Lopez de Uralde: “Oraindik garaiz gaude aldaketa klimatikoari aurre egiteko”

Asteklima iniziatibarekin bat egin du Errenteriako Udalak eta horren barruan, hitzaldia egin zuen atzo Juantxo Lopez de Uraldek (Donostia, 1963). Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Batzordeko lehendakariak, gizarte kontzientziaren aldaketak eta egungo klima krisiak eragin dituen mugimendu politiko eta legegileak aztertu zituen. Lopez de Uralde elkarrizketatu du HITZAk.

Kontzientzia hartzeaz mintzatu zara. Zein da egoera, benetan kontzientzia hartzen ari da jendartea aldaketa klimatikoak suposatzen duenaz?

Aldaketa klimatikoa oso oldarkor azaldu zaigu uda honetan: Amerika ipar mendebaldean izandako tenperatura altuak, uholdeak, Bermeja mendilerroa (Malaga), edota Avilako suteak, horren adibide batzuk baino ez dira. Gero eta nabarmenago ari da agerian gelditzen aldaketa klimatikoa, eta zientzia esaten ari da denbora gutxi dugula isuriak murrizteko.

Zenbat denboraz hitz egiten ari gara, zehazki?

Hamarkada bat. Isuriak murriztu behar ditugu erdira hori da zientzia komunitateak esaten diguna. Aldaketa klimatikoari aurrea hartzeko borroka beste ingurumen borrokak baino motelago doala uste dut. Erregai fosilen gaia dago erdian, daukagun eredu energetikoa erregai fosilen erretzean oinarritzen da, eta eredu energetikoa aldatzea oso elementu traumatikoa da gizartearentzat. Neolitikoan ehiztari biltzaile izatetik, nekazari izatera igarotzerakoan, energia iturria aldatu genuen, ehizatik nekazaritza eta abeltzaintzatik lortzera pasa ginen. Aldaketa horrek, egitura sozial osoaren aldaketa suposatu zuen.

Erregai fosilak erretzen hasi zirenean Britainia Handian XIX mende amaieran, eraldaketa soziala ikaragarria eman zen berriro. Orain, beste aldaketa baten atarian aurkitzen gara, egitura energetikoaren aldaketa, erregai fosilen energiatik, berriztagarrietara igaroko gara, eta horrek aldaketa handiak ekarriko ditu.

Borroka hau motelagoa izateko beste arrazoi nagusi bat ere badago: erregai fosilen inguruan dauden interes ekonomikoak, eta erregai fosilen enpresek finantzatutako negazionismoa. Negazionismo horren bidez finantzatu dute kutsakorren isuriek eta klima aldaketak ez daudela lotuta dion zientzia, nahiz eta jakin bazekiten estuki lotuta dagoela. Ardura handia dute, beraz, negazionismo horretan enpresa energetikoek.

Orain, berriz, negazionismo politikoa dugu. Azken horrek ez du oinarri zientifikorik, eta zerikusia du Trumpismoarekin, Voxekin… negazionismo horrek baliatu nahi izan du eredu aldaketak izan ditzaken ondorio sozialak errentagarritasun politikoa ateratzeko. Gaur egun hori dugu aurrez aurre, negazionismo oportunista bat, populista eta zientziaren kontrakoa da. Nolabait aldaketa klimatikoaren kontrako antitxertoak dira.

Zeintzuk dira aldaketa sozial horiek?

Normalean onuretan baino kalteetan jarri ohi da. Dieselaz asko hitz egin da adibidez. Merkea kontsideratzen den erregaia da, eta badago esaten duenak langile klasearen erregaia dela, eta mantentzen dutenak, dieselaren gaineko laguntzak kenduta, langile klasea zigortzen ari zarela. Hori da jartzen duten adibideetako bat etengabean, eta batez ere eskuinak erabiltzen du argudio hori mezu bat bidali nahian, ‘aldaketa klimatikoaren kontrako neurriak langileria kaltetzen dute’. Arazoari irtenbideak emateko garaian, oso garrantzitsua da sozialki kaltetuagoak izango direnek gutxiago ordaintzea. Aldaketa klimatikoaren aurkako borrokan behin eta berriz errepikatzen den dilema da hori, nola egin trantsizioa justua, eta horretan jarri behar ditugula indarrak sinistuta nago, langileria eta gehiengo handiak bateratzeko borroka honetan.

Urratsak egitea kostatzen ari dela esan duzu eta politikoek beren erritmoa dute. Herritarrek zer egin dezakete?

Ez naiz ni fokua norbanakoaren gainean jartzea gustuko dutenetakoa; uste dut, norbanakoari ardura egozteko gehiegizko jarrera dugula ingurumen kontuetan iruditzen zait, benetan aldaketak sistemikoa behar duenean. Horrenbestez, aldaketa hori, administrazioetatik heldu behar da. Egia da ere, aldaketa hori egin ahal izateko ezinbestekoa dela babesa izatea. Inkestek argi utzi dute gehiengo oso batek eskatzen duela ekintza zehatzak hartzea aldaketa klimatikoa gelditzeko, baina bestalde, neurri zehatzek eragiten duten jarrera dugu, dikotomia hori sortzen da. Nik uste dut, indibidualki egin dezakegun garrantzitsuena dela zentzuz bizitzea, hau da, energia zentzuz erabili, mugikoratsun iraunkorraren aldeko hautua egin… Horiek garrantzitsuak dira, baina zati bat baino ez dira, eta ez badago aldaketa sistemikorik, oso zaila izango da aldaketa klimatikoa; horregatik ari da kostatzen hainbeste, koorporazio handiak etengabe trabak jartzen aritu direlako.

Ikasleek pasa den ostiralean greba egin zuten, eta kalera atera klimaren alde. Zein balorazio egiten duzu, etengabean kriminalizatzen ari badira ere, erakusten ari diren konpromisoaz?

Oso positiboa, zalantzarik gabe. Mugimendu ekologistan, haize bolada freskoa izan dira. Pandemia aurreko urtean hasi ziren mobilizazio handiak egiten, eta beraiek dira bandera hau hartu eta borrokatu behar direnak. Hau borroka luzea da, ez dezatela pentsa berehala lortuko dutenik, beraiekin hitz egiten dudanean askotan, sentsazioa dut beraiek azkarrago joango zela pentsatzen dutela, baina gogorra da, bidea luzea da eta ibilbide bat dugunok, jakin badakigu hau ez dela ez gaur ez bihar bukatuko. Oso garrantzitsua da, beraz, gazteak izatea altxa direnak, eta borroka honen protagonista bilakatzea. Ardurarako dei garrantzitsua egiten ari dira, espero dut indartzea eta jarraitzea aurrera.

Gazteak bai, baina gainontzekoak kontziente dira hamarkada baino ez dagoela atzera bueltarik izango ez duten ondorioak saihesteko?

Hori da paradoxa. Inkestek diote aldaketa klimatikoaren gainean kontzientziazioak asko egin duela gora azken urteetan, eta nik uste dut egia dela, baina zailagoa dena da neurrientzako babes politikoa aurkitzea da. Arlo horretan dugu traba gehien, eta horretan zerikusi handia du lehen aipatu dudan negazionismoak, balazta dira, eta kezkagarria da beharrezkoa den erritmo eta martxa hartzea galarazten dutelako.

Agian uste du gizarteak baliabideak ez direla finituak?

Hori dauka eredu kapitalistak, hazkunde jarraian oinarrituta dago, nahiz eta oinarri fisikoa finitua den, amaikorra. Horrek sortzen du bizi dugun iraunkortasun eza. Hau da txikitatik jasotzen dugun heziketa, lan gehiago egin behar da, hazi gehiago… eta ulertu behar da hori amaitu dela, aro berri batean sartu gara, eta aro horretan ahalik eta kalitate handienarekin bizitzea behar du lehentasuna ahalik eta kalte gutxien eraginda gure inguruneari eta elkarbiziz beste espezieekin. Aldatu nahi duen gizarte zati bat eta aldaketa horri uko egiten dion gizartearen beste zati baten arteko borroka bizi dugu.

Iraungitze data dugu. Hamar urtean ez bada ingurumenarekiko jarrera aldatzen, ez badira neurriak hartzen, zeintzuk izango dira ondorioak?

Zientifikoek diote munduko negutegi efektuko gasen isuriak %50 murriztu behar ditugula 2030 urterako. Ez badugu egiten, berez gradu eta erdiko tenperatura igoera gainditu eta aldaketa klimatiko katastrofiko egoeran sartuko gara. Nahiko kezkagarria da dagoeneko ikusten ari garena, orduan eta intentsuagoa eta gogorragoa izango da zaindu eta neurriak hartu ezean. Hori ekidin nahi dugu, dagoeneko pairatzen ari garen ondorioek okerrera egin dezaten, eta murgilduta gauden suntsiketa bide hau amaitzea.

Garrantzitsua da itxaropenerako mezua zabaltzea hala ere. Berri ona badugu: ahal dugu arazoa konpondu, ahal dugu aurre egin, denbora badugu gero eta gutxiago bada ere. Berri ona, baina, oraindik garaiz gaudela hau gelditzeko da, eta egin behar dugula berehala.


Bertso afaria Zumaian

Zumaiako bertsozaleok eta euskaltzaleok egokiera daukagu Euskaraldiari amaiera bikaina emateko, abenduaren 2an, ostiralean, Kupela jatetxean (Hogarrean).

Bertsolariak: Andoni Egaña eta Oihana Iguaran.

Afarirako txartelak: Kupela jatetxean (Hogarrean) eta turismo-bulegoan.

Salneurria: 20 €.

Menua:

Entsalada epela

Txerri-saiheskia

Etxeko tarta eta kafea

Aimatu eta etorri!


Jangelen grebari, atxikimendua

«Enplegu eta segurtasun eske» jo zuten grebara atzo Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako eskoletako jangeletako langileek. Segurtasuna, lan baldintzak eta enplegua bermatzeko eskaera egin zuten. Ereñotzuko Txirrita eskolako komunitateak grebari atxikimendua adierazi zion, eta frontoian bildu eta argazki bat atera zuten pankarta batekin «Jangeletako zerbitzua bermatu! Murrizketarik ez» leloarekin. Argazkian, Txirritako komunitateak hartu zuen parte, eta baita guraso, ikasle eta irakasleek ere.


Musika Hamabostaldiari ekiteko, doako sei kontzertu igandean

Igandean hasiko da Musika Hamabostaldia, eta inaugurazio eguna denez, sei kontzertu eskainiko dituzte Donostiako hainbat txokotan. Udaletxeko batzar aretoan emango diote hasiera hamabostaldiari Iagoba Fanlo biolontxelo jotzaileak eta Maria Jose Barandiaran piano jotzaileak, 12:00. Ordu berean, Kup taldeak Kursaalen kontzertua emango du.

Arratsaldean izango dira gainerako kontzertuak. Suhar abesbatzak kontzertua eskainiko du Amarako karmeliten elizan, 17:30ean; ordu erdi lehenago, Jose Ignazio Ansorena txistuarekin eta Joserra Senpera pianoan arituko dira, udaletxeko batzar aretoan. 19:30ean Euskal Herriko Gazte Abesbatzak abestuko du San Bizente elizan, eta 20:00etan, Joxan Goikoetxea eta Euskaramata izango dira Miramar jauregian.

Igandean abiatuko dira, gainera, Organo Zikloa eta Kursaaleko kontzertu handiak. Kursaalean Luxenburgoko Orkestra Filarmonikoa izango da.

Ikuskizun guztiak doakoak dira, eta gonbidapenak Musika Hamabostaldiko bulegoetan (Zurriola hiribidea, 1) eskuratu ahal izango dira.


Santa Agedako koplek girotuko dituzte kaleak egubakoitzean

Santa Ageda bezperan, otsailak 4, herriko abesbatza eta txistulari taldea tradizioari eutsita koplak kantatzera irtengo dira. 18:00etan hasita herriko zenbait gunetan abestuko dute.


'Oso printzesa iletsua' ipuin kontaketa izanen da Zubietan larunbatean

Zubietako Udalak, Nafarroako Gobernuak eta Euskarabideak antolatua, Oso printzesa iletsua ipuin kontaketa izanen da abenduaren 3an 17:00etan Zubietako eskolan, Tdiferencia antzerki taldearen eskutik. Ikuskizuna hiru urtetik goitikoentzako haurrei zuzendua dago eta 45 minutuko iraupena dauka.

Sinopsia

Luzila printze urdin baten bila dabil; guapoa, dotorea, moñoñoa, gaztelu eta zaldiarekin, animaliei abesten diona, zoriontsu bizi eta eperrak jaten dituena. Baina bere bila dabil BERENGANDIK IHES EGITEKO!! Ze Luzilak bene-benetan nahi duena zoriontsu izatea da. Benetan berak maite duena bere munstro iletsua da eta.

Ipuin bat baino gehiago da hau. Irri eginen duzu, baita parte-hartu ere, eta denbora ziztu bizian pasako zaizu, mingainean ez ezik, toki guztietan ileak dituen printzesa iletsu honekin.


Ingurumenarekin elkarlanean

Alaia Gaztelumendi ilustratzaileak eta Libe Sagarzazu diseinatzaileak 'Aia' bilduma sortu dute, Aiako Harrian inspiratuta. Jantziak Euskal Herrian bertan ekoiztu dituzte.


Argazki erakusketa Langilek Biterin, apirilaren 12tik 24ra bitartean

Joan den urtean, pandemia dela eta, bertan behera gelditu ziren Langile Ikastolaren 50garren urteurrena ospatzeko ekintzak. Orain, berriz ere heldu nahi diote horri. Hori horrela, erakusketa antolatu dute datorren hilabeterako. Apirilaren 12tik 24ra bitartean, arratsaldeko 17:30etatik 20:00etara, Ikastolako argazkiak ikusteko aukera izango da Biterin. 50 urte bete dituztela ospatuko dute, «Ikastola horixe izan baita: elkartasuna, duintasuna, ahalegina, konpromisoa, ardura, parte hartze aberatsa, emakumeak, gizonak... eta dena haurrak zoriontsu izan zitezen eta daitezen».


Neska nerabeak ez dira bueltatu eskolara, talibanek kontrakoa esan zuten arren

Afganistango agintariek nabarmendu dute 12 eta 18 urte arteko neskak ez direla eskolara itzuliko «uniformeak xariara egokituta egon arte»


Polizia operazio berezia bertan behera geratu diren San Fermin Txikiengatik

Iruñeko Udaltzaingoak polizia operatibo berezia antolatu du atzo hasi eta igandera arte, Foruzaingoaren eta Espainiako Polizia Nazionalaren laguntzarekin.

Asteburu honetan bertan behera geratu diren San Fermin Txikiko jaiekin bat egin ostean, poliziak ostegunetik igandera bitarteko arratsalde-gauetarako dispositibo bat ezarri du.

Dispositiboan batera parte hartuko dute Udaltzaingoak, Foruzaingoak eta Espainiako Polizia Nazionalak. Dispositibo horren helburuak dira "Covid-19ren transmisioaren prebentziorako ezarritako arauen aurkako jokabideak kontrolatzea eta zigortzea". Honako jokabide hauetan zentratuko dira: “Kale edana, bide publikoan dauden pertsonen kontzentrazial, lokalaren barruko kontsumoa mahaian, sei laguneko gehieneko taldeak kalean, alkohol salmenta 22:00etatik aurrera, pisuetako jaiak, terrazak, tabernak ixteko ordutegia eta nahitaezko maskararik ez erabiltzea".


Iñigo Larrinaga: “Beti esaten dut: niri klubak familia bat eman dit, bizitzeko modu bat”

Agur esatea askotan ez da erraza izaten, eta are gutxiago bertan familia bat duzula sentitzen baduzu. Ondarroako kaian hazi eta hezi izan da Iñigo Larrinaga, eta orain arte bihotza eta burua bertan eduki dituen arren, hemendik aurrera buruari arnas apur bat eman, eta bihotzagaz sentituko ditu Antiguako Ama traineruaren estropadak.

Zer moduzko denboraldia egin du aurten Ondarroak?

Urte polita izan da. Helburua kategoriatik ez jaistea zen, eta denbora aurrera joan ahala, gero eta hobeto sentitu da taldea. Azkenean, denboraldi polita atera da, eta uste dut pozik egoteko emaitzak lortu ditugula.

Kontxan esan zenion agur patroi izateari eta klubari.

Bai, aurretik zalantzak izan ditut, baina aurten nahikoa argi neukan azkena izango zela. Hantxe izan da azkena hala tokatu zelako, klubari agur ez dakit esango diodan… Azken finean, kluba hor dago, klubekoa naiz, eta edozein momentutan hor egongo naiz. Estropada batean zerbait gertatzen bada eta laguntza behar badute, prest egongo naiz laguntzeko.

Kontxako bigarren domekan, deskalifikazioa tarteko, ze sentsaziogaz geratu zineten?

Guk Kontxan, helburu bezala, azken ez geratzea jarri genuen. Liga guztia Cabo eta Getariaren atzetik egin dugu eta, beraz, bagenekien oso gaitza zela. Hala ere, beraiengandik ahalik eta urbilen egotea gustura egotekoa da. Bigarren domekan pixka bat desilusionatuta geunden iritsi ginenean, baina erramotan egiten utzi zigutenean, bagenekien emaitza ez zela aldatuko. Estropada egitea pozgarria izan zen. Barneratu genuenean deskalifikatuta geundela, berdin berdin irten ginen estropada on bat egitera, eta aurreko domekan bezala, hor egon ginen azken unera arte, gustura.

Zergatik erabaki duzu arrauna lagatzea?

Urte asko dira. 15 urtegaz debutatu nuen, eta udarik libre ez dut eduki lagunekin eta familikoekin egoteko. Pixka bat hausnartuz, erabaki hori hartu nuen. Urte hasieratik nahikoa argi neukan. Nahiago dut orain nire bizitza beste modu batera planteatu, umeagaz eta emazteagaz egoteko, esate baterako. Kanpora joan, oporrak beste era batera pasa…

Urte asko dira, beraz, klubean zaudela. Zer eman dizu klubak?

Beti esaten dut: niri klubak familia bat eman dit, bizitzeko modu bat. Askok esaten didate ea zer kendu didan, eta egia esanda, ez nuke esango hitza kendu denik. Beste modu batera ikasi dut bizitzen, baina eman, lagun zoragarri asko eta bizitzeko estilo bat, familia handi bategaz.

Klubean herriaren babesa sumatzen duzue?

Bai, sekulakoa da. Herrian kalera jaisten zara eta nagusiak, umeak, gazteak… beti dabiltza erramua gora eta behera. Ni patroi izan naizenez, jendea, beharbada, gehiago geratzen da nigaz, eta babes ikaragarria nabaritzen dut. Estropadetatik bueltan beti etortzen da norbait zerbait esatera, eta babesa sekulakoa da.

Xanetegaz ez dago zalantzarik Antiguako Ama-k aurrera egingo duela

Aurrera begira, ze asmo duzu?

Gozatzen saiatzea. Ahal bada, oporretara joan, eskiatzera… Eskiatzera joatea gustatzen zait, eta nahiz eta batzuetan joan, ez naiz nahi beste joaten. Horrelako planak egin nahi ditut, jende askorentzat normalak direnak, baina gu ez gaudenak ohituta.

Arraunagaz zer edo zelan lotuta jarraitzeko asmoa daukazu?

Beti egongo naiz arraunari lotuta. 25 urte bertan egon eta gero, ezinezkoa da hortik guztiz deskonektatzea. Beraz, badaukat asmoa hor egoteko edozein gauzatarako. Balizak bota behar badira, jendea falta bada… Neguan bi traineru atera behar badira eta patroia falta bada, joango naiz. Oraintxe bertan nire bizitza ezin dut ikusi arraunik barik.

Esku onetan geratzen da Antiguako Ama.

Bai, zalantzarik gabe. Ezinbestekoa ez da inor. Aurten Xanet egon da patroi, eta izaera handia dauka Ondarroako patroia izateko. Jokatu dituen estropadetan erakutsi du oso ziaboga onak emateko gai dela, taldea eramateko gai dela… Horregaz lotuta eta oraindik garrantzitsuagoa dena da taldeak berarengan konfiantza erakutsi duela. Hori nik uste dut oso pozgarria dela, eta Xanetegaz ez dago zalantzarik Antiguako Ama-k aurrera egingo duela.


J.M. Arruabarrena: "Simbiosis" margolan erakusketa

Juan Manuel Arruabarrena margolari soraluzetarraren "Simbiosis" erakusketa Oreka Art galerian izango da irailaren 8tik urriaren 4ra, 19:00etatik 20:00etara, astegunetan.


Siriako soldaduak Errusiarekin borrokatzeko prest agertu dira

Al-Assaden gobernuak Putinenaren esku jarri ditu soldaduak, eta Putinek berak dagoeneko erakutsi du interesa. Oraindik ez da elkarlana gauzatu, baina askok uste dute Sirian gertatutakoa errepikatzeko arriskua dagoela Ukrainan.


Tokiko Gobernuak batzarra gaur, bi gai nagusirekin

Tokiko Gobernu Batzarraren bilera egingo dute gaur Hernaniko Udalekoek, goizeko 09:00etan hasita. Telematikoki egingo dute eta 2021eko urtarrilaren 14ko akta onartzeaz gain, Elizatxo auzoko 31 zenbakiko partzelan zegoen eraikina berreraikitzeko kontsulta egingo dute.


Zabalik da 2022ko Argizaiola lehiaketako irudien erakusketa

2022ko Argizaiola argazki erakusketako irudiak ikusgai daude atzoz geroztik Betharrametako aretoan. Uztailaren 16ra arte, egunero egongo da zabalik erakusketa.

2022ko Argizaiola argazki erakusketako irudiak ikusgai daude atzoz geroztik Betharrametako aretoan. Iazkoa lehiaketaren 43. edizioa izan zen, eta Luis Martinez argazkilari donostiarraren Tadzia argazkia nagusitu zen. Hain zuzen ere, irudi hori eta beste hainbat daude ikusgai erakusketa aretoan. Uztailaren 16ra arte egunero izango da zabalik erakusketa: astelehenetik ostiralera, 18:00etatik 20:00etara; eta asteburuetan 12:00etatik 14:00etara.

Euskal Herriko Argazki Federakuntzak antolatzen du Argizaiola lehiaketa. Argazkilari askoren esanetan, lehiaketen artean txapelduna da Argizaiola, hara argazki bat aurkeztu ahal izateko antolakuntzaren gonbidapena jaso behar delako. Zehazki, federazioak urtean zehar Ipar nahiz Hego Euskal Herrian antolatzen dituen lehiaketetan saritutako argazkilariek eskuratu ohi dute gonbidapena.


Mimoz ondutako mundu propio bat

Noiz: Gaur, 13:30ean. Non: Bilboko Bira Kulturgunean.


Eusko Jaurlaritzak ziurtatu du ez dagoela baieztatutako tximino-baztanga kasurik Euskadin

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak baieztatu du Madrilen aztertzen ari diren kasuren bat dagoela, baina aurreratu du "kasuren bat dagoela baieztatzen ez den bitartean" Jaurlaritzak ez duela "nahasmena eragin" dezakeen iragarpenik egingo.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak gauz azaldu duenez, une honetan ez dago Euskal Autonomia Erkidegoan baieztatutako tximino-baztanga kasurik, nahiz eta Osakidetzan artatutako kasu posible bat Madrilen aztertzen ari diren.

Gobernu Kontseiluaren osteko prentsaurrekoan, Osakidetzak joan den ostiralean identifikatu zuen tximino baztangak eragindako infekzio-kasu susmagarriari buruz galdetu diote bozeramaileari. Patologia horrekin bateragarriak diren sintomak nabaritzen hasi zen pertsona hura bidaia batetik bueltan.

Zupiriak jakinarazi duenez, Gobernu Kontseiluaren bileraren amaieran, Gotzone Sagardui Osasun sailburuak jakinarazi du Sailak baieztatzen diren kasuak agertzen direnean soilik hitz egingo duela gai honen inguruan.

"Une honetan, Euskal Autonomia Erkidegoan ez da egiaztatu gaixotasun horren eraginpean egon daitekeen kasurik. Egia da kasuren bat aztertzen ari direla Madrilgo institutu zentralean, baina kasuren bat dagoela baieztatzen ez den bitartean, ez dugu nahasmena eragin dezakeen iragarpenik egingo", esan du.


«Obsesioa izateari utzi diolako iritsi da txapela»

Imanol Ansa aurrelari urnietarrak lehenbiziko aldiz irabazi berri du Erremonteko Buruz Buruko Txapelketa. Aspaldiko nahia bete du hori eginda: haren aita zenari txapela eskaintzea.


Herri inguruak margoletan jaso ditu Carlos Roman pintoreak

Aretxabaleta eta elizateak izeneko erakusketa jarri du Carlos Roman gasteiztarrak Arkupen, eta hilabetea bukatu artean izango ditu ikusgai olio-pinturak.

Lagun asko ditu Aretxabaletan Romanek eta erakusketa bat jartzeko gogotsu zegoela adierazi du: "Herritarren interesekoa izango zen zerbait ekarri gura nuen, aretxabaletarrentzat berezia izango den zerbait, eta, horregatik, herriko parajeak margotzea bururatu zitzaidan; uste dut herritarren gustukoa izango dela". Hamabi bat lan egin ditu, eta elizate gehienak jaso horietan. Erakusketa aretoa, baina, handia denez, beste lan batzuk –natura hilak, bereziki– sartu ditu haien artean. "Urkulukoa izan da gustukoenetakoa, baita parrokiakoa ere; azken horren kasuan, jendea agertzen delako bertan".

Olio-lanak dira aretoan dauden guztiak: "Olioa dela nagusia esan genezake, eta beste pintura batzuek ematen ez duten testura lortzen da, gainera".

Figuratiboaren alde

Ibilbide luzea egin du Romanek pinturan eta hainbat irakasle izan ditu: "Ikasi bai, baina gero, nork bere estiloa topatu behar du, esperimentazioaren bidez". Eta oraingoan, figuratiboaren alde egin du: "Denetik egiten dut, baina figuratiboa ez dena zailagoa da publikoarengana iristea. Ikusle arruntak ikusten duenarekin identifikatu nahi izaten duela uste dut nik". Hain zuzen ere, Romanen helburua da jendeak une atsegina pasatzea erakusketarekin: "Gustura ikusi ditzala eta artearekin goza dezala".


Nafarroako hezkuntza komunitatearen foroak ez du baztertu greba egiteko aukera

Ikastetxeetan hartu behar diren segurtasun neurriak negozia daitezela galdegin dute foroko sindikatu eta elkarteek, eta aldarrikatu dute eskolarako itzulerak «adostua, osasuntsua eta aurrez aurrekoa» izan behar duela. Elkarretaratzea eginen dute irailaren 15ean, Gazteluko plazan.

Ikasturte berriaren inguruko «ziurgabetasuna» salatu dute Nafarroako hezkuntza komunitatearen foroko ordezkariek, Nafarroako Parlamentuaren aurrean egindako elkarretaratzean. Beste behin, eskatu dute ikastetxeetako ikasleen zein langileen segurtasuna bermatzeko adina neurri har daitezela, eta argitu dute ez dutela baztertu greba egiteko aukera; diotenez, ez dute baztertuko Hezkuntza Departamentuak foroko kideen askaerei erantzun arte. Forokoek premiazkotzat jotzen dituzte, esate baterako, ratioen jaitsiera, baliabide gehiagoren kontratazioa, eta osasun langileen laguntza.

Carlos Gimeno hezkuntza kontseilariari eskatu diote «eser dadila negoziatzera». Izan ere, sindikatuek eta elkarteek azaldu dute aurtengo eskolaratzea ez dela negoziatua izan: «Ekarpenak posta elektronikoz jasotzea eta ondotik deus ez egitea ez da negoziatzea», adierazi dute. «Gardentasuna» eskatu dute kontratazioen eta baliabideen kudeaketaren inguruan.

Ion Orzaiz BERRIAko kazetariak joan den ostiralean elkarrizketa egin zion Carlos Gimenori, hain justu Nafarroako zenbait eskolak ateak ireki zituzten egunean. Hartan, Gimenok adierazi zuen departamentukoek hitz egin dutela hezkuntza komunitateko kideekin, eta «aintzat hartu dituztela» haien beharrak.

Elkarretaratzean iragarri dute, bestalde, Hezkuntza komunitatearen foroko ordezkariek bilerak eginen dituztela Nafarroako Parlamentuko zenbait alderdi politikorekin, irailaren 14tik hilaren 25era bitartean. Gainera, beste elkarretaratze batera deitu dute irailaren 15erako, Gazteluko plazan. Sinadurak bilduko dituzte, eta irailaren 29an aurkeztuko dizkiete agintariei.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, berriz, greba deialdia egina dago dagoeneko irailaren 15erako. Hezkuntza osoari eraginen dio, sare publikoari eta itunpekoari. Sindikatuek berriki iragarri dute, gainera, hezkuntza arloko azpikontratek ere grebara joko dutela; garbiketa zerbitzuari, jantokiei eta garraioari eraginen die.


“Izan zirelako gara” oroimen ekitaldia irailaren 18an

85 urte beteko dira irailaren 18an, tropa faxistak Usurbilen sartu zirenetik. Eguna ez da oharkabean igaroko; Usurbil 1936 herri bilgunea “Izan zirelako gara” izeneko ekitaldi berezia prestatzen ari da, larunbat horretan 18:00etan Usurbilgo frontoian ospatuko dena. Bertara joan nahi duenak aurrez izena doan eman dezake usurbilkultura.eus plataforman.

“Halako justizia poetikoa egin” eta “errepresioa jasan, erahil edo desagertu zirenak, erbestera joan behar izan zutenak” omendu nahi dituzte. “Gehientsuenak ez daude zoritxarrez, horregatik senideen bidez beraiek omendu nahi ditugu. Ekitaldi hunkigarria izango da, ezustekoz beterikoa”, aurreratu dio NOAUA!ri Usurbil 1936 herri ekimenaren sustatzaileetako batek, Aitor Azurkik. Herritarrei barrualdea mugiaraziko dion hitzordua datorkigu, gertatu zena oroitu eta elkartea zertan ari den erakutsiko duena. “Herritik herriarentzat sortutako ekimena”, hastapenetik “elkartea oraindik gorpuztu gabe zegoenetik ideia argi genuen denok”.

Garai hartan bizi eta isilarazitakoa argitara ateratzeko bide horretan, mugarri garrantzitsua. “Beste pauso bat Usurbilgo herriari zor diogun memoria historikoaren lanketan”. Elkarlan horretara batu da Usurbilgo Udala, baita “oso soslai ezberdineko bolondresak ere”. Besteak beste, memoria historikoaren alorrean lehendik lanean aritutako herritarrak, “senideak inplikatuak izan zituztenak” edota “memoria historikoaren eta giza eskubideen kontzientziak” erakarritakoak ere badira.

Gudalekuak berreskuratzea, hurrengo urratsa

Urtebete pasatxoko ibilbidea egin du jada memoria historikoaren arloan lanean ari den herri bilguneak. Parte hartzean oinarrituta informazioa, lekukotzak biltzen aritu dira. Aurrera begira, hurrengo fase garrantzitsua, gudalekuen berreskuratzea izango da. “Hor ere ezustekoak izatea espero dugu”. Bi faseotan bildutakoa erakutsiko dute gero, eta azkenik egindako lana argitaratuko dute, jasoa gera dadin. “Oso pozik gaude parte hartze prozesuan herriak emandako erantzunarekin. Boluntario talde indartsua dugu, gogotsu, grin handiz ari dena”.


Iñigo Goienetxe amaiurtarrak irabazi du Nafarroako Lasto Altxatze Txapelketa

Gaur ere Nafarroako herri kirol txapelketak jokatu dituzte Iruñeko sanferminetan. Alde batetik, lasto altxatze txapelketa egin dute eta bertzetik, harri altxatze txapelketa.

Nafarroako Lasto Altxatze Txapelketan, Amaiurko Iñigo eta Igor Goienetxek parte hartu dute eta Iñigo izan da garaile, 19 altxaldi eginda. Igorrek, berriz, 15 egin ditu.

Nafarroako Harri Altxatze Txapelketa ere egin dute, eta honetan eskualdeko bakarrak parte hartu du: Josetxo Urrutia leitzarrak. Laugarren egin du. Honela gelditu da sailkapena:

Oskar Aguasek 4.975 kilo altxatu ditu: zilindroari 18 altxaldi, kubikoari 10 eta bolari 16.

Aitor Oiarbidek 4.700 kilo altxatu ditu: zilindroari 18, kubikoari 12 eta bolari 11.

Albaro Zugarrondok 3.937,5 kilo altxatu ditu: zilindroari 16, kubikoari 11 eta bolari 7.

Josetxo Urrutiak 3.887,5 kilo altxatu ditu: zilindroari 15, kubikoari 9 eta bolari 10.

Gaurko kirol saioekin bukatzeko, aizkora erakustaldia eginen dute Berako Nerea Sorondok, Lesakako Xanta Souzak, Iturengo Maika Ariztegik eta Beatriz Tancok.


Zumaiako Algorri egokitzeko lanak egurrezko plataforma bat eraikiz hasi dituzte

San Telmo ermita eta Algorri arteko higadura saihestea eta oinezkoen segurtasuna bermatzea dira lanen helburuak.

Astebete da Zumaiako Algorriko eremua egokitzeko lanak hasi zituztela. K/T mugaren behatokian egurrezko plataforma bat eraikitzen hastea izan da aurreneko lana. Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Zumaiako Udalak elkarlanean egingo dituzte Algorriko lanak, eta hilabete inguru iraungo dute. Bi helbururekin egingo dituzte: alde batetik, toki horretan higadura ekiditea, eta bestetik, ibiltarien segurtasuna bermatzea. Asier Hilario Geoparkeko zuzendariak Baleike.eus-i adierazi dionez, Algorriko eremuko higadurak "itxura eskasa" du, eta ubideak daude. "Lanak egiteko ahalik eta interbentzio txikiena eta naturalena egin nahi da, eta oinezkoen segurtasuna bermatu nahi da". Lanak hasi besterik ez dituzte egin. Hilariok adierazi du, Algorriko egurrezko plataforma horren emaitza ikusteko lanak bukatu arte itxaron beharko dela: "Uste baino inpaktu gutxiago izango du ingurunean; izan ere, egurrezko plataforma horren inguruan bertako lurrarekin egindako harresi bat eraikiko da. Gero, bertako landaredia landatuko da". San Telmo ermitatik Algorrira arteko eremuan egingo dituzte lanak, eta K/T mugaren behatokiko egurrezko plataforma aurreneko pausoa izan da. "Plataforma hori haitzari ongi lotzeko lurra kendu dute", azaldu du Hilariok. Segidan, egurrezko xaflak jarriko dituzte. "Tratatutako egurra da, kalitate onekoa eta inguruarekin bat datorrena", azaldu dio obraren arduradunak Baleike.eus-i. Horren arabera, ez da aldaketa esanguratsurik egingo paisaian eta modu iraunkorrean ari dira lanean, "eskuz ari gara, eta oinarrizko tresnak erabiliz". Egurrezko plataforma egindakoan, lurrarekin metro erdi altuko harresi bat eraikiko dute bueltan. "Segurtasun neurri bat da", azaldu du obraren arduradunak. "Errazena egurrezko harresi bat egitea izango litzateke, baina horrek inpaktu handia eragingo luke ingurunean. Metro erdiko altuera izango du, eta bertako landaredia landatuko da. Era horretan, plataformaren ertzak ez dira ikusiko", azaldu du Hilariok. "Hori guztia ahalik eta era naturalenean egingo da. Orain ez dauka itxura onik, obran ari dira, baina herritarrei pazientzia eskatuko nieke. Emaitza lanak bukatutakoan ikusiko da, beraz itxaron egin behar da. Aipatu nahi dut baita ere, azken emaitza landaredia indartzean ikusiko dela”, jarraitu du. Plataforma bukatutakoan, San Telmo aldera jarraituko dute lanean. Besteak beste, egurrezko hesolak jarri, bidexka berriak itxi eta lur buztintsuak garbituz.

Algorriko lanen argazki bilduma ikusteko: Baleike.eus


Hegazkingintzako 138 langile kalean daude gaurtik

55 langile kaleratu dituzte Aernnovan eta beste 83 Barakaldoko ITPn. Azken honetan, tentsio unean bizi izan dira goizean.


'Errimak bi oinetan' ikuskizuna orduz aldatu dute

Ostiralean izango da Errimak bi oinetan ikuskizuna Orioko kiroldegian. Larrialdi egoera berrian indarrean sartu diren neurriak direla eta, emanaldia orduz aldatzea erabaki du udalak. 22:00etan hastekoa zen.

Haatik Dantza Konpainiaren eskutik, oriotarrek ostiral honetan izango dute Errimak bi oinetan ikuskizunaz gozatzeko aukera, Karela kiroldegian. Izatez 22:00etan hastekoa zen emanaldia, baina alarma egoera berrian ezarri dituzten neurri murriztaileen barruan, etxeratze agindua izango da indarrean 23:00etatik 06:00etara. Hortaz, ikuskizuna bi ordu aurreratzea erabaki du Orioko Udalak: 20:00etan hasiko da, aurreikusitako lekuan.

Bertaratzeko asmoa dutenek aldez aurretik erosi beharko dute sarrera, 5 euroan, kultur etxean. Pertsona bakoitzak bi txartel eskuratu ahal izango ditu, gehienez. Plazak mugatuak izango dira Karelan; hain zuzen, 260.

Bestalde, udalak jakinarazi duenez, dagoeneko sarrera erosi baina, ordu aldaketa dela eta, azkenean agertu nahi ez dutenek, kultur etxera jo dezakete. Txartela itzultzeko eta ordaindutako dirua bueltan jasotzeko aukera izango dute.


Hitzaldia: 'Hile-topaketa (Zikloki bizitzen)'

Hilerokoaren zikloa osotasunean eta honen faseak aztertuko ditugu, baita hilerokoaren kulturaz eta ikuspuntu ziklikoaz hitz egingo ere. Enara Iruretagoiena izango da hizlaria, eta euskaraz eskainiko du solasaldia.


Hegemonia bat jokoan

Gilles Simeonik Korsikako nazionalismoa gainditu nahi du bere kabuz gehiengo osoa biltzeko, uhartean gaur egitekoak dituzten bozen bigarren itzulian


Indarrean dauden murrizketak otsailaren 13ra arte luzatu ditu Labik

Jaurlaritzak epaitegiei eskatu die baimena neurriak luzatzeko, eta datorren asteartean aztertuko dute gaia epaileek

Espero zena egin du Labi aholku batzordeak, hau da, egun indarrean dauden neurriei eustea otsailaren 13ra arte. Hala iragarri du Gotzone Sagardui Osasun sailburuak.

Merkataritza gizarte eta kultura jarduerak 01:00eean ixten jarraituko dute, beraz. 02:00etan geldituko dira garraio publikoak.

Azken 14 egunotako intzidentzia tasa jaisten jarraitzen duela adierazi du Sagarduik, baina azken zazpi egunotako datuek erakusten dutela jaitsiera hori moteltzen ari dela. Halere, egunero 5.000 positibo gehiago atzematen ari direla adierazi du. Hori dela eta, neurriei eustea erabaki dute.

Gaur 18:00etarako zegoen deituta Labi batzordearen bileraren osteko agerraldia. Bilera 16:30ean zen hastekoa. Iñigo Urkullu lehendakariak eskatu zuen aurretik neurriei eusteko, eta Batzorde Zientifikoa ere horrekin ados zegoela gaineratu zuen.

Jarraitu irakurtzenBerrian.

Jaurlaritzak epaitegiei eskatu die baimena neurriak luzatzeko, eta datorren asteartean aztertuko dute gaia epaiAldaketa bat asteartean iragarri zuen Jaurlaritzak: eskola kirola baimentzea gaurtik aurrera. Urtarrilaren 4an erabaki zuten eskola kiroleko lehiaketak bertan behera uztea; entrenamenduak, berriz, mantendu egin zituzten. Kirol federazioen artean haserrea eragin zuen erabakiak, eta Gipuzkoako hamazazpi federaziok Eusko Jaurlaritzari eskatu zioten lehiaketak berriz egin ahal izatea. Federazioen arabera, eskola kirola eten izanak ez du izan «oinarri zientifikorik», irailetik ez baita «ondorio ezkorrik» agertu. Arabako eta Gipuzkoako aldundiek ere eskaera bera egin zioten joan den astean


Igandero

Umeentzako udazken tailerra.


Energiaren agentzia publikoa sortzea proposatu du Zurekin Nafarroa koalizioak

Begoña Alfaro eta Carlos Guzman hautagaiek adierazi dute agentzia hori beharrezkoa dela «oligopolio elektrikoaren eskuetan egoteari uzteko»

«Ez da egun batetik bestera izango, baina bide hori egin beharra dago». Zurekin Nafarroa koalizioak trantsizio energetikoaren auziari erreparatu dio goizean, eta Begoña Alfaro zerrendaburuak aldarrikatu du Nafarroak energiaren agentzia publiko bat sortu beharra duela.

Berez, iragan legealdiko akordio programatikoan jaso zen organo hori eratzea, eta iaz Nafarroako Parlamentuan onartutako Klima Aldaketaren Legean ere jasota dator Energiaren Agentzia bat sortu behar dela, baina Alfarok gogorarazi du konpromiso horiek ez direla bete oraindik.

Zurekin Nafarroa koalizioaren arabera, enpresa publiko horrek argindarra ekoitzi, banatu eta «batik bat» merkaturatu egin behar luke, «energiaren salneurriak demokratizatzeko eta argindar konpainien menpe egoteari uzteko». Koalizioak arrazoitu du «oligopolio elektriko baten eskuetan egoteari uzteko» balioko duela.

Carlos Guzman hautagaiak gogorarazi du hiru energia talde handiek iaz 8.530 milioi euroren irabaziak izan zituztela, 2021ean baino %31 gehiago eta «inoizko handienak». «Uste dugu erabat lotsagarria dela egungoa bezalako krisi energetiko batean halako irabaziak izatea, eta uste dugu familia guztien mesederako izango den instrumentu publiko bat behar dela».

Energia berriztagarrietan oinarritutako enpresa hori eratzeko baliabideak badaudela uste du Alfarok: «Eguzkia dugu, ipar haizea dugu, Pirinio aurreko mendialdea dugu... Alta, oraindik ez dugu trantsizio energetikorako planik eginda».

Klima Aldaketaren Legeak, hain zuzen, planifikazio bat egiteko betebeharra ezartzen du. Alfaroren arabera, egitasmo horrek «zorrotza, ordenatua eta planifikatua» izan behar du. Legeak berak dio administrazio publikoak eredugarri izan behar duela, eta horretarako hainbat helburu eta neurri zerrendatzen ditu.

Eremu publikoa, berdea

Zurekin Nafarroaren proposamena bide horretatik doa. «Berriztagarrien instalazioak hiri eremuetan jarri behar dira, modu horretan askoz ere kalte arinagoa egiten baitzaio ingurumenari». Hala, proposatzen dute eraikin eta eremu publiko guztietan plaka fotovoltaikoak ezartzea, «Beratik Corteseraino»: osasun etxeetan, autobideetako erdibitzaileetan...

«Energia ekoizteko gure ahalmena handitu dezakegu, baina hori hiriguneetan egin behar da. Ezin dugu hori landa eremuetan egin, parke fotovoltaikoen aurkako jarrera gero eta handiagoa baita. Kalte egiten die gure bioaniztasunari eta labore lurrei», zehaztu du Alfarok.


Blockchain instituzioetan I – Europa: identitate digitala eta blockchain sareak

Blockchain teknologiaz hitz egitean, ohikoena Bitcoin, kriptotxanponak edo NFTak aipatzea da, baita identitate digitala ere. Badira ordea hain ezagunak ez diren bestelako ekimenak ere, instituzio edota denetariko enpresek abiatutakoak. Hurrengo lerroetan Europar Batasunak sustatutako ekimenetako batzuk azaltzen dira.

Baliteke Europan, ikuspegi instituzional batetik, ezagunena den kontzeptua MiCA izatea, hau da, duela hilabete eskas onartutako MiCA kriptoxanponen erregulazioa. Dena den, badira Europar Batasuneko estatuek zein Europar Batzordeak sustatutako beste ekimen batzuk ere, hala nola Blockchain sare propio bat zein identitate digital europarra gauzatzeko ekimenak.

EBSI – Europako Blockchain sarea

Duela 5 bat urte Europar Batasuneko estatu gehienek akordio bat sinatu zuten. Akordio horren helburua, Europa mailan blockchain teknologiaren erabilera sustatu eta teknologia honetan oinarritutako zerbitzu publikoak sortzea zen. Akordio horren ondotik, Europar mailako ekimen bat abiarazi zuten: European Blockchain Service Infraestructure (EBSI).

EBSI, Blockchain sare bat izateaz gain, blockchain sare horren gainean eraikitako zerbitzuek osatzen dute. Gaur egun, datuen elkar-trukerako zein notaritza zerbitzuak eskaintzen ditu EBSIk, baita identitate burujabearekin (Self-sovereign identity – SSI) lotutako zerbitzuak ere.

Hala ere, gaur egun zalantza asko sortzen dituen ekimena da EBSI, 5 urteren ondoren, ez baitu lortu emaitza handirik. Pilotu eta proba ugari egin badira ere, egun EBSI ez da nahikoa erabilia. Egoera hori irauli eta EBSI errealitate bat bilakatzeko helburuz, Large Scale Pilots (LSP) deritzon proiektuak abiarazi ziren 2022an. LSP hauek, EBSI produkziora eramatea dute helburu, hau da, EBSI eta bere zerbitzuak finkatu eta zerbitzuon erabilera Europako hiritarrren gehiengoarengana heltzeko sustatutako proiektuak dira. Proiektu horiek, identitate digital burujabea dute oinarri.

EUDI Wallet – identitate digital bakarrerako tresna

Europak beti izan ditu helburu datuen babesa eta pertsonen segurtasuna Interneten. Horregatik, guztiz ulergarria da Europak identitate digital burujabea ezarri nahi izatea. Ondotik, arestian aipatutako LSP proiektuek identitate digitala dute oinarri. Guzti hori gauzatzeko ordea, egungo erregulazioa aldatu eta bestelako elementuak beharrezkoak dira.

Horretarako, alde batetik, Europar Batasuna eIDAS (electronic IDentification, Authentication and trust Services) erregulazioa egunaratzen hasi da, eIDAS2 deritzona definituz; bestetik, EUDI (European Union Digital Identity) Wallet sortzeko ekimena martxan jarri du, hau da, Europar mailako eskuzorro (Wallet) digitala. EUDI Walletak, Europako biztanle, egoiliar eta entitateek haien burua identifikatu eta haien inguruko informazioa era seguru batean partekatzea du helburu. Gaur egun, oinarrizko Wallet bat garatzeko proiektu bat ere abiarazi du Europar Batasunak.

Wallet horren oinarrizko elementuak definituta daude ARF (Architecture Reference Framework) deritzon dokumentuan. Hala ere, oraindik badira eztabaidatzen ari diren kontuak, adibidez: Blockchain sareak informazio elkartrukerako konfiantzazko elementu gisa kontenplatuko diren ala ez. Eztabaida honetan hartzen den erabakiak, EBSIren erabilera bera sustatu edo zalantzan jartzea ekar lezake.

Ondorioz, badirudi EUDI Wallet eta EBSIren egitasmoak aro erabakigarri batean murgildu direla. Europar Batasunaren apustua da instituzio bezala Blockchain teknologiaren abanguardia izan eta hiritarrak erdigunean izango dituen ekosistema digitala sortzea. Hurrengo hilabeteetan ikusi beharko da zein den apustu honen emaitza.


Palestinako “sarraskia” gelditzeko elkarretaratzea deitu dute Galdakaon

Urriaren 7tik gerran daude Palestina eta Israel, eta Galdakaoko hainbat eragilek elkarretaratzea deitu dute urriaren 19an, ostegunez, Palestinari elkartasuna erakusteko.

Palestinako “sarraskia” gelditzeko eta konponbide politikoa eskatzeko egingo dute kontzentrazioa: “Premiazkoa da gerra etetea. Gatazkaren eskaladak, ohi duenez, sarraskia areagotu baizik ez du egingo”, diote elkarretaratzeko deitzaileek. Horiek dira: Momoak, Gure Esku Dago, Ezker Anitza, Sortu, Herriko Benta, EH Bildu, Guzur Aretxa, Zizpa, Ernai eta Elkarlaguntza Sarea.

“Gerra eten beharra dago, baina hori ez da aski; estatus quoa bere horretan mantentzea ez da aukera bat. Gatazkari konponbide justu eta demokratikoa emate aldera, Nazioarteko Komunitateak Israelgo estatua NBE-ren ebazpenak bete eta elkarrizketa eta negoziazio politikoei atxikitzera behartu behar du”, diote, eta gaineratu dute: “Bakea, justua, egonkorra eta iraunkorra izango bada, elkarrizketa eta negoziazio politikook Palestinaren okupazioaren bukaera eta Palestinaren askatasuna bermatu behar dute”.

Elkarretaratzea urriaren 19an, ostegunez, izango da Pontzi Zabalako bidegurutzean 19:30ean. “Mobilizatzea eta presio egitea da Palestinari eta haren askatasunari egin dakiokeen ekarpenik handiena”, diote.

“Euskal Herria ere herri zapaldua da. Gure herriaren askatasunaren alde borrokatzen gara eta munduan zapalduta dauden gainontzeko herriekiko elkartasuna adierazten jarraituko dugu, herri askez osatutako mundu justua baitugu helburu”, diote.


"Frankenstein berpiztuko balitz" Ipuin Kontaketa 6-8 urte bitarteko haurrentzat.

Ana Galarragaren eskutik dator Ipuin kontaketa saio hau, eta 6-8 urte bitarteko haurrentzat izango da arratsaldeko 18:00tan.


"Gabon! Kantatzera Gatoz" saio berezia, gaur gauean, ETB1en eta eitb.eus-en

Politika, kirola, kultura eta euskal gizarteko aurpegi ezagunenak bilduko dira Maddalen Arzallusek eta Julen Telleriak gidatutako galan.

Aurten, Gabonetan berriz ere abestuko dugu ETB1en eta eitb.eus-en "Gabon! Kantatzera Gatoz" saioarekin. Bizi dugun osasun egoerak baldintzatuta, saio berezia izango da aurtengoa, baina azken urteetako esentziari eutsiko dio. Politika, kirola, kultura eta euskal gizarteko aurpegi ezagunenak bilduko dira gaur, 23:15etik aurrera, Maddalen Arzallusek eta Julen Telleriak gidatutako gala handian.

Besteak beste, Ramiro Gonzalez, Unai Rementeria eta Markel Olano Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ahaldun nagusiak izango dira saioan.

Kirolak ere bere lekua izango du galan, Maialen Chorraut piraguismoko txapeldun olinpikoarekin, Odei Jainaga xabalina jaurtiketako Espainiako txapeldun eta recordmanarekin, Kerman Lejarraga boxeolariarekin eta Leticia Canales surflariarekin.

Gainera, oraindik jokatzeke dagoen Athleticen eta Realaren arteko Errege Kopako euskal finala ahaztu gabe, talde txuri-urdinean eta zurigorrian historikoak izan ziren jokalariek ere parte hartuko dute: Carlos Martinez, Gorka Iraizoz eta Koikili Lertxundi.

Hain gureak diren herri kirolak eta pilota ere ez dira faltako. Batetik Iker Vicente, Xabier Zaldua eta Irati Astondoa txapeldunak arituko dira, eta bestetik, Oscar Lasa, Aitor Zubieta, Nora Mendizabal, Leire Esnal eta Hilario Olano pilotariak, guztiak kantuan.

Joseba Beloki buru dutela, bestalde, lehen mailako hiru txirrindulari estreinatuko dira musikaren munduan. Pello Bilbao eta Gorka eta Ion Izagirre anaiak hain zuzen ere.

Gure Zirkuako neska-mutilak, Korrika, Euskaraldia, Durangoko Azoka eta ikastolen jaien bultzatzaileak, eta Euskal Herriko hiriburuetako jaietako ordezkariak ere izango dira "Gabon! Kantatzera Gatoz" saioan: Iker Galarza, Joseba Usabiaga, Arrate Illaro, Asier Amondo, Nekane Artola, Nerea Mujica, Onintza Mokoroa, Artzai Goikoetxea, Aritz Redin eta Mikel Amilibia.

Horrez gain, Onintza Enbeita, Sebastian Lizaso, Xabier Euzkitze eta Maddalen Arzallus bertsolariek omenaldi hunkigarria egingo diote Xabier Leteri bere heriotzaren hamargarren urteurrenean.

Telebista eta irratitik, halaber, Sara Cozar, Miren Arrieta, Jon Olivares, Iñigo Aranburu eta Omar Diop, ETBko "Alardea", "Hondar ahoak" eta "Altsasu" telesailetako aktoreak, eta Dani Alvarez, Ander Arzak, Maite Artola eta Iñaki Guridi Radio Euskadiko eta Euskadi Irratiko kazetariak izango dira hurrenez hurren.

Azkenik, ETBko aktualitate saioetako, "Eztabaidan" eta "Biba Zuek! "eko aurpegi ezagunak ere izango dira platoan: Klaudio Landa, Nerea Rogriguez, Maitane Segurola, Arnaitz Fernandez, Maite Elizondo eta Javier Agirre "Etzabaidan" saiokoak eta Mikel Martinez, Aritz Ganboa, Vidal Salcedo, Marta Elvira, Xabier Sukia eta Ana Goitia, "Biba Zuek!"etik. Gaurkotasuneko beste aurpegi ezagun batzuk ere izango dute tartea: Illaski Serranok, Xabier Ormazabalek, Xabier Madariagak eta Saioa Martijak, besteak beste.


Gipuzkoako Ostalaritza Elkarteak sentsibilizazio kanpain bat egingo du gaur Usurbilen

Sentsibilizazio kanpaina aurrera eramateko dinamizatzaile lantaldeak eratu ditu Gipuzkoako Ostalaritza Elkarteak, eta hauek informazio/dinamizazio lana egingo dute Euskadiko ostalaritza gune nagusietan, batez ere jende pilaketak aurreikusten diren horietan. Kanpaina horri jarraiki, ostiral honetan Usurbilen izango dira aipatu dinamizatzaileak.

Kanpainak Eusko Jaurlaritzako Turismo eta Ostalaritza zuzendaritzak eta Euskadiko hiru lurraldeetako ostalaritza elkarteek urtero sinatutako elkarlanerako hitzarmena du sorleku. Helburua herritarrak eta ostalaritza sektorea sentsibilizatzea da COVID-19ak eragindako pandemia eteteko hartu behar ditugun neurri higieniko-sanitarioak modu egokian betetzeko.

Kanpaina 2020ko udan agente berek jorratutakoaren jarraipena da, eta berriro ere, herritarrak, ostalariak eta hauen bezeroak informatzea du xede, indarrean dagoen

osasun araudiren arabera ostalaritzan establezimenduetan bete behar diren honako bost oinarrizko portaera-arauei garrantzia emanez: musukoaren erabileraren

derrigortasuna, elikagaiak edo edariak hartzen direnean izan ezik; eserita kontsumitzearen derrigortasuna; gehienera lauko taldeetan biltzea; eskuetako garbitasuna; eta 1,5 metroko pertsonen arteko distantzia mantentzean. Sentsibilizazio kanpainaren bitartez, hiru lurraldeetako ostalaritza elkarteek beren alea jarri nahi dute pandemia indargabetzeko, eta bide batez, ostalaritza eremu segurua dela aldarrikatzeko. Era berean, sentsibilizazio kanpainak irauten duen bitartean musukoak banatuko dituzte.

Sentsibilizazio kanpaina Gipuzkoan

Gipuzkoan, kanpaina 5000 biztanle baino gehiagoko herri guztietan egingo da, hamar egunetan zehar: San Jose zubian zehar (bezperan, hau da, martxoaren 18an

hasita) eta baita Aste Santuko jai egunetan ere (martxoaren 31an, asteazkena, hasi eta apirilaren 15a, astelehena, arte).


Ismail, Amin, Hadiatuo eta Maroua

Ismail, Amin, Hadiatuo eta Marouak bidali digute honako kopla, Gasteiztik.

Zuk ere parte-hartu nahi al duzu? Gogoratu abenduaren 3a arte izango duzula bideoak bidaltzeko aukera. Hemen aurkituko duzu parte-hartu ahal izateko beharrezko duzun informazio guztia.

Parte-hartze oinarriak

Animatu eta ez galdu aukera, sari ugari irabazteko aukera izango duzu!


Osasun Jaia Tximinix osasungarria

Tximinix osasungarria


‘Bizi gira… kutxa bira!’ Argentinatik Bortzirietara ailegatu da

Apirilaren 19an, astelehen arratsaldean egin zitzaion harrera-ekitaldia Berako plazan

‘Bizi gira... Kutxa Bira’ martxoaren 20an hasi zen Argentinako Patagones hirian, handik Viedmara jotzeko. Euskarak munduan duen garrantzia eta gizarte bezala aberasten gaituela aldarrikatu nahi du. Euskaraz bizi nahi duen herri libre bat aldarrikatzen duen kutxa lekuko moduan mugiarazi dute Ameriketatik Euskal Herrira. Apirilaren 8an lur hartu zuen kutxak Baionako Etxepare lizeoan eta 72 egunez, 71 herritatik pasa ondotik, maiatzaren 30ean Segurara ailegatuko da. Apirilaren 19an, astelehenean, Bortzirietara ailegatu zen eta Beran egin zuten harrera-ekitaldia, bortz herrietako alkateak bertan zirela.

Urruña eta Segurako herritarren artean sortutako Iparra-Hegoa elkarteak iaz ezin izan zuen duela 26 urtetik egiten duten urteroko ekimen bateratua gauzatu, Covid-19ak eragindako osasun krisiak bete-betean harrapatu baitzituen. Ordea, garai hobeen zain egon beharrean euskal diaspora eta euskal herria bilduko zituen ekimen bat abiaraztea erabaki zuten, eta horren emaitza izan da “Bizi gira… kutxa bira” ekimena.

Amets Arzallus bertsolariaren mezua

Kutxak, bere baitan, Amets Arzallus honako mezu hau darama:

«Hitza da gure lurra, lur hau ez da gure jabetza, bizi garen lur hau guretzat zelako promesa, ez zuen inork egin, ez zigun inork hitz eman, hitza guk eman genion lur honi, auskalo noiz eta nondik hona iritsi ginenean, babes beharrean, hemen landatu genuen gure hitza, eta landare hartatik sortu zen harreman sare mugagabe bat, orain gure herria dei dezakeguna, Euskal Herria, euskara eman eta hartzen duen jendea, hizkuntza da, oraingoz, munduak eskaini digun bizi leku bakarra, hitza da gure lurra».

Horretaz gain, Ekhiñe Zapirain Arlegik kantatutako bertze bertso hau ere opari izan zuten Berako Herriko Etxeko Plazan bildu zirenek:

Zer gertatzen da herriak galtzen baldin badu kolorea?

zer gertatzen da nornahik galtzean mintzatzeko adorea?

piztu behar da ilusioa gizarteko sektorea

eraiki behar da askatasunez gure neurriko moldea

batzen duena libre izan nahi duen jende uholdea

herritarrona izatea da lehenbiziko balorea

Kutxa horrek du bere barnean sentimendu bat gordea

kutxa batean sartu ezin den herri bat gara ordea.


Sarek uda honetarako antolatutako ekitaldiak

Sare mugimendua lanean ari da euskal presoen eskubideen alde. Aste honetan Buruntzaldeko ordezkariek agerraldia egin zuten Lasarte-Orian, gaixorik dauden presoen egoera salatzeko eta mobilizazio berriak iragartzeko.

Eskualdeko agerraldia egin zuen Sarek, Lasarte-Oriako anbulatorioaren parean. Larriki gaixo dauden hemeretzi euskal presoak izan zituzten gogoan. Eta, horrez gain, datozen asteetako hitzorduen berri eman dute. Bereziki bi nabarmendu zituzten: hilabete amaierako Bizikleta Itzulia, eta abuztuaren 21ean Donostian egingo den manifestazioa.

Sortu zenetik, Sare lanean ari da euskal presoen eskubideen alde. Lasarte-Oriako anbulatorioaren parean elkartu ziren eta tokia ez zuten ausaz aukeratu. Larriki gaixo dauden euskal presoen egoera ekarri zuten gogora, Ibon Fernandez Iradi lasarte-oriatarrarena eta Garikoitz Arruarte hernaniarrarena bereziki: esklerosi anizkoitza, eta aldebiko ubeitis akutua eta espondiolartropatia dituzte, hurrenez hurren, duela bederatzi eta hamasei urtetik. Donetz Iradi osasun-langileak aipatu zuenez, "arreta multidiziplinarra jaso behar dute biek, iraunkorra, eta zenbait adituk parte hartu behar dute bertan: fisioterapeutek, neurologoek, erreumatologoek... Gaixotasun horiek degeneratiboak dira, hobera ez dute egiten, eta behar bezala tratatuak izateko, espetxetik atera behar dute".

Abuztuan manifestazioa

Hilaren 21ean, larunbatarekin, "ManiFESTAzioa" izeneko ekimena gauzatuko du Sarek, Donostian.


Covid-19aren urtearen berri eman digu "Faktoria"n Ketzu Bedialauneta zuzendariak

"Ikasturtea uste baino askoz hobeto doa. Irailean hasi ginenean ez nuen inondik ere honen alde apustua egin. Musukoarekin, baina umeak eskolan eta pozik ari dira", esan digu.

Tristuraz oroitzen du Ketzu Bedialauneta zuzendariak covid-19aren beldur gaur urtebete eskola itxita izan zuten lehen egun hura. Bastida ikastolako zuzendariak "Faktoria" saioan esan digu umerik gabeko eskola ez dela eskola.

Baina baikor begiratzen dio ikasturtearen martxa onari. Itxialdian eskolak etxetik emateko egokitzapen guztien ondotik, Irailean berriro eskolak hasi zirenean ez zuen uste horren ondo joango zenik urtea. Hezkuntzan inbertsioak egin behar direla argi dauka.

Bedialaunetak pandemiatik atera duen ikasgaia da tentuz ibili beharra dagoela, eta Inbetsioak Ikerketan eta Medikuntzan egin, birus batek goitik behera aldatu digulako bizitza.

Hezkuntzan ere inbertsioak egitea ezinbesteko jo du "Faktoria"n Bastida ikastolako zuzendariak: Eskola presentzialk ezinbesteko jotzen ditu, batez ere HHko eta LHko haurrekin, ete aldi berean baliabide digitalak bermatu behar zaizkio eskolari.


Dantzaren Nazioarteko Eguna: Semblante Andaluz elkartekoen grazia


2024ko emakumezkoen Txapeldunen Ligako eta 2025eko gizonezkoen Europa Ligako finalak Bilbon jokatuko dituzte

UEFAren Batzorde Exekutiboak ostiral honetan erabaki du, Bizkaiko hiriburuarentzako konpentsazioa gisa; izan ere, azkenean ez zen izan anfitrioi 2020ko Eurokopan.

San Mames futbol-zelaian 2024ko emakumezkoen Txapeldunen Ligako eta 2025eko gizonezkoen Europa Ligako finalak jokatuko dituzte (txapelketa horretan, egun, gizonezko taldeek soilik parte hartzen dute). UEFAren Batzorde Exekutiboak ostiral honetan erabaki du, Bilborentzako konpentsazio gisa; izan ere, Bizkaiko hiriburua, azkenean, ez zen izan anfitrioi 2020ko Eurokopan.

Hala, 2020ko Eurokopan egoitza izan behar zuten bi hiriri antolatze-eskubideak kenduta, UEFAko Batzorde Exekutiboak adiskidetze-akordioa onartu du; bi hiriek txapelketa prestatzeko egindako ahaleginak eta inbertsio ekonomikoa aitortuz, klubetako etorkizuneko final batzuk ematea ebatzi du.

Bilbok, arestian esan bezala, 2024ko emakumezkoen Txapeldunen Ligako eta 2025eko Europa Ligako finalak izango ditu; Dublinek, aldiz, 2024ko Europa Ligako finala hartuko du.

Testuinguru horretan, 2021eko gizonezkoen Txapeldunen Ligako finala Istanbuletik Portora eramatea erabakita, "2023ko gizonezkoen Txapeldunen Ligako finala Istanbuleko Atatürk Olympic Stadiumean jokatuko da", adierazi du UEFAk. 2022ko gizonezkoen finala San Petersburgon izango da.

Gainera, klubetako europar denboraldiaren hasiera-ekitaldia (Txapeldunen Ligako, Europa Ligako eta UEFA Conference Leagueko multzo-faseetako zozketak bertan egiten dituzte) Istanbulen gauzatuko da, 2021/22 eta 2022/23 denboraldietarako.

Bestalde, Munich 2025ean izango da egoitza (2023an izatekoa zen), eta Londreseko Wembley, aldiz, 2024an, aurreikusita zegoenez.


Popatik taldeak ‘Maitatzeari’ egingo du bihar Lazkaon

Maitatzeari ikuskizun potetiko musikatua ekarriko du Popatik taldeak, bihar, Lazkaora. Areria aretoan da, 19:00etan; sarrera doan da. Hamar abestiko bilduma aurkeztuko dute. Musika Xabier Crehuet ordiziarrarena da; hitzak, Ekaitz Goikoetxea beasaindarrarenak eta Aingeru Mayorrenak.


Josean Kerejeta: "Inoiz baino beharrezkoagoa da batasuna eta jokalarien ahalegin handiena"

Salbazioa "zaila baina posible" dela esan du, eta zaleen jarrera txalotu.

Alavesek bizi duen egoera zailaren aurrean, eta jasotako kritikei erantzunez, Josean Kerejeta taldeko akziodun nagusiak azalpenak eman ditu gaur. Ohar baten bitartez, esan du orain arte hartutako erabaki guztiak "taldearen salbazioa lortzeko helburuarekin" hartu direla, eta mailari eustea posible dela, "erronka zaila den arren".

Hori lortzeko, bi faktore aipatu ditu Kerejetak. Alde batetik, zaleei egin die keinua, eta egoera zailean ere "gozatzen" dakitela gogoratu. "Kirol arloan eta baita ekonomia eta osasun arloan ere egoera zaila bada ere, gurekin bidaiatzen jarraitzen dute eta 90 minutuetan babesa ematen digute. Gure zaleak paregabekoak dira, klubaren balioak ordezkatzen dituen jende oldea: ahalegina, apaltasuna eta sakrifizioa".

Hain zuzen, harmailetako jarrera hori zelaian ere eman behar dela gogoratu du, mailari eusteko helburua lortzeko. "Gure jokalariek dena eman behar dute. Arnasa geratzen ez zaiela ikusten dutenean, harmailetara begiratu eta haien eredua jarraitu amaiera arte. Joseluk, Duartek, Pinak... denek eman dezatela geratzen zaiena zaleei dena posible izango den itxaropena eskaintzeko".

Kerejetak aitortu du "urte zaila" izaten ari dela, eta pandemiak Mendizorrotza betiko Mendizorrotza izatea baldintzatu duela. "Baina gure konpromisoa erabatekoa da, eta hartutako erabaki guztiak mailari eusteko helburua lortzera bideratu dira". Harmailak gaur arte eman duena emanez eta jokalariek "dena emanez" helburua lortu daitekeela uste du. "Zaila den arren, klub honetan aitzakiak eta amore ematea ez dira aukera bat".


Gudugarretako trilogia formatu digitalean itxi dute

Beasaingo Paperak izeneko bildumaren azken argitalpenarekin lotuta, Beasaingo Gudugarreta auzoari buruzkoa, argitalpen horretan sartu ezin izan zituzten informazioak argitalpen digital batetan jaso dituzte, eta QR kodigoa eskaneatuta deskargatu daiteke.

Martin Gartzia, Yoseba Alonso eta Mikel Dorronsorok osatu dute Beasaingo paperak bildumako edizio osatuenetakoa. Gudugarreta auzoaren inguruko ikerketak, hiru argitalpen egiteko eman du. Gudugarreta Herribildua eskualdeko historian (2020) izan zen lehena, Gudugarretako etxeen eta etxe horietako biztanleen historia (2022) izan zen bigarrena, eta atzo aurkeztu zuten trilogiaren azken atala, formatu digitalean eskuratu daitekeena bakarrik.

Gudugarretako etxeei buruzko liburuan ondo adierazi zuten bezala, eranskin gisara aurkeztu duten honetan, «auzoko etxe bakoitzean bizi izandako biztanleen lerroak azaltzen dira».


"Back To The Future" filmeko Delorean autoaz aritu da eta euskal bertsioaz

2012an ere, Euskal Herrian horrelakoak eduki genituela kontatu digu. Oroitzen zara?

Zanil Onilek bisita izan dugu Gazteako 'GU' saioan.


Arnasketa tailerra, helduendako

Musukoren erabilerak sortzen dituen kalteak ekiditeko, umeekin egin ahal izateko ariketak landuko ditu Estitxu Uribeetxeberria fisioterapeutak. Izena emateko: geahe.formakuntza@gmail.com.


Bestaberri egun handia ospatu dute Almandozen

Bestaberri bestatan murgilduak daude Almandozen eta ortzegunean egun handia ospatu zuten. Argazkiak: Juan Mari Ondikol

Asteazken arratsean bestetako lehen suziria piztu zuten Almandozen eta ortzegunean ospatu zuten Bestaberri egun handia ospatu zuten. Goizeko auroren ondotik, eguerdian meza izan zuten eta gero, prozesioa. Goizeko ospakizunak akitzeko, hamaiketakoa izan zuten frontoian.


Baztandarren Biltzarreko prestaketekin burubelarri ari dira

Albaro Garde elkarteko kidearekin mintzatu gara.


San Fermin aurreko kontzertua, gaur gauean ETB1en eta eitb.eus-en

"Oholtzan" saioak La Pamplonesa musika bandak Iruñeko Udaletxe plazan uztailaren 2an egindako kontzertua eskainiko du.

La Pamplonesa musika bandak eskainitako San Fermin aurreko kontzertua emango du "Oholtzan" saioak gaur gauean. Jesus Garisoainen zuzendaritzapean, kontzertu berezi honek jendetza handia bildu zuen Iruñeko Udaletxe plazan uztailaren 2an. Ekitaldian, buruhandi eta erraldoien konpartsako kilikiek eta Duguna dantza taldeak parte hartu zuten, eta Iruñeko peñak omendu zituzten.

"Oholtzan" gaur izango da ikusgai 21:00etan ETB1en eta eitb.eus-en.


Adio Zaldibiako udal eraikin zaharrari

Hasi dira Zaldibiako udaletxe zaharraren eraisketa lanekin. Astelehenean hasi ziren prestakuntzekin eta lanak aste honetan bertan amaitzea dago aurreikusita. Gogorarazi Santa Fe kalea itxita egongo dela abuztuaren 6ra arte ibilgailuentzat eta bertan ezingo dela aparkatu. Bestetik, plaza atzera baimendutakoak soilik igaro ahalko dira, Santa Fe 45etik kontrako norantzan sartuta.


'Bila nazazu' abestia eman du argitara Mikel Markezek

Goiko kalean eta Arraunetxen grabatutako bideoklipa ere plazaratu du musikariak, abesti berriarekin batera. Esti Markezek eta Julen Alonsok ere parte hartu dute bideoan.

Esti eta Mikel Markez aita-alabek disko berria emango dute argitara azaroan, Azalberritzen izenburupean. Abeslari bakoitzak bost kantu egin ditu diskorako, eta Estirentzat, estreinako lana izango da.


Panpinen madarikaziopean

Ostiralean hasiko da Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren 31. Astea Donostian, eta 50 film inguru erakutsiko ditu azaroak 6ra bitarte: genero horretako urteko ale nabarmenetako batzuk nahiz zenbait klasiko


CAFeko enpresa batzordeak epaitegietara joko du ekoizpenaren geldialdia inpugnatzeko

CAFeko langile batzordeak iragarri du zuzendaritzak ekoizpena gelditzeko hartutako erabakia bide judizialetik inpugnatuko duela. Batzordearen ustez erabakia “neurriz kanpokoa” da. “Gainera, zuzendaritzak egoeraren pisua soilik langileen gain utzi du”, diote. Erabakiak “zuzeneko eskulan ia osoari” eragingo diola ohartarazi dute.

Zuzendaritzak Gipuzkoako industria siderometalurgikoaren hitzarmen kolektiboaren 9. artikulua baliatu du ekoizpeneko jarduera guztiak geldiarazteko. Garraiolarien grebaren eraginez lehengai nahikorik ez dutela argudiatu dute, horretarako. Langile batzordea ez dago ados, baina, “enpresak ezin duelako egiaztatu aipatutako material-faltaren benetako eragina, zehazki, zer atal edo langileri eragin diezaiokeen”. Kaltetutako lanpostuak zehaztu eta arazo konkretu horiek konpondu beharrean arazoa “handitu” eta neurri “orokorrak” hartzea leporatu diete.

Langile batzordeak hitzarmeneko 30. artikulua aplikatzeko eskatu du, egungo egoerara hobeto egokitzen dela iritzita.

Geldialdia bihar hasiko da eta bost egunera arteko iraupena izan dezake. Greba lehenago amaitzen bada langileak lehenago itzuliko lirateke lanera. Orain sartzen ez dituzten orduak gero berreskuratu egin beharko dituzte.


SEAri Arabako metalgintzaren hitzarmena negoziatzeko exijitu dio LABek

LAB sindikatuak Arabako metalgintzaren hitzarmena aldarrikatu du SEAren egoitzaren aurrean egindako ekintza ikusgarri batekin. Poliziak sindikatuko zazpi kide eta bertan zegoen kazetari bat identifikatu ditu.

Arabako metalgintzaren negoziazio mahaia urtebete baino gehiago darama bildu gabe, eta patronala "erabat desagertuta" dagoela salatu du LAB sindikatuak. Astelehen honetan, SEA Arabako Enpresarien bulegoetaraino eraman dute protesta. Buzo gorriekin jantzita, sindikatuko hainbat kidek ke potoak eta pankarta bat eskegi dute.

Sektoreak dituen arazoei erantzuteko "hitzarmen duin bat" negoziatu nahi du LABek, eta sindikatuaren ustez "funtsezkoak" diren eskakizunak plazaratu ditu:

Soldatak: gutxienez 1.200 euro garbi hilean, sektore osoan igoera ziurtatuz.

Lanaldia murriztu, lana banatzeko.

Prekarietatearen aurkako neurriak: ebentualitatea jaitsi, kontratetan subrogazioa bermatu, ABLEEak baztertu, formazio duala eta praktikak duindu, malgutasuna jaitsi eta baimenak hobetu.

Emakumeen diskriminazioaren aurkako "neurri eraginkorrak".

Lan osasuna bermatzeko neurriak: besteak beste, bajan egonda soldata ez galtzea, "are gutxiago lanekoak badira".

Prekarietatea eta diskriminazioa

LAB sindikatuak martxoaren 18an iragarri zuen Arabako metalgintza sektorearen aktibazioa bultzatuko duela, hitzarmenaren negoziazioa lortzeko. Sektoreko dozenaka ordezkari bildu ziren asanblada batean, eta ondoren eskainitako prentsaurrekoan.

Pandemiak eragindako arazoez gain, sektorearen egoera kezkagarria zen aurretik ere: soldaten batez bestekoa 1.000 eurokoa da, Hego Euskal Herri mailan lanaldia altuena den arren (1.735 ordu urtean). Horrekin batera, malgutasun eta behin-behinekotasun handia bizi du sektoreak; LAB sindikatuaren datuen arabera, 2020ko kontratuen %93 inguru aldi baterako izan ziren.

Hori gutxi balitz, "prekarietatea eta diskriminazioa" nagusi direla salatu du LABek, batez ere azpikontratetan. Bi datu: alde batetik, sektorean 2.000 lan istripu inguru gertatzen dira urtero; bestalde, emakumeak sektoreko %20 baino gutxiago dira.

"Soilik langileen mobilizazioaren bidez lortuko da sektoreko arazoei erantzungo dien hitzarmen duin bat", ohartarazi zuten. Helburu horrekin, LAB sindikatuak martxoan eta apirilean zehar mobilizazioak eta ekimenak jarriko ditu martxan, langileen aktibazioa bilatuz.

Sektorearen aktibazioaren aldeko prentsaurrekoa, martxoaren 18an. / LAB


Paz Esteban CNIko zuzendaria kargutik kendu du Espainiako Gobernuak

Kargu-uztea Espainiako Gobernuko presidenteari eta Margarita Robles Defentsa ministroari egindako entzuketen polemikaren ondoren gertatu da. Orain arte Defentsako Estatu idazkaria izan den Esperanza Casteleiro CNIko zuzendari berria izendatu dute Estebanen ordez.

Espainiako Gobernuak kargutik kendu du Paz Esteban Inteligentzia Zentro Nazionaleko (CNI) zuzendaria, hainbat ordezkari politikori entzuketak egitea onartzeagatik. Orain arte Defentsako Estatu idazkaria izan den Esperanza Casteleiro CNIko zuzendari berria izendatu dute Estebanen ordez.

Esteban kargutik kendu dute Pegasus programarekin izandako espioitza polemikaren harira, bai buruzagi independentistei eragiten dien kasuan, bai Espainiako Gobernuak Pedro Sanchez Espainiako gobernuburuaren eta Margarita Robles Defentsa ministroaren telefono mugikorrei salatutako datuen lapurretan.

Joan den ostegunean Esteban Kongresuan agertu zen Gastu Erreserbatuen Batzordearen aurrean, eta ateak itxita egin zen arren, CNIk 18 independentistari espioitza egitea justifikatu ziela esan zuen, tartean Pere Aragones Kataluniako Generalitateko presidenteari, Auzitegi Goreneko lotura-epaileak emandako baimen judizialak aurkeztuz.

Hala ere, bere izena berehala aipatu zuten ERC, Junts edo Unidas Podemos bezalako alderdiek erantzukizunak hartzeko. Horren aurrean, oposizioko alderdien babesa jaso zuen (PP, Vox eta Ciudadanos), haren "profesionaltasuna" eta Estatu zentzua goraipatu baitzuten.

Estebanek Defentsa ministroaren babes publikoa ere jaso zuen. Ildo horretan, Roblesek deitoratu zuen "estoikoki eutsi" behar izatea benetakoak ez ziren akusazioen aurrean.

Paz Esteban Madrilen jaio zen 1958an eta Filosofia eta Letretako lizentziaduna da Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. 1983an, garai hartan Defentsari buruzko Informazio Zentro Gorenean (CESID) sartu zen. Erakunde horrek izena aldatu zuen 2002ko maiatzean, eta egungo CNI bihurtu zen, 90eko hamarkadan beste entzuketa-eskandalu batean sartu ondoren.

Joan den ostiralean, CNIk 20. urteurrena bete zuen, eta Estebanen proiektuetako bat zen data gogoratzea, erakundea gizarteari zabaltzea ahalbidetuko zuten ekitaldi batzuekin, nahiz eta espioitzaren eskandaluak aurreikuspen guztiak bertan behera uztera behartu zuen.

Erreakzioak

Gabriel Rufian Esquerra Republicanak Kongresuan duen bozeramailearen ustez, "logikoa" da CNIko zuzendaria kargutik kentzea. PDeCATek ohartarazi duenez, ez da "nahikoa", ezta "politikoki garrantzitsua" ere. Era berean, CUPek uste du Estebanen kargugabetzea "ez dela nahikoa".

EAJren ustez, ostera, "ez da Pegasus sofwarearen bidez egindako espioitza politikoagatik kargu-gabetze eta dimisioetarako unea", azalpenak ematekoa baizik. Unidas Podemosek Pegasusen krisia "faltsuan" ez ixteko eskatu dio Gobernuari.

Alberto Nuñez Feijóo PPko buruak gogor egin du Pedro Sanchez Espainiako gobernuburuaren aurka, Paz Esteban kargutik kentzea "justifikaezina" delako.

Bestalde, Espainiako Gobernuak baieztatu duenez, Fernando Grande-Marlaska Barne ministroaren telefonoa 2021eko ekainean zelatatu zuten. Gainera, Luis Planas Nekazaritza ministroaren terminalean infekzio-saiakera batek huts egin zuela nabarmendu du: "Gainerako telefonoek ez dute Pegasusen arrastorik", adierazi du.

Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak agerraldia egingo du Kongresuan, maiatzaren 25eko astean egingo den osoko bilkuran espioitza politikoak eragindako polemikaren berri emateko. Eskaera alderdi independentistek egin zuten eta PPk, Ciudadanosek eta Voxek babestu zuten.


Urte bukaerako kontzertua emango du bihar Azkoitiko Udal Musika Bandak

12:30ean hasiko da musika bandaren emanaldia Kontzejupen, baina lehenago kalejira bat egingo dute herriko kaleetan barrena. Guztira, zortzi abesti joko ditu bandak udaletxe azpiko frontoian.

Udal Musika Bandak urte amaierako kontzertua eskainiko du bihar, urtarrilak 31, Kontzejupen. 12:30ean hasiko da musika bandaren emanaldia udaletxe azpiko frontoian, baina, aurrez, kalejira bat egingo du herriko zenbait kaletan.

Guztira, zortzi abesti eskainiko ditu musika bandak bihar Kontzejupen: Cielo Andaluz, En un mercado Persa, A Disney spectacular, African Symphony, La oreja de Van Gogh, Amaral, Ay Mama eta Marcha Radetzky. Herritarrek urte musika bandaren doinuekin agurtzeko aukera izango dute bihar.


Aiaraldeko emakume* sortzaileen azoka


Guadalupeko Ama Birjinaren eta Extremadurako Egunaren jaiak: Oaintxe in deu! txarangaren emanaldia

Txarangak auzoa girotu bitartean, Tapakaña izeneko jarduera egingo dute Jaizkibel plazan: pintxoak eta edariak eskainiko dituzte.


Xixonen Bilbon nola, Eskorbuto eta Hertzainak beti (eta plano sekuentzia zer zen ez zekien zuzendaria…)

Kamera eskuan, maketa poltsikoan, irabazi zinemaldietan.

Txapela buruan ibili munduan dio esaera zaharrak. Gaurkotu nahi/behar/ahalez gero, zera esan beharko luke: kamera eskuan, irabazi zinemaldietan…. musikari legendazkoen konpainian.

Horrela dabiltza bai gure zinemagileak, zinema bilkura guztietako podiumera igoz. Egiari zor, gero eta zabalagoa da 'gure' hitzaren kabida, edukiera, izana. Izan ere, Jugoslavia izena izan zuen lurralde martiri hartako Karla Crncevicek, mugarik onartzen ez duen egileak, Euskal Zinemaren Sari Handia eskuratu zuen Zinebin, Bilboko Dokumentalen eta Film Laburren Nazioarteko Jaialdi txit famatua eta aitortuan.

Karla Donostiako Elias Querejeta Zine Eskolaren ikaslea da, eta bi konturen gainean du kezka handia eta erantzuten saiatzen den galdera pila. Bata, memoria da. Ez ofiziala, baizik eta herriarena. Biak izan daitezke konstrukto hutsak, baina bigarrena bestea baino gehiago interesatzen zaio.

Aztertzen du bere lanetan jendeak, jende korrienteak, irudia hartzeko erabiltzen dituen tramankuluak eta irudi horien kalitatea ere. Japonian eta Vienan ikasitako Hito Steyerl zinema zuzendari eta pentsalariaren ildotik, Karlaren ustez irudien kalitateak berak gizarte maila markatzen du.

Alderantziz ere, gizarte mailaren arabera, jasotako irudi horiek hobeak edo txarragoak izango dira. Beraz, akatsik gabeko eta goi mailako filmaketa ezin hobeak klasistak gerta daitezke hainbat eta hainbat une eta gunetan. Muga bat gainditzen saiatzen diren etorkinek edo errefuxiatuek hartutakoek, berriz, inoiz ez dute izango kalitate gorena, baina beraientzat ezkutu antzeko bat izango dira, grabatutako hori testigantza izango den esperantzaz.

Horren inguruan egiten du gogoeta Bilbon saritutako Wild Flowers-ek. Izan ere, Karlaren aita ( kamera bat sekula erabili ez duen langilea) Balkanetako horroreak ezabatu zuen beren herrira bueltatzen da eta grabatzeari ekiten dio labur horretan. Denon harridurarako zineman inoiz ibilitako gizon arruntak bizirik dirauen lore bat filmatzen du, hondakinen artean!

Bilboko bilera ezinbesteko hartan Donibane Lohizunen jaiotako eta ikasitako Carmen Etcheberryk Oihartzunak aurkeztu zuen. Bertan etxean lasai eta kasik gozo den bikote batek garrasiak entzuten ditu kanpoaldean, kalean. Neskak emakume bat bere kontrako biolentzia jasaten ari dela uste du. Bikotekideak ez du horrelakorik pentsatzen. Istorioa 12 minutuko plano sekuentzia garratz eta estu batez da kontatua.

Badakizue, ederki asko jakin ere, egun zoratu egiten garela plano mota horrekin. Ba polita izan zen, polita oso, Carmenek jende aurrean egindako aitorpena: berak ez zekien plano sekuentzia zer zen baina sentitu zuen kamera hartze bakar batez kontatu behar zuela gertaera!!! !

Eta hala kontatu zuen. Bide batez, Carmenek eskerrak eman zizkion Nafarroa Behereko Aldude herrian sortutako Kanaldude telebista baino asko gehiago den ekimenari. Bertakoen bultzarik gabe, Oihartzunak, 12 minututako labur bortitz hori, ez litzateke euskaraz mintzaturik izango. Frantsesez baizik.

Baina Eskorbuto aipatu dugu lerroburuan. Zergatik? Ba, Kolonbiako Theo Montoyak Bilbon jasotako saria eskertzeko bidal zuen bideoan esan zuenagatik. Theok proposamen artistikoz gainezka, gainezka ziragarria, egiten duen Anhell 69 gatik irabazi zuen ZIFF sari nagusia. Bideoan, zera komentatu zuen: aste latza pasa ondoren, ikur Bilbokoa erregalu zoragarria suertatu zitzaion. Bilbo eta Euskal Herria biziki maite dituelako. Zer dela eta? Sekula ez baitzitzaion Madrilgo 'movida' delakoa gustatu eta bai, bai ordea, Eskorbuto!! !

Xixon aldera ere bidali genuen gure zinema armada, kameraz armaturik. Bertan, epaimahaiaren aipamen berezia eskuratu zuen Eibarren sustraiak dituen Amat Vallmajor del Pozoren Mision a Marte lan arras, oso zeharo espezial-espezialak.

Elias Querejeta Eskolako ikaslea da, Karla bezala, Gironan jaiotako Amat . Bere zuri-beltzean filmaturiko harrikada estralurtar mamiz beteriko honen soinu bandan, altxor harrigarria aurkituko du ikusle balentak: Hertzainak taldearen aspaldiko kantak. Jende gutxik entzundako batzuk ere, Amaten senideek maite eta fier gordetako maketa batetik ateratakoak baitira. Izenburururik nahi? Rockanrolla batzokian edo Ta zer ez da berdin…. Gogoan? Bai, huraxe: Rokanrolak ez dit dirurik emanen

Inon baino alaiagoa izanen daInon baino alaiagoa izanen daNoiz joango gara Jamaikara?Noiz joango gara Jamaikara?Inon baino alaiagoa izanen da (ta zer ez da berdin)Noiz joango gara Jamaikara? (ta zer ez da berdin)

Kamera eskuan, maketa poltsikoan, irabazi zinemaldietan.


Urrian, 5.500 langabe gutxiago Hego Euskal Herrian

Hezkuntzak bultzatuta, Gizarte Segurantzak ia 15.000 kotizatzaile berreskuratu ditu.

Harreman sozialak gutxitzeko hartutako neurriek artean ez dute eragin handirik izan Hego Euskal Herriko lan merkatuan. Urrian, 177.379 langabe zeuden erregistratuta enplegu bulegoetan, irailaren amaieran baino 5.524 gutxiago.

Datu positiboetan salbuespena Nafarroa da, han 763 langabe gehiago baitaude Nafar Lansareren zerrendetan. Lurralde horretan neurri zorrotzagoak ezarri dituzte, azken bi asteetan ostalaritza osorik itxita egon baita, etxera eramateko zerbitzuak emateko izan ezik.

Iaztik hona, ordea, asko handitu da langabezia Hego Euskal Herrian: 30.180 lagun gehiago daude lanik gabe.

Ohikoa den moduan, urria hilabete ona izan da Gizarte Segurantzaren afiliazioari erreparatuta. Irailetik urrira, afiliazioa 14.877 lagun handitu da. Edonola ere. iaz baino 22.233 lagun gutxiago daude lanean. Hazkunde horretan zeresan handia izan du hezkuntzak, urrian irakasle asko batzen direlako Gizarte Segurantzara, ikastetxeetan eta akademietan.

Sektore bakar batean egin dute behera kotizatzaileek: nekazaritzan (-1.384), mahats bilketa eta beste batzuk bukatu ondoren.

Nekazaritza da, hain zuzen ere, amaitu berri den hilean langabe gehiago batu dituen sektore bakarra (571).

Enplegu erregulazioak

Neurri murriztaileek oraindik enpleguari kalte egin ez diotela erakusten duen beste datu bat da aldi baterako enplegu erregulazioena. Irailaren amaieran 30.792 lagun zeuden egoera horretan, eta ia bost mila gutxiago ziren urriaren 31n, 25.955 hain zuzen ere.


Xabier Gallardon etxalartarra eta Goiuri Urra lesakarra garaile Infernuko karrera moto-kros proban

Katarri taldeko Ekaitz Errandonea beratarra eta Alejandro Irigoien doneztebarra ere podiumera igo ziren igandean Oteitzako proba gogorrean

Maiatzaren 14an, igande euritsuan jokatu zen Lizarraldeko Oteitzan Infernuko karrera moto-kros proba entzutetsua. Berako Katarri taldeko motor gidariek emaitza bikainak lortu zituzten. Aipagarrienak, Etxalarko Xabier Gallardon Eugik senior mailan eta sailkapen orokorrean eta Lesakako Goiuri Urra Yécorak kadete mailan lortutako garaipenak.

Seniorretan garaile izan zen Gallardon etxalartarra eta sailkapen orokorrean ere beretzat izan zen garaipena.

Kadete mailan, 14 urteko Goiuri Urrak hasi eta bukatu menperatu zuen karrera eta lehen postuan helmugaratu zen, ibilbide lohitsuan. Aipagarria, modu berean, 11 urte bertzerik ez dituen Ekaitz Errandonea Iribarren beratarrak ere kadete mailan parte hartu zuela, bera baino dezente helduagoekin. Halere, hirugarren izan zen, lehia estu baten ondotik eta Urrarekin batera igo zen podiumera.

Goiuri Urra eta Ekaitz Errandonea, dutxatik pasatu eta sariak hartu ondotik.

Doneztebeko Alejandro Irigoien Telletxeak ere lasterketa ederra egin zuen. 15 urte bertzerik ez ditu, baina halere, trofeo kategorian lehiatu zen, helduekin batera, eta hirugarren postua eskuratu zuen.


LABek ostalaritzako hitzarmena nahi du Glovoko langileentzat

EAEko Fiskaltzaren aurrean salatu du Glovo, langileen eskubideen kontrako delitu larri eta jarraituagatik

Glovoko langileen lan baldintzen erregularizazioa lortzeko asmoz, beste urrats baten berri eman du LABek: gatazka kolektibo bat planteatuko du Glovoko langileei ostalaritzako hitzarmen kolektiboa aplikatzea eskatzeko. Garbiñe Aranburu LABeko koordinatzaile nagusiak adierazi duenez, Glovoren gisako enpresetako langileak gainerako langileekin parekatu behar dira eskubideetan.

Digitalizazioak «lan-esplotazio formula berriak» ekarri dituela azaldu du Aranburuk. Horrek «prekaritate gordin batera» bideratu ditu Glovoko langileak. Aranbururen arabera, Glovok ez du aitortzen enpresak langileekin duen harremana: «Langileak autonomoetan alta ematera derrigortzen dituzte, eta, gero, langileek ez dute inolako autonomiarik, ezta inolako erabaki ahalmenik ere». Horren ondorioz, langileek ordutegi jakinik gabe, ezarritako soldatarik gabe, oporretarako eskubide araturik gabe eta lan osasunerako eskubiderik gabe egiten dute lan.

Kontratazio bide horiek, gainera, negoziazio kolektiborako eskubiderik gabe uzten ditu langileak: «Ez dute langile ordezkaririk aukeratzeko eskubiderik, eta ez dute beren eskubideak defendatzeko inolako bitarteko kolektiborik». Negoziazio kolektiborako duten eskubidea aitortu nahian, LABek gatazka kolektibo bat planteatuko du, Glovoko langileak Ostalaritzako Hitzarmen Kolektiboaren parte izan daitezen. Gatazka kolektiboa Lan Harremanen Kontseiluan aurkeztuko dute, Preco zerbitzuaren bitartez. Akordiorik lortu ezean, Justizia Auzitegi Nagusira joko dute.

Salaketa, bide penala eta ekintza sindikala

Negoziazio kolektiborako eskubidea aitortzea ez ezik, kontratazioan gertatzen diren lege iruzurrak amaitzea ere nahi du LABek, eta haien lan harremana aitortzea. Horretarako bide posible guztiak erabiliko dituztela azaldu du Aranburuk: «Salaketa, bide penala eta ekintza sindikala». Izan ere, joan den astean LABek aditzera eman zuen EAEko Fiskaltzaren aurrean salatu duela Glovo, langileen eskubideen kontrako delitu larri eta jarraituagatik.

Horrez gain, Lan Ikuskaritzan hainbat salaketa jarri dituzte, baita epaitegietan ere. Epai judizialek diote «eztabaidaezina eta ukaezina» dela lan harremana. Bizkaiari dagokionez, EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren epai batek adierazi du Glovoko langileak besteren konturako langileak direla. «Beste herrialdeetan bidea egin ahala emaitza bera izatea espero dugu», gehitu du.

Estatu mailako Rider Legeak berariaz jasotzen du besteren konturako langileak direla. Hala ere, legea onartu eta urtebetera, zailtasunak daude langileen lan baldintzak erregulatzeko eta lan harremana aitortzeko. «Hori gertatzen ari da rider-en legea alderdi batzuetan motz geratu delako eta horrek posible egiten duelako Glovo bezalako enpresek zirrikituak bilatzea iruzurrak egiteko», adierazi du koordinatzaile nagusiak. Aranbururen hitzetan, LABek lanean jarraituko du langile horiek ere eskubidedun langileak izan daitezen.


Mariano Rajoyren agerraldiarekin amaituko da gaur Kitchen auziko ikerketa batzordea

PPko buru eta Espainiako Gobernuko presidente izandakoak agerraldia egingo du arratsaldean Diputatuen Kongresuan. Mariano Rajoyk aurreratu duenez, Luis Barcenas PPko diruzain ohiari ustez egindako espioitza sareari buruzko galderei erantzuteko prest joango da.

Diputatuen Kongresuan, gaur amaituko dira Kitchen auziko ikerketa batzordeko agerraldiak, Mariano Rajoyrekin. PPko eta Espainiako Gobernuko presidente izandakoa arratsaldean agertuko da batzordearen aurrera, eta, aurreko orduetan aurreratu duenez, Luis Barcenas PPko diruzain ohiari ustez egindako espioitza sareari buruzko galderei erantzuteko prest joango da. Aurrez, Maria Dolores de Cospedal PPko idazkari nagusiak edota Jorge Fernandez Diaz Barne ministro ohiak uko egin zieten galderei erantzuteari.

Martxoaren 17an abiatu zen ikerketa batzordea, eta orain arte bertatik igaro diren Espainiako Gobernuko kide eta PPren arduradun izandako guztiek ukatu egin dute Rajoyk Kitchen auzian erantzukizunik izan zuela.

Ostiralean Onda Cero irrati kateari eskaini zion elkarrizketan aurreratutakoaren arabera, galderei erantzungo die, baina ukatu egingo du Jose Villarejo komisarioa izandakoarekin inongo harremanik izan zuela. Are gehiago, inoiz ez duela ikusi azpimarratuko du.

Villarejo komisarioak, bere aldetik, kontrakoa esan du batzordearen aurrean egin dituen bi agerraldietan. Horren esanetan, Rajoyk bazuen espioitza sarearen berri, eta telefonoz ere hitz egin zuen berarekin.

Rajoyren agerraldiaren ostean, Kitchen auzia ikertu duen batzordeak hilabete amaierara arteko epea izango du ondorioak adosteko. Gero, 2022ko Kongresuko lehen osoko bilkuran bozkatuko dute ikerketa batzordearen txostena.


"Oraindik ere estutzen nau oholtzara igotzeko uneak"

Eneko 'Okene' Abrego Txopeitia Inoren Ero Ni taldeko abeslaria da. Andoaingo Rock jaialdiaren aurtengo edizioan parte hartuko dute. Ondarreta ikastetxeko jolastoki estalian ariko dira larunbatean, 19:00tan hasita.

Zenbat denbora daramazue jendaurrean aritu gabe?

Musika eroa eta dantzagarria da gurea, eta ikusita gauzak nola zeuden eta zuzenekorako jartzen ziren arazoak, ez jotzea erabaki genuen pandemiaren hasieran. Egoera luzatzen joan da, ordea, eta halako batean eszenategietara itzultzea erabaki genuen. Dena esatera, nahiko kaskarra izan zen gure lehenengo emanaldia, ez geunden ohituta eserita dagoen jendearentzat aktuatzera, ezin publikoa altxarazi eta dantzan jarri! Poliki-poliki errealitate berrira nola egokitu ikasten aritu gara. Neu ere beste modu batera nabil eszenategian, mugimenduak gehiago kontrolatuz eta horrela. Zenbait jarraitzaileek adierazi digute orain beste modu batera ikusten gaituztela, arreta gehiago jartzen diotelako taldearen hainbat detaileei: doinuak, letrak… Izan ere, gaztetxetan eta halako lekuetan jo ohi dugu asko, eta horietan, badakizu, taberna-barra gainezka, jendea marmarka, zarata nonahi…

Larunbateko kontzertua zure herrian jotzeak, berezitasunik eransten al dio?

Berrogei urtetik gora daramat oholtza gainean, eta gezurra badirudi ere, oraindik ere estualdia sentitzen dut edonongo oholtzara igo aurretik; espero dut ez galtzea tentsio puntu hori, premiazkoa delako! Eta zer esanik ez Andoainen denean kontzertua… Halakoetan beti eragin dute zirrara nigan, eta larunbatekoa ere trantze berekoa izango da, are gehiago jakinda familiakoak, adiskideak, lagunak… aurrez-aurre edukiko ditudala.

Inoren Ero Ni “euskal post rockaren kultuko talde” gisa aurkeztu zuten, Rock Jaialdia aurkeztu zutenean…

Barre pittin bat eragin zidan definizio horrek, egia esanda. Zaila egiten zait dena etiketekin sailkatu behar horretan sartzea, baina ulertzen dut, hain zabala baita pop eta rockaren mundua… Alde horretatik, zergatik ez, onargarria izan liteke gurea post rocka dela esatea. Izan ere, gure ibilbidean, progresiboki, musika estilo askotara zabaltzen joan baikara, eta gaur egun gure musikan denetik baitago, izan jazza, izan soula, izan punka...

Finkatuta daukazue estiloa, eta esperimentazioari ekiten diozue.

Lau musikariok lagun minak gara, elkar ulertze maila handia daukagu taulagainean; horrela, sendotasun handiko taldea osatu dugu, eta esango nuke kasik ez dugula entseiatu ere egin beharrik. Alde horretatik, oso irekiak gaude esperimentaziorako, jolaserako, inprobisaziorako... Abesti batekin hasi, eta kapaz gara beste batekin amaitzeko. Pentsa, zuzeneko akatsak ere baliagarri zaizkigu bide berriak urratzen joateko!

“Momentua bizitzea” aldarrikatzen duzue Il cercatore di perle azken diskoan.

Diskoan “orain eta hemen” dioen filosofia sarrera gisa erabiltzen dugu kantu baten bidez, eta zuzenekoetan mezu hori zabaltzen saiatzen gara. Alegia, ahaztu buruan dabilkizun kezka hori, ahaztu lehenxeago ez dakit norekin eduki duzun eztabaida hori, ahaztu bihar zeintzuk diren egin beharreko eginkizunak…. Zuzeneko kontzertu batean zaude, eta goza orain eta hemen. Errepikaezina izaten baita bizi dugun unea, errepikaezina ze espazioetan gauden, zertan ari garen, norekin…

Autodidakta izan zara beti, eta ahotsa gero eta landuagoa duzula aitortu izan duzu.

BAPekin hasi nintzenean, garrasi egiten nuen kantatu baino gehiago. 80ko hamarkada zen, eta musikaren kontzeptu jakin bat zen nagusi, punkaren inguruan egundoko eztanda gertatu baitzen. “Egin ezazu zeuk, nahiz eta ez jakin; ahal duzulako!” zen punkaren leloa. Premia horrekin hasi ginen lagun batzuk, BAP osatuz. Hala ere, bigarren diskoaren bueltan haustura gertatu zen hasierako formazio horretan, eta Jon Oiartzun 'Jomes' eta Mikel anaia erantsi zitzaizkigun taldera, oso musikari bikainak. Xabier Olazabal 'Drake' eta bioi ikaragarrizko bultzada, eragin zigun horrek: 'Drake'-k, musika formazioaren ikuspegitik txistua jotzen besterik ez zekien orduan, eta ikustekoa da geroztik eman duen eboluzioa eta egun nolako ospea daukan estatu mailan baju-jole gisa.

Neu ere etengabe ari naiz ahotsa hobetzen, eta gogoko dut kantuen melodia eta doinuekin uztartzea, tonuak aldatzea, efektuekin distortsionatzea… Dibertigarria egiten zait jolas hori, eta kantariaren figurarekin bat datorren eboluzioa dela iruditzen zait. Aspalditik jarraitzaile izan ditudan batzuren batzuk azken aldian zera aitortzen didate: “Aizak, Okene, ondo abesten eta guzti hasi haiz azkenean!”. Eta nik erantzuten diet, “berrogei urtetan zerbait ikasiko al nian!”.

Tronpeta jotzen ere hasi zara…

Ez daukat formazio akademikorik musikagintzan, eta ez dakit zer diren solfeoko fa, mi, la… Baina tronpetari heldu diot azken aldian, inprobisazioa dut ipar eginkizun horretan ere. Haizea sartzen diot musika-tresna horri, tarteka zerbait entzungarria lortzen dut, eta bestetan desafinatu egiten dut.

-Gailu proiektua berriro plazaratzeko asmoa duzue Mikel anaiak, Olazabal 'Drake'k eta hiruek, hogei urtez lozorroan eduki eta gero…

Ezusteko polita izan da 'Drake' eta Mikel anaiarekin -Gailu proiektua berrindartzea, eta gozatzen ari naiz, ilusioa piztu didan egitasmoa baita. 'Drake' eta Mikel hamazazpi abestiekin entseiatzen aritu dira, eta ondoren Mikelek berak ordenagailuaren filtrotik pasa ditu, orduak eta orduak igarota jardun horretan. Azkenik, Garate musika-etxeko Martxel Arkarazok egundoko lana egin du ekoizpenean. Horrela, Begiak, Egiak Ba Ote? izenburuko diskoa da prozesu guztiaren emaitza. Hamabi abesti biltzen dira bertan, eta sortutako beste bostak errekamaran gordeta dauzkagu, noiznahi zabaltzeko moduan. Ea gai garen urritik aurrera zuzeneko emanaldiekin hasteko!

"Gaua" kantuaren bideoklipa zabaldu duzue (Aiurriko web orrian ikusgai) aurrerapen gisa. Musika elektronikoa da, hortik jotzen al du diskoak?

Diskoko doinurik “modernoena” da zabaldu dugun kantu hori. Aspaldiko bertso batzuk musikatzen ditu, eta aitortu behar dut harriduraz begiratzen niola hasieran, kosta egiten baitzitzaidan irudikatzea bertsogintza eta erritmo modernoak, elkarrekin. Denboraren poderioz, baina, ulertu dut ezin egokiago kabitzen dela diskoan, gainerako abestiekin batera.

Fermin Muguruzak promozioko kritika idatzi digu diskorako, eta rural elektro hard-core gisa definitu du gure proiektua. Zerbaitetan asmatu duela esan daiteke, ez baikara hirikoak; herrian dauzkagun sustraiak, eta gauzak egiteko edo musika ekoiztu eta adierazteko orduan antzematen da jatorri hori.


Euskal Herriko Mugimendu Feministak Iruñea, Bilbo, Baiona, Donostia eta Gasteizen egingo ditu manifestazioak

Emakumeen aurkako zapalkuntzak gorena jo duela salatu dute, Nafarroako hiriburuan eginiko agerraldian. Halaber, zaintzaren sistema heteropatriarkala iraultzeko beharra azpimarratu dute.


[Argazkiak] Dena eman dute

Ikaragarria izan da giroa. Kolorez bete Donostiako portu ingurua, eta aurreko Kontxako jardunaldiarekin alderatuta askoz ere jende gehiago ibili da gaur arraunlariak animatzen. Euriarekin esnatu da igandea, baina gogotik berotu du eguzkiak. Eguraldia bikain, eta bikaina ere Kontxaren testuinguruan sortu den giroa.

Irabazi izan balute bezala ospatu dute Hibaikako arraunlariek. Seigarren sailkatu dira errenteriarrak; ez dute aurreko asteburuan bezala Hondarribia garaitzerik lortu eta bi segundo pasatxoko aurreko asteko errenta ez da nahikoa izan Hibaikako eskifaiakoek bosgarren postu horri eusteko. Hondarribiak hiru segundo atera dizkio gaurko estropadan Hibaikari. Gogotik aritu dira errenteriarrak bosgarren postu hori mantendu nahian batez ere itzuleran. Borroka estua ikusi da aquarium paretik aurrera lehenengo txandan aritu diren ontzien artean. Bosgarren postu hori lortzetik segundo exkaxera gelditu dira Hibaikako emakumeak.

Aurreko igandean Zuriñe Alberdi patroiak, gora egindako koska hori mantentzen saiatuko zirela esan zuen gaurko jardunaldian, baina batez ere, gozatzera aterako zirela uretara. Hala egin dute. Gogor lehiatu dira, dena emanda, eta gozatu ere egin dute. Natalia Tubio aritu da gaur patroi lanetan eta balorazio ezin hobea egin du estropadaren gainean. “Asko gustatu zaigu gaurko estropada, egia da Kontxako azken jardunaldia izanik eta lehen luzean gure burua atzean ikusita, presatsuki aritu garela. Erlaxatu gara, eta oso pozik gaude “.

Pozik emaitzarekin. Zalantzarik ez zegoen gogotik ospatu dutelako Kontxan egin duten ibilbidea kantu eta dantza artean dianaren doinuekin.

Gaur ere ez du aukerarik izan Hibaikaren eskifaiak ontzia portuko arrapalatik ateratzeko, baina zaleekin, bi igande hauetan zein denboraldiko gainontzeko estropadetan hutsik egin ez duen marea beltzarekin esker ona azaldu izan nahi dute errenteriarrek. Ontzitik atera gabe, arrapalaraino hurbildu dira taldekide guztiak Madalen ontzian zirela eta zutik eskerrak eman dizkiete bertaratutakoei. Arrapalan marea beltza, pankarta eta bandera erraldoiarekin herrikideen esfortzua eta lorpena txalotzen. Une ederra izan da, arraunlarientzat, baita zaleentzat ere; elkarri aitortza. Ez da hor amaitu, gaur ere, Donostiara gerturatu diren zale guztiekin familia argazkia egin dute Hibaikakoek txalo artean behin ontzia atera dutenean, aurretik besarkada eta muxuak banatu, eta dantza saioa eginda ere.

Kontxaren sailkapena

1- Arraun Lagunak- 21:01.4

2-Donostiarra- 21:10.50

3- Orio- 21:19.22

4-Tolosaldea- 21:22.14

5-Hondarribia- 21:54.80

6-Hibaika: 21:55.88

7-Zumaia- 22:07.10

8- Kaiku-22:15:16


Azpeitiko San Jose trikiti jaialdiak 70eko eta 80ko hamarkadetara eramango ditu ikus-entzuleak

Hainbat gonbidatu izango da Azpeitiko Soreasu antzokiko agertokian, hala nola Mamen Maltzeta, Patxi Aiorga eta Joseba Zabalo; Aizpurutxo anaiak; Laja II.a eta Landakanda; Elortza anaiak; Uitte eta Zabale aita-semeak; Imuntzo eta Epelarre; eta Sakristaua, Egurrola, Epelde, Txato, Izer, Porrutxo, Berastegi eta Iturbide. 17:30ean hasiko da jaialdia Soreasu antzokian, eta dagoeneko sarrera guztiak agortuta daude. Trikigiro kultur elkartea eta Kulturaz kooperatiba ontzen ari diren Urola bailarako trikitiari buruzko dokumentalaren aurrerapena ere emango dute saioan.

Trikitiaren sehaska bilakatuko da Azpeitiko Soreasu antzokia larunbatean; izan ere, San Jose trikiti jaialdia egingo dute bertan, eta ikus-entzuleek 70eko eta 80ko hamarkadetara jauzia egiteko parada izango dute. Hain zuzen ere, sasoi hartan punta-puntan ibilitako hainbat trikitilari izango da agertokian, baita haien oinordekoak ere. Honako musikari hauek parte hartuko dute aurtengo jaialdian: Mamen Maltzeta, Patxi Aiorga eta Joseba Zabalo; Aizpurutxo anaiak; Laja II.a eta Landakanda; Elortza anaiak; Uitte eta Zabale aita-semeak; Imuntzo eta Epelarre; eta Sakristaua, Egurrola, Epelde, Txato, Izer, Porrutxo, Berastegi eta Iturbide. Jaialdia gaur aurkeztu badute ere, duela egun batzuetatik daude salgai saiorako sarrerak. Are gehiago, sarrera guztiak salduta daudela jakinarazi du Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak.

Eskualdeko herritarrez osatutako lantalde bat arduratzen da San Jose trikiti jaialdiaren antolaketaz, eta talde horretako kideetako bat da Ibon Errazu azkoitiarra. Hark azaldu duenez, abenduan hasi ziren jaialdia prestatzen, eta Trikitigiro kultur elkarteak jarri zien aurtengorako gaia: 70eko eta 80ko hamarkadetako trikitilariak. Dena den, Iñaki Garmendia Laja hil ostean "zalantzak" izan zituztela aitortu du: "Omenaldia egitea egokiagoa ote zen pentsatu genuen, baina oraindik denbora gutxi pasatu da hura hil zenetik, eta aurreragorako utzi dugu omenaldia". Gaiari eustea erabaki zuen lantaldeak, eta horrenbestez, zonaldeko trikitilariak eta horien ondorengoak izango dira agertokian. Errazuk adierazi duenez, gainera, musikarietako asko aurreko edizioetan parte hartu gabeak dira: "Trikitilari zaharrak dira pasatu diren hamarkaden testigu. Batzuk besteak baino ezagunagoak dira, baina horiek denak taldean igoko dira oholtzara". Errazuk autokritika ere egin du, jaialdian emakume bakarrak parte hartuko duela aipatuta. "Kritikak iritsi zaizkigu emakume bakarrak parte hartuko duelako saioan, baina saiatu, saiatu gara gehiago izan zitezen. Ezezko batzuk jaso ditugu, eta atera dena atera da". Hark azaldu duenez, "pena" da emakume bakarrak parte hartzea, gaur egungo errealitatea "beste bat" delako: "Dena den, jaialdia ez da hutsa eta gairik gabea, eta gaiari jarraituta, hauxe da atera zaigun kartela".

Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak hamabost bat ekitaldi antolatzen ditu urtean zehar batean eta bestean, eta ekitaldi horietan garrantzitsuenetakoa Azpeitian egiten den trikiti jaialdia dela azaldu du elkarteko idazkari Andoitz Antzizarrek. Haren arabera, "pisu" handia du oraindik orain 29 ediziotara iristear den San Jose trikiti jaialdiak, Euskal Herri osotik bertaratzen delako jendea Azpeitira egun horretan: "Hogei bat urte badira Azpeitian egiten dela, eta Udalari eskerrak eman beharrean gaude, gauzak errazteagatik. Gainera, bada jaialdia antolatzeaz arduratzen den lantalde bat eskualdean; horiei esker egiten da egitasmoa". Josu Labaka Udaleko Kultura batzordeburuak trikitiaren transmisioan jarri du arreta. Izan ere, hark adierazi duenez, belaunaldiz belaunaldi ari da transmititzen zaletasuna: "Gure eskualdean, behinik behin, gero eta gazte gehiago dira trikitiaren bueltan lanean ari direnak eta trikitiarekin disfrutatzen dutenak".

https://www.youtube.com/watch?v=MUwlo76e_tc

Jaialdian parte hartuko duten trikitilarietako bat aurkezpen ekitaldian izan da: Imanol Arregi Iturbide. Pandero-jotzaile abila, hamarkadaz hamarkada batean eta bestean panderoa jotzen aritutakoa da Iturbide, eta aurreneko aldia ez badu ere, San Jose trikiti jaialdian izango da beste urte batez. Hark "detaile" bat gustatu zaiola esanez hasi du hitzartzea, jaialdian agertokira taldean igoko diren kideei erreferentzia eginez: "Hiru soinujole eta bost panderista izango gara agertokian, askotan ez da hala izaten. Antolatzaileen artean, bateren bat panderozalea izango da", esan du hark barrez. Hark azpimarratu du "umoretsu" igoko direla oholtzara, "trikitiak hala izan behar baitu".

Panderoa jotzen ez ezik, mingaina astintzen ere ez du akatsik loiolatarrak, eta hainbat anekdota kontaktu du. Katalunian egiten den trikiti jaialdi bat ekarri du gogora: "36 urtez joan naiz, eta iaz joatea nahi nuen zahartu naizela-eta agurtzera. Anaia gaixotu zen, ordea, eta ezin joan. Hasierako urteetan Epelderekin joan nintzen, gero Lajarekin, ondoren Epelderekin berriz ere, Gero Lajarekin berriz... Egundoko jaialdia izaten da, hango publikoa asko gustatzen zait". Ohikoa duen umorearekin zer esan du, barrez: "Nik esaten dudana da gaur egungo hainbat trikitilari eraman dutela jaialdi hartara, baina behin joan dira, eta gu begira zenbat urtez izan garen...". Trikitilari gazteei ere egin die keinua behinola "panderoaren enbajadore" izendatu zutenak: "Pena da hain trikitilari onak izatea, eta horiek hain lan gutxi edukitzea. Gero eta erromeria gutxiago egiten da, eta ez dute aukerarik abileziak erakusteko".

Dokumentalaren aurrerapena

Trikigiro elkartea eta Kulturaz kooperatiba Azpeitiko eta Azkoitiko udalen laguntzarekin ontzen ari diren Urola bailarako trikitiaren eta trikitilarien inguruko dokumentalaren aurrerapen gisako bost minutuko ikus-entzunezko bat emango dute zapatuan, Soreasu antzokian, jaialdiaren barruan. Antzizarrek azaldu duenez, horixe izango da aurtengo berrikuntza nagusia. Dokumentala dela eta, Labakak eskerrak eman dizkie Trikitigiro elkarteko kideei, "lan oso garrantzitsua" egiten ari direlako.


MATRIKULAZIO KANPAINA

Matrikulazioa: urtarrilaren 17tik 28ra

Ate irekiak: urtarrilak 15, larunbata

LH - HH hitzorduarekin // DBH - Batxilergoa 10:30ean (Talde txikitan)

INFORMAZIO GEHIAGO


Sareren batzar irekia: Ikasturteko erronkak


Nola egiten dira liburuak, Maite Mutuaberria ilustratzailearekin

Liburu txiki bat egingo dugu liburugintzaren prozesu osoa praktikan jarriz: enkoadernazioa, ilustrazioa eta hitzak. Amaitzean, partaide bakoitzak bere lehen liburua eraman ahal izango du etxera.

Informazio gehiago: https://labur.eus/cKz8a


Hirugarren adina eta sexua ardatz

Aitziber Estonbak sexua eta hirugarren adinaren inguruan jardungo du gaur, 19:00etan, Modelon.

Jende ugari bildu zuen Felix Zubiak eskainitako hitzaldiak, otsailaren 1ean. (Zarauzko Udala) Urtebete pasatu da Zarauzko Hirugarren Adinekoen Mahaia sortu zutenetik, eta aurten bultzada emateko helburuarekin, hainbat ekintza egingo dituzte. Zentzu horretan, hilero hitzaldi bat antolatuko dute. Otsailaren 1ean izan zen lehenbizikoa, Felix Zubia medikuaren eskutik, artrosia, artritia eta hezurretako minaren inguruan. Bigarrengoa asteazken honetan eskainiko du Aitziber Estonba sexologo eta Zarauzko Sexu Aholkularitza Zerbitzuko arduradunak. Hitzordu horretan sexuaz eta hirugarren adinaz jardungo du. Aurreratu dutenez, Estonbak sexualitatearen kontzeptu zabala azalduko du hasieran, hirugarren adinera heltzean sexualitatearekin gertatzen denaz, desiraren gutxitzeaz edota desagertzeaz, besteak beste. Zentzu horretan, desioa nola sustatu daitekeen azalduko du. Jakinarazi dutenez, hitzaldi parte-hartzailea izatea nahi dute, eta ordubete inguru iraungo du. Jarraitu albistea irakurtzen Zarauzko Hitzaren webgunean.