Frantziako Tourraren hirugarren etapa zuzenean, gaur, EiTBn

212,5 kilometroko etapa izango da gaurkoa, Verviers eta Longwy-ren artekoa.

ETB1ek eta eitb.eus-ek zuzenean eskainiko dute gaur Frantziako Tourraren hirugarren etapa, 11:55etik aurrera. Laugarren eta hirugarren mailako bost mendate dituen 212,5 kilometroko ibilbidea egingo dute txirrindulariek Verviers eta Longwy artean, eta etaparen amaiera mendate gainean izango da. % 5,8ko pendiza duen 1,6 kilometroko igoera egin beharko dute azken txanpan. Fermin Aramendik, Xabier Usabiagak eta Pedro Mari Goikoetxeak egingo dute emanaldiaren kontakizuna zuzenean.

Jarraitu hirugarren etapa zuzenean, ETB1en eta eitb.eus-en.


Hara! Bizkaie.biz agerkariak Egurra ta kittoko Orhantza Alegria elkarrizketatu du

Orhantza Alegria. (Bizkaie.biz)

Bizkaie.biz Bizkaiera darabilen kultur agerkariak Orhantza Alegria Egurra ta kitto taldeko gitarra-jotzailea elkarrizketatu du. Taldearen musika ibilbideaz, bilakaeraz eta musika kontsumitzeko moduez hitz egin du azpeitiarrak.

Hemen elkarrizketaren zati bat:

Bideoklip barria grabau dozue Gaztelugatxe inguruan. Zelakoa izan da grabazinoa? Eta zergaitik aukeratu dozue leku hori?

Aurretik beste bideoklip bi be kaleratu genduzan. Baina udearen hasieran, sasoi honetarako gure kontzertuei oihartzun bat emoteko asmoz, bideoklip bat kaleratzea idea ona izan eitekeala pentsau genduan.

Beste bideoklip biak gure inguruko jenteak sortu zituan eta orain efektu bereziakaz probetea pentsau genduanez, Bilboko ikus-entzunezko enpresa bategaz jarri ginan hartu-emonetan. Lekua, ideak… dana erabagi dabe eurek. Guk kantua aurkeztu baino ez geuntsen egin.

Zergaitik aukeratu dozue Aske edo loturik abestia bideokliperako?

Udearen hasierarako kantu alai eta positibo bat nahi genduan eta abesti honen berbak eta musikea egokiak iruditu jakuzan. Besteak rockeroagoak dira.

Elkarrizketa osoa hemen irakurri daiteke.


Etxebiden izena emandakoek martxoaren 2rako berretsi beharko dute Esklabetako babes ofizialeko zozketan parte hartzeko eskaera

Etxebiden etxebizitza erosteko alta emanda dauden 311 herritarrei gutun zertifikatua bidali die udalak. Gutunarekin batera, zozketan parte hartu nahi dutela adierazteko sinatu beharreko orria jasoko dute horiek, eta orri hori martxoaren 2a baino lehen aurkeztu beharko dute.

Etxebiden izena emanda dauden eta Esklabak-Iturtzulo eremuan eraikiko dituzten etxebizitzen zozketan parte hartu nahi duten herritarrek martxoaren 2a bitartean berretsi beharko dute eskaera. Etxebiden etxebizitza erosteko alta emanda dauden 311 herritarrei gutun zertifikatua bidali die dagoeneko udalak. Hain zuzen ere, etxebizitzen informazioaz gain, zozketan parte hartu nahi dutela berresteko sinatu beharreko orria ere jasoko dute herritarrek.

Babes ofizialeko etxebizitzen bigarren faseko zozketan parte hartu nahi duten herritarrek martxoaren 2a baino lehen aurkeztu beharko dute sinatutako orria udaletxeko Herritarren Arreta Zerbitzuan. Aldiz, Esklabak-Iturtzulo eremuko udal sustapeneko etxebizitza tasatuen bigarren faseko zozketan izena eman dutenek ez dute halako prozedurarik egin beharrik.

Zozketan parte hartu nahi dutela adierazten duten herritarrekin osatuko dute zozketarako parte-hartzaileen behin-behineko zerrenda, eta martxoaren lehen hamabostaldian argitaratuko du zerrenda hori udalak. Argitaratu ostean erreklamazio epea zabalduko dute, eta epe tarte hori bukatzean argitaratuko dute zozketan parte hartuko dutenen behin betiko zerrenda.

Esklabak-Iturtzulo eremuko bigarren fasean 39 babes ofizialeko etxebizitza eraikiko dituzte. Zozketa apirilean egitea aurreikusten du udalak. Informazio gehiago nahi duenak edo zalantzak argitu nahi dituenak 943-15 71 83 telefonora deitu, azpeitiaberritzen@azpeitia.eus helbidera mezua idatzi edo Azpeitia Berritzenen bulegora jo dezake.


Lekeitioko batzokian agertu diren pintadak gaitzetsi dituzte

Lekeitioko batzokian agertu diren pintadak gaitzetsi dituzte bai udalak eta baita ere Bizkai Buru Batzarrak. Esan dutenez, enegarren aldia da EAJren Bizkaiko exekutibak “denboraz, lekuz eta ulermenetik kanpo dauden mehatxuak salatzera irten behar izan duela”.

Lekeitioko batzokian agertu diren pintadak. Argazkia: Bizkai Buru Batzarra

Ezezagunek batzokiko fatxadan “PNV zipaio”, “zipaioak hormara” edo “kontuz ibili zipaio” mezuak idatzi dituzte eta “halako jarduerak ez diotela laguntzen ez elkarbizitzari ezta ezberdinen artean eman behar den errespetuari ere” azpimarratu du BBBk. Hori dela eta, eraso horien egileei halako egintzei amaiera ematea exijitu diete, “konponbidea eman beharrean, euskal hiritargoaren gehiengo nagusi batek amesten duen normaltasuna eragotzi baino ez dutelako egiten”.

Bizkai Buru Batzarrak bere babes eta konpromiso osoa ere adierazi dio Ertzaintzari, EAJren izenean. “Ertzaintza polizia integral eta demokratikoa da bai eta gure autogobernuaren parte garrantzitsua ere. Halako mehatxuak erabat onartezinak dira era bereziki orain, sekula bizi beharko ez genituzkeen halako jarduerak gizarte honek erabat baztertu dituenean”.

Lekeitioko udal gobernuak ere herrian zehar agertutako pintadak salatu ditu. Benetako elkarbizitza lortze aldera, udal gobernuak errespetuaren eta bakearen aldeko apustua egiten duela esan dute, “guztionak diren eremu publikoak, eta baita pribatuak ere, errespetatzeko deia eginez”. Gainera, pintadetan agertzen diren mehatxuak “onartezintzat” jotzen ditu udal gobernuak, babes osoa erakutsiz mehatxatutakoei. “Ezinbestean mota honetako ekintzak eta jarrerak behin-betiko desagertu behar dira, udal gobernutik egileei eskatzen zaie mota honetako ekintzak egitea utz ditzatela”, azpimarratu dute.


Eguraldi txarraren ondorioz ibilbidea erakustaldi bilakatu zuten patinatzaileek


Mila lagunen indarra

Mila biztanle baino gutxiagoko herriek administrazioaren laguntza gutxiago jasotzen dute. Herritar bila ibili dira Gaubean milako langa gainditzeko. Lortu dute. Halere, Gaubeak 26 herrigune dituenez, oso sakabanatuta daude biztanleak, eta egunerokotasunean ondorioak ditu.


Sakabanaketaren "prezio oso altua" salatu du Etxerat-ek

Igandean, Olga Comes presoaren lagun batek auto istripua izan zuen Mansillako (Leon, Espainia) kartzelarako bidean, eta gertakari hori salatzeko agerraldia egin du Etxerat euskal presoen senide eta lagunen elkarteak. Etxerat-ek ezinbestekotzat jo du "eskubideak urratzen dituen salbuespeneko politikarekin amaitzeko konpromisoa berritu eta berrindartzeko, denok aktibatzea".

"Zauritua izan zen pertsona hau ez zen atseginez edo lan kontuengatik bidaiatzen ari. Ezta bere esku zegoen zergati batengatik", azpimarratu du elkarteak, eta ohartarazi "familia eta bizitza eskubidea laburtzen den 40 minutuko tarte horrek —senideei bisita egiteko tarteak— prezio oso altua" duela.

Astelehenean, presoen sakabanaketa eta urruntzea gaitzetsi zituen Nafarroako Parlamentuak, eta horren inguruan ere mintzatu da Etxerat: "Lehendabizikoz, gizartearen borondatea Nafar erakundeek islatu dute. Parlamentuak egindako akordioarekin alde batetik. Eta bestetik, Nafar Gobernuko bake, bizikidetza idazkaritzatik, zauritutako pertsonari eta Comesen sendiarekin erakutsitako elkartasunarekin".


LAB sindikatua: «Langileen segurtasuna eta osasuna ez dira udalaren interesekoak»

Zuzenean Gernika-Lumoko Udalaren menpe dauden langileek ez dutela 2017an osasun azterketarik egingo kritikatu du LABek. Biltegi batek dituen «osasun eta segurtasun arazoak» salatu dituLAB sindikatuak salatu du «langileen segurtasuna eta osasuna ez direla Gernika-Lumoko Udalaren interesekoak». Eta jakinarazi du Lan Ikuskaritza Probintzialean salaketa sartzera «behartuta» egon direla. Hala, az- ken horren errekerimendua espero dutela azaldu du, «hartara, udal gobernuak jaramon egin dezan».Joan den astean egin zuten laneko segurtasun eta osasun batzordean hainbat gai mahaigaineratu zituztela azaldu du sindikatu abertzaleak; horien artean, esate baterako, udaleko langileen osasun azterketari dagokiona. Kritikatu duenez, «udalaren menpe dauden erakunde autonomoetako langileek mediku azterketak egin badituzte ere, zuzenean udalaren menpekoak diren langileek ez dituzte egin oraindik, eta, hortaz, ez dituzte 2017an egingo».Sindikatuak dio ez dela lehen aldia «langile kolektibo horren osasun zaintza airean gelditzen» dena, eta gogorarazi du, duela hiru urte «gauza bera» gertatu zela. Dioenez, udalak «legez kanpo jardun izanaren ondorioa» da hori. Izan ere, «lau hilabetez laneko segurtasun eta osasun zaintzarako jarraipena egiteko kontratatua egon behar zen enpresarik ez» dutela eduki salatu dute.Halaber, urteko prebentzio jarduerari jarraipena egiteko urtean lau aldiz batzea eskatzen du legeak, sindikatuak azaldu duenez. Hala eta guztiz ere, batzordea 2017an «birritan baino ez» dela batu aipatu du.Beste alde batetik, udalak San Kristobal plaza azpian daukan biltegi baten egoerari buruz jardun da sindikatua; izan ere, dioenez, laster hiru urte beteko dira biltegiak dituen osasun eta segurtasun arazoak salatzen hasi zirela.Gogora ekarri nahi izan duenez, «istripu larri bi gertatu ziren jasomakina eta sarrerako aldaparen labainkortasunaren ondorioz». Gainera, aireztatze sistemarik ez daukala ere salatu du. LABek jakitera eman duenez, arazo bi horiek konpontzeko eskatu zuen IMQk biltegiko lan baldintzen ikuskapena egin zuenean 2015. urtean.«Jarrera tamalgarria»Laneko segurtasun eta osasunaren batzorde horretako kide kopuruaz ere aritu da LAB. «Kideen kopurua bere osotasunean betetzeko, gobernuak oraindik ez du izendatu bigarren pertsona bat. Horrek arloari ematen dioten garrantzia adierazten duela dio.«Orokorrean, Gernika-Lumoko Udalaren jarrera tamalgarria da», adierazi du sindikatu abertzaleak.Azkenik, batzordean lantzen ari diren gai guztiak ezagutu nahi dituzten langile denak gonbidatu dituzte bertan parte hartzera eta beraien ekarpenak egitera.


Dantzaria eta ezpatak

Zumarragako Santa Isabel jaiak hasiko dira gaur. Festa giroak ez du ordurik izango, baina hitzordu bat egongo da, bertakoentzat zein bisitarientzat saihestezina: Antio barruan egiten den ezpata dantzarena. Eneko Galdos Irrintzi dantza taldeko kidea da, eta bera izango da ezpatak eskuetan zuri gorriz jantzita dantza egingo duen dantzarietako bat.

Ez dute aurten kapitain lanak beteko dituzten lau dantzariak nortzuk izango diren ebatzi. Galdos orain bederatzi urte izan zen kapitain lehenengoz; ordutik, lauzpabost aldiz bete du lan hori. «Lehenengo aldian, aurreko egunetan lo egiteko zailtasunak izan nituen. Gerora, lasaiago hartu dut, baina ez naiz ohitu. Urduritasun puntu bat beharrezkoa da dantzarako». Kapitainetako bati, beti, zati batean dantza bakar bakarrik egitea egokitzen zaio. «Ikusle guztiak atzean dituzu eta isiltasuna nagusitzen da; guretzat tentsio-unea da», dio.

Aste Santuko oporren ondoren ekiten diete entseguei. Kapitainak nortzuk izango diren ebazteko, dantza taldeak aurretik zuen sistema irauli dute gazteek. «Garai batean, entsegu guztietan parte hartzea nahiz dantzari egindako ekarpenak baloratzen zituzten. Ondoren, bozketa bidez erabakitzen zuten». Bozketarik ez dute egiten orain, eta ardura hori txandaka hartzea hobetsi dute, «beti ere, baldin eta entseguetara bagatoz eta taldean laguntzen badugu».

Irrintziko neskaren batek edo bestek mutilekin batera egiten ditu ezpata dantzaren entseguak. «Uste dut, denborarekin gauzak aldatuko direla. Agian, egunen batean eurek bakarrik edo gurekin egingo dute ezpata dantza». Antxiñako Ama txistulariak gogoan ditu, «musikarik gabe ez baitago dantzarik».


Gipuzkoakoan debuta bihar, Agin Laburuk

Irungo Amaia kultur zentroan ariko da, 17:00etan, final laurdenetako bigarrenean.

Zita garrantzitsua dauka bihar, Agin Laburu bertsolari astigartarrak. Gipuzkoako Txapelketari ekingo dio, Irungo Amaia kultur zentroan. Final laurdenetako bigarren saioa izango da, arratsaldeko 17:00etan.

Final zortzirenetatik sailkatu diren sei bertsolarirekin ariko da Laburu: Haritz Mujika, Beñat Lizaso, Maider Arregi, Iñigo Izagirre, eta Unai Gaztelumendi añorgarra, bera bezala Hernaniko bertso eskolakoa. Bost horiek ez bezala, astigartarrak final laurdenetan hasiko du bere ibilbidea, zuzenean, duela lau urte finalista izan baitzen Gipuzkoakoan. Hirugarren sailkatu zen orduan, eta oso gertu izan zuen buruz burukorako pasea, baina azkeneko bertsoaldian, kartzelakoan, egin zuen huts.

Saioaren irabazlea, zuzenean finalerdietara

Biharko saioan, Iban Narbaiza ariko da gai-jartzaile lanetan, eta bost epaimahaikideen artean izango da Amaia Otxotorena ereñotzuarra. Saioa irabazten duen bertsolariak, zuzenean lortuko du pasea finalerdietara. Eta gainerakoek, puntuazioaren arabera: final laurdenetako 30 bertsolarietatik, 18 sailkatuko dira.

Sarrerak, www.bertsosarrerak.eus webgunean daude salgai: helduek 12 euro, eta 6-16 urteko gazteek 5 euro. Geratzen badira, bihar 16:00etatik aurrera takillan izango da aukera.


Urkulluk ekonomiaren hobekuntza nabarmendu du Biurtekoaren irekialdian

Eusko Jaurlaritzaren arabera, 30 milioi euroko eragina izango du EAEko Barne Produktu Gordinean, eta 4,5 milioi euro jasoko dira zerga bidez.

Iñigo Urkullu lehendakariak Makina Erremintaren Biurtekoaren 28. edizioa inauguratu du astelehen honetan, 11:00etan. Bertan 27 herrialdetatik etorritako 1.314 enpresatako makina-erremintak izango dira ikusgai, aurreko ekitaldian baino % 12 gehiago.

Erakusketa larunbata arte egongo da irekita Bilbao Exhibition Centren (BEC), Barakaldon, eta eraikinaren sei pabiloietako lau hartuko ditu.

Sektorearentzat mugarri izan nahi du azokak, Estatuko azoka garrantzitsuenak, eta Europako hirugarrenak. Eusko Jaurlaritzatik jakinarazi dutenez, gainera, 30 milioi euroko eragina izango du EAEko Barne Produktu Gordinean, eta 4,5 milioi euro jasoko dira zerga bidez.

Atzerritarrak izango dira azokan parte hartuko duten enpresen % 57, eta 24 herrialdetatik etorritako erosleak espero dira; Argentinakoak, Txinakoak, AEBkoak, Marokokoak, Mexikokoak, Errusiakoak eta Turkiakoak, besteak beste.

Euskal ekonomiaren hobekuntza

Lehendakariak euskal ekonomiaren hobekuntza azpimarratu du, eta, dagoeneko lanpostuak sortzen hasi direla azaldu du.

Urkulluk esan du aste honetan "frogatuko" direla adierazgarri ekonomiko positiboak, "bosturteko krisi" baten ostean, lanpostuak sortzera iritsi direla.

"Txarrena gainditu dugu, eta, orain, etorkizuna argiago ikusten da", adierazi du Urkulluk, inaugurazioan, "une on" batean, gaineratu du.

Lehendakariak enpresarien alde egin du, enpresak "enpresariak eta langileak" osatzen dituztela esatean, "ez langileek soilik". Halaber, horietan ezinbestekoak direla gaineratu du "arriskatzen, inbertitzen eta sakrifikatzen diren enpresariak, langilek sakrifikatzen diren bezala".

Eusko Jaurlaritzak industriarekin, duen konpromisoa nabarmendu Urkulluk, eta hori aste honetan enpresa txiki eta ertainen esportazioan laguntzeko 100 milioiko programa bat onartzean islatuko dela azaldu du.


"Krisialdian aldaketa politiko sakonak izaten dira, eta ezin dugu aukera galdu"

"Hutsune demokratiko ikaragarriak dituen sistema politiko honek ez du jakin izan azken urteotako arazoei irtenbidea ematen. Horrek eraman gaitu lehen lerrora". "Demokrazian politikoki bizi ahal izateko eskubidea aldarrikatuko dugu Europan. Beste era batera esanda, Euskal Herriko setio poliziala salatuko dugu".


Berriz hartu du garaipenaren bidea Juaristi ISBk

Enerdrink Udea Algeciras taldeari 66 eta 56 irabazi zion Juaristi ISBk atzo, igandea, Azkoitiko kiroldegian. Zilarrezko LEB Ligako sailkapenaren buruan da ISBko gizonen lehen taldea.

Joan zen asteburuan, azaroaren 3an, jaso zuen denboraldiko lehen porrota Juaristi ISB taldeak, eta asteburu honetan garaipenaren bidea hartu du berriz ere. Izan ere, joan zen asteburuan 74 eta 72 galdu zuen Azkoitiko eta Azpeitiko taldeak Igualatorio Cantabria Estela taldearen kontrako neurketa, baina atzo, igandea, aise hartu zuen mendean Enerdrink Udea Algeciras taldea. Azkoitiko kiroldegian jokatutako norgehiagoka 66 eta 56 bukatu zen; lehen hiru laurdenetan Juaristi ISB nagusitu zen, eta Algeciras laugarrenean. Dena den, Juaristi ISBk aurretik lortutako abantaila nahikoa izan zuen partida irabazteko. Etxeko taldeko saskiratzaile onenak Lowrance eta Powell izan ziren. Zortzi partida irabazita eta bat galduta, Zilarrezko LEB Ligako sailkapenaren buruan da ISBko gizonen lehen taldea.


Beherapenak kirol instalazioetan

Serviociok kanpaina bat jarri du martxan Errenteriako kirol instalazioetako erabiltzaileentzat. Hala, aste honetan zehar (igandera bitartean) %25eko beherapena izango dute abonu orokorrean alta ematen duten pertsonek, Fanderia edo Galtzarabordako kirol instalazioetan haur edo helduentzako ikastaro bat egiteko izena ematen dutenek edo igerilekuko abonua izatetik abonu orokorra izatera pasatzen direnek.

Eskaintza ere izango da hurrengo astean. Hala, apirilerako abonu orokorrean alta ematen duten pertsona guztiek edo igerilekuko abonu izatetik abonu orokorrera pasatzen direnek aukera izango dute hilaren 26tik 31ra instalazioak erabiltzeko martxoko kuota ordaindu gabe.

Era berean, apirileko ikastaro batean izena ematen duten eta abonu orokorra dutenek hilaren 26tik aurrera erabili ahal izango dute, beti ere plazak geratzen badira.


Oianguko altxorrak

Oiangu parkea Ordiziako hegoaldean dago, itsasoaren mailatik 240 bat metrora. Parke publikoa da, eta herritarrei naturaz inguratutako aisialdirako gune bat eskaintzea da bere helburua. Parke zabal eta berde honek naturaren elementu ezberdinak ikusteko aukera eskaintzen du: larreak, basoak, putzuak, zuhaitzak… Horiei guztiei esker, animalia eta landare espezie asko bizi dira bertan, Oiangu Ordiziako naturaren gordeleku bilakatuz, Ordiziako altxor naturala, hain zuzen.

Horren erakusle da, adibidez, Ordiziako udalak Aranzadi Zientzia elkartearen eskutik pasa den abenduan argitaratu zuen Oianguko zuhaitz eta zuhaixken gida. Yoana Garcia Aranzadi Zientzia elkarteko Botanika saileko kideak esan duenez, Oiangun Euskal Herriko baso gehienetan topa daitezkeen espezie arruntenak aurkitu daitezke. Espezie horiek bildu eta gida honetan sartu dituzte; «batetik, ingurumenarekiko sentsibilizazioa bultzatzeko; eta bestetik, herritarrei bertako ondare naturala ezagutzera emateko».

Gida horretan 26 espezie katalogatu dituzte. Baina horrek ez du esan nahi Oiangun horiek bakarrik aurkitu daitezkeenik, «egon, gehiago baitaude, baina arruntenak sailkatzen saiatu gara». Gida honek Oiangu hartu du oinarri, «baina Euskal Herriko beste edozein basoetan erabili ahal izateko balio du». Izan ere, liburuxka publiko zabal batengan pentsatuz egin da, «era sinplean egiten saiatu gara, azken batean, helburua zabalkundea delako». Horregatik, batez ere «haurrei eta gazteenei erakargarri egiteko» ahalegina egin dute.

Zuhaitzak eta zuhaixkak

Gida honek Oiangun ikus daitezkeen zurezko landareak aurkezten ditu era erraz eta didaktiko batean. Bi multzo handitan banatu dituzte guztiak: zuhaitzak eta zuhaixkak. Bien arteko ezberdintasunen gainean galdetuta, Garciak esan du ez dagoela ildo jakinik, baina batzuk aipatzearren «tamainak eta eiteak edo formak» ezberdintzen dituela bata eta bestea. «Zuhaitz ohikoenak pagoa edo haritza izan daitezke. Eiteari begiratuta enborra dute elementu adierazgarriena; eta gero, altuera jakin batetik aurrera hazten zaizkie adarrak».

Zuhaixken kasuan forma hori ez da hain argia, enborra eduki badute, baina orokorrean txikiagoa. «Zuhaixken kasuan adarkadura da elementu nagusiena», dio. Dena den, espezietik espeziera badaude aldeak, «tamainaz berezkoa baina handiago izan daitezkeen zuhaixkak egon badaude, adibidez. Kasu hauetan zenbait lekutan zuhaitz bezala katalogatzen dira, eta beste batzuetan zuhaixka modura». Oiangun eta Euskal Herriko baso gehienetan «gorostia, elorri txikia eta erratza dira arruntenak hauen artean».

Landareak arretaz egindako ilustrazioen bitartez erakusten ditu gidak. Baina irudiez gain, bestelako informazioa ere gehitu da irakurleentzako interesgarria izan daitekeelakoan: izen zientifikoa, izen arrunta hizkuntza ezberdinetan, loraldi garaia, tamaina eta Euskal Herriko zein eremutan banatzen den batez ere, aipatutako espezie bakoitza.

Harrera «ona»

Hizkuntza ezberdinak erabiltzeari garrantzia berezia eman dio Garciak. «Espainian hitz egiten diren hizkuntza nagusienetara itzuli dira espezieen izenak», esan du. Euskarari eman zaio noski lehentasuna, baina euskarazko izenekin batera agertzen dira katalanera, galizierara, gaztelaniara edo frantsesera egindako itzulpenak ere. Batez ere, «kanpotik Oiangura etorri daitezkeen bisitari horiengan pentsatuz».

Oianguk badu berezia egiten duen zerbait, «landa eremu, lorategi eta basoaren arteko nahasketa bat» baita. Lorategi kutsua ere badauka, «bere garaian lorategietan propio landatzen ziren hainbat espezie landatu baitziren bertan». Gidan espezie horietako bi sartu dituzte, «magnolia eta zume negartia».

Oianguko zuhaitz eta zuhaixken gida dagoeneko eskuragarri dago doan Aranzadi Zientzia elkartean, Ordiziako udal liburutegian, udaletxean, D´Elikatuz zentroan eta Oiangu baserrian. Garciak dioenez harrera ona izan du, eskura egon den lekuetan «segituan» amaitu baitira.

Ordiziako Udalaren eta Aranzadiren arteko lankidetza hitzarmena

Ordiziako Udalak eta Aranzadi Zientzia elkarteak bost urterako lankidetza hitzarmena sinatu zuten 2014an, «Oiangu parkeko balio naturalak indartzeko eta bertako ondarea herritarrei ezagutarazteko». Lankidetza hitzarmen horren ondorioetako bat da, hain zuzen, Oianguko zuhaitz eta zuhaixken gida. Baina baditu aurrekariak.

2013an Oiangu parkeko azterketa naturalistikoa egitea erabaki zuen udalak. Aranzadik burutu zuen lan hau. Azterketa horretan ondare naturalaren aldagai ezberdinak ikertu ziren: habitatak, fauna eta flora espezie bereziak eta paisaia. Lan hori eginda, ondare kulturala era egokian kudeatzeko kudeaketa-plana gauzatu zen. Ordutik, ekintza ezberdinak garatzen dira Oiangun, bertako ondarea ezagutarazi eta zabalkundea egiteko.


Arcelorren bart itzali dute labea, eta astebetean geratuko dute jarduera

Datorren astearen bukaerarako ekoizpena erabat etengo da. Zumarragan gaur greba eta manifestazioa egingo dituzte. Olaberriko eta Bergarako lankideek bat egingo duteArcelor Mittal altzairugile erraldoiaren Zumarragako lantegiko ekoizpenak egunak zenbatuak ditu. Bart hasi da enpresa altzairutegiko labeak itzaltzen, eta zortzi-hamar bat egunen buruan jarduera erabat geratuko du, atzo enpresako iturriek berri agentzia bati esan ziotenez.Ohiko hiru erreleboetan lan egin zuen atzo altzairutegiak, eta gaueko txanda bukatu orduko itzaldu dute txatarra urtzeko labea, goizaldean. Ez dute altzairu gehiago ekoitziko. Laminazioak beste astebete ja-rraituko du, eta materialari ir-teera emateko beharko diren beste egun bat edo bi gehituta, datorren astearen bukaerarako erabat geratuko da Arcelor.Txatarrategiko zortzi lanpostu bakarrik mantenduko ditu, aurreko astean aurreratu bezala.Bilkura eta manifestazioa Zumarragako Arcelorren 24 orduko greba egingo dute, gaur. Aste Santuaren aurretik zuzendaritzak itxiera jakinarazi zuenez geroztik, astero egun bat egin dute langileek greba.Gaur Arcelor Mittal taldeko beste bi faktoriatako lankideak batuko zaizkie. Olaberriko eta Bergarako plantetako enpresa batzordeek launa orduko lanuzteak deitu dituzte gaurko, 12:00etatik 16:00etara. Auto ilaretan Zumarragaraino joango dira, sustengua adieraztera. Olaberritik, Carrefour saltokiko aparkalekutik irtengo dira.Sindikatuek bat egin dute bi enpresa batzordeen deiarekin. CCOOk esan duenez, Zumarragako eta Sestaoko faktorietako gatazkak ez dira isolatuak. «Multinazionalaren politikak langile guzti-guztiei eragiten die». Zumarragako Arcelorren atarian elkarretaratzea egingo dute, 13:00etatik 15:00etara. Hara batuko dira Olaberriko eta Bergarako langileak ere. 18:00etan, berriz, manifestazioa egingo dute Urretxu-Zumarragako kaleetan.


Zaldibarreko eta Munarreko haur parkeak eraberritzen

Herriko haur parkeak eraberritu eta horiek umeen egungo behar eta eskaerei egokitzeko asmoarekin, Arrasateko Udalak esleitu berri du Munar eta Zaldibar haur parkeen eraberritze proiektua, eta dagoeneko lanean dihardute bi parketan.


Larunbat honetan bozkatuko dute Londresen 'brexit'erako azken akordioa

Johnsonek kontserbadore euroeszeptikoen, 35 diputatu independenteen eta Ipar Irlandako DUP alderdi unionisteko hamar diputatuen babesa beharko du.

EBko eta Erresumako Batuko brexiterako negoziatzaileek adostutako azken akordioaren ostean, Bruselan gaur (osteguna) bilduta dauden gobernuetako goi-buruen erabakiaren zain geldituko da, baina batez ere, datorren larunbatean, urriaren 19an, Westminsterren erabakitzen dutenaren zain: Erresuma Batuko Parlamentuak EBrekin lortutako akordioa berresten ote duen erabaki beharko du.

Akordioa aurrera ateratzeko, 320 diputaturen (650 daude) aldeko boto lortu beharko ditu Johnsonek. Horretarako, kontserbadore euroeszeptikoen, 35 diputatu independenteen eta Ipar Irlandako DUP alderdi unionisteko hamar diputatuen babesa beharko du.

Akordioa ezagutu aurretik zein ostean, Ipar Irlandako DUP alderdi unionistak "gauzak dauden moduan" akordioa ezin duela onartu esan du.

Alderdi Kontserbadoreak, berriz, "ontzat" eman du akordioa eta beste alderdiek babestu dezatela espero du, 2016ko ekaineko erreferendumean erabakitakoa babesten duelako eta Irlandako babes "antidemokratikoa" bertan behera uzten duelako, Jacob Rees-Moggen esanetan.

Jeremy Corbyn Alderdi Laboristako buruaren esanetan, "Theresa Mayk negoziatutakoa baino akordio kaskarragoa lortu du Johnsonek". Ildo horretan, Komunen Ganberak Mayren akordioak hirutan ukatu zituela gogoratu du.

Bestalde, Jo Swinson Alderdi Liberal Demokratako buruak bigarren erreferendum baterako deia egitea aldarrikatu du, eta, galdeketa horretan, Erresuma Batua Europar Batasunean jarraitzeko aukera jasotzea eskatu du. "Brexita geldiarazteko borroka amaitzetik urrun dago", azpimarratu du.

Nicola Sturgeon Eskoziako ministroak ohartarazi duenez, “Eskoziako Alderdi Nazionalak ez du alde bozkatuko”. "Akordio horrek Europar Batasunetik, merkatu komunetik eta aduana batasunetik aterako gintuzke, dena gure borondatearen kontra", deitoratu du Sturgeonek. Testuinguru horretan, Londresi 2020an independentziari buruzko beste erreferendum bat egin ahal izateko baimena formalki eskatuko diola iragarri du aste honetan.

Itun horren aurka dauden buruzagien artean, Nigel Farage Brexitaren Alderdiko burua dago, eta irtenbide onena "haustura garbia" izango litzatekeela ziurtatu du. Faragek esan duenez, "akordio txar bat” lortu aurretik, nahiago izango luke “egoera luzatzea eta hauteskunde orokorrak deitu behar izatea”.

Erresuma Batuko Parlamentuan akordio hori aurrera aterako balitz, Europako buruzagien eta Euroganberaren sinadura baino ez litzateke geratuko. Ildo horretatik, datorren asteko osoko bilkuran bozkatzeko izapideak arinduko dituela aurreratu du Europak, eta, akordioa, brexiterako epea amaitu aurretik, hau da, urriaren 31n, prest egotea aurreikusten da.


Eunate Agirrek zaila ikusten du munduko bodyboard txapelketa eskuratzea

Azken egunotan birritan egon da Eunate Agirre kirolari sopeloztarra lehiatzen Portugalen. Sopela.net agerkari digitalak zehaztu duenez, alde batetik, Sintra Pro txapelketan parte hartu zuen: final-zortzirenetan Karla Costaren aurka garaipena lortu ostean, final-laurdenetan Miya Inoue izan zen irabazlea, Eunate txapelketatik kanpo utziz. Baina, nahiz eta garaipena ez lortu, sopeloztarrak 915 puntu eskuratu zituen eta haiekin munduko bodyboard sailkapen nagusian bigarren postura igo zen. Joan den astean ere Eunatek Portugaleko Miss Sumol Cup 2010 txapelketan parte hartu zuen. Lehenengo txandan Madalena Pereira, Alexandra Rinder eta Maria Lourençori irabazi zien, eta gauza bera egin zuen bigarrenean Maylla Venturin, Andrea Dias eta Claire McGowan bodyboarder-ekin. Finalaurrekoan, ordea, ez zuen garaipena lortu eta finala hareatik ikusi behar izan zuen. Karla Taylor brasildarrak irabazi zuen txapelketa. Maylla Venturinek bigarren postua lortzeaz gain, Eunate Agirreri munduko bodyboard sailkapen nagusiko bigarren postua ere kendu zion. Argazkian, Eunate Agirre sopeloztarra Neymara Carvalho brasildarrarekin Ibatour 2009 bodyboard mundialerako prestatzen.


Etimologia

Hitzen jatorri, bilakaera eta berresanahitze bitxiekin badut horrelako gaitz bat, obsesiboki interesatzen zaizkit, etengabe wikipediatzen ditut detaile ezdeusenen egarri, sarritan hurkoari harroxko azaltzeko plazeragatik besterik ez bada ere. Gertatu zitzaidan, adibidez, boikot-ekin (Charles Boycott lurjabeari, menpekoak esplotatzen zituela-eta, Mayo konderritarrek egin zioten ostrazismo soziala izendatzeko hitz ez hain lodi gisa abiatu zenarekin), eta gertatuko zait berriz.

Gero, euskalduna izatea opari bat izan da nire gaitzaren hagin zorrotzentzat (batez ere latinez ez dakidan heinean den mendrena ere), etimologiaren beste adar bat neure azalean biziarazi dit-eta: konturatzea jada adiera batekin finkatuak ditugun hitzak zati daitezkeela eta egiaztatzea puskok erabat metaforikoki erabilita sortu zituztela gure gaur eguneko ele ohikoak garai batean. Gertatzen zait, adibidez, titiburu-rekin eta, seguru, gertatuko zait berriz.

Gero, herria barne hartzen duten elkarketa eta sorkuntzek garrazten digute gure egunotan kafesnea, zinikoa da izena eta izana hain modu agerikoan bat ez etortzea. Adibidetxo bat ipintzearren har dezagun ertzaintza (ez naiz bada hauxe aipatzen duen lehena): herriaren zaintza bermatzen duena genuke, gure senari jarraituta, ardiak zaintzen dituena artzaina den modu berean. Herriaren definizioan ados ez gaudela izango da agian, herritarrak bainoago bankuen eta beste gobernuen zuzenbide bidegabeak babesten ikusi baititugu etxegabetze eta herri-harresietan. Duela bi urte herritar gazte hura hil zutenean zer ari ote ziren zaintzen arrastorik ez dugu oraindik.

Ostera, demosak eta h-dun hertzainek bat egiten duten tokian aurkitu dut geure garairako leloa, egunero pantaila piztu kalera irten jendearekin hitz egin eta demokraziak uzten bainau… pott eginda.


Gaur ere, greba

Ikastetxe publikoetako jangeletako langileek, Hernanikoek barne, gaur ere greba egingo dute. ELA, LAB eta UGT sindikatuek deitu dute, konbenioa sinatzeko egiten ari diren negoziaketak egoera kritikoan daudela eta, besteak beste. Ostiralera arte egin dute greba deialdia.


Atxuriko igogailu berriak dituen arazoak aztertzen

Martxan ipini denetik bigarrengo aldiz izorratu da Atxuriko igogailu berria. Iker Aldazabal alkateak adierazi duenez, dagoeneko jarri dira harremanetan arduradunekin eta igogailua gelditzeko arrazoia zein izan daitekeen begira dabiltza.

Pasa berri den asteburuan bertan geldi egon da igogailua hainbat momentutan, eta gero berriro ere martxan jarri.

Hori horrela, lanak egin dituen kontratarekin jarri da harremanetan Soraluzeko alkatea (Artzamendi S.A. enpresa) eta haiek Oronarekin, igogailua bera fabrikatu duen enpresarekin. “Begira dabiltzala zein izan daitekeen arrazoia eta dakitenean esango digutela”, erantzun diote Aldazabali.

Mesede handia

Irailean ipini zuten martxan Atxuriko igogailu berria, eta erabiltzaile ugari ditu, Mesedeetako egoitzara joan-etorria egiten duten egoiliarrak zein senideak, bereziki. Hain justu, igogailuari esker egoitzara joateko hobekuntza handia sumatu dute haiek.


Denboraldiko laugarren bandera irabazi du Hondarribiak

Ama Guadalupekoa azkarrena izan da Orioko Kanpina Banderan, erlojupeko eran egindako estropadan. Kaiku bigarren izan da, eta Orio, hirugarren.

Hondarribiak Orioko XXV. Bandera irabazi du, San Miguel Ligarako baliagarria, eta sendo jarraitzen du sailkapen nagusian. Urdaibai iazko irabazleak hirugarren egin du txanda nagusian, eta laugarren estropadako sailkapenean.

Estropada ikusgarria izan da, erlojupeko eran egin arren. Orio etxeko zaleen aurrean aritu da, eta argi utzi du aurreko asteko garaipena ez zela egun bateko kontua izan. Hirugarren egin dute, azkenean. Kaiku ere bikain aritu da eta bigarren izan da.

Hondarribiak erritmoa bizitu egin du lasterketa erdian eta azken bi luzeak alde handiarekin egin ditu. Orain arteko laugarren garaipena lortu dute.


El Desconocido

Jatorrizko izenburua: El Desconocido

Zuzendaria: Dani de la Torre

Gidoilaria: Alberto Marini

Aktoreak: Luis Tosar, Javier Gutiérrez, Elvira Mínguez...

Herrialdea: Espainia

Iraupena: 102 minutu

Ekoizpen-urtea: 2015


Hasi dira konpartsako entseguak

Atzo iluntzean izan zen aurtengo Santiotan kaleratuko den Iñude eta Artzainen herri konpartsa prestatzeko lehen entsegua. Jende ugari gerturatu zen dantzara.

Uztailaren 27an kaleratuko da Iñude eta Artzainen konpartsa. Egun horri begira, atzo hasi ziren dantzan entseiatzen. Dagoeneko 120 dantzarik eman du izena eta hurrengo asteetan, kopuruak gora egingo duela uste dute antolatzaileek. Astelehenetan 20:30etatik 21:30etara Txermingo ikastolako ganbaran izango dira entsegu nagusiak. Dantzak ikasteko denbora gehiago behar duenak edo astelehenetan etorri ezin duenak larunbat eguerditan izango du aukera, 12:00etatik 13:00etara. Dantzan atera nahi duenak oraindik badu aukera, izena emateko epea apirilaren 14an amaituko baita.

Dantzariz ez ezik, pertsonaiez edo danborradan ere parte hartu ahal izango da konpartsan. Azken bi aukera horietarako ere izena eman behar da, dantzarien entseguetara etorrita.


Igandean Arakilgo I. mendi martxa


Salestarren zuzendaritzak 1989tik zuen sexu abusu salaketen berri

Kongregazioak "barkamena" eskatu zuen salaketak publiko egin zirenean, "halako ekintza gaitzesgarririk gertatu bada". Gaur ateratako oharrean jakinarazi dute 1989tik zutela bi salaketen berri.

"Barne ikerketaren oraingo egoeran baieztatu dugu, 1989 amaieran, bi salaketen berri izan zuela zuzendaritzak", esan du Deustuko (Bilbo) Salestarren eskolako zuzendaritzak, gaur ateratako oharrean: "Jakin dugu, hurrengo hilabeteetan zentroa eta kongregazioa utzi zuela salatutako pertsonak. Itxura guztien arabera, gure ekinbidea ez zen nahikoa izan, eta horregatik, barkamen eskea berresten dugu, kasu hauen larritasunak eskatzen zuen prestasunarekin ez aritzeagatik". Dagoeneko, gutxienez 17 lagunek salatu dute Salestarren irakasle ohia Ertzaintzan, sexu abusuengatik.

Otsailaren hasieran atera ziren argitara lehen salaketak. Deustuko Salestarrak ikastetxeko irakasle ohi batez mintzatu ziren salatzaileak, 1975etik 1990era ehunka umeren tutore, ikasketaburu eta aholkulari psikologiko izandakoa: Jose Miguel San Martin, don Chemi esaten ziotena. Salatzaileen arabera, 1970eko eta 1980ko hamarkadetan izan ziren erasoak, ikasleek 8 eta 10 urte bitartean zituztela. Ertzaintzak urtarrilean ekin zion ikerketari.

Salaketa horiek publiko egitean, Kongregazioak "barkamena" eskatu zuen, "halako ekintza gaitzesgarririk gertatu bada". Orain jakin da, ordea, aurretik ere izan zutela salaketen berri. "Ezin dugu imajinatu denbora honetan guztian sentitu dituenn mina eta amorrua", adierazi dute ohar batean: "Ikertzen" jarraituko dutela ziurtatu dute: "Kongregazioak hartu duen konpromisoa da, eta amaieraraino eramango du". Ertzaintzarekin harremanetan jarri direla ere jakinarazi dute, ikerketan laguntzeko.

Gaur iluntzean, elkarretaratze bat egingo dute Deustuko Salestarren ikasle ohiek deituta. 19:30ean egingo dute bilkura, Deustuko San Pedro plazan, Egiak ez du preskribatzen eta Haurren kontrako sexu indarkeriaren aurrean inpunitaterik ez! lelopean.


Baliabideak edo gaitasunak

Etorri da zirt edo zart egiteko unea. Bada garaia medikuok euskaraz lan egiteko, gure oharrak euskaraz idazteko. Inori baimenik eskatu gabe. Badira urte batzuk historia klinikoa euskaraz eskatu genuela. Legearen arabera, eta ez dakienarentzat, historia klinikoa deitzen zaio paziente batek jasotzen dituen osasun-laguntzako prozesu guztien datuak, jasotako arreta klinikoa argi eta labur azaltzen duten dokumentu eta erregistro informatikoen multzoari. Azken batean, osasun arretaren gorabehera guztiak, medikuon lan-tresna. Osasungintzan euskaraz lan egitea hori baita: ez soilik langileen artean euskaraz egitea, dokumentazio klinikoa ere euskaraz lantzea baizik. Ez da osasun sistema euskaldunduko historia klinikoa erdaraz idazten dugun bitartean.

Hori kontuan izanda, euskararen ibilbideak edo zirkuituak eskatu zitzaizkion Osakidetzari, noiz eta 2013an: «Alde batetik, euskaraz lan egiteko eskubidea bermatzeko, eta bestetik, pazienteen hizkuntza eskubideak bermatzeko, kasu honetan eta eurek horrela nahi izanez gero historia klinikoa euskaraz izan dezaten». Baliabideak ere aipatu ziren: lanean darabiltzagun aplikazio informatikoak euskaraz edukitzea, alegia.

Osakidetzako zuzendaritzak ez du historia klinikoa euskaraz nahi. OEE Osasungoa Euskalduntzeko Erakundea, aldiz, ez dago aurka, baina itzulpena lehenetsi du bitarteko gisa. Langile elebidun nahikorik ez dagoenez, euskaraz idatzitakoa itzuliko duen programa informatikoa, alegia, profesionalen arteko hizkuntza-mugak saihesteko. Zuen segurtasunerako, badaezpada, eta soka ez astintzearren. Ur handitan ibiltzea omen da euskaraz idaztea. Behar denean, edozein laguntza eskertzekoa izaten da. Izan ere, baliabideak ezinbestekoak dira: galtza nasaiak ahal direnean, estuak besterik ezean.

Baina OEEk bete-betean hanka sartu du, oinarrian huts egin, kontzeptuak nahastuz. Gauza bat dira baliabideak eta bestea gaitasunak. Hasteko, hizkuntza-justizia oinarrizkoa da: norberak, edo giza talde batek, bere ama-hizkuntza edo borondatezkoa hitz egiteko aukera librea, euskaraz bizitzeko gutxieneko baldintzak. Legeak edozer gauza esan dezake, edozein eskubide onartu, baina baliabiderik ez badago, funtsean, ez dago euskaraz bizitzerik. Gaur egun hemen gertatzen dena. Baina baliabideak nahikoak al dira? Ezta pentsatu ere, indarrean dauden gizarte-arauek jendearen gaitasunak, nahiak eta grinak itotzen badituzte. Erabiltzaile eta profesionalen arteko harremanak, hala nola langileen artekoak, idatzi gabeko arauek baldintzatzen dituzte, gizarteak edo inguruneak onarturikoak. Gurean, gazteleraz egitea da berez eta oharkabean inposatzen dena, normala bailitzan. Itzulpen-zerbitzua, azken batean, horixe litzateke: mendeko hizkuntzaren erabilera ahalbidetzeko xedearekin euskaraz idazteko baimena ematen duen baliabidea, baina mendekotasuna eta hierarkiak onartuz. Galtza estuak gero, estutasunean, baimena eskatu behar izatea. Horrek ez du adoretuko euskaraz egitera eta ez da, hortaz, eraginkorra izango. Gazteleraz lan egiteko joera ez baitu apurtzen.

Euskararen ibilbideen asmoa oso bestelakoa zen: langileak eta erabiltzaileak antolatzea, euskaraz egitera adoretzea, jakinda ondoren etorriko zen erizaina, edo medikua, euskalduna izango zela. Langileak engaiatu, gaitu. Euskaraz lan egin, historia klinikoa euskaraz idatziz. Eta baten batek ez baleki, behintzat bagarela agerian utzi, euren oniritzirik gabe ere. Hizkuntza-mugei aurre egiteko, Osakidetzak behar dituen bitartekoak (teknikoak zein giza baliabideak) gara zitzala, erakundea baita arduraduna.

Ibilbideak ez dira espero genuen bezala garatu, eta euskara, berriro ere, ahozko harremanetara mugatzea erabaki du zuzendaritzak. OEEk itzulpen-zerbitzuak lehenetsi ditu, zoritxarrez. Batetik, urteak beharko dira horretarako. Bestetik, gizarte-arauak bere hartan geldituko dira, harresi gaindiezina. Euskara bigarren mailako hizkuntza izango da, hautazkoa, baina inondik inora ez beharrezkoa. Gaztelera, ordea, guztiona, derrigorrezkoa, gure segurtasunagatik, langile elebakarren lasaitasunerako. Baliabide bat gehiago, baina gaitasunik ez. Euskaraldian egongo dira, belarria prest, aho bizi, baina idatzi ezean, besomotz.


Bertso saio historikoa, Markina-Xemeingo Akerbeltz gaztetxean

Aurten ere arrakasta handia izan du Markina-Xemeingo Akerbeltz gaztetxeko Bertso Txapelketak. Sarrera guztiak agortuta, gehiagoren eske joan zenik ere egon zen. Bederatzigarren txapelketak bertso onez eta publikoz bete zuen zapatuan [urtarrilak 28] gaztetxea.

Afaria eskaini zuen lehenengo Markina-Xemeingo Gazte Asanbladak, eta ostean hasi zen bertso saioa Bernardo Atxagarairen hitzaldiagaz. Markinaldeko Merindadeko historian garrantzi handia zuen koadro bat aurkitu zutela iragarri eta koadro horri bizia eman zioten gaztetxean bildutako guztiak Merindadeko batzar haren testigu izateko.

Akerbeltz gaztetxeko Bertso Txapelketan parte hartu zuten zortzi bertsolariak. Argazkia: Markina-Xemeingo Gazte Asanblada

Historiako atal bateri lotutako gaiak kantatu behar izan zituzten koadroaren parte izan ziren zortzi bertsolariek. Bi bertsolarik hartu zuten Merindadeko ordezkaritza bakoitza: Marquiñako baserritarren ordezkariak Nerea Ibarzabal eta Nahia Ibarzabal izan ziren, Jemeingo jaun onac Joseba Sololuze eta Lander San Martin, Marquiñaco merkatariac Iratxe Ibarra eta Josune Aramendi eta Etxebarriaco kondeac Joseba Artza eta Lander Ibarluzea Aitxulua. Sagastigureneko harrietan jarrita, bertsolari bakoitzak bere papera defendatu zuen Graxi Arregi eskribauak jartzen zizkien gaiak josiz.

Bertsolariez gain, historia azaltzen joateko esketx-ak ere tartekatu zituzten saioan. Oro har, jolas askoko saioa izan zen eta publikoaren parte hartzea eskatzen zuen. Beraz, publikoa ere ekitaldiaren parte izan eta gozatzeko aukera eduki zuen.

Bikote guztiek maila handia erakutsi zuten, baina azkenean, Marquiñaco merkatariac eta Marquiñako baserritarrak ailegatu ziren buruz burukora, eta merkatarientzat izan zen garaipena.

Helburuak beteta. Akerbeltz gaztetxeko Bertso Txapelketa erreferentziazko saio bihurtu da jada, bai publikoarentzat zein bertsolarientzat ere. Azken urteetan kantatu ez duten bertsolariak itzuli eta berriak ere batu dituzte bederatzigarren saioan; Nahia Ibarzabalentzat bere lehen plaza izan zen esate baterako, zapatukoa [urtarrilak 28]. Hori dela eta, txapelketaren helburua bete dutela azpimarratu dute gazte asanbladakoek. “Txapelketa inguruetako bertsolarientzako plaza izatea nahi genuen, eta helburua bete dugu guztiz. Urteetan mantendu diren, berriz ere itzuli diren eta berriak ere batu ditugu”.

Publikoari ere esker ona erakutsi nahi izan diote. “Txapelketan jai giroa izaten da nagusi, publikoak bertsolariak animatzen ditu, baina, aldi berean, bertsolarien lana errespetatzen da, eta isiltasun osoa mantentzen dakite hala behar denean”.

Markina-Xemeingo Gazte Asanbladak lan handia egiten du urtero txapelketa antolatzeko. Ardura ugari egoten direla azaldu dute: gidoia, apainketa, gaiak, ariketak eta jokoak uztartzea… Hala ere, publikoaren eta bertsolarien erantzun ona ikusita “merezi duen ekitaldia” dela azpimarratu dute, eta hurrengoa antolatzeko gogoz daude jada.


‘Europaruntz’

Jon Odriozola, kazetaria.

Taldearen nekearen inguruan hainbat hausnarketa entzun ditut. Zenbait ezkor samarrak. Ez naiz nekatuko sailkapenean seigarren dagoen talde baten sasoi eta puntu kopurua aztertzen, lorturikoa begi-bistan baitago. Realaren denboraldi bikaina izan dela uka ezina da. Luzea. Eta ibilbide horretan zehar gozatu ederrak hartu ditugu. Oraindik ere, ondo pasako dugu. Hiru partida geratzen dira. Zein baino zein erakargarriagoak.

Jardunaldi honetan Granada hartuko dute txuri-urdinek. Etxean egiten ez dutena, etxetik kanpo egiteko asmoz zelairatuko dira andaluziarrak. Euren habian, zein Los Carmenesetik urrun, hamarna partida galdu ditu Alcarazen taldeak. Halere, erne. Ez fio. Sailkapenaren zuloan edota zulo inguruan dauden taldeek, bizia dute jokoan. Bizi-iraupena. Beraz, Realak, partida eskuartean duela dioenak, egin dezala atzera. Gogoratu dadila iazko partidaz. Denboraldi amaieran bisita egin ziguten orduan ere andaluziarrek, eta azken unean sarturiko golari esker (2-2) puntu bat lardaskatu zuten.

Helburu handiago baten lehian, Realak ez ezik, hurbileko arerioek ere ez dute lan erraza izango. Athletic-ek, gaur, Rayori egingo dio bisita. Eta Jemez asegaitzaren mutilek –bigarren itzuli aparta egin dute– futbol-bolada ona lagun puntuak pilatzen jarraitu nahi dute. Ondoren, derbya jokatuko dute bilbotarrek txuri-urdinen aurka katedral berrian, eta azken partida, amildegitik irten nahi duen Almeriaren aurka arituko dira bizkaitarrak.

Bigarren itzulian oso txukun aritu den Emeryren Sevillak, Vila-real hartuko du Pizjuanen jardunaldi honetan. Ondoren Getafera joango da –beste urtebetez lehen mailan jarraitu nahi du– eta Elx hartuko du, etxean, azken jardunaldian.

Jada, guztia zehaztua dagoela esaten duenik bada. Taldeen azken bolada ikustea besterik ez dago. Baina azken txanpan erabakitzen da guztia. Iaz, Galizian, azken jardunaldian sailkatu zen Reala Txapeldunen Ligarako. Aurten Realak azken partida, etxean jokatuko du Vila-realen aurka. Halere, Europan barrena ibili nahi duten taldeen etorkizuna, jardunaldi honetan erabaki daiteke. Azken jardunaldia jokatu eta astebetera Europako Hauteskundeak ospatuko dira, Reala, jada, lortu du Europan barrena ibiltzeko txartela. Bidaia on!


Tenpora taldeak disko berriko lanak aurkeztuko ditu bihar Igartzan

Igartza Musikako Udako Gauak zikloaren barruan, bigarren kontzertua eskainiko du bihar Tenpora taldeak, 22:00etan Igartzako jauregian. Hasier Oleaga (bateria), Itsaso Etxebeste (baxua), Beñat Barandiaran (gitarra), Juantxo Zeberio Etxetxipia (teklatuak) eta Elene Arandia (ahotsa) musikariek osatzen dute Tenpora.

2013ko martxoan bost musikariak elkartu ziren «talde soinu sendoaren bilaketa prozesua abian jartzeko asmoz». Mundu berria diskoa argitaratu zuten 2015ean eta irailerako bigarren diskoa prest izango dute. Pop eta jazz musikaren nahasketa egiten du Tenpora taldeak, inprobisaziorako lekutxo bat utziz, eta Karlos Linazasoro eta Harkaitz Canoren hitzekin jantziz. Beasaingo Pottoka estudioan grabatu dute bigarren diskoa, eta bihar, lehen aldiz, jendaurrean zuzenean joko dituzte disko berriko hamar kanta; disko zaharreko beste lau ere joko dituzte.

Jimmy Muelles

Udako Gauak programako hirugarren kontzertuan beasaindar bat, Jimmy Muelles izango da protagonista. Ladrido de pajaro diskoa aurkeztuko du hilaren 28an, 22:00etan, Igartzan.


Amurrioko XLIX. fandango eta arin-arin eta aurresku txapelketa

Amurrioko jaiak direla eta, Amurrioko XLIX. Fandango eta Arin-arin eta Aurresku txapelketa antolatu du San Roken abuztuaren 16rako. 12:30ean emango zaio hasiera txapelketari, lehenik aurreskuak (Desafioa, Pasamanosa, Zortzikoa eta Kontrapasa) eta ondoren fandango eta arin-arinak epaituko direlarik. Aurtengo berrikuntza izen-ematea izango da, aurreko urteetako dantzari kopurua ikusita edizio honetan aurretik eman beharko baita izena (uztailaren 20tik abuztuaren 10era, Aiaratarrek lehentasuna izanik). Gainera, hiru aurresku honenez gain, Aiarako dantzari onenaren saria ere emango da aurten. Honakoak dira parte hartu ahal izateko oinarriak: PARTEHARTZAILE KOPURUA: 10 aurreskularik eta 6 fandango eta arin-arin bikote izango da onartuko den parte-hartzaile kopuru handiena. IZENA EMATEA: Uztailaren 20tik abuztuaren 10era arte izango da izena emateko epea. Izena ematen duten lehenengo pertsonek hartuko dute parte, Aiaraldeko pertsonek lehentasuna izanik (Aiara, Okondo, Amurrio, Artziniega eta Laudio). Apuntatu ahal izateko, aiaradantzataldea@gmail.com helbidera bidali behar izango da mezu bat. Parte hartzaileen behin betiko zerrenda e-mail bidez zabalduko da. EPAIMAHAIA: Zenbait dantzarik eta dantzari ordek osatuko dute. PUNTUAKETA: 0-10 puntu bitartean baloratuko da, dantzaren aspektu hauek ikusita: Erritmoa, sinkronia, estiloa eta janzkera EPAIA: Epaileek emandako puntuaketen batuketaren bitartez emango da soluzioa, hau apelaezina izango delarik. SARIEN BANAKETA: Epaimahailak bere epaia eman eta gero egingo da SARIAK FANDANGO ETA ARIN-ARINA 1. Saria: 180€, TROFEOA, TXAPELA ETA ZAPIA 2. Saria: 150€ ETA TROFEOA 3. Saria: 120€ ETA TROFEOA AURRESKUA 1. Saria: 150€, TROFEOA ETA TXAPELA 2. Saria: 120€ ETA TROFEOA 3. Saria: 90€ ETA TROFEOA Aiaraldeko dantzari onenari Saria: 75€ ETA TROFEOA


Pasaiako portuan trafikoa %35 hazi zen urtarrilean. Azken hiru urteetako urtarrilik onena izan da alde horretatik


Urtea Erga eta Aitzgorri mendietan bukatzeko deia

Bestalde Altsasuko Mendigoizaleak taldeak urtea Aitzgorri mendian bukatzeko deia egin du beste urte batez. Horrela, abenduaren 31n, astelehenarekin, goizeko 8:00etan Altsasutik Aitzgorrirako bidea hartu eta han urtea amaitzeko gonbitea zabaldu du. Azkenik, urtero lez, Errege Egunean Sakanako mendizaleek Beriaingo San Donaton dutela hitzordua. Urtero moduan bapo gosaltzeko aukera izango dute han.


Euskal Diasporaren Eguna Elkano erreferentzia hartuta?

Ez nago ados irailaren 8a Euskal Diasporaren Eguna ospatzeko eguna aukeratu izanaz, Elkanok ezin dezakeelako euskal diaspora ordezkatu.

Euskal herritarrentzat Elkano heroi abenturazale ausartaren eredua izan daiteke, baina diasporan bizi garenok ezin dugu Elkano eredutzat hartu, espainiar konkistatzaile itxura duelako (indarkeriaz edota trikimailuz lekuan lekukoen bizkar profitatzen denaren antza du).

Hautatutako egunak, irailaren 8ak, Elkano eta gainontzeko itsasgizonak Sevilla hirira iritsi zireneko eguna gogorarazten du. Espedizioaren irteera eta helduera lekuek ez dute zer ikusi zuzenik Euskal Herriarekin. Euskal diaspora Euskal Herritik irten zen (irteten da) eta Euskal Herrira itzultzen saiatzen da, ez Andaluziara....

Agian Elkanok merkataritza helburu duen euskal herritarra ordezka lezake, baina Euskal Herritik atzerrietara eta erbesteetara joandako euskaldunen artean itsas merkatari abenturazaleez gain bestelako jende mota asko zegoen, haien artean anitz nekazari xume bizitza berri hobean amesten zuena.

Elkanok ez zuen inoiz atzerrian bizimodu berria eraikitzeko helbururik, Euskal Herritik joandako gehienek egin zuten (egin dugun) moduan. Aitzitik, Elkanok atzerritarrengandik ahalik eta etekinik handiena lortu nahi zuen, ondoren etxera itzultzeko. Bost axola zitzaizkion atzerriko lurraldeetako biztanleak. Jokaera hau euskal diasporako partaide garenon arbasoek izan zuten jokaeraren erabat ezberdina da, diasporako arbasoek bizimodu berria eraiki zutenean harrera eman zien herrialdearen ehun ekonomikoa sortzen eta gizartea garatzen lagundu zutelako. Elkanok ez zuen halakorik egin.

Bestalde, Elkanoren merkataritza entrepresa Espainiako Koroak ordaindu zuen; beraz, Espainiako erregeren menpe zegoen. Euskal herritar asko Espainiako agintarien jazarpenari ihes egiteko joan zen erbestera (batez ere Ameriketara), Karlistadek, Gamazadak, Kubako eta Marokoko gerlek eta Espainiako Gerla Zibilak sortutako egoera politiko ezegonkor arriskutsuari ihesi. Elkanok ez zien Espainiako agintariei ihes egin; alderantziz, Espainiako agintariei men egin zien.

Elkano baino ordezkari aproposagoak badaude. Ternuara urtero joaten ziren baleazaleek, adibidez, itsasertzeko beren herrietako ekonomia suspertzeaz gain, merkataritza harreman aldebikoitza garatu zuten Ipar Amerikako jatorrizko biztanleekin. Iparragirre bardoa ere Elkano baino askoz ere ordezkari hobea litzateke (Urretxun jaio zen, Madrilen hazi, Frantzian erbesteratu zuten, Argentinan ezkondu zen beste euskaldun batekin, Uruguain sortu zituen seme-alabak eta zahartzaroan Euskal Herrira itzuli zen, Gipuzkoako Itsason hil zelarik). Zalantzarik ez dago Iparragirrek, argi eta garbi, Euskal Herria gogoan, bihotzean eta mihian zituela munduko bazterretan zebilen bitartean.

Elkanok Euskal Herria gogo-bihotzean zuen ez dakigu, bestelakoak irrikatzen zituelako (ondasunak, ospea, agintea, abentura...); horregatik, aukera desegokia dugu Euskal Diasporaren Egunak bera eredutzat har dezan.


Mugikortasun mahaiaren lehen bileran 30 herritar elkartu ziren

30 bat beasaindar bildu ziren atzo arratsaldean udalak deitutako mugikortasun jasangarriaren mahaiaren lehen bileran. Udaletxean elkartu ziren eta, hasieran, bakoitzak bere kezkak eta nahiak azaldu zituen. Ondoren, kalera irten ziren paseo kritikoa egitera: udaletxeko plazatik abiatu eta San Inazio eta Oriamendi kaleak zeharkatu zituzten Garmendia Otaola kaleko bidegurutzeraino. Bertatik, geltokiko plazara jaitsi, eta Nafarroa etorbidetik berriz ere udaletxera itzuli ziren. Bidean, hainbat geldialdi egin zituzten egin beharreko aldaketak bertatik bertara ezatabaidatzeko. Datorren hilabetean elkartuko da berriz ere mugikortasun jasangarriaren mahaia.


50 tomate mahai gainera

Tomate lehiaketa antolatu dute Ereñon bigarren urtez, eta 50 parte hartzaile izan dira oraingoan. Malen Arroyok lehiaketara aurkeztu duen tomatea saritu dute epaimahaiko kideekAurten ere tomate lehiaketa egin dute Ereñon. Bigarren aldia izan da, eta iazkoak baino arrakasta handiagoa izan du. Hain zuzen ere, 31 tomate aurkeztu zituzten iaz lehiaketara, eta 50 parte hartzaile izan ziren domekan bere fruta lehiaketara aurkeztu zutenak.Ereñoko alkate Joseba Zarragoikoetxeak zehaztu duenez, lehiaketara aurkezteko ezinbesteko baldintza izan da tomatea Ereñoko lurretan ekoiztutakoa izatea.Gerendape Kultur Elkartearen ekimenez antolatu duten lehiaketan hiru lagunek osatu dute epaimahaia: Alex Mestraituak, Juanan Letek eta Karmelo Azurmendik. Horiek izan ziren domekan lehiaketara aurkeztutako 50 tomateak dastatzeko eta puntuatzeko ardura izan zutenak. Hain zuzen, tomatearen itxura, zaporea eta heldutasun puntua izan zituzten kontuan.Guztira hamar sari banatu zituzten domekan, baina aurkeztutako tomate denen artean Malen Arroyorenak hartu zuen sari nagusia. Bigarren saria Itziar Urionak hartu zuen, eta Jose Magallanesek hirugarrena.Sari banaketaren ostean tomateak dastatzeko aukera egon zen, eta horregaz eman zioten amaiera aurtengo lehiaketari. Dena den, Zarragoikoetxearen esanetan, hurrengo urtera begira eguna bazkari herrikoiagaz edo «beste zerbaitegaz janztea» aztertuko dute.


Arrotzen artean laguntza eskatzea

Indarkeria matxistak geruza bat gehiago izan ohi du hura sufritzen duena migratzailea denean. Instituzioentzat zaila izan ohi da kasuen berri jakitea eta haiek behar bezala artatzea. Farapi eta SOS Arrazakeria elkarteek esku hartzeko protokolo alternatibo bat aurkeztu berri dute.

Norbere jaioterrian zaila da genero indarkeriazko egoera baten berri ematea, eta are nekezagoa da hura atzerrian salatzea, norbere bizileku izanagatik ere. Migratutako emakumeen zailtasunak eta babesgabetasuna handiagoak dira mundu osoan, sare soziala txikiagoa izan ohi delako, harrerako herrialdeko erakundeak oso arrotzak izan daitezkeelako, eta immigrazio legeek, sarri, bizitza araudi ofizialetatik at egitera behartzen dituztelako.

Halako kasuak artatzeko ohiko protokolo eta prozeduretan hainbat gabezia antzeman dituzte Farapi antropologia aplikatuko elkarteak eta SOS Arrazakeriak, eta emakume migratzaileak «erdigunean» jartzen dituen eredu bat proposatu dute: Arrasaten (Gipuzkoa) abiatu dute Gemma proiektu pilotua, eta joan den astean aurkeztu zuten Donostian.

Bi elkarteek emandako datuen arabera, gizonek hildako emakumeen herenak baino gehiago migratzaileak izan dira azken urteotan. Izan ere, aldez aurretik laguntza eskatzea eragozten dieten «indarkeria mota ugarik» baldintzatzen dute euren eguneroko bizitza. Alde batetik, «indarkeria instituzionala» dago: administraziora agiri eske joatea ez da tramite samurra migratutako emakume askorentzat. Batzuek ez daukate lan edo egoitza baimenik, eta babesgabe sentitzen dira administrazioaren aurrean. Beste batzuetan, kode kulturalek edo hizkuntzak berak zailtzen dute elkar ulertzea, eta hori frustraziorako arrazoi izaten da.

Bestalde, eta horri lotuta, berme gutxiko bizi baldintzetatik sortutako indarkeria atzeman dute bi erakundeek: «Oinarrizko beharrak aseta ez edukitzeak zaurgarriago bihurtzen ditu emakumeak». Azken urteotan areagotu egin da «migrazioaren feminizazioa»: Euskal Herrira emakume ugari heldu da, nagusiki etxeko eta zaintza lanetan aritzera. Farapiren arabera, estatuak zaintza lanen «ardura publikoari» uko egitearen ondorioz hazi da etxeko langileen eskaria. Lanpostu horietan ez da beti kontratu bat izaten; emakume asko paperik gabe hasten dira beharrean, eta euren lantokia —etxea— espazio pribatua da erabat: zaila da bertan gertatzen dena monitorizatzea, eta erraza da abusuak eta erasoak gertatzea.

«Estatuko legeek erabat baldintzatzen dute atzerritar baten bizitza», azaldu du Ane Iturbe SOS Arrazakeriako abokatuak. Atzerritartasuneko aholkularitza ematen du Arrasateko Udalean, eta Gemma proiektu pilotuan parte hartu dutenetako bat da. Azaldu duenez, berez ez dagokio genero indarkeriazko auziak kudeatzea, baina sarri bestelako bideetatik izaten dute haien berri. «Paperen inguruko kontuak, lan eta egoitza baimenekoak, familia elkartzekoak... landu ohi ditugu. Baina emakumeekin izaten ditugun elkarrizketetan identifikatu izan ditugu indarkeriazko kasuak, eta lagundu diegu gertatzen zaienari izena jartzen».

Gutxitan jotzen dute emakumeek erakundeetara genero indarkeria salatzera. «Beldurra, konfiantzarik eza eta ezagutza falta» aipatu ditu Iturbek arrazoi nagusi gisa: «Askotan, aurretik instituzioekin izan dituzten esperientziak ez dira onak izan, eta horrek atzera eragiten die. Batzuek identifikatzen dute: 'Egoera honetan nago, baina nola aterako naiz? Ez daukat baliabiderik, ez daukat sare sozialik'».

Oihan administratiboa

Beste arazo nagusi bat instituzioen erritmoa izan ohi da: gutxitan errespetatu ohi ditu emakumeen denborak. «Gerturatzeak beldurra ematen du, azkenean, neurri batzuk hartu behar direlako», azaldu du Iturbek: «Salaketa bat egon behar da; bestela, emakume batek ez dauka Atzerritartasun Legeak bermatutako babesa jasotzeko eskubiderik. Ez zaio dokumentaziorik ematen, indarkeria hori gertatu dela jakin arren». Ez da urrats erraza izaten: «Bikotekidea dena edo izan dena salatu behar du. Baliabide ekonomikorik gabe, hizkuntza arazoekin askotan...».

Salaketa ipinitakoan, ezin dute atzera bota; gehienez ere uko egin diezaiokete bikotekidearen aurka deklaratzeari, baina salaketak bere bidea egiten du ofizioz. Une horretan emakume asko damutu ohi dira administraziora jo izanaz, Gemma proiektuko sustatzaileen arabera: «Sarri, erakundeek eurek egoera are zailagoetan jartzen dituzte». Horregatik, beharrezkoa da hasieratik informazio osoa ematea, Iturberen ustez: «Prozedura judiziala azaldu behar zaie: zein bista izango dituen, noiz joan beharko duen epailearen aurrera, nola den galdetegia... dena».

Errealitatea, ordea, bestelakoa izan ohi da: emakumeak departamentu batetik bestera joan behar izaten du maiz bere istorioa behin eta berriro kontatuz. Gemma proiektuaren arabera, «malgutasun gutxi» dute udaletako protokolo gehienek. Langileekin egindako elkarrizketetatik ondorioztatu dute hori: «Ez da soilik begiratu behar hemen gertatzen dena; nondik datozen ere ulertu behar da, eta zergatik izan diezaioketen errezeloa instituzioari». Iturberen ustez, formakuntza falta da maiz: «Genero ikuspegia leku guztietan txertatu behar den bezala, atzerritartasunari buruzko jakintza ere behar da». Gizarte langileek, batez ere, komunikazio falta eta migratzaileengana iristeko zailtasunak dituzte aipagai: «Gerta liteke jakitea genero indarkeria kasu baten berri, baina emakumea etxetik ez ateratzea; edo soilik etxetik eskolarako bidea egitea; edo beti gizonarekin ateratzea...».

Gemma proiektuaren bidez, emakume migratzaileen ikuspegiaren berri ere jakin dute: azaldu dietenez, sumatzen dute udal langileei, oro har, «arrazakeriaren eta zurrumurruen inguruko prestakuntza» falta zaiela: «Ez da haien hitza zalantzan jarri behar». Kasu batzuetan, arlo asko eta desberdinetako langileek hartzen dute parte: udaltzainek, berdintasun eta migrazio teknikariek, gizarte langileek eta aholkulari juridikoek, besteak beste. Arrasateko proiektu pilotuan, kasu zehatz batzuen inguruan elkarrekin lan egiten hasi dira. «Lehenbiziko aldiz, disziplina ugaritako talde bat osatu genuen», ekarri du gogora Iturbek: «Horrela, badakigu zehazki nork egiten duen zer, eta sare sendoagoa osatzen dugu; hemendik aurrera, emakume bat arazo zehatz batekin badator, badakigu erabat seguru nora bideratu». Arrasateko esperientziaren ondotik, Gipuzkoako beste zenbait udaletara eramateko asmoa agertu dute proiektuaren sustatzaileek.


Zor publikoa kitatu eta ia 1.500.000 euroko aurrekontua onartu du Lemoizko Udalak

Lemoizko Udalak hasi berri den urterako aurrekontua onartu zuen 2015eko azkenengo osoko bilkuran. Udalak 1.405.948 euroko aurrekontua izango du aurten, EAJren botoei esker; hala, zor publikoa kitatu ostean, onbideratutako kontuak izango ditu Udalak ekitaldi berrirako. Azaldu dutenez, horri esker, gizarte-politiken aldeko apustuari eutsiko diote, murrizketarik gabe. Horren harira, Udalak auzokideen proposamenak kontuan hartu eta inbertsioaren alde joko dutela iragarri dute.

"2015ean baino %300 gehiago, igoera nabarmena udalerriko gizarte-politikak eta gastu soziala bermatzeko", baieztatu du Unai Andraka alkateak. Besteak beste, 40.000 euro bideratuko dituzte argiteri publikoa berritzeko eta eguzki-farolak ipintzeko; 38.000 euro, ariketa fisikoak egiteko eremuak sortzeko; 20.000 euro, azpiegiturak hobetzeko; 10.000 euro, Armintzako frontoian konpontze-lanak egiteko; 6.000 euro, herritarren parte-hartzea bultzatzeko telefono mugikorretarako aplikazioa sortzeko, etab. Halaber, Andraka, Urizar eta Armintza lotzeko errepide berria eraikitzen jarraituko dute.


Beasain futbol taldeak Balmasedaren aurka jokatuko du bihar

Beasain futbol taldea. Arg. : Pello Ordoñez.

Bihar, 15:30ean, Balmasedan (Bizkaia) jokatuko du Beasaingo talde nagusiak, Hirugarren mailako partida.

Bestetik, bihar, lau partida jokatuko dira Igartzako zelaian:

11:00etan, 8ko Infantil Nesken taldeak jokatuko du Tolosaren aurka;

15:00etan, Jubenilen 1. Mailako taldeak Billabonaren aurkakoa;

17:15ean, Emakumezkoen Euskadiko Ligan Barakaldoren aurkakoa izango da

19:30ean, Gorengoen mailako taldea Soraluzeren aurkakoa.

Gainerako taldeek etxetik kanpo jokatuko dute.


Adam Yatesek irabazi du Donostiako Klasikoa, ezustean

Ez du garaipena ospatu, helmugan sartu denean ez zekielako bera zela lasterketako burua.

Adam Yatesek (Orica) irabazi du Donostiako Klasikoa. Ezustean irabazi ere, bere burua ere ustekabean harrapatu baitu. Helmugan sartu denean, ez zekien lasterketako burua zela, eta ez du garaipena ospatu. Iritsi denean esan diote bera zela irabazlea, eta orduan ospatu du. Haren atzetik maila handiko taldetxo bat helmugaratu da, 15 segundora. Phillippe Gilbert (BMC) izan da bigarren, Alejandro Valverde hirugarren (Movistar), Dani Moreno laugarren eta Purito Rodriguez (Katuxa) bosgarren.


Moreno: "Amiantoa kenduta, ez dugu beste kutsatzaile baten berri Zaldibarren"

Enpresaren baimen eta dokumentazioa aztertuko dutela azaldu du Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailak. Airea eta ibaietako ura neurtzen ari dira, eta lurra "lehenbailehen" mugituko dute.

Elena Moreno Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordeak gaur eguerdian Zaldibarko Udaletxearen aurrean emandako prentsaurrekoan azaldu duenez, "amiantoa kenduta, ez dugu beste kutsatzaile baten berri Zaldibarren", Ekologistak Martxan mugimenduak egindako salaketari erreferentzia argia eginez. Zabortegian lindanoa egon daitekeela ohartarazi dute, izan ere, ekologistek.

"Esaten ari diren gezurren inguruan, ez dago beste kutsatzailerik. Zabortegiak PCBak (poliklorobifeniloak) hartu dituenik ez digute jakinarazi, nahiz eta hori aditzera eman nahi", azaldu du Morenok.

Udal ordezkariekin bilera egin osteko agerraldian, bere departamentua hiru esparrutan lanean ari dela azaldu du:

Batetik, zabortegiaren espediente eta baimen guztiak aztertzen ari direla azaldu du, "Ingurumen Sailari igorri zioten dokumentazioa zuzena ote zen egiaztatzeko". "Zorroztasun osoz jokatuko dugu horrela ez dela izan pentsarazteko susmorik txikiena agertzen bada. 2019ko maiatzeko ikerketa bat dugu, zabortegia egonkorra dela dioena, eta ez dugu promotorearengandik inongo pitzadura edo lur mugimenduren berri izan. Zorroztasunez jokatuko dugu. Garrantzitsua da enpresaren ardura horrelako balizko edozein gertakizunen aurrean" gaineratu du.

Bestalde, zabortegian izandako luiziak bizilagunen osasunean eraginik ez izatea zaintzen ari direla nabarmendu du. "Bizilagunek arnasten duten airearen kalitatea neurtzen ari gara atzotik, Ermuko bidesarian jarritako kontrolgune batekin. 180 konposatu organiko ari dira aztertzen eta emaitzak "normalak" direla esan du sailburuordeak. Gainera, Eibarren ere laginak hartzen ari direla jakinarazi du, "haizea Eibarrerantz mugitzen hasten bada, kutsadurarik ba ote dagoen kontrolatzeko", eta era berean, amianto laginak ere hartuko dituztela gehitu du, "lur-jausia izan zen tokitik kanpo egongo ez dela uste dugun arren".

BIDEOA: Airea neurtzen ari den Jaurlaritzako teknikaria

Ibaietan ere neurketak egiten ari direla jakinarazi du Elena Moreno sailburuordeak: "Lixibiaturik iritsi ote den jakin nahi dugu. Oraingoz ez dugu zabortegiko lixibiaturik inongo ibaira iritsi denik detektatu, baina kontrolatzen jarraituko dugu, kutsadurak izan dezakeen garapenak kezkatzen baikaitu".

Azkenik, lanean ari diren hirugarren esparrua definitu du: "hondakin horiek guztiak ahalik eta azkarren ateratzea, eta izan dezaketen arriskua minimizatzea". Horretarako, lehenik eta behin inguruko zabortegiek hondakin horiek hartzeko izan dezaketen gaitasuna ikusiko dute. Asmoa, hondakinak EAEko beste zabortegiren batera eramatea da, baina ezin bada, kanpora aterako dituzte, "segurtasun neurri guztiak hartuta, noski".

Morenok azaldu dudenez, zabortegiak eta horrelako egoerak kudeatzen aditu diren pertsona batzuekin harremanetan jarri dira Euskadira etorri eta "proiektu nahiz hondeaketa plan zuzen bat" gara dezaten. Bihar bertan hasi nahi dute lanean baina guztia husteko hilabeteak beharko direla iragarri du.

Sutea, zabortegian

Bestalde, ostiral ilunabarrean sutea piztu zen Zaldibarko zabortegiaren goialdean. Bizkaiko Suhiltzaileek esan dutenez, bertara iristea "ia ezinezkoa" da, eta "kontrolpean" duten arren, ezin dute itzali. Gaur helikoptero bat iritsi da Kantabriatik.

Jesus Zubiaga Segurtasun sailburuordea ere Zaldibarren egin duten bileran izan da, eta topaketaran ostean, sutea itzaltzea "ezinezkoa" izango dela berretsi die komunikabideei, eta helikopteroa "egonkortzen" saiatuko dela.

Ildo horretan, Moreno sailburuordeak esan du suteak "ohikoak" direla zabortegietan, "metano isurketagatik", "baina zorrotz zaintzen ari gara deskontrolatu ez dadin".

Ekologisten salaketa

Lur-jausia izan zuen Zaldibarko zabortegian pilatzen zituzten materialen artean lindanoa egon daitekeela ohartarazi du Ekologistak Martxan sareak. Ostegunean gertatu zen luizia eta geroztik, bi langile desagertuta daude, amiantoa agertu da eta zabortegiari egindako azken azterketan akats larriak topatu zituela Jaurlaritzak jakin da.

Ekologistek gogoratu dute lindanoa material bereziki toxikoa dela eta sare sozialen bidez zabaldu dutenez, "lindano usaina oso nabarmena da inguruan".

Aurretik zituzten susmoei usaina gehitu zaie orain, eta zabortegiaren gainaldean piztuta dagoen eta itzali ezin duten sutearen atzean horixe dagoela susmatzen dute:

Zabortegia dagoen Eitzaga auzoko bizilagunak oso kezkatuta eta haserre daude. Lur-jauzia, sutea, amiantoa tonaka agertu izana, Jaurlaritzaren txostena... "kutsadura norainokoa den" galdetzen dute eta arriskuan egoteko beldur dira.

"Arau-hauste larriak"

Verter Recycling 2002 SL enpresak 2013an jaso zuen AAI ingurumen baimen bateratua eta orduz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Ikuskaritzak ikuskapen zehatzak egiten zituen enpresan. 2019ko uztailaren 10ean izan zen azkena eta handik atera zen txostenak "arau-hauste ugari" antzeman zituen lau arlotan: lizentzia eta baimenetan, uraren babesean, hondakinetan eta zabortegien baldintza berezietan.

Ingurumen Ikuskaritza Zerbitzuak eman daitekeen izendapenik baxuena eman zion enpresari azken ikuskapenean, eta hala jakinarazi zioten jabeari 2019ko irailaren 16an. Jakinarazpenarekin batera, 30 eguneko epea eman zioten, "txostenean agertzen ziren akatsak konpontzeko edo beharrezkoak liratekeen neurriak martxan jarri zituztela egiaztatzen zuen dokumentazioa aurkezteko".

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailak prentsa oharra kaleratu zuen atzo, jakinaraziz Verter Recycling enpresak 2019ko urriaren 11n "askotariko informazioa" helarazi ziela, eta tartean, ingeniaritza espezializatu batek egindako azterketa bat. Azterketa horrek zabortegia "egonkorra" zela zioen: "Ondoriozta daiteke, ikuspegi globaletik, zabortegia egonkorra dela egungo konfigurazioarekin, bai haustura zirkularrei dagokienez, bai oinarrizko konformatuaren ahultasun-planoaren ondoriozko bloke-hausturei".

"Betetze-dinamika berarekin jarraituz gero, ondorioztatzen da zabortegiak Eusko Jaurlaritzak ezarritako egonkortasun-irizpideen arabera jokatuko duela, bai egoera normal batean, bai drainatzeak huts egiten duen istripu-egoera batean" gaineratzen zuen txostenak.

Ingurumen Ikuskaritza Zerbitzuak egiaztatutako arau-hausteak zeintzuk ziren galdetuta, Elena Moreno Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordeak ondorengo kasuak aipatu zituen: "Tximiniak ez ziren metanoa ondo neurtzen ari, pilatzeko baimenik ez zuten materiala zeukaten pilatuta -kantitate txikian izanagatik- eta baimenik gabeko betelan bat egin zuten".

Luiziaren tokian izan zen atzo eguerdian Moreno eta han galdetu zioten zer neurri hartu zituen Eusko Jaurlaritzak Ikuskaritzaren txostena zein Verter Recycling enpresak hari erantzunez aurkeztutako dokumentazioa jaso ondoren: "ez da arazoak ez direnik konpondu. Arazo batzuk berehala konpondu ziren eta beste batzuk konpontzeke zeuden, eta baloratzen ari ginen espediente zigortzailea ireki edo ez".


Berriz ere musean txapeldun baztandarrak

Berriki San Frantziskoko Euskal Etxeko mus txapelketan irabazle ateratako baztandarren izenak aipatu genituen, eta orain ere halaxe eginen dugu. Izan ere, San Frantziskoko Anaitasuna Klubeko txapelketan Jesus Arriada arizkundarra, Miguel Ibarra sunbildarrarekin txapeldun izan da. Argazkian biak ageri dira, finalean garaitu zuten bikotearekin.


Athleticek gertuago du Europa, Levante mendean hartuta

Realak galdu egin du Valentzian, eta mailari eutsi ezinik segituko du.


Masen jokabidean desobedientzia zantzuak ikusten ditu Justiziak

Auzitegi Konstituzionalak kontsulta alternatiboa baliogabe uzteko agindua eman zuen azaroaren 4an. “Salatuek agindua ustez bete ez” zutela esateko zantzuak ikusten ditu Kataluniako Auzitegi Nagusiak.

Auzitegi Konstituzionalaren agindua ez betetzeagatik Artur Mas Generalitateko presidenteak desobedientzia delitu bat egin ahal izan zuela esateko zantzuak ikusten ditu Kataluniako Auzitegi Nagusiak. Konstituzionalak azaroaren 9ko kontsulta alternatiboa baliogabe utzi zuen.

Kataluniako Auzitegi Nagusiak zenbait autotan azaldu duenez, ustezko desobedientziagatik Generalitateko presidentea eta Joana Ortega eta Irene Rigau kontseilariak ikertzeko salaketak eta kereilak onartzea erabaki zuen abenduaren 22an.

Fiskaltzaren kereila onartu du Auzitegiak auto batean. Konstituzionalak kontsulta alternatiboa baliogabe uzteko agindu “konkretu eta zehatza” eman zuen azaroaren 4an. “Salatuek agindua ustez bete ez” zutela esateko zantzuak ikusten ditu Auzitegiak; izan ere, galdeketa prestatzeko lanarekin jarraitu zuten bozketa eraikuntza publikoetan egin arte. Gainera, publikoki egindakoaren ardura bere gain hartu zuen Masek.

“Atzera bueltarik ez”

Kontsultarekin aurrera jarraituta, Masek, Ortegak eta Rigauk Konstituzionalaren aginduari “eraginkortasuna kendu” ziotela uste du Kataluniako Auzitegi Nagusiak. Ondorioz, “salatuen jarrerek atzera bueltarik ez duten ondorioak ekarri zituzten”, Auzitegiak erantsi duenez.

Horrela, Masek, Ortegak eta Rigauk ebazpen judizialen aurrean ustez desobedientzia delitu bat egin dutela ondorioztatu du Kataluniako Auzitegi Nagusiak. Ikerketako emaitzen arabera, prebarikazioa eta diru publikoak bidegabe erabiltzea leporatu diezazkiekete.

Bestalde, A9ko kontsulta dela eta aurkeztutako zazpi kereilak eta 25 salaketak Masi, Ortegari eta Rigauri zabaldutako prozeduran barneratzea adostu du Kataluniako Auzitegi Nagusiak.

Homs eta Espadaler

Manos Limpias sindikatuak aurkeztutako kereilari dagokionez, Francesc Homs Generalitateko Presidentetza kontseilaria eta Ramon Espadaler Barne kontseilaria ikertzea baztertu du Kataluniako Auzitegi Nagusiak. Hain zuzen ere, Manos Limpiasen kereilak beste salaketa guztiak bilduko ditu, aurkeztu zuten aurrena delako.

Auzia ikertzeko aurretiazko diligentziak hastea erabaki du Kataluniako auzitegiak. Auzia Joan Manuel Abril magistratuak zuzenduko du.


Larunbatean jokatuko da Zakila Biraren XVII. edizioa

[/caption]

Larunbatean (17:00) korrikalari tropela bilduko da berriro Zumaian Zakila Birako 20 kilometroak egiteko. Ibilbidean ez dago aldaketarik: irteera eta helmuga Erribera kalean izango dira; herrian buelta bat eman ondoren, Arroa Behetik Iraeta aldera joango dira, handik Aizarnazabal eta Oikiara eta Beduatik Zumaiara. Tomas Gogorza Olaizola izango da aurtengo atleta ohi omendua.Oraingoz 372 korrikalarik eman dute izena baina oraindik zabalik dago aukera, herrikrossa.com web gunean, 15 euro ordainduta. Lasterketako txipak itsas kiroldegian jaso behar dira, lasterketaren egunean bertan, 9:00etatik 13:00etara eta 14:30etik 16:15era.


Gipuzkoako Bertsolari finaleko txartelak salgai Jalgin

Igandea 17an, arratsaldeko 16:30etan Donostiako Ilunbe zezen plazan jokatuko da Gpuntua Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako final handia, Beñat Gaztelumendi, Jexux Mari Irazu, Iñaki Apalategi, Aitor Sarriegi, Unai Agirre, Agin Rezola, Alaia Martin eta Jon Martin bertsolarien artean. Apalategi, Rezola eta Alaia dira berriak. Amaia Agirre azkenean finaletik gertu gelditu da, 472,5 puntu eskuratu zituen Hernaniko finalaurrekoan, Jon Martinek baino 7 gutxiago. Finaleko sarrerak salgai daude Jalgi tabernan datorren osteguna abenduaren 15era bitartean, aurretik denak saltzen ez baldin badira behintzat. Bestela, www.gpuntua.com/sarrerak web-ean eskuratu daitezke. Sarrerak 18 euro balio du, 12 Bertsozale Elkarteko bazkideentzat eta 8 16 urtetik beherakoentzat.


Hilerriko ikurra, beste katebegi bat orain 40 urte hasitako bidean

Sinbologia frankista kentzearen eztabaidak ibilbide luzea du Abadiñon, nahiz eta oraintsu berpiztu den gaia, hilerrian dagoen harlauza frankista argitara irten ondoren. Ikurra kenduko duela baieztatu du Mikel Garaizabal alkateak, eta erabaki horrek bat egingo du udalak aspaldi hartu zuen ildoagaz. Izan ere, orain 40 urte erabaki zuen Abadiñoko Udalak sinbologia frankista herritik erretiratzea, 1979ko ekainaren 27an egindako osoko bilkuran, hain zuzen ere. Bertan, udala osatzen zuten indar politiko guztiek babestu zuten sinbologia frankista erretiratzea: EAJk, Alderdi sozialistak, Alderdi komunistak eta Abadiñoko Ezker Herritarra koalizioak. Azken talde honek egin zuen ikur frankistak kentzeko eskaria, eta gainerako alderdi guztien babesa lortu zuen.

ANBOTOk sarbidea izan du 1979ko ekainean egindako osoko bilkuraren agirietara. Laugarren puntuan zehazten denez, honako eskaria egin zion Abadiñoko Ezker Herritarrak udalari: "1-Izaera faxista duten erakunde guztien, eta, batez ere, Fuerza Nueva delakoaren jarduna bertan behera utzi dadila. 2- Herrian antolatzekoak diren ekintza faxisten aurkako jarrera hartzea. 3-Orain arte 'Plaza Liberación 26 de abril' eta 'Plaza Brigadas de Navarra' modura izendatutako plazak, aurrerantzean, betiko eran eta herritarrek izendatu ohi dituzten modura izendatzea, 'Txanportako plaza' eta 'Ferialeku' modura. 4- Herriko hilerrian dagoen erorien monumentua eraldatzea, gerran hildako guztien gorpuzkiak bertan jasotzea, bai bando batekoenak zein bestekoenak; haien izen-abizenak ipintzea ordena alfabetikoan, bakoitza zein bandotan gudukatu zen agertu barik, eta, honelako zerbait esan dezakeen plaka bakarra ipintzea: "Anaiarteko gerrate negargarri baten hildako abadiñarren hilarria". 5-Urkiolan, Condor Legioko hegazkinlariak omentzen dituen eta alemanez idatzita dagoen monolitoa desagerraraztea (...)". Osoko bilkura hartan jasotako puntu horiek denak aho batez onartu zituzten. 2007an espainiar estatuak onartutako Memoria Historikoaren Legeak jasotzen dituen hainbat punturi hartu zien aurrea Abadiñoko Udalak, 32 urte lehenago.

Egungo panteoia

Hilerriari aipamena egiten zaion puntuak baditu azaldu beharreko kontu bi. Testuak hilerriko panteoi bati egiten dio erreferentzia. Gerraostean eraiki zen eta izaera frankista zuen lehenengo urteetan. Osoko bilkuran onartutakoaren ondoren, baina, izaera aldatu zitzaion. Gaur egun ikusgai daude Abadiñoko Ezker Herritarrak proposatutako plaka eta testuak. Baina, gudukatutakoen izen-abizenak ezabatuta daude. Geroagoko osoko bilkuretan izen-abizenak ezabatzeko erabakia hartu zuten, antza. Baina oraintsu agertutako harlauza gaurdaino ailegatu da. Ezkutuan egon da, ahuspez ipinita.


Oinak gelditzean

Egunero, hutsik egin gabe, korrika aritzen bada ere, badu bestelako afiziorik Xabier Lasak. Parrandazale fama ere badu kirolariak. Mireia Galarza kazetariarekin hitz egin du 2019ko martxoko Uztarria aldizkariko Bestaldetik atalerako.

"Kirola egiten ez dudanean zerbait falta zaidala sentitzen dut", dio Xabier Lasak (Azpeitia, 1973). Gaur egun, lasterka egiteagatik eta horretan lortu dituen balentriengatik da ezaguna azpeitiarra, baina atletismoa ez du izan betidanik lehentasuna eta lehen kirola. Izan ere, korrikalariak aitortu duenez, "berandu samar" hasi zen korrika egitea serio hartzen; 25 urte inguru zituela, hain zuzen ere.

Hala ere, kirolak beti eduki du tartea Lasaren bizitzan. Gaztetxoa zela, kuadrillakoekin eskolan hasi zen futbolean jokatzen, eta horretan jarraitu zuen urte batzuetan. "Gerora ikusi nuen futbola ez zegoela niretzat eginda, eta atletismoaren bidea hartu nuen", gaineratu du. Korrika egitean, "gustura eta eroso" sentitzen dela dio, eta Lasarentzat horixe da garrantzitsuena. "Niretzat lasterka egitea hobby bat besterik ez da”. Eta horrexegatik, Lasak ez du uste atletismoa bere ogibide bihur daitekeenik. Haren esanetan, bere kasa ibiltzen da korrika, inongo presiorik gabe. "Ez nago inongo taldetan federatuta; izan ere, neure erritmoan jarraitu nahi dut atletismoaz gozatzen".

Lasak dioenez, atletismoa ez da oso kirol garestia, baina aitortu du diru pixka bat "kentzen” duela. Azpeitiarrak esan duenez, korrika egiteko erabiltzen dituen zapatilak bi hilabetean behin aldatzen ditu, eta horrek kostua duela argitu du. Horrez gain, lasterketa askotan izena emateagatik ordaindu egin behar dela ere adierazi du. Korrika egitea musutruk ateratzen ez bazaio ere, horrek eragiten dion kostua ez da esfortzu handia Lasarentzat: "Badakigu zer izaten den: gustuko lekuan aldaparik ez".

Beraz, korrika bai, baina lana ere bai. Erdi edo goi mailako ikasketarik ez zuen egin Lasak, eta 18 urte besterik ez zituela hasi zen lanean. Halaxe jarraitu du gaur arte: "19 urte igaro nituen enpresa batean lanean, baina krisiaren ondorioz, enpresa itxi egin behar izan zuten, eta lanik gabe gelditu nintzen". Egun, ordea, galdarak egiteko soldatzaile lanetan aritzen da Errezilgo Domusa enpresan. Hainbat errelebotan egiten dute lan kooperatiba horretan, baina azpeitiarrak azaldu duenez, azkenaldian goizez aritzen da beharrean. "06:00etan sartzen naiz lantokira, eta 14:00ak arte aritzen naiz lanean. Egia esan, gustura joaten naiz lanera. Eguerdian, handik bueltatzean, bazkaldu, kafea hartu eta siesta egiteko ohitura daukat. Eta ondoren irtetzen naiz korrika egitera".

Kirol gehiago ere bai

Atletismoaz gain, beste gustuko kirol batzuk ere baditu azpeitiarrak. "Korrika baino gutxiago, baina bizikletan ere ibiltzen naiz". Ondo gogoratzen du hark Mandubi gainera bizikletan lehendabizikoz igo zen aldia. "Lehen buelta izan zen ordukoa, eta harrezkero, hobetzen jarraitzea izan da nire helburua". Txirrindularitzaren munduan, erreferente moduan izan du Miguel Indurain, eta hura erretiratu zenetik, Lasak ez du aurkitu hainbeste estimatzen duen txirrindularirik.

Futbolzalea ere bada, baita Athleticzalea ere. Lasaren kuadrillan bera ez da salbuespena, ordea; bat baino gehiago dira talde zuri-gorriaren aldekoak, eta hark adierazi du, gazteak zirela, Athleticek eta Real Madrilek jokatzen zuten partida bakoitzeko saiatzen zirela Bilbora neurketa ikustera joaten. "Bilbon pote batzuk hartu, partida ikusi, afari ederra egin, eta etxera bueltatzen ginen", gogoratu du.

Euskal musikaren zalea

Kulturak ez du denbora gehiegi hartzen Lasaren bizitzan; ez da bere indargunea. Haren hitzetan, zinera joan zen azken aldia duela sei urte inguru izan zen: "Cyrus filma ikusi nuen, eta harrezkero ez naiz zinema areto batera bueltatu. Izan ere, ez dut asko atsegin zinema". Liburuak ere ez ditu asko maite. "Ez dut liburu askorik irakurtzen, baina hori bai, egunkaria egunero irakurtzen dut; batez ere, paperean".

Musika bai, musika atsegin du azpeitiarrak; batez ere, euskal musika, euskarazkoa, eta musikari gogokoenen artean ditu, besteak beste, Mikel Urdangarin eta Benito Lertxundi abeslariak. "Hala ere, parrandan-eta giroan sartzean, bestelako musikaz ere gozatzen dut".

Lasak aitortu duenez, teknologia berrien fenomenora ez da askorik moldatu oraindik: "Justukorako erabiltzen ditut, ez naiz teknologiaren zale amorratua. Dena den, oinarrizko gauzetarako erabiltzen ditut gailuak".

"Parrandazale" fama

Kirolaria festazalea ere bada. "Kuadrillan parrandazalea naizela diote", esan du azpeitiarrak barrez. Eta nolabait, hori diotenei arrazoia ematen die Lasak. Izan ere, gazte-gaztetatik kalera irteteko eta kuadrillakoekin afaritxoak egiteko ohitura duela aitortu du: "Asko gustatzen zait lagunekin elkartzea, otorduak egitea...". Egunerokoan korrika aritu arren, eta proba garrantzitsurik ez badauka gertu diren datetan, elikadura ez duela "askorik" zaintzen ere jakinarazi du: "Etxean jartzen dutena jaten dut. Hori bai, behin kalera ateratzen banaiz, aukeran nahiago dut herrigunetik kanpo lasai-lasai afaltzea, eta ondoren, parrandara jaistea". Eta badu horrek zergati bat. "Ez zait batere gustatzen ni taberna batean afaltzen egotea eta inguruan poteatzen dabilen jendea begira edukitzea", gaineratu du.

Festazale fama izanik, herriko jaiez galdetu egin behar. Eta galdera horri erantzuterakoan ez du zalantza izpirik Lasak: "Gehien gustatzen zaizkidan Azpeitiko festak egunez ospatzen direnak dira, eta bateren bat nabarmentzekotan, batez ere, Elegante Eguna eta santotomasak aipatuko nituzke. Egun horietan, goiz eta eguerdi partean, plazan eta Alde Zaharreko kaleetan sortzen den giroa izugarria izaten da".


Garbiñe Ubeda, herri kirolak, eskuak

Iker Ibarluzearen eguraldi iragarpena, Garbiñe Ubeda idazleari elkarrizketa, Joseba Landa izan dugu Bartzelonatik, Asier Imaz kazetariak eta Joxe Angel Sarasolak herri kirolen inguruko aktualitatea jorratu dute, eta Oskar Tenarekin eskuen inguruan aritu gara artearen txokoan.


Atsoak hor jarraitzen du

Uxue Alberdi Estibaritzek atsoei buruz egindako bertso sorta musikatua, Booktegi proiektuak sareratutak lana.


Artisautza eta janari azoka egingo dute igandean Iruran

Irurako Udalak eta festa batzordeak antolatu dute ekimena eta 10:00etatik 14:00etara 25 postu baino gehiago egongo dira herrian.

Maiatzean zehar hainbat ekitaldi antolatzen dituzte Iruran. Hona hemen egitaraua:

Maiatzak 14, asteartea

17:30. Ipuinen unibertsoa saioa Herri Eskolako aretoan, Harituz bertsozale elkarteak antolatuta. Unai Mendizabal gai jartzen eta Oihana Iguaran eta Haritz Mujika ariko dira bertsotan.

Maiatzak 19, igandea

10:00. Azoka irekitzea. 25 postu baino gehiago era ezberdinetako produktuekin.

11:00. Txokolate tartea lehiaketa. Bakoitzak etxean egindako tarta aurkeztu beharko du. Sariak 13:00etan banatuko dira.

12:00. Festamendua Tio Teronen semeak taldearen emanaldia.


Bisitarien begirada guztiak bereganatu ditu hildako baleak

Baleak hamabost metroko luzera eta zortzi eta hamar tona bitarteko pisua du (Argazkia: Nagore Koch).

Asturiasko Luarca herriko Txibi Erraldoiaren Museoak interesa azaldu du animalia eskuratzeko

Abenduko zubiaren hasierak ezustea ekarri du Donostiara; balea bat hilda agertu zen atzo Kontxako hondartzan. Balea herenegun ikusi zuten badian, eta atzo hondartzara iritsi zen, gaixotasunak jota, bertan hiltzeko.

Eguraldi onak lagunduta, eta pertsona askorentzat jai eguna izanik, jende ugari zebilen Kontxako hondartzan; hiria bisitatzera etorri ziren hainbat turista, barne. Herritar asko ere hurbildu ziren hondartzara, batzuk eguzki izpiak aprobetxatuz paseoan ibiltzeko eta beste batzuk balea bertatik bertara ikusteko.

Udaltzaingoak lokarriz hesitu behar izan zuen gunea jendearen joan-etorria zaintzeko. Komunikabideak ez ziren bakarrak izan irudiak jasotzen; bertan ziren ikusleek ere argazkiak atera zituzten, eskuko telefonoen edo argazki kameren bitartez.

Udaltzaingoak ez zion jendeari gehiegi hurbiltzen utzi, «infekzioak ekiditeko», udaltzain batek arrazoituta. Izan ere, gaixotasun batek jota hil baitzen balea eta, hala izanda, nahiago izan zuten neurriak hartzea, kasu hauetan gaixotasuna kutsakorra izateko arriskua baitago.

Hain zuzen ere, 11.50ean zendu zen balea. Gaixotasunak erabat ahuldu zuen itsasoan zela; hortaz, babes bila etorri zen Donostiako badiara. Azalean odola zuen, arrokek eta hondarrak eragindako zauriengatik.

Hamabost metroko luzera eta zortzi eta hamar tona bitarteko pisua du baleak, izan beharko lukeenaren erdia; gaixotasunaren ondorioz pisua galdu zuen. Aquariumeko kideek herenegun Irutxuloko Hitzari aurreratu bezala, balea rorcual arrunta bat da, munduko bigarren espezie handiena.

Goizaldean

Balea hondartzan hilda zegoela jakin bezain pronto, Ambar elkarteko, Donostiako Udaleko eta Aquariumeko ordezkariak joan ziren Kontxara. Behin-behineko Babes Zibileko zinegotzi Javi Vitoria eta Hirigintza zinegotzi Ricardo Burutaran bertaratu ziren, besteak beste. Protokoloa abian jarri eta gero, udalak tona askoko bi garabiren bidez balea altxatzea erabaki zuen, kamioi batean sartzeko. Joan den goizaldean aurreikusita zuten lan hau egitea.

Bi aukera dituzte esku artean balea lekuz aldatzeko; udal lursail batean lurperatzea edo Asturiasera eramatea, Luarcako Txibi Erraldoiaren Museoak animalia eskuratzeko interesa azaldu baitu. Zailtasuna, baina, animalia lekuz aldatzeko behar diren baimenak lortzeko orduan dagoela jakinarazi du udalak.


Pau Gasolek 26 puntu eta 16 erreboteko marka lortu du Lakersen dagoela hirugarren urtea bete den egunean. Haren taldeak 114-106 irabazi dio Houstoni. Hemen Luis Scolak, 24 puntu eta 15 errebote


Euskal Bodyboard Zirkuituko azken proba jokatuko da asteburuan Getxon

Alex Odriozola da sailkapen nagusiko liderra Getxoko Ereaga hondartzan jokatuko den probaren faltan. Andoni Izaga bosgarren postuan dago eta podiumeko postuen lehian izango da.


Atzeratu egin dute plater tiroa,

eta apirilaren 30ean egingo da

Txantxangorri Elkarteak atzeratu egin du plater tiraldia. Berez, bihar zuten egitekoa, Santa Barbaran, Foso Unibertsaleko tiraldia, elkarteko txapelketa barruan. Kronikari jakinarazi diotenez, tiraldia datorren asteburuan egingo dute, larunbatean: apirilak 30.


Etxeko langileen %25-%50 soilik daude izena emanda Gizarte Segurantzan

Etxeko beharginek euren lan baldintzak salatu dituzte: ezin dute langabeziarik jaso eta kontratuak hitzezkoak izan daitezke.


Euskaraz Bizi Egun Txikia eratu du EHEk ekainaren 8rako

Nazio mailako dinamikaren baitan, Euskaraz Bizi Eguna eratu zuen Euskal Herrian Euskarazek apirilaren 13an Agoitzen, eta orain Durangoko kideek hartu dute lekukoa: Euskaraz Bizi Egun Txikia eratu dute ekainaren 8rako


Hizkuntza aniztasunari, leihoa

Hizkuntza gutxituak ezagutzeko zikloak sei hizkuntza gerturatuko ditu ikasturte berrian; hilaren 20an aurkeztuko dute saio sorta, Gemma Sangines hizkuntzalariak eskainiko duen hitzaldiarekin.

Laugarren urtez, hizkuntza gutxituak ezagutzeko tresnak eskura jarriko ditu Hitz Adina Mintzo zikloak Gasteizen. Sei hizkuntza gerturatuko ditu oraingoan Oihaneder Euskararen Etxera: mapuzuguna, maoriera, bretoiera, hassaniera, parmera eta lemkera.

Irailaren 20an hasiko dute ikasturte berria, Nork esan zuen Gasteiz ez dela euskalduna? izeneko hitzaldiarekin. Gemma Sangines izango da hizlari hizkuntza aurreritzien inguruan; goizez, 11:00etan, EHUko Letren Fakultatean izango da, eta bigarrena, 19:00etan, Oihanederren.

Hurrengo saioa urrian izango da; mapuzugunari buruzkoak ekarriko ditu Wallmapu Euskal Herria elkarteko Iban Gartziak. Azaroan Imanol Miner normalizazio teknikariak Zelanda Berriko maoriera aurkeztuko du. Urtarrilean Metig Jakez-Vargas kazetaria bretoieraz arituko da, eta otsailean Elyem Chej gizarte hirigintzako teknikaria Saharako hassanieraz. Sara Agnetti fisioterapeutak parmera hurbilduko du martxoan, eta, bukatzeko, apirilean Jon Mikel Insausti informatikariak lemkera izango du hizpide.

Aurten, lehenengo aldiz, Udako Euskal Unibertsitatearen eskaintzaren barruan sartu da zikloa. Horregatik, parte hartzeko izena eman beharko da UEUren webgunean. Ziklo osoak 25 euroko prezioa du, baina saio solteetan parte hartzeko aukera egongo da, eta horietan 5 euro ordaindu beharko da. Gemma Sanginesen aurkezpen saioa doakoa izango da.

Zikloan parte hartzen duten EAEko unibertsitateaz kanpoko irakasleentzat eta EHUko ikasleentzat homologatutako ikastaroa izango da.

Teoria eta tailerrak

Oihaneder Euskararen Etxeak 2015ean sortu zuen Hitz Adina Mintzo, Beñat Garaiorekin elkarlanean. "Zikloak munduko errealitate soziolinguistikoaren perspektiba zabaldu eta aberastea, eta hizkuntza aniztasuna balorean jartzea eta ezagutaraztea du xede", azaldu dute antolatzaileek. Saio bakoitzean marko teorikoa eskaintzeaz gain, hizkuntzaren oinarrizko kontzeptuak ikasteko tailerrak egiten dira. 2015etik egunera arte, besteak beste, Europako galiziera, asturiera, aragoiera, katalana, galesera, gaskoiera, guernseyera, frisiera, gaelera eta kaxubiarra, Asiako kurduera eta hokkienera, Amerikako nawatera edota Afrikako tamazightera landu dituzte.


Errusiak AEBko 35 diplomazialari kanporatuko ditu

Erantzun hori eman du Moskuk AEBko presidentetzarako hauteskundeetan ustez egindako esku-hartzeagatik Washingtonek hartutako neurriaren aurrean.

Errusiak 35 diputatu botako ditu AEBtik, Moskuk AEBko presidentetzarako hauteskundeetan ustez egindako esku-hartzeagatik Washingtonek hartutako neurriari erantzunez, Serguei Lavrov Kanpo Gaietarako ministroak adierazi duenez.

“Elkarrekikotasuna lege diplomatikoa da nazioarteko harremanetan. Horregatik Errusiako presidenteari AEBk Moskun duten enbaxadatik 31 funtzionario persona non grata hartzea proposatu diogu, eta beste lau San Petersburgeko AEBren Kontsulatutik”, gaineratu du Lavrovek.

Kantzelariak AEBko diplomazialariei sarbidea ixtea ere proposatu du AEBko enbaxadak Moskun duen egoitza batean, erreserba natural batean, eta Errusiako hiriburu kanpoaldean dagoen biltegi batean.

Neurri hau Errusiak Marylanden eta New Yorken zituen bi gune itxi ostean iritsi da, AEBko agintarien arabera, inteligentzia-asmoak zituztelako.


Euren lan-baldintzek okerrera egin dutela uste dute euskal langileek

Deustobarometroaren inkestak jasotzen duenez, langabezia da euskal herritarrak gehien arduratzen dituen gaia.

Euskal langileriaren % 71ren ustez, beraien lan-baldintzek okerrera egin dute azken urteotan. Langileen gehiengoak ikusi du beren soldata murrizten, aldi berean lan karga handitu eta enpresarekin lan baldintzak negoziatzeko gaitasuna desagertzen zaielarik.

Hori da Deusto Gizarte Barometroak jaso duen emaitzetako bat. Seihilean behin egiten du Deustuko Unibertsitateak inkesta. Neguko barometroan ere, langabezia izan da herritarrak gehien arduratzen dituen gaia (%65).

Langabeziaren ondotik, herritarrak gehien arduratzen dituen gaiak ondorengoak dira: egoera ekonomikoa (% 40) eta lan baldintzen kalitatearen galera (%33). Goizean egindako prentsaurrekoan eman dituzte datuak ezagutzera.

Diru-sarrerak bermatzeko errentaren inguruan ere galdegin du ikerketak. Galdetutakoen %25ak dionez, ez du gaiaren inguruan iritzirik emateko irizpiderik, beraz, ez du erantzunik eman. %8a bat dator laguntza horiek jasotzeko irizpideekin eta dauden moduan jarraitu beharko luketela uste du. %32ak laguntzak oso polarizatuta daudela dio eta %36a laguntzak murriztearen alde agertu da.

Politika eta zerbitzu publikoak

Politika eta zerbitzu publikoek jasandako murrizketa euskal herritarren ardura nagusien artean daude. Herritarrek era negatiboan baloratzen dituzte gizarte zerbitzuak, pentsioak, Lanbide eta etxebizitza eta I+G politikak. Osakidetza da berriz ere hoberen baloratua zerbitzu publikoa.

Gainera, gizarte eragile nagusiekiko mesfidantza maila altua dago herritarren artean. Sindikatuek ez dute gainditzerik lortu, ez eta patronalak. Enpresa-erakundeekiko mesfidantza are handiagoa da.

Euskal herritarren gehiengoa (%61) etorkinen populazioari bideratutako hezkuntza politiken alde azaltzen da, politika horiek etorkizunean euskal gizarteari on egingo dioten inbertsioa direla kontsideratuz.

Erabaki politikoak

Herritarren %84ari erabaki politikoetan nolabaiteko parte-hartzea izatea gustatuko litzaioke. %70ak gai ekonomikoen inguruan eta maila lokaleko arazoen inguruan erabakitzeko erreferendumak ospatzeko nahiko luke. %47a Euskadiren independentziaren inguruko erreferenduma egitearen alde azaldu da.

Ia euskal herritar guztiek (%93) konpartitzen dute gobernu zentralean ustelkeria dagoenaren pertzepzioa. Eusko Jaurlaritzan eta Aldundietan ustelkeria dagoenaren pertzepzioa herritarren %40ak dauka.


Balentziaga Museoko auziaren aurretiazko auzi saioa egin dute

Getariako (Gipuzkoa) museoaren eraikuntzan irregulartasunak izan ote ziren argitzeko epaiketak ez du datarik oraindik, hiru auzipetuetako bat —Julian Argilagos arkitektoa— ez baita auzi saiora aurkeztu.

Epaiketara bidean lehen urratsa egin du Getariako (Gipuzkoa) Balentziaga Museoaren eraikuntzan izandako ustezko irregulartasunei buruzko auziak. Fiskaltzak salaketa jarri eta zortzi urtera, aurretiazko arazoak ebazteko auzi saioa egin dute Donostiako Zigor Arloko 2. Epaitegian. Epaiketarako datarik ez dute zehaztu, ordea, auzipetuetako bat ez baita aurkeztu auzi saiora.

Hiru dira auzipetuak: Mariano Kamio, Getariako alkate ohia eta urtetan museoko arduradun nagusi izandakoa; Julian Argilagos, arkitektoa eta proiektuaren egilea; eta Rolando Paciel, azken aroan lanen zuzendari izandakoa. Fiskaltzaz gain, Balentziaga Museoa Fundazioa eta Berroeta Aldamar SL enpresa daude auzian akusazio partikular gisa. Bai Fiskaltzak bai akusazio partikularrek zortzi urteko espetxe zigorra eskatzen dute Mariano Kamioren aurka, lau delitu egin izana egotzita: delitu sozietarioa, administrazio desleiala, dokumentuen faltsutzea eta ondasun publikoen eralgitzea. Julian Argilagosen aurka, berriz, lau urteko espetxe zigorra eskatzen dute, delitu sozietarioan ezinbesteko laguntzailea izatea leporatuta. Eta Rolando Pacielentzat, azkenik, lau hilabeteko isuna galdegiten dute, intrusismo delitua egotzita. Halaber, Kamiori eta Argilagosi eskatzen diete bi milioi eurotik gorako diru kopurua ordain diezaietela bien artean Balentziaga Museoa Fundazioari eta Berroeta Aldamar SL enpresari, erantzukizun zibilagatik.

Argilagos, baina, ez da auzi saiora aurkeztu. AEBetan bizi dela jakinarazi dio epaitegiari, bere abokatuaren bidez. Hura azaldu ezean, ezin da epaiketarik egin, haren aurkako zigor eskaera bi urtetik gorakoa delako. Hala, hura bilatu eta atxilotzeko agindua eman du epaileak, epaiketara eraman dezaten. Hori argitzean zehaztuko dute epaiketarako data. Gainerakoan, epaiketaren egunerako aurretiazko arazoak eta froga proposamenak ebatzita geratu dira. Epaiketa egunerako, akusatuez gain, dozena bat peritu eta 30 lekuko inguru daude deituta; azken horien artean daude, besteak beste, museoko arduradun eta langileak, Getariako Udaleko agintari ohiak eta langileak, eta Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko orduko arduradunak.


Irudietan: Ganso & Cia taldearen 'Babo Royal' lana (Kalerki)

Ostiral arratsaldean Ganso & Cia taldeak Babo Royal lana aurkeztu zuen, Frontoi Txikin. Clowna oinarri duen antzezlana adi-adi jarraitu zuten bertan bildu ziren haurrek eta gurasoek.