Pilotua: 'Hegazkinak arazo elektrikoak ditu eta erregairik gabe dago'

Grabazio batek baieztatu egin du Chapecoenseren hegazkineko pilotuak egoeraren larritasunaz ohartarazi ziola Medellingo aireportuko kontrol-dorreari.

Chapecoense futbol talde brasildarra zeraman Lamia konpainiaren hegazkineko pilotua Medellingo aireportuko kontrol-dorrearekin harremanetan jarri zen, abioiak hutsegite elektrikoak zituela eta erregaia amaitzear zuela ohartarazteko.

Hala baieztatu dute gaur zabaldutako grabazio bat entzun ostean. “Andereño, Lamia 993 hegazkina erabateko hutsegite elektrikoan dago, eta erregairik gabe”, dio pilotuak grabazio horretan.

Jose Maria Cordova aireportuko kontrol-dorreak lur hartzeko pista “libre” dagoela erantzun zion, euria egin zezakeela ohartarazita eta suhiltzaileak prest izango zirela jakinarazita.

Hori baino lehen, aireportura ahalik eta azkarren heltzeko “pistaren bektoreak” zeintzuk diren esateko eskatzen dio pilotuak kontrol-dorreari. Baina, kontroladoreak Viva Colombia konpainiaren hegazkin bati eman zion lehentasuna, “ihes-arazo bat” zuelako.

Pilotuak egoera oso larria zela azpimarratu zion berriro eta orduan kontroladoreak Medellingo aireportura hurbiltzen ari ziren beste bi hegazkin desbideratu zituen, Chapecoenseren abioiak lur har zezan.

“Erregai larrialdia dugu, lur-hartzeko baimena eskatzen dizut”, dio pilotuak.

Medellinera bidean ziren beste hegazkin batzuetako pilotuek elkarrizketa entzun ahal izan zuten eta berretsi egin dute arazo elektrikoekin eta erregai gutxirekin zihoala gerora erori egin zen abioia.

Kontaktua galdu baino apur bat lehenago, lurreratzeko altuera nahikorik ez duela ohartarazten dio kontroladoreak pilotuari eta honek erantzuten dio 9.000 oinetara dagoela.

Kolonbiako zenbait komunikabidetan hainbat adituk azaldu dutenez, altuera hori ez da nahikoa Gordo muinoa zeharkatzeko. Mendixka horretan, lurreratzeko pistatik 17 kilometrora, erori zen hegazkina.

Hegazkinean 77 lagun zihoazen: Chapecoensen talde brasildarreko futbolariak, zuzendariak, kazetariak eta tripulazioko kideak. Guztira, 71 hildako izan ziren. Gainerako seiak bizirik atera ziren eta ospitalean daude.


Athletic: Susaetak berezko pneumotoraxa du

Jokalari zuri-gorria, Bilboko San Sebastian eritetxean ospitaleraturik dago, bilakaeraren zain.

Markel Susaeta eibartarrak berezko pneumotoraxa izan du gaur eta Athleticeko medikuek Bilboko San Sebastian eritetxean ospitaleratu dute. Jokalaria bilakaeraren zain dago, baina Levanteren aurka baja izango dela baieztatu du klubak.

Berezko pneumotoraxa, toraxaren eta birikien artean airea eta gasak sortzen direnean ematen da eta honek, arnasa hartzean arazoak sortu ditzake.


Azkoitiko Aizkibel liburutegiko ikasketa gelak, zabalik

Azkoitiko Aizkibel Udal Liburutegia.

Joan zen astean zabaldu zuten Azkoitiko Aizkibel liburutegia zerbitzua murriztuta, eta gaurtik aurrera hango ikasketa gelak zabalik egongo dira. %60ko edukiera baimenduko dute geletan; hau da, aldiro zortzi pertsonak erabili ahal izango dute gela bakoitza, eta liburuak liburuzainari eskatu beharko zaizkio. Horrez gain, beharrezkoa izango da segurtasun neurriak jarraitzea eta maskara eramatea.

Maileguak eta itzulketak ere egin daitezke dagoeneko, eta materiala aurrez eska daiteke 943-85 08 98 telefonora deituta, liburutegia@azkoitia.eus helbidera mezu bat idatzita nahiz mailegu eskaera bidez. Itzulitako materiala astebetez egongo da gordeta; beraz, bitarte horretan, mailegatuta bezala azalduko dira liburuak.

Liburutegiaren ordutegia honakoa da:

Astelehenetik ostiralera: 09:30etik 13:30era eta 16:00etatik 20:00etara.

Larunbatetan: 09:30etik 13:30era.


Pentsio erreformaren “lapurreta” salatzeko, kalera irteteko deia egin dute

Sindikatu eta eragile sozialak biltzen dituen Gune plataformak larunbaterako lau manifestazio deitu ditu Hego Euskal Herriko hiriburuetan.

Pentsioen erreforma onartzea saihestu, eta hala izango ez balitz, Eusko Jaurlaritzari bere ondorioei aurre egin diezaiola eskatu. Helburu horrekin, larunbat honetan Iruñe, Donostia, Gasteiz eta Bilboko kaleak betetzeko deia egin dio euskal gizarteari Gune plataformak —sindikatu eta gizarte erakundeek osatzen dute—. Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusiak argi esan du zergatik: “Iruzur handi bat egiten ari dira, eta dena langileak eta pentsiodunak gero eta pobreago izan daitezen. Dirua gure poltsikotik finantza botereetara eramaten dute”. Horregatik, elite ekonomikoa ala gizartea aukeratu behar dutela ohartarazi die Ainhoa Etxaide LABeko idazkari nagusiak. Izan ere, pentsio erreformarekin 32.000 milioi euro aurreztu gura ditu Espainiako Gobernuak, “eta hor dago arazoa, aurreztu terminoan”. “Diru hori kendu egingo zaigu, eta bankuei eman”, esan du. Horregatik, sistema publikoa bideraezina dela esaten dela dioten mezuei erantzuna eman die: “Bideraezina politika hori da”.

Halako erreforma bat aurrera atera ahal izateko, “ezjakintasun soziala” ezinbestekoa da, Muñozen arabera. “Denek ontzat ematen dute Madrilek egiten duena”. Eta hori da, hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari eskatu diotena: gauza ezberdinak egitea. “Pentsio guztiek egingo dute behera, prekarietatea igoz. Alde horretatik, ezin dira beste aldera begira egon”, esan du Etxaidek. Eta nola aurre egin pentsioen erreformari? Aberastasuna banatuz. “Alternatiba badago, eta bidea zabaldu behar zaio”. Eta hori mobilizazioaren bidez lortzen delako, kalera ateratzeko deia berretsi dute eragile sindikal eta sozialek.


«Bertso antzerkiarekin publikoa gertuago sentitzen dut eta umeek ere gertuago sentitzen gaituzte gu»

Gorka, Inaxito... Nola esan behar zaizu orain?

Inaxito deitzen didate Errezilen, umeek eta heldu askok ere bai. Hernanin, berriz, Toloxa naiz, eta etxean Gorka. Inaxito bihurri samarra da.

Nolakoa da Gorka Tolosa? Inaxito bihurria da baina ona. Eta ni saltseroa naiz; bihurria ez, eta sentibera.

Non ikasi zenuen bertsotan? Hasieran Langilen eta gero Hernaniko Bertso Eskolan.

Izatez saltsero samarra zara, baina ikasketez? Fisioterapeuta ikasketak egin nituen nik eta urte dezente aritu nintzen horretan lanean. Orain magisteritza ikasten ari naiz, urrian edo abenduan edo bukatuko dut.

Oialumen ere ibili zinen lanean? Bai. Basoak biltzen, barran pare bat urte, eta roperoan... tokatzen zena.

Udaltzain ere aritu zara edo aritzen zara, ezta? Bai Hernanin aritu nintzen, Azkoitian eta Azpeitian. Azpeitian plaza ere atera nuen baina utzi egin nuen. Ez zitzaidan gustatzen jendearekin aldarte txarrean egotea.

Orain zer egiten duzu? Orain euskara irakaslea naiz Azpeitian, Udal Euskaltegian; Bertso Eskolako irakasle Hernanin, eta antzezle.

Azaldu zure ibilbidea. Nola iristen da bertso antzerkia egitera? Ni bertso eskolako irakasle nintzen eta hutsunea sumatzen nuen; alde ludikoa falta zen, umeei egokitutako zerbait. Neronek ere, bertso eskolan aritu nintzenean ikasten, falta sumatu nuen. Orduan pentsatu nuen zerbait ludikoa egitea. Hernaniko bertso eskolara jo nuen lehendabizi eta gero Orioko bi lagunengana eta hiruron artean Trikuharri taldea sortu genuen. Bi obra egin ditugu: lehenengoa Inaxitoren ametsak eta bigarrena 1,2,3... Inaxito!. Lehenengo obraren gidoia egiten Joxe Luix Urdangarinek lagundu zigun eta bigarrenaren gidoia egiten Maialen Lujanbiok. Antzezlanen gastuak Lankuk hartzen ditu beregain, koprodukzioa da.

Lehendik antzerkia egina zara? Bakoitza bere aldetik ibiliak ginen, herri mailan baina ezer garrantzitsurik ez. Hasieran emanaldiren bat edo beste egiteko sortu genuen obra eta kristoren arrakasta izan zuen!

Bertsolarien estatikotasunarekin alde ederra, ezta? Bai. Eta gustura. Pentsatzen dut hutsune bat betetzera iritsi garela. Zerbait falta zen, mugimendua falta zen; nik ere bere garaian faltan sumatu nuen mugimendu hori. Egia esan, bertsoekin lortzen da ume asko geldirik egotea eta hori ere gauza ederra da.

´Gure barrenak hustu beharra´ sentitu genuen diozue lanaren aurkezpenean. Zer zenuten barruan? Iritsi zen momentua bertsoak betetzen ez zidana ; ez nintzen hustutzen; bertsotan egiteak ez zidan barruko energia ateratzeko aukera ematen...

´Bertso antzerkia, inon kokatzekotan, saio esperimentalen sailean´ sartu behar dugu. Zergatik? Bertso saioak, bertso afariak... Horiek betiko formatoak dira. Hortik aurrera egiten dena, beste diziplina batekin nahastea alegia, esperimentatzea da. Gainera, jendea gure saioetara joaten denean bertsoak espero ditu eta gure lana ez da hori; guk zeharka erabiltzen ditugu bertsoak.

Inaxitoren ametsak eta 1,2,3,... Inaxito! Lan honek zer du gehiago, antzerkia edo bertsoa? Antzerkia tresna bat da bertsoa errazago iristeko umeengana. Gu bertsolariak gara, batzuetan umeek uste dute kantatzen ari garela eta bertsotan ari gara!

Lanen inguruan diozue ´Bertso antzerkiarekin beste modu batera gozatzen´ dela. Nola? Bertso antzerkiarekin bertsoaz, dantzaz, jolasaz gozatzen da. Neronek ere publikoa gertuago sentitzen dut eta umeek ere gertuago sentitzen gaituzte gu.

Orain Hitzen lapurra. Bertsotxongiloak. Ttinbili-Ttanbalarekin. Zer da? Bai, batetik Inaxitoren hirugarren istorioa prestatzen ari naiz Trikuharrikoekin; udazken-negu partean aterako da. Eta bestetik, Ttinbili-Ttanbalakoekin Hitzen lapurra ikuskizunean ari naiz. Lan hau desberdina da, helburua da hitzekin jolastea pixkanaka bertsoraino iritsi arte. Gustura nago, probatzeko aukera izan dudalako.


COVID-19 gaitzaren mutazioak, Ana Galarragak azalduta


Denboraldiko bigarren porrota jaso du Gernika Bizkaiak

SASKIBALOIA // Gernika Bizkaiak 81-64 galdu zuen zapatuan Bembibreren aurka. Denboraldi honetako bigarren porrota da taldearentzat. Egindako hutsegiteek eta aurkariaren lan gogorrak maldan gora jarri zuten partida gernikarrentzat. Etxeko taldea erritmo biziz aritu zen, eta Gernika Bizkaiako jokalariak nahi eta ezinean. Hala ere, sailkapeneko hirugarren postuari eusten dio, Perfumerias Avenidaren eta Spar Citylift Gironaren atzetik.


Doinu eta hitzen kolorea

'Jainko txiki eta jostalari hura' sentikaria aurre estreinatuko dute igandean, Ondarroan, Marabilli jaialdian

Jainko txiki eta jostalari hura sentikariarekin jendea harritu egingo dela uste du Kirmen Uribek. «Kantuak landuak dira, poemak ere bai... Badute bizitasun puntu handia, eta ikuskizun erabat aniztunarekin topo egingo du ikus-entzuleak, oso koloretsua izango delako». Aurre estreinaldia Ondarroako Bide Onera zinema aretoan egingo dute, igandean (20:00), eta bigarren Marabilli sormen jaialdia itxiko duen ekitaldia izango da. New Yorkeko Bowery Arts & Science gunean gauzatuko dute estreinaldia, azaroaren 18an.

Uribek poema batzuk errezitatuko ditu, eta Rafa Ruedak (gitarra elektrikoa eta soinu programazioak) eta Mikel Urdangarinek (gitarra akustikoa) idazle ondarroarraren beste testu batzuk musikatu eta kantatuko dituzte, Bingen Mendizabalen biolin doinuen laguntzarekin. Prestatzen ari diren eta Durangoko Azokarako argitaratuko duten CD-liburu batean bilduko dituzte abestiak eta olerkiak. «Mikel Valverderen margoak ere edukiko ditu lan horrek», zehaztu du Uribek.

Bai ikuskizunaren eta bai CD-liburuaren izenburu bera daukan poema batek ardazten du proposamena, idazlearen iritziz. «Nik uste dut jainko txiki eta jostalaria dela gizakia, pertsona, berez». Interpretatuko dituzten poema eta abesti guztiak lan horretarako espresuki osatu dituzte, eta Uribe oso pozik dago emaitzarekin. «Olerkiak, adibidez, oso desberdinak dira haien artean. Badaude bertsokeran egindakoak, tradizio kutsua daukatenak; koplak ere egin ditut, baita bertso librean idatzitako poemak ere. Iruditzen zait poesiaren hainbat modu jasotzen dituela egitasmoak». Batzuk zaharxeagoak dira, baina ez ditu inoiz argitaratu, eta beste batzuk, berriz, berri-berriak. Joan den udan sortu zituen asko, berariaz, proiekturako. «Oso gustura nago; batez ere neurria eta puntua landu ditudan horiekin. Lehen, beldur pixka bat ematen zidan puntua eta neurria erabiltzeak, baina orain gozatu egiten dut».

Tematikari dagokionez ere, «erabat aniztuna» dela pentsatzen du. «Umorea dago, tristura, euskalduntasunari, maitasunari eta adiskidetasunari buruzko hainbat olerki...».

Eta aniztasun horrek blaituta sortu dituzte doinuak musikariek, betiere «testuetatik abiatuta». «Musika ere askotarikoa da. Hitzek eragindako hariak lotzen dituzte kantek, baina oso desberdinak dira haien artean. Folketik edaten dute, rocketik...». Inspirazio gisa, alde batetik Mikel Laboaren doinuak eta bestetik Wilcorenak erabili dituztela adierazi du, umorez.

Orain hilabete batzuk hasi ziren proiektua mamitzen. «Joxean Lizarribar [BERRIA Taldeko presidentea zena] gaixo zegoenean, Mikel [Urdangarin] eta biok askotan joaten ginen ospitalera hura bisitatzera. Behin, jada oso gaizki zegoenean, esan nion Mikeli ez nuela lagun gehiago galdu nahi». Beraz, bai haien arteko adiskidetasuna «sendotzeko», bai eta Lizarribarri «gorazarre egiteko» ere, zerbait egin beharra zeukatela deliberatu zuten Urdangarinek eta Uribek.

Joxean Lizarribar, lehen ilaran

Orain hamar urte idazle eta musikari multzo berak ondutako Zaharregia, txikiegia agian (Gaztelupeko Hotsak) egitasmoarekin badu lotura, baina ez da haren jarraipena, Uriberen ustez. «Beste uztai bat da, beste ziklo bat. Handik sortua da, baina ez dute elkar ukitzen. Itzuli gara puntu berera, baina beste norabide bat hartu dugu». Hura ere New Yorken estreinatu zuten, eta, beraz, proposamen berria ofizialki aurrenekoz han taularatzea Urdangarinek iradoki zuela argitu du Uribek. «Gainera, Joxean [Lizarribar] han egon zen hura ikusten, lehen ilaran. Zergatik ez egin keinu bera...».

Horren aurretik, ordea, Aitzol Aramaio zenaren, Uriberen lagun minaren, omenez egiten den jaialdian emango dute, igandean. «Eta oso berezia izango da». Marabilli bera iruditzen zaio berezia. «Arlo askotakoa delako. Oso interesgarria da ikustea nola biltzen diren hainbat diziplina jaialdi berean. Nola nahasten diren hasiberriak jende oso ezagunarekin. Sortzaileak biltzen dira egun horietan Ondarroara, herri txiki batera, eta herritarrek, gainera, dena ematen dute».


Espainiako Gobernuak 33.793 plazako LEPa iragarri du hauteskundeen atarian

Batetek azaldu duenez, eskaintza honen helburua herritarren arreta hobetzea eta Administrazioa gaztetzea da.

Espainiako Ministroen Kontseiluak 33.793 plazako lan eskaintza publikoa onartu du 2019rako, Meritxell Batet Funtzio Publikoko eta Lurralde Politikako ministroak bileraren ostean azaldu duenez.

Aurreko urtean zeuden giza baliabideen benetako beharren arabera idatzi omen dute eskaintza, eta administrazio publikoetako langileen zahartzea eta hautaketa prozesuetako emaitzak hartu dituzte aintzat.

33.793 lanpostuko eskaintza CSIF, CC.OO., UGT eta CIG sindikatuekin adostu dute, eta hainbat errege dekreturen bitartez jarriko dira indarrean (Estatuko Administrazio Orokorra, Estatuko Segurtasun Indarrak eta Justiziaren eta Hezkuntzaren egonkortasuna).

Eskaintza horri 383 plaza gehitu behar zaizkio, brexit-aren eraginari aurre egiteko Gobernuak onartu zituenak hain zuzen ere.

Batetek esan du eskaintza honen helburua herritarren arreta hobetzea eta Administrazioa gaztetzea dela.

Gaur egun, Estatuko Administrazio Orokorrean 135.476 funtzionario daude, eta batez besteko adina 52 urtekoa da, biztanleria aktiboaren batez bestekoa baino 10 urte zaharragoa.

Era berean, datozen 10 urteetan langileen % 51 inguruk erretiroa hartuko duela aurreikusi dute, eta kopuru hori % 62ra igoko dela administrazioko laguntzaileen kasuan.


“Aurore Martinen ibilbidea da hari gorria, baina estakurua da”

Aurore Martinen ibilbidea du ardatz Vrignonek Gatuzain argitaletxean argitaratu liburuan. Hirugarren liburuarekin Euskal Herritik kanpoko irakurleak ere erakarri nahi lituzke, testuingurua hobeki uler dezaten.

Ofizioz kazetaria da, France Bleu irratian. Egin egunkarian lan egin zuen Baltasar Garzon epaileak ixtea deliberatu arte. Asteburuan salgai ezarriko dute Une jeunesse basque (Euskal gazteria bat) bere hirugarren liburua, Aurore Martinen kasuaren inguruan gazte mugimendua aipagai duena.

Zergatik gai hori hautatu duzu zure azken liburuarentzat?

Bi gauzarengatik. Lanean gurutzatzen dut Euskal Herritik kanpoko jendea, eta ikusi dut bazela interesa, bazirela galderak horren inguruan, gertatu zenari buruz. Bestalde, momentuan murgildua zarelarik ez duzu gibelapenik, eta ez duzu ikusten ontsa zoin ibilbide izan den eta nola aldatu den gazte mugimendua kasu honetan. Gero, bada eztabaida Europari buruz, zer den Europa, Nazioen Europa edo Estatuen Europa, edo burgesen Europa edo langileen Europa… Hori zinez hari gorri bat izan da, zeren Aurore Martin eta gazteen inguruan den borrokaren parte handi bat Euskal Herriko problematik abiatzen da, bistan dena, baina icebergaren alde ikusgarria atxilotze agindu europarra zen.

Elkarrizketa hau euskal gatazkaren momentu berezi batean egiten dugu. Aurore Martinen kasua pil-pilean zelarik ohartzen ote zinen bere garrantziaz?

Ez. Momentu honetan badakigu ari garela bizitzen lehendakaritzarako kanpaina bat zerbait aldatuko duena, baina hemendik bost edo hamar urteren buruan ez da errana beste ikuspuntu bat ukanen dugula. Gazteak atxilotzen direlarik, gazte batek hautatzen duelarik sasitara pasatzea, “frantses” bat espainiaratzea, gauza horiek ez dira normalak, ez ziren sekula ikusiak izan. Baina momentuan zaudelarik zaila da horri zentzu bat ematea.

Aurore Martinen kasua hedabide frantsesetan agertu zen gutxitan gertatu den bezala. Euskal gatazka begiratzeko leiho bat ireki ote zuen?

Euskal gatazkaz beti erraten dena da konplikatua dela. Hori ere estakuru bat da ez aipatzeko. Jenagarriak diren gauza guztiak konplikatuak dira: langileen klase borroka, Jugoslavia, Errusia eta Krimea edo Trump… gauza horiek konplikatuak dira beti, eta hori estakuru bat da ez miatzeko. Ez dut erraten ez direla konplikatuak, baina estakuru bat da. Aurore Martinek, bat-batean, gako bat ematen zuen. Egia da ulertzeko erraza bihurtzen zela: nolaz Frantziak “frantses” bat espainiaratzen du? Nolaz da posible? Zer pasatzen da? Galdera hori zoinahi frantsesek egiten ahal du, eta gako bat da galdetzeko “zer pasatzen ari da Euskal Herrian?”.

Martinen kasuak zerbait aldatu zuen zure kazetari lanean?

Ez, erredakzioko lanean ez. Idatzi ditudan beste liburuetan ere pindarra gauza bera zen: bada zerbait nik ulertzen ez dudana edo nahi nukeena sakondu, eta ez dut gakorik nire inguruan, liburuetan edo Interneten. Ez duzu atzematen; beraz, lana zuhaurek egiten duzu. Aurore Martinen kasuan bazen ere ikuspegi “erromantikoa”, edo kuriositatea, klandestinitatearen inguruan eta abar. Liburuan hori ere aipatzen da, baina ez da hori hari gorria.

Hasi aitzin ez dakit horren kontzientzia banuenez, baina ikusi dut koherentzia bat bazela gazte mugimenduetan. Ikusi nahi nuen nola posible zen gazte mugimendu bat mugimendu politiko bihurtzea, ikusirik 70 eta 80ko hamarkadetan mugimendu berdinak bazirela Okzitanian, Bretainian eta beste tokietan eta han porrot egin zutela. Ikusi da lizeoetan adibidez gazteek huts bat sentitzen dutela eta irekiak direla dei horri. Hori belaunaldika berritzen da, 10 edo 15 urtean behin. Patxarekin Komite Lizeotarrak izan ziren, lehenago Komite Euskadi, Gazteriak eta Aitzinak entseatu dute ere Lizeoetan gauzak antolatzea… Antolaketa modu berdinak atzematen dira. Gazteriak bere izaeraz kontzientzia hartzen du, baina nolaz Euskal Herria ez den existitzen —gutxi ikasia da, gutxi aplikatua da gertakarietan—, horrek talka egiten du haien izaerarekin edo sentitzen dutenarekin, eta entseatzen dira haien mailan antolatzea.

Beraz, liburua Aurore Martinen kasutik abiatzen bada ere, analisia zabalagoa da?

Bistan dena, Aurore Martinen ibilbidea da hari gorria, baina estakurua da. Aipatzen da ere Europa nola antolatu den bere funtsezko printzipioak eta bere izaera demokratikoa urratzeko. Erraten delarik Europako Batasunaren barnean —ez Errumanian, ez Turkian— egunkariak ixten direla, alderdi politikoak debekatzen direla, gazteak atxilotzen direla, torturatzen dela eta hori denek onartzen dutela, jendea harritua da. Baina hori Europako Batasunean gertatzen da.

Martinekin aritu zara lanean?

Euskal Herrian, Ezker Abertzalea bereziki, mugimendu kolektiboa da. Ez da maite aitzinean figura bat ematea; aski da ikustea aldi oro norbait aitzinean ematen delarik kritikak jasaten dituela. Badakit zaila izan dela “ni” erratea “gu” errateko ordez. Haien ibilbidea kontatu dute, baina aldi oroz adibide bat direla azpimarratuz. Liburuan badira Aurore Martin, Haizpea Abrisketa, Gari Mujika, Irati Tobar, Amaia Izko abokatua, Gazteriak-en zegoen Xabi Duhalde, Aritza Galarraga… haien lekukotasunak ematen dituzte mugimendu horretan parte hartu baitute.

Liburu hau publiko berezi batentzat idatzi duzu?

Euskal Herriko jendearentzat, bistan dena, baina nahi nuen ere kanpoko jendeak uler dezan. Ez dakit urratsa eginen duten, baina Aurore Martinen izena ezaguna zaie, eta ea interesa pizten zaien ikusteko liburuan badena. Buruan banuen ideia hori ere.


Gipuzkoako pobreziari buruzko inkestak datu kezkagarriak utzi ditu agerian

Aldundiak enkargatutako txostenaren arabera; 30.000 lagunek 500 eurorekin moldatu behar dute hilabetea igarotzeko. Andoainen pobrezia arriskuan dagoen herritar kopurua Gipuzkoako tasaren oso antzekoa da

Gipuzkoako Pobreziari eta Gizarte Bazterkeriari buruzko ikerketak datu kezkagarriak utzi ditu agerian. Herrietara etorriz, Andoain herriko egoerari buruz galdera egin du Aiurrik Andoaingo Udaleko Gizarte Zerbitzuen lansailean. Bertan jasotako datuen arabera, 1.138 andoaindar daude langabezian, gizarte osoaren %16,07. Egoera ekonomiko estuan dagoen kopurua handia da, beraz. Eta muturrean, pobrezia arriskuan dagoen herritar kopurua, berriz, %4,34koa da, Gipuzkoa mailako tasaren oso antzekoa.

Gizarte Zerbitzuetako arduradunek nabarmendu dutenez, krisia hasi zenetik asko aldatu da laguntza eske gerturatu den herritarraren profila. “Krisia baino lehen, Gizarte Zerbitzuen laguntza sekula beharko zutenik pentsatu ere egiten ez zuten herritarrak ari dira gerturatzen azken urteetan. Hauek, normalean, momentu puntual baterako laguntza behar izaten dute, hilabete batzuk igaro ondoren nahiko erraz sartzen baitira berriz ere lan-munduan. Dena den, zoritxarrez, badira denbora asko luzatzen ari diren zenbait kasu ere”, azaldu du Arantxa Alkorta Gizarte-langile eta Prebentziorako Teknikariak.

Azkenik, krisi testuinguru honetan zailtasun gehien duen gizataldeetako bat euren kargu familiartekoak dituzten emakumeena da gaineratu du Alkortak.

Gipuzkoako datuak

Lurralde mailako datuei begiratuta atera litekeen argazkia ez da asko aldatzen. Foru Aldundiaren enkarguz egindako txosten horrek dioenaren arabera, Gipuzkoan 120.000 lagun daude pobrezia arriskuan, biztanleriaren %16,8; tasa hori Espainia osoari dagokiona baino %20 baxuagoa da eta Europar Batasunari dagokionaren ia berdina. Pobrezia larrian dauden pertsonak, berriz, 30.000 dira, populazioaren %4,3. Pobrezia arriskuan daudenek hilean 842,5 eurotik beherako diru sarrerak dituzte, eta pobrezia larrian bizi direnak hilean 561,7 euro baino gutxiagorekin ateratzen dira aurrera.

Eta oinarrizko beharrez ari garela, ezin ahaztu populazioaren %10-13k pobrezia energetikoa jasaten duela, alegia, argi indar eta kalefakzio zerbitzuen gutxieneko batera iristeko modurik ez duela.

Arrisku taldea

Pobreziaren profilak aztertzen hasita, haur pobrezia da aipatu beharreko bat, hobe esanda, seme-alabak dituzten familiena. Biztanleriaren %7 enplegu pobrezian bizi da: herritar hauek ordaindutako lana izan arren ez dute beren buruak eta familiak mantentzeko adinako diru sarrerarik lortzen.

Emakumeak eta etorkinak ere pobrezia tasarik altuena dutenen artean kokatzen ditu Aldundiak enkargatutako ikerketak. Gipuzkoan etorkinen %33 eskas dago ongizate egoeran. Gainera, kanpoko jatorria duten pertsonak buru dituzten etxeen %51 bazterketa larri edo moderatuan dago; tasa hori %10ekoa da bertakoak buru dituztenen kasuan. Eta etxeko sostengu nagusia emakumezkoa den familien datuek, berriz, bikoiztu egiten dituzte gizonezkoak buru dituztenen tasak, %12,6ra iristeraino.

Ezagutza falta

Txanponaren beste aldean, ordea, horretarako baldintzak bete arren halako laguntzarik jasotzen ez duten herritarrak daude. Izan ere, Aldundiak atzeman duenaren arabera, pobrezia egoera larrian dauden familien erdiak ez du inolako laguntzarik eskatu. Baldintzak bete arren, 17.300 pertsona laguntza hauek eskatu ez dituzten familia unitateetan bizi dira. Ikertzaileen arabera, populazioaren zati garrantzitsu batek ez ditu laguntza hauek jasotzen, nahiz eta horretarako eskubidea izan.

Andoaingo zein Gipuzkoako datuen artean dagoen parekotasuna ikusita, erraz ondoriozta liteke inguruko beste hainbat herritan ere antzeko egoera aurki dezakegula.

Datu horiek guztiak ezagutu ondoren, instituzioen babesa ezinbesteko bilakatzen ari da ongizatearen gizartearen sostenguan. Eta krisia luzatzen ari da. Luze doa, nahi baino gehiago.

Pobreziak hamaika aurpegi

Krisi ekonomikoaren eraginez pobreziaren aurpegi ezberdinak agertu dira:

Pobrezia erlatiboa:

Gipuzkoan 120.000 lagun.

Hilean 842,50 eurotik beherako diru-sarrerak dituzten herritarrak pobrezia erlatiboan edo pobrezia arriskuan daude.

Pobrezia larria:

Gipuzkoan 30.000 lagun.

Hilean 561,70 euro baino gutxiagorekin atera behar dute aurrera.

Pobrezia energetikoa:

Populazioaren %10-13.

Argi indar eta kalefakzio zerbitzuen gutxieneko batera iristeko modurik ez du hainbat herritarrek.

Enplegu pobrezia:

Populazioaren %7.

Ordaindutako lana izan arren, ez dute beren burua eta familia mantentzeko adinako diru-sarrerarik lortzen.


Inauteriak antolatzeko bigarren bilera egingo da urtarrilaren 8an

2013ko Inauterietarako ideiak eta proposamenak aurkezteko epea amaiturik, bigarren bilera baterako deialdia luzatu zaie herritarrei, guztien partaidetzarekin jai egitaraua lotzen joate aldera. Bilera urtarrilaren 8an izango da, asteartean, arratsaldeko 19:00etan Urigain kultur etxeko areto nagusian.


Herrira-ren kontrako operazioa kritikatu dute EAJ, Bildu eta Aralarrek

Euskal Herriko konponbide prozesuan atzeraldia suposatu duela diote alderdiek: \"Oinarrizko eskubideen etengabeko zapalketak ez dira inolaz ere lagungarri gure Herriak behar duen soluzio bilaketarako\"

Euskal Herriko konponbide prozesuan atzeraldia suposatu duela diote alderdiek: "Oinarrizko eskubideen etengabeko zapalketak ez dira inolaz ere lagungarri gure Herriak behar duen soluzio bilaketarako".

Bariku arratsaldean egindako bozeroaleen batzarrean adierazpen bateratua onartu zuten EAJ, Bildu eta Aralarrek. Euren ustez, Espainiako Gobernua \'dena da ETA\' tesia aktibatzen dabil, eta estrategia politiko eta judizial hori txarretsi dute, "ETAren ekintzak irauten duen ideia berreskuratu nahian dabilelako". Gogoratu dute urte bi pasa direla ETAk jardun armatua behin-betiko eten zuenetik. Herritarren iritziaren kontrako operazioa ere badela uste dute: "Giza eskubide guztien onarpenean eta defentsan oinarrituz, demokrazia eta bakea garatuz eta herritarren borondatea oinarritzat hartuz eraiki behar dela, herri honen gehiengoak aspaldi egindako hautua da".

Preso eta iheslarien eskubideen defentsa ez duela Herrirak bakarrik egin ohartarazi dute: "Euskal Herriko erakundeek eta gizartearen gehiengo nabarmenak euskal presoak jasaten ari diren oinarrizko eskubideen urraketak behin eta berriz salatu dituzte". Alderdiek, "Euskal herritarron eskubide zibil eta politikoen errespetua" eskatu zuten barikuko oharrean, eta atxilotuak askatzea ere exijitu zuten -guztiak daude kalean, auzipetuta-.

Barikuko mobilizazioak

Bestalde, asteburuan hainbat protesta ekitaldi egon dira operazioa salatzeko. Indartsuena Bilbokoa izan da, zapatuan milaka lagun batu ziren-eta manifestazioan. Baina, barikuan herririk herri ere egin ziren ekimenak. Durangon, kontzentrazioak eta manifestazioa egin zituzten ia 300 lagunek. Elorrion, giza-katean batu eta argazkia

atera zuten 430 lagunek. Abadiñon, 130 lagunek kalejira egin zuten Traña-Matienan. Berrizen eta Zaldibarren ere kontzentrazioak burutu zituzten.


Gazte Txartela berriak doako bidaia asegurua izango du munduan barrena ibiltzeko

Horrez gain, aterpekide-agiria eskainiko du, eta horri esker, gazteek nazioarteko sareko edozein aterpetan hartu ahalko dute ostatu.

Gazte Txartelak, Eusko Jaurlaritzaren gazteentzako agiriak, doako bidaiako laguntza-asegurua izango du aurrerantzean, eta mundu osoan baliogarria izango da.

Txartela berriaren nondik norakoak prentsaurrekoan azaldu ditu gaur Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuak. Iragarri duenez, aterpekide-agiria ere eskainiko du, eta horri esker, gazteek nazioarteko sareko edozein aterpetan hartu ahalko dute ostatu.

Jaurlaritzaren hitzetan, gaur egun 70.000 gaztek dute agiria. Europan homologatuta dagoen gazteentzako euskal agiri bakarra da Gazte Txartela, eta Europako Gazte Agirien (EYCA, ingelesez) Elkartearen baitan dago.

Artolazabalek iragarri duenez, laster beste 300.000 txartela bidaliko dizkie Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) erroldatuta dauden eta 14-29 urte dituzten gazteei.

Txartel berria inklusiboa —aniztasuna eta baztertutako taldeak kontuan hartuko ditu— eta jasangarria ere izango dela zehaztu du sailburuak.


Larunbatean San Juan liderra hartuko du Xotak

Asteburuan Estatuko B mailako 5. Jardunaldia jokatu zen. Jarama Ribera de Navarra taldeak 3-2 hartu zuen menpean Uharte Arakilgo Aralar Mendi, eta Fluitecnik Xotak eta Lintxuk jokatu beharreko lehia atzeratu egin zen. Hortaz, aipatu bi taldeek ez puntuatzean lidergoa aldatu da eta egun San Juan taldea da liderra, 12 punturekin. Fluitecnik Xota hirugarrena da, 9 punturekin, eta Aralar Mendi zortzigarrena, 6 punturekin. Larunbatean Iruñean jokatuko du Fluitecnik Xotak, San Juan liderraren kontra, 19:00etatik aurrera. Aldiz, Uharte Arakilgo Aralar Mendik etxean hartuko du sailkapenean zazpigarrena den Castejon. Ea zer moduz doakien.


Kontzentrazioak egingo dira herri plataformek deituta

Gaur, maiatzak 25, urtebete bete da azken Udal hauteskundeak burutu zirenetik. Herri plataformek ezin izan zuten aurkeztu orduan, eta urtebete joan den honetan, kontzentrazioak egingo dira ibarreko herrietan, plataformek deituta.

Maiatzaren 25eko Udal Hauteskundeak "herri honek inoiz ezagutu dituen hauteskunderik antidemokratikoenak" izan zirela adierazi dute herri plataforma ezberdinetako kideek. Urte honetan apartheid politikoa jasan behar izan dutela salatu dute plataformek. Adierazi dute, "zailtasunak zailtasun, herri plataformak osatzen dugunok orain dela urtebete hartutako konpromisoari heldu diogu, eta lanean aritu izan gara gure herriaren alde".

Hona hemen, herriz herri, burutuko dituzten ekintzak:

Antzuolan, 19:00etan herriko plazan.

Aretxabaletan, 19:00etan udaletxe aurrean.

Arrasaten, arratsaldeko 19:30ean kontzentrazioa herriko plazan.

Bergaran, arratsaldeko 19:00etan kontzentrazioa San Martin plazan.

Elgetan, kontzentrazioa 20:00etan plazan.

Eskoriatzan, mobilizazioa 19:30ean herriko plazan.

Oñatin, 19:30ean Bidaurretako errotondan.


Cortesen tuberkulosia duten zortzi pertsona gehiago atzeman dituzte

Nafarroako Cortes herrian 109 gazte aztertu ditu Nafarroako Osasun Sailak eta tuberkulosia duten zortzi pertsona gehiago atzeman ditu. Uda honetan tuberkulosi kasu ugari agertu dira Cortesen bertan eta orduan piztu zen kezka. Guztira 11 eta 15 urte bitarteko 410 gazteri egin dizkiete azterketak eta orotara 75ek eman dute positibo Euskadi Irratiak emandako datuen arabera.

Sendatu ahal izateko sei hilabeteko tratamendua beharko dute guztiek. Egoera honen aurrean, Nafarroako Osasun Sailak erabaki du azterketa gehiego egitea eta jakinarazi du proba gehiago egingo dituela. Oraingoan, 26 eta 29 urte bitarteko gazteen artean.


Correscalesekin bat, «prekarietate eta gizarte bazterketaren kontra»

Elkartasuna erakutsi nahi izan dio Amherrek Correscales martxari, eta bat egiteko deia egin dute, 10:00etan Txantxillan, «prekarietateak eragiten dien sektore guztiak bildu eta batzuen onurarako egiten diren politiken kontra egiteko, pertsona asko prekarietatera eta gizarte bazterketara bultzatzen baitituzte».

Era berean, gogorarazi dute «atzerritarren lege murritzaileak pertsona asko egoera administratibo irregularretara bultzatu eta hauen gizarteratzea zailtzen» duela. Horrela, salatu dute etorkinek arazoak izaten dituztela lan munduan sartzeko (are gehiago, emakumeek), osasun arreta jasotzeko, etxebizitza duina lortzeko edo berdintasunean oinarritutako hezkuntza jasotzeko.


Digestioa - Igor Elordui / AEKko komunikazio arduraduna

Abenduak 4, osteguna, goizeko 10:00 inguru. Egunkarietan irakurri dut (gosaldu ostean): Arwan Meiwes 41 urteko Rotenburg-eko informatikari alemariarrak 43 urteko Bernd Juergen Brandes ingeniari berlindar herkidea jan egin zuen duela bi urte. Bigarrenaren baimenarekin, eta dena grabatuta, hori bai. Epaiketa hastear da. Irribarretsu ageri da argazkietan Meiwes kabroia gainera, txikitako fantasia bete zuelako pozik. “Ai ama, zelan dauden buruak!”

Segituan bezperan ikusi nuen filmarekin akordatu naiz, 'Good bye Lenin', zeinetan Alemaniako Errepublika Demokratikoaren azken egunak irribarre mingotsarekin deskribatzen dizkigute (badakizue, Berlingo harresia desagertu zeneko egun alaiak). Bada, berria metafora bitxi gisa hartzera eraman nau nire onanismo intelektualerako (paja mental) joera horrek: Mendebalekoak ekialdekoa jan du.

Pelikulan kapitalismoari darion irribarrearen dizdiran jausita kontsumismoak irensten dituen berlindarrak bezala erori da ingeniaria informatikoaren letaginpetan. Pozarren. Golpea da gero gure ingeniariak harrapakari adeitsuari “gozoa izango natzaizula” desio izana. Gozoago izango zaio seguru hemendik gutxira snaff movie antropofagikoarekin aberastuko denari. Goizeko digestioa ez da batere xamurra izan.

Abenduak 4, osteguna, arratsaldeko 15:00 inguru. Albistegian ikusi dut (bazkaldu ostean): Enrique Villar ahoari eraginez. Ez da broma, murtxikatu bitartean ari zen berba egiten. Egungo Espainiako Konstituzioaren 25. Urtemuga ospatzeko (¡Abajo la Pepa y Pepe Botella! ; ¡Viva el PP y la Botella! ), ekitaldi batean Espainiako legedia “kartara” egiten dela onartu du.

Edukazio txarreko gizona dela erakusteaz gain, nik ipuinetako ogro gizajale horietako baten traza hartu diot, karta gora karta behera, ahoa ezker-eskuma, keinu eta keinu. Arratsaldeko digestioa erabat txarra izan da. Beheranzkoarekin egon naiz. Irratian turroien iragarki bat entzun dudanean eguberriaren gertutasunaz konturatu naiz. Gargantuaren ipurtzulotik behera hainbat barre jaitsiko da gabonetan. Hori bai digestioa egiteko modua.


Liher eta Rukula taldeen kontzertua Torreberrin

Liher eta Rukula taldeek kontzertua eskainiko dute larunbatean Torreberri Gaztetxian, 22:30ean. Liher taldeak Hauts izeneko diskoa atera berri du, baita diskoari izena ematen dion bideoklipa ere; Rukula laukoteak rock instrumentala egiten du.


Borroka sozialak ardatz ELA eta Ahal Dugu-ren Aberri Eguneko mezuetan

Sindikatuak estrategia «potentzialki irabazle» bat nahi du. Alderdiak ekitaldia egingo du Bilbon


Celaa: 'Eskola 2.0 programa iragarritako iraultza da'

Hala ere, finkatutako helburu guztiak betetzeko denbora beharko dela adierazi du Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak, egitasmoak bi urte bakarrik daramatzalako martxan.

''Eskola 2.0'' programa "iragarritako iraultza" dela esan du Isabel Celaa Hezkuntza sailburuak.

Ikasle guztiei teknologia berriak hurbiltzea helburu duen egitasmoaren berri eman du Jaurlaritzako Hezkuntza ordezkariak Legebiltzarreko Batzordean.

Eskola 2.0 ekimena zabaltzeko eman diren pausoak defendatu ditu Celaak. Beste erkidego batzuetan ez bezala EAEn programa gauzatzeko eskolek beharrezkoa duten "logistika finantzatu" dela adierazi du, baita ikastetxe kontzertatuetan ere.

Eskola 2.0 programa abian jartzeko 40.000 ordenagailu banatu dituzte eta ikastetxe publikoetako 3.000 irakaslek formakuntza jaso dute.


Injustizia zenbaki borobiletan

Mila egun beteko dira bihar Auzitegi Nazionalak Altsasuko zazpi gazte kartzelatzeko agindua eman zuenetik. Egun osorako egitarau bat prestatu dute biharko, zazpiak aske utz ditzatela eskatzeko

2016ko urrian, inor gutxik espero zezakeen Altsasuko (Nafarroa) zenbait gazteri zetorkiena. Hilaren 15eko larunbat goizaldean Koxka tabernara hurbildu ziren hiru altsasuarrek, Adur Ramirez de Aldak, Oihan Arnanzek eta Jokin Unamunok, mila gau beteko dituzte bihar espetxean. «Nahikoa da. Justizia egin, eta sufrimendu honekin bukatu behar dugu», dio Bel Pozuetak, Ramirez de Aldaren amak. Nekatuta dago , baina «guztia argitzeko gogoz». Ia hiru urte beteko ditu kartzelan Ramirez de Aldak, eta Pozuetak azaldu du «gorabehera handiko» urteak izaten ari direla. Pertsona «baikortzat» du semea, baina espetxean sufritutakoa «izugarria» izaten ari da. Jon Ander Coben ama Amaia Amilibiak ere «kezkatuta» daudela esan dio BERRIAri: «Semea osorik dago, eta burua, behintzat, bere lekuan du».

2016ko urriaren 15ean hasi zen auzia, Altsasuko zenbait gazteri Koxka tabernan kaleko jantzitako bi guardia zibili eta beren bikotekideei eraso egitea egotzi zietenean. Hala ere, 2016ko azaroaren 14a da Altsasuko herritarrei gogoan iltzatuta geratu zaien data: Carmen Lamela Auzitegi Nazionaleko instrukzio epaileak haiek atxilotzeko agindua eman zuen. Mila egun iragan dira, eta Amilibiak esan du «prozesu luze eta guztiz bidegabea» izaten ari dela. Hiru —Unamuno, Arnanz eta Ramirez de Alda— egun horretatik bertatik daude espetxean, eta beste lau —Jon Ander Cob, Iñaki Abad, Julen Goikoetxea eta Aratz Urrizola— 2017ko ekainaren 5ean bigarren aldiz atxilotu zituzten, 2016ko abenduaren 20an askatzeko agindu baitzuen Lamela epaileak. 466 egun daramatzate preso. Ainara Urkijo izan zen zortzigarren atxilotua, baina 2016ko azaroan aske utzi zuten.

Pozuetak eta Amilibiak ez zuten espero «inondik inora ere» liskarrak halako jarraipenik izango zuenik. «Zerbait berezia eta handia izango zela nabaritu genuen erantzun mediatikoa eta [Espainiako gobernuburu ohi] Mariano Rajoyren txioa ikusi genituenean». «Kordoban gertatu izan balitz, ez ginateke egoera honetan egongo», esan zuen fiskalak epaiketan, hark gogora dakarrenez. Gainera, gogoan du Espainiako Estatuko hainbat komunikabidek beraien seme-alabak «terroristatzat» jo zituztela eta «kontrastatu gabeko informazioa» zabaldu zutela.

Iazko apirilean hasi zen epaiketa Espainiako Auzitegi Nazionalean, eta Pozuetak dio «erabat neurriz kanpokoa eta injustua» izan zela. «Mina» sentitu zuten, eta «aitzakiak eta oztopoak» baino ez zituzten jasotzen. Gainera, Pozuetaren hitzetan, presio mediatikoa «sekulakoa» zen: «Salaketa jarri zutenek frogatu behar zuten esaten zutena, ez guk». Oraindik ere behin-behineko espetxe zigorra dute Altsasuko gazteek. «Burua irailaren 18an dugu», adierazi du Pozuetak. Izan ere, Espainiako Auzitegi Gorenak egun horretan bertan aztertuko du Auzitegi Nazionalak ezarritako zigorren aurka Altsasuko gazteen defentsak jarritako helegitea. Amilibiak egoerari «irtenbide bat» ematea espero du: «Semeei jarri zaien zigorra ez dator bat gau hartan jazo zenarekin, honek konponbide bat behar du. Epaiketan deklaratu zuten 56 testiguren eta 11 perituren hitzaldiak isilduak izan dira, ez dira sententzian agertzen, horiek guztiek zein lesio parteek eta bideoek kolokan jartzen baitute liskar bortitzaren bertsioa».

Egun osorako egitaraua

Mila eguneko espetxealdia salatu eta gazteei elkartasuna adierazteko, Altsasuko Gurasoek eta Altsasukoak Aske plataformak egun osorako egitaraua prestatu dute biharko, 1000 egun, mila mezu, mila muxu! Altsasukoak aske! lelopean. Lehen ekitaldia 09:30ean hasiko da: Unanutik (Nafarroa) Beriain mendira igoko dira. Bertan, eskurik esku arituko den mezu liburu bat aurkeztuko dute 12:00ak aldera, eta edozeinek izango du aukera liburuan bere mezua idazteko. Beriaindik Altsasura eramango dute liburua. 20:00etan, elkarretaratze bat antolatu dute Altsasuko Foruen plazan, eta mural bat osatuko dute, gazteak aske utz ditzatela eskatzeko. Era berean, 14:00etatik aurrera erakusketak, bideo proiekzioak eta bestelakoak jarriko dituzte ikusgai. Horrez gain, herritarrei eskatu diete gazteen aldeko mezuak zabaltzeko sareetan, #AltsasukoakAske traola erabiliz.

Bi gurasoek nabarmendu dute herritarren babesa «sekulakoa» dela oraindik ere. «Nire bizitzan inoiz ez dut jaso lehenengo urteko besteko babesa eta samurtasuna», adierazi du Pozuetak, ia hiru urte igaro badira ere «egunero» semearen egoeraz galdetzen diotelako. Altsasu herri txikia izanik, guraso asko «beraien lekuan» jarri dira, Amilibiak azaldu duenez, eta azpimarratu du «elkartasun handia» dagoela.


Hilerria

Hilerria haunditzeko lanak bukatu dira eta orain nitxo berriak eta kolunbarioak egiteari ekin zaio. Errautsak zabaltzeko leku berezi bat ere landuko da, gaur egun, gero eta ohitura gehiago baitago horretarako. Hasiera batean, 88 nitxo eta 86 kolunbario egokituko dira eta aurrekontua 73.884,72 eurokoa da.


Ekainaren 15ean egingo dute Tomas Salazar Aizkorriko Bira

Aizkorri Mendizale Elkarteak bi urtez behin antolatzen duen Tomas Salazar Aizkorriko Bira ekainaren 14an egingo dute aurten. 52 kilometroko luzeera eta 2.000 metroko igoera aldea duen bira hau berritasunez beteta dator. Aurten, lehen aldiz Aizkorrira Begira izeneko ibilbide bat egingo dute, bira hoenn barruan. 8-16 urte arteko gaztetxoentzat egongo da zuzenduta eta hasi eta amiatu leku berean egingo badute ere, ibilbidea motzagoa izango da: 16,8 kilometrokoa.

Web orrialde berria ere egin dute, Aizkorriko Birarentzat propio. Beasaingo Innovatek enpresa arduratu da horretaz. Enpresa bera arduratu da Ehunmiliak probako Georunner kokapen sistema sortzeaz, eta Aizkorri Mendizale Elkartekoei eskatu zieten, Ehunmiliak proba baino lehen denez, Aizkorriko Biran kokapen sistema hau probatzeko. Honela bada, Aizkorriko Biran parte hartuko duten 30 lagunek probatuko dute sistema hau, 3Gdun mugikorren bidez.

Bira honen inguruko web orrialde berria ere egin duten eta bertan eman daiteke izena: www.tomasaizkorrikobira.com

Informazio gehiago biharko papereko HITZAn.


Kalitatezko ahotsak

Tolosako abesbatzen lehiaketa dela eta, Liepaités abesbatza lituaniarra entzuteko aukera egon zen asteazkenean kultur etxean. Ahots zurien abesbatza entzutera hurbildu ziren herritarrek asko gozatu zuten abestiez eta koreografiez. Kontzertuan bi zati egon ziren, lehenengoan Robert Schumannen Lied-a edo Francisco Escuderoren Ene Ama abestiak entzun ziren eta bigarrenean, lituaniar doinuak izan ziren nagusi, nahiz eta amaieran Piazzolaren Libertango edo Tolosan abesti behartua den Eva Ugalderen Dizdika zeruan gabon-kanta entzun ziren.


OHARRA: mediku-txostena eta elektrokardiograma

ADI!!! Gogorarazten dizuegu edozein lasterketetako izen-ematea baieztatzeko, ezinbestekoa dela mediku-txostena eremu guztiak beteta eta atseden-egoeran egindako elektrokardiograma, biak ere seilatuta, antolakuntzari helaraztea.

Bi dokumentu horiek webgunean ezarritako estekaren bitartez igo edo emailez, inskripzioak@ehunmilak.com helbidera, bidali beharko dira. Antolakuntzak eskura jarritako mediku-txostenaren eredua bakarrik onartuko da eta bertan dauden eremu guztiak beteta egon behar dute.

Eredu hori webgunean deskargatu behar da http://www.ehunmilak.com/eu/mediku-agiria/ estekan.

Bigarren izen emate epea apirilaren 10ean amaitzen denez, egun hori izango da bi dokumentuak entregatzeko azken epea!

Dagokion epean aurkeztu ezean izen-ematea automatikoki baliogabetuko da, eta ez da izen-emate kostuaren diru-itzulketarik egingo!

The post OHARRA: mediku-txostena eta elektrokardiograma appeared first on ehunmilak UltraTrail – G2H – MMM.


Beldurrezko film baten itxura hartuko du Ficobak larunbatean

Santiagoko Deabruak Kultur Elkarteak izuz eta oihuz beteko du beste urte batez Ficoba erakustazoka. Hamaseigarrenez jarraian, Beldurraren Pasabidea egingo dute datorren larunbatean (azaroak 2), 18:00etatik 21:00etara.

200 metro inguruko pasabidea zeharkatu beharko dute partaideek, ausartenek zehazki. Baina adi egon daitezela, bidean 30tik gora pertsonaia izango dira, guztiak beldurgarriak. Aurten, gainera, ikuskizun monografiko bat ere prestatu dutela diote antolatzaileek, “erabat berria, pertsonaia berriekin, ibilbideko girotze desberdinarekin eta efektu bereziekin”.

Sarrerak aurretik eskuratu ahal izango dira, Amaia Kultur Zentroan, hilaren 29, 30 eta 31ean (17:30tatik 19:30tara), 3 euroan. Ikuskizunaren egunean ere eskuratzeko aukera izango dute herritarrek, 17:45tik aurrera. Informazio gehiago jaso nahi dutenek, 648 028 590 telefono zenbakira deitu edota helbide honetara idatzi dezakete.


«Faboritoen balantza orekatuta geratu da, erdi eta erdi banatuta»

II. Azysa Saria binakako txapelketako finalaren atarian dago Jon Juaristi (Zarautz, 1981), Iñaki Lizaso bikotekide duela. Larunbatean, finalerdiko lehen partidan, 40-24ko emaitzarekin irabazi zieten Koteto Ezkurrari eta Xanti Aizpurua Aizpurua II.-ari. Gaur arratsaldean, Galarreta pilotalekuan, berriro neurtuko dituzte indarrak, eta bigarrena ere irabaziz gero, finaleko txartela lortuko lukete. Galduko balute, ordea, larunbatean jokatuko lukete hirugarren eta azken norgehiagoka. Finalera iristen den bikoteak Patxi Zeberio Zeberio II.-a elduaiendarra eta Ion Etxeberria azpeitiarra izango dituzte aurrez aurre.

Finaleko txartela lortzeko partida batera zaudete. Finalerdietako bigarren neurketa konplexuagoa izango al da?

Askoz ere konplexuagoa izango da, bai. Elizondon nahiko ongi jokatu genuen, baina oraingoan, ordea, haiek izango dute irabazteko aukera gehien. Pilotaleku bakoitzak ezaugarri ezberdinak ditu, eta aurkariei Galarreta hobeto datorkiela uste dut.

Finalerdietako lehen lehia, ordea, nagusitasunez irabazi zenuten. Ezkurra eta Aizpuruari neurria hartua diozuela esan nahi al du horrek?

Beno, ongi moldatu ginen. Orain, geratzen diren bi partidetatik bakarra irabazi behar dugu finalera sailkatzeko, eta, ondorioz, lasaiago gaude. Haiek, aitzitik, ezinbestekoa dute hurrengo hitzorduan irabaztea. Alde horretatik, gehiago arriskatu beharko dute.

Hasiera batean, aurkariak ziren faborito. Orain balantza orekatu egin al da, ala faborito izaten jarraitzen al dute oraindik?

Lehen finalerdian gailendu eta gero, finalera sailkatzeko aukera handiak ditugu. Beraz, nik uste dut orekatuta geratu dela faboritoen balantza; erdi eta erdi banatuta, hain zuzen ere.

Lehen partidan bikain aritu zineten. Zein izan zen garaipenaren giltza?

Hasierako zatian erakutsitako nagusitasuna garrantzitsua izan zen garaipena lortzeko orduan. Izan ere, 8-0ko emaitzarekin ekin genion lehiari. Horrek konfiantza eman zigun. Bestalde, Koteto Ezkurrari pilotak kentzen aritu ginen, jokoan gehiegi sar ez zedin. Bigarren partidan ere helburu berarekin aterako gara kantxara, Ezkurrari pilotak kendu eta atzealdean jokatuz. Ongi funtzionatu digun estrategiari helduko diogu.

Ezkurra erremonteko txapeldun handia da. Errespetu handia ematen al du haren aurka jokatzeak?

Errespetua beti ematen du. Ezkurra hamaika aldiz izan da txapeldun, eta asko jokatzen du kantxara ateratzen den bakoitzean. Oso parte-hartzailea da, eta harekin indarrak neurtzeak beti sortzen du errespetua.

Hala ere, motibatuta egongo zarete.

Bai, ilusioz gainezka gaude. Partida jokatu eta finalerako txartela lortzeko motibatuta, alegia

Dagoeneko lehen bikote finalista erabakita dago: Zeberio-Ion Etxeberria izango da. Finalerako aurkari gogorrak izango dira, ezta?

Hori, jada, beste kontu bat da. Finalera iristerakoan erantzun beharrekoa, hain zuzen ere. Printzipioz, txapelketa irabazteko bikote faboritoa da Zeberio II.a-Ion.

Txartela lortuz gero, urte berean binakako bigarren txapela lortzeko aukera izango duzu.

Urtea biribila izaten ari da. Apirilean Sagardoaren Txapelketa irabazi nuen, Patxi Olazarrekin, eta orain finaleko atarian nago. Izatez, binakako txapelketa nagusia honako hau da. Beraz, orain, nire lehen txapela ofiziala lortzea gustatuko litzaidake, baina lehenik finalera iritsi behar dut.


[ARGAZKI GALERIA]: Atxondoko eskolako familiek aurtengo udan jantokiko sukaldea jartzea aldarrikatu dute

"Koronabirusaren krisia lehertu baino lehen Atxondoko Ikasleen Guraso Elkarteak eta Eskolako zuzendaritzak batzar bat deitu genuen herriko alkateagaz eta Hezkuntza departamenduarekin. Baina bilerara ez zen ordezkari publikorik agertu. Oso haserre gaude", esan dute Atxondoko IGEko kideek.

Gurasoek jakitera eman dutenez, Covid19ren krisia lehertu baino lehen Atxondoko Udalak eta Hezkuntza depertamentuak jantokian sukaldea jartzea bigarren maila batean uztea erabaki zuten; hau da, horren aurretik beste lan batzuk egitea, esaterako, 2-3 urteko umeen gela egitea. Erabaki horren aurrean, gurasoek eta zuzendaritzak bilera batera deitu zituzten Atxondoko Udala eta Hezkuntza departamentua. "Bilerara ez zen ordezkari publikorik agertu. Alkateari deitu eta oso lanpetuta zegola esan zigun, eta zuen informazioa telefonoz eman zigun", azaldu dute.

Hori ikusita, eskola kontseilu bat eta familien agerraldi bat antolatu zutela jakitera eman dute Atxondoko familiek. "Baina konfinamendu egoera honetan gaudenez ezin izan gara elkartu. Beraz, etxeetatik gure aldarriarekin jarraitzen dugu eta sukaldea uda honetan jartzea eskatuko dugu", bukatu dute.


Berezin atondutako aisi-guneak aurreneko bisitariak batu ditu

Kirola egiteko zirkuituarekin, mahaiekin eta erretegiekin hornitu dute Berezi ingurua (Arandia zubiaren eta Arriandi artean), eta hainbat bisitari hurreratu da bertara eguna pasatzera. Umeendako jokoak eta askotariko zelaia ere badago, urtaroko putzua ez eze. Abuzturako gertu izan du Udalak 25.000 metro koadro inguru batzen dituen ingurua.

Askorentzat ezezaguna den inguruari “balioa” eman gura izan diote, eta inbertsioari aurre egiteko Foru Aldundiaren laguntasuna ere izan du Udalak. Denera, 290.000 euroko inbertsioa eskatu du lanak eta Aldunduak ia 200.000 euroan finantzatu ditu (%60). Berezi inguru hori lehengoan mantendu eta herritarrei eskaintzea izan dute helburu udal arduradunek. Paisaian esku hartu dute, baina bertako pagadia ukitu barik.


CD Laudiok Aldundiaren diru laguntza jaso du eta jokalarien ordainketak eguneratu ahal izango ditu

Arabako Foru Aldundiak abenduaren 11n egin zion CD Laudiori zor zion diru laguntzaren ordainketa. Laudioko klubak 155.000 € jasoko ditu, 2.B mailara igotzerakoan burutu zen hitzarmenean adostu bezala. Ordainetan CD Laudiok hainbat baldintza bete beharko ditu: Aldundiaren publizitatea agertuko da taldearen elastikoetan eta Ellakuri eta San Martín futbol zelaiten, lagun arteko partida bat jokatuko da honen irabaziak Gurutze gorria, Cáritas edo antzeko erakundeei bideratzeko helburuarekin eta oinarri-futbola babestu beharko da.

Diru sarrera honi esker CD Laudiok lehen taldeko jokalariei bi hilabetez atzeratutako ordainketak egin ahalko ditu. Diru faltak bi hilabete baino gehiagoz jokalariei ordianketak atzeratzea suposatu zuen eta zor pilaketa horren aurrean hainbat jokalarik salaketa jarri zioten klubari.

Azkenik, CD Laudiok igande honetan UD Las Palmas Atlético taldearen aurkako duen neurketatik aurrera haurrentzako 300 gonbidapen jarriko ditu eskuragarri Laudioko Udalean eta beste 25 gonbidapen laudioko erretiarteuntzat Laudioko Jubilatuen elkartean jaso daitezkenak.


Zein bideoklip berreskuratuko dugu ‘Denboraren makina’ atalean?

Egin proposamena albiste honetan bertan edo Facebooken dugun orrian.

Aste honetan ere Gazteako erabiltzaileen proposamenak behar ditugu. "Denboraren makina" atalean bideoklip zaharrak berreskuratzen ditugu; zein izango da oraingo honetan?

Robbie Williams, Joe Cocker, Kauta, Pink Floyd... Artista asko izan ditugu dagoeneko "Denboraren makina"-n, bai euskaldunak, bai atzerrikoak.

Egin ezazu zure proposamena! Utzi iruzkina albiste honetan edo Facebooken dugun orrian.


'Kontrarioa' liburuan oinarritutako Ibilaldi Literarioa Oreretara

Lander Garro idazlearen \'Kontrario\' liburuan oinarrituta, Ibilbide Literarioa antolatu dute apirilaren 9rako Iurretako eta Markiña-Xemeingo herri biblioteketako irakurle klubek. Iurretan, Ibarretxe kultur etxearen aldamaneko autobus geltokitik 11:30ean abiatuta, Garroren lehenengo liburuan aipatzen diren lekuetan zehar ibilaldia egingo dute. Oreretara egingo dute irakurle klubetako txangoa, eta bazkaria eta berbaldia burutuko dituzte, aztergai duten liburuaren idazlearekin ere egongo dira. Arratsak Oskar lagunarekin xakean eta edaten pasatzen dituen Raul Oliveira izeneko protagonistaren ibilerak kontatzen dira \'Kontrarioa\' liburuan, eta Oreretako Pontika auzoan amagaz bizi da. Auzo eta istorio horiek bertatik bertara ezagutuko dituzte zapatuko irteeran parte hartzen dutenek.


Elkarri begira

'Bilbea eta hari askeak'

Lekua: Arabako Arte Ederren Museoa. Gasteiz. Noiz arte: urriaren 19ra arte.

Euskal artearen bi bilduma, Arabako Arte Ederren Museoarena eta Madrilgo Reina Sofiarena, 1880 eta 1930 urte arteko lanak biltzen dituztenak, elkartu eta erkatu dira Gasteizen, elkarri begira, euskal modernitate plastikoaren izenaz eta izanaz itauntzeko asmoz, erakusketa oso eta beharrezko bati bide emanez.

Juan de la Encina kritikariaren La Trama del Arte Vasco (1919) liburuak irizpide formal eta kontzeptual jakin batzuen arabera —inpresionismoaren eta postinpresionismo frantsesaren enkontrutik sortu modernitatea—, euskal artearen kanona definitu zuenetik funtsean paradigma haren arabera aritu da historiografia. Hain justu, bi bildumak elkartzean, De la Encinak —Madrilgo Arte Modernoko Museoko euskal artisten funtsak osatu zituena— finkatu bilbea berrikusi eta hark lotu bako hari solteak identifikatzen saiatu da Ismael Manterola komisarioa. Izan ere, besteak beste, une eta leku jakin bateko praktika artistikoei aipamena egiteko erabili ohi diren jarduera kontzeptualizatzaileak berrikustera dator erakusketa hau.

Hala, hainbat arrazoi direla medio —izan ibilbide pertsonalak (Fernando Amarika), emakumearen baztertzea (Asuncion Garcia Asarta), zein bigarren mailako diziplina artistikoak (Durrio) edota XIX mendeko estilo modernoak lantzen jarraitzeagatik (Ricardo Baroja, Diaz Olano eta Elias Salaberria)-, hainbat artista hierarkiaren azpiko maila batean egon dira eta daude. Manterolak guztiak maila berean kokatu ditu erakusketa aretoan, euskal artearen aniztasuna agerian utzi eta autoreek perspektiba historikoaren arabera beren testuinguruan izandako estimua esplikatuz.

Helburu, ibilbide eta funtzioei dagokienez arras desberdinak diren bi museoren lanak parekatzeko erronka zaila planteatzen duela onartuta, ongi atera da atakatik erakusketa. Bi bildumetako lanetan ohikoa da autore berberak aurkitzea, baita kalitate artistikoaren ikuspegitik antzekotasunak —banan-banan begiratuta, Reina Sofiakoak hobeak?-, eta alde horretatik, konparaketa osagarria eta orekatua suertatzen da, emaitza egiaz unitarioari bide emanez. Planteamendu espositiboa sinplea bezain efektista eta argia da; ildo kronologikoa jarraituz, bi museoetako autore beraren lan ezberdinak elkartu dira, elkarrizketak sorraraziz artelanen kointzidentzia, paralelismo zein diferentziak agerrarazi guran. Hala, autore berberen obra ezberdineko hamalau elkarrizketa planteatu dira, Arabako museoko beste pieza batzuekin osatzeraino.

Zuloagaren erretratu bikainak —ezberdinak beraien artean—, Iturrinoren zaldi-eszena eta biluzi koloretsuak, Regoyos eta Amarikaren paisaia ederrak, Elias Salaberriaren pintura sozial eta erlijiosoak, Durrioren zilarrezko bitxi sinbolistak, Barojak langile munduari eskaini bista ilunak, Zubiaurre anaien mundu partikularra —haien obra interesgarrienekin, Valentinen Bertsolariak edo Nire herrikideetariko batzuk (1913) eta Ramonen Xanti Andia euskal marinel ausartegia (1924), kasurako-, lanaren mundua gaitzat duten Quintin Torreren eskulturak, eta Artetaren margolan esanguratsuak —Arrantzalea portuan edo Alarguna (~1915) malenkoniatsua; Bainulariak (1930) argia eta formalki konplexua— aurkituko ditu bisitariak.

Ez dira falta, halaber, Tellaetxeren amatasun oretsu eta biziak, Etxebarriaren barnealde gauguindarra eta loredun bodegoi ikusgarria, zein Vazquez Diazen, Gezalaren, Urrutiaren, Perez Orueren eta Aranoaren paisaiak, Carlos Saez de Tejadaran hautu abangoardista, Daniel Gonzalezen eskultura delikatuak, Lucariniren pieza alegorikoak eta Uzelairen eszena atseginak tarteko.

Zorrotz jartzekotan agian faltan suma daitezke beste lan batzuk, esaterako Zuloagaren Odolaren Kristoa (1911), Artetaren Naufragoak (1930-31) eta Etxebarriaren Unamuno (1930) —nahiz museo arabarrean gordetzen den idazlearen gorputz osoko erretratuarekin ongi osatu—; alta, komisarioaren hautuak Reina Sofiaren euskal artearen bildumaren isla fidela agertzen du. Gainera, Madrilgo museoko euskal arte bildumei egiten zaien lehen hurbilketa sakona dugu.

Erakusketaren beraren balioaz gain, azpimarratzekoa da batez ere aipatu bilbearen hari solteen inguruan gauzatu ekarpen teorikoa —euskal historiografiaren normatibizazio edo interpretazio nahiei buruz galdetzen da; hurrengo belaunaldiei transmititu zaienaz eta ez zaienaz—, eta alde horretatik, katalogoko testu nagusia erreferente bat izango da gaiari dagokionez.

Orainaldira ere ekar ditzakegu galderok. (Oraindino euskal eskola bati buruz hitz egin ezin zelakoan erabili zuen trama kontzeptua De la Encinak, gerraostean hainbat sortu baziren ere, eta azkenaldian eskola edo mugimendu jakinez berba egiterik ez dagoela esan izan da). Zein ote XXI. mendeko euskal artearen trama? Nortzuk lirateke hari solteak?


Sindikatuen deialdiarekin bat eginez, elkarretaratzea egin dute Martin Ugalde Kultur Parkeko langileek

ELA, LAB, ESK, EILAS, EHNE, ELB eta Hiru sindikatuek Madrilgo sarraskia arbuiatzeko egindako deialdiari kasu eginez, Andoaingo (Gipuzkoa) Martin Ugalde Kultur Parkeko langileek elkarretaratzea egin dute lantokiaren atarian. Kultur Parkean hainbat euskalgintzako zenbait erakundek eta enpresak dute egoitza, besteak beste, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak eta 'Berria' egunkariak. Elkarretaratzean izan dira Xabier Mendiguren Kontseiluko idazkari nagusia eta Martxelo Otamendi 'Berria'-ko zuzendaria.

Haiekin batera Kultur Parkeko enpresetako eta erakundeetako beharginak izan dira.

Kultur Parkearen ondoko Latz enpresako langileek ere elkarretaratzea egin dute.


Emakumeak haien eskubideez jabetzeko eskolak antolatu ditu Emakume Txokoak

Formazio proiektu berritzailea da 'jabetze eskola' delakoa. Emakumeei zuzenduriko ikastaroa da eta haien jabetze prozesuetan laguntzea da helburua, hots, norberaren eskubideen jabearaztea, eskubideak izan ahal izateko. Adin eta alor guztientzako dadue zuzenduta eskolok eta irailaren 28ra arte dago izenematea zabalik.

Atzo aurkeztu zuten Emakume Txokoan emakumeendako jabetze eskola. Gipuzkoako lau udalerrik elkarlanean abiatu dutena ekimena da; hain zuzen, Arrasatek, Eibarrek, Irunek eta Hernanik. Hiru izango dira eskola motak: batetik, landuko dute emakumeen literatura; bestetik, blogak eta komunikazio digitala eta azkenik, jendaurrean zelan berba egin ere landuko dute.

Emakume Txokotik ohartarazi dute plazak mugatuak direla eta adi ibiltzeko izena ematerako orduan. Emakume Txokoan bete beharreko inprimaki baten bidez eman behar da izena. Ordutegia da: atelehenetik eguenera arte 15:00etatik 19:00ak arte eta egubakoitzetan, goizez bakarrik: 10:00etatik 14:00ak arte. Telefonoa: 943 79 41 39.


Emakumeak

Bitxia da egun hauetan Bilboko Arte Eder museoan ixtear dagoen Gehiago dago zugan izenburuko erakusketa. Emakumeari buruzko irudiak Erdi Aroan (XIII-XV. mendeak) du azpiko izenburutzat, eta horrela hobeto ulertzen dugu erakusketaren asmoa, izenburu hutsarekin ez baitago oso argi zein den erakusketaren gaia.

48 objektu jarri omen dituzte museoko aretoetan emakumeek Erdi Aroan zuten egoera erakusteko; batzuk arte objektuak dira, beste batzuk dokumentu idatziak. Guztien bidez ondo erakusten da, bi topikotik kanpo (hau da, Ama Birjina eta bekaturako bidea izatearena), emakumeak XIII. mendetik XV. mendera Europan bete zuen rol konplexua.

Mota horretako erakusketak beharrezkoak dira, oraindik emakumeak mendebaldeko historian izan duen garrantzia bigarren mailan dagoelako. Nahiz eta ikerketak egin, nahiz eta historia ofiziala aspalditik zalantzan egon, nahiz eta guztiok teorian historia ulertzeko beste moduak daudela onartu, ez baita oraindik praktikara iritsi teorian pentsatzen duguna. Gizartean zabaltzea falta da ikerketaren bidez dakiguna. Eskoletako testuliburuetara eta unibertsitateko apunteetara iristea falta da teorian onartu duguna.

Baina erakusketaren helburuekin ados egonda ere eta erakusketa interesgarria iruditu arren, faltan bota ditut emakumeek egindako lanak edo emakumeak parte aktibo moduan azaltzea.

Gero eta argiago dago Erdi Aroan emakumeak artean eta bizitzako beste esparru askotan aktibo izan zirela. Alde horretara begira, Arte Eder museoko erakusketa emakumearen irudiak azaltzera mugatu da, eta agian, interesgarriagoa izango zen emakumearen parte hartzea gehiago azpimarratzea. Adibidez, badakigu anonimotzat dauzkagun miniaturen egile asko emakumeak izan zirela, nahiz eta jendearen buruan oraindik monje ilustratzailea egon. Zergatik ez moja ilustratzaileak?

Bestalde, Erdi Aroan emakumeak idatzitako liburuak, konposatutako musika, ehungintzan edo beste hainbat eta hainbat objektutan egin zuten lana, irudietan bakarrik ikusten ditugu, baina ez erakutsitako gauzen egiletzan.

Gainera, Erdi Aroaren bukaeran artearen produkzioan nagusi ziren gremioen egituren oinarrian zeuden tailerretan emakumearen lana ohikoa zen gizasemeenarekin batera. Tailerraren jabe izatea salbuespena bazen ere, tailerrean famili osoak egin behar izaten zuen lan, emakumeak barne.

Oraindik asko dago egiteko ez bakarrik artearen bidez emakumearen irudia nolakoa zen jakiteko, baita aurreiritziak baztertzerako orduan emakumeak berak artea egitean izan duen rolaren inguruan ere. Horregatik aipatu behar dira erakusketaren katalogoan dauden testu bikainak, gaiari buruz jakin nahi duen edozeinentzat ezinbestekoak baitira.


Garazi Sanchez, nagusi Zarautzen

Mundakako urte akabuko probaren zain, badirudi Euskal Surf Zirkuituak andre eta jabe duela: Garazi Sanchez Getxo Surf Taldeko kidea da sailkapenaren burua. Pasa den aste akabuan nagusitu zen Zarauzko Hondartzan, zirkuituaren bigarren proban.

Aurretik ere, maiatzean, bigarren izan zen Donostiako Zurriolan. Hala ere, Urola Kostako proban, Sanchezek finalera arte itxaron behar izan zuen irabazteko, finalerdietan Leticia Canales Peña-Txuriko sopeloztarra eta Ariane Ochoa bilbotarra aurreratu baitzitzaizkion. Baina saio erabakigarrian, Garazi Sanchezek metatu zituen puntu gehien: 13,1; Ochoak, ordea, 10,93 egin zituen; Maddi Aizpurua donostiarrak, 9; eta Leticia Canalesek laugarrena izateagaz konformatu behar izan zuen, 7,93 puntugaz. Canales izan zen maiatzeko probaren irabazlea, hala ere. Leire Fuente sopeloztarrak, berriz, ezin izan zuen Donostiako 4. postua berdindu, finaletik kanpo geratu baitzen.

Gizonezkoen artean, Andy Criere hendaiarra nagusitu zen Zarautzen, Donostian legez. Bigarren, Jatyr Berasaluce bilbotarra sailkatu zen, Hodei Collazo zarauztarraren eta Imanol Yeregui zumaiarraren aurretik. Eneko Acero algortarra bigarren kanporaketan geratu zen lehiaketatik kanpo, Donostian lortutako bigarren postutik urrun.


Beste etxebizitza politika bat iragarri du Laparrak, «espekulazioak» salatuta

Nafarroako Gobernuak plana azaldu du. Besteak beste, interesdunek, 30.000 euro arteko ekarpena egin, eta hilean 400 eurora arte pagatu beharko dute.


Elizalde ikastetxean ere auzolanean aritu dira

Elizalde eskolan auzolanari ekin diote gurasoek. “Krisia dela eta margolariak kontratatzeko dirurik ez dagoenez, eta frontoia eta inguruko ormak pintadaz beterik eta oso itsusiak zeudenez, beraiek margotu dituzte”, azaldu dute ikastetxetik. “Primeran” gelditu dela-eta oso gustura daude eta eskerrak eman nahi dizkiete ikasle, guraso eta irakasleen izenean.


Ahobizi eta Belarriprest izango direnen trebakuntza-saioak Leioan

Zapatu honetan, urriaren 27an, Ahobizi eta Belarriprest izango direnen trebakuntza-saioa egingo dute AEK-ko Lamia euskaltegian, 11:00etatik 12:00etara arte. Izen-ematea leioaztarrak@gmail.com helbide elektronikoan egin daiteke. SMS edo Whatsapp bidez ere egin daiteke 688 747 207 telefono-zenbakia erabiliz.

Azaroaren 7an, eguaztenean, gauza bera egingo dute Kultur Leioako prentsa-aretoan, 19:00etatik 20:00etara arte.

Eman beharreko datuak dira izen-abizenak, Ahobizi ala belarriprest zaren eta etorriko zaren data.


Gari Bravok eroriko batekin bukatu du Volta, baina ez du hautsirik

Euskal Herriko Itzulia hasteko astebete eskas falta dela, Garikoitz Bravo txirrindulari lazkaotarrak sustoa izan zuen atzo. Kataluniako Volta utzi behar izan zuen, erorikoa izan eta gero. “Eskuin orkatilan eta aurreko tibian min” zuela esan zuen Bravok berak atzo arratsaldean, eta gauean Gipuzkoako Poliklinikan probak egin behar zizkiotela. “Hausturarik ez badago Itzulian ikusiko nauzue” esanez eta kezka agertu zutenei eskerrak emanez bukatu zuen sare sozialetan idatzitako mezua.

Handik ordu batzutara, Euskadi Murias taldeak zabaldutako beste mezu batean, “erorketa gogorra” izan bazen ere, Bravok hausturarik ez duela diote; eskuin orkatillan kolpea bai, baina ez garuneko eta ez toraxeko kommoziorik ez duela ziurtatu dute. Hala, erabat baieztatu ez badute ere, Bravo Zumarragako irteeran izateko aukera bada oraindik.


Verdugo bederatzigarrena Dauphiné Liberén

Atzo Dauphiné Liberéko lehendabiziko etapa jokatu zen, 191 km-koa. Helmugarako 15 km-ren faltan eroriko masiboa izan zen, eta tropela bitan banatuta geratu zen. Aurreneko taldea batera iritsi zen helmugara eta esprintean Grega Bole (Lampre) nagusitu zen. Euskalteleko Egoi Martinez 13.a izan zen eta haren taldekide Gorka Verdugo 21.a, biak denbora berean. Aldiz Imanol Erbiti (Caisse) eta Jorge Azanza (Euskaltel) bigarren multzoan sartu ziren, 1:11ra. Sailkapen orokorrean Alberto Contadorrek (Astana) jarraitzen du lider. Gorka Verdugo bederatzigarrena da, 15 segundora, Egoi Martinez 39.a, 33 segundora, Imanol Erbiti 68.a, 1:40ra eta Jorge Azanza 73.a, 1:45era. Gaur antzeko etapa dago jokoan, 177 km-koa.


Pasa den larunbateko ElkarTruke azoka

Beste behin ere Azoka Plazan pasa den larunatean burutu zen ElkarTruke azoka, arrakastatsua izan zen. Ohiko azokaz gain arropa birziklatzeko tailerrak parte hartzaile ugari eduki zituen, bertan

poltsak eta mota ezberdinetako zorroak egiten ibili zirelarik.

Ikusi bideoa

http://goiena.net/albisteak/harrera-ona-izan-du-elkartruke-azokako-kostumizazio-tailerrak/

http://mondraberri.com/mondraberri/contenidos.item.action?id=1524221&menuId=7109426&onlypath=true


Alatzne Etxaburuak Irati Astondoren aurka jokatuko du apustua

Alatzne Etxaburua zizurkildarrak ere apustua egingo du, kasu horretan, ekainaren 7an Zizurkilen, Irati Astondoa zeanuriarraren aurka.

Lehenik bakoitzak lau 45 ontzako enbor moztuko dituzte, ondoren, segan hasiko dira. Ordubete aritu beharko dute lanean, eta belar kilo gehien ebakitzen dituena izango da irabazlea. Alda bakoitzak 2.000 euro jarriko ditu mahaiaren gainean, irabazlearen sari moduan.


Kalkulu matematikoaren munduko markarik onena hautsi dute Bilbon

Euskal Encounterreko 21. edizioko parte-hartzaileek lau egunetan 2,5 milioi giga informazio mugitu dituzte.

'HiCookie' taiwandarrak larunbat gauean kalkulu matematikoaren abiadura erregistroak "hautsi" zituen sekulako frogan, Euskal Encounter-en 21. edizioa mundu mailako marka bat hautsiz itxiz. 47 segundo-milaren murriztu du marka, antolatzaileek jakitera eman dutenez.

‘HiCookie ‘ “overcloking-aren legenda bat da, sufritu egin zuen marka hausteko, eta bere ordenagailua 0pean130 gradura jaitsi behar izan zuen egonkor mantentzeko, prozesadorea exijentzia handia eskatzen baitzion”, azaldu dute.

Froga Pi zenbakian oinarritutako milioi bat kalkulu matematiko egitean zetzan. Arrakastarik gabeko hainbat saiakera egin ostean, 5,453ko denbora lortu zuen, hau da, aurreko marka baino 47 segundo-milaren gutxiago.

Overclocking modalitateak ordenagailuen prestazioa hobetzea bilatzen du, balioak gehituz, besteak beste, errendimendu handiena lortzeko frekuentzia.

Euskal Encounterreko 21. edizioko parte-hartzaileek lau egunetan 2,5 milioi giga informazio mugitu dituzte, Bilbao Exhibition Center-en (BEC).


“Ispiluari kantatuta lortu dut bertsotarako kontzentrazioa, horren ondorio da finala”

SERAPIO LOPEZ izan da (Baranbio, 1960) aurtengo Arabako Bertsolari Txapelketako finalistetako bat: “Ez nuen inondik inora ere espero. Duela bi urte ohartu nintzen nire onera itzultzen ari nintzela, eta hori ere islatzen da bertsotan”. Gasteizko Printzipal aretoan izan zen saioa, eta seigarren sailkatu zen.

Arabako txapelketako finalera heldu zara 25 urte eta gero. Ezustekoa izan al da?

Lehen Arabako Bertsolari txapelketaren ordez San Prudentzio sariketa egiten zen. Duela 25 urte bigarren geratu nintzen, 1992an. Urte bat lehenago, 1991an izan zen txapeldun Pedro Mari Bizkarguenaga “Bizkar”. Guztira hiru aldiz izan nintzen San Prudentzio sariketako finalista. 2002an egin zen lehen aldiz Arabako Bertsolari Txapelketa. 1995etik 1997ra bertsoak utzi eta epaile lanetan ibili nintzen. Ez zitzaidan asko gustatzen epaiztea, eta bertsotan egin edo epaile izateko aukeratzeko eskatu zidaten; horregatik itzuli nitnzen 1999an plazetara. Urte hartan ez nintzen ondo ibili, eta kanpoan geratu nintzen. Geroztik, finalaren atean geratu naiz beti.

Aurtengoa sorpresa izan da, ez nuen inondik ere espero. Banekien hobeto prestatuta nengoela. Lehen, duela 3-4 urte bolada txar bat iza n nuen arlo askotan. Hari buelta eman nion eta duela 2 urte ohartu nintzen nire onera itzultzen ari nintzela, eta hori ere islatzen da bertsotan. Aurtengoa horren ondorio da.

Larunbatean izan zinen Gasteizeko Printzipal Antzokian kantuan. Pozik emaitzarekin?

Bai. Kantatu nituen jendeak gogoan hartzeko hiru edo lau ale, hori zen nire helburua. Ni horrelako anaiz, noizean behin halako bertso txistosoak botatzen dituena, eta horrelakorik bota ezean ilunpean edo itzalpean geratu daitekeena. Larunbatean halako batzuk bota nituen eta pozik. Bakarkako gaiarekin ondo heldu ez izanaren arantza geratu zitzaidan.

Printzipal antzokian, halako handitasuna duen toki batean egindkao lanarekin oso pozik nago.

“Sekula kantatu gabeko giro eta toki batean abesten lehena izateak alanbre gainean zabiltzanaren sentsazioa ematen dizu”

Ariketa ugari egin behar izan zenituzten. Zein duzu zuk gogokoen? Zeinetan sentitu zinen gusturen?

Gusturen puntuari erantzuten ibili nintzen. Hamarreko txikian Manexekin ere ondo aritu nintzen, baina ez nion zuzenean erantzun. Belarriz aparkatzearen historia ondo geraut zen. Zortziko nagusian oso urduri eta lotuta egon nintzen, niretzat beti lehen lanak gorputza bere onera ekarri artekoak dira, ezinean eta justu ibiltzen naiz. Hor banuen nire burua goraipatu beharra. Ideia horrekin konfiantza hartu eta hovera egin nuen. Puntu erantzunekin oso pozik geratu nintzen, eta seiko motzari lehen bertsoan oso ondo heldu nion, sekulako efektua izan zuen. Nik uste txapelketa osoan zehar hori lortu dudala.

Nola ikusi zenuen finala? Zelan bizi da finala oholtzatik?

Denetariko emozioak sentitzen dira. Niri gainera lehendabizikoa tokatu zitzaidan. Sekula kantatu gabeko giro eta toki batean lehenengo hasteak alanbre gainean zabiltzanaren sentsazioa ematen dizu, baina lurretik oso gora. Jauziz gero sekulako kolpea hartzeko erorketaren sentsazioa duzu. Agurra kantatuta ere, oso lotuta eta estu egon nintzen. Asmatzen hastean, betekada sentitu nuen barruan, denetariko emozioak bizitzen dira. Jendea oso garbi ikusten da oholtzatik, oso garden. Jendeari aurpegikeran igartzen zaio nola heldu zaizkion zuk kantatutako bertsoak.

Bestalde, oso final ona atera zen. Elkarri laguntzen ibili ginen, osso giro onean. Araban bersto munduan oso jende jatorra dabil. Gai-jartzailea ere oso ona zen, asko lasaitu eta lagundu gintuen Aintzanek. Kamerinoan ere oso gustura egon ginen denak elkar animatzen.

“Oso pozik nago Gasteizko Printzipal Antzokian egindako lanarekin. Tokiak sekulako handitasuna du, eta final ona atera zen”

Txapela jantziz gero, nori eskainiko zenioke?

Ez dut sekula pentsatu. Nire entrenatzaileei eta ikastolan animatu nauten lankideei, eta ikasleei, agian. Ziurrenik amari ere, nahiz eta bera ez enteratu asko lagundu zidan duela 35 urte hasi ninztenaean. Eta baita Aiarako guztiei, baina ez dakit denentzat lekurik izango nukeen bertso batean.

Duela 35 urte sortu zen Aiaraldeko Bertso Eskola Aretan, Arabako aintzindarietako bat da…

Oso oroitzapen onak ditut. 1984an Arabako txapelketa antolatu zuen Abel Enbeitak, eta bi urte generamatzan bertsotan. Txapelketa hori presaz antolatu genuen, Arabako emaitzak ezagutarazteko gogoak suicidiora eraman gintuen. Hori kenduta, ostiralero egiten genituen afariak Tunelean, 10 urtez. Horrela ibili ginen 1993 arte. Berez itzali zen Aiarako bertso eskola, urteak aurrera joan ahala jendeak eginbehar batzuk hartu zituen eta. Gerora gazte talde bat hasi zen, Haritza, Lorena, Axular, Beñat… Hoiengan geratu zen eskolako zama, baina ikasketak eta lana medio utzi egin zuten. Zu hasi bitartean 4-5 urteko tarte antzua egon zen, nahi zeta 1998an Aspaltzan (Amurrio) klase batzuk eman. Duela 20 urte jende asko biltzen ginen Amurrion, gazteak batez ere. Gero etorri ziren Amurrioko bertso eskola eta Laudiokoa.

Ordutik zabiltza kantuan. Nola laburtuko zenuke zure ibilbidea?

Ez dakit. Niretzat bertsoa barruan daramadan zerbait da. Urte batzuk eman ditut bertso mundutik aparte -4 edo bost urte-. 1974an utzi nion bertsotan egiteari, Orozkoko Beraza auzoko San Migueletan, Eganen berbenako deskantsuan bertso batean bukatu ezinik geratu nintzelako. Niretzako sekulako kolpea izan zen, haserre oholtzatik jaitsi eta gehiago bertsotan egingo ez nuela erabaki nuen.

Horren ondorioz hasi nintzen epaile laneatan, orduko hankasartze eta kolpearen ondorioz. 2003an hasi nintzen berriro arabako txapelketara aurkezten. Beti aurkeztu naiz, baina ez naiz inoiz heldu aurten heldu naizen lekura. Horrek harritu egiten nau. Aspaldi hontan lortu dudana izan da kontzentrazioan gehiago sartzea, lehen berehala galtzen nuen, despitatu egiten nintzen.

Nola lortzen da kontzentrazioa ba?

Ispilu aurrean kantatuta. Duela bi urte hasi nintzen horretan, eta horrela lortu nuen kontzentratzea. Ispilu aurrean kantatzeak adrenalina ematen du, hasieran aspertu egiten nintzen, baina ekinez gero denborarekin emaitza oso onak lortzen dituzu. Aramaioko eta Gopegiko saioetan bakarkako lanetan isolatzeko balio izan zidan, jeruza batean sarut eta ispilu aurrean imaijantzen nuen nire burua.

Makina bat bertso saio egin dituzu gaur arte. Zein izan da zuretzat, bereziena? Zergatik?

Orain arte, Pritnzipalekoa. Aramaion duela 15 egun z urekin egindako saioarekin oso gustura geratu nintzen. Ondo ikusi nuen inre burua, ideiekin, suelto, tiraka ibili gabe… Jon Maiarekin duela 8 urte Garrastatxun eg inako bazkari bast ere dut gogoan, Juanjo Respaldiz aorozkoarra aita zian zen egun hortan, eta ordezko rik topatu ez zuenez ni joan nintzen. Goi mailakoekin kantatzea luxua da.

Nolako maila dago Aiaraldean?

Oraindik hobetu beharra daukagu. Finala ikusten egon ziren euskaldunzaharrek ez zuten ondo hartzen euskara batua. Ni klasikotik saiatzen naiz, oso euskara akademikoa erabiltzen dugu. Ferietako hizkuntza oso ezberdina da. Bestalde, Araban bertsoa bizitzeko beste modua dugu, giro erdaldunagoa dago. Horrek hizkuntza erabileran eragina du. Garai batean Orozkokoekin asko ibili nintzen, eta haien hizkera pixkat geratu zait.

Txapelketa bukatuta, orain zer?

Nire kontura jarraituko dut bertsotan. Ez dut uste saio handirik izango dudanik, zaharrok zirkuitutik kanpo gabiltza pixka bat, normala denez. Gasteizen elkartzen jarraituko dut, eta ahal dudanean Aiaraldean.


Irteera ordua aurreratu dute, partehartze handiagatik

Espero baino kotxe gehiago izango dira larunbatean Alegiako irteera puntuan, VIII. Ñañarriko Rallysprintean.

Lasterketa atzo aurkeztu zuten Irurako Ikastolan, Larraitz Agirrezabala ikastolako kideak, eta Iñigo Iñurrita eta Kike Etxeberria koordinatzaile taldeko kideek. Xehetasunak ere bertan eman zituzten, eta horietan lehena, irteera orduari zegokiona: «Espero baino 13 kotxe gehiago egongo dira, ondorioz, irteera ez da 15:00etan izango, 14:30ean baizik». Amaiera ordua bere horretan mantendu dute, 20:00ak inguruan. Sari banaketa ekitaldia Alegiako Route 33n izango da.

Egiaztatze teknikoak goizean izango dira Alegiako Bazurka industrigunean, 10:00etatik 13:00etara. Autoak ikusteko aukera bikaina izaten da ordu horietan. Alegia, Orendain, Abaltzisketa eta Amezketa lotzen dituen errepidea, aldiz, 14:00etan itxiko dute.

Aurkezpen ekitaldian, alde batetik, eskerrak eman nahi izan dizkie laguntzaile, boluntario eta ibilbideko udalei. Bestetik, lasterketako koordinatzaileek kexa agertu dute «hainbat pertsonek» iaz erakutsi zuten jarrerarekiko: «Espero dugu berriro ez gertatzea. Bezperatik joandako batzuen portaera ez zen egokia izan, ez laguntzaileekin ezta ere komisarioekin ere. Errespetua eskatzen dugu».

Ñañarriko Rallysprinta Irurako Ikastola diruz laguntzeko antolatzen dute, eta begirunea eskatzearekin batera, ikusleei bertara gerturatzea eskatu zien.

Azkenik, eskualdeko parte hartzea nabarmendu nahi izan zuten, «orain arteko handiena». Tolosaldetik Iker Tolosa, Andoni Aierbe, Patxi Ruiz, Ametz Mendizabal, Jokin Zendoia eta Joseba Sanz aterako dira.


Loiuko aireportutik alde egingo du Ryanairrek

Apiriletik aurrera ez du hegaldirik eskainiko Bizkaiko aireportutik. AENAk tasak handitu dituelako kexu da enpresa.

Ryanair hegaldi merkeen enpresak ez du zerbitzurik emango Louiko aireportuan (Bizkaia) apirilaren 1etik aurrera. AENA aireko garraioa kudeatzeko Espainiako erakundearen jarrerari egotzi dio erabakia enpresak; adierazi du "justifikaziorik gabe" handitu dituela aireportuetako tasak erakunde horrek, eta horren ondorio dela erabakia.

2013an bidaiari gutxiago izateko aurreikuspena du Ryanairrek, eta horregatik erabaki du Loiun zerbitzurik ez ematea. Gainera, Espainiako eta Herrialde Katalanetako aireportuetan orain arte baino hegaldi gutxiago eskainiko ditu.

Ryanairrek lau hiritarako bidaiak eskaintzen ditu Loiun: Bartzelonara (Herrialde Katalanak), Kanaria Handira (Espainia), Madrilera (Espainia) eta Dusseldorfera (Alemania).


Egunean behin jokoa, barrutik

Sekulako arrakasta lortu du CodeSyntaxek sortutako Egunean Behin jokoak, fenomeno sozial bihurtzeraino. Enpresa horretako kidea den Urtzi Odriozola laudioarrarekin hitz egin dugu, jokoaren nondik norako guztiak gertutik ezagutzeko.


Danborradaren historia kontatuko dute iluntzean

Kultura etxean izango da hitzaldia, gaur, 19:30etan. Makalena elkartekoek egingo dute eta Oñatiko danborradaren historia kontatuko dute.

Hiru hizlari izango dira eta bakoitzak gai bat jorratu eta azalduko du:

Anektodak, bitxikeriak, Jose Luis Madinagoitiak kontatuko ditu

Musika aldetik izan dituen aldaketak, Pedro Mari Igartuak kontatuko ditu

Aldaketak eta egungo egoera Argiloain Perosterenak azalduko ditu

Aurten 25 urte betetzen ditu Makalena elkarteak eta urteurrenaren barruan, danborradaren historia kontatzeko ekitaldia antolatu dute.

Labur

Lagun talde batek antolatu zuen lehen danborrada 1960an. Harrez gero, aldaketa asko izan ditu: musika pieza ezberdinak jo dituzte, zuzendari ezberdinak egon dira, emakumeen taldea sortu zuten, haurrendako danborrada antolatu zuten ...

Egun 250 lagun inguruk hartzen dute parte nagusien danborradan eta 150ek haurrenean. Gero eta jende gutxiago animatzen da eta lanean dihardutenak nekatzen hasi dira. Jendeak laguntzen ez badu, danborrada laster desagertu egingo dela diote antolatzaileek.


Martxoak 7ko osoko bilkura Arrasaten

Bedoñara bidean dagoen Lanako lotunean biribilgunea egitea onartu zuten aho batez, eta, onartutako mozioen artean, Herri Eskolak transformadorea kentzeko jarritakoa, EH Bilduk dispertsioari buruz aurkeztutakoa eta frankismoaren biktimei justizia egitekoa


Bakalaoaren tenpluak

Hogei urte bete ditu dantzalekuen urrezko aroak. Asteburuero, ostiraletik igande goizera, milaka gaztek uko egiten zioten loari, eta erromesaldi anfetaminiko arriskutsuari ekiten zioten. Itxita daude gune haietako asko.

Iker Rodriguez bakalaoaren arkeologo moduko bat da. 1990eko hamarkadan pil-pilean zegoen bakalaoaren ibilbideko dantzalekuak erretratatzen ditu. Eraikinetako bakan batzuk zutik daude, baina gehienak itxita, edo hondakin multzo bat besterik ez dira. «Musikaren tenpluak ziren», esan du.

Irratigintzan hasi zenean zaletu zen Rodriguez dantzarako musika elektronikoarekin. Gainera, diseinatzailea izanik, orduko iruditeria biltzen du. «Kartelak, posterrak, flyer-ak maite ditut, eta baditut 20.000 inguru etxean», esan du. «Mugimendu haren atzean, drogez gain, diseinatzaile, artista eta kulturako jende asko egon ziren, eta kartel asko artelanak dira, horregatik biltzen ditut». 4.000 CD ere baditu.

Euskal Herrian, Irungo (Gipuzkoa) Jennifer dantzalekuan entzuten zen Valentziako (Herrialde Katalanak) «bakalao soinua» deituriko musika hura, larunbata arratsaldeetan, Jenny Power deituriko saioan, Rodriguezek gogoratu duenez. Debako (Gipuzkoa) Txitxarro geroago hasi zen, eta trance doinuak erabiltzen zituzten han. «Dantzalekuak bata bestearen atzetik irekitzen zituzten, eta horrela, ostiral arratsaldetik astelehen goizaldera arte bazegoen non dantzatu». Jaizaleek kilometroak egiten zituzten: Bizkaian, Nyx (Bilbo), Non (Lemoa); Gipuzkoan, Erne-Itzela (Oiartzun), Young Play (Hernani), Xoxote (Azpeitia), The Sound (Irura); Nafarroan, Malloak (Azpirotz), Matraka (Lakuntza)... Geltokien zerrenda osoa izugarri luzea litzateke.

Garai hura bizi izan zuen Ion Andoni Del Amo EHUko irakasleak, baina «urrutitik». Izan ere, Euskal Herrian aurrejuzgu handiz hartu zen mugimendu hura, eta irakasleak onartu du: «Neu aurreiritziak aireratzen zituen horietako bat nintzen». Del Amok Party & Borroka liburua argitaratu zuen 2015ean, Euskal Herriko azken 60 urteetako mugimendu sozialak eta musikaren arteko loturak aztertuta.

Zein aurreiritzi zeuden dantzalekuetako giroaren kontra? Esaterako: musika hori bazter auzoetako kontua zela, Basaurikoa, Barakaldokoa... Orain dela gutxira arte heldu dira uste horien oihartzunak; hor dago ETBko Vaya Semanita telebista saioak El Jonan de Baraka pertsonaiarekin jorratutako estereotipoa. «Aurreiritzi nazionala ere bazegoen», gaineratu du Del Amok: «Espainiatik etorri zenez, espainiarren musika zela esaten zen». Hirugarren aurreiritzia drogarekin loturikoa da: pilulak zirela bakalaoaren gauaren erregaia. «Hori punkaren gainean ere esan zuten hasieran», esan du Del Amok. «Eta halako epaiak egiten ziren gaztetxeetan, kalamua erretzen zen bitartean».

Aurreiritziak hausteko saio arrakastatsu bat egon zen: Hemendik At taldea. «Hibridazio saio bat izan zen: rock radikalaren espiritua hartu eta tekno musikarekin nahastu: euskal bakalao radikal antzeko bat». Heavy metalarekin antzeko zerbait gertatzen zen, Su Ta Gar heldu arte.

Euskara dantzalekuetara eramateko saio horren sustraian dago Iker Sadaba. Musikariak 18 urte baino ez zituen Hemendik At taldea sortu eta lehen maketa grabatu zuenean, 1995ean. Bakalaoa baino gehiago, eurodance estiloa maite zuen, erritmoa ez ezik, melodia ere lantzen zuelako. Iruñeko San Fermin ikastolako bi kiderekin osatu zuen taldea, txantxa gisa, ezer grabatzeko asmorik gabe.

«Jendeak uste du garai gozoa izan zela guretzat, baina, hasieran, gogorra izan zen». Bi urte kostatu zitzaien lehen diskoa argitaratzea. Gor diskoetxean ere ez zekiten oso ondo zer egin Hemendik At taldearen proposamenarekin, eta, disko osoa egin beharrean, zer gerta ere, 1997ko Aurtengo Gorakada bilduman sartu zuten haien Goazen! kanta. «Kaleko garraxia/ zer da demokrazia?/ Hemen guk nahi duguna/ gure askatasuna. Jeiki! Euskaldun guztiok/ haur, zahar, neska eta mutilok/ Goazen! Guztiok batera Ikurrina askatzera».

Orain kontrakoa ematen badu ere, Goazen! kantak ez zuen aho bateko oniritzia jaso plazaratu zutenean. «Lehen kontzertuetan, rock taldeen ondoren jotzen genuen, gure musika ordu txikitako giroarekin lotzen zelako, eta kontzertu batzuetan botilak botatzen zizkiguten». Gorroto horren lekuko zuzena izan zen Del Amo. Askotan Hemendik At taberna batean jartzen zutenean, parrandazale askok «hau ez da gure estiloa!» oihukatzen zuten. «Gaur, txosnetan, Hemendik At taldearen Goazen kantak sekulako arrakasta du», gaineratu du. Nola aldatzen diren gauzak, kamarada.

Hedonismoa, drogak eta errealitatetik ihes egiteko musikari buelta bat eman zioten Sadabak eta lagunek, eta abertzaletasuna eta erreibindikazioa sartu zituzten. «Arrakasta ezin da bilatu, heltzen da beste zeozer egiten saiatzen zarenean, eta gu dance musikan gizartearen inguruko mezuak sartu nahi genituen».

Erasoak

Eraso zuzenak jasan zituzten bakalaoaren hainbat tenpluk. 2000. urteko irailaren 10ean, Txitxarro leherrarazi zuen ETAk, 25 kilo lehergaiz. Dantzalekua «droga trafiko sarean begi garrantzitsua» zela adierazi zuen ETAk, egun batzuk geroago. Narciso Korta zen diskotekaren jabea. Haren anaia Jose Maria Adegi enpresaburuen elkarteko presidentea hil zuen erakundeak, hilabete bat lehenago.

Urtebete geroago, irailaren 9an, Lakuntzako Universal dantzalekuaren kontra jo zuen ETAk. Matraka zuen izena, aldatu aurretik, eta, Txitxarrorekin batera, Euskal Herriko bakalaoaren ibilbidearen erpinetako bat zen. Batzuek Txitxarron hasitako parranda Matraka-Universalen amaitzen zuten, dantzalekuak igandeetan irekitzen zuelako, 08:00etatik 15:00etara. 1.200 gazte inguru hartzen zituen igandero; Lakuntzak 1.000 biztanle inguru zituen orduan. Askotan, diseinuko drogak atzemateko operazioak egiten zituen Poliziak han. Nafarroako Gobernuak ixteko agindua eman zien dantzalekuaren jabeei uztailean, ez zuelako segurtasun arauak betetzen, baina haiek helegitea jarri zioten erabakiari.

Lendakaris Muertos taldeak ETA, deja alguna discoteca kantan islatu zituen eraso haiek, punk-rock doinuekin, betiere, baina bakalaozaleen extasí, extano —MDMA drogaren apologia— ETA sí, ETA no bihurtuta.

Beste hainbat kasutan ere, ez dira errazak izan dantzalekuetako bezeroen eta herritarren arteko harremanak. Donibane Garazin instituzio bat zen Le Gin Fizz dantzalekua. 2006. urtean, US Nafarroa errugbi taldeko jokalariak garaipen bat ospatzen ari ziren han. Alkoholaren eraginpean, 19 eta 22 urte arteko gazte batzuek hiru ahuntz lapurtu zituzten inguruko larre batetik, eta igerilekura bota zituzten. Ito egin ziren animaliak. Antton Luku idazleak antzezlan batean kontatu zuen gertaera. «Ikuskizunaren hirugarren partean agertzen zen ahuntzena», esan du. «Baina lehenago ere ikusten ziren ahuntzak uretan pasatzen, hankak estekaturik». Errugbilariek haka bat egiten zuten, «ahuntzak lapurtzera joan aurretik». Hilabete bateko kartzela zigorra eta gizarte lanak egitera zigortu zituzten sei errugbilari, animalien kontrako gehiegikeriengatik, besteak beste. Le Gin Fizz itxita dago gaur.

Donibane Garazi eta Maule inguruan, dozena erdi bat dantzalekuk lehia egiten zioten elkarri, 1990eko hamarkadan inguru horretan. Baina errepide kontrolek eta populazio galtzeak gainbehera ekarri zuten. Zuberoako azken dantzalekua da Urdiñarbeko Coucou des Bois. Historia luzea du. Niko Etxartek aipatu zuen Euskal Rock And Roll kantuan (1973): «Izan gira Euskal Herrin/ rock&rollin/ Gaüa heldü denin/ adiskidiekin/ juiten g(ar)ela bestaka.../ Bal-en urhentzin/ene maitea/ eneki jin zite 'au Coucou des Bois'». 2016an salgai egon zen dantzalekua, eta haren etorkizuna, kolokan. Asteburuetan zabaltzen dute orain.

DJren duintasuna

«Mugimendu popularra izan zen bakalaoaren hura, klase apalekoa», esan du Del Amok. Zer bihurtu da orain? Irakaslearen arabera, bazter auzoko estigma galdu du, azkenean, disko jartzailearen figurak «duintasuna» eman diolako.

Gauaren tenpluak ez dira gaur garai batean izan zirena. Zabaldu dira batzuk, «beste izaera batekoak», del Amoren arabera: Fever (Bilbo), Sonora (Erandio, Bizkaia), Revolution (Gernika, Bizkaia), Nicolette (Iruñea)... «Aisialdirako jarrerak ere aldatu dira, eta eremu berri batzuk ere sortu dira: formatu txikikoak —gazte lokalak— edo handikoak, tenplu efimeroak: festibalak».

Sadabak jarraitzen du musika sortzen: Yogurinha Borovarentzat kantak egiten ditu, eta erremixak Alemaniako ekoizle batentzat. Iruñean, hiriaren inguruan zeuden dantzalekuak ixten joan dira, gaur tabernetan eta diskoteketan musika bera jartzen dutelako, eta inor gutxiri bururatzen zaiolako autoa hartzea parrandan ateratzeko, Sadabak esan duenez. «Zuhurragoak gara orain».

Dantzalekuen urrezko aroko materiala biltzeaz gain, disko jartzaile lanak egiten ditu Rodriguezek. «Bakalaoaren ibilbidea droga zen, azken batean: hori jarraitzeko, derrigorrean drogatu beharra zegoelako. Mugimendua asko handitu zenean eta eskuetatik joan zitzaienean, agintariek moztea erabaki zuten». Erraz gelditu zuten, gainera: aski izan zen trafiko kontrolak jartzea bakalaoa lehortzeko. Txitxarro itxita dago, eta hari ere argazkia egin dio Rodriguezek. Tenpluz tenplu ibiltzen da oraindik ere, baina dantzan barik, mugimendu hartatik geratzen diren aztarna arkeologikoak jasotzen. «Gauaren maitalea naiz, azken batean».


Lilatoi birtuala korrika, oinez, patinetan eta esku bizikletan egin ahalko da

Pandemia osteko lasterketa gehienak bezala, 2021eko Lilatoia birtuala izango da, eta horri buruzko xehetasunak azaldu dituzte gaur goizean eginiko aurkezpenean. Aurten, lehen aldiz, korrika ez ezik. beste hiru modutan parte hartzeko aurkera ere eskainiko duela: oinez edo nordic walking bitartez, patinetan eta esku bizikletan. “Iazko edizioan, esku bizikletan parte hartu zuten bi edo hiru emakume izan nahi genituen, eta edizio birtualarekin modalitate hori indartzea gustatuko litzaiguke. Alegia, esku bizikletan parte hartzen duten emakume gehiagok parte har dezaten”, nabarmendu du Edurne Martinez de Treviñok, Donostiako Atleticoko eta Lilatoiko komunikazio arduradunak.

Izena emateko epea urtarrilaren 13an zabaldu zen eta lau modalitateak kontuan hartuta, dagoeneko 1.000 bat emakumek izena eman dute. %83,6k Gipuzkoatik eman du izena. Adinari dagokionez, 35-44 urte bitarteko emakumeak izen-emateen %35a dira; 25-34 urte bitartekoak, berriz, %22a. “Lortutakoa ontzat jotzen dugu. Izan ere, 1.000 emakume izango gara, eta horrekin soinua egin dezakegu”, nabarmendu du Martinez de Treviñok. Gainera, azpimarratu du emakume askok oinez egiteko izena eman dutela, “datozen urteetarako edizioetan kontuan hartzeko modukoa”. Lilatoi birtuala “luzerako iritsi dela” adierazi du, eta datozen urteetan aurrez aurreko lasterketa eta birtuala “uztartu” daitezkeela.

Parte hartzeko prozedura

Parte hartzeko, lehenik izena eman behar da Lilatoiaren webgunean, norberak nahi duen modalitatean. Ondoren, aplikazio bat jaitsi beharko da mugikorrean, RockTheSport Virtual izenekoa. Dena den, aplikazioa otsailetik aurrera izango da eskuragarri, bai euskaraz, bai gazteleraz, eta xehetasunak Lilatoiaren sare sozialetan emango dituzte. Aplikazio horretan entrenamenduak izango dira, lasterketa prestatzeko. Horiek bukatzean, martxoaren 5ean, parte hartzaileak erabaki beharko du zein egunetan egin nahi dituen 5 kilometroak. Alegia, martxoaren 5etik 8ra bitartean, egun bat aukeratu beharko du lasterketa egiteko. Aplikazioak, lortzen duen marka erregistratuko du, eta hori automatikoki sailkapenean gordeko da. Izan ere, aurten ere sailkapena eta sariak izango dira. Nabarmentzekoa da oinez ere parte hartu daitekeenez, parte hartzeko adinaren muga jaitsi dutela. Hain zuzen, orain arte 14 urtetik gorakoek parte hartu zezaketen soilik; aurten, berriz, 9 urtetik gorako neskatila eta emakumeek lasterketa oinez egiteko aukera izango dute.

Modalitate guztietan parte hartzeko prezioa berdina izango da. Kamiseta, berriz, hautazkoa izango da. “Alegia, aukera dago kamiseta eskuratu gabe lasterketan parte hartzeko”, azaldu du. Hain zuzen, Lilatoiko kamiseta bisibilizaziorako ezinbesteko tresna da, baina aurten beste puntu bat lehenetsi nahi izan dute: Martinez de Treviñoren hitzetan, Espainiako estatuko txoko desberdinetako emakumeek parte har dezaten.

Oraingoan, inskripzio bakoitzeko gehienez bost kamiseta erosi ahalko dira. Lasterketa aurretik jasoko duela ziurtatzeko, otsailaren 15aren aurretik eman beharko du izena. Kamisetak Donostian (Apalategui kirol dendan), Zumarragan (Apalategui kirol dendan), Tolosan (Shanti Kirolaken), Eibarren (Askasibar inter-sporten), Irunen (Leire Sporten), Bilbon (Inter Sporten), Gasteizen (Martin-Fizen) eta Iruñan (Zariquieguin) jaso ahalko dira. Horri lotuta, taldeko inskripzioak onartuko dira, baina ez taldeka korrika egiteko asmoarekin. “Hamabost lagun baino gehiagoko talde batek izena ematen badu, kamisetak euren puntura eraman ditzakegu”, esan du. “Ezin dugu jendea animatu taldeka korri egitera. Korrika norberak bere kabuz, edo Jaurlaritzak esaten digun moduan, egin beharko dugu”, gehitu du.

Euro solidarioa, barne

Parte hartzeak 4 euroko kostua izango du, eta kamiseta bakoitzak 7 eurokoa. Urtero, korrikalariek aukera dute Lilatoiaren antolatzaileek erabakitako egitasmo batera euro solidario bat emateko. Aurten, euro hori ez da hautazkoa izango, eta lortutakoak We are like you egitasmora bideratuko dira. “Egitasmo honek Afrikan gaixotasun mentalak dituzten emakumeak lagundu nahi ditu, zehazki, Liberiako 70 emakume”, azaldu du Arantxa Olaizolak, Laboral Kutxako Gizarte Ekintza, Ekitaldi eta Babesletza lurralde buruak. Hain zuzen, proiektuaren helburua da emakume hauen egoera ezagutaraztea, estigmatizazioa salatzea, eta aukerak eskaintzea. “Euren autonomia pertsonala garatzeko, ofizio bat ikas dezaten lagundu nahi du proiektuak. Horrekin batera, mikrokredituak eskaini nahi zaizkie”, gaineratu du.


Urtarrileko egitarauan murgilduta dago Getxoko Ingurumen Aretoa

Urte berrian bete-betean sartuta gaudela, urtarrileko egitarauan murgilduta dago egunotan Getxoko Ingurumen Aretoa. Hala, hilaren akabura bitartean, askotariko jarduerak egongo dira aukeran. Saio denak doakoak izango dira.

Ingurumen Aretoa astelehenetik barikura dago zabalik, 10:00etatik 14:00etara eta 15:30etik 17:30era; zapatu, domeka eta jaiegunetan, berriz, 10:00etatik 14:00etara.

Egitaraua:

Urtarrilak 13, zapatua

10:00-14:00 Helduentzako gastrodibertsitate tailerra: tokiko zaporeak. Neguko ortuen geodibertsitate tailerra: neguko barazkiak, erabilera eta ezaugarriak. Beharrezkoa da aldez aurretik izena ematea.

Urtarrilak 14, domeka

10:00-14:00 Geocaching, adin denentzat

Urtarrilak 20, zapatua

10:00-14:00 Familia arteko gynkana autogidatua.

Urtarrilak 21, domeka

10:00-14:00 Geocaching, adin denentzat, eta familia arteko gynkana autogidatua.o.

Urtarrilak 27, zapatua

10:00-14:00 Umeentzako eskulana: tximeleta. 6tik 15 urtera bitartean.

Urtarrilak 27-28

10:00-14:00 Altxorraren bila neguan, adin denentzat.


Errenta aitorpena "etxetik mugitu gabe" egiteko bideak jarriko ditu aldundiak

2019ko Errenta kanpaina astelehenean hasiko du Gipuzkoako Foru Aldundiak. Larrialdi egoera kontuan hartuta, zergadunek "etxetik mugitu gabe" aitorpena egiteko modu berriak jarri ditu foru Ogasunak. Zergabidea plataforma digitala erabiltzera animatu ditu zergadunak Jabier Larrañaga Ogasun diputatuak. Errenta egiteko prozedura delegatzea errazteko bideak ere ipini dituzte, eta telefono bidezko arreta indartu dute.

Astelehenean hasiko du 2019ko Errenta kanpaina Gipuzkoako Foru Aldundiak. Larrialdi egoera kontuan hartuta, Gipuzkoako zergadun guztiek “etxetik mugitu gabe” egiteko bideak zabalduko ditu foru erakundeak. Aurrez aurreko arreta ematea ezinezkoa delako, atzeratu egin dute errentaren modalitate mekanizatua. “Hori horrela izanda, gure ahalegin guztiak dauzkagun zerbitzu telefoniko eta telematikoetan jarri ditugu”, adierazi du Jabier Larrañaga Ogasun eta Finantzetako foru diputatuak. Helburu jarri dute Errenta kanpaina %100ean modu telematikoan egitea.

Aurtengo Errenta kanpainan, Zergabidea plataforma teknologikoak (zergabidea.gipuzkoa.eus) “berebiziko garrantzia” izango duela nabarmendu du Larrañagak. Autolikidazio proposamena jaitsi, aldatu eta onartu ahal izango da plataforma horretatik. Proposamena jaso ez dutenen kasuan, berriz, Ogasunak dituen datu fiskalak jaitsi daitezke plataformaren bidez, eta datu horiekin aitorpena osatzeko eta aurkezteko aukera egongo da. Falta diren datuen kasuan, horiek gehitzeko eta beharrezko egiaztagiriak atxikitzeko aukera ere ematen du plataformak.

Larrañagak azaldu duenez, Zergabideara sartzeko beharrezkoa da klabe operatiboa izatea, B@kQ kodea, B@k kodea, ziurtagiri elektroniko edota posta eta pasahitz baten bidez erregistroa egitea. Hala ere, pauso hori errazteko Ogasunak prozedura telematikoa jarriko du martxan, zergadunak etxetik mugitu gabe B@k klabea eskuratzeko aukera izan dezaten.

Horrez gainera, Gipuzkoako Ogasunak indartu egin du Errenta kanpainako telefonozko arreta zerbitzuan aritzen den lantaldea. Arreta zerbitzuko teléfono zenbakia 943-11 30 00 da.

Aitorpena beren kabuz osatu ezin dutenentzat, erraztu egingo du Ogasunak jarduera beste pertsona bati delegatzeko prozedura. Ordezkaritza emateko tramitea erabat telematikoa izango da. Zergabidearen bitartez aitorpena aurkeztera animatu ditu zergadunak Ogasuneko diputatuak: “Beldurrik gabe ausartu daitezela plataforma erabiltzera, bereziki Ogasuneko bulegoetan aurkezteko ohitura duten zergadunak. Eta, kapaz ez direla uste badute, beste pertsona batean delegatu dezatela. Aukera denak irisgarriak dira oso eta irekita daude, zergadunaren esku-eskura”, azaldu du.

Aurreikuspenak eta aitorpen kopurua

Foru Aldundiak 390.000 aitorpen jasotzea espero du aurtengo Errenta kanpainan, iazkoan baino 7.000 gehiago. Foru erakundeak egin dituen aurreikuspenen arabera, 288,8 milioi euro itzuliko dizkie Ogasunak zergadunei, eta hauek 264,2 milioi euro ordainduko dituzte. Saldoa, guztira, 24,6 milioi euro negatiboa da Ogasunarentzako. Ogasuneko foru diputatuak kanpainaren zifrak “modu positiboan” baloratu ditu: “Aurreko urteko kanpainaren antzeko zifrak dira, eta hura oso kanpaina ona izan zen”.

Larrañagak Covid-19 gaitza zuzenean pairatzen ari diren herritarrei elkartasuna adierazi die eta eskerrak eman dizkie zerbitzu kritikoetan lanean ari diren guztiei. Foru Ogasuneko langileak ere kontuan izan ditu diputatuak: “Ogasuna zerbitzu publiko guztiak sostengatzen dituen oinarrizko zutabea da, erakundeak, osasuna eta zerbitzu sozialak finantzatzeko erreminta. Ondorioz, zilegi da aitortzea krisi orokorreko egoera honetan foru erakundeko langileak egiten ari diren lana”.

Errenta kanpainako datak

Apirilak 6: ordutik aurrera onartu ahal izango dira autolikidazio proposamenak. Proposamenak honako webgunean kontsulta daitezke: www.gipuzkoa.eus/ogasuna/proposamena. 303.074 zergaduni eragiten diete modalitate honek; aitorpen guztien %66,1a da. Dagoeneko, 60.000 proposamen inguru bidali ditu foru Ogasunak.

Apirilak 15: Internetez aitorpena aurkezteko epea hasiko da, Zergabidea plataformaren bitartez.

Uztailak 29: bi modalitate horietan errenta aurkezteko epea amaituko da.

Datarik gabe: Ogasuneko bulegoetan egiten den errenta mekanizatuak oraindik ez dauka datarik. Egoera bere onera etortzen denean jakinaraziko dute. Bitartean, modu horretan aitorpena egiten dutenak Internet bidez aurkeztera