztien parte-hartzeaz erabaki zela Espainiako Auzitegi Gorenak emandako agindua betetzeari uko egitea, eta, beraz, guztiek egin zutela "aginte judizialaren aurkako desobedientzia delitua".


Azpikontratuen aurka, greba mugagabea Euskaltelen

Eusko Legebiltzarrak «lanpostuak eta lan baldintzak mantentzeko» formulak eskatu ditu

ELAk eta CCOOk mugagabeko grebara deitu dituzte Euskalteleko langileak gaurtik aurrera, deialdi banatan. Esan dute enpresak hainbat zerbitzu azpikontratatzeko duen asmoak 180 lanposturen galera ekar dezakeela, eta horietatik 35 berehala gera daitezke langabezian. Abenduan ere hiru eguneko greba egin zuten bi sindikatuek.

Zuzendaritzarekin negoziazio fase bat hasi zen ondoren, baina ELAk parte hartzeari utzi zion, eta esan zuen enpresak zerbitzuak azpikontratatzeko asmoz jarraitzen zuela. Hala, sei eguneko lanuztea antolatu zuen martxoan.

CCOOk, berriz, negoziatzen jarraitu zuen, enpresak nahitaez prozesuarekin jarraitu behar bazuen akordio baten bidez egitea hobe zela iritzita, kaltetuentzat ahalik eta irtenbide onena topatzeko. Orain, ordea, sindikatuak uste du «aski denbora» egon dela akordioa lortzeko eta ez bada lortu «enpresaren anbiguotasun sistematikoagatik» izan dela.

Greba deialdien harira, 10:00etan elkarretaratzeak egingo dituzte gaur Bilbon, Kutxabanken egoitza nagusiaren aurrean, hura baita telekomunikazio konpainiaren akziodun nagusia. Atzo, Eusko Legebiltzarraren aurrean bildu ziren langileak.

Izan ere, legebiltzarrean ere Euskalteleko gatazka izan zuten hizpide atzo. EH Bilduk legez besteko proposamen bat aurkeztu zuen, baina gainerako alderdiek ez zuten onartu. Aldiz, EAJk eta PSE-EEk testu bat adostu zuten, eta PPren eta UPDren babesa ere jaso zuten.

Bi puntu nagusi ditu testuak: batetik, esaten du enpresaren eta langileen arteko negoziazioetan formulak topatu behar direla lanpostuak eta lan baldintzak mantentzeko; bestetik, Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Euskadin kokatutako enpresen deslokalizazioa saihesteko neurriak sustatzeko.

EH Bilduren esanetan, EAJk eta PSE-EEk adostutako testuak «koldarkeria» erakusten du, eta bere egiten du zerbitzuen azpikontratazioa izango dela. Gaur egun, 550 langile inguru ditu Euskaltelek.

Ibermatican ere lanuztea

Mugagabeko grebarik ez baina azken hilabeteotan protestetan ari dira Ibermaticako langileak ere. Atzo, bi orduko lanuztea egin zuten Zamudioko eta Miramongo egoitzetan. ELAk jakinarazi duenez, urtebete eta lau hilabete daramatzate lan hitzarmenik gabe, eta zuzendaritzak bertan behera utzi ditu itun berria lortzeko negoziazioak. Halaber, sindikatuak salatu du «etengabekoak» direla kaleratzeak, batez beste, egunean langile bat baino gehiago botatzen du enpresak. «Esperientzia handiko langileak kaleratzen ditu kontratu prekarioen edo azpikontratuen bidez ordezkatzeko».

Administrazio publikoei «kolaboratzeko» eskatu die ELAk. Haren esanetan, ezinbestekoa da halako prekaritate teknikak salatzea. «Ez dute ezagutza ekarpenik egiten, ez bereizkuntzarik, ez aparteko kalitate eskaintzarik hobeto lehiatu ahal izateko. ProA Capital inbertsio funtsa da gaur egun Ibermaticaren akziodun nagusia. Kutxabank zen lehen».


Gaztetxoen txabola bat sua hartuta Berrizen

Berrizen sastraka artean sua sortu zen atzo. Ezustean, gazte batzuek han barruan egindako txabola batek hartu zuen su, eta suhiltzaileak joan behar izan ziren amatatzera.

Suhiltzaileen arabera susto batean geratu zen kontua. Ez zen inor zauritu, eta ondoko etxeetan ere ez zuen eragin, eraikinaren hormigoizko behekaldea berotu zen arren.


Hankapalu festa asteon, eta orain taldea egin guran

Hankapalu luze zein motzak jantzi, eta gustura asko ibili ziren Biteri plazan Arrasateko ludoteka eta gazte txokoetako erabiltzaile asko herenegun. Bestalde, Txatxilipurdi elkarteak berretsi egin du begiraleak eta sukaldariak behar dituela udarako.

Azken asteoetan ikasitakoa praktikan ipintzea izan da ekimen horren helburuetako bat.

Baina, etorkizunari begira, hankapaluekin lotuta taldea eratu gura dute Txatxilipurdikoek; hala kontatu du Lander Juaristi ordezkariak: "Hori da gure nahia. Beti gabiltza gauzak pentsatzen gazteekin zerbait egin ahal izateko. Polita izango litzateke hankapalu talderen bat sortzea. Gu bagaude jartzen tresnak: hankapaluak erosi ditugu (modernoak, gainera), ikastaroak ere egin ditugu… Gure ilusioa hori da: noizbaiten ea sortzen den hakapalu talde bat auzoak, herriak eta jaiak girotzeko".

Langileak behar dituzte

Bestalde, Txatxilipurdi elkartearen kontuekin segituz, berretsi egin dute aurtengo udalekuetarako begiraleak eta sukaldariak behar dituztela. Sukaldarien kasuan, 20 egunerako behar dituzte, Orion; eta astebeterako Elosun.


Elkargoaren udaberria, abian

200 hautetsi bildu dira Kanbon, Ipar Euskal Herriko elkargoari buruzko azken xehetasunak argitzeko. Maiatzaren bukaerara arte dute herriek bozkatzeko aukera. Ortzegunean bozkatuko dute Baionan


Ikusezinak ikusgai bihurtu dira

Bilboko Arte Ederren Museo zinez ederrean izan bazara, gozatuko zenuen haren funtsetako lan apartez edota aldi baterako erakusketa bereziez; ikusi gabe edo haien erreparorik egin gabe joango zitzaizkizun, ziurrenik, harrera eta informazioan, erakusgelen zaintzan, edota guneko dendan begien aurrean izan dituzun gizon-emakumeak.

Oraingoan, ordea, izaki garden horiek –35 lagun guztira– ikusgai bihurtu zaizkigu iragarritako eskultura hiperrealisten lekuan, beren lan-baldintzen erakusketa jarri digutenean musu-musuetan: lanaldi partzialak –kontziliazioarekin bateraezinak–, asko jota 880 euroko soldatak, eta lan-postuen jarraipenaren inolako bermerik eza.

“Bilboko kulturaren ikurrak” inoiz izan duen lehen grebari konponbidea jarri beharko lioketenak ardura saihesten ari dira: Museoko ugazabek –Aldundia, Udala eta Jaurlaritzak– Manpower azpikontratarena dela auzia; Manpowerrek, berriz, kontzesioaren kondizioek ez diotela langileen eskaerei erantzuteko tarterik uzten. Espero zitekeena, lan-kondizio kaskarrak ezarri eta ardurak saihesteko asmatua baitago azpikontratazio sistema.

Badago grebak mindu duen azal fineko sektore bat, zeinek aldarrikatzen baitu langileen eskaerek –zilegiak izatekotan ere–ez luketela eragotzi behar gainontzekoen kulturaz gozatzeko eskubidea; alegia, hilaren amaierara ito gabe iristea bezalako aspirazio prosaikoek ez luketela trabatu behar espiritu jasoen gozamen estetikoa: gosea aipatzea bajua iruditzen zaie goikoei –Brecht beti harira– eurak bapo eginda daudelako.

Ematen du hasi berria den udan, Arte Ederren Museoan ez, beste nonbait baizik topatu beharko dutela gozamen estetikoa espiritu jaso horiek.


200 lagun atxilotu dituzte

Irakeko segurtasun indarrek eta AEBetako soldaduek 200 lagun atxilotu dituzte Bagdaden.

Elkarlanean egin duten operazioan atxilotutakoek erresistentziako taldeekin arremanak izan ditzaketela uste dute.

Operazio handia izan da, eta beraz, kaosa sortu da hirian.


Gipuzkoak 24 milioi euro gehiago bildu ditu errenta kanpainan

2016an hazi egin zen aitorpen kopurua, 2011tik lehenengo aldiz.

"Aurreko urtea ona izan bazen, aurtengoa hobea izan da". Haizea alde duela erakutsi du Jabier Larrañaga Gipuzkoako Foru Ogasuneko diputatuak 2016ko errenta aitorpeneko emaitzen aurkezpenean. Gipuzkoak, guztira, 52 milioi euroko emaitza negatiboarekin itxi du iazko errenta kanpaina; 2015ean baino 24 milioi euro gehiago bildu ditu, beraz.

Foru Ogasunak 217 milioi euro jaso ditu, eta 269 milioi itzuli; hortik 52 milioiko emaitza negatiboa. 2015eko kanpainan baino 24 milioi gehiago bildu izanaren atzean, bestalde, honako faktore hauek daude: batetik, ogasunak bederatzi milioi euro gutxiago itzuli ditu aurtengoan; eta, bestetik, 15 milioi gehiago jaso ditu errenta zergen bidez.

Jokin Perona Ogasuneko zuzendariak, hain zuzen, nabarmendu du hazi egin dela aitorpen kopurua, 2011. urtetik lehenengo aldiz. Izan ere, lau urtez jarraian beherako joaera izan du, orain arte. Joera iraultzearen atzean bi arrazoi ikusten ditu Larrañagak: "2016an enpleguak eta soldatek izandako hazkundearen isla da emaitza, eta susperraldi ekonomikoaren adierazle da hau guztia".

Foru Ogasuneko diputatuak esker oneko hitzak izan ditu herritarrentzat, gogora ekarriz zergen ordainketari esker mantentzen dela ongizate maila. "PFEZ pertsona fisikoen errenta zerga eta gainerako zergen bilketari esker, gure egunerokoan eragiten diguten zerbitzu publikoak finantzatzen ditugu: hasi egunero igarotzen garen errepidetik, segi gure seme-alabek egiten duten eskola kirolarekin, eta gure aitona-amonek jasotzen dituzten mendekotasun laguntzetaraino".

Fortuna hadien zerga, egonkor

Aberastasunaren eta fortuna handien zerga ez da errenta zerga bezainbeste igo. "Egonkortu" egin dela nabarmendu dute: 64,4 milioi eurokoa izan da bilketa, aurreko urtean baino 70.000 euro gehiago. Guztira, 7.517 aitorpen aurkeztu dira, eta 8561 euro izan da, batez beste, ordaindu dutena. Beraz, hazi egin da aitorpen kopurua, baina murriztu ogasunari ordaindu beharrekoa.

Larrañagak azpimarratu du Gipuzkoa, dagoeneko, krisi garaiko mailan dagoela: izan ere, 2017rako bilketa aurreikuspena 2007ko helburua baino handiagoa da.

Azkenik, aitortu du Xey eta Edesa Industrial bezalako egoera larrian dauden enpresen kasuek "eragin negatiboa" izan dezaketela 2017ko errenta kanpainan, langile askoren lanpostuak daudelako jokoan horietan. "Datu negoatiboak dira enpresa horienak, zalantzarik gabe; baina ekonomiaren jardueraren bilakaera ikusi beharko dugu", adierazi du. Ekonomia "gizartearen motorra" dela nabarmendu du Larrañagak, eta azaldu du ekonomia indartsua izateak ahalbidetu duela "kalitatezko enplegua" sortzea; eta horrek, zergen bitartez, ongizate mailari eustea.


Urrutiak buruz buruko txapelketako lehen partida irabazi du

30-24 irabazi dio Juaristiri eta lehen puntua eskuratu du

Miguel Mari Urrutia saldiastarrak 30-24 irabazi zion Juaristiri buruz buruko Kutxa erremonteko bere lehen partidan.

Miguel Mari Urrutia saldiastarrak 30-24 irabazi zion Juaristiri buruz buruko Kutxa erremonteko bere lehen partidan.

Asteartean Galarretan jokatutako partida galtzen hasi zen Migel Mari Urrutia, 1-8. Garbi dago Mexikora joan baino lehenago zuen sasoi punttuua ez duela eta ez duela orduan bezalako kolperik eta sakerik, baina halere partidan sartzen joan zen eta hamarna berdintzea lortu zuen. Partida gogorra jokatzen ari ziren bi pilotariak, berdindua, baina halere 22-18 aurretik jarri zen saldiastarra eta bere esperientziari esker, alde horri eutsi zion. Gainera, azken aldera frexkoago ailegatu zen Urrutia, 30-24 irabazteko. Piloteoan 20 tantu egin zituen, sakearekin 5 eta sakez 3 falta ere egin zituen, kolpea falta zaionaren seinale. Eta horren beharra izanen du, Urriza, San Miguel edo Ezkurrari aurre egin nahi badie.

Abuztuaren 14ko emaitzak Galarretan

1. Matxin VI-Labaka, 25; Otaegi-Saldias, 35

2. Urrutia, 30; Juaristi, 24 KUTXA TXAPELKETA 2012

3. Urriza-Etxeberria III, 36; Uterga-San Miguel, 40

4. Endika-Zubizarreta, 30; Oñatz-Barrenetxea IV, 20

Zeberio II eta San Miguel aurrez aurre

Abuztuaren 16an, ortzegun arratsaldeko 16:00etan Galarretan hasiko den jaialdiaren barrenean Kutxa txapelketako partida jokatuko dute Zeberio II eta Julen San Miguelek. Berez joan den larunbatean jokatzekoa zen partida, baina Elduaingo aurrelaria min hartua zegoenez, atzeratu egin zen. Nahitaez irabazi beharreko partida da gipuzkoarrarentzat, lehen partidan galdu egin baitzuen Juaristiren kontra. San Miguelek, aldiz, 30-20 irabazi zion Juaristiri eta lasaiago ekinen dio partidari. Irabaziz gero, automatikoki finalerdietan izanen litzateke doneztebarra.

Abuztuaren 16ko kartelera

1. Urrutia II-Aizpuru II,Otaegi-Labakaren kontra, 35 tantura

2. Zeberio II, San Miguelen kontra, 30 tantura KUTXA TXAPELKETA

3. Uterga-Etxeberria III, Juaristi-Ionen kontra, 40 tantura

4. Matxin III-Barrenetxea IV, Oñatz-Olazar-en kontra, 30 tantura


Auto bati su eman diote Bermeon

Ertzaintzak jakinarazi dutenez, bi lagunek autoaren lehioko kristalak apurtu, eta botila bati su eman ostean, auto barrura bota dute. gertatutaakoa argitzeko ikerketa hasi du Ertzaintzak. Anasagasti tar Teodoro kalean zegoen aparkatuta autoa, eta goizaldean eman diote sua.


Euskal kulturgintzaren transmisioari buruzko graduondokoa hasi da Huhezin

Arteola erakundearen eta Huhezi fakultatearen artean bultzatu dute graduondokoa, eta ikasturtean zehar, euskal kultura munduko hainbat izen ezagunek euren esperientzia kontatuko dute.

Esparru ezberdinetan euskal kulturgintza lantzeko irizpide minimoak ezartzea eta era berean euskal kulturgintzaren ikerketa gune izatea dira hasi berria den graduondokoaren helburu orokorretako bi.

Duela hiruzpalau urte hasi ziren alor honen inguruan lan egiteko gaiari bueltak ematen, eta azkenean, Huhezi fakultatearen eta Arteola erakundearen bultzadaren bidez lehen ikasturtea burutuko dute datozen hilabeteetan.

Datorren ekainera arte iraungo du ikasturteak eta klaseak astearte arratsaldetan izango dira. Sei alor edo modulutan banatu dute graduondokoa.

Euskal kulturako izen ezagunak

Ikasleek formazio teorikoaz gain testigantza bidezko formazioa ere jasoko dute, eta ikasleek eurek ere ekarpenak egin ahalko dituzte.

Euskal kulturako izen ezagun ugarik euren esperientzia kontatuko diete graduondoko ikasleei: musikan, Benito Lertxundi, Xabier Lete, Ruper Ordorika edota Fermin Muguruza ariko dira; literaturatik, Bernardo Atxaga edota Mariasun Landa; eta bertsolaritzako ordezkariak ere egongo dira, Jon Sarasua eta Andoni Egaña, besteak beste.


Permachek Poliziaren indarkeria onartzea eskatu du aurrera egiteko

Ezker abertzaleko buruzagiak uste du bestela ez dela bake bidean aurrera egingo. Euskal herritarrek jasandako indarkerian izan duten ardura onartzeko eskatu die alderdi politikoei.

Joseba Permach ezker abertzaleko buruzagiak ohartarazi du bake prozesuak "oso gutxi" egingo duela aurrera autokritikarik egiten ez bada eta Poliziak eta GALek erabilitako "legezko indarkeriak" eragindako kaltea aitortzen ez bada.

Onda Vascan egindako elkarrizketa batean Permachek azaldu duenez, ETA ez da izan indarkeria erabili izan duen bakarra; hori dela eta, euskal herritarrek jasandako indarkerian izan duten ardura onartzeko eskatu die alderdi politikoei.

Permachek ezker abertzalearen autokritika azpimarratu du, izan ere, "beti indarkeriaren kontra egon diren gainerako alderdiek ezin dute ukatu Gobernuan egon direnean Estatuko edo erkidegoko poliziak erabili dituztela eta legezko indarkeria horrek ondorio latzak utzi dituela".

Hori horrela, Permachek gogorarazi du "Ertzaintzaren esku jendea hil dela" eta "pertsona batzuk begiak galdu dituztela manifestazioetan". Gainera, "Estatuak, GALen bidez, indarkeria" erabili duela adierazi du.

Indarkeriaren erabileraren inguruan autokritika egiten duen eta egindako kaltea aitortzen duen "bakarra" ezker abertzalea bada, "gutxi egingo dugu aurrera", gaineratu du buruzagi abertzaleak.


Zaldi rallya

Heldu den apirilaren 24an, zaldi rallya antolatua izanen da herrian bertan. Xehetasunak ukaiteko, deitzen ahal duzue zenbaki huntara: 0559540522 Errandonea Andre.


LAB sindikatuak ez du sinatu Laudioko Udaleko lan hitzarmena

Sindikatuak oharra zabaldu du eta eskatu dio ELA sindikatuari langile batzarra deitzea azaltzeko zergatik sinatu duen hitzarmena.

Laudioko Udaleko LAB sindikatuaren atalak oharra zabaldu du gaur jakinarazteko ez duela sinatu tokiko erakundeko lan hitzarmena. Gainera, ELAri exijitu dio langile batzarra deitzea bere erabakia azaltzeko, antolakundeak bat egin baitu dokumentuarekin.

LABek argitu du ez duela bere sinadura jarri dokumentuan hiru arrazoiren ondorioz:

Aparteko orduak ordaintzeari bidea zabaldu zaio, eta horrek kontratazio berriakegiteko aukera murriztuko du.

Kontratazio berrietan soldata-eskala bikoitza ezarriko da.

2020-2023 epealdian soldata Espainiar Gobernuak agintzen duenaren menpean geratuko da, negoziatzeko ahalmena alde batera utzita.

Langile erakundeak adierazi du duela hiru aste hasi zirela negoziazioak sindikatuen eta udal gobernuaren artean eta hirugarren bileran iragarri zuela ELAk babesa emango ziola proposamenari.

LABek nabarmendu du langile batzarra deitu eta bere oniritzia jaso gabe egin dela dena.

ELA sindikatuak aipatu dio Aiaraldea Hedabideari langileei bidaliko diela oharra bere jarrera azaltzeko.


Igandean jokatuko da Nafarroako Artzai Zakur Txapelketa

Aurtengoan eskualdeko lau artzainek parte hartuko dute, Jorge Oteiza, Jose Mari Istilart, Antonio Alustiza eta Josetxo Billabona

Nafarroako Artzai Zakur Txapelketa jokatuko da heldu den igandean Uharte Arakilgo 40. Artzai Egunean. Eskualdetik lau artzain eta bortz zakur lehiatuko dira.

Dagoeneko 40 urte dira Uharte Arakilen Artzai Eguna ospatzen dela. Lehen urteetan ekitaldi bakarra zakur txapelketa izaten bazen ere, urtetik urtera egitaraua osatzen joan da antolatzailea den Aralar Mendi elkartea. Hortaz igandean, hainbat txapelketa, dastapena eta erakusketa ikusteko aukera izanen da Uharten. Goizeko 10:30etik aitzinera txapelketak 4 izanen dira, Nafarroako Ardi Latxa Gaztaren XXVI. Txapelketa, Nafarroako Ardi Latxaren XXIV. Esne-ekoizpen Txapelketa, Nafarroako XX. Ardi Mozte Mekanikoaren Txapelketa, eta bukatzeko, arratsaldeko 17:00etan, Nafarroako Euskal Herriko Arrazaren Atzai Zakur Txapelketa. Erakusketei dagokionez bi izanen dira, alde batetik Ardi Latxarena, eta bertzetik, Euskal Herriko, Pirinioetako eta galzorian diren artzain zakur arrazena. Bestalde 12:00etatik aitzinera, gazta, ardi gisatua eta ardoa dastatzeko aukera izanen da, eta horrez gain ohiko feria iraganen da esku lan eta bertze era bateko produktu gastronomikoekin.

Dudarik gabe ekitaldi nagusia arratsaldean ospatuko den Nafarroako Artzain Zakur Txapelketa izanen da. Aurtengoan, 10 bat parte hartzaile izanen dira, eta gure eskualdekoak 4 izanen dira, Oronoz Jorge Oteiza bi zakurrekin, Amaiurko Jose Mari Istilart, Leitzako Josetxo Billabona eta Aresoko Antonio Alustiza. Txapelketa honek Nafarroako txapela erabakitzeaz gain Euskal Herriko eta Herrialdeen arteko Txapelketarako sailkagarria da.


Pello Osorok eta Nuria Rodriguezek irabazi dute Ondarroako XX. Triatloia

Ondarrutarren artean onenak Iñaki Saizar eta Arantza Burgoa izan dira. Ioana Osak zortzigarren amaitu du bere lehenengo Ironman proba. 10 ordu eta 48 minutu behar izan ditu amaitzekoSorpresa gutxi izan da aurten Ondarroako XX. Triatloian. Aurreikuspen guztiak beteta, Nuria Rodriguez eta Pello Osoro probako faboritoek irabazi dute Gerardo Saiz IX. memoriala. 1,5 kilometro igeri, 35,5 kilometro bizikletan eta 10,2 kilometro korrika egiteko 02:14:06 eta 01:57:02 behar izan zituzten, hurrenez hurren.Mutilen sailkapenari dagokionez, Aitor Regillaga eta Urko Herran izan ziren bigarren eta hirugarren, hurrenez hurren. Nesken podiuma, ostera, Estefania Gomezek eta Aitziber Urkiolak osatu zuten.Iñaki Saizar (02:12:54) eta Arantza Burgoa (02:38:06), aldiz, helmugaratu ziren lehen ondarrutarrak izan ziren. Burgoa, gainera, V2F kategoriako azkarrena izan zen.Ioana Osa, bikain MallorcanIoana Osa Larruzea triatleta ondarrutarrak emaitza ona lortu du parte hartu duen lehen Ironmanean. Mallorcan (Balearrak) egindako proban zortzigarren amaitu zuen 35-39 urte bitarteko emakumezkoen kategorian 27. postua emakumezkoetan eta 440. postua sailkapen orokorrean.Jende asko joan zen Ondarroatik Osa animatzera, eta pozik amaitu zuen norgehiagoka. «Proba ondo joan zen eta asko disfrutatu nuen. Denbora guztian gustura sentitu nintzen, eta fisikoki ere nahikoa ondo ikusi neure burua. Bizikletagaz arazo teknikoak izango nituenaren beldur banengoen ere, igeri eta bizikletan lasai aritu nintzen. Korrikako zatia, ostera, izan zen gogorrena. Maratoiko zatian ondo moldatu banintzen ere, 38. kilometrotik aurrera hanketan nekea sumatzen hasi nintzen».Osak adierazi duenez, gainera, esperotakoa baino emaitza hobea lortu du. Guztira, 10:48:02 behar izan zituen 3,8 kilometro igeri, 180 kilometro bizikletan eta 42,2 kilometro korrikan egiteko.


Fredi Paya: "banator, banatorrela"

[© Fredi Paya - Berria.info] Beldurra inprobisazioaren etsaia da. Bat-batean aritzea sorkuntzaren gozamena entzule eta sortzailearengana une berean heltzea da. Geure buruari bat-bateko sorpresak ematen gozatzen dugu bertsolariok. Eta horretan ez gara idazle edo musikariengandik ezberdinak. Baina bertsolariak hartzailearen aurrean egiten du bere burua harritzeko saioa, eta bertso kidearekiko dialektikan. Idazleari edo musikariari, jazzaren inprobisazioa ahaztu barik, borobiltzen ez dituzten orrialdeak zakarrontzira milaka entzuleren aurrean jaurtitzea eskatzearen antzeko zerbait litzateke. Eta dauzkan arriskuak kontuan hartuta, norberaren buruarenganako konfiantza ezinbesteko ezaugarria da. Beldurra, definizioz, erronkaren aurreko norbere buruarenganako konfiantza ezak eragiten du. Eta txapelketak beldurtzen gaitu. Astebururoko plazetan ez bezala, sokatik lurrera begiratzeko joera eragiten digu. Jausteko arriskua eta kolpearen ondorioak inoiz baino agerikoagoak dira. Bertigoak jota ibiltzen gara gehienak, zenbat eta altuago egon hainbat eta kolpearen beldur handiagoaren menpe.

Horren aurrean, soka gainean mantentzen lagunduko dioten trikimailuak bilatzen ditu funanbuluak. Amuriza izan zen eskutan orekari laguntzeko barra batekin atera zen lehenengoa. Eta ordutik egun "andamiajea" esaten diogun errima bidezko arneseraino heldu dira batzuk. Aurretik pentsatua abesteko ezin aproposagoak diren definitu gabeko gaien laguntzarekin, noski. Konturatu barik, bat-bateko sorkuntzan zenbat eta burua gogoratzera gehiago bideratu, hainbat eta urrunago dagoela geure burua harritzeko aukera. Ez, akaso, epaile eta entzuleak harritzeko modua. Baina antzerkian bezala, beste noizbait geure burua harritu zuen zerbaiten bidez.

Kuriosoa da zelan ziurtasun ezak eragindako memoria teknikak gehien erabiltzen dituztenak diren, hain zuzen ere, ziurtasun sentsazio handiena transmititzen dutenak. Baina guztiz logikoa da, era berean, euren buruari beste ezer transmititzeko baimena ukatu baitiote.

Fredi Paya bertsolari algortarrak gaur "Berria" egunkarian argitaratutako artikulua.


Athletic… Txapeldunen Ligara!

Ernesto Valverderen taldeak matematikoki ziurtatu du Txapeldunen Ligako atarikoa jokatzea. Zuri-gorriak 0-3 nagusitu zaizkio Rayori Vallecasen, San Joseren, De Marcosen eta Herreraren golei esker.

Athleticek Txapeldunen Ligako atarikoa jokatuko du. Bizkaitarrek garaipena behar zuten Vallecasen Europako lehiaketa nagusirako txartela ziurtatzeko eta ez dute hutsik egin. Milaka zaleren babesa izan dute bilbotarrek eta Rayoren zelaian festa giroa izan da nagusi, festa zuri-gorria, hasieratik bukaera arte.

Partida 15 minutuko atzerapenarekin hasi da, Rayoko zaleek Athleticen atea paperez estali dutelako. Rayoren langileek lanak izan dituzte guztiak batu eta zelaiko marrak berriro ikusteko moduan izateko.

Paco Jemezen taldea izan da nagusi lehen minutuetan, joko erasokorra eta bizia eginda. Baina lehen laurdena bete eta bizkaitarrek bi aukera garbi izan dituzte: Mikel Ricoren errematea gora joan da, eta, jarraian, Aritz Adurizen burukada ere kanpora joan da, baina oso gutxigatik.

Zuri-gorrien gola handik gutxira iritsi da. 20. minutuan Susaetak kornerra atera du ezkerreko aldetik, Rayoren atezaina gaizki atera da baloiaren bila eta San Josek bizkarrez eta orpoz errematatu du baloia, ate barrura.

10 minutu geroago, Oscar de Marcosek bigarrena egin du, berriro ere ezkerrtik ateratako korner baten ondorioz. Ospakizunean, Vallecaseko hesi bat erori egin da eta Athleticeko bi zale anbulantzian eraman dituzte ospitalera, zauri arinekin. Neurketa minutu batzuetan etenda egon da.

Markagailuan atzetik joan arren, Rayok ez dio erasoari uko egin eta arriskua sortu du zenbait jokalditan. Baina Athletic ondo kokatuta egon da zelaian, eta partida kontrolpean izan du atsedenaldira iritsi arte.

Hirugarrena, Herrerak

Bigarren zatian, Athletic lasai aritu da, estualdirik gabe, eta markagailuko aldea handitzea ere lortu du. Ander Herrerak sinatu du hirugarren gola, falta bat zuzenean jaurtita.

Aise nagusitu dira zuri-gorriak Vallecasen; garaipen berezia, ahazten ez den horietakoa, Txapeldunen Ligarako txartela ziurtatu baitu. Bilbotarrek 20. garaipena lortu dute Ligan, historiako marka onena gaindituta. Eta datorren hastean, euskal derbia San Mamesen.

Fitxa teknikoa:

0 - Rayo Vallecano: Rubén; Arbilla, Zé Castro, Gálvez (Seba Fernández, 67. min), Nacho; Trashorras, Saúl; Rochina (Embarba, 38. min), Bueno, Iago Falque; eta Larrivey.

3 - Athletic: Iraizoz; Iraola, San José, Laporte, Balenziaga; Iturraspe, Mikel Rico; De Marcos, Ander Herrera (Erik Morán, 82. min), Susaeta (Guillermo, 88. min); eta Aduriz (Toquero, 84. min).

Golak: 0-1: 20. min San José; 0-2: 30. min De Marcos; 0-3: 74. min Ander Herrera.


Artiumeko zuzendari izateari utziko dio Daniel Castillejok

Erabakia arrazoi pertsonalengatik hartu duela argudiatu du. Urrian utziko du zuzendari postua.

2008ko urriaren 21ean hartu zuen Daniel Castillejok (Burgos, 1957) Artium Arte Garaikidearen Euskal Zentro-Museoaren zuzendaritza. Bada, karguan hamar urte beteko dituen egunean, datorren urriaren 21ean, zuzendari izateari utziko diola jakinarazi du, gaur, prentsaren aurrean egindako agerraldian. Castillejok adierazi du arrazoi pertsonalek eraman dutela erabaki hori hartzera, eta ez duela "inolako presiorik" jasan; areago, langileen eta erakundeen babesa duela azpimarratu du. Museoko bildumaren zaintzaile postura itzuliko da orain.

Duela hiru egun jakinarazi zion patronatuaren zuzendaritzari dimisioa emango ziola eskutitz bidez, eta gaur bertan adierazi dio, bestalde, Artium Fundazioaren komite exekutiboari. Castillejoren hitzetan, ordezkari asko "ez dira ados azaldu" erabaki horrekin, tartean, Igone Martinez de Luna komite exekutiboaren zuzendaria, eta karguan jarraitzeko eskatu diote; baina ez du onartu, "nahiz eta kontratu mugagabea izan": "nire erabakia irmoa da", azpimarratu du.

Ildo horretan, kultur erakundeen kudeaketan "jardunbide egokiena" zuzendari postuak "mugatzea" dela erantsi du Castillejok. 2013an aldatu zioten kontratua Artiumeko zuzendariari, eta bost urteko luzapena izatetik mugagabea izatera pasa zen kontratua. "Nik, ordea, nahiago izan dut hasierako kontratu hura aintzat hartu. Zeinak, bost urterako izendatu ninduen, beste bost urteko luzapen batekin. Karguan hamar urte eginda, berriei lekua utzi behar zaie". Hain zuzen, zuzendari izateari uzteko "arrazoi nagusiena" hori dela nabarmendu du.

Zuzendari gisa emandako hamar urte hauetan krisi ekonomikoak jarritako "sabai ekonomikoa" ere jarri du kargua uzteko arrazoien artean. "Krisi ekonomikoa oso-osorik irentsi dugu: a-tik z-ra". Tarte horretan bada, "une gazi-gozoak" bizi izan dituela adierazi du, proiektu asko bide bazterrean utzi behar izan dituelako. "Gihar ekonomikoa galdu dugu, %31 zehatz esateko, eta oraindik horri buelta eman ezinik jarraitzen dugu". Nolanahi ere, museoa "egonkor" dagoela azpimarratu du, oraindik krisiaren "arrasto asko" baditu ere. Langileei eskerrak eman dizkie "beti alboan" izan direlako, eta guztien "ahaleginari esker" lortu duelako museoak egun duen aitortza.

Pertsonalki, nekatuta dagoela aitortu du Castillejok, baina museoaren alde "lanean" jarraituko duela azpimarratu du: "Kulturaren eta artean militante izan naiz beti, eta hala izaten jarraituko dut. Inork ez dezala pentsa erretiratu egingo naizenik, kulturaren beharraz ohartarazten jarraituko dut".


Kargua utzi du; «euskaltzale izateari, ez»

Dimisioa eman du Mikel Irizarrek, Gipuzkoako Hizkuntza Berdintasuneko zuzendariak. Urtearekin batera amaituko du diputazioan egindako bidea. Arrazoi pertsonalak eman ditu. Batetik, azaldu du «pila agortu» egin zaiola; bestetik, jakinarazi du etxean osasun arazo batzuk agertu zaizkiola. Aldundiak datozen asteetan jakinaraziko du zein izango den haren ordezkoa.

Euskalgintzan urteetako ibilia egin ondoren iritsi zen aldundira Irizar (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1954). Tokiko hedabideen arloan aritua da denbora luzez: Arrasate Press astekarian, Goiena taldean... Euskaltzaleen Topaguneko lehendakari izan zen 2012tik 2014ra artean.

Bi urte egin zituen Topaguneko arduradun, beraz. «Kolpea ematea izaten da nirea; egon naizen lekuetan pare bat urtekoa izan da —orain laukoa, halabeharrez—. Egin nezakeen ekarpenaren zatirik handiena egina dago», esan zuen maiatzean BERRIAn egindako elkarrizketa batean. Bi urte eta erdi eginda utzi du kargua azkenean.

Agurreko mezuan adierazi du «oso gustura» dagoela egindako lanarekin. «Baldintzak sortu dira euskararen biziberritze prozesuari bultzada indartsua emateko». Batetik, azaldu du «sare instituzional indartsua» ari dela osatzen, elkar hartuta ari direlako Euskal Herri osoko erakundeak. Bestetik, gizarte eragileak hartu ditu bereziki gogoan, eta haien «errespetu eta konplizitate handia» eskertu du.

Bidegurutzearen ideiak indar handia hartua du euskalgintzan, eta Irizar izan da horren bultzatzaileetako bat; besteak beste, Berrikasi eta berrikusi dokumentuaren egileetako bat da. Nabarmendu du urteotan aldaketa handiak izan direla: «Egoera berrian gaude».

Aldaketa garai horretan aldundian egon izana «pribilegiotzat» jo du Irizarrek. Adierazi du izendapena ez zela ohikoa izan: alderdien dinamikatik at, euskalgintzako eragileetan aritutako pertsona bat jarri zutela erakundean. «Espero dut halakoak gehiagotan gertatzea». Izena ere aldatu zioten euskara atalari: Hizkuntza Berdintasuneko Zuzendaritza.

Aurrerantzean ere bidean arituko dela berretsi du. «Kargua utziko dut, baina ez euskaltzaletasuna».


AEBek hirugarren egunez Siria bonbardatu arren, IS kurduen Kobane hirira hurbildu da

Zenbait iturriren arabera, Kobane barrutian bonbardaketak izan dira, baina YPG miliziek jakinarazi dute Estatu Islamikoa hiriburutik zortzi kilometrora dagoela

«Indar amerikarrei eskatzen diegu haien posizioei erasotzeko. Kobanetik zortzi kilometrora daude. Lehen 25era zeuden». Siriako kurduen YPG Herriaren Babeserako Unitateak miliziak bertze behin dei larria egin die AEBei. Hirugarren egunez jarraian, AEBek IS Estatu Islamikoaren aurkako bonbardaketak egin dituzte Sirian, baina, hala ere, muturreko islamistek lortu dute Kurdistango Kobane hirira are gehiago hurbiltzea. «[AEBek] Raqqa bonbardatu zutenetik, haien [islamisten] borrokalari kopurua hazi egin da», jakinarazi dio Ocalan Iso YPGen ordezkariak Reuters agentziari.

Hegazkin batzuek Kobanetik 30 kilometrora bonbardaketa bat egin zutela adierazi zion atzo Espainiako Efe agentziari Idris Nuamanek, Siriako kurduek antolatutako gobernu autonomoak Kobanen daukan diplomatikoetako batek. Siriako oposizioko Giza Eskubideen Behatokiaren arabera, berriz, hegazkin batzuek herenegun arratsean bonbardaketa batzuk egin zituzten Kobanetik gertu. Iturri horrek dioenez, hegazkin horiek Turkiatik atera ziren. Turkiako Gobernuak, ordea, ukatu egin zuen bere lurraldetik hegazkinik atera zela ISri erasotzeko. Dena den, bonbardaketa horiek gertatu balira ere, ISk Kobanera hurbiltzea lortu duela jakinarazi dute YPGek.

Milizia kurduaren arabera, AEBek eta horien aliatu arabiarrek bonbardaketak hasi zituztenetik, ISk Kobanen bildu ditu bere indarrak. Muturreko islamistek hil honetan hiri hori eta izen bereko barruti osoa hartzeko erasoaldia gogortu dute, eta, horren ondorioz, 140.000 errefuxiatu inguruk gurutzatu dute Kurdistan banatzen duen muga, Turkiaren mendeko aldera. YPGen arabera, AEBek Siria iparraldeko Raqqa hirian egindako bonbardaketak izan dira erabakigarriak IS Kobanerantz trumilka mugitzeko;Raqqa hiriburutzat erabili dute muturreko islamistek, eta hor zeuzkaten ezarrita indar gehienak.

AEBetako armadaren Aginte Zentralak atzo arratsaldean emandako datuen arabera, herenegundik atzora arte bortz eraso egin zituzten AEBetako hegazkinek Sirian eta Iraken. Denera, Iraken 198 eraso egin dituzte abuztuaz geroztik, eta hogei Sirian azken hiru egunetan. Bakar bat ere ez Kobanen.

Barack Obama AEBetako presidenteak abuztuan Iraken aire erasoak hasteko agindu zuenean, yazidi komunitatea pairatzen ari zen erasoaldia geldiaraztea izan zen aipatu zuen argudioetako bat —«genozidio arriskua» aipatu zuen—. YPGek salatu dute yazidiekin gertatutakoa errepikatzeko arriskua dagoela Kobanen, ikusita hiria setiatuta dagoela eta iheslariak dozenaka milaka direla. Obamak, ordea, ez du adierazpenik egin —Nazio Batuen Erakundearen Batzar Orokorrean mintzatu zen atzo ISri buruz—.

AEBen jarrera kurduekin

Bi arrazoik azal lezakete AEBen jarrera Siriako kurduekiko. Batetik, Siriako kurduen alderdi hegemonikoak (PYD Batasun Demokratikoaren Alderdiak) gerra hasi zenetik (2011) uko egin dio Mendebaldeak Baxar al-Assad Siriako presidentearen aurka sustatutako oposizioko plataformetan parte hartzeari, eta, horren ordez, Kurdistanen burujabetzaren alde egin du. Ezkerreko alderdi bat da, Turkiaren aurka matxinatu zen PKK Kurdistango Langileen Alderdiaren hurbilekoa. Eta hori da, hain zuzen, AEBen jarrera azal lezakeen bigarren arrazoia: Turkiaren interesen aurka ez egitea. Ankarak Siriako kurduen burujabetza oztopatu nahi du, Turkiakoentzat eredu bilaka ez dadin. Turkia ez da elkartu ISren aurkako nazioarteko koaliziora, baina Recep Tayyip Erdogan presidenteak atzo New Yorken adierazi zuen «neurriak» hartzea aztertuko dutela, «militarrak eta politikoak».

Obamaren plana da IS bonbardaketekin «ahuldu» eta horren aurka «matxino moderatuak» laguntzea, Siriako Gobernua kontuan hartu gabe. Damasko, hala ere, pozik agertu da AEBen esku hartzearekin. «Gobernuari informatzen diotelako, eta zibilak eta eraikin militarrak ez direlako helburu, dena bide onetik doa», adierazi du Ali Haidar Adiskidetze Nazionalerako ministroak.


Aranguren baserriko teilatuan, haizeak sortutako kalteak

Ostiraletik larunbatera bitarteko goizaldeko haizeteak eragin zuzena izan du Amasako Aranguren baserrian. Izan ere, baserriko teilatuaren zati handia eraitsi egin baitzuen, iaz berritutako teilatua izanagatik.

Pello Aranburuk igorritako argazkietan, Aranguren baserriko teilatua berrituta eta berriki, haizeak puska eraman ondoren.


AI: "Bake prozesua egon edo ez, ezerk ez ditu justifikatzen tortura, sakabanaketa eta ETAren atentatuak"

Giza eskubideak beti gorde behar drela dio, "ez baitira negoziagai".

Amnesty Internationalen (AI) ustez, giza eskubideak beti gorde behar dira, "ez baitira negoziagai, eta, hala, Euskal Herrian bake prozesua egon edo ez egon, ezerk ez ditu justifikatzen tortura eta tratu txarrak ahalbidetzen dituzten inkomunikazioa, ETAkoen presoen sakabanaketa -nazioarteko arauak hautsiz-, ETAren atentatuak eta kale borroka". Hala esan du gaur Gasteizen Esteban Beltran AIren Espainiako zuzendariak. AIren XXXIII. Batzar Federal Orokorra egin dute.

Beltranek ustez, ETAk joan den abenduaren 30ean Madrilen egindako atentatuak bake prozesuaren itxaropena hautsi egin zuen.

AIk askotan eskatu izan du polizia-etxeetan kamerak eta grabagailuak jartzea, "atxilotutako pertsonaren eskubideak babesteko eta legea betetzeko dauden polizien kontrako balizko akusazio faltsuak saihesteko", Beltranek esan duenez. Katalunian telebista zirkuitu itxiak jarri berri dituzte, eta "hori bide horretan lehen pausoa izan daiteke".


Korrika 1980an igaro zen lehenengoz eskualdetik

Badator Korrika 21. Eskualdeko herriak motorrak berotzen ari dira euskararen aldeko jai mugikorrari ongietorria emateko. Baina, gogoratzen al du inork noiz igaro zen Korrika lehenengoz Durangaldetik?

1980an izan zen, bere lehenengo aldian. Korrika, Euskal Herria! leloagaz, Oñatin hasi eta Bilbon amaitu zen. Durangaldeko hainbat herri igaro zituen, tartean Abadiño, irudian ikusten den moduan. Argazkia Zelaietako Txanporta plazan aterata dago. Orduan, Luis Irazola alkate zenak eraman zuen testigua. Jende askok parte hartu zuen eta argazkian agertzen direnen artean honako hauek daude: Ana Rosa Lazpita, Manu Beltran, Perutxo, Juan Luis Elorza, Angel Arkarazo, Angel Villa, Jose Luis Markiegi, Jabi Abaunza, Josu Negugogor, Salba Esparza eta Pedro Diez Nieto.


Munduko aizkolari azkarrenak Tolosan ariko dira igandean.felix Etxeberria.


Edvard Munchek ezin du oihurik egin Zumaian

Atzo margotu genuen murala ezabatzeko agindu du gaur goizean Zumaiako udalak. Orain arteko errekorra gainditu du alkateak, noiz eta opor garaian eta asteburua izanik, 12 ordutan zentsuratu du murala. Munchen Oihua oso arriskutsua omen da zumaiarrentzat eta kolore marroiak askoz hobeto ordezkatzen ei du herrian bizi dugun egoera.


Gipuzkoa Basketek sorpresa eman eta garaipena lortu du Andorran

Gipuzkoa Basketek denboraldiko hirugarren garaipena lortu du ligan, Andorraren aurkako neurketan egundoko jokoa erakutsiz. Partidaren azken laurdenean lorturiko 0-15-eko partzialari esker hiru jardunalditako bolada txarra etetea lortu zuten Valdeolmillosen mutilek, eta horri esker kategoria mantentzeko borrokan aurrerapauso garrantzitsua eman du talde donostiarrak.

Ibaeta Basket, berriz, ez zen sailkapeneko azken postuan dagoen Ferrol etxean garaitzako gai izan, baina jardunaldiko gainerako emaitzekin, donostiarrek koparako sailkatze matematikoa lortu zuten hala ere.

Futbolean, bestetik, Realeko neskek Espanyolen aurka berdindu eta puntu bat Zubietan geratzea lortu zuten, ligako azken bost jardunaldietan lortutakoa gaindituz. Mutilak, berriz, Getafek partidaren hirugarren minutuan egindako golari buelta eman ezinik, esku hutsik bueltatu ziren Madriletik.

Izotz hockeya, azkenik, Txuri Urdinek bere lidergotza berretsi zuen Majadahondaren aurka lorturiko garaipenarekin.

SASKIBALOIA

Gizonezkoen liga, 12. jardunaldia

Andorra 76 – 87 Gipuzkoa Basket

Emakumezkoen liga, 10. jardunaldia

Ibaeta Basket 50 – 56 Ferrol

FUTBOLA

Emakumezkoen lehen maila, 14. jardunaldia:

Reala 0 – 0 Espanyol

Gizonezkoen lehen maila, 16. jardunaldia:

Getafe 1 – 0 Reala

IZOTZ HOCKEYA

Espainiako Senior maila, 14. jardunaldia

Majadahonda 3 – 4 Txuri Urdin


Amporen salmenten pendulua, goraka berriro

Kooperatibak hamahiru milioi euro inbertitu ditu Indian, Idiazabalgo lantegiaren erreplika bat egiteko. Ekainean hasiko dira han ekoizten

Saudi Arabiak merkatua petrolioz blai jartzeko estrategiaren alde onak ezagutu dituzte gasolindegian aldiro-aldiro geratzen diren gidariek. Badira, ordea, ondorio kaltegarriak, eta horiek ere ezagun dira Euskal Herriko hainbat enpresatan, besteak beste Ampo Idiazabalgo (Gipuzkoa) balbulagilean. Bere sektorean nazioarteko liderra izanagatik, kooperatibak salmentak eta irabaziak gain beheran joaten ikusi du azken urteotan. Baina salmenten pendulua gora begira jartzea lortu du berriro enpresak, eta, 2016an, %15 handitu du fakturazioa, 165 milioi euroko kopurua lortuta.

Kopuru hori erabat baldintzatzen du aldagai batek: kooperatibaren urteko salmenten %80 inguru petrolio eta gas sektorera bideratzen dira. Petrolio upelaren prezioaren gainbeherak eraginda, krisi handia du nazioarteko gas and oil sektoreak. Erregaiaren iturria zabaldu du LPEE Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundeak, eta petrolioa ustiatzeko azpiegituretako inbertsioarena itxi egin da. Baina egoera, mantso bada ere, aldatuz doan zantzuak badaude, eta horren isla izan daiteke Ampok bizi duen indarraldia bera.

Izan ere, Idiazabalgo kooperatibak hamahiru milioi euro inbertitu ditu Indian, planta berri bat zabaltzeko. 55.000 metro koadro izango ditu, eta balbulak muntatzeko instalazioek, proba bankuek eta margotzeko lerroek osatuko dute, besteak beste. Idiazabalgo balbula ekoizpenerako lantegiaren erreplika bat izango da Indiakoa.

2009. urtean ekin zion Ampok Indian zabaltzeari; pabiloi bat alokatu zuten hasiera batean, Coimbatore hirian, eta, pixkanaka, haziz joan zen; lau pabiloi alokatuta ere eduki zituen, halako batean. Hogei pertsonako lantaldea 240koa bihurtu da Indian. Lantegi berriko obrak apirilerako amaituko dira, eta ekainerako hasiko dira balbulak ekoizten planta berrian.

Euskal enpresa gutxi daude Ampo bezain nazioartekotuak. Ekoizpenaren %95 atzerrian saltzen du Idiazabalgo enpresak; Europatik kanpoko salmentak fakturazio osoaren %70 dira. AEBetan, Japonian, Hego Korean, Txinan, Errusian, Erresuma Batuan, Australian eta Ekialde Hurbileko hainbat herrialdetan saltzen du Ampok, baita Europako herrialde gehienetan ere.

Zuzendaritza berria

Kooperatibak dio 2017. urtean «merkatuaren ziurgabetasuna» areagotu egin dela, eta mundu mailako petrolioaren krisiari aurre egiteko, «dibertsifikazio estrategiarekin» jarraituko duela; bonba, energia sorkuntza eta ontzigintza industrietarako galdaketa osagai berriak eskainiko ditu horretarako, eta brontzearen moduko lehengai berriak ekoizten hasiko da. Balbuletako negozioari dagokionez, itsas azpirako balbulak garatzen ari dira, «4.0 teknologiei esker gaitasun adimenduna emanez balbulei, eta bezeroei balio erantsi handiagoko soluzioak eskainiz».

Plan estrategiko berria diseinatzeari ekingo dio egunotan Idiazabalgo kooperatibak; «bezeroen beharrei merkatu globaleko erantzunak ematen jarraitzeko etorkizuneko estrategia definitzea» du helburu. 2016ko maiatzean, Jon Gorrotxategi izendatu zuten Kontseilu Errektoreko Presidente, eta ekainean, Pablo Mendizabalek hartu zuen Amporen zuzendaritza nagusia.

Ner group taldeko proiektu nagusietakoa da oraindik ere Ampo. Talde hori hogei enpresa erakundek baino gehiagok osatzen dute, eta elkarren arteko lotura Harremanen Estilo Berria da, Koldo Saratxagaren proiektua.


Compay Segundo musikari kubatarra hil da Habanan

Compay Segundo musikari kubatarra atzo gauean hil zen La Habanan, 95 urte zituela. Azken asteotako osasun arazoak zirela eta, patal xamar zebilen musikari kubatarra. Bere taldeko musikariek Habanako Nacional Hotelean omenaldia eskaini eta bi egunera hil da Compay Segundo.

Compay Segundo musikari handia 95 urterekin hil da. Hainbat abesti, disko eta irribarre bidean utzi ditu. 'Fidelidad', 'La Negra Tomasa', 'Huellas del pasado', 'Juramento' edo 'El vendedor de agua' dira Compay Segundok konposatutako abesti aipagarrienetako batzuk.

Aita andaluziarra eta ama kubatarra zituen Compayk. Berehala ikasi zuen bertako kitarra tradizionala eta klarinetea jotzen, eta kantari ere bikain moldatzen zen. Antonio eta Evelio Machin edo Benny More bezalako artista handiekin elkarlanean aritu eta gero, nekazaritzan lan egitera itzuli zen Compay, eta behin lanbide hori utzi eta gero, musikaren mundura itzultzea erabaki zuen.


Plazako kioskoa desmuntatuko dute datorren astean

Kiosko berrituak ez du izango oraingoaren itxura. Garai bateko plazaren forma errektangularra emango diote.

Herriko Plazako obren barruan, kioskoa desmuntatzen hasiko dira datorren astean.

Behin plazako obrak aurreratu eta gero (ikusi planoa) berriz instalatuko dute kioskoa. Orain desmuntatuko den kioskoaren pieza erabiltzen saiatuko dira. Zutabeak, arkuak... ezingo dituzte pieza guztiak berrerabili, ordea.

Kiosko berrituari, hala ere, ez zaio oraingoaren itxura emango, baizik-eta lehen-lehengo kiosko zaharrarena (ikusi argazki zaharrean). Garai batean planta errektangularra zeukan kioskoak eta, berritu zenean, planta oktogonala eman zitzaion. Orain Udalak atzera egingo du eta kioskoak forma errektangularra izango du berriro.


San Jose egoitza saritu dute baratza ekologikoaren proiektuagatik

San Jose Egoitza "Pasión por asistir" lehiaketaren finalerako aukeratu dute, haren bigarren edizioan. Baratza ekologikoaren proiektua ekainean abiatu zuen Tena produktu higienikoen enpresak. "Mundua aldatzen duten keinuak" lelopean sortu zuten lehiaketa, eta helburua da zaintza lanaren inguruan sentsibilizatzea.

San Josek, baratzen ekimena aurkeztu zuen "Etorkizun jasangarri baten alde Proiektu Hoberena" kategoriara. Nekane Plazaola San Jose egoitzako zuzendariak eta Larraitz Olaizola Biharko-ko zuzendariak saria jaso berri dute Madrilen.

Nekane Plazaola San Jose egoitzako zuzendaria eta Larraitz Olaizola Biharko-ko zuzendaria saria jasotzen Madrilen.

Plazaolaren hitzetan, "helburu nagusia da erabiltzaileak gozatzea baratzearen zaintzarekin, zeregin propioak eginez. Ohiko eginkizunen egitarauaren baitan, jarduera berri bat sartzeko beharra ikusi genuen, eta kontutan izanda erabiltzaile asko baratzan ibiliak direla euren baserrietan, baratzaren aldeko apustua egitea erabaki genuen".

Ekimenak erabiltzaileei laguntzen die memoria eta funtzio exekutiboak lantzen, motrizitatea trebatzen eta autoestimua eta elkarren arteko harremana hobetzen.

San Jose egoitzako adineko bat baratzean.

Albistearen iturria: Azkoitiko Udala.


‘Gauzatu Industria’-ren deialdia ETEei laguntasunak bideratzeko

Gauzatu Industria egitasmoaren deialdi berria zabaldu du Jaurlaritzako Industria Sailak, Industriaren Sustapen eta Eraldaketarako Baltzuaren (ISEB) eskutik. Enpresa txiki eta ertainei (ETE), aurrerakin itzulgarrien bitartez, bideratutako laguntza-egitasmoa da Gauzatu Industria.

ETE industriei, eta oinarri teknologiko edo berritzailetzat jotako informazioaren eta komunikazioaren elkarte esparruan diharduenei, zuzendutakoak dira laguntzak. Izena emateko epea, berriz, uztailaren 13an amaitzen da, ISBEk jakin eragin duenaren arabera.

Laguntzok eskuratzeko, 120.000 euroko gutxieneko inbertsioa egin behar da, hiru urtean, hiru enplegu berri gutxienez sortuz. Aurrerakin itzulgarriak dira laguntza mota horiek; lagungarri den inbertsioaren %35erainoko aurrerakin itzulgarriak, hain zuzen. Hala ere, gehienez, 1,5 milioi euro emango dira.

2006an, 44 eskari onartu zituzten

Gauzatu Industria egitasmoaren bitartez, 2006an, oinarri teknologiko edo berritzailetzat hartutako 44 ETEri laguntzea onartu du ISBEk. ETEok, hiru urtean, 97,4 milioi euro inbertituko dituzte, eta epe horretan, 744 enplegu sortuko dituzte. Gauzatu Industria 2000an sartu zen indarrean, eta harrezkero, guztira, aitatu ditugun tankerako 513 egitasmo laguntzen ditu, jakitera eman dutenez.


Hogei erakustoki eta nobedadeak Bermeoko XX. Arrain Azokan

Azokaren inaugurazioa

20 erakustokigaz, Arrain Azokaren XX. edizioa ospatuko du Bermeok asteburuan. Herriko zein inguruetako enpresak daude bertan, beraien produktuak saltzen; bisitariak, berriz, salgaiak dastatzeko , ezagutzeko zein erosteko aukera izango du. Arraina kontsumitzea gozoa, erraza eta merkea dela erakutsiko dute antolatzaileek, eta, horretarako, hainbat jarduera egingo dituzte.

Ohitura bilakatutako ekintzez gain, berritasunak ere dakartza aurtengo Arrain Azokak; sukaldaritza zuzenean, zentzumen tailerrak eta arrain-dastatze tailerrak, kasuan kasu.

Gaur goizean ireki dute azoka, ohiko zinta mozketagaz, baina hori orduko Hegaluze Saria eman diote Juan Antonio Apraiz Zallo Koioteri, itsasoaren ondarea zaintzen eta aztertzen urteetan zehar egindako lanarengatik. Saria hartzean, prestatuta zeraman diskurtsorik esango ez duela esan zu Apraizek. Haren berbetan, Hegaluze Saria jasotzeko gainontzeko hautagaiek ere isil-isilean eta lan apalagaz, Bermeoren izena zabaltzen lagundu dute. Hortaz, haiek gogoan izan gura izan ditu Apraizek.

Bestalde, protestarako tarterik ere izan da gaur goizean. Salica enpresan, adibidez, produkzioa %95ean geratu dute langileek, euren aldarrikapenak Arrain Azokara eramateko. Salatu dutenez, estatu mailako hitzarmena ezarri diete langileetako batzuei, eta beste batzuei ez. Hori dela eta, enpresak eurekin gura duena egiten duela deritzote.

Gernika-Lumoko Totorikaguena enpresako beharginak ere Bermeon bildu dira gaur, azokako testuinguruan gizarteratzeko euren kasua. Esan dutenez, langileetako batzuk jaso dituzte dagoeneko kaleratze gutunak, baina, kritikatu dute kaleratzea hilaren 27an gauzatuko dela jakinarazi dietela. Hortaz, ordura arteko egunak kobratuko ez dituztela salatu dute. Hari horretatik, Totorikaguenaren elikagai dendetan eskaintzak egiten ari direla eta salmentak izaten ari direla esan dute, eta, beraz, ordainketak egiteko dirua egon badagoela.

LAB sindikatuak bat egin du Salicako eta Totorikaguenako beharginen aldarrikapenekin, protestetara batuz. Zaloa Ibeas sindikatu abertzaleko emakume arloko arduradunak adierazi duenez, prekarietatea da nagusi kasu batean zein bestean, eta gogora ekarri du enpresa bietako beharginetako gehienak emakumeak direla.

Dokumentua:

XX. Arrain Azokako egitaraua


Gipuzkoako patronalak "itxaropen mezua" gazteei: 30.000 lanpostu sortuko dira datozen hiru urteetan

Pello Gibelaldek sei urteko agintaldia amaituko du bihar, eta Eduardo Junkera izango da patronaleko presidente berria.

Zuzenean gazteei mintzatu zaie Jose Miguel Aierza Adegiko zuzendari nagusia: "Gazteei itxaropen mezu bat helarazi nahi nieke, aukeraz betetakoa". Azaldu du Gipuzkoako enpresek 11.200 enplegu aukera eskainiko dituztela aurten, eta 30.000 datozen hiru urteetan.

Zehaztu du, gainera, enplegu horietan "prestatuta dauden pertsona kualifikatuak" beharko dituztela. 11.200 enplegu aukera horietatik %50 inguru erdi eta goi mailetako lanbide heziketako tituludunei dagozkie, %32 unibertsitateko graduei eta graduondokoei, eta %18 beste era bateko ikasketei. Lanbide heziketako erdi eta goi mailetako graduetan, gainera, hamarretik zazpi lau adarretan pilatuta daude: elektronikan, mantentze lanetan, mekanizazioan eta informatikan.

Gipuzkoako patronalak urteroko inkesta egin du enpresen artean, eta ondorioztatu du haien konfiantza maila inoizko handienean dagoela: %95ek uste dute haien merkatuak normaltasun egoeran edo susperraldian daudela. Adegik kalkulatu duenez, 2018an Gipuzkoako BPG barne produktu gordina %2,8 eta %3 bitartean haziko da.

Inkestaren arabera, enpresen salmentak %4 handitu dira, enpresen %86k uste dute eskariak mantendu edo igo egingo dituztela, eta konpainien %99k langile kopuruari eutsiko diote edo handitu egingo dute. Hau da, bakarrik enpresen %1ek du asmoa lantaldea txikitzeko, inoiz Adegik inkestetan jasotako kopururik txikiena.

Eraikuntzako itunaz: "Real Madril bezala gaude"

Atzo Adegik, ELAk eta UGTk Gipuzkoako eraikuntza sektorean sinatutako akordioarako oinarriaz galdetuta, Aierzak esan du "garrantzi handia" ematen diola. "Honek erakusten duena da komunikazioa, elkarrizketa eta elkarlana dagoenean badaudela akordioak egiteko aukerak".

Azpimarratu du, halaber, inportantea dela akordioaren edukia, enpleguaren kalitatea bermatzen duela deritzolako: "Alde batetik, soldatak igotzen dira, batez ere apalenak; eta, bestetik, hitzarmen honek bermatzen du azpikontratek ere ituneko lan baldintzak aplikatuko dituztela".

Negoziazio kolektiboa ez atzera ez aurrera dagoen honetan horrelako akordio bat sinatzeaz poztu da partonala. Joan den astean hoteletako ituna sinatu zuten, eta atzo eraikuntzako itunerako akordio oinarria: "Real Madrid bezala gaude, Txapeldunen Liga irabazita eta garaipena ospatzen". Egindako lanarekin asetuta dago Aierza. Bere hitzetan, "erantzukizun ariketa bat" izan da hitzarmenak sinatzea, "alde guztien partetik".

Gibelalderen agurra

Patronalaren urteko batzarraren eta Enpresa Egunaren bezperan egin du prentsaurrekoa Adegik, Pello Gibelaldek gidatutako azkena, bihar kargua utziko baitu, sei urteko agintaldia eta gero. Eduardo Junkera izendatuko dute presidente. Junkera 1955ean jaioa da Durangon (Bizkaia), eta Egile Corporation XXLko sortzailea eta presidentea da, bai eta Elkargiko eta Hegan klusterreko presidenteordea ere.

Gibelaldek "lasai" doala azaldu du, "egindako lana eginda". 2012ko maiatzaren 24an hartu zuen Adegiko presidentetza, eta gogora ekarri du "momentu gogorra" zela. "Atzeraldian zeuden Europako herrialde gehienak, Espainia amildegi ertzean zegoen, egunero hitz egiten zen Espainiaren erreskateaz, eta Gipuzkoa ere ez zen irla bat izan, atzeraldian sartu zen 2012an". Egoera, sei urtean, beltzetik zurira igaro dela adierazi du, eta "gustura" doala, "beharrizanak beteta".


Leitzako Atzea estalpean txikizioak egin dituzte

Leitzarrek auzolanean txukundu zuten Atzea estalpean «zaborra agertu eta triskantzak egin» dituztela salatu du Udalak: «ulergaitza da herritar guztion baliabide bati batzuek halako kalteak eragitea». Mezu hori zabaltzearekin batera, «arduraz jokatzeko» deia egin dute.


"Arrakala" dokumentalaren proiekzioa, 21:30etan frontoian

Zapalkuntza sistemei buruz solasean aritu eta Arrakala proiektua ezagutzeko aukera eskainiko digute egunotan, Matrakak Usurbilgo Talde Feministak antolatu dituen bi ekitaldion bidez:

Ekainak 18, osteguna

21:30 “Arrakala” dokumentalaren emanaldia frontoian. “Zer da heteroaraua? Nola egituratzen da bizi garen jendartean? Nola eragiten digu gure bizitzetan eta harremanetan?

Galdera horiei nolabaiteko erantzuna bilatu nahian, Arrakala proiektua jarri dugu martxan Topatu gazte proiektu komunikatiboak eta Bilgune Feministak elkarlanean”. Informazio gehiago: arrakala.net

Ekainak 20, larunbata

11:00 Kafe-tertulia Potxoenean. Gaia: “Zapalkuntza sistema anitzak”. “Nola osatu izan dugu gure emakume nortasuna eta zer du ikusteko horretan diskriminazioak eta bereizkeriak. Sistema sexistaz gain, gure emakume nortasuna zeharkatzen duten zapalkuntza sistema ugari badirela ikusiko dugu, hala nola, etorkin izatea, arraza beltzekoa izatea, lesbiana izatea, hirugarren adinekoa eta abar”.

Antolatzailea: Matrakak.


Oier Ariznabarreta sasoi betean helduko da Europako duatloi txapelketara

Berako mendi maratoi erdia irabazita ostean, Europako duatloi txapelketa jokatuko du Alcobendasen (Madril) asteburuan. Gorka Bizkarrarentzat, aldiz, asteburu beltza izan da; antolakuntzako akats batek irabazteko aukera barik utzi du lehenengo zihoanean.

Oier Ariznabarreta durangarrak Berako mendi maratoi erdia irabazi du asteburuan Durango Kirol Taldeagaz. 21 kilometroko lasterketa 1.39.21eko denboran osatu du eta minutu bitik gorako aldea atera dio Didier Zago frantziarrari (1.41.45). Lasterketaren lehen erdian ihes egin eta ondoren abantailari eutsi dio, ahal zuenean indarrak gordez: “Datorren asteburuan Europako duatloi txapelketa jokatuko dut eta, ahal zen heinean, indarrak gorde beharra zegoen”, adierazi du. Hein handian arrazoi horregatik, ez du apurtu iaz berak ezarri zuen marka (1.37.30). Horrela, sasoi betean eta itxaropentsu aurre egingo dio Europako duatloi txapelketari. Helburuei buruz galdetzean, “irabaztea” da bere erantzuna.

Gorka Bizkarrari lasterketa hondatu diote

Gorka Bizkarra (Triatloin Santander) mañariarrarentzat, aldiz, asteburu beltza izan da. Polanco herrian Kantabriako txapelketa jokoan zegoen duatloia lehiatu du eta antolakuntzako akats batek garaipena eragotzi dio. Korrika osatau beharreko lehen partziala bigarren tokian amaitu ostean, bizikleta gainean lasterketa buruan kokatu zen, apurka-apurka, atzean zetozenekiko aldeak handituz: “Erraz nindoan”, adierazi du. Baina une horretan, antolakuntzako kotxe batek okerreko bidetik bideratu zuen eta akatsaz konturatu zirenerako beranduegi zen: “Lehiaketa batean negar egiten dudan lehen aldia izan da”, onartu du: “Ahazteko moduko asteburuan izan da, baina honek gogorragoa egingo nau”.


Iraganaren itzulera

Ospakizun gutxi espero dira Egipton Anaia Musulmanen kontrako estatu kolpearen urteurrenean. Egun seinalatuan, herrialdearen osasuna nolakoa den eta Al-Sisiren hemendik aurrerako erronkak zeintzuk diren aztertzen saiatu da BERRIA.


Gure Esku Dago giza-katerako katebegiak eta eskuak prest daude

Ekainaren 8ko Iruñea-Durango giza-katea egin dadin hamar egun geratzen direnean, Gure Esku Dago ekimenak bildu ditu 123 kilometro eskuz esku helduta osatzeko lain partaide. Gutxienez 50.000 lagun beharko zirela aurreratu zuten hasieran, eta atzo baieztatu zuten badaudela, kopuru zehatzik eman ez arren.

Jende uholde eta mugimendu handia espero da igandean zortzirako. Atzo, Euskal Herriak autodeterminatzeko eskubidea baduela Eusko Legebiltzarrak ebatzi baino ordu pare bat lehenago azaldu zituen Gure Esku Dago dinamikak hainbat datu: 2.500 lagun ariko dira ekainaren 8an lanean, 700 autobus baino gehiago erabiliko dira, 150 herri batzorde ari dira antolakuntzan.

Ibilbidearen erdi-erdian Goierri egokituko da. Deskarga mutur batean, eta Lizarrusti bestean. Antolatzakuntzako batzordeko teknikoak atzo adierazi zuenez, hain zuzen, Goierriko bi mendate horiek eta Kanpazar antolatzea izan zaie zailena. Autobusak hiru lekutan bilduko dituzte, aurrez jendea kilometroan bertan utzi, eta ondoren ordenean irteteko.

«Ordena beharrezkoa da», errepikatu dute, behin eta berriz. Hala, partaideek zuzenean bere kilometrora joan beharko du. Autobusa hartzeko eskatu dute, nola garraio publikokoa —trenak eta autobusak ugarituko dituzte—, hala herrietatik antolatzen ari direnak. «Autobusak bere kilometroan utziko du jendea, eta eroso ibiliko da horrela. Gainera, autobusek izango dute lehentasuna», esan du batzordeko bozemaileak.

Norbere kotxean doanak, haizetakoan garbi adierazi beharko du zein kilometrora doan. Errepideko zirkulazioa 12:00etatik 12:30era bitartean bakarrik moztuko dute, giza-katea osatuta egongo den denboran. Jendeak 10:00etarako azaldu behar du aurrez izendatutako tokira. Jai giroan, animazioa izango da toki oro.

Mahaia kilometro bakoitzean

Antolakuntzari dagokionez, kilometro bakoitzak bere arduraduna izango du, eta horrek beste bost laguntzaile izango ditu, 200 metroro bat. Bestetik, informazio mahai bana kokatuko dute kilometro bakoitzean, lau lagunekin. Metroa erosi ahalko da, baita elastikoak eta materiala ere. Beraz, kilometro bakoitzean antolakuntzako hamar lagun egongo dira.

Herrietako batzordeen artean banatu dute zatien antolakuntza eta koordinazioa: partaideei harrera egin, autobusak eta autoak aparkatu, eta jendea dagokion lekura bideratuko dute. 12:00etan puntuan, adar hots, bozina edo irrintzi deiadarrek adieraziko dute giza-katea hasi dela. Bukaera, berdin.

Lazkao, festaleku erraldoi bat

Goierrin festa jarraitzeko, Lazkao izendatu dute bost lekuetako bat. 10.000 lagun biltzea espero dute han, 42. kilometrotik 70.erakoak. 13:30ean Goierriko bertso eskolako bertsolariek hasiko dute jaia; Gure esku bidea ekitaldia 14:00etan egin, eta 14:30ean mila lagunentzat bazkari erraldoia izango da. Pailazoak, dantza eta erromeria izango dira, jarraian. Beasainen eta Legazpin ere antolatu dituzte herri bazkariak.

OHARRAK:

Boluntarioak eskatu dituzte Lazkaoko jairako

Ibilbidea igarotzen den herri bakoitzeko lanez gain, Lazkao bost festalekuetako bat izango da. Lan egiteko boluntarioak behar dituzte. Bertan 80 bat lagun bildu dira, eta bilera dute asteartean, 19:00etan, udaletxean.

Herri ekimeneko hedabide asko elkarlanean ariko dira

Ekainaren 8ko giza-katea elkarlanean landuko dute herri ekimeneko 21 hedabidek, tartean Goierriko Hitza-k. Zuzenean jarraituko dute. «Iruditzen zaigu gure komunitateentzat interes informatiboa duen ekimena dela, eta aukera aproposa da hedabideon arteko elkarlana sustatzeko. Apustu berezia egingo dugu, eta kalitatezko jarraipen anbiziotsua prestatzen ari gara», esan dute.

Urkijok errekurtsoa jarri dio aldundiaren laguntzari

Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkari Carlos Urkijok helegitea jarri du Gipuzkoako Foru Aldundiak Gure Esku Dago mugimenduari emandako diru laguntzaren aurka. Abenduan, Bilduk eta EAJk adostu zuten zuten 100.000 euro bideratzea. Urkijoren ustez, erakunde batek ezin du lagundu erabakitzeko eskubidea bultzatzen duen elkarte edo mugimendu bat.

EKITALDIAK:

Ataun. Gaur, 19:00, San Martinen: argazkia ateratzea, niki salmenta, animazioa, pintxoak.

Beasain. Bihar, 12:00-14:00 (Zubimuzu plazan) eta 18:00-21:00 (Bideluze plazan eta Zubimuzu inguruan), mahaiak: elastikoak, Beasaingo bazkari txartelak eta metroak saltzeko. Bazkari txartelak (15 euro) Basakana, Arrano, Tti-Tta, Batzokia, Irizar eta Antzizarren ere bai.

Ezkio-Itsaso. Metro salmenta, udaletxean edo antolatzaileek. Bilera asteazkenean, 18:30, liburutegian.

Gabiria. Igandean, 12:00-14:00, metroa erosteko mahaia.

Idiazabal. Bihar, 19:30, mosaiko erraldoia, futbito pistan; 20:30, ‘Gazta zati bat’ dokumental emanaldia eta informazio ematea, udaletxean.

Lazkao. Gaur, 18:30-20:30, plazan, material eta metro salmenta. Herri bazkariko (1.000 lagunentzat) txartel salmenta Giroa, Antsoategi, Zelata eta Oker tabernetan, eta Gerriko liburu-dendan (15 euro).

Legazpi. Metro salmenta (Gurrutxaga eta Katillu tabernetan). Legazpiko bazkariko txartel salmenta, asteartera arte (Katillu, Oilarra, Gurrutxaga eta Laubide tabernetan). Asteartean, 19:00, kultur etxean laguntzaile boluntarioen bilera.

Legorreta. Bihar, 13:30-14:30, udaletxe azpian mahaia. Materialik ez dute gehiago salduko.

Mutiloa. Asteazken arte, autobus eta bazkari txartelak salgai, udaletxean eta Ostatuan.

Ordizia. Gaur, 19:00, Plaza Nagusian: metroa erosteko mahaia (Mujika liburu-dendan ere bai). Bazkari txartelak (15 euro) Mujikan, eta Kirkil, Orlegi, Herrikoa eta Pottoka tabernetan.

Ormaiztegi. Gaur, 19:00-20:00, eliza parean mahaia, metroak saltzeko.

Segura. Gaur, 18:00, plazan festa: flashmoba, kalejira, elastiko eta metro salmenta, jakiak.

Urretxu eta Zumarraga. Bihar, 12:30, Areizaga-Kalebarren plazatik hasita, bi udaletxeak batzeko giza-katea. Informazio lokala (turismo bulego zaharrean), aste osoan irekita 18:30-20:30 artean, eta larunbatetan 11:00-13:00.

Zalbidia. Gaur, bihar eta etzi arratsaldeetan, elastikoak eta metroak saltzeko mahaiak.

Zegama. Niki eta autobus txartel salmenta mahaiak. Gaur eta bihar, 19:00; etzi, 12:00.


'Etorkizunerako ostiralak'

Klima-aldaketaren aurkako mugimendua izan du hizpide iritzi-emaileak.

"Joan den astean, martxoaren 15ean hain zuzen, klima-aldaketaren aurkako greba orokorra deitu zuten Europako zenbait herritako ikasleek. Ekimen horren atzean “Fridays for future” mugimendua dago, 'Etorkizunerako ostiralak'". Honelaxe hasi du 'Faktoria' saioko ''Sinadura'' tartea Begoña Muruaga iritzi-emaileak.


Errugbia bueltan da Gernikaren aurkako lagun artekoarekin, bihar

Iragan asteburuan zen errugbi denboraldia hastekoa, baina data hori atzeratzen joan dira. Guztiz ofiziala ez bada ere urriaren 23an hastea aurreikusten dute. Liga hasi bitartean, Ordizia Rugby Elkarteko taldeak lanean hasiak dira, eta asteburuan, Gernikaren aurkako lagunartekoa jokatuko dute Ohorezko mailako mutilek. Taldearen entrenatzaileak, Iñigo Marotiasek, taldea nola dagoen kontatu du.

Aurtengoa «oso arraroa» izaten ari dela esan du Marotiasek. Egoera normalean, abuztuan hasi ohi dute aurre denboraldia. Aurten, liga martxoan bukatu eta «baimena lortu» zutenean hasi ziren entrenatzen, «ekainean». COVID-19ak eragin duen egoerara moldatuz, «hasiera batean banaka izan ziren entrenamenduak, ondoren talde murriztuetan txandaka», eta horrek eskatu duen esfortzu gehigarriarekin ere, «oso pozik» dago «lanera itzultzeagatik».

Prozesua «astuna» izan dela nabarmendu du. Eragina izan du horretan «liga noiz hasiko den ez jakiteak eta lagun artekorik jokatzerik izango ote» zuten ere zalantza izatea. Marotiasek esan duenez, «jokatzeko entrenatzen dugu».

Baina txapelketa barruan ez bada ere, zelaian indarrak neurtzeko egunaren aurrean daude, eta horregatik «ilusioz» daude, «emaitzak baino harago, jokalariak sentitzeko eguna izango dela azpimarratu du.

Altamiran jokatuko dute bihar, larunbata, 17:00etan.

Gaur erabaki dute

Liga ofizialki noiz hasten den gaur erabakitzekoak dira, beraz, laster jakingo dute txapelketaren egutegia eta jarraitu beharreko protokoloa zeintzuk diren.

«Independienteki, Ordizia Rug-by Elkartea bere lanak egiten ari da, liga berria hasten denerako, segurtasun neurri guztiak bete» daitezen, zentzu guztietan.

Zaletuei dagokienez ere, taldea lanean ari da gai hori zehazteko, baina aurreratu du, Altamiran publikoa egon, egon ahalko dela.

Batzuk joan, berriak etorri

Duela gutxi jakinarazi zuen klubak, Fernando Lopezek ez duela Ampo Ordiziarekin jokatzen jarraituko. Gai horri lotuta «pertsonalki, oso harro eta pozik nago» klubak egoera honetan egin duen kudeaketagatik: «Klubak erabaki du pertsonak aurretik jartzea, erabakia izan zen iazko denboraldi bukaeran kontratua edo lotura ekonomikoa zuten pertsona guztiekin bukaeraraino mantentzea, nahiz eta liga bertan behera gelditu, eta posible izan den neurrian laguntza luzatu die behar izan duten klubeko pertsona guztiei, haiek zaintzeko». Zuzendaritzak, «orain arte egindako lanari balorea eman dio».

Lopezen irteerak «guztioi min handia egin digu, urte asko elkarrekin lan egin dugulako eta pertsona bat joaten denean eta ez pertsona horrek, ez klubak, ez dutenean desio joatea, harremana eten egin behar izatea, mingarria da. Fernandok bere bidea hartu behar izan du eta onena opa diogu».

Caylib Oosthuize lehen lerro hegoafrikarra Super Rugbytik zuzenean dator taldeari sendotasuna emateko. Oosthuizek ibilbide oparoa izan du hego hemisferioko ligan eta aurten Ordizian jokatuko du. Izen handiko liga horretan jokatzeaz gain, Hego Afrikako 20 urtez azpiko taldearekin munduko txapelketa bat ere jokatu du.


Aritxulegin plaka eta hesirik gabe, eta mobilizazioak herrietan

Argazkia: Nagore Vega

Goizean Oiartzunen izan diren atxiloketen harira mobilizazioak iragarri dituzte: Oiartzunen 13:00etan elkarretaratzea egingo dute, eta 20:00etan manifestazioa. 12:00etan hasi da Errenteria-Oreretako elkarretaratzea. Intxaurrondon, berriz, 16:00etan egingo dute elkarretaratzea, bertara deitu dituztelako hainbat oiartzuar 16:30ean deklaratzera.

Bestalde, Guardia Zibila Aritxulegi inguruan izan da goiz osoan zehar, Bertako Gudarien Basoaren gaineko operazioa izan dela iragarri dute. Bertan zegoen plaka eta hesiak kendu dituzte.


Ikus-entzule gazteagoari zuzendutako 'Gautxoria'

Umorea eta musika ardatz hartu ditu udalak aurtengo egitaraua prestatzeko. Bakarrizketak ere izango dira . Manuel Lekuona kultur etxean eta Okendo plazan izango dira emanaldiak, eta kafetegia ere zabalduko dute gau horretarako

Irailaren 21erako ekitaldiak antolatu ditu udalak, Manuel Lekuona kultur etxean, gauez kulturari espazio bat emateko. Aurtengoari Gautxoriari berrikuntza bat gehitu diote antolatzaileek: Okendo plazan ere izango dira ekitaldiak. Beraz, kultur etxetik herriko plazara zabalduko dira ekintzak.

Yogurinha Borova eta Maria Urzelai aurkezle lanetan arituko dira, eta herritarrak Manuel Lekuonara erakartzeko lanak egingo dituzte, kalean.

Iaz bezala aurten ere Patricio Pubek eskainiko du taberna zerbitzua, gau horretan, kultur etxeko kafetegian. 20:30ean kafetegia irekitzearekin batera, Oso Fan taldearen emanaldia izango da, Okendon.

Horren ostean, Alazne Etxeberriaren bakarrizketak izango dira 21:45ean, kultur etxeko kafetegian. ETBko Vaya Semanitan umore programan aritzeagatik da ezaguna Etxeberria.

23:00etan Solo Fabioloren ikuskizunak jarraituko du, auditoriumean eta 00:30ean, berriz, Asier Hormazak bakarrizketa eskainiko du, kafetegian.

Eddie Mar DJaren musika emanaldiak itxiko du aurtengo Gautxoria, kultur etxean. 01:30ean hasiko da eta 03:00ak bitarte iraungo du.

Aurtengo egitasmora gazteak erakarri nahi ditu udalak. Iaz, eskaintzak zertxobait behartuta, ikus-entzule heldua bildu zen ekintzetan. Aurten, berriz, bezero gazteagoak erakartzeko moduko eskaintza osatu dute.

Gonbidapenak eskuragai

Solo Fabioloren ikuskizunerako gonbidapenak jarriko ditu udalak, herritarrentzat. Kultur etxean eskuratu ahalko dira.