Udal instalazioak irekita egongo dira berriro bihartik aurrera

Datozen egunetan intzidentzia tasak beheranzko joerarekin jarraituko duela iritzi dio udalak, eta bihar, ostiralarekin, udal eraikinak irekitzea eta horietako zerbitzuak martxan jartzea adostu dute. Aldi berean, osasun neurriak zorrotz betetzen jarraitzea eskatu diete herritarrei.

Gaur eguerdian bilera egin du udalak osasun-larrialdia kudeatzeko osatutako lan-mahaiak. Pandemiaren eboluzioaren jarraipena egiteaz gain, duela bi aste hartu zituzten neurriak aztertu dituzte berriro. Izan ere, duela hamabost egun intztidentzia tasa asko igo zen herrian (1.200etik gora), eta Udalak erabaki zuen udal-instalazio guztiak bi asterako ixtea "herritarren osasuna eta segurtasuna zaintzeko" helburuarekin. : kultur etxea, musika-eskola, KTA erakina, Arraunetxe, euskaltegia...

Argitara eman berri duten oharraren arabera, bihar, ostiralarekin, ireki egingo dituzte berriro udal instalazio horiek. Azken egunotan herriko positibo kopurua "nabarmen" jaitsi dela adierazi du udalak, eta "datozen egunetan gehiago jaistea" aurreikusten dute.

Instalakuntzak irekitzearekin batera, horietan guztietan ematen diren zerbitxuak ere martxan jarriko dira berriro bihartik aurrera, salbuespen pare batekin: Gaztelekuaren zerbitzuak larunbatean abiatuko dituzte, eta Ludotekarenak asteazkenean.

Kiroldegiari dagokionez, larunbat goizean irekiko da, baina igerilekua erabili nahi dutenek itxaron egin beharko dute, udalaren arabera, "urak tenperatura jakin bat hartu behar duelako eta ez dago aldez aurretik zehatz esaterik noiz egongo den irekitzeko moduan. Larunbat arratsaldean edo igande goizean izan daiteke".

Ostegunean azoka egiteko aukera ere izango da berriro.

Segurtasun-neurriak zorrotz betetzeko deia

Udalak adierazi duenez, "pandemia-egoeraren segimendu zehatza" egiten jarraituko dute, eta egoerak hala eskatuz gero, "ez dute zalantzarik izango behar diren erabakiak hartzeko, lehentasuna herritarren osasuna delako".

Pandemiaren egoera "oraindik ere kezkagarria" dela uste du udalak, eta herritarrei "kontuz ibiltzeko eta segurtasun neurriak zorrotz betetzeko deia" egin diete, herriak oraindik eremu gorrian jarraitzen duelako.


Herri kiroletako jaialdi zabala Asteasun

Egur Sport enpresak antolatuta, bost txapelketa izango dira jokoan abenduaren 31ko arratsaldean Usarrabi frontoian.

Ohi bezala, Asteasuk herri kirol jaialdia hartuko du abenduaren 31n. Usarrabi frontoian izango da, 17:00etan hasita, eta hainbat herri kirol modalitate ikusteko aukera izango da. Egur Sport enpresak antolatuta, bost txapelketa izango dira jokoan bertan. Batetik, Urrezko Aizkolarien Kopa, hiru parte hartzailerekin: Jokin Urretabizkia Basozabal, Hodei Ezpeleta eta Xabier Zaldua.

Beste txapelketa Binakako Harri-jasotze Txapelketa izango da, eta hiru bikote ariko dira lehian: Mikel Lopetegi Urra eta Iñigo Eizagirre Eiza, Jokin Eizmendi eta Gorka Etxeberria, eta Jon Unanue Goenatxo III.a eta Xabat Olaizola.

Emakumezkoak izango dira protagonistak beste hiru txapelketetan. Trontza txapelketan, esaterako, bi bikote ariko dira lehian: Ainhoa eta Maria Iraizoz, eta Nerea Egurrola eta Batirtze Ispizua. Ingude txapelketan, Karmele Gisasola Zelai III.a, Maika Ariztegi eta Luxia Orbe izango dira parte hartzaileak. Azkenik, aizkoran Nerea Sorondo eta Laiene Pikabea ariko dira nor baino nor.


Erleak eta liztorrak

Ortu zaharrean norbait zoragarri edo iraka ereiten ari da, hauteskunde kanpaina “siembra de cizaña” bilakaraziz. Idorte garai honetan uzta txarra seguru.

Maisu ona izan zuen, “Iñaxio gure patroi handia”-ren baldernako “sakela”, baina “el nacionalista de txoko” Ortuellakoak ez du, antza, asko ikasi. Haren graziarik, behintzat, ez du. Orain EAJkoak erleak direla eta EHBILDUkoak liztorrak, horra!

Aiaraldera etorriko da, gure “konpetentziak” erabiliz abere-hiltegia itxi eta gero, gure baserritarrek txahal bat saldurik hiltzeko Villarcayo, Miranda, Logroño… Espainiara joan behar dutela azaltzera.

Etor dadila ordu onean, TUBACEX-eko langileen “daño reputacional” hari esker enpresak zein hazkunde handian lortu duen ikustera, eta enpresako buruek zelako soldata ederrak irabazten dituzten.

Bide batez, Laudiora badator, zero kilometroko haragia jatera edo, Batzokira joan daiteke. Hantxe Sabino haserre bai haserre: atzo OSASUNAren jokaldia ikusteko, EITB euskaraz sintonizatu ordez (edo beharrean) Espainiako televisión erdara hutsean konektatu baitzuten, gure hizkuntzari erdeinu eta arbuio eginez.


Ataungo eskua

Euskal komunitate zientifiko -eta ez hain zientifiko- osoa aztoratu duen Irulegiko eskuaren aurkikuntza dela tarteko, banator ni ere jakingarri txiki bat plazaratzera. Gure dantza taldearen ibileran, une jakin batean agertu zitzaigun misterio txiki bat, eta Irulegikoari esker, neurri batean behintzat, argituta geratzeko bidean jarri da kontu hura.

Lazkaomendiko Inauteria, 1940ko hamarkadan.

Orain bi hamarkada, Goierriko dantzei buruzko ikerlan batean izan genuen inauterietako dantzetan Lazkaomendin erabili izan zen galtza zuri berezi batzuen berri. Bertako baserri bateko semeak jazten omen zituen, Joxalberto Andres Zurutuza lagunak jakinarazi zidan moduan, eta eskuratu ere eskuratu genituen jantzi horren argazkiak, gerraurrekoak. Itxura batean, inauterietan dantzan egin eta eskean ateratzeko erabiltzen zituzten.

Deigarria eta berezia iruditu zitzaigun, aurreko erreferentziarik ez geneukanez, esku gorriaren irudia izter gainean kokatua, zer sinbologia edota esanahi izan zezakeen arrastorik izan gabe. Misterio txiki bat gertatu zen guretzako.

Jakin genuen, halaber, galtza horien jatorria Ataunen zegoela, bazirela gehiago ere, baina ale bakarra gordetzen zela. Eta horrelaxe erabaki genuen Ataungo mozorro-dantza berreraikitzeko orduan galtza horiek gure jantziteriari gehitzea. Harrezkero, hainbat aldiz erabili ditugu galtzak gure emanaldietan, eta ez dira gutxi izan esku horien esanahiaz galdetu izan digutenak. Gure erantzuna: arrastorik ez!

Izan ere, gerora azaldu zitzaigun Joxe Migel Barandiaranek 1931n egindako aipu bat, non Ataungo eskuen berri ematen zuen, galtzen irudi bat eta guzti:

Visten, o vestian, en la region de Ataun, a principios de este siglo, pantalon blanco muy ribeteado y con figuras de manos humanas encima de las rodillas…”

Ataungo mozorroa.

Baina hor ez zegoen esku horien sinbologia balizkoari buruzko ezertxo ere.

Irulegikoa ikusita, ordea, hipotesi polit eta sinesgarri bat agertu zaigu oraingoan. Apotropaiko gisa izendatzen den iruditeriarena, hain zuzen ere. BERRIAko Iñaki Lopez de Luzuriagaren artikulua dela medio eta ingelesezko wikipediari esker, munduan zehar eskuaren irudiak dituen senitartekoen berri izan dugu. Ipar Afrikako eta Ekialde Hurbileko kulturan begizkoa eta erasotzaileak uxatzeko ikur eta kuttun oso ohikoa zen:

… bost atzamarrak zabalik dituen eskuin eskuak begizkoa eta erasotzaileak uxatzen omen ditu. Bosteko eskuaren antzeko tradizioak oso antzinakoak dira, baina judu sefardiei egotzi zaie kuttun hau erabiltzen lehendabizikoak izatea, alegia, Iberiar penintsulako juduei; horiek ere begizkoan sinesten zuten. Bada, bistan da orain ez zirela lehendabizikoak izan.

Gerora, espainiar agintari erlijioso katolikoen arbuioa piztu omen zuen eta XVI. mendean debekatu baldin bazuten ere, oraindik Mediterraneoko kristauen artean erabiltzen omen da Mariaren esku berrizendatua, zoriona ematen duelakoan.

Aipatutako horiek guztiak bat datoz guk geuk geure dantza ibilaldietan izan dugun ezustekoren bat argitzeko orduan. 2006an Zagreb-eko dantza-jaialdian Afrikako Tanzaniatik etorritako musika-talde bateko kideari gure esku-xaflaren oso antzekoa ikusi ez genion ba galtzetan! Ez da, beraz, Afrikako iparraldera mugatzen sinbologia hori.

Zagreb-eko 41. Nazioarteko Folklore Jaialdia, 2006. urtean.

Horiek guztiak ezagututa, Ataungo inauterietan esku gorri horiekin mozorrotuta etxez etxe kantuan eta dantzan joaten ziren gazte haiek, oso antzinakoa dirudien kode baten bidez zoriona opa zutela pentsatzea samur egiten zait une honetan. Beste upel bateko sagardoa izango da ataundarren eskua bertako jentilei, Irulegiko baskoiei ala Lizarrustiko mendatean behera galdutako judutarren bati zor zaion ebaztea…


ETAko beste hiru preso gerturatu dituzte Euskal Herrira

Fernando Elejalde, Iñigo Vallejo eta Garikoitz Etxeberria dira, eta Leonen, Kantabrian eta Palentzian sartuko dituzte, hurrenez hurren.

Espainiako Espetxe Zuzendaritzak ETAko beste hiru preso Euskal Herritik gertuago dauden espetxeetara lekualdatzea adostu du.

Fernando Elejalde Cadizko Puertotik Leonera eraman dute. 2019ko irailean bete zituen zigorraren hiru laurdenak, 28 urteko espetxe-zigorra jaso ostean.

Iñigo Vallejo, berriz, Palentziako Dueñasetik Kantabriako El Duesora eramango dute. 2013ko urriaren 17an sartu zuten preso 28 urteko kartzela-zigorra jaso ostean. 2033ko uztailean beteko ditu zigorraren hiru laurdenak, espetxe legedia onartu du, eta egindako mina aitortu eta enpatia agertu die biktimei.

Garikoitz Etxeberriak Sevillako presondegia utzi eta Dueñaserako bidea hartuko du. Zigorraren hiru laurdenak 2022ko urtarrilean beteko ditu, eta espetxe legedia onartu du.


Maria Vaquerizoren doinuek plaza bete dute

Maria Vaquerizoren kontzertu akustikoak hartu zuen martitzen iluntzean Gautegiz Arteagako plaza. Ekintza kulturalak astearte iluntzeetan ekimenaren baitan, euskarazko, gaztelaniazko zein ingelesezko abestiak kantatu zituen abeslari lemoarrak, pop, rock, country eta indie estilokoak.

Udako arratsaldeak girotzeko asmoz abiatu zuten ekimena, baita herriko “dinamizazio sozikulturalean laguntzeko” ere. Horregatik, denetariko ekintzak prestatu dituzte, kultura ardatz hartuta. Lehenengo saioan, esaterako, Lur Uribarren mendizaleak Nepaleko bizipenen berri eman zuen, argazkiekin eta bideoekin lagunduta.

Uztaileko martitzenetako kultur programazioagaz amaitzeko, datorren martitzenean, Akelarre filma proiektatuko dute 22:00etan, parke berrian –Gazteluaren ondoan–; Amaia Aberasturi aktore arteagarra da protagonista. Jende guztiarentzako proiekzioa izango da, familiak, gazteak eta adinekoak batzeko helburua daukana.

Gautegiz Arteagako iluntzeak. Argazkia: Gautegiz Arteagako Udala.


Gabonak Asteasun

'Yoko oporretan' filma eta merienda, udaletxean. Nerabeentzat Scape Room-era irteera.


Datorren gisita gidatua, Zumetaren arte estudioraino

Astebururo izaten den "Usurbil Museo Irekia" bisita gidatuak, oraingoan, geltoki berria izango du: Zumeta Arte Estudioa.

Ohi baino ordubete lehenago ekingo diote larunbatean, ekainaren 17an, "Usurbil Museo Irekia" bisita gidatuari, osagai erakargarri bat txertatuko baitute herrian barrena ditugun altxorrak ezagutzeko hitzorduak; Zumeta Arte Estudiora bisita.

Horregatik, larunbateko bisitak 60 minutu ez, bi orduko iraupena izango du. Hasieran, ohi bezala, herri barruko itzulia egingo da. Gero, segidan, "Zumeta estudiora joango gara furgonetan. Bertan Uxoa Zumetak espazio paregabea azalduko digu", 650 Usurbil Bizi egitasmoaren baitan antolaturiko hitzorduaren xehetasunetan irakur dezakegunez.

Gogoan izan, gainerakoan, larunbat eta igande eguerdiro izaten dira "Usurbil Museo Irekia" bisita gidatuak. 12:00etan Sutegik abiatzen diren ordubeteko saioetarako izena aurrez 650usurbilbizi.eus/agenda/ azalean eman daiteke.

"Usurbil Museo Irekia"

Ordua: 11:00-13:00.

Tokia: Sutegi.

Zehaztasunak: "Usurbil beti izan da Euskal Herriko kultur-gune erreferentzialetako bat eta bere lekua irabazi du Euskal Herriko kulturaren mapan. Usurbilera baldin bazatoz bere kaleetan murgiltzea eta paseatzea nahikoa izango duzu edonora eta begiratu eta artelan bat aurkitzeko. Kalean, plazetan, hormetan… Lehengo zein oraingo izen handiko sortzaileen lanak eta ondare aztarnak non nahi izango dituzu zure begiradaren zain. Gida baten laguntzaz ezagutu ahalko dituzu artelan hauek guztiak ordubeteko bisita gidatuan". Oraingo honetan, "bisita gidatuarekin batera, Zumeta Arte Estudioa bisitatzeko aukera izango da".

Izen-ematea: 5 eurotan (18 urtetik beherakoek doan), 650usurbilbizi.eus atarian.

Gehienezko bisita kopurua: 14.

Informazio gehiago: 650usurbilbizi.eus

Antolatzailea: 650 Usurbil Bizi.


Soraluze ere gorri

Gaur, barikua, sartuko dira indarrean Eusko Jaurlaritzak aplikatuko dituen neurri murriztaile berriak. Horietako hainbat neurri orokorrak izango dira eta Euskal Autonomia Erkidego osoko udalerrietan aplikatuko dira. Beste hainbat, berriz, bereziak dira, Osakidetzak gorriz markatuta dituen udalerrietan aplikatu beharreko gomendioak. Soraluze ez da gorriz azaltzen Osakidetzaren zerrenda horretan, baina ez inguruko udalerriek duten baino egoera hobean dagoelako, baizik eta 5.000 biztanletik beherako udalerria delako. Baina datuen arabera, Soraluzeri ere gorriz markatuta egotea dagokio.

Gaurtik, barikua, honako neurriak sartuko dira indarrean EAEko udalerri guztietan, besteak beste:

Jaurlaritzak gomendatzen du ez elkartzea 6 pertsona baino gehiago taldetan, ez esparru publikoan eta ezta pribatuan ere.

Aforoak % 50era murriztuko dituzte, jarduera guztietan (terrazetan izan ezik).

Tabernek eta jatetxeek 24:00etan itxi beharko dute.

Ezin izango da jarduerarik egin txokoetan eta elkarte gastronomikoetan.

Ekitaldi handietan, barruan badira, gehienez jota 400 pertsona elkartu ahal izango dira. Kanpoan badira, berriz, 600.

Ezin izango da federatu gabeko kirol lehiaketarik egin.

Umeen parkeak itxi egingo dira 23:00etan.

Horiez gain, kutsatze-maila altua izanagatik gorriz markatuta dauden udalerrietan neurri zorrotzagoak errespetatzea gomendatu du Eusko Jaurlaritzak.

Soraluze ez dago gorriz markatuta, baina ez inguruko udalerriak baino egoera hobean dagoelako, baizik eta 5.000 biztanletik beherako udalerria delako. Osakidetzak udalerri horiek semaforoen markatik kanpo laga ditu.

Datuek diote, ordea, Soraluzeri ere gorriz markatuta egotea dagokiola. Atzokoen arabera, herriko kutsatze-mailak goia jo du eta 990,60an dago. Konparazioa egitearren, Eibar gorriz markatuta dago eta bertako kutsatze-maila %568,89koa da.

Gipuzkoan, honako herriak markatu dituzte gorriz: Andoain, Astigarraga, Azkoitia, Azpeitia, Beasain, Deba, Eibar, Elgoibar, Hernani, Lazkao, Legazpi, Lezo, Oñati, Ordizia, Pasaia, Tolosa, Urnieta, Urretxu, Zumaia eta Zumarraga.

Udalerri horietan, honako neurri gehigarriak zaintzea gomendatu du Jaurlaritzak:

Gomendio orokorrak:

• Herrietatik ez sartu eta haietatik ez irten. Salbuespenak: osasun-zentro, zerbitzu eta establezimenduetara joatea, lanera edo laneko kontuetara, ikasketetara, ohiko bizilekura itzultzea, mendekoak diren pertsonei eta hiriei laguntzeko edo ezinbesteko kausagatik egiten diren joan-etorriak.

• Gizarte-topaketak elkarbizitzako talde egonkorrera mugatuko dira.

• Bertan behera utzi edo atzeratu beharko da ezinbestekoa ez den edozein familia- edo gizarte-jarduera

• Ahal den neurrian, barnealdeko espazioetako gizarte-topaketak bizikidetzako talde egonkorrera murriztu beharko dira.

Neurri orokorrak

• Bertan behera utziko da taldeko edozein kirol-jarduera, bai instalazio itxietan, baita irekietan ere.

• Kirola bakarka baino ezingo da egin.

• Haur-parkeen, parke publikoen eta terrazen erabilera debekatzen da 21:00etatik 08:00etara, pertsonak igarotzeko izan ezik.

• Debekatuta dago 21:00ak eta 08:00ak bitartean alkohola saltzea merkataritza-establezimenduetan.

• Merkataritza-establezimenduek, elikadura-establezimenduek, farmaziek eta gasolindegiak izan ezik, 21: 00etan itxi beharko dute.

Ostalaritzako eta jatetxeetako establezimendu eta zerbitzuak

• Debekatuta dago barran kontsumitzea. Eserita eta mahaian kontsumituko da.

• Ostalaritzako eta jatetxeetako establezimendu eta zerbitzuentzat 21: 00etan ixteko muga ezartzen da. Ordu horretatik aurrera, lokala itxita egon beharko da, jenderik gabe, eta ezingo da berriz ireki 06: 00ak baino lehen.

• Debekatuta dago zutik egin beharreko edozein jatetxe-jarduera, adibidez, koktelak edo antzekoak.


Toki Alai: betirako zumarragarren bihotzean

Abuztua geroztik Zumarraga apur bat tristeagoa da, bere sinboloetako bat galdu baitu. Toki berezi bat. Erdara nagusi den auzoan euskaldun, itxurakeria nagusi den garaian betiko sukaldaritzaren gordailu. Toki Alai taberna.

Toki Alai taberna Maritxu Ibargurenek ireki zuen, duela 58 urte. Maritxu Azpeitian jaio zen. Bere senarra Orbegozo fabrikan lan egitera etorri zenean, berarekin etorri zen. 14 urtez Donostiako Nicolasa jatetxean lan egina zenez, Zumarragan taberna irekitzea erabaki zuen. Toki Alai ireki zuen, Antonino Oraa kalean.

Bizilagun gehienek Maritxu izenarekin ezagutzen dute taberna hori. Maritxuk 101 urte ditu dagoeneko, baina duela gutxira arte egunero jaitsi da tabernara laguntzera: patatak zuritzera, haragi-bolak eta frijituak egitera…

Azken urte hauetan bere alaba Lurdes Odriozola eta bere biloba Iñigo Etxaniz arduratu dira tabernaz eta jatetxeaz. Etxanizek familia izan behar du, beste lan bat aurkitu du eta taberna ixtea erabaki dute. Izan ere, Odriozolari urtebete bakarrik gelditzen zaio erretiratzeko adinera heltzeko.

Uztaila amaieran taberna itxi zuten eta bezeroak triste ageri dira. «Duela egun batzuk auzoko gazte batzuk taberna aurrera etorri ziren eta builaka hasi ziren: ¡Que abra la Maritxu!, ¡Que abra la Maritxu! (Maritxuk taberna ireki dezala!). Manifestazioa egin behar zutela ere oihukatu zuten», azaldu du Odriozolak.

Erabakia irmoa da, ordea. «Jendeak betirako garela uste zuen, baina ez da hala. 58 urte eman ditugu tabernan. Etxeko guztiok lan egin dugu bertan. Anai zaharrena 60 urterekin hil zen eta ondoren bere semea hasi zen. Azken 13 urteotan biok elkarrekin lan egin dugu. Ilobak ere denetik egiten zuen. Pintxo bat egin behar bazen, arrautza batzuk frijitu behar baziren… bera ere sukaldera sartzen zen. Orain ez dago halakorik aurkitzerik», aipatu du.

Toki Alain bezero guztiak etxean bezala sentitzen ziren. Bezeroei eskaini dieten tratu onagatik, euskal giroagatik, sukaldean egin duten lan onagatik… Toki Alain lan asko izan dute beti. «Inguruko tailerretako langileak, Urolaren partidak ikustera etortzen zirenak, auzotarrak, baserritarrak… izan ditugu bezero. Baserritarrak, hileten ondoren, idi proben ondoren… gurera etortzen ziren. Lan asko izan dugu beti. Uztailean Donosti Cup txapelketako partidak jokatu ziren Argixaon eta sekulako lana izan genuen. Errege Gaueko afariari dagokionez, lau hilabete lehenago mahai guztiak hartuta zeuden. Santa Isabel egunean ere jatetxea bete egin zen, bai eguerdian eta bai gauean. Denetik ematen genuen: eguneko menua, asteburuetan karta, pintxoak, salda, ogitartekoak, plater konbinatuak… Geroz eta toki gutxiagotan ematen dute jaten etxean bezala», azaldu du.

Maritxuk duela ia 60 urte irekitako taberna ixteak pena ematen die, baina ixteko ordua iritsi da. «Ilobak familia izan behar du eta beste lan bat aurkitu du gainera, niri urtebete bakarrik gelditzen zait erretiroa hartzeko, anaiak asteburutan laguntzera etorri beharra zuen… jarraitzea ez zen bideragarria».

Bezeroei eskerrak eman nahi dizkiete. «Familia giroa izan dugu beti eta ez dugu sekula arazorik izan bezeroekin. Denak etxekoak izan dira. Oso gustura lan egin dugu».

Eskaintzak izan dituzte, baina oraingoz ez dute taberna beste inoren esku utziko. «Gure estiloko norbaitek hartzea gustatuko litzaiguke eta hori oso zaila da. Ireki eta handik bi hilabetera itxita ikusteko, nahiago dugu inoren esku ez utzi. Familia batek hartzea gustatuko litzaiguke, langilea den jendeak», amaitu du Odriozolak.


Elkarretaratzea deitu du ere M8 Asanblada Feministak biharko

Atzo Orion izandako erailketa matxista salatzeko hainbat deialdi egin dira Euskal Herrian zehar. Bidasoan, horretan lehenak Itaia taldekoak izan dira eta gaur elkartzeko deia egin dute 19:00etan San Juan plazan.

Antolakunde sozialistak nabarmendu du “indarkeria matxistak emakume langileak muturreko egoeretara” eramaten dituela, eta horren aurrean, “antolatzea beharrezkoa” dela.

Bestetik, M8 Asanblada Feministak ere hilketa salatzeko irtetera egin du dei, baina bihar finkatu dute hitzordua, San Juan plazan ere eta 20:00etan.

Asanbladak atzoko erailketa matxista eta “ankerra” gaitzetsi du: “Berriro ere terrorismo matxistak lege eraginkorrik gabe kolpatzen gaitu, etenik ez duen sarraski hori geldiarazteko”. M8tik doluminak bidali dizkiote eraildako emakumearen familiari.


Zabalik dira izen-emateak euskaltegietan

Debagoieneko bost udal euskaltegiak eta egoitza Arrasaten duen AEK-k zabalik dituzte ikasturte berrirako izen-emateak. Herritarrek askotariko laguntzak baliatu ditzakete euskara ikasteko; Bergarako udal euskaltegiko Alex Labaienek eta AEK-ko Oskar Elizburuk eman dute ikasturte berrira begirako asmoen berri.

Euskaltegien eskaintza zabala dago Debagoienean, AEKren eta Udal euskaltegien sareari esker. AEK-k, esaterako, Arrasateko Iturriotz kalean du bailarako egoitza, eta horrez gain Antzuolan edo Elgetan ikastaro konkretuak ere ematen dituzte. Aurtengo matrikulazio kanpainarako aukeratu duten leloa izan da Ikasi euskara, bidelagun onenarekin.

AEK-n zabalik dute izen-ematea irailaren 30era arte eta hainbat modu daude izena emateko: telefonoz, posta elektronikoz edota Arrasateko Iturriotz kaleko egoitza berrira gerturatuz, goizez eta arratsaldez.

Udal euskaltegiak: bost egoitza

Udal euskaltegien sareari dagokionez, bost egoitza daude Debagoienean: Arrasateko Udal Euskaltegia, Arimazubi plazan; Bergarakoa, Irizar jauregian; Oñatiko Bedita Larrakoetxea Udal Euskaltegia, Bidebarrieta kalean; Aretxabaletako Leintz euskaltegia, Nafarroa kalean: eta Eskoriatzako Leintz euskaltegia, Intxartxueta kalean. Sare publikoetan izen emate epea ezberdina da, herririk herri: Arrasaten eta Oñatin, irailaren 24ra arte; Aretxabaletako eta Eskoriatzako kasuan ez dute itxiera epe zehatzik, eta Bergaran, irailaren 28ra arte eman daiteke izena.

Hain zuzen ere, Bergarako udal euskaltegiko zuzendari Alex Labaienek nabarmendu du Udalak ematen dituen diru-laguntzei esker matrikulazioa asko merkatu dela.


Canta Cantorum abesbatzaren kontzertua

11:15eko mezaren ostean hasiko da kontzertua.


Irabia-Izagak eta Redin-Miravalles ikastetxeek Gobernuarekiko ituna bete ez izanaren ohartarazpena jaso dute

15 eguneko epea dute Hezkuntza departamentuaren aktari helegitea jartzeko.

Hezkuntza departamentuak prozesu baten hasiera jakinarazi die asteazken honetan Irabia-Izaga eta Miravalles- Redín ikastetxeei, Hezkuntzako Ikuskaritza Zerbitzuak egiaztatutako gertakarien irismena zehazteko. Erakundeak irailaren 8an egiaztatu zuenez, bi ikastetxeek generoaren arabera bereizita dituzte Batxilergoko lehen eta bigarren mailako ikasleak, eta banaketa horrek esan nahi du bere garaian finantzaketa-itunak berritzeko eskatutako baldintzetako bati ez zaiola eusten.

Hezkuntza departamentuaren Ikuskaritzak egindako aktak erantsi dizkio ebazpenari, eta horiek bi eskolen esku daude jada, egoki iritzitako alegazioak egin ditzaten 15 egun balioduneko epean, jakinarazpena egiten den egunetik zenbatzen hasita, Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez.

Itunarekin bat egin ahal izateko, ikastetxeek haren ondoriozko betebeharrak beren gain hartu behar dituzte, aplikatzekoa den araudian ezarritako baldintza guztiak betetzen dituztela adierazi behar dute, eta konpromisoa hartu behar dute ituna indarrean dagoen bitartean baldintza horiei eusteko.

Gimeno buru duen arloaren Ikuskaritza Zerbitzuak irailaren 8an ikastetxeetara egindako bisitan egiaztatu zuen Irabia-Izaga ikastetxeko Iruña-Burlatako egoitzan bi gela zeudela Batxilergoko 1. eta 2. mailako gizonezko ikasleekin bakarrik, eta Cordovillako egoitzan bi gela zeudela Batxilergoko 1. eta 2. mailako emakume ikasleekin bakarrik. Era berean, Miravalles-El Redín ikastetxean, Hezkuntza Ikuskaritzak egiaztatu zuen Iruñeko egoitzan, Batxilergoko 1. eta 2. mailetan, lau unitate zeudela (sei gelatan egituratuak, banaketak kontuan hartuta) soilik gizonezko ikasleekin, eta Zizurren egoitzan 6 gela zeudela Batxilergoko 1. eta 2. mailetan, emakume ikasleek bakarrik osaturikoak..

Foru Gobernuak adierazi duenez, ikasleak generoaren arabera bereizitako taldeetan mantentzeak bere garaian itunak egiteko eskatutako baldintzetako bat ez mantentzea ekar lezake.Horregatik, Hezkuntzak egokitzat jo du ekintzak hastea, gertakari horien irismena zehazteko.


Manchester Unitedek finalean egoteko aurrerapauso handia eman du

Ingalaterrako taldeak 6-2ko emaitzarekin irabazi du Erromaren aurkako Europa Ligako finalerdietako joaneko partida eta Vila-realek Arsenal menderatu du (2-1).

Manchester United eta Vila-real garaile atera dira Europa Ligako finalerdietako joaneko partidetan, asteazken honetan (apirilak 29) Erromari eta Arsenali irabazita, hurrenez hurren.

Old Trafforden (Ingalaterra) Manchester Unitedek 6-2ko emaitzarekin lortu du garaipena Erromaren aurka. Erresuma Batuko taldeak sartu du lehen gola Bruno Fernandesen bidez (1-0), baina atsedenaldira iritsi aurretik talde italiarrak emaitza irauli du Pellegriniren (1-1) eta Dzkoren (1-2) golei esker. Bigarren zatian, ordea, Cavanik binakoa (2-2) jarri du markagailuan, eta United aurretik jarri du ondoren (3-2). Manchesterreko taldeak bigarren zatian eman duen erakustaldia Bruno Fernandesen (4-2), Pogbaren (5-2) eta Greenwooden (6-2) golek biribildu dute.

Bestalde, Vila-realek 2-1eko emaitzarekin irabazi dio Arsenali Zeramikaren Zelaian. Unai Emeryk zuzentzen duen taldeak bi goleko abantaila izan du Triguerosek (1-0) eta Albiolek (2-0) aurkariaren atea zulatu ostean. Hala ere, Mikel Artetak zuzentzen duen taldeak desabantaila murriztu du Pepek penaltiz sartu duen golari esker (2-1). Ceballosek (Arsenal) eta Capouek (Vila-real) txartel gorria ikusi dute.


Behin-behineko eta fidantzarik gabeko espetxea Kantabrian bi sestaoar harrapatu eta hil zituen gizonarentzat

Aste Santuan gertatu zen, Suesa herrian, kanpin batetik gertu. Sestaoko 42 urteko emakume bat eta haren 19 urteko semea hiltzeaz gain, 68 urteko emakume errioxar bat hil zen ezbeharrean.

Kantabriako Lurralde Auzitegiak behin-behineko espetxealdi komunikatua eta fidantzarik gabea ezarri dio Aste Santuan hiru pertsona ibilgailuarekin harrapatu eta hil zituen gizonari.

Gaur aldeen esku utzitako ebazpen batean (ezin da helegiterik jarri horren aurka), Santoñako Lehen Auzialdiko eta Instrukzioko 1 zenbakiko Epaitegiak apirilaren 5ean gidariaren behin-behineko askatasuna erabaki zuen erabakiaren aurka Fiskaltzak eta akusazio partikularrek aurkeztutako apelazio-errekurtsoak onartu ditu Auzitegiak.

Aste Santuan, gidariak ibilgailuaren kontrola galdu zuen, errepidetik atera zen eta errepide ondoko oinezkoen pasealekutik (kanpin batetik gertu) oinez zihoazen hiru pertsona harrapatu zituen.

Sestaoko (Bizkaia) emakume bat eta haren semea (42 eta 19 urte) eta Santo Domingo de la Calzadako (Errioxa) beste emakume bat (68 urte) hil zituen.

Lurralde Auzitegiaren ustez, Prozedura Kriminalaren Legeak behin-behineko espetxealdia ezartzeko eskatzen dituen baldintza guztiak betetzen dira: egitateak bi urteko espetxe-zigorra edo handiagoa duten delituekin lotu ahal izatea, ikertuaren erantzukizuna adierazten duten zantzuak egotea edo neurri horrekin antzeko egitateak egin ahal izatea saihestea.

Auzitegiak zehaztu duenez, "bidezkoa da behin-behineko espetxealdi komunikatua eta fidantzarik gabea erabakitzea, trafikoaren segurtasunerako arriskutsua ez dela bermatzeko, bai ibilgailuentzat, bai oinezkoentzat", gidaria alkohola hartu eta sendagaiak kontsumitu ondoren gidatzen ari baitzen oinezkoak harrapatu zituenean.

"Agerikoa da bai odolean alkohola zegoela, bai oso abiadura handian zebilela", dio ebazpenak, eta "ez dago inolako zalantzarik" gertakarien egiletzari buruz. "Defentsak ere ez du ukatzen", adierazi du.


"Gustatuko litzaidake antzerkia egiteko elkartzea jendea, musika taldeak sortzeko elkartzen den bezala"

Modu batean edo bestean oholtzan egon da beti Idoia Tapia (Iruñea, 1998). Antzerkia ikasi zuen Donostian, eta orain arte dramatikoa ikasten ari da Bilbon. Skabidean taldeko abeslaria da, eta Sastakai antzerki taldeko kidea. Azken talde horrekin hilekoaren inguruko antzezlana dauka esku artean; oraindik ez dauka izenik, baina urte amaieran Iruñean aurkezteko asmoa daukate.

Zer sentitzen duzu oholtzan?

Zirrara modukoa sentitzen dut, lehenengo aldia izango balitz bezala. Skabideanekin kantatzen dudanean ez naiz hain urduri jartzen: oso eroso nagoelako, eta esperientzia gehiago daukadalako. Oholtzan aldaketa bat dago, eta publikoarekin konektatzen dudanean urduritasuna zoriontasun bilakatzen da.

Bietan eroso sentitzen zara?

Antzezpena gehiago ezagutzen ari naizenez haur bat bezala sentitzen naiz. Beste energia bat dauka abesti bat ikasita kantatzeak edo testu bat ikasita antzezteak. Abestiak ere interpretatzen dira, baina musikaren publikoa ez da hain zorrotza egiarekin.

Oholtzaren bi aldeetan zaudenetik zure ikuspegia aldatu da?

Bai, noski. Gainera, horrek batzuetan ez dit uzten gozatzen beste gauza batzuetan jartzen dudalako arreta. Istorioan sartu arren, antzezpenean arreta jartzen dut edo ikusten dut mikrofonoa erori zaiola, eta larrituta dagoela. Gehiago konturatzen naiz niri ere gertatzen zaidalako. Sentitzen dut ez nagoela ez publikoan dagoenaren lekuan, ezta oholtzan dagoenaren lekuan ere; erdibidean nago.

Sastakai taldea sortu duzu Irati Vélezekin eta hilekoaren inguruko antzezlana sortzen ari zarete. Horretarako inkesta bat zabaldu duzue; zer-nolako erantzunak jaso dituzue?

Izugarria izan da erantzun asko eta oso desberdinak jaso ditugulako. Hori zen guk islatu nahi genuena: hilekoa bizitzeko milaka modu daudela. Gainera, hainbeste erantzun jasotzeak esan nahi du jendeak gaiaren inguruan hitz egin nahi duela.

Zergatik da punk antzerkia?

Ez daukagu oso argi kontzeptua [barrezka]. Irati eta biok oso punkiak gara: gauzak zeken egin nahi ditugu, baina ondo. Gelakideekin hitz egiten dugunean esaten dugu gustatuko litzaigukeela elkartzea antzerkia egiteko jendea, musika taldeak sortzeko elkartzen den bezala. Hamabost urteko lau gazte oso gaizki jotzen dutenak, baina oso ondo pasatzen dutenak gaztetxeetan jotzen. Egia da beste publiko bat dela, baina esentzia hori antzerkira eramatea interesgarria da. Umoretik egiten dugu antzerkia, oso baliabide urriekin eta itxi gabeko zauriari gatza botatzen diogu. Kontzeptu horiek punkaren baitan sartzen dira.

Dirulaguntza bat jaso duzue, eta espazio bat eman zizueten entseguak egiteko eta aurkezteko.

Eztena jaialdiko diru kopurua oso xumea zen, baina ez genuen asko behar. Askotan ez dugu sortzen espazio horiek falta zaizkigulako antzerkiaren munduan. Hala ere, geroz eta espazio gehiago dago. Irakasleek kontatzen digute orain dela hamarkada batzuk tabernetan entseatzen zutela, baina dagoeneko ez da egiten. Espazio horiek falta bazaizkigu non egingo dugu?

Zure arteak zenbat dauka aktibismotik? Eta zure aktibismoak zenbat dauka artetik?

Gazte, euskaldun, nafar eta emakume naizenez gauza horiek taularatuko ditut. Kanporako aldarrikapenak bakarrik ateratzen dira, eta barrurako militantzia besteei laguntzearekin lotzen dut. Adibidez, Antso azkarraren emanaldira laguntzera noa nahi dudalako, euskaltzalea eta folklorikoa delako, eta Iruñean denez hor egon behar naizelako. Hortaz, nire arteak aktibismoa dauka, eta nire aktibismoak artea.

Nola ikusten duzu emakumeen egoera oholtzan?

Geroz eta emakume gehiago igotzen gara, baina oholtzara igotzen garenean ardura handiagoa da. Normalean gizonek egiten dutena egiten dugunez jomugan gaude. Ikusi nahi dute ea gizon horien mailara iristen garen. Igo behar gara defendatzera ondo egiten dugula. Zergatik ezin dugu egin kaskar edo gaizki?

Batez ere gizonez osatuta dago Skabidean musika taldea; zure espazioa aldarrikatzeko beharra sentitzen duzu?

Batzuetan gustatuko litzaidake Lorena [Aisa] eta biok ez bagina abeslariak, normalean emakumeak oholtza gainean abeslariak direlako. Sentitzen dut gehiago gaudela jopuntuan taldearen aurpegia garelako. Gustatuko litzaidake bateria edo teklatua joko bagenu. Hala ere, uste dut zortzi mutil eta bi neska egoteak asko azpimarratzen duela hor gaudela.

Zer dago horren atzean?

Musika talde baten formazioan abeslaria da irudia, eta hori oso lotuta dago gure gorputzen objektibazioarekin eta sexualizazioarekin. Normalean zentzu guztietan tresnak hartzen dituztenak gizonak dira. Ikusten duzu neska bat bateria jotzen, eta feminitatea kentzen zaio, eta abeslaria izateak ez.

Euskaraz eta Euskal Herrian sortu nahi duzu. Uste duzu kanpora joateko joera duela jendeak?

Bai, batez ere Madrilera doa jendea, baina hemen ere ikasteko tokiak badaude. Hemen lan egin nahi dut, eta jakin nahi dut zer den euskal antzerkia. Euskal antzerkian dagoen jendea ezagutu nahi dut, eta kanpora banoa, hori galduko dut. Hemen dagoena sustatu eta handitu nahi dut.

Ikasten, beti

“Zirkuak clown-aren zirrikitua ireki zidan, eta zirkuak erakutsi zidan zer den publiko baten aurrean jartzea lehenengo aldiz”. Iruñeko Txantrea auzoko Auzotegi kultur etxe autogestionatuan hasi zen zirkua egiten; ordutik artearen munduan ibili da. Musikaria eta aktorea da orain, eta beti ikasteko gogoz dago: “Baxua ikastea gustatuko litzaidake; etxean asko entzun dut aitak baxua jotzen duelako. Gorrotatzera ere iritsi naiz hainbeste entzuteagatik, baina azken aldian arreta ematen dit”.


Nafarroako Auzitegi Nagusiak abala eman dio tabernak ixteari

Epaileek ondorioztatu dutenez, "bizitzeko eta osasunerako eskubideak lehentasuna du, zalantzarik gabe, errekurtsogileen interes ekonomikoen aurrean".

Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salak errefusatu egin du joan den azaroaren 21ean Nafarroako Gobernuak emandako foru agindua bertan behera uztea. Ostalaritza eta jatetxe establezimenduak ixtea agindutzen duen agindua bertan behera uzteko eskatu dute Nafarroako Ostalaritza eta Turismo Enpresarien Elkarteak eta Nafarroako Ostalaritza Enpresa Txikien Elkarteak, premiazko kautelaz zein kautelaz.

Helegitea jartzeko aukera ematen duen autoan, foru agindu horrek birusaren transmisioa hainbat eremutan mugatzeko neurriak hartzen dituela ziurtatu du auzitegiak, batez ere arlo sozialean. Administrazioak aurkeztutako txosten teknikoaren arabera, "arrisku handiko egoerak dira espazio itxietan egotea, pertsona asko biltzen diren lekuetan, eta elkarrekin bizi ez diren pertsonekin aurrez aurreko harremana izatea". Lokal horietan kontsumitzeak "aurrez aurreko kontaktu handiagoa dakar, eta normalean maskararik gabe, barran kontsumitzen denean elikagaiak edo edariak hartzen baitira". Horretarako, "bilera horiek egiteko espazioak itxi behar dira", esan du auzitegiak, eta neurria "guztiz justifikatuta" dagoela gaineratu du.

Magistratuentzat, taberna eta jatetxeen itxiera bertan behera uzteak "irismen handiko ondorio sanitarioak izango lituzke", gaixotasunaren transmisioari dagokionez, agerraldien eta kutsatzeen kurbak gora egitea aurreikusten baita. Honako hau ondorioztatu dute: "Interesak haztatuz, ondoriozta daiteke pandemia-egoera honetan dauden herritar guztien bizitzarako eta osasunerako oinarrizko eskubideak babesteko interes orokorrak direla, zalantzarik gabe, errekurtsogileek aipatzen dituzten interes ekonomikoen gainetik".


Oier Lazkanok bigarren postua lortu du Flandrian Zehar Klasikoan, eta Christophe Laportek irabazi du

Movistar taldeko txirrindulari gasteiztarra lasterketa markatu duen ihesaldian sartu da, eta azken kilometroetan, Laportek lasterketa buruan zeuden ziklistak harrapatu eta gaindituta, indarra izan du berriro ere erasoa jo eta probako bigarren postua eskuratzeko.

Oier Lazkano Movistar taldeko txirrindulari gasteiztarrak bigarren postua lortu du, asteazkenean, Flandrian Zehar klasikoan, eta Jumbo – Vismako Christophe Laporte frantziarrak irabazi du lasterketa. Lazkano lasterketa markatu duen ihesaldian sartu da, eta azken kilometroetan, Laportek lasterketa buruan zeuden ziklistak harrapatu eta gaindituta, indarra, kalitatea eta adorea izan ditu berriro ere erasoa jo eta probako bigarren postua eskuratzeko, emaitza bikaina erdietsita.

Klasikoak 183,7 kilometroko ibilbidea izan du, Roeselaren hasi da eta Waregemen amaitu. Azken udalerri horretan eskuratu du Laportek asteko bere bigarren garaipena; izan ere, igandean, Gante – Wevelgem lasterketan, Flandrian ere, lehen postuan sartu zen. Frantziar txirrindulariak, 30 urtekoa bera, gogor borrokatu du, bere taldekideekin batera, eguneko ihesaldian zeuden ziklistak harrapatzeko; hasieran, ihesaldi horretan sartu dira, Lazkanoz gain, Kristoff (Uno-X), Vanhoof (Flanders), Zukowsky (Q36.5), Gidich (Astana) eta Heinschke (DSM). Flandrian Zehar proban hamaika mendate eta galtzada harriko zortzi tarte izan dira, emozioa nagusi izan da egun osoan eta parte-hartzaileak etengabe ibili dira lanean, garaipenaren bila.

Helmugarako lau kilometro geratzen zirela, Laportek erritmoa bizitu du eta atzean utzi ditu berarekin batera lasterketa buruan zihoazen txirrindulariak. Merezita irabazi du, baina Oier Lazkanok egindakoa ere nabarmentzeko modukoa da; klasikoaren azken tartean, Laportek garaipena eskuan zuela, Lazkanok berriro ere jo du aurrera, bigarren tokia lortu nahirik, eta lortu egin du. Igandean, Flandriako Itzulian, kontuan izateko moduko gizonen artean egoteko eskubidea bereganatu du, horrenbestez.

FLANDRIAN ZEHAR KLASIKOAREN SAILKAPENA

1 - LAPORTE Christophe (Jumbo) 4:06:20

2 - LAZKANO Oier (Movistar) d. b.

3 - POWLESS Neilson (EF Education) d. b

4 - PHILIPSEN Jasper (Alpecin) d. b

5 - PEDERSEN Mads (Trek) d. b

6 - DE LIE Arnaud (Lotto) d. b

7 - BALLERINI Davide (Quick Step) d. b

8 - PASQUALON Andrea (Bahrain) d. b

9 - BOIVIN Guillaume (Israel) d. b

10- POLITT Nils (BORA) d. b


Dokumentala: Bideak

*MARTXOAK 20* - 19:00etan BIDEAK dokumentalaren emanaldia eta egileekin solasaldia.

Aritz Ganboa de Migel artzain eta gaztagile arruazuarraren erronka bertatik bertara ezagutzeko aukera izanen dugu. ARRUAZU-IZABA: 170 km, 8000 metroko desnibel positiboa eta gazta bat bizkarrean. Ez galdu aukera!

❗Tokia gordetzeko kulturabasaburua@gmail.com helbidera edo 699222726 zenbakira idatzi.


Bertze lau euskal preso Euskal Herriratuko dituzte

Aitor Herrera eta Aitzol Maurtua Basaurira ekarriko dituzte, eta Asier Mardones eta Josune Oña Zaballara. Mikel Arrieta Llopisi, berriz, hirugarren gradua eman diote Espainiako Espetxe Erakundeek.

Bertze lau euskal preso Euskal Herriratzea ebatzi dute gaur Espainiako Espetxe Erakundeek: Euskal Herri inguruko kartzeletan zeuden dagoeneko, eta orain Basauriko (Bizkaia) eta Zaballako (Araba) espetxeetara lekualdatuko dituzte. Basaurira eramanen dituztenak Aitor Herrera Vieites eta Aitzol Maurtua Eguren dira. Dueson zegoen Herrera (Espainia, 170 kilometro), eta Maurtua Dueñasen (Espainia, 310 kilometro).

Zaballara ekarriko dituztenak Asier Mardones Esteban eta Josune Oña Ispizua dira. Logroñoko kartzelan daude gaur egun biak (Espainia, 170 kilemetro), eta Arabako espetxean egonen dira aurrerantzean.

Espainiako Espetxe Erakundeek jakinarazi dutenez, bertzalde, Mikel Arrieta Llopis euskal presoari hirugarren gradua emanen diote. 35 urteko espetxe zigorra du Arrietak, eta 2020ko uztailean bete zituen hiru laurdenak. Martuteneko espetxean dago gaur egun (Donostia).


NBEren arabera, 110 milioi desplazatu daude munduan: inoiz baino gehiago

Iaz, 19 milioi pertsonak egin behar izan zuten ihes etxetik, gehienbat Ukrainako eta Sudango gerren ondorioz. UNHCRko buru Filippo Grandik kezka agertu du, gero eta gehiago baitira iheslariak hartu nahi ez dituzten estatuak.

UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak iazko urteko desplazatu kopuruaren berri eman du gaur, eta datua ez da ona; iaz inoiz baino iheslari gehiago zeudela erregistratu dute: 110 milioi. 2022an, 19 milioi pertsonak ihes egin behar izan zuten etxetik, baina horiei gehitu behar zaizkie Sudango gerrak eragindako iheslariak, duela zortzi aste hasi baitzen gerra hori.

Indarrez desplazatutako pertsonak txostenean jaso ditu datuak erakundeak. Haren arabera, barne desplazatuek osatzen dute kopuru handiena: 62,5 milioi; ondoren etorriko lirateke NBEren agentzietan erregistratutako iheslariak —erbestera jo dutenak—: 35,3 milioi; eta, azkenik, asilo eskatzaileak: 5,4 milioi. Horiei gehitu behar zaizkie errefuxiatu estatusa izan ez arren nazioartearen babesa behar duten 5,2 milioi pertsonak.

«Zail da irudikatzea zein izan daitekeen arazo horien irtenbidea, baita eztabaida mahai gainean jartzea bera ere. Mundu polarizatu batean gaude, non estatuen arteko ezinikusiek eragin zuzena duten gai humanitarioetan ere», aitortu du Filippo Grandik, UNHCRko idazkari nagusiak. Siriako gerra lehertu aurretik, 2011n, 40 milioi desplazatu zeuden mundu osoan; baina, geroztik, kopurua handituz joan da urtetik urtera. Siria, Ukraina eta Afganistangoak dira gehienak —iazko urte bukaeran 11,6 milioi ukrainar zeuden desplazatuta—.

Kopuruek gora egin ahala, gero eta gutxiago dira desplazatuak hartzeko prest dauden estatuak, eta horren inguruko kezka agertu du Grandik. Europako Batasuneko ekialdeko hainbat kidek uko egin diote Ekialde Hurbiletik edo Afrika iparraldetik heldutako desplazatuak hartzeari; baina eskuin muturrak migratzaileen aurka duen diskurtsoa beste hainbat herrialdetara ere zabaldu da. EBtik kanpo, Erresuma Batuak lege proposamen bat aurkeztu du Frantziatik txalupan heldutako asilo eskatzaile oro kanporatu ahal izateko.

«Errefuxiatuei buruzko 1951ko ituna sinatu duten estatuetako hainbatek ere gero eta oztopo gehiago jartzen dizkiote hura betetzeari», kritikatu du Grandik. Baina, aldi berean, «urratsak» ere egin direla nabarmendu du, Europako Batasuneko Barne ministroek joan den astean adostutako asilo eskatzaileentzako proposamenari erreferentzia eginez. Haren arabera, EBko estatu kideek kontinentera iristen diren 30.000 asilo eskatzaile banatu beharko dituzte urtero euren artean —biztanleriaren eta barne produktu gordinaren arabera—, eta ukatzen duten iheslari bakoitzeko 20.000 euro ordaindu beharko dituzte —iaz, 180.000 migratzaile iritsi ziren talde komunitarioko herrialdeetara—.

Goranzko joera

«Datuek argi erakusten dute zenbait azkar mugitzen direla gatazkak pizteko garaian, baina oso motel horiei irtenbidea aurkitu behar zaienean. Ondorioz, milioika lagunek hondamena, desplazamenduak eta egoera larriak bizi behar dituzte», salatu du Grandik. Datuek, gainera, desplazatuen soslaia egiteko informazioa ematen dute, izan ere, %90 inguru garapen bidean dauden herrialdeetakoak dira; eta, aldi berean, horiek berak dira iheslari gehien jasotzen dutenak ere: kopuru osoaren %76. Nabarmentzekoa da, gainera, adingabeak, munduko populazioaren %30 izan arren, desplazatuen %40 direla.

Irtenbideak ez dira errazak, eta, ihes egin ostean, ia ezineko bilakatzen da etxera itzultzea. Iaz, soilik 339.300 pertsona itzuli ziren beren herrialdera. Horrek esan nahi du itzuli zen desplazatu bakoitzeko beste 22k ihes egin behar izan zutela 2022an. Beste batzuetan, ordea, hirugarren herrialde batean hartzen dute babes iheslariek, baina horiek ere gutxiengoa dira: 114.300 iaz.


Orio jaun eta jabe izan da Getxoko Ikurrinan

Nadeth Agirrek zuzendutako ontzia azkarrena izan da ohorezko txandan, Arraun Lagunak ligako liderraren, Tolosaldearen eta Donostiarraren aurretik.

Oriok denboraldiko hirugarren garaipena lortu du, Getxoko Ikurrina aise irabazita, ohoreko txandan gipuzkoarrekin batera lehiatu diren hiru ontzien aurretik: Arraun Lagunak, Tolosaldea eta Donostiarra.

Ohorezko txandako lau traineruek egin dituzte jardunaldiko lau denborarik onenak. Orio hasieratik jarri da aurretik eta ziabogan 10 segundoko aldea izan du jada Tolosaldearekin, 12 Arraun Lagunakekin eta 14 Donostiarrarekin.

Bigarren luzean, Nadeth Agirreren taldeak alde hori handitzea lortu du, eta Tolosaldeak eta Arraun Lagunakek, berriz, lehia polita izan dute bigarren postuagatik. Donostiarrak izan dira azkenean bigarren helmugan, Oriok baino 14 segundo gehiago eginda, eta Euskotren Ligako lidergoari eutsi diote. Hirugarren postua Tolosaldearentzat izan da, 14 segundora eta laugarrena gaur egun makala izan duen Donostiarrarentzat. 26 segundora sartu dira.

Lehenengo txandan arazoak izan dira irteerarekin. Lehen irteera ustela izan da eta azkenean epaileek hiru segundoko zigorra ezarri diete Tirani eta Hibaikari. Hondarribia eta Cabol izan dira txanda horretan lehiatu diren beste bi traineruak. Hondarribia izan da, hain zuzen, bertan gailendu dena, erraz gainera: 27 segundo atera dizkio Hibaikari (30, zigorra kontuan hartuta), 50 Cabori, eta 1:01 Tirani (1:04m zigorra kontuan hartuta).

Sailkapen nagusia

Getxoko Ikurrinaren ostean, Arraun Lagunakek Euskotren Ligako lehen postuan jarraitzen du 43 punturekin, Orio bigarren da, 41 punturekin, eta Tolosaldea hirugarren, 35 punturekin.


Gamongoako antolamendu plana behin betiko onartu da

Errenteriako Udalak behin betiko onartu du 56. sektoreko, hau da, Gamongoako Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren 6. aldaketa puntuala. Aldaketa horrek behin betiko aldatzen du 2007tik indarrean zegoen antolamendua. Aldaketa horiekin, 19,7 hektarea liberatuko dira eta horiek udal jabari publiko bihurtuko dira. Azalera eraikigarria %30ean eta eraiki daitezkeen etxebizitzen kopurua murrizteaz gain (102 etxebizitza gutxiago), etxebizitza publikoen ehunekoa %79,71ra igo da, guztira 440 etxebizitza direlarik. Etxebizitza eraikinetan 912 garaje plaza sortuko dira, eta lurzoru publikoan 347 aparkaleku berri egingo dira.

Horrez gain, Gamongoako behin betiko onarpenarekin, Pekin errekastoa berreskuratzeko prozesua aktibatu da, eta jarduketa hori, egikaritze proiektua idaztean hasiko da. Gamongoa kudeatzeaz arduratzen den organoak bere urteko kudeaketa planean sartu du proiektu horren prestaketa.

Pekin erreka Barandiaran parkearen antolamenduaren elementu nagusietako bat da. Udaletik zehaztu dute, hori berreskuratzea urrats garrantzitsua dela parkearen eraikuntzan aurrera egiteko eta herritarrek Pekin errekaren ibilguaz gozatu ahal izateko.


Txost! taldeak kontzertua egin du Argixao zentroan

Urretxu eta Zumarragako Txost! musika taldeak Zumarragako Argixao zentroan kontzertua egin du gaur arratsaldean. Horra hor bi bideo.


Eskualdea morez jantzi da asteburuan

Martxoaren 8aren harira, Tolosaldeko emakumeek asteburuan zehar eguneko hainbat aldarrikapen egin dituzte.

Astelehenean ospatuko da Emakumeen Nazioarteko Eguna, eta gaur goizean, eskualdeako hainbat emakume bildu dira M8aren aldeko aldarria egiteko. Hain zuzen, asteburu guztian zehar Tolosaldeko zenbait herrietan martxoaren 8ari lotutako ekitaldiak antolatu dituzte.

LILATOIA IRURAKO KALEETAN ZEHAR

Irurako kaleetan zehar, 5km-ko lilatoia egin dute gaur 11:00etan, San Migel plazatik abiatuta. Irurako emakume taldeak antolatutako ekimena izan da. Parte hartzaileak herriko emakumeak izan dira.

LILATOI BIRTUALA ETA ARGAZKI ERRALDOIA ZIZURKILEN

Martxoaren 5etik 8ra lasterketa egiteko aukera eskaini zuten. Lilatoi birtual horretan izena eman duten emakume zizurkildar guztiek, gaur 12:00tan argazkia atera dute Joxe Arregi plazan.

ASTEASUKO M8 EKITALDIA

Asteasuko hainbat emakume bildu dira zaintzaren inguruko mosaiko erraldoia egiteko gaur 12:30tan, Asteasuko plazan. Bertan, Amaia Agirre bertsolaria ere izan da, eta honek prestatutako bertsoa, Jaione Urdanibia, soinu jole handiaren doinuen laguntzaz abestu du.

Pili Legarra, Asteasuko alkateak, Asteasuko Emakume taldeko zenbait kideekin batera zaintzaren inguruko adierazpenak ere irakurri dituzte. Bertan, Asteasuko Udalak eskumenen esparruan honako konpromisoak hartzen dituela adierazi dituzte: "Konponbide bideragarriak aztertzea eta ezartzea, adingabekoen eta mendekotasuna duten zaintzari laguntzeko tokiko zerbitzuentzat, zaintza baldintza duin eta bidezkoetan egin dadin saiatuz edo erraztuz, baita ematen eta jasotzen dutenentzat ere; Udalaren berdintasun plangintzetan, espresuki azpimarratzea, emakumeen ahalduntzea zaintzaren balioa eta hari dagokionez gizonek duten erantzunkidetasuna; kolektibo feministen eskutik, emakume nerabe eta neskatoen ahalduntze indibidual eta kolektiborako ekintzak bultzatzea; gure emakumeen euntze soziala indartzea, premisa feministetatik eta ahalduntze premisetatik; zaintza beharrei erantzuteko Udal espazioak egokitzea; zaintzarako pertsonen kontratazioaren gainean, laguntzak ematea; gazteei zuzendutako rol berdinzaleen gaineko hezkuntza jarduerak bultzatzea, ahalduntze ikuspegi batetik".

Horrez gain, M8aren aldeko aldarrikapenarekin bat egiteko, bihar, martxoaren 8a, arratsaldeko 19:30etan, Zizurkildik Villabonara egingo den manifestazioan parte hartzeko gonbita egin dute.

RAKETISTAK DOKUMENTALA BIDANIAN

Bidania-Goiatzen M8aren bueltako ekitaldiak izan dituzte ere. Larunbatean Bidaniako San Bartolome elizan Raketistak dokumentala ikusteko aukera izan zen, eta gero herriko neska pilotariekin mahai ingurua izan zen. Maitane Jauregi, Olatz Iraola eta Miren Larrartek beraiek hasierez, bizipenez, garaipenez, zailtasunez eta etorkizunaz hitz egiten zuten.


PCBko langileak SPRIk Bilbon duen egoitza atarian bildu dira

SPRIren Bilboko egoitzan bilduko da gaur enpresa-batzordea Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen Saileko ordezkariekin.


Bankoa Abanca-DV pilota txapelketa entzutetsua jokatu zen Arrate pilotalekuan

Arrate pilotalekuan Diario Vasco pilota txapelketa garrantzitsua jokatu zen iragan asteburuan, eta Eneko Beloki pilotari andoaindarrak parte hartu zuen bigarren partidan.

Txapelketa garrantzitsuko bi partida jokatu ziren Arraten: batetik, promesetako partida eta, bestetik, senior mailakoa. Lehen partidan, Iraetak eta Egigurenek garaipen estua lortu zuten Manterola-Plazaola bikotearen aurka (22-18). Promesa mailan espero zen bezala, partida bizia eta ikusgarria jokatu zuten lau pilotariek.

Bigarrena, berriz, kolorerik gabeko norgehiagoka izan zen. Belokik eta Altunak ezin izan zuten askorik egin Egiguren-Bernaola bikotearen aurka (6-22). Hasiera batean, nahiko parekatuta hasi zen partida, baina, markagailuak aurrera egin ahala, aurrean asmatzeari utzi zion Altunak eta, atzealdean, Belokiri eskua kargatu zitzaion. Gainera, ohi bezala, Egigurenek maila ona erakutsi zuen.


Dokumental proiekzioa

'Muga deitzen da pausoa'-ren proiekzioa.

Elbira Zipitria omentzen du Maider Oleaga zinegileak, baita euskal kultura mantentzen eta transmititzen emakumeek jokatu duten rola ohoratu ere.

Gonbidapenak liburutegian eskuratu daitezke.


Nekane Balluerka: ''badugu hobetzeko, baina oro har funtzionamendu egokia izan dugu''

Nekane Balluerkak, Euskal Herriko Unibertsitateko errektore nagusiak, orain arte egindakoaz harro dagoela adierazi du, baina pandemiaren ondorio psikologikoekin kezkatuta agertu da.


Marga Zubia: "Hurrengo urtean hiru plaza gehiago izan nahi ditugu"

Duela 29 urte sortu bazen ere, egun bizirik eta eraberriturik jarraitzen du Arrasateko Margo Taldeak. Urteroko hitzordua izaten da garai honetan egiten duten erakusketa, baina aurtengoa bereziki gogotsu hartu dute, iazkoa ezin izan zutelako antolatu.


Olentzero, Mari Domingi eta Errege Magoen kabalgatak antzerki ikuskizunekin ordezkatuko ditu Bilbok

Antzerki musikaleko ekitaldiek ohiko kalejira eta kabalgata ordezkatuko dituzte, Bilboko familien segurtasuna bermatzeko. Olentzero eta Mari Domingi abenduaren 24an Arriaga Antzokian izango dira, eta Errege Magoak urtarrilaren 5ean Bilbao Arenan.


Itaiaren aurkezpena

Informazio gehiago.


“Open Your Mind ez da hizkuntza akademia hutsa”

ROCIO EZQUERRA VIVANCO (Laudio, 1984) Open Your Mind akademiako arduraduna da. Esku artean dituzten proiektuen inguruan mintzatu da.

Urteak daramatza Open Your Mind akademiak funtzionatzen. Zein helbururekin sortu zenuten?

Hizkuntza eskola gisa ireki genuen. Ez da ingeles akademia hutsa, frantsesa eta alemana ere eskaintzen ditugulako. Nazioarteko ikuspegia lantzen dugu. Europan gaude, eta Frantzian, adibidez, ez da ingelesez hitz egiten.

Oso eskura dugun hizkuntza da frantsesa, bizilagunak direlako eta kulturalki harreman estua dugulako Frantziarekin, Ipar Euskal Herrian esaterako. Oporretan ere bertara doa jendea, eta frantsesak badu harremana gaztelerarekin, biak direlako latinetik eratorritako hizkuntzak.

Merkataritza ikuspegitik ere harreman estua dugu Frantziarekin, gure lehen merkatua delako. Industria sektoretik nator. Horregatik, hizkuntzarekin alor akademikoaz gain, arlo komertziala eskaintzen ere saiatzen naiz.

Ingelesa nazioarteko hizkuntza da, eragin ekonomiko handia baitu. Ni Irlandan bizitzen egon naiz. Herrialde hori Europar komunitatean jarraitzen du. Lotura estua dugu herrialde horrekin, eta bertako ikuspegia txertatu dugu akademian.

Haurrei bideratutako eskaintzatik hasten gara, oinarria izatea oso garrantzitsua delako hizkuntzarekin hazteko. English Social Club eskaintza osatu dugu orain, ingelesa aisialdirako ere baliatu ahal izateko. Beharrezkoa da hizkuntza praktikatzea, bestela galdu egiten delako. Jende bat galduta sentitzen da kanpora ateratzen denean, eta gutxiengo batzuk behar ditu hizkuntzarekin moldatu ahal izateko. Horretara dago bideratua kluba, hizkuntza aisialdian praktikatzera, gero erabili ahal izateko, bidaiatzerako orduan batez ere.

“Oso programa erakargarriak ditugu. Work and Study da nabarmenena. Unibertsitatea amaitu berri duen eta Dublinen lan-esperientzia izan nahi duen jendeari bideratua dago. Hiri horretan daude enpresa teknologiko garrantzitsuenen egoitzak: Linkedin, Twitter, Google...”

Ez zarete klaseak ematera mugatzen beraz.

Hori da. Ingelesez eta frantsesez komunikatzeko gai izatea da helburua, eta horretarako alde praktikoari ere eman behar zaio garrantzia. Gai bati buruz hitz egiteko saioak egiten ditugu, elkarrizketa informalak garatzeko eta hizkuntza berreskuratzeko. Badago hizkuntza urte luzez erabili gabe egon den jendea, eta berriz praktikan jartzea da saio horien helburua, aisialdian.

Merkataritza alorrera bideratutako ingelesa ere jorratzen dugu, pisu handia duelako. Lan elkarrizketetarako prestatzen ditugu ikasleak, batez ere. Mota horretako elkarrizketetan zer eskatzen den aztertzen dugu, moldatu ahal izateko, ingelesez zein frantsesez.

Aleman klaseak ere eskaintzen ditugu. Ibilgailuen sektorean baldin bazaude, adibidez, garrantzitsua da hizkuntza hori jakitea. Ingelesa jakitea funtsezkoa da nazioarteko enpresetan, baina frantsesa eta alemana ere eskatu ohi dira lan munduan. Europako Parlamentuan sartzeko frantsesa jakin behar duzu, adibidez; bestela ezin zara sartu.

Getxon eta Dublinen dagoen enpresa batekin aritzen gara elkarlanean. Oso programa erakargarriak ditugu. Work and Study da nabarmenena. Unibertsitatea amaitu berri duen eta Dublinen lan-esperientzia izan nahi duen jendeari bideratua dago. Hiri horretan daude enpresa teknologiko garrantzitsuenen egoitzak: Linkedin, Twitter, Google... sektore farmazeutikoa ere ondo kokatua dago bertan, lan asko dago.


Topaketa

'Plazida oroimenean'. Erniobea Institutuko ikasleekin topaketa. Oihana Iguaran Barandiaran, Maria Altuna Lizarraga eta Zizurkilgo Plazida Otañoko liburuzaina.


Urrategi Alberdi: «Pertsona bati hitza ukatzea ez da gizalegezkoa»

Udal gobernuko kideak, gaur, agerraldian.

(Ane Olaizola) Hondakinak biltzeko sistemaren inguruan Azkoitian sortu den giroa dela eta, Urrategi Alberdi Azkoitiko alkateak, Esther Lizarralde alkateordeak eta Inaxio Gorosabel zinegotziak agerraldia egin dute gaur. Joan zen ostiralean atez atekoaren aurkako taldearen bileran jaso zuten erantzunaren inguruan «triste» azaldu da alkatea eta udal gobernua bera, eta pertsona bati «hitza ukatzea» ez dela «gizalegezkoa» salatu du Alberdik. «Bileran hitz egiteko aukera ukatu zitzaigun, eta plataformari dei egin nahi diogu arduraz jokatzera eta modu eraikitzailean parte hartzera hondakinen kudeaketa hobetzeko prozesuan». Udala ostegunean 19:00etan da sistema mistoa onartzekoa plenoan, eta bilketa eredu berriaren bezperetan «animoak» eman dizkie herritarrei. «Hondakinen arazoa larria da, eta mundu mailan bezala, Azkoitian ere lan bat egin behar da, ingurumenaren mesederako». Orain arteko prozesua gogorarazteaz gain, atez atekoaren aurkako taldeak emandako hainbat datu gezurtatu ditu udalak. Besteak beste, sistema berriak sortuko dituen datu ekonomikoak plazaratu dituzte. Serbitzu enpresak aurrekontua egin du, eta Urola Erdiko Mankomunitateak eta udaleko teknikariek kontrastatu dituzte; kalkuluak eginda, eta txosten ekonomikoa eskuartean, hondakinen kostua egungo 861.100 eurotik 712.689 eurora jaitsiko dela ebatzi dute. Sistema berriarekin %70eko birziklapen tasa iristeko asmoa dute, eta kalkuluak tasa horiek ardatz izanda egin dituzte. «Datuek erakusten dute, gauzak ondo eginez gero, merkeago ateratzen dela balantzea». Izan ere, bilketa gastuak igoko badira ere, tratamendu gastuak jaitsi eta sarrerak igotzean, balantzea «positiboa» izango dela jakinarazi du. Hau da, bilketa kostua 559.363,65 eurotik 617.039 eurora igoko da. %70a birziklatuz gero, ordea, tratamendu gastuak 425.440 eurotik 259.000 eurora jaitxiko direla ebatzi dute. «Gero eta gehiago birziklatzen badugu, tratamendu gastuak are txikiagoak izango dira». Horrez gain, sarrerak 123.703 eurotik 201.617 eurora igoko dira. Sei hezitzaile ere egongo dira sistema mistoa jartzean, eta horiek 47.362 euroko gastua eragingo dute. Udalak azpimarratu du datu horiek guztiak eskuragarri daudela herritarrentzako. Abiatuko duten sistema atez atekoa ez dela ere azpimarratu dute; «atez atekoan frakzio guztiak biltzen dira modu horretan». Sistema mistoarekin, soilik errefusa jasoko dute hala, eta gainontzekoa gaikako edukiontzien bidez bilduko da. Beraz, sistema «zikina eta usaintsua» izango dela eta arratoiak areagotuko dituenaren ideia gezurtatu dute, errefusak ez duelako «usainik», eta ez duelako «inongo eragozpenik sortzen». «Astean behin, ordutegi zehatz aterako da etxe atarira, eta goizerako jasota egongo da. Aste osoan hutsik egongo dira zintzilikarioak, astean behin iluntze-gau partean izan ezik». Legazpiko eredu berdina izango da Azkoitian martxan jarriko dutena, eta udalak gogoratu du EAJ izan zela eredu hori proposatu zuena hondakinen lan taldean. Ormaiztegiko kasua ere izan dute hizpide, sistema mistoa dutelako han ere; «alderdi guztien adostasunarekin jarri dute martxan; %83ko birziklatze tasetara iritsi dira, eta gustura daudela adierazi dute». Sistema berriaren inguruko «gezurrekin kezkatuta» dago udala, eta «informazio eta erraztasun guztiak» herritarren esku jarriko dituztela gogoratu dute. «Zentzun, gizalegez, arduraz eta errespetuz» joka dezatela eskatu die herritarrei; «gezurrak eta giroa gaiztotzeak ez du ezertarako balio, eta norbere buruari galdetu beharko genioke zeini egiten dion mesede. Azkoitiari, azkoitiarrei eta ingurumenari ez behintzat». Sistema mistoa babesteko agerraldia deitu dute biharko herritar batzuk, 19:00etan, Elkargune ondoko pazan.


Zumaiako Txistulari bandak eta ZUMB Musika Bandak kontzertua eman dute eguerdian

Goizean ekitaldi ugari egon dira herrian zehar, horietako bat izan da Zumaiako Txistulari bandak eta ZUMB Musika Bandak eskainitako kontzertua.

Zumaiako Txistulari bandak eta ZUMB Musika Bandak kontzertua eskaini dute gaur eguerdian Eusebio Gurrutxaga plazan.

Kontzertuan zehar hainbat pieza jo dituzte, hala nola Minuetoa, Pozaldi, Koikille, Garbine eta Pentagrama batek haizean. Amaitzeko, 'Homenaje a Laskurain' pieza jo dute, non fandangoa, arin-arina, biribilketa eta beste estilo batzuk barnebiltzen dituen.

17:30etatik aurrera ekintza gehiago daude antolatuta arratsalde osoan zehar; besteak beste, Herriko Pala Txapelketaren finala Odieta frontoian, Joselontxos txarangaren kalejira, herri kirolak Eusebio Gurrutxaga plazan, Tolosako dultzaineroak, eta, amaitzeko, su artifizialak.


Gaztetxearen ikasturte berriko batzar irekia


Euri ura eta ur zikinak bereizteko lanen bigarren fasea abiatuko dute Getarian

Udaltzaina zirkulazioa zuzentzen Getariako sarreran. (Aiora Larrañaga/Hitza) Getariako Udalarentzat euri ura eta ur zikinak bereizteko azpiegitura proiektu estrategikoa da, eta 2016ko udal aurrekontuan urteko inbertsio nagusitzat aurkeztu zuten lanen bigarren fasea. Uda partean eragozpenik ez sortzeko, lanak udazkenean egitea aurrikusi zuen udalak, eta epea bete du, datozen egunetan abiatuko baitituzte lanak. Gaur goizean hasi dira langilean lanak egiteko behar duten materiala sartzen, eta herrigunetik igarotzen den errai bat itxi egin dute horretarako; Elkano kaleko sarrera paretik, portuko Zumaia aldeko sarrera-irteera bitartean egingo dituzte lanak. Lanekin 2015 urtean hasitako lanei jarraipena emango diete, eta lanak bukatzen dituztenean Getariako ur zikinak eta euri ura guztiz banatuta egongo da. Proiektua Getariako Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Gipuzkoako Urak erakundeak eta Eusko Jaurlaritzak elkarlanean landu dute; eta udalak, foru aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak finantzatuko dituzte lanak. Hasiera batean, lanen aurrekontua 467.125,46 eurokoa izatea aurrikusi zuten, baina 287.872,49 eurotan esleitu diote lana Construcciones Otegi Gaztañaga enpresari. Aldaketak zirkulazioan Lanek lau hilabete inguru irautea aurrikusi dute, eta epe horretan hainbat aldaketa egongo dira N-634 errepideko zirkulazioan. Alde batetik, txandakako pasoa emateko semaforoak jarri dituzte herri sarrera-irteeran, eta bestetik, udaltzain bat ari da Zarauztik Zumaiarako norabidean portuko sarreran zirkulazioa zuzentzen eta ibilgailuak portutik barrena bideratzen. Dena dela, Getariako Udaletik jakinarazi dute, garraio publikoak ez duela aldaketarik izango lanek irauten duten bitartean.


Pintaketak egin dituzte Aitzol parkean auzolanean margotutako kantxetan

Kalean Urban Fest egitasmoaren barruan, Amara Berriko Aitzol parkeko frontoia eta saskibaloi kantxa auzolanean margotu zituzten ekainean. Ordea, orain pintaketak agertu dira apaindutako frontoian, eta, hori dela eta, auzo elkartea haserre agertu da: “Irudi batek mila hitz baino gehiago balio duela diote. Gogoeta hau soilik: zer lortu duzue honekin?”.

Pintaketa horien aurrean, elkarretaratzera deitu dute biharko, hilaren 9rako. Aitzol parkean bertan elkarretaratuko dira, 12:00etan, euren “haserrea erakusteko”.


"Ikastolen arteko batasuna irudikatu nahi izan dugu aurten"

Hemeretzi urte daramatza Argantzon ikastolak hezkuntzaren hazia euskaraz ereiten, eta, urte hauetan guztietan ere, bertako arduradunek ondotxo ikasi dute burokrazia eta administrazio hutsuneen artean bizirauten. Zubizarreta zuzendarikideak dioenez, erronka garbia dute orain: Manzanosen Lehen Hezkuntzarako eraikin berria egitea.

Beste irakasle eta ikasleekin batera, jolastoki orduan harrapatu dugu Igone Zubizarreta (Izarra, 1988). Ikastola txikia izanik, berak eta Paula Gonzalez irakasleak partekatzen dute ikastetxea zuzentzeko ardura, eskolan zazpi irakasle baino ez daudelako. Igandeko jaiari begira azken prestakizunekin dagoela mintzatu da Zubizarreta ALEArekin.

Antolaketa desberdina du aurten Araba Euskarazek. Nola daramazue?

Bai, aurten jaiaren antolaketa aldatu dugu. Ikastola bakar batek antolatu beharrean, zortzi ikastolen artean antolatu dugu. Zortzigarren alaba leloan ere irudikatu nahi izan dugu zortzi ikastolen arteko batasuna, eta Arabako zortzi kuadrillei erreferentzia egin diegu ere. 1981ean egindako lehen Araba Euskaraz zazpi kuadrillen aldeko festa izan zen, eta aurten berriro sartu nahi izan dugu Trebiñu kuadrillen artean.

Dezenteko esperientzia izango duzue honetan. Hau ez baita Araba Euskaraz bat antolatzen duzuen lehen aldia…

Hau izango da Argantzongo ikastolak antolatzen duen laugarren Araba Euskaraz. Eta azkenean nabaritzen da aurreko esperientzia ekimena antolatzerakoan. Gauzak aldatzen goaz, eta prozesuan ikasten dugu. Urte batean zerbaitek funtzionatzen ez badu, saiatzen gara hurrengoan aldatzen, eta, ondo funtzionatzen duena mantenduko dugu.

"Adin nahasketa egiten dugu klaseetan. Hori egitea oso aberasgarria da ikasleentzat"

Suposatzen dut pozik egingo duzuela jaia, baina agian nahiago zenukete egunen batean protagonismo hori aldatu, gauzak normalizatu diren seinale?

Tira, jaia antolatzea oso garrantzitsua da guretzat, Trebiñuri eta ikastola guztiei bultzada bat emateko, baina lan handia da ere halako festa bat antolatzea. Gure ikastola oso txikia da gainera, eta indar asko bideratu behar dira jaia ospatzera. Ikastola txikietan ia familia guztiak inplikatu behar dira ekimena aurrera ateratzeko. Zortzi ikastolen artean antolatu izanaren arrazoia izan da hori ere, laguntza bat behar genuela.

Laudion egin zen azken edizioan aipatu ziguten pixkanaka horren masiboa ez den bestelako giroa bilatzen ari zirela. Hala al da zuenean ere?

Bai, gu horren bila ari gara ere. Gure asmoa da jai esparru bat antolatzea eta bertan adin desberdinetako jendearentzat ekintzak prestatzea. Hemendik aurrera saiatuko gara hori izan dadila Araba Euskarazen filosofia. Festa honen ostean, balorazio bat egingo dugu eta, ondo ateraz gero, jarraituko genuke antolatzeko modu berri honekin. Bestetik, aurten saiatu gara urte osoan zehar ekintza desberdinak egiten, batez ere dena ez zentratzeko egun batean. Araba Euskaraz egun bakar batean izateaz gain, euskararen aldeko jai desberdinak antolatzen ahalegindu gara.

Asko aldatu al da giroa Argantzonen azken urte hauetan?

Ikastola 2003an sortu zen, 11 ikaslerekin. Hemeretzi urte hauetan eboluzio garrantzitsu bat ikusi da ikastolan. Guretzat oso positiboa izan da egon den hazkundea. Pixkanaka gela berriak sortu dira, eta ikasle kopurua handitu da. Erronka handiena izan zen Lehen Hezkuntza sortzea. Aurten, hain zuzen, 6. mailako lehen belaunaldia aterako da ikastolatik.

Behin hortik ateratzen direla, zer aukera izango dituzte?

Familia bakoitzak erabaki behar du, baina, ikastolan ikasten jarraitu nahi badute, Armentia ikastolarekin hitzarmen bat daukagu. Hortaz, nahi duten haurrak hara joan daitezke. Beste batzuek agian eskola publikoan jarraituko dute; adibidez, Langraizen edo Gasteizen.

Elkarte izatetik kooperatiba izatera pasa zineten. Zergatik?

Gure ikastola sortu zen Trebiñun euskaraz ikasteko aukera bermatzeko, baina urte asko borrokan egon ostean, Gaztela eta Leonek ez zigun diru-laguntzarik ematen. Horregatik Araba ofizialera hanka bat atera behar izan genuen, Sagastietara [Manzanos]. Bertan ematen dugu Lehen Hezkuntza. Sagastietara atera ginenean eman genuen elkarte izatetik kooperatibarako aldaketa, hitzarmenak eta horrelako kontu legalei begira askoz errazagoak direlako tramiteak eta kudeaketak.

Manzanosen eraikin berria egiteko asmoa duzue. Noizko espero duzue?

Une honetan tramite burokratikoekin ari gara. Baina asmoa da aurreko Araba Euskarazen eta aurtengoan lortutako diruarekin eraikin hori sortu ahal izatea. 2023-2024 ikasturterako prest egotea nahiko genuke; hori da behintzat gure asmoa.

Familiek pisu handi izango dute, ezta?

Bai, guretzat arlo familiarra jorratzea oso garrantzitsua da. Familiek eskolako ateak irekita dituzte beti, eta lantzen ditugun proiektuetan parte hartzera gonbidatzen ditugu. Beti komeni da familia bati eskolan gauzak nola egiten ditugun ikusteko aukera ematea.

Pedagogian zaila da gurpila berrasmatzea. Zuek zertan jartzen duzue indarra?

Gure ezaugarri bat da adin nahasketa egiten dugula klaseetan. Hori oso aberasgarria da umeentzat. Adibidez, txikiek nagusia eredutzat har dezakete, eta nagusiek ere ikusten dute non egon diren aurretik. Saiatzen gara ere ikasketa esanguratsua izan dadila, zio bat izan dezala atzean. Adibidez, matematika modu manipulatiboan jorratzen dugu.

Argantzonen ingurua funtsean lorategi erraldoi bat da. Horri ere etekina aterako diozue, ezta?

Hala da, bai. Ahalegintzen gara ikasleak egunero naturarekin kontaktuan egon daitezen. Neguan ere, ez bada izugarrizko eguraldi kaskarra, umeek katiuskak dituzte eskolan, kalera atera ahal izateko. Azken finean, urtaro desberdinetan naturarekin kontaktu hori mantentzen saiatzen gara. Bestalde, horrela ere handiagoa da herriarekin berarekin dagoen harremana: hurbiltasun handiagoa lortzen dugu.


Elh Malickek kontzertua eskainiko du gaur Polboriñean

Urgulleko Polboriña udara osoan zehar ari da kontzertuak eskaintzen eta gaurkoan Elh Malick musikari senegaldarrak kontzertua eskainiko du 17:30etan. Folklore Afrikarra, bluesa, reggea eta folk amerikarra nahasten ditu abeslari eta musikagileak.

Ez da aste honetan Polboriñean egongo den kontzertu bakarra, izan ere, bihar, osteguna, Krill Soundsystem saioa izango da arratsaldeko 17:30etatik 20:30etara. Bi kontzertuetan edukiera mugatua izango da.


Ibai-Eder urtegiko inguruak bisitatu dituzte 'Urrutira joan gabe' saioko atal berrian

Hirugarren saioan, Xabat Olaizola Luis Gurrutxaga Nuarbe auzoko bizilagunarekin elkartu da, eta biek batera Ibai-Eder urtegiari itzulia eman diote.


Mima denda, Inar optika eta Arantxa haur moda, Azpeitiko XI. Erakusleiho Lehiaketako irabazleak

Mima etxeko osagarriak dendak irabazi du lehiaketako sari nagusia. Inar optika izan da bigarren saritua, eta hirugarrena, Arantxa haur denda. Bestalde, Diart eta Urbistondo Margoak dendek udalaren eta Bertanen aitortza jaso zuten 25. urteurrenagatik.

Atzo, osteguna, banatu zituzten Azpeitiko Gabonetako XI. Erakusleiho Lehiaketako sariak, Sanagustin kulturgunean. Erakusleiho onenaren 600 euroko saria Mima etxeko osagarriak dendak irabazi du; bigarrena, 400 eurokoa, Inar optikak eskuratu du; eta hirugarrena, 200 eurokoa, Arantxa haur denak.

Erakusleihoak saritzeaz gain, Herritarren Saria ere banatu zuten atzo Sanagustin kulturgunean. Horretarako, Bertan merkatari elkarteak lehiaketan parte hartu duten erakusleihoetako argazkiak partekatu ditu Facebook orrialdean lehiaketak iraun duen artean, eta 'Atsegin dut' gehien jaso dituen argazkiak jaso du 200 euroko saria. Aurten, NKN mutilen moda dendak jaso du Herritarren Saria.

Aitortza, mende laurdenagatik

Azpeitiko Udalak eta Bertan merkatari elkarteak 25, 50 edo 75 urte betezen dituzten dendei aitortza egin ohi die. Atzo, Diart eta Urbistondo Margoak omendu zituzten erakundeak eta merkatari elkarteak. Aurten, 25 urte bete dituzte biek ala biek, eta oroigarria eman zioten "herria bizi mantentzeko merkataritza txikiak egiten duen lan guztiagatik".

Diart eta Urbistondo Margoak dendetako ordezkariak, Agustin Lizarralde zinegotziarekin.


Saria, onenarentzat

Asvel Villerurbannek denboraldiko lehen garaipena lortu du Buesa Arenan.

Iparra erabat galdu ez duen arren, partidako tarte askotan zehar noraezean ibili da Baskonia, eta, azkenik, markagailua estutzea lortu duen arren, garaipenak Zurbaotik Frantziarako bidea hartu du.

Asvel Villeurbannek sailkapenean garaipenik lortu gabe ekin dio gaurko partidari, baina, kantxan ikusitakoaren arabera, Baskoniak baina partida askoz ere serioagoa jokatu du. Merezimendu osoz lortu du talde frantziarrak garaipena, hasiera batetik markagailuan aurrea hartu ostean.

Jokoan buru-belarri egoteak, saria izan ohi du eta bide horretatik, partidako momentu ezberdinetan zehar, hiru aldiz lortu du talde frantziarrak markagailuan hamar puntutik gorako aldea. Baskoniak ohiko duen kemenari esker, partida parekatzea lortu du azken laurdenean, baina ez da nahikoa izan garaipena eskuratzeko. Jokalarien kontzentrazio mailak aurrerapauso bat eman beharko du, ezinbestetean, taldeak Euroligan garaipenak eskuratzen jarraitu nahi izatekotan.


Karakate Bizirik plataformak batzarra egingo du gaur

Gaur iluntzean, martitzena, batzarra egingo du Karakate Bizirik plataformak. Mendigainean eraiki nahi duten zentral eolikoaren harira, lehen mobilizazioak antolatzen dihardu plataformak. Besteak beste, domekan, mendi martxa izango da Karakatera, Soraluzetik eta Elgoibartik abiatuta. Gaurko batzarrera, taldekideak ez ezik, gaiarekiko interesa duen edozein bertara daiteke. 19:00etan da hitzordua, Gaztetxean.

Mendi martxari dagokionez, topaketa da 12:00etan Karakaten. Besteak beste, bertaratzen direnen artean salda eta txorizoa partituko dituzte.

Soraluzetik Karakatera igotzeko bi hitzordu daude. Bata 09:30ean Plaza Berritik eta bestea 10:30ean San Andrestik.

Elgoibartarrei dagokienez, berriz, han ere bi hitzordu egin dituzte: 10:00etan Kalegoen plazan umeekin igotzeko eta 10:30ean Kalegoen plazan gainontzekoak igotzeko.

Hitzaldiak

Domekako mendi martxaz gain, Elgoibarren zein Soraluzen hitzaldi bana antolatu dituzte bertako Karakate Bizirik plataformek, gaia jendarteratu, informazioa zabaldu eta gogoeta egiteko helburuarekin.

Elgoibarren bihar, eguaztena, izango da, 19:00etan, Kultura Etxeko hitzaldi gelan. Soraluzen, berriz, bihar zortzi, maiatzaren 11n izango da, 19:00etan Antzokian.

Zein dira horrelako zentral eolikoek sortzen dituzten arazoak? Badago ordezko alternatibarik? galderari erantzungo diote. Goiener Kooperatibako eta Arabako Mendiak Aske eta Araba Bizirik taldeko kideak izango dira hizlari.

Autokontsumo partekatua eta Energia Komunitateak egungo ereduaren alternatiba izan daitezkeela azalduko dute Goienerreko adituek eta Arabako Mendiak Aske taldeko adituek, berriz, esplikatu dute Karakaten egin asmo duten instalazioaren antzekoek zein inpaktu izaten duten, bai eta proiektu horiek gauzatu nahi dituzten enpresen interesak zeintzuk diren ere.

Elgoibarren hizlari izango dira Goienerreko Oier Etxeberria eta Arabako Mendiak Askeko Iñigo Lezea.

Soraluzen, berriz, hizlari izango da Goienerreko Oier Etxeberria eta Araba Bizirik taldeko Valen Urteaga.


«Taldea mantendu dugu, eta sendoagoa da orain; denak gaude gogotsu, igoera lortzeko»

Les Abellesen kontra galtzeak sortutako «dezepzioa» atzean utzi, eta baikortasunez begiratzen dio Patrick Polidorik, Hernaniko entrenatzaileak, denboraldi berriari. Gaur ziren liga hastekoak trikoloreak, Iruñean; baina talde osoa konfinatuta, ezingo dute jokatu oraingoz.

Oso ezohiko liga hasiera izango du Hernanik, aurten. Gaur zen Ohorezko B Maila hastekoa, La Unicaren kontra, Iruñean; baina ez du bertara bidaiatuko taldeak, eta ezta jokatuko ere: talde osoa konfinatzea agindu dio Osasun Sailak Hernani Errugbi Elkarteari, taldean COVID-19rekin bi positibo izan ondoren.

Gainerako taldeek baino astebete beranduago ekin behar zioten trikoloreek, dagoeneko, aurreko astean Ohorezko Mailan aritzeko kanporaketa jokatu baitzuten. Les Abellesen kontra galduta, ordea, bigarrenean ariko da Hernani, baina are gehiago atzeratuko zaio estreinaldia, orain. Konfinatuta eta entrenatu ezinik, gainera, ezingo dute berehalakoan bueltatu lehiara, itxialdia bukatu ondoren ere.

Eta horixe da, hain justu, Patrick Polidorik eta jokalariek nahi zutena: laster hasi, Les Abellesen kontrako porrota ahazteko. Oztopoak oztopo, denboraldi berriaren aurrean oso baikor agertu da entrenatzailea, eta konfiantza haundia dauka taldearen mailan. «Ohorezko Mailako taldea daukagu, nahiz eta bigarren mailan egon».

Ohorezko Mailan aritzeko kanporaketa galdu zenuten aurreko asteburuan. Nola eragingo dio horrek taldeari, denboraldi hasiera honetan?

Ez da kolpe gogorregia izan, baina bai izan dela dezepzioa, pixka bat. Uste dut prest geundela partidu hori irabazteko, baina dena elkartu zitzaigun kontra: zelaia, haizea eta epailea. Izarrak ez zeuden alineatuta, guk Ohorezko Mailan jokatzeko.

Aukera hori sortu zenetik, Ohorezko Mailan jokatzea zeneukaten buruan?

Baietz esango nuke; bai jokalariek eta bai nik. Ohorezko Mailako taldea daukagu, lehiakorra, eta ni ere oso lehiakorra naiz. Egia da hiru egun lehenago suertatu zela aukera, eta egoera horretan egin behar izan genion aurre, denborarik gabe. Baina tira, orain beste zortzi edo bederatzi hilabete dauzkagu, igandean lortzerik izan ez genuen hori gauzatzeko, eta Ohorezko Mailara bueltatzeko.

Nola hartuko duzue denboraldi hau, Ohorezko B Mailan?

Aukera emango digu, taldea sendotu eta gazteek esperientzia hartzeko. Aurreko urtean, 12-13 aldaketa izan genituen, eta bloke berri bat izan genuen ia. Aurten taldea mantendu dugu, jarraipena izango du, jokalari pare bat kenduta. Segida emateak, ahalbidetuko digu taldea indartzea, Ohorezko Mailara bueltatzeko.

Hori izango da helburua, beraz: igoera lortzea.

Bai, uste dut denak daudela gogotsu, horretarako. Hainbat koxka gainditu beharko ditugu bidean, eta aurrenekoa izango da gure multzoko bi onenen artean egotea, aurreneko itzulian. 12 talde gara, eta beraz, 11 partidu jokatuko ditugu. Horien ondoren, aurreneko biek egingo dute aurrera, igoera lortzeko. Hortik aurrera, zailagoa izango da dena. Beste bi multzoetako onenekin ariko ginateke, seiko multzo batean. Horretan, aurreneko biak sailkatuko dira semifinaletara zuzenean, eta beste lauek kanporaketa jokatuko dute, beraien artean, beste bi plazak erabakitzeko. Hortik aurrera, igoera lortzeko kanporaketak jokatuko dira.

Beraz, aurreneko pausoa da bi onenen artean sailkatzea orain, gure multzoan.

«Aurten zailagoa izango da presioa eta lehiakortasuna mantentzea, joko intentsitatea jaitsi egingo delako orain. Garrantzitsua da horri eutsi eta azken helburua zein den presente izatea beti»

Indarberritzeko balio diezaioke taldeari, Ohorezko B Mailara bueltatzeak? 'Pauso bat atzera, eta beste bi aurrera'...

Bai, erabat, horrela izango da. Dagoeneko erakutsi du taldeak, aurreko denboralditik hona indartu egin dela. Orain, prestaketa partiduetan, Getxoren kontra aritu gara adibidez, Ohorezko Mailan ariko den taldea; eta 40 puntu egin dizkiogu. Beraz, ea zorte pixka bat daukagun, eta jokalari gutxiago lesionatzen zaizkigun. Eta uste dut hala izango dela, jokoa ez delako hain gogorra Ohorezko B Mailan. Horrekin, eta entrenatzeko diziplina zorrotz batekin, uste dut aurrerapauso hori emango dugula. Pauso hori atzera eman bagenuen, orain aurrerakoak ematea dagokigu.

Ohorezko Mailaren aldean, zer aldatuko da denboraldi honetan?

Uste dut aurten zailagoa izango dela presioa eta lehiakortasuna mantentzea, zure buruaren eta helburuen gainean. Joko-intentsitate oso altuan aritzetik gatoz, eta intentsitate hori jaitsi egingo da Ohorezko B Mailan. Beraz, garrantzitsua da lehiakortasuna mantentzea eta gure azken helburua zein den presente izatea beti.

Kontrarioen mailak ere behera egingo du?

Ezberdinak izango dira. Intentsitateak egingo du behera, orain arte oso jokalari haundi eta pisutsuen kontra aritu garelako. Kilo askoko jokalari haundi baten kontra, ezinean, azkenean partiduaz nazkatzen zara. Zeharka bada ere, borroka-kirol bat da, eta ezin duzu hori saihestu.

Eta ezaugarri ezberdin horiekin, ondo moldatuko da Hernani, Ohorezko B Mailan?

Ez dakit esaten, Ohorezko Mailan baino hobeto edo okerrago moldatuko garen. Izan ere, talde indartsuenen kontra hazi egin gara beti, gure mailan salto bat ematea ahalbidetu izan digu. Garrantzitsua izango da, jokalariek asteburu eta partidu bakoitza nola hartzen duten, eta nola bizitzen duten denboraldia.

Zein izango dira kontrario gogorrenak?

Gernika izango da kontrario zuzen-zuzena, igoera lortzeko borrokan. Eta Bera Bera ere bai. Ikusiko dugu beste taldeak nola datozen, baina bi horiek, behintzat, kontrario gogorrak izango dira.

Zortzi euskal talde, eta Gipuzkoako lau ariko zarete. Derbiak ezberdinak izango dira aurten, ezta?

Ordiziaren kontra jokatu izan ditugun derbien aldean, ezberdinak izango dira, bai. Ordizia erreferentziazko taldea da Gipuzkoa mailan, ekonomikoki, fitxaketen aldetik eta fisikoki. Eta beti izan dira bereziak, derbi horiek. Baina orain, Bera Beraren kontra adibidez, gehiago izango dira harrobien derbiak, fitxaketenak baino.

«Desoreka haundia gertatzen ari zen Ohorezko Mailan. Taldeak ari ziren fitxatzen jokalari haundiagoak eta pisutsuagoak, eta teknikoki bai, baina fisikoki ezin genuen beraiekin lehiatu»

Lehiakortasuna mantentzeaz hitz egin duzu. Presio gutxiago sentituko dute jokalariek aurten?

Hasieran ez, motibazioa eta intentsitatea oso altu izango dute. Baina pixkanaka, denboraldia aurrera doan bezala, zaila da horri eusten. Duela bederatzi urte gertatu zitzaigun, igoera lortu genuenean. Partidu guztiak irabazten ari zara, erasoko bonusarekin, eta astebururo bost puntu lortzen. Eta horrela da zailagoa intentsitatea mantentzen. Ohorezko Mailan, intentsitatea jaitsiz gero, berehala jasotzen zenuen horren zigorra, kontrarioak entsaioa edo zigor kolpea lortuta. Orain, aukera gehiago daukazu, huts egin arren, punturik ez jasotzeko.

Intentsitatea galtze hori, kaltetan izan daiteke gero...

Horrela da. Oso garrantzitsua da intentsitatea, motibazioa eta presioa mantentzea, partidu zailenak eta inportanteenak iristen direnean, igoera jokoan daukazunean, huts ez egiteko. Baina zaila da zortzi edo bederatzi hilabetez eustea horri.

Taldea ia bere horretan mantendu duzuela aipatu duzu. Nola ikusten duzu?

Loketi Manu eta Kane izan ezik, denek jarraitu dute taldean. Gainera, Xabier Lucas bueltatu da Baionako Avironetik, eta horrek lagundu egingo digu, motibazioari eta intentsitateari dagokionez ere. Eta 23 urtez azpikoen taldetik igo ditugu zenbait jokalari. Saiatuko gara haiek ere jokatzeko aukera izan dezaten.

Uste dut Ohorezko Mailako taldea daukagula, nahiz eta bigarren mailan egon. Talde gaztea daukagu oraindik, eta lortu behar dugu jokalari horiek esperientzia hartzea eta maila gorenera egokitzea. Duela hiru urte hasi zen prozesu bat da, harrobiko jokalari horiek aurreneko talderako prestatzekoa; eta espero dugu aurten prest egotea.

«Taldeak erakutsi du, aurreko denboralditik hona indartu egin dela. Prestaketa partiduetan, Getxoren kontra 40 puntu lortu genituen, adibidez»

Badira hilabete batzuk, bigarren mailara jaitsiko zinetela konfirmatu zela. Orain, hotzean aztertuta, nola ikusten duzu aurreko denboraldia?

Uste dut Ohorezko Mailan desoreka haundia gertatzen ari zela. Taldeak ari ziren fitxatzen tamaina eta pisu gehiagoko jokalariak, eta fisikoki ezin genuen beraiekin lehiatu. Teknikoki ez dugu arazorik izan inoiz, ondo moldatu gara. Baina errugbian fisikoak garrantzia haundia dauka, eta fitxaketa horiek liga desorekatu dute.

Zaleen aldetik, zein mezu jaso duzue jaitsieraren ondoren?

Pena hartu zuten jaitsierarekin, noski, baina ez gaituzte alde batera utziko. Bai nik eta bai jokalariek, jaso dugu beraien babesa, eta Landarera etortzen eta animatzen jarraituko dute.

Denboraldia ondo joanez gero, ilusioa berreskuratu dezakete akaso, ezta?

Bai, horretan ere lagundu dezake, zalantzarik gabe. Taldea irabazten eta goiko postuetan ikusteak, beti pizten du ilusioa. Urteak ziren, denboraldi bat edo beste kenduta, beti ez jaisteko borroka horretan genbiltzala, gorago begiratu ezinik. Beraz, denboraldi honek, zentzu horretan, eman diezaieke atseden bat, eta ilusioa berritzen lagundu.

Eta zuk, mantentzen duzu ilusioa?

Nik bai. 12-13 urte daramazkit taldean, eta oso harreman ona daukat jokalariekin. Oraingoz badaukat ilusioa, eta ez dut burutik pasa ere egin, taldea uztea. Erabaki hori hartzeko momentua iristen denean, jokalariekin batera hartuko dut. Oraingoz, lanean jarraitzeko gogotsu nago.


Aldaketa gutxi

Gaurko eta ondorengo egunetako eguraldi iragarpena.


Eztalako inaugurazioa urtarrilera atzeratu dute

Bihar, hilaren 19an, ziren Eztalako aldagela eta eraikin berritua inauguratzekoak udala, AKE eta Diputazioa. Foru Aldundiko agenda kontuak medio, ordea, urtarrilera atzeratu dute ekitaldia.


Okerretik okerrera doa

Osasuna ezinean aritu da etxean Vila-realen kontra, eta laugarrenez galdu du jarraian. Hamarrekin aritu da 19. minututik, epaileak Aridane egotzi baitu


Pilotako txapelketa herrikoietarako izen ematea zabaldu dute

Ezkuzko eta palako txapelketa herrikoiak antolatuko ditu aurten ere Zumaiako Kirol Elkarteak. Bietarako izen-ematea zabaldu dute jada.

Zumaiako Kirol Elkarteak zabaldu du jada eskuzko eta palako txapelketa herrikoietarako izen-ematea. Pilotariek apirilaren 23ra arte izango dute apuntatzeko aukera. Horretarako, mezu bat bidali beharko dute zpelkartea@gmail.com helbidera. Pilotari bakoitzak 10 euro ordainduko ditu.

Antolatzaileek azaldu dutenez, eskuzko partidak ostiral arratsaldetan jokatuko dira; palakoak, berriz, ostegun eta larunbatetan. Denak ere Odieta pilotalekuan.


Metropoli Forala 2022-02-16

Unai Lako kaka esplikatzen, Nora Salbotx emakume anonimoez, Fermin Artola Atenasetik. Maria Solana eta Patri Perales parlamentariak


"Heldu eta gazteen ezintasun eta aseezintasunak taularatu nahi izan ditugu"

Ikusle gazte eta ez horren gazte, heldu eta oraindino heltzear daudenentzat sortu du Benetan Be teatro-konpainiak Porno vs Afrodita (edo I ♥#gorkaurbizu) antzezlana. Barikuan, apirilaren 30ean, ikusgai egongo da Algortako Muxikebari Antzokian, eta, horretan, hainbat zalantza, grina, ezintasun aseezintasun eta beste horrenbeste ergelkeri sexual eta afektiboez barre egiteko aukera egongo dela diote sortzaileek. Horren inguruan eta beste hainbat kontuez berba egiteko aukera izan dugu Patricia Urrutia laneko aktore eta zuzendariagaz.

Heziketa sexual eta afektiboa ardatz hartuta, gazteei eta helduei zuzendutako umorezko antzezlana da hau. Nondik dator horrelako lan bat egitearen ideia?

Edozein sorkuntza-lanean gertatzen den bezala, pizgarri ezberdinak egon dira. Guztia hasi zen heziketa sexualaren inguruko eskola-programa batek sortu zuen zalapartarekin; orduan hasi nintzen hainbat irakurketa egiten, nolabaiteko informazioa batzen. Pornoaren harira, gertatzen dena da, edo programa horretan planteatzen zena zen, gazteek eskolan heziketa-sexual eta afektiborik jaso ezean Internetera jotzen dutela erantzun bila. Eta zer aurkitzen dute bertan? Zer eta pornoa. Horrek, askotan, arazoak sor ditzake, fikzio hori errealitatera eramanda desfase edo ondorio larriak eragiten dituelako. Gainera, gero eta gazteago hasten dira edukiok kontsumitzen, eta horiek gero eta bortitzagoak dira. Horren aurrean, hausnarketa izan zen askatasun edo aukera gehiago dauden garai honetan ondorioak gero eta atzerakoiagoak direla, neurri batean: beldurrak, ezintasunak, elkar ez aurkitzea... Horri aurre egiteko, gu, artetik edo antzerkitik, zerbait egin behar genuela uste genuen, eta horren ondorioa da antzezlan hau.

Zaila egin zaizue horri guztiari forma ematea?

Lehenengo zalantza izan zen ea nortzuk ginen gu edozer gauza esateko; gure ezintasun guztiekin, eta ergelkeria sexual eta afektiboekin, gu ez gara inor inori eskolak emateko. Orduan, nolabaiteko gabezia horietatik tiraka, esan genuen gureak eta jendearenak ez direla oso urrunekoak ezin aurkitze horiek. Hala, erabaki genuen ezintasun horiek guztiak oholtzara eramatea, eta umorearen bitartez elkarrekin barre egitea. Eta abiapuntua hori da, hausnarketarako bidea zabaltzea gaia mahaigaineratuta. Dramatik heltzerik ere badago horri, baina, arinkeriarik eta mina ukatu gabe, erabaki genuen umorea erabiltzea, gure lengoaia ere badelako hori.

Zer ikusiko du ikusleak horretan?

Zehatz-mehatz, antzerki-egoera soinu proba bat da, gaztetxe edo kultur elkarteko bateko gaueko kontzertuaren aurrean ematen dena. Garai batean kide askokoa zen musika-taldea dago oholtza gainean, baina, orain, hiru kide baino ez dituena, 40-45 urte ingurukoak. Hala, gaztetako bizitzak ez dauka lekurik jada euren heldu-bizitzan: familia, seme-alabak, lana, nekea... Gain hartu dute, eta ezin diote horri eutsi. Orduan, hiru pertsona horiek harrapatuko ditugu muturreko egoera horretan euren azken arnasa hartzen. Askotariko egoerak emango dira, hainbat baliabideren bitartez, hala nola bideo-deien laguntzaz. Hortik aurrera, bestelako pertsonai batzuk ere agertuko dira, eta baita bi mamu beste plano batean. Plano gorenean, aldiz, Porno eta Afrodita jainko-jainkosak ikusi ahalko dira, hilkorrei begira, eta hilkorrok debekatuta ditugun bultzada eta pasioez gozatzen modu neurrigabean. Antzerki-hizkuntza ezberdinak erabili ditugu maila bakoitzean, eta horrek baimendu digu gauzak oholtza gainera eramatea umorearen bitartez.

Porno berba deigarria da antzezlan batean...

Bai; gai horren inguruan aritzen gara horretan, baina ez da porno-ikuskizuna, inondik inora, ezta epaiketa bat ere. Gaia mahaigaineratu dugu, horren inguruan hausnarketa bat bideratzeko. Horretarako, esan bezala, antzerki-lengoai ezberdinak baliatu ditugu. Bestalde, nolabait, Afrodita maitasuna eta edertasunaren jainkosa basati eta absolutuaren maila berean jarri dugu Porno jainko berria, guk jainkotu duguna edo jainkotuta dagoen hori.

Pornoa, erotismoa... Eros jainkoa datorkit burura, sexu-erakarpenaren eta sexuaren isla gisa; Afrodita, aldiz, maitasun erotikoari. Hitz joko bat da?

Bai, izan ere, ikerketa garaian irakurritako Byung-Chul Han-en La agonía del Eros lanak horren inguruan egiten du hausnarketa: norbanako isolatuek osatutako depresioa eta nekearen gizartean, Eros hilzorian dagoela adierazten du. Kapitalismoak "bestea" deuseztatzen du, eta dena kontsumoaren menpe ezarri. Kapitalismoak, dena merkantzia bezala erakustean, pornoa areagotzen du, ez baitu sexuaren beste erabilpenik ezagutzen eta, ondorioz, esperientzia erotikoa desagertzen da. Orduan, horren harira, guk Eros beharrean Afrodita hartu genuen, emakumezkoa delako eta mitologian polemikoagoa delako, basatiagoa. Pornoak, aldiz, disoziazioa egiten du fisikoaren eta sentimenduen artean. Hala, borroka bat dago hor, eta konfrontazio hori eraman dugu oholtza gainera; ikusiko dugu zer gertatzen den... ez dugu spoilerrik egingo, kar kar.

"Musikak leku handia du antzezlan honetan; ez da musikala, baina presentzia handia du emozioen konektore gisa"

Musikak ere garrantzi handia du obran...

Bai, hasiera-hasieratik, oso modu musikalean egituratzen hasi nintzen testua. Hori dela eta, antzerkia musikaz blai dagoela diogu. Musikak leku handia du antzezlan honetan; ez da musikala, baina presentzia handia du emozioen konektore gisa: pertsonaien artean, helduen artean, gazteen artean... Azkenean, horixe da elkartzen gaituena, eta konexio horiek bilatu ditugu ikusleen eta antzezleon artean. Musikak duen indar hori inbokatzen dugu, eta zuzenean jotzen dugu baita ere. Espresuki sortutako abesti batzuk jotzen ditugu, eta bertsioren bat edo beste baita ere. Gainera, Asier Ituartek sortutako soinu banda originala ere sartzen dugu pistatik. Zoragarria da.

Eta... Zergatik txertatu duzue Gorka Urbizuren izena berton?

Lotura emozionala du horrek. Oso garrantzitsua da izenburuan #gorkaurbizu traola hori, gazte eta helduen artean ematen den beste gai indartsu bat dakarrelako harreman sexual eta afektiboetan: sare sozialen gaia, identitate likidoak eta mamutzeak, besteak beste. Sare sozialek sortarazten duten ustezko gertutasun horren ondorioak eta errealitateak ekarri nahi izan ditugu. Eta, horretarako, idealizazio edo kontu erromantiko horren isla gorena rock-starra da. Izan zitekeen Kurt Cobain edo Jim Morrison, baina gaur egunean gurera ekarrita, erreferentea Berri Txarrak zela uste genuen; joan den urteetan talde horren agurraren harira sortu zen zalapartarekin Gorka Urbizu leku guztietan zegoen. Hala, musikaren inguruan sortzen den lilura hori islatzeko Urbizu erabili nahi izan dugu; baina ez du parodikoa izan nahi, inondik inora.

Hiru aktorek osatzen duzue antzezlana, baina, horren atzean, lantalde handia egon da, ezta?

Bai, hiru aktore gara, musikariak ere bagarenak, eta hiruron artean 9 pertsonai osatzen ditugu. Horrez gainera, urritik gurekin biran dagoen teknikari bat dago. Baina, bai, aurretik sorkuntza-garaian lantalde zabalagoa izan dugu bidelagun. Oso garrantzitsua izan da talde hori. Izan ere, nik idatzi dut testua, baina prozesuan talde osoaren ekarpenek antzezlana bera aberastu dute.

Porno vs Afrodita da Benetan Be konpainiaren bigarren lana. Zein ezberdintasun dago lehenengoarekin alderatuta?

Lehenengo proposamena haurrentzako antzezlana izan zen, eta, oraingoa, aldiz, gazte-helduentzakoa. Horrek erronka bat suposatu digu, haurrentzako ikuskizunak errez betetzen direlako; errazagoa publikoarengana heltzea. Hortaz, alde handia igarri dugu horretan, hau da, lanaren ikusgarritasuna lortzeko eta publikoa deitzeko lanean. Guretzat garrantzitsua da jende gaztea mugitzea, erakartzea, eta horretan dihardugu. Izan ere, gazteak normalean ez dira teatrora joaten; hala ere, erantzun ona jasotzen ari gara, eta normalean antzerkietara joaten ez den jendea mugitzen hasi da.


Perspektiba

Gauzak ikusteko erak

asko baldintzatzen gaitu

eta agerian utzi ohi du

lehenesten dugun jarrera.

Edozein kokapen ez da

askotan aproposena

baina eroso bagaude

zaila zaigu mugitzea.

Behetik begiratuta,

goikoa ez da zehatza

baina horra hor zalantza:

ikusten duguna baino

ederragoa izango ote da?

ala… hantxe al dago akatsa?

Goitik behera begira,

xinple ematen du, tira,

nahiz eta, esentzia,

oinarrian dagoen agian.

Parean jartzean beti

egokiagoa da begirada

behatzen duguna behintzat

erpin bakarra ez bada!


Eguraldi nahiko eguzkitsua

Gaurko eta asteburuko eguraldi iragarpena.


Mende laurdena ospatzeko prest da Azkoitia-Azpeitia maratoi erdia

Hilaren 24an 25. aldia beteko du Diego Garciaren omenezko lasterketak; proba motza ere egingo dute, seigarren aldiz. Parte hartzaile kopurua azken urteetako handiena izango da, baita eliteko lasterkariena ere. Egitarau betea prestatu dute lasterketaren aurreko egunetarako zein egunerako, eta biharamonean egingo duten bazkari herrikoiarekin borobilduko dute mende laurdenaren ospakizuna.

Antolatzaileak eta babesleak, gaurko aurkezpenean. (Mailo Oiarzabal) XXV. Azkoitia-Azpeitia maratoi erdia eta VI. lasterketa motza gaur aurkeztu dituzte, udaletxeko ganbaran. Hilaren 24an, larunbata, izango dira lasterketak; 16:15ean hasiko da lasterketa motza eta 16:30ean maratoi erdia, biak Azkoitian, eta helmuga Azpeitiko Loiolako Inazioren etorbidean egongo da, urtero legez. Diego Garcia zenaren omenezko probaren antolatzaileek "edizio berezia" izango denaren gaineko hainbat xehetasun aletu dute aurkezpenean, erakundeen eta babesle pribatuen ordezkariz inguratuta. Han izan dira, besteak beste, Eneko Etxeberria eta Javier Zubizarreta Azpeitiko eta Azkoitiko alkateak, eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Kirol sailaren Ariketa Fisikoa eta Osasuna ataleko dinamizatzaile Iñaki Iturrioz; Carmen Garcia, Diego zenaren arreba, izan da hutsik egin ez duen bestea. Agustin Jimenezek hitz egin du antolatzaileen izenean. Azkoitia-Azpeitiaren antolakuntza taldea "hamahiru boluntariok eta kirol talde batek" osatzen dutela gogoratu du. Horregatik, erakunde publikoen eta enpresen babesa "ezinbestekoa" dutela gogoratu du "probak aurrera egiten jarraitzeko"; eta neurri berean goraipatu du antolatzaileen taldeari lasterketaren egunean batzen zaizkion bi herrietako "ehundaka" boluntarioen lana.

Parte-hartzea, gora Bi lasterketetarako izen emateak martxan daude oraindik, Interneten kirolprobak.com atarian, eta Azkoitiko Plaza Berri Sport, Azpeitiko Fullgas eta Euskadi Sport, eta Donostiako Robers dendetan ere bai. Hilaren 22an itxiko dira berez izen emateak, baina baliteke "aurten lehenago" ixtea epea. Izan ere, izen ematea "oso ondo dihoa", Jimenezen hitzetan, eta baliteke mila parte-hartzaileren gehienezko mugara iristea. Gaur goizean 825 lagun zeuden izena emanda maratoi erdian. Horietatik, 383 gipuzkoarrak dira; eta 683 gizonezkoak, eta 116 emakumezkoak. Lasterketa motzean, berriz, 135 ziren goizean izena emana zutenak, 72 gizonezkok eta 63 emakumezkok; denetara, 91 gipuzkoar. Lasterketa motzean, beraz, askoz parekatuago daude gizonen eta emakumeen kopuruak, baina maratoi erdian ere "emakumeek gora" egin dutela nabarmendu du Jimenezek. Azkoitia-Azpeitia "eliteko lasterketa bat bezala" identifikatzen du jende askok, Jimenezen esanetan, "baina lasterketa herrikoia ere" badela azpimarratu nahi izan du, beste behin, antolakuntza taldeko kideak. "Azkoitia-Azpeitia bukatu daiteke bi ordutan, eta bi ordu eta erditan ere bai, hori da gure denbora muga. Korrika ondo egitea ez da azkar egitea, bakoitzak bere mailan egitea baizik". 25. edizioa izateak izan du eragina parte-hartzearen gorakadan. Antolatzaileek ahalegin berezia egin dute mende laurdena ospatzeko; aurrekontua ere aurreko urteetakoa baino handiagoa du probak. Korrikalari herrikoiak erakartzearen urteroko erronka berrindartua fruituak ematen ari da, eta eliteko atleten arloan ere "esfortzu berezia" egin dute. Goi mailako hamabi gizonezkok eta zazpi emakumek osatuko dute elitekoen zerrenda, eta tartean daude Azkoitia-Azpeitia inoiz irabazitako batzuk: Emmanuel Bett, Mark Kiptoo eta Joseph Kiprono Kiptum keniarrak, eta Zulema Fuentes Pila espainiarra. Horiekin lehian ariko dira Samuel Kiplimo Kosgei (Kenia), James Rungaru (Kenia), Nathan Ayeko (Uganda), Stephen Omito Arita (Kenia), Kiprono Menjo (Kenia), Stephen Muendo Mwendewa (Kenia), Ronald Kirui (Kenia), Merhawi Tsegay (Eritrea) eta Erick Kiplangat (Kenia) gizonezkoetan, eta Leonida Jemwetich Mosop (Kenia), Mercy Kepchumba (Kenia) Hawi Megersa (Etiopia) eta Azucena Diaz Calvo (Espainia) emakumezkoetan. Gipuzkoako eta Euskadiko maratoi erdiko txapelketak ere jokoan izango dira aurten Azpeitia-Azkoitia lasterketan.

Zerbitzuak eta osagarriak Zerbitzu eskaintza zabala jarriko dute aurten ere antolatzaileek, bereziki lasterkari herrikoiei zuzenduta. Garraioari dagokionez, Donostiatik, Bilbotik eta Gasteiztik joan-etorria egiteko autobusak egongo dira, eta Azpeititik Azkoitiko irteerara joateko autobusak ere bai, Ikasberriko biribilgunetik abiatuta; 14:45ean aterako da aurrena, eta 16:00etan azkena. Irteeran WC-bus bat ere jarriko dute aurten, berrikuntza gisara. Dortsalak, opari jasoko dituzten kamisetarekin eta poltsarekin batera, lasterketa egunean jaso beharko dituzte korrikalariek Azkoitian, 12:00etatik 16:00etara, Julio Urkijo kalean; dendetan izena ematen dutenek dendan bertan jaso dezakete, hala adieraziz gero. Aurten, gainera, maratoi erdia amaitzen duten guztiek domina berezia jasoko dute, Diego Garciaren irudiarekin. Dutxak eta aldagela zerbitzua, berriz, Azpeitiko igerilekuan izango dituzte; masaje zerbitzua ere izango dute nahi dutenek, helmugan. 3 eta 10 urte arteko umeentzako ludoteka zerbitzua ere emango dute, Sanjuandegiko Txiki Txoko ludotekan, 15:00etatik 19:00etara. Lasterketaren garaian izango da berrikuntzetako bat. Euskadi Gaztearekin elkarlanean, bi animazio gune jarriko dituzte: Azkoitiko Plaza Berrikoa Oihan Vegak gidatuko du, eta Azpeitiko plazakoa Txurruk.

Bazkaria, erakusketak, hitzaldiak, musika... Aurreko urteetan bezala, maratoi erdiaren bueltan beste hainbat ekitaldi ere prestatu dituzte antolatzaileek. Erakusketak, hitzaldiak, kontzertua... izango dira aurten ere. Baina bada 25. urteurreneko ospakizuna borobilduko duen hitzordu berezi bat: lasterketaren biharamonean, hilaren 25ean, Loiola Hotelean egingo duten bazkaria. "25 urteotan gurekin ibili diren guztiei egiten diego gonbidapena", esan du Jimenezek. Hau da lasterketan inguruan prestatu dituzten beste jardueren zerrenda: Etzi, osteguna Nutrizioari eta hidratazioari buruzko hitzaldia, Elikasporten eskutik. Azkoitiko Elkargunean, 19:00etan. Martxoak 20, asteartea Argazki erakusketa irekiko dute Sanagustin kulturgunean, Azpeitiko Argazki Elkarteko kideek eta Felix Sanchezek lasterketaren aurreko edizioetan ateratako irudiekin. Azkoitian ere egitekoak dira argazki erakusketa, baina zehazteke dituzte hango tokia eta datak. Martxoak 22, osteguna Diego ezagutzen emanaldia eta solasaldia atletekin. Azkoitiko Elkargunean, 11:00etan, Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleentzat. Martxoak 23, ostirala Diego ezagutzen emanaldia eta solasaldia atletekin. Sanagustin kulturgunean, 11:00etan, Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleentzat. Martxoak 24, zapatua La M.O.D.A. taldearen kontzertua, Sanagustin kulturgunean, 23:00etan, Kulturaz kooperatibarekin elkarlanean. Martxoak 25, igandea Ospakizun bazkaria Loiola Hotelean, 14:30ean. Bazkarirako txartelak salgai jarriko dituzte Azkoitiko Plaza Berri Sport dendan eta Azpeitiko Juantxo Txiki eta Eguzkitza tabernetan, 35 euroren truke.