DSBEaren lege proiektua bertan behera uzteko eskatu du ELAk

Sindikatuak uste du proposamena «oso urrun» dagoela mugimendu sozial eta sindikalen aldarrikapenetatik. Ezkerreko alderdiei eskatu die ordezko proposamenak aurkezteko.

ELAren arabera, DSBE diru sarrerak bermatzeko errentaren lege berria «oso urrun» dago mugimendu sozial eta sindikalek planteatu dituzten aldarrikapenetatik, eta erakunde publikoak aplikatzen ari diren «murrizketak» finkatu egiten ditu. Hori dela eta, Eusko Legebiltzarrean onartu asmo duten lege egitasmoa bertan behera uzteko eskatu du beste behin sindikatuak.

DSBEaren lege berriak 2008koa ordezkatu nahi du; «eskuragarriagoa» eta «eraginkorragoa» izan nahi du kaltebera diren kolektiboentzako, Jaurlaritzaren hitzetan, eta, horretarako, baldintza malguagoak eta zenbateko handiagoak izango ditu. Bada, Gasteizko legebiltzarreko Lan eta Enplegu batzordeak aurreko astean onartu zuen azkeneko txostena, eta osoko bilkuran eztabaidatu eta bozkatu beharko dute orain. EAJ, PSE-EE eta Elkarrekin Podemosen babesa izan zuen irizpenak, eta EH Bildu abstenitu egin zen. Sindikatuaren arabera, ordea, txosten horren edukiak «apenas» ditu aldaketarik Jaurlaritzak aurkeztutako lege proposamenarekin alderatuta, eta uste du alderdien arteko akordioaren emaitza baino ez dela.

Hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzak eta Elkarrekin Podemos-IUk akordioa egin zuten urrian, eta adostu zuten, besteak beste, errenta jasotzeko adina 23 urtetik 18ra jaistea, eta gehieneko errenta pobrezia arriskuaren tasa baino txikiagoa ez izatea, hots, 803 eurotik gorakoa izatea.

ELAren iritziz, aldaketa horiek ez dira nahikoak, eta Elkarrekin Podemos-IUri egotzi dio «kanpaina onartezina» egitea, lorpen gisa saldu dituelako aldaketak. Izan ere, sindikatuak azaldu duenez, ez da egia 18 urte bete dituen edonork izango duela errenta eskatzeko aukera, 18-23 urte bitartekoei aurrez urtebetez Lanbiden izena emanda egotea eskatzen baitzaie, eta 29 urtetik beherakoei urtebetez bakarrik bizitzen egotea.

Zenbatekoari dagokionez ere, ELAk salatu du KPIaren eguneratzea baino ez duela jasotzen txostenak, bestelako igoerarik gehitu gabe, eta aurrerantzean ere Jaurlaritzaren esku geratuko dela kopurua zehaztea, nahierara egin dezan. Gainera, salatu du Espainiako pobrezia arriskuaren tasa lehenetsi dutela Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako tasaren aurretik, eta horrek errentaren zenbatekoa txikiagotzea dakarrela.

Horiek horrela, sindikatuak ohartarazi du diru laguntzen zenbatekoa eta prestazioa eskatzeko gutxieneko adina aldatzeak ez dituela konponduko gizarte babesaren sistemak egun dituen arazoak. «Gaur egun, 2008an baino 73.000 pertsona gehiago daude pobrezia arriskuan. Horrek argi eta garbi erakusten du gizarte prestazioen sistema ez dela nahikoa».

Oharra alderdiei

ELAk gogorarazi du gizarte prestazioen sistema egokia izatea «funtsezko elementua» dela gizarte kohesiorako eta pertsonak erdigunean jartzeko, eta ohartarazi konpondu gabe segitzen dutela DSBEak dituen hutsuneak eta «benetako kudeaketa arazoak». Bada, lege proiektua erretiratzeaz gain, 2008ko legea «berehala» aplikatzeko eskatu du sindikatuak.

Sindikatuak iritzi dio lan prekaritatea murrizten duten eta irregulartasun egoerekin amaitzen duten neurriak ezartzea dela irtenbidea. Horregatik, Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza duten ezkerreko alderdiei eskatu die lege egitasmoa arbuiatzeko eta 2008ko legea hobetuko duten proposamenak aurkezteko. Izan ere, ELAk uste du «legea onartzeak edota babesteak» lagundu egingo duela pobrezia handitzen edota pentsiodunen «errealitate bidegabeak» betikotzen.


Omenaldi beroa eskaini diote Joxe Jabier Etxeberria medikuari Goizuetan

Omenaldi beroa egin diote goizuetarrek Joxe Jabier Etxeberria, ia 30 urtez herriko mediku izan den herriko semeari. Ia hiru hamarkadatan herriko mediku izan ondotik, erretiroa hartu berri du Etxeberriak, eta bere ibilbidearen aitortza egin eta eskerrak eman zizkioten herritarrek. Abesbatzak eta dantzariek ere hartu zuten parte, kantuekin eta aurreskuarekin, eta oroigarria eman zion Unai Miranda alkateak Etxeberriari, egindako lan bikainaren errekonozimendu gisa. Argazkiak: Felix Loiarte


Inauteri arratsaldeak dantzan

Zaldunita. Franxesk DJ.


Juan Mari Tolin, mende laurden Itzuliko tropelean

Ume koskorretan ziklista izan nahi zuen. Afizionatuetan Bo Hamburger eta Xabier Usabiaga izan zituen taldekide. Bete zuen Itzulia bi gurpilen gainean egiteko ametsa; ez ordea berak irudikatu bezala.

600dik gora etapa egin ditu. Zientoka txirrindulari ezagutu ditu, eta milaka erretratu egin, 25 urte daramatza-eta Euskal Herriko Itzulian argazkiak eginaz. Juan Mari Tolinek berak ikusi eta ikasitakoez aritu da Jon Artanorekin Zarauzko kafetegi batean, eguneko etaparen abiapuntura joan aurretik.

Tolin txirrindulari gaztetxoan 1000 lasterketa baino gehiagotan izana da berak ekoitzitako foto finish makina erabiltzen eta gaztetxotatik ezagutzen ditu gaur elitean ari diren ziklista asko. Urte horietan guztietan bildutako irudiz eta kontuz hornitutako liburua ere kaleratu du: "Emoción. Fotos, vivencias y anécdotas de 20 ciclistas".


Mendian solte utzitako txakurrek abereei erasotzen dietela salatu dute

Koronabirusa dela-eta, egoera areagotu egin dela diote abeltzainek. Hortaz, abereekiko errespetua eta ardura exijitu dizkiete mendian ibiltzen direnei.


Urnietan izango da Gipuzkoako Eskolarteko Bertso txapelketako finala

Gipuzkoako Eskolarteko Bertso txapelketak Urnietan egingo du bere azken geldialdia: finala zuzenean jarraitzeko aukera izango da Sarobe arte eszenikoen gunean, hilaren 28an, arratseko 19:00etan. Lau kanporaketa jokatu dira azken txanpa aurretik: horietan garaile izan zirenez gain, beste bi bertsolari igaro dira finalera, puntuazioz.

Gipuzkoako Eskolarteko Bertso txapelketako finala zuzenean jarraitzeko aukera izango da Sarobe arte eszenikoen gunean. Lau kanporaketa jokatu dira azken txanpa aurretik: horietan garaile izan direnez gain, beste bi bertsolari sailkatu dira finalerako, puntuazioz.

Honako hau da finalean arituko den seikotea: Joar Garate Rueda, Nerea Isusi Gomez, Naia Arrizabalaga Arrieta, Amets Aizpurua Manzisidor, Ekarin Tolaretxipi Errasti eta Jon Mendiluze Mujika.

Finalera joan ahal izateko gonbidapena eskatu beharko da lotura honetan.


Dozenaka emakumek parte hartu dute Zumbatoia saioan

Martxoaren 8aren bueltan antolatuta, zumba saioa egin dute gaur Azpeitiko Igerilekuan. Doako saioa izan da.

Zumbatoia egin dute gaur goizean, 10:30etik 12:00etara artean, Udal Igerilekuan. Martxoaren 8aren, Emakumeen Nazioarteko Egunaren bueltan antolatutako doako saioa izan da. Regla Hernandez eta Lara Idoeta zumbako irakasleek gidatu dute kirol ekitaldian dozenaka emakumek parte hartu dute.


Zoritxarreko Espainiako Txapelketa Joanes Goitisolorentzat

Iragan asteburuan Espainiako duatloi Txapelketa lehiatu zen Avilesen (Asturias). 2014az geroztik, zazpigarren aldiz izan da Aviles Espainiako Txapelketako egoitza, eta, aurtengo edizioak, gainera, esangura bereziki azpimarragarria izan du: proba baliogarria izan da irailean, Multideporte Bilbao-Bizkaia 2022 markoaren barruan, Bilbon lehiatuko den Europako duatloi Txapelketara sailkatzeko. Lasterketa horretan izan da Alusgima Peñota Dental Triatlon taldeko Joanes Goitisolo Otazua gernikarra. Goitisolok, hain zuzen ere, gizonezkoen elite kategoriako proban parte hartu zuen. Norgehiagoka hasteko, parte-hartzaileek bost kilometroko korrika saioa egin behar izan zuten; ondoren, hogei kilometroko txirrindularitza trantsizioari ekin zioten; bukatzeko, bi kilometro eta erdiko bigarren lasterkaldi bat izan zuten.

Kategoria guztietan eta, bereziki, gizonezkoen elite mailan Espainiako goreneko mailako duatletak aurkeztu ziren, eta, horrenbestez, probaren lehiakortasuna oso handia izan zen. Irteera lerroan izan ziren, batetik, iazko probetatik sailkatu zirenak eta, bestetik, aurtengo norgehiagoketetan puntuak bildu, eta Avileseko zitarako txartela eskuratu dutenak. Goitisolo lasterketa ona egiteko asmoz agertu zen irteerara, aurtengo duatloi denboraldian erdietsi dituen garaipenak eta ohorezko postuak alde edukita. Izan ere, lehenengo probetatik garaipenen zurrunbiloan sartuta dabil Gernika-Lumokoa, eta, hain zuzen, bolada horri jarraipena emateko asmoz abiatu zen. Dena dela, zortea ez zuen lagun izan.

Goitisoloren arabera, bizikletako sektorean “ahalik eta alderik handiena egitea” izan zen jomuga. Jomuga hori buruan izanda, lehen korrikaldian “inoizko mailarik onena” eman zuen gernikarrak, lehen postutik hamabi segundutara. Baina bizikletara igotzera zihoala, beste parte-hartzaile batek noranzkoa aldatu zuen, eta Goitisolo sorbaldan jo zuen, bizikletara igotzeko puntuan zegoela. Erorikoa sahiesteko, Goitisolok zapatila pedaletik atera, eta lurrean jarri zuen; nolanahi ere, duatloi nahiz triatloi probetan zapatak pedalera lotuta dituztela janzten dituztenez, hesi azpitik ihes egin zion, eta Goitisolok denbora oso baliotsua galdu zuen istripu horregaz; hain zuzen ere, 45 segundu inguruko denbora galera eta “arreta guztia galtzea” suposatu zion arazo horrek, eta talde handi bik aurreratu zioten.

Bizikletako trantsizioan, halaber, txanponaren ifrentzu iluna baino ez zuen ikusi Goitisolok. Ihesaldi bat egiteko, aurretiaz beste bi duatletagaz berba egina zegoen, eta bi parte-hartzaile horiek erasora jo zuten; hori dela eta, lasterketa buruarekiko galdua zeukan aldea handitu besterik ez zen egin, eta, gainera, Goitisolok ez zuen inongo kolaboraziorik edota laguntzarik jaso taldeko gainontzeko txirrindularien partetik. Egoera hori “mentalki oso gaitza” izan zen, aitortu duenez, baina helmugaraino ailegatzea lortu zuen, 22. postuan bukatzeko. Behin proba amaituta, Goitisolok azaldu du lortutako emaitza eta egindako ahalegina “ez direla inondik inora parekideak“. Dena dela, atleta gernikarra, “hurrengo erronkei begira” dago, dagoeneko.


Aitor Arruti Rezabal: Sokrates, Glaukon eta gure arteko egiak

Sokratesen heriotza zigorra

KOADERNO BERDEKO POSTALAK-33

Garapenean bidelagun asteko irakurraldirako idatzia

Bazen behin Grezia klasikoan Sokrates izeneko filosofo zuzen bat.

Hain zen zuzena gizona, kanpotarren alde egiteagatik heriotza zigorra ezarri ziotenean, uko egin baitzion lagunek bideratutako ihesari.

Eztabaidak eginez ikastearen aldekoa zen Sokrates, eta halako batean Glaukonekin zuzentasunaz aritu zen filosofatzen. Glaukonek zioenez, inork ikusi gabe ari garenean guztiok gara okerrak, ez dago zuzen bakar bat ere inor begira ez duenean.

Ikusezin bihurtzeko Gigesen eraztun bana gizon zuzen bati eta gizon bidegabe bati eskainiz gero, Glaukonek uste zuen biek baliatuko luketela ikusezin izatea okerkeriak egiteko.

Sokratesek erantzun zion orduan, adieraziz aipatutako bi gizonak izango zirela bidegabeak, zuzena denak zuzen jokatzen duelako beti, baita ikusten ez dutenean ere.

Zuzentasunaz hitz egiten ari garela, zuzena al da orain arte aipatutako pertsonaia guztiak gizonezkoak izatea? Lidiako errege Gigesen eraztun beharrik gabe ere, ikusezin ditugu historiaren zutabe izandako emakumeak, eta halaxe diraute orobat gaur egun, nola munduan zehar, hala geure artean ere, salbuespenak salbuespen.

Egia aurkitzea posible zela aldarrikatu zuen Sokratesek, eta egiazaleok badugu zertan hasi, beraz. Esate baterako, egiatik hurbilago izan daitekeen historia idazten.

Lan horri ekiteko ez dago urrutira joan beharrik. Hementxe has gaitezke, gaur, oraintxe bertan, emakume zein gizon, gizon zein emakume, bidezko eta bidegabe, trukea eskuz esku eginez,

merkataritzarik bidezkoena bitartekorik gabekoa delakoan, elkarri begiratuz, elkar ikusiz, trukegairik borobilenak bihotzetik bihotzera doazenak direlako ustean.

Aitor Arruti Rezabal


Tolosako finalaurrekoa Unai Agirrek irabazi du; Beñat Lizaso seigarrena izan da

Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako bigarren finalaurrekoa jokatu da gaur Tolosan; hirugarrena eta azkena datorren igandean Eibarren da

Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako bigarren finalaurrekoa jokatu da gaur, igandea, Tolosako Usabal kiroldegian. Unai Agirre nagusitu da, hala hernaniarra zuzenean sailkatu da abenduaren 19an Donostian jokatuko den finalerako. Beñat Gaztelumendik eta Iñaki Apalategik lortu dute bigarren eta hirugarren postua gaurkoan, hurrenez hurren. Beñat Lizaso azpeitiarrak ere kantatu du Tolosan, seigarren postuan gelditu da han. Tolosako kiroldegia bete egin da, 1.600 bertsozale bildu dira han. Tolosako finalaurrekoan aritu den seikotea. Unagi Agirre beheko lerrotik eskuinekoa da (Bertsozale.eus) Hirugarren eta azken finalaurrekoa Eibarren da Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako hirugarren eta azken finalaurrekoa datorren igandean, abenduaren 6an, Eibarko Astelena pilotalekuan izango da, 17:30ean. orduan erabakiko da finalerako seikoa. Dagoeneko bi dira finalaurrekoak irabazi eta zuzenean finalera sailkatutakoak: Alaia Martin eta Unai Agirre. Eibarko finalaurrekoan ariko diren sei bertsolarietatik lau Urola Kostakoak dira: Arkaitz Oiartzabal Xamoa, Felix Zubia (Zarautz), Iñaki Gurrutxaga (Orio), Jon Maia (Zumaia), Mikel Artola eta Nahikari Gabilondo (Zarautz). Inaxio Usarralde izango da aurkezlea. Ohi bezala, sarrerak salgai daude www.bertsosarrerak.eus webgunean.


Udaberriko tailerrak egingo dituzte gaztelekuan

Izen emateak asteazkenetik ostiralera 09:00etatik 13:00etara udaletxean egin daitezke, edo bestela, 17:00etatik 20:00etara gaztelekuan. Izen emateko, martxoaren 26a da azken eguna.

Udaberriko tailerrak antolatu ditu Anoetako gaztelekuak. Hiru euroko prezioa ordaindu beharko da ikastaro bakoitzeko.

Hau da eskaintza:

Buztinarekin sortzen

Gazteria suspertzaileak eskainiko du HH2 (11:30 - 12:30) eta HH3 (10:00 - 11:00) mailako ikasleentzat apirilaren 6an gaztelekuan. Zikintzeko arropa eraman beharko da.

Kimikariak

Kimikari elkarteak eskainiko du, LH1, LH2 eta LH3ko ikasleentzat. Apirilaren 7an, gaztelekuan izango da 10:00etatik 12:00etara. Izena ematen duten lehen 20 pertsonek izango dute lehentasuna.

Sekretuaren bila

Gazteria suspertzaileak eskainiko du saioa LH4, LH5 eta LH6ko ikasleentzat. Apirilaren 8an izango da gaztelekuan eta izen emateen arabera erabakiko da ordutegia. Sei pertsonako taldeak egingo dira eta horren arabera ordutegi ezberdina ezarriko zaio talde bakoitzari.

Bubble balls

Izen bereko elkarteak eskainiko du saioa DBHko nerabeentzat. Apirilaren 9an izango da saioa kiroldegian. Seiko taldeak egingo dira eta ordutegi ezberdina ezarriko zaio talde bakoitzari. Talde bakoitzak ordubeteko saioa egingo du.


Mañariko Santa Agedan 800 bat euro Saharako errefuxiatuentzat

Zapatuan Santa Ageda koplak abestera irten zuten Mañarian.

Baturiko 800 bat euroak Saharako errefuxiatuen kanpamentura helaraziko dituzte, Hamadako Izarrak elkartearen bitartez, Aste Santu inguruan. 2015etik proiektuan parte hartu duten umeen familiei janaria erosteko da dirua. Antolatzaileek "bihotzez eskerrak" eman dizkiete herritarrei, kantuan ibilitakoei eta hamarretakoa nahiz bazkaria prestatu zuten boluntarioei.


Mariupoldik ihes egiteko giza korridore bat irekitzea espero du Ukrainak

Ukrainako presidentearen esanetan, zibilak atera ahal izan dira ostegun honetan Sumy, Trostyanets, Krasnopillia, Irpin, Bucha, Hostomel eta Izium hirietatik.

Ukrainak espero du Mariupoldik ihes egin ahal izateko korridore humanitario bat irekiko dela, zibilentzat, Iryna Verestxuk lehen ministrordeak esan duenez.

Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak azpimarratu duenez, bestalde, egun bakar batean ia 40.000 pertsona atera ahal izan dira Sumy, Trostianets, Krasnopillia, Irpin, Butxa, Hostomel eta Izium hirietatik. Hala ere, Mariupolen eta Volnovakhan erasoak ez direla gelditu salatu du.

"Osteguneko zeregin nagusietako bat korridore humanitarioak antolatzea izan zen. Sumy, Trostianets, Krasnopillia, Irpin, Butxa, Hostomel eta Izium. Egun honetan gutako ia 40.000 atera dira. Poltava, Kiev, Txerkasi, Zaporizhia, Dnipro eta Lviv hirietan eman zaie babesa", azpimarratu du Zelenskik nazioari eskainitako hitzaldi batean.

Zelenskiren arabera, bi egunetan 100.000 pertsona inguru irten dira pasabide humanitarioetatik barrena.

Bestalde, Mariupolen eta Volnovakhan su-etena ezartzeko eskatu dio presidente ukrainarrak Errusiari.

"Mariupol eta Volnovakha erabat blokeatuta daude. Korridore humanitarioak irekitzeko lan egin bagenuen ere, tropa errusiarrek ez dituzte armak isildu", esan du.

Zibilak ateratzeko bost korridore zabalduko dituela iragarri du Errusiak

Ukrainako gerra hasi zenetik 16 egun betetzen diren honetan, Errusiak su-etena iragarri du eta bost hiritatik zibilak ateratzeko korridore humanitarioak zabalduko dituela jakinarazi die RIA eta Interfax albiste agentziei.

Mikhail Mizintsev Errusiako Defentsa Kontrolerako Zentro Nazionaleko buruaren esanetan, ebakuatzen dituzten pertsona horiek Errusiara edo Ukrainako beste hiri batzuetara joan ahalko dira.

"2022ko martxoaren 11n, 10:00etatik aurrera (08:00etan Euskal Herrian), Errusiak 'isiltasun erregimena' ezarriko du eta korridore humanitarioak irekiko ditu", zabaldu du Interfax albiste agentziak, Mizintsev aipatuz.

Hauek dira bost hiri horiek: Kiev, Sumy, Kharkiv, Mariupol eta Txernihiv.


Zazpi protestari atxilotu zituzten igandean Silverstoneko zirkuitura sartzeagatik

1 Formulako lasterketa jokatzen ari zirela egin zuten protesta Just Stop Oil taldeko kideek. Errepide erdian eseri ziren bost lagun, eta atera egin behar izan zituzten. Denera, zazpi ekintzaile atxilotu zituzten.

Britainia Handiko 1 Formulako sari nagusia martxan zela, bost lagun sartu ziren atzo Silverstoneko zirkuitura, Birminghamen, Southamptonen, Essexen eta beste hainbat hiritan egin asmo dituzten petrolio findegien aurka protestatzeko. Guanyu Zhou gidariak istripu bat izan zuen, eta lasterketa etenda zegoen unea aprobetxatu zuten Just Stop Oil taldeko ekintzaileek pistara salto egin eta errepide erdian jartzeko. Berehala atera eta atxilotu zituzten denak.

Erregai fosilen erabileraren aurkako mugimendu ekologista bat da Just Stop Oil; zehazki, Erresuma Batuan dozena bat petrolio findegi eraikitzeko proiektuaren aurka ari dira. Aldarri horri eusteko, aurrerantzean ere kirol eta kultur ekitaldien aurka egiten jarraituko dutela ohartarazi dute ekintzaren ondoren.

Hiru egunez, 400.000 lagun bildu ditu Silverstoneko 1 Formulako sari nagusiak. Poliziak bazuen susmoa zirkuitua hartzeko planak egiten ari zirela, eta ekitaldiaren arduradunek eskatu zuten halako «arriskurik» ez hartzeko. «Oso arriskutsua da pistan sartzea autoak martxan dauden bitartean», adierazi zuten, eta prest agertu ziren ekintzaileekin «protesta baketsu bat» egiteko modua adosteko. Just Stop Oil taldeko kideek, ordea, aurrera egin zuten protestarekin, eta zirkuituaren erdira sartzea lortu zuten azkenean. Ez zen inor zauritu.


‘Biolentzia sinbolikoa, izu soziala eta kontrola’ hitzaldia, Zabielen

Mutriku indarkeria matxistaren aurka ekimenaren baitan dauden hitzorduen artean dago, Biolentzia sinbolikoa, izu soziala eta kontrola. Emakumean otzantzeko estrategiak Mijo Lizarzabu Garciak eskainiko duen hitzaldia.

Indarkeriaren aurkako eguna aitzaki hartuta, indarkeria birpentsatzeko ariketa bat proposatuko da. Berbera biolentzia zuzenera lotzen duten lekuetatik mugitu eta eremu sinbolikora desplazatuz. “Eremu sinboliko horretan txertatuta dagoen biolentziaren materialtasuna eta ondorioak aztertuko ditugu, haien artean izu soziala eta emakumeen gorputzen gaineko kontrola”.


“Feminismotik alternatibak lantzen gabiltza, transnazionaletatik 'desentxufatu' ahal izateko”

Júlia Martí Comasek (Karrantza, 1989) berbaldia emango du Durangoko San Agustin Kultur Gunean, martxoaren 18an, Durangoko Bilgune Feministak gonbidatuta. Multinazionalek munduko hainbat herrialdetan zein gure inguruan duten eragina aztertuko du genero ikuspuntutik.

Latinoamerikako Multinazionalen Behategiko kidea zara. Zein lan egiten duzue?

Botere korporatiboaren inguruan lan egiten dugu. Enpresa multinazional hauen eragin zehatzen analisia egiten dugu, baita enpresen eta instituzioen botere harremanei buruzkoa ere. Harreman horiek erraztu egiten dute enpresa hauek hain inpaktu larria izatea. Bestalde, alternatibak ere lantzen ditugu, begirada lokal eta ekofeminista batetik.

Zein eragin dute multinazionalek latinoamerikan, eta bereziki genero ikuspuntutik emakumeengan?

Argitu gura nuke enpresa multinazionalek hemen ere badutela eragina. Hala ere, inpaktua ezberdina da. Hemen, energia ekoizten duten enpresen kasuan, pobrezia energetikoagaz edo tarifa altuekin dute zerikusia. Latinoamerikan, megaproiektuak ikusten ditugu. Energia berriztagarrien kasuan, enpresa hauek ez lukete inguruan hainbeste inpaktu izan behar, baina energia berdea barik irabaziak handitzea denez euren helburua, eguzki-parkeak edo elizedun handiak egiten dituzte, eta horrek eragin handia du inguruko komunitateetan. Gutxi gorabehera, komunitate hauek oreka bat mantentzen zuten. Enpresa handiak komunitate batera heltzen direnean, batez ere naturagaz, kulturagaz eta nekazaritzagaz duten loturan inpaktu handi bat gertatzen da. Bizitzaren prekarizazioa dakar eta bizitza prekarizatzen denean egoera horrek eragin handiagoa du emakumeengan. Bizitzen jarraitzeko ahalegin bikoitza egin behar denean, emakumeek sufritzen dute gehien. Gainera, honi biolentzia eta krimen organizatuaren hazkundea gehitzen badiogu, emakumeengan segurtasun falta handiagoa dago.

Egoera honen aurrean, zein alternatiba dugu?

Enpresa hauetako batzuek irudi bat saldu gura izaten dute hemen: ingurumenagaz konprometituta daudela eta feministak direla. Irudi faltsua da. Hor dago Ropa Limpia kanpaina, arroparen industriaren eragina salatu duena. Sareen arteko aliantzak bultzatu behar ditugu. Bestalde, instituzioen aldetik ere kontrol bat egon beharko litzateke, giza eskubideak errespetatzen dituztela bermatzeko. Bestalde, feminismotik alternatibak lantzen gabiltza, transnazionaletatik 'desentxufatu' ahal izateko. Gure bizitza ekonomiko eta soziala transnazionaletatik kanpo egitea, hain zuzen ere. Elektrizitatea ez diogu zertan Iberdrolari erosi, beste kooperatiba batzuk daude. Janaria ez dugu zertan Mercadonan erosi. Badaude kontsumo taldeak.


Itzulera, beste bide batetik

Zumaiako trainerua bueltan da, urtebetez lehorrean egon eta gero. Arraunlari eskarmentudun batzuen bultzadarekin dator, "gazteei aukera emateko nahiarekin". Atsegin Odriozola eta Gurutze Lopetegi arraunlariekin hitz egin du 'Berria'-k.

Zumaiak asko eman zion emakumezkoen traineruen lehiari. Sortzaile, eragile, eta garaile ere bai. Nork ez du gogoan 2013ko talde gogoangarria, ia dena irabazi zuena, Kontxako Bandera barne. Baina, bizitzak bezala, arraun taldeen izateak ere zikloak izaten ditu, eta zumaiarrek ezin izan zuten trainerua osatu aurreko urteko udazkenean. Horrenbestez, aurtengo udan ez ziren lehiatu. Ematen du, baina, urtebeteko geldialdia bakarrik izango dela. Izan ere, Zumaia uretan da berriz ere. Atzo bertan, esaterako, Urola ibaiko itsasadarrean ikus zitekeen ontzi gorria, entrenamendua egiten Josu Osa entrenatzailearen aginduetara. Bada hilabete-edo arraunlariak lanean hasi zirela. Jarraitu erreportajea irakurtzen, Berria.eus-en.


EBZk ez du bere munizioa ukitu, eta itun azkarra eskatu die EBko estatu kideei

Azken bi hilabeteetan ekonomia hobetu egin dela esan du Christine Lagardek, baina «urrun» dela pandemiaren aurrekoa. Prest dituen pizgarriak baliatzeko pronto da EBZ


Facebook eta Instagram kontuak 24 orduz itxi dizkiotela salatu du Arnaldo Otegik

EH Bilduko koordinatzailearen esanetan, Julen Madariagaren heriotzaren inguruan idazteagatik blokeatu dizkiote kontuak.

Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiak atzo salatu zuenez, Facebook eta Instagram sare sozialetako kontuak 24 orduz itxi dizkiote Julen Madariagaren heriotzaren inguruan idazteagatik.

Hau da itxiera eragin duen mezua: "Julen Madariaga zendu da, ETAko sortzailea, HB eta Aralarreko kidea. Abertzalea eta gure herriaren askatasunarekin konprometitua. Nire doluminak senideei eta lagunei. Irabazi arte! ".

Otegik Twitterren argitaratutako beste mezu batekin erantzun dio blokeoari: "Isildu nahi gaituzten arren, lanean jarraituko dugu. Ez gaituzue isilduko! ".


‘Emakumeok Mugimenduan’ jartzeko gonbita, Lazkaon

Gipuzkoako emakumeak ahalduntzeko helburuz, herriz herri abiatu da Emakumeok Mugimenduan egitasmoa, foru aldundiak bultzatuta. Bakoitzaren jarrera aktibotik hasita, jarduera fisikoa eginez, emakumeek kirolarekiko duten harremana «eraldatu eta indartu» nahi dute.Herenegun Lazkaon izan ziren kalean informazioa banatzen. Otsailaren 28ra arte, digitalki 40.000 kilometro (munduari bira) egin nahi dituzte.


Maliko emakume bat bederatzi umez erditu da Marokoko ospitale batean

Inoiz jaso den erditzerik handiena da. Ama eta umeak ondo daude, Maliko Osasun Ministerioaren arabera.

Maliko Osasun Ministerioak adierazi duenez, emakume maliar bat bederatzi umez erditu da Marokoko ospitale batean. Ekografietan bi haur gutxiago atzeman zituzten, baina bederatzi izan ditu azkenean. Zesarea egin behar izan diote.

Haliam Cisse izeneko emakumeak bi aste eman zituen Bamakoko erietxe batean, baina Bah Ndaw Maliko behin-behineko presidenteak Cisse Marokoko ospitale batera lekualdatzeko baimena eman zuen martxoaren 30ean, haurdunaldi berezia zelako: zazpi umez erdituko zela uste zuten.

Bi herrialdeetan egin zizkioten ekografiek hori erakusten zuten, baina bederatzi izan ditu azkenean. Maliko Osasun Ministerioak zabaldu du informazioa, eta esan du ama eta umeak «ondo» daudela. Inoiz jaso den erditzerik handiena da Cisserena.


Abenduaren 15ean omenduko ditu aldundiak frankismoaren biktimak

Jazarpena jasan zuten pertsona guztiei egin die ekitaldira bertaratzeko deia; horretarako aldundiarekin harremanetan jartzeko aukera eskaini dute.

Imanol Lasa bozeramailea azalpenak ematean atzoko agerraldian (Gipuzkoako Foru Aldundia). Gipuzkoako Foru Aldundiak Urrezko Dominarekin omendu nahi ditu 1936an eta gerraostean hil zituzten pertsonak, espetxeratu zituztenak, erbestea edo konfinamendua jasan zutenak, errepresio sozio-ekonomikoa jasan zutenak, eta beren eskubide sozial, ekonomiko, politiko eta kulturalak zapalduak izan zituztenak. Aldundiko bozeramaile Imanol Lasaren esanetan, "pertsona horiek guztiek egiaren, justiziaren, aitormenaren eskubidea dute, eta omenaldi bat izatea merezi dute, gizarte osoaren aitortza, ahaztuak izan ez daitezen, hartara gure herriaren memorian izan daitezen eta hurrengo belaunaldiek ere jakin dezaten". Ekitaldia abenduaren 15ean izango da, 18:00etan, foru jauregian. Aldundia harremanetan jarri da agintaldi honetan memoriari lotuta antolatutako ekitaldietan parte hartu duten elkarteekin, biktimekin eta zuzeneko familiartekoekin, gonbidapen jaso dezaten. Hala ere, deia zabaldu nahi die jazarpen hori jasan zuten pertsona guztiei, eta ekitaldian parte hartzera animatu ditu. Horretarako, harremanetan jar daitezke 943-11 37 61 telefonora deituta edo kabinetea@gipuzkoa.eus helbidera idatzita. "Ezin dugu hutsunea bete, baina bai memoria sendatu. 36ko belaunaldi hark egin zuen sakrifizioaren zordun gara. Gaur aldarrikatzen ditugun balioak emakume eta gizon horiek gerran eta ondoren aldeztu zituzten horiek berak dira. Pertsonak daude esperientzia ororen atzetik; eta hurrengo belaunaldiok memoria hori gordetzen dugu, hartara berriro antzekorik gerta ez dadin", esan du Lasak. Hori dela eta, ekitaldian plaka bat inauguratuko dute, aldundian geratuko dena ohorezko solairuan ikusgai, hurrengo belaunaldiek garai hartan izan zen sufrimenduaren lekukotza izan dezaten.


"Euskal Herria eta Unama'kiren artean harreman estua dago"

Maddi Beltza Beristain etxarriarra bi hilabetez Kanadako Cape Breton Islandgo Louisbourg leku historikoan egon da, euskal hizkuntza eta kultura zabaltzen.

Louisbourg Kanadako Eskozia Berriko Cape Breton Islanden dagoen leku historiko bat da. Gotorleku honetan, 1744 urtera atzera egin dute eta garaiko bizitza islatzen dute bertan lan egiten duten 300 bat antzezlek eta langilek. Urtero 150.000 bisitari izaten ditu.

Jauzarrea euskal jakintza aztertu eta zabaltzeko bideak Unama'ki College - CBU Cape Breton Universityrekin eta Parks Canadarekin batera Unama'ki programa martxan jarri zuten duela bost urte, 2018an. Unama'ki Mi'kmaq Nazio indigenaren lurralde historikoa da. Programa honen bitartez, Euskal Herriko ikasle boluntarioak Louisbourgera joaten dira bi hilabetez euskal hizkuntza, musika, dantzak eta abar erakustera, XVIII. mendeko herritarren paperean sartuz. Programaren helburuak, besteak beste, Mi'kmaq Nazio indigena eta Euskal Herrien artean harremana egitea eta euskal kulturaren sustapena egitea da, izan ere, duela hiru mende biztanleriaren %20 euskaldunak ziren eta bigarren nazionalitate jendetsuena zen, frantsesen ondoren.

Louisbourgeko aktoreak eta boluntarioak. © XABI OTERO-JAUZARREA

2023ko udan etxarriar batek parte hartu du Jauzarrearen Unama'ki programan: Maddi Beltza Beristain 17 urteko gaztea, eta bi hilabetez XVIII. mendean Louisbourgera iritsi zen Hendaiako familia bateko alaba izan da; besteak beste, XVIII. mendeko txistu baten birsorkuntzarekin euskal musika tradizionala jo du eta bertako langileak jauziak irakatsi dizkie.

Zer da Jauzarrea?

"Jauzarreak euskal hizkuntza eta kultura babestu egiten ditu"

Jauzarrea Euskal Herriko elkarte bat da. Euskal hizkuntza eta kultura babestu egiten du.

Eta zertan datza Unama'ki programa?

Proiektu hau sortu zen konturatu zirelako bazela harreman oso estua Euskal Herriarekin eta Unama'kiren artean. Unama'ki Mi'kmaq Nazio indigenaren herria da. Euskaldunekin harreman estua dute. Antza denez, Colon ameriketara iritsi aurretik euskaldunak Ipar Amerikara iritsi ziren; hain zuzen, Ipar Ameriketako kostaldera bisitak 1342an hasi ziren azal salerosketekin. Ondoren, baleak ehizatzera joaten ziren eta, aldi berean, bakailaoa arrantzatzen zuten. Louisbourgen, egon nintzen herrian, gotorleku bat dago eta leku historiko bat da. Parks Canada Kanadako gobernuaren beste erakunde batek kudeatzen du, parke nazionalak eta toki historikoak kudeatzen dituena. Leku historikoan birsortutako etxeak daude, eta Xabi Otero Jauzarreako zuzendariari interesgarria iruditu zitzaion beraiekin kontaktuan egotea eta euskaldunak hara joatea euskal kultura eta hizkuntza azaltzeko: Euskal Herria non dagoen, euskaraz hitz egin, euskal musika eta dantza erakutsi...

Nola hasi zinen Jauzarrean?

Nire amona Jauzarrean zegoen, eta beragatik sartu nintzen.

Nola sortu zitzaizun Kanadara joateko aukera?

"Jauzarreako kide naiz, eta Kanadara joan behar nintzela esaten zidaten"

Duela lau urte inguru amonak esan zidan Kanadara joan behar nintzela. Amona aurretik egon zen, 2018an proiektuarekin hasi aurretik lekua ikustera joan zirelako. Xabi Otero Jauzarrako zuzendaria da, eta bertan Atlantiar kongresua egin zuten. Bertan hasi zen programa. Bueltan amonak esan zidan bai ala bai joan behar nintzela.

Noiz joan zinen?

Aurtengo udan, bi hilabetez. Uztailaren 1etik abuztuaren 31ra. Aurreko urtean joan behar nintzen, baina Covid19 zela eta urte honetara atzeratzea erabaki genuen.

Zer egin duzue bertan? Zein izan da zure lana?

"Gotorlekuan etxe birsortuak daude, eta horietako bat euskaldunen etxea da"

Gotorlekuan XVIII. mendeko hogei bat etxe birsortuta daude, eta haietako bat euskaldunen etxea da: Maison DesRoches. Toki historikoan sartzean ikusten den lehenengo etxea da. Bertan pasatzen genuen denbora gehiena, eta euskal kulturari buruz hitz egiten genuen, euskal musika eta dantzak interpretatzen genituen, azalpenak ematen genituen eta abar. Euskal kultura azaltzen hasi ginen eta denak begira gelditzen ziren, non dagoen galdetzen zuten, Espainia edo Frantzia den... Pertsonei historia kontatzea da, eta oso polita izan da. Etxe horretako historia ere kontatzen genuen. Kontatzen dena egia da. Oso dokumentatuta dago. Gotorlekua garai batean bezala dago, baina herria birsortu zuten. Turistek bertan lo egin dezakete, eta guk egun batean ere kartzelan lo egin genuen. Mamuak zeudela esaten zuten, eta esan genien agian euskaraz hitz egiten bagenien erantzuten zutela. Esperientzia berezia izan zitekeen, baina ez. Militarren eraikina ere badago eta 12:00etan eta 17:00etan kanoiekin tiroak botatzen dituzte, eta botatzeko aukera izan genuen ere.

Emma Goyetche, Maddi Beltza eta Elaia Inchauspe. © XABI OTERO-JAUZARREA

Garaiko jantziekin, gainera.

"Arropa ere artxiboetatik egin dute, eta XVIII. mendeko jantzi bat osatu dute"

Bai, egunero. Bost egunez janzten ginen. Jantziak Maritzuli konpainiakoak dira, Claude Iruretagoyena eta Jon Olazcuagarenak. Miarritzekoak dira eta euskal jantziak egiten dituzte. Dena dokumentatuta dago. Haiek dituzten artxiboetan begiratu dute eta horren arabera XVIII. mendeko euskal jantzi bat osatu dute, baita ehunak ere.

Zer egin duzu prestatzeko?

Historiaren informazio guztia pasa ziguten, eta han, euskaldunen etxean, hango bi pertsonekin geunden eta beraiei entzuten ere asko ikasi genuen. Alde batetik, historia ikasi genuen eta gero dena ongi begiratzen genuen eta bertan esaten zutenarekin ziurtatzen genuen.

Zein zen zure historia?

Elaia Inchausperekin joan nintzen, Baionakoa da, eta gotorlekuko epailearen alabak ginen. Epailea Euskal Herrikoa zen, Hendaiakoa, eta han ezkondu zen. Hasieran arrantzalea zen, gero merkataria eta ikasten aritu zen epaile izatera iritsi zen arte. Gu han jaio ginen eta nik 13 urte nituen eta lagunak 18 urte. Klase ertainekoak ginenez eskubide gehiago genituen, izan ere, baziren langile asko behe klasekoak zirenak eta beste batzuk goi mailakoak. Dendena oso dokumentatuta dago eta guk errealitatera eraman dugu.

Maddi Beltza, Elaia Inchauspe eta Emma Goyetche. © XABI OTERO-JAUZARREA

Parte hartzeko zerbait berezirik egin behar izan duzu?

Egia esan ez. Jauzarrea talde txikia da eta nik lau urte daramatzat bertan. Xabik beti esaten zidan parte hartu behar nuela, joan behar nintzela. Jauzarrea nondik datorren eta egiten duen lan guztia ezagutzen dut. Orduan, aurreko urtean joan behar nintzen baina atzeratu genuen eta aurten joan naiz. Jauzarrearik gabe ez zen Unama'ki programa existituko, eta azkenean esfortzu handia egiten dugu.

Esperientzia ona izan da?

Oso ona.

Eta errepikatuko duzu?

Posible bada, bai. Gainera, lagun pila bat egin ditugu, tartean apirilean Euskal Herrira etorriko den bat. Aurreko urtean joan zirenak berarekin egon ziren eta Goyetche zenez bere abizena euskalduna zela esan zioten. Bera baietz, kontatu ziotela bere aitonak izan zuela aurretik euskaldunen bat eta interes handia zuen bere familiaren historia ezagutzeko eta etorri behar ziren. Goietxe familia oso ezaguna da irla guztian, eta euskaldun abizen asko dago ere.

Leku historikotik ateratzeko denbora izan duzue?

Bai, boluntarioak ginen eta bagenuen denbora librea. Guztira, 1200 ordu inguru egin behar genituen.

Kanada horrela izatea espero zenuen?

Bai eta ez. Horrela espero nuen, baina Amerikako Estatu Batuetako eragin handia du. Baina badauka bere identitatea ere.

Zer da gehien gustatu zaizuna?

Dena. Hango jendea, bereziki. Oso eskuzabalak ziren, Euskal Herriko jendearekin oso antzekoak; oso jatorrak. Agian euskaldunen jatorria nabaritzen da. Kalen gindoazela jendeak ezagutu gabe agurtzen gintuen, haien etxeetara afaltzera gonbidatzen gintuzten...

Eta gutxien gustatu zaizuna?

Agian gauzak ingelesez azaldu behar izatea. Azkenean, hemen Euskal Herriko historia osoa nahiko barneratuta dugu, euskaraz, baina gero ingelesez azaldu behar izatea zaila izan zen. Hasieran ere ulertzea zaila zen, guk ingelesa formala ikasi dugulako eta han erabiltzen dutenak ez du zerikusirik. Ez da ulertzen.

Espero ez zenuen zenuen zerbait ikasi duzu?

Hemen oso janari ona dugula, oso gaizki jaten dutela han. Hemengo janaria baloratzen ikasi dut.

Zertan lagunduko dizu horrelako esperientzia batek?

"17 urterekin bi hilabete bakarrik Kanadan egotea... Esperientzia oso ona izan da"

Azkenean, 17 urterekin bi hilabete bakarrik Kanadara joatea, etxe batera bakarrik bizitzera, etxeko gauza guztiak egin behar izan ditut. Elaiarekin egon naiz etxean eta aurten, gainera, urakan bat egon zen irlan eta etxe guztiak hautsi ziren, beraz, biztanleak apartamentuetara joan behar izan dira bizitzera eta ez zegoen apartamentu librerik. Gotorlekuko lankide batek esan zuen berarekin bizitzera joan ahal ginela eta emakume horren etxean egon gara.

Espektatibekin joan zinen?

Bai. Aurreko urtean joan zirenekin hitz egin nuen eta oso esperientzia polita zela kontatu zuten.

Eta bete dira?

Eta gainditu ere, bai.

Zein da proiektuaren hurrengo urratsa?

Programarekin jarraitzea. Hiru edizio egin dira: 2019an, 2022an eta aurtengoa. Jazaurreatik nahi dute mutikoak animatzen saiatu. Beti neskak joan gara, bi neska urtero. Beraz, programa egiten jarraitu nahi dute eta geroz eta jende gehiago joatea.

Eta orain zein da zure lana?

Hurrengoetara joango direnak lagundu eta edozer gauza jakin behar badute azaldu. Jendea behar badute, joango naiz.

Jauzarreak programa gehiago ditu?

Bai, ez dira horrelakoak baina gehiago ditu.


Hamid Mir kazetariaren arabera, Bin Ladenek zuen plana bete da Afganistanen

Talibanak gobernua osatzear daude, eta aspaldiko ametsa bete dute: Afganistan gobernatzea. Mikel Ayestaran, Osama bin Laden hiru aldiz elkarrizketatu zuen kazetari batekin izan da. Hamid Mir kazetariaren iritziz, talibanek itxura besterik ez dute aldatu.


Sendabelarren eskutik, Austriako Tirolera bidaia

Ainitze Salak Tirolera egindako bidaia kontatu digu gaurko irratsaioan. Bertan bizitako esperientzia eta jakintza tradizionala, sendabelarrei lotuta. Webgune interesgarri bat ere utzi digu. Bertara joateko, klik egin hemen.


“Guggenheimen kontra antolatzeko” asanblada irekia deitu du Egurre Gazte Asanbladak

Urdaibaiko Guggenheim proiektuak eskualdeko gazte langileengan izango duen eraginaz arduratuta, “Guggenheimen kontra” egiteko asanblada irekirako deia egin du Egurre Gazte Asanbladak; martitzenean [uztailak 11], 19:00etan, Pasealekuan jarri dute hitzordua. “Beharrezkoa ikusten dugu gazteok antolatzea”.

Gazte asanbladakoek uste dute Guggenheim proiektuak “ezinbestean eragingo” duela eskualdeko gazteen egunerokotasunean. Izan ere, proiektuak bertokoen “bizitzaren garestitzea” ekarriko duela diote: “Busturialdeko etxebizitzen alokairuen prezioak gora egingo dute, tabernetako prezioak ere era berean igoko dira, eta gure aisialdirako aukerak erabat mugatuta egongo dira”.

Guggenheim proiektuak erakarriko dituen bisitariez ere ez dira ahaztu. “Turista kopurua igo egingo da, eta horregaz batera turistentzako zabalduko diren hotel, apartamentu edo ostatu hartzeko lekuak”, adierazi dute, eta horiek gazteen emantzipaziorako aukerak “murriztuko” dituztela gehitu dute.

Ingurumenean izango duen eragina ere azpimarratu dute: “Muruetako eraikuntzak Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren suntsipena ekarriko du, eta, ondorioz, bertako landare eta animalia guztiak arriskuan jarriko dira”.

Guzti horren aurrean, proeiktuak “eskualdeko ekonomia hobetuko” duela diote proiektuaren bultzatzaileek, baina norena den hobetuko dena galdetu dute gazte asanbladakoek. “Proiektu honetatik etekina aterako duten bakarrak boteredunak, enpresari handiak izango dira. Bitartean, gazteok gero eta baldintza txarragoak onartzera behartuta egongo gara”, azaldu dute. Eta proiektuak sortuko dituen lanpostuak “guztiz prekarioak” izango direla aurreikusi dute: “Argi daukagu sortuko duen lana guztiz prekarioa izango dela. Estaerako, zabalduko diren hotel berrietako gelak garbitzea, jatorduak zerbitzatzea… Denbora baterako eta kontratu bariko lan prekario horiek egin beharko dira soldata miserableen truke”.


Errusiako petrolioaren bahitura proposatu du Europako Batzordeak

Sei hilabeteren buruan Errusiako petrolioaren inportazioak eten nahi ditu EBk. Alemaniaren babesa jada lortu du Bruselak, baina Hungariak esan du ezin duela Batzordearen proposamena onartu, estatuaren segurtasun energetikoa «hondoratuko» lukeela argudiatuta. Kremlinek ohartarazi du Batasunak «garesti» ordainduko duela Errusia «kaltetzeko». Mariupolgo ebakuazioa oso gorabeheratsua izaten ari da.

«Ez da erraza izango. Errusiako petrolioaren menpekotasun handia dugu. Baina egin behar dugu». Ukrainako gerra dela eta, Errusiaren kontrako zigorren seigarren paketea izan dute gaur hizpide eta eztabaidagai EB Europako Batasunean, Errusiako petrolioaren gaineko bahitura barne. Talde komunitarioarentzat ez da erabaki erraza hartzeko, ezta ezartzeko ere; horregatik gaur goizean Ursula Von der Leyen Batzordeko presidenteak Europako Parlamentuan esandakoak.

Enbargoa modu mailakatuan egingo dela azaldu du Von der Leyenek, «ahalbidetzeko guk eta gure bazkideek ziurtatuak izan ditzatela hornidura bide alternatiboak, eta merkatu globalean inpaktua ahalik eta txikiena izatea». Bahitura batekin arazorik handienak jar zitzaketen bi herrialdeei, Hungariari eta Poloniari, proposamenak epe luzeagoa ematen die enbargoa ezartzeko, 2023. urteko abendura arteko epea, Reuters berri agentziaren arabera. Budapestek, ordea, gaur bertan argi esan du «ezin» duela Batzordearen proposamena onartu, estatuaren segurtasun energetikoa «hondoratuko» lukeela argudiatuta; Hungariak petrolioaren %60 eta gasaren %85 Errusiatik jasotzen ditu. Aldiz, Alemaniaren babesa jada lortu du Bruselak, urtea amaitu arteko epe muga hori jarrita aski dutelako petrolioaren inportazioa etetea. Zigor paketeak, edozein modutan, Batasuneko herrialde guztien oniritzia behar du. Iaz, EBk 74.000 milioi euro eman zizkion Errusiari erregaiaren truke.

Errusiako erregaiaren enbargoa, halaber, ez da izan Europako Batzordeko presidenteak proposatu duen zigor bakarra: Errusiako beste hiru estatu hedabide Batasunean ikusi eta entzuteko debekua ezartzea —Rossiya, RTR Planeta eta VGTRK izango lirateke, BBC hedabidearen arabera—; Sberbank, Errusiako finantza erakunderik handiena, SWIFT sistematik kanporatzea; Ukrainako Butxa eta Mariupolgo hirietako «sarraskiekin» lotura izango luketen militarrak zigortzea; eta Kremlinari aholkularitza zerbitzuak eskaintzen dizkieten EBko norbanakoak zigortuen zerrendara sartzea, baita Errusiako Eliza Ortodoxoko buru Patriarca Kirill ere, Kremlineko eledun Dmitri Peskoven familiarekin batera.

Hain zuzen, Peskoventzat, Mendebaldeak Errusiaren aurka ezarritako zigorrak «bi ahoko armak» dira. Gaur, bere eguneroko prentsaurrekoan adierazi du Kremlin «adi» dagoela, eta «aztertzen» ari dela nola erantzun seigarren zigor sortari. Hori bai, oroitu du EBko kide diren herrialdeek «garesti ordaindu» beharko dutela Errusia «kaltetzeko».

Maiatzaren 9an, Sobietar Batasunaren garaipenaren urteurrenean, Errusiako presidente Vladimir Putinek egin dezakeen balizko adierazpenaren harira, Peskovek erabat baztertu du egun horretan Kremlinek gerra deklarazio ofizialik egingo duenik. «Lelokeria hutsa da hori». Errusiaren ikuspegitik, Ukrainan ez dago gerrarik; «operazio militar berezi bat» baizik. Gerra ofizialki deklaratzeak 900.000 erreserbistak eta zibilak mobilizatzea ekar lezake. Bestalde, Kieven eta Moskuren arteko negoziazioei dagokienez, «irteerarik gabeko egoera batean» daudela esan du Kremlineko bozeramaileak.

Gerra frontean, Errusiako Defentsa Ministerioak adierazi du Lviv hiriko (mendebaldean) arma biltegiak bonbardatu dituzte, Mendebaldeko armen sarrera «oztopatzeko». Horrez gain, soldaduek Izium hiriaren (Kharkiv oblasta) inguruko eremu gehiago hartu dituzte azken orduotan. Donbass eskualdean, berriz, Ukrainaren arabera, armada eusten ari zaie Moskuren erasoaldiei; Errusiako Defentsa Ministerioaren esanetan, ordea, armadak «aurrera» egiten jarraitzen du. Bestalde, Ukrainako tropek gutxienez zibil bat hil dute Donetsk hiriko erregai biltegi bat suntsitu ostean, tokiko agintariek salatu dutenez.

Bitartean, Errusiako tropek setiatua duten Mariupolgo (Donetsk oblasta) eta Azovstal altzairutegiko zibilen ebakuazioa oso gorabeheratsua izaten ari da, konfiantza faltak eraginda su etenak eta bonbardaketan txandakatzen ari baitira. Bada, hiriko alkateak ziurtatu du industriagunean gotortuta dauden soldaduekin harremana galdu dutela. Bada, Sergei Shoigu Errusiako Defentsa ministroak asteazken honetan adierazi duenez, altzairutegiko soldaduak «modu seguruan blokeatu» dituzte, bertatik alde egin ez dezaten. Gainera, zehaztu du Ukrainako militarrei eskatu diela «armak uzteko» eta soldaduekin batera harrapatuta dauden berrehun bat zibil «askatzeko», «zibilen bizitzak salbatzearen eta tratu duina ematearen truke». Hala ere, Shoiguk ziurtatu du Kievek ez dituela eskaera horiek onartu.

Moskuko eta Kieveko armadek 3.250 zibil hil dituzte Errusiak duela bi hilabete pasa Ukrainaren inbasioa hasi zuenetik, OHCHR Giza Eskubideen Nazio Batuen Goi Mandatariak emandako azken datuen arabera. Horietatik 493 Donbass eskualdean hil dituzte.

Moldaviari laguntza gehiago

Europar Kontseiluko presidente Charles Michel Moldavian izan da gaur, eta EBk herrialdeari laguntza militarra eta energetikoa «nabarmen» handituko diola esan du. Hain zuzen ere, tentsioa nabarmen areagotu da Moldaviaren eta Transnistriaren arteko mugan, Errusiak otsailaren 24an Ukraina «operazio militar berezi bat» abiatu zuenetik. Transnistriako Gobernuak apiril amaieran salatu zuen bere aurkako hiru «eraso terrorista» jazo zirela, «Ukrainak bultzatuta».

Transnistria aitortzarik ez duen estatu bat da. Moldavia eta Ukraina artean dago, eta 1991tik, Sobietar Batasuna desegin zenetik, independentea da de facto. Gerra zibil bat irabazi ondoren aldarrikatu zuen independentzia, eta Errusiaren babesa eduki zuen. 520.000 bat pertsona bizi dira 4.100 kilometro koadrotan, eta gehiengoa errusiazalea da. Joan den hilean, Errusiako armadako jeneral batek ziurtatu zuen Ukraina hegoaldea okupatu nahi dutela, Transnistriaraino iritsi arte. Errusiak 1.500 soldadu ditu han.


«Entrenatzaileak izan behar du taldeko umilena»

Gasteiztarra loria gehien duen euskal saskibaloi entrenatzailea da, Pablo Lasorekin batera. Hungarian, Errusian eta Turkian entrenatu du, eta garaipen zerrenda oparoa du. Gertutasuna eta exijentzia ditu oinarri.


Dantzak, magoak, bazkaria, puzgarriak eta karaokea gaur, Urumea Ikastolako jaialdian

10:30etan hasiko dira ikasleen emanaldiak, eta emanaldi amaieran, Lehen Hezkuntzako seigarren mailakoei agurra egingo zaie, «azken urtea dutelako Ikastolan».

Bi urteko etenaldi baten ostean, Urumea Ikastolak jaialdia ospatuko du gaur, egun osoan zehar. Ekintza mordoa antolatu dituzte goizean eta arratsaldean, ikasturtea agurtzen joateko. Goizeko 10:30etan hasiko da emanaldia, eta txikiak hartuko dute protagonismoa, izan ere, ikasturtean zehar ensaiatutakoa erakutsiko dute. Emanaldietan, seigarren mailako ikasleek, Iñude eta Artzaien pasarte batzuk kontatuko dituzte, eta hauei agurra egingo zaie. Eguerdiko 12:00etan, magoak, txundituta utziko ditu bertaratzen direnak, eta jarraian bazkari baten bueltan bilduko dira denak. Arratsaldean puzgarriak egongo dira, eta karaokearekin, amaitutzat emango da Urumea Ikastolako jaialdia. k

URUMEA IKASTOLAKO JAIALDIA

GAUR

10:30 Emanaldiak

12:00 Magoa

Bazkaria

15:00 Puzgarriak

17:00 Karaokea


Yolanda Diaz buru izan duen Lan Ministerioa koalizio Gobernuaren “giltzarria” izan dela esan du Sumarrek

Legealdiko lorpenak gogoratu ditu Lander Martinez Kongresurako Bizkaiko hautagaiak; lan erreforma, gutxieneko soldataren igoera, Rider Legea edota etxeko langileen lan baldintzen hobekuntza, besteak beste.


Transzikloko bertso saiorako sarrerak eskatu daitezke

Transzikloaren barruan antolatutako bertso saiorako sarrerak eskatu daitezke. Txantiloi hau bete behar da horretarako. 40 sarrera jarriko dira eskuragarri eta izena ematearen ordena izango da irizpidea. Edukiera betetakoan galdetegia itxi egingo da. Asistentziaren konfirmazioa emailez jasoko da ekainak 24ean.

Bertso saio monografikoa izango da, transexualitatearen inguruan. Alaia Martin, Uxue Alberdi, Maddi Aiestaran, Maider Arregi eta Jon Martin bertsolariak arituko dira kantuan. Amaia Agirre izango da gai jartzailea.


Maguetteren senide eta lagunek justiziak egin zuen akatsa konpon dezala eskatu dute

Maguette Mbeugou 25 urteko emakumea labankadaz hil zuten 2018ko irailean Bilbon, bere etxebizitzan. Senarraren aurkako salaketa aurkeztu zuen indarkeria matxistagatik, eta urruntzeko agindua eskatu zuen, baina epaileek ukatu egin zioten. Maguetteren neba Amadou eta lagun Antarekin izan gara.


Lamiakoko dartsenaren inguruko HAPO berria ezagutzera emango dute eguaztenean

Udalak jardunaldi parte-hartzaile bat antolatu du Lamiakoko dartsenaren inguruan Hiri Antolamenduko Plan Orokorra aldatzeko proposamenari buruz. Ekitaldia eguaztenean, azaroak 9, izango da, 18: 00etatik aurrera, Kultur Leioan.

Jardunaldi horretan, Udalak aurkeztuko du HAPOaren aldaketa sustatzen duten enpresek Lamiakoko dartsenarako eta haren ingururako planteatu duten proposamena. Horrek 17A eta 17B eremuei eragingo lieke, hau da Txoperako futbol-zelai zaharren lurrak, Lamiakoko metro-geltokitik hurbil dagoen egungo aparkalekua, MISA enpresa zaharraren ingurua eta Bizkaibuseko kotxetegiak biltzen dituena; 18 A eremua, Lamiakoko dartsenakoa; 18B eremua, AXA aseguru-enpresaren jabea zena, eta Dow zaharraren 19E1 eremua eta Gobela eta Udondo ibaien ibilguen eremua.

Udalak argitaratu duen informazioaren arabera, helburuen aurkezpenaren bidez, "Lamiakoren hirigintza- eta ingurumen-berroneratzea osatu gura dira, metroaren trenbidea Lamiako eta Leioako geltokien artean lurperatuta, 1.200 etxebizitza berri izango lituzkeen bizitegi-eremu zabal baten bidez". Udalak gaineratu duenez, "egitasmoak babestutako etxebizitzari bultzada garrantzitsua emango lioke udalerriari"

Horretaz gain, Lamiakoko hezegunea ere leheneratu gura duela azaldu du Udalak, Gobela ibaiaren trazadura berriagaz eta Nerbioi itsasadarrean itsasoratzeagaz, eta gozamenerako eta aisialdirako gune handi bat eraiki gura dute, betiere ingurune naturalagaz bat etorriz.

Leioako Hiri Antolamenduko Plan Nagusia lau arlo horietan aldatzeko proposamena aurtengo martxoan aurkeztu zuen Geslur XXI SLk, Tandem Arkitektura Hirigintza Bulegoak SLPk idatzitako aldaketa-proposamenaren laburpen exekutibo baten bidez. Halaber, aurtengo martxoan, Geslur XXI SLPk Hasierako Dokumentu Estrategikoa (Lamiako eremuko hirigintza-eraldaketarako prozesua osatzeko Hitzarmenaren eraginpeko eremuen Ohiko Ingurumen Ebaluazio Estrategikoa) izenekoa aurkeztu zuen udalean. Hitzarmen hori 2020ko azaroaren 26ko Udalbatzak onartu zuen, Udalak eta enpresa sustatzaileek sinatuta.


Ziklo-kroslari goierritarrek Gipuzkoako zazpi txapel jantzi dituzte Beasainen jokatu den proban

Beasaingo ziklo-kros probak historiako aro bat itxi du gaur, Telleri eta Errekarte baserrien inguruan jokatu den azkena izan baitaiteke. Hango etxegintzak behartuta, aurten doi-doi antolatu ahal izan dute barrutia auzunean. Desagertutako bi baserriak oroimenean izan dituzte Loinatz txirrindulari elkarteko antolatzaileek.

Kirol arloan, eguerdian jokatu den eliteko eta 23 urtez azpiko proba nagusian, Martin Mata izan da onena. Burgos taldean profesional izandako txirrindularia da Mata, eta gaur egun Euskal Herrian sendoena den Aitor Hernandez bigarren postura bidali du. 30 txirrindulari irten dira elitekoan, tartean Iñigo Elosegi eta Garikoitz Bravo profesionalak.

Emakume eliteek juniorrekin batera korritu dute, aurreko lasterketan. Paula Suarez gasteiztarra izan da garaile.

Gipuzkoako Txapelketa ere baziren gaurko Beasaingo probetan, eta ziklo-kroslari goierritarrek uzta oparoa bildu dute txapeletan. Herrialdeko zazpi titulu geratu dira eskualdean.

Goierrin, hurrengo ziklo-kros proba urtarrilaren 2an izango da, Ormaiztegin.

Gipuzkoako txapeldunak:

Kadete neskak: Izaro Etxarri.

Kadete mutilak: Alex Beristain.

Jubenil neskak: partaiderik gabe.

Jubenil mutilak: Gari Ugarte legazpiarra.

23 urtez azpiko neskak: Lur Zufiria ormaiztegiarra.

23 urtez azpiko mutilak: Aitor Garmendia itsasondoarra.

Elite neskak: Olatz Odriozola.

Elite mutilak: Garikoitz Bravo.

Master 30 neskak: partaiderik gabe.

Master 30 mutilak: Oinatz Munduate idiazabaldarra.

Master 40 neskak: partaiderik gabe.

Master 40 mutilak: Oskar Gonzalez legazpiarra.

Master 50 neskak: partaiderik gabe.

Master 50 mutilak: Aitor Zabaleta legazpiarra.

Martin Mata, irabazle absolutua./Angel Elortza Paula Suarez gasteiztarra, emakumezkoetan garaile./Angel Elortza Aitor Garmendia itsasondoarra, 23 urtez azpikotan Gipuzkoako txapeldun./Angel Elortza Garikoitz Bravo lazkaotarra, elite mailako herrialdeko txapelduna./Angel Elortza Lur Zufiria ormaiztegiarra, 23 urtez azpikotan Gipuzkoako txapeldun. /Angel Elortza Aitor Hernandez ermuarra, lehen euskalduna Beasainen, bigarren./Angel Elortza Gipuzkoako txapeldunetan hiru legazpiarrak dira. /Telleriarteko T.E.


Beste bi gizon atxilotu dituzte Gasteizen indarkeria matxistagatik

Asteburu honetan 22 eta 41 urteko bi gizonezko atxilotu dituzte Gasteizko Alde Zaharrean, genero indarkeria delituen ustezko egileak izateagatik.

Indarkeria matxistarekin lotutako atxiloketa gehiago Gasteizen. Arabako hiriburua Barakaldoko azken hilketa matxista salatzeko mobilizatuko den egun berean, Udaltzaingoak jakinarazi du asteburuan bi gizonezko atxilotu dituztela Alde Zaharrean, genero indarkeria delituak egotzita.

Larunbatean 22 urteko gazte bat atxilotu zuten Erdi Aroko hirigunean, bide publikoan bere bikotekidea jotzeagatik. Gertakaria ikusi zuten lekuko batzuek Udaltzaingora deitu zuten, eta, bertaratutakoan, udaltzainek egiaztatu zuten gizonezkoak emakumea besoetatik atxikita zeramala indarkeriaz. Ondorioz, atxilotu egin zuten.

Bigarren atxiloketa igandean izan zen: udaltzainek 41 urteko gizonezko bat atxilotu zuten, bere bikotekide ohiak Aldabe inguruko etxebizitza batean eraso egin ziola salatu ostean. Ustezko erasotzaileak etxebizitzatik alde egin zuen, baina udaltzainek inguruan topatu zuten.

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (EAEn) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan, baina bai telefonoan. Beraz, ez ahaztu ezabatzea.


Gaizka Sasiain ingeniari zumaiarrak 1 Formulako McLaren taldean dihardu lanean

1 Formulako aerodinamika ingeniaria da Gaizka Sasiain. Caterham eta Lotus taldeetatik pasa eta gero, 2015eko azarotik McLaren taldean ari da lanean.

Fernando Alonso gidaria eta Gaizka Sasiain, McLarenen egoitzan. (Baleike) Gaizka Sasiaini (Zumaia, 1982) betidanik gustatu izan zaizkio karreretako autoak. Gogoan ditu aitak lan bidaietatik ekartzen zizkion 1 Formulako autoen miniaturak. “Gorria eta zuria zen bat (Marlboro), 1980ko hamarkadako McLaren-Honda autoa; eta banuen beste bat, 1990eko hamarkadakoa, Williams-Renault urdin eta horia”. Scalextricarekin ere jolasten zuen tarteka, lehengusuak baserrian biltzen zirenean. Baina ordenagailuek ere beti erakarri izan dute, eta gaztaroan ikasketak aukeratzeko tenorea iritsi zitzaionean, telekomunikazioen alde egin zuen apustu. Hiru urte egin zituen Ikerlanen, Arrasaten, baina buruan bazebilkien galdera bat bueltaka: “Hau al da bizitza osoan egin nahi dudan lana?”. Erraz aurkitu zuen erantzuna. Garai hartan, Mondragon Unibertsitateak eta Epsilon Euskadi taldeak urtebeteko masterra jarri zuten martxan, eta han ikusi zuen aukera. Epsilonek Miñaon (Gasteiz) zabaldutako lantokian egin zuen urtebetean aerodinamikan espezializatu zen. Eta, titulua besapean, lan bila hasi zen. Jarraitu irakurtzen Baleike.eus atarian.


Zortziehun metro koadroko patio estalia edukiko du Langraiz Okako ikastetxeak

Lanen aurrekontua 265.000 eurokoa da; Iruña Okako Udalak eta Eusko Jaurlaritzak ordainduko dute.

Udalak oniritzia eman dio proiektuari, eta, orain, obrak esleitu beharko ditu. Instalazio berria datorren urtearen hasieran jarriko da martxan. Lanen aurrekontua 265.000 euro ingurukoa da; Iruña Okako Udalak zenbateko osoaren %40 ordainduko du eta Eusko Jaurlaritzak –Udalaguntza programaren bidez–, gainerako %60.

Jose Miguel Barandiaran ikastetxeko jolastoki estali berriak 800 metro karratuko azalera izango du. Sabai zeharrargia du barruko ikuspena hobetzeko, eta ikasgeletara eta gimnasiora sartzeko aukera ematen du. Azken proiektuan instalazio garden bat aurreikusten da, zutaberik gabe, ikastetxerako sarbide erosoa ahalbidetzeaz gain, jolasak, altzariak eta futbito edo saskibaloi kantxak kokatzea ahalbidetuko duena.

Sarbide estali hori institutuko zuzendaritzak berak egindako eskaria da; izan ere, 2018an, patioaren zati bat estaltzeko eskatu zuen, bai ikastetxeko ikasleak, irakasleak eta langileak, bai haurrak jasotzera joaten diren gurasoak babesteko. Iruña Okako Udalak Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailari obrak diruz laguntzeko eskaera egin zion.

Covid-19a eta pandemiaren aurka borrokatzeko protokoloak iritsi zirenean sarbide estaliaren beharra bistan geratu zen; izan ere, espazio itxiak saihestea gomendatzen dute, eta instalazioetara sartu aurretik tenperatura-kontrolak eta desinfekzio-neurriak eskatzen dituzte. Hori dela eta, ikasleak ikastetxera mantsoago eta mailakatuago sartu behar dira, eta kanpoan denbora gehiago eman behar dute.


San Ixidro Egunaren aurretik, Eguneko Zentroa girotu dute Ane Labakak eta Sebastian Lizasok

Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Lankuk 21 "Adin Adin" izeneko egitasmoaren baitan, hainbat bertso saio antolatu dituzte herrialdeko 21 adinekoen egoitzetan; tartean, asteazken honetan Usurbilgo Puntapax Eguneko Zentroan. Ane Labakak eta Sebastian Lizasok parte hartu dute hitzorduan. Aste honen egingo duten bi bisitetan lehenengoa izan da; igandeko San Ixidro Eguneko ospakizunetan gure artean izango ditugu berriz.

Amatasuna eta zaintza orohar edota irekitzear den Kalezarko zaintzadun etxebizitzen auzune berria ahotan hartu dituzte Ane Labakak eta Sebastian Lizasok asteazken honetan Puntapax Eguneko Zentroan eskaini duten bertso saioan. Emanaldi berezia izan da, egitasmo zabalago baten baitan kokatua dagoena.

Adinekoen egoitzetako egoilarren bizi kalitatea hobetu eta "bertsoen bidez euren gaitasuna sustatzea" helburu duen "Adin Adin" izeneko proiektua abiarazi dute zortzigarrenez, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Lankuk. Ekimen honen baitan, 21 bertso saio antolatu dituzte herrialdeko adinekoen egoitzetan maiatzaren 3an hasi eta hilaren 19ra arte; baita Usurbilen ere. Udalerri honen kasuan, asteazken honetan egin dute Puntapax Eguneko Zentroan.

"Adin Adin" egitasmoko hitzorduok Azkoitian, Tolosan, Zumaian, Zumarragan, Lazkaon, Errenterian, Donostian, Bergaran, Seguran, Zestoan, Arrasaten, Oiartzunen, Legazpin, Aretxabaletan, Azpeitian edota Beasainen izango dira. 17 udalerritako 21 egoitzetan eskainiko diren saio guztiotan belaunaldi ezberdinetako baina eskualde bereko bina bertsolarik parte hartuko dute. Guztira 25 lagunek: Eneritz Artetxek, Anjel Mari Peñagarikanok, Maddi Aiestaranek, Andoni Egañak, Alaia eta Jon Martinek, Ainhoa Agirreazaldegik, June Aiestaranek edota Amaia Agirrek, besteak beste.

"Azken urteetan ekimena izaten ari den harrera ona kontuan izanda, ekimena pixkana zabaltzen ari da eta gero eta gehiago dira parte hartzeko interesa erakusten duten egoitzak ere, esaterako, Matiak hiru saio babestuko ditu diruz aurtengo edizioan", berri eman dute sustatzaileek.

Ahozkotasunaren potentziala

Bertso saio bakoitzaren aurretik hitzordua nola lantzen duten ere aditzera eman dute. "Bertso saioak aurrez prestatzen dira egoitza bakoitzeko dinamizatzaile eta animatzaileen bidez egoiliarrekin, gogoko dituzten bertso zahar eta kantu herrikoiak ezagutzeko, eta horrela bertsolariak doazenerako parte hartzea errazago aktibatzeko".

Ekimen honen eragin positiboa nabarmendu dute antolatzaileek. "Proiektu honen bidez, euskal kulturaren adierazpide nagusienetakoa den bertsolaritza adinekoen egoitzetara iritsarazten da, ahozkotasunak duen potentzial osoarekin, “terapeutikoki zein ludikoki”. Maite Peña Gizarte Politikako foru diputatuaren esanetan, gakoa “adineko pertsonen parte-hartzea bultzatzean eta euren arteko harremana hobetzean” dago. “Musikak eta bertsoek memoria lantzea ahalbidetzen die adineko pertsonei; iraganeko oroitzapenak eta bizipenak berpizten zaizkie”.

San Ixidro Egunean berriz

Ane Labaka eta Sebastian Lizaso bitan izango ditugu aste honetan Usurbilen. Atzoko Puntapaxeko emanaldiaren ondotik, igandeko San Ixidro Egunean entzun ahalko ditugu berriz:

San Ixidro Eguna

Maiatzak 14, igandea

12:30 Ongi etorria eta hamaiketako herrikoia, Dema plazan.

13:00 Aizkolariak. : Igoin Pikabea eta Unai Etxebarria.

13:30 Bertso-saioa: Ane Labaka eta Xebastian Lizaso.

Ondoren, baserritarren argazkia frontoian.

14:00 Bertso-bazkaria Artzabalen. Txartelak Alkartasunan eta Artzabalen.

18:00 Herri kirolak: pentatloia eta harri-jasotzaileak.

-Pentatloian: Andoni eta Jakes Iruretagoiena.

-Harrijasotzen: Lur Errekondo, Ane Zinkunegi eta Hodei Iruretagoiena.

Antolatzailea: Alkartasuna Usurbilgo Baserritarren Kooperatiba.

Laguntzailea: Usurbilgo Udala.


Harat taldearen lehen diskoari buruz mintzatu gara Ibai Gogorza beratarrarekin

Berako Katakun diskoko kantak aurkeztuko dituzte otsailaren 10ean.


Eneritz Aulestia eta Ander Malbadi: «Trikitiari bere lekua ematen dio»

Etenaldi baten ostean, larunbatean 12:00etan hasiko du denboraldi berria 'Hauspo Artean' trikiti saioak, Ataria Irratian; hamabostean behin izango da eta Ander Malbadirekin batera Eneritz Aulestia zarauztarrak egingo ditu gidari lanak. Hona hemen Atariak bi trikitilariei egindako elkarrizketa.

Ander Malbadi eta Eneritz Aulestia. (I. Luque) Pasa den urteko geldialdiaren ostean indarberrituta dator Ataria Irratira 'Hauspo Artean' trikiti saioa. Ander Malbadi albizturtarrarekin batera, saioko gidari lanak egingo ditu Eneritz Aulestia zarauztarrak. Trikitiarekin lotutako bi pertsona zarete. Nondik datorkizue harreman edo lotura hori? Eneritz Aulestia. Txikitatik dudala lotura esan dezaket nik. Zarauztarra naiz ni, eta nire aitona betidanik izan da erraldoien eta buruhandien arduraduna. Txikitatik ikusi dut trikiti eta panderoarekin kalejiran, eta beti joaten nintzen pandero txikia eskuan hartuta jotzen. Hor hasi nintzen eta hortik egin nuen salto oholtza gainera. Ez dut lotsarik izan inoiz. Solfeoa ikasten hasi nintzen, eta argi neukan trikitia ikasi nahi nuela. Ikasten ari nintzela aukera eman zidaten txapelketetan panderoa jotzen hasteko eta hor egin dut ibilbide bat. Geroz eta lotura estuago sortzen joan da, eta gaur egun bada nire bizitzako zati garrantzitsu bat. Ander Malbadi. Nik ere umetatik dut harremana. Nire aita trikiti irakaslea da, eta Tolosan jaio nintzen etxean bertan erakusten zuen trikitia. Ume-umetatik entzun ditut trikiti doinuak. Berak esaten du guk aukeratu genuela, baina nik ez dakit... erdi diktadura bat izan zen edo ez. Baina kontua da ume-umetatik hasi ginela ikasten eta bizitzan beti presente egon da trikitia. Zure kasuan, Malbadi, aurreko denboraldian 'Hauspo Artean' saioko gidari izan zinen. Nola hartu zenuen erronka hori? Gustura. Aurretik ibilia nintzen Telleria anaiekin irratian Gaztea-n kolaborazio batzuk egiten, eta hori bukatu zenean segidan etorri zen aukera hau. Alde batetik irratiarekin lotura bat zelako, eta bestetik trikitiarekin lotuta zelako, biak lotzeak pertsonalki gustu handia eman zidan. Eta asko balio izan zidan trikitiaren inguruan gehiago ezagutzeko, agian lehen oso azaletik ezagutzen nituen gaiak-eta. Pertsonalki oso erabilgarria egin zitzaidan. Orain berriz biren artean egingo duzue saioa. Zuk nola hartu duzu Eneritz Aulestia erronka berri hau? Gogoarekin. Eta nik uste dut beharrezkoa dela trikitiari buruzko horrelako saio bat egotea. Beti ohituta gaude musika komertziala dela eta irratietan trikiti oso gutxi entzuten. Gazte askoren artean ere esango dut trikitia gauza zaharkitu bat dela, edo gauza tradizionalarekin lotzen dela uste dut. Orain zorionez baditugu taldeak irrati komertzialetan ere entzuten direnak, baina uste dut atzera begirada hori egitea ere garrantzitsua dela eta badagoela jendea trikitia entzun nahi duena, eta horrelako historiak entzun nahi dituena, beraz, guztiz beharrezkoa da. Trikiti klasiko zaleak gehiago zarete edo uztarketa zaleak? E. A. Nik denetik entzuten dut, eta trikiti munduan dena dela libre uste dut. Dena gera daiteke ongi, bai trikiti eta panderoa soilik, baita trikitia musika elektronikoarekin nahastuta ere, edota gitarra edo biolin batekin. Musika batek funtzionatzen du benetan barrutik ateratzen denean, egiten denean benetan nahi dena eta gustatzen dena. Nire kasuan, Laja eta Landakanda, Esne Beltza, Gozategi, Koban... denetarik entzun dezaket. Hori da polita azkenean, trikititik gauza ezberdin pila bat ateratzen direla. Hona hemen elkarrizketa osorik.


Baskonia nagusi izan da Fenerbahçe liderraren etxean (70-76)

Gasteiztarrek laugarren garaipena jarraian lortu dute Euroligan, txapelketako liderraren kantxan, bolada onarekin jarraitzeko.

Cazoo Baskoniak aste honetako bigarren garaipena lortu du Turkian Fenerbahçe Euroligako liderraren aurka (70-76). Talde gasteiztarrak lehen zatian lortutako 52 puntuetan oinarritu du garaipena, eta 21 punturainoko errentak lortu ditu.

Akatsekin eta Fenerbahçeren intentsitate handiarekin hasi da lehia, Baskonia presionatu duena pista osoan.

Joan Peñarroyak zuzentzen duen taldeak asko sufritu du baloia bere kantxan jartzeko, baina Matt Costellok zortzi puntu jarraian egin ditu, lehen hamar minutuen ostean 13-21ko abantaila lortuz.

Trantsizioek esnatu egin dute euskal taldea, bere abiadurarekin Europako liderra zigortu eta partziala 0-10 azkar itzuliz.

Baskonia 21 puntura jarri da (27-48, 18. minutuan). Fenerbahçe kontraerasoan txikitu du, eta Tadas Sedekerskis eta Pierrià Henry nabarmendu dira. Azken honek 11 puntu egin ditu lehen zatia 33-52 ixteko.

Fenerbahçe indartsu atera da atsedenaldiaren ostean, defentsako erasokortasuna igo du eta Baskoniari kosta egin zaio saskiratzea. 12-4ko partzialarekin, Gasteizko taldeak lehen zatian eraikitakoa dardarka jarri dute etxekoek.

Azken erasoan sartu aurretik lortutako 0-7ko partziala funtsezkoa izan da distantzia mantentzeko (56-67). Bi taldeek asko sufritu dute azken laurdenean eta, aurretik joan arren, Baskoniak ez dio bere erara jokatzeari utzi.

Baina defentsa gasteiztarrak aurrerapausoa eman du erasoan gauzak ondo ez zihoazenean eta aurkariari ondo eutsi dio. Daulton Hommesen bi jaurtiketak garaipena itxi dute, 70-76.

Fitxa teknikoa

70 - Fenerbahce Beko (13+20+23+14): Calathes (11), Guduric (14), Hayes-Davis (-), Birsen (2) y Jekiri (12) -hasierako bostekoa-, Akpinar (-), Pierre (10), Edwards (10), Mahmutoglu (11) eta Booker (-).

76 - Cazoo Baskonia (21+31+15+9): Thompson (4), Marinkovic (5), Giedraitis (-), Hommes (2) y Enoch (9) -hasierako bostekoa-, Henry (13), Howard (15), Sedekerskis (8), Kotsar (10) eta Costello (10).

Epaileak: Borys Ryzhyk (UKR), Gytis Vilius (LTU), Milan Nedovic (SLO). Guduric kanporatu dute falta pertsonalengatik.


"Amalurraren koloreak lortzen dira tindagai naturalen bidez"

Etxeko maindire zahar batekin hasi zuen Anne Fernandez Diez urnietar gazteak tindagai naturalen bidea. Lurraren usainak zein koloreak hilezkor bihurtzen ditu kotoizko oihaletan

Oztopoak baino gehiago, aukerak eman dizkio pandemiak Anne Fernandezi: egunerokotasunean erabiltzen dituen produktuei zukua ateratzen ikasi du. Tindaketa naturaletan trebea da urnietar gaztea, eta unibertsitateko azken proiektu gisa hasi zuena erronka pertsonal bihurtu du. Motibazioa eragiten zion gai baten bila aritu zen, harik eta tindagai naturalekin topo egin zuen arte. Hori horrela, horren gaineko informazioa biltzen hasi zen: oso erraza da etxean egiteko, baita bideragarria ere. Bi aldiz pentsatu gabe, horri eutsi zion, beraz.

Proiektuaren muina, tindaketa naturala. Abiapuntua, minbizia. Zein lotura dute ustez harremanik ez duten bi gaiek?

Zapi onkologikoak oso sinpleak direla jabetu nintzen: guztiak dira burua estaltzeko nahiz azala babesteko. Hala, etiketatu egiten du zapiaren erabiltzailea, gaixo dagoela jakinarazi gainerakoei. Hortaz, premia hori asetzea izan dut xede, hots, zapi bat egitea, praktikoa bezain estetikoa eta jasangarria, edonorentzat.

Alde estetikoari erreparatzeko baliagarria izan ez ezik, balio batzuei lotuta lan egiteko aukera ere eman dit proiektuak: tindaketa naturala jasangarria da inguruarentzat, baita gizakiaren osasunarentzat ere; oso aproposa da minbizia duten pertsonentzat edota azal sentikorreko jendearentzat. Finean, lehengai naturalak erabiltzeak ez du azala kaltetzen eta onuragarriak dira ongizatea bermatzeari begira; te gorriak, esaterako, izpi-ultramoreetatik babesteko gaitasuna du.

Oihalekin nahiz koloreekin jolasean hasi aurretik, lan handia egin behar izan zenuen.

Gugandik oso urrun dagoen mundua da. Kimikako tesiak irakurri behar izan ditut, izan ere, ez dute lehengai guztiek tindatzen, hots, sustantzia kimiko baten beharra dute oihalean irauteko. Lanaren erdia baino gehiago ikerketan eman dut; irakurri, irakurri eta irakurri: kimika, tindagai naturalak, oihalgintza, mordienteak... Hortaz, garrantzitsuena informatzea izan da, gerora eman beharreko pausuak ondo eman ahal izateko. Zapiak tindatu aurretik, esaterako, esperimentazio-prozesua egin nuen. Ehun zati txikiak tindatzen nituen, koloreen intentsitatea neurtzeko nahiz lehengaien kopuruari neurria hartzeko.

Oihal zein lehengai bereziak behar al dira tindaketa naturalerako?

Oihal onena banbu ehuna da. Anti bakterianoa da, batetik; izpi ultramoreetatik babesten du, bestetik, eta, azkenik, termoerregulatzailea da. Onkologoek gehien gomendatzen duten ehuna da. Erosteko ahalegina egin nuen internet bidez, baina webgune arraroak ageri ziren soilik. Ondorioz, irakaslearekin bat etorrita, etxean nuen kotoizko maindire zahar batekin egitea erabaki nuen, ez bainekielako zein prozesu bizi behar izango zuen banbuak nire eskuetara iritsi baino lehen.

Hala, kotoiaren gainean jatorri begetaleko tinte naturalak erabili zenituen.

Hori da. Jatorri mineralekoak zein animalia jatorrikoak ere erabiltzen dira: Mexikon, adibidez, ohikoa da tindagai naturalen erabilera, eta kotxinilla intsektua erabiltzen dute.

Kotxinillatik askotariko ezpainetako gorriak lortzen dira, karmin koloredunak, besteak beste. Garestienak eta prestigio handiena dutenak kotxinillarekin sortutakoak dira, sintekikoki lortu ezin den bizitasuna dutelako intsektua erabilita eskuratutako kolore gorriek. Nire kasuan, itxialdi betean nengoela kontuan hartuta, egunerokotasunean erabilitako lehengaiez baliatu nintzen: orotara, hamaika lehengai erabili ditut, eta bakoitzetik (askotariko mordienteak erabilita) lau kolore atera ditut.

Itsu-itsuan murgildu nintzen proiektuan. Goizero-goizero, jaiki berritan, balkoira joaten nintzen aurreko egunean tindatutako oihal zatiek zein kolore hartu zuten ikusteko irrikaz. Ezusteko hutsa zen, ez baitago zure esku. Aitzitik, makina bat gezur dago: marrubiek tindatzen dutela diote askok, adibidez. Koloreak ez dira biziak, eta hori onartu egin behar duzu.

Koloreak sortzen dituzu, baina horiek oihalean iraunarazi behar dira. Nola egin hori?

Mordentazio-prozesuaren bidez. Azidifikazio-maila altuko substantziak erabiltzen dira, tartean, ozpina, gatza, alunbrea (minerala) eta bikarbontatoa. Horien bidez, iraunkortasuna lortzen dute koloreek. Tindagaiak mordentatu gabe ez du barrura sartzeko ahalmenik, eta, beraz, garbitu bezain pronto indarra galduko du. Ehuna mordienteekin irakinez gero, zuntzak irekitzen zaizkio. Horrela, kolorea ehunean sartzen da, eta behin oihala lehortuta, zuntzak itxi egiten dira eta kolorea bertan gelditzen da, barruan; ez da bertatik aterako berriro mordentatu arte. Gehienbat marroiak, horiak edo naranjak lortu ditut; finean amalurraren, naturaren koloreak eskuratzen dira tindagai naturalen bidez. Lurrari oso lotuta dauden elementuak dira, eta horrexegatik ateratzen dira kolore horiek.

Hainbat garbiketaren ostean, indarra galtzen dute koloreek, eta hori gertatzen da horrela behar duelako, alegia, natura horrelakoxea delako. Ohituta gaude produktuen hilezkortasunarekin bizitzen, kontsumo azkarrean oinarritzen da gure egunerokoa.

Erremolatxarekin, esaterako, badirudi izugarrizko kolore bizia aterako dela, baina indar handia galtzen du, antratonina-maila altua eduki ezean. Azken hori alunbrearekin nahastuz gero, koloreari iraunkortasun handiagoa emango dio. Kimika hutsa da. Ondoren, gainera, produkturen zaintza bestelakoa da: eskuz garbitu behar duzu eta jaboia ezin duzu zuzenean ohialera bota; sentiberagoak dira koloreak eta kontu handiz garbitu behar dituzu.

Zein lehengairekin lan egitea duzu zuk gustuko?

Tipularen azalarekin lan egitea gustuko dut; oso kolore biziak ditu. Bandle die teknika erabili nuen: mordentatutako oihalean tipula-azalak ipini behar dira, lotu eta irakiten jarri. Horrela, azalaren arrastoa gelditzen da.

Koloregai naturalen bidezko artisau tindaketa izan zen tindaketa metodo nagusia historiaurretik XIX. mende erdira bitarte.

Zein leku dute gurean gaur egun tindagai naturalek?

Tindagai naturalak soilik zuntz naturaletan aplikatu daitezke. Dituen ezaugarriengatik egungo moda-industrian sartu ezin den praktika da tindaketa naturala. Ezin da masan ekoitzi, banaka-banaka egin behar da prozesua; ondorioz, ezin da kontsumo azkarrari bideratutako industrian kokatu; zaila da merkaturatzen eta oso jende gutxik egiten du.

Jendeak jasangarritasunari erreparatzen dio erosketak egiten dituenean?

Geroz eta gehiago. Azken urteetan sintetikorantz jotzeko joera izan dugu. Ondorioz, orain berriro lehengora itzuli nahi dugu: egun, nailona baino, nahiago du jendeak kotoia.

Hari horri tiraka, tindaketa naturala naturatik eta naturarentzat egiten den praktika al da?

Tindaketa sintetikoan hondakin toxikoak sortzen dira, eta ur-kopuru handia behar izaten da. Munduko Bankuaren arabera, urteko ehun produkzioaren kopurua 60-70 milioi tonelada artean dagoela kalkulatzen da; horretarako, 9 mila milioi metro karratu ur behar dira (3,6 milioi igerileku olinpiko betetzeko nahikoa ur kopurua da hori). Aldiz, tindaketa naturalean ez duzu material berririk sortu behar lan egiteko, finean zaborretara bota behar zenituen hondakin organikoak erabiltzen dira, eta erabilitako ura ez da kutsatzen. Natura errespetatzen da eta guri onurak ematen dizkigu horrek.

Artea al da tindagai naturalekin egiten duzuna?

Baietz esango nuke; zer da artea eta zer ez? Hasieran, ikuspegi estetikoak pisu handia zuen proiektuan, baina, orain, alderdi estetikoaz gain, zerbait funtzionalean bihurtu da, beharrak asetzen dituelako.

Prozesu sakona izan da. Irakaspenik atera al duzu?

Izugarri ikasi dut, asetu egin nau eta ezezaguna zitzaidan beste mundu bat ezagutzeko ateak ireki dizkit. Ez daukagu batere barneratuta gue bizitzan; natura errespetatzen duen praktika da, eta ez du kutsatzen. Halaber, kontzientzia hartzen laguntzen du. Artista txikiei eta eskulangileei babesa eman behar zaie; horrelako produktuen prezioaz kexu da jendea, baina atzetik dagoen lan-prozesua luzea da. "Erabili eta bota" filosofiarekin bizi gara. Azken emaitza ordaintzen dute, baina horretara iristeko denbora behar da: egun eta erdi eduki behar duzu oihala mordentatzeko; gero, tindatzen gau oso bat; lehortu ostean, plantxa pasa behar zaio, kolorea finkatzeko.

Guztia da aldagarria, eta horrek xarma ematen dio. Beste bizimodu bat da, beste pentsakera bat. Bat-batekoa da, ezin baituzu aurreikusi nolako kolorea aterako zaizun zehatz-mehatz, ez eta bere estanpa eta intentsitatea ere. Urtaroaren arabera ere aldatu egiten dira kolorearen ezaugarriak, loreekin eta, oro har, jatorri begetaleko lehengaiekin lan eginez gero. Gure ohiturak sakoneraino ditugu mekanizatuta, eta tindaketa naturala guztiz kontrakoa da: ez duzu zuk kontrolatzen, berak kontrolatzen zaitu zu.


Irene Papas aktore greziarra hil da

Mende erdiko ibilbidean, antzerkian eta zineman aritu zen, eta batez ere pantaila aurrean egindako lanak eman zion oihartzuna mundu zabalean.

Irene Papas aktore greziarra (Chiliomodi, 1926) gaur hil da, 96 urterekin, Greziako Kultura Ministerioak jakinarazi duenez. Alzheimerra diagnostikatu zioten 2018an.

Papas XX. mendean Grezian sortutako aktorerik ezagunena izan zen, eta kultur ikono bilakatu zen bere herrialdean. Izan ere, antzerkian mitologia grekoko pertsonaia ezagunak interpretatu zituen: Antigona, Elektra, Medea, Penelope... Oholtza gaineko lana pantaila aurrekoarekin uztartu zuen 1950eko hamarkadan, baina mundu zabaleko ospea 60ko urteetan iritsi zitzaion, nazioartera jauzi egin, eta Hollywoodeko eta Europako koprodukzioetan lanean hasi zenean, hain zuzen ere. The Guns of Navarone drama epikoak (J. Lee Thompson, 1961), Electra (Michael Cacoyannis, 1962) Euripidesen tragedian oinarritutako tragediak eta Zorba the greek (Yorgos Yavella,1964) Nikos Katzantzakisen nobelaren egokitzapenak Oscar sarietarako izendapenak eta sariak eskuratu zituzten, eta horrekin batera, Papas izar bilakatu zen mundu guztian.

Hain zuzen ere, 1967an militarrak boterera iritsi zirenean Grezian, Papasek eta beste beste hainbat artistak alde egin zuten herrialdetik. Lehendabizi Italiara jo zuen, eta gerora New Yorkera, eta bi herrialde horietako zuzendari ezagunekin egin zuen lan: Martin Ritt, Franco Zefirelli, Francesco Rosi. Era berean, Costa Gavras herrikidearen Z film politiko mugarriko protagonistetako bat ere izan zen. 1974an, diktaduraren erorketarekin, bere herrialdera itzuli zen.


Gaur, azaroak 18, Tolosaldean zer?

Euskaraldia, boxeo ikastaroa, zinea, ikuskizunak, erakusketak eta gehiago gaurko eskualdeko agendan.

Ostirala, azaroak 18

Euskaraldia Plaza, Ibarra

Euskaraldian izena emateko aukera eta txapen banaketa egingo da. Arratsaldean, plazan.

17:00

Euskaraldia Kultur etxea, Asteasu

Euskaraldian izena emateko aukera eta txapen banaketa egingo da.

17:00

Jabetze eskola. Boxeo ikastaroa Tolosako kultur etxea, Tolosa

Boxeo ikastaroa (9-14 urteko neskentzat). Silvia Bilbao. Azaroak 4, 11 eta 18. Euskara. Doan.

17:30

Euskaraldia Orendain

17:30. Haurrentzako zinea, udaletxeko ganbaran. 18:00. Helduentzako hitzaldia, 'Zer ikusten dute gaztetxoek pantailetan?' Garikoitz Goikoetxea, UEMAko teknikarietan, udaletxeko areto nagusian. Euskaraldiako txapen banaketa ere egingo da.

18:00

A25. Tertulia Amasa-Villabona

Tertulia 'Indarkeria obstetrikoa' Nahia Alkortarekin.

18:00

Euskaraldia. Jolasa Ostatua, Gaztelu

Euskal Tribial mahai jolasa meriendarekin batera Ostatuan.

18:00

Udazken kulturala Larrunarri frontoia, Amezketa

Judoko kata modalitatearen erakustaldia Unai Regillaga eta Unai Saralegiren eskutik, Larrunarri frontoian.

18:00

Euskaraldia Zerkausia, Tolosa

18:00-20:00. Euskaraldian izena emateko aukera eta txapen banaketa egingo da. Euskaldiko materiala salgai, pintxoak, edariak. 19:00. Andoni Ollokiegiren kontzertua.

18:00

Euskaraldia Plaza, Amezketa

Euskaraldian izena emateko aukera eta txapen banaketa egingo da.

18:30

Euskaraldia Portikoa, Irura

Euskaraldian izena emateko aukera eta txapen banaketa egingo da.

19:00

Euskaraldia. Bakarrizketa Udaletxea, Asteasu

Garazi San Martinen eskutik bakarrizketa umoretsua udaletxean.

19:00

Euskaraldia Herri eskola, Irura

19:00. Erdaldun berrien kluba. Bakarrizketa umoretsua.

19:00

Girasoles silvestres Leidor antzokia, Tolosa

19:30

Adunako Kultur Astea Aduna

19:30. Euskaraldia herri argazkia.20:00. Afari merienda.21:00. Kantu emanaldia, Elordi plazan.

20:00

Antzerkia Topic, Tolosa

Des Aires Teatroren 'Apotheosis Buffo'.

20:30

A25. Kontzertua Joxe Arregi plaza, Zizurkil

20:30. Itzal kontzertu akustikoa eta tertulia, A25aren harira. Aiztondoko Neska Gazteak, Aiztondoko Mugimendu Feministak eta Zizurkilgo Udalak antolatuta. Ondoren. Tertulia.

21:00

Euskaraldia. Bertso afaria Ostatua, Ikaztegieta

Bertso afaria Ikaztegietako ostatuan. Haritz MUjika eta Eli Pagola.

22:00

Hidden Garden eta Xabier Crehuet Bonberenea, Tolosa

Hidden Garden eta Xabier Crehuet. 8 euro.

22:00

Jam session Box.a, Tolosa

Jam session, Box.An.

Erakusketa Udaletxeko pleno aretoa, Berrobi

San Agustin jaietako argazki erakusketa, udaletxean, abendua bitarte.

Amalur Jardunaldiak Topic, Tolosa

Erakusketa. Bidaiak; arkatz, paper eta tintazko uneak. 'USK Garabateando Bidasoa'.

Erakusketa. 'Jordi Bertran, txotxongilolariaren 45 urte' Topic, Tolosa

Aldizkako erakusketa 'Titireszena'-ren barruan. 'Jordi Bertran, txtongilolariaren 45 urte'.

Argizaiola 2020. 40. edizioa Aranburu jauregia, Tolosa

Argazki erakusketa. Euskal Herriko Argazki Taldeen Federazioak Argizaiola argazki lehiaketa antolatzen du, eta "lehiaketen lehiaketa" dei diezaiokegu.Aurreko urtean lehiaketa ezberdinetan hobekien sailkatutako euskal argazkilariek Argizaiolan parte hartzeko gonbidapena jasotzen dute. Erakusketa ibiltari bat antolatzen da saritutako argazkiekin eta parte hartu duten argazkien aukeraketa batekin. Erakusketa hau 2020. urtean egindako 40. edizioari dagokio.

Erakusketa. 'Gorputz habitatuak' 3 taberna, Tolosa

Clara Probanza Arrizabalagaren 'Gorputz habitatuak' erakusketa. Clara Probanzaren marrazkietan munduaren potentzia osoa islatzen da, bizitzaren posibilitate infinituak: beso bakarreko pertsonaiak, mila begiko buruak, txori-hankak dituzten gizakumeak... Izaki dibertigarri eta abismalak denak ere, supazterretik bizi-lezio paregabeak ematen dizkigutenak.

Udazkeneko 6. Eskola Topic, Tolosa

Titereszenaren barruan, Udazkeneko seigarren eskola. Titirijai Nazioarteko Txotxongilo Jaialdiarekin batera. 100 ordu. Izena emateko: pedagogia@cittolosa.com Unimako bazkideek 300 euro eta gainontzekoek 400 euro.

09:00

11:00

KZ Gunea. Ofimaktika KzGunea, Rondilla, 34, Tolosa

Ofimatika tresnak. LibreOffice. 20 ordu. Gaztelaniaz.


TOC musika taldearen azken lanaz, gaur gauean, "EITB Kultura"n

Gainera, Julen Azpitarte kazetariarekin eta Maite Aizpurua antzerkigilearekin izango da saioa. Pier Paolo Pasolini zinema zuzendari italiarraren pelikulen inguruan ere arituko dira.

Ostegunero legez, "EITB Kultura" saioak proposamen berriak aurkeztuko dizkigu eta kultura arloko pertsona eta taldeekin izango da gaur.

Oraingo honetan, TOC musika taldearekin bilduko dira Loiun, izan ere, laster aterako baitu Mungiako rock taldeak Zidazun izeneko lehen disko luzea.

Horrez gain, Julen Azpitarte kazetariak bere gustuko disko, liburu eta pelikulak zeintzuk diren azalduko ditu.

Halaber, Pier Paolo Pasolini zinema zuzendari italiarraren pelikulen zikloak hobeto ezagutzeko Bilboko Azkuna Zentrora hurbilduko da saioa gaiaren inguruan galdezka.

Bukatzeko, Maite Aizpurua antzerkigileak Erresistentzia arazo fisikoa da lana erakutsiko du.

"EITB Kultura" 23:30ean izango da ikusgai ETB1en, eta 00:30ean ETB2n. Bi emankizunak eitb.eus-en ere izango dira ikusgai.


Autoestimua eta autonomia pertsonala garatzeko tailerrak eskainiko dituzte Azkoitian azaroan emakumeentzat

Azaroan zehar udalak eta Malen Etxea elkarteak elkarrekin antolatutako tailerrak eskainiko dituzte. Horietan parte hartzeko izena ematea nahitaezkoa izango da. Horrez gain, dokumental bat ere eskainiko dute, eta herriko ikastetxeetan 1.600 eskumuturreko banatuko dituzte.

Azkoitiko Udalak Malen Etxea elkartearekin lankidetzan emakumeei zuzendutako tailerrak antolatu ditu "autoestimua eta autonomia pertsonala garatzeko". Ekimena azaroaren 25ean egingo dute, eta hori horrela, Emakumeen Kontrako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Egunaren bueltan antolatutako ekintzen barruan sartuko du udalak.

Tailerrak azaroaren 15ean, 22an eta 29an eskainiko dituzte Elkargunean, 11:00etatik 14:00etara bitartean. Izen-ematea doakoa da eta dagoeneko ireki dute horretarako epea. Saioetan parte hartu nahi duten interesdunek contacto@malenetxea.org helbidera idatzi beharko dute.

Udalak azaldu duenez, Malen Etxea elkarteak tailerrekin lortu nahi duena da "langile gisa dituzten eskubideak ezagutaraztea eta aliantzak indartzea, etxeko zein zaintza lanetan dabiltzan emakumeen lan baldintza duinak aldarrikatzeko eta eskatzeko". Halaber, ekimenaren asmoa da "asoziazionismoa sustatzea emakumeen kontrako indarkeriaren prebentziorako tresna gisa".

Malen Etxea elkartearen esanetan, etxeko eta zaintzako lanak egiten dituzten emakumeen %90 etorkinak dira. "Etxe barneko erregimenaren eraginpean daude, eta XVIII. mendeko neskametza eta esklabotzarekin bakarrik alderatu daiteke hori". Elkarteak urteak daramatza emakume migranteen "berdintasunaren eta giza eskubideen alde" lanean, baina jakinarazi dutenez geroz eta gehiago dira hurbiltzen zaizkien bertako emakumeak, "nagusiki, COVID-19aren krisiaren ondorioz".

Dokumentala eta eskumuturrekoak

Tailerrez gain, Malen Etxea Zaintzaren Esklabo dokumentala emango dute azaroaren 26an, 18:30ean, Kultur Etxean. Maitane Subijana da dokumentalaren zuzendaria eta proiekzioaren ostean, "sentsibilizazio solasaldia" eskainiko du.

Era berean, Udaleko Berdintasun sailak genero indarkeriaren aurkako eskumuturrekoak banatuko ditu herriko ikastetxeetan "sentsibilizazioa indartze aldera". 1.600 eskumuturreko banatuko dira LH6 eta DBH4 arteko ikasleen artean. Ekimenean parte hartuko dute Floreaga Ikastetxeak, Xabier Munibe Ikastolak, Azkoitia BHI-k, Bizilore Eskola Aktiboak eta Izarraitz Lanbide Heziketak.


IRUDIETAN: Azkoitiko aurpegi ezagunak botoa ematen

Urrats taldeak antolatuta, herri galdeketa egiten ari dira Azkoitian. 20:00ak bitartean, Nahi al duzu izan euskal estatu burujabe bateko herritar? galderari erantzuteko aukera izango dute 9.447 herritarrek. Horien artean, hainbat azkoitiar ezagun animatu dira botoa ematera; besteak beste, Iban Garate aurkezle eta aktorea, Anari Alberdi musikaria, Iosu Arrizabalaga Izer trikitilaria, Ixabel Jauregi Bertsozale Elkarteko Kidea, Itziar Elias aktorea, Iraitz Otaño Azkoitiko EH Bilduren bozeramailea, Joxan Elorza musikaria, Pedro Urdapilleta Anaitasuna futbol klubeko lehendakaria, Nere Zubizarreta alkate ohia, Eneritz Artetxe bertsolaria. Ikusi hemen haiei ateratako argazkiak: [flickr_set id="72157680415654753"]


AHTaren lurpeko geltokiak eraikitzeko lanak "lehenbailehen" abiatzeko eskatu dute Aburtok eta Urtaranek

Bilbon eta Gasteizen AHTaren geltokiak lur azpian eraikitzeko Espainiako Gobernuarekin sinatutako ituna "positibotzat" jo dute bi alkateek, baina ohartarazi dute "asmo oneko agiri bat" dela eta "oraindik dena egiteko" dagoela.

Gorka Urtaranek eta Juan Mari Aburtok espero dute euskal erakundeek Espainiako Gobernuarekin asteazken honetan sinatu duten akordioa "inflexio puntu bat" izan daitekeela Abiadura Handiko Trenaren (AHT) lurpeko geltokiak eraikitzeko Gasteizen eta Bilbon.

"Errezeloren bat badugu; izan ere, hamarkadak igaro dira eta proiektua ez da gauzatzen. Gaurko ituna asmo onekoa eta positiboa da, baina orain hitzetatik ekintzetara pasatzea falta da", adierazi du Urtaranek Radio Euskadiko "Ganbara" saioan egin dioten elkarrizketan.

Halaber, lanak Eusko Jaurlaritzaren esku geratu izana nabarmendu du eta "inflexio puntu bat" izan daitekeela iritzi dio.

Hala ere, premiazkotzat jo du Gasteizko geltoki berriaren proiektua lizitatzea, "obrak ahalik eta azkarren has daitezen".

Finantzazioari dagokionez, Urtaranek gogoratu du sozietate bat osatu zutela eta egitasmoa lau erakunderen artean ordainduko dutela. "Estatuak obraren % 50 ordainduko du, Eusko Jaurlaritzak % 25, Gasteizko Udalak % 15 eta Arabako Foru Aldundiak % 10", azaldu du.

Bestalde, Juan Mari Aburto Bilboko alkateak ere antzeko adierazpenak egin ditu, eta gaur sinatutako ituna "hasiera" baino ez dela eta "dena egiteko" dagoela azpimarratu du.

Horrela, bada, berri ontzat eman du Bilboko eta Gasteizko geltokiak eraikitzeko ardura Espainiako Gobernuak Eusko Jaurlaritzaren esku utzi izana, baina orain proiektuaren ikerketa abiatu beharra dagoela esan du, ondoren obrak lizitatu ahal izateko. "Oraindik dena dugu egiteko", berretsi du.

Unai Rementeria Bizkaiko ahaldun nagusiak sinadura-ekitaldian parte hartu ez duela eta, Aburtok ziurtatu du ez dutela inolako desadostasunik Foru Aldundiarekin Abandoko geltoki berriaren finantzazioaren harira.

"% 50 Estatuak ordainduko du eta gainerakoa euskal erakundeek jarriko dugu", esan du.

Amaitzeko, Aburtok eta Urtaranek ez dute balizko epeei buruz hitz egin nahi izan, baina arratsaldean egin duten ekitaldian Raquel Sanchez Garraio ministroak adierazi du obrak 2026an edo 2027an amaitzea aurreikusten dutela.


Valdecebollas eta Frailera irteera egingo dute Zeberioko Austarri Mendi Taldekoek

Datorren ekainaren 18 eta 19an Kantauriar mendikateko Valdecebollas (2.143mt) eta Fraile (2.001mt) mendietara irteera prestatu dute Austarri Mendi Talde zeberioztarrekoek. Palentziako mendigune horrek kontrahorma bat osatzen du Hijar mendilerroaren hegoalderantz, hegoaldeko isurialde horretan ‘Peñalabra mendilerroa’ izenez ere ezaguna, ikuspegi horretatik gailur hori baita bereizgarriena.

Austarri mendi taldeak azaldu du ‘Brezo’ edo ‘Abusu’ mendilerroa bezala ezaguna, Kantauriar mendikatearen erdialdeko mendilerro txiki bat dela, Palentziako iparraldean kokatua. Bere goratasunik handiena Fraile mendiaren tontorra da. Kareharrizko mendikate honek ez du zuhaitz-masarik.

Irteera ekainaren 18ko 07:30ean izango da, eta hilaren 19ko 20:00etan egingo dute itzulera. Egun biko irteeran izena emateko azken eguna ekainaren 12a izango da austarrimenditaldea@gmail.com helbidera idatziz edo 665 735 054 edo 656 415 597 telefono zenbakietara deituz.

Bazkideek 55 euro ordaindu beharko dute eta gainontzekoek 65 euro. Prezio horrek autobus-zerbitzua, ekainaren 18ko afaria, logela eta hilaren 19ko gosaria hartuko ditu.


32. Haurren Euskal Jaialdia: Azkaingo Kornelio musika eskola


Ausa Gaztelura joateko deialdia, Hernani Errotzenek

Urtero egin ohi dute Ausa Gaztelu eguna Larraitzen, eta bihar egingo dute ekitaldia, hain zuzen ere, Aralarko Larre irekiera festarekin batera. Horregatik, Hernani Errotzenek Ausa Gaztelura joateko deialdia luzatu die hernaniarrei: «gogoratu, Enirio-Aralar eremu hori herri lurren tradiziotik datorrela, Piriniar Zuzenbidetik. Beraz, Larraitzen ikusiko dugu elkar».


Infantil neskek batel liga eskura eta neska promesei zaildu egin zaie

Tolosan ia erabakita utzi zuten infantilek garaipena eta promesek lidertza galdu arren puntu bakarrera dute lehenengo postua.

Hernaniko nesken batel infantilak batel liga ia erabakita utzi zuen Tolosan jokatutako jardunaldian. Bigarren postuarekin garaipena gertu dute. Aldiz, neska promesek lidergoa galdu zuten eta azken jardunaldian erabakiko da. Tolosaldea A puntu bakarrera dute. Pasai Donibanen, apirilaren 15ean, Tolosaldeari bi puntu atera behar dizkiote edo estropada irabazi.

Batel liga, puri-purian dago eta apirilaren 15ean, larunbatean erabakiko da maila ezberdinetan. Bihamunean, apirilaren 16an, igandea, Gipuzkoako Batel Txapelketa jokatuko da. Bi jardunaldiak Pasai Donibanen ospatuko dira.

'Maialen' azkena, San Pedron

Eguraldia arerio haundia izanik, emakumezkoen traineruak, iragan larunbatean, San Pedroko XIV. test-ean parte hartu zuen. Beste urrats bat eman zuen Maialen traineruak, prestaketaren baitan, nahiz eta azken postuan amaitu


SORMENEZKO AKUARELA

Antolatzailea: Kaligramak eta Art Cinco. 6-11 urte haurrentzat. 6 leku (izena eman behar da aldez aurretik). Prezioa: 2 euro.


Udalbatzaren Osoko Bilkura, gaur (abenduak 21)

Soraluzeko udal korporazioa osatzen duten 11 zinegotziek hamahiru puntu izango dituzte aztergai gaur, asteazkena, abenduaren 21ean, udalbatzarrak egingo duen ohiko batzarrean. Horien artean 2023ko aurrekontu proiektua eztabaidatu eta onartuko da. Saioa 19:00etan abiatuko da.

Udalbatzan landuko diren gaiak:

1. 2022ko azaroaren 28ko saioaren akta, hala badagokio onartzea.

2. Alkatetzaren dekretuen berri ematea.

3. Udalaren lanpostuen zerrendaren aldaketa.

4. 2023. Urterako aurrekontua.

5. 2023.urterako plantilla organikoa.

6. 2023 urterako aurrekontuaren exekuzioa araua.

7. Lanbide- Euskal enplegu zerbitzuak diruz laguntzen dituen enplegua eta

tokiko garapena sustatzeko proiektuak gauzatzeko , Elgoibarko , Eibarko,

Soraluzeko, Mendaroko, Debako eta Mutrikuko Udalen artean burutzen

den kudeaketa , Debabarreneko lurralde eremuaren esku uzteko

hitzarmena. Eskualdeko enplegu plana.

8. 2022KONT0008 Lizitzazio prozedura deuseztatzea

9. Sapako obraren lizitazio espedienteari hasiera ematea.

10. Eskumenen lagatzea Sapako kontratuaren esleipenerako.

11. Udala eta Debegesaren arteko lankidetza hitzarmena Ezozibidea Berritzen

birgaitze integraleko proiektua gauzatzeko.

12. Soraluzeko Udalaren, Debegesaren Edukeibarren eta Egoibarko Udalaren

arteko lankidetza hitzarmena , “Debabarrena berritze” proiektua

garatzeko.

13. Eskari eta Galderak.


Kultur Aste arrakastatsua izan dute Igantzin

Arrakastatsuak izan dira oraingoan ere Bortzirietako Euskara Mankomunitateak, Igantziko Udalak, Igantziko Biltokik, Biltoki Ttikik, Igantziko Eskolak, Baratzondo Jubilatuen Elkarteak eta Igantziko Dantza Taldeak eta zenbait herritarrek aste kulturalerako antolaturiko ekitaldiak. Jende azkarki ibili zen han eta hemen emanaldi, joko, dokumental, ginkana eta abarretan eta gozatzeko aukera ederra izan zuten haur, gazte nahiz helduek abenduaren 6tik 11ra.


Euskal Jaiak dantza giroz bete du Markina-Xemein

Markina-Xemeingo Zerutxu Dantza taldeak eta Arrasateko Lore Gazteak alaitasunez bete dute gaur [apirilak 2] Markina-Xemein. Lehen aldiz ospatu da Euskal Jaia herrian, eta eguraldia lagun izan ez den arren, bi dantza taldeek ikuskizun ederra eskaini dute.

Ahalegina egin dute dantza taldeek jai giroa herri osora zabaltzeko. Horrela, kalejira labur bat ere egin dute Zelai aurretik igaro eta Zehar kalea eta Guen kalea kaleetan zehar dantzan, baina euriagatik, ikuskizuna frontoi txikian izan da batez ere.

Talde bakoitzak dantza batzuk egin ditu. Zerutxuk Lanestosako arku dantza, Sardinerak eta Luzaideko dantzak dantzatu ditu; Lore Gaztak dantza taldeak, berriz, Kaskarotz, Otsagiko pañuelo, Korteseko trenzado eta Tuterako jota. Larrain dantzagaz amaitu dute ikuskizuna, herritarrak ere dantzara gonbidatuz.


Hainbat hizkuntzatan kontsulta daiteke santioetako eta saninazioetako programa

Gaztelaniaz, arabieraz, urduz, portugesez nahiz errumanieraz eskura daiteke jaietako programa honako lotura honetan.

Azpeitiko Udalak hainbat euskaratik hainbat hizkuntzatara itzuli du santioetako eta saninazioetako programa. Herrian euskara nagusi bada ere, beste hainbat hizkuntza ere erabiltzen dituzte herritarrek, eta iaz hasitako bideari segituz, herrian gehien hitz egiten diren erderetara itzuli dute jaietako argitalpena.

Gaztelaniaz, arabieraz, urduz, portugesez nahiz errumanieraz eskura daiteke jaietako programa honako lotura honetan. Gainera, egunotan herriko etxe guztietara banatu dute programa eta han ikus daitekeen QR kode baten bidez irakurri daiteke edukia hainbat hizkuntzatan.


Melgosak Vinicius kasuaren "pasio bera" eskatu du egunero erasoak jasaten dituzten pertsonak defendatzeko

Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak ekitaldi batean parte hartu du Bilbon, Afrika Eguna dela eta. Bertan esan duenez, "mundu guztia ongi etorria da Euskadira, askotariko gizartea gizarte aberatsa delako".

Nerea Melgosa Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak Vinicius kasuan izaten ari den "grina bera" eskatu du "kalean, metroan, tranbian edo aisialdi guneetan egunero erasoak jasaten dituzten azal kolore desberdineko milaka neska, mutil, gizon eta emakumeak defendatzeko".

Melgosa Afrika Egunean izan da larunbat honetan, Bilboko Itsas Museoko zelaigunean. Ehunka pertsonak parte hartu dute bertan, tartean Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Migrazio eta Asilo zuzendariak eta Itziar Urtasun Bilboko Udaleko Lankidetza, Bizikidetza eta Jaietako zinegotziak.

Ospakizun hori dela eta, sailburuak nabarmendu du Euskadik "aniztasunaren aldeko apustua" egiten duela, eta "diskurtso arrazista eta xenofobo interesatuen" aurrean. "Mundu guztia ongi etorria da Euskadira, askotariko gizartea gizarte aberatsa baita. Hala berresten dute ikerketek: hiri aurreratuenak aniztasuna hobekien kudeatzen dutenak dira", azpimarratu du.

Ospakizunak

Iragan maiatzaren 21etik, Afrika Eguna ospatzeko hainbat ekitaldi egiten ari da Euskadiko afrikar komunitatea. Besteak beste, futbol torneoa, hitzaldiak, emanaldiak, erakusketak eta kontzertuak antolatu dituzte Ghanak, Togo-Euskadik, Senegalek, Ekuatore Gineak, Marokok, Angola-Kongok, Malik eta EGBA futbolak.

Danbor hotsek eman diote hasiera larunbat honetako jardunaldiari. Jarraian, manifestu bat irakurri eta mahai inguru bat egin dute, emakume migratzaileak bi kontinenteetan berdintasunaren aldeko borrokan duen paperari buruz. DJ batek girotu ditu ekitaldiok, eta artisau azoka eta erakusketa ezberdinak ere eskaini dituzte.

Iñaki Williams futbolariak ere parte hartu du jardunaldian, eta harro agertu da parte hartze horrengatik, bere sustraietatik "gertuago" sentiarazten baitu. "Uste dut afrikar guztiok ohartu behar garela gure arbasoen borrokak izan zuen garrantziaz, lortutako aurrerapen sozioekonomiko guztiak aldarrikatzearekin batera", nabarmendu du.

Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Migrazio eta Asilo zuzendariak gaineratu duenez, "mundura zabalik dagoen herri bat gara", baina, era berean, "ezin dugu ahaztu arrazismoa eta xenofobia hor daudela, eta ezin dugu inondik inora ere onartu aste honetakoa bezalako erasorik".


Astelehenetik aurrera, nahi duen orori jarriko diote gripearen txertoa Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Gaur arte, 287.500 dosi baino gehiago jarri ditu Osakidetzak; horietatik %82 inguru, 65 urtetik gorakoei.

Osakidetzak gripearen aurkako txertaketa kanpainari eutsiko dio, eta, datorren astean, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako biztanle orori aukera emanen diote ordua hartzeko. Azaroaren 15etik aurrera, gripearen aurkako txertoa hartu nahi duen edonork hartu ahalko du, arrisku talde batean egon ala ez. Urriaren 18an kanpaina abiarazi zenetik, Osakidetzak 287.500 dosi baino gehiago eman ditu; horietatik % 82 inguru, 65 urtetik gorakoei. 2019an baino %30 dosi gehiago dira horiek, baina 2020an baino %15 gutxiago. Hala ere, Osakidetzak gogorarazi du iaz «ezohiko parte hartzea» antzeman zutela gripearen txertaketa kanpainan, COVID-19aren izurria dela eta.

Astea amaitu bitartean, adin tarte horri emanen diote lehentasuna, eta baita gaixotasun kronikoren bat dutenei edo haurdun dauden emakumeei ere. Astelehenetik aurrera, berriz, fokua zabalduko dute, immunitate kolektibo sendoagoa lortze aldera.

70 urtetik gorakoen multzoan, gripearen aurkako txertoa hartu dutenen %35i COVID-19aren aurkako txertoaren hirugarren dosia jarri zaie aldi berean, bigarren dosia hartu zutenetik sei hilabete igaro badira, bederen.

Ordua Internet bidez hartzeko gomendioa egin du Osakidetzak, telefono lineak osasun arretarako libre uzteko xedez. Hala ere, Internet bidez ordua hartzeko arazoren bat dutenek osasun zentrora deitu ahalko dute. Deitzean, jarraibideak segitu beharko dituzte, txanda behar bezala eskatzeko.


Matxinbentako Santa Ageda festak

Arratsalde osoan, umeentzako puzgarriak.

17:00etan, pailazoen emanaldia eta, jarraian, txokolatada.

Gauean, betso afaria Iker Zubeldiarekin eta Iban Urdangarinekin. Ondoren, erromeria Lidia eta Unai trikitilariekin.