Argitalpenak

Berdin dio

Agota Kristof

Alberdania

78 orrialde 13,50 euro

Hogeita bost kontakizun labur

Agota Kristof Hungarian sortua da, 1935ean, baina errepresio politikoaren beldur ihesi joan zen Suitzara, 1956an, eta hantxe bizi da harrezkero. Idatzi ere, frantsesez idazten du. Bereak dira euskaraz irakur daitezkeen Koaderno handia (1986) eta Atzo (1995) eleberriak ere. Eskarne Mujika Gallastegik itzuli duen Berdin dio liburuan, berriz, hogeita bost kontakizun labur eskaintzen dizkigu, bere ohizko estilo xume eta eraginkorrean. Lo gozotik esnatu eta senarra odolez blai aurkitu zuen emakumearen eta sendagilearen arteko elkarrizketaren istorioa, geltoki abandonatu baten ondoan beti dagoen agurearena, bere etxera joateko irrikaz dagoen gizonarena, bizitza ihesi nola doakion ikusten ari den morroiarena, langile baten heriotza eta beste.

Derechos humanos y acción humanitaria

Joana Abrisketa

Deustuko unibertsitatea. padre arrupe giza eskubideen institutua

292 orrialde 292 orrialde

Giza eskubideak eta laguntza humanitarioa ikergai

Joana Abrisketak egindako doktore tesian oinarriturik dago Deustuko Unibertsitateko Pedro Arrupe Giza Eskubideen Institutuak kaleratu duen Derechos humanos y acción humanitaria liburua. Nazioarteko zuzenbide garaikidean giza eskubideak eta laguntza humanitarioa nola dauden jasorik aztertzen du Joana Abrisketak bertan, historian zehar auziak izan duen bilakaera oso kontuan izanik. Ukitzen dituen gaien artean, honako hauek daude: Giza eskubideen kontzeptua eta huraxe lege-ataletan jasotzeko jarraitzen diren irizpideak; laguntza humanitarioa izateko eskubidea defendatzen duten teoriak; laguntza humanitarioan inplikaturik dauden giza eskubideak; eta gaiari dagokionez estatuek dituzten betebeharrak.

Bollikaoak zugtik

Pasqual Alapont

Elkar

172 orrialde 10,50 euro

E-mail bidezko amodioa

Antton Olanok euskaratu du Pasqual Alapont valentziarrak sortutako Bollikaoak zugtik gazteentzako eleberria. Bertan, artea eta liburuak izugarri atsegin zaizkion neska bat saskibaloia beste zaletasunik ez duen mutil batekin hasten da irteten. Zoritxarrez, bikoteak banandu egin beharko du, neskaren aitak Londresen negozio bat ireki behar duela-eta. Geroztik e-mailen bidez baino ez dute elkarren berri izango. Mutilak erruz sentituko du banaketa. Bere buruaz beste egitea pentsatu, eta bollikaoak eta Juanola pastillak nahastuta hartzen hasiko da horretarako. Ez da hilko, ordea. Kakalarria sortuko zaio, eta komunean pasa beharko du gau osoa. Neskak, berriz, oso gauza interesgarriak aurkituko ditu Londresen, eta haiei buruz hitz egingo dio bere bihotzeko xomorroari.

Agustin Kardaberaz. Hirugarren Mendeurrena 1703-2003

Batzuen artean

Deustuko Unibertsitatea

256 orrialde

12 euro

Kardaberazen gogoetak hizpide

Agustin Kardaberazen jaiotzaren hirugarren mendeurrenaren inguruan Deustuko Unibertsitateak Donostiako campusean egindako jardunaldian esan zirenen bilduma dugu Agustin Kardaberaz. Hirugarren Mendeurrena. 1973-2003 liburua. Elixabete Pérez Gazteluk eta Esther Zulaika Ijurkok osatu dute. Jardunaldian, bestalde, Kardaberazen bizitzaz eta lanaz hitz egin zuten Patxi Altunak eta Rosa Miren Pagolak. Hernaniarrak egindako lanak hizkuntzaren ikuspegitik aztertu zituzten, berriz, Jose Ramon Zubiaur, Itziar Turrez, Adolfo Arejita, Ixiar Badiola, Larraitz Zubeldia eta Bittor Hidalgok. Eta Josu Bijuesca, Joana Garmendia eta Andres Urrutiaren esku geratu zen Kardaberazen erretorikari buruzko gogoetak zeintzuk izan ziren azaltzea.

Egiptoarrak espazioan

Agrimbau & Garavano

Saure

48 orrialde

16 euro

Bi lurtar espazioko patruila inperialean

Saure argitaletxeak plazaratu duen Egiptoarrak espazioan izenburuko komikiak azaltzen duenez, Egiptoko Inperioa ez da iraungi, unibertsoko hainbat planeta eta izarretan zehar banatua dago. Lagun asko ditu galaxia osoan, baina baita etsai porrokatua ere, faraoiari eta bere herriari buruko minik gehienak ematen dizkiena: Wando Warnak. Gauzak horrela, beren patruila inperiala jende berriz indartzea erabakitzen dute. Norekin? Zeruan jokoan abileziarik handiena erakutsi duten bi lurtarrekin. Eta abduzitu egingo dituzte. Patruila horiek isileko operazio oso arriskutsuak egiten dituzte, ordea, eta lurtarrek ez dute inolako entrenamendurik. Jakingo ote dute beren kasa moldatzen?

Nemesioren...

Pako Aristi +Jokin Larrea

Elkar

45 or./ 6,95 euro

Pako Aristik haurrentzat idatzitako Nemesioren elefantea

Aita urrun joan zitzaion Nemesiori eta geroztik bere ama petral samar dabilenez, ez da harekin oso ondo konpontzen. Halere, penak ahalik eta txikienak eta lagunak gero eta handiagoak izatea komeni dela dio Jokin Larrea marrazkilariak, eta halakoxe batekin egingo du topo Nemesiok, ipuin honetako protagonistak, ertzainak ez ezik herritarrak ere atzetik dabilzkion Eustakio elefantearekin aurrez aurre aurkitzen denean. Izan ere, Eustakio, handia izateaz gain, gauza askotxo dakizkien izaki ona da.

Julio Cortazar. Antologia apetatsua

Julio Cortazar

Txalaparta

175 orrialde 13,50 euro

Jon Alonsok itzulitako Cortazarren hamar ipuin

Makina bat idazlanen egile izan genuen Julio Cortazar ûbesteak beste, nola ahaztu bere Rayuela eleberria?û, baina benetan maisu ipuingintzan izan zela esan daiteke. Eta hain zuzen ere berak osatutako hamar ipuin euskaratu ditu Jon Alonsok Antologia apetatsua honetan biltzeko: Etxe hartua, 1951n lehen aldiz argitaratua Bestiario izeneko bilduman. Kiklades irletako idoloa eta Gaua ahoz gora, berriz, Final de juego liburuan agertu ziren, 1956an. Amatxoren gutunak eta Deabruaren lerdea, 1959an, Las armas secretas liburuan. Bilera, Cora andereñoa, Jarraibideak John Howellentzat eta Suak oro sua, 1966an, Todos los fuegos el fuego liburuan. Eta bukaerako Zinez maite dugu Glenda, 1980an, ospea, miresmena eta famari buruzko gogoeta ironikoa baino ez den Queremos tanto a Glenda liburuan. Bera inmigrazio- aren eraginez sortutako koktel horietako bat zela zioen Julio Cortazarrek, bere birraitona Ameriketara joan behar izan zuen euskaldunetako bat zela gogoratuz. Cortazar Bruselan jaio zen, 1914an, nahiz Argentinan eman bere bizitzako parterik luzeena. 1951n Unescoko itzultzaile izendatu eta Parisera joan zen bizitzera. Hil ere, Senaren hirian hil zen, 1984an.


Argia moztuko da bihar Leioako Elexalde inguruan

Leioandi zonaldeko urbanizazio lanak direla eta, udaletxearen inguruko etxebizitzetan argia moztuko dute bihar, osteguna. Zehazki, Elexalde eta Aldekoena kaleetan izango da mozketa. Iberdrolak jakinarazi izan duen bezala, mozketa bi egongo dira: lehena, goizeko 8etatik 9etara eta, bigarrena, 17:00etatik 18:00etara. Mozketa horiek hurrengoko atalondoetan emango dira: Aldekoena kaleko 1 eta 2. zenbakiak, eta Elexaldeko 1, 4, 6, 7, 8, 10, 25 eta 26. zenbakiak. Argazkia: cc-by-nc-sa Orreaga.


Euskal presoen eskubideen alde, "hondartzak betetzeko" deia egin dute biharko

Etxerat-ek elkarretaratzera deitu du Euskal Herriko hainbat hondartzatan, 12:00etan.

Beste urte batez, Euskal Herriko hondartzak bete nahi ditu Etxerat elkarteak, euskal presoen eskubideen alde eta sakabanaketaren aurka egiteko. Elkarteak gogorarazi du uda "opor eta hondartza garaia" dela askorentzat; presoen senide eta lagunentzat, ordea, "bidai eta bisita garaia" da.

Etxerat-ek salatu du sakabanaketak indarrean jarraitzen duela —25 urte bete ditu aurten—, eta larriki gaixo dauden presoak ez dituztela aske uzten. Gaineratu duenez, senide eta lagunen aurkako jazarpena "gero eta handiagoa" da.

Horregatik, sakabanaketa amai dadin, "herritar guzti-guztiei" biharko deitutako elkarretaratzeetara batzeko deia egin die. Gainera, deialdiekin bat egiten dutenei Twitter bidez argazki bat bidaltzeko ere eskatu die elkarteak.

Elkarretaratzeak egingo dituzte Orion, Donostian, Deban, Donibane Lohizunen, Hendaian, Ean, Bakion, Lekeition, Muskizen, Plentzian, Mundakan eta Ondarroan.


‘Udalhitz’ hitzarmena sinatu dute

Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) udaletxeetan dauden 22.000 langileen soldata eta lan baldintzak jasotzen dituen Udalhitz hitzarmena sinatu dute, asteon, ELA eta CCOO sindikatuek.

Hiru urtetako iraupena izango du eta KPIa gehi puntu bateko igoera jasotzen du 2008, 2009 eta 2010erako, ELAk jakin eragin duenez. Elkarkidetzarako gehigarria %0,50ekoa izango da aurten. Udal arduradunak azpikontratekin sinatutako akordioen barri ematera ere behartzen ditu itunak, eta baztertuak bergizarteratzeko egin ohi diren kontratuak arautu eta mugatzeko konpromisoa ere jasotzen du.


Garoña gelditu behar izan dute sute alarma batengatik

Gertakaria Gorabehera Nuklearren Nazioarteko Eskalan zero mailakoa dela esan dute arduradunek. Bestalde, zentral nuklearra “betirako” ixteko eskatu du berriro Eguzki kolektiboak.

Ostegunetik geldirik edo itzalita dago Santa Maria de Garoñako (Burgos) zentral nuklearra. Suteak antzemateko sistema aktibatu zen konpartimentu batean. Hala ere, lehen unetik surik ez zegoela baieztatu zuten zentraleko arduradunek.

400 watteko barra elektriko baten etengailuaren konpartimentuan abisua eman zuen sistemak. Antza denez, etengailuaren kontrol konektore batek konexioa hondaturik zuen, Segurtasun Nuklearreko Kontseiluaren iturriek gaur jakitera eman dutenez.

Zentraleko suhiltzaileek suterik ez zegoela egiaztatu zuten. Hala eta guztiz ere, etengailuari argindarra kentzeko erabakia hartu zuten arduradunek. Erregai guztia igerilekuan eta zentrala itzalita dago, iturri berdinen arabera.

Gertakaria Gorabehera Nuklearren Nazioarteko Eskalan (INES) zero mailakoa dela esan dute arduradunek. Ondorioz, langileengan, zonaldeko biztanleengan eta bisitariengan, eta ingurugiroan ez du eraginik izan.

Eguzki

Nahiz eta zentrala geldi egon edonoiz ?kutsadura erradiaktiboa? gertatzeko arriskua agerian utzi du gertakariak, Eguzki kolektiboak salatu duenez.

Kolektiboaren ahotan, suteak antzemateko sistema zergatik aktibatu zen ez dakite eta gertakaria ?ohiz kanpokoa eta oso larria? da zentral erradiaktibo bat delako.

Horregatik, Garoña ?betirako? ixteko eskatu du Eguzkik. Era berean, segurtasun eta eraispen egitasmo bat eskatu du kolektiboak. Azkenik, zonalderako dinamizazio plan bat beharrezkoa izango dela uste du Eguzkik.


Parte hartze handiagaz lehiatu da Ondarroako I. Naberan Herri Krosa

120 korrikalari baino gehiagok parte hartu zuten nagusien lasterketan. Belan Mora Ruiz de Arbulo portugaletetarra eta Jon Aranguren Larrañaga azpeitiarra izan dira irabazleakParte hartze handiagaz lehiatu zen zapatuan Ondarroako I. Jose Mari Naberan Herri Krosa. Nagusien mailako 120 korrikalarik eta ume eta gaztetxoen mailako beste hainbatek egin zuten korrika Ondarroako errepideetan zehar.Txikien lasterketekin hasi zen proba. 380 metro eta 1.340 metro egin zituzten lehendabizi, eta 17:00etan ailegatu zen nagusien txanda. Parte hartzaileen artean asko eta asko ondarrutarrak izan baziren ere, herriko eta herritik kanpoko korrikalari profesionalek ere ez zuten lasterketara hutsik egin nahi izan. Mutiletan Jon Aranguren Larrañaga azpeitiarra (22 minutu eta 38 segundo), Zorion Kareaga markina-xemeindarra (23.18) eta Iñigo Perez markina-xemeindarra izan ziren lehenengo hirurak. Nesketan, ostera, ondarrutarrak ere podiumera igo ziren. Belen Mora Ruiz de Arbulo portugaletetarra (27.26) izan zen lehena, eta Ioana Osa (28.17) eta Elisabet Ibazeta (30.42) ondarrutarrak izan ziren hurrengo biak helmugaratzen.Lasterketak kutsu solidarioa eduki zuen, eta batutako dirua Ondarroako Karenka elkarteari bideratu zioten, urtean egiten dituen ekintzak burutzeko. Esker oneko hitzak izan zituzten elkartekideek probaren amaieran. Hala, kros txikia «inklusiboa» izan zen, eta aniztasun funtzionala daukaten neska-mutilek ere parte hartu zuten.


Basamortura Eskuzabal proiektuko kideak, ametsak errealitate bihurtzen

Argi zuten egin egingo zutela. Eta horrela izan da. Basamortura Eskuzabal proiektua goitik behera bete dute Ander Txakartegik (Berriatua), Xabat Arratek (Markina-Xemein), Eneko Barroetak (Iurreta), Iñigo eta Txomin Bustinduik (Ondarroa) eta Igor Iraolagoitiak (Mendaro). Orokorrean, duela hile bat Marokoko lurretan bizi izan zutena “abentura polita” izan zela eta egindakoagaz “harro” daudela diote.

Xabat Arrate eta Ander Txakartegi, proiektu solidarioa burutu duten herritarrak

Proiektu solidarioa zen, hizki handiekin idazten den horietakoa. Izan ere, bi urte lehenago hasi zen taldea hango eta hemengo ateak jotzen. 6.000 eurotan baloratutako materiala bildu, Titan Desert proba egiteko babesleak lortu eta beste hainbat kontu lotu ostean, apirilaren 25ean hegazkinean sartu ziren proiektuko kideak. Buruan amets bat zuten, eta amets hori errealitate bihurtzea zen euren nahia.

Abentura horren guztiaren balorazioa “positiboa” dela dio Txakartegik. “Proba bera polita izan da, baina burua argi eduki behar dela ere ikasi dugu. Gu fisikoki oso ondo prestatuta joan ginen, baina proba hau fisikoki baino psikologikoki da gogorra”.

Parte hartzaileentzat beroa izan da kontran eduki duten faktorerik gogorrena. “Hain dagoen bero asko ze, gorputzak ez duela deskantsatzen”, dio Txakartegik. “Gutxinaka, gu beroari nola aurre egin ikasten joan ginen; ura baino kolazko freskagarria hobeto sartzen zen”. Haizea ere izan dute kontran, bi egunetan edo, baina beroak gehiago eragiten zietela diote.

Ibilbideari dagokionez, Titan Desert ez dela hain gogorra dio berriatuarrak. “Fisikoki gu oso ondo geunden. Beraz, proba ez da izan horren gogorra. Proba hau, beste asko modura (Iron Man-a, esaterako), mentalki da gogorra. Buruan argi badaukazu egin egingo duzula, horrek laguntzen dizu aurrera egiten. Osterantzean, akabo!”. Eta buruak hain zeukan pisua ze, probaren gogortasunean %80a psikologikoa zela dio. “Ni gaixorik egon nintzen, eta asko sufritu nuen, baina momentu baten ere ez zitzaidan burutik pasatu erretiratzea”. Txakartegiren beldurra orduan metara iristea zen. “Horixe nuen buruan, ez besterik”.

Titan Desert ez dela hain gogorra dio Txakartegik. “Fisikoki gu oso ondo geunden. Beraz, proba ez da izan horren gogorra. Proba hau, beste asko modura (Iron Man-a, esaterako), mentalki da gogorra. Buruan argi badaukazu egin egingo duzula, horrek laguntzen dizu aurrera egiten. Osterantzean, akabo!”.

Dena den, sailkapen orokorrean ahalik eta goren egotea ez zen euren helburua. “Sailkapen orokorrari kasurik ere ez nion egin, ez zen hori gure helburua; guk proba egin eta proiektua gauzatu nahi genuen”.

Basamortura Eskuzabal proiektuko kide guztiak, Titan Deserta amaituta

Txakartegiren esanetan, berak “sinistuta” zeukan amaitu egingo zuela. “Neure burua hain buru gogorra zela ez nekien”. Dena den, proban parte hartzen zeudela, bestelako ikuspuntua zutela diote. “Orain, hilabete pasatu eta han grabatutakoa ikusten gaudela, konturatzen gara limiteraino joan ginela”.

Antolakuntzari dagokionez, hutsuneak ere ikusi dituztela diote. “Ez nioke 10 bat emango, 7-8 bai, baina ez 10. Gauza batzuk ez zeuden ondo: hornidura puntuetan ez zegoen janaririk, eta ura saldu egiten zuten, ez eman (3 euro)”.

Ekarpen solidarioa, eskertzekoa

Bizikleta gainean igo eta basamortuan barrena sartu aurretik, baina, taldeko kideek proiektu solidarioa gauzatu zuten. Felix Dot eta Manuel Tajada Titan Deserteko zuzendaria eta zuzendari teknikoa, hurrenez hurren, aldamenean zituztela, 6.000 eurotan baloratutako arropa, medikamentu, jolas eta bestelako materialez osatutako edukiontzia eskura eman zioten hangoei. “Oso polita izan zen. Nik hitz batzuk egin nituen, bai eta kongregazioko mojak ere (Angela). Esker oneko azaldu ziren eta pozik sentitu nintzen”.

Behin ekarpena eginda, lasaitua hartu zuen Txakartegik. “Ekarpena egin arte, bata eta bestea lotzen ibili nintzen eta horrek tentsioan mantentzen ninduen. Behin hori eginda, lasaitua hartu nuen. Eta akaso, lehenengo etapan eduki nuen ahulaldia ere hortik etorri ahal dela uste dut”.

Aholkuak

Behin Titanak izanda, besteren batek joateko asmoa duela esaten badie, burua argi eramateko gomendioa egingo lioketela diote. “Ez da edonor joateko proba; ondo prestatuta joan behar da, eta burua beti argi eraman. Hori ezinbestekoa da; parte hartu nahi duenak sinistu egin behar du, eta aurrera egin”. Dena den, eurek barriro ez luketela errepikatuko diote. “Bosgarren etapa izan zen abentura. Gainontzekoa polita zen, baina oso monotonoa”. Baina abenturazaleak dira, eta hori odolean daramate. Elkar begiratuta, hurrengo erronka zein izango den pentsatzen jarraitzen dute Txakartegik eta Arratek. Ez dute etenik.

Txakartegik hortxe-hortxe dauka ideia: Titan Tropikala. “Titan Desert amaitu bezain pronto, bozgorailuetatik esan zuten, aurten, estreinako, Titan Tropikala egingo dela (Gabonetan, Kuban). Eta esan nuen, nik hori egin nahi dut!”.

Arratek Marokora autoagaz korritzera joan nahi duela dio: “Hori datorren urteko Aste Santuan egin nahiko nuke. Eta edurretan ere egingo nuke beste proba bat, polita litzateke”

Arratek, aldiz, ez dauka hain argi tropikala egin nahi duenik. “Nik ikusi egin behar dut zelakoa den, eta gero akaso… Dena den, argi daukat Marokora autoagaz korritzera joan nahi dudala. Ideia hori Titan Desert egiteko aukera baino lehenago neukan buruan, baina gora-behera batzuk tarteko, azkenean ez nuen egin. Hori datorren urteko Aste Santuan egin nahiko nuke. Eta edurretan ere egingo nuke beste proba bat, polita litzateke”.

Handik, baina, ez dira ez esku hutsik etorri. “Norbere buruarekiko segurtasun gehiagogaz etorri gara; egindakoa ez da hutsaren hurrengo izan. Proiektua osotasunean burutzeak geure buruarengan konfidantza gehiago eman digu”. Ingurukoek ere lagundu diete horretan. Izan ere, behin etxera itzulita, askok zoriondu ere egin dituztela esan dute.

Hitzaldiak, han eta hemen

Orain, han bizitakoa gogoan, bildutako material guztia antolatu, montatu eta txukundu ostean, proiektuko kideek hitzaldiak eta bideo proiekzioak eskaniko dituzte batean eta bestean. “Gure abenturak iraun duen bitartean grabatutako irudiak erakusteaz gain, gure proiektu solidarioa zertan oinarritu den eta zer izan den kontatu nahi diegu herritarrei”. Hitzaldiak nonnahi eskainiko dituzte, beraz, herritarrei adi egoteko eskatzen diete.

Zehatz esateko, zazpi ordu baino gehiago ekarri dituzte materialetan.

Abenturak “asetu” egin badituzte ere, ez batak ez besteak ez daukate geldik egoterik. Abentura hitza aipatu hutsarekin, begietatik txinpartak ateratzen zaizkie. Beraz, zeresana ematen jarraituko dute, seguru.

[nggallery ID=237]


CDCk ezohiko kongresu bat egingo du otsailean, alderdia birsortzeko

CDC Kataluniako Konbergentzia Demokratikoak otsailean ezohiko kongresu bat egiteko asmoa du, alderdia birsortzeko egutegi bat zehazteko. Josep Rull CDCko koordinatzaile nagusiak esan duenez, birsortze horrek hiru oinarri edukiko ditu: bata, «nazionala, estatu independente berria eraikitzeko»; bigarrena, «soziala, ongizate estatua indartzen lagunduko duen jarduera ekonomikoa sortzeko»; eta, hirugarrena, «etikoa, 'zero ustelkeria' irizpidearekin». Azken urteotan zenbait ustelkeria eskandaluk zipriztindu dute CiU Convergencia i Unio koalizioko alderdia, horietan ezagunena Jordi Pujol Kataluniako presidente ohiaren eta haren sendiarena.

Cerdanyola del Valles hirian egindako kontseilu nazionalean eman du Rullek CDCren asmoen berri. Birsortzeari buruz esan du CDCren «konpromisoa eta determinazioa» erakusten dituela «alderdi berri bat sortzeko, herrialde berri batentzat». ERC Esquerra Republicanarekin egindako akordioaz ere mintzatu da CDCko koordinatzailea. Adierazi du irailaren 27ko hauteskundeetarako bide orria «nahiko aurreratuta» daukatela, nahiz eta «erabat erabakita» ez egon. «Lan asko dugu egiteko, baina sendoa bada, jendeari konfiantza handia emango dio eta baietzaren gehiengoa handitzen lagunduko du». Rullen arabera, Kataluniako Gobernuak aurkeztuko dituen aurrekontu autonomikoek «paradoxikoki» lagunduko dute «beharrezko estatu egiturak» sortzen. CDCko koordinatzaileak uste du hauteskundeen data hurbildu ahala Espainiak areagotu egingo duela «beldurraren argumentua». «Prozesuaren amaiera aldera, eztabaida izango da estatu independente berriaren bideragarritasunaren eta arriskuen inguruan».

Bozak eta erreferenduma

Oriol Junqueras ERCko presidenteak, berriz, nabarmendu nahi izan du iraileko hauteskundeak «behin betikoak» izango direla. «Independentziak irabaziz gero, ez da beste erreferendum bat egin beharko ikusteko ea berriz irabazten duen». Punt Avui telebistari emandako elkarrizketa batean, Junquerasek esan du «norbaitek uste badu ez direla oso edo batere erabakigarriak hark azaldu beharko» duela. Artur Mas Kataluniako presidenteak TV3i emandako elkarrizketa batean esan zuen nazioartean «behin betikotzat jotako kontsultak» ez direla hauteskundeak. ANC Biltzar Nazional Katalanaren ustez, hauteskundeak izango dira «behin betiko erreferenduma».


Nekazarien elkarteak 25 urte beteko ditu

Mende laurdena ospatzeko, ekitaldi ugari antolatu ditu. Apirilean, hitzaldiak egingo dituzte eta maiatzean, urte guztian zehar ikusgai egongo den argazki erakusketa jarriko dute. Ekitaldi guztiak elkartean bertan egingo dituzte.

Zehazki, urriaren 6an beteko ditu 25 urte, baina dagoeneko hasi dira urteurrena ospatzeko antolatu dituzten ekitaldiak egiten.

Apirilean, esaterako, hitzaldi sorta egingo dute elkartean. Gaur bertan da lehenengoa:

Artzain mundua 1980tik gaur arte.Apirilak 2, 18:00tan. Hizlaria: Eduardo Urarte

Basogintza eta zertifikazioa..Apirilak 16, 19:30ean. Hizlaria: Fernando Otazua

Erlegintza lanbide bezala.Apirilak 23, 19:30ean. Hizlaria: Martxel Aizpurua.

Azaroan, moxal-jana egingo dute, eta abenduan, elkarte arteko mus txapelketa. Ekitaldi guztiak elkartean bertan egingo dituzte.

Duela 25 urte

Egun bezala, lehen ere feria egunean elkartzen ziren herriko baserritarrak. Euren kezka, arazo eta iritziak emateko berriz, herriko lokaletan elkartzen ziren hilean birritan. Txurruka taberna gaineko lokal batean, eta baita Urubil, Kurtzebaltz eta beste hainbat tabernetan ere, esaterako.

Azkenean, elkarte propioa sortzea erabaki zuten, eta erronka bota zuten: 60 baserritar elkartuz gero, elkartea sotuko zuten. 63 elkartu ziren. Duela 25 urte izan zen hori. Egun, 172 bazkide ditu.


Pili Alvarez Moles: "Gaztetxeetan zentzua duen edozer egin daiteke, baita musika klasikoko kontzertuak ere"

Gaztetxeak eta generoa izeneko ikerketa egin zuen 2011n Pili Alvarez Molesek (Bartzelona 1985). Handik ateratako ondorioak gaztetxeetan zabaldu gura ditu orain. Oñatiko gaztetxean izan zen apirilaren 11n, zapatuan.

Gaztetxeak eta generoa. Zergatik aukeratu zenuen gai hori?

Gaztetxe bateko gazte asanbladan hartzen nuen parte orduan, eta ikusten nuen hainbat gauza aldatu egin beharko liratekeela. Esperientzia abiapuntu hartuta hasi nintzen. Militantziaz gain, lan munduan ere egin nuen zerbait, eta beka bila hasi nintzen, ikerketa egiteko.

Zer ikusten zenuen zuk?

Ikusten den lehen gauza, esaterako, mutil eta neska kopuruaren arteko diferentzia da; gaztetxe gehienetan mutil gehiago ageri dira neskak baino. Lan banaketan, egiten diren ekintzetan, horien arduradunetan, publikoan nork berba egiten duen... gaztetxeko esparru askotan ikusten da gizartean gertatzen den joera bera, mutilen presentzia neskena baino handiagoa dela, alegia.

Nondik hasi zinen? Zenbat gaztetxe ikertu dituzu?

Nituen kontaktuak hartu eta 80 lagun ingururi bidali nien gonbidapena ikerketan parte hartzeko. Pertsonalki edo kolektiboki zegoen parte hartzeko aukera, eta, azkenean, Euskal Autonomia Erkidegoko 16 gaztetxe eta 40 bat gazte animatu ziren.

Ze teknika erabili dituzu informazioa jasotzeko?

Elkarrizketa pertsonalak, neskekin bat eta mutilekin beste bat egindako eztabaida saio bi, bi gaztetxetako urtemugen behaketa eta galdetegi bat hilabete zehatz baten egindako ekintzen inguruan. Sei gaztetxek hartu zuten parte galdetegi horretan. Beste 14 elkarrizketa labur ere egin nituen, gaztetxea euren artea egiteko espazio moduan hartzen zuten 14 neskari.

Nolako ekintzak antolatzen dituzte gaztetxeetan?

Nik hartu nuen hilabetean, batzarrak eta kontzertuak ageri ziren, gehienbat. Gaztetxeetan batzar asko egiten dira, baina ez zaio garrantzirik ematen espazio eta aktibitate horri. Herri askotan, kolektibo ezberdinek erabiltzen dute gaztetxea bilerak egiteko, eta horri ez zaio garrantzi nahikorik ematen. Kontuan hartzen dena da zer-nolako kontzertuak edo jaialdiak antolatzen diren, eta ez horrenbeste tokia bera bilerak egiteko, egoteko edo beste zerbaitetarako aproposa den pentsatzeari.

Diozu kolektibo askorendako espazioa izan daitekeela gaztetxea?

Bai. Finean, gaztetxea guztiondako gune askea da. Aniztasuna lortu behar bada, guztiondako tokia izan behar du gaztetxeak.

Egia da gaztetxe guztiak ez direla berdinak, baina gehienek helburu konkretu batzuk bakarrik dituzte.

Autogestioa, talde-lana, autoeraketa... dira gaztetxeen ezaugarrietako batzuk. Genero ikuspegitik, beste zer ezaugarri jarriko zenieke gaztetxeei?

Emozioak ere lan politikoa direla. Askotan, alde batera uzten ditugu, eta ez dugu berba egiten gure sentimenduez, adibidez: zerbait antolatzen denean lan karga handia izan dugun edo ez, baztertuak sentitu garen edo zerbait adierazi dugunean ez entzuna izatearen sentsazioa izan dugun edo ez... Horretaz guztiaz berba egin behar da; bestela, komunikazio arazo handiak sor daitezke-eta, eta haserreak ere bai.

Gai hori landu beharra dagoela uste dut, eta ez da erraza. Izan ere, gure borroka pertsonala da, ondokoarekin dugun borroka da. Sistema patriarkala da kanpoan dugun etsaia, baina ondoko lagunarekin ere berba egin behar da, eta zaila da gure harremanez berba egitea, denok nahi dugulako taldeko kide izan.

Sentimenduak ez lantzea, beraz, hutsunea dela uste duzu?

Gaztetxeak oso onak eta beharrezkoak dira. Egon behar dute. Baina ez du esan nahi gauza batzuk aldatzea ez legokeela gaizki. Batzuetan hasi dira hori lantzen, baina kosta egiten da hasieran.

Diozu gaztetxeak espazio libreak direla, baina markatuak direla, ez dagoela aniztasunik. Zer esan gura duzu horrekin?

Gaztetxe batean zentzua duen edozer gauza egin daiteke, baina mugak jartzen dira, beti horrela egin direlako. Adibidez, musikari lotuta, punka eta rocka entzuten da, gehienbat, gaztetxeetan; beti izan da horrela. Arraroa da musika klasikoko kontzertu bat entzutea gaztetxe batean, baina zergatik ez? Gune askeak badira, zergatik ez dago musika aniztasunik? Eta berdin gertatzen da tailerrekin ere; askotan egiten dira kolektibo konkretu bati gustatzen zaizkion ekintzak, eta ez da egoten aniztasun handirik.

Antolamenduak badu garrantzirik horretan?

Horizontala izan behar du, bai, baina benetako horizontaltasuna aplikatu behar da. Urtemuga baten ostean, esaterako, baloratzen da egon den jendetza, jaso den dirua, sortu den giroa ... baina ez da aintzat hartzen batzuk larregiko lana izan duten edo ez, edo nork gozatu duen edo ez kontzertu edo jaialdi horretaz.

Zer ondorio atera duzu parekotasunari buruz?

Herri txikietan gertatzen da belaunaldi batean neska edo mutil gehiago izatea beste batean baino. Herri handietan, aldiz, aniztasun handiagoa ematen da, nahiz eta batzuetan mutilengatik markatuagoak dauden, baina ez dira neutroak, gizarte mugimenduaren barruan dauden espazio diskriminizatuak dira.

Indarkeriari lotuta, ze hausnarketa jaso duzu zure ikerketan?

Diskriminazioa eta eraso sexistak landu ditugu. Diskriminazioak txikiak dira, baina indartsuak dira, esaterako keinuak edo ahots altxatzeak, eta batzuetan ez dira eraso moduan hartzen. Eraso sexualen gainean, oraindik gaztetxe gutxik dute eginda protokoloa zehazteko nola jokatu kasuren bat gertatzen denean. Eta hori taldean egin beharreko lana da; ez du zentzurik kanpotik norbait etortzeak hori azaltzeko.

Generoaren gaia gaztetxeetan lantzea gura duzu zuk.

Bai. Bigarren fase honetan bilerak egiten ari gara, materiala batu eta hori gaztetxeetan banatuz generoaren gaia lantzeko. Oñatikoa bigarrena izan da.


IBAIZABAL: “Hizkuntzalari euskaldunen II. Topaketa” ikastaroa (UEU)

Atzo eman zuten Eibarreko Udako Ikastaroan, eta bertan zenbait adituk parte hartu zuten eleaniztasuna aztertzeko, baita horrek euskararengan izan dezakeen eragina ere. Ruben Urizar UEUko Hizkuntzalaritzaren sailburuak helburuak, edukiak, metodologia eta gehiago kontatu digu gaurkoan.

https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/solasaldiak/150703solasrubenurizar.mp3

Deskargatu hemen


Bigarren hauteskunde eztabaida, lehendakarigaiekin

Bigarren hauteskunde eztabaida hau Dani Alvarezek gidatuko du eta Radio Euskadi, ETB-2 eta eitb.com-en jarraitu ahal izango da 22:30etik aurrera.

ETB-2k, eitb.com-ek eta Radio Euskadik hauteskunde kanpainako bigarren eztabaida eskainiko dute gaur gauean. Hain zuzen ere, Iñigo Urkullu (EAJ), Patxi Lopez (PSE), Antonio Basagoiti (PP), Laura Mintegi (EH Bildu) eta Gorka Maneiro (UPyD) lehendakarigaiak eta Jose Navas Ezker Batuaren Arabako zerrendaburua izango dira bertan.

Hasieran, lau alderdi nagusien artean egin behar zen debatea, baina, Hauteskunde Batzorde Zentralak erabakitakoaren ondoren, parte hartzeko aukera zabaldu da, Ezker Batua eta UPyD alderdietako hautagaiak bertan izan daitezen. Erabaki horretan, legebiltzarrean ordezkaritza duten alderdi guztiek baldintza berdinetan egotearen beharra adierazi da.

Erabaki hori, Euskal Autonomia Erkidegoko Hauteskunde Batzordeak adierazitakoarekin ez dator bat. Euskal Autonomia Erkidegoko Hauteskunde Batzordearen aburuz, EITBk egindako bi debateren proposamenak, (legebiltzarreko indar guztiak ordezkatzen dituzten sei hautagaiekin debate bat, eta alderdi nagusiak ordezkatzen dituzten lau ordezkarirekin bigarrena) Hauteskunde Legeak jasotzen dituen oinarriak babesten ditu.

Bigarren hauteskunde eztabaida hau Dani Alvarezek gidatuko du eta Radio Euskadi, ETB-2n eta eitb.com-en jarraitu ahal izango da 22:30tik aurrera.

Hauteskunde Batzorde Zentralaren irizpidea, halaber, ostegunean, hilaren 18an, gaueko 22:15ean ETB-1en emango den eztabaidari ezarriko zaio. Eztabaida horretan ere aipatutako alderdi guztien ordezkariak izango dira. Debate hau Euskadi Irratian izango da entzungai ostiralean urriaren 18an, goizeko 08:30ean.

eitb.com-ek jarraipen berezia egingo du hauteskunde webgune bereziaren bitartez.


Erregionalak mailaz igo dira

Aurtengo denboraldia ondo baino hobeto amaitu du herriko futbol taldeak. Aurreko larunbatean itzulerako partidua izan zuten Donostian. Bi goleko errentari eustea zuten helburu eta baita bete ere. Gol bategatik irabazi zien donostiarrei, horrela hurrengo urtean lehen mailan jokatuko dute. Hori ospatzeko, harrera beroa egin zitzaien jokalariei herriko udaletxean.


EHUn matrikulatzeko negoziazioak «etenda» daude oraindik ere

Iñaki Goirizelaia EHU Euskal Herriko Unibertsitateko errektoreak jakinarazi duenez, euskal presoak unibertsitate horretan matrikulatzeko aukera ahalbidetuko lukeen hitzarmenari buruzko negoziazioak «etenda»daue oraindik. Goirizelaiak azaldu duenez, Espainiako Estatuko Espetxe Zuzendaritzak ez dio oraindik erantzun EHUk eginiko eskaerari. Iazko abenduan, Auzitegi Konstituzionalak baliogabetu egin zuen Auzitegi Gorenak 2009an emandako epaia, eta Espainiako Estatutik kanpo dauden euskal presoei eskubide hori aitortu zien. Espainiako kartzeletan daudenentzat, baina, beharrezkoa da Estatuko Espetxe Zuzendaritzarekin akordio bat egitea.


Hezkuntza kalitatea hobetzeaz jardun dute Huhezin

Hezkuntza kalitatea hobetzen: gakoak eta esperientziak izeneko jardunaldiak egin dituzte gur goizean Huhezi fakultatean. Bertako Ikaskide Taldeak antolatu ditu eta hezkuntza kalitatea ikasle guztien eskubidea dela abiapuntutzat hartuta egindako ikerketaren berri eman dute. Kristina Uriarte hezkuntza sailburua ere izan da jardunaldiaren hasieran.


Memoria historikoarekin loturiko tokiak babestuko ditu Nafarroako Gobernuak

Horiek horrela izendatzeko eta horiei buruzko informazioa landu eta zabaltzeko oinarriak zehazten dituen lege egitasmo bat onartu du

Memoria historikoaren tokiei buruzko lege egitasmo bat onartu du Nafarroako Gobernuak, eta parlamentura igorriko du «laster», alderdien onespena jaso dezan. Legearen helburua da 1936ko kolpe militarraren ondorioz eta geroko errepresio frankistan Nafarroako herritarrei eragindako «indarkeriazko gertakari garrantzitsuekin loturikoa tokiak» zaintzea eta horien ezagutza sustatzea, «oroimenaren babesleku eta bake eta bizikidetzaren balioen transmisiorako esparru bihur daitezen».

Lege egitasmoaren arabera, Memoriaren Toki gisa hartu ahalko dira, besteak beste, fusilatu edo desagertutako pertsonen banakako zein taldekako hilobiak eta ehorzketa lekuak; indarkeria eta errepresio frankista jasan zuten pertsonak atxilotzeko eta hiltzeko erabili zituzten tokiak; frankismoan preso hartutako pertsonen bortxazko lanaz egindako obra publikoak, eta geroztik frankismoaren biktimen oroimen, errekonozimendu nahiz erreparaziorako esparrutzat sortutako memoriaren lekuak.

Legean jasotzen dira Memoriaren Toki izendatzeko jarraitu beharreko prozedurak. Horrekin batera, zehazten da legearen helburua badela leku horiekin loturiko informazioa lantzea eta material horretarako sarbidea erraztea, webguneen eta bestelako bitartekoan bidez. Testuak aipatzen du material hori guztia Nafarroako Gobernuaren Memoria duten Eskolak hezkuntza programan erabili ahal izango dela.

«Lege egitasmo honekin beste behin erakutsi dugu 1936ko eta ondorengo errepresioarekin lotutako memoria berreskuratzeko gure konpromiso argia», azaldu du Ana Ollo bozeramaileak. Azpimarratu du legeak «are gehiago» finkatzen duela alor horretan Nafarroako Gobernua egiten ari den lana eta horrek duen «erreferentzialtasuna» beste instituzio batzuentzat.

Ollok azpimarratu du legea parte hartze prozesu baten bidez landu dutela, eta horretan «inplikatu» egin direla hainbat erakunde, gizarte eragile eta herritar. Iragarri du «luze gabe» igorriko dutela testua parlamentura.

Agerraldian, gobernuko eledunari galdetu diote Iruñeko Erorien Monumentuak —kolpe militarren aldekoak gogoratzeko egin zena— jaso ahal izango duen Memoriaren Toki izendapena. Ollok erantzun du eraikin horrekin zer egin erabakitzeko prozesu parte hartzaile bat zabaldu dutela eta hori amaitzea komeni dela.


Denbora amaitzen ari da

Unicefek ohartarazi du lau herrialdetako 1,4 milioi haur nutrizio txarragatik hil daitezkeela aurten. Uztailerako 5,5 milioi sudandar egongo dira goseak

Gero eta okerragoa da gatazkapean dauden haurren egoera. Unicef Nazio Batuen Haurren Laguntzarako Funtsak jakinarazi duenez, aurten, Nigeriako, Hego Sudango, Somaliako eta Yemengo 1,4 milioi haur hiltzeko arriskuan daude, nutrizio txarragatik. Lau herrialde horietatik, Hego Sudan da gosetea zati batzuetan ofizialki iragarri duen bakarra; beste hirurak egoera horretara hurbiltzear daude. Hala ere, Unicefeko zuzendari exekutibo Anthony Lakek itxaropenerako hitzak esan ditu: «Milioi bat haurrentzat baino gehiagorentzat denbora amaitzen ari da, baina oraindik bizi asko salba ditzakegu».

Lakek gizakia jo du arazo horien errudun gisa, eta, horregatik, «azkar ekiteko» neurriak eskatu ditu, egindakoa konpontzeko. Helburua argia da: 2011n Afrikako Adarrean izandako gosete bera berriro ez gertatzea —kontinentearen ekialdean dago, eta Eritreak, Etiopiak, Kenyak, Somaliak eta Djibutik osatzen dute—. 60 urtean izandako goseterik eta lehorterik gogorrenak jasan zituzten: hemezortzi milioi pertsonak gosetea jasan zuten —horietatik bi milioi bost urte baino gutxiagoko haurrak ziren—. Horregatik, Unicefen Espainiako Batzordeko zuzendari Javier Martosek gogorarazi du krisiak edo gatazkak dituzten herrialdeetako haurrek jasaten dutela gosetea gehien.

Oraingoz, Unicef bere aliatuekin lanean ari da herrialde horietako milioi bat inguru haurri trataera terapeutikoa emateko: Nigeriako 220.000ri, Hego Sudango 200.000ri baino gehiagori, Somaliako 200.000ri baino gehiagori eta Yemengo 320.000 ingururi, haurren laguntzarako funtsak ohar batean azaldu duenez.

Herrialdeka aztertuz, Hego Sudanen egoera da larriena. Azken hiru urteotan barne gatazka gogorrak izan dituzte herrialdean, eta, horrek eraginda, herenegun Unicefek, FAO Nazio Batuen Elikadura eta Nekazaritza Erakundeak eta MEP Munduko Elikadura Programak, gobernuarekin batera, gosetea ofizialki iragarri zuten herrialdeko eskualde batzuetan. 100.000 pertsonak gosetea jasaten dute, agentzia horien arabera, eta ohartarazi dute uztailerako zifra 5,5 milioira igo daitekeela, ezer egin ezean. Haurrei dagokionez, 270.000 dira elikadura urritasun «larria» jasaten dutenak.

Gaur egun, 4,9 milioi sudandarrek «premia handiz» behar dute elikadura; biztanleriaren ia erdia dira. Ateny Wek Ateny gobernuaren eledunak matxinoak jo ditu egoera horren errudun: «Gobernua errugabea da, matxinoak eta beren lider Riek Machar dira errudunak. Herritarrak izutu, eta beren eskualdeetatik ihes egitera behartu dituzte». NBEk eta beste hainbat nazioarteko agentziak, ordea, gobernua kritikatu dute laguntza humanitarioa oztopatzen duelako.

Bitartean, Europako Batzordeak iragarri du «larrialdiko» 82 milioi euroko diru laguntza emango diola herrialdeari, gosetearen ondorioei aurre egiteko. Laguntza eraginkorra izan dadin, Christos Stylianides Laguntza Humanitariorako komisarioak gatazkako bi aldeei gogorarazi die armak utziz «soilik berreraiki dezaketela herrialdea». 2013ko abenduaz geroztik, batzordearen aditu talde bat herrialdean egon da egoeraren berri izateko, eta dagoeneko 381 milioi euro eman dizkiote Hego Sudani giza krisiari aurre egiteko. «Jende gehiago gosez ez hiltzeko» neurria da. Esaterako, herrialdeak 2014an jaso zuen laguntzaren %40 Europako Batasunak bidalitakoa izan zen.

Nigeria, Somalia eta Yemen

Hego Sudangoez gain, Unicefek Nigeriako, Somaliako eta Yemengo haurren egoeraz ohartarazi du Unicefek. Uste du Nigeriako ipar-ekialdean elikadura urritasun «larria» izango duten haur kopurua 450.000ra areagotuko dela urte honetan; batez ere, Adamawa, Borno eta Yobi estatuetan, Boko Haram muturreko talde islamistaren aurkako gatazka gehien jasan dutenak baitira. Fews Net Gosete Goiztiarraren Alerta Sistema Sareak 2016. urtearen amaieran ohartarazi zuen gosetea gehienbat Borno estatuko eremu iritsezinetan gertatzen zela, baita giza laguntza iristen ez zen tokietan ere.

Somalian, berriz, lehorteak are gehiago mehatxatu du hango biztanleria, Unicefen arabera, urteetako gatazkaren erruz jada «traumatizatuta» dauden herritarrak baitira —armadaren eta Al-Shabab talde jihadistaren artekoa—. Biztanleriaren erdiak, 6,2 milioi pertsonak behar dute giza laguntza; aurten, Unicefen kalkuluen arabera, 185.000 haurrek jasango dute elikadura urritasuna, eta baliteke zifra 270.000ra igotzea datozen hilabeteetan. 1991z geroztik, gatazkatik ihes doazenak Kenya bizilagunaren Dadaab kanpalekura joaten dira: han dauden 300.000 errefuxiatuetatik 262.000 dira somaliarrak. Iheslarientzako munduko gunerik handiena da.

Yemen da Unicefek aipatu duen laugarren herrialdea. 2014an hasitako gatazkaren ondorioz, egun 462.000 haurrek dute elikadura urritasun «larria», duela hiru urte baino %200 gehiagok. Egoera horri aurre egiteko egiturak ere gutxituz doaz: Saudi Arabia buru den koalizioak 40 bat ospitale suntsitu ditu, 2015eko martxoaren 26an bonbardaketak egiteari ekin zionetik. Kolera eta polio kasuak ere agertu dira herrialdean, haurrengan eragina dutenak. Guztira, 1.400 haur hil dira gatazka hasi zenetik. Laguntza handitzeko eskatu dute Unicefek, MEPek eta FAOk.


Salgai daude Kutxa Kultur Festibala jaialdirako sarrerak

Local Natives, Young Fathers, Belako, Corizonas, Señores, Rural Zombies eta beste hainbat talde ere arituko dira irailaren 2an eta 3an, Donostian.

Donostiako Igeldoko jolas-parkeak ez dio urteroko musika hitzordu garrantzitsuenari hutsik egingo. Gauzak horrela, irailaren 2an eta 3an, Kutxa Kultur Festibala jaialdiak talde garrantzitsuak ekarriko ditu Gipuzkoako hiriburura.

Antolatzaileek gaur emandako prentsaurrekoan iragarri dutenez, Bloc Party izango da aurtengo kartelburuetako bat. Gainera, ! !! (Chk Chk Chk), Local Natives, Young Fathers, Corizonas, Neuman, Nudozurdo, L.A., Dan Wilson Band eta Nuria Graham arituko dira.

Euskal musikak ere izango du lekurik aipatu agertokian. Aurtengo edizioan, besteak beste, Belako, Berri Txarrak, Señores, Izaro eta Rural Zombies egongo dira. Horiek, ordea, ez dira kontzertu bakarrak izango; izan ere, antolatzaileen esanetan, oraindik ez dute kartela itxi. Horrenbestez, hurrengo asteetan iragarpen gehiago egingo dituzte.

Kartela

Paul Letaburu diseinatzaile donostiarraren lana da aurtengo kartela, eta jolas-parkea irudikatzen den jaialdiaren ideia uztartu du bertan. Horrela, ume handiei zuzendutako eremua marraztu du; musikaz eta agertoki vintage batez gozatzeko aukera ematen duen agertoki bat, hain zuzen.

Berrikuntzak

Aurtengo berrikuntza nagusia jaialdiaren izena da. Izan ere, Donostia Kutxa Kultur Festibala izena hartu du jaialdiak.

Sarrerak

Gaur jarri dituzte salgai abonamenduak, 30 euroan. Uztailaren 1etik aurrera, berriz, 42 euroko prezioa izango dute, eta, abuztuaren 12az geroztik, 50 eurora igoko da bonuen salneurria. Txarteldegian 60 euroan egongo dira salgai.

Sarrerak Kutxabank eta Ticketmaster sareetan, FNACen, Carrefourren, Halcon Bidaiak bulegoetan eta 902 15 00 25 telefonoan eskura daitezke.


Nafarroa Oinezeko 17 loteek badute jabea

Tafallako Garces de los Fayos ikastolak antolatu du aurten Nafarroa Oinez. Hori zen www.guaixe.net web orrian egin zen galderari eman beharreko erantzuna. Hainbatek eman zuten erantzun zuzena eta zozketaren sartu ziren. Web orriaren bidez Pedro Luis kontserba etxearen zazpi lote zozketatu ziren. Beleixe Irratian, berriz, 9 lote zozketatu dituzte hilean zehar lehiaketaren tartera hots egin duten entzuleen artean. Batean eta bestean saritutakoak honakoak dira: Ion Sanchez, Ekhi Congil, Mila Flores, Arazeli Igoa, Eugenio Bono, Iñigo Orella, Encarnacion Mujika, Eider Caballero, Magali Urteaga, Ioritz Arratibel, Arturo Carreño, Reyes Flores, Inar Olabide, Izaskun Bengoetxea, Adur Campo, Eider Jaka eta Lexuri Urtega.


Paella janeko argazkiak 3: Arrastiko poteoa.


Edurne Epelde Pagola: “Zaintza indarkeria anitzei aurre hartzeko botika da"

Bilgune Feministako kidea da Edurne Epelde Pagola zarauztarra, eta Hik Hasik elkarriketatu egin du.

Labur-labur azaltzeko, zertaz ari zarete osatze feminista diozuenean?

Zapalkuntza anitzek eragindako barne zauriak, kolektiboki osatzeaz, elkarren minen errekonozimendu eta sendatze bideak sortzeaz. Aldarrikapen feministak maila arrazionalean lantzetik gure gorputzen ezagutza, onarpena eta zaintzara pasatzeaz baita ere.

Ez gara ongi sentitzen, eta geure kasa bilatzen dugu erremedioa, medikua, belar-denda... bide partikularretatik jo gabe, taldean nola osa gaitezke?

Osatzeko, hau da, azken batean gure gogo-gorputzetan orekan sentitzeko bide guztiak dira beharrezkoak eta osagarriak. Dioguna da osatze prozesuek alderdi kolektibo bat ere beharrezkoa dutela, barne eraldaketaz gain jendartearen aldaketa ezinbesteko zeregina baitugu. Horrez gain, egun, askotan osatze prozesuetan aditu eta gaixoen arteko botere harremana sortzen da. Botere harreman hau hautsi eta norbera bere pentsamendu, emozio eta ekintzen jabe egitea aldarrikatzen dugu. Noski laguntzarekin eta jakintzak konpartituz.

Elkarrizketa osorik irakurtzeko: Hik Hasi.


Elkarrizketa zuzenak egingo dituzte AEBek eta Venezuelak

Washingtonek estutu egin du Caracas, Maduroren aurkako erreferenduma «garaiz» egiteko eskatu ostean

SANTO DOMINGO. AEBek eta Venezuelak azken urteetako tentsioak baretzea adostu dute. Horretarako, gobernu biek elkarrizketa zuzenak abiaraziko dituzte, «ahalik eta azkarrena». Hala iragarri zuen atzo John Kerry AEBetako idazkari nagusiak AEE Amerikako Estatuen Erakundeak Santo Domingon egindako batzar nagusian. Ordu gutxira baieztatu zuen albistea Nicolas Maduro Venezuelako presidenteak. Hala, Kerryk eta Delcy Rodriguez Venezuelako Atzerri ministroak egingo dituzte bilerok.

Hala ere, Washingtonek estutu egin du Caracas, Maduroren aurkako erreferenduma «garaiz» egiteko eskatu baitio. Data garrantzitsua da guztiz: aurten eginez gero, bozetara deitu dezakete. Aldiz, 2017an eginez gero, presidenteordeak ordezkatuko luke Maduro.


Bide demokratikoen aldeko apustua berretsi du Batasunak, eta kanpaina egiten jarraituko duela dio

Batasuneko bozeramaile Arnaldo Otegik agertu duenez, bakea lortzeko akordio politiko baten aldeko "apologia" egiteko baliatuko dute EAEko hauteskunde kanpaina. Otegiren iritziz, "muturreko egoeran" daukate ezker abertzalea, eta nabarmendu du, horren ondorioz eurentzako oso erraza litzatekeela "borroka molde guztiak zilegi" direla esatea. Baina, hala ere, Anoetako Proposamenari eutsi eta kanpaina ekarpen horren inguruan ardaztuko dutela azaldu du. EAEko Hauteskunde Batzordeak bozetan parte hartzea debekatzeak ez dituela ezustean harrapatu adierazi du Batasuneko buruzagiak, baina horrek ez diola larritasunik kentzen erabakiari.

EAEko Hauteskunde Batzordeak ez zituen Batasunaren lege ordezkariak onartu, alderdien erregistroan Batasuna ez dela ageri arrazoituz. Gaur, erabaki hori espero zutela onartu du Batasuneko bozeramaile Arnaldo Otegik, baina horrek ez diola "larritasun politikoa" kentzen azpimarratu du. Hain zuzen ere, "hauteskundeak antidemokratikoak" izango direla azaltzen du horrek Batasunaren iritzian, eta beraz, hortik sortuko den Legebiltzarra ere "antidemokratikoa" izango dela, ez baitu "euskal herritarrek bozkatutako islatuko". Guzti horrek zera frogatzen du Otegiren iritzian, "Espainiako Gobernuak ez duela nahiko heldutasun gatazka gainditzeko".

Egoera honen aurrean, "errazena" zera litzateke Otegiren ustez: "demokraziarik ez dagoen herri batean borroka molde guztiak zilegi direla esatea". Baina hala ere, "egoera muturrekoa izanagatik", beraiek bide politikoen aldeko aukera garbia egiten dutela berretsi du, eta bakea lortzeko akordio politiko baten aldeko "apologia" egiten jarraituko dutela. Hauteskundeetara ezin direla aurkeztu, zuzendaritza osoa auzipetuta dutela, buruzagitzaren zati handi bat kartzelaratua izan dela eta egoitzak itxi dizkietela, gogorarazi du.

Beraz, Batasunak kanpaina egiten jarraituko duela esan du, eta "guztion artean adostutako konponbide" baten aldeko boza eskatuko dutela aurreratu. Hau ez dela siglen arteko leia egiteko garaia dio Otegik, eta beraiek, Anoetan egin zuten Orain herria, Orain bakea ekarpena zabalduko dutela esan du. Horregaitik, Batasunak "oztopo guztien gainetik" lanean jarraituko duela dio.

Konponbide horren bidean bi eskari ere egin ditu Otegik. Alde batetik, Espainiako Gobernuburu Jose Luis Rodriguez Zapaterori zuzendu zaio, eta Batasuna "ezinbesteko" mintzakide gisa hartzeko eskatu dio. Gainera Euskal Herriko gatazka gainditzeko nahia eta "eskuin muturrarekin elkarlanean jarraitzea" ez direla bateragarriak esan dio.

Jaurlaritzako Lehendakari Juan Jose Ibarretxeri zuzendu zaio gero, eta esan dio, orain duela aukera, behin baino gehiagotan esan duenez bezala, "Euskadi ez dela Espainiaren menpeko zati bat" frogatzeko. Horretarako, euskal gizartearen nahia errespetatzeko eskatu dio, eta esan dio, badaudela moduak ezker abertzalea hauteskundeetan egotea bermatzeko.


Batixabiren jokaldi berria banatu da

Kima Euskara Taldeak banatu berri du batixabi jolasaren 22. jokaldia. Euskaltzale altsasuarrek oraingoan animalien onomatopeiekin jolastea proposatu dute. Soinu bakoitza toki egokian kokatzean datza jokaldia. Txartelak ohiko tokietan banatu dituzte eta taldearen web orriaren bidez ere jokatu daiteke, hilaren 24ra arteko epea dago.


Bikotekide ohia erasotzen saiatu da eta ondoren autoko kristala apurtu du, Bilbon

Ustezko erasotzailea, 21 urteko gizonezkoa, atxilotu dute, genero indarkeria delitua leporatuta.

Emakume batek bikotekide ohiaren eraso-saiakera bat pairatu du Bilbon. Gainera, erasoaren unean auto batean zegoen lagun batekin, eta ustezko erasotzaileak -21 urteko gizonezkoa da- aurreko kristala hautsi du. Ertzaintzak atxilotu egin du.

Erasoa gaurko, asteartea, 03:10ean izan da. Lekuko batek eman du abisua, Aldamiz Mendia kalean bi gizonezko borrokatzen ari zirela ikusita. Bertaratu diren ertzainek bi gizonak aurkitu dituzte aipatutako kalean; horietako batek zauriak zituen esku eta belaunetan, emakumea ere bazegoen eta kristala apurtuta zuen auto bat ere bai.

Antza denez, agenteek hiru pertsona horiekin hitz egin ondoren ondorioztatu dutenez, emakumea lagun batekin heldu zen aipatutako lekura, autoz, eta orduan bikotekide ohia agertu da, autoa irekitzen saiatu, eta pilotuaren ondoko leihoa kolpatzen hasi da.

Egoera horren aurrean, gidaria autoa leku horretatik ateratzen saiatu da, baina erasotzailea kapotera igo eta aurreko kristala apurtu du, ukabilkadaka eta ostikadaka.

Ondoren, autotik jaitsi eta, emakumearekin zegoen gizonaren arabera, atxilotua neskari eraso egiten saiatu da, baina berak atxiki du, agenteak heldu bitartean.

Ertzainek, hortaz, ustezko erasotzailea atxilotu dute eta Basurtuko Ospitalera eraman dute, medikuek arta zezaten.

_________________________

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan


'Harmailatik' kronika: Bergara-Urola lagunartekoa

Bergara eta Urolak lagunarteko partida jokatu zuten zapatuan eta etxeko taldea gailendu zen.


Euriak eragindako arazoak, konponduta

Konpondu dituzte Bergaran euriak eragindako arazoak: "Osintxurako bidea garbi dago. Seinaleak utzi ditugu babesteko, baina bidea libre dago", adierazi dute Bergarako Udaltzaingotik. Eta gainerakoan ere badirudi egoera bere onera doala, nahiz eta, hori bai, Deba ibaia nahiko igota eta zikin joan zenbait puntutan, barruko argazkiek erakusten duten moduan.

Arazoak sortu ditu errepidean euriteak


Hamabost postu azokan, udazken neguko pagotxekin

Gaur goizeko 10:00etatik eguerdiko 14:00etara egongo dira postuak Atsegindegin. Haurrentzat puzgarriak izango dira.

udaberriko giro epel eta eguzkitsuarekin hasi da martxoa, eta Hernaniko dendek sasoi honetako arroparekin bete dituzte dendak. Hala ere, oraindik izango da, txamarra, jertse lodia edo bufanda janzteko tartea. Udazken-neguko arropa beherapenetan izan dute orain arte, eta geratzen diren azken txolloak saltzeko Stock Azoka jarri dute Atsegindegin.

Azken aukera, gaur

Udazken-neguko jantziak likidatzeko garaia iritsi zaie dendariei, eta azokan jarri dituzten 15 postuetan, aukera polita jarri dute, merke-merke, bertaratzen diren erosleentzat. Batez ere arropa dago aukeran: gizon, emakume eta etxeko txikienenetzat. Drogeriko porduktuak eta deporteko jantziak ere jartzen dituzte postuetan. Probatzeko aukera ere izaten da.

Gaur eguerdira arte, zabalik

Urtean bi aldiz egiten da Stock Azoka Hernanin: udaberrian eta udazkenean. Atzo ireki zuten azoka, eta eguraldiak eta prezio oso bereziek lagunduta, jende mordoa gerturatu zen Atsegindegi ingurura. Bigarren buelta bat egin edo tarterik izan ez zutenek gaur goizean zehar ere izango dute aukera. Azokako hamabost postuak goizeko 10:00etatik eguerdiko 14:00etara izango dira zabalik. Erosketak lasai xamar egiteko aukera jarri nahi izaten du Berriak elkarteak, eta gaur goizean zehar puzgarriak jarriko dituzte Atsegindegin, txikienek jolasteko aukera izan dezaten.


Arkaitz Lizarraldek eta Alex Azkargortak irabazi dute Asentzion jokatutako desafioa


Ainhoa Jauregi, Urnieta-Adarramendin lehena

Urnieta-Adarramendi herri krossean parte hartu eta helmugara iristen lehena izan zen emakumeen artean. Heziketa Fisikoan lizentziatua, egun, irakasle lanetan dabil. Aitarengatik hain errotua duen ohitura bat irakasten; ikasleei kirolerako zaletasuna pizten. Kirolik gabe ez litzatekeela pertsona bera izango uste du. Baina lehiarik gabeko kirolaren defendatzaile sutsua da. Erronkarin bizi den 27 urteko urnietarra da Ainhoa Jauregi.

Etxean saritu zaituzte. Jaioterrian saritzeak zer sentsazio ematen du?

Ainhoa Jauregi: Ona. Eskertzekoak dira jendearen partetik jasotako zorion keinuak, baina guztiaren gainetik garrantzitsuena norbera bere buruarekin gustura egotea da. Azken urteetan, astebukaeratako urnietarra izan naizela jakinda, bizi naizela gogorarazteko ere ez da modu txarra.

Urnieta-Adarramendi probaren gogortasuna batetik hamarrerako eskalan. Zer puntuazio emango zenioke?

A.J. : Batzuek kontrakoa pentsatuko duten arren, zortzikoa emango nioke. Bi arrazoi daude hamarrekoa ez emateko; batetik, ez da oso distantzi luzea eta bestetik, oinez egin nituen bide-tarte asko korrika egin daitezkeela pentsatzen dut.

Bestela, urtean zehar horrelako probatan parte hartzeko ohiturarik ba al duzu?

A.J. : Lehen aipatu bezala, duela urtebetera arte aerobikeko eta spinnin-eko klaseak ematen nituenez, lanaz aparte aisialdi kirolak bakarrik praktikatzen nituen. Ordutik, froga motzetan parte hartzen hasi nintzen. Baina momentuz froga hauek kirola praktikatzeko motibazio gisa erabiltzen ditut. Neure buruarengan hobekuntzak bilatzen saiatzen naiz. Helburu nagusia ez da marka, ondo sentitzea baizik.

Oro har, horrelako kirol probatan emakume gutxik parte hartzen dute?

A.J. : Fisikoki gizonezkoak emakumezkoak baino azkarragoak eta indartsuagoak direla jakina da. Ondorioz, ikuskizun handiagoa eskaintzen dute. Hala ere, gaur egun, proba askotan berdintasuna bilatzen da sarietan, podiumean... Nire iritziz, emakumeak gizartean duen rola aldatzen ari da pixkanaka eta ondorioz, parte hartzea ere igotzen ari da. Prozesu horren sujetu nagusiak gu izanik, uste dut, guk dugula datu hori aldatzeko tresna.

Zure burua korrikalaritzat edo atletatzat duzu?

A.J. : Ni ez naiz ez korrikalari, ez atleta sentitzen; ni kirolari sentitzen naiz. Nire denbora librean korrika, patinatu, eskiatu, mendia, txirrindan edota palan aritzen naiz. Hori da gustatzen zaidana, nahi dudanean nahi dudana egitea! Eta gezurra dirudien arren, lehiarik gabeko kirolaren defendatzaile sutsua naiz. Kirola balore positibo asko transmititzeko tresna da; laguntasuna, hobetzeko sakrifizioa, autoestima. Gaizki erabiliz gero, ordea, oso arriskutsua gerta daiteke.

Zeintzuk dira, aurrera begira dituzun kirol hitzorduak?

A.J. : Frogaren batean parte hartzeko nahiko motibatua nago, baina ez dut ezer zehatzik hitz emana. Gustora banabil eta frogaren bat badago, aterako naiz. Baina besterik gabe. Aurrerantzean eta eguzki izpien laguntzaz bizikleta eta mendia egiteko asmoa dut. Nire lanak Isaban bizitzera behartu nauenez, bertako inguruneak eskaintzen dizkidan aukerak aprobetxatzen saiatzen naiz. Etxean nagoenean lanetik atera eta eskiatzera joateko aukerarik ez dut. Isaban aldiz bai!


BIDEOA: Bergarako eta Oñatiko Gure Esku Dago taldeetako kideen adierazpenak

Gure Esku Dago dinamikaren barruan, Aretxabaletako lantaldea sortzeko ekitaldia egin zuten aretxabaletarrek martxoaren 18an, martitzena. Ekitaldia Arkupe kultura etxean egin zuten eta 18:30ean hasi zen.

Dinamikari hasiera emateko Aretxabaletan, Bergarako Gure Esku Dago taldeko kidea den Asier Larrañaga eta Oñatiko Gure Esku Dagoko kidea den Lierni Olmedo gonbidatu zituzten ekitaldira aretxabaletarrek. Bakoitzak bere herriko esperientziak azaltzeaz gain, taldeak dauzkan helburuak zeintzuk diren zehaztu zituzten. Bestalde, ekainaren 8an Durangotik Iruñara egingo den erabakitzeko eskubidearen aldeko giza-katean parte hartzeko gonbidapena luzatu zuten kideek.


Lider dagoen Amaikak Bat 'bizirik' irten zen Mojategitik

Harmailak bete-beteta hartu zuen Mondrak kategoriako lider Amaikak Bat. Hala, zaleen animoak jaso arren, ezin izan Zubiaren mutilek ezin izan zuten partidua irabazi, nahiz eta berdegunean dena eman zuten. Lehen zatian aukera asko izan zituzten bi taldeek, baina gol barik amaitu zen partidua. Bigarrenean aldiz, aurkarien gola iritsi zen eta emaitzari buelta eman nahian, berdinketaren gola iritsi zen Jokin Mujika atzelariaren eskutik. Hamarrekin geratu zen Debako taldea, Mondrak estutu egin zuen, baina ezin 2-1ekoa egin.


Hitzak eta hutsak

Zenbait pertsona (neu horietako bat) hitz zaharren bila ibiltzen dira, amorratzen, konturatu gabe hitz horiek hitz hutsak direla, garai batean zerbait adierazteko gai zirenak, baina gaur beren balioa galtzeko zorian daudenak. Antigoaleko hitz zahar horiek maite ditugu, hala ere, eta ezin burutik kendu! Getariako norbaitek ere, seguru asko, estatxa, aspaldiko hitza, burutik kendu ezinean zuen birusak ekarritako kaosaren ondorengo kanpaina bat bultzatzekoan. Horrela dio deiak: «Heldu estatxa. Getariarron txanda».

Kostaldeko marka darama estatxa hitzak, arrantzale-kutsua, itsaso-usaina. Polita da, bitxia. Eta, beste zenbait esanahiren artean, estropadetan traineru guztiak parekaturik irten daitezen patroiak hartzen duen irteera-balizako sokari deitzen zaio horrela. Metafora ondo ekarria dago: oraingo pandemia-ondorengo estropadarako presta gaitezen gogor, eta are gehiago herrian bertan, geu aurrena. Erabileraren hutsa beste nonbaiten dago, ordea, ez hitzean, ez metaforan. Hutsa dago heldu aditzak nori eskatzen duela: heldu horri, heldu emandako hitzari, «heldu estatxari»… Gure hizkeraren bitxikeria bat, badakit, baina hitz zaharrak gordetzea bezain gomendagarria dena. Eta hori bezalatsu, era berean, gero eta sarriago gaizki erabiltzen ditugun beste batzuk. Horrela, esan behar dugu: deitu zure lagunari, deitu hari, eutsi horri, eutsi zakuari, eragin kafesneari, eragin danbolin horri… Norbaitek esan dezake: zaharren kontuak; hizkuntzek aurrera egiten dute, eta gaurko euskarak nahiko aje baditu horrelako txikikerietan ibiltzeko… Baina oker dagoenari bere izenez deitu behar, eta hitzetan edota aditzetan huts eginez gero, hutsak huts.

Badira beste huts batzuk ere hitzetan. Semantikoak edo. Argituko dut esan nahi dudana. Aste honetan, borboien familiakoek egin diguten azkenaurreko iruzurraren ondoren, Kongresuan izan den eztabaidetako batean, Pedro Sanchez Espainaiko presidenteak zioen Espainiako errege Felipe VI.aren jokamoldea eredugarria zela (ejemplar, zioen).

Ejemplar? Eredugarria? Ez portzierto! Nola eredugarria? Eredugarria gure kontura bizitza osoa bizi den familiakoa, hamaika negozio ezkututan eta zikinetan ibilitako jendea, beren egoera eta estatusarengatik han eta hemen eskua sartu eta dirua biltzen duen jendea? Eredugarria? Jainkoak goarda horrelako ereduetatik!

Pentsatu nuen Eibarko sozialista zaharren baten erraiak irakiten hasiko zirela presidente «sozialista» baten ezpainetan hitz horiek entzunda, hitz hutsa(la)k eta huts egiten duten hitzak direlako. Bide batez, gogoratu Eibarko euskarak izen txarra izan duela gure artean, eta pentsatu nuen gure txokokeriak baztertuz Eibarko euskarari aldarri bat egin nahi niokeela hemendik. Anekdota hau Oier Gorosabelen lumatik etorri zait, berak amari jasoa (bakoitzari berea, hori de legea). Honela dio:

«Ba omen zen aspaldikotxoko Eibar hartan Julian Gimon Rezola izeneko sendagile bat, Bergaran jaioa baina umetan Eibartutakoa; gorri samarra itxuraz, ANVkoa izan baitzen. 1931ko apirilaren 14an, errepublika aldarrikatu zenean, etxeko balkoian omen zegoen sendagilea. Kontatzen denez, etxean txori kantari bat zeukan, eta errepublikarekin batera herrira iritsi zen askatasun-gar beroak bultza eginda edo, dirudienez, kaiola zabaldu eta txoriari esan zion:

–Joan hadi! Heuk ere libre izan behar duk eta.

Kontua da, txori kantari hori preso jaiotakoa zela, eta kanpoan zelan ibili eta nora joan ez zekiena, eta kaiolatik irtetearekin batera medikuaren etxearen pareko agustinoen komentuko ortura joan zela. Orduan, Gimon medikua deiadarka eta estu:

–Eeeez! Horra eeeez! Hor ez zegok libertaderiiik!

Txoritxoak ere huts egin aukeratzerakoan!».


Ane Ayerberen argazkia, politena

Beste behin ere Sagastiak loretan eta ardiak larretan argazki lehiaketa antolatu du udaberri honetan Sagardoetxeak, eta atzo eman zioten saria irabazleari. Ane Ayerbe urretxuarrak irabazi du, sagar loretan dabilen erle baten argazkiarekin. Gazta eta sagardo lote ederrak jaso zituen opari.


Korrikarako birika

Bizkaira bueltatu da Korrika, eta inguru euskaldunetan eman du eguna: indarra erakutsi dute bidean. Zortzigarren eguna gaur, Bizkaian segituko lasterketak, eta arratsaldean Bilbora iritsiko da

Igaro ditu lur lehorragoak, euskararentzat ere idorrago dauden lekuak, nahiz eta han ere ari diren pixkanaka haziak ernatzen. Lur bustietan dabil azken egunetan Korrika, euskarak indar handiena daukan tokietan. Berdeagoetan. Bizkaian sartu zen atzo Korrika, eta eskualde euskaldunetan murgildu zen, euskararen arnasguneetako biriketan. Aniztasuna eta kolorea izan zituen ezaugarri, baina baita arnasguneetako bilakaerari buruzko kezka ere. Nolakoa ote den biriken osasuna euskara biziberritzeko lasterketari eusteko. Euskarari arnas emateko.

Gipuzkoatik atzo goizean atera zen Korrika. Urola Kostan ibili zen gauean; besteak beste, jendetza bildu zuen Azpeitian. Elgoibarren, festarako eta hunkidurarako kilometroak eduki zituzten: jaia musikariek jarri zuten, txaranga doinuz kilometroa eginda; hunkidura, Hasier Etxeberria kazetari eta idazle zendu berriaren aitak, lekukoa eskuan. Ondarroatik sartu zen Korrika Bizkaira, eta herri sarreran bertan jendetza zuen zain; tartean ziren, adibidez, Radixu irratiko eta Marabilli zinema jaialdiko kideak. Aitzol Aramaio zinema zuzendari zenaren amak eraman zuen lekukoa. Kirmen Uribe idazlea ere han zebilen, Korrikaren «oso zale» izanik.

Batzuk leloa du aurtengo Korrikak: euskarara batu nahi dituzte oraindik ere urrun daudenak. Egiteko horretan arnasguneek betetzen duten funtzioa nabarmendu du Uribek. «Ondarroa bezalako tokietan lortzen da erdaldunak erakartzea; besteetan ikusgarritasuna eman behar zaio euskarari». Euskara integraziorako bide dela erakutsi zuten Ondarroako eta ondoko herrietako kilometroek; elkarrekin lasterka irten ziren azal kolore ezberdineko herritarrak, gaztetxeek eta adinekoen elkarteek batera eraman zuten lekukoa, eta lasterka irten zirenen eta bazterrean txaloka zeudenen irribarreek bat egin zuten bidean. Kolorea. Eta indarra.

Euskalgintzaren arloan hedatua dago kezka arnasguneen bilakaeraz: eremu erdaldunetan ari da pausoak ematen euskara, irakaskuntzaren ekarpenaren bidez batez ere, baina eremu euskaldunenetan atzerapausoak nabaritu dituzte azken ikerketetan. Zantzu batzuk baziren atzo ere lasterketan, belarriak zabalduz gero; izan euskaraz jakin arren erdaraz egiten zuten lasterkariak, Korrikako laguntzaileei erdaraz oihu egiten zieten umeak, edo Korrikaren bideko herri txiki bateko tabernara joan eta zerbitzari euskaldunik ez izatea. Zantzu asko metro gutxian. Eremu euskaldunetan biztanleriak daraman bilakaerarekin ere kezkatua dago Uribe. «Arnasguneak indartu beharra daukagu».

Ilusioa bidean

Kezka horiek gorabehera, ilusioa bazen atzo lasterketan. «Hori da Korrika: koloreetako euskal jaia. Poza transmititzen du, emozioa, eta askatasuna: jendea libre ibiltzen da Korrikan». Hala egin zuten kilometroa, hain justu, Korrikaren berriemaileek: kolorez, pozez, emozioz eta aske. AEK-ko kideak eta euskarazko hedabideetakoak ari dira Korrika jarraitzen egunez egun. Lanerako trasteak esku batean eta lekukoa bestean, koloreetako kapelekin eta saltoka osatu zuten bidea. Egindako lana eskertzeko, opariak egin zizkieten furgonetako kideek: berdel bana. Kostaldean ziren, izan ere: Lekeitio ostean egin zuten kilometroa.

Arratsaldean Gernika-Lumon izan zen Korrika. Kilometro berezi bat egin zuten: hiru aste barru beteko dira 80 urte herria bonbardatu zutela, eta, Bizkaiko Batzar Nagusien kilometroa baliatuta, juntetxea inguratu zuten lasterka. Jendetza bildu zen herrian. Uribe Butroe aldera jo zuten gero.

Bizkaian izango da gaur ere. Ezkerraldean pasatuko da goizaldean; Barakaldon, adibidez, 05:00 aldera espero dute. Meatzaldera joko du goizean, eta 17:00 aldera sartuko da Bilbora. Arnasa emateko, birikak puzteko asmoarekin.


2014. urtean jaiotakoen izen ematea Aurtzakan

BEASAIN // Aurtzaka dantza taldean izena emateko aukera izango dute gaur eta ostegunean, 16:00etatik 17:00etara, 2014. urtean jaiotekoek, Aurtzakaren egoitzan (Garmendia Otaola, 7. behea). Pertsona bakoitzak bi haurren izena eman ahal izango du, gehiagoren izena eman nahi izanez gero, ilaran jarri beharko du berriro. Plaza kopurua mugatua da eta izen-ematearen ordena errespetatuko dute.


Hitzaldia etzi, Urumea Bailara Biziriken eskutik

Urumea Bailara Bizirik plataformak hitzaldia antolatu du asteazkenean, Biterin, 19:30etan. Errausketa sistemak ingurunean eta osasunean eragin ditzakeen kalteak eta dauden alternatibak azalduko dituzte. Hizlari sendagile bat eta plataformako kide bat izango dira.


Euskal Herriak 1-0 irabazi dio Eslovakiari, zazpi mila jarraitzaileren aurrean

Oruetak sartu du gola, 9. minutuan. Kontseiluak, ESAITek eta Euskal Herria Kirolak antolatu dute Donostiako partida.

Euskal Herria 1-0 gailendu zaio gaur arratsaldean Eslovakiari futboleko lagunarteko partidan Donostian, Anoeta estadioan, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak, ESAIT Euskal Selekzioaren Aldeko Iritzi Taldeak eta Euskal Herria Kirolak antolatuta. Arrate Oruetak sartu du gola, 9. minutuan.

Zazpi mila lagunek ikusi dute partida estadioan. ETB1ek zuzenean eskaini du.

Euskal Herriaren hamaikakoa: Tirapu; Landa, Bergara, Iturregi, Orueta, Encinas, Gimbert, Lucas, Nabaskues, Zelaia, Arraiza.

Emakumezkoen futbol selekzioa 'Euskal Herria' izenarekin aritu den lehen aldia izan da. Eslovakia FIFA sailkapeneko 39. postuan dago egun.

Larraitz Lucasek futbola utzi du

Larraitz Lucas selekzio eta Realeko jokalariak (Donostia, 1982) gaur utzi dio futbolari izateari. Zortzi urte pasatu ditu goi mailan jokatzen, eta gaur arte inoiz ez zuen Anoetan jokatu. Gaur bai, titular aritu baita. Garbiñe Etxeberria eta Iñigo Juaristi hautatzaileek lehen zatia bukatu baino lehen aldatu dute, eta jarraitzaileen txalo zaparrada jaso du Lucasek.


Estatus berriaren auzian «egiaren ordua» hurbil dago, Ortuzarren esanetan

Eztabaidan «ez bustitzea» leporatu die PSEri eta Ahal Dugu-ri. Ahal Dugu-k «lotsagarritzat» jo du adituen batzordea parekidea ez izatea

EAJren EBB Euzkadi Buru Batzarreko presidente Andoni Ortuzarrek uste du zirt edo zart egiteko garaia gerturatzen ari dela Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako estatus berriaren auzian; izan ere, Eusko Legebiltzarreko talde parlamentarioek proposamenak egin dituzte adituen batzordea osatzeko, eta autogobernu lantaldeak bilera egingo du bihar aditu horien eginkizunak zehazteko. «Egiaren ordua» iristen ari da, Ortuzarren iritziz, eta uste du PSE-EEk eta Ahal Dugu-k jarrera argitu beharko dutela: «Objektiboki froga daiteke ez dutela eztabaidaren neurria eman eta ez dutela busti nahi izan», erantsi du.

Ortuzarrek uste du «balioetsi» egin behar dela EH Bildurekin lorturiko akordioa: «Historikoki defendatu dituztenak baino jarrera pragmatikoetara hurbildu dira», esan du. Baina EAJk talde gehiago bildu nahi ditu akordiora, eta, horregatik «apur bat mugitzeko» eskatu die PSE-EEri eta Ahal Dugu-ri, «orain arte ez baitira batere mugitu». Hala egitekotan, Ortuzar «urratsak egiteko» prest azaldu da.

Sortuko idazkari nagusi Arkaitz Rodriguezek ere balioetsi du EAJren eta EH Bilduren arteko akordioa, eta «historikotzat» jo du, lehenengo aldiz —Lizarra- Garaziren akordioaren garaia salbu— jarri baitira ados «bi familia abertzale nagusiak» proposamen politiko baten inguruan.

Ahal Dugu-k, berriz, «lotsagarritzat» jo du emakume bakarra egotea adituen taldea osatzeko proposatutakoen artean. «Emakumeen ahotsak egon behar du adituen batzorde horretan», esan du Andeka Larrea Ahal Dugu-ko komunikazio idazkariak; «estatutu berriak feminista izan behar du».

Elkarrekin Podemos koalizioak proposatu du adituen batzordea parekidea izatea. EH Bilduko legebiltzarkide Jasone Agirrek esan du prest daudela proposamena aztertzeko, eta «garrantzitsua» dela batzorde hori «eta beste zenbait batzorde ere» parekidea izatea, «lehentasunezkotzat» jo ez duen arren.

Babes «transbertsala»

Espainiako Barne ministro Fernando Grande-Marlaska ere mintzatu da auziaz. Aitortu du ez dituela «zehatz-mehatz» ezagutzen EAJren eta EH Bilduren arteko akordioaren nondik norakoak, baina erantsi du edozein akordiok «herritarren babes transbertsala» izan behar duela «legezko bidea» egin dezan.


Maiatzeko aingeruak

Maiatzeko igandeetan egin diren mezetan, loreak eskaintzen aritu diren herriko sei neska gaztek akitu dute oraingoz beraien betebeharra. Bestaberri egunean tokatuko zaie urteko azken eskaintza egitea.


Lagun arteko eskubaloi partida, bihar Kiroldegian

Denboraldi hasiera girotzen joateko, lagun arteko beste neurketa bat antolatu da biharko, larunbata. Usurbil eta urnietarren artekoa kadete mailan. Hona hemen, neurketaren ordutegia:

18:00 Kadete mutilak: Usurbil K.E.-Urnietako K.E.

Tokia: Oiardo Kiroldegia.


II. Udaltop jardunaldiak hurrengo astean egingo dira Manuel Lekuona Kultur etxean

Euskal Herriko Euskara Zerbitzuen topagunea izango da Lasarte-Oria, hurrengo astean, apirilaren 21 eta 22an.

Herri desberdinetako euskara teknikariek Nerabeen aisia eta lagunartea gaia jorratu eta Zer eta nola egin daiteke udaletatik nerabeek aisian eta lagunartean euskara gehiago erabiltzeko? galderari erantzuna ematen saiatuko dira II. Udaltopek iraungo dituen bi egun horietan.

Aurten gainera, iparraldean hasi berriak diren udaletako euskara teknikariak gonbidatu dituzte jardunaldi hauetan parte hartzera eta haien esperientzia entzuteko aukera egongo da, besteak beste.


Txisteak

Gogoan dut, orain urte asko, akaso ni oraindik, euskaldun gabe, miren abertzaliñe hutsa izanen nintzen garaian, biziki haserretzen nindutela Irene Villaren inguruko txisteek. Moda bat egon zen, eta hagitz jendek errepikatu eta zabaltzen zituen, eta, nire —orduko— harridurarako, bereziki lagun demokratenen artean. Ez zitzaidan buruan sartzen. Egunotan sentsazioa berritu zait gero eta txistetegi itxura handiagoa duen Twitterren irakurri ditudanean Vox alderdi —ez dakit nola kalifikatu topoideologikoki— berriko sortzaileetako batek, ETAren biktima hori ere, eragin dituen txisteak, zulo batean pasatutako 532 egunei erreferentzia egiten dietenak.

Egia esan, ez da behar alderdiaren kontra aritzeko (dena den, poz-pozik gaude denok, ezta?, eskuinaren zatikatzearekin) inork txisterik sortzerik (in personam egindakoek ez dute justifikaziorik), haren agintariak ongi arduratu direlako aurkezpen egunetik beretik umorearen presentzia bermatzeaz. Espinosa de los Monteros alderdiaren sortzaileetako batek adierazi du PPk ezkerreko, are ezker muturreko, politikak egiten dituela. Pentsa ezazue non kokatzen gaituen, zaituzten eta nauen, horrek gu. Halako superheroi komunista batzuk, Marthoz mariskala egiten gaitu.


Hiru puntu aztergai, gaur

Hiru gai landuko dira gaur, 17:30etan, Euskara Batzordean: Bertso Eskola, Euskararen Eguna eta euskaltegietako matrikula datuak.


Ivo handia

"Mozart, Liszt ea Schumannen obrak"

Ivo Pogorelich.

Gasteizko Principal Antzokia. Maiatzaren 23a.

Betidanik izan naiz Ivo Pogorelichen mireslea. Eta, egia esan, ezin dut eman arrazoi konkretu bat miresmen horretarako. Pianojole ona, oso ona da; bere belaunaldikoen artean, nahiz eta onena ez izan, nabarmentzen da. Baina esan behar da musikari berezia dela, ez dela publiko guztien gustukoa, hain bitxia eta askotan zentzugabea da bere jotzeko era. Hala eta guztiz ere, oso pertsonaia erakargarria da, eta taula gainean ikus eta entzuten duzunean harrapatu egiten zaitu, dudarik gabe.

Pentsamendu horiek guztiak bueltan nituen buruan Ivo Pogorelich maisuaren azkeneko Gasteizko errezitaldian. Hirurogei urte ditu, eta ez da 80ko hamarkadan pianoaren nazioarteko panoraman iraultza ekarri zuen mutiko hura, guapoa, delikatua, dotorea. Elkarrizketa askotan aitortu duen bezala, bera ez zen jabetzen bere glamouraz, hori Deutsche Gramophon diskoetxearen promozioa zen. Une honetan, alde batera utzi ditu marketin-kanpaina basati horiek, eta aurkezten da bera den bezalaxe: gizon lasaia, konprometitua eta diskretua.

Gasteizko kontzertua bere bitxikeriaren erakustaldi izugarria izan zen. Tempi geldoak eta disekziozko interpretazioak izan ziren ezaugarri nagusiak. Den-dena agerian utzi zuen, motibo bakoitza, azpi-melodia txikiena garbi entzuten ziren bere bertsioetan. Musika biluzia erakutsi zuen.

Hasteko, Mozarten Adagio si minorrean KV 540 zinez dramatikoa entzun genuen, agian gehiegi. Jarraian, eta gordintasunaren bidea jarraituz, Liszten Sonata si minorrean S. 178 eskaini zuen. Kontraste izugarriak egin zituen, pianissimi delikatuenak, eta fortissimi gorgarriak, den-dena muturreraino eramanez.

Errezitaldiaren bigarren zatian, plater interesgarriena aurkeztu zuen. Hain konplexuak diren Robert Schumannen Estudio sinfonikoak, op. 13, hil ondorengo bariazioak barne, oso bereziak iritsi zitzaizkigun. Hasi zen hil ondorengo estudioekin, oso mistikoak, eta hasiera hori nahiko arraroa egin zitzaigun. Baina obraren gorputzaren bertsioa benetan dotore eta sakona izan zen. Salbatu zituen zailtasun teknikoak –sufrimenduz, esan behar da–, eta ikuspegi orkestrala eman zion interpretazioari. Hori bai, jasan zituen Pogorelich gaixoak eztulak, karameloak, mobilak… Pena da, baina halakoxea da gure publikoa. Bis gisa, Sibeliusen Bals tristea-ren pianorako moldaketa jo zuen. Maitemindu egin ginen berriz ere.


Bakegintzarako lantalde bat sortu dute Gipuzkoako Batzar Nagusiek

PPk ez beste talde guztiek babesa eman diote egitasmoari; Rafaela Romero sozialista izango da talde txostengileko presidenteaAho batez erabakiko dituzte lantaldeko parte hartzaileak eta bileren edukiak

PPren ez beste talde guztien babesarekin, bakegintzarako lantalde bat osatzea adostu dute Gipuzkoako Batzar Nagusiek. Eusko Legebiltzarreko lantaldean ez bezala, parte hartuko du ezker abertzaleak, Bildu koalizioaren bitartez. Lantaldeko presidentea izango da Batzar Nagusietako Berdintasun Politiken, Giza Eskubideen eta Oroimen Historikoaren Batzordeko mahaiburu Rafaela Romero sozialista. Harekin batera izango dira Martin Garitano diputatu nagusia, batzarkide talde bakoitzeko bina kide eta diputazioko ordezkari bat.

Lantaldeko kideek hilabete izango dute lantaldea abiarazteko, eta legegintzaldi amaierara arte irautea aurreikusi dute. Romerok adierazi duenez, konfidentzialtasuna eta aho batez onartutako erabakiak izango dira talde txostengilearen lanaren oinarriak. Hala, bileren edukiak zein ponentziara gonbidatuko dituztenak talde guztien oniritzia jaso beharko dute. Bileretako lanak eta deliberazioak «era alderdikoi edo elektoral batean» ez erabiltzeko konpromisoa hartu dute.

Akordioan zehazten denez, lantaldeak izan nahi du «gailu erabilgarri bat» bakea, elkarbizitza eta normalizazio demokratikoa eraikitzeko eta bermatzeko. Sustatzaileek nabarmendu dutenez, beste instituzio eta eragile batzuk egiten ari diren lanaren «osagarri» izango da euren lana. Taldeak bere jarduna jorratuko du «ikuspegi zabal batetik» eta «biktima guztienganako errespetuz», eta xede izango du elkarbizitza eta bakearen hezkuntzan ekarpenak egitea, oinarri hartuta euskal gizartearen egungo egoera eta nazioarteko esperientzien azterketak.

Atzo sortutako lantaldearen atzean zortzi hilabeteko sukalde lana dago. Bildu Diputaziora iritsi zen lehen egunetik aritu dira ponentzia sortzeko negoziazioetan. Aieteko nazioarteko konferentzia eta ETAk bere jardun armatuaren amaiera iragarri baino hamar egun lehenago, urriaren 10ean, talde guztien babesarekin, Batzar Nagusiek oniritzia eman zioten lantalde bat abiatzeari. Hala ere, urtea amaitu arte itxarotea erabaki zuten, une horretan ez zegoelako «baldintza egokirik».

Hala, aurtengo martxoaren 31n, gaiari berriz heltzeko eskatu zuen EAJk. Egun horretan, bakegintzari buruzko lantalde bat osatzeko erabakia hartu zuten Eusko Legebiltzarrean, baina EAk, Aralarrek eta ezker abertzaleak salatu zuten baztertzailea zela. Egun horretan bertan, Gipuzkoako Batzar Nagusiek bazterketarik gabeko elkarrizketen alde egin zuten, eta Aieteko adierazpenaren garrantzia nabarmendu, PPren ez beste taldeen babesarekin

Apirilean BERRIAri eginiko adierazpenetan itxaropentsu azaldu zen Romero, baina azpimarratu zuen funtsezkoa zela asmo alderdikoiak baztertzea. Atzo eginiko adierazpenetan, berriz, lantaldeko presidenteak eskerrak eman dizkie batzarkide talde guztiei, PPri barne, egitasmoa aurrera ateratzeko egin duten ahaleginagatik.

Antzera mintzatu da Bilduko bozeramaile Idoia Ormazabal. Hark nabarmendu du lan handia egin dutela talde guztiek, eta adierazi du garaia dela «irabazle eta galtzaileen diskurtsoak gainditzeko».

Markel Olano jeltzaleak, berriz, nabarmendu du «guztiek» dutela «protagonismoa» bake eta normalizazio prozesuan, eta gisa honetako egitasmoak instituzio guztietan aurrera eraman behar direla. Gipuzkoan akordio lortu izanak, «meritu bikoitza» duela azpimarratu du Olanok.

PSE-EEko Lore Suarezek adierazi du «hildakoen oroimenean oinarrituta» lan egin behar dela, eta bide horretan batzuen eta besteen arteko «enpatia» funtsezkoa izango dela.

Aralarreko Rebeka Uberak, berriz, adierazi du Gipuzkoako lantaldeak «talde eta sentsibilitate guztien» parte hartzea bermatzen duela.

PPko batzarkide Asuncion Guerrak, aldiz, bi «arrazoi» eman ditu alderdi popularren ezezkoa argudiatzeko. Batetik, esan du «oso garrantzitsua» zela lantaldeko kide guztiek «ETAren disoluzioa exijitzea», baina hori ez dutela egin. «Guk ez dugu parte hartuko biktimak eta hiltzaileak parekatuko dituen kontakizun bat sortzeko prozesuan», esan du Guerrak. Bestetik, gogora ekarri du Eusko Legebiltzarrean badela beste lantalde bat, eta adierazi du gisa horretako taldeen ugaritzea «arriskutsua» izan daitekeela, «ondorio eta tratamendu ezberdinak sor daitezkeelako».


Emakumezkoen ligan Hernanik

15-0 egurtu zuen atzo Ekintza

Emakumezkoen ligako taldeak hamabost gol egitea lortu zuen atzo Zubipen, Ekintza taldearen kontra. Garaipen horri esker lidertzan jarri dira.


Jaurlaritzak eta EPk 88,9 milioiren diru sailak adostu dituzte 2020rako

112,6 milioi euroren konpromiso kredituak hitzartu dituzte hurrengo urteetarako. Ostiral honetan sinatuko dute akordioa, baina aurretik Podemoseko eta Equoko militanteek onetsi beharko dute

Ituna lortu dute Eusko Jaurlaritzak eta Elkarrekin Podemosek datorren urteko aurrekontuak aurrera ateratzeko. Azken asteotako «elkarrizketa eta negoziazio luzeen eta etengabeen» emaitza izan da akordioa, Pedro Azpiazu Jaurlaritzako Ogasun sailburuak eta Lander Martinez EPko bozeramaileak azaldu dutenez. Aurreko astean lortu zuten bi aldeek aurreakordioa; igandean itxi zuten behin betiko ituna, eta atzo eman zituzten horri buruzko xehetasunak. Akordioa 201,5 milioi eurokoa da, baina datorren urteko aurrekontuari dagokion kopurua 88,9 milioi euro baino ez da. Bestela esanda: 2020. urterako 88,9 milioi euroren diru sailak adostu dituzte, eta gainerako 112,6 milioiak konpromiso kredituetan gastatuko dituzte 2021 eta 2027 bitartean. Konpromiso kreditu horren zati nagusia (80 milioi euro) Jasangarritasun Energetikoaren Legea betetzeko erabiliko dute.

Ostiralean sinatuko dute aurrekontu akordioa. Aurretik, baina, Podemoseko eta Equoko militanteek oniritzia eman behar diote itunari, eta, horretarako, alderdietako oinarriak kontsultatuko dituzte gaur eta bihar. Haiek akordioa babestuz gero, ostiralean egingo dute sinadura ekitaldia, eta Elkarrekin Podemoseko legebiltzarkideak abstenitu egingo dira hilaren 27ko bozketan, Ezker Anitzako bi legebiltzarkideak salbu. Modu horretan, Jaurlaritzak legealdiko azken aurrekontuak aurrera ateratzea lortuko du, eta egonkortasuna bermatuko dio agintaldi amaieran.

Elkarrekin Podemosen abstentzioaren truke, 201,5 milioi euroren aldaketak egingo dituzte datozen urteetan. Hain justu, kopuru horren garrantzia nabarmendu du Martinezek: «Sekula ez da lortu halako diru kopuru handia mugitzea».

Aipagarria da, hala ere, diru kopururik handiena 2021etik aurrera inbertituko dela konpromiso kredituen bidez, baina Jaurlaritza legez ez dagoela behartuta horiek betetzera. Aurrekontu legearen 12. artikuluak zehazten du gobernuaren esku dagoela konpromiso kredituetan jasotako diru kopuruak moldatzea, egoerak hala eskatzen badu. EAEko hauteskundeak izango dira 2020an; legealdi berria hasiko da, eta indar korrelazioa alda daiteke, baina atzo Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak adierazi zuen ziur dela gobernuak bete egingo duela adostutakoa.

Akordioaren kopuru nagusiei erreparatuta, honako hauek dira daturik esanguratsuenak: politika feministetarako eta biolentzia matxistaren aurka hogei milioi gehiago bideratuko dituzte; klima aldaketara egokitzeko, 9,5 milioi; gizarte babeserako politiketarako, 17 milioi; eta hezkuntza publikoa hobetzeko, 16,8 milioi euro. Enplegu eta garapen ekonomikoko sailak 29,8 milioi euro gehiagoko aurrekontua izango du, eta mendekotasunen aurkakoak, 6,4 milioi gehiagokoa.

Kopuru handi horiek xehetuta, badira arreta berezia merezi duten diru sailak. Besteak beste, hurrengo urtean DSBE diru sarrerak bermatzeko errenta %4 igotzea adostu dute. Eusko Jaurlaritzaren aurrekontu proiektuak %2ko igoera jasotzen zuen, eta alderdi morearen hasierako eskaera % 8 zen. Azkenean, bi aldeak ados jarri dira %4ko igoeran. DSBEaren igoera hori bermatzeko, 16 milioi euroko inbertsioa egingo da. Elkarrekin Podemoseko eledunaren hitzetan, igoera horrek ez ditu arinduko murrizketa guztiak, baina hainbat familiak nabarituko dute «aurrerapauso txiki bat». Gaineratu du bere alderdiak lanean jarraituko duela laguntza hori handitzeko eta DSBEa arautzen duen legea hobetzeko.

Hezkuntzari dagokionez, egungo tarifak %10 murriztuko dituzte 0-3 urte arteko Haurreskolak patzuergoko eskoletan, bai 2020an eta bai 2021ean. Halaber, errenta tarte berriak sartuko dituzte guraso bakarreko familiei laguntzeko. Haurreskolak patzuergoan «hiru edo lau» ikasgela berri irekitzeko konpromisoa ere hartu dute bi aldeek. Osasun arloan, berriz, hitzartu dute 2020-2022 bitartean lehen mailako arretan 92 plaza berri sortzea erizaintzan eta farmazialarien, fisioterapeuten eta administrazio laguntzaileen kategorietan.

«Eroso gaude»

Akordioarekin pozik azaldu dira bi aldeak. Atzo goizean egindako agerraldi banatan, gustura agertu ziren Ogasun sailburua eta Elkarrekin Podemoseko bozeramailea. «Bidean helburu batzuk alde batera utzi behar izan ditugu akordioa lortzeko, baina eroso gaude emaitzarekin», azaldu du Azpiazuk Lakuako egoitzan eginiko agerraldian. Ordubete lehenago, legebiltzarreko prentsa aretoan agertu ziren Elkarrekin Podemoseko ordezkariak, eta adostutakoaz bereziki harro mintzatu zen Martinez: «Azken legealdietako akordiorik handiena lortu dugu».

Akordioa lortzearen garrantzia nabarmendu du Azpiazuk: «Egoera politiko honetan, ezberdinen arteko akordioa ez da egunero ikusten den zerbait». EPri erakutsitako «ikuspegi zabala» eskertu zion, eta nabarmendu zuen «benetako politikaren aldeko apustua» izan dela akordioa. Martinezek, berriz, azpimarratu zuen akordioak erakusten duela Elkarrekin Podemos alderdi «baliagarria» dela herritarrentzat eta gai dela euskal politika «baldintzatzeko».

Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak goraipatu egin du akordioa, eta EAJren, PSEren eta EPren «ardura eta jarrera eraikitzailea» azpimarratu. EH Bilduk, berriz, kritikatu egin du ituna, eta ohartarazi Podemosi «ondorioak» ekarriko dizkiola hauteskundeetan.


Jon Ormaetxea: "Herritarrei atletismoa gerturatu nahi diegu"

75 urte betetzea ez da egunero egiten den zerbait. Urteurrena ondo ospatzeko nahikoa motibo da, eta Arrasate Atletiko Taldeko ordezkariak horretan dabiltza. Maiatzaren 12an Fernando Zufiria Txufi omenduaz hasi zituzten urteurreneko ospakizunak, baina abuztuko oporralditik bueltan etorriko da hitzordu handia, Biteri plazan egingo duten atletismo erakustaldiarekin.

Ondo merezitako omenaldiarekin hasi zarete urteurrena ospatzen...

Ez dut uste omenaldi bat gehiago merezi duenik egongo denik. Txufi-k 50 urte egin ditu Arrasateko atletismoa sustatzen, eta ez dut uste Gipuzkoa osoan halako beste pertsonarik egongo denik. Eskerrak eman behar dizkiogu urte hauetan guztietan egindako lanagatik.

Irailaren 7an Biterin egingo duzuen erakustaldian, kalera eramango duzue atletismoa.

Ekitaldi horretako helburuetako bat da herritarrei atletismoa gerturatzea; hau da, erakutsi gura dugu atletismoa ez dela soilik korrika egitea, beste modalitate batzuk ere badaude eta. Eta, gainera, zorte handia dugu, pertikan eta salto hirukoitzean Euskadiko atleta onentsuenak herrian ditugulako. Jendeak ikus dezala zein den gazte hauek Mojategin egunero-egunero egiten duten lana. Gainera, pertika erakustaldi bat kalean ikusgarria da, uste dut herritarrek gozatu ederra hartu behar dutela.

Puntako atletak etorriko dira.

Halaxe da. Esan dugu Euskadiko atleta onentsuenak gurean ditugula, baina, horrekin batera, emakumezkoen pertikan Espainiako rankingeko bost atleta onenak Arrasatera ekarri gura ditugu.

Santamas krosarekin, berriz, atletismoa herritarrei gerturatzea da asmoa.

Asmo horrekin hasi ginen Santamasetako Kuadrilen Arteko Krosa antolatzen. Aurtengoa abenduaren 15ean izango da, eta azken urteotan debagoiendarrei begira antolatzen dugun krosak indar handia hartu du. Lagun giroan korrika apur bat egiteko asmoz antolatzen dugu hitzordu hori, eta ematen ditugun sariak zelakoak diren ikusi baino ez dago herri mailako kros bat dela ikusteko, dena ez dugu-eta atletismo federatura begira bakarrik egiten.

75 urte hauetan, posible da Arrasateko atleta bat nabarmentzea?

Oso zaila da, maila oso oneko atletak egon dira eta. Nabarmenena, akaso, Jose Antonio Gay izan zen, 1992ko Bartzelonako Joko Olinpiarretarako aurreaukeraketa taldean egon zelako. Eta gaur egun ere ikustekoa da ze mailatako atletak ditugun: Maialen Axpe, Malen Ruiz de Azua, Istar Dapena, Eneko Carrascal, Iñigo Uribarren... Hauek euren kategorietan Espainiako selekzioarekin izan dira eta oso marka onak lortu izan dituzte.

Argazki erakustaldi bat ere jarriko duzue abian.

Urtarrilaren 31tik otsailaren 15era egongo da erakusketa hori, Kulturaten. Besteak beste, Joxe Elorza dabil lan horretan, eta dagoeneko argazki mordoa eskaneatu ditu, 200 argazkitik gora izango ditugu; neurri batean, 75 urte hauek laburbiltzen dituzte.

Atletek Durangon jokatuko dute Euskadiko txapelketa absolutua

Asteburuan jokatuko dute, Durangon, Euskadiko txapelketa absolutua, eta Arrasateko hainbat atleta ahaleginduko dira aire libreko denboraldiko marka pertsonalak ondu eta podiumera igotzen. "5,50eko marka egin gura dut, horretarako nabil lanean", dio argi Istar Dapenak. "Dagoeneko hiru hilabete daramatzat gaueko erreleboan, eta ohitu naiz horretara. Gainera, txapelketa zapatu arratsaldean izango dugu, eta ez dut ordutegi aldaketa handirik egin beharko. Ez da erraza, baina marka horretan egoteko kapaz naizela uste dut". Egoera berean dago Malen Ruiz de Azua: "Marka pertsonala egin nahi dut. Neguan 4,38ko saltoa egin nuen eta aire librean 4,31 egin dut. Eta ez, ez naiz azken marka hori hobetzearekin konformatzen. Uste dut lortu dudana baino gehiago merezi dudala, asko entrenatu naiz-eta aurten". Bi atleta horiekin batera Eneko Carrascal, Iñigo Uribarren, Mikel Agirre eta Maialen Axpe ere Durangon izango dira.


Frantziak Espainiaren esku utzi ditu Gorka Palacios eta Ugaitz Errazkin presoak

Horrez gain, Asier Borrero presoa Mont-de-Marsango espetxera eraman dute. Euskal Herritik hurbildu dauden kartzelatara eramaten dute hamaikagarren presoa da.

Frantziak Espainiaren esku utzi ditu Gorka Palacios eta Ugaitz Errazkin ETAko presoak, Auzitegi Nazionalean auzibideak irekita dituztelako.

Etxeratek jakinarazi duenez, Frantzian ezarritako zigorrak bete ostean estraditatu dituzte biak. Azken urteotan Saint Maur eta Chateaurouxeko espetxeetan egon dira preso, hurrenez hurren. Egun, Soto del Realeko (Madril) kartzelan daude.

Parisko Zigor-arloko Auzitegiak 18 urteko kartzela-zigorra ezarri zion Gorka Palaciosi eta 7 urtekoa Ugaitz Errazkini.

Bestalde, Asier Borrero presoa Poissyko espetxetik (950 km) Mont-de-Marsango kartzelara eraman du. Frantziak Euskal Herritik gertu dauden espetxeetara aurten hurbildu duen hamaikagarren presoa da.


Iritzia: Gasteiztik Kastejonera

Aitziber Sarasola

Gure mundu honetan aurrerapenaz edo progresoaz dugun ikuspuntua gutxienean ezberdina da bizi garen pertsonon artean. Gasteiztik Kastejonera tentsio altuko linea bat pasa nahi omen dute. Oraingoan ere proiektu anbiziosoa zalantza izpirik gabe. Guk txukun eta zintzo ordaintzen ditugun zergak han eta hemen erabiltzen dituzte administrazioek, ustez, denon interesak batzeko asmotan. Baina denon interesak ote diren auzitan jarri izan da behin bai eta berriz ere bai. Zein eredu ekonomiko nahi dugun, zein azpiegitura behar ditugun geure eguneroko beharrak asetzeko, zein diren geure lur eremuan nahi ditugun kalte ekologikoak...

Gaur goizean prentsaurre baten argazkia etorri zait begietara. Atzokoan oinezko martxa baten berri emateko prentsaurrearen berri izan dugu. Baina berri hau ez dugu telebistan eta halakoetan apenas ikusteko aukerarik izan. Interneten ari behar izan baitut erdi izkutuan haren berri izan nahi banuen.

Oinez Labrazatik Gasteiza eginen dute. Ez da sobera aditu kontua, Kastejondik Gasteiza beste proiektu handi bat. Beste obra handi bat kalte ekologiko handiekin, energia gehiago behar dugula garraiatu adieraziz. Baina nola ez, hau guztia Abiadura Handiko Trenak eraginda. Trenaren, makina handi honen energia gosea aseezina delako. Horratx azkenean! Denok pagatu behar tren hori, denok pagatu behar tren horren gosea.

Baina pentsatu al duzue, zenbat aldiz hartuko duen gutako bakoitzak tren hori? Behar izango ote dugu abiadura bizkor hori Madrilera, Bilbora joateko? Pagatzerik izanen ote dugu? Gainera ez dakit ba nik martxa honetan ez ote dugun gehienok INEMen zerrendetan amaituko dagoen lan panoramarekin!

Tentsio altuko kableak, harrobiak, obra erraldoiak. Hau guztia geure zergetatik. Baina inork galdetu ote digu hau al den behar dugun garapen eredua, edo beste alternatibarik hautatzeko modurik eman al digu? Hau miseria!


"Estatu sozialista eta independentea nahi badugu, feminismoan oinarritu behar da"

Gazteei zuzenduta, feminismoaren inguruko lanketa prozesua hasi du Arrasateko Ernaik. Gaur izan da lehen saioa, eta beste hiru egingo dituzte.

Arrasateko Ernaik antolatuta, gazteei zuzenduta dagoen Urrats feministak izeneko feminismoaren inguruko lanketa prozesua hasi dute gaur Arrasateko Gaztetxean. Lau saio dituen prozesua da eta lehenengoan, gaian kokatzeko, sexu-genero sistemaren inguruan hausnartu dute.

Kontzientziazio falta

Arrasateko Ernaiko kideen esanetan, bi helburu ditu prozesuak: "Batetik, herriko gazteei feminismoa landu eta gaiaz hausnartzeko aukera eman gura diegu gazteek eurek sortutako espazio baten, hau da, Gaztetxean. Bestetik, egungo gizarte patriarkal hau hausteko urratsak ematen hasi nahi dugu".

Izan ere, gazteen artean feminismoari buruzko kontzientziazio falta nabari dute: "Uste irekia da genero berdintasun batean bizi garela eta feminismoa emakumeei zuzenean eragiten dien gai bat dela, eurek bakarrik landu behar dutena". Ernaiko kideen esanetan, baina, feminismoak denoi eragiten digu, eta berdintasuna ez da benetako izango hori salatu eta gazteak horretaz kontzientziatu arte. "Feminismoa, gainera, ez da soilik emakume eta gizonen arteko berdintasuna; anitzagoa da" gaineratzen dute.

Lanketa prozesuaren dinamikari dagokionez, askotariko ariketak egingo dituzte, bai tailer eran eta baita ariketa pertsonal moduan ere.

Feminismoaren garrantzia

Orain arte zeharka landu duten arren, Ernai eratzean, independentziarekin eta sozialismoarekin batera feminismoa identifikatu zuten erakundearen helburu estrategiko moduan: "Feminismoa ez da sozialismoaren beste ezaugarri bat; estatu independente eta sozialista bat behar badugu, feminismoan oinarritu behar da".

Saio denak 17:30ean eta Gaztetxean izango dira eta gaurkoaren ostean, otsailaren 2an izango da hurrengoa, patriarkatuaren eta kapitalismoaren arteko harremana aztertzeko. Hirugarrena otsailaren 16an izango da eta feminismotik zein alternatiba eraiki ahal diren aztertuko dituzte. Otsailaren 23koa izango da azken saioa, eta gonbidatu berezi bat eta mahai-ingurua izango dituzte. Ernaikoen asmoa da saio hauek amaitzean, prozesuak jarraipena izatea.


Mas ez da prozesua

Nahiko haserre nabil, salbuespenak salbuespen, Kataluniarekiko Euskal Herriko elkartasun mugimendua zein eskasa den ikusita. Batez ere, Eusko Jaurlaritzaren eta Eusko Legebiltzarraren aldetikoa. Egia da aurreko urteetan Estatuko indar faktikoen erasoen aurrean Kataluniako burgesiaren alderdiek oso ustel jokatu zutela, konplize izan ez zirenean. Baina hori ez da arrazoi egun, Espainiako estatua krisiaz jota dagoen garaiotan, guk antzeko parezido jokatzeko. Kataluniaren askatasuna gurearekin lotua dago, nahiz eta bakoitzak gure bidea egin. Inork ez dezala pentsa euskaldunok edo katalanak bakarka eta isolaturik Estatuari aurre egiteko gai izango garenik, batez ere hark errepresio bidea hartzen badu. Beraz, elkartasuna gure aldetik, lehenengo aldarria.

Alabaina, badugu gurean estrategiaren inguruko eztabaida bat, zeina egun Kataluniari begira egiten den baina bide batez gurearekikoa den. Eskandalizatua nago gure tertuliakide, iritzi emaile eta Kataluniatik datozen zenbait iritzik zer-nolako amorruarekin kritikatzen duten CUPen jarrera eta nola modu akritikoan zuritzen duten JPSrena. ETB1eko mahai inguruan denek larrutu zuten CUP. Egunkari honetan, igandeko Vicent Partal eta Martxelo Otamendiren ohiko solasaldian, Vicentek kristorenak eta bost bota zituen CUPen aurka: «Axola zaion gauza bakarra Artur Mas Kataluniako presidentea ez izatea». Are, «independentista iraultzaileak prozesua blokeatzen» ari omen dira. Askotan hain zuhur eta zorrotz izan ohi den adiskidea oraingoan oso eskas eta aldebakarreko dabil. Bistan da berak JPSren aldeko hautua egina duela eta horren arabera epaitzen duela CUP. Nik zalantzak ditut CUPen taktikaz; alabaina, ziur naiz arrazoi sakonak dituztela soka tenkatzeko eta JPSkoei gauzak zail jartzeko. Egun bereko Azaroko zazpi egun iritzi artikuluan, David Fernandezek argi azaltzen ditu beren arrazoiak: «Nola eta noiz. Nork ez da garrantzitsua». «Independentzia, pobreziarik ez, ustelkeriarik ez». Hor datza gakoa.

Bistan da Mas oso azkarra izan dela Espainiar Gobernuaren gogortasunari zukua ateratzen, batez ere A9ko erreferendumaren ondorengoari. Ordu arte hain eredugarri genuen gizarte zibilaren protagonismoari buelta eman zion eta prozesuaren buruaren buruan jarri zen agendaren edukia eta erritmoa berak markatuz. Ezin da ahaztu Kataluniako Batzar Nazionalak beste erreferendum mota nahi zuela eta partiduen arteko paktuak ere bai, eta Masek maniobratu egin zuela urak bere errotara erakartzeko, ERC bigarren lerrora atzeratzeko, eta «ni ala ezer ez» mehatxupean CUP ere paretaren aurka jartzeko. CUPekoek ez dute ahaztu.

Garai zaharretan Jordi Pujol eta Katalunia parekatzen zutenek gauza bera egin nahi dute Mas eta prozesuarekin. Eta ez da egia. Mas paper garrantzitsua jokatzen ari da, eta jokatuko du; alabaina, bera ez da prozesua. Berak gizarte zibilaren baitan behar du egon, edo egon beharko luke. Jakina, gobernu berriak garrantzi handia izango du arlo instituzionalean prozesua kudeatzen; bidenabar demostratu beharko du independentzia herritarren onerako izango dela, eta batez ere, krisiak gehien kaltetu dituenekiko. Nazio askatasuna eta justizia soziala txanponaren bi alde banaezinak direla sinesten dugunok ezin dugu ulertu lehenengo independentzia eta gero gerokoak. Aldiz, «Independentzia, pobreziarik ez, eta ustelkeriarik ez» uztartu behar ditugu, David Fernandezek aldarrikatzen duen bezala. Ez da Independentzia eta sozialismoa une berean bat egitea. Ez gaude horrelako tesitura batean. Baina bai bizimodu duinarekin lotzea. Nola arraio bestela bere burua espainiar duten sektore behartsuei konbentzitu Espainiatik alde egitea onuragarria izango zaiela?

Hots. Gobernu garbi eta zuzena behar da, justizia soziala gauzatzeko eta independentzia lortzeko ere. Masek klase ertain abertzalean lidergoa du, baina ez urte hauetan bultzatu duen politika neoliberala jasan dutenen artean.

Bukatzeko. Zergatik presio oro CUPen aurka eta ez JPSko ezkerrekoei? Zer egiten ari dira ERC eta independenteek irtenbide bat aurkitzeko?

Izan ere, Davidek oso modu egokian dioen bezala: «Hemezortzi hilabete barru irabazi egin behar baita etorkizuneko errepublikako erreferendum konstituzionala». Nola irabazi independentismoak alde soziala eta nazionala uztartzeko ez bada gai? Hots. Arazoa ez da, batzuek dioten bezala, ezkerkeria edo dogmakeria gaitza, prozesua nola kudeatu baizik. CUPekoek, segur aski, neurri batean amore eman beharko dute, ez baitute aski indar bere tesiak gauzatzeko, eta ez dut uste prozesua usteltzen utziko dutenik, baina JPSkoak ere antzeko. Eta orain arte egin duten guztia itxurakeria izan da, ez benetako eskaintza. Eta Euskal Herriko ezkerreko independentistei nire iritzi apala. Arren, ez diezaiogun zama guztia CUPi egotzi, baita ERCri eta JPS barruan Masen morroi bihurtu direnei ere.


Piraten Musika Lehiaketa, finalerdietarako prest

Donostiako Piraten 5. Musika Lehiaketa bigarren urratsera iritsi da. Aurkeztu diren 25 taldeetatik, epaimahaiak bederatzi hautatu ditu finalerdietarako: BeHatxeRoja, Flattened Frog Massacre, Hilotz, Margot,

Morphina, On, Saia, Tacumah Reggae Band eta The Amendoins.


Maiatzaren 4ra arte duzue, Askatasuna plazako haur parke berria aukeratzeko epea

Usurbilgo Udala berritzera doa Askatasuna plazako haur parkea. Jolastoki berriko jolasak herritarrekin batera aukeratu nahi dituzte ordea. Horregatik, Udalak herritarren iritzia bildu nahi du. Parke berriko jolasak hautatzeko lehiaketa publikoa deitu dute, eta bertara aurkeztu diren enpresen jolastoki proposamenak ezagutuko zenituzten jada, etxeko postontzian jaso duzuen eskuorri batean. Hiru proposamen daudeu, eta proposamen bakoitzaren irudiaren eta ezaugarri nagusien deskribapenaren berri ematen da. Beheko irudian duzue eskuorria.

Baina adi, proposamen bakoitza, aldi berean, bozka paper bat baita. Bertan zuen izen abizenak idatzi eta gustuko duzuen jolastoki proposamenaren alde bozkatu ahalko duzue, maiatzaren 4ra arte, Udalak jarriko dituen postontzietan. Postontziok udal erregistroan, Sutegin, Kiroldegian, edota ikastetxeetan (Haur Eskolan, Udarregi Ikastolako idazkaritzan, Zubieta eta Aginagako Eskola Txikietan) jarri ditu Udalak. Familia bakoitzeko bozka bakarra onartuko da. Herritarren bozkak jolastoki berria ezartzerakoan kontuan hartuko dira, beste irizpide batzuekin batera. "Eskaintza ekonomikoa, hornidura eta muntaketa epea, materialen berme epea, Udal Zerbitzu Sailaren balorazioa, eta herritarren aukerak baloratuko dira", Udaletik berri eman dutenez. Jolas parkea bakarrik ez, Askatasuna plaza bera ere berritu nahi du baita Udalak.


Ordubete aurreratu beharko dira erlojuak goizaldean

Gaur, larunbata, eta bihar arteko gauean ordubete aurreratu beharko dira erlojuak. Horrela, 2:00etan 3:00ak izango dira. Ondorioz, gaur gauean lo egiteko edo parrandan ibiltzeko ordu bat gutxiago izango du jendeak. Europar Batasun osoan aurreratzen dira erlojuak Ordu Aldaketa deritzon Europako Erkidegoaren Zuzentarauari jarraituz, energia aurrezteko helburuarekin. 1974tik aurrera hasi zen ezartzen ordu aldaketa hori, petrolio krisiarekin eguzkiaren indarra aprobetxatzeko erlojuak ordubete aurreratzea erabaki zutenean herrialde batzuk. Horrela, argia produzitzeko elektrizitate kopuru txikiagoa behar da. Udako ordutegiari beti martxoko azken igandean ematen zaio hasiera eta amaiera urriko azken igandean. Espainiako Komertzio, Turismo eta Industria Ministerioaren Energiaren Dibertsifikaziorako eta Aurrezpenerako Institutuaren aurreikuspenen arabera, ordu aldaketaren ondorioz, argindarrean 300 milioi euro gutxiago gastatzen dira, %5 bat aurreztuz.