Babarrunak prestatzen ikasteko aukera izango dute Azoka Lagunek

Duela bi aste abiarazitako ekimenean izena eman dutenek online jasoko dute ikastaroa, larunbatean, 10:00etan.

Tolosako Udalak duela bi aste abiarazi duen Azoka Laguna egitasmoa eta jada 1.500 pertsonek eman dute izena. Azoka Lagun egin direnek azken bi asteburuetan Trianguloa plazan jarritako etxolan poltsa bat jasotzeko aukera izan dute eta larunbatean ikastaro batean parte hartzeko aukera izango dute.

Aurten ez da babarrunari lotutako azoka berezirik egingo, baina babarrunak tolosar erara prestatzen ikasteko aukera izango dute Azoka Lagunek. Ikastaroa online izango da larunbatean, 10:00etatik aurrera, eta Sonia Tapia sukaldariak eta Babarrunaren Elkarteko Xabier Goikoetxeak eskainiko dute. Babarrunak prestatzeaz gain, sakramentuak nola egin azalduko dute ere. Oraindik Azoka Lagun ez direnek eta ikastaroan parte hartu nahi dutenek www.tolosakoazaoka.eus webgunean eman behar dute izena.

Ikastaroak errezetaren prestaketa denborak errespetatuko dituenez, aproposa izango da azalpenak jarraitu ahala babarrunak prestatzen joateko. Lanak aurreratu eta babarrunak prestatzen dauden bitartean itxaronaldia interesgarriago egiteko, gainera, bitxikeria eta istorio ugari kontatuko dituzte Sonia Tapiak eta Xabier Goikoetxeak.

Tolosako udalak larunbateko azokako postuetan osagai guztiak bildu eta sukalde lanetan murgiltzeko deia egiten die Azoka Lagunei. Ikastaroaren bideoa gordeta geratuko dela esan du ere, aurrerago ere erabilgarri izango delarik.


Bete ingoiau

Zutani Teatroaren Bete ingoiau antzezlana izango da uztailaren 1ean, 22:00etan, Mari kalean. Goiz Eder Iturain eta Esti Curiel dira aktoreak.

2021koi Poltsiko antzerki sorkuntzako finalistak izan ziren.


Maiatzaren Leheneko mobilizazioak Donostian

Urtero legez, Maiatzaren 1ean, Langileen Nazioarteko Egunean, Donostian hainbat mobilizazio egingo dituzte sindikatuek eta eragile sozialek. Hemen bildu ditugu guztiak:

LAB sindikatuak Easo plazatik abiatuko du bere mobilizazioa, 12:00etan. ‘Egiteko beste mundu bat. Banatuz eraldatu’ lelopean egingo dute. LABek egiten duen irakurketaren arabera, “krisia egiturazkoa da, herritar guztien lan eta bizi baldintzen kalitatea okertzen ari da, langileontzat bizimodua zailtzen ari da, egoera zaurgarrian eta pobrezian dauden herritarren kopuruak gora eta gora egiten jarraitzen du. Langileak desjabetzen diren aldi berean, energia enpresen irabaziak, banketxeenak, zaintzarekin negozioa egiten duten enpresenak edo elikagai banaketa kate handienak gora doaz”.

Honela, eraldaketarako “aktibazio soziala” beharrezkoa dela aldarrikatu du LABek: “Lantokietan eta kalean borroka ziklo berri bat abiaraztea beharrezkoa da”.

UGT eta CCOO sindikatuek elkarrekin egingo dute mobilizazioa 12:00etan, baita ere, Alderdi Ederretik abiatuta. Bi sindikatuek “elkarrizketa sozialaren bidez lortutako garaipen sozial eta laboralak” nabarmenduko dituzte Maiatzaren 1ean. Soldatak igo, prezioak jaitsi, irabaziak banatu izango da erabiliko duten leloa.

CNT sindikatuak, 9:45ean Errenteriatik abiatuko den martxa antolatu du. Pasaia zeharkatu ostean sartuko dira Donostian, eta 13:00etan bulebarretik abiatuko da. STEILAS eta ESK sindikatuek martxa bera egingo dute 10:00etan abiatuta.

Jarki antolakundeak Langile kontraboterea eraiki lelopean, manifestazioa egingo dute 19:00etan bulebarretik abiatuta.

ELA sindikatuak eta Mugimendu Sozialistak, aldiz, ez dute Donostian egingo mobilizaziorik. Iruñean bateratuko dituzte mobilizazioak, 11:30ean Gurutze Plazan lehenak, eta 12:00etan San Frantzisko plazatik bigarrenak.


Lasok eta Elordik Buruz Buruko Txapelketako finalerdietarako azken txartela izango dute jokoan Bilbon

Partida zuzenean jarraitu ahal izango da ETB1en eta eitb.eus-en, 22:30etik aurrera.

Unai Laso nafarrak eta Aitor Elordi bizkaitarrak Buruz Buruko Txapelketako finalerdietarako azken txartela jokatuko dute gaur, maiatzak 12, ostirala, Bilbon, Bizkaia frontoian. Partida zuzenean jarraitu ahal izango da ETB1en eta eitb.eus-en, 22:30etik aurrera.

21:15ean Miribillan hasiko den jaialdiko bigarren partidako irabazlea Dario Gomez errioxarraren aurka arituko da hilaren 21ean Gasteizen, Oguetan, ekainaren 4an Bizkaia frontoian jokatuko den finalerako txartel baten bila.

Buruz Buruko Txapelketako beste finalerdia Joseba Ezkurdia nafarrak eta Jokin Altuna gipuzkoarrak jokatuko dute larunbatean, hilak 20.


Kontxa inguruko lanek zirkulazioan aldaketa gehiago eragingo dituzte

Kontxa inguruko obraren azken zatiaren fase berrien eraginez, kale batzuetan aldaketak egingo direla jakinarazi du Donostiako Udalak. Lanak uztaileko lehen egunetan bukatzea aurreikusten dute. Horrela, hilaren 6tik 10era, trafikoaren noranzkoa aldatuko da Zubieta kalean –Urbieta eta Marina artean–, San Bartolome kalean eta San Martin kaleraino iristen den Triunfo kalean. Bestalde, Zubieta eta Manterola kaleak itxi egingo dira. Aldaketa horiek guztiak pixkanaka egingo dira, aste guztian zehar.

Epe horretan, inguru horietara honakoak bakarrik sartu ahal izango dira: baimendutako ibilgailuak, sarbidea garajea dutenak, eta inguruko saltokien beharrei erantzuten dietenak. Udalak bertako bizilagunei eskatzen die inguru horretan ez aparkatzea, hilaren 3tik aurrera. TAOko 1-2 eremuko erabiltzaileei dagokionez, gainerako eremuetan aparkatu ahal izango dute, hilaren 27ra arte.

Hilaren 6tik aurrera, Kontxa pasealekua itxita egongo da ibilgailuentzat asfaltatze lanak egiteko. Gauez izango dira, 00:00etatik 06:00etara. Lan horiek bi edo hiru astez luzatuko dira. Hori dela eta, Antiguara joateko bide alternatibo bat erabili beharko dela ohartarazi du udalak. Zehazki bide hau jarraitu beharko da: Askatasunaren hiribidea, Urbieta kalea, Errondo pasealekua, Izoztegi, Pio Baroja, Urbieta, Larramendi, Lizarra eta Aldapeta. Bestalde, Mirakontxa pasealekuak itxita jarraituko du beste bi edo hiru astez, Miramar jauregira igotzeko aldean. Handik jaistea posible izango da. Horren ordezko irtenbide gisa, Kontxa pasealekuko eskuineko erreia irekiko da ibilgailuak Antigua aldera joateko.

Aldaketa ugari Erdialdean

Ekainaren 6tik 7ra, San Bartolome kalea itxi egingo da, Marina eta Triunfo kaleen arteko errepide zatian. Marina kaletik baimendutako ibilgailuak bakarrik sartu ahal izango dira. Era berean, Triunfo kalea itxita egongo da, San Bartolome eta San Martin tartean, eta Triunfo kaletik baimendutako ibilgailuak bakarrik atera ahal izango dira.

Hilaren 7tik 8ra, berriz, San Bartolome kalea itxi egingo da, San Martin eta Marina kaleen arteko errepide zatian. Marina kaletik baimendutako ibilgailuak bakarrik sartu ahal izango dira. Gainera, Lersundi Generala kalea itxi egingo da, San Bartolome eta San Martin artean. Lersundi Generala kaletik baimendutako ibilgailuak bakarrik atera ahal izango dira.

Aldaketa horien guztien ondorioz, hilaren 8tik aurrera San Bartolome kalearen noranzkoa aldatuta egongo da, bai eta San Bartolometik San Martinerainoko doazen Triunfo eta Lersundi Generala kaleetakoak ere. Marina eta inguruko beste kaleen noranzkoak, ordea, ez dira fase honetan aldatuko.

Ekainaren 8tik 10era, Zubieta kalea itxita egongo da, Urbieta kaletik Marinaraino. Baimendutako ibilgailuak bakarrik sartu ahal izango dira Askatasunaren hiribidetik. Cervantes aparkalekuko irteera Urbieta kalerantz izango da. Ordezko irtenbidea Antiguarantz honakoa izango da: Urbieta, Arrasate, Zubieta –Marina kalearekin bat egiten duenetik aurrera– eta Kontxa. Bestalde, Manterola kalea itxita egongo da, Arrasate eta Zubieta kaleen artean. Baimendutako ibilgailuak bakarrik sartu ahal izango dira Arrasate kaletik.

Hilaren 11tik aurrera, beraz, Zubieta kaleak trafikoaren noranzkoa aldatuta izango du, Urbieta eta Marina kaleetako tartean. San Bartolome kalearen noranzkoa aldatuta egongo da, bai eta San Bartolometik San Martinerainoko doazen Triunfo eta Lersundi Generala kaleetakoak ere. Horrez gain, Easo eta Kontxa artean dagoen bidegorria behin-behinean desbideratuko da San Bartolome eta Triunfotik.


Haurrendako margo tailerrak egin dituzte Zubietan

Gurasoek antolatuta, atzo eta gaur, abenduaren 29an eta 30ean, haurrendako margo tailerrak izan dituzte Zubietan. 11 lagunetara mugatua zuten edukiera eta plaza guztiak bete direla adierazi dute. Iciar Mikelperizena izan dute gidari 7-8 urteko gaztetxoek eta kontatu dutenez «oso gustura» aritu dira.

Aurrera begira, tailerren eskaintza eta eskaria aztertu eta beste herrietan bezala Zubietan ere margo tailerrak ematerik badagoen ikusi beharko da.


Ajea? Tori sendagaia

Ohiturari jarraituz, olagarro zopa banatu dute Zumaian, San Telmo bigarrenean. Santelmoetako lehen asteburuan pilatutako ajearen aurkako "edabe magikoa" dela diote.

Inpernupeko jangela beteta, atzo eguerdian. (Juan Luis Romatet) Asterixen eta Obelixen komikiak irakurri dituztenek ondo ezagutzen dute istorio hau: Obelix txikia zenean eltze batera erori zen, eta han zegoen edabe magikoa edan ondoren, indartsua bihurtu zen. Ezin da jakin atzo, San Telmo bigarrenean, herriko elkarte batzuetan prestatutako edabeak indar berezirik eman zien hura dastatu zutenei, baina sabela berotuta eta irribarre batekin atera ziren, horren zalantzarik ez dago. Inor ajearekin agertu bazen, indarberrituta aterako zela ere ziurra da. Zaharrenek diote olagarro zopa ajearen aurkako edabe ezin hobea dela, eta atzo Inpernupe edota Pulpo bezalako elkarteetan zopa banatu zuten. Inpernupe elkartea 1986. urtean sortu zuten eta ordutik dute egun horretan zopa emateko ohitura. "San Telmo egunean salda banatzen dugu, eta bigarrenean olagarro zopa", adierazi dute elkarteko kideek. Eguerdirako Erribera kalean dagoen elkarteko jangela jendez beteta zegoen, eta, jada, plater batzuk hutsik. "Hartuko nuke beste platerkada bat zopa", zioen mahaian eserita zegoen batek. Iñigo Egigurenek eta Jesus Angel Mendizabalek prestatutako zopa gustukoa izan zuenaren seinale. "Suabea dago", zioen beste lagun batek. "Zopa suabea egiten dugu guk, ez usainarekin bakarrik atzeraka botatzen zaituena", azaldu zuen Mendizabalek. 1,3 kilo olagarro lehor eta 24 ogi barra erabili zituztela gaineratu zuen. Inpernupetik metro gutxira dago Pulpo elkartea. Hor ere makina bat urte daramatzate olagarro zopa ematen San Telmo bigarrenean. "Zopa prest al dago? ", galdetu zuen herritar batek atetik. "Oraindik ez dira 12:30ak, oraindik ez dugu aterako", erantzun zioten elkartearen barrutik. "Ohiturak dio 12:30ak arte ez dela zoparik banatuko, eta ohiturak bete egiten ditugu". Azken urteotan bezala, Bixente Egañak prestatu du aurten Pulpo elkarteko zopa. Atzokoan hiru kilo olagarro lehor erabili zituen 120 bat litro zopa prestatzeko. "Geratuko ote den? Bai zera! Falta egingo da", zioen Egañak. 12:30ak pasatu orduko, elkartea jendez betetzen hasi zen: edadetuak, bikoteak, langileak, baita haurrak ere. Ohiturek sasoiko jarraitzen dute.


Araudia malgutuko duen dekretu berria indarrean

Jarduera ororen amaiera ordutegia goizaldeko 3:00ak atzeratu dute. Edukiera handitu dute hainbat espazioetan; 12 lagun eser daitezke esaterako terrazetan. Gazteen lokalak berriz zabaldu ahalko dira. Hauek dira, larunbat honetatik (irailak 18) covid19ari aurre egiteko indarrean izango diren neurri berrietako batzuk. Eusko Jaurlaritzak ostiral honetan iragarritako dekretua martxan da jada. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariak argitaratu berri du. Lerrootan duzue bere osotasunean.

XEDAPEN OROKORRAK

LEHENDAKARITZA

4795

38/2021 DEKRETUA, irailaren 17koa, lehendakariarena, SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko prebentzio-neurriak testu bateginean jaso, eguneratu eta zehaztekoa.

Lehendakariaren uztailaren 7ko 33/2021 Dekretuaren bidez, COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legeak aurrez zehaztutako alerta-mailaren arabera aplikatu beharreko prebentzio-neurri espezifikoak eguneratu eta zehaztu ziren.

34/2021, 35/2021 eta 36/2021 Dekretuen bidez, neurriak berregokitzeko erabakiak hartu dira dekretu hartan agindutako etengabeko ebaluazioan eta jarraipenean.

Horrela, bada, dekretu berri honen bidez, Labiren foroan hainbat zehaztapen eta neurri sakon aztertu ondoren, aurreko zehaztapenak bateratu egin dira, haien egoeraren araberako eguneratzearekin.

Helburua da giza portaera indibidual eta kolektiboko tresnei eta irtenbideei eustea, eta horrek agintarien kontrola eta esku-hartzea eskatzen du. Izan ere, tradizionalki, tresna eta konponbide horiek antolamendu juridikotik esplizituki gaitu izan dira mota guztietako alderdietan, Osasun Publikoaren arloko Neurri Bereziei buruzko apirilaren 14ko 3/1986 Lege Organikoan egindako hasierako aurreikuspenetik hasita; beraz, berriro ere zenbait neurritan jartzen da indarra hedapen birikoari aurre egiteko, eta erabilgarria izatea aurreikusten da, hala egiaztatzen baitu gure inguruko herrialdeek sistematikoki neurri horietara edo antzekoetara jo izanak. Hori guztia bat dator Osasunaren Mundu Erakundeak eta nazioarteko beste erakunde batzuek adierazitakoarekin.

Estatuko zein autonomia-erkidegoko legeria arruntak eskaintzen duen arau-euskarriaz gain, Osasun Sistema Nazionalaren Lurraldearteko Kontseiluan kudeatu diren osasun publikoaren arloko erabakiak eta jarduera koordinatuak integratzen dira.

Hartzen diren neurriak bat datoz egiten den ebaluazio epidemiologiko iraunkorrarekin, eta, beraz, justifikatuta daude eta proportzionalak eta egokiak dira lortu nahi den helburu nagusirako –prebentziorako, alegia–, betiere Legean aurreikusitako eta aurrez zehaztutako esparruan. Neurriak aplikatzeko, egungo egoera 1. alerta-mailan sailkatzen da.

Adierazleen bilakaera onak aukera ematen du, une honetan, indarrean dauden neurrien zorroztasuna pixkanaka arintzea eta berrikustea aurreikusteko eta proiektatzeko, gizarte-jardueraren aniztasuna hain mugatua izan ez dadin. Hori guztia, zuhurtzia eta prebentzioa alde batera utzi gabe; izan ere, SARS-CoV-2ren eta haren aldaeren infekzio-gaitasunak bere horretan dirau.

Euskadiko lehendakariari dagokio dekretu hau onartzea, hala xedatzen baitu COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legeak 8.1 artikuluan. Beraz, lege horretan eta oro har aplikatu beharreko gainerakoetan ezarritakoaren arabera, honako hau

XEDATZEN DUT:

1. artikulua.– Indarrean dagoen osasun-larrialdiaren egoera.

COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legearen 4. artikuluan aurreikusitako osasun-larrialdia deklaratuta eta indarrean dago; beraz, dekretu honetan zehazten diren neurriak aplikatu behar dira, egindako ebaluazio epidemiologikoaren arabera, eta 1. alerta-mailarako aurreikusitako neurrien lege-esparrua kontuan hartuta, eragin zuzeneko eta osagarriko adierazleen multzoari jarraikiz, lege horren 7. artikuluarekin bat etorriz.

2. artikulua.– Neurri orokorrak eta prebentzio-neurriak.

1.– Ekainaren 24ko 2/2021 Legearen V. tituluko I. kapituluan, 20. artikuluan eta hurrengoetan ezarritako neurri orokorren eta prebentzio-neurrien multzoa aplikatzea zehazten da, hargatik eragotzi gabe dekretu honetan ezartzen diren berariazko egokitzapenak.

2.– Nahitaezkoa izango da maskara erabiltzea erabilera publikoko edo jendearentzat zabalik dagoen edozein gune itxitan sei urtetik gorako pertsonentzat.

COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legeak 20.3 artikuluan xedatutakoaren arabera, maskara aire zabaleko espazioetan erabiltzea nahitaezkoa izango da, pertsonen arteko gutxieneko 1,5 metroko distantzia etengabe mantentzea ezinezkoa bada. Ondorioz, maskara erabiltzeko beharra hedatzen da jendea dabilen edozein motatako hiriguneetara, hala nola udalerrietako alde zaharretara, merkataritza-guneetara eta dendetara, merkatuetara, azoka txikietara edo ostalaritza-establezimenduak dauden guneetara, bai eta itsasgune eta itsas pasealeku guztietara, haur-parkeetara, espaloietara, oinezkoentzako pasabideetara, plazetara edo jendea biltzen den kaleetara ere.

Ez dago zertan maskara erabili ingurune naturalean, baldin eta ez bada jende-pilaketarik edo bizikide ez diren pertsonekiko konkurrentziarik.

Ostalaritzako eta jatetxeetako establezimendu eta zerbitzuetan, maskara erabiltzeko betebeharra jateko edo edateko unean bakarrik kentzen da. Bestela, nahitaez erabili behar da une oro, bai barrualdean, bai terrazetan.

Kirol-jardueraren bat egiten denean, maskara ez da nahitaezkoa izango espazio naturaletan, oinezkorik gabeko hiri-ingurune periferikoetan, igerilekuetan, lehiaketa profesional edo erdi-profesionalean diharduten taldeen entrenamenduetan eta lehiaketetan, eta kanpoaldean egiten den jarduera fisiko gogorreko ezohiko uneetan.

Hondartzetan eta igerilekuetan, bainua hartzen ari garen bitartean eta eremu zehatz batean geldirik bagaude, ez da beharrezkoa izango maskara erabiltzea, betiere erabiltzaileen arteko segurtasun-tartea errespetatu ahal bada. Hondartzetan eta igerilekuetan, joan-etorriak egiteko eta paseatzeko, maskara erabiltzea nahitaezkoa izango da pertsonen artean 1,5 metroko gutxieneko distantzia etengabe mantendu ezin denean.

Sei urtetik gorakoek nahitaez erabili behar dute maskara, adierazitako bidaiarien edozein garraiobide erabiltzen dutenean, bidaia hasten denetik amaitzen den arte, legezko salbuespen-kasuetan izan ezik. Ez da exijituko maskara erabiltzea garraiobide pribatuetan, bidaiariak etxebizitza berean bizi badira. Garraio-profesionalak maskara eraman beharko du zerbitzuan dagoen bitartean, bere lan-eremua ez badago publikotik bereizita gelaxka baten bidez edo mugatuta babes-itxitura baten bidez.

3.– Era berean, legez aurreikusitako maskara ez erabiltzeko arrazoiak eta kasuak aplikatuko dira, salbuespena egiaztatzeko ezarrita dauden moduekin.

3. artikulua.– Neurri espezifikoak.

Jarduera-eremu orokorren arabera, neurri hauek aplikatuko dira:

1.– Merkataritza-, gizarte- eta kultura-jarduera guztietarako ezarrita dagoen ixteko muga-ordutegia 03:00ak arte ezartzen da, hargatik eragotzi gabe bakoitzari dagokion ordutegira doitzea, goizago bada, hala agintzen duen ordutegi-arau arrunten bat badago. Irekitzeko ordutegia ohiko arauen araberakoa izango da.

2.– Jardueretan baimendutako gehieneko edukiera ehuneko 75ekoa izango da lokal eta instalazio guztietarako, muga espezifikoren bat aplikatu behar duten lokal eta instalazioetarako izan ezik. Maskara etengabe erabili behar da. Lokal eta instalazio guztiak etengabe aireztatu beharko dira. Garraiobideek berariazko araudian baimendutako edukiera osatu ahal izango dute.

3.– Oro har, edozein motatako gizarte-, kultura- edo kirol-ekitalditarako esparruetan gehienez ere 1.500 pertsona bildu ahal izango dira barnealdeetan eta 1.800 pertsona kanpoan. Berariaz:

– 3.000 lagunetik gorako edukiera duten esparru itxietan, ez da gehieneko edukieraren ehuneko 40a gaindituko, eta esparru irekietan, ehuneko 60a. Maskara etengabe erabiltzea nahitaezkoa da esparru horietako edozein ekitaldietan. Ahal den guztietan, 1.000 pertsona baino gutxiagoko eremu independenteak ezarriko dira, sarbide eta pasabide independenteko guneekin.

– Aire zabalean egiten diren ekitaldietan, hiri-inguruneetan nahiz ingurune naturalean izan, jendea jarduera horietara joan ahal izateko Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak ezarritako jarraibideak errespetatu beharko dituzte antolatzaileek.

– Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzari ahalmena ematen zaio protokoloak ezar ditzan, beste edukiera batzuk dituzten instalazioak erabili ahal izateko, osasun publikoko helburuetarako proba pilotuak egiteko.

– COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legearen 30. artikuluan eta hurrengoetan xedatutakoaren arabera, antolatzaile jakin batek –publiko zein pribatu– kontrolatzen ez dituen pertsonen noizbehinkako edo ustekabeko pilaketak gertatzen diren ekitaldi sozialetan, zorrotz eta nahitaez eutsi beharko zaio pertsonen arteko 1,5 metroko distantziari, bizikideen kasuan izan ezik, eta gehieneko edukiera zenbatetsi hau errespetatuko da: pertsona bat, aglomerazioa gertatzen ari den lekuko azalera-espazio konputagarriaren 4 metro koadro bakoitzeko. Nolanahi ere, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak ezartzen dituen jarraibide eta gidalerro guztiak errespetatu beharko dira, jendearen egonaldia eta bertaratzea antolatzeko, halako eran non transmisio birikoaren arriskua saihestuko baita.

4.– Ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduen barrualdeetan, edukieraren ehuneko 75eko muga ezartzen da, baita barran edo zutik kontsumitzeko debekua ere. Barnealdeetan, zerbitzua gehienez zortzi lagunekoa izan daiteke mahai edo mahai-talde bakoitzeko, eta gehienez hamabikoa terrazetan. Maskara nahitaez erabili behar da, irensten denean izan ezik.

5.– Joko- eta apustu-establezimenduen barruko edukiera ehuneko 75ean ezartzen da. Ostalaritza- edo jatetxe-zerbitzua badute, sektore horretarako aurreikusitako baldintzak beteko dituzte.

6.– Txokoek eta elkarte gastronomikoek honako arauak beteko dituzte:

– Edukieraren ehuneko 75eko muga eta barran edo zutik kontsumitzeko debekua dago xedatuta, bai eta maskara nahitaez erabiltzea ere, irensteko unean izan ezik.

– Erabiltzaileak mahai bakoitzeko zortzi pertsona baino gehiago ez esertzeko moduan antolatu beharko dira.

7.– Lonjak, gazte-lokalak eta antzekoak berriro ireki ahal izango dira 16 eta 29 urte bitarteko adin-tartean txertaketak jarraibide osoarekin % 85 gainditzen duen unetik aurrera. Osasun Sailaren webguneak (https://www.euskadi.eus) informazio hori zabalduko du, eta erreferentzia eraginkorra izango da esparru horiek irekitzeko. Berriz irekitzen direnetik, erregela hauek bete beharko dira:

– Edukieraren ehuneko 75eko edukiera-muga zehazten da, barran edo zutik kontsumitzeko debekua, bai eta maskara nahitaez erabiltzea ere, irensteko unean izan ezik.

– Mahai edo aulki-multzo bakoitzeko zortzi pertsona baino gehiago ez antolatzeko moduan antolatu beharko dira erabiltzaileak. Nolanahi ere, mahai edo talde desberdinen artean gutxienez 1,5 metroko distantzia mantentzen dela ziurtatu beharko da.

8.– Diskotekek eta gaueko aisialdiko gainerako establezimenduek jarduerari berrekin ahal izango diote, honako arau hauen arabera:

– Aireztapen egokia eta konstantea mantentzea eta barrualdean edukiera-muga ehuneko 50ean jartzea erabaki da, eta barran edo zutik kontsumitzea debekatuta dago. Maskara nahitaez erabili beharko da, irensten den unean izan ezik.

– Mahai batetik bestera 1,5 metroko tartea utzi beharko da. Barrualdean, gehienez zortzi laguneko zerbitzua antolatu ahal izango da mahai edo mahai-talde bakoitzeko, eta hamabi lagunekoa terrazetan. Dantza-pistak maskararekin erabili ahal izango dira soilik.

9.– Museoetan, erakusketa-aretoetan, natura-turismoan eta aisialdi- eta turismo-zentroetan, barrualdean egiten diren bisitetan, taldeak gehienez ere 20 pertsonakoak izango dira. Eskola-talde egonkorrak gida bakarrarekin joan ahal izango dira museoetara.

10.– Euskaltegi, akademia, autoeskola, eskola eta arautu gabeko prestakuntza-zentroetan, publikoetan zein pribatuetan, egiten den jarduera gehienez ere 25 laguneko taldeetan eman ahal izango da.

11.– Hezkuntza-aisialdiko jarduerak antolatzen dituzten erakundeek COVID-19aren aurkako protokolo bat izan beharko dute prebentzio-neurri guztiak benetan betetzen direla ziurtatzeko, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak ezarritako jarraibideak betez.

12.– Barruko instalazioetako kirol-jarduera gehienez ere 16 pertsonako taldeetan antolatu ahal izango da. Gehieneko edukieraren ehuneko 50ean erabili ahal izango dira aldagelak, eta dutxak banaka edo pertsonen arteko bi metroko distantzia mantenduz. Horrez gain, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak oro har edo haren eremu espezifikoetan kirol-jarduera garatzeko ezartzen dituen gidalerroak eta gidak errespetatu beharko dira.

13.– Indarrean dauden prebentzio-protokoloak eta -neurriak aplikatzen ez diren pertsonen pilaketa dakartzaten bilkuretan, festetan edo ekitaldietan –ez kanpoan, ez barruan– parte ez hartzeko betebeharra ezartzen da.

14.– Administrazio publikoek eta enpresek aurrez aurreko jardunera itzultzea erabaki ahal izango dute urrutiko lanari edo telelanari buruzko araudiak arautzen ez dituen lanpostu guztietan. Zehaztapen horrek kontuan hartu beharko ditu lan-esparru bakoitzaren tipologia eta baldintza bereziak, eta oinarrizko prebentzio-neurriak mantendu beharko ditu, hala nola maskara erabiltzea eta aireztatzea, laneko osasun-zerbitzuek adierazitakoaren arabera.

4. artikulua.– Erantzukizun sanitarioko betebeharrak.

1.– COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legearen 16.4 artikuluan xedatutakoaren arabera, kutsatutako pertsonak eta haiekin kontaktua izan dutenak behartuta daude kutsadurak arakatzen eta horien trazabilitatea egiten laguntzera, eta, beraz, herritarrei eskatzen zaie jarraipen-lanen arduradunen deiak jasotzen dituztenean arretarik handiena jartzeko, eta zorroztasunez aritzeko, eta eskatutako informazio guztia ahalik eta azkarren eta egiazkotasunik handienarekin emateko.

2.– COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legearen 23. artikuluan xedatutakoaren arabera, agerraldi epidemikoek eragindako pertsonek konfinatzeko betebehar pertsonala dute, eta, horren ondorioz, isolamendu-betebeharrak zorrotz bete beharko dituzte, beste pertsona batzuekin lekualdatzeko edo aurrez aurre erlazionatzeko aukerarik gabe; halaber, berrogeialdiak ere bete beharko dituzte, kutsatu izanaren susmoa duten beste pertsona edo pertsona-talde guztiei dagokienez. Horiek guztiek osasun-agintarien edo -zerbitzuen jarraibideak bete beharko dituzte, indarrean dauden protokoloen eta kasu bakoitzaren egoera zehatzaren arabera.

AZKEN XEDAPENETAKO LEHENENGOA

Dekretu honetan aipatutako neurrien jarraipena eta etengabeko ebaluazioa egingo da, egoera epidemiologikoaren bilakaerara egokitzen direla bermatzeko. Horretarako, 15 eguneko epean, neurrien indarraldia luzatu, neurriak aldatu edo ondoriorik gabe utzi ahal izango dira, hargatik eragotzi gabe data hori baino lehen egoki edo beharrezko iritzitako berregokitze oro egitea.

AZKEN XEDAPENETAKO BIGARRENA

Dekretu honek Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzen den unetik aurrera izango ditu ondorioak.

AZKEN XEDAPENETAKO HIRUGARRENA

Dekretu honetan xedatutakoaren aurka, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jar daiteke Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean, dekretua argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, bat etorriz Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioa arautzen duen uztailaren 13ko 29/1998 Legearen 10. artikuluan xedatutakoarekin.

Vitoria-Gasteizen, 2021eko irailaren 17an.

Lehendakaria,

IÑIGO URKULLU RENTERIA.


387 faroletako bonbillak ordezkatuko dituzte Irunen

Tokiko Gobernuak hartzen dituen erabakien berri emateko aurreko asteko agerraldian argiteria publikoa berrituko zutela hiriko hainbat kaletan jakinarazi zuten.

Argi fokuak ordezkatuko dituzte, 387 bonbilla guztira, hain zuzen. Lan horren ardura Etra Norte S.A-rena da eta 635.253,58 euroko aurrekontua dute horretarako. Proiektuan aurreikusitako jarduketen bidez, %45eko aurrezpena lortuko dela kalkulatu dute.

Honako kale hauetan egikarituko dute lana: Alcaldia de Sacas kalea; Urjauzi kalea, Lastaola Postetxea kalea; Dario Regoyos kalea; Harrobieta kalea eta parkea; Jose Mari Iparragirre kalea; Uztapide bertsolariaren kalea; Dunboako kanal ondoko pasealekua; Hendaia kalea; Lope de Irigoien kalea; eta Perujaran kalea


Gesalaga Okelan Zarautzek ederki borrokatu arren, ezin izan du finalera iritsi

Giro ederra izan zen hilaren 7an, Zarautzeko Asti zelaian. Zaletu ugari hurbildu zen Ohorezko B mailako Gesalaga Okelan Zarautz taldea bultzatzeko; Zarautzen harrobi den Lasarte-Oriako Beltzak taldeko kideak ere. Etxekoek Santanderreko aurkako markagailuari itzulia eman behar zioten, 17-13. Fran Puertas herritarrak zuzentzen duen taldea ederki saiatu arren, Mazabi Santander Independiente RCk lortu zuen igoerako finalerako txartela

Zelaira gogotsu atera ziren bi taldeak eta defentsa lan ederra egin zuten. Entsegurik ez zen izan partida osoan eta zigor ostiko bitartez, lortu ziren puntu guztiak. Markagailua irekitzen lehena Zarautz izan zen eta atsedenaldira, 9-0ko markagailuarekin iristea lortu zuen. Aldea mantenduz gero, finalerako sailkapena eskuan zuen taldeak, baina bigarren zatia falta zen.

Atsedenaren ostean, Santanderrek eta Beltzek ongi baliatu zituzten zigor ostikoak. Alabaina, aurkaria finago ibili zen eta 15-12 gerturatu zen.

Azkeneko bost minutuetan sartzearekin bat, Zarautzek 18-12koa jarri zuen markagailuan. Helburua eskuratzeko minutu bat falta zela, ordea; Santanderrek aldeko zigor ostikoa egin zuen.

Zarautzek ezin izan zuen azken jokaldirik gauzatu eta 18-15koarekin zapore gazi gozoa geratu zitzaien beltzei. Garaipena erdietsi zuten, baina hiru puntuko aldea ez zen nahikoa Ohorezko mailako igoerako finalean egoteko.


Betikoari helduta, baina egitaraua berrituta datoz sanprudentzioak

Mus txapelketarekin bihar hasiko dituzte festak Getariako San Prudentzio auzoan. Larunbaterako adin guztientzako ekitaldiak antolatu ditu San Prudentzioko Lagunak taldeak

Larunbaterako egun osoko festa eguna antolatu dute Getariako San Prudentzio auzoan. (Argazkia: Nerea Uranga) Mus txapelketarekin hasiko dituzte bihar auzoko jaiak Getariako San Prudentzion. Larunbaterako, San Prudentzio egunerako, egun-pasa festan egiteko modua eskainiko dute: goizetik iluntzera bitartean adin guztietakoentzako ekitaldiak antolatuta ditu San Prudentzioko Lagunak taldeak. Auzoko jaietan ohikoak diren hainbat ekintzari helduko diote aurten, baina berrikuntzak ere izango dira. Larunbatean San Prudentzioko auzotarrak txistularien doinuan esnatuko dira. Meza ondoren, herri kirol erakustaldia izango da Mikel Lopetegi Urrarekin eta Xabier Peñagarikanorekin. Horiez gain, "sorpresatxoren bat" ere egon daitekeela aurreratu dute festen antolatzaileek. Segidan, Txeru taldeko dantzari txikiek sei bat dantza eskainiko dituzte. Dantzarien saioa bukatu ostean, Supituki taldeak haurrentzako ikuskizuna estreinatuko du: "Orain arte, Supituki taldeak helduentzako inprobisazio ikuskizun bat egin izan du, baina orain haurrekin hasi nahi dute, eta aurreneko emanaldia San Prudentzion egingo dute, gauza berezi bat izango da hori", azaldu du Ainhoa Lazkano San Prudentzioko Lagunak taldeko kideak. Baina ez da hori bakarrik izango auzoko festetako berritasun bakarra: bertso afariaren ordez, bertso bazkaria antolatu dute larunbaterako. "Aurten, kontuan izanik hurrengo egunean Getarian triatloia jokatuko dela eta herri osoak egon beharko duela bertan, pentsatu genuen bazkaria egitea, hala publiko zabalagoari zabaltzeko aukera genuen eta jendeak haurrekin-eta etortzeko aukera izango du", azaldu du Lazkanok. Bazkaria izatera pasatu arren, urteroko menua mantenduko dute festen antolatzaileek: zurrukutuna eta zikiroa. "Euskal Herri mailan galtzen ari den ohitura bat da jaki horiek jatea, eta guk horri eutsi nahi diogu". Bertsolarien saioa eta gero, bazkalondoa girotzeko, trikitilariak ariko dira. Bazkarirako txartelak Getariako Harritarte dendan daude salgai bihar arte. Bazkaritarako 80-90 lagun biltzea espero dute. Larunbatean, San Prudentzio auzoan festa giroan jarraitzeko, Nafarjito Festa antolatu dute La Jodedera taldearekin. "Mojito festa antzeko bat da, besteak beste bertsioak eta jotzen ditu talde horrek eta festa giroarekin jarraitzeko era ona izango da". Egitaraua Bihar, ostirala 22:00. VI. Mus Txapelketa, plazako karpan. Apirilak 28, larunbata 10:00. Gazte Alaiak txistulariekin diana, baserriz baserri ibiliko dira. Meza aurretik, txistulariekin San Prudentzioko martxa eta erretreta. 11:00. Meza nagusia. 12:00. Herri kirolak: Mikel Lopetegi Urra eta Xabier Peñagarikano. Ondoren, Txeru dantza taldeko dantzari txikien emanaldia. 13:00. Txikienentzat ikuskizuna Supituki taldearekin. 14:30. Bertso bazkaria: Aitor Sarriegi eta Agin Labururekin. Bazkarirako txartelak Harritarte dendan daude salgai bihar arte. Ondoren, Zumaiako trikitilariak. 19:00. Nafarjito Festa, La Jodedera taldearekin.


'Protagonista izan zen': Amaia Bernal

2007an hasi zen Amaia Bernal oñatiarra korrika serio egiten. Hasieran, Behobia-Donostia prestatzen hasi zen, eta urte hartan, 2007an, hartu zuen parte lehenengoz. Gerora, hainbat lasterketatan parte hartu izan du, eta 2016an hasi zen emaitza txukunak lortzen, 2015ean ama izan ostean. 2018an Oñatiko Corpusetako proban parte hartu zuen.


'La peor persona del mundo'

Julie krisi existentzial betean dago. 30 urte betetzear dago eta oraindik ez daki bere bizitzak zentzurik duen. Akselekin harreman sentimentala du, bera baino idazle arrakastatsuagoa, burua finkatu eta familia bat osatu nahi duena; baina Julia ez dago prest plan mota horrekin bat egiteko. Gau batean, festa batean, Eivind ezagutuko du. Handik gutxira, Juliek Akselekin duen harremana hautsi, harreman berri bati ekin, baina oraindik ez du jakingo zer nahi duen bere bizitzan, ezta beretzat ere.

Iraupena: 121 minutu.

Prezioa: 5 euro.


Aitor Arnedo (Ikama): “Euskararen Legeak kalte berezia egiten digu Nafarroa hegoaldeko ikasleei”

Euskararen Legearen 35. Urteurrenean, Ikama ikasle elkarteak protesta egin du gaur eguerdian, Nabarreria plazatik abiaturik.

Aitor Arnedo Tuterakoa da, ikaslea eta Ikama taldeko kidea. Haren aburuz, legeak sektore askotan egiten du kalte handia, baina bereziki Hezkuntzan. “Milaka kilometro egin behar izaten ditugu, euskaraz ikasi ahal izateko”, salatu du.

Arnedok gogorarazi duenez, Euskararen Legearen araberako eremu ez euskaldunean badira zenbait ikastola, baina horietara iristea ez da erraza izaten, eta arazoak biderkatu egiten dira ikasleak hazi ahala. “Zama handia da familientzat, eta batxilergoa edo lanbidehezkuntza egin nahi izanez gero are gogorragoa da, Iruñeraino joan behar izaten baitugu”.

Unibertsitatean, ikasle euskaldunek haien hizkuntzan ikasi ahal izateko arazo handiekin segitzen dute. Hain justu Nafarroako Unibertsitate Publikoaren euskarazok eskaintza handitu dadin, kanpaldia egin berri dute Arrosadiko kanpusean.

Arnedo pozik azaldu da, ekimenak unibertsitateko eragile askoren babesa jaso duelako, konparaziora, NUPeko Euskara Taldearena, baina pozik da, halaber, unibertsitatetik kanpo ere sustengu zabala jaso duelako. “Sindikatuekin harremanetan jarri gara, Kontseiluak ere bat egin du aldarrikapenarekin, eta denon artean Euskararen Legea aldatzea lortuko dugu”.

Argazkian, Ikamako kideak gaurko manifestazioa iragartzeko egindako agerraldian ikus ditzakegu, Hezkuntza Departamentuaren ondoan. (Argazkia: Ikama).


"Errusiafobiaz" eta Kolonbiako hauteskundeez

Ane Irazabal, Amaia Uribe eta Arantxi Padilla kazetariak Ukrainako gerrak eragin duen "errusofobiaz" aritu dira, baita KOlonbiako hauteskundeez ere.

Ane Irazabal, Amaia Uribe eta Arantxi Padilla kazetarien solasaldian, Ukrainako gerrak eragin duen "errusofobiaz" aritu dira hirurak, eta Kolonbiako hauteskundeen berri eman du Arantxi Padilla Bogotatik.


Txani Rodriguez idazlea izango da gaur Oñatiko Kultur Etxean

Liburutegiaren Egunaren baitan, Oñatiko Udal Liburutegiak egitarau oparoa kaleratu du. Azpimarratzekoen artean da gaur (18:30), Txani Rodriguez, 2021eko Euskadi Literatura Saria, gaztelaniazko Tertulixan taldearen saioan izango dela eta Monica Leivak egingo ditu dinamizatzaile lanak. Saio irekia izango da, zinema aretoan, gerturatu nahi duenarentzat.

Bertan, haren azken nobelaren –Los últimos románticos– inguruan hitz egiteko aukera izango da, idazlea bera bertan dagoela, eta aukera zinez interesgarria edonorentzat. Gainera, Rodriguezen azken lanak izan duen arrakastak beste urrats batzuk egingo ditu datozen hilabeteetan. Alde batetik, jakina da Irusoin ekoiztetxeak pantaila handira eramango duela eleberria, eta, bestalde, Italian eta Turkian ere eskuragarri izango dute Txani Rodriguezen testua. Saio berezia izanik, zinema aretoan egingo da.

"Heldu da Kontua 2022"

Beste hitzordu garrantzitsuetako bat Heldu da kontua 2022 izango da. Helduentzako ipuin kontalarien euskarazko zirkuitua Oñatin estreinatuko da bihar, eguaztenean . Maider Alzelai eta Mireia Delgaldo izan dira Intujai antzerki konpainiak antolatu duen Heldu da kontua kontalaritza sorkuntzako saridunak. Ikuskizun bana aurkeztu zuten: Emeen kemen Alzelaik eta Harriak, jostorratzak eta zauriak Delgadok; hain zuzen, azken hau izango da asteazkenean udal liburutegian ikusi eta entzun ahal izango dena.

Oñatikoaz gain, zirkuituak beste sei saio izango ditu urtarrilaren hamahirura bitartean. Besteak beste, azaroaren hamazazpian, arrasaten Maider Alzelairen Emeen Kemen lanarekin gozatzeko aukera izango da. Honako hauek dira hurrengo datak: Azaroaren hemezortzian Barrundian, hurrengo egunean Berrobin, azaroaren hogeita zazpian Iruraitz-Gaunan, 2023ko urtarrilaren hiruan Tolosan eta, azkena, urtarril bereko hamahiruan Zizurkilen. Euskaraz, helduentzako ipuin zirkuitu bat izatearen beharretik sortutako proiektua da Heldu da Kontua, eta, urtero, bi ipuin kontalariri zirkuitu honetan parte hartzeko aukera ematea da asmoa.

Urrirako agenda zabala

Liburutegiaren egunetik kanpo, agenda zabala eskaintzen ari dira liburutegitik. Pasa den astelehenean, hilaren hamazazpian ekin zioten, idazketa lantegiarekin, eta Joxe Mari Iturralde izan zen dinamizatzailea. Asteartean, berriz, Tertulixan euskarazko taldeak ekin zion ikasturte berriari, Nirliit liburua irakurriz, eta Miriam Lukik dinamizatu zuen lehen saioa.

Bestalde, urriaren 27an, osteguna, itzuliko dira umeentzako Ostegun Kontalariak, eta lehen saioan Lur Korta ipuin kontaaria izango da, han batzen direnen belarriak goxatzen. Saioan parte hartzeko, iaz bezala, gonbidapena eskatu beharko da, eta, hura lortzeko, aurreko asteko astelehenaz geroztik zabalik da izena emateko epea. Umearen izena eta telefono zenbaki bat eman beharko dira eta izena ematen dutenen artean zozketa egingo da gonbidapenak banatzeko. Joan ezin duenak liburutegian abisatu beharko du, erreserbako beste pertsona bati gonbidapena eman ahal izateko. Ez da izango, ordea, etxeko txikienek liburutegia ezagutzeko izango duten aukera bakarra, eskolekin adostuta herriko 4 urteko ume guztiak udal liburutegia ezagutzeko bisitak egingo baitituzte, zer aurkitu dezaketen ikusteko.


Post-identitateez

Idazlea: Eva Perez-Pons. Argitaletxea: Susa.


‘Zarauztik Mundura’ kalera aterako dute aurten

Aurten Zarauztik Mundura jaiari arreta berezia jarriko diote, kanpotik etorritakoen eta bertan jaiotakoen arteko harreman guneak sortze aldera. (Aritz Mutiozabal/Hitza) «Zarautzen bizi garen guztiak gara zarauztarrak, berdin dio bertan jaiotakoak edota munduko beste muturretik etorritakoak garen, besoak zabalik eta irribarrez hartu nahi ditugu guztiak», dio Immigrazio teknikari Julen Arangurenek: «Zarautz, azken batean, bertan bizi garen guztion herria baita. Dozenaka hizkuntza eta kultura biltzen dituen lekua. Aniztasunak inoiz baino aberatsago eta koloretsuago bihurtu duen eremua. Mundua herri bakar batean». Zentzu horretan, «munduko bazter guztietatik iritsitako lagunen» harrera bermatzeko, «inor baztertua senti ez dadin» eta herritarren arteko bizikidetza bultzatzeko lana egin du Zarauzko Udalak azken urteotan. Aurten eta datozen urteetan ere joera bera izango du Zarauzko Udalak. Izan ere, 2013rako erronka zehatzak finkatu ditu Immigrazio sailak. Hala, «batera bizitzetik elkarrekin bizitzera» salto egiteko asmoa du, «jatorri ezberdinetako zarauztarrok bat egingo dugun guneak sortzeko, aparteko taldeak sor ez daitezen eta etorri berriak gehiago integra daitezen». Horretarako, «arreta berezia» jarriko diote Zarauztik Mundura jaiari aurten. Ekimen horren helburua, bizikidetza baketsuaren bitartez, bertakoen eta kanpotik etorritakoen arteko harreman gunea sortzea da. Horrekin batera, herritarrei Zarauzko kultur aniztasunaren berri ematea, arlo horretan dabiltzan elkarteen lana erakustea, herritarrek bizilagun berrien gizarteratze prozesuan parte hartzea eta zarauztarrei nahiz inguruko bizilagunei aisirako esparru bat eskaintzea du xede, besteak beste. Aurten maiatzaren 25ean ospatuko dute eta berrikuntza ugari izango ditu. Seigarren urtea izango da jaia antolatzen dutena, eta Munoa plazako karpa utzi eta kalera lekualdatuko dute festa, «guztion jaia bihur dadin». Horretarako, datozen egunetan herriko talde, eragile, elkarte eta elkarte gastronomikoekin harremanetan jarriko dira Immigrazio sailetik, jaian parte hartzera gonbidatu eta kultur aniztasunaren onarpenaren aldeko idatzia izenpetu dezaten. Euskara, tresna eraginkorra 2012an hainbat programa abiatu zituen Immigrazio sailak etorkinen integrazioa bermatze aldera. Lan horretan udalak hainbat ildo nagusi jarraitu du 2012. urtean. Batetik, euskararen bitartez eta euskara tresna eraginkor gisa baliatuz etorri berrien integrazioa landu du, Auzoko, Aisa eta Harrera programen bitartez, besteak beste. Bestetik, Zarautz «denok osatzen» dutela eta askotariko immigrazioaren emaitza eta ondorioa dela ikustarazten saiatu da, zenbait ekitaldiren bitartez. Horren adibide dira Etorkinen Nazioarteko Egunean Jon Maiak emandako hitzaldia, Euskararen Eguneko ekitaldia eta Zarauztik Mundura jaia. Jarrera baztertzaileei aurrea hartzeko sentsibilizazio kanpaina ugari ere antolatu ditu, ikastetxeetan abiatu dituzten programak zein Zurrumurruen Aurkako Sarea, kasu. Azken horren erronka herrian bolo-bolo dabiltzan estereotipo eta zurrumurruak identifikatu, horiei aurre egiteko gida prestatu eta kaleratu eta zurrumurruen aurka eragile sarea sortu eta formatzea izan da. Gerora, eragile horiek herritarrekin landuko dute gaia. Guztira, 25 bat lagunek hartu dute parte SOS Arrazakeriak eta Zarauzko Immigrazio sailak antolatutako programan. Horrez gain, etxeko lanen araudiari buruzko informazio kanpaina ere egin zuen iaz.


Valtierra, Cadreita, Castejon, Cintruenigo, Zarrakaztelu eta Alesbesen neurri murriztaileak hartuko dituzte

Mugikortasunean eraginik izanen ez duten aparteko neurri sorta bat onartu du Nafarroako Gobernuaren Osasun Departamentuak udalekin batera, birusaren hedapenari eusteko helburuarekin. Urriaren 9ko gauerdian sartuko dira indarrean, 15 egunetarako.

Ordutegien, edukieren eta taldeen pertsona kopuruaren mugak jasotzen dituzte neurriek, baina ez dute mugikortasunaren murrizketarik aurreikusten, Foru Gobernuak ohar batean azaldu duenez.

Udalerri horiek guztiek intzidentzia metatua izan dute azken 14 egunetan, 100.000 biztanleko 1.000 eta 2.600 kasu artekoa, baita azken zazpi egunetan 100.000 biztanleko 500 eta 2.000 kasu arteko intzidentzia metatua ere, eta, oro har, goranzko joera izan dute. Hori dela eta, erabaki hori hartu du Nafarroako Osasun Publiko eta laboraleko Institutuak (ISPLN).

Sei pertsona baino gehiago ezin izanen da bildu, eta sektoreka, ostalaritza-establezimenduek % 50eko edukiera errespetatu beharko dute (barnealdean eta terrazetan), eta gehienez 6 pertsonako taldeak dituzten mahaietan bakarrik erabili ahal izanen dute. Edukiera-muga hori bera izanen da merkataritzarako, azoka txikietarako eta abarretarako, bai eta beste gizarte-ekitaldi batzuetarako ere.

Kirol eta kultur instalazioak eta parke publikoak ere itxiko dira. Era berean, ezkontzak, bataioak eta bestelako ospakizunak egiteko muga gehitu da: 18 pertsona, barruan gertatzen direnean, eta 36 pertsona, kanpoan egiten direnean. Osasun Sailak gomendatzen du ospakizun horiek intimitatean egitea, eta, nolanahi ere, elkarrekin bizi diren familiak bakarrik.


Azpeitian parte-hartze datua eman duten unea

https://youtu.be/lYbOGgTz9aY


Sozialistek diote HAPOak ez diela herriak “gaur egun dituen arazoei irtenbidea” ematen

Sozialistak abstenitu egin ziren HAPOaren proposamanaren bozketan.

Sozialistek aurrerapen HAPOari buruz esan dute “Hondarribiak gaur egun dituen arazoei irtenbidea eman” beharko liokeela, eta gaineratu dute, udal gobernuak ostegunean aurkeztutako proposamena “hobetu” daitekeela ez dituelako “hiri honen behar guztiak jasotzen”. Horregatik, abstentzioaren alde bozkatu zutela azaldu du Iosu Alvarez bozeramaileak.

Aurrerapen dokumentua “oso garrantzitsua” dela uste du Alvarezek “gure udalerriaren plangintzarako ezinbesteko tresna” delako. Horregatik, “ulertezina” egiten zaio udal taldeari “presaka aurkeztu izana” eta honako hau erantsi dute: “Are gehiago, azkar izapidetu nahi izatea”.

Alvarezek dio “puntu ahulak” dituela proposamenak, ez duelako “ekonomia dibertsifikatzea aurreikusten”. Erabilera industrialeko lurzoruaren aldeko apustua egiten dute sozialistek; izan ere, beraien hitzetan “ezin gara zerbitzuen hiria izatera mugatu behar”.

Udalerrian etxebizitza eskuratzeko “berebiziko garrantzia” duen erantzunik ez dagoela adierazi dute sozialistek, beraien ustetan horretarako “alokairuko etxebizitza publikoa garatzearen aldeko apustu irmoa” egin behar da.


Adin tarte guztietan jaitsi da euskararen erabilera Lezon

Lezoko Euskararen Herri Batzordeak 2021eko euskararen kale erabileraren neurketaren emaitza orokorrak eman ditu. Soziolinguistika Klusterrak egin zuen kaleko lana iazko udazkenean, eta aldi berean, jasotakoaren ondorioak ere haiek helarazi dituzte, txosten bidez. Txosten hori, eta aurreko neurraldienak hemen klik eginda kontsulta daitezke. 2021ekoaren emaitza orokorra da herriko euskararen kale erabilera %30ekoa dela, hau da, neurtzaileek jasotako elkarrizketa guztietatik herena baino gutxixeago izan zirela euskaraz. Aurreko neurraldian (2019koan), erabilera %32,6koa izan zen. 2018ko neurketan erabilera datu orokorra %26,5ean finkatu zen, 2016koan %36,5ekoan, eta 2012koan (euskararen erabilera gehien izan zuen urtea 2000. urtetik egin diren 10 neurketetatik) %41,8koa.

2019ko datuekin alderatuta, adin tarte guztietan egin du behera kaleko erabilerak. Jaitsierarik nabarmenenak haurren (2-14 urte) eta gazteen artean (15-24 urte) izan dira: lehenen erabilera %43,8koa da, 2019an %46,7koa zen bitartean. Gazteena, berriz, %25ekoa (2019an %28koa). Helduen erabilerak beheraldi apala izan du (%29,5etik %29,2ra), eta adinekoena (65 urtetik gorakoak) ere esanguratsua izan da, %19,5etik %17.1era jaitsi baita. “Larria da gazteen laurdenak bakarrik euskara erabiltzea, %100ak euskara dakienean”, esan dute Euskararen Herri Batzordeko kideek.

Datu orokorretan sakonduta, beste bat: emakumeen euskararen erabilera kalean %31,8koa da (%38,2 2019an), eta gizonena %28,3koa (%34,8 2019an).

Aukeretan, esperantza

Datuak esku artean, Euskararen Herri Batzordeko kideek adierazi dute ez dutela etsiko euskararen erabilera sustatzeko eta indartzeko lanean. “Herriko euskararen ezagutza %70ekoa da, eta gazteen artean %100ekoa. Erabilera datuak iraultzeko aukerak daude”, esan dute.

Batzordekideen arabera, helduek izan behar dute gazteen ispilu euskararen erabileran. “Bai helduei, bai herrian dauden eragile eta sektore ezberdinetako taldeei bakoitzak ahal duena euskaraz egitera gonbita luzatzen diegu, gazteek euskararen garrantzia ikus dezaten, haien artean euskaraz egitera animatzeko. Ez da soilik gazteen lana, herri osoarena baizik. Euskaraz bizitzeko aukerak baditugu”.

Norabide horretan Euskararen Herri Batzordea iniziatiba bat prestatzen ari dela iragarri du.


Minbiziaren kontrako ikerketa, odol analisien bidez tumoreak detektatzeko bidean

Ikerketan egindako aurrerapenek lagunduko dute identifikazio goiztiarrean, baita immunitate sistemak berak zelula kantzerigenoei eraso diezaion.

Minbiziaren aurkako tratamenduan egindako azken aurrerapenez gain, prebentzioaren arloan ere berrikuntzak ekarriko ditu ikerketak. Ikertzaileak oso gertu daude gure gorputzean tumore bat hazten ari den jakiteko modu errazagoak lortzetik, odol analisien bitartez.

Tumore bat lehenbailehen identifikatzea oso garrantzitsua da, hain zuzen ere, tratamendua denboraz hasteko. Eduard Batlle IRB Bartzelonako Kolon eta Ondesteko Minbiziaren laborategiko buru eta ICREA ikerketa-irakasleak azaldu duenez, ikerketan egindako aurrerapenek identifikazio goiztiarrean lagunduko dute, baita immunitate sistemak berak zelula kantzerigenoei eraso diezaien ere.

Gaixotasuna hobeto ezagutzeak prebenitzen ikasten laguntzen digu; izan ere, bizi itxaropena handitzearekin batera, minbizia eragiten duten mutazioak garatzeko probabilitatea ere areagotzen doa.

Txertaketa garrantzitsua da, baita detekzio goiztiarreko probetan parte hartzea. Horiekin batera, ohitura osasungarriak ezagunak dira, batez ere elikadura osasuntsua izatea eta kirola egitea. Denek laguntzen dute prebentzioan.


Ane Muguruza

Josu Muguruza zuen aita, Herri Batasunako Espainiako Kongresuko diputatua. Baina ez zuen ezagutu, bera jaio baino hamazazpi egun lehenago hil baitzuten, 1989ko azaroaren 20an. Jaio aurretik, beraz, determinatuta zegoen, baina, etiketa hori izanda ere, egin du bere bidea. Ane Muguruza nor den galdetuta, zera dio, irribarrez eta ilusioz: «Ane bere lana asko gustatzen zaion neska bat da. Haur txikiekin egiten dut lan, eta pila bat disfrutatzen dut. Bizitzarekin gozatzen duen neska bat naiz, eta maite nauen jendearekin inguratzea gustatzen zait. Emakume feminista bat naiz, eta Euskal Herriaren askatasuna nahi duen eta horren alde borrokatzen den emakume bat naiz, eta oraintxe bertan gai naiz dena emateko nire bizitzagatik eta nire bizitza proiektuengatik».


Mugako bidaiariak

Migratzea, toki batetik bestera joatea, delitu bilakatu da azken urteetan, heriotzarekin zigortua maiz, hegoaldeko herritarrentzat batez ere. Bruselaren politikek delitu horren «gaizkide» bilakatu dituzte gobernuz kanpoko erakundeak eta giza eskubideen aldeko ekintzaileak.


Javier Goitia eta Julen Aranguena, onenen artean Anbotoko Bertikalean

Zapatuan, Anboto mendiko aldapek Euskadiko mendi korrikalaririk onenak elkartu zituzten. Anbotoko Kilometro Bertikalaren XIII. edizioa egin zuten, eta goi-mailako partaidetza bildu zen irteera lerroan.

Lasterkariek ogibide benetan gaitza eduki zuten: Atxondoko Arrazola auzunetik Anbotoko tontorrera arteko tartea oinezko bide laburrenetik igo behar izan zuten. Denetara, hiru kilometro eta zortziehun metroko ibilbidea osatu zuten, 1.092 metroko desnibelagaz. Gainera, probako sailkapen orokorraz gain, Euskadiko Txapelketa ere lehiatu zuten. 250 parte hartzaile egon ziren Arrazolako irteeran.

Kategoria absolutuan, Naiara Irigoien eta Aitor Ajuria izendatu ziren Euskadiko Txapeldun. Irigoienek, gainera, lasterketa irabaztea ere lortu zuen. Gizonezkoen kategoria nagusian Anbotora lehenengo ailegatu zena, ostera, Loic Robert izan zen. Robertek eta Irigoienek, hurrenez hurren, 40.45 eta 47.31 minutuko denbora lortu zuten.

Era berean, Javier Goitia gernika-lumotarra eta Julen Aranguena kortezubitarra lehen postuen lehian sartuta ibili ziren, eta emaitza bikainak poltsikoratu zituzten. Goitia laugarren postuan helmugaratu zen, eta Euskadiko txapeldunorde izateko balio izan zion; txapelketa horretako podiuma Markel Urigoitiak osatu zuen, hirugarren amaituta.

Gernika-Lumokoa “podiumaren saltsan ibiltzeko gogotsu” atera zen, eta “pozik” agertu da emaitzagaz: “Nire buruagan zentratu nintzen, segundo gutxiko aldeek asko adierazi dezaketen jakitun; esfortzu oso esplosiboa izan zen, eta denbora ona egitea lortu nuela esango nuke”. Emakumezkoen sailkapenean bigarrena sasoi bete-betean dagoela frogatu duen Oihana Azkorbeitia izan zen; Azkorbeitiak, gainera, emakumezkoen beteranoen titulua irabazi zuen, Maite Zabaletaren aurretik. Bestalde, Aranguena nagusi izan zen gizonezkoen beterano mailan; David Viloraren aurretik irabazi zuen.

Arrolapetarrak, podiumean. Kluben arteko sailkapenean, Aiaramendi Korrikalariak Kirol Klubak goia jo zuen: lehenengoak izan ziren bai emakumezkoen, bai gizonezkoen sailkapenean. Gizonezkoetan, hain zuzen ere, Arrolape Mendi Klubeko partaideak izan zituzten podiumean lagun, bigarren postuan.


Hamahirugarren postuan abiatuko da Zarautz Kontxarako sailkatze estropadan

Kontxarako emakumeen sailkatze estropada jokatuko da gaur arratsaldean Donostian, 18:00etatik aurrera. Hemeretzi ontzi arituko dira lehian jokoan dauden zazpi lekuak betetzeko.

Atzo gizonen sailkatze estropada izan zen, eta gaur emakumeen txanda izango da. Zortzi ontzi arituko dira lanean datozen bi igandetan. Donostiarra ontzia dagoeneko sailkatuta dago, eta beste zazpi lekuak betetzeko lehian arituko dira gaur sailkatze estropada honetarako izena eman duten hemeretzi ontziak. Erlojupeko saioa egin beharko dute eskifaiek.

Goizean egin dute zozketa eta dagoeneko erabakita dago zer ordenetan aterako diren traineruak Donostiako badian jarritako buia paretik. Zarautz Gesalaga Okelan trainerua hamahirugarren abiatuko da.

Orden honetan irtengo dute ontziek.

1. Tiran

2. Tolosa

3. Delteco Zumaia

4. Deusto

5. Orio Orialki

6. Cabo

7. Hibaika

8. Chapela

9. Arraun Lagunak

10. Hondarribia

11. Ondarroa

12. Perillo

13. Zarautz Gesalaga Okelan

14. Castro.

15. Rianxo

16. Mugardos

17. Portugalete

18. Hernani

19. Castropol


Fabian Mohedano: "Lortu behar dugu pertsonek egunerokoan zer egin beren kabuz erabakitzea"

Denbora neurtuz egitasmoaren harira, Berdintasunerako tresna berria izenburupean solasaldia eskaini zuen Fabian Mohedanok asteartean, Sanagustin kulturgunean. Katalunian sortutako Reforma horaria ekimenaren sortzailea eta sustatzailea da Mohedano. Haren aburuz, lana eta denbora erabat erlazionatuta daude, eta uste du ordutegien erreforma ezinbestekoa dela pertsonen ongizatea hobetzeko.

Fabian Mohedano, Azpeitiko udaletxeko erlojuaren azpian. (Maialen Etxaniz) Zertan datza ordutegien erreformak? Gure denbora askatasun gehiagorekin kudeatzeko asmoz ordutegiak aldatzea bultzatzen duen ekimena da Reforma horaria. Izan ere, gure ordutegi ohiturak munduko gainontzeko herritarren ordutegiekin eta erritmo ordenatuago batekin sinkronizatzen baditugu, denborari denbora irabaziko diogu, eta, azken finean, osasunean eta bizi kalitatean irabaziko dugu. Ordutegien erreformak gizalegezko ordutegi ohiturak izan ditzagun bultzatzen du. Horrez gain, pertsonen arteko berdintasuna, harreman egokiak izateko ahalmena, eta, batez ere, gure osasuna eta ongizatea indartzen ditu. Zergatik uste duzu erreforma sustatu behar dela? Estralurtarrak izango bagina bezala bizi garelako Lurrean. Ez dago beste herrialderik 15:00etan bazkaltzen denik, 22:00etan afaltzen denik, bi ordu gutxiago lo egiten denik, goizeko lehenengo orduan beharrean bazkalorduan gosaltzen denik edota lanaldi amaigabeak dituztenik. Nolatan hasi zinen egitasmoa sortzen? Non du jatorria? Duela 20 urte baino gehiago, esploratzaileen kanpaleku batera joan nintzen. Han nintzela, harritu egin ninduen suediarrentzat larunbata asteko beste edozein egun bezalakoa dela ikusteak. Urte batzuetara –ordurako heldua nintzela–, konturatu nintzen gure auzoan zegoen elkarte politikoa gazteek eta aiton-amonek osatzen zutela. Non zegoen nire adineko jendea? Lanean edo senideak zaintzen. Bi une horiek mugarri izan ziren. Une haien ostean egindako hausnarketak bultzatu ninduen ordutegien erreforma diseinatzera eta proiektua hamabost adituri azaltzera. Zer pauso eman dituzue Katalunian? Zer aldaketa egin dituzue? Azken lau urteetan gogor egin dugu lan ordutegien erreformaren alde. Aldaketa azkartzen lagundu dezaketen erakunde nagusiek Ordutegien Erreformarako Ituna sinatu zuten 2017ko uztailaren 17an. Egitasmoaren helburuetako bat da herritarrek denbora askatasun gehiagorekin kudeatzea. Gaur egun, pertsonek zergatik ez dute denbora kudeatzeko nahikoa askatasun? Gauza bat da denbora librea izatea, eta bestea da denbora libre edukitzea. Lortu behar dugu pertsonek egunerokoan zer egin beren kabuz erabakitzea. Agian, hori litzateke erronkarik handiena mende bukaerara bitartean. Denborak sistema kapitalistan jokatzen duen funtzioa aztertzen du Cosima Doromitzerrek Ladrones del tiempo dokumentalean. Honako hau da dokumentalaren mezu nagusia: zure denbora, haien negozioa. Zer hausnarketa egiten duzu horren inguruan? Ekonomia krisitik irteten ari garen testuinguru honetan, ongizatera gerturatuko gaituzten bektoreak behar ditugu, eta badirudi neurri edo bektore horietako bat dela ordutegia. Jakin badakigu gaur egungo ordutegiek ezberdintasun egoerak sortzen dituztela gizartean. Denbora modu orekatuagoan banatzeko neurriak hartzea ongizate estatua berreraikitzeko modu bat da. Guztiok bizi gara 24 orduz, baina guztiok ez gara modu berean bizi. Horregatik, premiazkoa da ordutegien erreforma ezartzea, harreman, osasun zein ongizate maila hobetzeko. Aristotelesek dio: "Mugimendu baten aurreko eta ondorengo zenbakiaren araberakoa da denbora". Marxek, aldiz: "Lana mugimendua denez, bere neurria da denbora". Zer lotura dago lanaren eta denboraren artean? Erabatekoa. Gaur egun, lanak gure denboraren zati handi bat hartzen du, betiere lana duten pertsonen kasuan, noski. Gainera, teknologia berriek hautsi egin dute lanaren, atsedenaren eta aisiaren arteko marra gorria. Izan ere, egon gaitezke lanean eta aldi berean oporretara joateko hegazkineko txartela erosten. Edota egon gaitezke 3.000 kilometrora dagoen irla galdu batean laneko mezu elektronikoak erantzuten. Zer da denbora galtzea eta zer denbora aprobetxatzea? Denbora galtzea beharrezkoa da. Ikasi egin behar dugu denbora galtzen. Agian, denbora kalitatez galtzen ikasiko bagenu, denbora gehiago apeobetxatzen ikasiko genuke. Atseden orduak eta gero esnatzen da sormena. Erlojurik erabiltzen al duzu? Mugikorraren esklabu naiz.


Barrexerka

Barrexerkak 5 urte bete dituela ospatzeko emanaldi guztietako esketx, bakarrizketa eta antzerki hoberenak bildu dituzte emanaldi bakar batean. Komedia jardunaldien barruan.


45 urteko ibilbidea ospatuko du Amurrioko Aisia Eskaut Taldeak

Egun osoko egitaraua prestatu dute Amurrioko Aisia Eskaut Taldeko kideek datorren urriaren 1erako, elkartearen 45. urteurrena ospatzeko asmoz.

Amurrioko Aisia Eskaut Taldeak 45 urte beteko ditu aurten. Urtemuga ospatzeko, egun osoko egitaraua prestatu dute urriaren 1erako, elkartetik igaro diren kide guztien topaleku izateko asmoz. Amurrioko parkean egingo dituzte ekintza guztiak.

Eguna 11:00etan abiatuko dute, eskaut taldeko kideen arteko jolasekin. 12:00etan paella lehiaketari emango diote hasiera. Bertan, eskaut taldeko kide izandako helduek hartuko dute parte. Bazkaria 14:30ean egingo dute. Paella lehiaketan edota bazkarian izena-emateko epea irailaren 25era arte egongo da zabalik. Interesa dutenek eskaut taldeko begiraleekin jarri beharko dira harremanetan.

Bazkalostean, 16:00etan, Adar pasa ekitaldia egingo dute. Bertan, eskaut gazteak mailaz igoko dira. Jarraian, poteo musikatuak herriko kaleak girotuko ditu eta, eguna agurtzeko, erromeria egingo dute Amurrioko parkean bertan, 21:00etatik aurrera.

Antolakuntzatik jakinarazi dutenez, euria egitekotan Matias Landaburura mugituko dituzte ekintza guztiak.


II. Hezegune Egunaren harira, plastiko bilketa egingo dute Iñurritzan asteburuan

Zarauzko Iñurritzako biotopoan zaborra biltzeaz gain, eremu horretan ugaltzen ari diren landare inbaditzaileak erakutsiko dituzte Arkamurkako kideek. Nazioarteko Hezegune Astea dela-eta, "Iñurritza biotopoko hezegunearen garrantzia azpimarratu" dute: "Hezeguneak dira munduan gehien hondatu eta galdu diren ekosistemak".

Iaz ere zabor ugari bildu zuten Iñurritzan. (Arkamurka)

Datorren larunbatean, urtarrilak 30, izango da II. Hezegune Eguna Zarautzen. "Gure elkartearen ideia eta ilusioa urtero ospatuko den dinamika bat sortzea litzateke, Hezegune Eguna deiturikoa, hezeguneen alde egin den eta horiek babesteko egun bizirik darraien ahalegina azpimarratzeko", azaldu dute Arkamurka Natura Elkarteko kideek.

Horren harira, Iñurritza biotopoa garbitzeko plastiko bilketa antolatu dute larunbaterako. 09:00etan elkartuko dira gasolina-hornigailuaren aurrean biotopora sartzeko dagoen sarbidean, eta Iñurritzako bi aldeetan dauden zaborrak jasoko dituzte, Arkamurkaren esanetan, "plastiko ugari" baitago han.

Ez dute horretara mugatuko, baina, goiz horretako jarduna. Arkamurkako kideek biotopoan ugaltzen ari diren landare inbaditzaileak erakutsiko dituzte, eta "bakarren batzuk" moztuko dituzte. Bestalde, Uraren Azalean arte zikloko tailerretan sortu zituzten hainbat lan eramango dituzte Iñurritzara; hain zuzen, Artezaleakeko Koinobori saioetan sortutako artelanak mugituko dituzte hara, eta erreka inguruan jarriko dituzte arrain itxura duten sorkuntza horiek.

Arkamurkak, Zarauzko Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatu dute II. Hezegune Eguna, elkarlanean.

"Munduko ekosistema emankorrena"

Nazioarteko Hezegune Astea aitzakia hartuta heldu diote dinamikari Zarautzen. Oraingoan "Iñurritza biotopoko hezegunearen garrantzia azpimarratu" dute Arkamurkako kideek, eta gogorarazi dute hezeguneak direla "munduan gehien hondatu eta galdu diren ekosistemak", baina baita "munduko ekosistemarik emankorrenak ere", "bertan pilatzen baita ibaietatik datorren materia organikoa".

"Garai batean, 'ezertarako balio ez duten' lokazti horiek estaltzea zela onena iritzi zuen jendeak", dio Natura Elkarteak: "Gerora joan gara konturatzen lokazti horiek duten garrantziaz; alde batetik, itsasertzeko eta lehorguneetako ur-sistema erregulatzen duelako eta, bestetik, gune horietan dagoen fauna eta flora oso aberatsa delako".

"Zarautzek badu altxor handi bat: zaindu eta babestu behar den Iñurritzako hezegunea. Espero eta eskatzen dugu, Iñurritzakoaz gain, Irita eta Asti aldekoak ere naturalizatu eta zabalduko direla luzatu gabe, denak biotopo bakarrean batuz", gaineratu du.


Korrikaren mezua Nafarroako Parlamentuan

AEK-k antolatutako euskararen aldeko ekimena martxoaren 31 eta apirilaren 10a bitartean ospatuko da aurten, Amurrion hasi eta Donostian bukatuko da. Hitzekin leloa du 22. Korrikak.

Nafarroako Parlamentuko lehendakari Unai Hualde Iglesiasek Asier Amondo eta Xabier Gartzia Korrikaren arduradunak hartu ditu gaur. Bilkuran AEK-ko arduradunek lasterketaren nondik norakoak azaldu dizkiote Hualderi, eta parlamentua gonbidatu dute euskararen aldeko ekimenean parte hartzen eta laguntzen jarrai dezan. 22. ediziorako aukeratutako Hitzekin leloak dioen bezala, “ekintza, inplikazioa eta konplizitatea beharrezkoak dira euskararen alde kontzientziak astintzeko eta helduen euskalduntze prozesua bizkortzeko dirua biltzeko. Euskara hitzetatik ekintzara eramateko unea da”.

AEK-k antolatzen duen Korrikaren helburua euskararen aldeko kontzientziazioa bultzatzea da, baita AEKren euskara ikasteko zentroetan eguneroko lan hori egiteko dirua biltzea ere. Azken 40 urteetan 21 Korrika ospatu dira. Aurten ekimenak Amurrio eta Donostia lotuko ditu martxoaren 31tik apirilaren 10era, 2.500 kilometro eta hamaika egun “Korrikak beti dakarren euskararen aldeko ilusioa berreskuratzeko”, AEK-ko arduradunek esan dutenez.


Kasu positibo bakarra atzeman dute azken orduetan

Eusko Jaurlaritzak emandako datuei dagokienez, eskualdean COVID-19 gaitzaz kutsatutako kasu berri hori Zumaian hauteman dute.

Aurreko asteko joerari heldu dio berriro ere koronabirusaren hedapenak Urola Kostan, eta kutsatu berrien kopurua moteltzen ari da nabarmen. Eusko Jaurlaritzak gaur eguerdian jakitera eman dituen datuen arabera, kasu positibo berri bakarra atzeman du eskualdean: Zumaian, hain zuzen ere. Gainontzeko herrietan ez da gorabeherarik izan.

Kontaketa hasi zutenetik, honako hauek dira herriz herriko datuak: 160 lagun kutsatu dira Zarautzen; 49 Zumaian; 21 Orion; hemezortzina Azkoitian eta Azpeitian; bosna Aian, Getarian eta Zestoan; eta hiru Aizarnazabalen. Errezilen eta Beizaman, aldiz, ez dute COVID-19 gaitzarekin kutsatutako bizilagunik atzeman.

Lurraldeka

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan hamaika lagunek eman dute positibo PCR testa egin ondoren; horietatik hamar Bizkaian izan dira, bat Araban eta Gipuzkoan batere ez, alegia. Test azkarretan positibo eman dutenak, berriz, 31 izan dira hiru lurralde horietan. 17.709 dira kutsatutakoak, eta horietatik dagoeneko %83,1 sendatu dira. Koronabirusagatik azken orduetan bost lagun hil direla jakinarazi du jaurlaritzak; orotara, 1.423 lagun hil dira.

Nafarroan 7.486 lagun kutsatu dira koronabirusarekin kontaketa hasi zutenetik, eta 490 lagun hil dira. Azken orduetan, gainera, hamahiru kutsatu berri eta bi hildako egon dira.

Datuen interpretazioa

Garrantzitsua da datuek islatzen dutena interpretatzen jakitea. Herriz herriko zenbakiek test serologikoetan positibo eman dutenen datuak adierazten dituzte. Zenbaki horrek ez du esan nahi atzotik gaixo kopurua hazi dela, antigorputzak garatu dituzten pertsonen kopurua hazi dela baizik.

Antigorputzak garatu dituztenak gaixo egon daitezke, edo gaixotasuna gaindituta izan dezakete. Unean bertan gaixo dauden edo ez atzematen duen testa da PCR-a. Herriz herri ematen dituzten datuetan ez da argitzen test serologikoan positibo emandakoetatik zenbatek eman duten positibo PCR testean ere, beraz, ezin da jakin herriz herri gaixo daudenen kasu berririk atzeman duten edo ez.

Lurraldeka ematen diren datuetan, berriz, PCR testean positibo eman dutenen kopurua hartzen da aintzat, horiek direlako egun batetik bestera atzemandako gaixo errealak; gainontzekoek, dagoeneko gaindituta dute gaixotasuna.


«Musikan ez dago sustrairik gabeko ezer; erori egingo litzateke, ziplo»

Aldundiaren Kultura Ondare saria jaso berri du Juan Mari Beltranek. Herri musika goratu du. Arrastoa uzten ari da.

Herri musikari bizitza eta lana eskainitakoa da Juan Mari Beltran (Donostia, 1947). Horrek bizirik mantentzen duela aitortu du musikari, musikologo, irakasle eta beste hainbat ofizio dituen sortzaileak. Azken urteotan, Oiartzungo Soinuenea museo, estudio eta artxiboa bihurtu du bere bizitoki.

Gipuzkoako Foru Aldundiaren IV. Kultura Ondare saria jaso zenuen duela hilabete inguru. Poztekoa da horrelako aitortza bat jasotzea, ezta?

Zalantzarik gabe. Gozokiak gustura hartzen dira beti. Ondo pasatu genuen sari-emate ekitaldian, eta, egia esan, oso pozik geratu nintzen. Ez dakit beste horrenbeste merezi nuen, baina horrela baloratu zuten, eta pozik nago.

Musika ikertzailea, konpositorea, musikaria, musikologoa… Zertan aritzen zara gusturen?

Niretzat dena bat da; lotuta dago. Irakaskuntzan urte asko egin ditut, musika irakasten, herri soinua bereziki, beti Euskal Herriko soinu tresnekin lanean. Musikan 7 urterekin hasi nintzen, Etxarri Aranatzen. Ondoren, 11 urterekin, interprete gisa hasi nintzen, eta musika eta txistu bandetan sartu nintzen. Landa lanarekin 18 urterekin hasi nintzen, eta 1967an Barkoxera [Zuberoa] joan nintzen, hango maskaradari buruzko lana egitera. Material biltzailea nintzen orduan, eta gero hasi nintzen bildu nuena ikertzen eta interpretatzen. Noizbait norbaitek materiala behar badu emanaldietarako, hor dauka. Biltzen duzu hartutakoa, moldatzen duzu eta eskaintzen duzu. Irakaskuntzan ere erabili izan dut bildutakoa. Eskolan doinuak, erritmoak eta horrelakoak jorratzen ditut ikasleekin, eta horrek behartzen zaitu zer edo zer asmatzera. Egin ditudan piezen erdiak edo gehiago ikasleekin klaseetan sortuak dira. Pieza berri bat egin nahi duzunean, landa lanak, eskolek… ematen dute aukera. Jatorri berbera dauka denak, eta nire ibilbidearen atalak dira horiek. Eskolan irakasten aritzen naiz, baina sortzeko ere baliatzen dut aukera. Eskolara joandakoak dira nirekin azken berrogei urteetan ibili diren musikariak, nirekin ikasle izan zirenak.

Herri musikan aritu zara ia bizitza osoan. Baina zuretzat zer da herri musika?

Herri musika definizio bat da. Gurea ez da klasikoa, ez da errenazimentukoa. Batzuen hitzetan, folklorikoa da edo tradizionala. Hamaika izendapen ematen zaizkio herri musikari. Herri kulturetan ahoz aho zuzenean transmititua izan den eta bizirik dagoen musika da herri musika. Hau da, ez dago oinarrituta akademiako ibilbidean, eremu formalean. Nik entzuten dut eta interpretatzen dut entzun dudana. Baina subjektiboa da interpretazio lana, ez da oso zehatza. Herri musikan horrela sortzen dira kantuak. Geure artean, adibidez, identifikatu egiten dugu entzundako hura euskal musika dela, tinbreagatik bakarrik batzuetan. Txistuaren hotsa entzuten badugu, euskal musika dela pentsatzen dugu, baina, agian, Andaluziakoa da, txistuarekin jotako Andaluziako musika. Dena aldatuz doa beti, bizirik dagoelako. Herri kulturarekin lotura daukana da herri musika.

Ondare ez-material herrikoia ikertzen igaro duzu zure bizitzaren zati handi bat. Zerk bultzatu zaitu horretara?

Niretzat abentura harrigarria da hau guztia: deskubritzea gure herri musikaren errepertorioa, zer-nolako aberastasuna dagoen… Maurizio Elizalde edo Alejandro Aldekoa, [Miguel] Makuso… Hain modu bizian interpretatzen zuten, jotzen zuten bakoitzean sortu egiten zuten, birsortu egiten zuten jotzen ari ziren pieza. Hori guztia deskubritzea eta horretan sartzea, era horretan jokatzea eta jolastea, niretzat horixe izan da nire bizitzaren motorretako bat. Askotan esan ohi den moduan, hori izan da nire afizioa eta ofizioa. Bete egin nau horrek, aberastu, gozatu egiten dut, eta ahal dudan bitartean horretan jarraituko dut. Hori bai, gauza bat argi aldatzen ari da: irudia. Gazte bat adineko bati galderak egiten aterako litzateke orain dela 50 urteko argazki batean. Aldiz, gaur egun, adinekoak egiten dizkio galderak gazte bati, eskaintzen ari den hori nola eta non ikasi duen jakiteko, norengandik jaso duen eta aldaketak zergatik egin dituen ulertzeko. Baina, funtsean, abentura bera da.

Pixkanaka, musika instrumentuak pilatuz joan zinen, eta Oiartzungo Soinuenea proiektua sortu zenuen gero. Nola sortu zenuen Soinuenea? Eta zergatik Oiartzunen?

1990ean idatzi nuen aurreproiektua. Orduan, jende asko pasatzen zen nire etxetik materialari buruz galdezka, edo liburu edo grabazioei buruz zer edo zer jakin nahian. Oso gaizki moldatzen ginen, ez geneukalako inbentariorik; ez genekien non zeuden gordeta ere. Hori dela eta, herri musikaren gaineko aurreproiektu bat egin nuen. Era berean, 1990ean eskaini zidaten [Jose Gonzalo Zulaika] Aita Donostia-ren kantutegia prestatzea, eta lau urte pasatu nituen lan horretan, Aita Jorge Riazurekin. Lan hori bukatzean, aurreproiektua zena proiektu bihurtu zen. Hainbat tokitan aurkeztu nuen, eta, azkenean, 1995ean, Oiartzungo Udalarekin adostuta, hona hasi ginen materiala ekartzen: liburuak, grabazioak, argazkiak, bildutako material guztia, baita soinu tresnak ere… Datu baseak osatzen hasi ginen aldi berean. Oiartzunen jartzea oso egokia zela iruditu zitzaidan, kokapenagatik. Komunikazio aldetik gertu dago Ipar Euskal Herritik, Nafarroatik, Gipuzkoako herri askotatik… Oso ondo kokatuta dago, eta uste dut horretan asmatu egin genuela.

Horrez gain, herri musikan oso inguru aberatsa da Oiartzualdea. Hasieran, ostiraletan eta larunbatetan bakarrik irekitzen genuen Soinuenea, eta badira urte dezente asteartetik larunbatera irekitzen dugula. Oiartzun uste dut bilakatu dela herri musikaren erreferentzia bat, ez bakarrik hau hemen dagoelako eta jendea inguratzen delako, baita lehen urtetik hasi ginelako herri musikak antolatzen ere, Euskal Herrikoa eta kanpokoa. Herri Musika Eskola ere ireki genuen, eta baita gure herri musikaren liburu bilduma osatu ere. Topagune bat da.

Hutsetik sortu zenuen Soinuenea edo erreferentziarik izan zenuen?

Berdinak diren erreferentziarik ez nuen izan, baina erreferentziak, bai. Horretarako dira erreferentziak: behin ezagututa, hartutakoa egokitu egiten duzu, eskura duzun materiala kontuan hartuta. Euskal Herrian, [Iberiar] penintsulan eta Europan zer-nolako museoak dauden ikus daiteke; hau da, museo horiek zer-nolako ekintzak antolatzen dituzten eta abar. Gertukoei dagokienez, argi dago hemen bagenuela Eresbil, eta hor dago Bartzelonako museoa ere. Gureak, beharbada, lotura handiagoa dauka Joaquin Diazek Urueñan [Espainia] antolatu zuen zentroarekin. 1997an Oiartzungo Udalak bisita bat antolatu zuen Urueñako museora, eta hara joan ginen. Berriz diot: erreferentziak erreferentzia dira; gero horiek hartu eta hemen zer daukagun eta zer nahi dugun galdetu behar da. Guretzat oso garrantzitsua zen kultur arloko jendea elkartzea, baina beste helburu bat zen hainbati mundu hau ikusaraztea. Niretzat inportanteak dira hilero haurrekin antolatzen ditugun ekitaldiak, Soinuenearekin zerikusia duen gai bat hartuta egiten ditugunak. Alde horretatik, hau ere besteentzat erreferentzia izaten ari dela uste dut.

Soinueneak, erakusketa izateaz gain, dibulgazioa du helburu. Hurrengo belaunaldietara iristen ari zaretela uste duzu?

Baietz uste dut. Dibulgazioa lortzen dugu gure argitalpenekin, saltzen ditugun liburu eta diskoekin, edo antolatzen ditugun kontzertuekin. Gure eskoletatik ateratako dultzainero, txistulari edota albokariek ere egiten dute dibulgazio lana. Horri esker, haur bat etor daiteke musika eskolara eta txalaparta jotzen ikasi nahi duela esan dezake. Gaur egun Soinuenean dugun materiala Euskal Herriko zenbait dantza taldek ere erabiltzen dute, dantza horiek ezagutzeko eta gero interpretatzeko, eta hori guztia ere bada dibulgazioa. Eta, noski, dibulgaziorako tresna ere bada gure webgunea. Bereziki azken bi urteotan handitu egin zaigu bisitarien kopurua. Gaur egun, urtean, ia 200.000 bisita izaten ditugu fonotekaren atalean, liburuen bilduma bat ere badaukagu, eta bisita birtualak ere baliatzen dituzte askok. Gure neurrian, baina helburua lortzen ari garela uste dut.

Garrantzia eman diozu sustraiak ezagutzeari. Zer dira sustraiak musika tradizionalarentzat? Eta garaikidearentzat?

Eskura dagoen aukera bat da sustraiena. Beti daude sustraiak, baina beste kontu bat da zein sustrai edo oinarri hartzen duzun kontuan. Inork ez du ezer sortzen hutsetik, hori ez da existitzen; norberak erabaki behar du zein sustrairi eutsi nahi dion. 0 kilometro eta horrelakoekin gabiltza orain; horietako bat naiz ni. Zenbait diskotan entzun daiteke hemengo doinu bat, doinu berri bat, baina ez dakit nongo flautarekin jo dezaket pieza hori. Sustraiak dira? Nik hemen dauzkat sustraiak, baina badauzkat gustuko ditudan beste gauza batzuk ere. Nonbaitetik abiatu behar izaten da, eta ni oso konforme nago nire sustraiekin, balio dutela iruditzen zait. Baina horrenbeste ideia topatu ditut eta ikusten ditut, edozer gauzatarako balio dezakete oraindik. Besteena entzunda, zeurea eginez sortzen duzuna da erreferentzia, baina sustraia horixe bera izan daiteke beste norbaitentzat. Musikan ez dago sustrairik gabeko ezer; erori egingo litzateke, ziplo.

Disko asko dituzu sortuak, bakarka hamar bat. Berdin maite al dituzu denak?

Bizitzako etapa baten araberakoak dira denak, eta adierazten dute nire ibilbidea ez dela beti berdina izan. Estiloak ere aldatu egin dira. Alde horretatik, konforme nago. Egia da grabatu nituen aurreneko abestiak gustuz entzuten ditudala oraindik. Eta zer esanik ez azkenak. Gure musikaren ikuspegi bat izateko bilduma on bat daukagula uste dut.

Txalaparta eskolak ematen ere lehena izan zinen, ezta?

Laborategi bat sortu genuen. Eskolak eman egin daitezke, baina hartu ere bai. Irakasle batek ematen du eskola, baina ikasleengandik ere jasotzen du irakasleak. Ikasi egin behar da hori egiten.


Barkatu egin du, eta garesti ordaindu

Osasunak galdu egin du Betisen zelaian. Gorritxoek gol aukera garbiak izan dituzte, baina ez dute bakar bat ere asmatu. Etxekoek, aldiz, izan duten aukera bakarra aprobetxatu dute

Barkatzen duenak garesti ordaindu ohi du. Eta horixe pasatu zaio bart gauean Osasunari Sevillan (Espainia), Benito Villamarinen. Talde gorritxoa antzu aritu da ate aurrean, eta larrutik ordaindu du: galduta eta esku hutsik itzulita. Horren ondorioz, Jagoba Arrasatek entrenatutako taldeak ezin izan dio segida eman azken jardunaldian Sadarren Granadaren aurka irabazita hasitako gorako bideari. Ez dago jaitsiera postuetan, baina 18. sailkatuarekin berdinduta dago, Alavesekin. Golen aldeari esker ez dago jaitsiera postuetan.

Neurketak bi protagonista izan ditu: Joel Robles Betiseko atezaina eta Jonathan Calleri Osasunako aurrelaria. Lehenak amorrarazi egin du bigarrena. Nola? Haren ahalegin guztiak ezerezean utzita. Aurrelari argentinarrak gola sartzeko hiru aukera garbi izan ditu, baina guztiak zapuztu ditu atezain espainiarrak. Baina Calleriri bakarrik ez, Ruben Garciari ere geldiketa bikaina egin dio Joelek. Hark salbatu du etxeko taldea, Osasuna nagusi izan baita ia partida osoan, eta gutxienez punturen bat lortzeko merituak egin baititu.

Azken ordu laurdenean bakarrik lortu du Betisek gorritxoen nagusitasuna gainetik kentzea. Eta momentuko nagusitasun hori gola sartuta indartu du. Borja Iglesiasek sartu du partidako gol bakarra, 80. minutuan. Joelek luze atera du, Tellok pasea eman dio aurrelariari zelai erditik, eta, Osasunako jokalariek ez bezala, hark ez du barkatu Sergio Herreraren aurrean. Golak jota utzi du Jagoba Arrasatek entrenatzen duen taldea. Hala ere, azken ahalegina egin du, baina, berriro, ez da fin aritu ate aurrean.

Osasunak suspertu beharra du, eta horretarako aukera izango du igande honetan, Sadarren, Eibarren aurkako derbian. Neurketa horretarako jokalari bat gehiago izango du Arrasatek. Izan ere, Jonas Ramalho atzelari barakaldarrak Osasunan jokatuko du denboraldia amaitu arte, Gironak utzita. Gorritxoek hura fitxatzeko aukera izango dute sasoi amaieran.


"Alex Txikon ez zen Manasluko tontorrera igo, baina emakume bati erditzen lagundu genion eta hori politagoa da"

Bakiolan kokatuta dagoen Sacem telekomunikazioen enpresan lan egiten du Iker Mediavilla Garmendiak eta Alex Txikonen Manasluko espedizioan parte hartu zuen. Mendiko tontorra zapaltzea lortu ez bazuen ere taldeak, emakume bat erditzen lagundu zuten Nepaleko herrixka batean.

Sacem komunikazio enpresa Bakiolako industria poligonoan sortu zen eta han mantendu du lokala. Telekomunikazioen azpiegiturek kalte ekologikoa ez sortzeko buru-belarri ari dira zenbait proiekturen bidez. Bere langileen artean Iker Mediavilla Garmendia dago, eta Arrigorriagako teknikoak aukera izan zuen Alex Txikonen azken espedizioan parte hartzeko: "Printzipioz, nire eginkizuna Sacem enpresako kide gisa zen sare sozialak kudeatzea eta telekomunikazioak bermatzea. Hau da, kanpamentu nagusiaren eta Alexen arteko komunikazioa ona zela ziurtatzea irrati bidez, edo estaldura ez zegoen lekuetan, sortzea. Satelite bidezko interneta izateko tresnak eraman nituen, adibidez. Ordea, azkenean, apur bat denetarik egin dut; sukaldari lanak eta elurra kentzea barne".

Espedizioa abentura izan da zentzu guztietan: "4.975 metrora zegoen kanpamentu nagusia, eta urtarrilaren 1etik otsailaren 20ra egon naiz Nepalen". Edonola ere, aintzat hartuta elurteek ez ziotela Txikoni Manaslu tontorra igotzea ahalbudetu, handik ekarri duten historia interesgarriena izan da ume baten jaiotzan lagundu zutela.

Emaginak ezustean

Pasadizo hori espedizioaren azken egunetan gertatu zen. Taldeko zenbait kide nekatuta zeuden eta kanpamentua utzi zuten herrixka batera jaisteko, helikopteroa itxaron behar zuten horretarako, gero handik Katmandura joateko.

"Bat-batean, gure kideak deitu zigun eta azaldu zigun emakume bat zegoela erditzear herrixkan. Kontuan hartu behar da Nepalen ez dagoela mediku bat herrixka guztietan, ondorioz, galdetu zigun ea posible litzatekeen gutako batek bere tokia uztea emakumezkoari, ospitalera eramateko. Guk esan genion ez zegoela arazorik. Ni prest nengoen oinez itzultzeko Katmandura. Hala ere, hurrengo egunean ezin izan zen etorri helikopteroa, elurteen ondorioz".

Gauzak horrela, helikopteroa egun bat beranduago heldu zen kanpamentura. Herrixkara jotzean gertatutakoa ez du inoiz ahaztuko Ikerrek: "Herrixkara heldu ginen eta ez genekien ondo zein zen egoera. Hor ez dute nepaleraz hitz egiten, tibetarrez baizik. Emakumearen etxean sartu ginen. Etxe horiek antzinako baserriak bezalakoak dira, oiloak zeuden barruan, esaterako. Emakumearengana hurbildu ginen eta Alex konturatu zen besoa ez ezik, umearen burua ere ikusten zela apur bat. Gu ez gara medikuak ez ezer, baina egoera oso larria zen. Ondorioz, Alexek botikineko eskularru batzuk hartu eta umearen burua ondo jarri eta tiraka atera zuen haurra. Bere ama ia konorterik gabe zegoen, eta ezin zuen bultzatu".

Momentu hori nola bizi izan zuen galdetuta, Mediavillak harriduraz gogoratzen du dena: "Nik ahal izan nuen guztian lagundu nuen Alex. Txikonek baserrian ikasitakoa behien erditzetan erabili zuen. Behin umea aterata, espero genuen hilik egotea. Ez genekien zenbat denbora zeraman horrela, baina, zorionez eta ezustean, arnastu egiten zuen. Izugarri poztu ginen. Alexek botikineko artaziak hartu eta zilborrestea moztu zion".

Bidaia Katmandura

Poztasun horrekin, Ikerrek lortu zuen herrixkako jendearekin esku-ohe batean jartzea emakumea eta helikopterora eraman zuten: "Alex, emakumea, bere ahizpa, umea eta bostok igo ginen helikopterora Katmandura joateko eta ospitalean uzteko".

Horrek suposatu zuen helikopteroak bi bidaia egin behar izan zituela, eta espedizioa nabarmen garestitu zen: 2.500 euro, hain zuzen. "Azkenean Alexek hitz egin zuen babesleekin, eta lortu egin zuen dirua hori ordaintzeko" azaldu du Arrankudiaga eta Zolloko beharginak.

Eta ez hori bakarrik, 500 euro gehiago eskuratu zituzten: "Bi egun geroago ospitalera joan ginen eta emakumearekin egon ginen. Soberan zeuden 500 euro horiek eman genizkion etxera itzuli ahal izateko, errepidetik eta oinez. Argazki batzuk egin genituen elkarrekin".

Espedizioko hasierako helburua bete ez bazuten ere, taldea pozik itzuli zen. "Manasluko tontorrera ez zen igo Alex Txikon, baina ume baten jaiotzan lagundu genuen eta hori askoz politagoa da", aipatu du Iker Mediavilla Garmendiak.

Atsedenik gabe

Duela aste gutxi itzuli ziren Alex Txikon eta Iker Mediavilla Nepaletik, baina gaur bertan Poloniara joango dira, errefuxiatu ukrainarren bila: "Alexek horrelako gauzak egiten ditu maiz, baina ez ditu zabaltzen".


Aho batez onartu ziren azken Plenoko puntu guztiak

Gurasotasun baimena bi gurasoentzat 18 astekoa izango da. Podemosen alokairuaren inguruko mozioan lau puntu onartu dira, bat ez.

Hernaniko astearteko Plenoan puntu guztiak aho batez onartu ziren eta desadostasun bakarra Podemosek aurkeztu zuen mozioan iritsi zen. Hernaniko Ekarrekin Podemosek euskal erakundeetan etxebizitzen alokairuaren merkatua arautzeko bost puntu aurkeztu zituen.

Bertan, instituzio guztiei eskatzen zaie lankidetzan eta beren eskumenen barruan, prezioak kontrolatzeko lege eta araudi mekanismoak garatzeko, gehiegizko alokairuak galarazteko eta etxebizitza duina izateko eskubidea bermatzeko. Mozioaren bost puntuak banaka bozkatu ziren, EH Bilduk horrela eskatuta. Horrela, lehenengo puntua ez zen onartu, Podemos ez beste beste guztiek aurka bozkatu baitzuten. Puntu horretan Espainiako Gobernuari egiten zitzaion dei eta beste alderdiek ez zuten ulertu Podemos Madrilgo Gobernuan egonda hori eskatzea. Beste lau puntuetan, EH Bilduk babesa eman zion Podemosi eta onartu egin ziren, PSE-EE eta PNVren aurkako bozkekin. Alderdi jeltzalearen hitzetan, administrazio publikoa ez dago ondasun pribatuen esparruan sartzeko. Eta PSE-EE ez zegoen ados idatziarekin; izan ere, Cresporen ustean, «biak Espainiako Gobernuko kide izanda eta, gainera, bertan eskatzen ziren neurriekin, aurkako efektua lortzen da».

Aho batez onartu ziren zazpi puntu. Hernanin bidaiarien hiri-garraio zerbitzuaren esleipena Mikrobusa Ugarteri egitea onartu zen. Viajes Masabusek nahiz eta puntuaketa haundiago lortu, ez zituen irisgarritasun legea eta potentziari dagozkion beharra betetzen.

Halaber, Udal eraikinen garbiketa zerbitzuaren kontratua ISSri luzatzea onartu zen, zerbitzu berria esleitu arte.

Horrez gain, LE.01 Eremuko La Florida HUPko lurzatiaren xehetasun azterlanaren eta Ibaiondo poligonoko 29 zenbakian kokatzen den lursaileko xehetasun azterlanaren behin betiko onarpenak ere babes osoa izan zuten.

EHE elkarteari laguntza, Korrika atzeratu denez

Aurtengo Korrika atzeratu denez, alderdi guztiek onartu zuten Euskal Herrian Euskaraz entitateari 1.000 euroko laguntza ematearen aldaketa egitea zuzeneko erregimenean.

Bestalde, Zerbitzu Sozialetako administrari langileentzat bigarren hizkuntzaren baldintza onartu zen; eta, horrela, Udalekoekin bateratu zen, orain arte hirugarrena eskatzen baitzen.

Azkenik, langileen lan baldintzei dagokienez, gurasotasun baimenean irizpide progresiboa onartu zen eta 16 astekoa izatetik 18ra pasa da bi gurasoentzako, biak berdinduz. Udalitzeko 53, 54 eta 55 artikuluak aldatu dira horretarako.


Trañapadura industrialdera sartzeko zubia ordezkatzeko lanak hasi ditu URAk

Lanen aurrekontua 1,7 miloi eurokoa izango da, 1,2 miloi Abadiñoko Udalak ordainduko ditu eta gainontzeko 500.000 euroak URA agentziak ordainduko du. Lanak 9 hilabeteko epean amaituta egon beharko dira.

Uraren Euskal Agentziak N634 errepidetik Trañapadura industrialdera sartzeko zubia eraikitzeko lanei ekin die. Zubi berriak 20,20 metroko argia izango du eta bateragarria izango da Sarria ibaia egokitzeko erabiliko den ibilgu-zabalarekin. Gainera, Zubi horri esker N634 errepidetik industrialdera zuzeneko sarbidea egongo da. “Erakundeen arteko lankidetzari esker, Abadiñorentzat funtsezkoa den eta denbora asko geldirik zeraman proiektua aktibatu ahal izan da. Obra honen bidez, uholdeei aurre egiteko segurtasuna indartuko dugu, baina, gainera, zubi berriak eta inguruko bideek Traña-Matienako hirigunetik trafiko astuna ateratzeko aukera emango digute", azaldu du Mikel Garaizabal Abadiñoko alkateak.

Bestalde, Antonio Aiz Uraren Euskal Agentziako zuzendariak zubi berriarekin Sarria ibaiko uraren joana "erraztuko" dela azaldu du. "Egungo zubiak ur askoko gertakarietan ur-lamina handitzea eragin dezake. Beraz, lan hauekin, pertsonen eta inguruko jarduera ekonomikoaren segurtasuna areagotzea du helburu", jarraitu du.


2023ko Euskal Herriko Itzuliko 1. etaparen profila, ibilbidea eta ordutegia: Gasteiz–Bastida (165,4 km)

Lasterketaren lehen egunean, tropela Araban izango da. Baliteke haize bizia ibiltzea, eta horrek txirrindularien jardunean eragina izatea; hartara, adi-adi izan beharko dira.

2023ko Euskal Herriko Itzuliaren lehen etapa Gasteiztik aterako da (12:59an, irteera neutralizatua; 13:21ean, irteera erreala), apirilaren 3an, eta Bastidan amaitu, 165,4 kilometroko ibilbidea eginda. Txirrindulariak Araban emango dute egun osoa.

Itzuliaren lehen jardunaldian, hala, bi esprint berezi izango dira: 110. kilometroan, Bastidan, bata; eta 145.ean, Guardian, bestea. Horrez gain, tropelak mendiko sailkapenerako balio duen lehen mendatea igo beharko du 33. kilometroan: Opakua. 7,1 kilometroko igoera izango da, % 5,8ko batez besteko maldekin. Horrek zehaztuko du egunaren amaieran zein txirrindularik jantziko duen Mendiko Sari Nagusiaren lehen maillota.

Nolanahi ere, nahiz eta lehen etapan beste igoera puntuagarririk ez dagoen, azken hiru kilometroetan kontuan hartzeko moduko hiru aldapa igo beharko dituzte parte-hartzaileek; izan ere, % 8ko bi eta % 6ko beste bat daude aurreikusita azken tarte horretan. Esprinterren taldeak lasterketa kontrolatzen ahaleginduko dira, baina lan zaila izango dute, amaiera horrek zapuztu ahal baitu ordura arte egindakoa. Horrez gain, gerta liteke haizea agertzea, eta horrek urduritasuna eragin dezake etapan zehar.

Bastidako helmugan lehen postua lortzen duen txirrindularia 2023ko Itzuliaren lehen liderra izango da. Etapa amaiera 17:18 eta 17:43 bitartean izango da, antolatzaileek egindako aurreikuspenaren arabera.

Etapa zuzenean ikusi ahalko da ETB1en eta eitb.eus-en, 15:00etatik aurrera.

Ikusi bigarren etaparen profila

PROFILA

------------------------------------------------------

IBILBIDEA

1. ETAPAKO MENDATEAK

------------------------------------------------------

1. ETAPAKO AZKEN KILOMETROAK


Nafarroako Gobernuak plan bat sortuko du prostituzioa deuseztatzeko

Remirez presidenteordeak parlamentuan nabarmendu duenez, «handitu» egingo dituzte «sexu esplotazioaren kontra egiteko ahaleginak»


Philippe Duluc zendu da, EH Baiko kidea

Ipar Euskal Herriko jardun politikoan ibilitakoa zen. Eusko Alkartasunako militantea izan zen, eta talde hura ordezkatu zuen EH Bairen zuzendaritzan.

Atzo zendu zen Philippe Duluc, 60 bat urte zituela, Baionan.

Ipar Euskal Herriko jardun politikoan ibilitakoa zen. Eusko Alkartasunako militantea izan zen, eta talde hura ordezkatu zuen EH Bairen zuzendaritzan. Gerora ere, EH Baiko kide izan zen, besteak beste. Dolumin mezu ugari argitaratu dituzte erakundeek eta kide ohiek.

Girondakoa (Akitania Berria) zen sortzez, eta han lurperatuko dute. Hala ere, meza bat egingo da Euskal Herrian.


Euroguneko kontu publikoak desorekatu ditu COVID-19ak

Defizita nabarmen hazi da urteko lehen hiruhilekoan, %2,2raino. Grezia, Italia, Portugal, Belgika, Frantzia eta Espainia dira gehien zorpeturiko herrialdeak, Eurostaten datuen arabera


Josu Juaristi EH Bilduko hautagaia izango da Europar Batasuneko hauteskundeetan

Josu Juaristi, artxiboko irudi batean

(Irene Elorza) Josu Juaristi azkoitiar kazetaria EH Bildu koalizioko hautagaia izango da Europar Batasuneko hauskundeetan, Naiz.info atariak jakinarazi duenez. Koalizio barruko alderdiren baten onespena falta den arren, zantzu guztien arabera bera izango da hautagaia. Koalizioko iturriak aipatuz, jakinarazi dute Juaristi "hautagari handia" dela, bere ibilbidearen profesionalaren bidez, Europar Batasuna "sakon" ezagutzen duelako. Horien ustez, azkoitiarrak "euskal gizartearen interesak ordezdezkatuko ditu nazioarteko foroetan", eta "Euskal Herrian hasi den prozesu politikoan lan diplomatiko garrantzitsua egingo du". Era berean, Europako testuinguarekiko "ikuspegi kritikoa" emango duelakoan dira.

Gara egunkariko zuzendari ohia eta haren Zazpika astekariaren editorea da Juaristi.


Dantza eta soinu ugariko 32. Haurren Euskal Jaialdia ospatu dute

32. Haurren Euskal jaialdia ospatu dute Andoainen egun osoan zehar, Urki dantza taldeak antolatuta. Olagain Txistulari elkartearen kalejirarekin eta Maizorri txalaparta eskolako kideen joaldiarekin eman zaio hasiera Ainhoa Aiertzak aurkeztu duen jaialdiari.

Goiz partean, honako taldeak ibili dira Andoaingo kaleetan barrena: Iruñeako San Jorge-Sanduzelaiko Erraldoi txikiak; Gasteizeko Jesus Guridi Musika Kontserbatorioko txistulari eta esku-soinulari gazteak; Markina-Xemeingo Zerutxu dantza taldea; Lizarra, Oion eta Debako Gaiteroak; Arkaitz Añorgako dantzariak; Azkaingo Kornelio musika eskola; Getxoko Itsas Argi dantza taldea; Hernaniko eta Andoaingo bertso eskola; Andoaingo trikitilari eskola; eta, Urki dantza taldea. Argazki-bilduma eta hainbat bideo, ikusgai:

Lehenbiziko saioa egin ostean, herriko hainbat elkarteetan (Andoaindarra, Belkoain Berri, Irunberri, Peña Santa Krutz eta Zumeatarra) harrera egingo diete eta bertan hamaiketakoarekin gozatu ahal izan dute guztiek ere.

12:45etan, berriro Goikoplazan bildu, eta bertan jaialdi nagusia ospatu dute. Ondoren bazkaria herriko ikastetxeetako jangelatan egin dute.

Arratsaldean, bertsolarien agurraren ostean, euskal festa plaza dantzekin ospatu dute Malkogarriyak taldearen eskutik, Goikoplazan bertan.


Bilboko Konpartsek bertan behera utzi dute Aste Nahasia

Aste Nagusiaren ordezko izan nahi zuen egitarauak, baina COVID-19ak azken astean izaniko bilakaerak atzera egitera behartu ditu. Bilboko Udalarekin oso kritiko agertu dira, eta haren «inposizioak» eta «oztopoak» salatu dituzte.

COVID-19ak azken astean izaniko «goranzko joera nabarmena ikusirik», Bilboko Konpartsek bertan behera utzi dute Aste Nahasia. Haren helburua hiriko Aste Nagusia ordezkatzea zen, «ekitaldi ludiko eta kulturalen egitarau xume batekin». Egitasmoa «osasun neurri zorrotzekin» prestatzen ari zirela nabarmendu dute konpartsek, baina, oraingo egoera dela medio, «jende batuketarik txikiena ere ez sustatzea» erabaki dute. Abuztuaren 14an prentsaurreko bat egingo dute, orain arteko lanaren balorazioa egin eta etorkizunera begira jartzeko.

Konpartsen esanetan, «pandemiak eta krisi ekonomikoak jotako Bilbo hau alaitzea» zen Aste Nahasiaren helburua. Izan ere, «herri honek irribarrea, ilusioa, esperantza eta festa desira» behar dituela aldarrikatu dute konpartsek, baina hori guztia «ZIUak bete barik» egin beharra azpimarratuta. Gauzak hala, aurten ez dute ekitaldirik egingo.

Bilboko Udalak hala exijitu ostean eman dute erabakiaren berri. Izan ere, Aste Nagusian ekitaldiak antolatu ohi dituzten eragileei eskatu die «aurten ez dezatela halakorik egin». Konpartsei zehazki ere mintzatu zaie, egitarau alternatiboa aurrera eramateko eskaera uzteko esanez. «Baztertu egingo dira bai orain arte espazio publikoan egiteko eskatutako ekintza guztiak eta bai eska daitezkeenak», ebatzi du.

Bilboko Konpartsek gogor egin dute udal gobernuaren aurka, eta hark ezarritako «inposizioak» eta «oztopoak» salatu dituzte. Konpartsen esanetan, eurek eta auzoetako jai batzordeek «mespretxua besterik ez» dute jaso Bilboko Udalaren partetik. Aste Nahasia antolatzeko prozesuan, egitasmoa aurrera eramateko baimenaren inguruko erantzun ofizialik jaso gabe zeudela azaldu dute: «Udalaren aldetik jasotako azken mezuetan, irizpide politikoak nabarmendu dira, eta ez teknikoak edo osasun arlokoak».

Konpartsen esanetan, gainera, Bilboko Udalak haiei bidali dien mezua eta prestatu duen Bilbao Uda egitaraua ez datoz bat. Udalak Aste Nahasia «arazotzat» jo duela salatu dute, eta hark uda osorako egitaraua prestatu duela hala ere: «COVID-19ak ekitaldi herrikoiak, pribatuak eta instituzionalak desberdinduko balitu bezala».

Izango ez den astea

Aste Nahasiak 51 ekitaldi prestatuta zeuzkan, bost gune nagusitan banatuak. Bertso saioak, hitzaldiak, umeen tailerrak, baserritarren merkatuak, zinema, antzezlanak, kontzertu akustikoak, zientzia tailerrak eta mahai jokoak aipatu dituzte, besteak beste. Nabarmendu dute guztietan ere segurtasun neurri «zorrotzak» eta gehienezko edukierak jartzeko asmoa zutela.


Ikusmina sortu du herrian Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzaren kanpaina berriak

Pandemia garaiak sortutako kezkak alde batera utzi eta Gipuzkoako herritarrak garraio publikora bueltatzea da kanpainaren helburua.

Ikusmina sortu du herrian Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzaren Joan-etorriak kanpaina berriak herrian. Geltoki kalean egon da kokatuta etxola, eta herritar ugari gerturatu da bertara.

Pandemia garaiak sortutako kezkak alde batera utzi eta Gipuzkoako herritarrak garraio publikora bueltatzea da kanpainaren helburua.


Arkada Social eta La Furia Arrasatearrak Iruñeko Aberri Egunean kontzertua eskainiko dute

Datorren apirilaren 9an Aberri Eguna ospatuko du EH Bilduk Iruñean, eta manifestazioa deitzeaz gain, egitarau zabala antolatu du hiriburuan eguna jai giroan ospatzeko. Kale animazioa, umeen gunea eta kontzertuak izango dira ospakizunaren ardatz.

Kontzertuen artean bi musika talde arrasatear aurkitzen dira La Furia rap abeslaria eta Arkada Social taldea. Gaztelu plazan joko dute, lehenak 16:30ean eta bigarrenak 17:45ean. Azkenak jotzen Trikiteens taldea izango da 19:15ean.

Familia eta umeentzako gunea ere izango da Iruñean, Burgoen plazan hain zuzen. Bertan, “Gora bihotzak” umeentzako ikuskizuna izango da 16:00etan, eta ostean, umeentzako jolasak izango dira 17:15ean.

Egitaraua borobiltzeko, 13:30etatik hasi eta egun osoan zehar, kale animazioak osatuta egongo da. Bertan izango dira, besteak beste, Broken Brothers Brass Band, Buruhandi eta gaiteroak, Orreaga kantuz, trikitilariak edo eta Bolibiako dantzariak.

Manifestazioa Maite dugun herria lelopean

Golem zinemetatik hasita, “Maite dugun herria” lemapean egingo du EH Bilduk manifestazioa Iruñeko kaleetan zehar. Eguerdiko 12etan abiatuako den manifestazioan, Euskal Herria Bilduk, Aberri Egun honetan ere, DEMOKRAZIA eta BURUJABETZAren ikurra astinduko du. “Larrialdi klimatiko, energetiko, ekonomiko eta soziala bizi dugun garai honetan, gure erabaki propioak hartzeko eskubidea jarri behar ditugulako erdigunean”.

“Herri gisa, komunitate gisa, gauza handiak egin ditugu eta egiten ditugu egunero kooperatibagintzan, kulturgintzan, euskalgintzan, ekologismoan eta oro har, herrigintzan... Komunitate bat gara, gure herriarekiko konpromiso militante sendo eta nekaezina mantendu duena. Harro gaude gure herriaz, maite dugu gure herria. Etsipenari aurre egin eta aurrera egiten duen herria da gure aberria”.

Arrasatetik autobusak

Arrasatetik Iruñeara joan-itzulia egiteko autobus zerbitzua jarri du Arrasateko EH Bilduk. Goizeko 9:00etan aterako da Zalduspetik eta 20:00etan aterako da Iruñetik Arrasatera bueltan. Prezioa 10€koa izango da, eta izena eman beharko da Irati edo Taupa tabernetan, edo 644 29 85 87 EH Bilduren WhatsApp zenbakian.


Abuztuko deialdi bereziarekin, bergarar ugari animatu dira odola ematera

Abuztuaren 1etik 15era, 594 gipuzkoarrek eman zuten odola, urte osoko ohiko zifra bi aste horietan soilik % 20 jaitsiz. Abuztuko odol erreserbak mantentzeko guztira 1.400 donazio behar dituzte, eta egoera ikusita deialdi berezia egin dute Gipuzkoako odol emaileen elkartetik. Gaur Arrasaten egongo da odola emateko aukera.