"Langileria antolakuntza komunistara lotzea da helburu nagusia"

Antolakuntza komunista indartu asmoz sortu dute Kontseilu Sozialista eta eskualdetik ekarpena egiteko prest direla azaldu dute Ane Haranburu eta Jatsu Ormazabal kideek; kapitalismoa gainditzea eta Euskal Estatu Sozialistaren sorrera dituzte ortzi-muga.

Urte amaieran aurkeztu zuten eskualdeko Kontseilu Sozialista, «langileriaren interesen alde» jarduteko. Bertako kide dira Ane Haranburu eta Jatsu Ormazabal.

Zein testuingurutan sortu duzue Kontseilu Sozialista?

Ane Haranburu: Kapitalismoaren egiturazko krisialdi baten erdian sortu da Kontseilu Sozialista. Orain arte ezagutu dugun ongizate estatuaren gainbehera momentuan eta langile klasearen bizi baldintzak esparru askotan okertzen ari direla ulertzen dugun testuinguruan.

Jatsu Ormazabal: Egoera zail horren aurrean langile klasea mota guztietako babesik gabe egoteak kezkatzen gaitu. Hau da, gainera datorkigun guztiari langileriaren interesak lehenetsiz aurre egiteko antolakuntza tresna propiorik gabe eta erreferentzia politiko baten faltan aurkitzen garela uste dugu. Hutsune horretan ekarpena egitea da gure asmoa.

Zein egoeratan aurkitzen da langile klasea gaur egun?

J. O.: Ez gara baikorrak aspektu horretan. Izan ere, 80ko hamarkadan edo 2008ko eztanda finantzarioarekin ondo frogatuta geratu denez, krisialdia latza da langile klasearentzat. Gizartea are gehiago polarizatzen ari dela ulertzen dugu; azken hamarkadetan langile klasearen sektore batzuetan sortu den erosotasun-egoera ekonomikoa amaitzen ari da. Hau da, langile klasean ezegonkortasun ekonomikoa eta pobrezia areagotzen ari dira; beste aldean, berriz, aberastasuna are esku gutxiagotan kontzentratzen da. Zentzu horretan, langabezia eta etxe kaleratzeak bezalako fenomenoen areagotze bat espero dugu, eta baita miseria moralaren ondorio diren eraso matxisten gisako adierazpenena ere. Horregatik, gure ustez erabateko gaurkotasuna du proletarizazio prozesuaz eta langile klaseaz hitz egiteak, azken horren forma aldatu bada ere.

A. H.: Aspektu politikoari dagokionez berriz, politika instituzionalak langile klasean sortzen duen atxikimendu eza oso altua da. Eusko Legebiltzarreko hauteskundeetan abstentzioa ia %50ekoa izatea adierazgarria da: egungo sistema politikoak eta bertan parte hartzen duten alderdiek langileriaren beharrei erantzuteko daukaten ezintasunaren isla da. Egoera horrek demokrazia burgesa legitimitate krisi batean murgildu du.

Testuinguru horretan, miseria egoera eta atxikimendu-ez politikoa dela eta, gobernua hartzen ari den hautua autoritarismoan eta estatu polizialean sakontzea dela uste dugu, langile klasea diziplinatzeko helburuarekin. Hau da, estatua eta klase burgesa babesteko indartzen ari dira langileenganako kontrola eta indarkeria. Norabide horretan ulertzen ditugu, birusaren aitzakian, azken hilabeteetan gobernuek hartu dituzten hainbat neurri arbitrario eta autoritario.

Eta zein helburu dituzue?

J. O.: Kontseilu Sozialista ez da langile klaseak behar duen erreferentziazko behin betiko antolakunde politikoa, ezta gutxiago ere, antolakunde horren eraikuntzan Tolosaldetik ekarpena egin nahi dugu eta horregatik antolatu gara. Zentzu horretan, langileria antolakuntza komunistara lotzea da daukagun helburu nagusia, eremu eta konpromiso ezberdinen bitartez, geroz eta erronka handiagoei erantzun ahal izateko. Kapitalismoa gainditzea eta Euskal Estatu Sozialistaren sorrera baita gure ortzi-muga. Horretarako, lehentasunezkoa dela uste dugu estatu-instituzioetatik eta ideologia burgesetik autonomiaz jardungo duen mugimendu zabala sortzea, langile klasearen bizitzak zeharkatzen dituen hamaika problematikei erantzuteko gaitasuna izango dutenak.

A.H.: Norabide horretan lan egiteko pertsona ezberdinen arteko elkarlana sustatuko dugu eta baita problematika bakoitzaren arabera antolatutako borroken arteko batasuna ere. Gure ustez, klase batasuna ezinbestekoa da helburu handiak erdiesteko, fragmentazioaren ondorioa indarren banaketa baita.

Kasualitatea da pandemia garaian elkartu eta sortu izana?

A.H.: Pandemiaren aurretik hasiak ginen elkartzen baina egia da birusak eta horren inguruan sortu den testuinguru guztiak baldintzatu egin dituela gure asmoak, jakina. Batetik, biltzeko esaterako, neurri murritzaileen trabak izaten jarraitzen dugu eta bestetik, gure jardun osoa osasun neurrien arabera moldatu behar izan dugu. Alabaina, birusaren testuingurua baliatuta, gobernuak gure eskubide zibil eta politiko kolektiboak indargabetzen ari direla ikusi dugu, eta zentzu horretan are garrantzitsuagoa eta beharrezkoagoa dela uste dugu trabak gainditu eta antolakuntza komunistaren aldeko pausua ematea, oinarrizko eskubide eta askatasunen defentsa ere egin ahal izateko.

Zein aspektutan egingo duzue lan?

J. O.: Hainbat lan-lerro jarri ditugu martxan: batetik, langileriak bere kabuz eta bere interesen araberako pentsamendu kritikoa garatzeari ekarpena egin nahi diogu. Bestetik, premiazkoa dela deritzogu sektore zaurgarrienetan dauden langile sektoreen beharrei erantzutea. Horretaz gain, hainbat komertzio, establezimendu eta tabernetan jabego txikiek langileekin mota guztietako gehiegikeriak egiteko daukaten inpunitatea ere borrokatu nahi dugu, baita polizia bortizkeriari eta jazarpenari aurre egin ere. Horrekin batera, preso politikoen amnistiaren aldeko aldarria zabaldu nahi dugu. Langileriarentzako aisialdi eta kultura eskaintza anitza egiteko proposamena osatzea ere gure asmoen artean dago. Gainera, gazte, ikasle eta emakumeen esparruan lan egiten duten Gazte Koordinadora Sozialista, Ikasle Abertzaleak eta Itaia antolakundeekin hartu-emana indartzea ere bada apustua.

Jenerazioen arteko lankidetza bilatzen duzue?

A. H.: Lehenago azaldu bezala krisialdiak ondorio kaltegarriak dauzka langilerian, eta gure ustez, egun bizi dugun egoera belaunaldien arteko haustura bat sortzen ari da. Izan ere, bereziki belaunaldi gazteak gara ezegonkortasun egoera bizitzen ari garenak eta biziko dugunak, gure gurasoek baino baldintza material eta ekonomiko makurragoetan bizi beharko dugun belaunaldia garela ere esan ohi da. Egoera horrek, aldi berean, gazteen artean ikuspegi marxista eta iraultzailea areagotzea ere eragin du; gu gara horren adibide bat.

J. O.: Hala ere, uste dugu krisialdia proletariotzaren adin-tarte guztietan ari dela eragiten eta horregatik ez dugu adinaren araberako banaketa sustatu nahi. Klase batasunaren indarrean sinisten dugu, baita belaunaldien arteko batasunean ere, belaunaldi bakoitzak dituen arazoei langile klase osoaren indarrarekin erantzun behar zaiola pentsatzen dugulako. Adibidez, ez dugu uste pentsionisten egoera bidegabea beraien arazoa soilik denik, belaunaldi arteko langile batasunarekin erantzun beharreko problematika baizik. Funtsean, langileriaren klase batasuna antolatu nahi dugu, belaunaldiartekoa dena eta eremu anitzetan lan egiteko gaitasuna duena.


Foruzaingoak ikerketa abiatu du Tuterako etxebizitza batean gizon baten gorpua aurkitu ostean

66 urteko gizonezko bat da. Foruzainek dei bat jaso zuten Madrildik, "bi hilabetean anaiaren berririk ez" zuen pertsona batena.

Tuterako Udaltzaingoak 66 urteko gizonezko baten gorpua aurkitu du gaur hiriko etxebizitza batean.

Foruzaingoak bere gain hartu du ikerketa, atzo, 22:00ak aldera, Madrildik dei bat jaso ostean, "bi hilabetean anaiaren berririk ez" zuen pertsona batena.

Pertsona horren etxebizitza zein zen "ikertu" ostean, agenteak bertaratu egin dira eta 66 urteko gizonaren gorpua aurkitu dute sukaldean. Foruzaingoak hartu du heriotzaren nondik norakoak ikertzeko ardura.


"Federico Krutwig eragin handiko pentsalaria izan zen XX. mendean Euskal Herrian eta Europan"

ALETXU ZOBARAN Euskal Ikasleon Biltzar Aurrerakoia elkarteko eta Belatz Gorri aldizkariko kidea da eta Federico Krutwigen inguruko hitzaldia eskainiko du maiatzaren 15ean Getxon. Elkarrizketa honetan azaldu du zein den pentsalariaren garrantzia Euskal Herriko historian.

Hitzaldia eskainiko duzu larunbatean, azalduko duzu zer den egingo duzuena?

Bai. Datorren larunbatean, maiatzaren 15ean, Federico Krutwig jaunaren mendeurrena litzateke, eta aurten berak 100 urte beteko lituzke. Hori dela eta, Biltzarre elkarteak jardunaldi xume bat antolatu du Getxon: hiru hitzaldi eta mahai-inguru bat Erromo Kultur Etxean (hasieran Villamonteko kultura etxean egin behar zen).

Ekimena arratsaldeko lau eta erdietan hasi eta zortziak arte iraungo du. Lehen hitzaldian Federicoren biografiaren irudi orokor bat aurkezten saiatuko naiz. Ondoren Iñaki Egaña historialariak bere erbesteko ekinbide politikoaren inguruan jardungo du, eta gero Xabier Renteria irakaslea Garaldea liburuan lantzen den Europa preindoeuropearraren gaiaz arituko da. Eta azkenik, mahai-ingurua egingo dugu.

Zuk beraz, bere bizitzaren panoramika bat aurkeztuko duzu, ezta?

Halako zer edo zer. Euskal Ikasleon Biltzar Aurrerakoia elkartean ponentzia bat prestatu dugu. Horretan bere haurtzaroa eta nerabezaroa Paideusis eta Autodidactica ideia-binomioarekin sinbolizatu dugu. Ondoren, bere gaztaroko aldia Gaztetassuna eta Cultura deitu dugu. Exilioaren garaia Aberria eta Iraulça bezala karakterizatu dugu, eta azkenik; erbestetik bueltan denean Cybernetica eta Sophopolis.

Zergatik da garrantzitsua Krutwig?

Federico Krutwig dugu, behar bada, pasa den mendean Euskal Herrian eragin handiena izan zuen pertsonaia, baina bere figura aski ezezaguna da gurean. Uste dugu bere gaineko damnatio memoriae bat egiten dela, behar bada Eliza Katolikoa salatu zuelako, edo euskal abertzalegoaren bi adar nagusiak kritikatzen zituelako, edo agian gure herriaren maila asko igotzen zuelako, beste nazioen mailara eramanez kulturaren bitartez... Ez dakigu, baina ondare interesantea da gure herriarentzako, eta merezi du ezagutzea.

"Eliza Katolikoaren jarrera salatzeagatik euskarari zegokionez, erbestera jo behar izan zuen Federico Krutwigek"

Biografia oparoa da Krutwigena?

Bai, hala da. 1921. urtean jaio zen Getxoko familia burges batean. Bere kabuz ikasi zuen euskara, eta 1941ean Euskaltzaindia akademian sartu zen, Azkueren lagun estua eginda.

Gaztetan Bilbon aritu zen Euskaltzaindian eta Ateneo Berrian, non Philologiako ikertzapenen elkargo bat eratu zuen. Berak antolatu zuen Euskaltzaindia Akademia frankismoaren lehen urteetan, eta berak proposatu zuen bertoko bilerak euskaraz egitea.

Animalien eta landareen babeserako elkartean aritu zen, eta Mikeldi margolarien elkartea antolatu zuen ere. Goi mailako euskal kultura garatu nahi ukan zuen, euskara baserriko mundutik harago ailega zedin, eta lortzen ari zen, baina Elizarekin topatu zen, eta erbestearen bidea hartu behar ukan zuen.

1952an Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzan diskurtsoa eman ondoren, non Eliza Katolikoaren hierarkiak euskararekiko zeraman politika salatzen baitzuen, espiritu separatista sustatzeaz akusatua izan zen, eta ihes egin zuen.

Ondoren, erbestean zelarik, euskal erresistentzia nazionalarekin elkarlanean aritu zen, dela Jagiko edo EAJko adiskide batzuekin, dela ETArekin ere. Vasconia estudio dialectico de una nacionalidad liburua publikatu zuen 1963an, zeinagatik Frantziak betirako lurralde debekua ezarri zion. Ondoren 1968an, ETA erakundearen V. Asanblada nazionalean parte hartu zuen, eta informe nagusiak bereak ziren.

Euskal Herrira bueltatu zen 1977an, Amnistiaren Legearen ondoren. Erbestetik bueltan, politika aktibotik aldendu zen, eta zibernetikaren problemari aurrea har genezan greziar kultura guregana ekartzen aritu zen.

Euskaltzaindiara itzuli zen, eta handik Jakintza Baitha elkartea sortu zuen 1990an. Elkarte horrek Hierax aldizkaria editatu zuen, goi mailako kulturari buruz. Eta bere azken urteetan Europa mailan Sophopolis izeneko jakintsuen hiri esklusibo baten proiektu batean aritu zen, zibernetikaren aro honetan jakintzak gorde eta garatzeko Europa humanista baten baitan. Horretan ari zelarik hil zen, 1998. urtean.

Testigantza idatzia utzi zuen?

Aski handia, bai. Bere idazlan garrantzitsuenak, edo osatuenak nahi bada, lirateke, gure ustez Computer Shock Vasconia Año 2001 entsegua alde batetik eta, bertzetik, Belatzen Baratza fikziozko seriea. Baina bertze hainbat idazlan utzi zituen; adibidez Vasconia Estudio Dialectico de una Nacionalidad edo La Nueva Vasconia, zela aurrekoaren terminoen gaurkotze bat. Garaldea liburua ere hor dago...

Izan daiteke ere bere 1952ko diskurtsoa Bilboko Aldundiaren egoitzan, edo 1961ean Physika Berriaren Problemat batzuei buruz, dela physikari buruzko lehen euskarazko idazlana. Hauek guztiak orduko euskara batuan eginak ziren, hau da, lapurtera klasikoan, Leizarraga eta Axularren ereduei jarraiki.

Edozein modutan, ehunka dira bere entseguak, artikuluak, komentarioak, ipuinak; euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez edota grekera klasikoz. Asko ondino publikatu gabe daude. Segun zein gairi heldu nahi diozun; hor dituzu antzinako Greziari buruzkoak, Hierax aldizkarian; edo zientzia eta teknologiari buruzko hitzaldi bat eta zenbait testu; euskarari eta linguistikari buruzkoak; politikari buruzkoak; kultura, dela estetika edo estiloari buruzkoak...

Aztarna handia utzi zuen?

Zalantza barik. Garai bakoitzean orduko errealitatearen elementuak igartzen dira bere idatzietan. Horregatik, pasa den mendea ikertu nahi duen historialari batentzat, adibidez, biziki interesanteak dira Federicoren testuak. Baina, bestalde, ez dira hartu behar bibliak balira bezala. Federico ezagutu behar da kritikoki eta jakinik zer testuinguruan idazten zuen idazten zuena. Bestela, burua lehertu ahal zaio edonori.

Jakintzen alorrean ekarpen oso interesantea egin zuen. Fisika berriaren ideiarekin bat eginez, bereiztu zuen euskaraz etorkizuna, dela etortzeko dagoen mundu ondino ez materializatua baina posiblea, egingarria; eta joankizuna, dela materializatua dena, zeina joaten den iraganera, ahanzturara edo memoriara. Euskararen estruktura gramatikalekin oso ondo koadratzen du horrek, eta bilakatzen du gure hizkuntza tresna eraginkorra izatea oraingo errealitate teknologiko eta kulturalaren aurrean.

Horrekin batera, bere ondarea gure herriaren altxor bat da. Langa oso altu utzi zuen, eta bere lanetik ikastea zaila da, edo zaila baino, neketsua. Kostatzen da, baina interesantea da ezagutzea, eta norbaitek kultura-bide hori garatu nahi balu, besteok haren onurak jaso baizik ez genuke egingo.

Nola parte hartu dezake interesa duen norbaitek larunbateko jardunaldian?

Beno, bere jaioteguna dela eta, bere jaioterrian antolatua da ekimen xume hau. Hor hiru hizlarik bere bizitzaren eta ekarpenen hiru aspektu tratatuko dituzte. Parte hartzeko 10 euroko sarrera eskura daiteke biltzarre.eus elkartearen webgunean. Bertaratzeko baimenak lortu dira. Baina, hala ere, streaming bidez ere ikusi ahal izango da.

Aurten, bestalde, beste ekimen batzuk daude aurreikusiak gure herriaren figura historiko hau gogora ekartzeko.


Juan Karlos Izagirre: "Faltan bota duguna izan da neurri estruktural berri batzuk hartzea norabidea aldatzeko"

Harira saioan izan da EH Bilduk Gipuzkoako Batzar Nagusietan duen bozeramailea. 2019an abiatutako agintaldia azken ikasturtean murgilduta, orain artekoak emandakoaz jardun du. Fiskalitatea, energia trantsizioa, garraio publikoa, euskara eta beste hainbat gairi buruz aritu da.


Popatik taldearen emanaldia, igandean, Legorretako Herri Antzokian

Popatik taldeak emanaldia egingo du Herri Antzokian igandean, 19:00etan. Ekaitz Goikoetxea sortzaile eta bertsolariak, Xabier Crehuet musikariak eta Aingeru Mayor sexologoak osatzen dute taldea. Hirurak egongo dira oholtzan, gizontasun eredu hegemonikoak zalantzan jarriz eta maitasun erromantikoaren moldeak hautsiz. Doan izango da.


Elikadura zaintzen ekofeminismotik

LAIA Eskola antolatuta, Setem elkarteak eskainita.


'40 urte eta aldapan behera niek!' hilaren 27an Goizuetan, eta sarrerak jadanik salgai

Martxoaren 27an, arratsaldeko 18:30etan, 40 urte eta aldapan behera niek! bakarrizketa eskainiko du Barre Librea saioko Txikik. Sarrerek 5 euro balio dute, eta dagoeneko erosi daitezke, Goizuetako estankoan.

Martxoko azken astebururako, bakarrizketa bat antolatu dute Goizuetako Udaletxeko Ganbaran. Barre Librea saioko Txikik eskainiko du, 40 urte eta aldapan gora niek! bakarrizketa umoretsua, eta arratsaldeko 18:30etan emango zaio hasiera.

Sarrerek 5 euro balio dute, eta salgai daude dagoeneko, Goizuetako estankoan.

Bakarrizketa umoretsua

Txikik, martxoaren 27an eskainiko duen bakarrizketa umoretsu honetan, hainbat bizipen kontatuko ditu; 40 urteak beteta edukiz gero, eta «bizitzako aro berri batean sartu zarela oraindik onartu ez baduzu, honako testa erantzun: Supositorioen belaunaldikoa zara? Goenkale 20 urtetan zehar ikusi duzun euskaldun peto-peto horietakoa zara? Parrandan irten eta bigarren tabernan eserita zaude? Ez dituzu parrandako abestiak ezagutzen? Su ta Gar entzuteari utzi eta Erramun Martikorena aditzera pasa al zara? Poteatzera beharrean, herriko kafetegian pasatzen duzu arratsaldea lagunekin? Kañak edan ordez, te roibos edaten hasi zara? Jaietako gazte bazkarian zaharra sentitzen zara? Dagoeneko txikitako kontuak behin eta berriz errepikatzen al dituzu? Etxean telebistari mintzatzen hasi al zara? Oteiza baino marmartiagoa bihurtu al zara? Guraso bihurtu zara?».

Bakarrizketa eskainiko duen Txikik dio, 10etik 5 baiezko erantzunez gero; «Santa sekulan pentsatuko ez zenuen 40 urteko pertsona heldu batean bihurtu zara». Horrelako bizipenak eta beste hainbat gehiago entzun nahi izanez gero, Txikirekin batera barre algara festan parte hartzeko gonbidapena luzatu nahi izan dute antolatzaileek.


Giro polita izan dute Leitzako XLII. eskulangintza azokan

Atzo goizean egin zuten herriko plazan artisauen azoka, 10:00etatik 14:30era, Leitzako Kultur Aroko ekitaldien parte izanda.


Carmen Maeztu: ''Iraileko datuek egoera positiboa erakusten dute negatiboa baino gehiago''

Carmen Maeztu Nafarroako Gobernuko Eskubide Sozialetako kontseilariak iraileko langabeziari buruzko datuak "anbibalentetzat" jo ditu, baina azpimarratu du "egoera positiboa" erakusten dutela eta oraingoz enplegua "egonkor" mantentzen dela.


Sri Lankako presidenteak dimititu egingo duela baieztatu du

Rajapaksak lehen ministroari adierazi dio kargua uztekoa dela. Oposizioa kontsentsuzko gobernu bat osatzeko ahaleginean ari da


Asteazkenean Gipuzkoako Batzar Nagusietan hartuko den erabakia garrantzia handikoa da

EHBilduko eta Elkarrekin-Podemoseko Gipuzkoako batzar nagusietako taldeek, mozioa aurkeztu dute. Mozio hori, Irailaren 12an Andoaingo udalbatzak onartutakoan oinarrituta dago. Eta asteazken honetan eztabaidatu eta bozkatuko da.

Zehazki puntu hauek eskatzen ditu:

CII proiektuarekin hasitako ibilbidea etetea.

Proiektu egokiena zein den erabakitzen den bitartean, zarata gutxitzeko urgentziazko neurriak hartu ditzala Buruntza, Mimendi, Aita Larramendi ikastola, Allurralde-Ubitarte, Karrika eta Sorabillako inguruetan.

Andoaingo Udala eta Gipuzkoako Foru aldundiaren arteko aldebiko mahai bat sortzea arazoaren konponbidea adostu ahal izateko.

Gogoratu behar dugu, lehenengo eta bigarren puntuak onartuta daudela Andoaingo Udaletxean, hain zuzen ere, Irailaren 12ko udalbatzan onartu ziren. Hala ere, ordutik hona, Foru Aldundiak Andoaingo Udalak eskatutakoari entzungor egin dio eta proiektuaren aurrera jarraitu du.

Beraz, astezkenekoa garrantzi handiko bozketa izango da. Mozio hau onartuz gero, C-II proiektuarekin aurrera jarraitzeko babes nahikorik gabe geldituko lirateke, eta beraz, proiektua gelditu beharko lukete.

Espero dugu, Andoaingo udaletxean eman zen emaitza bera errepikatzea, eta guztion artean proiekturik egokiena zein den aztertu eta eztabaidatu ahal izatea. Andoaingo EHBilduk bertatik bertara jarraituko du eztabaida eta bozketa.


Garai bat, mila prismatan puskatua

Maialen Lujanbio bertsolari eta sortzaileak egungo garaiaren «erradiografia mugitu bat» taularatu du 'rr #5 marrak' izeneko emanaldi hibridoan. Iruñeko Laba gunean arituko da gaur


"Langileon bizi baldintzen okertzea ematen ari da"

Gazte Koordinadora Sozialistak manifestazioa deitu du larunbatean. Mobilizazioaren deialdiaren zergatiak argitu dituzte Manex Insausti Olasagarrek eta Tasio Merchan Fernandezek.


Gaurko finalak argazkietan

Gaurko finaleko argazki batzuk ikus daitezke honako bilduma honetan. Ibon Errazurenak dira irudiak.


Udal Musika Eskolako Banda eta Abesbatza: Kantaldia

Iñaki Urkizuren Kantaldia obra, Udal Musika Eskolako Bandaren eta Abesbatzaren eskutik Basteron.


Nafarroan 267 positibo atzeman zituzten atzo, horietatik hamar eskualdean

Atzo hamar positibo atzeman zituzten gure lurraldean: hiru Beran, bi Lesakan eta bana Donezteben, Ezkurran, Goizuetan, Narbarten eta Zugarramurdin. Nafarroa osoko behin-behineko datuei erreparatuta, berriz, atzo 267 positibo atzeman zituzten, aspaldiko daturik altuena, berrehun kutsatutakoen langatik dezente goiti. Atzo, azaroak 17, lau pertsona ospitaleratu zituzten, ospitaleratuta zeudenetatik inor ez zuten ZIUan sartu baina zeuden gaixoetatik bat hil zen.

Gure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, herenegun arte 755 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 1.014 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 637 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 1.310 Bortzirietan.

Nafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, azaroak 17, 3.041 proba egin zituzten eta horietatik 267k positibo eman zuten (% 8,8)

COVID-19ak jota, atzo, azaroak 17, lau pertsona ospitaleratu zituzten, ospitaleratuta zeudenetatik inor ez zuten ZIUan sartu baina zeuden gaixoetatik bat hil zen. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 38 daude ospitalean, horietatik 7 ZIUan.

Birusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, 85.566 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.255ekoa.

Nafarroan 1.061.517 txerto eman dituzte oraingoz. Atzo, azaroak 17, 4.665 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 528.406 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.

12 urte edo gehiago dutenek online har dezakete hitzordua

12 urte edo gehiago dutenek Osasun Karpeta Pertsonalean sar daitezke eta hautatu zein toki, egun eta ordutan hartu nahi duten txertoa.

Zalantza txikienarekin antigeno testa egitera joan eta bigarren PCRa egiteko orduan ez hutsik egin

Helburua ahalik eta kutsadura gehien atzematea da, bereziki harreman sozialak eta familiarrak areagotzen diren garai hauetan.

Gogoratu PCRko proba batean emaitza positiboa duten pertsonek beren kontaktu estuak Osasun karpeta pertsonalaren bidez adieraz ditzaketela, eta ez dutela aztarna-taldeak kontaktatu zain egon beharrik.

Eskualdeko datuak

Infogram


Bueltan da ‘Zai, zoi, ele!’ egitasmoa

Kantagiltza Elkarteak eta 1545 argitaletxeak antolatuta, Zai, zoi, ele! egitasmoaren bigarren ekitaldia egingo da ostiral honetan, azaroak 3, Landetxen, 19:00etan. Iniziatiba horren helburua da literatura eta musika uztartzea.

Iazko ekitaldian Joseba Tapiak eta Gotzon Barandiaranek Apoloren itzala emanaldia eskaini zuten Oiartzunen. Aurten, aldiz, Gari eta Iñigo Astiz izango dira protagonistak. Interpretatutako duten saioak Behin bizitzea du izena. Sarrerek zortzi euroko prezioa dute eta Oiartzungo Udalaren webgunean edota ikuskizunaren egun berean leihatilan eskura daitezke.

Iñaki Igon Garitaonandia Gari Legazpin jaiotako euskal abeslaria da. Hertzainak taldeko abeslaria izan ondoren, bakarlari bezala jarraitu zuen bere ibilbidea.

Iñigo Astiz, berriz, euskal poeta eta kazetaria da. 2019an Lauaxeta saria jaso zuen Analfabetoa bildumarekin, eta Berria egunkariko kultura sailean aritzen da.


Pandemiari begira Italiatik

Iñaki Olaizola Italian bizi da, Trentino eskualdean. Koronabirusa ez hedatzeko hartutako neurriez eta herritarren

portaeraz hitz egin du, besteak beste.

Txinan agertu ziren lehen koronabirus kasuak 2020ko urtarrilean, Wuhan hirian. Handik Asiako beste herrialde batzuetara egin zuen salto gaitzak, eta Iranen, adibidez, bereak eta bi egin ziren. Europari dagokionez, Italia da, Espainiarekin batera, kutsatu gehien dituen estatua. Otsailaren amaieran atzeman zituzten COVID-19 gaitzaren lehen kasuak Italiako iparraldean, eta ordutik etengabe hedatu da. 6.000tik gora hildako eragin ditu koronabirusak Italian aste gutxi hauetan.

Iñaki Olaizola zumaiarra Italiako iparraldean bizi da, Trentino eskualdeko Cles herrian, emaztea eta alabarekin. Herri horretan lau koronabirus kasu detektatu badituzte ere, Italiako iparraldeko beste eskualde edo hiri batzuekin alderatuta, zerikusirik ez duela dio Olaizolak.

Birusa ez hedatzeko neurriek bere eta bere senitartekoen bizimoduan eragina izan dutela dio. "Lan aldetik, ez da asko aldatu nire egoera. Azkeneko bi aste hauetan beti joan izan naiz lanera, segurtasun neurri denak hartuta, noski: eskularruak, maskarilla... Hilaren 23tik aurrera gure bezero askoren fabrikak itxita egongo direla eta, ekoizpena erdira jaistea erabaki dugu, jendea txandakatuz etxean geratu dadin. Nire emazteak ere egun erdiz dauka irekita denda: belardenda baten jabea da, eta legez ireki dezake, inor joaten ez bada ere. Nire alaba, berriz, krisi hau hasi zenetik ez da ia etxetik irten; etxeko belardira joateko bakarrik ateratzen da. Kontserbatorioko ikaslea da, eta ikasketa denak Skype bidez egiten ditu". Lehen kasuak Lonbardian eta Veneton detektatu zituztela gogoratu du zumaiarrak. "Bi zonalde horiek berehala jarri zituzten berrogeialdian, baina zoritxarrez, birusa dagoeneko zabalduta zegoen iparraleko lurralde denetara".

Italiako gobernuak hartutako neurriak gero eta zorrotzagoak dira, eta behar-beharrezkoak ez diren enpresen jarduera gelditzekotan dira estatu horretan. Krisialdiaren hasieran, baina, italiarrek arazoa nahiko azalekotzat hartu zutela uste du zumaiarrak. "Martxoaren 7 eta 8ko asteburuan, dagoeneko arazoa larria zela jakin arren, agintarien aholkuak ez zituen jarraitu jendeak. Inguruotako eski pista denak beteta zeuden, eta pertsonen erdiak kanpotarrak ziren, Lonbardiatik etorritakoak gehienak".

Haren iritziz, Italiako Gobernuak "berandu" erreakzionatu du, baina, aldi berean, ulertzen du neurri batzuk hartzea zaila zela. "Egia da egoera zeharo berria dela denontzako, eta ulertzen dut ez zela erraza lehenago hartzea neurri erradikalak".

Neurri gero eta zorrotzagoak hartu ditu Erromak gaitza ez hedatzeko. Hasieran, Lonbardiako Lodi eta Venetoko Padua hirietan itxialdiak ezarri zituen; gero, Italia osora zabaldu zuen konfinamendua. Italiarrek erabakia "nahiko serio" hartu dutela dio Olaizolak, "beharrezkotzat" jo dutela. "Hemen modan jarri den esaera batek zera dio: ‘Gure aitonei gerrara joateko esan zieten, guri etxean geratzeko bakarrik...’. Hala ere, badago oraindik egoeraren larritasuna ulertu ez duen gutxiengo bat".

Konfinamendua edo itxialdia eragina izaten ari dela dio zumaiarrak. "Lodin eta Paduan, badirudi azkeneko egun hauetan ez dela kasu berririk agertu. Itxierak, serio eginez geroz, arrakasta duen seinale".

Beldurra edo kezka

Koronabirusak eragindakoa Bigarren Mundu Gerratik gaur arte bizi izandako krisialdi handiena dela iritzi diote italiarrek. Zumaiarraren esanetan, jendea "beldurtuta, ala, gutxienez, kezkatuta" dago. Olaizola bera ere kezkatuta dago. "Oraindik lanera joaten naizenez, badago aparteko arrisku bat, etxekoentzat, batez ere".

Adituen aurreikuspenak betetzen badira, kutsaduraren kurbak nahiz hildakoen kopuruak beheraka hasi behar du egunotan. Hala izanda ere, normaltasunera bueltatzeko denbora beharko dela uste du Olaizolak: "Dena ondo badoa, apirila osoa beharko dugu horretarako".


"GALen X horiek guztiak nor ziren argitzea da helburuetako bat"

Pili Zabalak B-Egiaz plataformak Madrilen aurkeztu duen manifestuari lotuta adierazi du "egiak ez duela preskribatzen" eta orain arteko "inpunitatearekin apurtu beharra" dagoela.

Esparru ezberdinetako 100 izen ezagunek osatutako B-EGIAZ plataformak manifestua plazaratu dute GALen atzean zer eta nor egon zen argitzeko eskatuz. Pili Zabala, GALek bahitu eta hildako Joxi Zabalaren arreba, dago, besteak beste, manifestuaren atzean, eta "Goizak Gaur" albistegian azaldu duenez, Auzitegi Nazionaleko fiskaltzak baztertu egin duela Zabalak berak aurkeztutako eskaria, orain arte ikertu eta epaitu gabeko pertsonak ikerketapean jartzeko eskaria, hain juxtu. Zehazki, Felipe Gonzalez presidente ohia ikertzeko eskatu zuen bertan eta delituak preskribatuta zeudela adierazi du fiskaltzak. Zabalaren arabera, ordea, "egiak ez du preskribatzen", eta plataforma horren helburua izango da ikerketak egitea. "GALen X horiek guztiak nor ziren jakitea" dute xede, eta nazioarteko erakundeetara joko dute babes bila horretarako.

Izan ere, Zabalak azpimarratu du "orain arte ezgautu dugun inpunitatea apurtu beharra" dagoela, Europan horrelakorik ez baita existitzen. Gaineratu duenez, "Felipe Gonzalezen lehen gobernuko Barne Ministerio osoa zigortu beharko litzateke GAL auziagatiK".

Gasteizen zabaldu berri duen terrorismoaren Biktimen Memorialari dagokionez, desio bat azalñdu du: "memoriak batzea nahiko nuke, ez banatzea".


Iban Apaolaza eta Mikel Azurmendi, Euskal Herrira

Espainiako Espetxe Zuzendaritzak jakinarazi duenez, Lakuako Gobernuarekin koordinaturik, Iban Apaolaza eta Mikel Azurmendi preso beasaindarrak Euskal Herriko (Martutenera, Zaballara edo Basaurira) kartzelaren batera lekualdatuko dituzte. Lehendabizikoa Logroñon (Errioxa) dago eta bigarrena, Dueson, Kantabrian.

Idoia Mendizabal ordiziarra ere hurbilduko dute. Iruñeko presondegian dago egun.


100 urtetik gorako 1800 pertsonaren txertaketa abiatuko dute datorren astean

Osakidetza telefonoz jarriko da harremanetan pertsona horiekin, osasun-zentroen bidez, hitzordua emateko.

Osakidetza adineko pertsonak txertatzen hasiko da datorren astean. 80 urtetik gorako pertsonen kolektiboa oso zabala da Euskadin: 160 000 lagun baino gehiago. Hori dela eta, txertoa adin tarteen arabera mailakatuko da, eta zaharrenetatik hasiko da: 100 urtetik gorako pertsonak. Euskadik 1800 pertsona inguru ditu adin tarte horretan.

Osakidetza telefonoz jarriko da harremanetan pertsona horiekin, osasun-zentroen bidez, hitzordua planifikatzeko, Osasun Sailak ohar batean azaldu duenez. "Txertatu zaitez – Babestu nazazu" leloa izango du kanpainak.

Erreferentziazko 25 txertaketa-puntu

Osakidetza lanean ari da erreferentziazko txertaketa-puntuak ezartzeko. Asmoa da erakunde sanitario integratu bakoitzeko behinik behin 2 egotea. Gutxienez 25 izango lirateke Euskadin, Osakidetzaren sareko osasun-zentroetan.

Hitzordua jaso ondoren, ahal duten pertsonak txertaketa-gune horietara hurbilduko dira eta han jarriko zaie txertoa. Baina, zailtasunak dituzten edo ezin duten pertsonen kasuan, Osakidetza haien etxera hurbilduko da.

Hala ere, ahal dela, txertaketa-guneetako aurrez aurreko txertaketa kudeatuko da, “dosiak manipulatzea delikatua delako eta ezin delako bat bera ere alferrik galdu”.

Dosi bat bera ere alferrik ez galtzeko

Osakidetzak 100 urtetik gorako pertsona bilatuko du eta, dosi bat bera ere alferrik ez galtzeko, gainerakoak ingurunean bizi den kolektibo bereko pertsonei (80 urtetik gorakoak) emango zaizkie. Pertsona guztiei jakinaraziko zaie eta hitzordua emango zaie. Une honetan planifikatzen ari den zerbait da.

Euskadik covid-19aren aurkako txertaketa-prozesuarekin jarraitzen du, eta dagoeneko 113 000 dosi eman ditu. Aste honetan, egoitzen kolektiboa immunizatzen jarraitu da eta Osakidetzako eta sare pribatuko osasun-profesionalen artean dosiak eman dira, baita funtsezkotzat jotzen diren langileen artean ere: asteazkenean, 55 urtetik beherako ertzainen txertaketari ekin zitzaion (55 urtekoak barne), eta gaur, berriz, profesionalen txertaketa hastekoa da eguneko zentro batzuetan.

Anbulantzietako langile azpikontratatuak

Bestalde, Gotzone Sagardui Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak iragarri duenez, Osakidetzari larrialdi eta anbulantzia zerbitzuak eskaintzen dizkioten azpikontratetako langileak datorren astean hasiko dira Pfizer edo Moderna txertoa jasotzen; izan ere, txertaketa protokoloaren arabera, osasun sektoreko beharginak dira, “pandemiaren aurrean, lehen lerroan daudelako”.

Anbulantzietako langileen txertaketaren inguruan galdetu dio Rebeka Ubera EH Bilduko legebiltzarkideak Osasun sailburuari Legebiltzarreko kontrol saioan. “Nahiz eta lehen lerroan eta pazienteekin harreman zuzena izan, ez dute lehentasunik” Osasun Sailaren txertaketa egutegian, salatu duenez.

Udaltzainak eta ertzainak anbulantzietako langileak baino lehen txertatzea “iraingarria” dela uste du Uberak. Irizpidea “ebidentzia zientifikoren baten ondorio” ote den galdetu du koalizioko legebiltzarkideak ironiaz.

Sagarduik jakinarazi duenez, “lehen lerroan” dauden Osakidetzako anbulantzien larrialdi langileak txertoa jasotzen ari dira dagoeneko. Datorren astean larrialdi eta anbulantzia zerbitzuak eskaintzen dituzten azpikontratetako beharginak txertatzen hasiko direla aurreratu du sailburuak.

Era berean, anbulantzietako langileak Osakidetzako beharginak direla azaldu du Sagarduik, beraz, ez diete AstraZenecaren txertoa emanen, Pfizer edo Modernarena baizik. “Ez beste lantaldeekin nahastu”, eskatu dio EH Bilduko legebiltzarkideari.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Nerabeen sakelakoen eta dantzen jabe

Tiktok aplikazioak arrakasta handia lortu du nerabe eta gazteen artean. Adituak bat datoz arriskuak dituela, baina ematen dituen aukerak baliatzearen alde dagoenik ere badago.


Pobrezia, hurbil bezain isilik

Pobreziaren inguruko azken datuek ondorio kezkagarriak utzi dituzte EAEn. Pobreziaren Aurkako Egunean, askotariko gizarte-eragileak bizimodu duinaren eta Giza Eskubideen alde mobilizatu dira.

Azken bi urteotan, pertsona pobretuen eta aberatsen arteko aldea areagotu egin da Euskal Autonomia Erkidegoan. Bertako bost pertsonatik bat (biztanleriaren % 19,9) pobrezia- eta bazterketa- arriskuan dago, AROPE Pobrezia eta Gizarte-Bazterketa arriskuaren adierazlearen arabera.

Halaxe salatu du EAPN pobrezia eta gizarte-bazterketaren aurkako sareak. Aurten kaleratutako txostenak azaleratu duenez, EAEn pobrezia larrian bizi diren pertsonen % 29,75ak ez du Diru-Sarrerak Bermatzeko Errentarako sarbiderik, eta % 36,95 ez da pobreziatik irteten. Halaber, ondorioztatu dute pobreziak eragin handiagoa duela emakumeengan, gizonengan baino.

Pobreziaren Aurkako Nazioarteko Egunean, talde eta ekimen ugarik hurbileko errealitatean ipini dute fokua, bizimodu duina eta Giza Eskubideak aldarrikatzeko.

Angel Elias EHUko Lan Harreman eta Gizarte Langintzako fakultateko dekanoa da, baita Baldintzarik Gabeko Oinarrizko Errentaren aldeko herri-ekimeneko kidea ere. Haren hitzetan, azken datuek agertoki "kezkagarria" utzi dute agerian. Bertako testuinguruan pobrezia "hain agerikoa" ez bada ere, uste baino hurbilago dugu: "bost pertsonatik bat pobrezia-arriskuan dago, biztanleriaren % 17,8 pobrezia erlatiboko egoeran dago, % 6,1 pobrezia larrian bizi da eta ia 3.000 pertsona etxerik gabe daude".

Euskadin, 2020an, gizonen % 7,6 eta emakumeen % 12,3 pobrezian zeuden; "hau da, 219.000 pertsona inguru, aurreko urtean baino 1.700 gehiago". Gainera, horietatik 138.000 emakumeak ziren, eta 80.000 gizonak.

Tasa orokorretan aldekoak dira datuak, eta pobrezia-mailak behera egin du, baina, EAPNtik adierazi dutenez, "badira hoberako joera hori nabaritzen ez duten gizataldeak".

Eusko Jaurlaritzak ezagutarazi zituen datuok aurtengo uda hasieran, Euskal Autonomia Erkidegoko Pobrezia eta Desberdintasun Sozialak izeneko ikerketaren ondorio modura. Horren arabera, EAEko herritarren % 90 ongizate-egoeran bizi da, pandemiaren eragina gora-behera.

Mabel Cenizo Caritas Gipuzkoa erakundeko Komunikazio, Formakuntza eta Boluntariotza saileko arduraduna da. Bere aburuz, pobrezia, "zorionez, ez dago hain ikusgai geure autonomia erkidegoan, familia asko babesten dituen prestazio publikoen sistemari esker".

Edonola ere, "gure hirietako kaleetatik gabiltzanean aurkitu dezakegu pobrezia", izan ere, "200 pertsonak gauero lo egiten du horietan".

Pobreziaren eraginpean dauden familien artean, adin txikikoak dituztenak eta ikasketarik gabeko migratzaileen familiak nagusitzen dira. Era berean, gora egin du guraso bakarreko familien pobrezia-tasak, emakumeen kasuan bereziki. Gainera, 14 urtetik beherako umeen % 11,7 pobrezian daude (tasarik altuena da, 2008tik), eta elikagaiak eskuratzeko arazoak dituzte.

Caritasetik azaldu dutenez, haiengana jo ohi duten profilen artean nagusitzen direnak familia-babes nahikorik ez dutenak dira, langabetuta daudenak (edo prekarietatean, bestela), zein prestazio publikoetarako sarbiderik ez dutenak, xedatutako baldintzak ez betetzeagatik.

Era berean, aipatutako zailtasunen ehuneko handi bat migratutako pertsonek osatzen dute.

Save the Children erakundeak duela urtebete ohartarazi zuen EAEko 92.000 ume pobrezia zein gizarte-bazterketa jasateko arriskuan zeudela. "Giza Eskubideen arloko legeria betetzen ez delako" gertatzen da hori, Eliasen hitzetan. Estatuek "eskura dituzten baliabide ekonomiko guztiak erabili behar dituzte, bizimodu duina bermatzeko".

Euskadin, pobrezia ez dago jakiak, edateko ona den ura edo txertoak eskuratzeko ahalmenarekin hain lotuta.

Hala ere, Cenizok nabarmendu duenez, ume askok pandemian zehar deskubritu dute haien pobrezia- edo bazterketa-arrisku egoera, orduan ohartu baitira "haien etxeetako baldintza digitalek ez dutela eskolako lanen jarraipena bermatzen".

Hori da "arriskuaren bizipena, gainerakoen baldintzetan hezkuntzarako zein kirol-jardueretarako sarbiderik ez duten umeak egotea".

"Etorkizunera begira", erantsi du, "aurreikuspen hobeak egin behar genituzke, umeak babestuko dituzten politika publikoekin euren behar sozialak eta emozionalak bermatuz".

Eliasen aburuz, egoera are zaurgarriagoan daude egungo pandemia-testuinguruan zenbait gizatalde, "zalantzarik gabe". Pobrezia materialarekin amaitzeko, Baldintzarik Gabeko Oinarrizko Errentaren aldeko Legegintzako Herri Ekimenean parte hartzea iradoki du eta, proposamenarekin ados egonez gero, hori sinatzea.

Zentzu horretan, Cenizok azpimarratu du pandemiak "agerian" utzi duela "babes-eta lan-politika hobeekin erantzun behar diegula prekarietate egoerei, pobrezia egoera bilakatu ez daitezen".

Aldi baterako lan-erregulazioak amaitzean ere "errealitate berri bati aurre egin beharko diogu, eta litekeena da pertsona askok haien lanak ez berreskuratzea".

Mobilizazioak han eta hemen, Pobreziaren Aurkako Egunean

Bilbon, ehunka pertsona atera ziren kalera ostiralean; erakundeek, talde sozialek, auzoetako taldeek eta sindikatuek deituta. Manifestazioaren helburua EAEn 800.000 pertsona inguruk jasaten duten pobrezia erlatiboa eta larria salatzea izan zen. Gainera, diru-sarrerak bermatzeko sistema irisgarria aldarrikatu zuten, pertsonei pobreziatik ateratzea baimenduko diena.

Halaber, argindarraren prezioaren etengabeko igoera izan zuten mintzagai. EAPN Euskadi elkarteko Alfonso Lopezek adierazi zuenez, "pertsona askoren bizitza zailtzen ari den elementuetako bat da" eta "errorea da pobrezia energetikoaren inguruan aritzea, pobrezia parzializatzen baitu".

Bestalde, Bilboko Auzo Elkarteen Federazioak "baliabideak eta borondate politikoa" eskatu ditu Pobreziaren Aurkako Eguneko adierazpenean, baita "eredu sozioekonomikoaren aldaketa" ere. Horretarako, "bizitzari eman behar zaio lehentasuna, bai pertsonenari, bai planetarenari".

Gasteizen ere kalera atera ziren atzo, bertako elizbarrutiak hainbat erlijiotako elkarteekin batera antolatutako erlijio-arteko elkarretaratzean.

Gaurko, berriz, Bizimartxa aldarrikatzailea proposatu du Donostiako Zero Pobrezia plataformak. Eguerdiko 12:00etan Haizearen Orrazitik abiatuko da bizikletaz, Txita Sound System taldeak girotuta. Datorren astearterako zine-foruma antolatu dute, aurten osasun-eskubidea eta txertoetarako sarbidea ardatz dituen ekitaldi-sorta borobiltzeko. Kresala Zineklubean 'La mujer del chatarrero' filma emango dute.

Nafarroan, pobrezia-arrisku txikiena

Aste honetan bestelako datu esanguratsuak ere kaleratu dira eta, horien arabera, Nafarroa da pobrezia-arrisku txikiena duen autonomia-erkidegoa, gorantza doan arren. Hala ondorioztatu du Gizarte Politiken Plangintza eta Ebaluaziorako Errealitate Sozialaren Behatokiak, Nafarroako pobreziari eta desberdintasun sozialari buruzko V. txostenean.

Txostenak Covid aroaren aurreko egoera marrazten du, baina Nafarroako Gobernuak espero du datozen bi urteetan krisiaren etaparik gogorrenarekin bat datorren gorakada handia izatea, eta, horrekin batera, bat-bateko hobekuntza.

Azken datuen arabera, pobrezia erlatiboa hamarren bat jaitsi da, eta larria, berriz, hamarren bat hazi. Edonola ere, Luis Campos behatokiko zuzendari nagusiak azaldu duenez, oro har, "Nafarroak desparekotasun eta pobrezia-maila baxuei eutsi die, pixka bat gora egin duten arren".


Iñaki Altzuguren eta Leire Otermin garaile Santa Krutz Harri Txikia txapelketan

Iñaki Altzuguren eta Leire Otermin izan dira aurtengo txapeldunak Santakrutz Harri Txikian. Giro ezin hobea egon da Bekoplazan.


Ibon Rg eta Enrike Hurtadoren kontzertua gaur

Laboaren Uztaila zikloko bigarren kontzertua ostegun honetan, uztailaren 15ean gaueko 22:00etan Mikel Laboa plazan. Ibon Rg eta Enrike Hurtadoren emanaldia ikusteko aukera izango da. Antolakuntzak datozen ostegunetarako gonbidatu dituen Aire Ahizpen eta Garazi Navasen emanaldietarako izen ematea zabalik duzue usurbilkultura.eus plataforman.

6. LABOAREN UZTAILA

Uztailak 15, osteguna

22:00 Ibon Rg eta Enrike Hurtado Mikel Laboa plazan.

Zehaztasunak: "IbonRG (Sestao, 1978) eta Enrike Hurtado (Sodupe, 1973). IbonRG hainbat proiektutan aritutako musikaria da (Eten, Xabier Montoia, Mursego, Txaranga Urretabizkaia). Bakarkako ibilbidean ahotsa du tresna nagusi, batzuetan a capella, bestetan pianoak lagunduta. 2018an gonbidapena jaso nuen Joxan Artzeri omenaldia egiteko urteurrenaren sasoirako. Aukera baliatu nuen Enrike Hurtadorekin aritzeko, arrazoi hauengatik. Enrike Hurtadoren musika ibilbidea software garapenari lotuta dago. Berak sortutako programak baliatuta Azunak eta Bazterrak bakarkako proiektuak ditu. Elkarlan honetarako txalaparta modu interaktiboan jotzeko garatutako softwarea eta feedback eta droneak sortzeko beste programa batzuk erabiltzen ditu".

Izen ematea: uztailaren 13ra arte doan, usurbilkultura.eus atarian.

Uztailak 22, osteguna

22:00 Aire Ahizpak Mikel Laboa plazan.

Zehaztasunak: "Aire Ahizpak taldea, Urepeleko hiru ahizpek osatua da. Miren, Amaia eta Paxkalin, Xalbador bertsolariaren bilobak dira eta etxekoengandik, familia giroan ikasitako bertsoak, kantu herrikoiak, Ez Dok Hamairu taldeko kantuak ematen dituzte. Duela 6 urte bat, “Bidexka” diskoa plazaratu dute Erroa argitaletxearekin. Horretan, Sébastien Desgrans musikariaren laguntzarekin, Mixel Labegerie, Eñaut Etxamendi, Mikel Laboa, Lourdes Iriondo, Xabier Lete eta Xalbadorren hitzak eta kantuak aurkezten dituzte, naturaltasunez, interpretazioan hitzei emanez lehentasuna eta hiru botzetan harmonizatuz".

Izen ematea: uztailaren 20ra arte doan, usurbilkultura.eus atarian.

Uztailak 29, osteguna

22:00 Garazi Navas Mikel Laboa plazan.

Zehaztasunak: "Garazi Navas (Usansolo, Bizkaia, 1995) Musikenen lizentziatu berri den akordeoilari egonezina da, eta, nahiz eta oso gaztea izan, proiektu ugaritan hartu du parte (Bilboko Orkestra Sinfonikoarekin batera, adibidez), eta hainbat sari irabazi ditu. Beste arlo batzuetako artistekin elkarlanean aritu ohi da, poesia, antzerkia, dantza edota instalazio artistikoekin, besteak beste. Gaur egun, musika garaikidearen eta musika tradizionalaren arteko loturaren inguruan ikertzen dihardu, beti interpretazioaren aldetik. Izan ere, bere ustez tradizioa eta abangoardia bere instrumentuaren, akordeoiaren bi aurpegiak dira, gutxitan aldi berean agerian jartzen direnak. Usurbileko kontzertu honetarako, Mikel Laboaren harira, hau ere tradizio eta abangoardiaren arteko bitartekari ezin hobea izan zenez, honen kantuen moldaketak ere joko ditu gaiarekin lotutako beste gauza batzuen artean".

Izen ematea: uztailaren 27ra arte doan, usurbilkultura.eus atarian.

Edukiera: 78 lagun.

Oharra: giro euritsua bada, kontzertua Sutegin izango da.

Antolatzailea: Laboaren Uzta.


Andueza: "Eskubideen eta aberriaren artean, nazionalistek beti bigarrena nahiago dute"

PSE-EEko idazkari nagusiak azpimarratu duenez, "aurrera egiteko gaitasuna erakutsi du Espainiako Gobernuak, ideiekin eta ausardiaz, agenda progresista batekin, Estatuaren Egoerari Buruzko Eztabaidan ageri geratu zenez".

Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusiak kritikatu duenez, "eskubideen eta aberriaren artean, hau da, herritarren bizitza hobetzearen eta eskumenen banaketa eztabaidatzearen artean, nazionalistek beti bigarrena nahiago dute". Horren aurrean, Anduezaren hitzetan, "aurrera egiteko gaitasuna erakutsi du Espainiako Gobernu sozialistak, ideiekin eta ausardiaz, agenda progresista batekin, Estatuaren Egoerari Buruzko Eztabaidan ageri geratu zenez".

Zarauzko Ezkertokiaren 40. urteurrenaren harira, Gipuzkoako udalerri horretan egindako ekitaldi politikoan egin ditu Anduezak adierazpen horiek. Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako PSE-EEko idazkari nagusia eta Gloria Vazquez Zarauzko PSE-EEko idazkari instituzionala ere bertan izan dira.

Estatuaren Egoerari Buruzko Eztabaidan Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak iragarritako neurriak txalotu ditu Anduezak, "Ukrainako gerraren ondorioak leuntzeko eta langileak babesteko" baitira. "Aurrera egiteko gaitasuna erakutsi du Espainiako Gobernuak, ideiekin eta ausardiaz, agenda progresista batekin, Estatuaren Egoerari Buruzko Eztabaidan ageri geratu denez", gaineratu du.

Bestalde, PPri eta alderdi nazionalistei egotzi die "euren erresistentziekin eta zalantzekin, asmo alderdikoiak lehenetsi nahi" izatea. Anduezaren esanetan, pandemia garaian eta Ukrainako inbasioaren ostean, babesak "nekez eman dira, edo faltan izan dira, EAJk eta EH Bilduk lan-erreformaren aurka bozkatu zutenean bezala".

Hori dela eta, "ziurgabetasun energetiko eta ekonomiko honetan, planteamendu progresisteei emandako bultzada" azpimarratu du, eta "herritar ahulenak babesteko politikak egitea" defendatu du. "Idoia Mendia lehendakariordeak sustatutako Diru-Sarrerak Bermatzeko Errentaren erreforma" aipatu du horren adibide gisa.


Euskaraldian 'ahobizi' izango naiz, nola jokatu behar dut?

Duela bi urte bezalaxe, norbanakoek izena eman dezakete Euskaraldian. Har dezaketen roletako bat da 'ahobizi' izatearena. Bideo hau ikusiz jakingo duzu rol hori zertan den.


Irun, Espainiako Vuelta betean

Irun Espainiako Vueltan murgilduko da hilabete honetan. Lasterketaren 5. etapa hilaren 24an -asteazkena- irtengo da Colon ibilbidetik, eta dagoeneko prestatzen ari dira hiria, kirol ekitaldi handiari harrera egiteko.

Juncal Eizaguirre Hiri-bultzadako ordezkariak gaur iragarri du, Bidashop merkatari elkartearekin eta Denok Bat elkarteko ostalariekin batera, bi sektoreek ere txirrindularitzaren festan parte hartzeko asmoa dutela.

Merkataritza eta ostalaritza eskaintza

Saltokiek hilaren 23 eta 24an stockaren azoka egitea aurreikusi dute, denboraldi bukaerako deskontu bereziak eskainiz erosleei. Honakoek hartuko dute parte: Marrubi, Jeca chico, Jeca chica, Bost chico, Bost woman, Papperino, Neska Polita, Eko Irun, Mery Berry, De perita, Ferretería Gaztelu, Kealbistur, Paper y +, Kolon Menaje eta Hirubelar loredenda.

Ostalaritzari dagokionez, menu eta pintxo bereziak eskainiko dituzte Altzola, Juanita, Felix Manso, Arkupe eta Don Jabugon.

Txikienentzako

Esandakoaz gaindi, hilaren 24an bertan, pelotoia San Juan plazatik igaro ondoren, zenbait jarduera antolatuko dituzte familientzako. Hala nola, Txiribueltak haurrentzako jolasak egingo ditu, txirrindularitzarekin lotutako jolasgunea ere egongo da, tailerren gune bat, maillot diseinuaren lehiaketa bat eta etaparen ibilbidearekin apainduko da horma irudi bat.

Pantaila bat ere jarriko dute lasterketa zuzenean jarraitu ahal izateko, eta 5. etaparen iritsieraren emozioa zuzenean bizitzeko.

Horrez gain, Kromosoma Tailerrak bizikletetatik birziklatutako piezak ekarriko ditu, jostailu bihurtuta, eta Brioche Pasquierren eskutik askaria eta bizikleta zirkuitua antolatuko dituzte gaztetxoentzat.

Baina ez hori bakarrik, hilaren 19an, igandearekin, Igandero saio berezia izango da txirrindularitzaren gaiari lotuta.

Vueltaren ibilbidea

Colon ibilbidetik abiatuta, Zabaltza plazaren ondoan, pelotoia Iparralde hiribidetik jaitsiko da Santiago kaleraino, eta Junkal kalea zeharkatuta San Martzial karrika igoko dute, Urdanibia plaza alde batera utzita.

Lasterketa San Juan plazara iritsiko da, udaletxearen aurretik, eta Karrika Nagusiko harzola igoko dute. Ondoren, Artaleku kaletik eta Elizatxo hiribidetik barrena aterako dira hiritik.

Eragindakoak: trafikoa, aparkalekua eta zaborra

Udal iturrietatik jakinarazi dute proba Irundik pasatzeak eragina izango duela trafikoan, batez ere aparkalekuetan. Zehaztu ahala, xehetasunez emango dute horren berri, baina aurreratu dute lasterketa igaroko den kale guztietan ezingo dela aparkatu, hilaren 22tik -datorren astelehena- 24ko arratsaldera bitartean. Egun horretan bertan, gainera, zirkulatzea debekatuta egongo da irteera hasi baino ordu batzuk lehenago.

Honakoak dira eragindako kaleak: Hondarribia, Zubiaurre, Colon, Iparralde, Bidasoa, Santiago, Junkal, San Martzial, Nagusia, Artaleku, Gipuzkoa, Berrotaran, Joaquin Gamon, eta Argentinar Errepublika.

Udalak aparkaleku alternatiboak jarriko ditu hilaren 19tik aurrera Dunboa ikastetxean, Leka Enea ikastetxean, Pio Baroja institutuan eta Bidasoa Lanbide Heziketako institutuan.

Bestalde, segurtasunagatik, hondakinak biltzeko edukiontzi multzo batzuk behin-behinean lekualdatu beharko dira. Gainera, hilaren 23an, goizez, eta 24ko arratsaldean,, lasterketa igaro arte, bilketa puntu hauek kenduko dira: Iparralde hiribidea (Alcazar hotela), Colon ibilbidea 31, eta Colon ibilbidea 54.


Aurten ere 5 kilometroko lasterketa egingo dute Karmengo Jaietan

Trintxerpeko Karmengo Jaien harira, datorren uztailaren 16an (igandea da) 5 kilometroko lasterketa egingo dute barrutian, herritar talde baten egitasmoz. Aurten bigarren urtea izango du lasterketak, iazko arrakastak bultzatuta antolatu dute. “Dortsal guztiak saldu genituen, eta jende asko parte hartu gabe gelditu zen”, diote antolatzaileek.

Antolatzaileak ere lasterkariak dira, eta haiek gustuko duten hori islatu nahi izan dute ibilbidean. Laua izango da ibilbidea, kurba gutxirekin eta “bista ederrekin”.

Lasterketaren ondoren pintxoak jateko aukera emango diete lasterkariei, eta denek domina bana jasoko dute, berezia. 1.000 eurora arteko sariak ere banatuko dituzte: telebista bat, afariak, elikadura plangintzak, bozgorailuak…

09:30ean abiatuko dira lasterkariak. Parte hartzeko 10 euro ordaindu beharko dira. Helbide honetan eman daiteke izena, edo bestela, 600 67 20 71 telefonora hots egin beharko da.


Pirritx, Porrotx eta Marimototsen emanaldirako lau sarrera bikoitz zozkatuko ditu Uztarriak

Bi emanaldi eskainiko dituzte pailazoek otsailaren 4an Soreasu antzokian: 16:00etan eta 18:30ean. Uztarriako bazkideek osteguneko 12:00etara arteko epea dute zozketan parte hartzeko.

Pirritx, Porrotx eta Marimototsek Urteak bete, abenturak bizi ikuskizuna eskainiko dute otsailaren 4an, Soreasu antzokian. Bi emanalditan aurkeztuko dute pailazoek azken lana; 16:00etan izango da lehen saioa, eta 18:30ean bigarrena. Uztarriak Kulturaz kooperatibak emandako lau sarrera bikoitz zozkatuko ditu bazkideen artean. Bi sarrera bikoitz 16:00etako emanaldirako izango dira, eta beste bi 18:30eko ikuskizunerako.

Sarreren zozketan parte hartu nahi duten bazkideek osteguneko 12:00etara arteko epea izango dute. Zozketan parte hartzeko, honako lotura honetan eman daiteke izena, edota 943-56 01 64 telefonora deituta. Horrela egiten dutenek NA zenbakia eta zozketaren kodea tekleatu beharko dituzte. Kasu honetan, zozketaren kodea 50 da.


Domekan amaitu zituzten Landako Guneko PCR probak

Martitzenera arte probak egitea aurreikuspen bat baino ez zela dio Osasun Sailak.

Osasun Sailak domekan amaitutzat eman zuen Landako Guneko baheketa. Joan zen martitzenean martxan jarri zuten PCR probak egiteko baheketa. 13 eta 40 urte arteko 11.000 durangar zeuden deituta. Egunean 1.800 proba egiteko gaitasuna zuten. Eusko Jaurlaritzak oraindik ez ditu proba hauen emaitzak jakitera eman. Hala ere, hasierako aurreikuspenak moldatu egin dituzte. Osasun Sailak dioenez, asteburuan parte-hartzea jaitsi egin zenez, domekan amaitzea erabaki zuten.


«Letxuga bat bera ere landatu gabea nintzen, eta zerotik hasi nintzen»

Ainhoa Landaberea eta Eneko Agirre bikotea da Baserritik saioko protagonista. Asteasuko Masustategi Berri baserrian bizi dira 2017. urtetik. Landabereak hamar urte daramatza baratzetik bizitzen, eta Agirrek iazko udan utzi zuen lana bikotearekin batera baratzetik bizitzeko. Nekazaritza ekologikoan lan egiten dute, eta gaur egun Donostia, Lasarte, Usurbil, Andoain eta Tolosan dituzte kontsumo taldeak.

Donostiarrak dira biak ala biak eta ez dute baserri munduarekin harremanik izan. Agirrek betidanik izan du baserri batean bizitzeko gogoa, eta Landabereak, aldiz, sekulan ez zuen pentsatuko baserri batean bizitzen bukatuko zuenik. Kontuak kontu, duela hamar urte, Landabereak Zarauzko nekazari baten ordezkapena egiteko aukera izan zuen, urtebetez, eta bertan ikasi zuen lanbidea.

Gerora aldundiak nekazari gazteei bideratutako lur batzuk atera zituen Lezon, eta bertan sartu zen, eta egun, oraindik bertako baratzea ere mantentzen dute. Kontsumo taldeekin egin du lan hasiera-hasieratik. «Letxuga bat bera ere landatu gabea nintzen, eta zerotik hasi nintzen», dio Landabereak. Ordezkapen hori egiteak asko lagundu zion eta asko ikasi zuen bertan; bai baratzeko lanaz eta baita kontsumo taldeaz ere.

Bestetik, hamazazpi urtez CAF enpresan lan egin eta gero, iazko udatik baratzean ari da lanean Agirre ere.

Biek ala biek, hiria herriagatik aldatu izana «onerako» dela aitortu dute, eta gustura ari dira lanean. Zoriontsu bizi dira Asteasun. Landabereak esan du inguruko askok ez zuela uste hainbeste urte iraungo zuenik nekazaritzan.

Kontsumo taldeen gainean hauxe zehaztu du Landabereak: «Zorte handi-handia izan dugu, sekulan ez dugu bezero bat bilatu behar izan».

Udaberria eta uda dituzte lan gehienekoak, eta udazkena ere betea izaten dutela diote, «oraindik ere atseden handirik hartu gabe azken landaketekin ari gara». Negua dute urtarorik lasaiena.

Uzta jasotzeak betetzen du gehien Landaberea eta bizipoza ematen dio baserriko lanak. Damurik ez dute hartutako erabakiarekin, baina kezkak izan dituzte.

Donostian, Lasarten eta Usurbilen banatzen zituzten otarrak, eta duela hilabetetik Andoain eta Tolosako kontsumo taldeak ere badituzte; guztira, astero-astero, 70 otar bete behar izaten dituzte. «Eskertzen dute zuk egindako lana, eta pozik joaten gara otarrekin», dio Agirrek.

Hamar urteko ibilbidean orain «gehiago» baloratzen dela uste du Landabereak nekazaritza ekologikoan egiten duten lana, edota herritarrengan kontzientzia gehiago ikusten du: «Gehienbat gazteen artean». Geroz eta jende gehiago gerturatzen zaiela azpimarratu dute.

Aldiz, instituzioen aldetik, etxalde txikiak bazterrean daudela sentitzen du: «Ez dugu behar dugun besteko laguntzarik edo babesik».


JOLASAK: 'Euskara Zikloa', kaleko jolasak euskaraz

Lekua: Artikako plaza (María Dominguez kalea)

ORDUTEGIA: 17:00-18:30

IZEN-EMATEA

Datak: urriaren 7tik 9ra

Izena emateko tokia: 012

Zenbatekoa: Doan

Jolas dinamizatuak kalean, DINDAIA Fundazioarekin. Parte-hartzaileen kopurua mugatua egonen da eta COVIDen inguruan ezarritako neurriak hartuko dira.

Izenematea: ezinbestekoa da aurretik izena ematea. Inskripzioa urriaren 7tik 9ra, 012 telefonoan

Adina: 6 urtetik gora


Lea-Artibai eta Mutriku prest daude Pirinioetako Bidera gehitzeko

Uztailaren 2an [zapatua] Pirinioak argiztatuko dituzte elkarlanean euskaldunek eta kataluniarrek. Lea-Artibiatik bertara joateko, momentuz, 500 lagun inguruk izena eman dute erronkarako, eta Pirinioetako zazpi tontor argiztatuko dituzte: Axurterrigaina, Gaztarrigaina, Otsogorrittipia, Otsogorrigaina, Barazea, Pic de Piste eta Bizkarze. Eskualdetik autobus bi antolatu dira momentuz. Autobus biak zapatu goizean irtengo dira Pirinioetara bidean. Lekeitiotik irtengo den autobusak 11:00etan dauka hitzordua jarrita, autobus geltokian. Beste autobusa Oletatik irtengo da ordu berean. 11:15ean Aulestin, Torrezelain, egingo du jendea batzeko lehen geldiunea. Ostean, 11:30ean, Markina-Xemeingo autobus geltokian batuko dira falta diren guztiak, eta Otsagira bidean irtengo da autobusa. Otsagin bazkalduko dute, eta bertako herritarrekin zerbait egitea aztertuko dute antolakuntzakoek. 19:00etan Larrauko aparkalekuan izango dute hitzordua autobusez zein autoz joango direnek, eta muinoetara bidea hartuko dute momentu horretan.

Autobusean barik, autoz irtengo dira Ondarroatik eta Berriatutik doazenek: 15:00etan aterako dira Pirinioetarako bidean, eta 19.00etan ailegatzea aurreikusi dute eta autoak Txalets de Iratiko aparkalekuetan banatzea.

Bueltari dagokionez, Lekeitioko autobus bat bueltan etorriko da zapatuan bertan eta bigarrena, berriz, uztailaren 3an, domekan, bueltatuko da herrira.

Gure Eskuk hainbat aholku bidali dizkie ekimera doazenei, hala nola, tontor bakoitzean Gure Esku edo mendi talderen bateko arduradun bat egotea eta haren aginduak jarraitzea. Normalean, bi egongo dira ibilbidean zehar: bat aurretik joango da eta bestea atzetik. Amaitzeko, mendian ezer ez botatzea eskatu dute. Hondakinak aldean gorde beharko dira. “Kontuan eduki behar da mendi irteera Pirinioetan eta 2.000 metro inguruko altueran izango dela, eta joan-etorriak egunez zein gauez egingo direla”. Hori dela eta, eskatu dute oinetako eta arropa egokiak eramatea, mendirako makilak eta nahikoa janari eta ur izatea, frontala edo linterna eroatea, eta, ahal izanez gero, irteera osterako aldatzeko oinetako eta arropak eramatea. Ikurrinak edota Gure Eskuren banderagaz joateko deialdia ere egin dute.

Erabakitze eskubidea erdigunera. Pirinioetako Bidea ANC Assemblea Nacional Catalana, FEEC Federacio d’Entitats Excursionistes de Catalunya eta Gure Eskuk antolatu dute. Euskal Herriko eta Kataluniako erakunde sozialek elkarlanean antolatzen duten lehen mobilizazioa izango da asteburukoa. Helburua da erabakitzeko eskubidearen eta autoderteminazioaren alde egitea. Herrien autodeterminazioren aldeko ekimen bateratua izateaz gain, Frantziako eta Espainiako estatuei zein Europako herrialdeei erreferendum legalak eskatzeko mobilizazioa ere bada.


Festa giroa izango da nagusi bihar Azpeitiko Damaso auzoan

Damasoko festak Urtero bezala, egun beteko festa antolatu dute auzokideek biharko (larunbata). Jolasa, musika eta mahai bueltako hitzorduak izango dira festaren muina. Hona hemen egitaraua: 11:00. Txupinazoa 11:15. Bizikleta proba 11:45. Txikien X. Lasterketa 12:00. Handien X. Lasterketa 12:15. Sari banaketa 12:30. Txaranga poteoa 15:30. Marrazketa tailerra 16:30. Askaria 17:00. Lokotx biltzea eta aulki dantza jolasak 18:00. Buruhandiak 19:00. Txaranga poteoa 20:30. Umeen afaria 21:30. Helduen afaria 23:00. Musika eta auzoko titiriteroen emanaldi sorpresa


'Geuretik sortuak' programak hainbat ekitaldi antolatu ditu otsailean Beran eta Leitzan

Udalbiltzak sorturiko Geuretik sortuak egonaldi artistikoen barrenean hainbat sorkuntza lan sortu zituzten iaz Euskal Herriko hainbat sortzailek. Lan horien sormen prozesua bukatuta, orain, horien aurkezpenak egiten ari dira. Otsailean Beran eta Leitzan hiru proiektu aurkeztuko dituzte.

Otsailaren 6an, igandea, Metrokoadroka Sormen Laborategiak Bidaide antzerki obra taularatuko du Berako Kultur Etxean. Emanaldia 17:30ean hasiko da, eta sarrerak aitzinetik erosi daitezke Agara prentsan lau eurotan.

Otsailaren 13an, igandea, Oier Zuñiga aktorearen Eresia, lurra arin bekizu ama antzerki obra ikusteko aukera izanen da. Leitzako Herri Aretoan izanen da emanaldia 19:00etan. Sarrerak zortzi eurotan eskuratu daitezke.

Otsailaren 20an, igandea, Lore More antzerki taldearen Trapu zikinak obra taularatuko dute Berako Kultur Etxean. 18:30ean izanen da emanaldia, eta sarrerak salgai egonen dira Agara prentsan 8 eurotan.


Asfaltoan pitzadurak alderik alde, Arlaban mendateak itxita jarraitzen du

Leintz Gatzagan, GI-627 errepidean bi puntu izan dira itxita euriteen ondorioz. Batetik, Arabako muga pasata, joan den egubakoitzeko lur-jausiagatik izan da itxita, baina, dagoeneko bi noranzkoak erabilgarri daude. Bestetik, Arlabango mendatea itxita dago asfaltoan izan diren pitzadura handiengatik, eta hala jarraitzen du.

Alderik-alde, bi noranzkoetan eragiten dute pitzadurek Arlabango mendatean. Azken urteotan izan dira zenbait pitzadura errepide zati berean, ez hain nabarmenak, eta ziklistak eta kamioilariak kexatu izan dira zenbait bider errepidearen egoeraz. Leintz Gatzagako Udaletik jakinarazi dutenez, joan den egubakoitzean, Arlaban inguruan baserria duten herritarrek komeriak izan zituztela etxetik irteteko edo etxera iristeko, baina, orain, Gipuzkoako Foru Aldundiari dagokiola errepidean eragin diren pitzaduren handitasuna neurtzea, ebaluatzea, eta egoerari konponbidea ematea.


Unai Agirre garaile izan da San Anton Biran

Azkenean lortu dute San Antoni bira ematea. Duela hiru urte antolatu zuen Getariako Triatloi Elkarteak itsas zeharkaldia herrian, eta lehen aldi hartan ezin izan zuten diseinatutako ibilbidea osatu itsas korronteengatik. Iaz, koronabirusak eragindako pandemiak baldintzatuta, bertan behera utzi behar izan zuten hitzorduan. Aurten, ordea, baldintza guztiak aldeko izan dira: itsasoa bare eta eguzkia lagun. Irteeran taldeka banatuta, baina, 229 lagunek osatu dute igeriketa proba, eta bizkorrenak Unai Agirre zarauztarra eta Ana Vega donostiarra izan dira.

Gaztetape hondartzatik Malkorbera egin dute zeharkaldia parte hartzaileek; horien artean, zarauztar ugari. Gizonezkoetan, multzotxo bat joan da aurretik denbora osoan, baina San Anton igaro eta barran sartzerakoan, Agirrek martxa bat gehiago sartzea erabaki du. Hala ere, orpoz orpo izan ditu Mikel Iriondo ondarroarra eta Jon Ulazia zumaiarra. Inork ez du eman amore bukaerara arte, eta lehia estua ikusi dute Malkorbe hondartzan zeuden zaletuek. Azkenean, zarauztarra nagusitu da 33 minututan osatuz igeriketa lehia; beste biak, aldiz, batera helmugaratu dira, bi segundora.

Sailkapen eta denborak ikusteko klikatu gainean.


Berriro zozkatu dute Elizkaleko festetako bigarren saria

Lehen zozketako zenbaki nagusiaren zein ordezkoaren jaberik ez da agertu, eta bi zenbaki berri atera dituzte. Amenabar dendan erabiltzeko 100 euroko bonoa da saria. Gainerako hiru sariak banatu dituzte.

Elizkaleko Korputz jaien antolatzaileek berriro zozkatu dute aurtengo festetako zozketaren bigarren saria. Lau sari jarri zituzten, eta lehen saria, hirugarrena eta laugarrena eman dituzte dagoeneko, baina bigarren sariarentzat jaberik ez da azaldu, ez zenbaki nagusiarena, ez ordezkoarena.

Horrenbestez, hauek dira bigarren sari horri dagozkion zenbaki berriak: 1.816 da saritutako zenbakia; eta horren jaberik agertzen ez bada, 1.506 da ordezko zenbakia. Joan den zapatuan atera zituzten zenbaki berriak, eta beraz, ordutik hasita hamabost eguneko epea dago txartel irabazlea aurkezteko. Amenabar dendan erabiltzeko 100 euroko bonoa da saria.


Europako Ondarearen jardunaldiak Legazpira iritsi dira, Lenbur Fundazioaren eskutik

Lenbur Fundazioaren eskutik, Txillida Lantokia Ondarearen Europako jardunaldien egoitza bihurtuko da, eta irisgarritasuna eta inklusioa ardatz dituzten lau ekintza burutuko dira bertan datozen egunetan. Aurtengo jardunaldiek Guztion ondarea, denok parte! Ondare irisgarria eta Inklusiboa leloa daramate.

Irailean hasi eta azarora arte, Gipuzkoako 31 udalerrietan garatuko diren 138 jarduera biltzen dituzte seigarren edizioa betetzen duten jardunaldiek, eta aurten Legazpiko museo horretan egingo dute geldialdia

Lehenengo bi jarduerak igandean izango dira. 11:00etan eta 11:45ean, ikusmen murriztua dutenen azalean jarriz Txillida Lantoki museora bisitak egiteko aukera izango da. Eta 12:30ean, Begisare elkartearekin lankidetzan ikusmen arazoak dituzten pertsonentzat bisita egokitua egingo da.

Hirugarren jarduera hurrengo ostegunean izango da, hilak 28, 19:00etan. Egoera zaurgarrian dauden pertsonen parte-hartzea kulturan izeneko Ikerketa aurkeztuko dute, hori ere Txillida Lantokian

Eta amaitzeko, igandean, urriak 31, txango inklusiboa egingo da museora. 11:00etan hasita.

Ekitaldi guztiak doakoak dira, baina aldez aurretik izena eman behar da. Izena emateko edo informazio gehiago eskatzeko 943 73 04 28 zenbakira deitu edo mirandaola@lenbur.com helbidera mezua bidali daiteke.


Gizonezkoen Gipuzkoako Sega-sail Txapelketa, igandean

Igande honetan, ekainaren 18an, jokatuko da gizonezkoen Gipuzkoako Sega-sail Txapelketa. Amasan izango da saioa, 12:00etan hasita.

Lau segalari ariko dira lehian, horietatik hiru eskualdekoak: Jokin Etxeberria amasarra, Mikel Lizartza tolosarra eta Oier Urkola anoetarra. Laugarren segalaria Julen Gabirondo urnietarra izango da. 1.000 metro karratuko saila txukun eta azkar moztu beharko dute parte hartzaileek.


June Aranbarri: "Hemendik aurrera beste Donostiarra bat ikusiko da"

Donostiarrak irabazi du Lekeition jokatu den Euskotren Ligako estropada

Donostiarrak irabazi du Lekeition jokatu den Euskotren Ligako estropada


Santiago eta Santa Ana jaiak, lehengora bueltan

Etxebarrian, Ondarroan eta Ispasterren gogotsu daude Santiago eta Santa Ana jaietarako. Uga eta Xixuren jaitsieragaz, txupinagaz eta pregoiagaz hasiera emango diote bihar [uztailak 22], 19:00etan, Etxebarriko Santiago jaiei, eta martitzenean agurtuko dituzte Uga eta Xizuren igoeragaz.

Etxebarriko alkate Jesus Iriondo “pozik” agertu da normaltasunagaz ospatu ahal izango dituztela aurtengo jaiak. Herritarrak “gogotsu” daudela dio. Jendea hurbiltzea espero badute ere, gehienbat, herritarrei begira antolatzen dituzten jai herrikoiak direla aipatu du alkateak: “Jendea nekatuta iristen da Markina Xemeingo jaietatik”.

Jai “ederrak” antolatu dituztela esan du alkateak, eta adin guztietako herritarrei begirakoak, gainera. Egunik “jendetsuena” Kuadrillen Eguna izaten da, zapatua, hain zuzen; paella herrikoian bilduko dira ehundaka herritar.

Domeka, Nagusien Eguna izango bada, martitzena umeei zuzendutakoa izango dela zehaztu du. Tartean, Santiago Eguna, familian bazkaritan biltzeko eguna izan ohi dala gaineratu du. “Gure ilusioa da jaiak ondo joatea, herritar guztiek ondo pasatzea, eta inongo erasorik barik amaitzea2, esan du Iriondok.

Danborrada Etxebarriko sanrixau jaietan

Eguerdian hasiko dituzte jaiak Ispasterren. Herriko jai nagusietan berritasun nabarmena daukate aurten Ispasterren. Iluntzeko txupina, pregoia eta tanborrada iluntzetik eguerdira pasatu dituzte, eta hortaz, santiago bezperan eguerditik murgilduko dira jai giroan. Noski, Santiago eta Santa Ana jaien ikur den Txanton Pipirri ere eguerdian hartuko dute, bi urteko etenaren ostean, inoiz baino beroago eta goxoago, gainera. Jendea gogoz dagoela uste du Eskarne Gogenola Zatika Ispasterko Kultur zinegotziak: “Ez hemen bakarrik, ematen du jendea gehiago mugitzen ari dela lekuetara. Bezpera domeka denez, eguerdira pasatu dugu jaien hasiera, eta bestalde, Santiago Eguneko umeen ekintzak domeka arratsaldera pasatzera aprobetxatu dugu, apur bat umeen eguna izan dadin”.

Marije Urangak botako du pregoia: “Herrian, plaza inguruan lorak eta zaintzen aritzen da, asko laguntzen gaitu eta bera aukeratu dugu”.

[EGITARAUA HEMEN]

Hasierako aldaketa hori egin badute ere, ohiko egitaraua berreskuratu dutela azaldu du zinegotziak: “25a jai eguna da, baina beste egunak aste barruan dira. Lehengora bueltatu garela esan liteke, pandemia aurreko egitaraua berreskuratu dugu: krosa, mozorro lehiaketa, herri bazkaria… Musika taldeak apur bat aldatzen dira. Umeentzako eguna, nagusientzakoa eta gazteentzakoa jartzen ahalegindu gara. Nagusientzako Trio de noche eta gazteentzako Erruki erromeria daude. Egun desberdinak jende desberdinarentzat banatzen ahalegindu gara, eta azken eguna familia edo kuadrilla eguna izaten da, bai herri bazkariagatik eta baita mozorro lehiaketagatik ere”.

Bestalde, herri kirolak pasadan urtean ere egon ziren, baina segurtasun neurri bereziekin. 3. mailako gizonezkoen Bizkaiko Aizkora Txapelketan zortzi aizkolari lehiatuko dira: Beñat Amade, Julen Mendieta, Unai Aldape, Borja Fernandez, Daniel España, Ruben España, Manuel Lopez Romero eta Fermin Santamaria. Promozio mailako Bizkaiko Trontza Txapelketan, ostera, emakumezkoak eta gizonezkoak ariko dira: Amaia Mendinueta, Ainize Perez, Iraide Gezuraga, Miren de Regil, Xabat Erleaga, Aritz Martin, Salva Erleaga eta Oier Ibergallartu.

[EGITARAUA HEMEN]

Hala, hainbeste urtetan Ispasterren izan duten Lisker erromeria izango dute jaiak agurtzeko.

Antolakuntzatik denontzako jaiak denon artean antolatzearen garrantzia aldarrikatu dute. Adibidez, aurten gazteek hartu dute txosnaren ardura: “Urteak ere aurrera doaz, antolakuntzan dabiltzanak esperientzia daukate, baina gazteak eta orokorrean herritarrak animatu nahi ditugu. Pentsatzen dut lan bat errazago egiten dela gehiagoren artean gutxi batzuren artean baino. Egia da, adibidez, krosean jende askok parte hartzen eta laguntzen duela, baina herriko jendea animatu nahi nuke nonbaiten behintzat laguntasuna ematen”.

Galizia Etxearen eskutik. Ondarroan, Galizia Etxeak antolatuta, santiagoetan murgiduko dira. Itsasaurre plaza jai eremu bihurtuta, ez da faltako Galiziako jan-edanik, orkestrarik, animaziorik eta giro ederrik.


Zigako eskola ez dela hetsiko jakinarazi du Nafarroako Hezkuntza Departamentuak

Joan den ikasturtean jakinarazi zieten Zigako eskolako langile eta gurasoei aurtengoa azkeneko ikasturtea izanen zutela. Sei ikasle dituzte gaur egun, baina hurrengo urtean lau bertzerik ez dira geldituko.

Eskola maparen arabera, Zigako eskola hesten bada, gelditzen diren haurrendako Elizondoko eskola da oinarrizko eskualdeko zentroa, eta Elizondorat joan-etorrian ibiltzeko familiek garraio eta jangela zerbitzuetarako dirulaguntza izanen lukete.

Baina haurrak bertze eskola ttiki batera bidaltzeko asmoarekin, familiek bilerak egiten aritu dira ikasturte honetan eskolako zuzendariarekin, gobernuko ikuskariarekin eta hezkuntza zinegotziarekin, eskola mapa aldatzeko.

Hala ere, aste honetan Nafarroako Gobernuko lehendakariordeak, Felix Tabernak, jakinarazi du Hezkuntza Departamentuak ez duela inongo asmorik Zigako eskola hesteko. Adibide gisa paratu du Aurizko eskola, aurtengo ikasturtean lau ikasle bertzerik ez dituenak matrikulatuak. Beraz, Zigako eskolak irekia segituko du hurrengo ikasturtean.


Laura Sanzen kartelak iragarriko ditu Inauteriak

51 lan aurkeztu dituzte denera, 8 emakumeenak eta 43 gizonezkoenak; horien artean Sanzena aukeratu du epaimahaiak. 1.500 euroko saria jaso du egileak.

Inauterietako kartela aurkeztu du gaur Tolosako Udalak, 2023ko inauteriei irudia emango dien kartela, alegia. Aurten lehen aldiz kartela erabakitzeko lehiaketa irekia egin du udalak, 2021 urte amaieran zendu baitzen 1969az geroztik inauterietako kartelaren diseinatzailea izan zen Tomas Hernandez artista.

Aurtengo lehiaketak, beraz, hasiera eman dio etapa berri bati, hasiera indartsua, gainera. Guztira 51 lan aurkeztu dira lehiaketara, 8 emakumerenak eta 43 gizonezkoenak, eta horien artean, epaimahai bitartez Laura Sanz Fernandezek aurkeztutako lana aukeratu da irabazle gisa. Epaimahaikide izan dira Eider Epelde diseinatzailea, Leire Martinez Tolosako kultur etxeko pintura irakaslea, Edorta Kortadi arte kritikoa eta irabazlea eta Aitor Hernandez diseinatzailea eta Tomas Hernandezen semea.

Hori horrela, irabazlearen irudia 2023ko inauteriak irudikatzeko erabiltzeaz haratago, Sanzek 1.500 euroko saria jaso du. Kartela kolore ezberdinetako forma geometriko eta organikoz osatuta dago, tolosarrek erabiltzen dituzten txilabei erreferentzia eginez. «Obra abstraktua da, kartelean bizitza eta mugimendu gehiago izatea lortzen duten hainbat irudirekin batera. Islatu nahi izan dudana, sormenez, dibertimenduz eta alaitasunez betetako eztanda da. Hori da, azkenean, inauteriak niretzat irudikatzen dutena», azaldu du egileak.

Esker ona 53 urtetan egindako lanari

Tomas Hernandez artistak 53 urte igaro ditu inauterietako kartela diseinatzen, baina 2021eko Eguberrietan zendu zen eta 2022koa izan zen bere inauterietako kartelaren azken diseinua.

Hala eta guztiz ere, urteen poderioz, bere lanak Tolosako inauterien adierazle eta ikur bilakatu dira. Horren adibide dira, esaterako, inauterietako lehen kartel lehiaketa honetan, Hernandezen obra omentzen aurkeztutako hainbat lan.

Hori horrela, udalak, beste behin Hernandezen lana eta herriari egindako ekarpena eskertu nahi izan ditu. «Tolosarrok beti izango ditugu gogoan Tomasen lanak eta kartel horiek, Tolosako inauterien parte garrantzitsu bat osatuko dute betirako, modu horretara, bere lana tolosarren artean bizirik mantenduz», adierazi dute udaletik.


Lanbide Heziketa, matrikulazio epearen atarian

Onartuen behin behineko zerrendak argitaratu eta erreklamazio epea zabaldu du Zubietako ikastetxeak. Uztailaren 15ean zabalduko du matrikulazio epea, udaberrian aurrematrikulatu zirenentzat.

Bost "familia profesionalei" lotutako erdi eta goi mailako zikloak eskaintzen dituzte, euskaraz nahiz gazteleraz: Instalazioa eta Mantenua, Energia eta Ura, Administrazioa, Elektrizitatea eta Elektronika eta Mekanika. "Goi mailako zikloetan ingelesez ere egin daiteke heziketaren parte bat", ikastetxetik argitu dutenez. Horrez gain, "ikastaro eskaintza zabala du bai langileentzat, bai langabezian dauden pertsonentzat".

Lanbide Eskolatik unibertsitatera jauzi egin nahi duena trebatzeko STEAM Prestakuntza Osagarria eskainiko du Usurbilgo Lanbide Eskolak. Zubietan kokaturiko ikastetxetik berri eman dutenez, "ikasle hauei etorkizunean unibertsitatera joan ahal izateko beraien prestakuntza osatzeko aukera eman nahi die. Helburua, ikasleen artean STEAM gaitasunak (zientzia, teknologia, ingeniaritza, artea eta matematika) indartzea da, etorkizuneko unibertsitate-prestakuntzara egokitzeko, ondoren lan mundura igaro ahal izateko".

2022-23 ikasturterako matrikulazio epea zabaltzear du Usurbilgo Lanbide Eskolak.

Egutegia

-Uztailak 8: onartuen behin behineko zerrendak.

-Uztailak 8-12: erreklamazio epea.

-Uztailak 14: onartuen behin betiko zerrendak.

-Uztailak 15-19: matrikulazioa.

Informazio gehiago:

Idazkaritzako ordutegia: 8:00-14:00 (8:00-18:00, matrikulazio egunetan)

943 364 600

lhusurbil.eus

adkomunikazioa@lhusurbil.eus


Dolumin Barikuko egitaraua

9:30etatik -14:30era Herriko plazan, Aldai eta Alberto Acero plazetan, euskal jaki eta artisautza produktuen eta nekazaritzako makineriaren erakusketak.

Laudioalde Lanbide Eskolako aparkalekuan, Dolumin Barikuko 130.Ganadu Azoka, Laudioko Abeltzainen Elkarteak – Aberedunak antolatua.

12:30etan Aldai plazan, Dolumin barikuko XII. Herri kirol txapelketa, Herri Kirolen Lauzaldi Elkarteak antolatua.

12:00etatik 15:00etara Kalejira herriko hainbat kaletan, Bidebietako trikitilarien doinuez.

17:00etatik 19:00etara Umeentzako herri kirolak Aldai plazan. *

19:00etan Idi-probak udal-probalekuan, Herri Kirolen Lauzaldi Elkateak antolatua.

20:00etan Lamuzako Done Petri elizan, Santa Luzia abesbatzaren kontzetua.

20:00etatik 21:00etara Kalejira herrian gora eta behera, Ekin Joleak taldearen laguntzaz.

20:00etan 21:30era Alberto Acero plazan, Puro Relajo taldearen emanaldia.

23:00etan Alberto Acero plazan, erromeria Oxabi taldearen eskutik.


Nafarroako Kirol Institutuak ez du kirol lehiaketaren bueltako datarik zehaztu

Egun indarrean dauden neurriak “mugagabe” luzatu ditu eta kirol txapelketak ez dira epe motzean hasiko

Nafarroako kirol taldeek lehiaketen eta txapelketen buelta eskatzen ari dira, baina Nafarroako Kirol Institutuak egun dauden neurriak “mugagabe” luzatu ditu eta epe motzean ez dira kirol txapelketak eta lehiaketak hasiko. Hortaz, entrenatu bai, baina oinarrizko kiroletako txapelketak ez dira hasiko. Unean uneko pandemiaren egoera eta zenbakiak aztertu beharko dira txapelketen buelta zehazteko.


'Koxk! Egin kosk elkartasunari!'

Janari bilketa ere egingo dute.

Elkartasuna eta gastronomia uztartzen dituen festa honetan 2 euroren truke pintxo bat dastatzeko aukera izango da eta biltzen den dirua Zaporeak Grezian martxan dituen proiektuak laguntzeko izango da. Janari-bilketa ere egingo da.


Olatu artifizialik ez Donostian!

Donostiako Udalak olatu artifizialen instalazio bat eraikitzeko asmoa du Martutene auzoko Atondegi gainean, itsasotik lau kilometro eskasera. Instalazioak ondorio kaltegarriak izango lituzke bai ingurumenarentzat, bai Gipuzkoako surflarientzat, eta zazpi elkarte naturazalek eta hainbat surflarik Antondegi Berdea Olatuak Itsasoan kolektiboa sortu dute proiektua geldiarazteko. Haiekin bat gatoz Tolosaldeko asko.

Arrazoi ugari eta sendoak eman dituzte (www.antondegiberdea.eus), baina labur esanda: proiektu honek ez dio surf komunitatearen eskaera bati erantzuten, enpresa batek sustatzen du eta enpresak badauka antzeko azpiegitura bat Aizarnazabalen.

Antondegi Donostiako gerriko berdean dago. Azeriak, azkonarrak, ginetak, katagorriak eta gardulak dabiltza bertan, eta 109 hegazti-espezie, hala nola, galzorian dagoen miru gorria. Han sei futbol zelairen tamainako instalazio bat eraikitzea, harako bidean beste bi hektarea porlan sartzea, autoen joan-etorria eta abar, ingurune osoa hondatzea litzateke.

Instalazio hauek sarrera garestia dute, eta surfaren artifizializazioa sustatzen dute, surfak naturarekin daukan lotura eta surfaren balioak eta kultura desitxuratuz. Gainera, bertan surf egiten ikastea errazagoa denez, surflarien masifikazioa areagotzen dute gertuko hondartzetan. Guztiok dugu surfa egiteko eskubidea, noski, baina mugatuak dira hondartzak, eta nahikoa arazorekin bagabiltza lehendik ere. Zer sartu nahi gaituzte, igerilekuak egin / surflari gehiago sortu / igerileku gehiago egin sorgin-gurpil ero batean?

Bestalde, esan dezagun argi: itsasoaren aldamenean olatu artifizialak sortzea zentzugabea da erabat. Are gehiago klima larrialdi eta trantsizio energetiko garaiotan.

Horregatik guztiagatik, Donostiako Udalari eskatzen diogu, mesedez, olatu artifizialik ez egiteko Donostian. Eta garaiz gabiltza! Donibane Lohizunerako aurreikusita zegoen enpresa beraren antzeko proiektu bat geldiaraztea lortu dute duela gutxi, eta aurretik Katalunian eta Malagan ere geldiarazi zituzten.

Tolosaldean dagoeneko surflari komunitate txiki bat badugu, eta askoz ere gehiago gara naturazaleak, Gipuzkoa jasangarri eta gozagarri bat nahi dugunak.

Horregatik, mesedez, Tolosaldeko herritar guzti-guztiei eskatu nahi dizuegu proiektu hau gelditzearen alde sinatzea. Mesedez sinatu: change.org/p/antondegiberdea.

Julen Larruskain, Asteasu


Korrikan parte hartzeak eragin psikologiko positiboak ditu

EHUko ikertzaile batzuek egiaztatu dute Korrikako parte hartzaileek «ongizatearen adierazle maila handiagoak» erakusten dituztela, eta kolektiboki ahaldunduago sentitzen direla parte hartu ondoren


Hondarribia reggaearen herri bihurtuko da larunbatean

Hondarribia Reggae Town bueltan da, eta udal ordezkari nahiz arduradunek esan dutenez, sekula baino eskaintza handiagoarekin dator aurtengo edizioa. Mikel Camps eta Aimar Setien antolatzaileek aste hasieran egin zuten aurkezpena, udal ordezkariekin batera.

Laugarrena izango da aurtengoa, eta, aurreko hiru edizioetako arrakasta ikusirik, finantziazioa handitzea erabaki du Hondarribiko Udalak 2022rako. Horrek ahalbidetu du, aldi berean, sekula baino programa osoagoa prestatu ahal izatea.

Hasiera batean datorren larunbatean, hilak 13, Kasino Zaharreko lorategian egingo dute reggaearen festibala, baina oraingoz euria egingo duela dirudienez, litekeena da kokalekua lekualdatzea. Berria zein den udal iturrietatik nahiz festibalaren Facebook eta Instagram kontuetan iragarriko dute, kasu horretan.

Familientzako ere

Aurten, berritasun gisa, aurrekoetan baino esfortzu handiagoa egin dute antolatzaileek eskaintza txikienei ere hurbiltzeko. Hori horrela, haurrentzako jolasak, slackline ikastaroa edota dancehall tailerra egingo dituzte, besteak beste.

Horrekin batera, artisau postuek hartuko dute Hondarribia. Bertoko nahiz Irungo eta eskualde osoko artisauak gonbidatu dituzte euren produktuak salgai jartzera. Eremu girotuan ipiniko dituzte saltokiak, 15:00etan abiatuko baitira lehen emanaldiak.

Bi agertoki izango ditu reggaearen jaialdiak: lehena, ohiko oholtza bat, musika taldeentzat; bestea, soundsystem agertokia, reggaearen hastapenetara bueltatuz, kalean eta lurrean, bozgorailuekin, oholtzarik gabe abestuko dute artistek.

Gonbidatutako abeslarien artean Blackout Ja eta General Lee nabarmendu dituzte, biek ala biek Kingstonetik (Jamaika) egingo baitute bidea 2022ko Hondarribia Reggae Town festibalean parte hartzeko. Horiez gain, Bad Sound, Mad Muasel, Son de Rue, edo Errege Sound Systemek ere parte hartuko dute jaialdian. Raquel Koromaren dancehall ikastaroak emango dio hasiera egitarauari, 15:00etan.

Handiagoa

“Festibala handitu dugu aurten”, esan dute antolatzaileek, “beste urteetan arrakasta handia izan duenez, ekipoa handitu dugu, eta baita argiztapena ere: kasino guztia argiztatuko dugu, ahal den heinean”.

Bestalde, girotze lanetan ere egin dute ahalegina. Dekorazioa Julen Zapirain Mr. Woodman-en esku utzi dute; egurra lantzen duen artista hondarribiarra da bera, eta festibaleko barrak, zakarrontziak nahiz chillout zonalde bat prestatuko ditu hark. “Inguru guztia askoz politagoa izango da”.


Ataria irratiak San Anton jaietako eskuz binakako pilota txapelketaren kontakizuna egingo du, zuzenean

Joan den astean aurkeztu zuten pilota jaialdia, Sahatsagan. (Argazkia: Artzape) Bengoetxea VI-Imazek Artola-Mariezkurrena II.aren aurka jokatuko dute gaur Getarian. Pilota jaialdia 22:00etan hasiko da eta Ataria Irratia bertan izango da, partida zuzenean kontatzeko prest.


Donostiako Udalak 207 lanpostuko LEPa aktibatu du behin-behinekotasunarekin amaitzeko

Donostiako Udalak hainbat motatako 207 lanpostu egonkortzeko deialdirako prozesua abiarazi du. Neurriak 10/2021 legeari erantzuten dio, izan ere, lege honek enplegu publikoaren behin-behinekotasuna murrizteko premiazko neurriak ezartzen ditu.

Alde batetik, 2016ko urtarrilaren 1a baino lehen behin-behineko langileekin etenik gabe bete diren lanpostuak merezimendu-lehiaketa bidez beteko dira (174 lanpostu). Bestetik, 2020ko abenduaren 31 baino lehenagoko hiru urteetan gutxienez etenik gabe behin-behineko langileekin bete diren lanpostuak oposizio-lehiaketa bidez eskainiko dira (33 lanpostu).

Gobernantza, Ogasun eta Finantza zinegotzi Kerman Orbegozok adierazi duenez, “honek esan nahi du mota ezberdinetako 59 deialdi jarriko direla martxan, eta hainbat betekizun eta titulazio behar direla horietarako”. “Deialdien artean, goi-mailako titulazioa beharko duten lanpostuak egongo dira: besteak beste, arkitektoa, administrazio orokorreko teknikaria, ingeniaria, edo albaitaria”, gaineratu du. Halaber, erdi-mailako teknikarien zenbait plaza ere beteko dira: gizarte-laneko teknikariak, harreman publikoetakoak, berdintasun teknikariak, basozainak edo eskoletako atezainak, adibidez.

Deialdi bakoitzean ateratzen den lanpostu kopurua 2022ko maiatzaren 25eko 98. zenbakiko Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean (GAO) argitaratu zen. Deialdi, titulazio, hizkuntza-eskakizun eta abarren berariazko eskakizunak deialdi bakoitzaren oinarrietan ikusi ahal izango dira. Oinarri horiek Tokiko Gobernu Batzarrean onartu ondoren, aurtengo abenduaren 31 baino lehen argitaratuko dira GAOn.

Horren ostean, langileen enplegua egonkortzea ahalbidetuko duten lehen deialdiak egiten hasiko dira, prozesu desberdinen bitartez. Deialdi guztiak 2024ko abenduaren 31 baino lehen amaitu beharko dira.


Arralderi buruzko txio batek agerian utzi du albiste faltsuen ahalmena

Fikziozko herri horretako udalak Miguel Angel Blancoren hiltzailea seme kutun izendatu duela idatzi du Twitterreko Don Mitxel erabiltzaileak. Besteak beste, Daniel Lacalle ekonomialariak eta Antonio Caño El País-eko zuzendari ohiak sinistu eta zabaldu dute mezua.

«Arraldeko Udalak (Bildu) seme kutun izendatu du Miguel Angel Blancori tiro egin zion etakidea, PSOEko hiru zinegotzien abstentzioarekin. PPren zinegotzi bakarrak osoko bilkura utzi du protesta egiteko. Birtxiokatu, lotsagarrikeria hori ezagutu dadin». Hori txiokatu zuen Twitterreko @DonMitxel_I erabiltzaileak astelehen eguerdian, eta mezua berehala egin zen birala. Milaka interakzio eragin zituen, eta, besteak beste, Daniel Lacalle ekonomialariak eta Antonio Caño El País-eko zuzendari ohiak ere zabaldu zuten txioa. Haiek eta beste ehunka espainiar nazionalistak.

Txiokoa, ordea, albiste faltsu bat da. Lehenik eta behin, Arralde ez delako benetako herri bat —Goenkale telesailean ageri zen herria da—. Hasi eta buka, asmatutakoa da Don Mitxelen txioa.

Hala, txiolari horren esperimentuak agerian utzi du sare sozial horretan milaka erabiltzailek duten jarrera: egiaztatu gabeko albisteak sinesteko gai dira euren iritzi politikoak indartzen badituzte. Hala idatzi du Don Mitxelek berak: «Manipulazioa baldarra izateak berdin du, Arralde ez existitzeak berdin du, iturri bakarra Kalimero izateak badu sinesgarritasuna; hemen, kanabera botatzen duzu, eta berehala ohartzen zara nola funtzionatzen duen Espainia txoriburuak jasotzen duen informazioak».

Albiste hau idazteko garaian, txioak 5.000 birtxio, 1.130 aipamen, 7.600 atsegite eta ia mila erantzun ditu. Asko dira txioak dioena egia balitz bezala erantzun dutenak. Eta, tartean, badira, noski, Don Mitxelen froga umorez hartu dutenak, baita erabiltzailea zoriondu dutenak ere. Goraipatu dute esperimentuak bikain erakusten duela bai nola funtzionatzen duten albiste faltsuek, bai haiek zabaltzea zein erraza den: «Orain imajinatu horrelako txio bat idazten duena estoldetako kazetari edo hedabide bat dela», idatzi dute batek baino gehiagok, izango lukeen hedapenaz kezkatuta.

Bestetik, amua irentsi zuten hainbatek jo dute Don Mitxelen aurka. Blancori eta ETAren biktimei barre egitea egotzi diote. Txioa benetakoa ez zela ohartu aurretik, berriz, Pedro Sanchezen gobernuaren aurka jo dute gehienek; «etakideen zuritzearen konplize» izatea egozten zioten. Hainbatek #PSOETA traola erabili dute. Beste hainbatek EH Bildu ETA dela ere esan dute.

Gezurra badirudi ere, ez da Arralderekin antzeko zerbait gertatzen den lehen aldia. Izan ere, 2009. urtean, Baltasar Garzon Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak Polizia bidali zuen Arraldera. Aurrez, Dignidad y Justicia elkarteak salaketa bat jarri zuen, herri horretan ustez euskal presoen aldeko egun bat antolatu zutelako, egitarau eta guzti. Ustezko antolatzailea Amnistiaren Aldeko Mugimendua (AAM) zen, eta askatu.org webgunearen bidez zabaldu zuten kartela: «Zentzugabekeria honetan guztian, ziria sartu nahi genien», adierazi zuten AAMkoek.


50 urte Ergako ermita zaharberritzen hasi zirela

Arakildarrek eta irurtzundarrek estimu handia dioten parajea da Erga gaineko ermita eta ermitauaren etxea zena, egun aterpea. Baina, berez, horiek guztiak Aginagarenak dira. Edo zehatzago esanda, elizarenak, bere izenean jarri zituelako eraikinak eta haien arteko plaza.

Ermita oinplano angeluzuzena da, 18 metro luze eta 8 metro zabal dituena. Bi isurkiko teiladura eta kanpai-horma ditu. Ermitaren atea, nahi eta nahiez, iparraldera dago. Bere barruan gordetzen duen irudia metro bateko altuera du, hareharrizkoa da. 1935ean zaharberritu zuten eta Irurtzungo elizan dute. Ermitan dagoen irudia pastazko errepika bat da.

Agirietan ermitari buruzko lehen erreferentzia idatziak 1513ko agiri batean jasota daude eta Gulina ibarreko erromeria bati egiten dio aipamena. Baina ermitaren gorabeheren xehetasunak XVII. mendearen bigarren erditik aurrera dira ezagunak. Obrarik nabarmenenak 1773tik aurrera egin ziren. Urte hartan aldare-mahai berria egin zen, Aizkorbeko harrobiko marmol gorria da haren basamentua, harlanduzko harmailaduna. Horrekin batera plazako ate nagusiko atariaren erdia berritu zen. Garai hartako ermitak ez zuen kanpai-hormarik, dorrea baizik. Gainera, hiru aldare, korua, pulpitua eta egurrezko zorua zituen.

1783an, oholtzaren ordez, adreileztadura jarri zuten zoruan. Gainera, “etxe berria” babesteko horma bat egin zuten eta harekin lortu zuten jendearendako bidea edo lekua zabaltzea. Ergako ermitak kontu liburua izatea agindu zuten 1721ean baina hura 1754ra arte ez zuten mustuko. 1858an zabalguneari eusten dion beste pareta egin zuten. Haren betelanak Aizkorbeko mugarriaren zatia lurperatu zuen eta berriro jarri zuten. Aginagarrak eta aizkorbearrak lekuko zirela, hala jaso zuen 1858ko maiatzaren 21eko aktak. Ermitaua urez hornitzeko bi upel zeuden garai batean. Mando gainean igotako urarekin betetzen zituzten kupel haiek. Baina 1880-81ean ermitauaren etxearen beheko solairuan euri ura biltzen duen ur biltegia eraiki zuten. 1882an tximistorratza jarri zuten.

Ermitauaz

Ermitauren etxearen eraikuntzak auzi bat sortu zuen Aginaga eta Aizkorbe herrien artean 1686an. Aizkorbearrek ez zuten gogoko aginagarren etxea eraikitzeko asmoa. Mendi gainera izerditan iristean haize hotzetik gordetzeko zegoen babestokia bere horretan mantentzea nahi zuten aizkorbearrek. Aginagarren iritziz, babes hobea emanen lieke etxe berri batek, denendako tokia izanen zuena. Gainera, parajea haien dermioan zegoen. Azkenik, ermitauaren etxea jaso egin zuten.

1780-81ean berregin zuten, zaharrari erantsita. Hura egiteko Latasa eta Erasoko haritzak erabili ziren, auzokoei “refresko” batekin ordaindua (bazkaria?). Eraikuntza lanetan 2.000 adreilu eta 2.300 teila erabili zituzten. Lehen ermitau ezaguna Martin de Saldise da, Errozko Iñigorena etxekoa, Errozekoa. 1685Ko agiri batek haren berri ematen du. Ergako Hirutasuneko ermitaua, Etxalekuko San Pedro ad Vincula apaiz ermandadeko begiralea ere bazen. Azken ermitaua Jose Maria Oroquieta izan zen, 1891koa. Aginagako Martxanzerena etxeak ermitau kargua hiru belaunaldiz izan zuen, ondoren etxez etxe pasa zen, 1969an hutsik geratu zen arte.

Duela 50 urte

Erga gaineko ermita urte luzez utzita egon zen eta XX. mende hasieran egoera penagarrian zegoen. Garai hartan Irurtzunen bazen Lagun Berriak elkartea, egoitza frontoi atzean zuena (hura bota behar zutenez, Iratxo sortu zen, 1984an mustu zuten). Lagun Berriak elkartekoak izan ziren Ergako bi eraikinak berritzea erabaki zutenak. 15-16 eta 35 urte arteko 40 bat gizon-emakumezko ziren. 1971an gazte talde hura igandero Ergara igotzen hasi zen, ermita eta aterpetxea konpontzeko. Urteak emanen zituzten horretan. Lanek hiru fase izan zituen.

Irurtzungo Kultura Batzordearen ekimenez zaharberritze lan haiei buruzko bideo dokumentala egin zen joan den urtean. Bertan zaharberritzean parte hartu zuten hainbat irurtzundarrek lanei buruzko xehetasunak eman zituzten. Azaldu zutenez, lanen aurreneko fasea 1971k eta 1983 urteen artekoa izan zen.

Hezetasunagatik gaizki zegoen koroa kendu zuten lehenik. Hura kentzean teilatua gaizki zegoela ikusi eta teilatua konpontzea erabaki zuten. Latak kendu eta ordezkatu zituzten, asfalto oihala jarri, gainean 2 cm-ko lodierako porlan kapa eta bukatzeko teilak. Migel Mari Goñiren zuzendaritzan egin zen lehen lan hura eta ondorengo guztiak. Eguraldi txarra zegoenetan ermita barruko paretetako kisua kendu, harriak agerian utzi eta harriarteak porlanez estali zituzten. Sabai aizuna botatzean teiladurako habe batzuk gaizki zeudela ikusi zuten. Guztiak garbitu eta tratamendua eman behar izan zioten. Teilatuari eusten dioten ermitako lau zutabeetako bat gaizki zegoen eta hura ordezkatu zuten. Gainera, lauak harriz forratu zituzten.

Garai batean ermita eta elizetako aldareak paretari itsatsiak zeuden. Zaharberritze lanekin aldarea paretatik atera eta jendaurrean jarri zuten. Zorua porlanezkoa zen eta baldosa jarri zioten. Edertzeko forjazko lanpara, argimutilak eta inguruko ibarretako armarriak jarri zituzten.

Asto eta traktoreekin hasi ziren materiala igotzen. Murginduetako batek beldar-ibilgailu bat oparitu zien eta hura aurrerapen handia izan zen (harekin istripua izan eta beste bat erosi behar izan zuten). Baina are handiagoa izan zen Aginagako Kontzejuaren bidez jaso zutena: baso aprobetxamendua saldu eta Ergarako gurdibidea zena pista bihurtu zuen 1972an. Horrek materialak igotzea erraztu zien. Land Roverrarekin jendea igotzen hasi zen eta kamioiren bat ere. Lanerako materiala astez igotzen hasi ziren, asteburuan behar zen guztia izateko, eta gora eta beherako bidaien zain ez egoteko.

Ermitauaren etxeari errepaso handia eman behar zitzaiola ikusi zuten. Estarbian zegoen euri ura jasotzen zuen ur biltegia berritu zuten lehenik, handik urez hornitzen ziren lanak egin ahal izateko. Hura berritu eta punpa bidez sukalde urez hornitu zuten. Sukaldean leiho handiak zabaldu zituzten, han argia izateko. Sukalde ekonomikoak eta arraska jarri zituzten ere. Bestalde, eraikineko paretetako kisua kendu, harria atera eta harri arteak porlanez bete zituzten. Teilatua ere konpondu beharra zegoen.

Ermitaren eta egungo aterpearen artean dago plaza. Zaharberritze lanetan ari zirela, hari eusten zion Aginaga aldeko paretaren 25 metro luzek behera egin zuten. Pareta erortzean hango plazako lurra ere erori zen, 2 metroko zabalerarekin geldituz. Lan horri ere ekin zioten. Pareta berria porlanezkoa egin zuten. Pareta jasota materialez bete behar zen zuloa eta inguruko harriak baliatu zituzten. Gabe gelditu ziren ordea, eta Aginagako bideko azken zatian zegoen haitza leherraraztea eskatu zuten. Baimena lortu eta, horrela, bidea zabaldu eta zuloa betetzeko materiala lortu zuten. Lehen faseko lanak finantzatzeko gazte haiek papera eta beira jaso eta saldu zuten. Baita txatarra. Gainera, dirulaguntza eskatu zieten kontzeju eta udalei.

08:00etan Irurtzundik abiatzen ziren. 09:00etan lanean hasten ziren 11:00etan gosaltzera gelditzeko. Ondoren, lanean segitzen zuten 15:00etan bazkaltzera. Hasieran ogitartekoak, baina sukaldea konpondu eta gero han prestatutakoak jaten zituzten. Platerak garbitzeko lanak zozketa bidez banatzen zituzten. Bazkariak pagatu ondoren, mus aldiak eta kantaldiak izaten ziren eta 19:00etan jaisten ziren. Gazte haiendako askatasun gunea zen. Aipatutako lan guztiak 1983an despeditu zituzten. 12 urte igandero Ergara igotzen.

Lanen segida

Lau urteko “atsedena” hartu ondoren, 1987an, ermitauaren etxea eta beste gauza batzuk konpontzeari ekin zioten. Ermitako sakristia kendu zuten, jendea teilatura igo ez zedin. Ermita iluna zenez, leiho handi bat zabaldu zuten argia sartzeko. Horregatik atetik ermita ikus daiteke. Ermitaren odorra edo rafe bat gaizki zegoen eta aldatu egin zen.

Ermitauaren etxeko teilatu zati bat erortzekotan zela zirudien. Hura konpontzen ari zirela plazako sarreran zegoen porlanezko arkua eta plazari eusten zion paretaren zati bat erori egin ziren. Lehengo metalezko ateak erabiltzeko asmoa zuten baina bakarren batek eraman zituen. Aizkorben agertu ziren eta berriro igo behar izan zituzten. Sarrera berregin zuten, azienda plazara ez sartzeko, eta forjaz egitura gehitu zioten. 1987 eta 1988 urteak egon ziren lan horiek egiten.

Lanen hirugarren fasea 1994ko lastailetik 1997ra artekoa izan zen. Tximistak ermitako teilatua eta sarrerako pareta jo zituen, ateko arkua kaltetuz. 1994an Vianako Printzea erakundeak harria eman zien eta arkua konpontzeko lanak egin zituzten. Gerora beste tximista batek ermitauaren etxea jo zuen eta paretako harri handi bat mugitu zuen. Hura ere konpondu zuten. Aterpean beheko sua egin, paretan ate handiagoa zabaldu, porlanezko zorua jarri zuten. Baita porlanezko mahaiak jarri ere. Aterpearen erabilera araudia Iratxo elkartean egindako bilera batean zehaztu zuten 1995ean.

Lanek iraun zuten bitartean izan zen Lagun Berriak elkartekoei trabak jarri zienik. Batetik, urez betetako bidoiak tiroz zulatu zizkieten, motozerra lapurtu, aterpetxeko atean zulo handia egin…Ermitauaren etxeko sukaldean goiz batean dena txikituta opatu zuten: armairuak lurrean, baxera eta edalontziak hautsita. Sukaldea kendu behar izan zuten.

Elizak bere izenean jarri zituen ermita, ermitauaren etxea eta plaza. Plazari eusten dion Aizkorbe aldeko paretan zuloa sortu zen eta erortzeko arriskua zegoen. “Elizarena bada, elizak konpon dezala” esan zuten garai batean Ergan lanean egondakoak. Denbora eman zuten gaizki, elizak konpondu zuen arte.


Gazte Topagunea

Miniatura tailerra egingo dute.


Bermeoko Xixili taldea, emaitza onen boladan murgilduta

Bermeoko Xixili gimnasia erritmikoko klubak emaitza paregabeak eskuratu ditu Gasteizen lehiaturiko Euskadiko Txapelketan, banakako gimnasta federatuekin. Hainbat adin tarte edota kategoriatakoek parte hartu zuten lehiaketa horretan. Alebin mailan jaso zuten, hain zuzen ere, emaitzarik azpimarragarrienetako bat: Ane Axpek irabazi egin zuen proba.

Kadete mailan ere, Xixilikoak ez ziren podiumetik jaitsi; izan ere, lehen urteko Naia Arrazuak hirugarren postua erdietsi zuen, eta bigarren urteko Nahia Gorostiagak ere beste horrenbeste egin zuen. Klubetik adierazitakoaren arabera, «emaitza oso pozgarriak dira, kategoria denetan maila ona mantentzen dugula erakusten dutelako, eta lanean jarraitzeko motibazioa ematen baitigute». Halaber, Garazi Aslak kategoria absolutuan lehiatu zuen, Euskal Ligako lehen fasean.


'Historias para no contar'

Geure burua ezagutzeko moduko egoerak kontatzen ditu, eta nahiago genuke ez azaldu, edo ahaztu. Ustekabeko topaketak, une barregarriak edo erabaki absurduak, bost istorio, geure emozioak gobernatzeko ezintasunari begirada garratz eta errukiorra ematen diotenak.

Sarrera: 5 euro