“Auzotarrek erakutsi duten jarrera ikusita, Morlansek etorkizun polita daukala pentsa dezakegu”

Berrogeialdia ezarri zenetik, egoerari modu kolektiboan aurre egiteko hainbat egitasmo garatu dituzue auzoan. Zein izan zen lehena?

Hasteko, Morlanstarrak auzo elkartearen bidez, auzoan beharrak izan ditzaketen bizilagunei laguntzeko zaintza sarea osatu genuen. Gure asmoa da gizarte zerbitzuen laguntza jasotzen ez duten pertsonengana heltzea: bakarrik bizi direnak, beldurra dutenak, adineko jendea.

Gure auzoaren goiko aldean adineko pertsonak asko bizi dira, eta batik bat beraiengan pentsatuz erabaki genuen antolatzea. Gizarte zerbitzuetako bulegoarekin harremanetan jarri ginen auzoko egoera ezagutzeko, eta zaintza sarea martxan jartzeko telefono zenbaki bat erosi genuen.

Eta, zertan laguntzen diegun? Ba, behar diren gauzetan. Erosketak egiten, txakurra paseatzen eta baita soilik hitz egiten ere. Ez gaude ezertara itxiak, egoera hau egunero aldatu daitekeelako.

Bestalde, auzo elkartearen talde feministaren bidez beste telefono zenbaki bat jarri dugu, etxean edonolako erasoak jasan ditzaketen emakumeei laguntza eskaintzeko.

Nortzuk osatu duzue sare hori?

Auzo elkartetik sarea osatzen ari ginen bitartean, beste auzokide batzuk euren kasa antolatzen hasi ziren, portaletan laguntza eskaintzeko kartelak jarriz. Hori sekulako poza izan zen guretzat, gainerako auzotarren artean ere mugimendu bat zegoelako ikusi genuelako.

Bada, beraiekin hitz egin genuen eta orain denok elkarrekin ari gara lanean. Auzotarren artean bountario moduan izena emateko fitxa bat zabaltzea otu zitzaigun ere, eta horri esker beste zazpi edo zortzi pertsona agertu ziren prest laguntzeko.

Eta nola iritsi zarete laguntza behar duten pertsonengana?

Sarearen laguntza eskaintzeko kartelak eta sare sozialak erabili ditugu, baina kanal horiek mugatuak dira. Zorionez, jakin genuen goiko aldean bizi den bizilagun batek megafono bat duela etxean, eta, horri esker, han ere tarteka gure mezua zabaldu dezakegu. Horrez gain, auzoko DJak musika jartzen duenetan gure grabazioak txertatzen ditu.

Morlansko musika sesioak ezagun bilakatu dira. Nondik jaio zen hori egiteko ideia?

DJ Burunda, sesioez arduratzen den pertsona, Leire plazan bizi da, eta auzo elkarteko batek berarekin hitz egiteko ideia izan zuen. Hortik jaio zen egitasmoa, eta ‘Zortziretan plazan’ izena jarri zioten. Hortik, gerora, Whatsapp talde bat sortu zen, eta dagoeneko 165 pertsona daude hor.

Talde horren bitartez eguneroko ekimenak antolatzen eta zabaltzen dituzte. Hor dagoen mugimendua mugatua da, ordea, soilik Leire plazan bizi diren auzotarrek gozatzen dutelako. Atzean daudenak jeloskor daude. Baina beti bideoak egiten saiatzen gara, besteek ere ikusi ditzaten.

Horren harira, DJ Burunda aski ezaguna bilakatu da sare sozialetan. Egunero saio bat egiten du bere ekipoarekin, 20:00etan, eta asteburutan, berriz, gai bereziak jartzen dizkiote (adibidez, 1980ko hamarkada), eta jendea mozorrotu egiten da balkoietan dantza egiteko.

Eta, gaua iritsi arte, zer?

Aipaturiko Whatsapp talde horretan gauza asko antolatzen dira, eta umeentzako ere hainbat ekimen egiten ari gara. Bingoa, esaterako. Jendeak izena ematen du Whatsapp bidez eta gero bakoitzak bere txartela egiten du etxean. Bonboa balkoi batean jartzen dute eta gero zenbaki bakoitza oihukatu behar da, baten batek ‘bingo’ esan arte.

Halaber, auzoan yoga aretoa duen pertsona batek ariketak bidali zizkigun, eta goiz batean ere yoga egiten aritu ginen. Eta, hori guztiaz gain, egunero omenaldiak egiten ditugu, ez soilik osasun langileentzat, baizik eta egunotan denontzako lanean ari diren langile guztientzat. Eta baita kazeroladak ere, izan Borboien aurka, Zaldibarko kasua argitzeko eskatuz edo indarkeria jasaten duten emakumeen alde. Protesta egiteko arrazoirik ez zaigu falta.

Zerk mugitzen zaituzte horrenbeste gauza antolatzera?

Gerra garaian tropak animatu egin behar dira. Etxean gaude kalera atera ezinik, eta egitasmo hauek, behintzat une labur baterako badira ere, alaitasun apur bat ematen digute. Agian ez zara egunero balkoira aterako, baina animoz ondo bazabiltza eta ateratzen bazara une atsegin bat pasako duzu.

Eta zaintzari loturiko egitasmoak aisialdirako ekimenak bezain garrantzitsuak dira, edo gehiago. Eta, auzotarrek arlo horretan erakutsi duten jarrera ikusita, Morlansek etorkizun polita daukala pentsa dezakegu.

Beharbada indartuta aterako zarete egoera lazgarri honetatik.

Ea hala den, behintzat honek guztiak alde positibo bat izan dezan. Hau amaitzerakoan, ziurrenik auzoko Whatsapp talde hori desegin egingo da, baina argi dago hor sartuta ibili diren auzokide askok etorkizunean modu aktiboagoan hartuko dutela parte auzoan. Ez daukat horren zalantzarik.

Berrogeialdia atzean utzitakoan ere festa bat antolatu beharko duzue, behintzat.

Bai, noski. Auzoko festak maiatzean dira, eta ez dut uste horretarako garaiz iritsiko garenik, baina aurkituko dugu honen amaiera ospatzeko unea eta modua.


Ramon Vizcainoko zuzendaritzak lana erregulatzeko espediente bat aurkeztuko du

Dosierra onartzen dutenean, lantegiko 400 langileek langabeziari dagokion diru saria jaso ahal izango dute.

Ramon Vizcaino enpresako zuzendaritzak jakinarazi duenez, lana erregulatzeko dosier bat aurkeztear dira datozen 48 orduetan. Agustin Bontigui zuzendariordeak esan duenez, atzo iritsi zuten akordioa eta txostena amaitzen ari da.

Zazpi hilabete soldatarik jaso gabe daramatzate langileek, baina erregulazio dosierra onartzen denean langabeziagatik dagokien diru saria jaso ahal izango dute. "Langileentzat hori zen konponbiderik onena", esan du Bontiguik.


“Estuen dauden kulturgintzako langileei soldata bermatu nahi die Jaurlaritzak”

Udako jaialdi jendetsuak ez direla egingo uste du Zupiriak, baina praktika kulturalera ahalik eta azkarren bueltatzearen aldeko da, mugekin bada ere. Espainiako Gobernuari proposamena luzatuko dio.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza politikarako sailburuak Euskadi Irratiko 'Faktoria'n iragarri du Jaurlaritzak soldata bermatuko diela egoera estuena duten kultur sektoreko langileei. Diziplina desberdinetako artista eta bestelako langileak izango dira laguntzaren onuradunak: noizbehinkako kontratuak dituztenak edo autonomoak, soldatapekoek dituzten langabezia laguntzetara iristeko adina kotizazio ez dutenak. Zupiriak iragarri du zuzeneko arteetan mugitzen diren profesionalak izango direla, batez ere, onuradunak.

Jasoko duten laguntzaren zenbatekoa izango da aurrez zuten diru sarreraren araberakoa, gehienez 1.200 eurokoa eta gutxienez diru sarrerak bermatzeko errentaren ingurukoa.

Kultura sailak enplegu sailarekin eta ogasun sailarekin batera adostu du laguntza lerro hau. Guztira 2,5 milioi euro baliatuko dituzte, aurrekontuetan Lanbiderako adostua zegoen diru poltsa bat honetara bideratuz.

Zupiriak nabarmendu du diru laguntza hau dela profesionalei zuzendurikoa, baina kultur sektoreko enpresek, gainerako autonomo eta enpresek dituzten laguntza lerroak baliatu ahal dituztela, besteak beste, likidezia lortu ahal izateko Elkargiren bidezko bermeak.

Udako jaialdi asko, bertan behera

Koronabirusaren unerik larriena igaro den arren, Kultura sailburuak argi du babes neurriak datozen hilabeteetan ere bermatu beharko direla, eta, beraz, pentsatzekoa dela udan ohikoa diren jaialdi asko, Bilbao BBK Live edota jazzaldiak, ez direla egingo. Bertan behera zeintzuk geratuko diren ez du, ordea, zehaztu, hori berari ez dagokiola argi utziz.

Zupiria edozein kasutan ahalik eta azkarren praktika kulturaletara itzultzearen aldeko da, nahiz eta argi izan mugatuak izango direla horiek. Antzokiak, liburu dendak edota zinema aretoak lehenbailehen irekitzea nahi luke, gehienez sar daitekeen jende kopurua mugatuta, kasu askotan erdira, eta maskarilak bezalako babes neurriak hartuta.

Kultura Sailburuak aurreratu du Eusko Jaurlaritzak proposamen hori aurkeztu diola Espainiako gobernuari, data eta guzti, eta hari dagokiola erabakia hartzea.

Zupiriak krisialdia hasi zenetik behin hitz egin du Jose Manuel Rodriguez Uribes Espainiako Kultura ministroarekin. Biharko deitu ministroak autonomietako arduradunak bilera batera, baina Zupiriak ez du askorik espero bilera horretatik. Saiatuko da argitzen ea Europako laguntzaren bat Euskadira iristeko aukerarik badagoen, gainerakoan uste baitu hemengo baliabideekin egin beharko zaiola aurre egoerari.

Kirola egitea baimentzearen alde

Kultur jarduerara itzultzea bezala, Bingen Zupiriarentzat ona litzateke herritarrei kirol jarduerak berriz egiten hasteko baimena ematea. Uste du, neurri batzuk hartuta, posible litzatekeela hori egitea, eta osasunerako fisiko zein psikologikorako mesedegarri litzatekeela. Hala eskatuko dio Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari.

Beste kontu bat da kirol ekitaldi jendetsuak noiz egin ahal izango diren. Euskal Herriko Txirrindulari Itzulia noiz egin ahal izango den zalantza du. Donostiako Klasika uztailaren 25ean egitea zaila izan daitekeela dio, helmugan pilatzen den jende kopurua ikusita babes neurriak zaintzea zaila litzatekeelako. Egun bakarrean hori zaila bada, Zupiriak uste du hainbat egunetako itzuli batean are zailagoa litzatekeela.


Metropoli Forala 20112-11-12

Batix Martiarena, Hipotekak Kalteturikoen Herritarren Plataformako kidea izan dugu gaurko lehen solaskidea. Gaur goizerako Zizurren iragarrita zegoen etxe kaleratzeari buruz hitz egin dugu. Futbolaren solasaldian Osasunak larunbatean lortu zuen garaipenaz mintzatu gara Asier Legarda kirol kazetariarekin. Asteak utzitako txioak aukeratu dizkigu Lupilakasta tuiterlariak. Santi leone idazleak aktualitatea hamar puntutan xehetu digu maisuki osatu duen dekalogoan. Helios Del Santo, AEKko kideak hurrengo korrikari buruzko azalpen zenbait egin dizkigu. Zabaldiko kide Maider Sukuntzak elkartasunaren astearen egitaraua aurreratu digu. Iritziaren tartean, Aitor Etxarte irakaslea izan dugu.


Imanol Minerren eguna, gaurkoa

Kalera Kalera ekimenaren bueltan, egun bakoitza preso bat gogoratzeko aprobetxatu dute. Aste honetan omenduak izango dira: Imanol Miner gaurkoa; Joanes Larretxea biharkoa; Jose Agustin Camacho etzikoa; eta Josune Balda etzidamukoa.


'Netflix aukera bat da ikus-entzunezko euskal profesionalentzat'

Aretoetan estreinatzekoak ez diren filmak lehiatik kanpo uzteko Cannesek hartu den erabakia eraginkortasun eskaseko "marketing matxinada" izan dela uste dute Aritz Galarza eta Iñaki Gomezek.

Netflix eta Interneteko plataforma handiek aukera berria zabaldu diote euskal ikus-entzunezkoaren sektoreari, alde batetik profesionalentzako leiho berria zabaldu delako eta, bestetik, hemen egiten diren produktuak munduko edozein lekutan ikusteko aukera eskaintzen dutelako. Hori da, adibidez, Loreak filmak egin zuen bidea, eta horregatik uste du Iñaki Gomez Irusoin etxetik film horretan ekoizle aritutakoak, arrisku baino abantaila gehiago dakartzala. 'Faktoria'n harekin hitz egin dugu, Aritz Galarza ETBko Programazio eta Erosketa buruarekin batera.

Galarzak ere uste du plataformak ugaritu ahala, produktu gehiago sortuko dela, kalitate handiagokoak eta horrek merkatua aberastu egingo duela, nahiz eta "orain esklusiboki kudeatu nahi duten euren bidetik sortutako produktua".

Alde horretatik, Canneseko jaialdiaren ondotik hartutako erabakia (lehian ezingo dute parte zinema aretoetan estreinatzekoak ez diren filmek) eraginkortasun eskasa izango dutela iritzi diote. "Marketing matxinada izan da", esan du Galarzak.


Gabon Abesti Lehiaketaren araudiak

Gabon abesti leihaketa arratsaldeko 18:00etan hasiko da Eusebio Gurrutxaga enparantzan, Zumaiako Batzokian.

-Taldeak lau haurrez osaturik egongo dira gutxienez. Hauek, ohiturari jarraituz jantzi beharko dira eta Jaiotza eraman behako dute.

-Izena emateko epea irekita dago. Izena eman behar da Batzokian ipinitako zerrendan, edo ondoko zerrendan, eta epea, abenduaren 24an arratsaldeko 16.00tan itxiko da.

-Talde bakoitzak bi gabon abesti abestu beharko du. (Bata, derrigorrezkoa antolatzaileek aukeratutakoa eta bestea, beraiek aukeratutakoa).

-Antolatzaileek aukeratu duten abestia hauxe da: “KALEJIRA BELEN´EN”.

-Sariak abesti mailan eta beste Jantzi eta Jaiotza mailan izango dira.

-Sariak ondorengoak dira:

* ABESTI mailan * JAIOTZA mailanç

1.- Saria: 70€ 1. Saria: 40€

2.- Saria: 40€ 2.- Saria: 25€

3.- Saria: 30€ 3.- Saria: 20€

-Abesti mailan saririk gabe gelditzen diren taldeek 15€ko ordainsaria jasoko dute. Jantzi eta Jaiotzen mailan berriz 10€koa izango da.

Talde bakoitzak aukeratzen duen gabon abestiaren orijinaltasuna ere kontuan izango da sailkapena ematerakoan.


Junior taldea, txapeldun!

Oraindik liga bukatu gabe dela, txapeldun izan da Hernani, junior mailan, aurreneko urteko jokalariekin. Horrela, igoera ere lortu dute, Errendimendu Mailara. Igoera lortu dute kadeteek ere, baina ezin izan zuten final haundia irabazi, Easoren kontra (69-49), eta txapeldunorde izan dira. Emaitza borobilak, saskibaloi taldeek lortutakoak.


Herriarteko partidak, Azkoitiak igandean eta Azpeitiak larunbatean

(E. Albizu Lizaso)

Gipuzkoako Herriarteko Txapelketako finalerdiko itzuliko partidak jokatuko dituzte azkoitiarrek eta azpeitiarrek asteburuan. Azkoitiarrek igandean, ekainak 26, jokatuko dute Astigarragan, 17:00etan hasita. Azpeitiarrek, berriz, larunbatean dituzte partidak Hernanin, 19:00etan hasita. Asteburuan erabakiko da nork jokatuko duen finala.


Kaleume / kalekume

Hitzaren esanahiak ezagutzeko, egin klik izenean

kaleume / kalekume. 1) iz. Baserri-giroan ari garela, giro horretatik kanpokoa dena, herritarra, kaletarra.

kaleume. 2) iz. Kalea atsegin zaiona, kaletarra, etxean egotea baino kalean ibiltzea gehiago atsegin zaiona.

Norbaitek, baserri-giroan ari dela, kaleumea esan ohi dio baserriko (edo arrantzale-) bizimodua arrotz egiten zaionari, kaletarra dela adierazteko, ez dela beretarra eta, maiz, gutxiespenezko ñabardurarekin: kaleume ezjakina adierazteko.


Bideoa: Euskai eta Euskararen Astearen aurkezpena


Badator mendiko zinemarik onena

Mendi Tour-ek bederatzi film eskainiko ditu Gasteizen, otsailaren 19tik 23ra bitartean. Horietako lau Agurainen eta Amurrion izango dira ikusgai, martxoan.

Otsailaren 19tik 23ra bitartean, Mendi Tour ikus-entzunezkoen erakustaldiaren seigarren edizioa izango da Gasteizen. Guztira, bederatzi film eskainiko dira, Bilbao Mendi Film Festivalean ikusgai izan diren lanik onenak.

Berritasun gisa, aurten Gasteizen ez ezik, Agurainen eta Amurrion ere izango da Mendi Tourra; martxoaren 7an, Aguraingo hitzordua izango da, Harresia aretoan, eta martxoaren 8an, Amurriokoa, Antzokian.

Sarrerak

Gasteizen, pelikula guztiak saio bikoitzean eskainiko dira: 18:00etan eta 20:00etan, Vital Fundazioaren aretoan (Dendaraba). Sarrerak jada eskuragarri daude ondoko puntuetan: Estadioko harrera gunean eta Vital Fundazioren egoitzan. Saioen egun berean 16:00ak arte (bi lekuetan). Aretoko leihatilan 17:15etik 17:55era eta 19:15etik 19:55era. Sarrerak bost euro balioko du saioko, hiru euro Estadio Fundazioko bazkideentzat Estadion aurretik erosiz gero.

Gasteizko egitaraua

Otsailak 19 astelehena

MOUNTAIN (Epaimahaiaren Aipamen Berezia BMFF'17)

THE FROZEN ROAD (Zuzendari Onena BMFF'17)

Otsailak 21 asteazkena

THE LAST HONEY HUNTER (Kultura eta Natura Film Onena BMFF'17)

AL OTRO LADO DE LA CUERDA

Otsailak 22 osteguna

DIRTBAG: THE LEGEND OF FRED BECKEY (Sari Nagusia eta Ikuslegoaren Saria BMFF'17)

THE TIME WITHIN

Otsailak 23 ostirala

BONINGTON: MOUNTAINEER (Mendiko Film Onena BMFF'17)

AURRERA

WHERE THE WILD THINGS PLAY

Aguraingo eta Amurrioko egitaraua

THE LAST HONEY HUNTER (Kultura eta Natura Film Onena BMFF'17)

AURRERA

THE FROZEN ROAD (Zuzendari Onena BMFF'17)

SAFETY THIRD (Eskaladako Film Onena BMFF'17)


Liztor asiarrari aurre egiteko hitzarmena sinatu dute Baztango Udalak eta Ehiztari eta Arrantzale Elkarteak

Otsailetik urrira tranpak jarriko dituzte

Liztor asiarrari Baztanen aurre egiteko jarraitu behar diren jarduketak arautzeko xedearekin elkarlan hitzarmena sinatu dute Balleko Etxeak eta Baztango Ehiztari eta Arrantzaleen Kirol Elkarteak. Bertzeak bertze herritarrei argibideak ematea, kexak kudeatzea eta liztor-habiak ezabatuko dira.

Liztor asiarrari Baztanen aurre egiteko jarraitu behar diren jarduketak arautzeko xedearekin elkarlan hitzarmena sinatu dute Balleko Etxeak eta Baztango Ehiztari eta Arrantzaleen Kirol Elkarteak. Bertzeak bertze herritarrei argibideak ematea, kexak kudeatzea eta liztor-habiak ezabatuko dira.

Baztango Udalak 6.935 euro ordainduko dizkio Ehiztari eta Arrantzaleen Kirol Elkarteari eta honek hamar hilabetez, otsailetik urrira bitarte, hainbat tranpa paratuko ditu liztor asiarrak harrapatzeko. Otsail eta martxoan tranpa gehiago paratuko ditu, erreginak harrapatzeko aukera handiagoa baitago. Elkarteak, tranpen jarraipena egiteaz gain, konpondu eta bilduko ditu, harrapatzen diren intsektuak aztertuko ditu eta, 15 egunean behin, substantzia erakargarria berrituko du. Behin habiak topatuta, Ehiztari eta Arrantzaleen Elkarteak habiak suntsituko ditu, ingurumenari kalterik eraginen ez dioten sistemak edota metodoak erabiliz.

Baztango Ehiztari eta Arrantzaleen Kirol Elkarteak harremanetarako puntu bat ezarriko du (dela posta elektroniko bat, dela telefono zenbaki bat, dela faxa), Baztango edozein herritar haiekin harremanetan jar dadin, liztor asiarrei buruzko argibidea eta laguntza behar izanez gero. Era berean, herritarrak kontzientziatze aldera, Ehiztari eta Arrantzaleen Kirol Elkarteak gutienez bi solasaldi eginen ditu herritar guztiendako irekiak, baita Baztango ikastetxeetan ere.


Izena emateko azken eguna

Gaur amaituko da Danbolin Musika Eskolan 2014-2015 ikasturtean izena emateko epea.

Goizeko 10:00etatik 14:00etara eta 14:30etatik 19:00etara egongo da zabalik bulegoa Danbolin Musika Eskolan izena emateko.

Matrikulatzeko aukerak, ondorengoak dira:

1. maila

tailerra 1. 2. eta 3. kurtsoak –4, 5 eta 6 urtekoak–.

2. maila

musika mintzaira; prestakuntza, 1., 2., 3. eta 4. kurtsoak.

2. maila, euskal dantza eta musika tresnak

txistua, klarinetea, saxofoia, flauta, trikitixa, tronpeta, biolina, kantua, gitarra klasikoa, esku-soinua, pianoa, perkusioa, panderoa eta biolontxeloa.

3. maila, ikasketa osagarriak

musika mintzaira espezializatua.

3. maila

euskal dantza eta musika tresnak: txistua, klarinetea, saxofoia, flauta, trikitixa, tronpeta, biolina, kantua, gitarra klasikoa, gitarra elektrikoa, esku-soinua, pianoa, perkusioa, panderoa eta biolontxeloa.

Aktibitateak

korua, esku-soinu orkestra, banda, biolin taldea, txistu taldea, trikitixa taldea, gitarra taldea.

Instrumentu berriak

biola, tronboia, tuba eta harpa.


2014an jaiotako oiartzuarrei ongietorria emateko Atsolorra berreskuratuko da

Hainbat herritan egioten dute Atsolorra. Irudia Hernanikoa da

Hilaren 22an (igandea), Atsolorra usadioa berreskuratuko dute Oiartzunen. Urte zehatz batean jaiotakoei ongietorria emateko euskal erritua da, kasu honetan, 2014an jaiotako 99 oiartzuarrei egingo diete ongietorria. Ekitaldia udaletxean izango da, 12:00etan hasita. Garaira egokitutako ekitaldia izango da. Udalak eta guraso talde batek hartu dute ohitura zaharra berreskuratzeko ardura.

Ordubeteko ekitaldia izango da hilaren 22koa. Haur kantak, bertsolariak eta jan-edanak izango dira, ongietorria emateko hizketaldiaz gain. Izan ere, garai batean ohitura izaten zen Atsolorrera gonbidatuta zeuden emakumeek, amaberri izandakoaren etxera jakiak eta edariak eramatea. Hortaz, ekitaldian parte hartuko duten gurasoei etxetik jateko edo edateko zer edo zer eramateko eskatu diete.

Ekitaldira iaz jaiotako haur oiartzuar guztiak, eta haien guraso nahiz aiton-amonak gonbidatu dituzte. Hala ere, ekitaldia publikoa izango dela jakinarazi du udalak, herritarrentzat oro har, edo ohitura ezagutu nahi dutenentzat.

Aurretik, hitzaldia

Atsolorraren ohitura zer den azaltzeko beharra azaldu dute ekitaldiaren antolatzaileek. Horregatik, hitzaldia antolatu dute hilaren 14rako (larunbata), 10:30ean hasita udaletxeko areto nagusian, Azmarrinekin elkarlanean. Mari Karmen Basterretxea antropologoak emango ditu errituaren gaineko xehetasunak.


"Digitalizazioa ez da helburua, baizik eta lehiakorragoa izatea"

Informatika zerbitzuak eskaintzen dituen Oreka IT enpresak hazten jarraitzen du, enpresetan gertatzen ari den eraldaketa digitalari esker. Iraitz Perez de Goldarazena zuzendariak uste du negozio aukerak handituko direla zerbitizazioaren eraginez.

Gasteizko Oreka IT enpresak bi milioi euroko fakturazioarekin itxi zuen urtea iaz. Inoizko daturik onenak erdietsi zituen, eta aurten ere aurreikuspen onak dituztela aitortu du Iraitz Perez de Goldarazena zuzendariak. Informatika zerbitzuak eskaintzen dituzte: enpresen kudeaketarako programa informatikoen SAP teknologian adituak dira. Hamar urte bete ditu enpresak, eta hazkunde betean da. Urteurrena ospatzeko ezer berezirik egingo ez duten arren, SAP teknologiari buruzko urteroko jardunaldiak egingo dituzte Artium museoan, bihar. Bezero eta sektoreko gainerako enpresen arteko «topagune bat» eratzea da asmoa, jakintzen eta esperientzien berri emateko elkarri.

Nafarroan egoitza berri bat zabaldu duzue, eta Bizkaian beste bat irekiko duzue aurki. Hazkunde eta hedatze prozesu batean da enpresa, beraz. Aurreikusitako estrategiaren bidetik ari zarete?

Egia esan, oso garai onean gaude, egonkor. Gainera, merkatuak beste informatika aholkularitzen parean kokatzen gaitu. 2014tik goranzko joera bati eusten diogu, eta, alde horretatik, pozik gaude. Modu kontrolatuan ari gara, hori bai. 2018. eta 2021. urte arteko estrategian bi zabalkunde jasotzen ziren: lehenengoa Nafarroakoa zen, 2019an; merkatuari dagokionez antzekotasun asko ikusten genituelako Arabaren eta Nafarroaren artean. Harrera ona izaten ari da, eta ikusiko dugu zer bilakaera duen.

Elkarrizketa hau Berria egunkariak argitaratu du eta Creative Commons by-sa lizentziari esker ekarri dugu ALEAra. Jatorrizko albistea eta informazio osatuagoa hemen duzu ikusgai.


Baltasar beltza Iruñeko kabalgatan

Aurten ez da Baltasar belztua izanen, pertsona beltz bat izanen da errege mago hori.

Arratsaldeko lauetan iritsi dira Meltxor, Gaspar eta Baltasar Iruñera. Magdalenako zubitik sartu dira hirira. Baltasar aldatuta ikusi dugu, beltzagoa zirudien aurreko urteekin alderatuta. Azken 30 urteotanFernando Lizaur antolatzaileak egiten zuen errege mago horren papera, Baltasarrena. Aurpegia belztuta. Aurten baina, pertsona beltz batek irudikatu du Baltasar.

Arratsaldeko zazpietan izanen da kabalgata. Errege Magoak Abejeras kaletik abiatuko dira. Foruen plaza, Yanguas y Miranda, Conde Oliveto, Principe de Viana, Antso Handia, Vinculo plaza, Sarasate pasealekua, Gazteluko plaza, Carlos III. Nafarroako Gorteak, Amaia, Arrieta eta Aralar kaleak zeharkatuko dituzte. Eskolapioetan amaituko dira.

Eta erregeei agur esateko aukera ere izanen da 18:30ean. Baluartera joanen dira maiestateak, autismoaren inguruko jaialdian parte hartzeko. Nafarroako Autismoaren elkarteak antolatu du, udalarekin eta La Caixarekin elkarlanean. Sarrerak, hamabi euroan, eta Baluarten bertan zein baluarte.com atari digitalean aurki daitezke.


Gizon bat atxilotu dute Iruñean emakume bati labanaz mehatxu egitea egotzita

Biktimak ez zuen gizona ezertaz ezagutzen, baina atzetik joan zaio eta berarekin joateko eskatu dio, emakumeak ezetz esan, eta gizonak labana batez egin dio mehatxu.

Polizia Nazionalak 65 urteko gizon bat atxilotu du Iruñean, Arrotxapea auzotik oinez zihoan emakume bati labana batez mehatxu egitea egotzita.

Nafarroako Poliziaren Buruzagitza Nagusiak jakitera eman duenez, 03:30 aldera, herritar batek Poliziari deitu dio bi lagun eztabaidan ari zirela eta gizonak emakumeari mehatxu egin diola ohartarazteko.

Poliziaren patruila bat mehatxuak izan omen diren tokira iritsitakoan, agenteek gizon bat eta emakume bat ikusi dituzte, eta labana bat aurkitu dute lurrean.

Emakumearen arabera, ez zuen gizona ezertaz ezagutzen, baina atzetik joan zaio eta berarekin joateko eskatu dio, eta berak ezetz esandakoan, gizonak labana batekin egin dio mehatxu.

Emakumea izutu eta oihuka hasi da laguntza eske. Polizia heldu denean, gizonak lurrera bota du labana, baina atxilotu egin dute, arma zuri batez mehatxu egin izana egotzita.


Ekimen militarrik ikastetxeetan ez sustatzeko eskatu du Parlamentuak

UPN, PSN eta PPk ez diote babesik eman proposamen horri baina mozioa aurrera atera da gainerako alderdien babesarekin.

Nafarroako Parlamentuko osoko bilkurak "ikastetxeetan erakunde militarrek eta segurtasun indarrek abian jarri dituzten ekimenak bertan behera uzteko" eskatu dute mozio batean. "Hezkuntzan garatzen diren bake eta elkarbizitzaren baloreak ez ditu aintzat hartzen ekimen militarrak" nabarmendu dute. Geroa Baik, EH Bilduk, Podemos-Ahal Duguk eta Izquierda-Ezkerrak onartu dute mozio hori, ez ordea, UPN, PSN eta PPk.

"Ez Nafarroako ikastetxeetan ez eta Nafarroko ikasleekin ere". Ekimen militarrekin zerikusia duten ekitaldiak bertan behera uzteko eskatu dute mozioan. Horretarako, Espainiako Gobernuari eta Nafarroan duen ordezkaritzari eskatu diete "beharrezkoak diren neurriak hartzeko eskaera hori bete dadin".

Nafarroako Gobernuari eskatu diote modu berean "ziurta ditzala halako ekimenak bertan behera gelditzen direla". Izan ere, mozioa aurkeztu duen taldeak, EH Bilduk uste du, ez duela inolako balorerik erakusten eta ez duela bat egiten bakearen eta elkarbizitzaren arloarekin.

Haurrak eskuetan armak zituztela

Citruenigoko ikastetxe batean hartutako argazki batek harrotu ditu hautsak. Iaz, Guardia Zibila izan zen ikastetxe hartan. Aipatu argazkian, haurrak ageri dira Guardia Zibilen armak eskuetan dituztela. Nafarroako Parlamentuan aurkeztu berri duten mozioaren harira, esan dute, Nafarroan ezin dela ontzat hartu beste zenbait herrialdetan onartezinak diren ekimenak. Frantzian esaterako, ezin onartuzko jokaera da.


Metropoli Forala 2012-10-25

Metropoli Foralaren sarreran Atarrabiako alkate Kirio Gastearenarekin hitz egin dugu, UPNk haren aurkako zentsura mozioa aurkezteko asmoa baitu. Poeta Zonbien Klubean, Angel Erro, Hedoi Etxarte eta Iñigo Astiz idazleekin literatur kanona mintzagai. CCOO eta UGT sindikatuetako ordezkariekin azaroaren 14ko greba deialdiaz mintzatu gara. David Garnatxo REASeko kidearekin Madrilera begira jarri gara, bertan aurrekontuen kontra protesta egiteko makina bat protesta ekitaldi antolatu dituztelako. Aitor Abaroa zine kritikoak asteburuko estreinaldiak aurreratu dizkigu. Iritziaren tartean, Elixabete Garmendia eta Ander Perez kazetariak entzun ditugu.


Elurra kentzeko makinak, Basaburuan

Alerta horia ezarri dute Nafarroan, elur kota 700-800 metrora jaitsiko baita. Horrela, elurra kentzeko makina ikusi dugu gaur goizean Jauntsaratsen.

Irrati parean zegoen geldirik elurra kentzeko makina. Izan ere, astean elurra ikusi dugu gure inguruko mendi tontorretan, eta elur kota jaitsiko omen da gaur eta bihar.

700 eta 800 metrotik gora elurra botako duela aurreikusten da, honezkero Aralarrerako bidea moztu behar izan dute, hain zuzen ere, elurrarengatik.


¡Gora euzko abenda!

Egun auetan iñoiz baño argiago ikusten degu Euskale&racutei zaa&racutearen gia&racutea. Onek neu&racuteigabeko poza damakigula aitortu bear. Erabat onela zutitzen dan abenda makurtarazterik ez dago. Ez; alpe&racuteik agin zo&racuteotz edentsuak agertuaz datozkigun atze&racutei otsoak. Alpe&racuteik Hitler eta Mussolini'ren mo&racuteoi trakets biozgeak. Alpe&racuteik dakazkiten au&racuteerapen maku&racuteak. Garai bateko E&racuteomatar eta Godo maltzu&racuteai sañarik utzi etzien, e&racuteia, aiek baño oke&racuteago ta basatiago diran «Neron'en» ja&racuteaitzaile aueri ateak zabaltzeko ez dago.

Irakasleak lez esan dute oñordeko zintzoak: «Il naiago ikusi baño abe&racuteiaren amaia». Ta gure gudariak, azken itzetan, ¡Gora Euzkadi azkatuta! deadar sendo gordin bat jaurtitzen dutelarik, oparotsu eskeintzen dute zañetako odol go&racuteia. Ta len ainbat aldiz ikusitako margo ori itsatsita gelditzen zaie gure mendiai. ¡Euzko-gudarien odol margoa!

Atze&racuteiko izparkariak a&racuteiturik daude. Guda e&racuteemintez olako alderoarekin, ta gaur eguneko gudan egazkiñak duten ga&racuteantziarekin, zortzi eguneko ekiñaldi luzean arerioak geiago ez au&racuteeratzea, a&racuteiga&racuteian ere a&racuteiga&racutei izaki. Antzin aroan zioen Avenius'ek: «Euzkoa gizon geldieziña ta menperaziña zan». Pakeak egin ziranean, Sulpicio Galba jeneralak euzkoak eskatu zituen «Barbaroen» erasotatik E&racuteoma gaizkatzeko. Tacito edestilaria orduko euskaldun aiek goraltzeko itzik aurkitu eziñik ibili zan.

Paxismoa gure lu&racuteetatik u&racuteutiratzen ba'dugu, olerki ta idazki ede&racuteik opalduko dute e&racuteiak. Europa'ren edestian goi maian agertuko gera. Ni be&racuteiz au egingo degual sinistuta nago. Irurogei ta irurogei ta amar urteko zaa&racuteen izenak armak eskuratzeko ega&racuteiz ikusten ditudanean, garaitz egun gertu degula bururaturik, itz auek igesten didate ezpañetatik: ¡GORA EUZKO-ABENDA!


#EtaUrteAskotarako!

Hamargarren urteurrenaren kariaz, Plateruenean bizitako momenturik onena zein izan dudan galdetu didate astea hastearekin batera. Errenkadan etorri zaizkit oroitzapenak, hasi inaugurazioko lehenbiziko zerbezatik eta joan den asteko bazkarira arte. Zenbat ordu barraren ezkerraldeko trintxeran? Zenbat egunsenti kanpoko atetik irteteko beldurrez?

Guztia ez da parranda, baina. Hamarkada bakarrean mota guztietako ekitaldi-kontzertu-otordu-kantaldi-hitzaldietara hurbildu naiz (eta gara) bertara, eta durangarron (eta ingurukoen) bizitzen parte izatera iritsi da hiltegi zaharra; zuetako bakoitzak izango du bere pieza kutxatxoan gordeta, ziur.

EHko aretoen (bere garaian, Europa hegoaldeko esatera ausartuko nintzake) artean nabarmendu zen hasieratik, eta puntako taldeekin batera izerditu dut bertan. Lisabörekin, Animalia lotsatuen putzua aurkeztu zutenean, edo Anestesiaren Terapiarekin, bi bereiztearren. Memorian iltzatuak ditut, era berean, Edan talde handiarekin bertan eginiko kadenetak. Sarrerekin eginiko bildumara ere jo dut, baten bat ahaztu dudan beldurrez. Baghdadek ere bertan urratu zuen bidea lehenbizikoz.

Laguntzarako deia ere egina dute berriki, eta gaur 10. urteurren hori gogoraraziko dugu, ekarpen kanpaina betean. Txakalaldiak ere igaro egin behar dira, eta hiltzen ez zaituenak indartsuago egiten zaitu. Gaitza zait urte hauetan bizitakotik une bakarrarekin geratzea, eta argi dut, gainera, onenak bizitzeko ditudala/ditugula. Eutsi Plateruena, eta urte askotarako!


'Zeruko 28. kronika'

Jorge Oteiza eskulturgile eta artista handiaren aingeru guardakoarekin egin du topo idazleak bere alegiazko kontakizunean

Jorge Oteiza zeruan ere nornahiri eta noiznahi alde egiten dabil, Bernardo Atxagak zerutik astero egiten duen alegiazko kontakizunean jakinarazi digunez. Haren aingeru guardakoarekin topo egin eta Orioko artista handiaren pasadizoak gogoratu ditu idazleak.


Aste santu oparoa izan du Oiasso museoak

Oiasso Erromatar Museoak aste santuko balorazioa egin berri du. Positiboki baloratu dute azken bi asteetan museotik pasatu diren bisitarien kopurua, pandemia garaia izan arren, ia aurreko urteetako zenbakietara iritsi baitira.

Datuei erreparatuta, hilaren 8ra bitarte 346 lagunek gozatu dute bertako ondare arkeologikoarekin. Museoko kideen arabera, azken 15 urteetako aste santuetako zenbakietatik oso gertu ibili dira aurten (bataz bestekoa 383 lagunekoa izan da). Irugurutzetarako bisitak ere arrakastatsuak izan dira aurten, 58 lagunek bisitatu dituzte meategiak. Horrez gain, Santa Elena 21 pertsonek bisitatu dute.

Museotik nabarmendu dutenez, pandemia dela eta talde kopuru txikietan elkartu behar izan dira herritarrak, baina herritarren eskaera handiak programa eta ekintzak indartzera behartu ditu.

Bereziki Irungo eta Gipuzkoako bestelako udalerrietako herritarrak pasatu dira aste hauetan museotik, baina Bizkaitik (bisitarien heren bat) ere bisitari asko heldu direla ondorioztatu dute. Arabatik aldiz, bisitarien %16a etorri da.

«Egoera honetan egonik, asebeteta gera gaitezke herritarren erantzunarekin. Bisita gidatuen zein tailerretan txanda guztiak bete ditugu. Kuantitatiboki ez dira erabiltzaile asko, neurriak direla eta, baina argi geratu da bisitariek zer nolako interesa duten», esan dute museoko iturriek.


Adiskide bat bazen...

Azaroaren 9an beteko dira 40 urte Fernando Aire Xalbador hil zela. Haren inguruan aritu gara Eneko Bidegain kazetari, idazle eta Xalbadorren bilobarekin.

"Aitona gazterik hil zaien besteen etxeetan, akaso, ez da aitatxiz hainbeste hitz egingo. Gurean, berriz, beti izan dira oso presente aitonaren kontuak". Eneko Bidegain kazetari, idazle eta irakaslearekin aritu gara 'Faktoria' saioan Xalbadorren inguruan, haren aitona zenaz. Urtebete eskas zuela hil zen arren, oso presente izan da beti haien etxean Xalbadorren figura.

Urepeleko artzaina-ren heriotzatik 40 urte betetzeko direla, asteburu honetan ospatuko da haren jaioterrian Xalbador Eguna. Bertara joateko gonbita egin digu 'Faktoria'n Deiadarra Elkarteko Itxaro Bethartek.


"Espetxea eta umeak" solasaldia 19:30etan Sutegin

Usurbilen Nahi Ditugu bilguneak, oraindik orain gutxitan jorratzen den gaia dakarkigu astearte honetan (abenduak 19) 19:30etan Sutegiko auditoriora: "Espetxea eta umeak". Gai honi buruz jardungo dute "Iñaki Barrutia, azterketa sakona aurkeztu berri duen sikologoak eta Araitz Zubimendi, “Izar eta Sara etxera!” plataformako kide eta bera ere espetxean ama izandakoak. Horrez gain, Xuaren senideen testigantza entzuteko parada ere izango da, “motxilaren umeak” deiturikoei buruz bideotxo batzuk tartekatuz izango den solasaldian”, ohartarazi dute Usurbilen Nahi Ditugu bilgunetik.

Gaiak interesa eta gaurkotasun handia du. "Izan ere, azken hamarkadetatik gaur egunera milaka izan dira beren aita edo ama (edo biak) espetxeetan zituztela hazi diren umeak. Kartzelan bertan jaiotako haurrak ere badira, horietako bat Olatz Lasagabaster eta Patxi Uranga preso usurbildarren alaba, Xua. Gainera, berez egoera latz horiek dakarten zailtasunak areagotu egiten dira euskal preso politikoek eta euren senideek pairatzen duten dispertsio politikarekin.

Urte luzeotan (eta gaur egun ere) egoera gordin hori sufritzen duten umeez oso gutxi hitz egin da. Nolabait esateko, gai hori tabua izan da. Soilik oso gertukoek ezagutzen dituzte, egiaz, aipatu egoerak umeei eragiten dien ondorioak, txarrak gehienak baina baita, beren ñabardurekin, onak ere".

Hauei guztiei buruz jardungo dute gaurko Sutegiko solasaldian. Astearte honetako ekitaldia, Usurbilen Nahi Ditugu bilguneak asteotarako deitu dituen ekimenen artean dago:

EUSKAL PRESOEN ESKUBIDEEN ALDE DATOZEN EKIMENAK

Abenduak 19, asteartea

19:30 “Espetxea eta umeak” gaiari buruz mahainguru interesgarria Sutegin.

Antolatzailea: Usurbilen Nahi Ditugu.

Abenduak 24, igandea

12:00-13:30 Olentzero eta Mari Domingirekin euskal preso eta iheslarien eskubideen aldeko herri itzulia, frontoitik abiatuta.

“Aurten, herritik 595 km.ra preso dauzkaten Olatz eta Patxiren egoeraz gain, bereziki islatuko dugu beren alaba Xuarena, sakabanaketa dela medio, ezin baitu Usurbil ezagutu. Giro alaian, kantuz eta samurtasunez helaraziko diegu hirurei gure lagunkidetasuna. Ahal dela, baserritarrez jantzita etortzea eskatzen dugu eta, era berean, abenduaren 18an, 18.00tatik 19.00tara Agerialden izango den entseguan parte hartzea ere bai”.

Antolatzailea: Usurbilen Nahi Ditugu.

https://youtu.be/aRAB_n6ABEA

Abenduak 28, osteguna

19:30 “Pasaiako badia” dokumental proiekzioa Sutegiko auditorioan. Sarrera: doan.

“1984. Polizia Nazionalak Rosa Jimeno ilegalki atxilotu eta torturatu ostean, iparraldeko Komando Autonomo Antikapitalistetako kideekin zita bat jartzera behartu du. Pasaiako badiako harkaitzetan hanketatik soka batekin lotuta dute Jimeno. Seinalea egitean iparraldetik datorren zodiaka gerturatu da. Sekulako tiro zaparrada hasi da. Joseba Merinok azalduko duenez, Pedro Mari Isart eta Jose Mari Izura lehen tirokaldian hilko dira. Bera, Rafael Delas eta Dionisio Aizpuru atxilotu ditu ondoren poliziak. Delas eta Aizpuru harkaitzetan bertan fusilatu dituzte. Gorpuei 113 bala zulo zenbatu dizkie Pako Etxeberria forenseak. Bertsio ofizialak enfrentamendu bat egon dela dio. 2016. Donostiako Auzitegi Probintzialak, hilketa zantzuak daudela aitortu arren, kasua behin betirako artxibatu du. Ezin izan dituztela delituaren egileak identifikatu. Senideek Estrasburgora jotzeko asmoa adierazi dute. 32 urte pasa dira gertakari latz haietatik, baina oraindik kasuak argitu gabe jarraitzen du. Dokumental honekin Pasaiako gertaerak gizarteratu eta badian argi izpi bat piztu nahi da”.

Antolatzailea: herritar talde bat.

Abenduak 31, igandea

20:00 Urte berriari preso eta iheslarien egoera konpontzea eskatzeko topa berezia Dema plazan.

Deitzailea: Usurbilen Nahi Ditugu.

https://youtu.be/xHeQqPWbreE

Urtarrilak 13, larunbata

17:30 “Elkarrekin aurrera egiteko prest gaude” aldarripean, euskal presoak euskal herriratzea eskatzeko manifestazioa Bilboko Kasillatik. Mobilizazioarekin bat egin du Usurbilen Nahi Dituguk. Autobus zerbitzua izango da Usurbildik. Izen ematea aurrez, ohiko tokietan.

Antolatzailea: Sare mugimendua.


Neskak GBC-ko garaile

Iraurgi ikastetxeko nesken taldea, ACBk antolatzen duen eskolarteko txapelketako Lagun Aro GBC mailako txapelduna da. Joan den igandean jokatu zuten partida Donostiako La Salle ikastetxekoen kontra eta azken geundoan lortu zuten garaipena, 50-49ko emaitzarekin. Iraurgi ikastetxeko nesken taldea Lagun Aro GBC taldearen ordezkari bezala, ipar konferentziako finalerako sailkatu da eta bertan, Caja Laboral Baskonia, Bilbao Bizkaia Basket eta Cai Zaragoza taldeen kontra jokatuko du. Iraurgiko mutilak, berriz, txapeldunorde gelditu ziren Donostiako Usandizagakoen aurka galduta. (Iraurgi ikastetxea)


Tolosaldeko gaurkotasuna ulertzeko hainbat gako

Une honetan Tolosaldean pil-pilean diren hainbat gai ekarri ditugu berriro ere mahai gainera.

Tolosaldea Bus greban

Bi hilabete greban daramatzate eskualdeko autobus zerbitzua eskaintzen duen enpresako langileek. Lan baldintza hobeagoak biltzen dituen hitzarmen bat eskatzen dute, baina momentuz, ez dute enpresaren erantzunik jaso. Mobilizazio ugari egin dituzte, eta eskualdeko udaletan ere aritu dira babes eske.

Asuncion Klinikako langileak ere greban

Asuncion Klinikako langileek ere hiru hilabete daramatzate mobilizazioetan, eta enpresak lan hitzarmen berria negoziatzeko "benetako borondaterik ez" duela salatu izan dute behin baino gehiagotan. Instituzioetara ere iritsi da gaia. Tolosako Udaletxean batzar irekia egin zuten, eta jendez bete zen pleno aretoa. EH Bilduk eta Ahal Duguk lan mahaia osatzeko proposamena luzatu zuten bitartean, EAJk ezezkoa eman zuen. PSEk hasiera batean borondatea azaldu bazuen ere, iritziz aldatu eta ezezkoa bozkatu du.

Martxoak 8ko greba feminista, mobilizazio historikoa

Aspaldiko manifestaziorik jendetsuenak egin dituzte Euskal Herriko txoko askotan milaka emakumek. Baita eskualdean ere. Egun historikotzat jo zuten. TOLOSALDEKO ATARIAk gaiaren inguruan erreportaje eta albiste ugari argitaratu zituen.

Enirio-Aralar auziak zeresan ugari ematen jarraitzen du

Iritzi trukeak, akusazioak... eztabaida sutsua piztu du eskualdean Aralarko pisten auziak. Duela hilabete eskas, Mankomunitateak ezezkoa eman zion Aranzadik Aralarri buruzko txostena aurkezteari, eta horrek haserrea eragin zuen hainbat sektoretan.

Altzoko Handiaren eskaintza, zabalduz

Altzoko Handiaren inguruan hainbat baliabide jarri dituzte Altzoko bisitarien eskura: ikus-entzunezkoa, interpretazio zentroa, eta Segoretxe taberna-jatetxea, bere informazio puntu eta herriko produktuen dendarekin...

36ko gerrako obus bat Leaburu-Txaraman

Espainiako gerrakoa izan daitekeen obus txiki bat aurkitu zuten Leaburuko elizaren inguruan. Leaburuko plaza berritzeko lanetan aurkitu zuten eta Ertzaintzak eraman zuen eztanda eragiteko asmoz; ez da horrelako bonba bat topatzen duten lehen aldia.

Tolosak emakumezkoen trainerua izango du berriro ere

2013an Getaria-Tolosa desagertu zenetik Tolosaldeak ez zuen traineru propiorik. Tolosaldea Arraun Klubak 2008. urtean egin zuen itsasorako jauzia, lehen aldiz. Traineru propioa osatu zuen, Tolosaldea izendatuz. Ondorengo lau denboralditan, 2009tik 2013ra, Getaria-Tolosa izena hartu zuen, Getariarekin elkarlanerako hitzarmena lortu ostean. Aurten berriro ere eskualdearen izena daraman trainerua itsasoratuko du TAKek.


Telmo Esnal: “Gauzak kontatzeko modu bat da dantza, eta hori unibertsala da”

Telmo Esnal. (Aritz Mutiozabal)

Zinemaldian erakutsiko duzue Dantza, Glocal in progress sailean, baina sektoreko profesionalen aurrean bakarrik.

Zinemaldiaren barruan Cine en construccion saila dago, koprodukzio bila dauden bukatu gabeko filmeentzat. Aurten, berrikuntza gisa, oso antzekoa den sail bat antolatu dute, baina hizkuntza ez hegemonikoentzat; hau da, ingelesa, frantsesa, gaztelania eta hizkuntza nagusikoak ez direnentzat. Bertara aurkeztu ginen, post-produkzioko lanak ematen dituztelako sari bezala, eta hautatu egin gaituzte. Hilaren 26an emango dute, 15:30ean, baina akreditatuentzat bakarrik izango da.

Sari bat egongo da, baina profesionalen aurrean erakustea jada garrantzitsua da, ezta?

Azkenean, saria baino gehiago interesatzen zaigu leihoak zabaltzea. Filma nahiko berezia da, eta nahiko arazo izan ditugu prozesu guztian finantziazioa lortzeko, eta pentsatu genuen erakusleiho polita izan zitekeela sail hori kanpora zabaltzeko; batez ere, banatzaileentzat eta beste zinema jaialdientzat. Ikusiko dugu zer gertatzen den.

Alde horretatik, sail hau giltzarri izan daiteke?

Guk baietz uste dugu. Orain arte egindako lanarekin gustura gaude, gainera. Filma bukatzeko dago: bukaera filmatzea falta zaio, eta hori abenduan egingo dugu. Beste guztia ikus daiteke, eta , behintzat, neurtuko dugu ea erakargarria den hemendik kanpo. Nik proiektuak ongi funtzionatuko duen esperantza dut.

Jarraitu elkarrizketa irakurtzen Zarauzko Hitzan.


Trenak ekarritako soinua

Ondarearen Europako Jardunaldien barruan egingo dute biharko erromeria. 17:30ean hasita, lau bikote ariko dira. Zumalakarregin soinu txikien erakusketa irekiko duteOrmaiztegin erromeria egingo dute bihar arratsaldean. Udalak eta Zumalakarregi museoak antolatu dute, Ondarearen Europako Jardunaldien barruan. Jardunaldi horien aurtengo leloa hauxe da: Kultur ondarea eta migrazioak. Lelo horri lotuta, migrazioak Ormaiztegira ekarritako objektu bat jarriko dute balioan bihar: soinu txikia. Ormaiztegira, XIX. mendean, italiar asko etorri ziren trenbideko tunelak eraikitzera. Ane Aranburu kultur teknikariaren esanetan, soinu txikia italiarrek ekarri zutela uste da. Biharko erromeriaren helburuetako bat trikitiaren jatorria ezagutzea izango da. Horretarako, Oihane Gurrutxagak soinu txikiaren jatorriari buruzko ipuin bat kontatuko du: Corrado Maccarinelli.Bestalde, Jose Francisco Berasategi Lasa herritarraren istorioa ere eman nahi dute ezagutzera. Ormaiztegiko itsua izenez ezagutzen zuten bere garaian, XIX. mendean. Antza denez, trikitia jotzen zuen tren geltokian eta herrian, bainuetxera joaten ziren turistei ongi etorria egiteko. Ane Arrieta Zumalakarregi museoko langileak azalduko du Ormaiztegiko itsuaren istorioa.Erromeria hasteko, 17:15ean kalejiran joango dira erromeriako parte hartzaileak udaletxetik trenzubi azpira. Bertan, lau trikitilari bikote ariko dira: Iñaki eta Oier Rezusta (Ormaiztegi), Iban Maiz eta Patxi (Gabiria), Uxue Kerexeta eta Andoni Oruesagasti (Zumarraga) eta Agurtzane eta Ion Elustondo (Legazpi). Txindata musika eskolako trikitilariek ere parte hartuko dute.Aranbururen hitzetan, garai bateko erromerien kutsua eman nahi diote. Hori dela eta, erroskila saltzailea izango da, eta jen-deari piknika eramateko eskatu diote, erromerian bertan jateko. Horrez gain, sagardoa doan edateko aukera izango da, txotxetik.Trikitixa erakusketaErromeriarekin lotuta, Zumalakarregi museoan erakusketa irekiko dute bihar. Aurelio Arteta artistaren Romeria vasca margolana eta hainbat soinu zahar ere jarriko dituzte ikusgai. Abenduaren 4ra arte izango da erakusketa Ormaiztegin.


Urduñan eta Tologorrin grabatutako 'Gailurra negua' saioa emititu zuen ETB1ek atzo

Abenduan Urduñan eta Tologorri inguruan grabatutako 'Gailurra negua' saioa emititu zuen atzo gauen ETB1ek. Andoni Aizpuruk eta Irati Andak Gorobel mendilerroa eta Urduña hiria bisitatu zuten Aiaraldeko hainbat pertsonen eskutik.

Aurkezleek Txarlazo zein Mendiko Lagunak mendi taldeekako kideak izan zituzten bidelagun. Saioa Nerbioi ibaiko ur-jauzian hasi zuten eta, Tologorri gailurrera igotzeaz gain, Urduñako txokoak ezagutzeko aukera ere izan zuten. Saioan parte hartu zuten, besteak beste, Markel Uriarte txirrindularia, Zuriñe Frutos duatloi lasterkaria eta Maria Barbero moto gidaria.

Lurrean grabatutako irudiez gain, saioan ere dron irudiak tartekatu zituzten. Programa ikusgai dago, osorik, ETBko nahieran zerbitzuaren bitartez: http://www.eitb.tv/eu/bideoa/gailurra--negua/5754/124912/tologorri-eta-urduna/


Emantzipazioaren auzian

Garuna gordetzeko dugun maletan fragile pegatina itsatsita hasi beharko genuke gure bidaia. Baina ez da hori izaten etxetik irtetean nagusitzen den sentipena. Bestela, ez genuke egingo. Urte onak izan ziren, oso onak. Baina lagungarria izan da zailak ere izan zirela ulertzea: ez baita garai erraza. Psikearentzat bereziki hauskorrak dira 25era arteko urteak.

Erabakiak hartzeko eta nia-ren garapenerako garrantzitsua den burmuinaren atala heldutasunera iritsi baino askoz ere lehenago aukeratutako ikasketak bukatuta, edo artean bukatu gabe: lehen lanak, lehen etxebizitza propioa alokairuan, non eta norekin... Hori dena itxura onean egin ahal izateko, beldurra, egin gabe uzten dugun ohe azpian ondo gordeta behar dugu.

EAEko gazteei emantzipaziorako pausu hori emateko laguntza ekonomikoa emango die Eusko Jaurlaritzak. Egia ote, gazte askok ez duela amatxo-ren etxea utzi nahi? Harena baino, sarritan bi gurasoena izaten den etxetik irteteko motibaziorik handiena larrutan lasai egiteko leku bat izatea omen da. Ez zait lotsatzeko moduko motiboa iruditzen. Baina Euskal Herrian horretarako aukera gutxi omen dagoenez, ez omen du merezi alokairua ordaindu, etxearen garbiketaz arduratu eta gaizki jaten ibiltzeak. Epe erdira, zenbait topikoren egiazkotasuna frogatzeko datuak eman ditzake programa horrek. Oraingoz, piztu du interesa: 2019ra arte indarrean sartuko ez den neurriak arreta zerbitzuak kolapsatu ditu.

23 eta 35 urtekoen artean, muga baten eta bestearen arteko zirrikituan kabitzen zaretenon artean, ahal duenak har dezala laguntza. Baina ez hartu serioegi hiru urtetan lagundu ondoren alla kuidaus esaten dizuen hori. Hegoekin bizi ondoren, kalkuluak egin beharko dituzue, eta ziurrenez ez dira izango merezi izan duten orgasmoenak. Kalkuluak gaizki ateraz gero, akaso gurasoen etxera bueltatzea egokituko zaizue.

Nire hasierako ibilaldietan alde ekonomikoa ez zen zaila izan. Alokairu merkeak zituen hiri batean lur hartu bainuen, hiria garapen bidean zegoen eta ni ere bai. Garai haietako hanka sartzeek salbatu naute, sendabidean jarri ninduten. Izena aldatu ez duen arren, beste hiri batean bizi naiz orain. Alokairuen prezioei jarraituz auzoz aldatu nintzenean, ez nintzen konturatu zer ari nintzen galtzen. Auzoa galdu nuen, auzoan nituen harremanak galdu nituen.

Berlin zaharrari, 6,20 Euro/m² dioen hilarria jarri diote martxoan. Horren erdia ordaintzen genuen guk! Prezio haietako etxebizitzak desagertu direla argi dago. Desagertu ez direnak barruan bizi zirenak dira. Hilarria jarri eta gutxira irudi bat utzi du hiriburu heterodoxo honek: 13.000 pertsona kalean, euritan, alokatzeko eskaintzen den pisua ikusteko itxaroten ari den ilara luze-luzea.

Manifestari haiei begira jarrita, hantxe ikusi nituen denak: bistaz galdutako auzokideak, bidaideak, haien maitale izandakoak. Berpiztuta. Edo inoiz hil gabe. Melankonia sentitu nuen, eta ez nuen nahi. Irudi horrek esperantza izpi baten ikur ia errebeldea ere bazuela esan nion neure buruari.

Alokairuetarako laguntzak baziren orduan eta badira gaur ere. Baina ez dute balio laguntzek markatzen duten preziotik beherako etxeak topatzea ezinezko bihurtu denean, laguntza behar dutenek etxebizitza baten kontratua lortzeko pasatu behar den casting-ean aukerarik ez dutenean, aste beterako datozenekin finko bizi direnekin baino negozio tentagarriagoa egin daitekeenean. Laguntzak behar dira. Baina ez dute balio merkatua txoratzea galarazteko.


Euskal diasporaren historia, New Yorken ikusgai

XX. mende hasieran AEBetara emigratu zuten euskaldunen gorabeherak azaltzen du erakusketak. Datorren maiatzaren 9ra arte bisitatu daiteke.

XX. mende hasieran AEBetara joan ziren euskaldunak dira New Yorkeko Ellis Island irlan, Askatasunaren Estatuaren ondoan, inauguratu berri duten erakustaren protagonistak.

"Hidden in Plain Sight: the Basques" ("Begi bistan ezkutuak: euskaldunak") izenburupean, euskaldunen hizkuntza, ohiturak eta balorean ezagutzeko aukera eskaintzen du erakusketak, baita herrialde horretara emigratzeko izan zituzten arrazoiak jakiteko ere.

Eusko Jaurlaritzak eta Boiseko (Idaho) Kultur Etxeak bultzatuta, euskal artearen piezez , historiako eta euskal kulturako testuez, umeentzako sail elkarreragileaz eta euskarazko soinudun artxiboz osatuta dago erakustaldia. Honekin batera, Euskadiko baserrien, kostaldeko, mendien paisaien, industriaren eta elizen irudiak ere hartzen ditu.

Datorren maiatzean Idahoren hiriburua den Boise herrialdera eramango dute erakusketa, uztailaren 28tik abuztuaren 1a arte euskal Jaialdia ospatuko baitute. Egun, 50.000 euskaldun baino gehiago bizi dira AEBen.


Heldu da eskerrak

emateko garaia

Ume, gazte eta helduak ibili gara KORRIKA, lekukoari helduta batzuk, korrika egiteko leku egin ezinik beste batzuk. Jende asko Hernani eta inguruetan, aho ugari euskararen alde oihuka. Baina hizkuntzak ahopeka, lagungiro goxoan, maitasun hitzetan, haserrealdietan, azalpenetan ere badaki hitz egiten. Hor dago. Heldu egin behar. Behin helduta berak ez zaitu utziko, zuk ihes egiten ez badiozu, ondo hartuko zaitu. Heldu-heldu eginda ibiliko zarete biok. Orduan, korrika nahiz patxadan, heldu dizun hizkuntza horri emango dizkiozu eskerrak. Guk zuei eman nahi dizkizuegu. Mila esker

Leire Arregi eta Lur Etxeberria


"Pobre sortu garenok ere badugu urguilua, gero!"

JULIA BARBERENA (Zugarramurdi, 1941) Neskato izan zen ezkondu artean. Donibane Lohizune eta Garazi, Antilla Txikiak eta Paris ibili zituen, inoren etxe eta haurrak zuzentzen. Tartean, Txomin Epaltzaren sendian, Jean Ibarnegarairenean eta Fenwick-en alargunarenean zerbitzatu zuen. Orozkon da 1964az gero, bertara ezkondurik. 1978an etxeko ogia saltzen hasi zen, eta telebistan ikusi dugu oraindik orain Herri People saioan, Zazpi baserri izeneko saioan. “Baserritarra eta okina” zioten Juliaren gainean ari, baina telebistan kontatua baino aunitzez gehiago da. “Zuri kontatzen ahal dizut, baina ez da publikatzekoa. Ez du merezi”. Gordean dira hau, hori eta hura…

Herri people saioan ikusi zintugun, telebistan. Erranen didazu zer egiten duen Zugarramurdiko emaztekiak Bizkaiko Orozko honetan?

Neskato nintzen…

Non, neskato?

Donibane Lohizunen, Epaltzatarrenean. Inondik ere, Orozkotik helduak ziren, etxea baitzuten hemen, lehendik. San Pedroetarik abuztuaren hamabortz arte heldu ziren. Hemendik Lekeitiora joan ginen, urri arte edo, eta gero, berriz Donibanera. Orozkora etorri ginen, erran bezala, San Pedro bezperan. Neskato ginenok izaten genuen hamabortz egunetarik domeka arratsalde bat libre. Nagusi-etxekoandreak ez ziren etxean, baziren umeak, eta bazen kozinera elegante bat, Leandra izena zuena. Horrek erran gintuen: “Ni egonen naiz haurrekin, ez zaitezte berandu etorri. Zoazte!”. Jauregi auzoan ginen Orozkon, eta Muruetara joan ginen, sei kilometroko bidean, eta han ezagutu nuen Pablo Azkoaga jauna, eta horrela heldu nintzen Orozkora.

Epaltzatarrak jende ezagutua da Euskal Herrian.

Bai, hala da. Doña Maria nafarra zen, Iruñea gaindikoa uste dut, baina jauna, Don Domingo, bizkaitarra zen, lekeitiarrak. Adan de Yarzaren familia dira. Nire senar Pablok dioenez, Adan de Yarzak ekarri zuen pinua Bizkaira, 1870 aldera.

Gazte zinen, neskato lanean.

Hemeretzi urte banituen, baina lehenbizian hamabortz urterekin joan nintzen neskato Frantziara. Ordu artio Zugarramurdin bizitua nintzen. Telletxeko alaba naiz ni. Telletxea du izena gure etxeak, eta han da oraino. Baginen momentu batez hamahiru lagun: aita, ama, zortzi ume, aitatxi-amatxiak eta iloba bat. Etxe handia da. Baziren oiloak, baziren lau behi, baziren ardiak… eta asto bat ere bazen. Seigarrena nintzen etxean, ni baino lehenago bortz mutiko baziren.

Lana egitea gertatu zitzaizun baserrian?

Baiii! Baina nik ttiki-ttikitarik banekien lanera joan behar nuela neskato. Baziren guardia zibilak Zugarramurdin, eta haien umeekin ibiltzen nintzen. Ez ziren hain gaizki bizi han… Konprenitzen duzu zer erran nahi dudan?

Ongi bizitzeko manera egiten zutela handik eta hemendik zerbait maneiaturik…

Zuk erran duzu, ez nik! Bertze manera bat zen. Izaten zituzten gabardinak plexiglasekoak, transparenteak. Orain parasolak diren bezala, orduan gabardina zen moda, eta guardia zibilen umeek bazituzten. Eta nik ere nahi nuen… Zazpi-zortzi urte izanen nituen, ez gehiago, eta aitak erran ninduen: “Beha, Julia, hemen bizitzen baldin bazara izanen dituzu arropa arrunttak, ez zaizu faltatuko ez jatekoa ez fitsik, lan eginen duzu eta biziko zara ongi, baina nahi baduzu plexiglaseko gauzak, joanen zara neskato, eta irabaziko duzu dirua, eta orduan izanen dituzu bertze gauzak, hemen izanen ez dituzunak”. Zortzi urterekin nik banekien hori horrela izanen zela. Eskola eta bertze gauzak ez zitzaizkidan interesatzen. Nik neskato nahi nuen.

Noren bidez joan zinen neskato? Nora?

Erranen dizut. Amak bazuen bigarren kusia bat, moja, Gurutzeko alabak Frantzian, eta hori dela medio joan nintzen Biarnoko Salies-era, frantsesez ikastera eta lanean. Urte bat egin nuen han, eta berehala ikasi nuen frantsesa, ongi gainera.

Nola heldu zinen Epaltzatarrenera?

Hori bertze istorio bat da. Gero jesuita bat ere ezagutu nuen, eta hark erran ninduen ea zertako ez nintzen joaten Donostiara erizain ikasteko. Ezagutzen zuela familia bat eta hau eta hori, eta “Zertaz ez?”, erran nion ene buruari. Baina nagusia berehala hil zen. Etxeberria bat zen familia, psikiatra. Han bi urte egon nintzelarik, ez erizain ez deus, lanean. Hortik Lekeitiora joan ginen. Baziren lau emazteki etxean: hiru ahizpa, batto gaixoxkoa, eta amatxi zaharra. Amatxi zaharra hil zen, han ginelarik. Haien jostailua nintzen. Joaten nintzen jostera, eta han ezagutu nuen emazteki bat, Justa izena zuen, eta erran nion ez nintzela kontent eta nahi nuela joan hortik. Eta erran ninduen Epaltzatarrekin eginen zuela solas, zertaz emazteki hori haiekin egona zen neskato. Horrela joan nintzen Epaltzarrengana. Urte bat egon nintzen han.

Urte bat.

Bai. Nik ingelesa ere ikasi nahi nuen, eta izan nuen manera ingelesa ikasteko, baina ez Ingalaterran, Antilletan baizik.

Antilletan ibilia zara neskato?

Bai. Juan Ibarnegarai? Aditzea izanen duzu. Haren alabarekin egon nintzen urte bat, exkaxa. Istorioa kontatu behar dizut dena? … Galdera bat egin dizut: nahi duzu istorio guztia kontatzea?

Antilletako istorio hori jakin nahi dut, bai.

Antilla Ttikietan egon nintzen urte bat. Hemeretzi urterekin joan nintzen. Juan Ibarnegarai ezkondu zen ez sobera gaztea. Lau alaba izan zituen. Alaba zaharrenarekin joan nintzen Antilletara. Bazuen haur bat, eta bertze baten esperantzatan zen. Kusia batek ezagutzen zuela eta badakit zer eta ez dakit zer, badakizu nola izaten diren istoriook, eta erran ninduen: “Zu, Julia, nahi duzu joan?”, eta nik baietz. Donibane Garazin egon nintzen haiekin, Antilletara baino lehen. Bazuten han etxe bat, handia, gaztelu moduko bat iduri zuena, lau dorrerekin. Eta bazen inskripzio bat etxearen ate printzipalean: “Lehen, hala. Orain, hola. Gero, nola?”.

Donibane Garazin izan zen hori, Antilletara baino lehen.

Bai. Aski ongi izan nintzen Donibane Garazin etxeko andrearekin eta denekin. Baina hartu genuen barkua Vigon eta joan ginen Antilletara. Hamabortz egun, ongi. Eta Antilletan ere, ongi ni. Arras leku diferentea da Antilla, baina han denbora beroa, eta nik denbora beroa maite dut, erran behar dut egia. Eta gustatu zitzaidan aunitz.

Denbora beroa maite zuk.

Bai, eta gainera ongi nintzen. Irla bat zen hura, 35.000 lagun, eta 300 edo ginen xuriak. Ailegatu nintzelarik denek bazekiten nor nintzen, denek solas egiten zuten nirekin, agurtzen ninduten, izugarri goxoak ziren nirekin… Bazen militar bat erretiratua, bazekien frantsesa, eta ikusten ninduelarik, beti zen nirekin solasean… Ongi!

Ez dut buruan sartzen ahal. Zugarramurdiko xokotik Antilletako bazterrera.

Hazia naiz Euskal Herrian, eta badakizu nola bizituak garen gehienean hemen: fedea. Neskato nintzelarik portatzen nintzen gurasoekin bezala. Ez nuen libertaterik hartzen, ez nuen behar ere. Arrisku aunitz izan ditut bizian, eta lanjerra handiak, baina behin ere ez dut makurrik izan: norbaitek bertze aldetik zaintzen nau. Eta zaharrago eta seguruago naiz.

Hitz beste eginez, nahi baduzu: neskato bizimodua gogorra da?

Bai, bakarrik zarelarik. Etxeko zakurra zu baino inportanteagoa da, nire denboretan beti. Bertze gauza bat: nik hori ere badut, ona edo txarra, baina nagusia nagusi, eta ni neure lekuan. Etxe batean egin dudalarik lan, zerbitzatu naiz ahal bezain ongi, baina partitu naizelarik, agur!, ez da nire lekua. Ez dut erran nahi nire burua gutxiago sentitzen dudala, ez. Bakoitza bere lekuan: aberats sortzen dena, aberats, baina pobre sortu garenok ere badugu geure urguilua, gero! Neskato zaren etxean umeak baldin badira, bada bertze gauza bat: umeek ematen dizute, eta zuk ere ematen diezu, hartzen duzu eta ematen duzu, hor ez zara hain bakarrik. Suertatu nintzen Parisen.

Parisen? Antilla Ttikietan zinena, Parisen gero?

Bai, Antilletarik etorri nintzen gibelera, jakina. Izan ziren istorioak eta etorri nintzen. Etxekoandreak erran ninduen: “Badakit ez naizela ongi portatzen zurekin…”. Eta erran nion: “Beha, andrea, ez da zure kulpa, ez da nirea, baina elkarrekin ez gara egoten ahal”. Bera, bera zen, eta ni, neu. Niri norbaitek solas egiten baldin banau, nik emanen diot arrapostua. Antilletan jendeak maite ninduen, eta lagundu ninduten etortzen. Han, dendak ziren okindegia, drogeria, bidaia-agentzia… Eta sartu nintzen agentzian, eta lagundu ninduten.

Handik irten zinen.

Bai. Barbadosen hartu nuen barkua, Montserrat izena zuena. Etxekoandreak bazekien banentorrela, eta egun hartan ez zuen fitsik erran. Egin nuen maleta, bi minutuko istorioa, eta prest nintzen. Egun hartan etxekoandrea hondartzara joan zen haurrekin. Itzuli zelarik, erran ninduen: “Egin behar duzu hau eta hori eta hura, hainbertze gauza, eta gero, prestatu zaitez, zertaz hiruretan hartu behar duzu abioia”. Eta nik, orduan, erran nion: “Lehenbiziko prestatuko ditut nire gauzak eta gero, astia baldin badut eginen ditut bertze gauzak”. Eta nagusia: “Stupide!”. Kar, kar, kar… Ez nien kasu fitsik egin. Haurrak niri lotuak, nirekin. Ezagutzen ninduten. Horrela partitu nintzen. Aireportura polizia etorri zen, galdetuz ea kexarik banuen, zertaz oihuak entzun zituzten kanpoan. Urri nintzen, baina ongi zaindua. Hurrengo etxean Parisen izan nintzen. Fenwick jasogailuak? Aditzea baduzu?

Fenwick, bai, horiek ere ongi ezagutuak dira munduan.

Haiekin egon nintzen neskato. Nagusia hila zen, etxekoandrea bere gisa bizi zen, eta bazituen bi ume ttiki. Zazpi egun nintzen haiekin, baina ez nintzen gaizki, ezta pentsatu ere, aski ongi. Muttikoa hiru urtetara joaki zen, ea etxe hartako nagusia nor zen galdetzen zuen. Ttikia zen, baina jauna zen jada. “Nagusia zu zara, eta ni neskatoa, baina zu ttikia baitzara, nik erraten dudana egin behar duzu”. Orduan bazen moda gogorra haurrei gibela eta espinakak ematekoa. Muttikoak: “Nik ez dut batere maite espinaka!”. “Nagusia baldin bazara gutxixeago jan behar duzu, baina jan behar duzu!”. Ongi bizitu nintzen haiekin. Azkenean erran nion etxekoandreari: “Aizu, zertaz ez dituzu eramaten haurrak nirekin Zugarramurdira?”. Eta baietz, eta Zugarramurdin egon nintzen bortz hilabete. Ezkontzeko bezperan utzi nituen.

Ezkontzeko zinen bezperan?

Bai. Haurrak uztea niretzat izan zen gauza bat… Eta oraino… Jendeak erraten du: “Maite dituzu umeak, zuk erditu dituzunak”. Baina ez da horrela: umeak maite dituzu, zuk hazten baldin badituzu. Erditzea, ez erditzea, hori ez da egia. Nik oraino maite ditut haur horiek. Badituzte 54-55 urte. Maite ditut oraino haur horiek, egiaz, gainera.

Noiz utzi zenuen neskato lana eta ezkondu zinen Orozkora?

Mila bederatziehun eta hiruretan hogeita lauan. Ume haiek utzi nituen Donibane Lohizunen, ezkondu nintzen, eta biharamunean etorri nintzen Orozkora. Ezkondu nintzelarik, ez duzu pentsatzen: amodioa eta hau eta hura, ez duzu gehiago pentsatzen fitsik. Eta, gainera, uste duzu zure gizona dela jainko. Lau urteren buruan ohartu nintzen bertzeak bezalako zela. Orduan, onetsi behar duzu nola diren gauzak, ez da bertzerik.

Eta hasi zinen ogi egiten halakoren batean.

Baratzekaria ona egiten nuen, etxea panpindua nuen, ongi arrimatua. Emazteki bat nintzen, ilusioarekin. Nik ez ditut konprenitzen oraingo emaztekiak, feministak eta bertze. Emaztekiak badu gizonak baino gauza aunitz gehiago. Emaztekia zara, eta ama zara. Gizonak umeak egiten ditu, baina ez du titirik ematen. Ramiro Pinilla ezagutzen duzu? Gustatzen zait aunitz gizon hori. Behin aditu nion telebistan erraten: “Emaztekiak ez du fitsik demostratu behar, bera da!”. Nire gizonarekin bizi naiz, gustu aunitz zerbitzatzen dut, baina berak ere ematen nau bere gauza. Zuk ematen duzuna gogoz ematen duzu, eta hartzen duzuna, estimatzen duzu.

Ogia…

Hemen ikasi nuen ogi egiten, Orozkon. Baina Zugarramurdin, haurra nintzelarik, nork egiten zituen fildakeriarik handienak? Beti Juliak. Telletxean bizi nintzen, baina amatxi bizi zen beste baserri batean, Sartzarrean, eta hara joaten nintzen. Han, aitaren arrebak, izebak, egiten zuen gasna, egiten zuen ogia, baratzekariak… Zen emazteki bat, bera. Aunitz joaten nintzen amatxirenera, eta aski gustura egoten nintzen haren etxean. Eta ezkondu nintzelarik honat, maite nuen etxe-ogia. Umeak hazi ziren, baina bertzerik behar nuen. Auzoko emazteki batekin hasi nintzen ogia egiten, lehenbizi etxekoz, baina 1978an joan ginen Gernikara.

Etxeko ogia salgai. Telebistan kontatua duzu geroko istorio-historia.

Behin ikusi dut programa, eta ez dut gehiago begiratu!

“Baserritarra eta okina” zioen telebistak zure gainean, baina bada bertzerik Julia Barberena Irigoienen bizian.

Zuk uste duzu? Menturaz, hala izanen da. Ni ez naiz ohartzen baina gauza aunitz pasatzen dira nire buruan. Beharrik ez naiz ohartzen!


Kobrezko kablea lapurtu dute ibai ertzean

500 metro lapurtu dituzte guztira

Joan den aste bukaeran kable lapurreta izan zen ibai ertzean. Osasun zentrotik autopistako zubira bitarteko argiteria publikoko instalakuntzako kobrezko kablea lapurtu dute, guztira 500 metro kable. Ingurune guztia argirik gabe dago eta hori guztia berregiteko aurrekontua, BEZ barne, 6.500 eurokoa da.

Norbaitek zerbait ikusi izan badu eta lapurretaren inguruko informaziorik eman badezake Udaltzainekin harremanetan jartzeko eskatu du Udalak.


Hamaiketakoa (Tolosa) 2015-09-28

Josebe Iturriozekin aritu gara, Tolosako ikastetxeetan lantzen ari diren hezkidetza planaz; Olatz Peon alkatearekin ere solasaldia izan dugu agintea hartu eta lehen hilabeteez.


Iruñearen aurka, gaur

Mutilen taldeak Iruñean jokatuko du gaur, Navarra C taldearen aurka. 15:15etan izango da.


Elkar Truke Eguna "arrakastatsua"

Tolosako Emakumeen Denboraren Bankuak, udalaren Berdintasun sailak lagunduta, Truke Eguna antolatu zuten Zerkausian. Antolatzaileak «oso gustura eta pozik» geratu dira ekimenak izan duen erantzunarekin. Momentu guztian trukean aritu ziren eta gauzez gain, zerbitzuak ere trukatu zituzten.


Urruneko munduak hurbiltzen

Komunikazioa eta emozioak lotzen zituen jardunaldiak izan ziren duela gutxi. Tartean, itzulpena jorratu zen eta, sarreran, aldartea goxatzeko egin ohi diren aipamen horietako batean, esan zuen hizlariak maiz filmetan itzulita ikusten ditugun izenburu aldaketa zelebreek, itzulpenetik harago, promoziorako estrategiak jarraitzen dituztela.

Emozioaren gaira etorriz, egia da itzulpen horiek gehienez sor dezaketena zeresana dela. Emozionalki atxikimendu handiagoa lortzen duten itzulpenak badaude, ordea: bikoizketak. Film askotan ikusi ohi dugun aktore bati beste batean ahotsa aldatzen diotenean, ez al zaigu arraroa egiten? Are gogaikarriago, ahots aldaketa telesail berean gertatzen bada...

Zer esanik ez, bikoizketa hori ama hizkuntzan eta haurtzaroan egiten bazaigu. Aurreko batean Joseba Etxebarria bikoizlea gonbidatu zuten Hitzetik Hortzera-ra. Haurtzaroko oroitzapenak piztu zizkidan, niretzat eta orduko hainbat euskal haurrentzat hori baita Son Gokuren ahotsa; Son Gokuren mundua, guretzat, euskaraz den bezalaxe. Eta, orain jakin arren mundu haiek beste dimentsio asko dituztela eta hizkuntza gehiagotan egiten dutela haietan, askoz ere naturalagoa egingo litzaiguke oraindik ere marrazki horiek euskaraz bizitzea.

Jatorrizko hizkuntzan filmak ikustea gauza ederra da, bikoizketan gal daitekeen esanahi sortari eusteko; baina, ama hizkuntzan egin ahal izatea ere bai, bereziki, haurra zarenean. Mila esker euskal bikoizleei mundu horiek hurbilagoko egiteagatik.


Javi Martinez: «Hemen jarraitzea merezi du Caparrosek»

Javi Martinezek argi du: Joaquin Caparrosek «merezi» du Athleticen jarraitzea. «Aspaldi esan nuen Caparrosek oso lan ona egin duela eta hemen jarraitzea merezi zuela. Eta berdin pentsatzen dut». Zaleek azken partidan egindako txistuez galdetuta, erdilari zuri-gorriak atzo esan zuen San Mameseko zaleak ez direla erraz konformatzen. Gorka Iraizozi ere galdetu zioten Caparrosen etorkizunaz. Atezaina ez zen mintzatu Javi Martinez bezain garbi. «Lan ona egin du, baina beste batzuek aztertu beharko dute jarraitu behar duen edo ez». Zaleen txistuez, berriz, esan zuen «momentuko haserrea» izan zela.


Parisera eraman dute Angelun atxilotutako ETAko ustezko kidea

Oier Oa Puyol joan den ostiralean atxilotu zuten Angeluko hondartza baten inguruan. Antza, atzeman zuten unean bizikleta batean zihoan eta dokumentazio faltsua zeraman.

Oier Oa Puyol joan den ostiralean Angelun atxilotu zuten ETAko ustezko kidea Parisera eraman dute epailearen aurrean deklaratzeko, Terrorismoaren kontrako iturriek jakinarazi dutenez.

Oa Puyol Baionako komisariatik Paris kanpoaldean dagoen Levallois Perreteko komisariara eraman dute gaur goizean.

Frantziako Poliziak joan den ostiralean atxilotu zuen Oa Puyol Angelun, 27 urte ditu eta donostiarra da. Atxiloketa arratsaldeko 18:30ean jazo zen, gaur gauean edo bihar goizean pasako da epailearen aurretik.

Oa bizikletan zihoan Poliziak atzeman zuen unean, motxila batean dokumentazio faltsua eta 1.300 eta 1.800 euro artean zeramatzan Polizia iturriek jakinarazi dutenez.

Atxiloketa hori jazo baino hiru egun arinago, Iñaki Lizarribar eta Juan Ignacio Otaño Labaca ETAko ustezko kideak atzeman zituzten Tolosan eta Andoainen.


Nagore aurrera

Arbizuko kiroldegiak Sakanako pilotarien arteko lehia hartu zuen larunbatean. Nafarroako Lau t´erdiko Txapelketako final erdietarako txartela jokoan, Jon Gorriti eta Jorge Nagore aritu zituen zein baino zein. Ongi jokatu zuen uhartearrak, baina lau t´erdian Nagore mendean hartzea ez da erraza. Amaieran, 22-11 markagailuan, agerian geratu zen txapeldunaren nagusitasuna.Final-erditan, Ibai Bengoetxea izanen du aurrez aurre, datorren asteburuan.


"Komunitate txinatarrak badu bere pentsatzeko era, baina mundua geroz eta globalagoa da"

YUAN CHEN (Wen Zhou, 1987) txinatarra da jatorriz, baina Amurrion bizi da eta bertan denbora luzez egotea espero du. Komunitate txinatarrari eta kultura ezberdintasunez aritu da, besteak beste.

Txinan jaio zinen. Nola iritsi zinen Aiaraldera?

13 urterekin etorri nintzen. Ez nuen pentsatu hemen geratuko nintzenik, baina orduz geroztik ez naiz Txinara itzuli. Ez zen erabaki bat izan, egokitu zitzaidan egoera izan zen, nire familia guztia hemen zegoelako.

Murtzian bizi izan nintzen lehenbizi, zortzi hilabetez. Fuenlabradara joan nintzen gero, Madrilera. Bost urte egon nintzen bertan bizitzen, eta Pintora (alboan dagoen herri batera) mugitu nintzen ondoren, eta Zaragozara gero.

Hainbat tokitan bizi izan naiz. 17 urterekin hartu nuen geratzeko erabakia, fruitu lehorren denda txiki bat jarri bainuen nire amaren laguntzarekin.

Noiz iritsi zinen Aiaraldera?

Duela bospasei hilabete. Etorri berri naiz, denda bat irekiko baitut Amurrion. Lehen lanagatik mugitzen nintzen soilik. Baina azkenaldian hobeto bizitzea dut helburu, eta Euskal Herria toki aproposa iruditu zitzaidan horretarako, bizitzeko moduagatik, naturagatik eta jendeagatik.

Baduzu harremanik Txinan dituzun senideekin?

Oso gutxi. Nire gurasoen belaunaldikoek harreman estuagoak mantentzen dituzte bertako jendearekin. 1970-80ko hamarkadetan jaio garenok kultura gehiagoren erreferentziak jaso ditugu. Hala ere, berdina gertatzen da hemen adin ezberdinetako pertsonen artean.

Zertan da ezberdina Txinan zeneraman bizimodua eta hemen daramazuna?

Ez daukat kontatzeko gauza askorik. Oso txikia nintzen Txinan bizi nintzenean, eta orain heldua naiz. Nire haurtzaroaren oroitzapen onak ditut, amonekin bizi nintzen, herrixka txiki batean.

Hor bai nabaritu nuela aldea, 500 biztanleko herri txiki batean bizitzetik hiri handi batean egotera igaro nintzelako. Alde handia nabaritu nuen. Egia da atzerritarra izanda zaila dela hemengo bizimodura egokitzea.

Zertan nabaritu duzu hori?

Txikia nintzenean nabaritu nuen, batez ere. Ez nekien nola egokitu hemengo jendartera, eta gurasoek eta irakasleek ere ez zuten asko laguntzen.

Zer nolako harremana duzue hemen bizi zareten txinatarren artean?

Ez nuke esango komunitate bateratu bat dugunik, jende askok hori uste duen arren. Badugu gure pentsatzeko modua, baina gaur egungo mundua geroz eta globalagoa da, eta txikiagoagoak dira ezberdintasunak. Hogei urte nituenean Espainian mesfidantza handia zegoen atzerritarrekiko, baina gaur egun ez dago aurkakotasun askorik.

Gabonak ospatzen dituzue?

Badago urte berri txinatarra, beste data batzuetan ospatzen dena. Baina abenduaren 24a eta 31 ere ospatzen ditugu gure familian. Batzuetan urte berri txinatarra ospatzen dugu, baina ez diogu aparteko garrantzirik ematen. Hemengo ohituretan murgilduago gaude.

Denda bat irekiko duzu. Zer motako negozioak kudeatzen dituzte jatorri txinatarreko herritarrek?

Negozio familiarrak izaten dira gehienetan, kasuen % 80an. Nik irekiko dudana ere halakoa da. Amurrion geratzeko asmoa dut denbora-tarte luze batez, baina epe luzera begira ez dakit non amaituko dudan. Zoriontsu bizitzea dut helburu.


Hogei gradu gehiago Artikoan, eta ezin eten

Klima aldaketak ez du etenik: Artikoan, ohi baino 20 gradu gehiago neurtu dituzte azaroan. Lur azpitik, berriz, CO2 gehiago askatzen ari dela frogatu dute.


Iurretako institutua saritu dute

Iurretako Goi-mailako Lanbide Heziketako Berariazko Institutuak saria jaso du Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren VI. astearen barruan.

Wikipedia lehiaketako sariak izan ziren joan zen astean Bilbon banatukoak. Horietariko bat Iurretako institutuko irakasle Jon Odiagak LED diodoa-LEDaren zirkuitua izenarekin aurkeztutako artikuluek jaso zuten. Wikipedian euskarazko eduki zientifiko eta teknologikoak sortzea da lehiaketaren helburua.


Nor bere burua zuritzen

Galipienzoren «trikimailuen» berri ez zuela esan du ikerketa batzordean Jesus Marco udal aholkulari ohiak.


Tokiko iraunkortasunaz jardun dute Oñatin

Gaindegiak bultzatzen duen Udalbizi egitasmoaren baita, hainbat herritako hautetsiak batu dira gaur Oñatiko kultur etxean. Tartean Oñatiko alkate Mikel Biain eta hainbat zinegotzi egon dira, baita Beñardo Kortabarria Antzuolako alkatea ere.

Euskal Herri osoko hautetsiei bideratuta egon den jardunaldiaren helburua egungo testuinguru demografiko, sozial eta ekonomikoari aurre egiteko udalerrietan martxan jarri diren dinamika desberdinak ezagutu eta elkarbanatzea izan da.

Herri ezberdinetan gauzatu diren hainbat esperientzia partekatu dituzte jardunaldian parte hartu dutenek. Tartean, goizeko mahai-inguruan, Oreretako gazteen etxebizitza komunitarioen proiektua, Santurtziko adinekoen zaintza komunitariorako proiektua edota Lasarte-Oriara etorri berrien protokoloa eta aniztasun plana ezagutu ahal izan dira.

Arratsaldeko saioan, Oñati erdialdeko mugikortasun egitasmoa azaldu du Mikel Biain alkateak, eta Iruñerriko Mankomunitatearen Mugikortasun Iraunkorraren plana ere ezagutu ahal izan dute partaideek.


Agirreren atxiloketa salatu du Donostiako Udaleko Gobernuak

Oihana Agirre Askatasunako buruzagia aske uztea eskatu du Exekutibo lokalak. Atxiloketek "garai politiko berri hauetan lekurik ez" dutela erantsi du.

Oihana Agirre Askatasunako buruzagiaren atxiloketa salatu du gaur Donostiako Udaleko Gobernuak. Agirre iragan ostiralean atxilotu zuten zortzi urteko espetxe-zigorra bete dezan. Auzitegi Gorenak berretsi zion zigorra duela gutxi.

Agirre aske uztea eskatu du Exekutibo lokalak (Bildu) komunikatu batean. Atxiloketek "garai politiko berri hauetan lekurik ez" dutela erantsi du.

Agirre ostiralean atxilotu zuten Donostian, zortzi urteko kartzela-zigorra betetzeko. Auzitegi Nazionalak zigortu zuen Askatasunako kide eta ETArekin ustezko harremana izateagatik.

Udalaren hitzetan, azken hilabeteetako "erabaki historikoen" eta Aieteko Nazioarteko Konferentziak "irudikatutako" bidearen ostean, "Oihana Agirre donostiarra atxilotzea eta espetxera bildatzea ulertezina" da.

"Une itxaropentsuak"

Donostiako Udaleko Gobernuaren arabera, "ekintza politikoagatik soilik auzitegi berezien epaiketak eta zigorrak lekurik ez dute, eta are gutxiago bizi ari garen une itxaropentsu honetan".

"Guztien eskubide guztiak" errespetatzeko eskatu du Juan Karlos Izagirreren Gobernuak. Horregatik, Agirre aske uztea eskatu du Udalak. Auzitegi Nazionalak sei urteko espetxe-zigorra ezarri zien beste 15 gazteri, "lan eta ideologia politikoagatik". Era berean, atxilotu horiek aske uzteko eskatu du.


Ziklo baten itxiera, aro berri baten hasiera

2019ko maiatzak 11, Real Sociedad klubaren historian betirako gordeko den data. Erreginaren Kopa tituluaren lorpenak 15 urteko bizitza zikloari itxiera ematen dio, eta aro berri baterako bidea zabaldu.

Hasierako urte haietan Realeko emakumezkoen taldea osatzen zuten jokalari asko Granadan topatzeak garai haietako gorabeherak ekarri dizkit gogora, eta taldeak zein klubak azken urteetan egindako ibilbideaz eta jasandako hazkundeaz kontzientzia hartzea eragin. 2004an ekin zion Realak emakumezkoen futbolean berezko historia idazteari, ilusioz betetako ziklo bati hasiera emanez. Esan behar da proiektu hori, batetik, Real Sociedad gabeko Gipuzkoako futbola ulergaitzat jotzen zuten kluben ausardia eta eskuzabaltasunari esker sortu zela. Eta bestetik, Realari esker, aipatu kluben zein gizartearen eskariari erantzuna emateko lidergoa hartu behar zuela konturatuta. Garbiñe Etxeberriak, egun Realeko Kirol Zuzendariak, eta prozesu hartan modu aktiboan parte hartu zuenak, honako hau adierazi zuen finalaren atarian: Atletico de Madrilek 14 talde ditu bere egituran eta Realak, 2, baina klub guztiekin hitzarmena dugu. Proiektuaren DNA esaldi batean, alegia.

Taldea sortzeko prozesuan helburu ezberdinak zehaztu ziren, kirol arlokoak zein sozialak. Kirol helburu nagusia Gipuzkoan historian zehar izandako talentuari garatzeko aukera ematean oinarritu zen, formakuntza ibilbide bat zehaztuz jokalari onenei egitura profesional baten baitan goi mailan lehiatzeko aukera eskaintzeko. Hau guztia oinarrizkoa zen Txapeldun izan zitekeen Reala eraikitzeko. Aitzitik, helburu sozialak Gipuzkoako neskatoak inspiratzeko kirol ereduak sortzera bideratu ziren, haiengan futbolean jokatzeko grina sorrarazi eta Realeko jokalariak izateko ametsa izan zezaten. Azken batean, klubaren ehun urteetako historian Gipuzkoako mutil askok izan dugun desioa haiengan ere piztea nahi genuen.

Orduan, optimistena ere, eta ni tartean ziurrenik, ez litzateke Realeko emakumezkoen taldeak Gipuzkoan izan duen eragina aurreikusteko gai izango. Proiektua hazi egin da etengabe, aldeko zein kontrako egoeretan, talde txapelduna bilakatu arte bidean aurkitutako hamaika oztopori aurre egiteko pertsona askok egin duten lanari esker. Talde honek, teknikari zein jokalariek, bikain borobildu dute haien aurrekariek hasitako zikloa; Realeko zale guztien sentimendu eta harrotasun txuri-urdina azaleratu dute eta emozioek generorik ez dutela irakatsi digute, hots, ez dituztela gizonezkoen edo emakumezkoen taldeak desberdintzen; barre egin dugu, negar, eta Realak titulu bat lortzeak dakarren sufrimendu eta gozamena sentitu dugu.

Lorpen honekin batera hainbat irudi gordeko dira oroimen kolektiboan. Granada, Trinitate Plaza, Gipuzkoako Plaza eta Alderdi Eder jendez gainezka, adin guztietako pertsonak, neska-mutilak batik bat; Realeko elastikoak barra-barra, horietako asko emakume jokalarien izenarekin. Pentsaezina zen horrelako zerbait orain gutxi.

Historiako mugarria da eta aro berri bati hasiera ematen dio, zalantzarik gabe. Ez du atzera-bueltarik. Reala zein Gipuzkoarentzat izan dezakeen hazkunde potentziala, eta kirol zein gizarte mailan egin dezakeen ekarpena berretsi du. Tituluak sorrarazi duen euforia kolektiboaz haratago, ziur nago klubeko zuzendaritza bizitzen ari garen mementoaz jabetu dela, hain zuzen, proiektuaren etorkizunerako erabakigarria izan daitekeen unean. Orain 15 urte bezala, zalantzak zalantza eta beldurrak beldur, baina konfiantzaz eta ausardiaz, ezinbesteko dira proiektua indartu eta Real Sociedad sendotzeko erabakiak.


Zentimetro erdi bat

Samuel Sanchez Paris-Nizako bosgarren etapa irabazteko zorian izan da, baina Andreas Kloeden gailendu da

Zentimetro erdi bat. Gehiago ez. Azken esprintean esertzen eta altxatzen galdu zuen denbora. Samuel Sanchezek (Euskaltel-Euskadi) eskura eduki zuen atzo denboraldiko lehen garaipena, Paris-Nizako bosgarren etapan, lehen etapa gogorrean. Baina Andreas Kloedenek (RadioShack) kendu zion gozokia. Col de la Mure lehen mailako mendateak egin zuen sasoi onean eta hain onean ez dauden txirrindularien arteko banaketa. Astanak jarri zuen erritmoa hasieran, Rabobankek gero, eta Roman Kreuzigerrek (Astana) astindu zuen azkenean faboritoen taldea.

Zalaparta horretan, zortzi besterik ez ziren geratu aurreko tropeltxoan: Tony Martin (Columbia), Xavier Tondo (Movistar), Robert Kiserlovski (Astana), Janez Brajkovic (RadioShack), Kloeden, Matteo Carrara (Vacansoleil), Rein Taaramae (Cofidis) eta Samuel Sanchez. Samuel Sanchez bera izan zen, gainera, iristen azkena, mendatean gora metro batzuk galdu zituelako.

Sufritu egin zuen goraka Euskaltel-Euskadikoak, eta sufritu egin zuen gero ere —edo hala sinetsarazi nahi izan zuen—, zazpi iheskideak lanean txandaka hasi zirenean. Izan ere, kilometro bat falta zela, atze-atzean zihoala, erasoa jotzeko asmoa eduki zuen Samuel Sanchezek, baina Tondok nahi gabe egindako mugimenduak ezerezean utzi zuen Euskaltel-Euskadikoaren mugimendu ahalegina. Ez zen saio txarra, azken kilometro horretan bi bihurgune itxi zeudelako. Esprinterako indarrak gorde beste erremediorik ez zuen eduki azkenean. Baina RadioShackeko bikoaren gurpilari pega-pega eginda zihoanean, eta dena eskura zeukanean, Kloedenen pedal kolpeak ezerezean utzi zuen Sanchezen ametsa.

Aipagarria da alemaniarraren balentria, 2009ko apirilaren 22tik etaparik irabazi gabe zegoelako. Trentinoko Giroan irabazi zuen azkenekoz etapa bat, eta ordutik postu onak lortuta zegoen, baina bi besoak altxatu ezinik. Atzera begira jarrita, 2000. urtean ere etapa bat irabazi zuen Kloedenek Paris-Nizan, eta itzulia bera ere eskuratu zuen gero. Hilabete baten bueltan, Euskal Herriko Itzulia irabazi zuen gero.

27 kilometroko erlojupekoa

Pena edukiko du espainiarrak, baina ez da seinale txarra Euskal Herriko Itzulia hasteko hiru aste eta erdi falta direnean jada onenen artean egotea. Sailkapen nagusian bigarren dago, gainera, Samuel Sanchez, Kloedenengandik lau segundora. 27 kilometroko erlojupekoa daukate gaur, Rognes eta Aix en Provence artean, seigarren etapan, eta inguruan dauzkan aurkariekin zaila izango du garaipenerako borrokan sartzea. Baina ibilbidea ez da txarra Samuel Sanchezentzat. Hori bai, Kloeden espezialista ona da erlojupekoetan, Tony Martin ere bai (Highroad) —sei segundora dauka, atzetik—, Janez Brajkovic ere (RadioShack) ez da herrena...

Azken mendateko zalapartarekin ezerezean geratu zen ihesean ibili zirenen lana, baina, aurretik, David Lopez (Movistar) eguneko ihesaldian sartu zen, Lieue Westra (Vacansoleil), Hubert Dupont (Ag2r), Christophe Le Mevel (Garmin), Arnold Jeannesson (Francaise des Jeux) eta Romain Hardyrekin (Bretagne Shuller). Helmugarako 16 kilometro falta zirenean harrapatu zituzten, ordea.


Igor Makazaga: "Aurten, foku berezia jarri dugu guri begirako lana egitean"

Igor Makazaga elkarrizketatu dute TKE ligako komunikatzaileek. Gurera ekarri dugu elkarrizketa, euskaratuta.

Kontentu egiten ari zareten lanarekin?

Ni pozik nago. Lan ona egiten ari gara, etapaz etapa. Ondo goazela usten dut. Iazko hiru-lau arraunlariren baja izango dugu aurten, baina, aldi beren, bost alta izango ditugu. 2014 urtearekin alderatuz gero, arraunlari gehiago izango ditugu eta taldea gazteagoa izango da.

Nola ikusten duzu aurretik daukazuen denboraldia?

Orain egutegi bat daukagula, talde bakoitzak erabakiko du noiz egon nahi duen ondo, noiz ezingo duen horren ondo egon... eta informazio hori bakoitzak izango du. Eta bakoitzak hartzen duen bidearen araberakoa izango da denboraldiak emango duena. Baina, azken finean guztiok denboraldiaren puntu batean ondo egon nahi dugu, eta hor ikusten da zein den zein. Bitartean itxarotea besterik ez zaigu gelditzen.

Baina, zuek gora egotea espero duzue?

Egunetik egunera joan behar dugu. Oso zaila da. Azkenean hau lehiaketa bat da eta guztiok ahalik eta ondoen egiteko entrenatzen dugu. Guk gure buruari begira egin behar dugu lan. Ondo aztertu behar dugu zer den ondo egiten duguna eta zer ez, zuzentzeko. Batez ere gure lanari begira jardungo gara, besteei begira egon ordez.

Beste taldeak nola ikusten dituzu?

Azken urteetan bezala, aurten ere, taldeak oso kontinuistak dira. Oso antzeko taldeak dira urtez urte, bereziki goian dabiltzan taldeenak; horiek alta garrantzitsuagoak izaten dituzte bajak baino. Baina, gainontzean, orokorrean, beste urte batez, talde antzekoak izango dira.

Zein da zuen helburua?

Gure helburua denboraldi amaierara begira, gure lan plangintza hasieratik amaierara betetzea da. Eta, hor, foku berezia jarri dugu guri begirako lana egitean.


Gaur eta bihar banatuko dituzte Azkoitia Lagunkoia programako inkestak

Atzo azaldu zituzten galdetegiaren nondik norakoak, Elkargunean. (Azkoitiko Udala)

Azkoitia Lagunkoia programaren barruan, herria adinekoentzat zenbateraino dagoen egokituta ikusteko, galdetegiak banatuko dituzte etxez etxe. Guztira, 5.500 galdetegi banatuko dituzte, etxe bakoitzerako bat. Gaur eta bihar artean egingo dute banaketa, eta ekainaren 16ra arteko epea ezarri dute inkestak beteta bueltatzeko.

Azkoitia Lagunkoiak herritarrak inkesta betetzera animatu ditu, eta behin erantzundakoan, inkesta beteta bueltatzeko identifikagarriak diren buzoiak ipini dituzte honako toki hauetan: udaletxeko sarreran, Elkargunean, Jubilatuen Elkartean, San Jose Egoitzan eta Floreagako tabernan. Buzoiak dauden tokietan, eskuragarri egongo dira inkestak ere, norbaitek ale gehiago beharko balitu etxean jasotzen duenaz gain.

Inkesta erraz betetzeko modukoa da eta edonork egin dezake, betiere, adineko pertsonekin pentsatuz, bereziki haiei zuzendutako egitasmoa delako Azkoitia Lagunkoia. Galderetan hainbat gairen inguruko balorazioa eskatzen da: besteak beste, irisgarritasuna, komunikazioa, garraioa, partaidetza, gizarte integrazioa, etxebizitza eta aisialdia jorratzen dira, eta horiei buruz galdetzen da dokumentuan. Erabat anonimoa da kontsulta. Inkestaren emaitzak aztertu ondoren, Azkoitia Lagunkoiaren talde eragileak balorazio bat egingo du eta lehentasunak finkatuko ditu. Lan hori udazkenean egingo dute.

Talde eragilea

Azkoitian talde eragilea urte hasieratik ari da lanean. “Oinarrizko lan bat egina zegoen Azkoitira edo beste edozein herritara egokitzeko. Inkesta bagenuen eta merezi zuela herrira egokitzea ikusi genuen. Jendeari esango nioke normalki kalean edo tabernetan hitz egiten diren gauza horiek baloratzea gurutze bat eginez udalari jakinarazteko. Espaloiak nola dauden, parkeak… beste galdera potolo bat ere badago: herria garestia den edo ez”, azaldu du talde eragileko partaidea den Txema Urrutiak.

Azkoitia Lagunkoia taldea boluntarioek osatzen dute, eta hilean behin elkartzen dira. Irekia da taldea eta edonork parte har dezake bertan. Egiten ari den lana babesteko eta indartzeko, aurreko astean udalak hitzarmena sinatu zuen Eurko Jaurlaritzarekin ofizialki Azkoitia Euskadi Lagunkoia sarera atxikiz, beste 40 udalerrirekin batera.

Zozketa

Zozketa egingo dute inkesta betetzen dutenen artean. 350 euroko bonoa jasoko du saridunak Herrixen merkatari elkarteko saltokietan gastatzeko. Zozketa ekainaren 21ean egingo da. Zenbaki saritua prentsan eta udalaren webgunean jakinaraziko da. Saria jasotzeko, beharrezkoa da inkestarekin batera doan gutuna gordetzea, bertan agertzen delako zenbakia.

Honelako buzoiak ipini dituzte galdetegiak bertan uzteko:


Euskararen arnasguneen inguruko tailerrak eginen dituzte Goizuetan urriaren 8 eta 23an

Goizuetako Kultur Taldeak eta UEMAk antolatuak

Goizuetako kultur taldeak eta UEMAk Arnasguneen inguruko tailerrak antolatu dituzte eta urriaren 8an eta 23an eginen dituzte, arratsaldeko 7etatik 9etara Andres Narbarte Xalto eskolan.

Goizuetako kultur taldeak eta UEMAk Arnasguneen inguruko tailerrak antolatu dituzte eta urriaren 8an eta 23an eginen dituzte, arratsaldeko 7etatik 9etara Andres Narbarte Xalto eskolan.

Antolatzaileek jakinarazi dutenez, arnasguneak euskara “bere kabian” sentitzen den bilgunea dira, inork xaxatu eta eraso gabe “etxeko nagusi” sentitzen den eremua. Goizueta, esate baterako. “Eta hizkuntza batek, aurrera eginen badu, bera nagusi den esparruak behar ditu, arnasgune horiek behar ditu”, diote.

Eta zer dira arnasguneen tailerrak? “Bada, gune euskaldunen garrantziaz eta euskararen iraupen eta sustapenean duten paperaz herritarrak kontzientziatzeko tailerrak dira, UEMAk Kontseiluarekin, Topagunearekin, EMUNekin, Bertsozale Elkartearekin eta EHErekin elkarlanean sortuak”.

Goizuetara ekarriko dute tailer hori, bertako egoera denon artean aztertzeko eta lantzeko. “Ez ditugu askotan horrelako saioak egiten herrian bertan, eta aukera polita daukagu oraingoan gure iritzia emateko, besteena entzuteko, gure herriko egoera hobeki ezagutu eta zer egin litekeen elkarrekin pentsatzeko” diote antolatzaileek.

Bi saio eginen dituzte, urriaren 8an eta 23an hain zuzen ere, arratsaldeko 7etatik 9etara, eskolan. Saioak parte-hartzaileak izango dira, dinamikoak, eta aberasgarriak, zalantzarik gabe.


A-8an istripua izandako kamioilari batek 146.486 euro ordainduko ditu

Kamioiak zamaren zati bat galdu zuen eta kutsakorra ez den 22.000 litro amonio lignosulfonoato errepidera isuri ziren.

Martxoaren 31n A-8 errepidean, Bilbon, ezbeharra izan zuen kamioilariaren aseguruak 146.486 euro ordaindu beharko ditu, ezbeharrak eragindako kalteengatik.

Istripuaren eraginez, A-8 errepidea 12 orduz itxita egon zen Donostiarako noranzkoan.

Kamioia irauli egin zen eta Donostiako noranzkoko hiru erreiak hartu zituen. Halaber, 22.000 litro amonio lignosulfonoato isuri zituen errepidera, Donostiako noranzkoko hiru erreiak eta kontrako noranzkoko errei bat zikinduz.

Imanol Pradales Bizkaiko Ekonomia eta Lurralde Garapeneneko diputatuak gaur Bizkaiko Batzar Nagusietan azaldu duenez, "litekeena da" istripua gehiegizko abiadurak eragin izana. Ildo horretan, Bizkaiko Foru Aldundia errepideko puntu horretan "istripu ugariko errepide zatia" dioela dioten trafiko seinaleak jartzea aztertzen ari da, baina teknikariek izango dute azken hitza.

Ezbeharraren ondotik, Bizkaiko Foru Aldundiak A-8ko 115. kilometroko zorua (Mirafloreseko zubiaren parean) eta trazadura hobetu zituen eta seinaleak aldatu zituen sei eguneko epean.


«Ez badago ezkerretik indar metaketa bat, ez dago prozesurik»

Euskal Herrian neoliberalismoari aurre egiteko, Elorrietak beharrezkotzat jo du ELAren eta LABen arteko aliantza estrategikoa. Prozesu subiranista aldarrikatu du, halaber, baina autonomia sindikala baldintza gisa jarrita. Liburu berria aurkeztu du.

2008an utzi zion Joxe Elorrietak (Loiu, Bizkaia, 1951) ELAko idazkari nagusi izateari —1988tik egon zen karguan—, eta neoliberalismoaren hegemonia eta mendebaldeko sindikalismoaren krisia sakon aztertzeari ekin zion. «Denbora gehiago neukan». Beste kezka bat: «euskal kasua abstraktua» ez dela erakustea; badela agenda politikoa eta soziala. Una mirada sindical contracorriente. Clase, territorio y nuevas alianzas (Begirada sindikal kontrakarreko bat. Klasea, lurraldea eta aliantza berriak) liburua osatu zuen (Icaria). Atzo aurkeztu zuen, Bartzelonan.

Neoliberalismoa borrokatu beharraz ari zara, baina Euskal Herrian, adibidez, ELAren eta LABen artean ez dago aliantzarik.

Ez dute, ez. Beharrezkoa eta derrigorrezkoa da.

1990eko hamarkadako aliantza hura oroitzen duzu liburuan.

Burutu gabeko lana dut gogoan. ELAn eta LABen, garai hartan, boluntarismo handia zegoen, eta ez genuen lortu emaitza gehiago. Kultura desberdinak ditugu, egoera soziala eta sindikala aztertzeko era desberdinak...

Beste «entsegu» bat nahi duzu.

Bai, baina esandako hori kontuan hartu behar da.

Zein da eragozpen nagusia?

1990eko hamarkadan ETA zegoen, eta hura zen ENAMen abangoardia. Gaur egun, hurbiltasun estrategiko baterako, baztertu egin behar da Sorturen planteamendu instituzionala, eta onartu dialektikoki borroka instituzionala eta masa borroka, eta bakoitzak bere askatasuna daukala, bere autonomia, nahiz eta une batzuetan kontraesanak sortuko diren. Nafarroan, adibidez, ikusten da jada hori; zorionez, ELAk eta LABek azterketa bateratu eta kritiko bat egin dute, gobernuaren gauza batzuk salatuz. Hori da askatasun sindikala izatea politika instituzionalaren aurrean. Nik uste dut Sortuk eztabaida hori egin gabe daukala.

Ezker abertzaleak berak erabaki du Sortu izatea euren mugimenduko «erreferentzia politikoa».

Ikusten da ENAMen estrategia politikoa Sortuk ezartzen duela, eta LABen eta Ernairen egitekoa, euren arloan ardurak hartzeaz gain, proposamenak egitea dela. Sozialdemokrazian, Frantziako eta Italiako komunisten artean, Brasilen edo Hegoafrikan estrategia politikoan sindikatuak alderdiarekiko menpekotasuna duenean zer gertatu den aztertu dut. Sindikatua egoera horretan galtzailea da, eta, okerrena: aldaketa geldiarazi egiten da. Sorturen praktikan lehentasuna arlo instituzionala da, eta, nire ustez, hori da oztopo nagusia ELA-LAB aliantza bat egiteko.

EAEn, EH Bildu orain ez dago Donostiako Udalean eta Gipuzkoako Aldundian agintzen. ELAk kritikatu izan zituen hango politika batzuk. ETAk, berriz, duela bost urte eman zuen bukatutzat jarduera armatua. ETA gaitzetsi izan zenuten. Aliantzetarako aukerak erraztu al dira?

Bat ez dago [ETA], eta errazten du horrek, liburuan ere badiot, baina beste arazoa hor dago. Betiere kanpotik begiratuta diot, ezustekoa izan da Arabako Aldundiaren aurrekontuak babestea Sortuk...

...EH Bilduk.

Baina Sortu hor dago.

Liburuan diozu zentralismoagatik eta neoliberalismoagatik akats gutxi egin ditzaketela subiranistek. Zer akats ez luke egin beharko, adibidez, ELAk? Edo besteek dituzte bakarrik etxeko lanak egiteko?

Arazo bat dut nik: ELA estrategikoki oso-oso ondo kokatuta ikusten dut. Idazkari nagusiak oso ondo azaltzen ditu gauzak, pedagogikoki, oso koherente, garbi: ulergarria da. Gainera, zuzendaritzakoek esaten didate nik esaten diedanak ez duela askorik balio, «fan» bat naizelako.

Zertarako legoke prest ELA?

Baldintza batzuk baldin badaude, sindikatuak borondatea adierazia du konpromiso politikoa hartzeko. Oso ondo ezarria du hori.

Zein dira baldintza horiek?

Esan bezala, sindikalismoaren autonomia behar da, baina autonomia, politika egiteko; harremanak egin politika egiten dutenekin, aliantzak osatu ahal bada... Askatasun sindikala izatea, demokratikoki, izugarria da. Kontuan hartuta ELAk eta LABek zer okupazio duten —EAEn gehiengo osoa, Nafarroan goraka—, estrategikoki bat egitea lortuko balute, lana egiteko moduak zeharo aldatuko lirateke.

Prozesu subiranista bat behar dela diozu, baina liburuko sarreran behin eta laugarren atalean beste behin prozesu «independentista» aitatu duzu. ELAn ez da ohikoa independentista hitza.

Ez, baina subiranista, independentista, hori eztabaida teoriko bat da. Subiranista batzuk independentista dira; oso garbi ikusten da praktikan. Aldiz, beste batzuek diote subiranista direla, baina, gero, gure burujabetza ukatzen dute.

Batik bat, subiranista erabiltzen duzu zuk.

Funtzionala delako. ELAren apustua kontsultaren aldekoa da, erantzun positiboa emateko.

Euskal estatu baten aldekoa? Prozesu subiranistaren bukaeran euskal estatua sortzeko?

Bai.

1998an abiatu zenuten prozesu subiranista bat: Lizarra-Garazi. Askotariko indarrak sartu ziren: EAJ, ezker abertzalea, EB, ELA...

Lizarra-Garazi EAJk eta ETAk egin zuten, haiek ziren protagonistak, eta besteok laguntzaile izan ginen.

Maltzaga bidea txarretsi duzu.

Teorikoki, prozesu interklasista bat defendatu dezakegu, puntu amankomun batzuk osatuta. Nire ustez, EAJk ez du nahi Maltzagara joatea. Nahikoa da irakurtzea zer esaten duen; oso garbi esaten ditu gauzak, urbi et orbi, denek ulertzeko moduan. Planteamendu neoestatutista bat du, bai neurrietan eta bai prozeduran. Eta ez dauka beste planik.

Idatzi duzu: prozesuko «lehen etapan behintzat EAJrik gabe».

Egoera baldintzatzeko ez bada lortzen ezkerretik indar metaketa bat, ez dago prozesurik. EAJk ez du nahi prozesurik; PSOErekin eta PPrekin homologazioa lortzea nahi du. Gainera, badago beste arazo bat: daukan eredu neoliberalagatik ez da erraza EAJrekin indarrak biltzea. Orduan, fase honetan, hortik ez daukagu biderik.

Eragile «neoliberalik» ezin al da egon lehen etapa horretan?

Planteamendu neoliberala hegemonikoa bada prozesu nazional batean, ez da prozesu nazionalik. Neoliberalak egotea prozesuan? Ez dakit. Baina hegemonikoa izatea neoliberalismoa, hori ez.

Arkaitz Rodriguez Sortuko Ekintza Politikoko idazkariak BERRIAn esan du prozesu bat hasteko ez direla EAJren zain egongo.

Baina, aldi berean, Arabako aurrekontuak babestu dituzte, eta [EAEko] hauteskundeen aurretik eta ondoren mezu nagusia izan da akordio historikoak lortu behar direla EAJrekin.

Rodriguezek dio prest daudela prozesua ELArekin hasteko.

Bai, eta hori ona da. Baina praxia beste bat da. Ahal Dugu-k, adibidez, hauteskundeen hurrengo egunean esan zuen oposiziora joango zela. Ezker abertzaleak zer dio? Gobernatzen aritu zaitezkeela oposizio izanda. Gasteizko Udalean dio. Beraz, zer ari da, gobernatzen? Ala oposizioan dago?

Prozesu subiranista hasi, ezkerretik, beraz. Hala diozu.

Lehen etapa ezkerretik indar metaketa lortzea da, ikuspuntu berri bat sendotzea eta gizarteratzea. Gero, praktika bat, eta, horren arabera, hutsuneak ikusi, agenda aldatu liteke eta abar. Teoriko batzuek esaten dute gertakariaren zain egon behar dela. Ez! Prestatuta egon behar duzu gertakaria datorrenerako. Aurretik egin behar da lana, lurraldea okupatu, aliantzak sendotu... Eskozian prozesua ezkerretik egin dute, baina han lan hori duela mende laurden bat-edo hasi zuten, eta, gero, Erresuma Batuaren krisiaz ere baliatu dira.

Sartzekotan, noiz sartuko litzateke EAJ prozesuan?

Dudarik gabe, abertzale guztiok ados egon behar dugu independentzia edo burujabetza lortzeko. Baina kontua da prozesua nola gauzatzen den, zer etapa dauden, eta garbi dut lehen etapa ezkerretik abiatutakoa izan behar dela.

Denbora amaitzen ari al da subiranista-independentistentzat?

Pultsua galtzen denean, berreskuratzea batzuetan ez da zure esku egoten. Kezkagarriena arlo sozialean, ideologikoan eta nazionalean pultsua galtzea da. Maltzagaren apustuari eusteak arriskua dakar ezkertiar pultsua galtzeko, eta, azkenean, erretorika bihurtzeko.


Cameronek Bruselako itunari egindako betoa azalduko du Parlamentuan

Erresuma Batuko lehen ministroak agerraldia egingo du astelehen honetan Europako Itunaren erreformei emandako ezetza azaltzeko. Erabaki honekiko disgustua agerian utzi dute alderdi gehienek.

David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa Parlamentuan izango da astelehen honetan Europako Ituna erreformatzeko aldaketei ezarritako betoaren gainean azalpenak eskaintzeko.

Joan den ostiraleko goi-bileran euroguneko krisia gainditzeko asmoz proposatutako itun fiskalari ezetza eman zion herrialde bakarra Erresuma Batua izan zen (gainontzeko 26 ados jarri ziren bitartean). Londreseko finantza-guneari ("City" deritzona) babes bereziak izateko eskaera onartu ez zutelako jarri zuen betoa Cameronek.

Gauzak horreka, Cameronek Komunen Ganberan egingo du agerraldia aldaketa horiei egindako betoaren arrazoiak zuritzeko. Betoak disgustua eragin du Erresuma Batuako alderdien artean tartean, liberaldemokraten eta Alderdi Laboristaren kideen artean.

Halaber, Nick Clegg Erresuma Batuko lehen ministro ordeak asteburu honetan azaldu duenez, David Cameronen erabakiarekin "desengainu handia" hartu du. Honen esanetan, Europako Itunarekin bat ez egiteak Erresuma Batua "isolatuta uztea" ekar dezake eta hori "txarra da gure herrialderako".

Hala ere, Cameronek hartutako erabakia Erresuma Batuko herritarren babesa jaso du. Izan ere, "The Times" egunkariak zabaldutako inkesta baten arabera, herritarren % 57ren iritzian, zuzena izan zen Cameronek egindakoa eta % 14ren esanetan, berriz, ez zen egokia izan.


Zubiri binaka gaur, Galarretan

Binaka arituko da gaur Aritz Zubiri, 16:00etan Galarretan. 4garren partidua jokatuko du, Otaegirekin, Segurola eta Larrañagaren kontra. Ostegunean, buruz buruko partidua jokatu zuen Zubirik, eta 30-29 irabazi zuen Segurolaren kontra, oso partidu estuan.


Bularretik Mintzora egitasmoak haur eta gurasoentzako irakurketa kluba abiatu du

Bularretik Mintzora egitasmoak haur eta gurasoentzako irakurketa kluba abiatu du. Hilabete bakoitzeko hitzordu bana izango du klubak, Laudioko Udal Liburutegian.