Izar Agirrezabalaga: "Izaera eraikitzen laguntzen du modak"

Moda diseinuko graduondokoaren amaierako proiekturako sei outfit edo jantziz osatutako kolekzioa sortu behar izan zuen Izar Agirrezabalaga moda diseinatzaile zumaiarrak. Arropa horiek desfile batean erakutsi zituen Bilboko Bizkaia Aretoan, eta handik, Madril eta Bilbon egin diren erakusketetan izan dira. Kolekzio hau honela definitzen du egileak: teknika zaharretan oinarri duten ehunduren eta tela natural eta neutralen arteko elkarbizitza. Batez ere euskal jantzi tradizionaletan inspiratu da kolekzio hau egiteko garaian. Hemen irakur dezakezue Izaskun Urbieta Esnalek Baleike aldizkarirako egindako elkarrizketa.

Arte Ederretako gradua egin zuen Leioan Izar Agirrezabalagak, eta diseinu eta sorkuntza arloan espezializatu zen. Moda mundua betidanik gustatu izan zaio, eta, hala, gai horren inguruko graduondokoa egitea pentsatu zuen. Ekainean amaituta, Erandioko moda enpresa batean dabil praktiketan egun.

Zer ikasi duzu graduondoko honetan?

Denetik pixka bat. Egia esan, Arte Ederretatik nentorrenez, diseinu arloan jakintza maila bat banuen. Irakasle asko graduan nituen berberak ziren, eta ikasleoi sorkuntza ateratzeko arte mundutik jotzen zuten. Beraz, artista horiek, ikuspuntu horiek, ezagunak egiten zitzaizkidan. Denetariko ikasleak ginen, gainera: Magisteritzakoak, arkitektoak… Orduan, bakoitzak bere mundutik begiratzen zion modari.

Oinarrizkoena dena, agian, jostea, alegia. Hori ikasten da?

Bai, noski. Azkenean dena ikasi dugu. Patronajea, haria zer den eta josteko makinan nola sartzen den, oihal bat nola sortzen den ikasi… Oinarrizkotik hasi gara. Eta nire kasuan, arlo honetan ez nekien gauza askorik. Noiz edo noiz barrenak hartu dizkiet galtzei etxean, baina hortik aurrera ez dut ezer askorik egin.

Zer iruditu zaizkizu ikasketak?

Beldurra ematen zidaten. Ez dakizu zerekin topatuko zaren. Zaila da norberak buruan duen ideia errealitate bihurtzea arropa batean, eta prozesu luzea du atzean. Hasieran, ez duzu uste gai izango zarenik. Oraindik ere harrituta nago nola izan garen denok kapazak norberak bere kolekzio osoa egiteko. Hori ikasturte hasieran pentsaezina zen.

Ikasle bakoitzak, beraz, kolekzio bana aurkeztu behar izan zenuten graduondokoaren amaierako proiekturako.

Bilboko Bizkaia Aretoan aurkeztu genuen ekainaren 22an. Kurtso hasieratik bagenekin kolekzio bat aurkeztu beharko genuela ikasturte amaieran, baina bi hilabete lehenago nondik jo ere ez genekiela geunden.

Amaierako lan horretan babes askorik gabe sentitu zineten.

Beno. Kontua da amaierako lan horren prozesua ez zegoela oso bideratuta. Gauzak egiten erakusten dute, baina gero proiektua aurkezteko garaian ez dute kasu handirik egiten. Eta, berez, proiektu hori aurrera eramateko baliabideak behar dituzu. Batzuetan galduta sentitzen ginen, ideiak bagenituen, hau da, zer oihal mota erabili, zein teknika gauzatu, baina ez genekien hori arropa batean nola jarri. Proiektura zuzendutako ikasgai eta denbora gehiago behar izan genuen. Baina, beno, guztiok lortu genuen kolekzioa aurrera ateratzea.

Zure kolekzioak XXXXX izena du. Zer esan nahi du?

Jostorratzaren puntadaren marrazkia iradokitzen du. Eskuz egindako irudi baten itxura hartzen du, eta nire proiektuan eskulanak garrantzia handia duenez, izen hori jartzea pentsatu nuen. Ahoskatzeko edo esateko ez da egokia, agian, baina nik, azkenean, gehiago ikusten dut irudi bezala.

Zer lortu nahi zuenen zure lanarekin?

Oso argi nuen gauza atseginak egin nahi nituela. Lasaiak, eta janzteko orduan aske sentiarazten dutenak. Material naturalak erabili nahi nituen, ingurumenarekin errespetuzkoak, eta aldi berean goxotasuna transmititzen zutenak.

Zer material erabili dituzu?

Artilea erabiliko nuela banekien, artilearekiko obsesioa dudalako. Orduan, ehunaren gainean probak egiten hasi nintzen, eta hor agertzen ziren formak arropetan jarri nituen. Eskuz egindako ehungintza eta oihalen arteko teknika nahasi nahi nuen, eta bien arteko mundu horiek bat bihurtzea. Erabilitako oihalak lihoa eta kotoia izan dira, eta kolore aldetik neutroak. Ez dut pinturarik erabili; beno, kolore beltzean bakarrik, baina, bestela, naturalak izan dira. Kolekzioaren prozesua probak egiten joatea izan da, ez dut izan patroi finkorik definituta. Maniki bat daukat etxean eta horren gainean telak jartzen joan nintzen, modelazioak eginez. Alegia, manikiaren gainean joan nintzen eraikitzen arropa, eta eraikitze horretatik atera nuen patroi erreala, gero arropa izan zena.

Desfilean benetako modeloek jantzi zituzten zuen kreazioak. Nola aukeratu zenituzten?

Bilbon modeloen agentzia bat dago, eta gure irakasleetako bat jartzen da kontaktuan haiekin. Desfilea baino bi-hiru egun lehenago gelditzen gara beraiekin erabakitzeko zein pertsona den egokiena bakoitzaren jantziak eramateko. Azkenean denei ez zaizkie ondo geratzen arropa guztiak; orduan, arropak modeloaren tamainara egokitzeko denbora hartu behar duzu. Egia esan, neurri horiek pixka bat beldurgarriak dira.

Baina zure manikia eta modeloen gorputzak antzekoak izango dira.

Bai. Neurriak hain ezberdinak ez dira, baina galtzetan gehiago antzematen da. Nik ez, baina nire ikaskide batzuek arazoak eduki zituzten modeloekin. Ikaskideek galtzen tailajea parametro jakin batzuekin egin zuten, eta modeloekin probaketa saiora iristean, konturatu ziren modeloek galtza guztiak handiak zituztela. Desfilerako bi-hiru egun falta ziren eta guztia aldatu behar izan zuten. Oso denbora justua.

Emakumeentzako arropa bakarrik sortu zenuten?

Nik bai, baina ikaskide batzuek gizonentzat ere egin zuten. Umeentzako ez genuen inork egin. Horretaz gain, bazeuden kolekzio batzuk neutralak zirenak, bai neskek, bai mutilek janzteko modukoak.

Zer moduzko esperientzia izan zen desfilea?

Bizkaia Aretoaren barruan izan zen, patioan. Bertan, publikoa esertzeko jarrita zeuden aulkietatik zirkuitu bat jarrita zegoen eta handik desfilatzen zuten modeloek. Gu, diseinatzaileok, backstagean (eszenatokiaren atzean) ginen, barruan, eta ez genuen ezer ikusten. Kuriosoa da: norberaren kolekzioa aurkezten denean, diseinatzailearen momentua da eta diseinatzailerik ez dago aurrealdean. Zazpi ikasleon lanak amaitzean, bakoitza bere bi modelorekin atera zen jendaurrera. Lotsatuta atera nintzen, egia esan, eta urduri pasa nuen desfile guztia. Gainera, nire kolekzioa aurrena izan zen taularatzen. Lehenengoa izate horrek bazuen bere handicapa. Baina, beno, gustura gelditu nintzen esperientziarekin, eta familiartekoen eta publikoaren erantzun onarekin harrituta.

Laguntzen diezu zure arropak janzten?

Bai, noski. Modeloak panpinak bezalakoak dira. Modeloek berez ezin dute arropa ukitu. Beraz, ezin dute hartu arropa eta beraiek jantzi, nik jantzi behar izan nien. Eta batzuetan amorrua eta dena ematen dizu; izan ere, urduri zaude eta beraiek ez dizute laguntzen. Besoak altxatzen dituzte eta listo, geldi-geldi ipintzen dira. Ulertzen dut, hori da beraien lana, baina desfilearen aurreko momentu horietan…

Modeloen orrazkera, makilajea… Zuek erabaki zenuten?

Bai, baina hainbat kolekziotan modeloak errepikatu egiten ziren, eta pentsaezina zen ikasle baten kolekziorako izugarrizko makilaje edo orrazkera estrabagantea ipintzea, ondoren beste baten arropak jantzi behar bazituen, baten eta bestearen kolekzioek zerikusirik izan gabe. Orduan denok konklusio batera iritsi ginen, eta zerbait neutrala izatea adostu genuen.

Nolako harremana izaten da modeloen eta diseinatzaileen artean?

Batzuk oso jatorrak izaten dira, eta beste batzuk lanera baino ez doaz. Nik uste dut diseinatzaileek arreta gehiago jartzen diela modeloei, beraiek guri baino. Azkenean, gure lana da eraman behar dutena, bere esku dago zure lana ondo atera edo ez. Alde horretatik, balantza beraien alde dago, beraiei ematen zaie garrantzia, eta beraiek ere ez dute barregarri gelditu nahi. Ezagutzen ez ditugun pertsonak dira, baina konfiantza jarri behar da beraiengan.

Aholkurik eman zenien zure modeloei?

Ondo pasatzeko esan nien, eta disfrutatzeko. Azkenean, beraien lana nola egin baldin badakite, ni ez naiz inor esateko hau horrela edo bestela egin. Beraiek dakite ondoen nola egin behar duten. Esan nien nire jantziekin disfrutatzea espero nuela, eta jantzita zuten momentuan ongi pasatzea.

Desfilearen ondoren albiste on bat jaso zenuen.

Bai, hala da. Desfilearen egunean Enkarterri Fashion Box izeneko elkarte bat joan zen hara. Elkarte horrek urtero 30 diseinatzaile berriren lanak aurkezten laguntzen dute Bilbon eta Madrilen. Berritasunak aurkezteko helburua dute, diseinatzaile gazte eta berriei laguntzea, eta batez ere produktu lokalei indarra eman nahi diete. Kontua da nire ikaskide baten eta nire kolekzioa aukeratu zituztela urte honetako 30 diseinatzaile horien parte izateko. Desfilea amaitu ondoren etorri zitzaizkidan albistea ematera, eta sorpresa handia izan zen niretzat.

Irailean izan zinen Madrilen. Zer moduzko esperientzia?

Izugarrizko beroa egin zuela gogoratzen naiz… [Kar, kar, kar]. Erakusketa moduko bat izan zen. Eta, horretaz gain, diseinatzaileen hitzaldiak eta abar egon ziren. Azkenean, topaketa bat da. Ondo egon zen, azkenean beste diseinatzaileekin zaude, beraien lanak ikusten dituzu. Gainera, oso interesgarria da diseinatzaile horien hasiera entzutea, mundu horretan nola sartu diren jakitea, zer lan mota egiten duten ezagutzea... Eta, noski, nire lana aurkezteko aukera izatea, ederra izan zen.

Bilbon, berriz, urrian izan zinen.

Moyua ondoan eduki nuen nire txokoa, kalean. Fashion boxa deitzen da, bakoitzak bere espazioa dauka bere lanak erakusteko. Leku hau egurrezko kaxa moduko bat da, eta bertan jartzen dituzu arropak zure lanaren azalpenarekin.

Etorkizun hurbilean, zein da zure helburua?

Moda munduan lan egitea zaila da. Nire kolekzioa pixka bat zabaldu da eta alde horretatik pozik nago. Jendearen eskaerak izan ditut ezkontza baterako arropa egiteko eta abar. Baina, oraintxe bertan, ez dakit horrelako kontuetan sartzeko gai naizen. Kolekzio bat eginda daukat, baina gehiago egitea, momentu honetan, niretzat dirua da, inbertsioa, baita denbora ere. Gainera, ez dakit kapaza izango naizen orain eskaera horiei erantzuteko. Baina, beno, aldi berean pila bat eskertzen dut jendearen interesa. Badakit jendeari gustatu egin zaiola, eta horrek satisfazioa ematen du.

Gaur egun moda munduan ekintzailetza eredu asko daude: blogak, marka propioak… Zer iritzi duzu?

Zaila da, baina egia da baliabideak badaudela zure lana erakusteko. Baina lehen esan dudan moduan, ez dakit zenbateraino erantzun ahal izango diodan. Imajinatu zuk egin duzun jantzi bat milaka pertsonari gustatu zaiela; ba, mila pertsona horiek prenda berdina nahi dute, eta zuk horri erantzuteko gai izan behar duzu. Ni, behintzat, ez nintzateke kapaza izango.

Horretaz gain, nire arropa ez da mundu guztiarentzat egina, edo hori iruditzen zait, behintzat. Nire helburua ez da jende guztiarengana iristea. Nire arropa erosten duen horrek benetan erosten duela jakiteak betetzen nau. Azkenean oso baldintzatuta gaude guztiak gauza berdinak erostera, janztera.

Amaitzeko, zer da moda zuretzat?

Esango nuke izaera dela. Ideologia ere bai, baina neurri batean, oso pertsonala den gauza bat, eta definitzen zaituena. Egunero janzten gara nahi dugun bezala, eta horrek gainera gure ekintzak edo portaera bidera ditzake. Pertsona lotsati bat ez da estrabagante jantziko, adibidez. Azkenean dena lotuta doa. Beraz, moda, pertsona baten izaera dela esango nuke, alegia, norberaren izaera definitzen duena edo eraikitzen laguntzen duena. Baliabide bat da, azken finean, bai txarrerako, baita onerako ere.


Zestoako Amabirjin jaietako zezenketetarako harmaila muntatzen hasi dira

Amabirjin jaietako zezenketetarako harmaila muntatzen ari dira Zestoan. (Mailo Oiarzabal)

Atzo hasi ziren udal langileak Zestoako Amabirjin jaietan izango diren zezenketetarako harmailak muntatzen, eta udalak jakinarazi duenez, egun batzuetan ariko dira egitura osoa jartzen. Aurtengo festetan, irailaren 8an eta 10ean izango dira zekorketak, eta dagoeneko hasi dira itxitura egokitzen.

Gainera, aurtengo harmailaren eta itxituraren zati bat berria izango da; izan ere, udalak egitura berria erosi du, zaharrak ez dituelako irisgarritasun eta segurtasun baldintzak betetzen. 2016ko udal aurrekontuetan sartu zuten egitura berriaren zenbatekoa, eta han ikus daitekeenez, 120.000 euro ordaindu du azpiegitura udalak. Joan zen apirilean egin zituzten itxitura berriarekin probak plazan.


Arte pornografikoa

Lars von Trier zinemagileak Cannesen Hitler uler zezakeelako adierazpen polemikoak egin ondoren iragarritakoa oharkabean pasa da. Bere hurrengo filma zuzenean pornografikoa izatea nahi omen du. Zuzentasun politikotik harago joan izana artearen inplosioarekin berarekin berdintzen saiatzen zelako irudipena eman zidan. Beharbada apokaliptiko jartzeko unea da eta, Atxaga “haur eta gazte literaturak literatura osoa irentsiko duelakoan” dagoen bezala, zinemagintza osoaren pornografikotzearen aldarrikatzekoa. Haurrentzako liburu ez lotsagarri bat edo Nafarroa Oinezen abestiaren letra idaztea bezain desafio zaila iruditzen zait “helduentzako” film baten gidoia egitea. Egia da badagoela bidea urratzen eta beharbada batasun osoaren egun handia aurreratzen ere hasi duenik: Virginie Despentes-en Baise-moi edo Michael Winterbottom-en 9 songs; Hedoi Etxarteri gomendatzera inoiz ausartu ez naizen Bruce Labruceren The Raspberry Reich (“masturbazioa kontrairaultzailea da” bezalako kontsignaduna) edo, ez hain radical chic, Travis Mathews-en I want your love laburmetraia nire ustez maitagarria.

Umberto Ecoren ustez, film porno bat film, esan dezagun, konbentzional batetik bereizteko modurik zehatzena elipsiaren erabilera da. Beste nonbait azaldu dudanez eta lagunek maiz entzun behar izan didatenez, halako pelikuletan egin beharrekoa egin ondoren eta hurrengo tour de force iristen den bitartean, zuzendariak minutu batzuk bete behar ditu, betegarri huts, ikuslea indarberritu dadin, eta horretan ekoizleek ez omen dute gidoilaritan edo zuzendari artistikotan diru gehiegi xahutu nahi, badakitelako trantsizio funtzioa baino ez duela betetzen, eta ikuslea zeren zain dagoen. Horregatik, protagonista eskalera bat igotzen agertzen da, lehen solairutik atikoraino. Hain zuzen ere, beste filmetan (salbuespen iraniarrak salbuespen) elipsian emango luketena.

Elipsi gabezi honek arazotsu bihurtzen du, ezinezko ez bada, pornografiaren arte izaera. Ez dago guk bete beharreko hutsunerik. Bizitzaren ekintza guztien atzean dagoen motibazio sentsuala sublimatu ordez, artelan guztiek modu inplizitu edo esplizituagoan –badakizue, kontzeptu horiek– egin ohi dutenez, bestelako fikzioen barne mekanismoa, lehen eragilea, desestaltzen digute. Alde horretatik, artea deitzen ahal bazaio, arte tekniko bat da, ez istorio ez interpretaziorik (nahiz eta, hori ezin baita ukatu, aktoreak, batez ere hitz egiteari uzten diotenean, beren pertsonaietan guztiz sartzen diren, eta, gehienetan, baita ondoko pertsonaien barruan ere), baina, hala ere, ikusleak astintzeko eta eragiteko ahalmen handikoa, hala epe laburrean, nola –seguruenik garrantzitsuago– luzean. Eleberri erromantikoek maitasuna erakutsi ziguten (cf. Madame Bovary) eta zinema ez pornografikoak (nahasgarriki, “zinema” izenarekin ere ezaguna) muxu nola eman erakutsi zigun XX. mende hasieran. Pornoak, inolako zalantzarik gabe, larrua jotzearen koreografia irakatsi digu, imintzioak, hitzak eta guzti.

Lagun batek, goi arnasadun gai batek solasera ekarrita, hala bota zuen: “Ohean, atzetik hartzen duenak maitasuna egiten du (sic) eta ematen duenak bere burua aktore pornotzat dauka”. Septimioren esaldi hari oihartzun eginez: “Idazten duenak maitasuna egiten du (sic), irakurtzen duenak atzetik hartzen du”). Beharbada, oheetan burutzen dugu beste inon ezinezkoa den arte pornografikoa. Argiak, kamera, ekin!


Langabezia %4,6 jautsi da eskualdean maiatzean

Datu horrek ez du baikortasunik piztu, EREek jotako inguruan

Langabeziak 47 lagunetan beheiti egin du maiatzean, %4,63 jautsiz, Doneztebeko Enplegu Bulegotik emandako datuen arabera. Orain mila langabetuen mugatik beheiti etorri da langabetu kopurua eta 968 langabetu zeuden maiatz hondarrean. Nafarroa osoan ere zertxobait beheiti egin du langabeziak, %1,63, baina Doneztebekoa da bulego guzien artean jautsiera handiena izan duena.

Baikortasunik ez

Halere, jautsierak jautsiera, datu horrek ez du aparteko baikortasunik piztu, gero eta Lan Erregulazio Espediente gehiago ezagutzen ari den eskualdean. Izan ere, EREek jotako enpresetako langileak, ofizialki langabezian ez dauden arren, lanik gabe edo hilabetean egun gutti batzuk lan eginez ari dira. Eta hori, industria arloan batipat, inguru honetako lantegi aunitzetan gertatzen ari da.

Batez ere 25 urtetik goitiko emakumeek somatu dute jautsiera

Doneztebeko Enplegu Bulegoaren bitartez 280 kontratu gauzatu ziren maiatzean, eta horietatik 29 bertzerik ez ziren mugagabeak izan.

Adina eta sexuari dagokionez, batez ere 25 urtez goitiko emakumeen artean beheiti egin du langabeziak maiatzean, adin horretako 414 emakume langabetu baitzeuden, apirilean baino 45 guttiago. 25 urtetik goitiko gizasemeen artean ere beheiti egin du langabeziak eta orain 422 dira, apirilean baino 3 guttiago. Gazteenen artean, aldiz, kasik berdin mantentzen da langabezia. 25 urtez beheitiko 91 gizaseme daude lanik gabe, apirilean baino 1 guttiago eta 25 urtez beheitiko emakumeen artean, aldiz, apirilean baino 2 gehiago daude, 41.

Nekazaritzan eta aitzinetik lanik egin ez dutenen artean langabezia goiti

Lan arloei dagokienez, zerbitzuen arloak dauka, diferentziarekin, langabetu gehien, baina jautsiera handiena ere arlo horrek izan du maiatzean. Gaur egun 486 langabetu daude, apirilean baino 48 guttiago. Industrian ere zertxobait beheiti egin du langabeziak maiatzean eta 292 dira, apirilean baino 9 guttiago. Eraikuntzan ere apirilean baino 4 langabetu guttiago daude, 105; nekazaritzan izan du langabeziak igoerarik handiena, 19 baitira langabetuak, apirilean baino 11 gehiago. Aitzinetik lanik topatu ez dutenen artean ere 3 lagunetan goiti egin du langabetu kopuruak eta 66 ziren maiatz hondarrean.


Currin: "Espainiak eta Frantziak ez dute euren esku dagoen guztia egin bake prozesuari laguntzeko"

'Publico.es' kazetak elkarrizketatu du abokatua. Beste prozesu batzuei erreparatuta, Brian Currinek esan du ezin dela baztertu ETAn zatiketak izatea, "beste leku batzuetan hala gertatu delako". PSOE eta PPren estrategien artean "oso desberdintasun txikia" antzematen duela azaldu du.

"Espainiako eta Frantziako gobernuak ez dira prestatu prozesuari laguntzeko euren esku zegoen guztia egiteko". Hori esan du Brian Currin abokatuak, Publico.es kazetak eginiko elkarrizketan. Azaldu du ez dagoela kontakturik gobernuekin; bai, ordea, Jaurlaritzarekin. Madrilen eta Parisen urrats faltatik kanpo aurrera egiteko moduak bilatzen ari dela esan du.

"Miresmena" azaldu du alderdi abertzaleek eta "Euskal Herriko beste alderdiek" egin duten saioarekin bake prozesuari eutsi eta garatzeko. Baina kritiko azaldu da PP eta PSOErekin: "Oso desberdintasun txikiak nabari ditut PPren eta PSOEren estrategien artean. Badirudi estrategia bera dutela: parte ez hartzea".

Martxoan Lokarrik antolatuta egindako Foro Sozialaren ondorioak aztertu dituzte, eta gomendio batzuetan ari da lanean. "Datorren astean izango naiz Euskal Herrian NHTko beste kide batzuekin".

Presoen harira, adierazi du bake prozesu bat ez dela "osoa" izango presoen auziari heldu gabe. "Ez naiz ni izango esango duena zein formula den arrakastatsuena. Alde guztiei dagokie ados jartzea, baina akordio bat edo beste beharrezkoa da. Beste prozesu arrakastatsu batzuetan gertatu dena da".

ETAn balizko zatiketa bat gerta daitekeela ere esan du. "Ez nik informazio hori dudalako, baizik eta munduko beste leku batzuetan hala gertatu delako". Halere, gaineratu du ez duela uste ETA, erakunde gisa, jardun armatura itzuliko denik.

Armen inguruan, Currinek iritzi dio "konpromiso bat" beharrezkoa dela armak entregatzeko, baina erantsi du konpromiso horrek gobernuekin "partekatua" izan behar duela.


Eztegara pilotalekuan egin behar izan dituzte Berako XXIII. Dantzari Ttiki eguneko saioak

Bera, Lesaka, Elizondo, Sunbilla eta Altsasuko dantzariak aritu dira

Gure Txokoak antolatutako Berako Dantzari Ttiki Egunaren 23. edizioa egin zuten ekainaren 3an. Berako Gure Txokoa, Lesakako Tantirumairu, Elizondoko dantzariak, Sunbillako dantzariak eta Altsasuko Etorkizuna taldekoek euriari aurpegi alaia jari eta jaialdi polita eskaini zuten Eztegara pilotalekuan. Arratsaldean dantzaldia izan zen Altzateko frontoian Oharkabe taldearekin.


Abian da festetako kartel eta logotipo lehiaketa

Maiatzaren 18a bitarte aurkeztu daitezke lanak bi modalitateetara; herritarrek erabakiko dituzte irabazleak, bozka bidez.

Alegiako Udaleko Festa batzordea uztailean ospatuko diren herriko jaien prestaketa lanetan murgilduta dabil. Azken urteetan egin den moduan, aurten ere kartel eta logotipo lehiaketa antolatu dute eta lanak aurkezteko epea zabalik dago datorren maiatzaren 18ra, ostirala, bitartean. Ohi bezala, kartel irabazlea festetako egitarauaren azala izango da eta logotiporik onena berriz, festetako kamiseta eta bestelako argitalpenetan erabiliko dute.

Lehiaketan parte hartzeko baldintzen artean, 12 urtetik gorako edozein alegiarrek edo herriarekin loturaren bat duen edonork hartu ahal izango du parte. Aurkezten diren lan guztiek derrigorrez «Alegiako festak 2018» testua izan beharko dute, eta jai horien ezaugarri, irudi edo leloren bat ere izan beharko dute. Pertsona bakoitzak gehienez hiru lan aurkeztu ahal izango ditu eta aurkezterakoan, gutun-azal itxi batean egilearen izen-abizenak, helbidea, telefonoa eta adina adierazi beharko dira. Kanpoan, berriz, egilearen goitizena eta kartelerako edo logotiporako den zehaztu beharko da. Lanak Alegiako kultur etxean aurkeztu behar dira.

Zehaztapen teknikoen inguruan, kartelerako diren lanak A3 neurrian aurkeztu behar dira eta logotipoak 21x21 neurrian. Teknika librea izango da; hau da, eskuz, akuarelaz edo nahi den moduan egin litezke irudiak eta baita modu digitalean ere. Azken kasu honetan, jpg formatuan aurkeztu beharko da eta gutxienez 300 ppi-ko bereizmenarekin. Koloretan izan beharko dute, logoaren kasuan gehienez lau kolore eta beste inon aurkeztu gabeak.

150 EUROKO SARIAK

Sarien inguruan, herritarrak izango dira bozka bidez irabazleak aukeratuko dituztenak. Maila bakoitzeko irabazleak 150 euroko diru saria izango du. Lehiaketaren oinarriak osorik Alegiako Udalaren webgunean kontsultatu daitezke. Horrez gain, informazio gehiagorako Alegiako kultur etxera joan daiteke edo 943 65 46 98 telefono zenbakira deitu behar da.


Iruña-Veleiako pieza juridikoa

Arabako Foru Aldundiak Eliseo Gilen, Oscar Escribanoren eta Ruben Cerdanen aurkako salaketa jarri eta 11 urteren ostean, bihar hasiko da Iruña-Veleiako aurkikuntzei buruzko epaiketa. Ikerketa eta lekukotza gehienak ezagutarazi direnez, ordea, badago epaiketaren nondik norakoa irudikatzerik.


Geltoki berria astigartarrek, Txalakako Troia ibilbidean

Udararen zati bat lanean eman ondoren, dagoeneko prest dago Astigarragako autobus geltoki berria. Ergobia eta Martindegi auzoak lotzen dituen Txalaka poligonoan eraiki berri dute, Troia ibilbidean bertan. Udalak egin du obra txikia, eta orain Gipuzkoako Foru Aldundiaren esku utzi du, ohiko ibilbidean sartu dezan.

Igotzeko eta jaisteko geltokia

Autobusa geratzeko bidea egiteaz aparte, markesina ere jarri dute, geltoki berri honetan.

Ohiko ibilbidean, beraz, Donostia-Hernani zentzuan kokatuta dago geltoki berria, eta martxan jartzen denean, igotzeko eta jaisteko aukera izango da, Udalak azaldu duen bezala.

Ergobia eta Martindegi auzoak lotzen ditu poligonoak.

Geltoki berri honekin Udalaren helburua zera da: «zerbitzua ematea garraio publikoa erabili eta Martindegiko auzoan jatsi nahi duten bizilagunei, baita Txalaka poligonoan lan egiten dutenei ere». Izan ere, bi auzo hauen artean dago kokatua Astigarragako markesina berri hau.

Horrez gain, Udalak onartzen du: «kasu batzuetan gidari batzuk Astigarraga eta Hernani lotzen dituen errepide zaharretik joaten ziren, Txalaka poligonoa zeharkatu ordez».

Diputazioaren oniritzia

Udalak dagoeneko jaso du Foru Aldundiko Mugikortasun sailaren oniritzia. Haiek, Areizagarekin harremanetan jarri beharko dira, zerbitzua kudeatzen duen enpresarekin, ibilaldiaren egokitu ahal izateko.


Bideoklip mitikoen tarteak zure proposamenak behar ditu

"Denboraren makinan" aspaldiko bideoklipak berreskuratzen ditugu eta horretarako zuen proposamenak jaso nahi ditugu. Utzi iruzkina eta zuek nahi duzuen bidoeklipa ikusi ahal izango duzue.

Aste honetan ere aspaldiko bideoklip bat berreskuratuko dugu Gaztean eta, nola ez, horretarako gure irakurleen iradokizunak jaso nahi ditugu.

"Denboraren makina" tartean musika talde ezagunenen aspaldiko bideoklipak jartzen ditugu. Orain arte, Metallica, Aerosmith, Radiohead, Queen eta beste artista askoren bideoak errekuperatu ditugu. Baina zer ikusi nahi duzue astearte honetan?

Dakizuen bezala, zuen proposamenak kontutan hartuko ditugu eta Gaztea atarian zein bideoklip ikusi nahi duzuen proposatzeko bi aukera dituzue: Facebooken dugun orrian proposamena luzatzea edota albiste honetan bertan iruzkina uztea.


Milagarren eguna ospatzen dabil gaur HIRUKA.EUS

HIRUKA.EUS Uribe Kostako atariak 1.000 egun bete ditu gaur. Izan ere, orain dela ia hiru urte, 2015eko urtarrilaren 22an, aurkeztu genuen digital hau, HIRUKA astekariagaz batera. Daborduko 28.850 albiste, argazki-galeria, bideo, audio eta iritzi plazaratu ditu digitalak, beti ere uribekostarron intereseko gaiak landuz. Bide-zati horretan, ia 125.000 lagunok bat egin duzue HIRUKA.EUS digitalagaz. Zorionak eta mila esker denoi!

HIRUKA.EUS uribekostarrei begirako "euskarazko komunikazio-tresna integral, sendo, indartsu, multimedia eta kalitatezkoa" izango zela agindu zuen Hiruka Kooperatibak orain dela 1.000 egun, eta agindutakoa bete egin dela uste dugu. Dena den, egunero proiektua berritzeko asmoa dugunez, datozen hilabeteotan hainbat hobekuntza ekarriko dugu atari honetara. Hala, gertutasuna eta gizarteratzea oinarri, herritar, elkarte, erakunde zein merkatarien komunikazio-beharrak asetzeko tresna egokiena izaten segitu gura dugu, bertokoa eta hurbila, Uribe Kostako herri bakoitzetik egina eta herri bakoitzera bideratua.

HIRUKA.EUS, Fenix hegaztia legez, UK aldizkariaren webgunearen eta Ukberri.net agerkari digitalaren hautsetatik jaio zen, Justuri irrati-egitasmoak lagunduta, hiru komunikazio-euskarritan oinarritutako proiektu berri baten barruan.

Joan diren hiru urteotan, 124.760 pertsonok ipini duzue zuen konfiantza HIRUKA.EUSengan, noiz edo noiz gaurkotasunaren berri gure pantailari adi egonda, izan ordenagailuan, mugikorrean edo tabletan. Hala, 549.640 orri bisitatu dituzue, batez beste bisita bakoitzean minutu bat eta 57 segundo eman duzuela. Google Analytics zerbitzuaren arabera HIRUKA.EUSen sartzen zareten internauton %54,15 gizonezkoa zarete, eta beste %45,85, emakumezkoa. Adinari begira, %27,5 zarete 18 eta 24 urte bitarteko gazteak; %33,5ek dituzue 25 eta 34 urte bitartean; beste %15,5 zabiltzate 35ak eta 44ak bitartean; 45 eta 54 bitarteko zerrenda estuagoa da, irakurleon %12,5 bakarrik baitaukazue adin hori; azkenik, 55-64ko eta 65 urtez gorako multzo bakoitzean internauton %5,50 zabiltzate.

Hizkuntzak

HIRUKA.EUSera sartzen zareten internauten gehiengoa zabala (%74,74) gaztelaniaz daukazue konfiguratuta nabigatzailea. Halere, gogorarazi beharra dago hainbat gailuk aurretik ezarrita dutela hizkuntza hori nabigatzeko, eta beharrezkoa dela kontsumitzailearen jarrera aktiboa hori aldatzeko. Hori esanda, HIRUKA.EUS da tokiko hedabideen artean internauta kontzientziatuen daukan medioetako bat. Gure irakurleen %12,14k aktibatu du webguneetatik euskaraz nabigatzeko aukera. Zalantzarik baduzu zure nabigatzaileak bilatzen duen hizkuntzaren gainean (ez dauka zertan izan behar zuri berba egiten dizun bera), sar zaitez Lehen Hitza webgunean, eta ikusiko duzu. Bestalde, aipagarria da globalizazio-garai honetan %13,12k beste hizkuntza batzuetan nabigatzen duzuela gurean. Horien artean, berbaera nagusia ingelera da, %8,63gaz; ostean, errusiera (%1,58), frantsesa (%0,37), portugesa (%0,06) eta katalana (%0,06) datoz.

Modu berean, HIRUKA.EUSera mundu osotik sartzen dira irakurleak, eskualdeko informazioaren bila. Askotan, kanpoan zaudeten uribekostarrak zarete, eta beste batzuetan, gurean interesa duten kanpotarrak. Bizkaitik heltzen dira bisiten ia bi heren, %65,25. Euskal Herriko beste herrialdeetatik ere gurera sartzen dira hainbat eta hainbat: %8,77. Herrialde Katalanetatik bisitatzen gaituztenak 7,6% dira. Espainiatik, %6,05, eta beste hainbat herrialdetatik, %12,33, tartean Holanda (%0,19), Errusia (%0,16), Irlanda (%0,13) eta Ingalaterra (%0,13).

Erabiltzen dituzuen nabigatzaileei dagokienez, irakurle gehienok (%52,64) Chrome gurago duzue. Firefox nabigatzaile askea erabiltzen duzue %18,41ek eta Safari, %12,98k. Android nabigatzaileek %9,21eko kuota dute, Internet Explorer oraindino erabiltzen duzue %5,09k eta Edge eta Opera, hurrenez hurren %0,49k eta %0,33k gurago duzuenok zarete. Beste aukera batzuk baliatzen dituzue ia ehun irakurleetatik batek.

Sistema eragileei dagokienez, Androidek irabazten dio pultsua Windowsi gurera sartzen zareten internauton artean. %38,39 zarete sakelako sistema erabiltzen dutenak eta %36,45 Bill Gatesena hobesten duzuenok. Urrun daude Appleren sistema biak: %11,03 erabiltzen duzue ordenagailuetarako Mac Os eta %10,77k mugikorretarako iOS. Linux, Chrome OS eta Windows Phone oso atzean daude, %2,37, %0,55 eta %0,29gaz, hurrenez hurren.

Albiste faboritoak

Azken urtean gehien bisitatu diren orrien artean, Sopelako bat da gehien irakurritakoa: “Gabonetako kolonietan izena eman daiteke Sopelan”. 3.063 bisita izan ditu albiste horrek. Bigarrena, Etxerat elkarteko Araitz Hidalgori egindako elkarrizketa da: "Araitz Hidalgo: 'Aita hilean behin ikusteko aukera du Aiurrek'”. Elkarrizketa horrek 1.938 aldiz irakurri dute internautek. Hirugarren albisterik ikusiena, Korrika 19 eskualdetik pasatu zeneko argazki-galeria izan da. 2015eko informazio hori 1.721 irakurleen arreta isiotu du azken urtean.

Komunitatea

Halere, erredakzioan sortutako edukiez gainera, asko eta asko irakurleok osatu duzuen Komunitate ataletik datoz. Gaur egun, 67 kolektibo eta 179 herritarrak dabiltza bertan parte hartzen, nahiz eta gehienek aldiro-aldiro egin. Hala, Komunitatean 23.120 eduki daude. Ukberri.net-en hemeroteka kenduz gero ere, nabarmena da parte-hartzea 1.307 artikulu, bideo, argazki-galeria eta abar argitaratu baitute Uribe Kostako herritarrek. Oraindino ez baduzu egin oraintxe bertan zabal dezakezu zure profila. Goiko eskumako aldean ikus dezakezun "sartu botoia" sakatu eta Komunitateko kide egiteko modu bi topatuko dituzu. Facebook edo Twitter bidez egitea errazagoa da. Facebook edo Twitter kontuagaz sartu gura duzula aukeratu eta, “Saioa hasi” aukeratu ostean, zuzenean kide izango zara. Posta elektronikoaren bidez aukeratuz gero, "Erabiltzaile berria naiz eta izena eman nahi dut" botoiari sakatu beharko diozu. Erabiltzaile izena aukeratu eta zure e-posta kontua sartu beharko duzu, gura duzun pasahitzagaz. Adi! Ez

du zertan emailaren berdina izan behar. Azkenik, zure erabiltzaile-izena eta pasahitza sartu eta

komunitateko kide izango zara. Edozein arazo balitz, telefonoz deitu edo posta elektronikoren bat bidali eta zalantza argitzen ahaleginduko gara.

Sostengua eman eta sariak jaso

Bestalde, jakin badakizu HIRUKA komunikazio-proiektua ez dela bestelakoak bezala. Diru-asmo bako askotariko kooperatiba plurala da HIRUKA, Uribe Kostako herritarrek eta euskalgintzako eta elkartegintzako taldeek osatua. Zuk ere parte har edo lagun dezakezu, gure eskualdean bertoko herri-kazetaritza euskalduna babestu eta indartzeko. Interesa edo zalantzarik baduzu idatzi lasai posta elektroniko honetara: administrazioa@hiruka.eus. Gainera, sari potoloak zozkatuko ditugu gaur bazkide egingo zaretenon artean.


Reyes gizonen aurka pilotan, Leintzeko lasterketa herrikoiak, saskibaloia eta gimnasia Arrasaten...

Sanjuanetako pilota jaialdi bereziaz gain, Aretxabaletako eta Arrasateko taldeen arteko lehiak ere bai. Atletismoan, Otala Zelai eta Santamas krosak, eta Ramon Jausoro maratoirako prestatzen. Dena 90eko hamarkada hasierakoa.


Durangoko 25. Musika Hamabostaldiko programazioa aurkeztu dute

Azarorako hiru kontzertu, eta abendurako beste bat lotu dituzte Durangoko aurtengo musika hamabostaldirako. Kletzmer musika, orkestrarakoa, opera, eta blues doinuak, izango dira, besteak beste, datozen asteetan, Durangon, gozagai.

Musika Hamabostaldiaren programazioa antolatzen duten Bartolome Ertzilla musika eskolako Alfredo Sanz zuzendariak, Ana Celia Ormatxea piano irakasleak, Natxo Martinez zinegotziak eta Aitziber Irigoras alkateak eman dute gaur, programazioaren berri. Azpimarratu dute, "publiko guztiarentzako musika entzunerraza", baina kalitate gorenekoa, ekarri gura izan dutela, beste urte batez Durangora. Lau hitzorduk osatzen dute programazio hori.

Azaroaren 8an, Kurutze Santu Museoan izango da Hamabostaldiko lehenengo emanaldia. Aragoiko Trivium Klezmer taldea etorriko da egun horretan, Durangora, musika emanaldi dibertigarria eskaintzera.

Cadaquéseko orkestrako 14 kidek osaturiko taldeak eskainiko du emanaldia, bestalde, azaroaren 15ean. San Agustin kulturgunean izango da kontzertu hori, eta Ana Celia Ormaetxea irakasleak azpimarratu duenez, Manuel de Fallaren lanaren interpretazioa eskainiko dute, bertan. El amor brujo konposizioaren hasierako bertsioa eskainiko dute, Ormaetxeak azaldu duenez.

Andeka Gorrotxategi, bueltan

Durangoko musika eskolako ikasle izandako Andeka Gorrotxategi abadiñarrak ere parte hartuko du XXV. Musika Hamabostaldian. Nazioartean opera rol garrantzitsuak interpretatzen dabil Gorrotxategi azken urteetan, eta 2015ean Madrilen Placido Domingoren zuzendaritzapean Granadosen Goyescas operan Fernandoren papera eskaini orduko bueltatuko da Durangon emanaldia eskaintzera. Andra Marian eskainiko du Andeka Gorrotxategik opera frantses eta italiarra oinarri izango dituen emanaldi hori. Mario Lerena pianistak lagunduta ariko da Gorrotxategi.

Abenduaren 13an, Travellin' Brothers Big Band taldearen emanaldiak itxiko du 2014ko Musika Hamabostaldia. Gabonen inguruko kanten errepertorioa blues eran eskainiko du talde horrek, San Agustin kulturgunean. "Musika dibertigarri eta freskoa", gaurko auzkepenean azpimarratu dutenez.

25 urteko ibilbidea

1.990. urtean antolatu zuten Durangoko muska hamabostaldiaren lehenengo edizioa, eta 25. edizioaren aurkezpenean hasiera hartan aritu zirenak hartu dituzte gogoan. Aitzindariei esker ona adierazi diete. Izan ere, Alfredo Sanzek azpimarratu duenez, "90ean Bizkaian ez zegoen horrelakorik". Aitziber Irigoras Durangoko alkateak adierazi du, 25 urteko ibilbidearen ostean, sorrerako helburu beragaz darraiela Musika Hamabostaldiak: "Kalitate handiko musika klasikoa herritar guztiei hurreratzeko lanean".


Tantaz tantako itsasoa

Urria bukatzear dela badator azaroa, eta azaroarekin batera Euskaraldia. Azaro bukaeran hasiko da euskaldunona, herritarrena, amonena eta aitonena, guraso eta semeena, alaba eta lehengusinena, lagun eta ezagunena… gu guztion lana. Jolas dibertigarri bat bezala proposatuz gero, ez al duzue uste Euskal Herri osoan oihartzuna izan dezakegula?

Askotan, ez gara konturatzen, baina gurea den hizkuntza hau egunerokotasunean erabiltzea pentsatzen duguna baino errazagoa da. Hori frogatzeko aukera ezin hobea da Euskaraldia, hamaika egunez euskaraz erosi, entzun, jolastu, dantzatu, barre egin, eta ez ahaztu: euskaraz bizi!

Nork berea egitea da gakoa, aukeratu rola, bete zeure rola, lagundu betetzen rola. Aukera ezin hobea da gurea dena defendatzeko eta geureak indarra daukala frogatzeko.

Konpartitzen dugun hori belarri zein mihiarekin esan dezagun barrenetik sentitzen dugun gogoarekin. Tantaz tanta osatzen delako itsasoa. Eta itsasoko tanta bakoitza delako ezinbestekoa.


Astebete falta da Atxondoko eta Otxandioko galdeketetarako

Gure Esku Dagok deituta, Atxondoko eta Otxandioko herritarrek Euskal Herriaren etorkizun politikoaz iritzia emateko aukera edukiko dute azaroaren 5ean. Joan zen maiatzaren 7an Durangaldeko beste hainbat herritan egin zen lez, herri bi horien txanda da orain. Euskal Herrian 13 herritan egingo dituzte herri galdeketak astebete barru; tartean, Getxon.

Gure Esku Dagoko kideak egun horretarako prestatzen ari dira, jendea parte hartzera animatzen eta informatzen. Esaterako, herri bietan boto aurreratua emateko aukera eskainiko dute. Atxondon azaroaren 1ean, 2an eta 3an izango da, Gure Esku Dago dinamikaren lokalean, 19:00etatik 21:00etara. Otxandion, ostera, biharko ipini dute eguna, 18:00etatik 21:00etara, Artekalen duten egoitzan.

Asteburuko ekintzak

Azaroaren 5eko galdeketaren aurretik Gure Esku Dago Eguna antolatu dute atxondarrek, domeka honetarako. Goizean, Asuntze Mendi taldearen laguntzagaz, mendi martxa familiarra egingo dute. Ostean, herrian trikipoteoa egingo dutela eta egunari herri bazkari bategaz emango diotela jarraipena jakitera eman dute antolatzaileek. Arratsalderako, bingoa eta umeen moto lasterketa ere iragarri dituzte.

Otxandion, berbaldi bi egongo dira asteburu honetan. Gaur, 19:00etan, Josune Gorospe EAJko kideak berba egingo du kultur etxean, eta bihar, ordu berean, Gure Esku Dagoko bozeramaile Anjel Oiarbidek eta EH Bilduko Miren Larrionek hartuko dute hitza, gimnasioan.


Elkartasuna birusaren gainetik

Azpeitiko boluntario sareko kideak, gutunak prestatzen.

COVID-19 gaitzak izua eta konfinamendua ez ezik, elkartasuna ere ekarri du Azpeitira, eta horren adibide dira Azpeitiko Udalak deituta herriko adinekoei laguntzen dabiltzan herritarrak. Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak konfinamenduaren inguruko neurriak plazaratu bezain laster, hilaren 14an, ekin zioten boluntariotzari 50 lagun inguruk. Hain zuzen ere, gutunak banatzen ibili ziren herrian, eta horien bidez, 65 urtetik gorako herritarrei koronabirusa saihesteko hartu beharreko neurriak zeintzuk diren azaldu zieten.

Garazi Santesteban (Azpeitia, 1992) eta Xanti G.E. (Donostia, 1961) dira Azpeitiko boluntariotza sarean dabiltzan herritarretako bi. Azken egunotan, 70 urtetik gorako 2.528 herritarrei telefonoz deika hasi dira, eta zer egoera bizi duten eta zer behar dituzten galdetzen diete horiei. “Deitu diedan herritarretatik gehienek esan didate ondo ari direla eramaten koronabirusaren kontu hau, eta ez dutela laguntzarik behar”, azaldu du Santestebanek. Xantik ere iritzi bera du, eta jendea momentuz “lasai” dagoela nabarmendu du: “Adineko asko laguntza jasotzen ari dira familiakoengandik eta bizilagunengandik, eta lasai daude. Dena den, antzematen da errespetua dietela koronabirusari”, gehitu du.

Bestalde, bi boluntarioek diote herritarrek jakin badakitela zer den COVID-19 gaixotasuna, baina zenbait gauza ez dituztela ulertzen: “Adinekoak ari dira higienea zaintzen eta distantzia mantentzen, baina automatizatutako joerak ere badituzte, paseo bat ematera ateratzea, adibidez”, azaldu du Santestebanek. Xantik ere hala dio, adineko herritarrek badakitela koronabirusa zer den: “Herritar askok uste dute kontu hau ez dela horrenbesterainokoa izango, batzuek gerra pasatu dute, eta esan didate hura baino okerragoa ez dela izango”.

Biek ala biek nabarmendu dute erabiltzaileengandik jasotako erantzuna oso ona izan dela. Santestebanek adierazi du adineko batzuk “harrituta” gelditu direla bere deiarekin, eta asko eskertu dietela laguntza. Xantik ere gauza bera dio: orokorrean oso ondo hartu dutela bere deia herritarrek.

Telefonoak, zabalik

Momentuz, jendearen beharrak zeintzuk diren aztertzen ari dira boluntariotza sarean, eta datozen asteetan, adinekoek hala beharko balute, erosketak egiten lagunduko diete boluntarioek. Santestebanek “ahal duen moduan” laguntzen jarraitzeko asmoa du: “Herritarrei jakinarazi nahi diegu prest gaudela erosketak egiten laguntzeko, botikara joateko eta behar dutenean laguntzeko”. Xantik ere, lanak uzten dion heinean, laguntzen jarraitzeko asmoa du. Bi boluntarioek adierazi dute behar duenak laguntza eska dezakeela oraindik ere 943-15 71 92 eta 943-54 79 83 telefonoetara deituta edo gizartea@azpeitia.eus helbidera idatzita, eta horietan topatuko dutela COVID-19ari aurre egiteko behar duten laguntza eta informazioa.


Genero indarkeriaren aurkako borroka erdi beteta

Emakumeen aurkako indarkeria larritu denaren pertzepzioa zabala da gizartean. Hildakoen kopuruak ez du behera egiten; horri aurre egiteko ditugun zerbitzu publikoak ez dira gai emakumeak behar bezala artatzeko, eta gero eta gehiago dira ezagutzen ditugun kasuak. Etsipena bereziki nabaria da Genero Indarkeriaren Aurkako Lege Integralaren aurrean, hamabi urteren ondoren ez baititugu emaitza argiak hautematen, eta bere garaian eragin zuen itxaropena poliki-poliki galduz joan da.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan arazo honen inguruko azken datu eguneratuak joandako egunean ezagutu genituen, Eusko Jaurlaritzako Genero Indarkeriaren Biktima diren Emakumeentzako Zerbitzu Espezializatuak hamar urte bete zituenean. Zerbitzu horri esker, eguneko 24 orduetan urteko 365 egunetan, indarkeria jasaten duten emakumeek, bere ingurukoek edota aholkua behar duten profesionalek erantzun espezializatua jaso dezakete 900 840 111 telefono zenbakian. Zerbitzuaren arduradunek adierazi zuten moduan, jasotako dei kopurua bikoiztu egin da telefonoa martxan jarri zenetik, eta igoera bereziki nabarmena izan da azken urteotan. Eskaini zuten prentsaurrekoan argi geratu zen datu horiek aztertzeko gizarteak gai honen inguruan garatu duen sentsibilizazioa eta egoera horiek identifikatzeko gaitasuna duten garrantzia. Hala ere, Angel Toña Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren hitzetan, agerian geratzen zen hasieran azpimarratutako frustrazio hori, emakumeen aurkako indarkeria, «tamalez, gora egiten ari dela» adierazi zuenean. Hona hemen gakoa: ez al genuen espero gora egitea?

Delituen inguruan ari garenean, eta bereziki emakumeen aurkako indarkeria delituetan, garrantzitsua da nabarmentzea delituen eta horiek eragiten dituzten salaketen artean ez dagoela normalean harreman zuzenik. Salaketak zerikusi handiagoa du instituzioetan dugun konfiantzarekin, salatzea merezi duela pentsatzearekin, edo gizarteak biktima gisa ematen digun onarpenarekin, besteak beste. Horiek horrela, ez da harritzekoa Lege Integrala ezarri zenetik instituzio publikoek eta komunikabideek bideratu duten sentsibilizazio kanpaina sakonak salaketa kopuruak gorantz eragin izana. Gobernuaren eta gizartearen aldetik zenbat eta ardura handiagoa, orduan eta salaketa gehiago. Arazoa gertutik bizi duten pertsonen kontzientzia argiagoa izan ahala, orduan eta salaketa ugariago. Horrela izan ez balitz, hemen genuke Lege eta Zerbitzu honen porrotik kezkagarriena.

Beraz, ezkutuan bizi ziren kasuak kaleratzea lortu izana ezinbesteko aurrerakuntza izan da, eta, printzipioz, datu positibotzat hartu beharko genuke delitu hauen salaketen igoera. Baina, non dago muga? Nola jakin salaketa hauek lehen agerian ez zeuden kasuak diren edo benetan gaur egun gure gizartean genero indarkeria kasu gehiago ematen ari diren? Oso zaila dugu fenomeno larri honen benetako dimentsioa zein den ezagutzea, oraindik salatzen ez diren kasuak gehiengoa diren bitartean. Are gutxiago dakigu iraganari buruz, estatistika iturri fidagarririk ez dugu eta. Badira pentsatzen dutenak gizarteak azkeneko hamarkadetan jasan dituen aldaketen ondorioz emakumeen aurkako indarkeria kasuak larritu egin direla, matxismoak atzera egin ordez gogortu egin dela azpimarratzen dutela gainera. Honen harira, beste aditu batzuek argudiatzen dute iraganeko gizarte tradizionalean genero ereduen antolakuntza zorrotzagoa zela, eta, ondorioz, emakumea kontrolatzeko ez zen indarkeriaren horrenbesteko erabilpena behar; gaur, aldiz, diote emakume eta gizonen paper soziala hankaz gora jarri denean baliabide nagusiagoa bihurtu dela. Askok berriz ez dute argi arazoa zabaldu den ala ez, baina arreta berezia ipintzen diote matxismoak gizarteen aldaketetara egokitzeko duen gaitasun miresgarriari esker hartzen dituen forma berriei.

Laburbilduz, ezin dugu indarkeria kasu gehiago ematen ari diren ala ez ziurtasunez jakin. Jakina, salaketa igoera datu ontzat har daitekeela adierazteak ez du esan nahi Lege Integrala kritikatu ezin dugunik, edota behar bezala funtzionatu dezan falta zaizkion baliabideak aldarrikatu behar ez ditugunik. Honen inguruan asko dago hobetzeko, lan handia dugu aurretik instituzio publikoei gehiago egin dezaten exijitzeko eta, orokorrean, gizartea eraldatzen jarraitzeko. Baina orain arte zer lortu den begi bistatik ez genuke galdu behar. Belaunaldiak beharko ditugu segur aski eraildako emakumeen estatistikak nabarmenki jaistearen helburua betetzeko. Izan ere, sustrai sozialak dituen arazo bati gehienbat neurri polizialekin aurre egiteak bere mugak dituela onartu beharko dugu.

Lege Integrala ez da eraildako emakumeei laguntzeko gai izan, noski, baina aldi berean pentsa dezagun zenbat diren lege honi esker aurrera atera direnak. Genero indarkeriaren aurkako neurrien eraginkortasuna ebaluatzen dugunean, gogora ditzagun ere egoera horietatik irten eta indarkeriarik gabe bizi diren emakumeak, neurri horiei esker behar zuten laguntza jaso zutenak. Milaka dira. Atzera begiratu eta lortutakoari merezi duen balioa ematea garrantzitsua da, borroka honen erdia egin dugula antzeman eta indar berrituta bidea berriz hartzeko bada ere.


Meatzarien iragana eta geroa

Sobietar Batasunaren garaian 40 meategi izan ziren zabalik Makievkan, eta orain bederatzi baino ez daude martxan. Hiriko lanpostuen %25 oraindik ere meatzeei lotutakoak dira.


Etxean da Ainhoa Baglietto zarauztarra


'Precious' eta Viggo Mortensen, karteleran protagonistak

'Luna caliente' filmarekin itzuli da Vicente Aranda eta Sandra Bullock 'Loca obsesión' komediarekin. 'Tiana y el sapo' ere estreinatuko dute, afroamerikar gazte bat protagonista duen Disneyren filma.

2010eko Oscar sarietako hautagaien zerrendan protagonista den ''Precious'' filma jada dugu gurean. Hautagaien izenak ezagutu ditugu igaro den asteartean eta eguneko izarren artean, Lee Danielsen zinta nagusitu da. Aste honetako estreinaldirik azpimagarriena dugu filma. Izan ere, Oscar sarietan sei izendapen, Publikoaren Saria Donostiako Zinemaldian eta Mo''Niqueentzako Urrezko Globoa (bigarren emakumezko aktore onenaren sailean) eskuratu ditu. Gazte lodi eta analfabetoa den Claireece "Precious" Jones neskatoaren istorioa kontatzen digu filmak. Senargaberik haurdun dago (bere bigarren semea izango da) eta tratu txarrak ematen dicción bere amarekin bizi da Harlemen. Momentu latz horretan, Rain Anderearekin topo egingo du eta honi esker bere ahotsa eta duintasuna berreskuratuko du.

Aste honetan zinema aretoetan lehiatuko diren beste filmak honako hauek dira: Viggo Mortenssenen eta Charlize Theronen ''The Road'', 2007ean Pulitzer saria irabazi zuen eleberri baten moldaketa. ''The Road'' aita baten (Mortense) eta bere semearen (Smit-McPhee) bizi iraupenari buruzko kontaera epikoa, gertakari ezezagun batek suntsitutako herrialde batean daudenak. Oso gizaki kopuru txikia bizirik mantendu dira eta gehienak erotu dira ala gizajale bihurtu dira. Filmaren atzera begiratze anitzen protagonista dugu Charlize Theron, semearen ama.

''Tiana y el sapo'' filmarekin hitzordua dute etxeko txikienek, Disneyren azken estreinaldia. Historian lehenengo aldiz afroamerikar gazte bat dugu zintaren protagonista bezala. Mady New Orleansen bizi da eta bere aurrezkiekin jatetxe bat ireki nahi du. Lousianako inguru zingiratsuetatik eramango du gaztea sorginkeria batek. Honi esker, amodiozko eta aurkikuntzez beteriko istorioa biziko du Madyk.

Espainiar zinema Vicente Aranda zuzendariaren eskutik datorkigu, ''Luna caliente'' filma, alegia. Juan (Eduard Fernández) bere herrialdera itzuli da eta bertan Ramona gaztearekin egingo du topo (Thaïs Blume). Bion artean pasiozko harremana piztuko da.

Sandra Bullocken azken komediak (''Loca obsesión''), thriller klasikoaren bertsio berrituak (''El Padrastro'') eta agente bereziei buruzko parodia batek (''Oss: 117: perdido en río'') osatzen dute asteko kartelera.


Sei banku handiri ia 6.000 milioi euroko isuna ezarri diete

AEBetako eta Erresuma Batuko arduradunek UBS, Barclays, Citigroup, JPMorgan, RBS eta Bank of America zigortu dituzte dibisen merkatuan izandako jokabideagatik.

AEBetako eta Erresuma Batuko agintariek UBS, Barclays, Citigroup, JPMorgan, RBS eta Bank of America bankuei 6.357 milioi dolarreko (5.780 milioi euro) zigorra ezarri diete dibisen merkatuan izan duten jokabideagatik.

Gainera, AEBetako Justizia Departamentuak eta Erreserba Federalak kargu kriminalak aurkeztu dituzte UBS, Barclays, Citigroup, JPMorgan eta RBSren aurka kanbio-tasak manipulatzeagatik.

Citicorp Citigroupen filiala, JPMorgan Chase, Barclays eta RBS bankuek erruduntzat aitortu dute euren burua, euro/dolar kanbioa ezartzeko orduan trustaren kontrako araudia urratzeagatik. Bien bitartean, UBSk kanbio-tasak manipulatzeagatik erruduntzat aitortu du bere burua.

Suitzako bankua agintariekin kolaboratzen lehena izan da, eta immunitate bermea jaso du trukean. Horrela, ez die kargu kriminalei aurre egin behar izango dibisen merkatuan izandako jokabideagatik. Hala ere, 203 milioi dolarreko (184 milioi euro) isuna ordaindu beharko dio AEBetako Justizia Departamentuari, eta beste 342 milioi dolar (311 milioi euro) Erreserba Federalari.


Ipar Korearen erasoaren ondorioz, bi zibil hil direla baieztatu du Hego Koreak

Gaur agertu diren bi gorpuekin, lau dira guztira atzoko erasoak hildakoak, eta 18 zauritutakoak. AEBek hegazkinetarako gerra itsasontzia bidali du Hego Koreara Japoniatik, "maniobrak egitera".

Hego Koreako agintariek jakinarazi dutenez, gaur goizen bi zibil hilda aurkitu dituzte Yeonpyeong uhartean, atzo Ipar Koreak egin zuen erasoaren ondorioz hildakoak. Horiekin lau dira guztira obus erasoak hildakoak, atzo bi soldadu hil zituela baieztatu baitzuten. Horiez gain, 18 zauritu daude, horietatik bost larri. 70 etxe erre zituen erasoak.

Tentsioa handia da 38 paraleloaren inguru horretan, eta gertakari txikienak ere gerra piztuko duela ohartarazi dute bi gobernuek. Hego Koreak AEBetako 28.500 soldaduren laguntza du Hego Korean, eta bi herrialdeen arteko gerra amaitu zenetik izan den alerta egoera gorenean jarri dituzte. Gainera, Japonian zegoen hegazkinetarako gerra itsasontzia Hego Koreara bidean jarri dute AEBek. "Maniobrak egitera" doala esan dute.

AEBak Hego Korearen aliatua da 1950eko gerran Ipar Koreareko gobernu komunistaren aurka borrokatzen zenetik. Hain zuzen, 1953ko akordioa errespetatzeko eskatu dio Stephen Bosworth AEBek Ipar Korearako duten ordezkariak. Hego Koreako agintariek, ordea, uste dute erasoa Kim Tae Young Ipar Koreako gobernuburu berria indartzeko estrategia izan dela, eta modu horretan herritarrengan duen kontrola sendotu nahi duela.

Salaketa guzti horien artean, Hego Koreak bertan behera utzi du Ipar Koreara bidaltzen duen giza-laguntza, eta Ipar Koreak horrek "ez diola axola" erantzun dio.


Alkartasuna elkartearen bazkaria jaki katalanekin

Alkartasuna elkarteak jaki katalanez osatutako bazkaria antolatu du larunbata honetarako (maiatzak 26), eguerdiko 14:00etan hasita. Bertan gonbidatu modura Mikel Ezkerro Argentinako diasporaren EAko kidea eta historialariak parte hartuko du. Bazkalostean, Argentinatik Euskal Herriaz dagoen ikuspegiaz arituko da.


Lazkaoko Oin-Arin dantza taldeak 50. urtemuga ospatu du

Oin-Arin dantza taldeak 50 urte bete ditu aurten, eta urtemuga borobil hori ospatzeko, taldetik pasatako garai bateko dantzariak eta egungoak elkartu ditu gaur Lazkaon, festa giroko ekitaldian. Goizean dozenaka dantzarik kalejira egin dute herrian barrena, trikitilariek eta txistulariek lagunduta. Ondoren, talde ezberdinen dantza saioak izan dituzte plazan, eta bukatzeko, denek elkarrekin bazkaldu dute, plazako frontoian.

Lazkaoko dantzariek urrezko festa


"Asko formatu nintzen Udaberrin"

Udaberri Dantza Taldeko kidea ere izana da tolosarra.

Esana duzu, zarenaren %90 Udaberrigatik zarela. Zer da Udaberri dantza taldea zuretzat?

Zaila da ehuneko bat jartzea eta, 90 esan nuenean, horrekin esan nahi nuen, asko. Orain beste bizitza bat daukat, baina egia da nire lagun onenak hor egin ditudala. Ostiralero batera afaltzen dugu, eta noizean behin parranda egiten dugu, eta orain eskopeteroetan aterako gara. Niretzat, nire bizitza izan da. Ez bakarrik lagunak, baita sozialki ere: zenbat ireki ginen, zenbat bidaia egin genituen, euskalduntasuna,... Etxetik ere asko jaso dut, eta nire gurasoak ere hor daude. Baina dantzan egin genituen urte horietan guztietan, uste dut egin genuela lana; euskal kulturaren alde, dantzaren alde eta euskararen alde. Tolosako saltsa guztietan sartzera eraman gintuen. Eta ikustea, orain ere, Udaberrikoak hor daudela, eta ze indartsu, eta ze giroa daukaten, eta gu baino askoz hobeto egiten dituztela gauzak... Bada, horren ardura pixka bat guk ere badaukagu, eta gure aurrekoek ere bai.

Bertako giroak harrapatu zintuen.

Ni dantzara noa gustatzen zaidalako, baina, ondo ez banu pasako? Zergatik atera gara bordon dantzariak? Sanjoanetan ondo pasatzen dugulako! Kulturaren, euskararen, Euskal Herriaren alde egin... Lagunekin ondo ez baduzu pasatzen, ez duzu egiten. Dena da bat. Ondo pasatzea eta gozatzea da, eta mundu honetan, horretarako, lagunak bezalakorik ez dago. Lagunak dira gauzarik aberasgarrienetakoa, eta niri Udaberrik eman dit hori. Nire eraikuntza izan zen. 15 urterekin hasi nintzen Udaberrin. Zure nortasuna eraikitzen ari zaren garaian; eta nik, onartu behar dut, nire nortasuna 14-15 urterekin nahiko ahula zela. Sufritu nuen. Asko formatu nintzen Udaberrin. Dantzak eta arlo sozialak egin zuten, neurri handi batean, gaur naizena. Nire gurasoak ere hor daude, eta asko miresten ditut.

Bidaiak izan dira Udaberriren parte. Hortik bidaietara sena?

Zaila da esatea, baina nik uste dut baietz. Hori, gehi nazioarteko gauzak beti asko interesatu izan zaizkidala. Hasieran Espainia mailan hasi ginen, baina, gero, Praga, Irlanda edo Austria. Guretzat urte guztiko saria izaten zen: hamar egun, lagunekin, gazte-gazte eta, gainera, zertara, eta euskal kultura eta dantzak erakustera. Zoragarria.

Artxiboan ere lan handia egindako zara, Udaberri dantza taldean.

Historia zalea izan naiz betidanik, eta hori bai zor diodala nire aitari. Juan Mari Urruzolaren moduko pertsona bat topatu nuen, eta asko ikasi nuen berarekin. Berak sortu zuen ikerketa saila, eta gero ni sartu nintzen. Ni liburuak erosten, artxiboa osatzen, dena gordetzen hasi nintzen. Ikerketa deitzerik baldin badago; aztertzen hasi ginen dantzak nondik zetozen-eta. «Dantza egiten dugu, baina zergatik egiten dugu, eta zertarako?». Kausak bilatu, aztertu, liburuak irakurri, artxiboren bat edo beste zapaldu, jende helduarekin hitz egin... Hori aurretiko lana da, eta niri gerokoa ere gustatzen zait, hau da, besteei erakusten saiatzea, eta hori guztia egiten zergatik ari garen azaltzea. Saiatzen ginen Juan Mari eta biok, baina ez genuen beti lortzen. «Zer da aurreskua? Zer esan nahi du? Zein eboluzio izan du? Zertarako egiten da?». Esanahiak dauzka eta garrantzitsuak dira. Lekukotza da gerorako, eta oroimen historikoa da, guri utzi diguten moduan, guk ere ondorengoei uztea.

Dantza munduan ere aldaketak emateko borroka egin zenuen eta, orain, belaunaldi berriak lanean ondo ari direla uste duzu.

Bai. Lagunak gara, baina haserreak ere eduki genituen, eta denborarekin konpontzen genituen. Batzuk berritu egin nahi genuen, aldatu; ezin genuen betiko argazkiarekin geratu. Hori da oinarria, baina goazen gauza berriak egitera. Ikusten genuen berritzen zuten taldeak aurrera egiten zutela eta, kasu horretan, gure taldea oso-oso itxia zen. Ni asko pozten naiz oraingoek lortu dutelako. Ez nuen ofizialki inoiz esan, baina denok txalotu dugu emakumeak bordon dantzan sartzea. Behin ere ez da berandu, baina nik hori komentatu nuen duela urte pila bat. Modan jarri aurretik, nik aspaldi esaten nuen emakumeak dantzan egon behar zutela. Ni bezain jende irekia eta berritu nahi zuena bazen, baina horretan itxi egiten ziren: bordon dantza sakratua zen. Zorionez lortu da, eta zoriontzen ditut, baina lehenago lortu behar genuen. Amorru txikia daukat oraindik, eta igarri egiten da. Neskak loreontzi moduan sentitzen ziren, eta neurri batean horrela zen. Guk ez genuen lortu baina, zorionez, gazteek lortu dute.


Batzarra, larunbat honetan Biterin

Batzarra egingo du Hernaniko Gure Esku Dagok, larunbatean. 09:30etan elkartuko dira Biterin, elkarrekin gosaltzeko, eta 10:00etan hasiko dute saioa. Eskura prozesua azaldu eta herri plangintza aurkeztuko dute. Ondoren, 13:30etan, herri antzerkiaren aurkezpena egingo dute, Tilosetan.


Layayaletuca artistaren ilustrazioegaz egindako erakusketa berria, ikusgai dago Zornotzan gaurtik aurrera

Erakusketak "Osasuna, dirua eta maitasuna" du izenburu eta María Lafuente Lechuga artista madrildarraren ilustrazioak biltzen ditu. Artistak, bere alter ego modura aurkeztu ditu ilustrazioak. Bere ingurua eta pribatutasuna aztertzen ditu ironia eta sarkasmoaren bitartez. Lan guztiak eskuz egindakoak dira, formatu txikikoak, umorez eta dramaz hornitutakoak. Azaroaren 30era arte ikusgai egongo da erakusketa, Zelaieta zentroan.

Bere lanetan, egunerokotasunari lotutako eszenak agertzen diram lan prekarietatea eta prekarietate sentimentala oinarri dutenak.

Erakusketaz gain, artistak ilustrazioaren inguruko tailer bat ere antolatu du. Zelaieta zentroko erakusketa aretoan bertan izango da, azaroaren 30ean. 6 eta 11 urte bitarteko umeei zuzenduta egongo da.

Erakusketa, azaroaren 30era arte egongo da zabalik.


Teknifikazio proban bikain aritu dira Ordiziako igerilariak

Ordiziako Majori kiroldegian jokatu zen iragan asteburuan igeriketa teknifikazio froga. Ordiziako taldeko 11 igerilarik parte hartu zuten. 25 proba desberdinetan egin zuten igeri eta horietatik hamahirutan lortu zituzten marka pertsonalak hobetzea. Bestalde, Euskal Herriko Txapelketara joateko gutxieneko denbora bat ere lortu zuen taldeko igerilari batek.


Errusiak eta Ukrainak presoak trukatu dituzte

Guztira, 70 preso aske utzi dituzte, alde bakoitzak 35.

Errusiak eta Ukrainak presoak trukatu dituzte larunbat honetan. Harremanak normalizatzeko bidean "lehen pauso" dela uste dute bi Gobernuek.

Uztailaren 11an hasi ziren Vladimir Putin eta Vladimir Zelenski presidenteak egoera bideratzen. Trukea gauzatzeko, ostera, abuztuaren 7an hitz egin zuten berriz ere telefonoz.

"Presoak eta lurraldeak itzultzeko akordio batera heldu gara, baita gerra eteteko eta lantalde berriak sortzeko ere", esan du Zelenskik Borispoleko aireportuan.

Presoen azken trukea 2017an egin zuten Kievek eta errusiazale erreboltariek.

Zelenskik hasieratik esan bezala, bere helburu nagusiak ukrainar preso guztien askatasuna lortzea eta Donbasseko gerrari bukaera ematea dira.

Horrez gain, presidente ukrainarrak harrera beroa egin die presoei euren gertuko lagunak eta familiak lagunduta.

Hegazkin ukrainarretik jaitsi dira, tartean azaroaren 25ean Errusiak atxilotu zituek 24 marinelak. Horien artean, Oleg Sentsov zinemagilea ere aske geratu da.

Alde errusiarrak, aldiz, oso bestelako harrera egin die presoei. Horrela, Putinek ez die aireportuan itxaron. Orain arte ez du adierazpenik egin. Hala ere, "presoen trukaketa harremanen normalizaziorako aurrerapauso garrantzitsua da", esan zuen aste honetan.

Atzerri Ministerioak ekintza "positbotzat" jo du presoen trukaketa.


Urkulluk urrats handitzat jo ditu lortutako akordiorako oinarriak

Espainiako aurrekontuei buruz PSOErekin lortutako akordiorako oinarriak ikerketarako eskumen osoa Eusko Jaurlaritzaren esku utziko duela esan du


Lehorreko hondartzan

Interneten eta sare sozialen bidez lau haizeetara zabaldu dira haren artelanen argazkiak, eta azken asteetan Euskal Herriko eta nazioarteko dozenaka kazetariren elkarrizketa eskaerak jaso ditu artista azpeitiarrak. Haren lanak hizpide izan dituzte Espainian, Italian, Alemanian, Txekiar Errepublikan, Erresuma Batuan, Argentinan, Txilen, Paraguain, Mexikon, Vietnamen eta Japonian, besteak beste.

Bere lanengatik kritika onak jasotzera ohituta dagoen arren, laudorio zaparradak ustekabean harrapatu du Bastarrika, eta aitortu du “uneren batean pixka bat itota ere” sentitu dela. “Dena dela, beti da pozgarria zoriondua izatea eta jakitea zure lanari balioa ematen diotela”. Baina orain, hitz politak baino gehiago, aukerak behar ditu azpeitiarrak, libreki sortzen eta hortik bizimodua ateratzen jarraitu ahal izateko. Izan ere, hondarrezko eskulturek ez dute lekurik normaltasun berrian.

Udaberrian eta udan izan ohi du lanik gehien Bastarrikak. Eguraldi ona lagun, maiatzetik urrira Zarauzko malekoian aritzen da hareazko eskulturak egiten; herriz herri ibiltzen da umeei ikastaroak ematen; eta hondarrezko irudiak egitera ere joaten da deitzen dioten lekuetara. Adibidez, duela zazpi bat urtetik, urtero joan da Sukarrietako (Bizkaia) San Antonio hondartzara eskulturak egitera, Urdaibaiko Ekoetxekoek eskatuta. Aurten, ordea, udaberria etxean pasatu behar izan du, hitzartutako ikastaroetako asko ezin izan ditu eman, eta udan ez du Zarauzko malekoian aritzerik izango, baimena ukatu diotelako. “Hasieran amorru pixka bat eman zidan, eta baztertuta sentitu nintzen, baina berehala konturatu nintzen erabaki politikoa zela eta ez neukala zereginik”.

Gauzak datozen bezala hartzen dituzten horietakoa izanik, aurtengo udan zer bide urra zitzakeen aztertzeari ekin zion Bastarrikak, eta proposamen bat baino gehiago bururatu zitzaizkion. Horietako bat, etxeko animalien hondarrezko erreplikak enkarguz egitea. “Azpeitian bertan daukadan lursail txiki batean egiten ditut horiek. Hondarra badaukat, duela urte batzuk Orioko enpresa bati erosita, eta harekin aritzen naiz, beti hondar bera bueltaka”. Bezeroak animaliaren argazkia bidali behar dio Bastarrikari, eta hark hareazko irudiaren argazkia eta hura egiteko prozesuaren grabazioa bidaliko dizkio bezeroari.

Azpeitiarrak beste burutazio bat ere izan zuen. “Urdaibaiko Ekoetxearekin urteetako lan harremana daukadanez, hara deitzea erabaki nuen, eta hango Madariaga Torrean erakusketa bat egitea proposatu nien”. Eta baiezkoa eman diote. Hareazko eskulturek adinako oihartzunik izan ez duten arren, azken urteetan beste sorkuntza esparru batzuk ere jorratu ditu Bastarrikak, eta lan horiek guztiak erakutsiko ditu: “Hondarrezko eskulturen eta naturan egin ditudan esku hartzeen argazkiekin, egurrezko eskultura batzuekin eta hor zehar topatu ditudan fosilekin osatuko dut erakusketa”. Hil honen bukaera aldera jarriko ditu lanak ikusgai, eta hiru hilabetez egongo dira.

(Jarraitu irakurtzen Gipuzkoako Hitzaren webgunean)


Zelanda Berriaren gaineko bideo emanaldia eskainiko da

Jose Ramon Agirreren eskutik, 'Zelanda Berria Cook 3754m' bideo emanaldiaz gozatzeko aukera izango da, azaroaren 20an barikuan. Kultura etxean izango da 19:00etatik aurrera eta sarrera doakoa da.

Naturaren hitzak

Zelanda Berri natur paradisu bilakatzen den lekua da neurri handi batean. Bertako arbasotzat hartzen dituzte maoriak (Asiatik abiatu eta Ozeano Barean barrena murgildu zen herria), gutxiengoa izan arren euren hainbat eskubide oraintsu hartu dituzte aintzat irlaren ezaugarri eta esentzia berreskuratu nahian.

Natur zaleentzat paradisua da benetan Zelanda Berria, oihan hezea da zati handi batean (hegoaldeko mendebalde guztia), euri jasa amaigabea, traba izan arren ikusteko, edertu egiten baititu bazterrak, erdi tropikala dena fiordoz, glaziarrez eta mendi elurtuez jantziz.

Oso paisaia ezberdina agertzen da goitik behera bai Ipar eta Ego irlan. Ipar Irla sumendi , lurralde geotermikoaz eta Maoriak bizi diren lurraldea da.

Ego irla berriz , bera zeharkatzen duten Alpeen alde batera edo bestera, ekialderantz izugarrizko lautadak agertzen dira: soro , mahasti ardiz eta behiez estalia, eta askotan guztiz soilduak basoei dagokienez Maorien lana izan zena, herri kolonizatzaile hutsa zela erakutsiz, guk idealizatzen ditugun antzinako herrien oso bestelakoa dela frogatuz, naturarekiko begirune izugarria duen horietakoa da gaur egun.

Herri ikusgarria da bere osotasunean: guretzat bitxiak diren animaliak, mendi itzelak, sumendiak eta itsas fauna oso aberatsa oraindik. Naturaren indarra bere osotasunean (lurra, ura, basoa, itsas bizitza) guzti honen esentzia agertu nahi da ikuskizun honetan. Nola ez Ego aldeko irlan tente eta zorrotz agertzen diren Alpeetako Cook (3755 m.) mendiak erakarrita igoera horren bizipen zoragarri hori ere azaldu nahi dizuegu lan honetan.

Irudien ikusgarritasunak, Garbiñe Tolosaren hitz eta esaldi xumeak eta Pello Ramirezek bereziki sortutako doinu hunkigarriak lortu dute bizia ematea Zelanda berrian aurkitutako esentzia horri.

Egilea: Joxe Ramon Agirre

Gidoia: Gabiñe Tolosa

Musika: Pello Ramirez


Bekatariz betetzeko erronka

Berri Txarrak, Esne Beltza, Zea Mays, Zuloak eta Willis Drummond ariko dira Becatu jaialdian, bihar, BEC erakustazokanBEC euskarazko sorkuntzaren plaza gisa errebindikatzeko deia egin dute

Euskarazko eskaintzak BECen itzal urria izateak aspalditik zeuzkan kezkatuak kulturzaleak. Ez dute konprenitzen BEC zati handi batean jabetza publikokoa izaki, nola den posible euskarazko sorkuntzak horren tarte txikia izatea. Areago: ez dute uste bidezkoa denik baliabide ekonomiko oparoak dauzkatenentzako bakarrik irekia egotea.

BECeko Bizkaia Arena aretoa alokatzea «izugarri garestia» baita, Becatu jaialdiaren sustatzaile Gotzon Barandiaranek esan duenez; eta horrek kanpoan uzten ditu de facto hainbat talde. «BECek berak jartzen dituen baldintzak ez daude edonoren eskura. Zein taldek du horretarako aukera? BEC errebindikatu behar dugu, euskarazko kulturarentzako beste plaza bat bezala», adierazi du Barandiaranek.

Xede horrekin egingo dute Becatu bihar, euskarazko musikaren munduko «punta-puntako» bost talderekin: Berri Txarrak, Esne Beltza, Zea Mays, Willis Drummond eta Zuloak. 17:00etan irekiko dituzte ateak, eta 19.000 lagunentzako tokia dago.

Orain artean, erdaraz abesten duten taldeek bete dute BEC. Azkenekoz, 16.000 lagun bildu zituen Extremodurok joan den urriaren 20an. Baina esan beharrik ez dago: euskarazko musikaren munduan badira jendetza mobilizatzeko, eta BEC mukuru betetzeko aski indar baduten taldeak.

Gainera, Becatun ariko diren taldeen emanaldiak gogoangarriak izango dira, hainbat arrazoi tarteko.

Berri Txarrak taldeak, esate baterako, aurki abiatuko du iaz plazaratu zuen Haria diskoa aurkezteko Europako bira. Espainian, Herrialde Katalanetan, Andorran, Frantzian, Eslovenian, Italian, Alemanian eta Herbehereetan joko du, hil honetan eta abenduan.

Hala, Euskal Herrian emango duten azkeneko kontzertua, alegia, Becatun gaur egingo dutena «berezia» izango dela agindu du Nafarroan sorturiko taldeak.

Azken eta lehen kontzertuak

Esne Beltzak taldeak Becatun eskainiko du Freedom Tour birako azkeneko kontzertua. Iazko udazkenean kaleratu zuten Freedom 3 Kolpetan lanarekin kontzertu andana eman du Xabi Solanok gidaturiko bandak. Eta orain atseden hartzeko tenorea iritsi zaio.

Taldea «koktelera koloretsua» dela esaten dute partaideek eurek. Batzuek proiektu berriak dauzkate esku artean —Zigor Lampre disko jartzaileak, esate baterako—, eta horretaz gain, hurrengo laneko abestiak osatzeko astia hartu behar dute.

Horrenbestez, Esne Beltza zuzenean ikusi nahi duenak Becatun izango du hartarako azken aukera. Hurrengo diskoa kaleratu arte, bederen.

Fermin Muguruzaren unibertso zinematografiko eta musikalaren magalean sortutako taldea da Zuloak. Eta izen horren pean Muguruzak zuzendutako sorkuntzazko dokumentalerako (edo dokumental faltsurako) beren beregi sortutako musika taldea izaki, urtebete baino ez du iraungo. Hartara, urriak izango dira zuzenean ikusteko aukerak.

Zea Maysek, berriz, urtearekin batera amaituko du Era diskoarekin orain urte bi hasitako bira. Lauzpabost kontzertu emango ditu; eta Becatun egingo du horietako bat.

Horren ondoren, zazpigarren diskoa prestatzeko lanean murgilduko da, bete-betean. Eta Euskal Herrian ez du beste kontzerturik emango heldu den udazkenean disko berria plazaratu arte.

Bestelakoa da Willis Drummond taldearen egoera. Aste bi barru aterako du A ala B lana, eta Becatun disko horren aurrerapen bat egingo du. Azken urteetan interes handia piztu du rock gordinenaren esparruan. Lan berrian zein bide hartu duen ikusteko aukera izango da Becatun.

Arratsaldez hasiko da jaialdia. 18:00etan joko du lehen taldeak, eta bata bestearen atzetik ariko dira. Hala ere, ateak 17:00etan irekiko dituzte. Goizeko ordu txikietan, zehazki 4:00etan itxi behar dituzte, eta horrenbestez, kontzertuak 3:00 inguruan amaituko direla espero dute antolatzaileek. Sarrerak Internet bidez eros daitezke 17 euroan; baina egunean bertan ere erosi ahal izango dira, txarteldegian, 20 euroan.

Ikusgarritasuna eta prestigioa

Barandiaranek argi du: «BECera joan behar da sekulako kontzertuak direlako. Sekulako kalitatea eta aniztasuna dago. Horregatik bakarrik joan beharko litzateke jendea BECera. Baina, horretaz gain, beste arrazoi bat dago». Arrazoi «ideologikoa», hain justu. «BECek euskarazko kulturarentzat irekia egon behar duela aldarrikatu behar dugu». Barandiaranen iritziz, tankera horretako plazek «bultzada» ematen diote euskarari, «ikusgarritasuna eta prestigioa ematen baitiote».

BEC Ezkerraldean egoteak ere badu garrantzia, Barandiaranen irudiko. «Badakigu euskara Barakaldon, arlo instituzionalean behinik behin, oso gutxi bultzatzen dutela. Areago, baztertu egiten dute». Indar erakustaldia egiteko eta BEC euskaraz betetzeko deia egin dute antolatzaileek, aurrez Euskal Herriko Bertsolari Txapelketako finaletan eta Pirritx, Porrotx eta Marimototsen Gabonetako emanaldietan egin bezalaxe.


ETAk hildako Lidon epailearen seme batek ikerketa garatzeko modua salatu du

Bilboko Justizia Auzitegiko atarian Jose Maria Lidon gogoratzeko ekitaldia egin dute. Bere semeak bertan izan dira eta, lehen aldiz, hitza hartu dute.

2001eko azaroaren 7an, ETAk Jose Maria Lidon Bizkaiko Probintzia Auzitegiko magistratua hil zuen, Getxon (Bizkaia). Asteazken honetan, 17 urte bete dira, eta Bilboko Justizia Auzitegian epailearen omenezko ekitaldi xumea egin dute. Bere semeak bertan izan dira eta, lehen aldiz, hitza hartu dute. Iñigo Lidonek Auzitegi Nazionalaren jarrera gogor salatu du, “justiziaren utzikeria” dela eta. Izan ere, berak eta bere amak, Marisa Galarriagak, Mikel Garikoitz Aspiazu ‘Txeroki’ identifikatu zuten atentatuaren egile, lekuko izan baitziren. Alabaina, gaur egun Frantzian kartzelatuta dago, eta haren hilketagatik epaiketa noiz egingo zain daude Lidonen senideak.

“Prozesuak aurrera egitea nahi dugu, hilketa argitzea, (‘Txeroki’) estraditatzea eta epaiketa egitea, aurrera begiratu ahal izateko”, azpimarratu du Iñigo Lidonek.

“17 urte igaro dira jada, baina epaiketaren zain jarraitzen dugu. Eta dena justiziaren esku utzi izan bagenu, epaiketa ez litzateke inoiz iritsiko”, ziurtatu du Lidonen semeak.

Lidonek gogora ekarri duenez, Jose Maria Lidon hil eta hamar hilabetera, Basurtun bonba bat manipulatzean hil ziren ETAko bi kideri egotzi zieten atentatua, Getxon erabilitako pistola bat aurkitu zietelako.

Izan ere, magistratuaren semeak azaldu duenez, ETAko kideek ez zituztela armak elkartrukatzen esan zion Espainiako Poliziako kide batek. Arrazoi horregatik, Basurtun hil ziren terroristak epailea hil zutela ziurtatu zion.

Hamar urte inolako berririk izan gabe igaro ostean, Jose Maria Lidonen senideak haien kabuz ikertzea erabaki zuten, Google bilatzailearekin. Hala, justiziak bere lana egin dezan “mesedeak eskatzea zaila” dela aitortu ostean, ‘Bizkaia komandoa’-ren gainean segurtasun indarrei igorritako datuekin egindako txostenak epaitegietara eramatea lortu zuten. Horrela, auzia berriro irekitzea lortu zutela azaldu du.

Ordurako, 2001ean ‘Bizkaia komandoa’ osatzen zuten terroristak hainbat urte kartzelan zeramaten, baina Iñigo Lidonen esanetan, denbora horretan inork ez zien haren aitaren inguruan ezer galdetu. “Sei urte igaro zituzten nire aitari buruz galderarik egin gabe, eta dagoeneko bi urte igaro dira nire amak eta nik nire aitaren kontrako atentatuaren egileetako bat identifikatu genuenetik”, ohartarazi du. Azkenean, 2016an auzia epaiketa bidean jarri zuen epaileak.

“Udan harrituta geratu ginen, nire amak eta nik identifikatu genuen ETAko kidea Espainiara (Auzitegi Nazionalera) eraman zutela ikusita. Dena dela, ez zuten nire aitaren hilketagatik epaitu, beste auzi batengatik baizik. Egoera horren aurrean, estradizio agindua galdu zutela aitortu ziguten, inoiz ez baitzen Frantziara iritsi”, nabarmendu du. Hala, inork ez zuela okerra zuzendu azpimarratu du.

“’Txeroki’ estraditatzeko eskaera berria egin du Espainiako justiziak, eta 2019an epaiketa egin ahal izatea espero dute, atentatua egin zutenetik 18 urte geroago. Hau da prozesu judizial honek izan duen benetako ibilbidea, eta nire aitaren hilketa argitzeko epaiketaren egungo egoera”, esan du.

Azkenik, senideak justiziari “eskerrak” ematera behartuta sentitzen direla esan du. Izan ere, bere aita magistratua zenez, kasua berriz ireki ahal izateko “beste biktima batzuk agian haien esku ez dituzten kontaktuak” izan dituztelako. “Espero dut gurea kasu isolatua izatea, eta justiziak ez ematea horrelako traturik gainerako biktimei”, erantsi du.


‘Pilotakadaz, pilotakada’, euskal presoen sakabanaketa salatu dute Egian

Pilotakadaz pilotakada jarduera Donostiara heldu da, Egiako pilotalekuan euskal presoen dispertsioaren aurka agertu dira.

Etxerat-ek bultzatutako Pilotakadaz pilotakada ekimena urte hasieran martxan jarri zuten. Euskal Herriko zenbait herritatik igaro ostean, Donostiaren txanda iritsi da. Goizean, Egiako pilotalekuan, euskal presoen sakabanatzea salatzeko jarduera egin dute.

“Frontoiak Euskal Herriarekin duen harreman estua kontutan hartuta, presoen sakabanatzearen aurka, pilota munduaren inguruan ekimen bat egitea pentsatu genuen”, azaldu du jarduera antolatzen lagundu duen Julio Güemes amaratarrak. Publiko zabal bati zuzendu nahian, hasieran haurrak pilotan aritu dira, ondoren helduek partida mixtoak jokatu dituzte, eta azkenik pilotalekuan bildu diren guztiekin argazki bat egin dute. Pintxoak dastatzeko aukera ere egon da. Jendetza elkartu da Egian, eta giro ederra sortu da. Kamiseta txuria zutenek, pilota partidan parte hartu dutenak edota partidak antolatu dituztenak izan dira; kamiseta berdeak, aldiz, herritarrek sakabanaketaren aurka laguntzeko jantzi dituzte.

Lurralde osoan egin diren jarduera hauek amaierako egun bat dute. Ekainaren 29an, azken jarduera bat egingo dute, Tolosan, hain zuzen ere. Ekimena txapelketa moduan egin duten herrialdeek, finalak egun horretan jokatuko dituzte.


Etorkizuneko musikarien doinura, Banda

Preludioa salbuespen, ikasturteko azkeneko kontzertua zen igandekoa Musika Bandarentzat, eta berezia izan zen oso. Herriko 14 bakarlariren doinura jo zuten, betiko jarraitzaileen eta bereziki bertaratutakoen gozamenerako. Bertan ziren, hain zuzen, Donostiako kontserbatorioko irakasleak, Errenteriakoak, Pasaiakoak, Irungo Bandako zuzendaritzako kideak... Zita berezia aprobetxatu zuten, baita ere, Joxe Ramon izeneko obra estreinatzeko.


Asisko Urmenetak ‘Eusklabo alaiak’ aurkeztuko du bihar

Urmenetak komiki liburu berriena aurkeztuko du ostiralean.

Asisko Urmenetak (Iruñea, 1965) bere komiki libururik berriena aurkeztuko du bihar, ostirala, Oiartzunen: Eusklabo alaiak. Komiki satirikoa da, eta Daniel Defoeren Robinson Crusoe eleberrian oinarrituta dago.

Bidasoa ibaiaren bokaleko Intzura Handia uhartean kokatuta dago, eta Euskal Herrian ikusten dituen hainbat egoerarekin alderatzen du Urmenetak.

Oiartzun Azmarrin-ek antolatu du liburu aurkezpenaren ekitaldia, eta komikiari buruzko azalpenak eman ondoren, solasaldia egingo dute. 19:00etan hasiko da, udaletxeko pleno aretoan.


“Omniaren esentzia” aldarrikatu dute hauteskunde kanpainaren amaierako jaian

Gaur iluntzean egin du Omniak kanpaina amaierako jaia, Aldai plazan. Ez-ohiko ekitaldia izan da, ez baitu hitzartze luzerik izan. Musikak eta umoreak hartu dute diskurtsoen lekukoa, herriko hainbat sortzaileren eskutik.

Iñaki Moskoso arduratu da alderdi laudioarraren aurkezpena egiteaz, umorea eta abestiak tartekatu dituen bakarrizketa baten bidez.

Nerea Gonzalez igo da gero oholtzara. Omniako zinegotziak aldarrikatu du alderdi laudioarraren unea heldu dela. “Guztiok eman behar dugu bultzada herri hau eraldatu ahal izateko. Batzuk ikusezin bilakatu nahi gaituzte, baina ahaztu egiten zaie loratu egingo diren haziak”.

Alvaro Barrios izan da hitza hartzen azkena. Alkategaiak Omnia osatzen duten pertsonengan jarri du fokua. Eskerrak eman dizkie azken lau urteetan Omnian militatzen aritu diren pertsonei, eta eginiko hauteskunde-kanpaina jarri du balioan: “Aurreko batean beste talde politiko bateko kide batek esan zidan diru asko gastatzen genuela propagandan. Baina egin dugun guztia gure kabuz egin dugu, eskuz, beste alderdi guztiak uneoro telebistan agertzen ziren bitartean”.

Horrez gain, ohartarazpen bat bota die Barriosek plazan bildutakoei: “Alkate izango naizenean egon ziur huts egingo dudala batzuetan, baina ez dut nahita huts egingo”. Euren hiru printzipioak nabarmendu ditu alkategaiak: Zintzotasuna, kalitatea eta esentzia. “Politika egiten duen auzokide talde bat gara, ez alderdi bat”.


Pulpo Eskubaloiko astebukaerako partiduak

Ostegunetik hasi eta larunbata eta igandean Pulpo Eskubaloiko partiduen egutegia:

Astebukaera honetan Pupo Eskubaloiko talde gehienak atsedena dute. Gutxi batzuk partiduak dituzte, beraz partidu gutxi jokatuko dituzte Zumaian.

Senior mutilak Bilbon jokatuko dute, osteguna 8an goizeko 12:15tan, Deustu Loiolaren aurka.

Kadete mutilak Zumaian jokatuko du abenduak 10, larunbata, goizeko 11tan Gure Auzuneren aurka.

Kadete neskak Zarautzen izango dute partidua, osteguna 8 goizeko 11tan.

Azkenik Alebin neskak eta mutilak Zumaian, igandea 11, goizeko 10:00 hasita Usurbileren aurka jokatuko dituzte hainbat partidu.


«Modak gizartea aztertzeko aukera ematen du»

Javier Gonzalez Duranak «bulkada heroikoz» hartu du Balentziaga museoko zuzendari kargua

Javier Gonzalez Duranak «bulkada heroikoz» hartu du Balentziaga museoa (Getaria) gidatzeko erronka. Bilbotarra museoko zuzendari izendatu berri du Cristobal Balentziaga Fundazioko patronatuak, eta horrek «mundu ezezagun batean» murgilduko duela adierazi du, beretzat oso «pizgarria» dena. «Betidanik eduki dut modaren inguruan lan egiteko gogoa. Gizartea aztertzeko aukera ematen du, antropologiarekin, kulturarekin, psikologiarekin, ekonomiarekin eta industriarekin lotuta baitago», adierazi du Gonzalez Duranak.

Adierazpenok Santa Cruz de Tenerifen (Kanaria uharteak, Espainia) egin zituen atzo. Hango Espacio de las Artes (TEA) museoko zuzendaritza artistikoa utzi berri du Gonzalez Duranak Balentziaga museoaz arduratzeko, eta agurtzeko asmoz elkartu zen komunikabideekin.

Balentziagak bere sorkuntzak arkitekturarekin, pinturarekin eta musikarekin lotzen zituela oroitarazi du. Bere esanetan, diseinatzaile gipuzkoarraren lanetan Le Corbusier eta Mies Van der Roher arkitektoen eraikinen eta Oteizaren eskulturen oihartzunak aurkitu daitezke, baita Olivier Messiaenen musikarenak ere.

Gainera, gehitu du goi mailako joskintzak funtzio «utilitarioa» duela. Arte aplikatua den neurrian, «eramateko» dago egina. Modaren «alde sortzaileak» artearekin duen loturak zeregin berri hori orain arte egin duen lanarekin lotzen duela gaineratu du.

Ekainaren hasieran zabaldu zuten Balentziaga Museoa, eta orain, bere lana «guztia antolatzea» dela esan du zuzendari berriak. Plan museologiko bat idatzi eta langileen zereginak zehaztea izango dira bide horretan eman beharreko lehen pausoak, Gonzalez Duranak jakinarazi duenez. 9.000 metro koadro ditu museoak, eta sei langile ari dira han lanean. «Ez dakit asko Balentziagari buruz, bai ordea museoen inguruan. Honako hau martxan jartzen dudan laugarrena izango da», nabarmendu du Gonzalez Duranak.

Horietako bat Gasteizko Artium izan zen, 2001ean abiatu zenetik 2008ra arte zuzendu zuena. Hori baino lehenago, Bilboko Rekalde aretoaren arduraduna izan zen (1992-2001), eta baita Guggenheim museoko Erosketen Komisioko eta Administrazio Kontseiluko kide ere (1993-1998).


Armen bidalketan ez laguntzeko eskatu diote aldundiari Gernika-Lumon

EH Bilduk eta Podemos Bizkaiak arauz besteko proposamena aurkeztu zuten atzo, Batzar Nagusietan. Elkarretaratzea egin zuen Juntetxe aurrean Ongi Etorri Errefuxiatuak plataformakEH Bilduk eta Podemos Bizkaiak «Bilboko portutik Saudi Arabiara egiten den arma-salmentari buruzko arauz besteko proposamena» aurkeztu zuten atzo Batzar Nagusietan, bertan eztabaidatu zedin. Ez zuten, baina, proposamena onartu, aldeko 15 boto eta ezezko 32 boto eman baitzituzten. Bien bitartean, Ongi Etorri Errefuxiatuak plataformak elkarretaratzea egin zuen Juntetxe kanpoan, Gerrarik ez lelopean.Araba, Bizkai eta Gipuzkoako aipatu plataformek eta Ongi Etorri Iruñea harrera hiria plataformak Bizkaiko Batzar Nagusiei eskatu diete «Bizkaiko Foru Aldundia premiatzeko Saudi Arabiari armen bidalketan laguntza eman ez diezaion».Plataformek gogorarazi dute aldundiak disziplina-espediente bat zabaldu ziola Bilboko suhiltzaile Ina Roblesi «joan den martxoaren 13an Bilboko portuan Saudi Arabiara bidaltzeko ziren 4.000 tona bonbak ontziratzen laguntzeari uko egiteagatik».Jakitera eman dutenez, aldundiak eta Bilboko Portuko Agintaritzak 2011n sinatutako hitzarmenaren arabera, zama arriskutsuak daudenean suhiltzaileen presentzia eskatzen dute.Baina proposamenean jaso dutenez, «horren aitzakipean armen merkatuagaz kolaboratzea Eusko Legebiltzarrak onartutako Herrialde Pobretuekiko Justizia eta Elkartasunerako Gutunari buruzko 14/2007 Legearen kontra doa».Horrenbestez, hitzarmen hori aldatzeko eta honakoa jaso dezaten eskatu zuten atzo Batzar Nagusietan; «Zama arriskutsuetatik kanpo geratuko dira armagintza-merkatuari eta orokorre- an industria militarrari loturiko ontziratzeak eta desontziratzeak». Modu berean, EH Bilduk eta Podemos Bizkaiak atzo aurkeztutako proposamenak aldundiari eskatzen dio «bere langileek duten kontzientzia-eragozpena gauzatzeko eskubidea arautu» dezan.KonpromisoaIzan ere, aipatu plataformetako kideentzako «oso garrantzitsua da gobernua giza eskubideekin konprometitzea, eta ez parte hartzea Yemengo biztanleria zibilaren kontrako sarraskian». Salatu dutenez, Saudi Arabia «etenik gabe ari da bonbardatzen Yemengo eskolak, etxeak eta ospitaleak», bertako milaka pertsonaren hilketak eraginda.


Udako barnetegiak · 2015

Ikasturtea amaitzeko gutxi falta da, baina askorentzat uda izan ohi da euskara ikasteko garairik onena. Barnetegiek euskara ikasteaz gain, jende berria ezagutu eta giro euskaldunean murgiltzeko aukera ematen dute. Gainera, gero eta barnetegi mota gehiago dago; familia barnetegia edota barnetegi ibiltaria bizikletan, esaterako.

Udako barnetegiak 2015

Noiz? Ekaina, uztaila, abuztua eta iraila

Non? Urepele, Aduna, Forua, Zornotza, Lesaka, Lazkao...

Informazioa guztia: Udako barnetegiak 2015


Lehengo lepotik burua

Unai Brea HIRUKAko kazetariak Bizkaia Irratian atzo egindako kolaborazioa entzun dezakezue hemen.


Izagirre puntaren puntan, Polonian

Izagirre garaile, Polonian. Movistar Team

Orain bi aste Ordizian garaipenetik gertu ibili ondoren, Poloniako Itzulia irabazi du Ion Izagirre Ormaiztegiko txirrindulariak. Erlojupekoan 25 kilometrotan egindako lanarekin, sailkapenean aurretik zituen guztiei aurre hartuta lortu du garaipena.

Arantza atera du Ion Izagirrek, aurreko bi urteetan bigarren izan baitzen Poloniako Itzulian.”Edozein WorldTour proba irabaztea oso garrantzitsua da. Nire kasuan, gainera, astebeteko proba bat irabazten dudan lehen aldia da. Polonian bi alditan bigarren izan naiz… orain behingoz podiumaren gorenean nago eta pozik sentitzen naiz, oso pozik”, esan du ormaiztegiarrak.

“Azken egunetan sentsazio onak nituen, gogor egin dut lan aurreko probetan. Ordizian garaipenetik oso gertu gelditu nintzen eta hemen egunero egin dut lan aurrean egon eta denborarik ez galtzeko. Lehen egunak gogorrak izan dira: beti lauan, bero askorekin, momentu guztietan adi egon behar… mendian, Zakopanekoaren gisako etapa luzeetan nahiz erlojupekoan asko sufritzea tokatu zait. De Clercqez gogoratzen naiz eta bi segundu horiez. Badakit zer den hemen margen gutxirekin galtzea. Oraingoan alde ona niri tokatu zait”.

“Gustuko ditut astebeteko itzuliak eta aurten, Itzuliko podiumarekin eta garaipen honekin, aldiro hobeto nagoela erakutsi dut eta ondo egin dezakedala. Datorrena? Ez dakit. Momentuz Limousinen izango naiz eta Hamburgo zein Plouayeko klasikoetan; nahiz eta ikusteko dagoen oraindik denboraldi amaiera nola izango den”.


«Familiek ere hezkuntzari buruzko materiala izateko sortu dugu aldizkaria»

Hazi eta Hezi. Horixe da Hik Hasi argitaratzen hasiko den aldizkariaren izenburua. Oraingo honetan, ordea, ez da izango hezkuntzako profesionalentzat, baizik eta familientzat. «Familia ereduak eta egunerokoa aldatu egin dira, eta gaur egungo gurasoei ez die balio haien gurasoen ereduak seme-alabak hezteko. Horrek eragiten dizkien kezkak eta zalantzak argitu nahi ditugu», nabarmendu du aldizkariko arduradun Ainara Gorostitzuk (Ataun, Gipuzkoa, 1981). Gaur aurkeztuko dute aldizkaria.

Hazi Hezi aldizkaria argitaratzen hasiko zarete. Zein helbururekin?

Hik Hasi-k hamazazpi urte daramatza hezkuntzako profesionalei begirako materialak eta ekimenak sustatzen: aldizkariak, jardunaldi pedagogikoak... Irakasleak gero eta prestatuago zeuden heinean, ikusten zen familiek ere behar zutela materiala. Izan ere, eskolak eta familiek helburu bera dute: haurraren garapena eta heziketa. Horregatik sortu dugu aldizkaria.

Zein ikuspegirekin egin duzue aldizkaria?

Familia ereduak eta egunerokoa aldatu egin dira. Gaur egungo gurasoei ez die balio beren gurasoen ereduak seme-alabak hezteko. Eredu faltan daude. Ilobak edo bilobak hezteko garaian ere makina bat galdera sortzen dira, eta horiek erantzutea izango da aldizkariaren xedea. Ikuspegi integral batetik egingo da, haurrek dituzten behar guztiei erantzun ahal izateko. Gainera, nabarmendu nahiko nuke euskaraz ez dagoela halako aldizkaririk. Euskaraz eginda dago, eta Euskal Herriko errealitateari begira.

Aditu talde batek lagunduko dizue galderak erantzuteko ardura horretan, ezta?

Nik bitan banatuko nituzke: adituak eta arituak. Adituen artean denetik dugu: psikologoak, pedagogoak, pediatrak, homeopatak... Haien kontsultara iristen diren kezkak, zalantzak eta abar erantzungo dituzte. Arituak, berriz, familiak dira, eta haurrak hezterakoan dituzten zalantzak eta kezkak azalduko dituzte. Haien testigantzak ere bilduko ditugu. Erakutsi nahi dugu kasu askotan ondo egiten dituztela gauzak. Izan ere, gaur egun askotan jartzen da auzitan gurasoen lana haurrak hezteko orduan.

Hutsune bat al dago familia eta irakasleen arteko harreman horretan?

Beharbada, bai. Nik uste funtsezkoa dela tresna komun batzuk izatea, eta horretan ahaleginduko da aldizkaria. Tresna eta baliabide fidagarriak eta egokiak eskaini nahi dizkiegu. Aditu eta arituengana joan garenean aldizkarian parte hartzeko proposamena egitera, behar hori azpimarratu digute gehienek.

Jendeak gero eta kezka handiagoa al du haurren heziketaren inguruan?

Argi dago garai kritiko batean gaudela eta Espainiako Gobernuak hezkuntzan iragarritako murrizketek kezka eragin dutela. Oso zabalduta dagoen ustearen kontra, gurasoek kezka handia dute seme-alaben heziketaren inguruan. Gero eta gehiago pentsatzen du horretan. Zalantzak eta kezkak izatea garrantzitsua da, aurrera egiten lagunduko baitu. Zalantzak eta kezkak sortu badira, aurreko ereduak auzitan jarri direlako sortu dira.

Zein eduki jasoko dituzue lehen zenbakian?

Gai nagusia erditzeari buruzkoa izango da. Bi elkarrizketa ere egin ditugu, Laura Gutman psikopedagogoari eta Mursego biolontxelo jotzaileari. Erditzearen eta nerabezaroaren arteko garaiak jorratzen diren atal bat ere badago. Horrekin batera, kontsulten tarte handi bat dago. Adituek irakurleen galderak erantzuten dituzte.

Nola eskuratu ahalko da aldizkaria?

Harpidetza bidez, batez ere. Hiru hilean behin aterako da, eta urteko lau aleak hogei euroren truke eskuratu ahalko dira. Elkarren eta haren sareko liburutegietan ere salduko da. Hikhasi.com webgunean ere jarriko ditugu aldizkariko erreportajeak, elkarrizketak eta albisteak. Jendea animatu nahiko genuke harpidetza egitera. Oso tresna erabilgarria dela uste dugu, eta ezagutu ahala jende gehiagok erosi nahiko duela. Lehen zenbakia udal eta ikastetxe guztietara bidaliko dugu.

Hik Hasi-n beste lan batzuk egiten ere jarraitzen duzue, ezta?

Bai. Ohi bezala, uztailean izango dira jardunaldi pedagogikoak, eta horiek prestatzen ari gara. Orain arteko aldizkaria argitaratzen ere jarraituko dugu.


Bilduk herri programak aurkeztu ditu eskualdeko hainbat herritan

Eskualdeko hainbat herritan, Bildu koalizioak aurkezpen ekitaldiak egin ditu pasa den asteburuan. Amezketan eta Iruran, herri programak aurkeztu dituzte. Anoetan, berriz, Bilduk antolatutako hainbat ekitaldi izan dira maiatzaren 22ko hauteskundeak direla eta.

Iruran, ostiralean aurkeztu zituzten datorren legealdirako dituzten asmo eta proiektuak, eta ondorengo puntuak nabarmendu zituzten: babes ofizialeko etxebizitzak nahiz tasatuak, hondakin eta kontsumo jasangarria bultzatzea, trafiko astuneko arazoa konpontzea, udalaren eta herritarren arteko tartea murriztea, berdintasuna, hirugarren adinekoentzako aurrekikusita dagoen egoitza baliatzea, eta kulturan nahiz kiroletan partekatze lanak martxan jartzea, beste lekuetako ohiturak ezagutzeko. Bide beretik, Irurako xarea eta euskara bereziki zaindu beharreko «altxorra» direla nabarmendu zuten. Azkenik, ostiral honetan, 21:00etan, herri afaria ospatuko dute.

Anoetan, ostiraletik igandea bitarteko egitarauaren barruan, igande eguerdian izan zen Bilduko zerrendaren aurkezpen ofiziala. Ostiralean, maiatzak 13, Esne Beltzaren kontzertua izan zen gaztetxean. Larunbatean, berriz, bertso saioa ospatu zuten auditorioumean; Uxue Alberdi, Amets Arzallus, Onintza Enbeita eta Jon Maia izan ziren bertsolariak, eta Amaia Agirre gai jartzaile lanetan aritu zen.

Igandean, azkenik, pilota partidekin hasi, eta zerrendaren aurkezpen ofiziala eguerdiko 12:00etan egin ondoren, sagardo dastaketa, txekor jatea eta erromeria ere izan ziren.

Amezketan, lau ardatz nagusiren gainean osatu dute herri programa: nekazaritza eta ingurugiroa, kultura, ongizatea eta hirigintza. Besteak beste, zaborren eta uren kudeaketa, lehen sektoreari lehentasuna ematea, kultur eskaintza zabaltzea, euskara indartzen jarraitzea, herri kirolak sustatzea, erreka bainurako egokitzea, etorkinak herritar sentiaraztea, emakumezkoen egoera ezagutzea eta etxebizitza eskubidearen alde egitea izango dira helburu nagusiak.


Kaldereroak, kazkabarra baino ozenago

Ehun bat lagun bildu ditu Amara Zaharreko kaldereroen konpartsak. Hainbat unetan kazkabarrak sortutako zalapartarekin lehiatu behar izan dira zartaginen hotsak. Honetan ere, haurrek, gazteek eta helduek abestu dituzte Hungariako kantarien doinuak.


Realak hiru lehia jokatuko ditu zortzi egunean; lehena, gaur, Rayoren zelaian

Talde txuri-urdinak Rayori egingo dio bisita gaur, Bartzelona hartuko du asteazkenean, eta Kopan ariko da datorren igandean, Valentzian


Goierri Garaian mendi bizikleta maratoia bihar da

TXIRRINDULARITZA // Urola Garaiko BTT Maratoia mendi bizikleta zeharkaldia bihar izango da, 08:30ean hasita, Zumarraga-Urretxuko Areizaga-Kalebarren plazatik. 80 kilometroko ibilbidean Korosti, Irimo, Izazpi eta Beloki igaroko dituzte (ordena horretan), bailarako herri bakoitzeko mendi garaiena. 3.200 metroko altuera positiboa du Motza 40koa da, Korosti eta Irimorekin


Azpeitiko egoitzan festa lepo

Azpeitiko San Martin egoitzan egoitzako astea ospatzen ari dira joan den astelehenetik. Ospakizun ekitaldiak igandera bitartean izango dituzte, San Martin egunera arte. Goiko irudian, egoiliarren artean jokatutako karta txapelketako irabazleak ageri dira irabazitako txapelekin. Bihar, ostirala, berriz, Iraurgi Ikastetxeko ikasleen emanaldia dute goizez eta arratsaldean Bingo berezia Nagusilanekoekin eta Juan Antxieta Musika Eskolakoen emanaldia izango dituzte. Musika eskolatik 70 bat ikasle joango dira 18:00etatik aurrera egoitzara emanaldia eskaintzera. Bertan, hainbat instrumentu joko dituzte eta jo eta abestuko dituzten pieza gehienak herrikoiak izango dira. Azpeitiko San Martin egoitzakoek azaldu dutenez, asteko ospakizun ekitaldietan egoiliar, boluntario, langile eta senideen parte hartzea bikaina izaten ari da.


Hegaluzea, laban

t: Maite Lekerika

Osagaiak: −Hegaluze-medailoi 2 (450 gramotakoak) −Patata handi 2 −Kipula 2 (garbituta eta xerratan ebagita) −Pipermorro 1 (laban errea, garbituta eta zerrendatan ebagita) −Berakatz-atal 2 −Orioa −Gatza −Ardao zuria Prestetako erea: Patatak garbitu eta xerratan ebagiko doguz. Bost minutuan egosiko doguz ur eta gatzagaz. Uretatik atera eta sikatuko doguz. Kipulea oriotan erregosiko dogu gatz apur bategaz. Berakatza prijiduko dogu. Piperra gehitu eta su eztitan prijiduko dogu. Bestalde, laba-azpil baten osagaiak ipiniko doguz ordena honetan: patatak, kipulea, piperrak eta hegaluzea. Orio apur bategaz igurtziko dogu eta ardaoa botako dogu. Labara sartu eta han 15 minutuan eukiko dogu, arraina eginda dagoan arte.


Pako Etxeberriaren hitzaldia bihar udaletxean

Pako Etxeberria auzitegi mediku beasaindarrak hitzaldia egingo du bihar ordizian, 19:30ean. Exhumando fosas recuperando dignidades hitzaldia izango da –gazteleraz– udaletxeko batzar aretoan. EHUko medikuntza irakaslea eta Aranzadi Zientzia Elkartearen Antropologia Saileko zuzendaria da Etxeberria, eta 2001az geroztik 36ko gerrako hilotzak berreskuratzen dihardu.


Bizkaiko bertsolari txapelketa finala, zuzenean, ETB-1 eta eitb.com-en

17:30ean hasiko da finala larunbatean. eitb.com-ek osorik eskainiko du ekitaldia eta ETB-1ek arratsaldeko 19:00etatik aurrera bat gingo du Miribillako Bilbao Arena pabilioiarekin.

Larunbat honetan Bizkaiko Bertsolari Txapelketa finala jokatuko da Miribillako Bilbao Arena pabilioian. eitb.com-ek arratsaldeko 17:30etik aurrera emango du ekitaldiaren berri eta Interneteko erabiltzaileek finala zuzen-zuzenean jarraitzeko aukera izango dute streaming-aren bitartez. ETB-1ek bere aldetik, arratsaldeko 19:00etan bat egingo du bertsolari txapelketarekin, baita ere zuzenean.

Bizkaiko bertsolari finalean parte hartuko duten bertsolariak honako hauek izango dira: Iratxe Ibarra, Miren Amuriza, Jone Uria, Onintza Enbeita, Igor Elorza, Etxahun Lekue, Fredi Paia eta Arkaitz Estiballes, aurreko txapelketako irabazlea.


‘Euskaraz gara’ aldarria zabalduz

Ekainaren 14an Tolosan Udalerri Euskaldunen Eguna ospatuko dute. Asmoa da udalerri euskaldunek euskararen geroan jokatzen duten paper garrantzitsua lau haizeetara zabaltzea, herritarren sentsibilizazioan eragitea eta euskararen aldeko konpromisoak sustatzea. Aurten lehen aldiz urrats bat aurrera eman, eta udalerri euskaldun guztiek bertan parte hartzea nahi du Uemak. «Udalerri euskaldunek garrantzi handia dute euskararen normalizazio prozesuan, ezinbestekoa da gune batzuetan euskara osasuntsu mantentzea beste eremu erdaldunetan eragin dezaten», azaldu du Goizane Arana Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko teknikariak.

Uemak Euskaraz gara aldarriaren barruan bi ekimen antolatu ditu eskualdean. Zarautzen ikus-entzuneko bat filmatuko dute, eta Orion mosaiko erraldoia osatu eta argazki jendetsua atera.

Bideoa eta argazki jendetsua

Zarauzko euskalgintza eta Uema elkarlanean ikus-entzuneko bat osatzen ari dira herritarrak euskararen garrantziaz kontzientziatzeko eta zarauztarrak ekainaren 14an Tolosan egingo den festan parte hartzera gonbidatzeko. «Ikus-entzunezkoan hainbat arlo jorratzen dituzten Zarauzko eragilek, taldek eta langilek parte hartuko dute, harrotasunez irudikatzeko Zarautz euskaraz bizi den herri bat dela», adierazi dute. Ostiralean 18:00etan egingo dute Euskaraz gara ikus-entzunezkoaren grabaketaren azken saioa udaletxeko plazan, eta zarauztarrak bertan parte hartzera animatu nahi dituzte.

Uemako kideen esanetan, Zarautz euskararen arnasgunea da: «Zarautzen naturala da euskaraz aritzea, euskaraz bizi dira zarauztarrak nahiz eta horretarako oztopoak izan. Herri euskalduna izaten jarraitzea nahi dugu, eta horretarako konpromisoak hartzeko lanean jarraituko dugu eragileok», azaldu dute.

Orion, bestalde, udalak Aita, ama… kontu bat dut zuei esateko egitasmoa abiatu du gurasoen hizkuntza ohituretan eragin eta euskararen erabildera sustatzeko asmoz. Ekimenaren barruan gaur 17:00etan argazki jendetsua atera nahi dute arranpla ondoko plazan Euskaraz gara leloa mosaiko jendetsua osatuz. Udalak, Zaragueta Herri Eskolak eta Orioko Herri Ikastolak antolatu dute egitasmoa, eta 133 lagun bildu nahi dituzte hitzorduan. Haur, guraso eta oriotar oro animatu nahi dituzte argazki jendetsura. Parte-hartzaile bakoitzak kartulina bati eutsiko dio, eta denen artean Euskaraz gara leloa osatuko dute.