Euskararen Eguneko kantu afarirako txartelak erosteko azken eguna

Usurbilgo Kantu Taldeak antolatu du astearte honetako Euskararen Egunerako lagun arteko kantu-afaria Txapeldun tabernan. Otordurako txartelak salgai daude 15 eurotan, aipatu tabernan bertan. Astelehen hau duzue txartelak erosteko azken eguna. Hauxe duzue afariko menua: iberikoaren platera, frijitu nahasiak, gazta-menbriloa eta kafea.

Kantu-afariaren aurretik, iluntzeko 19:00etan Mikel Laboa plazatik abiatuko den kantu-jira berezia antolatu dute gainera. Guztia, astearte honetako Euskararen Eguna ospatzeko.

Udarregi Ikastolan eta Aginagan ere ekitaldi bereziak

Ez da ordea abenduaren 3rako deitua dagoen hitzordu bakarra. Euskararen Eguna ardatz hartuta egituratu dute astearteko klaseen eguna Udarregi Ikastolakoek. Goizeko 9:00etatik arratsaldeko 16:30ak arte, antzezlanak, jolasak, kantuak, eta bertso saioa ere iragarri dute.

Klasetik irten osterako, eta iluntzeko kantu-jira berezia hasi aurretik, Aginagan ekitaldia arratsaldeko 17:00etan. “Bertsol Haritza” ipuin kontaketa saioa antolatu dute ludotekan, 5-12 urte arteko haur eta gaztetxoentzat.

Hitzorduon ordutegia jarraian (zehaztasun gehiago web orrialde honetako agendan):

EUSKALTZALEEN EGUNOTAKO AGENDA, HITZORDUZ BETEA

Abenduak 3, asteartea

9:00-16:30 Ekimenak egun osoz, Udarregi Ikastolan.

17:00 “Bertsol Haritza” ipuin kontaketa saioa, Aginagako ludotekan. 5-12 urte artekoei zuzendua. Doan.

19:00 Kantu-jira Mikel Laboa plazatik abiatuta.

Ondoren, kantu-afaria Txapeldun tabernan. Txartelak 15 eurotan salgai, abenduaren 2ra arte.

Abenduak 5-8, ostegunetik igandea

48.Durangoko Azoka. Zenbait usurbildarren lanak eskuragarri bertan.

Abenduak 8, igandea

18:00 Helduentzako zinea euskaraz Sutegin: “Azken bidaia”. Sarrerak egunean bertan, 5 eurotan.

Abenduak 10, asteartea

18:00 Maite Frankoren, “Mundipurdiko ipuinak” saioa liburutegian. HH5ekoentzat.

Abenduak 11, asteazkena

19:00 Kike Amonarrizen hitzaldia Sutegin: “XXI. mendeko euskaldunak: Nola aldatu(ko) diren gauzak Kamarada”.

Ekitaldi hauei buruzko informazio gehiago: web orrialde honetako agendan.


Dantza konplexurik gabea

Diskoetxea: Because Music.

Ibilbide oparoa garatu du Linda McArtha Monicak 1955ean lehen calypsoa idatzi zuenetik. Calypsoaren erregina, monarka edo dena delakoak (calypsoaren errege sariari izena aldatu behar izan zioten Calypso Roseren omenez), hamaika sari irabazi ditu oholtzan daramatzan 60 urte hauetan. Beraz, ez harritu calypsoaren beraren bilakaeraren testigantza ezin hobea gertatzea emakume honen diskografia eta filmografia.

1945ean, Andrew Sisters hirukoak Karibeko estilo dantzagarria AEBetan ospetsu bilakatu zuenekoa, adibidez, Lord Invanderren Rum & Coca Cola kantuaren plagio aitortugabea eginez. Edo, 1957an, Harry Belafontek Calypso filmarekin lortutako arrakasta, izen bereko diskoaren milioika ale salduz. Munduan, ordea, calypsoaren bertsio turistikoena zabaltzen zen bitartean, 1960ko hamarkadan ska musikaren eraginez tronpeta eta tronboiz jantzi zen calypsoa, eta Calypso Rosek 1963an irabazi zuen lehen aldiz calypsoaren errege titulua, eta historian hura lortzen zuen lehen emakumea bilakatu.

Reggae bilakatu zen, ordea, 1970eko hamarkadatik aurrera, Karibeko katalizatzaile musikala, eta horrek arrastoa utzi zuen, nola ez, hain bizia zegoen calypsoan. 1967an, Calypso Rosek Bob Marleyrekin kantatu zuen New Yorken. Hamarkada horretan jasotako eraginekin soca sortu zen, afrikartasuna aldarrikatzen zuen genero berria. Askoz ere erritmikoagoa, baxu-lerro indartsuak, melodia bortitzagoak eta hitz politikoagoak, laster bilakatu zuten nagusi Antilletako irla anglohiztunetan. Action is Tight izan zen 1970ean Calypso Rosek idatzitako lehen soca kantua.

Handik aurrerakoak ska, reggae eta Karibeko musika latinoen garaiak izan ziren, eta sokak, bere lurralde naturalera egokitu, eta hantxe jarraitu zuen garatzen, nahiz eta aldian-aldian munduko komunikabideetan agerpen puntualak egin: Tim Burtonen Beettlejuice-n Harry Belafontek kantatutako Lord Kitchnersen Jump In The Line, edo Walt Disneyren Sirenatxoa-n agertzen den Under The Sea, kasurako. Agerpen topikoak ziren, ordea, generoaren alderik lauena eta topikoena erakutsiz.

Bada, ez pentsa, baina horren guztiaren aztarnak topa ditzakezue Manu Chaoren itzalean Calypso Rosek kaleratu duen disko berrian, Far From Home honetan: calypso, soca, rock-steady, reggae, dancehall... guztiak, 76 urteko emakume honen ahots jakintsuan. Generoaren gaineko topiko guztiak astintzeko moduko disko puska da, konplexurik gabe dantzatzekoa, eta, alde horretatik, oso urruti dago aspaldiko artista baten berreskurapen nostalgikotik, Calypso Rose oso bizirik dagoela erakusten baitu.


Sagastibeltza Eibarren futbolean

Aimar Sagastibeltza futbol jokalaria Eibarrek fitxatu du. Orain arte Teruelen jokatu du eta hemendik aurrera etxetik hurbilago aritzeko aukera du, Eibarko taldean jokatuko baitu hurrengo denboraldian.


EAJren esanetan, EAEko Etxebizitza Lege Egitasmoa hauteskundeei begira baino ez du egin Jaurlaritzak


Zazpi herrialdetako militarrak parte hartzen ari dira Bardean eta Ablitasen, maniobra militarretan

Hegazkin garraio ikastaroa egiten ari dira 170 lagun, eta otsailaren 21era arte iraunen du.

Ikastaroak otsailaren 21era arte iraungo du, eta praktikak egingo dituzte Ablitasko aerodromo militarrean eta Bardeako tiro poligonoan ez ezik, San Gregorioko (Zaragoza, Aragoi) maniobra eremuan eta Teruelen (Aragoi).

Hainbat hegazkin handik parte hartuko dute maniobrotan: Portugalgo eta Poloniako bi C-130 Hercules, Errumaniako C-27J bat, Espainiako eta Finlandiako bi C-295 bat eta Alemaniako eta Frantziako bi A400-M (guztira 73 misio egingo dituzte).

Aire Garraio Taktikoaren Europako Ikastaro Aurreratuak 20 orduko heziketa teorikoa, tripulazio bakoitzeko bederatzi hegaldi-misio eguneko bertsioan eta gaueko zazpi misio barne hartzen ditu.

Gerra jarduera ugari

Hegaldi horietan, besteak beste, honako hauek egingo dituzte: paraxutista jaurtiketa, hegaldi taktikoak, azaleko eta aireko mehatxuak dituztenak, kota baxuko hegaldiak, langileak atera eta infiltratzeko erasoaldiak, hurbiltze- eta lurreratze-maniobra taktikoak, edo borroka-deskargak eta karga- eta deskarga-eragiketak martxan dauden motorrekin.

Aire-jarduera astelehenean, hilak 10, hasiko da, ohitzeko hegaldiekin. Hegaldi horietan, entrenamendua egingo den zonalde zabalean zehar azterketa-ibilbide bat egiteko aukera izango dute eskifaiek.


39 pertsona hil dira jada Albaniako lurrikaran, azken hamarkadetako bortitzenean

Horrez gain, 15 pertsona desagertuta daude oraindik, eta zaurituta dauden 650 horietatik 32 oso larri daude.

Albanian asteartean izandako 6,4 graduko lurrikaran hildakoen kopuruak gora egiten jarraitzen du. Agintariek egindako azken balantzaren arabera, 39 pertsona zendu dira.

Durres eta Thumane dira kalte gehien izan dituzten herriak, Klan telebista kateak zehaztu duenez. Hain zuzen ere, baieztatuta dago Durresen, alegia, herrialdeko bigarren hirian, 16 hildako daudela; 40 kilometro iparralderarantz kokatuta dagoen Thumanen, berriz, 23 lagun zendu dira. Azken hamarkadetako lur astindu gogorrena izan da asteartekoa.

Hondakinen artean topatutako azken gorpua emakume batena izan da, Durreseko sei solairuko eraikin baten azpian aurkitu dute gaur goizean. Ordu batzuk lehenago haren 8 urteko alabarena atzeman dute. Aita, aldiz, onik atera da.

Thumanen 7 urteko mutiko baten, emakumezko gazte baten eta emakume baten hilotzak topatu dituzte azken orduetan. Hirurak eraikin bateko hondakinen artean aurkitu dituzte; handik ateratzen ari zirenean bete-betean harrapatu zituen lurrikarak.

Balantze ofizialaren arabera, 15 bat pertsona desagertuta daude. Greziak, Italiak, Turkiak eta Europar Batasunak laguntza bidali dute erreskate lanetan aritzeko.

650 pertsona baino gehiago zauritu dira, eta horietatik 32 oso larri daude. Era berean, 2.000 herritarrek baino gehiagok etxea galdu dute. Horietatik 700 batek Thumane herrian jarritako aterpetxeetan hartu dute ostatu, behin-behinean, eta beste 1.450ek, Durresen.

Erreplikak bilaketa eta erreskate-operazioak ari dira oztopatzen; lurrikara nagusia gertatu zenetik, ehunka sismo izan dira, batzuk adierazgarriak, Albaniako mendebalde osoan, eta Adriatikoko itsas geruzan.


Jaurlaritzako langileek krisian galdutakoa berreskuratu nahi dute

Motz geratu dela esan diote Eusko Jaurlaritzari bere langileen ordezkariek. Soldatak gehiago igotzeko eta krisi ekonomikoan galdutako eskubide guztiak berreskuratzeko eskatu diote ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek.

Bilera izan zuen atzo Gasteizen Mahai Orokorra deitutakoak, Jaurlaritzaren eta haren menpeko erakundeetan lan egiten duten 70.000 langileen baldintzak negoziatzeko bilguneak. Mahai horretan aurkeztu zuen Jaurlaritzak ofizialki bere proposamena, Andres Zearreta Funtzio Publikoko sailburuordearen eskutik: soldatak %1,75 igo nahi ditu aurten eta %2,25 2019an; Itzarri pentsio osagarriari egindako ekarpena azarotik berreskuratu —soldataren %1 aurten, eta %1,5 datorren urtean—, eta gaixo baimena hartzen duen langileak bere soldataren %100 jasotzea lehen egunetik.

«Erabat eskasa». Hitz horiekin definitu du ELAk Jaurlaritzaren eskaintza. «Estatuak onartzen dituen mugetatik behera geratzen da. Gainera, KPIarekiko ez du inolako erreferentziarik ezartzen; indize honen inguruko aurreikuspenak betez gero, berriz ere galera ekar dezake erosahalmenean». ELAk gehitu duenez, antzeko igoerak eginez gero, 30 urte baino gehiago beharko dira azken urteotan EAEko administrazio publikoetako langileek galdu duten erosahalmena berreskuratzeko (%15). Halaber eskatu du ELAk erretira dezala administrazioko langile guztiei kode etikoa ezartzeko proposamena. «Adierazpen askatasunaren aurkako eraso larria da» .

«Langileekin duen zorra»

Bileratik atsekabetuta atera zen Gorka Berasategi LABeko ordezkaria ere, besteak beste, ez duelako aurrerapausorik ikusten behin-behinekotasun tasa handia (%35etik gorakoa) txikitzeko eta «Jaurlaritzak bere langileekin duen zorra» kitatzeko.

CCOOk eta UGTk ere bat egin dute esaten ez dela «nahikoa» Jaurlaritzaren proposamena, eta galdutako erosahalmena berreskuratu egin behar dela.


Arrigorriagako barruko igerilekuak itxita egongo dira abuztuaren 25era arte, teilatu aldaketa dela eta

Kiroldegi barruko igerilekuetako sabaia aldatuko dute hurrengo egunotan eta lanak direla eta, igerileku estali biak itxita egongo dira abuztuaren 5etik 25era.

Tarte horretan, kanpoko igerilekuaren ordutegia gainerako instalazioena bezalakoa izango da: astelehenetik ostiralera, 09:00 – 21:00; larunbatetan, 09:00 – 20:00; igande eta jaiegunetan, 09:00 – 19:00.


LAB: "ELA da gure aliatu naturala"

Itun kolektiboen inguruko defentsan CCOO eta UGTrekin duten jarrera komuna "unean unekoa" dela esan du Garbiñe Aranburu negoziazio kolektiboko LABeko arduradunak. UGT eta CCOOrekin batera LAB "gehiengo sindikal berria" osatzen ari zela esan zuen atzo ELAk.

Uztailaren 7ko ultraaktibitatearen amaierak eragin duen muturreko egoerak baliogabetzera doazen itun kolektiboen auzian, ELA eta LABen jarrera kontrajarriak ekarri ditu. Estrategia desberdinen talkak elkarri egindako kritika eta kargu hartzeak eragin ditu, batez ere metalgintzaren sektorean. LAB bat etorri da CCOO eta UGT sindikatuekin proposamen bateratua egiteko Araba, Bizkai eta Gipuzkoako mahaietan; ELA kanpoan geratu da, enpresa hitzarmenak lehenesten dituelako, itun kolektiboen gainetik. Erreformak epresa itunak lehenesten dituela eta, Adolfo Muñozen sindikatua enpresetan antolatzeko estrategiarekin ari da, itun kolektiboek jadanik derrigorrez betetzeko gutxienekoa finkatzeko gaitasunik ez dutela sinetsita. LAB, CCOO eta UGT, berriz, herrialdeko hitzarmenek finkatuko luketen gutxieneko hori sektoreko enpresa guztietan derrigorrez bete dadin klausularen bila dabiltza.

Eta testuinguru horretan, ELAk gogor eraso egin zien atzo CCOO eta UGTri, sindikatu horiek Euskal Herriaren barruan eta Euskal Herritik kanpo duten jarrera desberdinak direla eta. Espainiako metalgintzaren ituna babestu eta indartu dutela egotzi zien, itun horrek euskal hitzarmenentzat mehatxu argia dela gogoratuz —hemengoak berritu ezean Espainiakoan sar daitezke euskal langileak, lan baldintzak nabarmen okertuta—eta gero herrialdeko itunen defendatzaile gisa "lotsarik gabe" azaltzen direla. Lan baldintzen murrizketa "errazten" duten sindikatuak direla esan zuen ELAk, "bake soziala bermatuz". "Hori da LABekin batera gehiengo sindikal berria", gaineratu zuen ELAk.

Garbiñe Aranburu LABeko negoziazio kolektiboaren arduradunak "unean uneko" bat egiteaz hitz egin du gaur CCOO eta UGTrekin egindako metaleko proposamen bateratuari erreferetzia eginez. LABen "aliatu naturala" ELA dela garbi utzi nahi izan du. Metalgintzan sortu den egoerak ez du esan nahi Aranbururen ustez, "bi bloke" daudela, ELA batetik eta beste guztiak bestetik. Aitzitik, "lan harremanen esparru berria eraikitzeko" ELA da LABen aliatua.

LABeko arduradunak berriro gogorarazi die alderdietako ordezkariei (Eusko Legebiltzarrean egin ditu adierazpenak) uztailaren 7tik aurrera lan harremanen "desauratzea" sortuko dela, eta horrek "euskal ekonomiari kalte" egingo diola. "Enpresari gutxi batzuri besterik ez die mesede egingo". Lan gatazkek, oraindik ere beste koska bat gora egingo dutela ohartarazi du, "langileek euren eskubideak defendatzeko prest daudelako".


Ipar Euskal Herria. Grebak aukera ekarri du feministak elkartzeko

Grebalari Feministen Asanbleak prestatu ditu mobilizazioak. Berritasuna izan da: belaunaldi desberdinak elkartu dira, eta elkarlanerako abaguneak zabaldu ditu

Grebalari Feministen Asanbleak antolatu du greba Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, eta biziki ontzat jo du emaitza. «Ipar Euskal Herri guzitik hurbildu da jendea, eta hori baikorra da», adierazi du Jenofa Berhokoirigoin asanbleako kideak. Adin desberdineko jendea bildu zen atzoko mobilizazioetan. Bernat Etxepare lizeoko ikasleen parte hartzea nabarmendu du Berhokoirigoinek: «Bada nahi bat eta behar bat feminismotik eraikitzeko gure egunerokoa, eta horren isla da gaurko jende zama polita». Lehen iritsi gabeko lekuetara heldu dira, Maite Zelestino kidearen erranetan. Horri heldu dio Berhokoirigoinek: «Bihar zer emango duen ikusiko dugu, baina bada gogo bat hau ez dadin horretan geldi».

Agerikoa da greba feministaren segipena askoz apalagoa izan zela Ipar Euskal Herrian. Euskal hedabideetan, Seaskako ikastoletan eta AEKn segitu zuten batez ere. Horretaz kontziente dira Grebalari Feministen Asanblean: «Egia da euskal esparruan dela aktibatu gehienbat, eta horren emaitza izan da». Hala ere, greba antolatzen elkarrekin aritu dira euskaldunak eta erdaldunak, Berhokoirigoinen arabera: «Aniztasun bat sentitu da alde horretatik».

Ibilbide horren balantze ona egin du Zelestinok: «Ikusirik hilabeteko lanketa izan dela, izan da jendea. Segur ez dela Hegoaldean adinako emaitza, baina han aspalditik landu dute gaia, eta beste zerbait da». Haren ustez, hilabete baino gehiagoko lanketa egin izan balute, beste esparru batzuetako jendea atxiki zen grebari. Ohartarazi du beste deialdi bat ere bazela Frantzian —15:40tik aurrera deitu zuten lanuztera—, eta horrek izan duela eragina.

Taldeetatik haratago

Asanblean 25 emakume aritu dira. Talde feministen arteko talkak saihesteko balio izan du asanbleak, eta norbanakoek parte hartzea ekarri du. «Ni ez naiz inolako talde feministaren parte, eta norbanako gisa etorri ahal izateak aukera eman dit aktiboki parte hartzeko», azaldu du Zelestinok. Berhokoirigoinek ere bai: «Ni ere ez naiz gehiago talde feminista zehatz batean, baina bai feminista, eta badut gogoa segitzeko».

Indarra ekarri die prestaketa lanak, Berhokoirigoinen erranetan: «Elementu interesgarriena da jendea grebaren gisako tresna erradikal baten inguruan batu izana; indarra eman dit». Armelle Etxenike asanbleako kideak nabarmendu du du feminismoa lantzeko beharra jarri dela agerian, eta «gehiago sentiarazteko» balio izan duela.

Greba prestatzeko osatu sarean jarri dute lehentasuna asanbleako kideek. Grebarako helburua beterik, Ipar Euskal Herriko mugimendu feministarentzat egun garrantzitsua izan zen atzokoa.


Paco Gartzia: "Gidaritza eta ideia falta dago Udalean"

Udal gobernuaren balorazioa ikusita, segidan oposizioko alderdiek egiten dutena aztertuko dugu. PSE-EErekin hasiko dugu balorazioen gaineko errepasoa, alderdi sozialista da-eta, bigarren indarra Arrasateko udalbatzarrean. Paco Gartzia bozeramaileak argi dauka: legealdiaren lehenengo urtea penagarria izan da.

"Balorazioa da penagarria. Legegintzaldia hasi genuen ANVk eta EBk osatutako gobernuarekin. Saldu zituzten hainbat politika munduko panazea hoberena bailitzan eta urtebetean gutxiengoan daude. EBk behartuta utzi zuen gobernua Isaias Carrascoren erailketa eta gero. Hala ere, izatez ez dago gobernuan, baina bai eskubidez, PSE-EE izan ezik, gainerako guztiak moduan.

Gestioari dagokionez: zero patatero. Egiten dabiltzan bakarra da aurreko gobernuak utzitako proiektuak. Ez dago berririk. 10 milioi euroko superabita dago: egin ez diren proiektuak eta eginda egon behar zirenak. Hori bai, kasu horretan, arduraren zati bat EAJk osatutako udal gobernuak ere badu.

Etxebizitza gaiei dagokienez, gerta liteke abenduan 100 etxebizitza baino gehiago eginda izatea adjudikatario barik, udal gobernua ez delako gauza izan.

Hori guztia kontuan hartu barik Isaias Carrascoren erailketa eta gero gertatzen dabilen duintasun eza: oposizioan egon beharko litzatekeen eta gutxiengoan dagoen gobernua dugu. Estokolmoren sindromea dute, PSE-EEk izan ezik, gainerako alderdi guztiek”.


Harresietatik harago hazi zen hiribildua

Lehendik ere herri bizia zen arren, 1256an hartu zuen Tolosak, izen ofiziala. Gaztelako erregeak itsasorako bideak irekitzeko helburua izateaz gain, ez omen zuen begi onez ikusten, Nafarroako Erresumak euskal lurralde guztiak bateratzeko zuen asmoa. Horrela beraz, Nafarroa eta Gipuzkoa arteko bide esanguratsuenetan Tolosa eta Segura sortu zituen. 756 urte igaro dira jada orduz geroztik, baina Tolosan barrenako ibilbideak Erdi Aroko nahiz Aro Moderno eta Garaikideko hamaika arrasto ezagutzeko aukera eskainiko du.

Tolosa erdialdeko tren geltokitik abiatuta, eskuinaldera joan beharko du ibiltariak, Pablo Gorosabel edo Rondilla kalean gora, Trianguloa plazara iritsi arte. Tolosa 1844 eta 1854 artean Gipuzkoako hiriburu izan zeneko eraikina ikusi ahal izango da bertan; gaur egun kultur jardueren aterpea den arren, Foru Aldundiaren egoitza izan zen orduan, eta aurrean du, herriko plazarik bizienetakoa dena. Bisitariak XVII. mendeko Gaztelako atea eta Jorge Oteizaren Atauts eskultura ere ikusi ahal izango ditu plazan.

Kalean gora jarraituz, San Frantzisko pasealeku luzearen ertzetan Gipuzkoako Artxiboa nahiz Beotibar pilotalekua ikusiko ditu bisitariak, eta Araba etorbide amaierara arte jarraituko du bideak.

Oria eta Araxes ibaiek bat egiten duten lekuan buelta hartu eta ibaiari jarraituz, Iurreamendi pasealekutik barrena osteratxo ederra emateko aukera izango da, Berazubiko estadio parera iritsi arte. Zezen plazaren aldamenetik, Zumalakarregi pasealekuak ibai ertzari jarraituko dio ezkerraldetik, Laskoaingo ibarra zeharkatuz, Zubi Berrira iristeko.

Tolosako ikuspegirik ezagunenetakoaz gozatu ahal izango da bertatik, Uzturreren babesean: Santa Mariako kanpandorrea, Zerkausia, Idiakez jauregia eta Nafarroako zubia. Nafarroako Errege bidea zubi honetatik igarotzen zen antzina, gaur egungo Kale Nagusitik barrena.

Ibaia gurutzatuz, Santa Klara komenturaino bertaratu, eta garai bateko herriko sarreretako batera iritsiko da ibiltaria. Izan ere, Tolosa harresiz inguratutako uhartea zen, Oriak eta bere adar batek inguratuta; bost ate zituen sartzeko.

Ibai Ondo pasealekuari jarraituz gero, Gorriti plazara iritsiko da ibilbidea. Kale Nagusitik gora, Berdura plazara eramango du kaleak bisitaria, eta egungo udaletxea dagoen Plaza Zaharra ere metro batzuk aurrerago ikusi ahal izango da. Bertan, XVII. mendeko Idiakez eta Aranburu jauregiak interesgarri suertatuko zaizkio bisitariari, eta baita 1548-1643artean eraikitako Santa Maria parrokia ere.

Oria ibaiaren ertza inguratuz osatutako ibilbidea, merkatari eta nekazarien azokak egiteko eraikitako Zerkausian amaituko da, geltokira itzuli aurretik.


«Aurtengo aitaren egintza ederrena arto zena pentze uztea da»

Veronique eta Jessica Mongaston. Laborariak

Veronique Mongaston bazter uzten ari da Holstein behi arraza. Jessica, alaba, Jersey arrazaz maitemindu baita eta ukan istripuak bizia beste manera batez ikusarazten baitio. Halabeharrari kasu egiten diote.

Ainize Madariaga Lohitzune

Lohitzune Zarzabalian gidari dute Jessica Mongaston (Lohitzune, 1991), baina ama Veroniquek (Arrue, 1969) fermuki segitzen du, bereari uko eginez, eredu klasikoa utziz. Idokin sartzeko nahikeria dute, nahiz momentuz ezetza ukan duten. Lurramara joatekoak dira, errotik bat egiten baitute haren ideiekin.

Behin bazen Jersey behia ikusi eta bizia aldatu zitzaion neska bat, Jessica Mongaston.

JESSICA MONGASTON: Lehenik, aita-amek eman lur eta kabalen amodiotik partitu nintzen; gero, ustekabean, arrazaren atzemateak ene segida baldintzatu zuen arrunt, bai eta amatxi baten ezagutzak ere. Aita-amen ideien kontra joan nintzen, hots, Holstein behi gehiago ekartzea, gehiago jeztea, etxaldea handitzea, lur gehiago xerkatuz… Ez zen hori ene baitan nuena. Ene instalazio eta bizia da; beraz, egunean 12 orenez lanean aritu behar banaiz, behar dut zinez enea den zerbait, nahiz eta momentuz etxekoak elkarrekin egonen garen. Baratxe, baina kausituko dut baizik Jersey arrazekin gasnaren egitea. Danimarkan 15 erosi ditut!

16 urtetan burezurra hautsi zenuen; orain ondorioak dituzu.

J.M: Istripua izan da motorra, sufrimendu ikaragarria ere. Behien artean aterpetu nintzen. Orain, ideia bat baldin badut, aitzina noa pentsatu gabe. 23 urte ditut, eta ez naiz beldur bizi guzian ofizio honetan aritzea. Ospitaleen mundua afrusa da. Aldatu naiz, eta ene lana ere. Lan egiteko manerak erakusten baitu bat nolakoa den. Esperientzia mingarriak badu positiborik. Egunerokoan mingranak ditut. Zaila da, baina badakit aitzinatuko naizela.

Esnetik gasna, iraultzailea.

J.M: Ezagutza batek du deliberatu. Helduendako formakuntza egin nuen Izuran; hartan, aste bateko ikastaldian gasnak nola egiten diren ikusi nahi nuen. Hala, Eretan amatxi bat ezagutu nuen, eta amodioa berehalakoa izan zen gure artean. 15 egun barne, behi arraza eta amatxi hori ezagutu nituen. Harritzekoa izan zen. Ene lan ibilbide guzia ezagutzek dute gidatu. Nahiz hastapenean ez zen aita-amen konbentzitzen aise izan; ez baita ehi sistemaz aldatzea. Orain, familiako proiektua bilakatu da. Aurtengo aitaren egintza ederrena etxe ondoko arto pentzea belar pentze uztea izan da.

VERONIQUE MONGASTON: Behi esnedunen sistema klasikoan siloko eta artoan ari gara urte guzian. Jersey arrazarekin, aldiz, belarraren plazera zer den arra zilatzen ari gara; 4 hektarea arto pentze utzi ditugu. Geure buruan arrunt prest gara Jersey-ekin ateleria muntatzeko.

J.M:Gasnatzean agertzen zaigu behiarekiko lotura handiagoa, ematen digunarengatik. Baliostatzen gaitu, eta ofizioa gehiago maitatzen dugu. Gure eskuz esnearekin gasna egin eta jende franko ezagutzen dugu; hiriko jendea jin eta gure lanaz ohartzen da. Udan jin haurrer erraten genien: «Uler ezazue egun guziez jaikitzen garela zuen elikatzeko; oroit zuen aitatxi-amatxiez, nola egiten zuten lurrarekin lan».

V.M: Hainbertze eskandalu egon den elikadura arloan, jendeak jabaldu behar du, behar du konfiantza berriz bildu; gure irudia garbitu behar dugu, horregatik bortak zabalik ditugu, ikus dezaten nor garen. Eta laborari ofizioa arra ediren dezaten. Ez baikara baizik kutsatzaile, kabalak maite ditugu, eta, zenbakiez gain, izenak ere badituztelako. Erakusteko jendearen neurriko etxalde bat zer den. 600-800 hektarea ukan gabe, galdegiten digute: «Kausitzen duzue bizitzen?», bistan dena, eta uros gainera!

Laborantza iraunkorra dea?

V.M: Arrunt. Lau gara etxaldean, 60 hektareaz inguraturik, zati lau, ikusten duzu zer dugun. Transmisioak du hori egin; garrantzitsuena da. Jessicaren ukaitearekin sekulako xantza dugu.

Nola gertatu da transmisioa?

J.M:Kausitu dute eni transmititzen lurrarekiko eta behiekiko maitasuna. Baita etxearekiko lotura hori ere, denak bere alde ari baikara, elkarren alde zailtasunen parean. Hola heziak izan gara, eta ene bizia da; etxea hiltzen bada, afrusa litzateke. Gure baitan dugu.

Arraza aldaketa nola egin da?

J.M: 3,5 urte behar izan ditut, xinaurri lana eginez. Ene aita-amak kolpatu nahi izan gabe, biziki lan egin baitute zuri-beltzekin bizi osoan; blokatu banitu izorratua nintzatekeen. Hala, arrazarekin bihotz oldarra ukan nuelarik jakin nuen Garonan ate irekitzeak egiten zituztela, Jersey arrazako etxalde batean; hara igorri nituen, lasai zitezen. Aita beti ari baitzen: «Esnerik gabeko behi ttipi horiekin nola egin? Hemen nehork ez du halakorik; beraz, nola egin intseminaziorako? Nola kudeatu? Marexalek ezagutzen ote dituzte?». Galdera horien guzien erantzunak ukan zituzten.

V.M:Biziki larrekoa da, azkarra eritasunekiko, esne zoragarria ematen du, errentagarriagoa da eta aratxea zinez ontsa erditzen du.

Zer dute desberdin bi arrazek?

V.M: Holsteinak zailtasuna du ernaltzeko, ume ukaiteko ere, karena atxiki eta infekzioak biltzen ditu, mastitisak ere, elikadura arrunt neurrikoa behar du, hauskorragoa da orokorrean. Etxaldeko artoa eta lastoa jaten ditu. Mineralak, turtoa eta beterraba mamia erosizkoak dira. Jerseyak aldiz, etxeko belarra, lastoa eta soroa jaten ditu; erosi, baizik, liho haziak. Eta nortasun handiko da.

J.M:Nahiago ditut Jerseyak, beren esnea transformatzen baitut. Gainera, enekiko atxikimendua sekulako da, erditzeko, pentzera joateko edo ttuttua emateko aratxeei, ni ez banaiz erakusten dute!

V.M: Mendira doaz, arinak baitira, belarra xehatu gabe, lodienak 400 kilokoak dira. Holsteinak pisuegiak eta gainera hauskorrak dira. Ez du baitezpada esne anitz ekoizten, baina ematen duena zinez kalitate handikoa da. 10 litro esne behar nituen kilo bat gasna egiteko; Jerseyekin, berriz, 6,5 litro behar ditut.

J.M:Gutiago kontsumitu eta esne gutiago ere ematen du, baina aise hobeagoa. Eta marexalak ez ditu sekula ikusi, zinez larrekoak baitira.

V.M: Ipar Euskal Herriko bakarrak gara tropa guzia Jerseyekin egina. Ezezaguna da, eta merezi du ezagutaraztea.

Krisia ere usaintzen da.

V.M: 2008ko esne krisian sufrituak gara; horrek uste baino gehiago markatu du alaba. 1.000 litro esne 280 eurotan ezinezkoa zen.

J.M: Min eman dit, segur. Lagundu dit argumentatzeko. Traumatizatuak egon baikara ikusiz aita-amak lan bera egiten sosik ukan gabe. 2015 ere ezinago txarra izanen da esne prezioekiko. 2008koa berriz gerta daiteke; zer bilakatzen ari gara? Aski eman dugu banatzaile handier; beraz, orain banaketa ibilbide labur eta tokikoaren alde ari gara, pedagogia eginez.


Ikasturte berrirako ikastaro eta tailer eskaintza zabala prestatu du Bizilorek


Salmentek gora egin dute

Santa Lutzi feriako abelburu kopuruak behera egin duen arren, 130 saldu dira. Iazko aldean gora egin du salmentak nabarmen. Eguraldia lagun izan du feriak eta giro aparta egon daBeste Santa Lutzi feria bat joan da. Eguraldi traketsa zetorrela iragarrita zegoenez, ateri egotea eta hotz handirik ez egitea albiste ona izan zen atzoko ferian. Aurreko urteekin alderatuta abelburu gutxiago egon zen Zumarragako aldean (327), baina salmentek gora egin zuten (130) eta akaso hori da azokak atzo utzi zuen albiste azpimarragarriena.Gasteizen (Araba) egun argiarekin itzartu, eta Agurainera iritsi zen atzo Zalduondoko Juan Carlos Lapuente, Gregorio Perez abeltzainari Santa Lutzi feriara laguntzeko. Apirilean jaiotako behorrak eraman zituzten azokara eta emeak saria jaso zuen. Tratuak egitera baino, sariak lortzera etorri ziren arabarrak eta sari bat patrikan pozik joan ziren. Lapuentek betidanik ezagutu du Urretxu-Zumarragako feria eta «ezkontza batera bezain pozik» etorri ohi dela zioen.Zegaman altxatu zen atzo Migel Esnaola goizeko seiak aldera eta abereak kamioian sartuta sariak lortu nahian iritsi zen azokara; Esnaolak ere ez zuen traturik buruan. Bost behor eraman, eta saria lortzeko itxaropena kamustu zitzaion epailea pasata, saririk lortu gabe joango zela jakin zuenean. Esnaolak zelaiak garbitzeko dauzka behorrak, nahiz eta, dioenez, «mutikoak bezalakoak dira, nahi dutena baino ez dute jaten».Goizean goiz jaikita, Alejandro Aspizua Orduñatik zetorren atzokoan, Bizkaitik. Feria aspalditik ezagutzen duen arren, lehenengo feria zuen abereekin, «gure abereak ez daude saltzeko, guretzat azoka harremanak egiteko plaza da. Probatzera etorri gara».Juan Pablo Pokorena goiztiarrena izan zen atzokoan. Ezpeletan (Lapurdi) esnatu zen goizaldeko hirurak bueltan eta goizeko hamaiketarako lanak eginak zituen: poniak erosi zituen. «Maite dut feria hau, 35 bat urte izango dira gatozela. Garai batean gaur balio dutenaren bikoitza balio zuten poniek, egun eme bategatik 150 euro inguru ordaintzen da». Zaldien prezioak, ordea, nabarmen gora egin duela dio, %40 inguru. «Plazetan baino, orain salmenta gehienak etxetik egiten dira. Gaur hemen zaldi on gutxi dago». Ezpeletakoa artzaina da eta baserritik ateratzen du bizimodua.Barazkiak eta frutaGertu-gertutik bizi dute feria Gabiriako Antoni Murgiondo eta senideek. Sari mordoxka bat jaso zuten atzokoan ere. Zumarragako plazako arkupeetan zeuden. 16 bat sagar klase zituzten postuan eta 20 bat barazki mota. Guzti-guztiak dotore-dotore jarrita. Murgiondo astero egoten da Legazpi, Ordizia eta Zumarragako merkatuetan. Aitzitik, Santa Lutzikoa berezia da eta hamar bat egun eman dituzte prestaketa lanetan. Aurten sagar asko egon da eta ugaritasun horren isla zen Murgiondotarren postua.Maja Knopkiewicz Polonian jaio eta azken hamalau urteak Arrigorriagan (Bizkaia) egin dituen emakumea da. Atzo lehenengo aldiz ezagutu zuen Santa Lutziko feria. Loreak, frutak eta barazkiak sorta berera lotzen ditu eta Ispasterreko (Bizkaia) Igor Leteren barazki postuan jarri zituen atzo Letek saria jaso zuen. «Europako ekialdean horrenbeste hotz egiten duenez, lore sortak azkar zimeltzen dira eta frutak zein barazkiak gehitzen zaizkie loreei». Santa Lutzi feria «bizi-bizi» ikusi zuela esan zuen, «giroak eta hemengo nekazaritza kulturak harritu naute. Hemen tradizio handia dagoela nabaria da».Mariñe Arbeok Zumarragako Agiña auzoko Martimuño baserrian amak zaintzen dituen barazkiekin postua jarri zuen atzoko ferian. Laugarren urtea da postua jartzen duela. Astero egoten da Zumarragako ohiko merkatuan. Arbeok feria gertutik bizi duela zioen, «lehen kanpotik bizi nuen eta orain barrutik, baina beti modu berezian. Guretzat Santa Lutzi jai egun bat da».Barazki, fruta eta bestelakoen salmentek eguerdian egiten dute gora. Atzo saltzaile guztiak bat zetozen erosleek lehenengo ikusi eta ondoren erosi ohi dutela esaterakoan.Eguerdiko ordu batak eta erdian sari banaketan parte hartu zuten, besteak beste, Eusko Jaurlaritzako Arantxa Tapia Garapen Ekonomikorako sailburuak, Denis Itxaso Gipuzkoako Foru Aldundiko kultur saileko buruak eta Urretxuko, Zumarragako eta Legazpiko alkateek.Sariak Euskal Herriko lurraldeetan banatu ziren, baita Goierrin geratu ere. Nabarmentze-koak ziren Antoni Murgiondorenak barazkietan, Zaldibiako Zape elkartearenak abereetan eta bailarako abere sorta onenaren saria Jesus Lizarazu zumarragarrarentzat izan zela; eztietan zeuden hiru sariak Legazpira joan ziren.Atentzioa eman zuen atzo-koan Ertzaintzaren presentziak. Kale nagusi guztiak ixten furgonetak jarri zituzten jaurlaritzaren Barne Sailaren aginduz, hala egiten hasi dira jendetzak biltzen diren tokietan.Wallyren bila aritu, eta lau pertsonaiei argazkiak egin zizkieten 110 bat lagunek.


Gizonezko bat hil da Galdakaon, elurretan irrist eginda

08:30ak aldera gertatu da istripua, Segurtasun Sailaren arabera.

65 urteko gizonezko bat hil da Galdakaon (Bizkaia), elurrarekin irrist eginda. Kalean oinez zihoala, erori egin da, eta buruaren atzeko aldearekin jo du lurra. 08:30ak aldera gertatu da ezbeharra, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.

Elurrak hainbat arazo sortu ditu Bizkaian, eta Loiuko aireportua itxi egin dute hainbat orduz. Aena Espainiako Aireportuak eta Aire Nabigazioak jakinarazi duenez, hegazkinen joan-etorria ez dute berrezarriko pistetako segurtasuna bermatu arte. Errepideei dagokienez, Bilbobusek eten egin du zerbitzua; gauza bera egin du Bizkaibusek Arratian, Durangaldean eta Ezkerraldean. Gainontzeko zerbitzuak eskaintzeko zailtasunak dituzte.

Bizkaiko unibertsitateetan ez dute eskolarik emango 15:00ak arte, eta 131 ikastetxe itxi egin dituzte.


Eguraldi egonkorra zubirako

Asteazkenean zerua lainotu egingo da arratsaldean, eta hegoaldeko haizearekin jarraituko dugu.

Abenduko zubi honetan eguraldiak egonkor jarraituko du Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziaren arabera.

Asteazkenean tenperatura atsegina izango da berriro, baina hodeiak ugaritu egingo dira, batez ere arratsaldean. Ez du euririk egingo, baina eguna ez da aurreko egunetan bezain argia izango. Hegoaldeko haizearekin jarraituko dugu eta bizitu egingo da, hortaz, tenperatura berdintsuak espero ditugu.

Ostegunean, hodeiak eta urdinguneak tartekatuko dira eta hegoaldeko haizea ibiliko da. Zerua ez da erabat garbi agertuko, baina une askotan giro eguzkitsua nagusituko da. Hegoaldeko haizeak indarra hartzen jarraituko du eta zenbait tokitan traba apur bat egin dezake. Haize honi esker, tenperatura aurreko egunetako balio berdintsuetan mugituko da.


Langabezia tasak behera egin zuen azaroan Azpeitian

Azpeitiko langabetuen kopuruak behera egin zuen azaroan; izan ere, urrian baino 25 herritar gutxiago zeuden Lanbiden izena emanda. Azpeitiko langabezia tasa %10,6koa da, eta eskualdeko herrietan tasa txikiena duen herria da Errezil eta gero (%5,6 da hango langabezia tasa). Gainera, Azpeitiko azaroko langabezia tasa Gipuzkoako bataz bestekoaren azpian kokatzen da. Duela urtebete baino 113 herritar gutxiago daude langabezian egun Azpeitian.

Eneko Etxeberria Azpeitiko alkateak adierazi du, “ezin” dela langabetu bat bera ere onartu. “Lana egitea nahi duen eta ezin duen herritar orori laguntzen saiatu behar dugu”, adierazi du Etxeberriak. Horrez gain, kezka adierazi du sortzen ari diren enplegu asko kalitate txarrekoak direlako: “Denok daukagu laneko baldintza duinak izateko eskubidea eta hortan lan egitea ere gure ardura da”. Azpeitiko Udalak esan du etorkizuneko erronka dela lanaren kalitatea hobetzea.


Partidu oso garrantzitsua, datorren astean

Porrota gogorra jaso zuten etxean, aurreko asteburuan, Gipuzkoako 1go mailako neskek, Bera Bera Gros liderraren kontra (19-63). Azkenaurreko postuan jarraitzen dute, eta datorren larunbatean, partidu oso garrantzitsua daukate Donostiako Santo Tomas Lizeoan: Bilintx azkenaren kontra jokatuko dute, 16:00etan hasita. Garaipen bakarrarekin berdinduta daude bi taldeak, jaitsiera zuzena saihesteko. 1go mailako mutilek, berriz, garaipen inportantea lortu zuten aurreko larunbatean, Tolosan: 63-66 irabazi zioten Take Orbelari, eta bi garaipenera urrundu dute. Orain, toki erosoan daude astigartarrak, sailkapenean 8garren. Etxean jokatuko dute gaur zortzi, Cafes Aitonaren kontra.


Urte berrirako inbertsioak

Duela aste batzuk Udalbatzarrak onartu zuen 2019. urterako aurrekontuan 347.290 euroko diru-partida jaso da urtean zehar udalerrian inbertsio ezberdinak egiteko.

Soraluzeko Udalak abenduaren 19ko Osoko Bilkuran onartu zuen 2019. urterako aurrekontua.

Aurrekontu horretan 347.290 euro jaso dira urtean zehar hainbat inbertsio egiteko.

Ondorengo hauek dira Soraluzeko Udalak aurten aurrera eramango dituen inbertsiorik nagusienak:

Kiroldegiko igerilekuko deshumektadora, bertako hezetasuna murrizteko (50.000€).

Kiroldegiko anpliazioa gauzatzeko proiektua idaztea, zuzendaritza teknikoa etab. (47.810€).

Kiroldegiko kultur-gela berrietarako altzariak (12.000€).

Musika Eskolako eraikineko leihoak (30.000€), aurretik galdara berria jartzeko eta argiteria-sistema aldatzeko erabilitako 110.000 euroei gehitu beharrekoak.

Sologoen Zentralean inbertsioak (40.000€).

Haur Parkeen berrikuntza (40.000€).

Zerbitzu Sozialen Mapa (15.410€).

Baserri bideetako inbertsioak ( 30.000€).

Argiteria (20.000€).

Nekazal lur sailen erosketa (9.000€).

Mendi gaina balioan jartzea -Dolmenen Ibilbidea- (7.000€).

Esperientziaren Gela (5.000€)

Badira, bestalde, 2019ko aurrekontuko inbertsio zerrendan azaltzen ez diren (aurrreko urteko proiektuak dira) baina 2019. urtean burutuko diren bi proiektu:

Kiroldegiko anpliazioa (568.000€)

Aljandro Calonge kaleko irisgarritasuna bermatzeko urbanizazio lanak (24.000€).


Kantu erronda Elbarrenan

Beste hainbat herritarrekin batera, Pedro Mari Otaño eta Jesusen Bihotza ikastolako ikasle gaztetxoak kalez kale eta kantuz kantu ibili dira Elbarrenan barrena goiz osoan zehar. Eguerdian Urkamendi elkartean hamaiketakoa egiteko bildu dira guztiak, trikitixa eta umore ona lagun.

Argazki gehiago ikusi


Memoria historikoa ez galtzearen garrantzia plazaratu dute Legazpin

Oroimenaren Autobusa Legazpin izan zen atzo arratsaldean. Pasa den urriaren 16an Ondarroan hasi zuen bidea eta bihar Gernikan amaitu aurretik, hamabost herri baino gehiagotatik pasako da, frankismoak hildako herritarrei omen eginez.

Oroimenaren autobusa atzo izan zen Legazpin.

Izarren argia filmaren harira jarri dute Oroimenaren Autobusa ekimena martxan. Filmak, 1936ko gerra amaitu berritan, Saturrarango kartzelan espetxeratu zituzten 4.000 emakumeren eta haurren bizipen gogorrak ateratzen ditu argitara eta pasa den urriaren 22an estreinatu zuten.

Hori baliatuz, proiektuaren arduradunek ekimena zabaltzea erabaki, eta hainbat herritan memoria historikoa berreskuratzeko eta frankismoak hildakoei omen egiteko autobusa jarri dute martxan. Herriz herri, leku horietan hildakoak ekartzen dituzte gogora, autobusa janzten duten izarretan euren izenak idatziz. Herri bakoitzean gai bati lotuta jarduten dute. Ondarroan eta Mutrikun Saturrarango espetxea izan zen, Irunen kontzentrazio esparruak, Gasteizen martxoaren 3a eta Sestaon aldiz, lapurtutako umeak. Legazpin, Gerra Zibilak eta frankismoak hildako herritarrak oroitzeko baliatu zuten autobusaren geldialdia eta bihar, Gernikan, bonbardaketaren inguruan landuko dute amaiera ekitaldia. Lan honetan hainbat elkarteren laguntza izaten ari dira; tartean, Lau Haizetara Gogoan elkartearena.

Hitzaldia gaur

Gai honi lotuta, gaur arratsaldean hitzaldia egingo dute Legazpin. Gotzon Garmendia historialariak Oroimen historikoaren giltzarria gaia landuko du bertan eta Maria Gonzalez Gorosarri kazetariak eta ikerlariak aldiz, Emakumeen aurkako errepresio faxistaren elementuak izango ditu hizpide. Biak ere Lau Haizetara Gogoan plataformako kideak dira. Hitzaldia 19:00etan hasiko da kultur etxeko areto nagusian.


Kotxe istripua izan da Meabe parean, eta gidaria hil egin da

Kotxe istripua izan da goizeko 10:00ak inguruan Hernanin, Axalatik Galarretara dijoan bidean, Meabe parean. Ertzaintzak Kronikari jakinarazi dionez, Opel Vectra markako kotxeak zuhaitz baten kontra jo du. Anbulantziak, bonberoak eta Ertzaintza gerturatu badira ere, gidaria, gizonezko bat, hil egin da.

Errepìdea itxita egon da bi ordu inguruz, eta berriz ere zabalik dago.


ANCk autoinkulpazio kanpaina hasiko du Auzitegiaren epaiari erantzunda

Ekimenaren helburua inputatu dituzten Kataluniako politikariei elkartasuna adieraztea eta “Estatuaren berme demokratiko eza” salatzea da.

Assemble Nacional Catalana (ANC) erakundeak nork bere burua erruduntzat aurkezteko kanpaina abiaraziko du gaur, asteartea, Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak Artur Mas Kataluniako presidentearen, Joana Ortega presidenteordearen eta Irene Rigau Hezkuntza kontseilariaren kontrako salaketak onartzeko erabakiari erantzunda.

Ohar baten bidez zabaldu duenez, ekimenaren helburua inputatu dituzten Kataluniako politikariei elkartasuna adieraztea da, eta “Estatuaren berme demokratiko eza” salatu.

Gainera, ANCk 'autoinculpacions9n.assemblea.cat' web gunean jarritako agiria betetzeko deia egin die herritarrei, gertuen dagoen auzitegian aurkezteko eta, Bartzelonaren kasuan, Auzitegi Nagusian.

Agirian, sinatzaileek onartu egiten dute A9ko prozesuan parte hartu izana, inolako erakundek eta pertsonak behartu gabe, eta “Estatuaren berme demokratiko eza” nabarmendu dute, “botereak ez baitaude zatiturik”.

Halaber, bere burua erruduntzat jo nahi dutenek lurraldekako asanbladekin bat egiteko eskatu diete, A9ri emandako babesa irudikatzeko.


Bergarako pilotalekua jendez gainezka, Askaren alde

Mikel Askasibar preso bergararrari erabateko babesa erakutsi zioten herrikide eta lagunek zapatuan Bergarako pilotalekuan. 21 Asko Dira izenarekin, pilota jaialdia antolatu zuten, eta frontoia jendez gainezka zegoela, bi partiduez gozatzeaz gainera, Askaren askatasuna aldarrikatu zuten. Aska beraren berbak ere entzun ziren frontoian, grabazio baten bitartez preso bergararrak urtetan "sentiarazitako maitasuna eta elkartasuna" eskertu zien bertaratutakoei. "Harro nago", gaineratu zuen eta "laster elkar ikusiko garelakoan", agurtu zituen herrikide eta lagunak.

ARGAZKI GALERIA

Hunkidura aurpegiak Askaren senideen artean, txalo zaparrada frontoia bete zutenen artean eta Mikel Goñiren espektakulua eta pilotakada indartsuak ardatz izan ziren atzo Bergarako pilotalekuan, Mikel Askasibar presoaren alde antolatutako pilota jaialdian.

"Herriak erantzun du"

Ekimenaren helburua mezu bikoitza helaraztea zen: Askaren askatasuna exijitzea eta haren senideei elkartasuna adieraztea, eta ondo asko lortu zuten, frontoian batu zen jendetza ikusita. Antolatzaileak pozik emaitzarekin "herriak erantzun duela" ikusita, eta horrek "aurrera segitzeko kemena" ematen duela aitortu zuten, "ea hurrengoan ere halako erantzun zabala edo handiagoa lortzen dugun", kontatu zuen Xabier Lazkanok, aske geratu den Bergarako azkeneko presoak.

Mikel Goñiren ekarpena

Jaialdiak, baina, beste protagonista batzuk ere izan zituen, jakina: pilota jaialdia izanda, pilotariak eurak, eta tartean Mikel Goñi. "Ni nahiko abertzalea naiz eta gustuko dut halakoetan laguntzea; gure ekarpen txikia eginez ahal baldin bada lagundu, egingo dugu", adierazi zuen.


Jostailuak eta sexismoaren transmisioa

Jostailuek sexismoaren transmisioan jokatzen duten papera aztertuko da ostegunerako antolatu den hitzaldian; izena emateko epea bihar eguerdiko 2etan amaituko da.

Jolasa denbora pasa hutsa baino askoz gehiago da eta haurtzaroko jarduera hezitzaile garrantzitsuena dela esatea ere ez da larregi exageratzea. Jostailuei dagokienean, jolasa osatu edota aberastu dezaketen tresnak direla esan daiteke eta berebiziko eragina dute haurren gaitasunen eta identitatearen garapenean.

Gabonen atarian gaudela, konturatuko zineten gainera datorkigun jostailu uholdeaz! Eskaintza ikaragarria da, eta horregatik, jostailu egokia aukeratu aurretik, helduak badaukagu zertaz hausnartu. Egokia al da adin tarte horretarako? Irudimena eta sormena sustatu edo mugatzen ditu? Bakarrik edota taldean jolasteko zein aukera eskaintzen ditu? Eta zein balio transmititzen ditu?

Azken galdera hau kontuan hartuta, esan beharra dago, jolasean ondo pasatzeaz gain, haurrek jendarteko arau eta portaerak barneratzen dituztela. Telebistako iragarkiak ikustea besterik ez dago iragarkiok eta ondorioz jostailu batzuek daramaten karga sexista ikusteko. Mutilentzako eraikuntza jolasak edo armak eta neskatilentzako panpinak edota sukaldetxoak. Eta motor bat izatekotan arrosa, nola ez. Mutilentzako sukalde urdinik ikusi al duzue inoiz? Eta zer dela eta koloreen araberako sailkapen hori?

Jolasaren bitartez beraz, generoan oinarritutako rol-ak eta estereotipoak barneratu, erreproduzitu eta betikotzen dituzte haurrek, horregatik, jolasaren inguruan hausnartzea eta ikuspegi hezkidetzailea zabaltzea beharrezkoa da. Helduoi dagokigu hein handi batean generoen arteko ezberdintasunak desagerraraztea eta haurrek aukera berdinetan jolasteko duten eskubidea bermatzea.

Gai hau lantzeko prestatu dugun saioa teoriko praktikoa izango da eta Luixa Rezabal eta Maialen Elduak gidatuko dute,ostegunean, abenduak 14, arratsaldeko 6:30etik 8:30era.

Plaza kopurua mugatua egongo da, eta, beharrezkoa izango da parte hartzeko izena ematea udaletxeko harreran (09:00-14:00), telefonoz (943753043) edo online esteka honen bidez: izena eman ( https://goo.gl/forms/eqrEx2b1WPiclXul2 )

Izena emateko epea bihar, asteazkena, arratsaldeko 2etan itxiko da.

Hezkuntza Proiektuak koordinatzen duen egitasmoa da "Eskola Herritarra", ekarpen edo zalantzarik izanez gero jarri gurekin harremanetan: soraluzehezkuntza@gmail.com


Golak eskatu dizkie

Athleticek emaitza bolada onari segida eman gura dio Betisen zelaian. Raul Garcia eta Iker Munian gabe ariko da Villamarinen

Athletici ezin zaio orain arte egin duena baino askoz gehiago eskatu. Gaizka Garitanok etekina atera dio esku artean duen multzoari. Hala ere, beti dago zer hobetua. Talde guztiek dute hazteko tartea. Atleticek ere bai. Defentsan eta erasoan ditu zuzendu beharreko akatsak. Jakina da atea zaintzen oso ondo ari dela. Ez da Athletic kontrarioari erraztasunak ematen dizkion taldea. Baina, kanpoan aritzen denean, ez da San Mamesen bezain fidagarria. Pitzadura gehiago ditu, eta Unai Simonek lan handiagoa izaten du. Bada, gaur, Benito Villamarinen Betis mendean hartzeko, garrantzitsua izango da zulo guztiak ondo ixtea. Izan ere, Canales, Fekir, Loren eta enparauek ez dute asko behar arriskua sortzeko.

Erasoan, berriz, baliabideak falta zaizkio Garitanoren taldeari. Gutxi lortzeko asko egin behar du. Ez da Athletic gol aukera pare bat sortzearekin nahikoa duen taldea. Gaur, gainera, bi jokalari oso garrantzitsu faltako ditu aurrealdean. Izan ere, zuri-gorrientzat galera handia da Muniain eta Raul Garcia gabe jokatzea. Biak postu berean aritzen dira normalean, eta, bakoitza bere ezaugarriekin, oso garrantzitsuak izan dira Athletic goiko postuetan egon ahal izateko.

Zigortuta dago Raul Garcia, eta hura gabe gol sena eta lehiakortasuna galduko ditu taldeak; Muniain gabe, berriz, baloia edukitzeko eta aurkaria ezustean harrapatzeko gai den futbolari bat. Bi horiek gabe, pentsatzekoa da Sancetek hamaikakoan jarraituko duela. Bestalde, Williams erdiko aurrelari postura itzul daiteke. Hala bada, Lekuek edo Ibai Gomezek lekua izango dute hamaikakoan. Baina Williams aurrean aritu ezean, baliteke Kodrok jokatzea erdiko aurrelari gisa. Defentsan eta euskarrian ez da berritasunik aurreikusten.

Betis kontuan hartzeko aurkaria da. Jokalari onak ditu, eta emaitza bolada onean dago. Jokatu dituen azken bi partidak irabazi ditu, eta zaleen babesa izango du. Hala ere, zuri-gorrien talde lana eta konpomisoa falta du. Bertute horiek baliatu, eta golak sartzeko eskatu dio Garitanok taldeari. «Defentsan sendo aritzea ez da nahikoa. Golak sartu behar ditugu. Aurkariak aukerak sortuko dizkigu; beraz, irabazteko golak sartu beharko ditugu», adierazi zuen atzo, prentsa agerraldian, zuri-gorrien entrenatzaileak. Garitanok sarri azpimarratzen duen kontua da: atea hutsean mantentzera bakarrik jokatzea arriskutsua dela.

Hori bai, Betisek espero baino lan eskasagoa aritu da orain gutxi arte, eta Sevillako zaleak nolakoak diren aintzat hartuta, ondo defendatzea eta aurretik jartzea garrantzitsua izango da Athleticentzat harmaila urduri jartzeko. Asko izango luke irabazita.

BETIS-ATHLETIC

Betis. Joel; Emerson, Edgar, Feddal, Bartra, Alex Moreno; Canales, Guardado, Fekir, Joaquin eta Borja Iglesias.

Athletic. Unai Simon; Capa, Yeray, Iñigo, Yuri; Dani Garcia, Unai Lopez; Williams, Sancet, Cordoba eta Kodro.

Epailea. Valentin Pizarro Gomez.

Lekua. Benito Villamarin (60.721 ikusle).

Ordua. 14:00etan, (Gol TV).


Pasahitza 2014-10-15

Ataria irratiko goizeko magazina: elkarrizketak, Tolosaldeko albisteak, lehiaketa...


Inauteriak Larraulen

Etxeko mozorrorik dotoreenak jantzi eta kalera atera dira Larraulgo gazte zein helduak inauteriei ongi etorria emateko.

[Argazkiak]


Korrika 15a martxoaren 26an ailegatuko da Txorierrira

Martxoaren 22an Karrantzan hasi eta apirilaren 1ean Iruñean amaituko da Korrika, Euskal Herrian zehar 2.150 kilometro egin ostean. Kalkuluen arabera, martxoaren 26an, 18:00ak inguruan, ailegatuko da Erandio Goikora. Bertatik Bilbora joan, eta 22:00etan Sondikatik sartuko da Txorierrira. Euskararen aldeko lasterketak 15. edizioa beteko du aurten, eta antolatzaileek Heldu aukeratu dute lelotzat: heldu herriari, hitzari, elkarlanari, euskarari eta lekukoari, hain zuzen ere. Korrika 15ek euskal emakumea omenduko du, euskararen biziraupenean izan duen garrantzia eta ezinbesteko papera goraipatzeko. Betiko legez, Korrika Kulturala ere izango da herririk herri. Ohiko ekitaldi kulturalez gainera, programazioa osatu eta aberasteko berrikuntza bat egongo da: Kulturbira. Egitasmoak plazaratzeko aukerarik ez duten emanaldi kulturalak bultzatzea du helburu, eta, horretarako, hainbat ekitaldi izango dira aurten Euskal Herriko zenbait herri eta auzotan: erakusketak, trikitilariak, bertsolariak, ipuin-kontalariak eta hitzaldiak, besteak beste. Kulturbira otsailaren 25ean helduko da Larrabetzura. Gu eta Gutarrak Unai Iturriaga eta Igor Elortzaren proiektuak hasiera eman zion Korrika Kulturalari otsailaren 1ean. Lan horrekin batera, beste estreinaldi batzuk ere izan dira; Larrabetzuko Bihotz Bakartiaren Klubaren Katamalo obra, haien artean. Kontzertuak, hitzaldiak eta antzerkiak ere egingo dira herririk herri. Beste alde batetik, aipatzekoa da Joseba Gotzonek, Loiuko kantautoreak, Niko Etxartek Korrikarako egindako abestiaren grabazioan parte hartu duela.


Bukaera ikusgarri batekin

Irribarria-Rezustak markagailua irauli arren, azken txanpan galdu dute Laso-Albisuren aurka


Arraztalok tailer irekietan ateratako ondorioen berri eman du

Arraztaloko kontsumo taldekoak astelehenero biltzen dira.

Arraztalo Oiartzungo Gaixo Psikikoen Elkarteak, orduan sortu berri zen Aldura elkartearekin batera, tailer irekiak egin zituen pasa den urtearen bukaeran. Oarsoaldeko lau udalerrietan egindako tailer horietan ateratako ondorioak jakinarazi dituzte.

Hainbat alor jorratu zituzten. Horrela, gaixotasun psikikoak dituzten pertsonen senideen artean ezkortasuna nagusitzen da, eta arazoak identifikatzeko zailtasunak dituztela ere ondorioztatu zuten. Eguneroko bizitzan dituzten nondik norakoak ere aztertu zituzten tailer horietan.

Gainera, alde medikoari buruzko hainbat gogoeta ere egin zituzten, baita ere bizitza kalitatea hobetzeko eman daitezkeen pausoak zehaztu, beste hainbat hausnarketaren artean. Horiek guztiak Arraztalok eta Aldurak osatutako txostenetan (motza eta luzea) irakur daitezke.

Kontsumo taldea

Arraztalo elkarteak kontsumo taldea badu, jende gehiagoren bila dabiltzala jakinarazi dute. Astelehenero jasotzen dituzte otarrak, Done Eztebe plazan. Informazio gehiago jasotzeko, sakatu estekan.


'Banaketaren auzia'

Astelehenero moduan, Bernardo Atxaga idazleak ekarri digu bere gogoeta.

Euskaraz idazten diren liburuen oihartzunez tiraka, banaketak, kanguroak eta telepizza nahasten dituen hausnarketa ekarri digu 'Faktoria'ra Bernardo Atxagak. Asteroko tartea baliatuz, jakin dugu Atxaga eleberri berria prestatzen ari dela. Jada jarri dio izenburua: Pamela.


Azterketa bikoitza euskal ikasleentzat

Urteroko aldarrikapena dute Seaskako ikasleek, baxoko azterketa euskaraz egin ahal izatea. Berezko hizkuntzan «errazagoa» luketela onartu dute ikasleek, eta eskaeraren zilegitasuna azpimarratu dute.

Momentu garrantzitsua izaten da baxoko azterketa. Helduarora pasatzea markatzen duen diploma moduan ikusia da anitzengandik, bizitzako etapa garrantzitsua. Estres handiarekin iritsi ohi dira ikasleak, urteetan ikasitakoa, ikasi gabekoa eta gaizki ikasitakoa paperaren gainean txukun agerrarazi nahian. Estres horri beste bat gehitzen diote Seaskako ikasleek: berena ez den hizkuntza batean egin beharra azterketa. Urteetan, Historia-Geografia ikasgaia baizik ez dute egin ahal izan euskaraz ?azterketa frantsesez jasotzen dute, baina euskaraz erantzuteko aukera dute ikasleek?, eta azken urteetan matematikako azterketa ere euskaraz egiteko aukera eskaini diete, esperimentazio gisara.

«Txikidanik euskaraz ditugu kurtsoak. Besteak frantsesez bezala, gu euskaraz ari gara, lagunekin eta eskolan; ez da normala Baxoa frantsesez egin beharra». Mayia Bathaniren hitzak dira. 17 urteko ikasleak, baxoa euskaraz egiteko eskubidea aldarrikatzeko, pankarta eskuan hartu zuen azterketen lehen egunean, joan den ostegunean. Ostiralera arte izanen dituzte probak, eta jakitun dira ezartzen dieten zailtasun gehigarriaz: «Euskaraz ikasten dugu, eta hitzak euskaraz etortzen zaizkigu burura. Frantsesez aritzean, hitzen bila ari gara etengabe, eta formari buruz ere gehiago pentsatu behar dugu. Guretzat aise errazagoa litzateke euskaraz aritzea», aitortu du Ewen Moal Darrigadek.

Zailtasunak zailtasun, Frantzian emaitzarik onenak lortu ohi dituzte Seaskako Bernat Etxepare lizeoko ikasleek. Horregatik, Luxi Labescauk nahiago du eskaeraren zilegitasuna azpimarratu: «Eguneroko bizian euskaraz mintzo baikara, normala litzateke Baxoa euskaraz egitea. Legitimoa da». Euskararen onarpena da jokoan, Bathanyren ustez: «Euskaraz egin ahal izatea aitzinamendu bat litzateke, eta plazera ere: betidanik horrela ikasten dugu, eta erakutsiko luke euskara onartua dela hemen».

Gainera, baxoa frantsesez egin beharrak egunerokoan ikasketak euskaraz egin ahal izateko eskubidea urratzen diela salatu dute. «Bigarrenean, zinez penalizatua sentitzen nintzen, kolegioan dena euskaraz egiten genuelako. Lizeora pasatzean, liburuak-eta frantsesez ziren, ebaluazioak ere; hasieran, ez genuen gauza handirik ulertzen», Bathanyren hitzetan. «Filosofiako irakaslea euskara ikasten ari da; beraz, ahal duen guzia euskaraz egiten saiatzen da, baina nozio inportanteenak frantsesez ematen dizkigu, hobeki atxiki ditzagun. Baxoa euskaraz egiten ahal bagenu, Filosofia urtean zehar euskaraz ikasiko genuke», ohartarazi du Moal Darrigadek. Laster euskaraz ikasgai gehiago egiteko aukera izanen dutela espero du, baina aitortu du: «Esperantza gutxi dut».

Urtero ezin mahaia jo

Seaskak azterketa guneak blokeatuko zituela mehatxu egin ondoren lortu zuten matematikako proba euskaraz egiteko aukera euskal ikasleek. Esperimentazio bat da, Ipar Euskal Herriko murgiltze ereduko ikasleak baizik ukitzen ez dituena. «Ezin dugu urtero mahai gainean kolperik jo», aitortu du Hur Gorostiaga Seaskako zuzendariak. «Aurten bagenuen postuen gaia, lortu dugu lanbide heziketa irekitzea, laugarren kolegioa irekitzea, Bokalen (Lapurdi) ikastola bat irekitzea, hainbat ikastola garatuko ditugu lortu ditugun postuei esker ?lehen lehentasuna hori zen?, horrekin batera genuen IEPrena [Inklusiorako Egitura Publikoa]…». Hezkuntza ministroarekin aipatzekoa dute gaia. «Euskararen ezagupena eta murgiltze ereduaren ezagupena dira jokoan; izaten ahal da beste argumenturik, baina guretzat horiek dira inportanteenak».

Larzabaleko kolegioan Inklusiorako Egitura Pedagogikoa irekitzen ahalko du azkenean Seaskak. «Ezezkoa eman zigun akademia ikuskaritzak; Errektoretzari eskatu genion, eta erran zigun ez zela ikasle aski. Azkenean, ezagutarazi egin dugu gaia, hautetsiak mobilizatu ditugu, hautetsiek idatzi diete bai Ministerioari eta bai errektoreari. Eta egoera bat-batean desblokeatu da, errektoreak erranez erabaki duela IEP irekitzea», azaldu du Hur Gorostiaga Seaskako zuzendariak. Baimena izan dute, baina irakaslea ordaintzea Seaskaren esku izanen da. Urte guziz halako batailetan ez ibiltzea eskertuko luke Gorostiagak: «Emmanuel Macronek hitzeman zuen lege bat hizkuntzentzat. Ikusiko dugu hitza betetzen ote duen».


Laguntza juridikoa eman duen taldeak eskubide urraketa larriak salatu ditu

Legal Teamekoek jakinarazi dute 23 pertsona auzipetu dituztela protesta egitea egotzita, eta legez kanpoko prozedurak egon direla


Maisuaren irakatsiei segiz 25 urte egin ditu Murkondo taldeak

Pilar Barandiaran omendu eta ohorezko bazkide egin zuen Murkondo elkarteak, 2006an. // Arkaitz Apalategi

Zorioneko herria da Ataun, ikerketa memoristiko, antropologiko, etnografiko eta historikoei dagokienez. Aitzindari, ikertzaile eta kultura langile apartak bat baino gehiago izan ditu eta ditu, eta gaur egun elkarte ugarik jarraitzen dute material bilketa, azterketa eta gordailu izatearen funtzioa betetzen. Iraganaren kezka mantentzen, nolabait. Elkarte horietako bat Joxemiel Barandiaran-Murkondo Kultur Elkartea da, eta 25 urte bete ditu.

Aste honetan, 25 urte bidean arakatzen erakusketa edukiko dute San Gregorioko Elkargunean. Sorrerako agiriak eta urteotako jardueraren lagin bat da. Astelehenera arte, 19:00etatik 20:30era arte bisitatu ahalko da. Bihar, 19:30ean, Murkondo elkartearen historiaz eta helburuez hitzaldia egingo dute.

«Gure helburua informazioa eta dokumentazioa jasotzen jarraitzea da. Barandiaranek zuen kezkarekin segitzen dugu, eta materiala biltzen aritu gara 25 urteotan. Horren erakusgarri bat ere badago erakusketan», azaldu du Murkondo elkarteko Ramon Artza Lute-k.

Hain zuzen, Joxe Migel Barandiaran izan zuten inspirazio Murkondo sortzeko. «Barandiaran ezagutzeko aukera izan nuen, eta tarteetan egoten ginenean esaten zuen bere lanak eta ondare guztia fundazioaren esku utzi zuela, baina herrian herriko gaiak jasotzea zela bere kezka. Bere lanaren eta bilketekin jarraituko zuen herriko jendea nahi zuen, nahiz eta bere ikasle izandako Joxemartin Apalategi horretan zebilen», gogoratu du Artzak.

Bildu, mantendu eta azaldu

Kartel eta afixa zaharren erakusketa // A. Maiz

Barandiaranen agindu hura ulertu zuen jende talde batek, eta garai hartan Ataunen burutzen ziren auzo batzarretan gaia behin eta berriro landu ondoren, «kostata» baina ondu zen Murkondo elkartearen egitasmoa.

Bazkideekin funtzionatu zuen hasieran elkarteak, eta «kuota sinboliko bat» jartzen zuten. Joxemielen iloba eta zaintzaile Pilar Barandiaran ohorezko bazkide egin zuten, esate baterako. 2008an hil zen, baina bi urte lehenago omenaldia egin zioten.

Gaur egun, bazkidetzarik ez dauka Murkondo elkarteak, eta boluntario talde batek mantentzten ditu urteroko ekitaldiak. «Urte batzuk motel antzean egon gara, baina beti hor jardun gara». Lehen urteko argazki erakusketa arrakastatsua —hiru auzoetan jarri zen eta jende asko joan zen ikustera—, edo urte bukaerako kulturaldia ziren Murkondoren ekarpenetako beste batzuk.

Elkarlanaren bidetik

Guztiaren gainetik, ordea, agiriak, irudiak, kartelak eta Ataunekin zerikusia duen edozer biltzeaz arduratu da. Eta jendea horretara kontzientziatzeaz. «Jaso egin behar da. Dokumentazio asko galdu egiten da, ez bada jasotzen. Jendeari dei hori egiten diogu: zuek gorde etxean dituzuenak, edo bestela gu ahaleginduko gara. Material asko dugu».

Azken urteotan, ugari eta emankor landu den beste arlo bat herriko elkarte askoren arteko elkarlana izan da: liburu eta disko azokarekin, emakumeen arloa Biboletekin, oroimen historikoaren zikloarekin, kartel erakusketa Ataunikerrekin…


Paul Iruretagoienak irabazi du Eskolarteko Bertsolari Txapelketako finala

Aitor Servier izan da txapeldunorde gaur Orion jokatutako saioan. Orotara, 15-18 urte bitarteko 112 bertsolari ari dira txapelketaren aurtengo ekitaldiko 11 kanporaketetan.

Orioko pilotalekuan (Gipuzkoa) ikusle ugariren aurrean jokatutako finalean Paul Iruretagoiena Rezola ataundarra (Gipuzkoa) nagusitu da gaur Eskolarteko Bertsolari Txapelketako finalean, eta Aitor Servier Etxexuri azkaindarra (Lapurdi) izan da bigarrena.

Gainerako finalistak honako hauek izan dira: Txaber Altube Sarrionandia, Lurdes Ondaro Mallea, Peru Abarrategi Sarrionaindia, Nahia Sasco Etxeberri, Peru Amorrortu Barrenetxea, Manex Mailharin Ortigosa eta Iñigo Ibañez Aramendi.

Azken saio honekin amaitu du aurtengo Eskolartekoak bere ibilbidea. 15-18 urte bitarteko 112 gaztetxo aritu dira guztira bertsotan, herrialdeetan izan diren 11 kanporaketa saioetan. Eskolarteko txapelketaren helburua, sorreratik, gaztetxoei jendaurrean bat-batean jarduteko aukera ematea eta adin horretako haur eta gaztetxoak entzulearen aulkitik zaletzea izan da.


Eskalatzen ikasteko oinarrizko jakintzak ikasi ahalko dira Arrastakarekin

Gaurtik igandera bitartean ikastaro teorikoa eta praktikoa emango ditu Beasaingo mendi taldeak. Seguru ibiltzeko teknika eta material ezinbestekoak zein diren erakutsiko dute adituekEskalatzeak ekarri ditzakeen arriskuak ekiditen saiatzeko eta kirolaz benetan gozatzeko, ezinbestekoa da eskaladara zuzendutako material ezberdinak eta segurtasunerako teknikak ondo ezagutzea. Horren jakitun, Beasaingo Arrastaka mendi taldeak modu seguruan eta ondo eskalatzen ikasteko hastapen ikastaroa antolatu du. Bi zati izango ditu, teorikoa eta praktikoa.Gaur eta bihar landuko dute alde teorikoa, Ehunmiliak-Arrastaka bulegoan. Eskaladaren oinarrizko ezagutzak ikasteko aukera egongo da bertan, eta ondoren, bulegoan ikasitakoa praktikan jarriko dute Arabako Egino herrian dagoen eskalada eskolan. Zati teorikoan erabili beharreko material ezberdinak, korapiko motak eta segurtasun neurriak ezagutuko dituzte parte hartzaileek eta Eginon segurtasun protokoloak eta bilguneak egiten eta rapelatzen ikasiko dute.Jardunaldietan parte hartzeko beharrezkoa izango da mendiko federatu txartela. Gainerakoan, informazio gehiagorako www.arrastaka.net helbidea bisitatu daiteke.


“Antzerki, esketx eta bakarrizketa berriak izango ditugu”

Ondo bidean, asteartean, azaroaren 10ean, Antzoki Zaharrean izango zarete Barrexerkakoak. Zer ikusiko dugu bertan?

Hau martxoan estreinatzekoa zen emanaldi berri bat da. Aurreko bi urteetan lau emanaldi egin ditugu, eta herriz herri ere ibili gara. Emanaldi hau Donostiara itzultzeko emanaldia zen: antzerki berriak, bakarrizketa berriak eta esketx berriak izango ditugu. Esketxak egiterako orduan argi izan dugu ez dugula pandemiari buruzkorik egingo. Nahikoa dago kanpoan, eta jendea etorri dadila antzokira deskonektatzera eta gozatzera.

Zein berrikuntza izango ditu ikuskizunak, eta aurreko emanaldietako zer mantendu duzue?

Beti dago bat esketxa mantendu dugu, eta gero beti bezain absurdoa zen esketxen bat dago: bakoitzak identifika dezala esketx hori! Antzerkietako batean, adibidez, umorea egiteko formula berri bat erabili dugu.

Barkatu eragozpenak du izena ikuskizunak. COVID-19a eragozpena izan da zuentzat?

Bai, estreinaldi honetaz gain beste hiruzpalau emanaldi lotuta genituen herrietan, eta Donostian gehiago lotu behar genituen. Baina egoera dela eta, ezer ez. Eragozpena izan da ere gu elkartzeko, entseatzeko, grabatzeko… Emanaldi hau ez dakit egin ahalko dugun, baina egiten bada, oso berezia izango da atzean egon den inplikazio guztiarengatik. Barrexerka pila bat indartu da egoera honetan: talde bat gara inoiz baino gehiago.

Azaroaren 10ekoaz gain, beste emankizunik izango da?

Abenduan egingo dugu Astigarragan (Gipuzkoa), eta Arbizun (Nafarroa) ere izango gara. Eta udaberrian berriro Donostian izango gara, Gazteszenan, beste emanaldi berri batekin.

Barrexerkako kideak gazteak, euskaldunak eta donostiarrak zarete. Zuen umorea Donostiako gazte euskaldunentzat da edo haratago doa?

Denetarik dago. Esketx eta antzerki batzuetan pentsatu izan dugu soilik donostiarrek ulertuko zituztela. Markinar bat dugu, eta harekin pasatzen dugu galbahea.

Garrantzia du barre egiteak?

Bai, eta orain inoiz baino gehiago. Ikusten dut ezartzen diren neurri guztiak lana egitera bideratuta daudela, eta jendeak deskonektatu behar du. Buruko osasunarengatik, jendeak kirola egin behar du, kultura kontsumitu behar du… Hori ez da baloratzen, eta kultura kristoren ihesbidea da: kontzertu bat entzutea, antzerki bat ikustea, zinemara joatea… Nire ustez, gaur egun funtsezkoa da ihes egiteko. Bestela nekez egingo dugu aurrera. Ezinbesteko jarduera kontsideratu beharko litzateke.

Barrearen bila dabilenak, aurkituko du zuen emanaldian?

Bai! Nik uste dut oraingo emanaldira jendea barre egiteko inoiz baino gogo handiagoarekin joango dela.


Txarriboda antolatuko du Leioako ezker abertzaleak larunbatean

Larunbatean, azaroak 10, txarriboda afaria egingo dute Leioako Kurkudi herriko tabernan. "Independentziaren bidean indarrak hartu!" lelopean, antolatzaileek parte hartu nahi duten guztiei deia egin diete afarirako zerrendan izena emateko Plaza Gorrian dagoen Kurkudi tabernan bertan. Horretarako epemuga osteguna, azaroak 8, jarri du Leioako ezker abertzaleak. Ekimena ezker abertzaleak proposatu bide duen Hego Euskal Herriko lau herrialdeetarako autonomia eta erabakitze eskubidearen aldeko proposamena gizarteratzeko kanpainaren barruan kokatzen da.


Sutea Nafarroan, Aragoitik sartuta

Kontrolatuta daukate. Pinudiak dira erre direnak, eta ez dio inongo herriri eragin.

Atzo iluntzean Sos del Rey Catolicoko (Zaragoza, Aragoi, Espainia) lurretan piztu zen sutea Nafarroraino zabaldu da, eta baso hektarea ugari kiskali ditu. Pinudia da, batik bat, garrek menpean hartu dutena, eta ez da inongo herritara hurbildu. Aragoiko agintariek agertu dutenez, kontrolatuta dago jada.

Aragoiko suhiltzaileak hasi ziren itzaltze lanetan, baina segituan hasi ziren Nafarroako Zangoza eta Tafallako suhiltzaileen laguntza jasotzen. Lanean jarraitzen dute, eta Espainiako Ingurumen Ministerioko eta armadako zerbitzuen laguntza ere badute.

Gutxi gorabehera 1.000-1.500 hektarea baso erre ditu.


ETA: "Erabakitzeko eskubidea gauzatzeko prozesu konstituziogilea abiatu behar da Euskal Herrian"

Erabakitzeko eskubidearen alde dauden indarren arteko eztabaida eta akordio nazional bat proposatu du. Agiria helarazi dio BERRIAri.


Elikagaien segurtasunari buruzko ikastaroa


Arratsalderako hobera egingo du eguraldiak

Goizean euria egingo duen arren, eguerdirako hobetzera egingo du. Tenperaturan aldaketa handirik ez da emango.


Berri Txarrak, etxetik kanpo ere, eroso

Berri Txarrak taldeak Denbora da poligrafo bakarra diskoko kantuak aurkeztu zituen ostiralean Madrilgo jarraitzaileen aurrean. Gaztea bertan izan zen.

Denborak agintzen du Berri Txarrak taldearen azken disko hirukoitzean, eta erlojupeko proba gainditu behar izan nuen nik ere ostiralean, Bilbotik arratsaldeko lehen orduan atera eta Madrilen 20:30ean egoteko.

Azken egunotan Euskal Herria zigortu duen denboraleari aurre egin, eta jakin-minez zuzendu nintzen ordura arte ezagutzen ez nuen areto dotore hartara. Elurtea ez zen traba izan, 20:45ean, puntu-puntuan, Joy Slava aretoan egoteko.

Hotza zen protagonista Madrilen, baina nafarren astinaldiak zeharo berotu zuen publikoaren ondoeza. Jarraitzaileek segidan sumatu zuten taldekideak indartsu, kementsu eta abesti berriak oholtza gainean defendatzeko irrikaz zeudela.

Denbora da poligrafo bakarra birako gainerako emanaldietan bezala, disko berria oso-osorik aurkezteko asmoz atera ziren agertokira, eta horixe bera egingo zutela iragarri zuen Gorka Urbizuk kontzertua hasi eta gutxira: "Presentaremos el disco enterito".

Beharbada, horrek harritu ninduen gehien; hots, euskaraz hain txukun eta harro mintzatzen den Urbizu jauna gaztelania jatorrean entzuteak. Hain justu, teorian, hori zen mugaz bestaldeko publikoarekin bat egiteko egin beharrekoa. Praktikan, ostera, egoera beste bat zen. Izan ere, zuzenekoaz gozatzera joan ginenok berehala ohartu ginen euskaldunez lepo zegoela aretoa. Oina zapaldu eta aldamenekoak barkamena euskaraz eskatzeak, adibidez, etxean bezala sentiarazi ninduen.

Aretoa ikusita, aitzitik, madrildarren glamourraren lekuko bihurtu nintzen. Dantzalekua bada ere, bistakoa da duela urte batzuk antzokia zela; xarma handiko antzokia, gainera.

Harira itzuliz, eta kontzertuaren mamiari eutsiz, Berri Txarrakek itzalpean utzi zituen Joy Slavatik ordura arte igarotako talde entzutetsuenen ikuskizunak. Jarraitzaileak ase geratu ziren, eta taldekideen aurpegietan ere irribarre zabala irudikatu zen emanaldia bukatutakoan.

Ostiraleko hitzorduan ez zuten hutsik egin, eta hiru diskoak jarraian aurkeztu zituzten arren, tartean ezusteko bat ere eman zuten. Agertoki aurrean bildutakoek aho batez "Oihu" kantua taularatzeko egindako eskariari men eginez, aurretik prestatutako kanten zerrenda eten zuten publikoaren nahia betetzeko.

Geroago heldu ziren taldearen abesti mitikoenak. "Stereo" kantuarekin egin zuten nafar nortasunaren aldeko aldarria. Jarraian, "Bueltatzen" eta "Oreka" iritsi ziren, eta The Foalsen doinuak tartekatu zituzten azken horretan, moldaketa aparta eginez.

Publikoak esker onez hartu zituen aurreko diskoetako kantuak. "Ikasten" abestiarekin, esaterako, bete-betean asmatu zuen taldeak, eta zeresanik ez Bob Marleyren "Redemption song" lanaren moldaketarekin. Jamaikar kantariak egun horretan 70 urte beteko zituela gogoan hartuta, haren azalean jartzera ausartu ziren nafarrak.

Bukatzeko, Madrilen ordura arte eskainitako kontzertu guztiei errepasoa egin ondoren, "Denak ez du balio" abestia hautatu zuten bi orduko emanaldiari amaiera emateko.

Arras aseta, ni neu, bederen, Berri Txarrak berriro Euskal Herritik kanpo ikusteko gogoz geratu nintzen, eskarmentu handia duen talde bat dela erakutsi zutelako etxetik at ere.


Getariako curriculuma lantzen hasi dira Iturzaeta eskolan

Getariako herri curriculuma sortu eta Iturzaeta Herri Eskolako curriculumean txertatzeko proiektua abian jarri dute Getariako Udalak, Zanbuka Guraso Elkarteak eta herri eskolak elkarlanean. Egitasmoaren aurkezpenean, udaleko Hezkuntza zinegotzi Nahia Iturbek nabarmendu nahi izan du azken urteetan aipatu hiru zutabeek lortu duten lankidetza maila, eta horri jarraituz, “orain beste urrats garrantzitsu bat” ematera doazela proiektu berriarekin. Hain zuzen ere, “herriarekiko gertutasunean hezi nahi ditugu gure ikasleak, eta gure asmoa litzateke herriaren ezagutza jakintza moduan barneratzea”.

Iturzaeta Herri Eskolako zuzendari Nagore Etxabek adierazi du eskolatik argi dutela, “zerbait maitatzeko ezagutu egin behar dela”. Ezagutza horien transmizioa orain artean familia bidez izan den arren, egungo errealitatea bestelakoa dela azpimarratu du, getariar jatorriko jende gehiago dagoela herrian zehaztuz. “Badira ikasleak eta gurasoak Getariako hitzak, leku izenak eta ohiturak ezagutzen. Familiek ezagutzen ez badituzte, haurrengana ez dira iristen. Kate hori eteten bada, ezagutza hori galtzeko arriskua dago”, sakondu du zuzendariak. Transmizio lan horretan, eskola “agente garrantzitsua” dela iritzi dio, eta prozesuarekin ilusioz daudela adierazi du, “polita eta aberasgarria” delako.

Hausnarketaren ideia

Maddalen Gereka herritar eta gurasoak, Iturzaetako zuzendariak aipatutakoaren ildotik, transmitizioaren galtzeari egin dio erreferentzia zuzena. “Pena litzateke, eta zenbait herritarroi kezka sortu zitzaigun, hainbat gurasoon artean. Hori ekidite aldera, irtenbideak aurkitzeko hausnarketak egiten hasi ginen, eta horrela jaio zen curriculum honen ideia”, gogora ekarri du Gerekak. Udalak ere bazuen curriculuma sortzeko interesa, eta guraso elkartearen eta Iturzaeta Herri Eskolaren arteko sinergia aprobetxatuz, abian jarri ziren, eta beste herri batzuetako ereduak ikusten ere aritu ziren.

Proiektua aurrera eraman ahal izateko aditu baten beharra argi ikusi zutela azaldu du Mikel Muñoa guraso elkarteko ordezkariak, eta, orduan, udalaren eta guraso elkartearen artean hitzarmen bat egin dute. Hori horrela, aurten 6.000 euro bideratuko dituzte egitasmora, eta asmoa da urtero jarraikortasuna izatea. Hala, deialdi baten bidez, Gaizka Gorostiaga getariarra aukeratu zuten proiektuaren arduradun izateko. Sei hilabetez ariko da unitate didaktikoak “aberasten” Iturzaeta eskolan, datorren ikasturtean abian jartzeko.

Natur eta Gizarte zientziak

Apirilaz geroztik ari da lanean Gorostiaga, Lehen Hezkuntzako 5. eta 6. mailako tutoreekin; “zaharrenengandik hasi eta txikienenganako” bidea egingo du. Proiektuko arduradunak aurreratu duenez, “Natur eta Gizarte zientzien arloan zentratu gara batez ere, eta bertako unitate didaktikoak aztertzen hasi gara. Bakoitzean zer lantzen den eta horietan Getariak, herri bezala edo getariarrak, zer ekarpen gehiago egin dezaken aztertuta edukiak aberasten joango gara. Gisa horretan, Iturtzaetako ikasleak Getariara gehiago hurbildu daitezen, eta Getariari buruz gehiago ikas dezaten”.

Orain lan akademikoa egingo du, eta irailean, ikasturte berriarekin, praktikan jarri nahi dituzte lantzen ari diren unitate didaktiko horiek.


Euskal komunitateari eta euskal kulturari hauspoa

Kutxa Birak Errenteria-Orereta ere bisitatuko du. Ostegunean izango da, 18:00etan, Iparra-Hegoa elkarteak antolatuta eta Lau Haizetara topaguneak bideratuta.

COVID-19aren pandemia testuinguruan euskal kultura eta euskal hiztunen komunitatea ahalduntzeko hainbat egitasmo bertan behera gelditu dira: Herri Urrats, Nafarroa Oinez, Nafarroaren Eguna, Korrika… Hutsune horiek estali nahi ditu Kutxa Bira iniziatibak. Halaber, ilusioa piztea, hizkuntzarekiko lotura bultzatzea, eta harremanak sendotzea ere bilatzen du. Horren harira, ostegunean, hilaren 22an, 17:30ean ekitaldia egingo du Kutxa Birak Lau Haizetara Topagunearen egoitzaren aurrean —Merkatuzar eraikinaren pareko plazan—.

Argentinako Carmen de Patagones hirian ekin dio ibilbideari pasa den hilaren 20an kutxa batek. Bide horretan ametsez betetzen doa kutxa Euskal Herrian zein diasporan igaroko dituen 70 bat herrietan, maiatzaren 30era arte; egun horretan Seguran amaituko du bidea.

Pasaiatik helduko da Errenteria-Oreretara. Amets Arzallus bertsolariak idatzi eta kutxa barruan den mezua irakurriko dute ekitaldi horretan, eta udalerriarentzat amesten dituzten nahien mezua ere. Musika saio laburra ez da faltako.

Kutxa Bira iniziatibarekin bat egin dute, Xenpelar AEK Euskaltegiak, Koldo Mitxelena LH Ikastetxeak, Koldokide Koldo Mitxelena ikastetxeko guraso elkarteak, Kukai DAntzak, Oarsoaldeko LABek, Orereta Ikastolak, Urdaburu Menizale elkarteak, Ereintza Kultur Elkarteak eta OARSO BIDASOKO HITZAk,


Mariano Herrero da Nafarroako udal eta kontzejuen elkarteko lehendakari berria

UPNko kide eta Monteagudoko alkatea da.

Mariano Herrero Monteagudoko alkatea da gaurtik Nafarroako udalen eta kontzejuen elkarteko lehendakari berria, gaurko ezohiko batzarrean erabaki dutenez. UPNko kidea da.

Bost hautagai zeuden denera, eta inork ez du lehen bozketan gehiengo osorik lortu. Bigarren itzulia egin behar izan dute, baina horra ez dira aurkeztu Funesko eta Enerizko alkateak —aurrenekoan bai—. Herrerok 485 boz erdietsi ditu, Jose Mari Irisarri Berriobeitiko alkate independenteak 279 eta Gregorio Galilea Vianako alkateak (PSN) 268. Irisarri izango da elkarteko lehen lehendariordea eta Galilea bigarren lehendakariordea.

Udalen finantzaketa izango da Herreroren lehentasunekoa, berak esan duenez.

22 lagunek osatuko dute Nafarroako udalen eta kontzejuen elkarteko zuzendaritza.


Arratzua-Ubarrundian euskaraz bizi nahi dugu

Ekainaren 27an Arratzua-Ubarrundian Euskaraz bizi nahi dugu jaia ospatuko dute, Landan. Kalejira, olinpiadak, bertsobazkaria, mus txapelketa, karaokea eta kontzertuak izango dira egun osoan zehar. Beheko kale, Astalapo eta Itziarren Semeak taldeak egongo dira.

Arratzua-Ubarrundian Euskaraz bizi nahi dugu jaia

Non? Landan

Noiz? Ekainaren 27an, 11.30etatik aurrera

Zer? kalejira, olinpiadak, bertsobazkaria, mus txapelketa, karaokea eta kontzertuak (Beheko kale, Astalapo, Itziarren Semeak)

Bazkaria + autobus bonoa: 10 euro (Gasteizko Garraxi eta Aizkora tabernetan salgai)


Biurdana berria eraikitzen

Asier Azpilikueta

Horregatik ez dut nik kamisetarik erosi”, erran dit lagun batek. “Nik nahiago baitut gainezka dagoen Biurdana zahar bat, hainbat hizkuntz eredutako institutu berria baino”. Orain arte bederen, jende anitz konbentziturik baitzegoen Biurdana institutu masifikatua ikaslez hustuko duen Iruñeko iparraldeko institutu berria ez dela D eredu hutsezkoa izanen, hainbat eredutakoa baizik.

Labur-labur azaldurik. Iruñeko Donibane auzoan dagoen Biurdana institutua gainezka egitear dago. Hala, jatorrizko eraikinean toki nahikorik ez dagoelako, Batxilergoko ikasleak ondoko Lanbide Heziketako Donibane ikastetxeko solairu batean daude 14-15 ikasturtetik. Eta aurreikusita dago 17-18 ikasturtean toki nahikorik ez izatea, ezta Donibane erabilita ere. Alegia, premiazkoa da Iruñeko iparraldean bertze institutu bat egiteko erabakia berehala hartzea.

Biurdanaren masifikazio arazo hau aspalditik abisatua dago. Aurreko gobernuak, ordea, ez zuen inoiz arazoa behin betiko konpontzeko erabakirik hartu. Adabakiak bertzerik ez zituen jarri. Eta, beraz, oraingo gobernuari egokitu zaio aspaldi hartu behar zen erabakia hartzea.

Urteak dira Biurdanaren inguruko eskoletako guraso elkarteek (Patxi Larrainzar, Sanduzelai, Atakondoa, Lekunberri, Auzalar eta Buztintxuri) batzorde bat osatu zutela Biurdanaren masifikazioaz ohartarazteko eta konponbide duin bat eskatzeko. Iragan urtarrilaren bukaeran, Hezkuntza Departamentuak komunikatu zien batzordearen borrokak fruitua eman duela eta institutu berria eginen dutela.

Hezkuntza Baliabideetako zuzendari nagusi Juan Ramon Elorzek argi utzi zien guraso elkarteei —eta Biurdanako Zuzendaritzari— gobernuari zegokiola erabakitzea zer-nolako institutua eraikiko zen, baina iritziak jasotzeko prest zegoela. Horri kasu eginez, guraso elkarte guztiek haien artean eskaera batzuk adostu, eta gobernuari helarazi zizkioten otsailean eginiko bertze bilera batean.

D eredu hutsezko institutu berria nahi dute guraso elkarte horiek —baita Biurdanako irakasle eta langileek ere—, ikastetxe berri hori D ereduak Iruñeko iparraldean duen espazio falta arazo zehatz bat konpontzera datorrelako.

Baina mamu bat bazebilen 2014ko urtarrilaren 9tik. Egun hartan, Nafarroako Parlamentuak Ezkerraren mozio bat onartu zuen, funtsean euskara hutsezko ikastetxeen aurka egiten zuena. Soilik EH Bildu osatzen duten taldeek bozkatu zuten haren aurka. Ordutik, modan dago erratea ikastetxe batean hainbat hizkuntz eredu nahastea —eta, beraz, euskararen presentzia zapaltzea— “elkarbizitzaren aldeko” ekintza dela. Eta horri gaineratu behar zaio, orain, oposizio espainolista aldaketaren gobernuaren kontra erabiltzen ari den arma nagusia euskara eta “gaztelaniaren bazterkeria” direla. Beraz, hortik datoz batzuen zalantzak eta kamisetak erosteko gogo eskasak.

Logikak, datuek eta justiziak diote Iruñeko iparraldeko institutu berriak D eredu hutsezkoa izan behar duela. Lerrook idazteko orduan —duela astebete—, Hezkuntza Departamentuak ez du oraindik ofizialki adierazi zein motatako institutua eginen duen. Utz dezagun, bada, itxaropenerako zirrikitu bat.


Goierritarra 216. zenbakia

Irudian klikatu zenbakia deskargatzeko

Goierritarra 216. zenbakia (2002/02/22)

Gai nagusiak:

Hamabostaldian nabarmen: Gipuzkoako barnealdeko turismoa sustatu nahi da

Politika: Jose Luis Elorza, Beasaingo PSE-EEko zinegotzia

Jaietako egitarauaren azala aukeratzeko lehiaketa. Lazkao

Lierniklo ermitako obrak. Mutiloa

Aurresku txapelketa Herri Antzokian. Ordizia

Erlezain eguna eta Gipuzkoako IV. ezti lehiaketa arrakastatsua. Zegama

Jeronimoeneko bidegurutzeari agur. Idiazabal

Rallyak laugarren edizioa. Gabiria

Inauterietako jaialdi arrakastatsua. Ataun

Emakumezko langilearen eguna. Beasain

Kultur astea martxoaren 4tik 10era. Olaberria

Santa eskea. Zerain

Hurrengo bideo emanaldiak. Itsasondo

“Konponbide demokratiko”aren aurkezpema. Ormaiztegi

Kirola: Asier Lasa beasaindarra rally kopilotua

Fotozaharra: Ordiziako Santa Ana ikastetxeko ikasleak


Errauste plantaren proiektua "itzulezin" egin nahi du Intxaurrandietak

Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoko presidente Ainhoa Intxaurrandietak, errauste plantaren proiektua itzulezin egin nahi duela adierazi du Berria egunkariak argitaratu duen elkarrizketan. Helburua Gipuzkoa zero zabor lurralde bihurtzea dela gaineratu du bertan Intxaurrandietak. Lezoko Bilduko zinegotzia heldu berria da kargura eta aurretik, Denis Itxasok kargua hartu arte, San Marko Mankonunitateko presidente izan zen Intxaurrandieta.


Ormaiztegin nesken eskubaloi taldea osatzeko atezain bila

Ormaiztegin azken hamarkadetan tradizio handiko kirola izan da eskubaloia. Nesken arloan ordea, ezer gutxi egin da orain arte. Aurten nesken kadete taldea sortu dute, 2003/05 urteen artean jaiotako neskek. Datorren denboraldiari begira nesken taldea sortzeko, ordea, atezaina behar dute. Hori dela eta, sare sozialen bidez mezua zabaltzen ari dira. Inor animatuko balitz, Ormaiztegi Kirol Elkartearekin edo edozein jokalarirekin harremanetan jartzeko eskatu dute.


PPk udal-hauteskundeetako zerrenda aurkeztu du

Alderdi Popularrak badu maiatzeko udal-hauteskundeetarako hautagaia eta zerrenda. Alex Sáenz 25 urteko herritar gaztea izango da Lasarte-Oriako alkategaia. Goizean aurkeztu du hautagaitza Juan Carlos Cano Aristoy Gipuzkoako Batzar Nagusietarako hautagaiak lagunduta.

Lanerako “ilusioa eta indar asko” duela aipatu du Sáenzek larunbateko agerraldian: “Ohorea da niretzat aukera hau izatea nire familiaren herrian, nire herrian”.

Bere asmoa politika “kaleako jendeari begira” egitea da: “Ekiteko beste modu bat proposatzen dut, herritarren arazoei zuzenean helduz eta soluzioak ipiniz”, adierazi du popularren alkategaiak.

Helburu nagusien artean zerrendatu ditu kalitatezko zerbitzu publikoa eskaintzea, herriko komertzioa eta ostalaritza indartzea, herrian aisialdiko ekintza kulturalak bultzatzea eta garraio zerbitzu publiko on bat bermatzea.

Asmo horiek aurrera eraman ahal izateko, herritarren babesa eskatu du: “Has gaitezen hemendik eta orain, ezin dugu besoak gurutzatuta geratu, Lasarte-Oria bizi bat nahi dugu, erakargarria”. Edadeko jendea eta mugikortasun arazoak dituzten herritarrei “arreta gehiago” emateko konpromisoa ere hartu du.

Bestalde, bere moduko gazteak ere izan ditu gogoan: “Belaunaldi oso baten geroa dago jokoan. Aukerak eta enplegua hemen nahi ditugu, Lasarte-Orian, eta horregatik egingo dut borrokan”.

Politika 'berria' ardatz

“Gardentasuna” oinarri, herritar eta politikoen artean “harreman zuzena” edukitzearen beharraz mintzatu da Sáenz: “Esan bezala, politika egiteko modu berri bat proposatzen dugu. Baina batez ere, pentsatzeko beste modu bat eraiki nahi dugu”.

Horretararako, udaletxetik bertatik eragin nahi du Sáenzek, datorren legegintzaldia “inflexio puntua” izango dela uste baitu. Halaber, Gipuzkoako PPren ibilbideaz “harro” egon daitezkeela nabarmendu du PPren alkategaiak.

Zerrenda

Sáenz buru duen hamazazpi izeneko zerrenda honakoa da: Alejandro Sáenz, Imanol Saiz, Tomas Emilio Jimenez, Maria Azucena Rolllán, Consuelo Galán, Jose Antonio Amil, Felix Jesus Fernandez, Rosalia Vega, Filomena Bermejo, Agustin Calvo, Concepción Quevedo, Mario Butragueño. Jose Antonio Pizzano, Maria del Carmen Pliego, Maria Esther Pizarro, Germán Francisco Gonzalez eta Felisa Dávila.


Kantuan gaur, Kaxkoan barrena

Kalez kale kantari ibiliko dira gaur 12:00etan Plaza Berritik abiatuta, Kaxkoan barrena.


Iosu Etxeberria Nafar Kirol Jolasen txapelduna

Ailetz Lasak txapelketako tartekako helmugak irabazi ditu

XXVI. Lakuntzako Saria-Sakana Fundizioa Sari nagusia jokatu zen asteartean Lakuntzako festetan, kadeteen mailako proba (60 km). Lakuntza, Arruazu, Arbizu eta Etxarri Aranatz artean burutu zen proba eta txirrindulariak makina bat aldiz pasatu ziren Lakuntzatik. Azkeneko pasa egin eta gero Lizarragako katea igo behar izan zuten eta horrek erabaki zuen lasterketa. Arabarrak taldeko Jokin Murgialdai bakarrik iritsi zen helmugara, garaipen polita ospatuz (1:26:29). 5 segundo atera zizkion mendiko proba irabazi zuen Vive taldeko Pablo Castrillori eta 22 segundo El Proex-Iturriberoko Ibai Ruiz de Arkauteri. Quesos Albeniz taldeko Ailetz Lasa izan zen lehen sakandarra, 9. postuan eta Intersport Irabiako Josu Etxeberria 10.a, biak 1:12ra. Quesos Albeniz taldeko Unai Villalobosek –sailkapenean 13.a, 1:20ra– tartekako helmugen txapelketa irabazi zuen, Intersport Irabiako Jon Gil –sailkapean 39.a, 6:16ra– izan zen probako lehen lakuntzarra eta probako talde onena Ciclos Lizarra-Irisarris izan zen. Emakumezkoetan Caf Transport Engineering taldeko Amaia Lartitegi gailendu zen.

Sakanako taldeetako gainontzeko txirrindulariei dagokienez, Beñat Etxezarreta 15.a iritsi zen, Jabier Mitxaus 18.a, Imanol Galarza 23.a, Marcos Pison 26.a, Jon Gil 39.a, Iosu Jaka 40.a, Urko Gorriti 44.a eta Unai Lizarraga 51.a.

Nafar Kirol Jolasak Etxeberriarendako

Lizarra, Villatuerta, Undiano eta Tafallako lasterketen ondoren, Lakuntzako lasterketak erabaki zuen kadeteen mailako Nafar Kirol Jolasen Txapelketa (NKJ). Intersport Irabiako Josu Etxeberriak irabazi du txapelketa (117 puntu), denboraldi bikaina egin eta gero. Mendiko maillota ere jantzi zuen Etxeberriak. Bigarrena Quesos Albeniz taldeko Ailetz Lasa izan da (113 puntu). Lasak NKJ-tako tartekako helmugen txapelketa irabazi du.

Maiza, Etxeberria, Riaño eta Izquierdo Espainiako Txapelketetara

Asteburuan Espainiako Juniorren Mailako Txapelketak jokatuko dira. Burunda klubetik Nafarroako selekzioarekin arituko dira Xabier Maiza lakuntzarra eta Asier Etxeberria, eta Errioxako selekzioarekin Juan Riañok eta Daniel Izquierdok.

Bestalde, juniorrek agorrilaren 24an lasterketa izan zuten Dicastillon. Christian Omarrek irabazitako proban (1:36:05), Burunda klubeko Quesos Albenizeko Daniel Izquierdo 10.a sailkatu zen, 3:10era. Bere taldekide Asier Etxeberria 24.a sartu zen helmugara, Alex Unzilla 26.a, Xabier Maiza 27.a, Hodei Zia 29.a eta Juan Riaño 30.a. Eta agorrilaren 29an Obanosen jokatutako lasterketan URT Velo taldeko Dorian Foulon gailendu zen (1:50:12). Quesos Albenizeko Asier Etxeberria 9.a sailkatu zen, bere taldekide Daniel Izquierdo 11.a, Alex Unzilla 20.a, Juan Riaño 21.a eta Hodei Zia 22.a.

Bestalde, eskola mailako neska-mutikoak ostiralean Miranda de Argan lehiatu ziren eta igande goizean Lizarran.


Hitzetatik ekintzetara jo gabe

NBEren klima aldaketari buruzko goi bileran ez dute zehaztu Parisko Ituna garatzeko neurririk. 2030erako ikatza energia iturri gisa ez erabiltzeko hitzarmena sinatu dute hogeitaka estatuk

Klima aldaketaren kontrako Parisko Ituna sinatu zuten munduko potentzia guztiek 2015eko abenduan, eta konpromiso bat hartu: industrializazioaren aurretikoarekin alderatuta, XXI. mendean planetaren tenperatura ez areagotzea bi gradu baino gehiago. Esparru orokor global bat proposatzen du duela bi urteko hitzarmenak, baina hori garatu ahal izateko neurriak ezartzea falta zaie estatuei. Eta azken hamabi egunetan NBE Nazio Batuen Erakundeak klima aldaketari buruz Bonnen (Alemania) egindako goi bileran ere ez dute jo hitzetatik ekintzetara, atmosferara igorritako CO2 kopurua gutxitzeko arauei dagokienez. Halere, Erresuma Batuak eta Kanadak bultzatuta, hogei estatuk baino gehiagok itun bat sinatu dute, 2030erako ikatza energia iturri gisa ez erabiltzera konprometituz. Ikatzetik sortzen da munduan kontsumitzen den elektrizitatearen %40, baina, aldi berean, berotegi efektuko gas gehien emititzen dituen erregai fosila da. «Munduan, urtero, 800.000 pertsona baino gehiago hiltzen dira erretzen den ikatzak eragindako poluzioaren ondorioz», zehaztu dute sinatzaileek.

Bestela, erabaki nagusiak, datorren urtearen amaieran egingo duten goi bilerarako utzi dituzte Bonnen bildutako 200 estatutik gorako ordezkariek. Katowicen izango da (Polonia) —Europan ikatz gehien ekoizten duen hirietako bat da—, eta zirt edo zart egin beharko dute. Parisko Itunak adostutakoa 2021ean da ezartzekoa, baina araudia 2018an dira zehaztekoak.

Eta berotegi efektuko gasak dituzten erregai fosilen erabilera saihesteko ahaleginean, arazo bat da finantzaketa. Izan ere, baliabide gutxien dituzten estatuei gas horien isuria gutxitzeko estrategia bat exijitzen zaien neurrien, horiek eskatzen diete ekonomikoki boteretsuagoak direnei konprometi daitezela denen artean, urtero-urtero, 100.000 milioi dolarreko ekarpena egitera —85.000 milioi bat euro—. Horixe ezartzen du 2009ko NBEren goi bileran onartutako Klimaren Funts Berdeak, eta horixe dio, gainera, Parisko Itunak. Duela bi urte adostutako itun globalak 2025era arte eutsi nahi dio kopuru horri, eta, gero, «helburu anbiziotsuagoak ezarri».

Baina, oraingoz, ez dituzte helburuak bete, eta, horregatik, gertatzen ari dena kritikatu zuen, atzo Maria Fernanda Espinosa Ekuadorko Atzerri ministroak: «Zortzi urte igaro dira jada. 100.000 milioi dolar espero ziren urtero, eta hori ez da gertatu. 6.000 milioi dolar daude kaxan». Haren esanetan, ez da soilik finantzaketaz eta baliabideez hitz egin behar. «Teknologien transferentzia eta gaitasunen kudeaketa ere kontuan hartu behar dira» .

Programa argi bat, konpromiso loteslekoa, nahi dute baliabide ekonomiko gutxien dituzten estatuek, eta zeregin horretan Txinaren babesa dute. Azpiegitura aldetik garatuta daudenek erantzuten diete, ordea, ezin dutela aurrez jakinarazi urtero zenbat diru jarriko duten; aurrekontuaren araberakoa dela. Bonngo goi bileran ez dute aurrerapausorik eman, eta han izan diren ordezkariek diote Katowicekoan ere arazo iturri izango dela finantzaketa.

Areago, Donald Trumpek joan den ekainean jakinarazi zuenetik AEBak Parisko Itunetik aterako direla. AEBak ziren, hain zuzen, 100.000 milioi dolarreko poltsa horretan ekarpen handienetakoa egin zezaketenak, eta hori galtzea arduratzeko modukoa iruditzen zaie garapen ekonomikorako bidean diren estatuei. Judith G. Garber izan da AEBeren ordezkaria Bonnen, eta, Trumpek ez bezala, ez du klima aldaketa ukatu, baina baieztatu du haren herrialdea «ahalik eta lasterrena» aterako dela itunetik. Siria eta Nikaragua ez ziren Parisko Ituna sinatzearen aldekoak, baina iragarri dute baietz, sinatuko dutela. Beraz, AEBak bakartuta geratu dira klima aldaketaren kontrako borroka globalean. Dena den, hango hainbat hirik eta estatuk ez dute Trumpen erabakiaren bat egiten, eta klima aldaketaren kontrako haien politikak Parisko Itunak gidatuko dituela nabarmendu izan dute.

Talanoako Elkarrizketa

Talanoako Elkarrizketa deitutako programa diseinatu dute Bonnen. Horren arabera, estatu guztiek adierazi beharko dute hurrengo goi bileran, Katowicekoan, zein konpromiso hartuko dituzten estatu bakoitzeko berotegi efektuko gasen emisioak gutxitzeko. Azken hiru urteotako joera hautsiz, aurten handitu egin da atmosferara igorritako CO2 kopurua, eta, hortaz, industrializazio garaiko tenperaturarekin alderatuta, gaur egungoa 1,1 gradu beroagoa da.


Omenaldi entretenigarria

Datorren abuztuaren 25ean, Leonard Bernstein jaio zenetik 100 urte betetzen dira, eta XX. mendeko musika-kultura amerikarraren erreferente izugarri honi omenaldia egiteko, Arriaga Antzokiak kontzertu-espektakulu ikusgarri bat antolatu zuen. Nire ustez, figura honen kalitate eta talentu miresgarriak ez dira behar bezala goraipatzen, agian publikoak Bernstein lotzen duelako genero konkretu batekin, film musikalekin hain zuzen ere, kontutan hartu gabe konpositore honen produkzio oparo eta anitza. Horrexegatik iruditzen zait benetan txalogarria musikari honi dedikatzea Arriagako aurtengo denboraldiaren azken saioa. I hate music izenburuarekin (konpositorearen ume-kanta sorta baten titulua, hain zuzen ere), musikariaren pasarte famatuak eta ez hain famatuak biltzen zituen saio atsegina eskaini ziguten.

Ez zen ohiko kontzertua izan. Bernsteinen pasarte eta abestiak naturaltasunez lotzen ziren bata bestearekin nolabaiteko music-hall giroan sarturik. Argi-efektuak eta bestelako apaingarriak ez ziren falta, osotasun kuriosoa eginez. Bakarlari pare bat izan genuen: Michal Friedlander piano jole israeldarra, oso eroso Bernsteinen musikarekin, eraginkorra une guztietan, eta gure Ainhoa Arteta, inoiz baino izarragoa. Izan ere, Artetak eraman zuen espektakuluaren pisu handiena. Dotoreki abestu zuen, baina ez zen izan bere aktuazio onena. Erraztasunez mugitu zen eszenatokian, nagusitasunez, diva bat bezala. Sinpatiaz ere bai. Artista gertua eta irribarretsua da, eta hori eskertzekoa da, bai. West Side Story obraren I feel pretty kantarekin hasi zen, nahiko irregularra. Baina gora joan zen tolosarra beste abesti batzuekin. I hate music adibidez, graziaz beterikoa atera zitzaion; My name is Barbara gustura entzun genuen; Peter Pan obratik ateratako Dream with me kanta oso adierazkorra iritsi zitzaigun. Baina Somewhere kantan, berriz, ez zuen asmatu tentsioarekin. Hori bai, hobetu beharko luke bere inglesaren ahoskatzea.

Bilboko Koral Elkarteak momentu distiratsuak oparitu zizkigun. Mass obraren Gloria in Excelsis ederki interpretatu zuten, adibidez, erritmoz eta adorez. Bilbao Orkestra Sinfonikoaren lana, Karl-Heinz Steffensen batutapean, doia izan zen uneoro.


Scarponi, Astanako taldeburua Giroan

Fabio Aruren lesioa dela eta, 37 urteko italiarra izango da Kazakhstango taldeko liderra.

Astana taldeak iragarri du jada Michele Scarponi izango dela taldeburua Italiako Giroko 100. edizioan.

Italiarrak 37 urte ditu, 2011ko Giroa irabazi zuen eta taldeak konfiantza osoa du jarri du horrengan sailkapen nagusiko aurreneko postuetan egoteko. "Fabio Aruren ordez joango da Scarponi, hori da erabakia duguna", adierazi du Alexandr Vinokurov Kazakhstango taldeko kirol-zuzendariak.

"Giroa irabaztera joango gara", gaineratu du txirrindulari ohiak.


Seniorrak txapeldun

amaiera bizi-biziko partiduan

Senior taldeak Krafft Atletico de San Sebastianen aurka jokatu zuen asteburuan eta justu-justu irabazi zuen, 49-51; partidu motela izan zen baina amaiera bizi-bizikoa. Horrez gain, lehenengo urteko kadeteek Easso Haitzaren aurka jokatu zuten eta 63-68 galdu zuten, partidu bizia eta gogorra jokatuta; aurkariak esperientzia izan zuen alde. Bigarren urtez jokatzen ari diren kadeteek Mondragon Unibertsitatea izan zuten parean eta 98-56 irabazi zioten; etxekoek oso ondo jokatu zuten, eta jaun eta jabe ibili ziren. Jubenilek berriz, hauek ere Mondragon Unibertsitatearen aurka, 45-78 galdu zuten; hernaniarrek lana egin zuten baina aurkariak sendoak ziren.


Dancehall ikastaroa, gaur

Gabonetako opor garaia aprobetxatzeko, ekintza gehiago antolatu dituzte Gazte Lekuan eta gaur Dancehall ikastaroa izango da. Larunbatean, berriz, bandera jolasa antolatu dute eta igandean skate parkera joango dira.


Iker Pou: "Kirol eskaladan batez ere, gero eta eskalatzaile gehiago daude Euskal Herrian"

Iker Pou eskalatzaileari eginiko elkarrizketa argitaratuko du bihar BERRIAk.

Urtero legez, Euskal Herrian baino denbora gehiago eman dute aurten ere Pou anaiek atzerrian. Mallorca (Herrialde Katalanak), Yosemite (AEB) eta Grezia izan dira eskalatzeko baliatu dituzten lekuetako batzuk.

Hala ere, lehentasuna zein den garbi dute: Enekoren belauna sendatzea. Erronka berri bat prestatzen ari dira, baina ez dute haren berririk eman oraindik: "Eneko sasoian baldin badago, baliteke 2014 hasieran bertan ematea hormaren berri".

Esperientzia luzea dute biek ala biek, eta horrek lagundu egiten diela aitortu du Iker Pouk. "Espiritu gaztea" dute, eta motibazioa ere alde: "Gogo hori galtzen dugunean iritsiko da gelditzeko momentua".

BERRIAk bihar argitaratuko du Iker Pouri eginiko elkarrizketa.


Presoen aldeko oihuek eta bizikletek bete dituzte Lasarte-Oriako errepideak

Mont de Marsan eta Zaballako espetxeak era sinbolikoan lotzea du helburu Orain presoak ekimenaren baitako bizikleta itzuliak. Donostiatik Altsasura bitarteko etapa egiten ari dira gaur; 10:30ak aldera igaro da herritik. Presoen aldeko oihuek eta bizikletek bete dituzte errepideak

Hainbat herritarrek erantzun diote pasa den asteartean Lasarte-Oriako Sarek egindako deiari, eta errepidera atera dira, presoen aldarriak bizikleta gainean Altsasura arte garraiatzeko. Donostiatik abiatu da bizikleta itzuli honen hirugarren etapa, eta Nafarroarantz doa uneotan. Orain presoak ekimenaren baitako ekintza da; Mont de Marsan eta Zaballako espetxeak era sinbolikoan lotzea du xede.

09:30erako prest zeuden hainbat herritar, Atsobakarreko biribilgunean. Presoen aldeko banderak eta ikurrinak eskuetan, eta bizikleta gainean. Donostiatik etorri diren txirrindulariak atzeratu egin dira apur bat, eta kafetxo bat hartzeko aprobetxatu du batek baino gehiagok; presoen aldarriak lau haizetara zabaldu aurretik indarrak hartzeko. 10:30ean iritsi da tropela, bi furgoneta aurrean zituela. Bozinek eta megafonoko soinuek iragarri dute euren etorrera.

Esan bezala, Atsobakarreko biribilgunean egin dute bat herriko txirrindulariek tropelarekin. Tajamar aldera jaitsi dira, biribilgunean sartu eta Kale Nagusitik pasatzeko. Zumaburu auzoa pasa dute aurrena, Oztaran gero, Basaundi, Oria, eta Nafarroarantz abiatu dira. Altsasura iristea du xede gaurko etapak. Bihar abiatuko dira Zaballako espetxera; bertan bukatuko dute bizikleta itzulia.


Durangoko emakume musulmanek Ramadanaren amaiera ospatu dute

Pinondon egin dute jaia, lehengoz herritarrekin batera konpartitu gura izan dutelako, integrazioa sustatu asmoz. Durango eta inguruetako hogei bat emakumek osatzen dute Al Nour taldea, kideen jabekuntzan laguntzea helburu duena.

Tea, bizkotxoak, tailerrak, eta dantzak eskaini dituzte Pinondon. Ramadanak iraun duen hilabetean, eguzkia irten eta sartu bitartean barau egin dute, erlijioari jarraituz.