Herri bat eltze bete

Babarrunaren Festak hartuko du Tolosa asteburuan. Ekoizle eta sukaldarien lehiaketak, azoka eta herri bazkaria dira ekitaldi nagusiak

Tolosaren (Gipuzkoa) irudia da babarruna, eta babarrunaren irudia da Tolosa, nolabait. Ezaguna da lotura, eta ezagutzen ez duenak asteburuan du aukera, tolosarrek ageri-agerian jarriko baitute Babarrunaren Festan.

Lau egunetan banatu dute egitaraua Tolosako Udalak eta antolakuntzako eragileek. Iragan igandean, Tolosako Babarrunaren Kofradiaren Kapituluaren ekitaldiak hasi zuen festa. Eta asteazken iluntzean, Pul-Pul jardunaldi gastronomikoa izan zuten, berrikuntza gisa. Horiek gose pizgarri izanda, gaur eta bihar egingo dituzte festako ekitaldi nagusiak.

Gaur, gainera, Euskal Jaiaren bigarren aldia ospatuko dute, festaren barruan. Babarrun ekoizleek izango dute protagonismoa, hala azokan nola lehiaketan. 24 postu izango dira azokan, eta, babarrun lehiaketarekin batera, beste bi txapelketa ere prest dituzte: San Blas elkartearen odolki lehiaketa eta Euskal Herriko Frisoi Txapelketa.

Eguerdian, babarrun irabazlearen lakari baten enkantea egingo dute, Triangulo plazan. Herriko elkarte eta tabernetan batuko dira, ondoren, babarrun jana egin nahi dutenak. Arratsalderako, emakume erraketisten partida eta omenaldia antolatu dituzte, Beotibar pilotalekuan. Raketistak lehen eta orain jarri diote lema.

Bihar, sukaldariak jarriko dira erdigunean. Gure Kaiola elkarteak antolatuta, Tolosako babarrunaren lehiaketa gastronomikoak hasiko du eguna, 08:00etan, eta haren sari banaketarekin amaituko da, 16:30ean. Horretan, Tolosako eta inguruetako 30 bat sukaldarik hartuko dute parte. Tartean, herri bazkaria izango da, Zerkausian.

Musikak girotuko ditu egitarauko bitarteak, asteburu osoan. Eta azken bi urteetan egin bezala, babarrun enkantearekin lortutako dirua Haurkizuna fundazioari emango diote. Horrek Ekuadorren abian duen gizarte garapenerako proiektu baterako erabiliko du dirua.

Babarrunaren FestaGaur eta bihar, egun osoz, Tolosan (Gipuzkoa).


Larunbatean Bilbora joateko autobusa egongo da, Etxe Zuri aurrean 16:00etan

18/98+ plataformak deituta, "eskubide politiko eta zibilen alde" egingo da manifestazio nazionala

Orkatz, Urtzi eta Zuhatz tabernetan eman behar da izena, ostirala baino lehen

Zapatu honetan, hilaren 26an, manifestazio nazionala egingo da Bilbon, 17:30ean La Casillatik abiatuta, 18/98+ ekimenak deituta. 1998tik hona Espainiako Auzitegi Nazionalak abiatu dituen makro-prozesuei erantzun bateratua eman nahian sortu da ekimena, eta Azpeitian ere talde bat ari da lanean, "eskubide zibil eta politikoen alde egiteko". Azpeitiko lau lagun daude auzi horietan inputatuta denera (Euskal Herrian, 221 lagun): Garikoitz Etxeberria Kafe, Haika-Segi auzian; Mikel Azkune eta Eneko Etxeberria, Egunkaria auzian; eta Miren Odriozola, Udalbiltza auzian.

Ekimenak "iraunkorra" izan nahi du. Egunotan Haika-Segi auziko epaiketa egiten ari dira, eta epaituen artean dago Kafe azpeitiarra; fiskalak 14 urteko espetxe zigorra eskatu du harentzat (dagoeneko lau urte daramatza preso. Erantzun bateratua eman asmoz, manifestu bat adostu zuten Azpeitiko mugimendu ezberdinetako partaideen artean. Orain, manifestu horrekin atxikimenduak bilduko dituzte herrian, "eta prozesu guztiei erantzun bateratua" ematen saiatuko dira.


[Galeria] Kalekumeek ere gozatu dute Baserritarren Egunean

Poteo jira feminista egin dute arratsean.

Xanistebanak ekuadorrera iritsi dira, Baserritarren Egunarekin. Landa eremuari lotutako ekitaldi ugari egin dituzte: herri kirolak, idi-demak, sagardo (eta pintxo) dastaketa… Kalea ala baserria, jatorria jatorri, denek gozatu dute antolatutako ekitaldiekin. Baita Petra Lekuona egoitzan bizi den 103 urteko emakumeak ere.

Zaintza lanak egin behar zituzten emakume (batzuek) ere izan dute festetan ardurarik gabe murgiltzeko. Izan ere, zaintza greba deituta zegoen, denek xanistebanetan parte hartu ahal izateko. Mugimendu feministak egin zuen deialdia, ongi pasatu ahal izateko jarduerak egongo zirela bermatuta. Hala, bazkari feminista, bakarrizketa eta poteoa egin dituzte, kolore moreak zipriztinduta. Bi emakumek lehen aldiz hartu dute parte xanistebanetan: estreinakoz, bi neska aritu dira enborrak mozten, Haurtzaro Ikastolako anfiteatroan.

Musikak eta dantzak ere bere tartea izan dute, eta oiartzuarrak baino altuagoak diren erraldoien topaketa egin dute arratsaldean. Gauerako, inguruko herrietako bisitari ugari espero dituzte. Bertakoak izango direnak, aldiz, danborradakoak izango dira.

Xanistebanak aurrera egiten ari dira, zahartzen, baina bihar Gazteen Eguna ospatuko dute [ikus hemen egitaraua]. Bala guztiak ez gastatu, bi egun eta hiru gau falta baitira.


Musika eskolan izena emateko aukera gaur arte

Musika Eskolan 2012-2013 ikasturterako izena emateko epea gaur arte zabalik dago, 09:30etik 11:00etara eta 17:30etik 19:30era, Kale Nagusiko 10. zenbakiko egoitzan. Plazek muga dute, eta lau urtetik aurrerako haurrek eman dezakete izena. Ikasturte bukaerara iristear da Hondarribiko Musika Eskola. Horregatik, ekimen asko antolatu dituzte hil honetarako. Eskolako 300 ikasle inguruk ikasitakoa erakutsiko dute. Emanaldiak hiriko hainbat lekutan egingo dituzte, eta gainera, beste musika eskola batzuekin egindako trukeei esker, Gipuzkoako beste herrietan ere izango dira hondarribiarrak.


Bi gazte identifikatu ditu poliziak Ernairen mobilizazioan

Mobilizazioa egin du Ernaik gaur arratsaldean Laudion, "Aiaraldea berri batera salto!" lemapean. Dozenaka lagun batu dira herriko kale nagusiak zeharkatu dituen manifestaziora. Hainbat aldarrikapen plazaratu dituzte gazteek, eta ekimena egin dute herriko apustu etxearen aurrean, besteak beste. Ertzaintza eta Udaltzaingoa bertaratu dira gero, eta mobilizazioan zeuden bi gazte identifikatu dituzte.

Aldi baterako laneko enpresa baten bulegoen aurrean amaitu da kalejira. Bertan azaldu dituzte mobilizazioaren arrazoiak. "Aiaraldean kapitalak gogor kolpatu du langileria azken hilabeteetan. 36 langile hildira aurten lan istripuen ondorioz Euskal Herrian, horietako lau Aiaraldekoak ziren edo eskualdean lan egiten zuten", azaldu dute. Nabarmendu dutenez, eskualdean 2.737 pertsona daude langabezian, "gehienak gazteak eta emakumeak". Bestelako datuak ere jarri dituzte mahai gainean: "Vidralako buruak 390 milioi euro ditu eta Tubacexeko zuzendaritzako kideek 1,6 milioi euro jaso zuten iaz".

Gauzak hala, egoerari buelta emateko prestutasuna erakutsi dute gazte antolakundeko kideek, eta horretan borrokan jarraituko dutela ziurtatu dute.

Joko aretoak gure herrietatik kanpo! pic.twitter.com/fOHKydsnMt — Ernai Aiaraldea (@ErnaiAiaraldea) June 26, 2020


Osasun Karpeta: historiala eta txostenak eskura eta seguru

Gero eta zaharkituagoa dirudi pazientea, medikuarengana, norberaren historialetik ateratako paperekin joaten zeneko garaia. Ez zen batere arraroa paperen bat etxean utzi eta ezin informazio zehatza eman eta medikuarengana bueltatu behar izatea, norberak dokumentuak galdu izana eta dena atzeratzea eta antzeko gauzak.

Baina azken urteotako aurrerapenei esker, horrelako estanpak gero eta gutxiagotan ematen dira: medikuek formatu digitalean dituzte informe eta emaitza guztiak, eta pazienteak ia inoiz ez dauka lehen arretako medikutik espezialistarengana ezer eroan beharrik; horrez gain, osasun-txartela giltza antzeko bihurtu da, eta errezeta elektronikoa guztiz inplantatuta dago, paperezko errezetak kasu jakin batzuetarako erabiliz; eta medikuarekin egin beharreko kontsulta asko telefonoz egin daitezke, norberaren etxetik, behar duen guztia eskura duela.

Hori dena borobiltzera dator Osakidetzaren Osasun Karpeta, gure osasun-informazio guztia zentralizatuta eta eskuragarri ipini nahi duen zerbitzua. Osasun Karpetara honako webgunetik sar daiteke norbera: www.osakidetza.euskadi.net.

Dagoeneko Euskadi osoan

Joan den urria ezkero, paziente bakoitzak bere historiala, proben emaitzak eta berari dagozkion beste dokumentu guztiak Interneten gorde ditzake, Osasun Karpetaren bitartez. Norbera bere osasun txartelarekin edo beste agiri pertsonal batekin sar daiteke Osasun Karpetara. Pertsonala eta pribatua da, eta bakarrik medikuak edo dagokion profesionalak eta erabiltzaileak ikus dezake Karpeta. Osakidetzako historialaz gain, norberak Osakidetzatik kanpo egindako mediku-txostenak igo ditzake karpetara, eta medikuarekin edo erizainarekin dauzkan hitzorduak ikusi eta kudeatu ditzake. Horiek dira Osasun Karpetaren funtzionaltasun batzuk.

Proiektu gaztea da oraindik; lehenengo, Derion eta Abetxukon plan pilotua egin zuten, 200 bat herritarrekin, eta Euskadi osora zabaldu da orain. Baina, "oraindik hasieran" dagoen arren, agudo egin du aurrera, eta gaur egun, "ia funtzionaltasun guztiak ditu", Debagoienean Osasun Karpetaz arduratzen den Carmen Jimenez Debagoieneko ESIko ordezkariaren esanetan. Osakidetzak eskualdez eskualde jarri du martxan Osasun Karpeta, eta eskualde bakoitzean formazio-saioak eman ditu, langileek ikas zezaten. Urria ezkero, Debagoieneko osasun zentroek Osasun Karpetara sarbidea tramitatzen dute hala nahi duenarendako.

Debagoienean dagoeneko ia 100 lagun daude Osasun Karpetan alta hartuta, eta gero eta sarrera edo login gehiago daude sisteman. Osakidetzak eta, tartean, Debagoieneko Erakunde Sanitario Integratuak kanpaina egin zuen Osasun Karpeta ezagutarazteko, eta, aukera gehiago martxan jartzen diren neurrian, gero eta jende gehiagok interesa agertuko duela espero dute.

Azken lau urteotako datuak

Debagoieneko ESIko ordezkari Carmen Jimenezek Osasun Karpetak gaur egun ematen dituen aukera guztiak azaltzen dizkigu: "Aukera nagusienen artean, hauek daude: txostenak eskuratzea, norberak txostenak igotzea, historia klinikoa QRn lortzeko modua eta norberaren historiala kontsultatzea".

Historialari dagokionez, momentu honetan farmakologia-historia (Osakidetzak norberari errezetatu dizkion botikak) eta txertoen historia kontsultatzeko parada ematen du Osasun Karpetak: botika-aginduak edo txerto-aginduak kontsulta daitezke, indarrean dauden tratamenduen orria deskarga daiteke, norberak hartu dituen txertoak ikusi… Hori bai, "ez dago historial kliniko osoa", ohartarazten du Jimenezek; izan ere, denbora batetik atzerako datuak ez daude digitalizatuta eta ez dira Osasun Karpetan agertuko. "Gutxi gorabehera, orain dela lau urtetik honako datuak agertuko dira", azaltzen du Carmen Jimenezek.

Osasun Karpetan dagoen informazioari mediku-konfidentzialtasun arau berberak eragiten dio eta, beraz, pazienteak eta bere medikuak edo medikuek bakarrik ikus dezakete.

Ontzi-joko bidez

Osasun Karpeta izateko baldintzak oso gutxi dira: gutxienez 16 urte izan behar du erabiltzaileak; eta, gero, ontzi-jokoa delako klabea duen txartel pertsonal bat izan behar du. Txartel horiek ONA, Izenpe eta Osasun Txartela dira, adibidez; txartelaren atzealdean, alfabetoko 16 hizki eta, bakoitzarendako, 0tik 9ra digitu bat agertzen dira. Hori aktibatzeko, norbera bere osasun zentrora joan behar da, Nortasun Agiriarekin, pasaportearekin edo gida-baimenarekin eta horren fotokopia batekin; Osasun Txartela aurkeztu behar du, eta posta elektroniko helbide bat eta poltsikoko telefono zenbaki bat eman.

Osasun zentroan, ontzi-jokoa operatibo ipiniko dute eta, poltsikoko telefonoan, SMS bidez jakinaraziko diote hasierako pasahitza; gero norberak aldatu ahal izango du. Horrez gain, posta elektroniko mezua ere jasoko du, ontzi-jokoa operatibo jartzeko azken pauso gisa.

Txartel gehienek ontzi-jokoa dute, baina ez guztiek. Norberaren txartelak kode hori ez badu, osasun zentroan eska dezake. Jokoa desberdina da erabiltzaile bakoitzarendako, baina nahi den txartel guztietan inprima daiteke.

Behin konfirmazioa bidalita eta pasahitza jasota, Osasun Karpetan lehenengo aldiz sar daiteke erabiltzailea. Konfidentzialtasuna bermatzeko, pasahitza, batetik, eta ontzi-jokoaren hiru posizio, bestetik, eskatuko dizkio sistemak. Behin Osasun Karpetan sartuta, pasahitza alda daiteke.

Sarbidea da, hain zuzen, Osakidetzak denborarekin aldatu dituen gauzetako bat: "Lehen, txartel digitalizatuen bidez egiten zen sarrera, eta askoz konplikatuagoa zen, irakurtzaile bat behar zelako. Oso jende gutxik zeukan horrelako bat erabiltzeko aukera, eta, horregatik, jendeak ez zuen sistema oso praktiko ikusten. Orain, sistemara sartzea askoz errazagoa da", esaten du Carmen Jimenezek.

Osakidetzatik kanpokoak

Informazioa hainbat ataletan banatuta topatuko du erabiltzaileak bere Osasun Karpetan.

Alta-txostenak daude, alde batetik: Larrialdi zerbitzuetakoa, ospitaleratzearena eta kanpoko kontsultena; eta berdin dio Osakidetzako bere ohiko zentroan zein sareko beste zentro baten atenditu duten. Datarekin eta atenditu zuen langilearen izenarekin agertuko zaio txostena. Zerbitzu horietako baten pazienteari alta ematen dionean medikuak egiten duen txostena da.

Hainbat espezialitateko txostenak ere izango ditu: Erradiologiako txostenak –ez erradiografia bera, baizik eta erradiografia baten harira medikuak egiten duen txostena– eta emaitzak; Anatomia Patologikoko espezialitatekoak –hau da, laginak aztertzen dituzten espezialistek egiten dituzten txostenak, biopsia baten ondorioz, adibidez–; Lehen Arretako medikuak egindako txostenak; laborategietako informeak; kirurgia-informeak –kirurgia-

operazio baten gertatu denaren gaineko txostena da eta, besteak beste, ebakuntza egin duen lan-taldearen gaineko datuak, diagnostikoa, prozeduraren deskribapena… agertzen dira–; historial dosimetrikoa ere topatuko du bertan –medikuak agindutako prozedura baten ondorioz, normalean TAC baten ondorioz, pazienteak jaso duen erradiazio-dosien erregistroa da– eta beste informazio mota batzuk.

Txosten horiek guztiak kontsultatzeko aukeraz gain, erabiltzaileak berak PDF formatuan dauden txostenak igo ditzake. Hori praktikoa da sare publikotik kanpoko zentroren baten atenditu, eta txostena bere ohiko medikuarendako eskuragarri izan nahi duenean pazienteak.

Txosten jakin bat bilatzeko, zenbait aukera eskaintzen ditu sistemak: dataren arabera bilatu daiteke, eta baita zentroaren arabera ere.

Hitzorduak, 'on-line'

Informazioa zentralizatuta eta formatu digitalean izateaz gain, Osasun Karpetak medikuarekin edo erizainarekin hitzorduak egiteko, kontsultatzeko eta aldatzeko aukera eskaintzen du. Carmen Jimenezek dioenez, "jendeak gehien erabiltzen duen funtzionalitateetako bat da hori. Hurrengo hitzorduak kontsultatzeko aukera, laborategiko txostenak kontsultatzea… sarrera dezente dituzte funtzionalitate horiek".

Ordenagailuan edo mugikorrean egutegi programa edo aplikazioa izanez gero, hitzordua programa horretan deskargatzeko eta posta elektronikoz hitzorduaren gogorarazpena bidaltzeko aukera ematen du Osasun Karpetak.

Gaur egungo osasun egoeraren gaineko beste informazio mota baliagarri bat tratamendu-orria da. Hori ere topatuko dugu Osasun Karpetan. Kontsulta egiteko momentuan pazientea jarraitzen dabilen tratamenduaren xehetasunak datoz hor: ze botika bidali dizkion medikuak, ze dosi hartu behar dituen eta nola hartu behar dituen.

Funtzionalitate osagarrien artean, norberak zenbat erretzen duen eta zenbat alkohol hartzen duen jarraitzen laguntzeko aplikazioa dago, eta, bestetik, pisua eta arteria-tentsioaren eboluzioa jarraitzeko aplikazioa ere.

Azkenik, norberak bizimodu osasungarria egiten duen edo ez jakiten laguntzeko on-line inkesta bat ere badauka Osasun Karpetak.

Norberaren ohiturak zaindu

Gero eta gehiago dira Osakidetzak eta, horren barruan, Debagoieneko ESIk Interneten ipini dituen tresnak eta izapideak. Denetarako sarrera dago www.osakidetza.euskadi.net webgunetik abiatuta.

Hala, Osasun Karpeta eduki barik ere, Osasun Txartela duen edozeinek Internet bidez kudea ditzake medikuarekin edo erizainarekin dituen hitzorduak, edo hitzordua on-line eskatu; Osasun Eskolaren gaineko informazioa eta estekak irakur daitezke; aurretiazko borondateen dokumentuaren gaineko informazioa jaso eta inprimakiak jaits daitezke; EAEko farmaziak eta botikinak non dauden kontsulta daiteke; herritarren eta pazientearen eskubide eta betebeharren gaineko arauak ikusi; eta Osakidetzaren kanpainen berri jaso, bai estreinatu berri direnak zein lehendik indarrean daudenak.

----------

Osasun Karpeta, begirada baten

Zer da Osasun Karpeta? Osakidetzak iaz inplantatutako zerbitzua da. Interneten karpeta pribatu birtuala da, norberaren osasun-informazio ahalik eta osatuena gordetzeko aukera ematen duena.

Zeinek izan dezake Osasun Karpeta? 16 urtetik gorako Osakidetzako edozein erabiltzailek.

Zer egin behar da Osasun Karpeta erabiltzen hasteko? Ezinbestekoa da ontzi-jokoa (zenbaki eta letra-kodigoa) duen txartela izatea; Izenpe, ONA edo Osasun Txartela izan daiteke; horrez gain, posta elektroniko helbide bat, eta poltsikoko telefono zenbaki bat. Dagokion osasun zentrora joan behar da norbera, NA edo bestelako identifikazio-agiri batekin, eta ontzi-jokoa aktiba diezaioten eskatu behar du. Hori egin eta gero, pasahitza eta altaren konfirmazioa jasoko ditu SMS eta mezu elektroniko bidez. Ontzi-jokoa ez duenak berau eska dezake.

Nolako informazioa eduki dezaket Osasun Karpetan? Osasun-historial digitalizatua egongo da bertan, azken lau urteotakoa: hartu diren txertoak, alta-txostenak (larrialdiak, lehen arreta…), espezialistek egindako txostenak, laborategiko emaitzak, norbera jarraitzen dabilen tratamenduak eta bestelako informazio erabilgarria.

Beste zeinek ikus dezake nire Osasun Karpeta? Informazio konfidentziala denez, Osasun Karpetara sartzeko hiru motatako klabeak edo datuak eskatzen dira. Horrez gain, bakarrik dagokion medikuak ikus dezake pazientearen gaineko informazioa; biek aldi berean ikus ahal izango dute.

----------

O-sarean, hiru urte eta handitzen

Osakidetzak orain dela hain justu hiru urte aurkeztu zuen O-sarean, pazienteak Osakidetzarekiko tratua eta kontsultak modu ez presentzialean egiteko aukera indartzeko plataforma. Urte askoan, izapide ez presentzial bakarra hitzordua telefonoz egiteko aukera izan zen, baina aukerak biderkatu egin dira orduz geroztik. Osakidetzako orduko arduradunek esan zuten moduan, O-sareanen helburua zen egunerokoan osasun zentrora joateko astirik edo joerarik ez zuen jendea atenditzea, gaixo kronikoa hobeto atenditzea eta prebentzioa lantzea. Berrikuntza inoiz bukatzen ez denez, O-sareanek hazten jarraitzen du.


Asier Villalibre gernikarra Hirugarren Mailako pitxitxia da

Villalibre Young Ligue-ko partida baten (Argazkia: Athletic)

Hamazazpi urte ditu, baina zeresan handia ematen ari da gernikarra. Athleticen harrobiko jokalaria Basconia taldean ari da jokatzen aurten, eta zortzi gol sartu ditu dagoeneko. Hala, Hirugarren Mailako pitxitxia da Villalibre. Basconiak hamahiru gol baino ez ditu sartu liga hasiera honetan. Hortaz, gernikarraren golei esker mantentzen da taldea sailkapenaren erdian.

Hala ere, ez dira izan Gernika-Lumokoak denboraldi hasieran sartu dituen gol bakarrak. Izan ere, Young Ligue txapelketan beste bi gol sartu ditu Athleticen gazteen taldeagaz.

Atlantikoko Kopa

Bestalde, Espainiako 18 urtez azpikoen taldeagaz Atlantikoko Kopa jokatzeko hautatu dute Villalibre. Otsailean lehiatuko du txapelketa hori.


Urriaren 22an Bilbora joateko eskatu dute Gernikako Akordioaren sinatzaileek

Euskal herritarrek zabaldu barri den konponbide prozesuan parte hartu behar dutela aldarrikatu eta Gernikako Akordioak zapatu honetan Bilbon egingo duen manifestaziora joateko eskatu dute sinatzaileek. Atzo Gernika koadroaren erreprodukzioaren aurrean emon zuten prentsaurrekoan euskal herritarrok prozesua «babestu eta bultzatu» behar dutela esan zuten. Euskal Herriak konponbidea nahi duelako eta «giltza gu garelako».

Euskal herritarren gehiengo zabalak konponbidea gura duela diote akordioko sinatzaileek, «bakea nahi dugulako, normalizazio politikoa behar dugulako, eta giza eskubide guztiekiko begirunea gura dugulako».

Hala, Euskal Herrian bakea eta normalizazio politikoa helduz gero, horiek edukiez beteak izan behar dutela aipatu dute Akordioko sinatzaileek. «Baina bakea eta normalizazio politikoa hain dira garrantzitsuak, ezin daitezkeela inoren esku utzi. Herritarrok konponbide prozesu honetan parte hartu behar dugu».


Urko Eizmendi: «Kanta onak gustatzen zaizkit, melodia eta erritmo interesgarriak»

(Argazkia: I. Esnaola)

Urko Eizmendi ‘Pet Fennec’; musikaria.

‘Mount pleasant’ lehendabiziko diskoa atera du Urko Eizmendi (Antigua, 1986) musikariak, Pet Fennec izengoitiarekin. Bihar aurkeztuko du Egiako Dabadaba aretoan, bere bandarekin (21:00).

Gora begira jarri da Urko Eizmendi musikaria. Londresen abiatu zuen espedizioari Donostian eman zion jarraipena, eta iritsi da gailurrera. Mount pleasant lehen diskoa, hilabeteetako lanaren emaitza da. Logelan sorturiko kantuak grabatu zituen, eta bandarekin egokituta eskainiko ditu zuzenean.

Noiz erabaki zenuen Pet Fennec izatea?

Londresen bizi nintzela gertatu zen. Civil Love izengoitia hartu nuen lehendabizi. Izen horrekin kontzertu batzuk eman nituen musikari eta lagunekin, eta EP txiki bat atera nuen. Donostiara itzultzea erabaki nuenean, Kutxa Kultur jaialdian jotzeko aukera sortu eta Pet Fennec izenarekin aritu nintzen.

Izena aldatzeko arrazoiak hainbat izan ziren. Musikalki nire proposamen eta asmoak aldatu egin ziren. Aurretik, 60ko hamarkadako musika nahiko hippya jorratzen nuen, Beach Boys eta The Beatles taldeen antzekoa. Baina soinu sendoagoa egin nahi nuen, 90eko hamarkadako eraginekin. Horrela sortu zen Pet Fennec.

Zein da izengoitiaren esanahia?

Fennec azeri mota bat da. Belarri zorrotzak ditu, oso polita da eta asko gustatzen zait. Beach Boys taldearen Pet Sounds diskoari ere omenaldi bat da. Bien arteko zerbait da.

Zergatik joan zinen Londresera?

Abentura bila, pertsonala eta musikala. Kultura anglosaxoia betidanik gustatu zait, eta horregatik joan nintzen. Nire musika proiektua han sortu eta garatu nahi nuen, baina urteekin eta hainbat saiakeren ondoren ikusi nuen oso zaila zela. Lehiakortasun handia dago, entseatzea zaila da, kontzertuak ez dituzte ordaintzen, bizitza garestia da… Bost urte eman nituen Londresen.

Eta Donostiara itzuli zinen.

Itzultzeko erabakia hartu nuen, eta gainera, nire aita gaixo jarri zen. Ama etxean bakarrik geratu zen aita hil zenean, eta Donostian geratzea erabaki nuen. Londresen ez nengoen pozik, eta aipaturiko beste arrazoiengatik argi ikusi nuen itzuli nahi nuela.

Kanpoan garatu nahi zenuen ideia, etxean aurrera eramatea lortu zenuen?

Oso burugogorra naiz, eta argi nuen hemen lortuko nuela. Bakarlari bidea hartzeko ideia aspaldikoa da. Nire aitak asko babestu ninduen hasieratik, eta egin behar nuela argi nuen. Krilin taldearen azken urteetan hasi nintzen kanta batzuk egiten. Garai hartan, country musika eta kantautore asko entzuten nituen. Esaterako, Neil Young eta Bob Dylan. Orduan konturatu nintzen bakarlari gisa eta pop rock formatua nahi nuela.

Pet Fennec bakarlari bat edo talde bat da?

Bakarlaria da, baina gauza asko banda bezala egiten ditugu. Oinarria ni naiz, bai. Halere, esaten didatenean kontzertua jotzeko, baldintzekin ados banago edo aukera ona bada, baiezkoa ematen dut. Ondoren erabakitzen dut zein formaturekin joan. Bakarrik, taldekide guztiekin, hiruko akustikoarekin, laukote gisara, … Aukera desberdinak ditut. Batzuetan baxuak ezin du jo, eta taldeko hiruk trukatzen dugu gure artean. Baxuaren erruleta deitzen diogu (barreak).

Zeintzuk osatzen dute banda?

Beste lau musikarik. Iñaki Castro bateria, Eneko Oiarbide gitarra, Xabi Arratibel teklatua eta Iñigo Azkue baxua.

Mount Pleasant lehen diskoa aurkeztuko duzue Dabadaban. Prest zaude, eta zaudete?

Azken asteko entseguen ondoren esan dezaket prest gaudela. Ez zait gustatzen kontzertuak asko prestatzea. Familia arteko sentsazioa lortzea gustatzen zait. Gure lagunak etortzen direnean, gurekin lokalean daudela sentitzea gustatzen zait. Diskoan kantuek ekoizpen bat dute, eta zuzenean desberdin entzun ahal izango dira. Musikari bakoitzak bere ekarpena egin du abestien ñabarduretan. Interesgarria eta naturala iruditzen zait hori.

Bakarlari moduan landutako abestiak dira, ezta?

Nire logelan gitarra edo ordenagailuarekin sortu nituen. Konponketak ere egin nituen, teklatuak, gitarra desberdinak, sintetizadoreak… Grabazio batzuk prestatu nituen, eta gero estudio batean grabatu nituen abestiak. Iñaki Castrok bateriak jo zituen, eta nik gainerako musika tresnak. Ondoren, beste musikariekin entseatzen hasi nintzen, eta esan bezala, askatasuna eman nien kantuei ñabardura propioak gehitzeko. Hori bai, egitura eta oinarria mantenduta.

Non grabatu duzu diskoa?

Donostiako Muir estudioan grabatu nuen Yon Vidaur musikari eta teknikariarekin. Nire proposamenarentzako aproposena zela esan zidaten. Kafe bat hartu genuen, eta harreman ona sortu zen gure artean. Oso pozik nago lorturiko emaitzarekin.

Zure proposamena nola deskribatuko zenuke?

Musika melodikoa gustatzen zait, 60ko hamarkadatik gaur egun artekoa. Halere, diskoa 90eko hamarkadan dago oinarrituta. Teenage Fanclub, Slowdive eta The Flaming Lips taldeak aipatuko nituzke. Melodikoa, malenkoniatsua eta esperimentala da. Hau da, entzuteko atsegina. Kanta onak gustatzen zaizkit, melodia eta erritmo interesgarriak.

Pertsona lotsatia zara. Agertokian, ez ordea.

Nire alter ego-a da taula gainekoa. Lotsatia naiz jendeari nire buruari buruz hitz egiteko. Jotzen dudanean, ordea, nire gustuko lekuan nago. Nire musika hori da. Ez da antzerki bat, ez naiz Bowie edo Queen. Ni naiz, nire gauzak egiten ditut, pertsona emozionala naiz eta hori da transmititzen dudana.

Zeintzuk dira hurrengo kontzertuak?

Iruñeko Txintxarri aretoan izango gara azaroaren 30ean. Abenduan Santander eta Oviedo bisitatuko ditugu, eta ziurrenik, Bilboko Kafe Antzokian joko dugu.

Londresera itzuli eta bertan jotzeko asmoa duzu?

Bizitzera ez naiz bueltatuko, baina bai bisitan eta jotzera. Hango taldekideekin Donostian jo nuen. Orain, egungo bandarekin Londresera joatea gustatuko litzaidake. Hori ez ezik, bira bat ere egingo nuke Ingalaterran.


Udalaren udako jardueretan izena emateko azken egunak

Izena emateko epea asteazkenean despedituko da. 012 doako telefonoan eman daiteke izena, kutxako edo banketxeko txartelaren bitartez. Jardueren prezioak errentaren araberakoak izanen da, horregatik, udalak lau tarte zehaztu ditu eta horren arabera egin beharko da ordainketa. Hobariak ere aurreikusiak daude.

Altsasuko Udaleko Gazteria eta Kirol Zerbitzuak, Ludotekak eta Musika Eskolak udarako eskaintza prestatu dute, aisialdiari eskainitako egun horietan zeregina nahi duenak herria bertan izan dezan. Udako jarduera horien berri ematen duen liburuxka ikasleei banatu diete, eskaintza zuzenean ezagutu eta hura etxera eraman zezaten.

Gazteendako

Altsasuko Udaleko Gazteria Zerbitzuak 12 eta 30 urte arteko gazteei zuzendutako hiru eskaintza ditu. Alde batetik, UdaGazte programa dago. 12 eta 16 urte arteko gazteendako aisialdi programa da. Garilaren 10 eta 21 artean eginen da, 10:00etatik 13:00etara, eta Dantzalekun eginen den kanpaldia barnean du. 22 euro balio du. Gu Geu Gazte programa aniztasun funtzionalak dituzten gazteei zuzenduta dago eta garilaren 3tik 28ra arte eginen da, 17:00eatik 20:00etara. Errentaren araberako kuota izanen da.

Gazteria Zerbitzuaren eskaintza bestelako hainbat jarduerek osatzen dute: beira edukiontziak margotzeko hiri arte tailerra (garilaren 17-20, 11:00etatik 14:00etara, 12 euro); zaldi ibilaldia (garilaren 12an, 16:00etatik-20:00etara, 5 euro). Donostiako hondartzara ateraldia (garilaren 27an, 10:00etan, 3 euro), Gozamenezen ur festa goxoa (garilaren 4an, doan), zeruaren behaketa (garilaren 24an, doan) eta Gaueko pulunpak (agorrilaren 3an, 10ean, 17an eta 24an, 21:00etatik 23:00etara, doakoa).

Ludoteka

Txantxari ludotekak Aisiaz Blairen eskaintza egin du aurten. Garagarrilean 21, 22, 23, 26, 27, 28 eta 30ean 8:30etatik 13:30etara ludotekan 3 eta 12 (2005-2014) urte arteko ume eta haurrei zuzendutako zerbitzua eskainiko die. Aisiz blai uda, berriz, garilean eta agorrilean izanen da, 10:00etatik 13.00etara 4-12 urtekoendako (2005-2013). Bi hilabete horietan hamabost aldika izena emateko aukera izanen da. Gainera, garileko Aisiz blai Kirolaz blai programarekin lotzeko aukera segituko du, 9:00etatik 9:55etara, monitoreek joan-etorria koordinatuko baitute.

Kirola

Altsasuko Udalak hurrengo denboraldirako herrian dauden kirol eskolen eskaintza zehatza banatutako liburuxkan jaso du. Honako bederatzi kirol eskolak ariko dira: atletismoa, taekwondoa, gimnasia erritmikoa, yoseikanbudo, tenisa, saskibaloia, futbola, pilota, irristaketa eta bereziki aipatzekoa den emakumezkoen futbola. Azken horretan 8 eta 11 jokalariekin aritzeko taldeak osatu nahi dira.

Osasunez hazi programa da aurtengo berritasuna. Haurrei zuzendutako jarduera ludiko-fisikoa izango da, osasun-zentroko pediatria arloarekin koordinaturik. Helburua bizimodu osasungarri eta aktiboa bultzatzea izanen da baita haurren gehiegizko pisua saihestea ere. Garagarrilean, bestalde, igeriketa eta triatloi jarduera trinkoak izanen dira.


PSN: makila eta azenarioa

Iazko ekainean Nafarroako Gobernua hautsi zenetik, UPNrekin bat egin du PSNk hainbat bozketatan; beste gai batzuetan, ordea, oposizioko taldeen botoei gehitu dizkio bereak, exekutiboari aurre egiteko.

Euskararen inguruko eztabaidak dira jarrera horren isla. Euskararen Legea bere horretan uztearen alde eta eremu mistoa zabaltzearen aurka egin zuten UPNk eta PPNk aurtengo urtarrilaren 24an, eta PSNren abstentzioak ahalbidetu zuen eremu mistoa dagoen bezala uztea. Hiru egun lehenago, ordea, justizia administrazioan euskal hiztunen eskubideak zaintzeko eskatu zion parlamentuak Nafarroako Gobernuari, NaBaik, Bilduk, PSNk, Geroa Baik eta Ezkerrak horren alde eginda.

Alor ekonomikoan ere hauspoa eman dio PSNk gobernuari zenbaitetan, eta estutu egin du beste batzuetan. Iazko abenduaren 20ko osoko bilkuran, Errenta zergaren eta sozietate zergaren aldaketa UPNrekin eta PPrekin hitzartu zituen, eta ondare zerga, beste talde guztiekin.

Ikurren Legeari eta CAN auziari erreparatuta, apenas nabaritu den PSNren eta UPNren arteko haustura. Iazko abenduaren 10ean, UPN, PP eta PSNk adostu zuten 2003. urteko Sinboloen Legea edo 2010. urteko Biktimen Legea betetzen ez duten hautetsiak zigortu ahal izatea. Horren arabera, Ikurrinaren edo presoen alde egitea zigor dezakete Nafarroan. Gainera, CAN auzia ikertzeko taldea eratzeari uko egin zion PSNk.

Espainiako Gobernuak ezarritako neurrietan, berriz, bananduta agertu dira UPN eta PSN. Iazko urriaren 11n, botikak berrordaintzearen kontra azaldu zen parlamentua; Bildu, NaBai eta Ezkerrarekin bat egin zuen PSNk, eta PPN eta UPNk egin zuten berrordainketaren alde. Beste horrenbeste gertatu zen abenduaren 10ean: gabonetako aparteko lansariari “osagarri berezi” gisa eustea hobetsi zuen PSNk; ez, ordea, UPNk.

Ordagoa, ordea, herrialdeko aurrekontuetan bota zion PSNk UPNren gobernuari. Azaroaren 22an, parlamentuak atzera bota zuen 2013rako aurrekontu proiektua, sozialistek aurkako botoa emanda.


IBAIZABAL: BBKren ohiko batzarra

Ostiral honetan BBKko egoitza nagusian (Bilboko Kale Nagusian) egingo dutena. Nahiz eta ohikoa izan, bertan garrantzizko puntuak jorratuko dituzte Arantza Urkaregi Ezker Abertzaleko BBKko kontseilariaren ustez. Esaterako, Gizartegintzari dagokiona. Kutxa honen izaera soziala defendatzeko, aipatu talde politikoak elkarretaratzea egitera deitu du gaur arratsalderako.

DESKARGATU HEMEN!!! !


40 urtez dantza eskaintzen

1976. urtean sortu zen Sahatsa taldea Urrestillan, eta dantzan jarraitzen dute, Azpeitia, Azkoitia eta Urrestillako kideekin. Azpeitia Dantzan zikloaren barruan, lehen ikuskizuna izango da beraiena.

Udaberrian jaio zen, urteko lehen loreak bezala; horregatik jarri zioten Sahatsa izena. Sahatsa da eguzkia jotzen hasten denean, lehena loratzen den zuhaixka. 1976an sortuta, 40 urte daramatzate dantzan taldeko kideek. Urrestillako gazteek sortutako taldea dela azaldu du Juan Luis Lizabe zuzendariak: "Larunbat arratsaldez zerbait egiteko helburuarekin hasi ziren, eta Pasai San Pedro (Gipuzkoa) eta Trintxerpeko (Pasaia, Gipuzkoa) dantzari batzuk hasi ziren hara joaten, dantzan irakastera". Lizaberen arabera, artean ez zen dantza taldea, ikasle taldea baizik.

Ondoren hasi ziren Azkoitiko eta Azpeitiko ikasleak, eta bi edo hiru urtez jarraitu zuten horrela. "Behin denbora bat pasatuta, irakasleek etortzeari utzi zioten, eta gure erara hasi ginen dantzan", esan du zuzendariak.

Urrestillako plazan egin ohi zuten dantza, eta eliza azpian, eguraldi txarra egiten zuenetan. Lekua oso erosoa ez zela-eta, Azpeitiko Azoka plazara mugitu ziren, eta han egin zituzten dozena bat urte, Azkoitiko Baztartxo antzokia berritu artean. Gaur egun, Baztartxon dute lokala, eta han jarraitzen dute.

Erreportaje osoa, Urola Kostako Hitzaren webgunean.


Gizonezko bat helikopteroz erreskatatu dute Donostiako mendi batean

Ertzaintzak gaur arratsaldean 36 urteko gizonezko bat helikoptero bidez erreskatatu behar izan du Donostiako mendi batean: Ulian.

14:30ak aldera Zurriola hondartza aldetik Uliara igo da gizonezkoa, baina gerora SOS Deiak-era deitu du, ez gora ez behera ezin zuela egin esanez.

Ertzaintza joan da hara eta gizonezkoa Zurriolako aparkalekura helikopteroz jaitsi du.


Manu Alfonsok borrokaldia izango du larunbatean Astigarragan

Zumaia Cuban Boxing klubeko Manu Alfonso boxeatzaileak borrokaldia izango du larunbat honetan Astigarragako kiroldegian (19:00etan). Zortzi borrokaldiz osatutako jaialdia izango da hau, eta Ruben Arredondo kubatarrak entrenatutako kirolaria 63 kiloko mailan lehiatuko da. Aurkaria Astigarraga bertako Oier izango da.

Borrokaldi bakoitza hiruna minutuko hiru roundez osatuko da.


PPk "Auzitegi Nazionaleko kontraesanak" aztertzeko eskatu du

Federico Trilloren arabera, Antton Troitiño presoa aske uzteko erabakian errudunak baleude, Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak kargutik kendu beharko lituzke.

Federico Trillo PPko Justiziako koordinatzaileak Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiari (CGPJ) eskatu diola Antton Troitiño preso ohiaren askatasuna dela-eta azter ditzala "Auzitegi Nazionaleko kontraesanak" eta, errudunak baleude, horiek kargutik kentzeko. "CGPJ behartuta dago ikerketa egitera", esan du gaur Trillok.

Auzitegi Nazionalak Troitiño aurkitu eta espetxeratzeko agindua eman zuen asteartean, joan den astean aske uzteko hartutako erabakian atzera eginda. Behin-behineko espetxealdia eta 24 urteko zigorra bete ostean, apirilaren 13an irten zen kartzelatik Troitiño, Auzitegi Nazionalak, Konstituzionalaren irizpideei jarraituz, euskal presoak behin-behinean espetxean egindako urteak gehienezko kondenari kenduta libre geratu behar zuela iritzita.

PPko diputatuak Alfredo Perez Rubalcaba Espainiako lehen presidenteorde eta Barne ministroari leporatu dio Poliziak ez duela egun hauetan Troitiño zaindu, "eta bazeuden arrazoiak, Fiskaltzak auzitegiaren erabakiari helegitea jarri ziolako".


Preso gaixo larriak askatzea eskatu du Getxoko Udalbatzak

Getxoko Bilduk EAJk aurkeztutako zeharkako zuzenketa onartu ostean, aipatu bi talde politikoen aldeko botoekin onartu zuten hamahiru preso gaixo larrien baldintzapeko askatasuna eskatzeko mozioa, joan den astearteko udal osoko bilkuran. PPk eta PSE-EEk aurka bozkatu zuten. Maitane Nerekan arduratu zen koalizio independentistak berak aurkeztutako mozioa aurkezteaz. Bilduko bozeramaileak mozioa Getxoko Udalean aurkeztearen "garrantzia" azpimarratu zuen. Izan ere, aipatu zuenez, "oso kasu larria bizi izan dugu udalerrian bertan". Anjel Figueroa "etxean daukate preso", espetxe arindu egoeran. Gaixotasun larri eta sendaezina duen preso politiko algortarra Langraizko espetxetik atera eta etxera eraman zuten 2008ko azaroaren 12an, bertan zigorra bete dezan. Bestalde, Nerekanek azaldu zuenez, "hamahiru preso gaixo larriak askatzea da beraien osasun eskubidea bermatzeko aukera bakarra, hamahiruen osasun egoerari era eraginkorrean aurre egin ahal izateko, beraien inguru afektiboan txertatua eta bere osasunaren zainketa eta arreta zorrotz baten pean egon beharko bailukete". "Espetxeak konfiantzazko medikuen arreta ere ukatzen" diela gaineratu zuen. Argazkian, udal batzarra hasi baino lehen hainbat lagunek egin zuten preso gaixo larrien aldeko elkarretaratzea udaletxean bertan, Algortako Herrira bilguneak deituta / cc-by Algortako Herrira.

Mozioaren eztabaidan argi geratu zen PP zein PSE-EE alderdien jarrera preso gaixo larrien egoeraren inguruan. Javier Ruiz zinegotzi popularrak "presoak biktima gisara aurkeztu" nahi izatea egotzi zion Bilduri, "horretarako eskura dituen espazio publiko guztiak bozgorailu bezala erabiliz". Are gehiago, "diskurtso faltsua eta manipulatua erabiltzea" leporatu zien ordezkari independentistei; baita "instituzioen izen ona zikindu nahi izatea, espetxe sistema mendekari gisara aurkeztuz". PPren arabera, hamahiru preso gaixo larriak ez badituzte askatu, "horretarako irizpide mediku eta legalik ez dagoelako da", Ruizen iritziz, "espetxe sistemak pertsonen duintasuna eta osotasunari lehentasuna ematen baitie".

Luis Almansa PSE-EEko bozeramailearen hitzetan, berriz, "txosten medikuetan oinarrituta, Justiziari dagokio preso horiei askatasuna ematea ala ez. Ez ezker abertzaleko erakundeen aholkuetan oinarrituta". Gaineratu zuenez, "zehatz-mehatz betetzen ari da Legea eta ezker abertzaleak banan-banakako neurriak onartzen utzi beharko lieke presoei".

Maitane Nerekan Bilduko bozeramaileak, ordea, "oso larritzat" jo zuen PPk "diskurtso faltsua erabiltzen" ari direla aurpegiratzea. "Aipatu hamahiru lagunen senideekin bildu beharko zinateke beraien egoera zein den ezagutzeko", bota zion Ruizi. Legea betetzen ari den "zalantzan" jartzen ari direla baieztatu zuen koalizio ezkertiarreko kideak: "Adibide bat jarrita, Garzon protokoloa (atxilotuak inkomunikazio egoeran daudenean guztia grabatzea, gero epaile eta abokatuen eskura jartzeko) ez da betetzen atxiloketan daudenean. Hori ez bada betetzen, nola ez dugu zalantzan jarriko beste guztia. Hainbat medikuk esan zuten Iosu Uribetxebarriaren egoera oso larria zela. Almansaren arabera ezker abertzaleko bozkatzaile sutsuak dira guztiak. Botere banaketa dagoenik ere zalantzan jartzen dugu. Estrasburgotik zer edo zer betetzeko eskatzen zaionean Espainiako Estatuari hori atzeratzen joaten dira beti. Bestalde, presoek beraien zigorra bete behar izateak ez du esan nahi berezkoak zaizkion eskubideak ukatu behar zaizkienik".

Senideak udal batzarrean

Proposamenaren eztabaidaren berri zuzena izan zuten bilkura aretora hurbildu ziren preso getxoztarren senideek. Era berean, familiarren ordezkari batek bildutakoei hitz egin zien udal batzarra amaitu eta gero, mozioaren alde egin zutenen jarrera eskertzeko, eta "euskal preso politikoen eskubideak urratzeaz gain, espainiar Estatuak bere legeak ez dituela betetzen" salatu zuten. Era berean, gogorarazi zuten "oraindik badaudela tortura salaketa asko ikertu barik, eta Gobernuak ez duela bete Estrasburgoko epaitegiak agindu diona Parot doktrinaren inguruan".

Mozioa eta zuzenketak

Horrenbestez, Bilduk EAJk aurkeztutako zeharkako zuzenketa (egindako aldaketak beltzez) onartuta, ondoko puntuak onartu zituen Getxoko Udalbatzak:

1. Getxoko Udalak, preso gaixoen premiazkotasun eta larritasun egoeraren aurrean, bere kezka adierazten du. Era berean indarrean dagoen legea beteaz eta herritarren gehiengoaren borondatearekin bat eginez, urrats errealak emateko deia egiten dio Madrilgo gobernuari.

2. Getxoko Udalak, nazioarteko eta Espainiako legedia oinarritzat hartuaz, lege parametroen barruan gaixotasun larri eta sendaezinak dituzten preso guztientzat ("hamahiru presoen" ordez) baldintzapeko askatasuna eskatzen du, beti ere beharrezkoa duten osasun tratamendua baldintza egokietan jaso dezaten eta egoera honek, bai beraientzat zein beren senitartekoentzat ere, zigor gehigarria suposatu ez dezan.

3. Erabaki honen berri, Madrilgo Barne Ministeritza eta Kartzela Zaintzako Epaileari bideratzea.

Preso gaixo larrien aldeko elkarretaratzea Getxoko udaletxean (argazki albuma)


Justizia Unibertsalaren 12 auzi artxibatuko dituzte gaurtik aurrera

Jose Couso kamerariaren hilketa Iraken eta Ruandako eta Saharako genozidio kasuak dira artxibatuko direnetako batzuk.

Gaurtik aurrera, Auzitegi Nazionalak artxibatu egingo ditu justizia unibertsalaren bidez zabaldutako hamabi bat kausa.

Epaileek ofizioz itxiko dituzte auzi horiek, eta Fiskaltzaren edo aldeen eskaerak ez dira beharrezkoak izango.

Partidu Popularrak gehiengo osoa erabilita onartu zuen justizia unibertsalaren legea bertan behera uztea.

Jose Couso kamerariaren hilketa Iraken eta Ruandako eta Saharako genozidio kasuak dira artxibatuko dituzten kasuetako batzuk.

Espainiako Gorte Nagusiek iragan astean onartutako erreformaren baldintzak betetzen dituzten kasuak artxibatuko dituzte.

Hemendik aurrera, ezingo da salaketa baten bidez edota herri-akusazio baten bidez nazioarteko delitu bat Auzitegi Nazionalean epaitu. Fiskaltzak auzi horiek irekitzeko aukera izaten jarraituko du.

Ignacio Ellacuria jesuitaren hilketaren inguruan, Salvadorren, Eloy Velasco epaileak aldeei galdetu die auziarekin jarraitzea daukan. Kasu horretan, Salvadorreko 13 militar ohi inputatu dituzte.


Euskararen kale-neurketako datuak emango dituzte

Iturri kultur etxean, 18:30ean egingo dute aurkezpena. Aurtengo udaberrian egin dute kale-neurketa. Gaur arratsaldean, Soziolinguistika Klusterrak neurketa horren emaitzak eta ondorioak

Azken kale-neurketa 2008an egin zuten. Orduko datuek ziotenez, Elorrioko kaleetan izandako elkarrizketetatik %29 ziren euskaraz. Hiru elorriarretatik bi dira euskaraz berba egiteko gai.


Papagaien hizkuntza-baliabideez

Filosofia euskaraz nahi izatea itzulpenak sustatzea baino gehiago da, jakina. Areago: filosofia euskaraz sortu egin behar dela aldarrikatzeak ez du, inola ere, gai horri buruzko eztabaida agortzen.

Zalantzarik ez, filosofiaren arloan egiten den itzulpen oro hizkuntzen arteko elkarrizketa emankorra izan ohi da. Alfonso Sastrek artikulu batean zioenez: «Los traductores también piensan» (Itzultzaileek ere pentsatu egiten dute). Itzultzaile onak sortzaileak dira-eta, ezinbestez.

Alabaina, kontua ez da soilik kanpoko filosofoak euskarara ekartzea; ez eta euskal pentsaera sendotzea filosofia euskaraz eginez ere. Aitzitik, helburu horiek ez dira beteko, erabiltzen dugun hizkuntzaren baliabide filosofikoei buruz hausnarketa kritikoa egin ezean. Hain zuzen ere, behar-beharrezkoa zaigu ikertzea zeintzuk diren euskararen aukerak... —kopiak, mutanteak, eta kreolera mamigabeak baztertzeko.

Hari horretara, Joxe Azurmendik azaltzen digu Herri Gogoa izeneko liburuan nola nabarmendu zuten XIX. mendeko filosofoek lotura bat dagoela gogoeten eta hizkuntzen artean. Azurmendik Wilhelm von Humboldten tesi hau dakarkigu gogora: «Lurra, gizakia eta hizkuntza, banaezinki batean haziak dira».

Bada, giza hizkuntza, oro har, hausnarketaren nahitaezko baldintza da. Era berean, mintzamena hizkuntza jakin batekin doa uztartua, halabeharrez. Hau da, hizkuntzak inguru bati loturik jaio eta denboran zehar garatzen eta eratzen dira. Eta guztiek —hainbat osagairen emaitza historikoa izanda ere—, aldatzen eta eraldatzen jarraitzen dute bizirik dauden bitartean.

Hizkuntza batek bestea ahitzea eta xurgatzea, ordea, ez da beronen aldatze hutsa, baizik eta gainbeheraren adierazleetariko bat. David Crystal hizkuntzalariak Language Death (Hizkuntza-heriotza) izeneko liburuan erakusten digu nolakoak ohi diren galduz doazen hizkuntzen ibilbideak; alegia, nola urratzen, urritzen eta hustutzen zaien hiztunei, eremuz eremu, ezari-ezarian, gauzak adierazteko ahalmena, harik eta hizkuntza indartsuagoak hizkuntza ahulagoa guztiz ordezkatu arte. Argi denez, bilakaera horrek kalte egiten dio gogoeta egiteko gaitasunari berari ere. Laburbilduz: tresnak kamustu egiten zaizkie hiztunei.

Ondorioz, hizkuntza gutxituen hiztunek nagusi den hizkuntzaren simil bat egiteko joera izaten dute, besteak beste, zailtasunak gainditze aldera. Horra hor atzerriko hitz eta esapideen lilura: behin mailegutan hartuta eskuz esku doaz gero, inork funtsean zein esangura duten aztertu gabe. Baina kopiazaleen arinkeriak kale itsu batera darama, hizkuntzaren asimilazioak —izaerarenak bezalaxe— kultura batek bestea desagerraraztea besterik ez baitakar berekin.

Ildo beretik, itzultzaileek eskarmentuz ongi dakitenez, hizkuntzen arteko hartu-emanak ongi zehaztu daitezkeen arren, hizkuntza batetik bestera jotzea eta ekuazio bat ebaztea ez dira gauza bera. Alferrik da, hortaz, parekotasun matematikoa bilatzea.

Horrezaz gain, hizkuntza isolatua da euskara, ezagun denez. Hots, kide bakarreko familia bat osatzen du egun. Euskara munduko hizkuntza-familietan sailkatzeko ezintasunaz ari gara. Zentzu horretan, euskara urruti-urruti dago munduko beste hizkuntzetatik; zeresanik ez, auzokide dituen indoeuropar etorburuko hizkuntza erromanikoetatik.

Horrexegatik, funtzionarioen saioek euskara tiradera indoeuroparretan sartzeko ez diote, inola ere, hizkuntza-gatazkari behar bezala aurre egiten. Jokabide horrek bitartekaritzaren antza hartzen du; halere, epe luzean, ez du euskara ulergarriago egiten, alderantziz baizik. Batetik, esan bezala, euskarak ez duelako zerikusirik aipatu hizkuntzekin, ez alde genetiko, ez tipologikotik ere; bestetik, Euskal Herrian ez dagoelako hizkuntzen arteko orekarik. Bata buru da eta bestea, mendeko. Halako egoerak exodiglosia izena du, ez elebitasuna, ez elkarren senide hurbilak diren bi hizkuntzei dagokien diglosia ere.

Galeraren testuinguru honetan, beste urrats bat egin beharko genuke filosofiazaleok eta frogatu euskarak mendebaldeko filosofia aberats dezakeela. Izan ere, euskarak, hizkuntza indoeuroparrak baino zaharragoa izaki, mendebaldeko filosofia jaio zen grekerak baino erro, kontzeptu, eta eduki zaharragoak —eta ezezagunagoak— atxiki ditu. Aro bateko jakintzaren lekuko bakarra da, nolabait esateko.

Zoritxarrez, ia-ia urratu gabe daude oraindik euskarak eskaintzen dituen bideak, esan nahi baita, zein ekarpen egin diezaiokeen euskarak filosofiari.

Garaia da, beraz, sormen-bidaietan ibilgailu hautatu dugun hizkuntzaren berezko baliakizunei buruz lan filosofikoa egiteko, nola eta jatorriari lehentasuna emanez, papagaien antzera jokatu ordez.

Filosofoek, bereziki, ez lukete hizkuntzarekiko ardura horri huts egin beharko.


Eskaintza ezin hobeekin dator Ixadebalde zapatuan

XI. Ixadebalde azoka egingo dute zapatuan, irailak 12, Aretxarte merkatarien elkartekoek. 10:00etan hasi eta 20:00etara bitartean prezio ezin hobeak eskainiko dizkiete herritarrei Mitarte kalean –euria eginez gero Herriko Plazako arkupetara eroango dituzte postuak–.

Hamabost komertzio elkartuko dira kalean; honako hauek: Amaia ume denda; Asensio; Atai; Begira argazkiak; Belar Meta; Brasileña akeita etxea; Gertu janari prestatuak; Haurrak; Kilima; M5 kirol denda; Martin oinetakoak; Tinta Beltza; Titare lentzeria-mertzeria; eta Zubia oinetakoak. Batzuek uda sasoiko jeneroa izango dute eta beste batzuek ohikoa. "Betiko legez kalitate oneko jeneroa aterako dugu kalera eta betiko legez prezio ezin hobeekin. %70 arteko beherapenak izango dituzte aretxabaletarrek", jakinarazi dute Aretxarteko zuzendaritzako kideek.

Merkatariek jarritako postuen artean egongo da Akorde taberna, gerturatutakoei edatekoa eta mokadutxoak eskainiz. Eta Aretxabaleta kirol elkarteko ordezkariek ere materiala jarriko dute herritarren eskura. Bide batez, kirol elkarteko bazkide egiteko aukera egongo da.

Jolasak eta zozketak

Merkealdien azokak iraun bitartean jolasean jardun ahal izango dute neska-mutikoek. Egun osoan izango dituzte gaztelu puzgarriak eta arratsaldean jolasak ere bai.

Azoka itxi aurretik zozketak egingo dituzte Aretxartekoek. Erosketak egindako bezeroen artean zozketatuko dituzte hiru otar batetik; eta UDAk emandako bi bazkide txartel, bestetik.


Iruñerrian Gaur 2013-03-21

Nafarroako Kutxako dieten ikerketa Auzitegi Nazionalera eramatea baztertu du Maria Paz Benito epaileak. Uste du eroskeria delitua egoten ahal dela, eta hori omisiozko prebarikazioarekin lotuta dagoela. Agintari zenbaitzuk dietetan jaso duten dirutza, gutxien-gutxienik zalantzagarria dela. 23.200 sinadura jaso ditu herritar batek Mediterranea de Catering enpresaren aurka. Sukaldeetako langile ohiek inkesta egin dute, eta horren arabera, gaixoen %90 ez daude pozik otordu zerbitzuarekin.


Ameriketan ibilitako artzainek besta egin zuten maiatzaren 1ean

Maiatzaren 1ean Sunbillako Amerikanoek beraien besta ospatu zuten. 1987 urtez geroztik ospatzen dute egun hau. Urtetik urtera jendea guttitzen ari da normala den bezala. Hildakoen aldeko meza eman zuen Don Basiliok. Ondotik Ulibeltzak elkartera hurbildu ziren beraien lur azpiko ogiarekin aperitiboa hartzera. Ameriketan ohitura zuten edaria hartu zuten, Highball-a. Ondoren Ariztigain kanpinean bazkaldu zuten eta berenduarekin akitu zuten eguna.


Ur jolasak bihar igerilekuan

Bihar, 10:30etatik 12:30etara, ur ludoteka izango da Kiroldegiko igerilekuan, Hernaniko Udal Kirol Patronatuak antolatuta. Ondo pasatzera joateko gonbitea egin dute bertatik .


NaBai-ren helburuak

1. Nafarroan aldaketa politikoa bultzatzea, eskuina boteretik kanporatzeko. Gizartearen eskakizunak aintzat hartzea, izaera sozialeko edukiei eta ezkertiarren, aurrerazaleen, abertzaleen eta euskaltzaleen edukiei lehentasuna ematea.

2. Euskal Herriko baketzea eta normalkuntza poolitikoa. Indarkeria desaertzea, aukera politiko guztiak legeztatzea. Nafar gizartearen aniztasuna aintzat hartzea eta, horren ondorioz, sentsibilitate eta aukera politiko guztiak errespetatzea.

3. Nafarroako herritarren erabaki eskubidea aitortzea, eta proiektu politiko guztiak defendantu, eta hala bada, gauzatu ahal izatearen bermea, gehiengo demokratikoak halaxe erabakitzen badu. Gure eskubide historikoen arabera dagokigun autogobernuaren garapena lortzea, herritarren erabakia librearen bidez eguneratuak eta berretsiak, beti ere, erkidegoaren ongizateearen zerbitzura.

4. Nafar guztien hizkuntza eskubideen erabailera bermatzea eta, ondorioz, euskararen ofizialtasuna herritar guztientzat eta Nafarroako lurralde osoan lortzea.

5. Demokrazian sakontzea eta herritar guztien eskubide zibil eta politikoak aitortzea. Giza eskubide guztiak errespetatzeko bermea.

6. Zerbitzu publikoen sistema indartzea, herritar guztientzako ondasun publiko duinak eskaintzeko. Justsizia sozialaren lorpenean aurrera jotzea, gazte prekarioek , etorkinek, adindunek, emakume baztertuek, sozialki baztertuak dauden pertsonek eta minusbaliatuek jasatzen dituzten desberdinatasun sozial lazgarrienak zuzentzeko.

7. Gizartea eta ekonomia garatzeko politikak, azpiegiturak eta zerbitzu publikoak bultzatzea, lurraldeen arteko desorekak zuzentzeko, herritar guztientzako aukera berdintasuna bermatzeko, hori guztia garapen iraunkorrean oinarriturik.

8. Demokrazian sakontzea: batetik gizarteak bizitza politikoan parte hartzeko bideak hobetzeko eta, bestetik, sistema demokratikoaren beraren zilegitasuna eta kalitatea indartzeko; era berean, gizarteak era iraunkorrean parte hartzeko formulak entseatzea, eaterako, gizarte partaidetzarako kontseiual, aurrekontu partehartzaileak edo beste, eta, horiekin batera, erabakietan zuzenean parte hartzeko lanabesak, herri kontsuleten edo erreferendumen bidez, eta hautesleek hautetsiak kontrolatzea.

9. Egiazki iraunkorra eta etorkizuneko belaunaldiekiko nahiz munduko herri probretuekiko solidarioa izanen den giza garapenaren aldeko apustua.

10. Nafarroako abertzale, ezkertiar, aurrerazale eta euskaltzaleen gizarte babesa ahalik eta gehien aprobetxatzea, indarrak batu eta sinergiak bilatzearen bidez, eta printzipio programatiko hauek aintzat hartzen ditugun taldeok elkarrekin koalizioan insttuzio gehiagotan tokia izatea, gaur egun ez baitugu ordezkaritzarik proieektu berri, integratzaile, kohesio emaile eta solidarioa bultzatzeko.

11. Nafar eskuindarrek egun gobernatzen duten instituzioetan alternatiba sortzea. UPN-CDNri edo ideologikoki antzekoak diren udal hauteskunde taldeei alternatiba izateko, gehienetan gobernu hitzarmena egin beharko da PSNrekin eta ezkerreko beste indar batzuekin. Bestalde, beharrezkoa da konpromiso tinkoa gobernu aurrerazaleei sostengua emateko, betiere bakoitzaren ordezkaritzarekiko errespetua aintzat hartuz, eta, aldi berean, lehentasuna eman behar zaio aldaketarako dagoen premia gorriari, desadostasun politikoen gainetik.


Aritz Mendiolak musikarien 'guilty pleasure'ak ekarriko dizkigu astero

Atala eta kolaboratzailea estreinatu ditugu 'B Aldea'n. Aritz Mendiolak musikarien plazera diren kantu sekretuak aurkeztuko dizkigu.

Grises taldeko Eñaut Gaztañaga izan da Aritzen lehen gonbidatua.


Antonio Ledezma oposizioko kidea kartzelatik atera du Venezuelako Gobernuak

Emazteak egin du iragarpena. Etxeko atxiloaldian jarraitu beharko du Ledezmak.

Mitzy Capriles Antonio Ledezma oposizioko kidearen emazteak iragarri duenez, Caracasko alkate ohia etxean da berriro. Ledezma asteartean atxilotu zuten, eta kartzelara eraman, etxeko atxiloaldiko baldintzak urratzea egotzita. Egoera horretan jarraitu beharko du orain ere.

Caprilesek Twitter bidez egin du iragarpena, Ledezmaren kontua erabilita. "Herrialdeari jakinarazi nahi diot duela minutu batzuk Antonio etxera ekarri dutela SEBINeko agenteek, ezustean", idatzi du:

Mitzy Caprilesek kontatu duenez, gizona "larrituta" dago "Leopoldo ?Lopez? eta beste 600 preso politiko espetxean" daudelako oraindik. Era berean, etxetik eraman zutenetik "Venezuelako herriak eta nazioarteak erakutsitako kezka eta elkartasuna" eskertu ditu.

Asanblea Nazional Konstituziogilea osatuko duten egunean askatu du Venezuelako Gobernuak Ledezma.

Caracasko alkate ohia eta Leopoldo Lopez oposizioaren burua astearte goizaldean atxilotu zituzten, eta Ramo Verde kartzelara eraman. Han dute oraindik Lopez.

Leopoldo Lopez atxilotu zutenean grabatutako irudiak:

Poliziak horiek eraman eta ordu batzuetara Venezuelako Auzitegi Gorenak argitu zuenez, etxeko atxiloaldia betetzeko ezarritako baldintzak urratzeagatik atxilotu zituzten biak.


Connecting Talent 2019 nazioarteko beken edizio berria abian da


Haurrentzat, haurrekin batera

Gazteen premiak eta iritziak erdigunean jarriko dituen hezkuntza eta aisialdi eredu euskalduna sustatzeko abiarazi dute 'Herri hezitzailea, eskola herritarra' egitasmoa; Euskal Herriko zenbait udalerritara hedatu dute jadanik "berdintasunezko harremanetan" oinarrituta dagoen eredua.


‘Diego Garcia, bidegilea’ dokumentala ikusgai dago sarean

Azkoitiko Baztartxo antzokian estreinatu ondoren, joan den igandean eman zuten telebistan Diego Garciaren omenez Juanan Legorburu kazetariak eta Antton Aldekoak sortu duten Diego Garcia, bidegilea dokumentala. Film hori ikusi nahi dutenek, dagoeneko badute horretarako aukera; izan ere, EITBren webgunean ikusgai jarri dute lana. Hain zuzen ere, lotura honetan ikus daiteke korrikalari azkoitiarraren bizitza eta ibilbidea jasotzen dituen ikus-entzunezkoa. Martxoaren 31n bete ziren 18 urte Diego Garcia hil zela, eta lanarekin “zor bat kitatu” dutela sentitzen dute egileek.


Opus Deiren unibertsitateko irakasleek sexu abstinentziaren apologia egiten dute DBHko 3. mailako testu liburu batean

Abortatzeko eskubidearen aurka ere egiten dute liburuan. Egileen artean, Jokin de Irala dago, lehenagotik ere zer esana eman zuena homosexualitatearen senda daitekeela argudiatuz.

Bortxaketa baten ostean abortua zalantzazko jotzen dute, pornografiak menpekotasuna sor dezakeela ohartarazten dute eta sexu bidezko gaixotasunak ekiditeko modu seguruena sexu-abstinentzia dela nabarmentzen dute webgune batean. Interneteko orrialdean jasotakoak ezagutu dira orain baina, Biologiako testu liburu batek sortu zuen polemika. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako hirugarren mailarako prestatutako testu liburua da, homosexualitatea joera naturala ez dela jasotzen da beste baieztapenen artean. Nafarroako Opuseko unibertsitateak iragarri du zenbait paragrafo erretiratu eginen dituela liburu horretatik. Kolektibo hainbatek azalpenak eman ditzatela nahi dute eta esaldi horiek Biologia liburuan jaso izanagatik ondorioak izan ditzatela ere eskatzen ari dira.

SM editorialak argitaratutako testu liburua da eta Medikuntzan, Biologian eta Erizaintzan adituak diren Nafarroako Unibertsitate Pribatuko irakasleak daude egileen artean. Homosexualitatea eta heterosexualitatea osasun arloan alderatu ezinak direla jaso dute testu liburu horretan. Gaineratzen du testuak, homosexualitatea bikote anizkoiztasunarekin lotuta dagoela.

Jovenes hoy izeneko taldearekin batera editatu zuten liburua Opuseko unibertsitateko irakasleek. Talde horrek bere burua modu honetan deskribatzen du: "profesional taldea gara, Europako lurralde desberdinetakoak afektibitatea eta gazteen arteko sexualitatea sustatzeko asmoa duguna". Webgune baten bitartez, galderak planteatzen dituzte eta abortuaren, masturbazioaren eta abstinentziaren inguruan ere idazten dute. Esaterako, bortxaketa baten ostean abortatzea aukeratzat ikusten duten galdetuta, diote: "enbrioia ez da amari gertatu zaionaren erantzule" eta "abortuak ez du desagerraraziko gertatutakoa". Gaineratzen dute, "haurdunaldiarekin segitzeko aukerarekin egiten dugu bat eta haurra jaiotzen delarik adopzioaren aukera aztertzearekin". Masturbazioaz diotena da, pornografiak menpekotasuna sor dezakeela eta abstinentziaz nabarmentzen dute, sexu-gaixotasunak %100 ekiditeko modu bakarra dela.

Horiek guztiak webgunean jasotzen dituzten paragrafo batzuk dira. Twitter bidez gainera, diote, preserbatiboa ez dela %100 fidagarria HIESA ekiditeko edo bikote harremanetan oporretara elkarrekin joan eta logela berbera konpartitzeak zaildu egiten duela sexu harremanak senar-emazte izan arte ez izatea.

Webgunearen egileak

Zazpi lagunen artean ematen dituzte azalpen horiek interneten, horien artean daude: Alfonso Osorio Psikologia Sozialean irakasle eta Nafarroako Unibertsitate Pribatuko kide; Carlos Beltrano, Hezkuntzan doktorea eta ikertzailea Opuseko unibertsitatean; Jokin de Irala Medikuntza prebentiboan eta Osasun Publikoan katedratikoa da Nafarroako Unibertsitate Pribatuan.

Hezkuntza Ministerioan, kexa

Kolektibo batek baino gehiagok kritikak egin ditu. "Onartezina da homosexualitatea diskriminatzen duen liburu batek Ministerioaren babesa izatea", diote. Espainiako Parlamentuan azalpenak eska ditzatela nahi du Eugeni Rodriguezek, Homofobiaren aurkako Behatokiko presidenteak Iruñean emandako hitzaldi batean. Deia, alderdi politikoei gaia azter dezatela.


Olatu handien ehiztarien atzetik

Euskal balearen ehiza dokumentala egin dute Asier Altuna Txokito arrasatearrak, Jon Goikoetxea gasteiztarrak eta Oier Bartolome debarrak. Balearen ehiza olatu handienarekin konparatu dute, metafora gisa. Olatu handiak ehizatzen dituzten euskal surflarien testigantzak eta irudi ikusgarriak jasotzen ditu Donostiako SurfFilm Festibalera aurkeztu duten dokumentalak.


Ezegonkortasunak hazkundeari hozka egin dio

NDFk aurreikuspenak murriztu ditu munduko ekonomiarentzat, eta ohartarazi du apirilean iragarri zituen arriskuetako batzuk gauzatu direla.

Goia jo du hazkundearen makinak. Azken bi urteotako baikortasuna desagertu da, eta erritmoa gelditu da. NDF Nazioarteko Diru Funtsak argi du: aldeko haizeak utzi dio jarduna bultzatzeari, eta ezegonkortasuna hedatzen ari da, nagusiki esparru politikoan. Aldi berean, shock negatibo gehiagoren arriskua handitu da. Lehman Brothersen erorketaren hamargarren urtemugan, ez dago giroa ospakizun handietarako.

Funtsak World Economic Outlook txostenaren urriko edizioa argitaratu du gaur, Balin (Indonesia) egiten ari den urteko batzarra baliatuta. Apirilean egindako aurreikuspenekin alderatuta, hazkunde globalari bi hamarren kendu dizkio. Aurten eta datorren urtean munduko ekonomia %3,7 handituko dela espero du. 2012tik 2016ra egondako hazkundea baino nabarmen handiagoa da, baina gorakada indartsu hori apaldu da orain.

Ekonomia aurreratuek hamarren bat galduko dute. AEBek eutsiko diote tasa indartsu bati aurten, Trumpen administrazioak onartutako zerga murrizketari jarraituz, baina horren efektuak lausotuko dira datorren urtetik aurrera, eta goraldia hoztuko da. Murrizketa handiagoa da eurogunearen kasuan, eta, bereziki, blokeko ekonomia nagusien artean. Europan ez dira bete iragarritako helburuak lehen urte erdian. Hori dela eta, NDFk sei hamarren kendu dizkio aurtengo Alemaniako aurreikuspenari, bost Frantziakoari, hiru Italiakoari, eta bat Espainiakoari. Euroguneko hazkundea %2 izango da aurten, eta %1,9 heldu den urtean.

Zuzenketa handiagoa da goraldian eta garatzeko bidean diren herrialdeen kasuan. Aurten bi hamarren eta heldu den urterako lau jaitsi zaizkie, multzo gisa hartuta. Aurreikuspenen murrizketa geografikoki oso sakabanatuta dago. Hego Amerikako eta Erdialdeko Amerikako ekonomia handiei eragingo die (Argentina, Brasil eta Mexiko), Turkiari, Indonesiari, Irani eta Hego Afrikari. Txinako hazkunde kalkuluari ere bi hamarren jaitsi zaizkio heldu den urterako, baina estatuaren esku hartzea espero da jaitsiera handiago bat eragozteko.

Oraingoz, NDFk ez du uste inbertitzaileen ihesa dagoenik goraldian dauden ekonomietatik, eta ez du espero herrialde jakin batzuetan gertatu diren arazoak —Argentinan eta Turkian, batez ere— besterik gabe hedatuko direla oinarri sendoagoak dituzten beste merkatu batzuetara. Arriskua hor dago, hala ere. Gaur egun, munduko BPGaren %40 inguru gorabidean edo garatzeko bidean diren herrialdeek sortzen dute, eta horietan gainbehera sakon bat gertatuko balitz, “mehatxu handia” litzateke ekonomia aurreratuentzat.

Politika, konpondu gabe

Ezegonkortasun politikoak hozka egin dio hazkundeari. “Merkataritzak politika islatzen du, eta politika konpondu gabe dago oraindik ere herrialde askotan, arrisku gehiago sortuta”, Maurice Obstfeld NDFko ekonomista buruaren hitzetan. Hazkundea zamatzen hasiak dira AEBek Txinaren aurka hartu dituzten neurri protekzionistak eta Pekinen erantzuna. NAFTA ordezkatzeko akordioak parlamentuen oniritzia behar du oraindik, eta brexit ordenatu baterako ituna lortu gabe segitzen dute Europako Batasunak eta Erresuma Batuak.

Oro har, higatuz da azken hamarkadetan nazioarteko ekonomiari forma eman dioten erakunde eta akordio aldeaniztunen sostengua. Unean uneko arazoez gain, luzera begira erronka handi batzuk azaleratu dira ekonomian. “Agian, erronkarik handiena da ekonomia aurreratu batzuetan langileen diru sarreren hazkunde eskasa, itxurazko mugikortasun sozial txikiagoa, eta leku batzuetan egiturazko aldaketei eman zaien erantzun politiko desegokia”, laburbildu du Obstfeldek.

Beste era batera esanda, nazioarteko egitura ekonomiko horrekiko mesfidantza handitzen ari da, langileen mesederako ezer egiten ez duten susmoa ere bai. Horrek esparru politikoan —AEBetatik Erresuma Batura, eta Filipinetatik Brasilera— sortu duen erreakzioarekin kezkatuta dago funtsa. "Politika barneratzaile gehiagorik gabe, aldeaniztasunarenak egin du. Eta aldeaniztasunik gabe, leku txiroagoa eta arriskutsuagoa izango da mundua”. Hamar urte geroago, krisi ekonomikoaren azken mutazioa politikoa da.


Anton Abbadia saria jasoko du Elayk, euskara bultzatzeagatik

Gipuzkoako Foru Aldundiak saritu egingo du Antzuolako enpresa, urteetan euskararen alde egindako lanagatik. 1992 urtetik du Elayk euskara plana bere lantokietan.

Anton Abbadia sariaren zortzigarren aldiak ere Debagoienera ekarri du poza, Antzuolara zehazkiago. Gipuzkoako Foru Aldundiak ematen duen saria Elay enpresarentzat izango da aurten. Euskararen alde entitate edo norbanakoek egindako lana saritzeko ematen du urtero Diputazioak Anton Abbadia saria, eta aurtengoa Antzuolako enpresari egokitu zaio.

1992an jarri zuen abian Elayk euskara plana. Egun 250 langile inguru ditu, gehienak Antzuolako lau lantegietan (Mexikon ere badu beste lantegi bat), eta gehiengoak badaki euskaraz. Elay jasotakoa da beste aitortza bat ere euskararen alde egindako lanagatik, iaz ziurtagiria eman baitzion kontseiluak.

Iaz, oñatiar batentzat

Ez da Anton Abadia saria Debagoienera datorren aurreneko aldia. Urrutirago joan gabe, iaz Juanito Zelaia enpresa gizon oñatiarrari eman zion Gipuzkoako Foru Aldundiak.


Kuadrillen Eguna berrasmatzeko prest

Iazko Kuadrillen Egunean 1.500 lagunek hartu zuten parte.

Aurten 26. aldiz egingo dute madalenetan Kuadrillen Eguna. Iazko ospakizunen ondoren, eguna bera berriro diseinatzeko helburuarekin, lehen batzarra egin zuten duela bi aste. Hurrena apirilaren 23an izango da, Xenpelar Etxean, 18:00etatik aurrera.

Kuadrillen Egunak dimentsio handia hartu du azken urteetan. 2006an 40 bat lagunek hartu zuten parte, eta iaz 1.500 izan ziren beren txartela hartu zutenak. Eta bazkarira joan gabe geratu ziren asko eta asko.

Abiapuntu hori hartuta, Kuadrillen Egunaren antolakuntzan dabiltzanek uztailaren 23ko festa berriro diseinatzea erabaki dute. Jakitun dira 1.500 pertsonen inplikazio zuzena ezin dutela lortu, eta inplikazio maila ezberdina izango dela. Horren harira, uztailera arteko batzarretan kuadrilla bakoitzeko ordezkari bat egotea egoki ikusten dute antolakuntzan ari diren Maitane Basasoro eta Amets Badiolak.

Dena ezbaian

Azaldu dutenez, azken urteetan hobekuntza txiki batzuk sartu dituzte Kuadrillen Egunean —plater berrerabilgarriak, edalontziak bakoitzak bere etxetik eramatea eta abar—, baina oinarrietara joan gabe.

Madalenetara arteko prozesuan dena jarri nahi dute mahai gainean. Eta «dena» diotenean, dena da: «Erakutsi nahi dugu badagoela gune bat ideiak botatzeko, eta egiten ari garen batzar hauek badira gune hori. Proposatu daiteke eguneko bazkaria aldatzea, edo musika; eguna bera beste modu batean ospatzea; txartelen salmenta modua…». Azken horri dagokionez, antolatzaileen eta parte hartzen dutenen arteko erlazioan sakondu nahi dute. «Txartelak erosten dituzten gehienekin ez dago kontakturik. Tabernara joan, txartela erosi eta hor bukatzen da. Beste modu batera eginda, elkar ezagutzeko aukera izan dezakegu», azaldu du Basasorok.

Horren guztiaren atzean, baina, hasierako filosofiara bueltatzeko asmoa dago. Badiolak onartu du, masifikazioa dela eta, balore haietara itzultzea zaila izango dela, baina ahalegina egingo dute parte hartzaile guztien arteko harremana estutzeko.

Eta harreman horiek estutzeko momentuetako bat aurrez egiten diren antolakuntza lanetan izan daiteke. Horrela, arduren banaketa zein parte hartzea funtsezkoa dela nabarmendu dute biek ala biek. «Ezin da hamarren artean guztiaren karga hartu. Inplikazio maila ezberdina izango da, bai, baina bideak aurkitu behar ditugu antolakuntzakoak denen atzetik ez ibiltzeko»,nabarmendu du Badiolak.

Horrela, uztailaren 23rako arduren banaketari ere garrantzia handia eman diete, eta orain baino jende gehiagok parte hartzea dute helburu. «Kontua ez da mahaian eseri, bazkaldu eta joatea», esan du Badiolak.

Basasorok esaldi batekin laburbildu du euren nahia: «Dimentsio handia hartu du egunak, baina horrek ez du esan ez denik egingo herritik eta herriarentzat». Eta horretan saiatuko dira. Hurrengo zita, A23an.


Joakin Aranbarri, etxejabe ohietako bat: 'Etxea galtzera iritsi gara'

Joakin Aranbarri Oiarzabalek (Azkoitia, 1968) Idiakez Ederra eraikina bere izenean mantendu nahi izan du, baina, azkenerako etsita, apirileko lehen egunetan eraikina udalari ematea erabaki zuen. “Errespetu pixka bat jaso nahi genuen; ezin zitekeen ezeren truke jabetza eman”, azaldu du, haserre, Aranbarrik. “Guk galdu behar genuen dena galdua genuen, eta aurrera jarraituz gero zorretan sartzeko arriskuan geunden gainera… Horregatik, azkenean etsi beharra eduki dugu”.

“Herriak jakin dezala: eraikin horrekin egingo dutena herriko lau-bost familiaren kontura egingo dute”, dio Aranbarrik. Historia “penagarria” izan dela azaldu du. Bere aita zenaren eta izeba zenaren etxea zuen Joakin Aranbarrik Idiakez Ederra eraikinean. Eraikinaren laugarren solairuan jaiotakoak eta bizitakoak zituen gurasoak eta izeba. Bizimodu normala egiten zuten han, baina “normaletik gutxi” izan zuten pasadizoak kontatu ditu Aranbarrik.

“Aberrazio hutsa izan zen; hitz hori asko gustatzen zait gertatu dena deskribatzeko”, adierazi du. Kanpoko abokatu batek erabili zuen, istorio guztia jakin zuenean. Familiak etxea saldu nahi zuen, bestelako irtenbiderik ez baitzioten ikusten. Halere, ezin zuten saldu, fatxada eta barruan zegoen horma bat monumentu historikotzat katalogatu zituztelako. “Nik beti esaten dut: ‘Eta zer egin behar genuen egoera horretan?’”, galdetu du Aranbarrik. Galdera horri oraindik inork ez omen dio erantzunik eman.

Udalarekin eta bizilagunekin izandako harremanen inguruan galdetuta, goibel jartzen da. “Tristea izan da”, erantzun du. “Lau legegintzaldi izan dira ordutik, eta inork ez digu sentsibilitaterik erakutsi. Aldamioak izan dituen gastuengatik, etxea galdu dugu”. Udalarekin negoziazio batzuk izan behar zituztela uste du; “gestioa”, haren esanetan. “Ikusi dugu herriko instituzio bat izan arren funtzionario batzuekin ibili garela hitz egiten”, adierazi du, haserre. Arazo bati aurre egin behar zioten, baina ez zen erraza konponbidea lortzea, eta etxejabeen artean ere ez dute eztabaidatzeko aukerarik ere izan. “Dena eginda etorri zaigu. Zer egin behar genuen, aldamio merkeago bat jarri? Horrela egin izan bagenu, hamabost urtean eduki dugun aldamioa 30 urtean edukiko genuke parrokia aurrean. Hori ez da gestioa”, azaldu du Aranbarrik.

Hitz horrek azken urteetan buruhauste asko sortu dizkio Aranbarriri. “Aldamioaren alokairuan gastatu zen diruarekin aldamioa erostea zegoela jabetu dira”, esan du, harriduraz. Udalak jabeei esan zien eraikinaren jabetza hartu nahi zutela aldamioak sortu zituen kostuen truke. “Ez al zen denontzat hobeto izango orain dela hamabost urte aldamioaren gastua etxearen truke ematea jabeei? Orain egin behar dutena orain dela hamabost urte egin, eta urte horietan parrokia aurreak eman duen itxura eskasa saihestuko genuke. Horrelako gestioak ez al dira udalak egin beharrekoak?”.

Ez du batere gustukoa batzuek ondorioei ez begiratzea. “Nork eskatu zuen eraikina monumentu historiko moduan katalogatzeko?”, galdetu du beste behin. Ez zaio egokia iruditzen herrirako eta probintziarako “aberasgarria” den eraikina herriko lau-bost familiaren artean ordaintzea. “Monumentu historikoa izan ez balitz, gure gurasoek bere garaian eraikina saldu egingo zuten”.

Abokatuekin berandu hasi zirela iritzi dio. Izan zuten abokatuarekin eraikinari ezarri zitzaion monumentu historikoaren katalogazioa kentzekotan ere ibili ziren. “Epaiketa denak galdu genituen, behin horrela katalogatuz gero ez baitago atzera egiterik”, kontatu du etxejabeak.

Nazkatuta daude kontu honekin. Aranbarri familia azkeneko momentura arte eusten egon da, behartze aldera. Familiaren asmoa ez zen eraikinarekin negozioa egitea, ez eta espekulazioak egitea ere. “Ez dago eskubiderik”, dio Aranbarrik. “Urte batzuk pasatu dira; lehen etxea genuen, eta orain ez daukagu. Gainera, zorrik ez ordaintzeko, eskerrak eman beharko dizkiogu agian norbaiti…”, esan du, bukatzeko.


Euskal Herriko helduen bertso eskolen topaketa arrakastatsua

Euskal Herriko helduen bertso eskoletako 130 bat lagun bildu ziren azaroaren 12an. Goizean bertso-poteoa egin zen herrian barna eta gero bazkaria Linddurrenbordan. Bazkalondoan giro ederra izan zen eta bertso eskoletako kideek beraien bertso-antzerki umoretsuak eskaini zituzten (argazkian Baztango bertso eskolakoak). Herrira jautsita, bertso saioa izan zen Zialdon, Alaia Martin, Iratxe Ibarra, Julen Zelaieta eta Xabier Silveira bertsolariekin eta Oskar Estangarekin Atxaspin egindako kantu eta dantzekin borobildu zen eguna.


Bazkari ederra egin zuten atzo Marieluts eta Latsunbeberriko auzotarrek

Marieluts eta Latsunbeberriko auzotarrak ez ziren eguraldiarekin ikaratu atzo. Goizean umeak jolasean aritu ziren eta eguerdi partean tortila patata lehiaketa egin zuten, agindu bezala. Tortilak eginak izaki, ederki aprobetxatu zituzten gero hamaiketakoa egiteko.

Umeak gustura

Umeak gustura ibili ziren atzokoan, goizeko eta arratsaldeko ekitaldi asko beraiei zuzenduak baitziren. Baita ederki aprobetxatu ere. Goizean jolasean aritu ziren eta arratsaldean puzgarrietan eta ohe elastikoetan zilipurdika.

Helduak ere gustura

Helduak ere ez ziren gaizki ibili. Tortila patata lehiaketarekin sabela girotu ondoren, Marieluts eta Latsunbeberriko bizilagun asko Karobi elkartera hurbildu ziren bazkaltzera. Arratsaldean, besteak beste, toka eta igel txapelketa jokatu zituzten. Ilunabarrean txokolate jatea egin zuten gozo-gozo eta bero-bero bukatzeko festak.


Altsasuko kintoak diru eskean


Gares: non jarri azentua?

Adolfo Arejita euskaltzainarengana jo du 'Faktoria' saioak, Korrika abiatuko den herria aipatzerakoan indarra non jarri behar den argitzeko.

Adolfo Arejita euskaltzainak, Patxi Zabaleta euskaltzainari kontsulta egin ondoren, honakoa argitu du Euskadi Irratiko 'Faktoria' saioan: "Azentua atzean da". Kontu labaina dela onartu du Arejitak, ez dagoela irizpide zehatzik, eta ohiturak ezberdinak direla toki batetik bestera: "Lege zorrotzik eman gabe, hurbilekoen usadioari jarraitzea seguruagotzat daukat".


Udaberritik udazkenera 25 mila bisitari izan dira Loiolan

Euren kabuz heltzen direnen kopurua igotzen ari da, eta hori ona dela azaldu dute turismo bulegokoek

.2012. urteko udaberria ingurura arte Loiolako turismo bulegoa itxita egongo da

Apirilaren 15etik abenduaren 11ra 25.155 bisitari igaro dira Loiolako santutegiko turismo bulegotik. Iaz baino bisitari gehiago izan da aurten. Hala dio turismo bulegoa kudeatzen duen Iraurgi Lantzen SA-k: "2010 urtearekiko %27ko igoera izan da".

Loiolan hartutako bisitarien jatorriaren berri ere eman dute Iraurgi Lantzeneko turismo arloko arduradunek: "Espainiako Estatukoak izan dira bisitari gehienak, %55, 13.818, hain zuzen". Gaztela eta Leon eta Andaluziatik aurreko urteetan baino bisitari gehiago heldu da Azpeitira. Hego Euskal Herriko bisitarien kopuruak ere gora egin du Loiolan: "3.344 bisitari izan dira guztira Hego Euskal Herrikoak; iaz baino %6 gehiago".

"Atzerritarrei dagokionez, 7.850 bisitari izan dira aurten, kopuru guztiaren %32. Frantziar jatorrikoak nagusitu dira herrialdeka".

Loiolako turismo bulegoan hartutako bisitari gehienak antolatutako bidaietan etorritakoak izan dira: 14.490 bisitari, guztira. Gainontzekoak, 10.665, euren kabuz etorritakoak, "lagunartean, bikote kidearekin, familian". Euren kabuz etorritako bisitariak aurten iaz baino gehiago izan direla azaldu dute bulegoaren arduradunek. "Azken urteotan euren kabuz Loiolara datozen bisitarien kopurua goraka doa. Nabarmena da joera". Hori dela eta, turismo arduradunak pozik daude. "Jarduera turistiko aldetik positiboa da, mota horretako bisitaria baita behin Loiola bisitatu ondoren, eskualdeko herrietako zerbitzuez baliatu eta bertako produktuak kontsumitzeko potentzial handiena duena, denbora izaten baitu".

Loiolako turismo bulegoan batik bat Loiolako santutegiari buruzko informazioa eskatu dute bisitariek, baita Azpeitiko Trenaren Museoari buruzkoa eta Azkoitia eta Azpeitia herriei buruzko informazio orokorra ere.

.2012. urteko udaberria ingurura arte Loiolako turismo bulegoa itxita egongo da.


Laudioko institutuaren izena aldatu egin dute

Iragan astean, eta eskola-komunitate osoaren oniritziarekin, Laudioko institutuaren izena aldatu egin zen. Laudioko Bigarren hezkuntzako Aiala Kantzelaria-Gregorio Marañon Institutua izena oso luze eta korapilatsua dela argudiatuta, hemendik aurrera zentroa Laudio Bigarren Hezkuntza Institutua bezala izendatu egingo da.

Ikasketa zentro hau 1953-54. kurtsoan jaio egin zen Aiala Kantzelaria izenarekin. Garai hartan industria eta meatze modalitateak jorratzen zituen lan-institutua zen. Hamarkada batzuk geroago, 1997-98. kurtsoan zehazki, Ugarteko Gregorio Marañon Lanbide Heziketako Institutuarekin batu egin zen, horrela aldatu berri duen izen luzearekin berrizendatu zelarik.

Baina izen-aldaketa honek ez du zentroak orain arte eskaini egin duen hezkuntza eskaintzan inolako aldaketarik ekarriko. Eta hala, antzinako Aiala Kantzelariaren Zumalakarregi etorbideko eraikinean D.B.H eta Batxilergoko klaseak ematen jarraituko dira Ugarteko Gregorio Marañonen eraikuntzan karakterizazio, ile-apaindegi eta estetikaren inguruko hainbat formazio-ziklo eskaintzen diren bitartean.


'Edukiontziek baino biziraupen handiagoa izatea da gure gailuaren gakoa'

Stockare enpresako sortzaileetako batek eman du ekoizten duten gailuaren berri: "Laneko tresneria eta ekipamendua non dagoen uneoro jakin dezake bezeroak".

Aitor Gil, Jon Clemente eta Lander Unanue gazteek sortu zuten Stockare enpresa, eta azken horrek eman du startup berritzailearen berri. Finean, irrati-frekuentzia bidezko identifikazioa (RFID) etiketa identifikatzaile bat da, eta sistema horrekin pertsona batek zer erreminta hartu duen, nora eraman duen, non utzi duen edo tresna horrekin zer egin duen jakin daiteke. Hori da finean Stockare enpresak sortu duen sistemaren funtzionamendua.


Tratamientos Térmicos Iurreta enpresako greba bosgarren hilabetera ailegatu da

Tratamientos Térmicos Iurreta (TTI) enpresako bederatzi beharginek ekainaren 18an hasi zuten greba, eta euren aldarrikapenak bete bitartean borrokan jarraituko dutela azaldu dute. Enpresa hitzarmen bat sinatu gura dute, “lan baldintza duinak” bermatu eta Lan Erreformatik babestuko dituena

Bost hilabete greban, eta mobilizaziora salto egin dute. Tratamientos Térmicos Iurreta (TTI) enpresako bederatzi beharginek ekainaren 18an hasi zuten greba, eta euren aldarrikapenak bete bitartean borrokan jarraituko dutela azaldu dute. Durangon, prentsaurrekoaren ostean, manifestazioa egin dute ELAko 40 bat delegaturen babesagaz. Enpresa hitzarmen bat sinatu gura dute, “lan baldintza duinak” bermatu eta Lan Erreformatik babestuko dituena.

ELA sindikatuaren Durangoko egoitzan egin dute berba. Jose Mari Rementeria delegatuak azaldu du egoera ez dela erraza, baina eurak batuta daudela: “Bederatziak batuta gaude, eta horrek egiten du indarra”. Enpresagaz negoziatu gura izan dute, baina kritikatu dute zuzendaritzak ez duela mahaian borondaterik erakutsi. Aspaldi hasi ei ziren negoziazioa eskatzen, eta saiakeren ostean, ekainean ekin zioten grebari. ELAko Industria eta Eraikuntza idazkariak, Itziar Larrazabalek, adierazi du enpresaren jarrera itxia dela, eta langileekiko mespretxuz jokatzea egotzi dio. “Enpresa ixtea gurago dute, langileekin akordio bat lortzea baino. Hori arduragabekeria da”.

Bestalde, duela aste bi zabaldutako informazioa berretsi dute. Lan Ikuskaritzak 10.600 euroko isuna ipini dio enpresari. Grebalarien lana ordezkatzeagatik, eta grebalariei lantokira sartzen ez uzteagatik. Greba eskubidea urratu dietela, eta hori oso larria dela uste dute. Sindikatuak enpresa salatu du, eta epaiketaren zain daude.


"Gure mugek azaleratzen dute gure sormena ere"

Sormena garatzeko moduen bila aritzean, muga fisikoak lagungarri izan daitezke. Hala uste du Jone San Martinek. Aurreskua dantzatzeko beste modu bat irakatsi du Donostian, aulkian eserita.


12 argazkitan bihotzeko ikastola irudikatu dute

2015 urteko egutegia egin du Orioko Herri Ikastolak. Idazkaritzan daude salgai hiru eurotan.

Bihotzeko Ikastola lelopean Ikastolako adar guztiak bildu ditu 12 argazkitan Imanol Armas argazkilariak: ikaskolako gurasoak, ikasleak –eta ikasle ohiak–, irakasleak eta senitartekoak.

Zigor Saizarrek, Ikastolako zuzendariak, herritarrak egutegia erostera animatu nahi ditu. Argazkietan ikastolako kide danetarikoak ageri dira: ikasleak, ikasle-ohiak, gurasoak, aiton-amonak, irakaslea... izugarri argazki politak dira guztiak.

Egutegia eskuratu nahi duenak ikastolara jo beharko du, Ikastolako idazkaritzan baitaude salgai hiru euroren truke.


Organikoa jasotzeko edukiontziak auzo guztietara zabaltzeko eskatu du PSEk

Udal ordenantza aldatzeko proposamena egin dute, hondakinen inguruko aldaketak jasotzeko.

Birziklapen maila igotzeko, materia organikoak jasotzen dituzten edukiontziak hiri osora zabaltzea proposatu du PSEk. Horretarako, udal ordenantzan aldaketak egiteko proposamena egin dute. Aldaketa horietan, materia organikoa jasotzeko edukiontziez gain, erabilitako olioa jasotzekoa, telak jasotzekoa eta garbiguneak kontuan edukitzea eskatuko dute. Egun, Amaran eta Grosen daude organikoa jasotzeko edukiontziak; PSEk auzo guztietan jartzeko eskatu du.

Zazpi urtean %60a

PSEko zinegotzi eta San Marko mankomunitateko presidente Denis Itxasok egindako agerraldian, materia organikoa jasotzearen aldeko jarrera azaldu du. Esan du helburua izan litekeela 7-8 urtean Donostian egun birziklatzen den %33tik, %60ra igotzea.

Bestalde, Bilduk oztoporik ez jartzea espero duela esan du, batez ere oztopo ekonomikoei dagokionez. Izan ere, Gipuzkoako Foru Aldundian PSE-EEk 500.000 euroko diru laguntza eskatu du bosgarren edukiontzia jartzeko.


700 usurbildarretik gora espero dira, Gure Esku Dagok iganderako deituriko giza-katean

Bi egun eskas besterik ez, hainbestetan iragarri dugun ekainaren 8rako. Euskaldunon erabakitze eskubidearen aldeko giza-kate historikoa ospatuko da igandean. 100.000 herritar baino gehiago elkarri eskua emanda ikustea espero da, Durango eta Iruñea artean, 123 kilometro luze izango dituen giza-katean. Usurbildar, aginagar eta zubietarrek, gogoan izan, Uharte-Arakilen dute ekimen historiko honetan parte hartzeko eremua. Herri gunean gainera. Lasartear edota donostiarren alboan.

Gure Esku Dago mugimendutik egunotan berri eman dutenez, igandeko giza-katerako web orri bidezko izen ematea itxi behar izan dute, gain hartu baitie. Adi beraz, oraindik ekainaren 8ko euskaldunon erabakitze eskubidearen aldeko ekimen historikorako metroa erosi gabe zaudetenok: "Aurrerantzean metroa erosteko bi aukera baino ez daude: herriz herri aste osoan zehar jartzen ari diren Informazio-puntu edo mahaietan metroa erostea. Igandean bertan giza katean kilometroz kilometro egongo diren Info-guneetan metroa erostea. Ez dadila inor etxean geratu! ".

Gainerakoan, pozik eta esker oneko dira Gure Esku Dago Usurbil lan taldekoak, igandeko giza-kateari begira lortu dutenarekin. "Izugarria lortu dugu: 663 pertsona saretu gara Usurbilen erabakitzeko eskubidearen alde. Ekainaren 8an 11 autobus eta 700 usurbildarretik gora (gaztetxoak kontatuta) joango gara Uharte Arakilera 123km-ko giza katearen zati bat osatzeko. Berriro ere... zorionak Usurbil, eta eskerrik asko!! ".

Ekainak 8, igandea

9:00 Autobusak Oiardo Kiroldegitik, Uharte-Arakilera (adi, itzultzeko hautatu duzuen ordutegiko autobusera igo beharko duzue).

10:00-11:30 Leku hartzea Uharte-Arakilen, giza-kateko 90. kilometroan. Giza-katerako prestaketa lanak modu animatu eta ordenatuan.

11:30 Dena prest!

12:00 Hasiera: txalapartak, adarrak, kanpaiek, bozinek edo beste soinuren batek emango dio hasiera giza-kateari.

12:00-12:30 Giza-katea.

12:30 Giza-katearen bukaera. Soinuak adieraziko du amaiera.

13:00ak aldera, Uharte-Arakiletik Usurbila itzultzeko autobus zerbitzua. Autobusak baita Etxarri-Aranatzen ospatuko den jaialdira.

14:00 Ekitaldia Etxarri-Aranatzeko plazan.

15:00 Bazkaria: 1.000 lagunentzako bokatak, edaria eta jai giroa. Honez gain:

Haurrentzako gune berezia.

Musika eta animazioa egun osoan zehar.

Kontzertuak: Vendetta, Xaiko eta Tximeleta.

19:00 aldera, Etxarri-Aranatzetik Usurbila itzultzeko autobus zerbitzua.

Gure Esku Dago taldetik luzatu duten aholkuak:

"kotxez doazen usurbildarrei autoan 90 jartzen duen paper bat jartzea gomendatzen da, ondo ikusgarri. Aparkalekuen inguruko informazioa emango zaigula esan digute. Jasoko bagenu saiatuko gara herritarrei helarazten".

"komeni bazkaria norberak eramatea".

Aholku gehiago, eta igandeko informazio osoa, Gure Esku Dagok prestatu duen liburuxka honetan: Liburuxka euskaraz

Antolatzailea: Gure Esku Dago.

Informazio edo argibide gehiagorako:

usurbilgureeskudago@gmail.com

gureeskudago.net

facebook.com/gureeskudago.usurbil

twitter.com/GureEskuDagoU


Italiako zapore eta usainak nagusi Kursaalean

Aurrera segitzen du San Sebastian Gastronomika kongresuak Donostian. Italiako goi mailako sukaldariak beren gastronomiaren sekretuak aletzen ari dira.

Bigarren eguna du gaur San Sebastian Gastronomika kongresuak, eta, atzo bezala, egitarau betea du. Goizeko izarretako bat Salvatore Tassa sukaldaria izan da. Tassak natura eta gastronomia lotu ditu bere erakustaldian. Hala, humus bat eta tomate hautsa duen pasta bat kozinatu ditu, jatetxetik gertu dituen haziak, barazkiak eta abar erabiliz. Grasarik gabeko sukaldaritza aldarrikatu du, eta sasoian soiko produktuetan oinarritutakoa. "Nire jatetxean hala egiten dut, eta hori da etorkizuneko sukaldaritza". Tassa da San Sebastian Gastronomikan parte hartzen ari den Italiako sukaldarietako bat. Baina zerrenda luzea da. Hain zuzen ere, arratsaldean hango produktu izarraz, hau da, pizzaz ariko dira goi mailako lau pizza egile: Arcangelo Dandini, Enzo Piccirillo, Enzo Coccia eta Clinque Raimondo. Hemengo sukaldariek ere badute lekua San Sebastian Gastronomikan. Gaur, adibidez, Aitor Arregi, Elena Arzak eta Pedro Subijana ari dira parte hartzen erakustaldi eta tailerretan.

Baina San Sebastian Gastronomika hori baino gehiago da. 150 erakusmahaitik gora daude, hemengo eta atzerriko produktuak eskainiz, baita hainbat erakustaldi ere. Tolosako Fronton jatetxeko Roberto Ruiz, adibidez, babarrunak egiten aritu da. Hilabete eskas falta da aurtengoa ezagutzeko, eta Ruiz baikor da. "Uste dut kalitate eta kantitate aldetik urte ona izango dela. Ekoizleen lanari esker, produktuaren kalitateak hor jarraitzen du". Kursaalaren kanpoaldean, berriz, pizzak nola egiten diren ikusi ahal izan da, baita haiek dastatu ere. Bihar amaituko da kongresua.


Sei atleta nabarmen atxilotu dituzte, kirol dopinaren aurkako operazio batean

Atxiloketak Madrilen, Valentzian eta Calatayuden (Zaragozan) egin dituzte, eta atxilotuen artean distantzia ertain eta luzeetako atletak daude, Espainiako txapeldunen bat barne.

Poliziak sei atleta profesional atxilotu ditu, Espainiako txapeldunak tartean, kirol dopinaren kontrako operazio batean. Operazio horretan, hazkunde-hormonak, testosterona, bitamina injektagarriak eta nork berak bere buruari odola emateko materiala konfiskatu dute.

Atxilotuak honako hauek dira: Gizaw Bekele etiopiarra (duela bi aste Madrilgo Liberty lasterketaren irabazlea; Holanda eta Tunisiako ustezko atletismo selekzionatzailea, Rachid Najid; Said Atadi espainiar herritartasuna duen marokoarra eta Espainiako txapeldun izandakoa; Malika Asahssah, Najiden emaztea eta egun dopinagatik lau urteko zigorra betetzen ari dena; Fatima Ayachi, atletismoan etorkizun oparoa zuena; eta Abebe Mulugeta, dopinerako substantziekin korreo lanak egioten zituena.

Errelebo izeneko operazioa Espainiako Poliziako Delitugintzako Brigada Zentraleko agenteek egin dute.


UPNk zuzendaritza berritu du


COVID-19ak eragina izan du erroldaren datuetan

Iazko abenduaren 31ko datuen arabera, hiriak 188.102 biztanle ditu. 2019an baino %0,07 gutxiago (188.243). Erroldaren datuetan eragin zuzena izan du COVID-19ak, Eneko Goia alkatearen ustez: «Hildako guztiak ez dira izan koronabirusaren eraginez, baina agerikoa da lotura duela heriotz kopuruan».

2020an 2.182 pertsona hil ziren Donostian, hau da, iaz baino 315 gehiago. Aldiz, 1.205 pertsona jaio ziren, hau da, iaz baino 14 gutxiago. Beraz jaiotako pertsonak baino 977 pertsona gehiago hil ziren, hau da, azken urteetan baino askoz gehiago (2019an aldea 648koa izan zen).

Horrez gain, biztanleen %52,75 emakumezkoa da, eta gehiago bizi dira. Are gehiago, 65 urtetik gorako biztanleei erreparatzen badiegu, %59,4 emakumeak dira. Eta 80 urtetik gorako biztanleen artetik %69 emakumeak dira. Erdialdea eta Gros auzoak dira batez besteko adin handiena duten auzoak (49 urte), eta aldiz, Aiete, Ibaeta, Loiola eta Miramon-Zorroaga dira batez besteko adin txikiena dutenak (43 urte).

Atzerritar gehiago

Donostiako atzerritar kopurua %1,8 hazi da 2020an. Guztira, 131 herrialdetatik etorritako 16.009 biztanle daude, hau da, iaz baino 295 gehiago. Hortaz, atzerritarrak hiriko biztanleen %8,5 dira (2019an %8,3 ziren). Hondurasek jarraitzen du atzerritar kopuru handiena izaten (2.196 biztanle). Jarraian Nikaragua (1.938) eta Maroko (1.124) daude. Hiru herrialde horietako biztanleak dira hiriari atzerritar gehien ematen dizkiotenak. Eta Italiatik, Frantziatik eta Kolonbiatik etorritakoak dira gehien hazi direnak. «Hortaz, ondorioztatu daiteke hiriak biztanleen kopurua mantendu duela atzerritarren hazkundeari esker», adierazi du Goiak.

Amara Berri, lehen postuan

Hiriko auzoen artean ez dago aldaketarik biztanle gehien eta gutxien dituztenen artean. Hortaz, Amara Berri da biztanle gehien dituen auzoa, 30.392 biztanlerekin (biztanleen %16,2). Jarraian Erdialdea (22.102) eta Altza (20.219) daude. Bestalde, Zubieta da biztanle gutxien dituen auzoa, 271 (%0,14). Gainera, Loiola da 2020an gehien hazi den auzoa, %5,1. Txomiñenearen garapena da horren arrazoia, udalak adierazi duenez. Txomiñeneko biztanleria %25,4 hazi da.

Jaiotze-tasa eta zahartze-indizea

Jaiotze-tasak behera jarraitzen du, eta 6,42 puntukoa da (2019an 6,50koa izan zen). Beraz, datuak erregistratu egiten direnetik izandako tasarik baxuena da. Zahartze-indizeari dagokionez, gora jarraitzen du eta 191,8koa da; hau da, iaz baino 5 puntu gehiago. Ondorioz, hirian 65 urtetik gorako 1,91 pertsona daude 15 urteko pertsona bakoitzeko. Ehunekoei erreparatuta, donostiarren %24,59 65 urtetik gorakoa da, %7,73 80 urtetik gorakoa, eta 102 pertsonak 100 urte baino gehiago dituzte.


Atauniker herriko efemerideak jartzen ari da itxialdi garaian

ATAUN // Izurriteagatik etxeko itxialdia hasi zen egunetik, Atauniker kultur elkartea denborapasa eta informazio emanaldi interesgarria ari da jartzen webean (atauniker.org). Ataungo gertakarien efemeride sorta ematen dute, egunero. Martxoaren 15ean hasi ziren, duela 15 urteko martxoan gertatuak jarri zituzten; eguna gehitu ahala, zenbaki hori beste urte atzeratuz.


Keinua elkartasun kanpainaren abestia sortu du Klara Gorospek

Franek Kepa haur poloniarrari laguntzeko Keinua elkartasun kanpaina abian da. Franekek bizkarrezurreko gihar atrofia du, eta bere bizitza hobetzeko bi milioi inguru kostatzen den terapia genetikoa behar du. Horretarako, diru bilketa egiten ari dira Euskal Herrian. Klara Gorospek, bere aldetik, Keinua kanpainaren abestia sortu eta kantatu du.


Bardoak: Finalerako lehen pausua eman dute 'Bertsonautak' eta 'Atekaberts komeni' taldeek

Finalaurreko bi saio izan ziren pasa den larunbatean Anizen eta Tuteran. Nafarroako Bertsozale Elkartetik, Ander Perezek saioen kronika egin digu.


31 langile hil ziren iaz lan-istripuan, Osalanek jakinarazi duenez

Baja eragin zuten istripuak 29.484 izan ziren guztira, % 5,5 gehiago, baina lanean hildako langile kopuruak % 26 egin du behera, 2016rekin alderatuta.

Osalanek 33.398 lan istripu (baja eragin zutenak) zenbatu zituen 2017an; horietatik 33.177 arinak izan ziren, 190 larriak eta gainerako 31etan langileak hil egin ziren. Azken horietatik, 25 lanean zeudela hil ziren, 2016an baino % 26 gutxiago, eta sei lantokira zihoazela, edo lantokitik bueltan zetozela.

Maria Jesus san Jose Eusko Jaurlaritzako Lan eta Justizia sailburuak eta Alberto Alonso Osalan Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundeko zuzendari nagusiak 2017an izandako lan istripu eta lan gaixotasunen inguruko txostena aurkeztu zuten atzo, asteazkena.

San Joseren esanetan, txostenean jasotako datuen arabera (babes gabeko autonomoak ez dira zenbatu), "lan arriskuen prebentzioaren barneratzean sakontzeko behar handia dago" gizartean.

Baja eragin zuten istripuak 29.484 izan ziren guztira iaz, 2016an baino % 5,5 gehiago;29.304 arinak izan ziren (% 6 gehiago), 155 larriak (% 12 gehiago) eta 25ek heriotza eragin zuten, % 26 gutxiago, 2016rekin alderatuta.

Era berean, etxetik lanerako bidean edo lanetik etxerako bidean 3.914 istripu izan ziren, aurreko urtean baino % 11 gehiago. Horietatik, 3.879 arinak eta 35 larriak izan ziren; gainerako sei istripuetan langileak hil egin ziren.

Baja eragin zuten istripu gehienak eraikuntzaren sektorean jazo ziren: 1.000 pertsona eta langileko, 87,73; lehen sektorean (76,36) industrian (64,76) eta zerbitzuetan (27,37).

Laneko antzinakotasunari dagokionez, Alberto Alonso Osalaneko zuzendariak nabarmendu du lanean ematen diren lehenengo sei hilabeteak "bereziki erabakigarriak" direla, laneko istripuen % 22,6 eta lanerako bidean -edo bueltan- izaten diren istripuen % 22,15 epe horretan gertatzen baitira.

Iaz, lanean hilabete baino gutxiago zeramatzaten langileen istripuak guztien % 8 izan ziren, bai lanean, baita bidean ere. Larrien % 10 ere pairatu zituzten, eta hildakoen % 13 baita ere.

Sailburuaren esanetan, azken urteetan izan diren istripu kopurua oso gorabeheratsua izan da, beheranzko joera hartu badu ere. 2000. urtean 55.212 istripu zenbatu ziren, eta 33.398 iaz, baina tamalgarritzat jo du lan istripu asko "XIX. mendekoak" direla, besteak beste, erorikoak, kolpeak, irristak edo zama erorketak.

Osalanen zuzendariaren ustean, urteko lehen sei hilabeteetako balantzean istripuek gora egin dutela kusi da (% 1,6), baina nabarmendu du langileen kopurua % 3 hazi dela, hortaz, istripu indizea % 2,1 jaitsi da.


Danerik paraje! elkarteak berrerabiltzeko poltsak banatuko ditu bezeroen artean

“Derion plastikoei ez, bizitzari bai!” lelopean, Danarik paraje! herriko merkataritzako eta zerbitzuetako elkarteak poltsa berrerabilgarriak banatuko ditu bezeroen artean. Barikuan, azaroak 8, karpa bat ipiniko da Aralar kalean eta edonor hurbildu ahalko da hara, poltsa berrerabilgarri bat hartzera. Horren trukean, plastikozko poltsak utzi beharko ditu. Bestalde, elkartearen barruan dauden saltokietako erakusleihoak berrerabiltzeko poltsez apainduko dira.

“Derioko merkataritzako eta zerbitzuetako elkartea ingurumenaren zaintzaz arduratuta dago. Merkatariek gure bizitzatik plastikoa desagertzeko urratsak eman nahi ditugu, eta herritarrak ere bide horretara bultzatu”, azaldu dute. Horrela, bada, bigarren aldia da kanpaina hau martxan ipintzen dutena.


Elorrioko euskarari buruzko ikerketa egingo dute

Udalak Elorrioko euskarari buruzko ikerketa-lana egiteko lehiaketa bat ireki du. 12.000 euroko diru-laguntza lortu nahi duenak irailaren 28ra arte dauka dokumentazioa aurkezteko epea. Ikerketak herri hizkeren ahozko ondarea jasotzea dauka helburu, gero herritarren artean zabaltzeko.

Elorrioko Udalaren erregistro orokorrean aurkeztu beharko dira eskabideak. Lanari buruzko txosten zehatzaz gainera (lanaren ikerketa esparrua, metodologia, kronograma…), eskatzaileak bere Curriculum Vitaea eta zor obligazioak egunera dituela frogatzen dituen egiaztagiria aurkeztuko ditu, besteak beste. Laguntza nori eman puntutako sistema bidez erabakiko dute. Puntuak banatzeko esparruen artean daude eskatzaileak aurkeztutako aurreproiektua, curriculuma edo eta gaiari lotutako ikasketak zein ikerlanak, esaterako.

Norbanakoez gainera, taldeak ere aurkeztu daitezke lehiaketara. Bigarren kasu honetan, taldeak ikerlanaren arduradun bat izendatu beharko du. Dena dela, taldean aurkeztuz gero, arduradunak ez ezik, gainerako kideek ere gutxieneko baldintzak bete beharko dituzte. Parte hartzeko ezinbesteko baldintza da arduradunak goi mailako tituluduna izatea eta euskara arloan gutxienez EGA maila izatea. Taldee kasuan, erdi mailako titulazioa eta EGA eskatuko zaizkie gainontzeko partaide guztiei.

Lehiaketan parte hartzeko eskakizunak eta berau lantzeko oinarriak Bizkaiko Aldizkari Ofizialean eskuragarri daude.


PSE-EE: "Ahalegin guztia egingo dugu Auzitegi Gorenaren ebazpena bete dadin"

SA Sozialista Abertzaleak taldea desegitea ezinbestekoa iruditzen zaio PSE-EEko Eusko Legebiltzarreko bozeramaile Rodolfo Aresi, eta, ildo horretatik, egokia iruditu zaio Michavilaren iragarpena. "Batasunaren oinordekoen taldearen desegitea gauza dadin Justiziak lanean jarraitzea da benetan axola diguna; areago, Eusko Legebiltzarra behin betiko normaltasunera itzul dadin nahi dugu", adierazi du.

Ildo horretatik, Eusko Legebiltzarrean Auzitegi Gorenaren ebazpena bete dadin ahalegin guztia egingo dutela iragarri du Aresek: "Demokrazian ezinbestekoa baita Justiziaren ebazpenak leku guztietan betetzea, eta, bereziki, Legebiltzarrean".


«Hormarik gabeko kartzelan»

Espainiak asiloa ukatu die Afrikako ama-alaba batzuei. Duela bi urte egin zuten eskaera, eta Bizkaian bizi dira harrezkero: kontratuarekin lan egiten zuen amak, eta eskolan dabil alaba. Egoera irregularrean geratu dira orain. Lekukotasuna eman diote BERRIAri.


TRWko langileek protestak hasi dituzte, alternatiba bila

Lanuzteekin ekingo diote gaur mobilizazio oldeari.250 lagun botatzeko nahia bertan behera utzi ezean, kexua areagotuko dutela ohartarazi dute

«Erabat geldirik». Horrela esnatu zen atzo TRWk Iruñeko Landaben auzoan daukan lantegia. Zuzendaritzak 250 behargin bota nahi dituela jakinarazi eta biharamunean, ezer ez zen berdin ibilgailuentzako direkzioak ekoizten dituen fabrikan. Eguneroko jarduera ohikoaren arrastorik ez zegoen, behinik behin. Iragarpenaren albo ondorioak, nolanahi ere, aise nozitu zituzten TRWko langileek. Goiz mugitua eduki zuten: 06:00etan bildu ziren enpresaren hordagoari nola erantzun erabakitzeko, eta aurrera begirako mobilizazioen egutegia adostu zuten.

Atzo ekin zieten protestei, 24 orduko geldialdiarekin, eta era berean amaituko dute mobilizazioen lehen oldea, hilaren 26an. Gaurtik asteartera arte, langileek lau orduko lanuzteak egingo dituzte, kaleratzeak salatzeko: bi orduko lanaldien artean egingo dituzte etenak, txanda guztietan.

Enpresako zuzendaritzarekin, berriz, gaur eta asteartean egingo dituzte bilerak, 250 lagunen kaleratzeaz negoziatzeko. Beharginek aurreratu dute horiek eragozteko proposamen bat mahaigaineratuko dutela bilera horietan. Bihar, Iruñeko alkate Joseba Asironekin batzartuko dira udaletxean, eta asteartean, Nafarroako Parlamentuko lan saioan emango dute lantokiaren egoeraren berri.

Bileraz bilera ibiltzeaz gain, hilaren 30ean lan gatazka gizarteratzeko manifestazio bat egiteko asmoa agertu dute TRWko langileek. Martxa horretara sindikatu, gizarte eragile eta alderdi politikoak batzea espero dute. Prozesua «luzea» izango dela kontuan hartuta, urratsez urrats joateko erabaki sendoa hartu dute beharginek. Honela ziurtatu du langile batzordearen bozeramaile Richard Ocañak. «Elkarrizketen arabera erabakiko dugu enpresaren erabakiari nola erantzun: alegia, mobilizazioei eutsi edo ez».

Jakin badaki, ostera, tentsioak «gora» egingo duela negoziazioak aurrera ez badoaz. «Enpresak lana erregulatzeko espedientea bertan behera uzten ez badu, protestak areagotuko ditugu», ohartarazi du Ocañak. Enpresako ordezkariek, haatik, tutik ere ez dute esan erregulazioa atzera botatzeaz. Hori bai, «behar beste bilera» egiteko prest agertu dira, betiere grebara jo gabe bada. «Ez da modu onena guztiontzat egokia den irtenbide bat topatzeko».

Langileek alternatibak galdegin dituzte, TRW «bideragarria» dela baiteritzote. Nafarroako Gobernuak sostengua helarazi die, eta Ana Ollo gobernuko eleduna «kezkatuta» agertu da egoeraz. Hitzeman du lanean segituko dutela lantegiaren iraupena ziurtatzeko; UPNk laguntza eskaini dio gobernuari. Langileek, dena den, etorkizun beltza dute. Zuzendaritzak 2018ra arte baizik ez die lana bermatu: 250 langile bakarrik ez, beste 370ak ere arriskuan daude.


Urdanetakoek flashmob erraldoia egingo dute

Urdaneta ikastetxeko Urdanetarrak guraso elkartea flashmob erraldoi bat prestatzen ari da ekainaren 3rako. Egun horretan ikasturte bukaerako festa egingo dute, eta horren bueltan mila lagunetik gora elkartuko nahi dituzte Plaza Nagusian, 13:45ean. David Guetta & Sia taldearen Titanium abestiarekin egingo dute dantza jendetsua. Elkartearen facebook gunean aurki daitezke dantzarako pausoak.


Apostua eta kirola Xoxokan