Aztarna patologikoa

Badira egun batzuk Eusko Jaurlaritzak EAEko herritarron aztarna ekologikoaren datuak argitaratu zituela. Egin duten ikerketak dioenez, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako herritarrok, batez beste 4,32 hektarea globaleko eremua erabiltzen gabiltza, munduko biztanle bakoitzari 1,63ko kopurua dagokionean. Baina adi, euskaldunak ez omen gara baldarrenak, ikerketaren aurkezpenean azpimarratu dutenez, Alemania, Suedia edo Austriako aztarnaren azpitik gaude. Europa zahar zibilizatuak jartzen du neurria, antza. Zorionekoak gu.

Madrilek gailur klimatikoa jaso duela eta, agenda komunikatiboaren erdigunea hartu du ostera ere jada XXI. mendeko gai nagusitzat jo dezakeguna, krisi sistemikoa. Parisek bideorria zehaztu zuen eta badirudi nazioartean altu kotizatzen ari dela klima-aldaketaren inguruko gailurrak antolatzearena. Ikuskizunaren gizartearentzat gozoki erakargarriegia, patologia hilgarria diagnostikatu digute, baina behintzat itxura ematen hilko gara, gu gara berdeenak!

Energy Policy aldizkarian atera berri duten beste ikerketa batek ere ez du zalantzarako tarte handirik lagatzen bere ondorioetan: Parisko akordioan ezarri ziren helburuak bete gura badira, postazkundea ardatz izango duen estrategia albait arinen diseinatzea ezinbestekoa da. Hazkuntza etengabea posible egiten duten oinarri energetikoak agortzen ari dira, system failure. Bestela esanda, edozein muga energetiko jartzen bazaio BPG-aren hazkuntza hipertrofikoaren liluran bizi den sistema sozioekonomikoari, gihar puztuak beren neurri errealera itzuliko dira pixkanaka. Muga energetikoaren aplikazio efektiboak hazkuntza etengabearen mugatzea esan gura du. Zientzialari mesfidati eta kontserbadoreenak ere erretiratu dira ildo negazionistatik, ebidentziaren pisuak zapalduta.

Veneziako kale hondoratuek badatorrenaren metafora argigarria erakutsi digute. Walter Benjamin kultur kritikari finak esan zigun zibilizazio obra oro dela aldi berean basakeria obra. Badirudi Veneziako jauregi ederretako zoko ezkuturen batean gordea egon dela hamarkada luzez turistei irribarre egiten dion hiriaren alde iluna. Hain aurpegi erakargarria erakusteaz nekatu da ordea, parke tematikoek ere zimurrak dituzte. Negarrez lehertu dela dirudi. Progreso (batez ere ekonomiko) amaiezinaren ideiaren itzalpetik eraiki dugun fikzioa hondoratzen ari zaigu, Venettoko itsas bazterrak bidali digu mezua.

Eurozentrismotik harago begiratzen asmatzen badugu, Italiako hiriari gertatu zaiona dimentsioz, kopuruz eta larritasunez biderkatu daitekeela ohartuko gara. Bangladesh edo Vietnam moduko herrialdeen zati handiak urpean geratu daitezke itsas maila metro gutxi batzuk haztearen ondorioz. Milioika errefuxiatu klimatiko, biztanleria elikagaiz hornitzeko zailtasunak, gaixotasunen hedatzea... ekar lezake horrek, tren neoliberal globalizatzailea norabide eta erritmo berean mantentzen badugu. Are, turbokapitalismoaren festak biharamun ezberdinak lagako ditu, intentsitatez eta iraupenez. Festako partaide aktiboenek sufrituko dute agian gutxien, hor paradoxa. Egitura soziologiko, ekonomiko eta geopolitikoan dugun kokapenaren araberakoa izango da bakoitzaren burukominaren neurria: klase sozialak eta nazioarteko potentzien arteko harremanak baldintzatuko du erabat baliabideetara iristeko izango dugun aukera edo aukerarik eza.

Egia da belaunaldi bakoitzak baduela joera uste izateko berari bizitzea egokitu zaion garaia apokaliptikoa izango dela, mundu zibilizatuaren bukaeraren lekuko pribilegiatuak omen. Baina zantzu gutxienez oso kezkagarriak agertzen ari zaizkigu begien parean ertz diferenteetatik; bai biosferak bidaltzen dizkigun mezuen aldetik (lehortzeak, larrialdi naturalak, ekosistemen galera, ipar eta hego poloen urtzea...) eta baita gizarteak antolatzen ari diren modu autoritarioetatik ere. Trantsizio kaotikoaren etorrera geroz eta probableagoa usaintzen ari gara. Paradoxikoa izanagatik, zientziaren eta ezagutzaren gizarteak jokabide irrazionalenak sustatzen ditu.

Baina jarraituko dugu uste izaten horren gaizki ere ez gaudela, Alemaniak baino aztarna baxuagoa daukagula euskaldunok. Basque Industry 4.0 da agian euskal gizartearen gaurko taupada islatzen duen adibide sintomatikoena. Trantsizio energetikoa bai, baina teknozientzian sinetsirik, parke eoliko erraldoiak izango dira XXI. mendeko ingeniaritza obra miretsienak. Patologia neoliberala zainetaraino sartu zaio autoeraketan trebea izan den herri honi.

Hala ondorioztatzen zuen ingurumen sailburuak «ekoizpen zein kontsumo sistema eraginkorragoak sortu behar ditugu»; gure gaitasun teknologikoa nahikoa ez eta are gehiago azkartu behar makina, energia berriztagarriek hornituko dituzte diskotekako argiak, arazorik ez. Politika industrial, ekonomiko eta energetikoak beste norabide batean lerratuko dituen borondatearen oihartzunik ez da entzuten, desazkundea oinarrian duen proposamenak bide laburra izango baitu bozkatzaile-bezeroak seduzitzeko lehian murgildua dagoen politika likidoan. Baina lasai, «kontsumo arduratsuaren aldeko apustua» egingo dute, hortxe gure psikopatologiaren aztarna.


Urtegiko ibilbide berdea egokituko dute, uholdeen arazoak ekiditeko

50.000 euroko inbertsioa egingo du Aldundiak.

Arabako Foru Aldundiko Ingurumen eta Hirigintza Sailak Uribarri Ganboako urtegiko Ibilbide Berdea egokituko du, uholdeak gertatzen direnean tarte batzuetan izan ohi diren arazoak ekiditeko. Hala, zoladura berrituko du, zorua sendotuko du eta drainatze sistema berriak eraikiko ditu.

50.000 euroko inbertsioa egingo du Aldundiak, Marietako eremuan, eta Urizar herriaren inguruan, urak eragin ohi dituen arazoak konpontzeko. Zehazki, etxaldetik Marietara arteko tartea egokituko dute; drainatze arazoak daude zonalde horretan, eta ondorioz, ur asko pilatzen da bidearen plataforman. Bigarren tartea Urizarko dikerako sarbidean dago, malda handiko bide bateko toki batean.

Guztira 4,1 kilometroan egingo dira lanak, ibilbide berde horretan ibiltzen diren 80.000 txirrindulari eta oinezko ingururen segurtasuna hobetzeko.


Hil egin da Sestaoko Izar ontziolan oso larri zauritutako langilea

Asteartean gertatu zen ezbeharra, eta geroztik koman egon da 49 urteko langilea


Hitzaldia bihar, bular minbiziaz

Katxalin elkarteak antolatuta, bular minbiziaz ariko da bihar Arrate Plazaola Onkologikoko doktorea. Arratsaldeko 18:00etan hasiko da hitzaldia, Biterin, eta besteak beste, landuko ditu: minbiziaren kausak, tratamenduak, prebentzioa... Udalak 50 eta 69 urte bitarteko emakume hernaniar guztiak gonbidatu ditu, bereziki.


Iñaki Arregi beka sortu du UEMAk, “udalerri euskaldunak garatzeko” proposamenak laguntzeko

(UEMA)

Iñaki Arregi beka sortu berri du Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako sailburuordetzaren babesarekin. “Udalerri euskaldunak garatzeko proposamen zehatzak aztertzea eta abiaraztea” da helburua, eta guztira, bi lan diruz lagunduko dituzte bekaren bidez. 5.000 euro bideratuko dituzte lan bakoitza garatzeko.

UEMAren hitzetan, “udalerri euskaldunak garatzea da euskararen arnasguneei sendo eusteko modu eraginkorrena”. Hala, helburu hori ardatz duten proposamen zehatzak eta bideragarriak jaso nahi dituzte. “Udalerri euskaldunen garapenarekin ez ezik, soziolinguistika edukiak zabaltzearekin eta udalerri euskaldunei buruzko ikerketarekin lotura estua izango du bekak”, gehitu dute. Proiektuak aurkezteko deialdia egin dute dagoeneko, eta horietako bi hautatuko dituzte, diruz laguntzeko.

Proposamenak aurkezteko epea zabalik

Uztailaren 24a izango da deialdian parte hartu eta proposamenak aurkezteko azken eguna, eta epaimahaiak irailaren 20an jakinaraziko du zeintzuk izango diren bi lan sarituak. Gerora, bi sarituek bederatzi hilabeteko epea izango dute ikerlanak aurkezteko. UEMAk azaldu duenez, 75-200 orri bitarteko txostenak osatu beharko dituzte.

Iñaki Arregiri omena

Iñaki Arregi izena jaso du UEMAren bekak. Azaldu dutenez, UEMAko koordinatzailea izan zen Iñaki Arregi Ihartza, 2010. urtean hil zen arte. “Ederki zekien UEMAren nondik norakoak eta helburuak gainontzekoei helarazten, eta UEMAren arima izan zen, sorreratik”, esan dute. “Euskaltzale sutsua izan zen Arregi, eta Euskal Herri euskalduna lortzeko bidean ezinbestekoa iruditzen zitzaion UEMAren lana eta lurgunea zabaltzea”.

Hemen daude ikusgai Iñaki Arregi bekaren oinarriak


Idazketa sortzailea tailerra gaur hasiko da Donezteben

Sormenari tarte egiteko eta «ideiak ordenatzen, pertsonaiak sortzen, istorioak eraikitzen...» ikasteko idazketa tailerra antolatu dute Donezteben. Gaur, urriaren 24an, izanen dute lehendabiziko saioa eta ekainera arte hilabetean behin bilduko dira, liburutegian. Marian Benitezek bideratuko ditu saioak. Izena eman nahi dutenek 948 45 09 09 edo 660 26 20 00 telefonora deitu beharko dute eta 20 euro ordaindu beharko dituzte.


Musikaz betetako elkarretaratzea bihar Iruñean, Itoizko urtegiaren aurka

Itoizko urtegiaren aurka musikaz betetako elkarretaratzea egingo da bihar arratsaldean Iruñean, Nafarroako Diputazioaren aurrean. Hainbat musika taldek eta historialarik egin dute protesta ekitaldi horretan parte hartzeko deialdia, hala nola, Leihotikan, Berri Txarrak eta Skalariak musika taldeek, eta Emilio Majuelo eta Bixente Serrano Izko historialariek. Bestalde, Guardia Zibilak arratsaldeko 16:30etan lortu du Agoizko kale nagusian kateatu diren lau 'solidarioetatik' azkena handik kentzea.

Foruzainek Artozkin eta Muniainen izan duten jarrera "iraingarri eta bortitza" salatu dute gaur goizean Itoitzekin Elkartasuna taldeko kideek, eta Artozkiko elizan jasota zituzten artisten lanak "ostu edo hautsi" egin dituztela adierazi dute. Bien bitartean, atzo atxilotutako 'solidario' guztiak aske gelditu dira gaur goizean epailearen aurretik igaro ondoren.

Itoitzekin Elkartasuna taldearen prentsaurrekoa amaitu eta berehala, lau 'solidario' Agoizko kale nagusian kateatu dira beren buruak 400 kiloko pisua duten hormigoizko ontzi batzuetara lotuz. Guardia Zibilak hamar minutu eman dizkie bertatik alde egiteko inguruan zeuden gainontzeko 'solidario' eta herritarrei. Guardia zibilak denboa luzea eman dute `solidarioa'-k askatu ezinik. Arratsaldeko 16:30etan lortu dute 'solidarioetako' azkena ateratzea. Bitartean, trafiko arazo handiak sortu dira.

Musikari eta historialarien gonbitea

Bestalde, Nafarroako hainbat musikari eta historialarik bihar arratsaldeko 19:30ean Nafarroako Diputazioaren aurrean egingo duten elkarretaratzera joateko deia egin dute. Leihotikan, Berri Txarrak eta Skalariak musika taldeek, besteen artean, parte hartuko dute ekimen horretan, eta baita Emilio Majuelo eta Bixente Serrano Izko historialariak ere. Talde horiek gainontzeko musikariei euren musika tresnekin azaltzeko gonbitea egin die.


Bilboko taberna batean izandako eraso homofobo bat salatu dute

Kitzikan erakundeak Bilboko taberna batean izandako erasoa salatzeko kontzentraziora deitu du. Mobilizazioa larunbatean izango da, Arriaga plazan, 12:00etan.

EH Bilduk astearte honetan izandako eraso homofobo bat salatu du. Kitzikan erakundearen esanetan, Bilboko taberna batean zegoen gazte bat kolpatu zuten.

Hori dela eta, koalizio soberanistak eta Udalberrik gertaera hori gaitzesteko eta errefusatzeko eskatu dio Bozeramaileen Batzordeari. “LGBT kolektiboaren kontrako jarrerak” oraindik existitzen direla kritikatu du EH Bilduk. Horrez gain, eraso horren aurrean elkartasuna adierazi dio biktimari.

Bruno Zubizarreta EH Bilduko zinegotziak esan du jokabide horiek “salatu, epaitu eta zigortu” egin behar direla. “Zoritxarrez, errepikatzen diren gertaerak” direla gaineratu du. Erasoak fisikoak nahiz ahozkoak direla gogoratu du.

Kitzikan erakundeak gertakaria gaitzesteko kontzentraziora deitu du. Mobilizazioa larunbatean izango da, Arriaga plazan, 12:00etan.


Entzun

Publikoa ere intimoa da. Barrukoena baldin bada intimoa, zer dago mundua baino barruagokorik? Entzuten dituzu txoriak kantuan, entzuten duzu jendea negarrez, entzuten duzu galipot bustiaren gainean dabiltzan ibilgailuen hots likitsa? Entzuten duzu gauaren isiltasuna zure buruko oihanean hedatzen, dena hartzen, dena iluntzen, entzuten duzu eguna amatatzen eta amiltzen? Entzuten duzu auzoaren telebista futbola botatzen? Entzuten duzu langileen iratzargailua goizeko bostetan jotzen? Entzuten duzu jendea negarrez, entzuten duzu jendea pozaren hari muturrari nola edo hala heltzen, hortzekin, izter artean, begiekin, hitzekin? Entzuten duzu kalean gurutzatzen dituzun ezezagunek zutaz segundo batean ematen duten epaia? Entzuten duzu polizien ahots hiltzailea? Entzuten duzu egunkarien marmarra? Entzuten duzu jendearen ametsetako musika? Entzuten duzu irribarre konplize baten soinu bare eta amultsua? Entzuten duzu begi txiki ederren mugimenduaren ziztua? Entzuten duzu nola doan nire bihotza abaila bizian hondamendira? Entzuten duzu nire buruko oihana, berde, lerden, zer den ere ez dakien sentimendu bati hazteko esaten? Entzuten duzu beldurra erraiak jaten? Entzuten duzu mundua zure barruan hazten?


Gabonetako lehen Olentzero Azoka hizpide hartuko dute biharko foroan

Datozen abenduaren 1ean eta 2an lehenengo aldiz egingo dute Legazpin Olentzero Azoka. Agenda 21eko Foroa bihar bilduko da eta azokaren gaia izango dute mintzagai. Diotenez, «azoka berde bat nahi dugu».Foroaren biharko bilera udaletxeko batzar areto nagusian izango da 18:30etik 20:00etara. Aurreratu dutenez, Olentzero Azoka hainbat eragilek antolatuko dute, hala nola Legazpiko Udalak, Ilinti merkatarien elkarteak, Lenbur fundazioak, KTE Kaleko Tabernarien Elkarteak eta Uggasa garapen agentziak.Azoka legazpiarrei zuzendutako ekintza izango da, baita Olentzeroari Mirandaolan bisita egiteko aitzakian Legazpira iristen diren bisitariei ere. Hala, Agenda 21eko Foroko antolatzaileek adierazi dute azokari «kutsu berezia» eman nahi diotela.Azoka berdeaKutsu berezi hori, hain zuzen, «Legazpik jasangarritasunarekin duen konpromisoa oinarri hartuko du, eta ahal dugun heinean Gabonetako azoka berde bat antolatu nahi dugu». Azoka berde hori, diotenez, produktuetan, argiztapenean, jardueretan, irudietan eta apaingarrietan islatuko litzateke, besteak beste.Biharko foroan parte hartzaileen iritziak jaso nahi dituzte. Bileran merkatariak, diseinatzaileak eta soslai ezberdinetako legazpiarrak izango direla aurre- ratu dute. Lehenengo Olentzero Azoka berde eta parte hartzailea antolatu nahi dute.


Marinaleda

Marinaledan egon naiz. Oporretan. Marinaleda ez da Marinador. Ez dago hondartzarik. Ez dago hotelik. Ez dago poliziarik.

Marinaleda ez da oporretarako hiria. Nekazarien herri txikia da. Baina badute igerilekua. Uda osoko bonua hiru eurotan, ume bakoitzeko.

Duela 30 urte, Marinaledan ez zuten ur korronterik etxeetan. Eta urtegi bat okupatu zuten. Denak joan ziren, haurdun zeuden emakumeak barne. Eta ura lortu zuten.

Ondoren, terrateniente baten lurrak okupatu zituzten. Ez zutelako laborantzako lurrik. 40 gradura egoten ziren. Poliziak bidaltzen zituen arte. Egunero. Eta lurra lortu zuten. Orain kontserba lantegia dute.

Marinaledakoek protesta deigarriak egin dituzte. AVE trena geldiarazi zuten. Bertako alkatea-eta supermerkatu handi batetik ordaindu gabe atera ziren, janariz betetako karroekin.

Marinaledan alkateak eta zinegotziek ez dute xentimorik kobratzen. Udaletxeko langileek eta nekazariek soldata bera dute. Andaluzia osoko zergarik baxuenak dituzte. Marinaledan ez dakite hipoteka zer den. Etxeagatik 15 euro ordaintzen dute hilero. Udalak lurra ematen die. Norberak bere etxea eraikitzen laguntzen du.

Asanblada bidez hartzen dituzte erabakiak. Familiako gutxienez pertsona batek kobratzen du langabezia saria, etxean beste diru sarrerarik ez bada. Haurtzaindegi zerbitzua hilean 12 euroren truke dute; bazkariak barne. Wifia, herri osoarentzat.

Eta auzolana. Igande gorriak izaten dituzte. Herriko festetarako kaleak txukuntzeko, adibidez. Eta igande berdeak, herrigunetik kanpo. Olibak batzeko, esaterako. Borroka egunak ere ohikoak dira. Udalak autobusak jartzen ditu, manifestazioetara joateko.

Marinaleda ez da perfektua. Han ere denak ez daude konforme. Baina esperantzarako zirrikitu bat da. Eredu antikapitalista. Marinaleda ez da Marinador.


ELAk autodeterminazio eskubidea helburu estrategiko gisa hartzeko eskatu du

"Autodeterminazio eskubideak ez du eskatu beharreko minimoa izan behar, eta bere inguruan bildu behar dira alde dauden indar sozial, sindikal eta politiko guztiak", dio sindikatuak Aberri Egunera begira plazaratu duen agiriak.

ELA sindikatuaren arabera, Espainiako Estatuarekin egin beharreko negoziazio eredua aldatu egin behar da, "autodeterminazio eskubideak ez duelako eskatu beharreko minimoa izan behar, helburu estrategikoa baizik". Xede hori lortze aldera, "bere inguruan bildu behar dira alde dauden indar sozial, sindikal eta politiko guztiak. Bestela esanda: ELArentzat prozesu subiranistarik ez da izango konponbide eredua berrikusten ez bada". Hala dio Aberri Egunera begira gaur plazaratu duen agiriak.

Sindikatuaren ustez, bada eredurik borroka egiteko: Ipar Euskal Herrikoa. "ELAk nabarmendu egin nahi du Ipar Euskal Herriko borroka abertzale eredugarria. Iparraldean abertzaleek botere politiko instituzionalaren lilura faltsuei uko eginda, eta bortizkeriaren eta klandestinitatearen epikarik gabe, arlo nazionalean estrategikotzat jotzen duten gai batean -Euskal Herriko Laborantza Ganbara- indarrak bat egiten asmatu dute euren artean, sektore politiko, sozial eta instituzional zabalagoak ere erakarriz".

"Unibertso abertzalean etsipena eta antzutasuna hedatu" dela ikusten du ELAk, eta hor EAJk eta EAk Eusko Jaurlaritzan izandako jokabidea kritikatu du, "etsigarria izan delako edozein indar subiranistarentzat erabateko garrantzia duen tresna -kontsulta-, nola erabili duten; ez dute batere jokabide sinesgarririk izan".

ETAren jarduera millitarra gaitzetsi du, baita politikoa ere, "onartezina delako [Espainiako] Estatuarekin erabakitzeko euskal esparruari buruz egin beharreko balizko negoziazioan ETAk bere burua protagonista nagusitzat agertzea. Jarrera hori ez da zilegi; desegokia da eta herri honen interesekin ez dator bat, gehiengoak protagonista izan nahi baitu bere askapen prozesuan, bide zibil, demokratiko eta bakezkotik jota".

Espainiako Estatua demokratikoa ez dela iritzi dio ELAk. "Giza eskubideen aurkako jokabideak babesten ditu, eta errealitate nazionalekiko ez du errespeturik".

Arlo sozio-ekonomikoa

ELAren ustez, aurreko urteetan izan den hazkunde ekonomikoa ez da berdintasuna eta gizarte justizia areagotzeko baliatu, eta "orain enplegua neurrigabe nola suntsitzen den ikusten dugu".

Horretaz gain, agenda politikotik hainbat aldarrikapen desagertu egin zirela salatu du: Gizarte Segurantza, enplegu politikak edota lan legedia. "Are gehiago, erakundeek onartu egin dituzte finantza baliabideak, estatuak ezarritako kudeaketa erabiltzeko baldintzapean, alor beraren xedea desitxuratuta ere. Beraz, autogobernua erabili den moduari etsigarria irizten diogu".

ELAk dio arrazoi horiengatik deitu duela, beste sindikatu batzuekin batera, maiatzaren 21erako greba orokorra.


Hilaren 30ean bertso afaria egingo dute Ramuntxo Trinkete Elkartean

Artia auzoko Ramuntxo Trinkete Elkarteak bertso afaria antolatu du hilaren 30erako, Aitor Sarriegi eta Sustrai Colina bertsolariekin. Izena emateko azken eguna hilaren 27a da.

Dagoeneko sarrerak salgai jarri dituzte, 20 euroan. Mari ostatuan eta El Txoko del Mejillon (Ramuntxo) tabernan eros daitezke. Hilaren 27, datorren asteko asteartea baino lehenago eman behar da izena. Antolatzaileek bi telefono zenbaki jarri dituzte informazio gehiago nahi dutenentzako: 653 73 84 41 eta 659 83 35 91.


Kamineroaren etxeari irtenbidea ematea eskatu du Udalak

Inguruan martxan jarri dituzten eraikuntza lanekin inguratuta gelditu da lehendik ere zaharkituta zegoen baserria.

Traña-Matienako Kamineroaren etxeari irtenbidea emateko eskatu dio Abadiñoko Udalak Aldundiari. Inguruan martxan jarri dituzten eraikuntza lanekin inguratuta gelditu da lehendik ere zaharkituta zegoen baserria. Eraikina egoera horretan ikusita, Jose Luis Navarro alkateak Aldundiko Herri-lan Sailari eraikina botatzeko edo eraberritu eta erabileraren bat emateko eskaera egin dio: \"Ez badute baserria konpontzeko asmorik, obretako makinak hantxe daudela aprobetxatu eta botatzeko esan eta erantzunaren zain gaude\". Gerediaga elkarteko Jon Irazabalek dioenez, baserriak 1920. urteko arkitekturako joerak agerian ditu, eta kamineroak han bizi zirenez handik datorkio izena: \"Publikoa izanda, baserri eder hau berreskuratu zitekeen\".


Ez esatearen garrantziaz

Pasa den astean, Zarauzko bi gaztek ekintza sinboliko eder bat gauzatu zuten Kafkaren irudimenaz elikatzen den Espainiako Auzitegi Nazionalak ezarri dien zigorraren aurka. «Aritz Labiano eta Haritz Gartxoteneak uko egin zioten euren kabuz kartzelara joateari. Zarauzko Santa Barbarako horman zintzilikatu ziren», kontatu zigun egunkari honek.

Pertsona batek «EZ!» esatea bere bizitzako une gogoangarri bat izaten da, baina herri oso batek «EZ!» esan duen unea bere historia guztiko atalik miresgarrienaren ataria bihurtu izan da mundu guztiko herrialdeen kroniketan.

Iraultzak «EZ!» esatetik hasten baitira, euskaldunok ere aproba hori egin behar genuke, behingoz behintzat. Edozer gerta ere, Espainiako sistema politikoan parte hartzen daramatzagun hogeita hamar urte hauek utzi diguten panorama baino gogaikarriagoa ez litzateke izango gure egoera.

1955eko egun batean Rosa Parks emakume beltzak autobusean bere aulkia txuri bati uzteari uko egin ziolako piztu zen Estatu Batuetan beltzen segregazioaren kontrako mugimendu erraldoia, epe laburrean lege haiek konstituziotik ezabatuko zituena. Hasieran arazo pertsonal bat izan zen: Rosa Parks atxilotu egin zuten. Baina laster milaka beltzek boikota egin zioten autobus enpresari; arazoa soziala bihurtu zen.

Herri bat bezala esan zuen «EZ!» Ipar Ameriketako beltzerriak, Euskal Herriak bere historia luzean oraindik bereganatu ez duen kontzientzia baten jabe zirela agertuz. Izan ere, «EZ!» esaten duen herria heldutasunera iritsi den seinaleak isurtzen ari da zapaltzailearen aurrean, menderatua eta garaitua izan dela ere ahazterainoko memoria ustelduaren baitan argi nimiño bat bizirik gorde duelako.

Geure buruari edertasuna eta dotorezia aitortzeko, euskaldunok «EZ!» esan behar genuke.

«Gauzak ez egitearen» ideia oso interesgarria da, ez egiteak ez baitu pasotismoa esan nahi, ezetza antolatzea baizik, ezetzak irekitzen duen bide berria antzematen eta elikatzen ikastea. Horixe eskatzen zuen urtarrilaren lehen egunetan Xabier Etxaniz Rojok egunkari honetako zutabe batean, ETBko «Badator dos-mil-once» programa tamalgarria kritikatuz: «Zer trauma mota dute Espainiako telebisten kopiarik kaskarrena eman nahi izateko? Izan dezatela lotsa eta duintasun apur bat eta ausart daitezela ezer ez egiten, kate tematikoek egiten duten moduan. Ezer ez egitea ikuslea tontotzat hartzea baino hobea baita». Aspaldian entzun dudan proposamenik bikainena iruditu zitzaidan.

«Ez!» esatera hurbildu diren adierazpenak ezagutu ditut hamarkada honetan Joseba Egibar eta Arnaldo Otegiren hitzetan. Bereziki miresten ditut bi politiko hauek, euren alderditik haratago joateko karisma eta ahalmena sumatu izan diedalako. Batasuna ilegalizatu berritan, Otegik esan zuen: «Espainiako legeditik at egotea ohore bat da». Gaurkotasun ikaragarria duten hitz tamalez ahaztuak honezgero.

Joseba Egibarrek Lizarra-Garaziko meniaren inguruan esandakoa: «ETAren garaia amaitu da, baina Estatutuarena ere bai». Estatutua hila badago, agortua, antzutua Zer esan nahi du Egibarrek, bere alderdiak frakasoaren kudeaketan jarraitu duela, eta jarraitu nahi duela, porrot aitortuaren esparru ustelduan lan egiten? Aspalditik balio ez digun marko batean lortutako dirutxoak nola aurkez litezke Euskal Herriarentzat sekulako onurak balira bezala?

Erantzun bakarra da posible: bere alderdiak (beste alderdi enparauak bezala) ez diolako uko egin nahi Espainiako sistema politikoaren baitan lortzen dituzten pribilegio ekonomikoei, ospe sozialari, gizarteko distirari. Euskaldunok «EZ!» esan behar genioke politikagintza honi, geure autoestimagatik bakarrik bada ere.

Hemen gauza asko esaten dituzte politikoek, gero euren alderdiaren jokabideekin inongo loturarik ez dutenak, inoiz praktikan jartzea bururatu ere ez zaizkien hitzak eta mezuak, nahasmenaren kultura bat sortu, indartu eta hedatu dutelako hiru hamarkada hauetan. Ideia horiek kokatzeko eta funtzionamendu bidean jartzeko estrategia bat ez daukagulako herri bezala. «EZ!» esan behar genioke euskadunok politikagintza modu honi, geure buruaren osasunagatik bakarrik bada ere.

Bilduri buruzko erabakiaren bezperan ere entzun ditugu honakoak: «Espainiak sekulako erridikuloa egingo du Europan», «PSOE eta PPren akats izugarria izango da», «M-22ko hauteskundeak deslegitimatzea eskatuko dugu» Panorama zoragarria benetan, horixe nahi dut nik! Ez al litzateke ona guretzat Espainiak erridikuloa egitea, PSOEk eta PPk egundoko akatsak egitea? Baina badirudi, esaldiok esanak izan diren moduan, min egiten digula hori gertatzeak. Nola liteke? Erantzun bakarra da posible: Espainia erridikuloan erori arren, «nire» alderdiari kalte egingo diolako.

Hauteskundeak deslegitimatu nahi baditugu, ez al litzateke egokiago lortuko euskaldunon %75ak botorik ez emanda? Zeinek gobernatuko luke halako herri bat? Euskaldunok «EZ!» esaten ikasi beharko dugu, adimen politikoa ere badaukagula demostratzeko.

Ni ez naiz alderdi batekoa, ni Euskal Herrikoa naiz. Ez dut Espainiako sistema politikoan integratu nahi, aldendu baizik, urrundu. Baina alderdiek, denek, beti daukate botere kuotaren bat galtzeko arriskua, eta inoiz ez dute sistema politiko propio bateranzko ihes ederrik antolatuko.

«Hori irreala da!», entzuten dizuet. Noski. Hogeita hamar urte izan dituzte hori irreal bilakatzeko. Errealitatea egin egiten da, eta alderdiek urrundu gaituzte ideia horretatik, euren botere banaketa sarea ongi lotuta uzteko hala komeni zitzaielako. Pedagogia anti-independentistarik gogorrena hemen PNVk egin du.

Ehundaka milaka independentista gaude Euskal Herrian, Espainiari «EZ!» esatea posible egin eta antolatuko duen herri baten itxaropenean.


Zer egin anai- arrebak sesioan daudenean?

Hitzaldi zikloa antolatu du Urumea ikastolak interesa duten herritar guztiei zuzenduta. Bihar azalduko dute zer egin anai-arrebek elkar jotzen dutenean. 18:00etan, Biterin.


Maiatzaren 6an Santa Kruzeko erromeria egin zen

Maiatzaren 6an egin zen Santa Kruzeko erromeria. Eguraldia zela-eta, eta azken aldian Patxi abadea gaixorik egon delako, lau herritako zerbitzua egiteko arazoak egonen zirelakoan, erromeria egiteko zalantzak izan ziren, baina azkenean, egitea erabaki zen. Bertan, meza entzun ondotik, hamaiketakoa egin zuten herritarrek.


Denen gusturako

Donibane Garaziko bestak bost egunez izango dira, gaur hasita. Berritasunen artean, haurren eguna eta nagusien eguna. Gaztetxeak eta AEK-k gune bana eskainiko diote euskarari.


Saharari buruzko jardunaldiak egingo dituzte Armintzan bi aste barru

Basordapurtu kultur elkartearen eskutik, urriaren 24 eta 25eko asteburuan Saharari buruzko jardunaldiak izango dira Armintzako kultur etxean. "Elkartasuna, herrien arteko xamurtasuna" lelopean, hiru ekimen nagusi bilduko dituzte Saharari buruzko jardunaldietan. Bi egunetan, goizeko 12etatik arratsaldeko 3etara Saharako argazkiak, tresnak eta ohiko jantziak jarriko dituzte ikusgai. Era berean, larunbatean, Joaquin Calderon eta Luis Arellanok 2007an eginiko "Sahara no se vende" filma proiektatuko dute 17:30etik aurrera. Bertan, Saharar herriaren historia, Argeliako hegoaldeko errefuxiatu eremuen egungo egoera, 31 urteko gatazka eta etorkizunerako gakoak kontatzen dira, Tonino Carotone, Manu Chao, Mariam Hassan, Chambao, Gualitxo, Aurora Beltran eta Amparanoiaren musikarekin batera. Igande arratsaldean, berriz, herri sahararrarentzako urteroko janari bilketaren kanpainari hasiera emango diote. Argazkian, Aminetu Haidar giza eskubideen aldeko militantea eta preso politiko ohiak 2006an Bilbon emandako hitzaldia / cc.-by-sa Saharauiak.

Egitaraua:

Urriak 24, larunbata:

- 12:00etatik 15:00etara, argazki, tresnak eta sahararren tradiziozko jantzien erakusketa.

- 17:30etik 20:00etara, “Sahara no se vende” filmaren proiekzioa eta hitzaldia.

Urriak 25, igandea:

- 12:00etatik 15:00etara, argazki, tresnak eta sahararren tradiziozko jantzien erakusketaren jarraipena.

- Herri sahararrarentzako janari bilketaren kanpainari hasiera emango diogu.


Auto artean bizikletan ibiltzeko ikastaroa

Hirian galtzadan bizikletaz ibiltzeko ikastaroa antolatu du Donostiako Udalak bihartik larunbatera. Saio praktikoak izango dira eta kalean bertan emango dira, gehienez sei laguneko talde txikietan. Ikastaro hauen bidez, bizikletaz ibiltzeko oinarrizko segurtasun neurriak aztertuko dituzte, estutasun edo arazorik ohikoenak errepasatuko dituzte, eta larrialdi horietan nola jokatu behar den ere erakutsiko dute. Eta guztia, benetako trafikoarekin landuko da, noski, galtzadan sortzen baitira auto eta bizikleten arteko talkarik gehienak

Eguraldia lagun, hamabost bat pertsona elkartu ziren denboraldiko lehenengo txangoan. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Bizikletan ibiltzeaz asko dakite Kalapie taldekoek. Urteak daramatzate bizikleta eta autoen edo oinezkoen arteko harremana normalizatzeko lanean. Hainbat ekimen antolatzen dituzte horretarako, eta baita bizikleta garraio bide moduan aldarrikatzeko ere. Ekimen horietako bat hileko lehen astelehenetan antolatzen duten txangoa izaten da. Hantxe topatu ditugu aste honetan ere, udako oporren ostean, denboraldi berriko lehenengo irteeran.

Adi-adi entzuten ditu taldeak abiatu aurreko oharrak. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Anoetako estadioaren parean elkartzen dira goizeko hamaiketan. Giuliano Mezzacasa, Kalapieko kidearen esanetan, «hiriko bidegorriak ezagutzen ditugu ordu eta erdiko buelten bidez. Ariketa egiteaz gain, jendeak bizikletaz ibiltzeko ohitura hartzea nahi dugu». Aste honetan Añorga-txikitik Errekalderaino doan bidegorri berria ezagutu dute.


Hatortxu Rokek antolatutako maketa Lilaketari buruz Aitorrekin.


Katsikaris: "Etxean jokatzen dugu, ez dago aitzakiarik"

Josh Fisherren itzulerari buruz honakoa esan du: "Bi postutan joka dezake eta hori abantaila da. Fisikoki, gainera, oso ondo dago, larunbatean jokatzeko prest".

Kanaria Handiak Bilbao Arena bisitatuko du larunbat honetan (19:30ean) eta Bizkaia Bilbao Basketek ezin duela etxean beste partida bat galdu adierazi du Fotis Katsikaris entrenatzaileak. "Etxean jokatzen dugu eta ez dago aitzakiarik", esan du.

Jokalariek "taldearen eboluzioa eta garapena" erakutsi beharko dutela uste du teknikariak. Kanaria Handiaren aurka "une egokiena" da haren ustez. Kanariarra talde "sendoa, orekatua eta esperientzia handikoa " dela iritzi dio. Jaycee Carroll, Sitapha Savane eta Jim Moran jokalariak azpimarratu ditu.

Josh Fisherren itzulerari buruz honakoa esan du: "Bi postutan joka dezake eta hori abantaila da. Fisikoki, gainera, oso ondo dago, larunbatean jokatzeko prest".


Venezuelara itzuli da Chavez

Twitter bidez iragarri du Venezuelan hartuko duela minbiziaren aurkako tratamendua. Esker hitzak izan ditu Kubako eta Venezuelako herritarrentzat. Iazko abenduaren 10ean joan zen Kubara ebakuntza egitera, eta bi hilabete pasatxo egin ditu han.

Hugo Chavez Venezuelako presidenteak Twitter sare sozialaren bidez jakinarazi duenez, Cuba utzi eta Venezuelara itzuli da. Minbiziaren aurkako tratamendua bertan jasoko du aurrerantzean. Chavez zeraman hegazkina Euskal Herrian 08:00ak zirela lurreratu da Venezuelan.

"Aberri venezuelarrera iritsi gara berriz. Eskerrik asko, Jainkoa!! Eskerrik asko, herri maitatua!! Hemen jarraituko dugu tratamendua", idatzi du Chavezek. Gainera, Kubarekiko eta Castro anaiekiko esker hitzak izan ditu Venezuelako presidenteak: "Eskerrik asko Fideli, Rauli eta Kuba osoari!! Eskerrik asko Venezuelari hainbesteko maitasunarengatik!!!". Carlos Arevalo erietxe militarrean dute Chavez, eta harekin dira senide eta Venezuelako goi kargu ugari.

Iazko abenduaren 10ean joan zen Chavez Habanara, minbiziari aurre egiteko laugarren ebakuntza egitera. Nicolas Maduro Venezuelako presidenteordea hainbat aldiz joan zaio bisitan, eta hark eman du asteotan Chavezen osasun egoeraren berri. Bi hilabetean ez da Chavezen argazkirik argitaratu, atzo arte. Atzo kaleratutako irudian, Chavez bera ageri da alabekin, egunkaria irakurtzen.


Futbol Campuseko bigarren txanda

Sakanako Mankomunitateko Kirol Zerbitzuak Lakuntzako Udalaren, Lagun Artea futbol taldearen eta Nafarroako Kirol Institutuaren laguntzarekin antolatutako futbol campusaren lehen txanda aurreko astean gauzatu zen. 10 eta 12 urte arteko hemezortzi gaztetxo aritu ziren futbolean Iturmendiko Imanol Arbizu monitorearekin. Aste honetan bigarren txandak hartu du lekukoa: ostiralera bitartean, 13 eta 15 urte arteko hamar gaztetxoren txanda heldu da. Goizeko 10:00etatik 13:00era futbolaren inguruko teoria eta praktika uztartuko dute gaztetxoek, bereziki jolasen bidez eta Imanol Arbizuren zuzendaritzapean. Eta saioaren bukaeran Lakuntzako igerilekuetan freskatzeko aukera izanen dute. Lakuntzako Zelai Berri zelaian gauzatzekoa zen campusa, baina aurreko astean ezinezkoa izan zen zelaian tratamendua egiten ari zirelako, eta Lakuntzako parkearen alboko futbol zelaian aritu ziren lanean. Aste honetan ia alfronbra berdea dirudien Zelai Berrin aritzeko aukera aparta izan dute.


Gaztetxokoa larunbatean zabalduko da

Argibideak nahi dituenak kultura@etxarriaranatz.eus e-postara idatzi edo 606 239 008 telefonora hots eginez lortu ditzake

Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan ari diren gaztetxoak neguko asteburuetan egoteko eta ongi pasatzeko tokia da gaztetxokoa. Laugarren denboraldia bihar mustuko du Etxarri Aranazko gaztetxokoak. Maiatzaren 26ra arteko asteburuetan egonen da zabalik: larunbatetan 17:00etatik 21:00etara eta igandeetan 16:30etik 20:30era. Udal zerbitzu hori erabiltzeko izena ematea ezinbestekoa da. Horretarako epea hilaren 31ra artekoa da. 30 euroko kuota (40 euro erroldatuta ez daudenak) pagatu behar da udalaren Euskadiko Kutxaren kontuan, gaian gaztetxokoa eta izen abizenak jarri behar da. Ziurtagiria eta matrikula orria udaletxean aurkeztu beharko dira.


Osakidetzak Boroan biltzen du koronabirusaren aurkako osasun-materiala

Osakidetzak erositako edo jasotako materiala Boroako biltegi batean gordetzen du Jaurlaritzak; bertatik banatzen dute osasun-zentroetara.

Zornotzako Boroa auzoan dagoen biltegi batean gordetzen du Osakidetzak COVID-19 gaitzari aurre egiteko material guztia, eta biltegi horretatik banatzen dute material hori behar duten zentroetara.

ETBko kamerak biltegi horretara sartu dira, eta prozesu osoari egin dio jarraipena, materiala iristen denetik banatuta egon arte.

Osakidetzak azaldu du Jaurlaritzak egunero aztertzen dituela materiala jaso behar duten kolektibo guztien beharrak: "Nahitaezkoa da behar horiek gaitzaren bilakaeraren arabera egokitzea, eta kontuan izatea stockeko egoera". Halaber, Espainiako Osasun Ministerioak Banakako Babes Ekipoak erabiltzeko protokoloak egokitzen ditu.

Azterketa hori eginda, Aero-Ferr mezularitza-enpresak egiten du banaketa; materiala "Osakidetzako erakundeei, sektore sozio-sanitarioari, anbulantziei, egoitzei, etxez etxeko laguntzako zerbitzuei, hileta-zerbitzuei, adingabeen zentroei, Ertzaintzari, Udaltzaingoei, edo taxiko zerbitzu bereziei eramaten die".

Koronabirusaren aurka borrokatzeko Osakidetzak eskuratutako materialaren % 88 Eusko Jaurlaritzak berak erosi du, edo zuzenean jasotako dohaintzen bidez iritsi da, Jaurlaritzak zehaztu du; % 12, aldiz, Espainiako Gobernuko Osasun Ministerioak eman du.

Eusko Jaurlaritzak esan duenez, Osakidetzak, 2020ko lehen hiruhilekoan, 881.500 maskara, 24,4 milioi eskularru baino gehiago, 570.000 mantal eta 30.600 gel hidroalkoholiko erabili ditu.


Arrazolatarren hirugarren topaketa, Kolonbian

Cartagena de Indiasen, Kolonbian, egin dute aurten arrazolatarren topaketa. Guztira, 120 lagun inguru elkartu dira eta tartean egon dira hainbat oñatiar ere.


'Nicolas txiki' atxilotu dute 500 euroko afaria ez ordaintzeagatik

Polizia iturrien arabera, ‘Nicolas txiki’ Ramses jatetxera Joan zen lagun talde batekin. Gauerdian jatetxetik alde egin zuen, afaria ordaindu gabe.

Polizia Nazionalak Francisco Nicolas Gomez Iglesias, ‘Nicolas txiki’ bezala ezaguna, atxilotu zuen atzo gauean Madrilen. Antza, jatetxe batean izan zen afaltzen eta 500 euro baino gehiagoko faktura ordaindu gabe alde egin zuen.

Polizia iturrien arabera, ‘Nicolas txiki’ Ramses jatetxera Joan zen lagun talde batekin. Gauerdian jatetxetik alde egin zuen, afaria ordaindu gabe. 500 euro baino gehiagoko faktura zuen ordaintzeko.

Lagun taldea Gabana dantzalekura joan zen ondoren. Jatetxeko nagusiak poliziari deitu zion eta agenteak dantzalekura gerturatu ziren.

Ustezko iruzur delitu batengatik atxilotu zuten ‘Nicolas txiki’ eta Salamanca barrutiko komisariara eraman zuten. Deklaratzeari uko egin dio eta abokatua etorri arte, goizeko zortziak, komisarian egon da.

Jatetxeak ez du salaketarik jarriko zor zen dirua ordaindu baitute.


Uretan jostatzeko aukera, gaur

Gaur, 10:30etatik 12:00etara, ur ludoteka izango da Kiroldegian, Hernaniko Udal Kirol Patronatuak antolatuta. Ondo pasatzera joateko gonbitea egin dute bertatik


AEBentzat txapela, aise

Munduko Saskibaloi Txapelketako finalean aise irabazi diote Ameriketako Estatu Batuek Serbiari.

129-92. Emaitzak zalantza gutxi uzten du Ameriketako Estatu Batuek Munduko Saskibaloi Txapelketako finalean erakutsitako nagusitasunaz. Txapelketa bikainari ginga ezin hobea jarri diote urrea eskuratuta, serbiarrek estatubatuarren erauntsiari begiratu besterik ezin ziotela egin.

Hirukoetan oinarritu dute AEBek finaleko garaipena. Besteak beste, sei jaurtiketatik seiak sartu ditu Kyrie Irvingek hiruko marratik. Guztira, hiruko hamabost jaurtiketa saskiratu dituzte. Ongi hasi du partida Serbiak, baina jada atsedenaldirako 67-41 zihoazen aurretik amerikarrak.

Turkian 2010eko munduko txapelketan eskuratutako garaipena errepikatu dute, beraz, AEBek. Bosgarren aldiz nagusitu dira munduko txapelketan.


Aurrerantzean ez da bertakoa izan beharko Katalunia plazako aparkalekuan leku bat erosteko

Donostiako Udalak Katalunia plazako aparkalekuan leku bat eskuratzeko baldintzak zabaldu ditu. Hemendik aurrera ez da etxebizitza edo merkataritza mugarik egongo, eta ez da beharrezkoa izango hiriko egoiliarra izatea. Beraz, eremu horretan bizi edo lan egin, eta bere autoarentzako leku bat behar duen edonork erosi ahalko du aparkatzeko leku bat edo gehiago.

Guztira 89 leku eskaintzen dituzte erabilpen lagapenean; 60 plaza hirugarren solairuan, 23.582 eurotan, eta 29 laugarren solairuan, 20.466 eurotan, dagokion BEZ kopurua gehitu gabe. Interesa dutenek 943 483 544 telefonora deituta jaso dezakete informazio gehiago.

Baldintza berri hauen berri emateko kanpaina bat jarri du abian Donostiako Udalak, Zure autoa Katalunia aparkalekuan baino hobeto? Inon ez! leloarekin. Gainera, gaurtik aurrera, liburuxkak banatuko dituzte auzoan, eta kartelak banatuko dituzte auzoko dendetan.

Jon Albizu, Mugikortasun zinegotziak nabarmendu duenez, egoitza eskakizuna malgutu dute, egoiliarrak ez direnek ere aparkaleku bat eskuratzeko aukera izan dezaten. “Erabilera publikoa eman behar zitzaion erabilerarik ez zuen gune bati. Erabakia hartzeko arrazoiak ekonomikoak izan dira. Ez dugu autoa sustatu nahi, baina ezin dugu udal diru-kutxetan gastu ekonomikoa sortzen duen aktibo bat eduki. Beraz, espero dugu ondasun hauek salduz sortu den zor historikoa ordaintzeko diru sarrerak edukitzea eta, aldi berean, lur gainean aparkatzeko leku libre gehiago sortzea”.


Udal Gaztedi foru erakundeari atxikituko zaio Iurreta

Bizkaiko Foru Aldundiak bultzatutako Udal Gaztedi erakundeari atxikituko zaio Iurreta. EAJ eta PPren aldeko botoekin onartu dute gazteriarentzako politika integralak sortzea helburu duen organu aholkalari horretan parte hartzea. PSE-EEk kontra egin du, eta Bildu abstenidu egin da

Bizkaiko Foru Aldundiak bultzatutako Udal Gaztedi planari atxikituko zaio Iurreta. EAJ eta PPren aldeko botoekin onartu dute gazteriarentzako politika integralak sortzea helburu duen organu aholkalari horretan parte hartzea. PSE-EEk kontra egin du, eta Bildu abstenidu egin da.

Bizkaia du lan-eremu Udal Gaztedik, eta gazteentzako politika integralak sustatu eta koordinatzea izango da bere lana. Iñaki Totorikaguena alkatea izango da Iurretako ordezkari foru organu horretan.

PSE-EEk foru erakunde horrekiko zalantzak agertu ditu. Eusko Jaurlaritzak bultzatuta gazte plan bat garatzeko aukera izan dutela nabarmendu du eta ez dutela aurrera egin: "Orain aurrera egin ez duen gazte plan baten barruan dagoen beste bat sortu gura da, eta holako kontuek ez dute funtzionatzen. Gainera, erakunde berri horretara atxikitu ezean ez dugu laguntzarik lortzeko aukerarik, horrek zalantzak sortarazten dizkigu".

Bilduk ere bere zalantza azalarazi ditu bai diru-laguntzei dagokionez, bai planteatutako helburu eta gazteen parte hartzeari dagokionez.

PPren ustean, berriz, "bizi dugu egoera honetan beharrezkotzat jotzen ditugu horrelako ekimenak".

Iñaki Totorikaguena alkateak argitu du aurretik Jaurlaritzak aurkeztutako gazte planean ere lurralde historiko bakoitzak bere plangintza garatzea proposatzen zuela. "Orduan planteatzen zen ildo beretik joko du Udal Gaztedik ere bai. Ez dakit zergaitik ez zuen aurrera egin gazteei begirako plan harek, baina Bizkaiko Foru Aldundiak ere parte hartu zuen orduan, eta eskualdez eskualde garatzea zen proposamena". PSE-EEk, baina, ez du berdin ikusten. Gainera, babarmendu duenez, diru-laguntzen zati handiena Bilbok eroango du: "800.000 euro inguruko aurrekontua aipatu dute, eta Bilbok 300.000 eroango lituzke. Herri txikiei gehiago lagundu beharko liekete"


"Hemen daukagunaz hausnartu behar dugu, kanpokoaz bainoago"

"Gogoeta" galdegin die euskal futbol taldeei: indarkeria darabiltenak "baztertu" ditzatela eskatu die. Berretsi du hildako ertzaina operatiboaren parte zela, baina ez zela hura izan heriotzaren arrazoia.


Oier Mendizabalek ezin izan zuen irabazi

GAUEKO 22:45 inguruan hasi zen Donostia Hiria Torneoko final erdietako lehen partidua. Oier Mendizabal hernaniarrarentzat udako torneo haundi bat jokatzeko lehen aukera zen, Olaizola II-arekin bikotekako txapela irabazi ondoren. Ikusmina nagusi zen frontoian, hernaniar eta añorgatar ugari bildu ziren Oier animatzeko asmoz, eta ez zuten hutsik egin, txalo zaparrada ugari jaso baitzituen hasiera-hasieratik. Partidua nahiko berdindua hasi zen, nahiz eta bi bikoteek egindako hutsen ondorioz egin markagailuak gora. Oier serio eta nagusitasunarekin aritu zen atzean, pilota zailak eramanez, baina aldea aurrean nabarmendu zen, Oinatz Bengoetxea Aimar Olaizola baino gehiago izan baitzen atzokoan. Partidu erditik aurrera gorriek, Oinatz Bengoetxea eta Patxi Ruizek, aurreko tantoetako bolada ona mantendu zuten eta erraz iritsi ziren 22ra. Partiduko emaitza 22-11 izan zen eta bikote gorriak lortu zuen finalerako txartela. Finala irailaren 6an jokatuko da Bengoetxea VI-Patxi Ruiz eta atzoko partiduko garaileen artean.


Gai eta doinu ugariren printza

Ibilbidean egin dituzten bi diskoak biltzen dituen 'San Danetio' disko bikoitza plazaratu du Unidad Alavesa musika taldeak. Gaur Donostian joko dute, Ttan Ttakun irratiaren festan


Euskadiko eskola kiroleko lehiaketa guztiak, bertan behera

Gipuzkoako Foru Aldundiak larunbatean eta igandean eskola kiroletako lehiaketak bertan behera uztea gomendatu du. Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek zuzenean utzi dituzte bertan behera.

Bertan behera geratu dira asteburu honetako eskola kiroletako lehiaketak Euskadin.

Gipuzkoako Foru Aldundiak larunbatean eta igandean eskola kiroletako lehiaketak bertan behera uztea gomendatu du, eta Arabakoak bertan behera utzi ditu, hotz denboralearen ondorioz.

Eskolek astebururako antolatutako kirol lehiaketak bertan behera utzi ditu Arabako Foru Aldundiak, datozen egunetarako aurreikusitako hotz eta elur denboralearen ondorioz.

Larunbatean eta igandean hiriarteko bidaiak egitea dakarten kirol ekintzak bertan behera utzi dituzte. Halaber, astebururako aurreikusitako kirol ekintza guztiak bertan behera utzi dituzte, Foru Aldundiak agiri batean jakinarazi duenez.

Arabako Foru Aldundiak eskolek astebururako antolatutako kirol lehiaketak bertan behera utzi ditu, datozen egunetarako aurreikusitako hotz eta elur denboralearen ondorioz.

Larunbatean eta igandean hiriarteko bidaiak egitea dakarten kirol ekintzak bertan behera utzi dituzte. Halaber, astebururako aurreikusitako kirol ekintza guztiak bertan behera utzi dituzte, Foru Aldundiak agiri batean jakinarazi duenez.

Bizkaiko Foru Aldundiak ere Eskola Kirola programak asteubururako aurrez ikusita zituen jarduera guztiak bertan behera uztea erabaki du. Beraz, ez da kirol jarduerarik izango otsaialaren 4ean eta 5ean. Jarduera mota guztiei eragiten die horrek: lehiaketak, hastapenekoak eta jolas jarduerak. Aldundiak iragarri duenez, gorabeherarik egon ez dadin hartu da erabaki hori, bai hotzaren ondorioz, bai errepide zein instalazioetan egon daitekeen elurraren eta izotzaren ondorioz gerta litezkeen istripuak ekiditzeko.


500.000 euro lortu nahi dituzte Etxauziarentzat, Irailaren 15erako

«Etxauzia zabal eta bizi !» leloarekin kanpaina berria abiatu dute maiatzaren 20ean. Helburua betez gero, lanean segitzeko babes adina izango lukete bultzatzaileek.

Etxauzia gaztelua erosketa lanetan segitzen dute Etxauzia Nafartarren Etxea elkarteko kideek. Heldu den mugarria irailaren 15ean eman dute eta ordurako diru bilketaren bitartez 500.000 euro batzea espero dute. Helburua betez gero proietuaren hurrengo fasera pasatzen ahalko direla diote elkarteko kideek eta erdiesteko maiatzaren 20ean abiatu zuten diru biltze kanpaina berria, “Eman dirua Etaxuziarentzat!” lemapean.

Hilabeteak daramazte elkarteko kideak Euskal Herrian zehar aurzkepen ekitaldi ezberdinak antolatzen. Bide horretan sgituko dute kanpaina berri honekin. Hala nola, hauek dira datozen hitzordu garrantzitsuak :

Ekainaren 27 eta 28an : Baigorrin berean Irantzu Lekue artista Gasteiztarrak Etxauzia, mahastiak eta Baigorriko herria gaitzat harturik koadro ezberdinak egingo ditu. Gasteizen ARTgia galerian ikusgai izango dira ondoren “Arnasa 01” serie bezala. Euskal Herritk ere ibiliko den erakusketa izango da.

Ekainaren 14ean : Etxauzia eguna antolatua da Iruñeako Katakrak gunean, egitasmoa aurkeztu eta dirua biltzeko xedearekin.

Ekainaren 17an : “Axularren izpiritua” izeneko ekimenari hasiera emango diote Baigorrin. Bernanrdo Atxagak euskal idazle ezagunek burutuko duten idazlan kateari hasieran emango dio.

Maiatzaren 27tik ekainaren 5era : Disaporaregana joko dute Etxauzia Nafartarren Etxea elkarteko kideek. Kalifornian (Estatu Batuak) izango, Bakersfieldeko festibalean, Petaluman eta San Frantziskoko Euskal Etxeaetan.

AVIVA lehiaketako finalistetan

AVIVA asegurantza konpainiak antolatzen duen lehiaketako finalisten artean da Etxauziaren proiektua. Lau sailetan banatuak dira 200 proiektu finalistak, bakoitzean 50 ordezkatzen duten poriketuaren eginkizunaren arabera sailkatuak. Etxauzia “lotura soziala, inklusiboa eta hiritartasuna” sailean kokatua da. 5.572 bozka eksuratu ditu momentuz .


Katsikaserako hemezortzi joste makina bildu dituzte Hondarribian

Boluntarioak eta Emekiko kideak aritu dira materiala sailkatzen

Hemezortzi makina, bi plantxa, eta 30 kaxa baino gehiago askotariko materialekin beterik. Hori da Katsikasko (Grezia) errefuxiatuen kanpalekuan Olvidados gobernuz kanpoko erakundea muntatzen ari den joste tailerrerako Hondarribiko boluntario taldeak herrian bildu duena.

Uztailean zortzi makina bidali zituzten, horietako bost Eibarko Alfa enpresak dohaintzan emandakoak. “Madriletik trailerra ateratzekoa zela eta joste makinak behar zirela esan ziguten —adierazi du Izaskun Eizagirre boluntario taldeko kideak—, eta ate joka hasi ginen. Egun batetik bestera zortzi makina lortu genituen eta Madrilera bidali. Dagoeneko Katsikasen daude horiek”.

Eta joan den astean bilketa publikoa egin zuten Hondarribiko boluntarioek, Katsikasko tailerra osatzeko. Oraingoan, denetarik jaso dute: makinak, plantxak, oihalak, botoiak, orratzak eta jostorratzak, kremailerak… Emeki emakume elkartearen egoitzan egin zuten bilketa eta, beste behin, herritarren erantzunak aurreikuspenak gainditu dituzte. “Hamar makina ekarri dizkigute, eta hogeita hamar kaxa baino gehiago bete ditugu materialarekin, izugarria izan da”, erantsi du Maite Garciak.

Kanpaina handi bat

Datozen asteei begira kanpaina berri bat prestatzen dihardu Hondarribia-Katsikas boluntario taldeak. Besteak beste, zozketa handi bat egin nahi dute eta herriko ostalari eta merkatariei hurbiltzen ari zaizkie laguntza eske. Aurrerago emango dute horren berri, baina “entzutetsua” izango dela ziurtatu dute.

Bisitatu HondarribitikGreziara atal berezia


Lortu ORDIZIAN Txartela KLIK batean! www.ordizian.eus/txartela

Sakatu hemen, zure datuak bete eta egun gutxi barru zure Txartela etxean izango duzu! https://www.ordizian.eus/txartela


[IRITZIA] Marmotaren eguna Saratxon

Saratxoko errepidea konpontzeko proiektuaren inguruko Lur Jareetako mozioan sinatutako eskakizunei ez zaie benetako erantzunik eman. Mozioaren eskakizunetako batek azalera ahalik eta gehien minimizatzea zihoen. Guztizko okupazio azalera 54Ha (540.000 m2) izango dira eta proiektua birmoldatzeko Foru Aldundiak berak, kontrataturiko enpresak (Fulcrum) egindako aldaketa bakarra errotonda bateko irteera kurbaren erradioa estutzea izan zen, horrela, guztizko azalera 6000m2- tan minimizatuz, hau da, proiektu osoaren %1a. Aldaketa minimo horri gehitzen badiogu orain azalera gehiago ezjabetu nahi dutela hainbat zonaldetan, gure galdera da: mozioari erantzuteko modua da hau edo antzerki politikoa eginez mozioa zakarrontzira botatzeko modu elegantea?

Horren ostean, ISVIAL enpresak egindako makroerrotonda baten azalera gutxitzeko proiektua aurkeztu genuen. Berau araudiaren barne dagoen proposamen ekonomikoagoa eta seguruagoa zen eta betidanik eskatu diguten bezala gure asmo guztiak betetzea eskatzen ez zuena. Hots, benetan guk asko galtzen genuen soilik horretara mugatuta. Dena den, horrek ere ez zuen balio izan.

Mozioaren beste puntu garrantzitsuetariko bat Lekamaña eta Saratxoko goiko auzoari Urduñarantzako irteera ematea zen. Hau ere ezinezkoa omen da. Borondaterik gabe, noski! Hainbeste bilera, hainbeste eskakizun proiektu basatia proiektu jasangarria bihurtzeko, eta azkenik horixe zen aldatzeko zuten borondatea. Ur errea izan da!

Aste honetan obraren lehen fasearen lizitazioa aurkeztu dute, 19,1 milioi eurotakoa izango dena. Jakin badakigu ez dela lehiarik egon enpresen artean. Agian aurrekontua azpibaloratua dagoelako eta inork ez dituelako obraren gainkostuaren galerak pairatu nahi? Ez dakigu baina ez du usain onik.

Atzera begira jarrita bidea gazigoxoa izan da hainbat alditan izan dugulako gauzak aldatzeko esperantza eta egingarritzat jo izan dugu beti gauzak beste modu batean planteatzea. Hainbeste bilera alderdi politiko desberdinekin gure iritzia azaltzen eta pribatuan esaten zigutena oso gutxik eraman izan dute ekintzetara, hauxe guda politikoa baino ez delako. Batzuk foru aldundi honetako bozak irabazi nahian, beste batzuk beste probintzietako bozak irabazi nahian…horrelakoa da bizitza, gordina. Gure Herri txiki eta zatikatu honetan badirudi horrela lortzen direla proiektuak aurrera ateratzea denboran etengabe luzatzen eta azkenik guda politiko bihurtuta.

Hasierako puntura bueltatu gara, hamaika bilera, eskakizun eta buruhausteren ondoren, azkenik gure iritzia mespretxatua izan da. Ez gurea bakarrik, Lur Jareetako mozioa sinatu zutenena eta hori gutxi balitz, alderdi horiei boza eman dieten arabar guztiona ere. Guk gure akatsak egingo genituen baina beti egon gara ideia bera aldarrikatzen, proiektu ez basati eta jasangarria nahi dugu: alboko herrien bizitza ahalbidetu eta errepidearen segurtasuna handituko duena baina gure herria asfaltoaren azpian lurperatu gabe. Hainbeste eskatzea zen?


Gipuzkoako adinekoen egoitzetan 17 eguneko greba deitu du ELAk

Gipuzkoako adinekoen egoitzetako eta eguneko zentroetako hitzarmen berriak adosteko negoziaketak «blokeatuta» daudela eta, ELAk 17 greba egun iragarri ditu urtearen amaierara bitarterako. Bihar da lehenengo eguna; urrian, 24tik 26ra egingo dute; azaroaren 26tik 30era; eta abenduan 24tik 31ra. Honela, gutxieneko zerbitzuak eskainiko dituzte Goierriko egoitzetan eta bihar elkarretaratzea egingo dute, 11:30ean, Donostian, diputazioaren aurrean.

ELAren esanetan, «argi dugu nolako akordioa sinatuko dugun: gure hitzarmenak berritzen utzi, gure enpresa hitzarmenetako baldintzak errespetatu, eta soldata hobekuntza nabarmenak ekarri eta hurrengo urteetan prekarietateari aurre egiteko lan baldintzak onartuko dituena». ELAk salatu duenez, patronalek (Adegi, Matia 2020, Lares eta Acgg) eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, «inongo disimulurik gabe, enpresa hitzarmena dugun langileon soldatak izoztea, eskubide sozialak kentzea, enpresa hitzarmenak indargabetzea eta hainbat egoitzatako hobekuntza desagertzea» eskatu du, eta «2005-2008ko hitzarmena abiapuntu gisa hartzea».

«Sektore feminizatua»

Sindikatu abertzalearen esanetan, «badakigu borroka luzea eta gogorra izango dela. Baina lan baldintzak berehala normalizatu, soldata arrakalarekin bukatzeko pausoak eman eta gure sektorean nagusi den prekarietatea behingoz ezabatzeko bidean aurrerapausoak eman nahi ditugu». Izan ere, «negozio eredu hau emakumeak esplotatu eta prekarizatzera espresuki bideratua dago. Esanguratsua da: gizonezkoak nagusi diren pribatizatutako beste eremu batzuetan soldata arrakala % 30ekoa da, urtean 6.000 eurokoa». Ratioak ere egokitu nahi dituzte: «Egoitzen beharra duten gero eta aitona-amona gehiago dago, eta hango ratioak desfasatuta daude».

LABek mobilizazioak egingo ditu herrialdeko hitzarmenaren alde

LAB sindikatua ere mobilizazioetan murgilduta dago, Gipuzkoako helduen egoitzetako lan hitzarmenaren negoziazioaren alde. Atzo auto karabana eta elkarretaratzea egin zuten Ordiziako plazan. LABen esanetan, «urtea beteko da Gipuzkoako Helduen Egoitzetako lan hitzarmen berria negoziatzeko mahaiak azken bilera burutu zuenetik, eta ordutik ez dugu inolako harremanik izan, ez patronalekin ezta Gipuzkoako Foru Aldundiarekin ere». Era horretan, «beraien utzikeria ulertezina» dela diote, «sektorea herrialdeko hitzarmenik gabe dago eta langileak 2012ko soldata taula eta lan baldintzekin jarraitzen dute, eta kasu batzuetan lan baldintza okerragoekin».

Bost ardatz nagusi ditu LABen eskaerak. Batetik, «adineko pertsonen herrialdeko hitzarmena, sektoreko langile guztientzat multiplo komuntzat hartuz izatea». Bestetik, oinarrizko soldata, «Toki eta Foru Administrazioen menpe dauden langileen batez besteari homolagatzea». Enpleguari dagokionean, «egiturazko lanpostuak zuzenean kontratatzea, mugagabe eta aldi osoz». Ratioak egokitzea eta prestakuntzarako, gutxienez, 21 ordu erabiltzea ere eskatzen dute.


Esparza eta Araizen arteko eztabaidaren hamar gako eta zenbait jakingarri

Jon Ordoñez / BERRIA

Ez dirudi Esparzak eta Araizek atzo egin zuten eztabaida erabakigarria izango denik maiatzaren 24ko bozetan, baina utzi zituen ostiralean hasiko den kanpainan gako izan daitezkeen zenbait jarrera.

Ikusi duzu Esparzaren atzean @ehbildu-ren logoa #debateNa2015-en? Gakoak eta + @berria-n http://t.co/vCWaXkpj9k pic.twitter.com/uSAlKXrt2j

— Jon Ordoñez (@jonordoez) May 5, 2015

1.- Esparzak ez zuen argazkirik nahi Araizekin Eztabaida ere horrela hasi zuen Esparzak, Araizekin eztabaidatuz zilegitasunik eman nahi diola ukatuz. Araiz 21:15ean iritsi zen, eta ordu laurden geroago Esparza. Argazkilariak estudiora hautagai bakoitza bere lekuan zegoela deitu zituzten. Hautagai bakoitzak pantaila bat zuen atzean, eta Araizen bizkarrean zegoen pantailan bezala Esparzaren atzean zegoen pantailan ere, argazkietan ikus daitekeenez, EH Bilduren logotipoa jarri zuten. Behin eztabaida amaituta, UPNko hautagaia korrika joan zen, Araizekin hitz erdirik egin nahi izan gabe; makillajea kendu ere egin gabe. Esparzaren hasierari garbi erantzun zion Araizek: “EH Bilduri zilegitasuna ez dio UPNk ematen, herritarrek baizik”. Makillajea kenduta, geroago joan zen Araiz.

Araizek: “Zilegitasuna ez digu guri UPNk ematen, herritarrek baizik” #debateNa2015 @berria — Jon Ordoñez (@jonordoez) May 4, 2015

2.- Babestuta eta bakarrik

Bakartxo Ruiz eta Maiorga Ramirez parlamentariekin eta Xabi Lasa Berriozarko alkatearekin iritsi zen Araiz estudioetara. Esparza, berriz, Sergio Sayas parlamentariarekin eta Oscar Arizkuren UPNko idazkari nagusiarekin. Estudioan bakarrik ziren, baina atsedenaldian bi prentsa buruak eurengana gerturatu ziren. Esparza gogorrago aritu zen, eta eztabaidaren amaieran urduri agertu zen, bere onetik aterata ia, behin eta berriz Araizek hitz egiteko zuen txanda moztuz. Baten batek esan zuen gero Sayasek eztabaidetan duen jarrera dela hori. Araiz, berriz, lasaiago egon zen, presidente batek behar duen jarrerara gehiago gerturatuz. Oso zuzen agertu zen; zuzenegi agian? Norberak baloratu beharko du zer jarrera zaion gertuagokoa, zer eskatzen dion hautagai bati.

Oso ongi @AdolfoAraiz Esparzari datuak aurrez aurre jarriz. UPNko hautagaia urduri, etengabe moztu nahian. #DebateNA2015 #NafarrokGaraile

— Bakartxo Ruiz (@BakartxoR) May 4, 2015

3.- Ez zeuden denak Araizek garbi utzi zuen Nafarroak eta nafarrek aldaketa behar dutela, eta hori esan eta berehala aipatu zituen Geroa Bai, Ezkerra eta Podemos-Ahal Dugu. Atzoko eztabaida bi hautagairen artekoa zen soilik, eta Navarra Television-eko langileek eztabaidaren ondoren BERRIAri azaldu ziotenez, eurek bi hautagaien eztabaida proposamena jaso besterik ez zuten egin. “Beste hautagai batzuek beste aurrez aurreko batzuk hitzartzen badituzte, prest gaude gu horiek ere egiteko”.

Araiz: “Aldaketa beharrezkoa da, nafar guztioi zuzendua” eta @geroabai @EzkerraN eta @Podemosnavarra aipatu ditu #debateNa2015 @berria — Jon Ordoñez (@jonordoez) May 4, 2015

Maiatzaren 13an, Nafarroako Hitza-k, Euskalerria irratiak eta BERRIAk antolatuta, Aldaketa ereiten mahai ingurua izango da Katakraken: EH Bildu, Geroa Bai, Ezkerra eta Ahal Dugu. Aurreko astean izan zen Nafarroa ofizialetik Nafarroa errealera hitzaldi sortaren lehen mahai ingurua, euskalgintzako eragileena. Gaur egingo da bigarrena, eta BERRIAk zuzenean emango du. Kultura izango da mintzagai: administrazioek orain arte aplikaturiko kultur politika, edukirik gabeko azpiegitura erraldoiak lehenesten dituen eredua, artista eta sortzaileen beharrak eta beste izango dituzte hizpide. Iñigo Astiz BERRIAko kazetariak zuzenduko du.

4.- Iragana eta aldaketa

Bi ardatz izan zituen eztabaidak. Esparzak Araizen iraganari heldu zion, bere etorkizuna zapuztzeko asmoz. Araizek, berriz, Esparzaren iraganari heldu zion, etorkizunean aldaketa behar dela azpimarratzeko. EH Bilduko hautagaiak behin baino gehiagotan egia ez esatea leporatu zion UPNkoari, eta esan zion, besteak beste, gezurra dela HBn gatazka sozializatzearen aldeko bozketa batean parte hartu zuenik. Araizek esan zuen politikoki eta sozialki Nafarroa larrialdi egoera batean dagoela, eta aldaketa posible dela.

Araizen lehentasunen artean alfonbrak altxatzea, gizarte politikak aldatzea eta trasparentzia, “erakundeak irekitzea” #debateNa2015 @berria

— Jon Ordoñez (@jonordoez) May 4, 2015

5.- “Lau gauza aurpegira” Eztabaidarako gonbidapena onartzerakoan Esparzak esan zuen “lau gauza” esan nahi zizkiola “aurpegira” Araizi. Eta lau gauza horiek izan ziren bere diskurtsoaren ardatz: “ETA, indarkeria, gaitzespena eta barkamena”. Une oro baliatu nahi izan zuen UPNko hautagaiak eztabaida horretara bakarrik mugatzeko. Araizek ezker abertzaleak egin duen autokritika gogoratu zuen, eta gaineratu zuen aitortu dutela biktimen mina. Gaineratu zion nafarrak ez dituela kezkatzen berak zer gaitzesten duen edo ez, eta beste arazo batzuk dituztela. Orokorrean argudiorik ez zuen eman Esparzak berari bozkatzeko, eta Cesar Oroz komikilariaren komiki bat erakustera ere iritsi zen bere jarrera defenditzeko: “NIre bandera mendeetakoa da”. Hainbat perla utzi zituen gainera Esparzak. Esan zuen, besteak beste, sindikatuek enpresak ixten dituztela, maiatzaren 24an Nafarroako bandera eta ereserkia daudela jokoan eta ez duela nahi gobernua Bilbon izango duen Nafarroa. Bilbon dagoen gobernu bakarra udalarena dela aintzat hartuta, pentsatzekoa da Sabin Etxeaz ari dela, baina ez zuen garbi utzi. Esan zuen, gainera, ez duela nahi Nafarroarentzat 100dik 25 eserleku soilik dituen parlamenturik. Txiolari batek gero gogoratu zuen bezala, ordea, Espainiako Kongresuan 350 ordezkaritatik bost ditu soilik Nafarroak, eta Senatuan, 266tik ere bost. 6.- “UPNren gehiegikeriak”, mahai gainean Araizek, berriz, datu ekonomikoetan oinarritu zuen bere agerraldia. UPNren gobernuak —Esparza bera kontseilaria da— azken urteetan hainbat azpiegituratan gastatu duen dirutza jarri zuen mahai gainean, eta aurpegiratu zion Esparzari euren lagunen mesederako egin dutela; ustelkeria hitza ere aipatu zuen. Itzalpeko bidesariak, Navarra Arena, Los Arcosko zirkuitua… Nafarroaren zorra 600 milioi eurokoa izatetik 3.167 milioira pasatu dela gogoratu zuen. Kontuen Ganberak berak horrelakoak eraikitzen hasi baino lehen zer erabilera sozial izango duten neurtu behar dela esan duela ekarri zuen gogora Araizek, eta EH Bildu ere horren alde dagoela. Esparzak erantzun zuen esanez Los Arcoseko zirkuituak onura handia egin diela hango taberna eta jatetxeei (60 milioi euro balio izan zituen). Aspergarria, Esparza. Gaur egungo arazoak (ekonomikoak, adibidez) konpontzeko asmorik ez dauka? Beti berdin. #DebateNA2015 #NafarrokGaraile — Uxue Etxebeste (@UxueEtxebeste) May 4, 2015

7.- Agoitz, beldurraren eta erridikuluaren artean

Maiatzaren 24ko hauteskundeetan UPNren hutsune handienetako bat da Agoizkoa. Esparzaren herria da, eta alkate izan zen 1999tik 2007ra. Esparzaren arabera, ez dute lortu han hautagaitzarik ateratzea herritarrak “beldurrez” bizi direlako ETAren indarkeriagatik. Araizek, ordea, erantzun zion ez dutela lortu hautagaitzarik ateratzea inork ez duelako lotsagarri geratu nahi, Esparzak berak herrian utzi zuen egoera txarragatik. Esparzak dio agoiztarrek orduan egindako “inbertsioak” gozatzen ari direla.

Sinestezina, gainera, Agoitzen kasua aipatzea alkate oiha izandako Esparzak, izugarrizko zuloa utzi zuena herrian… https://t.co/YQgg0SKYMJ

— Eva Aranguren (@EvaAranguren1) May 5, 2015

8.- Bildustan

Esparzak lotsarik gabe esan zuen Nafarroa munduan bizitzeko leku onenetako bat dela, eta aspaldiko topikoen defentsa egin zuen, esate baterako, Nafarroan elkar bizi behar dutela jotak eta zortzikoak. Arcadia horren aurrean Gipuzkoa Bilduren kudeaketaren eredu jarri zuen, eta hondakinen gaia Nafarroako kanpainan sartu nahi izan zuen, argudiatuz dirutza ordaindu duela Gipuzkoak “adreilu bat ez jartzeagatik”. Baliatu zuen hori kritikatzeko Bilduren zerga erreforma Gipuzkoan, eta gaineratu zuen: “Zergekin frijitu nahi gaituzte”. Araizen erantzun zion esanez XXI. mendeko komunala zerbitzu publikoak direla eta gehiago duenak gehiago ordaindu behar duela.

9.- Lehen pausoa

Adolfo Araiz gustura atera zen eztabaidatik (Esparzak ez zuen BERRIArekin hitz egin nahi izan, presaren presaz edo, besterik gabe, interes faltagatik). Denbora gutxi izan zela azaldu zion EH Bilduko hautagaiak BERRIAri, eta eurek ordu eta erdiko eztabaida eskatu zutela; UPNk, ordea, ez zuen nahi izan. Gaiak azkar joan ziren bat bestearen atzetik. Mamiari dagokionez, Araizek azpimarratu zuen EH Bilduk eta UPNk elkar ulertu beharko dutela, eta nabarmendu zuen etorkizunari begira hori eskaini ziola Esparzari eztabaidaren lehen zatian.

10.- Irabazle nor?

Zaila da eztabaida batean nork irabazi duen argitzea, baina gauza bat argi dago: argi-ilunekin bada ere, politikak irabazi zuen. Lehen aldiz egin da aurrez aurreko eztabaida bat, eta hori bere horretan positiboa da. Egia ere bada, atzoko mahai inguruak ez zuela islatzen Nafarroan dagoen aniztasun politikoa, baina aintzat hartuta orain gutxira arte pentsaezina zela UPN eta Bildu eztabaida batean aurrez aurre aritzea (Araizek aurpegiratu zion Esparzari ezker abertzalearen legez kanporatzearen alde egon izana), aurrerapauso bat da. Eztabaida nahasia izan zen, eta Oihane Garzaron moderatzaileari gehiago parte hartu ez izana leporatu zaio (bi hautagaien prentsa arduradunek hitzartu zuten eztabaida nola egingo zen). Parte hartze horrek, baina, askotan eztabaida bera hiltzen du, eta atzokoa behintzat oso bizia izan zen. Aukeran motzegia, bai.


Mikel Nievek garaipena lortu du Giroko 15. etapan

Leitzarra bosgarren dago sailkapen nagusian

Gardeccia Val di Fassakon bukatu zen Giroko 15. etapa maiatzaren 22an, igandea. Helmugara iristen lehena Mikel Nieve leitzarra izan zen. Euskalteleko txirrindulariak 7.27.14ko denbora egin zuen. Leitzarrak historiako etaparik gogorrenetarikoa eskuratu zuen.

Gardeccia Val di Fassakon bukatu zen Giroko 15. etapa maiatzaren 22an, igandea. Helmugara iristen lehena Mikel Nieve leitzarra izan zen. Euskalteleko txirrindulariak 7.27.14ko denbora egin zuen. Leitzarrak historiako etaparik gogorrenetarikoa eskuratu zuen.

Nievek erakustaldia eman zuen, etapa hasi orduko egin baituzen ihes hemezortzi txirrindulariko taladean.

Etapako azken mendatean, Marmoladako gainean, helmugatik 27,5 kilometrora, Mikel Nieve Garzelli italiarraren atzetik zen, hurbil. Nievek Garzelli harrapatu zuen mendatearen hasieran, helmugatik sei kilometrora. Berehala erasoa jo eta Euskaltelen bigarren garaipenaren bila abiatu da leitzarra.

Asteburuko Euskaltelen bigarren garaipena izan da. Atzoko etapa irabazita Mikel Nieve bosgarrena da sailkapen nagusian Alberto Contador liderrarengandik 7 minutu eta 3 segundura.


Iraetako baratze parkeko ortuak erabiltzeko deialdia, zabalik

Zestoako Udalak Iraetako baratze parkeko ortuak erabiltzeko deialdia ireki du, eta zabalik izango da maiatzaren 21era bitartean. Horrenbestez, baratze parkeko ortuak erabili nahi dituzten herritarrek edo erabiltzaileek maiatzaren 12tik 21era egin beharko dute eskaera. Baratzeak erabiltzeko baldintzak eta eskaera orriak eskuragarri daude Zestoako Udalaren webgunean.


Bost urteren buruan, ÑEgin’ zabalik

Egoera «penagarrian» aurkitu dute Egin-eko arduradunek duela bost urte indarrez itxitako egunkariaren eta irratiaren egoitza. Tristura zen nagusi atzo, Javier Salutregi zuzendaria —argazkian— eta enpresako beste arduradunak egoitzara sartu zirenean. Administratzaile judizialak eginiko kudeaketa salatu zuten. Abokatuek, bestalde, lanean hasten uzteko helegitea aurkeztu dute.


[Bideoarekin] ‘Vinyland’, Bloody Mary disko dendaren arrastoa Zinemaldian

Lanaren protagonistetako batzuk. Argazkia: J.A. Areta Goñi (Juxe).

Mikel Insausti musikari eta musikazaleak, eta Marcos Garcia irundarrak zuzendutako Vinyland filmea estreinatuko dute Donostiako Zinemaldian. Insaustik idatzitakoa da lana, eta egileek definitu duten bezala, “dokufikzio musikala” da. Bloody Mary disko denda irundarraren 25. urteurrenak badu zerikusirik lana egitearekin, baita Marcos Garcia denda horretako nagusi Juancar Garciaren seme izatearekin ere. Hau da, antzeman daitekeen bezala, musikaren munduarekin harreman zuzena duen lana izango da.

Dokumental faltsua da, binilozko diskoen bildumazaleen bizitzaren trazak ematen dituena. Horiek Jose Luis Olabeaga edo Iñigo Arzallus aktoreek irudikatzen dituzte besteak beste, eta irrati saio bat du abiapuntu lanak, zehazki, Jose Joaquin Forcada Forki musika esatari ezagunak gidatzen duen irrati saio bat.


«Blusen jarduerek jarrera sexistak elikatzen dituzte»


Maddi Sarasuaren saioa, ‘Euskara, bestela ez gara’ hitzaldi zikloa hasteko

Euskara izango da hizpide gaur hasi eta martxoaren erdi aldera bitartean Zumaian. Udaleko Euskara Zerbitzuak Euskara, bestela ez garahitzaldi zikloa antolatu du bederatzigarren urtez. 2002an jarri zuten abian zikloa, eta urtero bezala, ahalegina egin dute egitasmoa herrira begira jartzeko. Horregatik, lau hitzaldietatik bik Zumaia izango dute ardatz. Solasaldi guztiak Alondegiko Oxford aretoan izango dira, 18:30ean.

Gaur bertan izango da lehen saioa. Maddi Sarasua bertsolari gazteak Euskara klase perspektibatik izenburua duen hitzaldia eskainiko du. Soziolinguistika Klusterrak egindako ikerketen emaitzetan, errentaren eta hizkuntzaren arteko lotura egiten du Sarasuak. Gaurko hitzaldiaren inguruan udalak adierazi duenez, datuei begira, “euskararekin lotuen dagoen giza taldea klase ertaina” dela ondoriozta daiteke. “Bestalde, erdara hutsezko hezkuntza eredu publikoetako haurren profilek, edota orokorrean euskararen erabilera datuek, adierazten digute euskarak kapa proletarizatuenengana iristeko duen zailtasuna. Kezka horiek euskara eta euskalgintza klase perspektibatik hausnartzeko saiakera izango da saioa, euskararen biziberritzeari dagozkion galdera eta pista berri batzuk ireki asmoz”, erantsi du erakundeak.

Nazioarteko ikuspegia

Datozen hiru asteazkenetan egingo dituzte hurrengo saioak. Otsailaren 26an, Joseba Zulaika filosofo eta antropologoa izango da Zumaian. Ibilbide profesionala Nevadan– Renoko unibertsitatean– egin du hark, eta nazioarteko ikuspegi hori jorratuko du. Ingelesez? Gazteleraz? Euskaraz? Ikasle edo idazle baten aukerak eta dilemak izenburua duen hitzaldia emango du. “Informazioan, hizkuntzan nahiz kulturan globalizazioa nagusitu den honetan, ikasle edo idazle batek oinarrizko lehen erabakia hartu behar du: zein hizkuntza aukeratu ikasketak egiterakoan edo bere liburua idazterakoan”, diote antolatzaileek.

Zumaiako euskara

Martxoko bi hitzaldiek Zumaia izango dute ardatz. Martxoaren 4an, Euskara Zumaian 1766- 1966: historia pixka bat, istorio batzuk hitzaldia eskainiko du Imanol Azkuek. Udalaren beka bati esker, berrehun urteko tartean euskarak Zumaian izan dituen gorabeherak aztertzen aritu da zumaiarra. Azkenik, Zumaian egindako ikerketa baten berri emango dute martxoaren 11n. Jone Miren Hernandez eta Josu Ozaita gizarte antropologo eta ikertzaileek Soziolinguistika Klusterraren eskutik egindako lanaren emaitzak azalduko dituzte: Zumaiako gazteak euskararen eszenatokian. Irudiak, diskurtsoak eta bizipenak da haren izena.


Goi mailako musika eta gastronomia, eskutik

Bost herrialdetako musika eramango du Euskadi Low Brass-ek bihar Sanagustinera eta herrialde horietako jakiak pintxo bihurtuko ditu Zigor Iturrieta sukaldariak, Tuba Jaialdiaren hitzordurik berezienean.

Musika dastatzeko beste modu bat eskaini nahi duen formula berria plazaratuko du bihar Tuba Jaialdiak Sanagustin kulturgunean. Zortzigarren urtez, tuba eta bonbardinoa ezagutarazteko eta musika klasikoa publiko zabalago bati helarazteko helburu nagusiarekin jarri dute martxan jaialdia. Edizio bakoitzean berrikuntza bat, "zerbait berezia" eskaintzea nahi izaten dute, Agustin Jimenez (Azpeitia, 1974) antolatzaileak dion moduan, eta kontzertu gastronomikoa izango da aurtengo programazioaren hitzordurik bereziena.

Munduko zaporeak izena jarri diote bihar 18:00etan hasiko den emanaldiari. Musika eta pintxoak izango ditu osagaiak, eta bi protagonista nagusi: Euskadi Low Brass orkestra eta Zigor Iturrieta sukaldaria (Euba, Zornotza, 1974), ETB1eko Txoriene saioko aurkezlea. Kontzertuaren izenburuak iradokitzen duenari jarraituta, musikariek bost herrialdetako beste horrenbeste musika pieza aukeratu dituzte Sanagustinen jotzeko; eta herrialde horietako sukaldaritzan oinarrituta, bost pintxo prestatuko ditu Iturrietak. Orkestrak pieza bakoitza jo ondoren, sukaldariak dagokion herrialderako aukeratu duen pintxoa prestatuko du, azalpenak emanez. Ikus-entzule guztiek saioa behar bezala jarraitu ahal izateko pantaila handia jarriko dutela aurreratu du Jimenezek.

Jarraitu irakurtzen Urola Kostako Hitzaren webgunean.


Luis Fernando Cadarso baino ez da aurkeztu Getxoko UPyDko zerrendaburua izateko

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako batzar nagusietako zein hiriburuetako hautagaiak aukeratzeko asmoz, larunbat honetan, urtarrilak 22, bozketak egingo ditu UPyD alderdiak. Halaber, Irun eta Getxoko udaletako zerrendaburuak erabakitzeko hauteskunde primarioak izango dira aipatu egunean, Gorka Maneiro bozeramaileak aurreratu duenez. Bere hitzetan, ez da sorpresa handirik espero, Bizkaiko Batzar Nagusietarako izan ezik —bi lagun aurkeztu dira—, gainontzeko erakundeetako bakoitzean hautagai bakarrak aurkeztu baitu bere burua. Horrenbestez, aurreikuspenak betez gero, Luis Fernando Cadarso Marques izango da Getxoko UPyDko zerrendaburua. Maneiroren arabera, gainera, "seguru asko" eserlekua lortuko du horrek, "Arabako Batzar Nagusietako eta Gasteizko Udaleko zerrendaburuek bezala". Cadarso PPren zerrendetan aurkeztu zen, Galdakaon, 13. lekuan, 1995eko udal hauteskundeetan. Argazkian, Rosa Diez buru dutela aurkeztuko dituzte igandean Bilbon UPyDko hautagaiak / cc-by-sa Chesi.


Hondakin organikoak astean hirutan jasotzen hasi dira Ondarroan

80 bat familiaren hondakin organikoak jasotzen hasi da Ondarroako Udala. Etxe aurrean utzitako ontzi marroiak astelehen, eguazten eta bariku goizetan jasoko dira.Era berean, nahi duten herritarrei ontzia lokaletan lagatzeko aukera ere eskaini nahi die udalak. «Momentuz, horretarako lokal bat egokitu dugu. Lehengo Arenosaneko zapata dendan (Antiguako Ama kalean) astean hiru bidar euren hondakin organikoa laga ahal izango dute herritarrek. Laster, gainera, lokal gehiago egokitzeko asmoa daukagu».Euren hondakin organikoak lokaletan utzi nahi duten herritarrek ingurumena@ondarroakoudala.net posta elektronikora idatzita edota 94-683 36 77 telefono zenbakira deituta egin dezakete eskaera.Udalak aurreratu duenez, gainera, bi urterako proiektua izango da. «Bi urte barru hondakinak jasotzeko kontratua berritu egin beharko da, eta orduan herri guztian organikoa jasotzeko sistema orokor eta behin betiko bat ipini beharko da».


Gipuzkoa Basket aise nagusitu da (72-57), Bilbao Basketen aurka

Jason Robinson estatubatuarrak erakustaldia eman du kantxan (18 puntu), eta Donostiako taldeak erraz irabazi du Bilbao Basketen aurkako derbia.

Gipuzkoa Basketek erakustaldia eman du Bilboko taldearen aurka (72-57). Sito Alonsoren gizonek merezitako garaipena lortu dute, eta argi utzi dute denboraldi-aurrean talde sendoa eratu dutela.

Bizkaiko taldeak oso indartsu hasi du neurketa, eta Bertansek puntu garrantzitsuak eskuratu ditu. Lagunartekoa izateko intentsitatea oso altua izan da, eta bi taldeek gogor defendatu dute.

Hala ere, Jason Robinsonek eta Hamley hiruko garrantzitsuak lortu dituzte, eta GBCk markagailuari buelta eman dio. Donostiko taldea nagusi izan da kantxan, eta erasoan ondo asmatu dute.

Bigarren zatian Bilbao Basketek saskiratze erraz gehiegi huts egin ditu, eta Doblasek eta Salgadok ondo gidatu dute Gipuzkoa Basketen erasoa. Rafa Pueyoren gizonek ezin izan dute suspertu, eta garaipena Donostiako taldeak lortu du.

Fitxa teknikoa: 72 - Gipuzkoa Basket (18+17+14+23): Neto (8), Ramsdell (10), Robinson (18), Winchester (2), Doblas (10) -hasierako bostekoa- Motos (2), Hanley (8), Huskic, Salgado (2), Olaizola (2) eta Kortaberria (10). 57 - Bilbao Basket (11+15+17+14): Raul Lopez (2), Bertans (10), Hervelle (12), Kavaliauskas (8), Vrkic (7)-hasierako bostekoa- Pilepic (4), Gabriel, Mumbru (2), Sergio Sanchez, Carmichael (7), Grimau (5) eta Mamadou.


Argazkiak

apaintzen ikasteko tailerra

Argazkiak apaintzen ikasiko dute Zilegi Eskoletan, abenduaren 10 eta 17an, 14:30etatik 16:30etara. Apaingarri originalak, markoak bereziak eta bestelakoak egiten ikasiko dute, Izaro Arruarterekin. Euskaltegietako ikasleek eta interesa duen edozeinek eman dezake izena. Horretarako: 943 557 879 edo zilegieskola@aek.org.


Gaztetxearen aldeko jaia antolatu dute

Egun osoko egitaraua aurkeztu du Gazte Asanbladak otsailaren 11rako

Gaztetxearen aldeko jaia ospatuko du Orozkoko Gazte Asanbladak otsailaren 11an, Gure ametsa, Gaztetxea! lemapean.

Goizeko hamaika eta erdietan emango zaio hasiera aldarrikapen egunari, harrera ekitaldiarekin. Handik ordu erdira hitzaldia eskainiko dute Bilboko Okupazio Bulegoko kideek; eta 13:30etan batukada bidez animatutako kalejira egongo da.

Bazkaria eguerdiko hiruretarako izango dute prestatua asanbladako kideek. Bazkarirako sarrerek 7 euro balio dute eta salgai daude jada Laudion (Ilargi tabernan), Urduñan (Mugalden), Amurrion (Txokogorrin), eta Orozkon (Ikusimakusin). Tiketak zuga_orozko@hotmail.com helbidera mezu bat bidaliz ere eskuratu daitezke.

Arratsaldeko seietan Gaztetxea Eraiki jolasean parte hartzeko aukera egongo da. Ondoren, Gaztetxea aldarrikatzeko manifestazioari hasiera emango zaio, 20:30etan.

Hiru dira gau horretan Orozkon joko duten taldeak: Exaixu (Exkixu taldearen bertsioak abesten dituen taldea), Zartako (hardcore punk taldea) eta 121 Krew (Hip-Hopa jorratzen duena). Azken hori Night Party formatuan aurkeztuko da, Gora Mofeta DJekin eta Euskal Herriko beatbox txapelduna den Rufoh Beatboxekin (a.k.a Fenda Fenda).

Antolatzaileek azaldu dute Laudiora joateko autobusa egongo dela, kontzertuak bukatzerakoan.


Anfibioentzako putzu artifiziala eraikiko dute Siutzen

Apo lasterkaria

Anfibioen habitata babesteko, Irungo Udalak iragarri du animali espezie horrentzat bereziki putzu artifiziala eraikiko dutela Siutz aldean. Urria erdialdean hasiko dira lanak egiten. Jada egitasmoa idatzita dago, eta horren arabera, eraikitze faseak eta metodoa, mugitu behar den lurraren bolumena nahiz inpermeabilizazio materialak zehaztuta daude.

Miguel Angel Paez udaleko Garapen Iraunkorreko ordezkariak esan duenez, hirian badaude gisa horretako bestelako babes eremuak, batik bat Aiako Harria natur parkean. Putzu horien zeregina izaten da espezieek habitat egokia izan dezatela bizitzeko eta ugaltzeko, batez ere hirigunea hurbil duten zonaldeetan.


Arantzan ere ezezko argia erran diote genero indarkeriari

Haur, gazte eta heldu bildu ziren astelehen eguerdian Emakumeenganako Indarkeriaren Kontrako Eguna gogoan, Arantzako Udalak deituta egindako elkarretaratzean. Ezetza beti ez dela nabarmendu zuten: «ez badugu nahi, ezetz erran behar diogu, lotsarik eta beldurrik gabe, eta ezetza eman baldin badigu, ezetza onartu bertzerik ez dugu». Azaroaren 25eko ekitaldiekin segitzeko, ortzirale honetan, Te doy mis ojos dokumentala ikusteko aukera izanen dute Arantzan.

Elkarretaratzean Mentxu Peñak egin zituen aurkezpen lanak eta ondotik, Leire Mitxelena zinegotziak hartu zuen hitza. Ezetza beti ez dela argi eta garbi utzi nahi izan zuen. «Inor ez da inor animalia basati bat bezala portatzeko, grina menperatu ezin duelako», adierazi zuen. Neska edo mutil, «nahi duten bezala janzteko, ibiltzeko eta egoteko libre» direla erran zuen Mitxelenak, «eta horrek ez du erran nahi, hurbiduz gero eta muxu edo besarkatzeko gogoa izan, eta neska edo mutil horrek baiezkoa eman behar dizunik». Holakoetan, «bortxan lortu nahi duenari ezetza» aitortzearen garrantziaz mintzatu zen, «lotsarik eta beldurrik gabe, nahi ez duela aitortzeko eskubidea duelako». Kasu horretan, «jazarleak alde egitea bertzerik ez duela ulertu behar du. Ez badugu nahi, ezetz erran behar dugu eta ezetza eman baldin badigu, ezetza onartu bertzerik ez dugu».

Horrez gain, «ehizagaiak ez garela eta ehiztariak ere ez» oroitarazi zuen Mitxelenak: «ezetza beti da ez. Ezetz erraten ikasi behar dugu bai etxean baita kanpoan ere. Ttikitatik ere eskubidea dugu muxua ukatzeko».

Bildutakoek taldeko argazkia ateraz borobildu zuten hitzordua.

Ortziralean filma

Bortzirietako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak antolatuta, Te doy mis ojos filma ikusteko aukera izanen da ortzirale honetan, azaroak 29, 19:00etan Baskulan. Filmak bikotekidearen aldetik indarkeria jasan duen Pilarren istorioa kontatzen du. Bikotekidea utzi eta, semearekin batera, ahizparen etxean babesa bilatuko du.


Ahotsak plataformaren gaineko 'Berbaire' saio berezia gaur GOITBn

Joan den astean izan ziren Ahotsakeko kideak Arrasaten, mahainguru batean. Orduan grabatu zuten GOITBko platoan 'Berbaire' saio berezia. Jone Goirizelaia, Gema Gonzalez de Txabarri, Onintza Lasa, Duñike Agirrezabalaga, Ainhoa Aznares eta Aintzane Ezenarro izan ziren Gorka Etxabe kazetariarekin. Gaur, eguaztena, emango dute saio berezia GOITBn, 21:45ean. Hemen ikus dezakezue saioaren aurrerapen bat.


Udalak zortzi langabetu kontratatuko ditu

Altsasuko Udalak jakinarazi duenez, Lanen Lantaldea indartzeko zortzi langabe kontratatuko ditu. Honako lanpostuak bete nahi ditu udalak zehazki: bi kisusgile ofizial eta zurgin, pintura eta mendi ofizial bana eta hiru peoi. Zortzien kontratuak sei hilabeterako izanen dira, lanaldi osoan. Interesa dutenek Altsasuko enplegu bulegoan eman behar dute izena astearteko 14:00ak baino lehen. Izena ematen dutenek proba teorikoak eta praktikoak pasa beharko dituzte eta horren arabera aukeratuko ditu udalak aldi batez bere langileak izanen diren pertsonak.


«Gauza bakarra nahi dut: eskalatzera datorren gaztea gustura etortzea»

Euskal Herriko eskaladako erreferentzietako bat da azpeitiarra, bai iraganean lortutakoagatik, bai gaur egun egiten duenagatik, eta baita gazteei irakasten dienagatik ere. Haren eskuetan daude etorkizuneko harribitxietako batzuk.

Marokotik etorri berria da Gorka Karapeto (Azpeitia, Gipuzkoa, 1981). Ez da ibili museoak bisitatzen. Afizio eta ogibide ditu eskalada, eta hura du bidaiatzeko aitzakia ere.

Katu-oinak gazterik ipini zenituen lehen aldiz, baina beste kirolik egindakoa zara?

Futbolean ere ibilitakoa naiz, beste asko bezala, baina ez asko bezainbeste. Nahiago izaten nuen patinetea hartu eta aldapa batzuk jaistera joatea. Beti izan naiz oso egongaitza, eta txikitan gehienbat patinetea eta surfa nituen gogoko.

Katu-oinak jartzearen kontua noiz hasi zen?

Lehen aldiz, 12 urte nituela. Gabonetan jartzen dituzten parke horietako batean izan zen, Donostian, lehengusuekin. Guztiak kart-etara eta ohe elastikoetara joan ziren; nik, ordea, horma bat ikusi nuen, eta han gelditu nintzen. Ez dakit zenbat aldiz igo nuen horma hura, baina bakarrik gelditu nintzen [barreak].

Horma hark liluratu zintuen?

Bai. Handik bueltan, lagun baten aitak esan zigun berriro eramango gintuela, baina ikastaro bat egin behar genuela lehenik. Ikastaroa bertan behera gelditu zen, eta bi urte pasatu ziren berriro hasterako.

Etxean ba al zenuten eskaladarako zaletasunik?

Nik banuen. Edozein horma ikusten nuen aldiro edo telebistan dokumentalen bat eskaintzen zutenean, beti gelditzen nintzen begira. Etxean ez zuen inork eskalatzen, mendizaletasun handia zegoen arren. Asko joaten ginen Izarraitzera, Aralarrera... Eskaladarena nire kontua izan zen.

Gertukoek eskalatzen al zuten?

Lagun baten anaiak eskalatzen zuen, eta Azpeitian prestatua zuen boulder batera joan ginen behin. Gero, Azpeitiko harrobira joaten hasi ginen sokak hartuta. 14 urte izango nituen, eta ia-ia egunero joaten nintzen.

Nola hasi zinen txapelketetan?

Oso denbora gutxian gertatu zen guztia. Urtebete neraman eskalatzen, baina bazirudien bizitza osoa neramala. Denbora asko pasatzen nuen eskalatzen, eta aurrerapauso handiak eman nituen denbora gutxian. Donostian izan zen lehen txapelketa, gazte mailan. Txapelketa herrikoi bat zen, eta oso ondo ibili nintzen. Ondo pasatzen genuen. Behin, Espainiako txapelketa batera joan ginen, Manresara [Herrialde Katalanak], Plata eta Nogales zestoarrak eta ni.

Espainiako txapelketa batera?

Bai. Lotsatuta joan ginen. Jendeari begira jarri, eta «gu nora etorri gara?», galdetzen genion elkarri. Baina ondo atera zitzaigun, hirurok sartu ginen finalean. Nik hirugarren postua lortu nuen.

Norbait konturatu zen eskaladarako balio zenuela.

Helduagoek esaten zidaten lasai ibiliz gero are hobeto ibiliko nintzela. Oso urduria nintzen.

Txapelketa zalea al zinen?

Gustuko nituen, baina inoiz ez diot harkaitzera joateari utzi. Ondo pasatzera eta jendearekin elkartzera joaten ginen txapelketetara.

Baina, orokorrean, eskalatzaileak ez zarete txapelketa zale.

Denok izan gara momenturen batean txapelketa zaleak, oso ondo pasatzen delako. Beroketako nerbioak, hutsik ez egin beharra... Hala ere, txapelketak ez dira oso esker onekoak, minutu batean dena hankaz gora eror daiteke eta. Txapelketa batek ez du eskalatzaile baten maila erakusten.

Txapelketak utzi egin zenituen.

Geroago izan zen. Niretzat, txapelketak ez dira mugarriak izan. Sasoi onean egoteko baliatzen nituen. Ez nuen inoiz txapelketa bat bete-betean prestatu. Denborarekin konturatu nintzen txapelketetan ez nuela gozatzen. Askotan derrigortuta bezala joaten nintzen, eta hori ez zitzaidan batere gustatzen. Bolada txar bat izan nuen, eta ez nituen txapelketak bakarrik utzi, eskalada ere utzi nuen.

Zer gertatu zitzaizun? Nazkatu?

Sei hilabetez utzi nuen eskalada. Eskaladarekin zerikusirik ez zuten gauzen ondorioz izan zen. Egunerokotasunean nituen arazoak, eta eskalada erabili nahi nuen arazo horiez ahazteko, baina ez neukan gogorik eskalatzeko ere. Gelditu egin behar izan nuen, eta zera pentsatu: «Hi, gelditu beharra zegok; berriro ere itzuliko duk eskalatzeko gogoa». Buruak atseden hartu behar zuen. Banekien berriro ere gogoa etorriko zitzaidala, baina ez nekien noiz.

Eta bueltatu zen.

Bai, sei hilabetera. Batere behartu gabe, berriro hasi nintzen. Orain, gauzak beste era batera ikusten ditut, lasaiago. Esperientziak asko laguntzen du horrelakoetan. Ohartu naiz gauzak datozen bezala hartu behar direla.

Itzuli ere, indartsu itzuli zinen. Geroztik, bide gogorrak egin dituzu: iazko neguan, aste berean, Estado crítico (9a) Katalunian eta Spernowa (9a) Aragoin.

Estado crítico probatu nuen bi urte lehenago. Sasoiko eta burua prestatuta iritsi nintzen: Etxaurin aritu nintzen eskalatzen, eta boulderrean ere oso gustura nenbilen. Bidea ondo egin nuen. Handik bueltan, Supernowa egin nuen.

Hogei urte daramatzazu eskalada munduan. Zenbat aldatu da eskalada urte hauetan?

Dezente. Lehen, motxilak hartu, eta asteburua pasatzera joaten ginen. Txabola batean lo egiten genuen, eskalatu, ilargi beteko gauetan kopeteko argia hartu, eta hormara joaten ginen... Kirola egiten genuen, baina abentura kutsu handia zeukan. Ez genuen ezer programatzen. Gaur egun, ordea, informazio asko dago, eta jendea zuzenean hura egitera joaten da. Alde on asko ere baditu: jende gehiagok eskalatzen du.

Urte batzuk daramatzazu gazteekin lanean. Nola jaso zenuen Iruñera joateko gonbita?

Sortu egin zen Iruñeko gazteak prestatzeko aukera, eta une egokia iruditu zitzaidan nik ikasitakoa eurei erakusteko. Hiru urte daramatzat lanean, eta oso gustura nabil. Oso polita da norberaren esperientziak besteei erakustea.

Ez omen zara oso gogorra ikasleekin.

Ez, ez. Gauza bakarra nahi dut: eskalatzera datorrena gustura etortzea. Etorkizunean eskalatzen jarraitu nahi baduzu, gaur ere gustura ibili behar duzu. Gaztetan, askotan, derrigortuta sentitzen dira zerbait egitera, eta hori da okerrik handiena.

Zein helburu duzue gazteekin?

Nirea ez da ez txapelketarako ez arrokarako prestatzea. Nire helburu nagusia egin nahi dutena ondo egitera bideratzea da. Iritsi nintzenean, inor ez zen arrokara eskalatzera joaten. Harkaitzera eskalatzera joateko gomendatu nien, eta aukera ere eskaini. Haiekin hitz egin, eta joan nahi zutela esan zidaten. Bi gauzak egitea proposatu nien: arrokan eskalatzea eta txapelketetan murgiltzea. Garrantzitsuena da beraiek sasoiko jartzea eta nola hobetu dezaketen erakustea.

Zuk esana da txapelketak eta arrokako eskalada bide ezberdinetatik doazela.

Bai, eta horrela sentitzen dut. Lehen, denok hormara joaten ginen eskalatzera, eta, gero, txapelketetan elkartzen ginen. Gaur egun, horman ibiltzen den jendea ez da txapelketako bera, gazteetan batez ere. Bietan ibiltzen den jendea ere badago, baina gutxi batzuk dira.

Nolako maila dago Euskal Herrian?

Zaletasun handia dago. Hala ere, pena dut gazte gutxi ari direlako harkaitzean. 15-16 urteko gazteez ari naiz. Gure garaian, askoz gehiago eskalatzen genuen harkaitzean; gaur egungo gazteek nahiago dute eskalatzeko horma.

Euskal selekzioko lantaldean ere bazabiltza. Osasuntsu al dago?

Bai, bai. Oso osasuntsu, gainera. Oso talde jatorra dago, eta maila ona dute.

Gazteetan bi harribitxi ditugu Euskal Herrian: Mikel Linazisoro bergararra eta Muriel Ruiz de Larramendi uhartearra, zure ikaslea. Nolako etorkizuna du?

Oso etorkizun ona, berak nahi baldin badu. Edozer gauza gerta daiteke, baina esango nuke Murielek urte askoan jarraitu nahi duela. Gustura dabil, eta garrantzitsuena da berak nahi duelako eskalatzen duela. Berak izan nahi duena izateko aukera du, edozer gauza lortzeko gaitasuna duelako. Niri eta ingurukoei gehien harritu gaituen eskalatzailea da. Oso eskalatzaile fina, saiatua eta ona da. Hala ere, ez nituzke ahaztu nahi beste gazte asko: Murielen ahizpa Iris, Iker eta Aitor Cilveti anaiak... Nafarroako eskalada indartsu dago.


Errenta bermatu berrirako 2017an 92 milioi euro jarriko ditu Nafarroako Gobernuak

Aurrekontu aurreproiektuaren arabera, 100 eurotik 56 gizarte gastuan erabiliko dira. Lehen aldiz, Osasun Departamentuak 1.000 milioi euroko diru saila du

2017an Nafarroako Gobernuak finantza tarte handiagoa izango du. Atzo gobernu kontseiluak onartutako aurrekontuen aurreproiektuaren arabera, aurten baino 187 milioi euro gehiago izango ditu gastu zein inbertsio publikorako, %5,3 alegia. Mikel Aranburu Nafarroako Ogasun eta Finantza Politikako kontseilariaren arabera, aurrekontu igoera hori batik bat gizarte gastura zuzenduko dute. Adibidez, Parlamentuan datozen asteetan onartuko den errenta bermatua finantzatzeko 92 milioi euro jarriko dira. «Uste dugu iaz emandako norabide aldaketa sendotzeko balioko duela, nahiz oraindik egoera ekonomikoa eta finantzarioa zaila izan», aipatu zuen.

Atzoko urratsarekin, aurrekontuak bere bidea hasi du. Orain proposamena Ekonomia eta Gizarte Kontseilura, Tokiko Erregimeneko foru batzordera eta Ingurumen Kontseilura igorriko da, eta, behin onartuta, foru lege proiektu bihurtuko da. Parlamentura bidaliko da, eta han ikusteko dago gobernua sostengatzen duten lau indarrek zer nolako ekarpenak eta aldaketak ezartzen dizkioten atzo aurkeztutako proposamenari.

Diru sarrerak 187 milioi euro handitzea espero badira, 144 milioi euro inguru zerga bilketa bidez etorriko dira, eta gainerakoa, batik bat, defizit baimendua izango da: 2017rako %0,5eko defizit helburua hartu du erreferentzia gisa Aranburuk, Espainiako Gobernuak apirilean zin egin baitzien erkidegoei %0,1etik %0,5era leunduko ziela helburua.

Bilketaren hobekuntza hein batean hazkunde ekonomikoaren ondorio izango da. 2017an ekonomia %2,3 handitzea eta aurten baino %1,7 enplegu gehiago sortzea espero du: hartara, kontsumo eta enplegu igoeraren bidez 42 milioi euro inguru handituko da bilketa. Gainera, laukoak iaz onartutako zerga erreforma 2017an osorik aplikatuko denez; hari esker, 99 milioi euro gehiago biltzea espero du.

Aranburuk azpimarratu zuen «herritarren esfortzuari esker» 2015eko maiatzaren 25ean izandako aldaketa sendotuko dela. Ia departamentu guztiek izango dute diru gehiago, eta 134 milioi euroko igoera gizarte gastura zuzenduko da: gastatutako ehun eurotik 56 euro osasuna, hezkuntza edo gizarte gastua izango dira.

NUPek 55 milioi euro

Ohi legez, osasunak izango du aurrekonturik handiena, baina, lehen aldiz, 1.000 milioi euroko zifra gaindituko du. Osasun etxeen arreta hobetzeko aurrekontua %5,2 handituko da, eta itxaron zerrendak murriztera 2,9 milioi euro bideratuko dira.

Hezkuntzak 34,3 milioi euro gehiago izango ditu: ekipamenduen hobekuntza, bigarren hezkuntzako lan deialdi publikoa eta Nafarroako Unibertsitatea izango dira lehentasunak. NUPen aurrekontua 52,4 milioi eurotik 54,6 milioi eurora handituko da.

Nahiz eta 2015etik 2019erako ekarpenaren kalkuluaren metodologia hitzartu gabe izan, Nafarroako Gobernuak lehen urterako 341 milioi euro eta 494 milioi euro arteko kalkulua egin du. Epe horren barruan, 2017a hirugarren urtea izaki, Aranburuk zuhur jokatu nahi izan du «tarteko zifra» bat eman du: 470 milioi. Dena den, ikusteko dago Espainiako Gobernuak zer jarrera hartzen duen negoziazio horietan.

Beste gastu deigarrien artean, euskararen aurrekonturako 1,3 milioi euro gehiago jarriko dira. Gainera, tokiko azpiegituretarako 33,5 milioi euro inbertituko dira. Berdintasunerako Nafarroako Institutuak 420.000 euro gehiago jasoko ditu, eta, memoria historikoaren legea garatzeko, 260.000 euro gehiago izango dira.


Itzaletik argitara

'Argira bidean eta bizitzara bidean (1970-1980)'. Artista: Lydia Anoz. Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. Noiz arte: Urriaren 11ra arte.

Arte garaikidearen sustatzea helburu izanik, Nafarroako Museoaren Arte oro garaikidea da proiektuak eraldatze erakargarrian murgildu ditu eraikinak jasotzen dituen bilduma eta behin-behineko erakusketen proiekzioa. Transformazio horren adierazle da museoaren azkeneko solairuan dagoen 4.2 aretoa, Argazkilaritza aretoa izena duena, alegia. Iraupen luzeko argazkilaritza erakusketak biltzeko xedearekin sortutako espazio horrek, oraingoan, Lydia Anoz argazkilari nafarraren berri eman digu; Celia Martin Larunbe komisarioaren gidaritzapean, Argira bidean eta bizitzara bidean (1970-1980) aurkezten baitigu. Bada, ez da museoak artista iruindarrari eskainitako erakusketa bakarra, aurreko urtean Anozen sortze prozesuaren lehenengo etapan barneratzeko aukera eman baitzuen Lydia Anoz. Urrezko urteak (1947-1956) lanak.

XX. mendeko argazkilaritzaren historiaren irakurketa hegemonikotik at, historiografiak ezkutatutako artista dugu Lydia Anoz (1925-2017). Artistaren lanek munduko hamaika argazki saloitan hartu zuten parte mendearen erdialdean: New York, Lisboa, Madril, Brusela, Bilbo, Donostia... Alabaina, argazkilari garaikideen aitorpena izanik ere, hainbat eta hainbat emakume artistaren eran, denborak ahaztu duen sortzailea da Anoz. Horrela bada, haren familiak museoari egindako dohaintzek, komisariotzak bideratutako lanarekin bat eginez, fokuaren itzalpetik atera dituzte Anozen argazkiak. Espazio bakarrera egokitua, Argira bidean eta bizitzara bidean (1970-1980) erakusketak artistaren bigarren aldian kokatuko gaitu. Etenaldi luze baten ondoren, argazkilaritzari berrekin zion garaia, hain zuzen.

Lehenengo aldian ez bezala, 1970eko hamarkadaz geroztik natura hilak atzean utzi eta, erakusketan antzematen den moduan, pertsonen figuren presentzia sustatuz, estudioko lanketatik irteten dira Anozen zenbait produkzio. Argazkien artean nagusi diren erretratuei so egitean, deigarria da irudikatutako figuren psikologia biltzeko orduan artistak aurkezten duen abilezia: zuri-beltzean igarritako jarrerak, begiradak eta keinuak ez daude hutsik. Koldo Chamorroren begirada zuzena, lore artean ezkutatzen den emakumearen begirada, keinu pentsakorrak...

Paretan eskegitako argazkien erakusketari hasiera emanez, argazki bakartu bat aurkezten zaigu. Edukia argitzeko helburua izatekotan, pare-parean kokatzera bultzatzen gaitu argazkiak. Baina, zer da bertan agertzen dena? Bizikleta baten txirrinean islatzen den emakume baten burua, Lydia Anoz bera, alegia. Zaila da argazkiak Vivian Maier argazkilari estatubatuarraren autorretratuekin duen antzekotasuna ukatzea: islen jolasa, urruntasunean igartzen den figura, teknikaren bitartez eraldatutako ingurua... Alabaina, ezinezkoa da batak bestearen eragina izatea, Anozen zein Maierren argazkiak ez baitira azkeneko hamarkadara arte jendaurrean aurkeztu.

«Errealitatea ez da existitzen» irakur dezakegu erakusketaren sailetako batean; hala bada, bertan kokatuak dauden irudiek Anozen iaiotasun teknikoaren berri emanen digute, errealitatetik aldentzen diren atmosfera femeninoak sortzen baititu. Irudien konposizioak xumeak izan arren, argiaren kontrolaz baliatuz mundu onirikoak eraikitzen ditu argazkilariak. Alegiazko atmosfera horietan, argi efektuekin lotzen dira argazkiak betetzen dituzten materialak: oihalak, paperak eta landareak, esaterako. Argiak objektu eta gorputzen azalean sortutako efektuek ikusmenaren bidez goza ditzakegun testurak gauzatzen dituzte. Halaber, biluztasun femeninoaren bitartekari diren egiturak biltzen dituzten zuri-beltzeko konposizioek, eta nolabaiteko gozotasuna, intimitatea, helarazten dute.

Hein handi batean, bost sailetan txukundutako erretratu eta paisaiek bideratzen dituzten esperientzia estetikoek erakusketaren izaera diskurtsiboa gainditzen dute. Izan ere, argazkilaritzaren nortasun mimetikotik aldentzen diren irudiok, kamerak ahalbidetzen dituen efektuen bitartez, errealitatearekiko ikuskera eraldatzen baitute. Modu horretan, moldatzen dituzten perspektiben eta argi jokoen arteko uztartzeak, talkak, sentsazioak zein emozioak sorrarazten dizkigute argazkiek.


Supermerkatu ideala, aste honetan, "Teknopolis" saioan

Plastiko aztarna murrizteko supermerkatuek hartutako konpromisoak eta saltzen ez diren produktuen kudeaketa jasangarria aztertuko dituzte.

Birziklapena ez da nahikoa plastiko-zaborraren arazoari aurre egiteko. Ezinbestekoa da plastikozko ontziak murriztea eta berrerabiltzea. Horren harira, Lorea Flores Greenpeace-ko kidea elkarrizketatuko dute aste honetako "Teknopolis"en. Estatuko supermerkatu nagusiek euren plastiko-aztarna murrizteko hartu dituzten konpromisoak aztertu ditu Greenpeace-k, eta sailkapen horren lehen postuan euskal enpresa bat dago: Eroski. Supermerkatuetan egin dituzten aldaketen gakoak zeintzuk izan diren ezagutuko dugu. Zer da ondo egiten ari direna eta non daukate hobetzeko aldea?

Bestalde, supermerkatuetan saltzen ez diren produktuek ere lana ematen dute. Logistikan "gutxitu, berrerabili eta birziklatu" leloa aplikatuz, Uvesco taldeak hondakin kudeaketarako estrategia bat martxan jarri du. Sistema honi esker, iaz 284 tona elikagai eraman zituzten Elikagaien Bankura eta 6.200 tona produktu birziklatu zituzten.

"Teknopolis" larunbat honetan izango da ikusgai 13:00etan ETB1en eta igandean, 13:30ean ETB2n. Bi emanaldiak eitb.eus-en jarraitu ditzakegu.


Bergarako autobus geltokiko lanak, martxan

Herriko bidegorri sarea osatzeko lanen barruan, autobus geltokiko irisgarritasuna hobetzeari ekin diote. Geltokiko lanekin batera, haren ondotik pasako den bidegorri zatiarenak ere egingo dituzte.

Bergarako Udalak herriko bidegorri sarea osatzea "funtsezkoa" ikusten du, "herritarren eguneroko mugikortasunarentzat ezinbesteko elementua baita". Honela, herri barruan falta diren bidegorri zatiak osatzeari ekin dio, eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren ardurapean Antzuolatik Urteaga kalea artean egingo den bidegorriari jarraipena emango dion autobus geltokia arteko zatiaren lanak hasi dituzte.

Lehen egitekoa autobus geltokiko berrantolaketa izango da; mugikortasuna hobetu, asfaltatu berria egin, plataformaren berritzea eta margotzea. Berrantolaketa obrek autobus zerbitzuari eta erabiltzaileei ez die eragingo Udalak azaldu duenez, eta zerbitzua beti bezala mantenduko da.

Geltokiko lanak amaitzean, bidegorria bera egiteari ekingo zaio. Asfaltos y construcciones Morga SL enpresa egiten ari den lanak lau hilabeteko epean amaituko dira eta obraren aurrekontua 144.668 eurokoa da.