BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE
van 1 juli 1999
inzake de steun die Spanje voornemens is te verlenen aan Brilén SA
(kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 2131)
(Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek)
(Voor de EER relevante tekst)
(1999/672/EG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,
Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),
Na de belanghebbenden overeenkomstig voornoemde artikelen in de gelegenheid te hebben gesteld hun opmerkingen kenbaar te maken(1) en rekening houdend met deze opmerkingen,
Overwegende hetgeen volgt:
I. Procedure
(1) Bij brief van 2 december 1997 heeft Spanje bij de Commissie een voornemen aangemeld om overheidssteun toe te kennen aan Brilén SA, gevestigd in Barbastro, in het autonome gewest Aragón (hierna "Brilén"). Bij brief van 22 december 1997 verzocht de Commissie om bijkomende inlichtingen. De Spaanse autoriteiten antwoordden bij brief van 12 februari 1998.
(2) Bij brief van 4 mei 1998 stelde de Commissie Spanje in kennis van haar besluit de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag in te leiden ten aanzien van deze steun. Bij schrijven van 10 juni 1998 hebben de Spaanse autoriteiten hun opmerkingen gemaakt.
(3) De beslissing van de Commissie om de procedure in te leiden werd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen(2) bekendgemaakt. De Commissie verzocht de belanghebbenden hun opmerkingen over de steunmaatregel toe te zenden.
(4) De Commissie heeft opmerkingen van belanghebbenden ontvangen. Zij heeft deze doen toekomen aan de Spaanse autoriteiten, die hierop hun reactie hebben gegeven; hun opmerkingen werden toegezonden bij schrijven van respectievelijk 2 oktober 1998 en 20 mei 1999.
(5) Op 27 oktober 1998 werd tussen de Commissie, de Spaanse autoriteiten en de vertegenwoordigers van de onderneming een bijeenkomst gehouden. Bij brief van 29 oktober 1998 verzocht de Commissie de Spaanse autoriteiten nieuwe opmerkingen toe te zenden. De Spaanse autoriteiten antwoordden bij brief van 19 januari 1999. Bij schrijven van 4 februari 1999 vroeg de Commissie om nadere bijzonderheden op een aantal punten. De Spaanse regering antwoordde bij brief van 9 april 1999.
II. Omschrijving van de steun
Het begunstigde bedrijf
(6) Brilén behoort tot het Samca-concern, een onderneming die eveneens is gevestigd in Aragón en die voornamelijk bedrijvig is in de sectoren van de mijnbouw, de landbouw, de chemische sector, de textielsector, de bouw- en andere sectoren. Het totale aantal werknemers van het concern bedraagt 4000, met vestigingen over heel Spanje verspreid en ook in andere landen zoals Frankrijk, Italië en Argentinië. Brilén telt 266 werknemers en had in 1996 een omzet van 6059 miljoen ESP.
(7) Brilén fabriceert en verwerkt polyester en heeft, als onderdeel van zijn activiteiten in de textielsector, twee productielijnen: polyesterfilamentgaren en PET/stapelvezel. De grondstoffen voor de vervaardiging van deze producten worden geleverd door de eigen polymerisatiefabriek van de onderneming (32000 ton per jaar). De extrudeercapaciteit voor textielgaren van 19370 ton per jaar bepaalde de maximaal gecombineerde productiecapaciteit voor de twee producten.
(8) In 1994 werd 7554 ton continufilamentgaren en 6546 ton PET/stapelvezel geproduceerd, hetgeen een bezettingsgraad van de extrusiecapaciteit van 73 % inhoudt.
(9) [...](3)
(10) Doordat de productietechniek was verouderd en er in de markt voor stapelvezel weinig beweging zat, werd in de periode 1992-1996 een bedrijfsplan toegepast om de productie aan de nieuwe marktvereisten aan te passen. De productielijn voor PET/stapelvezel werd daarom afgebroken en de onderneming richtte haar activiteit op de productie van continufilamentgaren. De totale productie van continufilamentgaren vóór de investering (1997) bedroeg 9987 ton, dat wil zeggen 52 % van de totale extrudeercapaciteit.
(11) De polyesterfilamentgarenlijn produceert continufilamentgaren op cops, gespannen en gerekt garen (SDY) op klossen, rek-spoelgaren (DWY) op klossen, voorgeoriënteerd garen (POY) op klossen en kettinggaren en gestrekt garen in bundels. De markt voor tussenproducten die door Brilén worden geproduceerd in de textielsector, met inbegrip van de sector van kleding, breigoed en decoratie.
(12) De onderneming voert ongeveer 30 % van haar productie uit naar andere lidstaten en ongeveer 5 % naar de rest van de wereld, een patroon waarvan niet wordt verwacht dat het na de uitvoering van het project beduidend zal veranderen.
(13) De Spaanse autoriteiten hebben benadrukt dat de onderneming een belangrijke drijvende kracht is in de regionale economie, zowel door de eigen economische activiteiten als door de rechtstreekse en onrechtstreekse werkgelegenheid die zij met zich brengt.
Het project
(14) De Spaanse autoriteiten hebben verklaard dat de geplande investering zou worden uitgevoerd tussen 1997 en 1998 en uitsluitend betrekking heeft op de technologische rationalisering en opwaardering van de productie-installatie voor polyestergaren. Terwijl de polymerisatiecapaciteit ongewijzigd zou blijven op 32000 ton, zou de extrudeercapaciteit voor continufilamentgaren stijgen van 9500 ton per jaar tot 11500 ton, met een overeenkomstige daling van de PET/floc-productie van 22500 ton naar 20500 ton. De nominale productiecapaciteit voor textielgaren zal ongewijzigd blijven op 19370 ton per jaar. Aldus verwacht men dat, na de voltooiing van het project, de capaciteitsbezetting 59 % zal bedragen.
(15) Volgens de Spaanse autoriteiten zal de gecombineerde capaciteit voor deze producten niet veranderen door de nieuwe investering. In plaats hiervan zou de productie worden geheroriënteerd met een overschakeling van stapelvezel, waarvoor de marktvooruitzichten door de ontwikkeling van de vereisten inzake kosten en kwaliteit onbevredigend zijn, naar polyesterfilamentgaren waarvoor de marktvooruitzichten beter zijn.
(16) De investering heeft betrekking op vier productiesectoren en betreft voornamelijk de aankoop van nieuwe machines, zoals een spinlijn om spinbadgeverfd garen te produceren, een rek/spoelmachine, rek/twijnmachines en rek/scheerlijnen. Zij zal ook bouwwerken en andere hulpinstallaties omvatten, zoals elektriciteit, stoom, samengeperste lucht, airconditioning, intern vervoer, controleapparatuur en veiligheidssystemen. De onderneming kiest voor een nieuwe technologie die een hogere graad van vermenging van de filamentgarens mogelijk maakt. Dit zal de concurrentiepositie van de onderneming verbeteren en leiden tot minder vervuiling in de daaropvolgende texturizeringsprocédés. Hierdoor kan de onderneming een strategie volgen waarbij zij haar marktaandeel in polyestergaren in de verschillende vormen (klossen, cops en bundels) vergroot door de middelhoge prijsmarkten te betreden. Het project moet een aanzet vormen om in deze sector de gevolgen te keren van het beleid van de belangrijkste Europese producenten gedurende de laatste tien jaar, waarbij in Spanje werd gedesinvesteerd en installaties werden gesloten ten gunste van de eigen, nationale vestigingen. Dankzij het project zullen 25 nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd.
(17) Terwijl 40 % van de geplande investering betrekking heeft op activiteiten die buiten het bestek vallen van de kaderregeling voor steunmaatregelen in de sector synthetische vezels(4), (hierna "de kaderregeling") waarvan de werkingssfeer en de voorwaarden enkele malen, laatstelijk in 1999(5), zijn herzien, en met name op het rekken, scheren en sterken (deze procédés maken geen deel uit van het extrusie/texturizeringsprocédé en de installaties zijn er ook niet geschikt voor), betreffen de overige 60 % de vervaardiging van spingaren, die wel binnen het toepassingsgebied van de kaderregelingen valt.
(18) Wat de buitenlandse handel betreft, wordt verwacht dat de onderneming, wanneer de investering eenmaal is gedaan, de uitvoer, met name naar derde landen, verhoogt.
(19) De Spaanse autoriteiten hebben verklaard dat de totale in aanmerking komende investeringskosten 2012 miljoen ESP (12,09 miljoen EUR), en het voorgenomen steunbedrag 201,2 miljoen ESP (1,21 miljoen EUR) bedragen, met een steunintensiteit van 10 %. De steun zou worden toegekend in het kader van de goedgekeurde regionale economische stimuleringsmaatregelen(6). De rechtsgrondslag wordt gevormd door wet nr. 50/1985 van 27 december betreffende regionale stimuleringsmaatregelen voor de correctie van het gebrek aan evenwicht tussen de regio's(7), Koninklijk Besluit nr. 1535/1987 van 11 december 1987(8) (uitvoeringsverordeningen van wet nr. 50/1985) en de Koninklijke Besluiten nr. 491/1988 van 6 mei 1988(9) en nr. 2486/1996 van 5 december 1996(10) (omschrijving van de voor steun in aanmerking komende zone in Aragón). De steun is afhankelijk van de voorwaarde dat de 266 bestaande arbeidsplaatsen worden behouden en dat 25 nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd.
III. Opmerkingen van belanghebbenden
(20) Opmerkingen werden ingezonden door het Internationaal Comité kunstzijde en synthetische vezels (CIRFS) en Brilén zelf.
(21) Het CIRFS merkte op dat het de organisatie is die de Europese synthetischevezelindustrie vertegenwoordigt, waarvan de aangesloten ondernemingen 85 % van de productie in de Europese Gemeenschap voor hun rekening nemen. Het verklaarde voorstander te zijn van de volledige, rigoureuze en onpartijdige toepassing van de kaderregeling. Het comité wees er nadrukkelijk op dat in dit geval het relevante product, in de zin van de kaderregeling, continupolyesterfilamentgaren is en dat de voorgenomen steun bedoeld is als bijdrage aan een geplande investering om de productiecapaciteit van Brilén voor deze vezel te vergroten. Het wees erop dat, hoewel de totale productiecapaciteit voor synthetische vezels van Brilén onder het niveau van enkele jaren geleden zal blijven, overeenkomstig de kaderregeling alleen de capaciteit voor het relevante product in aanmerking mag worden genomen. Het verklaarde dat de gemiddelde capaciteitsbezetting voor het relevante product in de EER in 1996-1997 slechts 86 % bedroeg, en dat hieruit bleek dat de productie van de meeste fabrikanten veeleer door de vraag dan door factoren in verband met het aanbod is beperkt. Door de sterke druk van de leveranciers in Azië verwacht het dat de invoer van buiten de EER op hetzelfde niveau zal blijven of zelfs licht zal stijgen en dat de structurele overcapaciteit in deze sector ten minste tot 2003 zal aanhouden.
(22) Bij brief van 7 juli 1998 zond Brilén de volgende opmerkingen in antwoord op de beslissing van de Commissie om de procedure in te leiden:
(23) Brilén was het niet eens met de Commissie waar zij stelt: "De onderneming voert ongeveer 30 % van haar productie uit, een cijfer waarvan niet wordt verwacht dat het beduidend zal veranderen na de voltooiing van het project.". De realiteit van het project is precies het tegenovergestelde: verwacht wordt dat de onderneming haar uitvoer verhoogt, met name naar derde landen, zoals Argentinië, Canada, de Verenigde Staten, Algerije en Israël.
(24) Zij was het er niet mee eens dat werd geoordeeld dat de geplande investering de extrusiecapaciteit zou doen toenemen. Zij wees er met klem op dat van een werkelijke vergroting van de extrusiecapaciteit geen sprake is, maar van vervanging van het product, namelijk een omschakeling van de standaard stapelvezel naar gespecialiseerd continufilamentgaren. Tussen 1980 en 1994 had de onderneming extrusiecapaciteit voor circa 19370 ton vezel per jaar. Brilén vervaardigt op dit ogenblik 9987 ton continufilamentgaren per jaar (96 dtex), wat een capaciteitsbezetting van slechts 52 % betekent. Na de geplande investering in polyestervezel zal de onderneming 11500 ton per jaar (100 dtex) produceren, wat de capaciteitsbezetting op 59 % brengt.
(25) Zij was het niet eens met de bewering dat de door Brilén gevraagde steun de mededinging binnen de EER zal verstoren. Het gevraagde steunbedrag maakt slechts 10 % uit van de geplande investering en slechts 1,6 % van de kosten van verkoop en kan daarom geen invloed van enige betekenis hebben op het investeringsbesluit of op het concurrentievermogen van de onderneming. Bovendien is de uitbreiding van de productie van continupolyesterfilamentgaren door Brilén niet gericht op de belangrijkste productmarkten, waar een duidelijke overcapaciteit bestaat en die niet de doelmarkten voor een onderneming van de omvang van Brilén zijn, en ook niet kunnen zijn.
(26) Zij was het ermee oneens dat Brilén werd aangemerkt als een van de grote ondernemingen in de sector en niet als een kleine of middelgrote onderneming (KMO), en wel om de volgende redenen:
Er zijn in feite vier fabrieken die samen binnen Brilén bestaan:
- een fabriek die polyesterstapelvezel produceert,
- een fabriek waar polyestergaren wordt gesponnen,
- een fabriek voor het scheren en sterken,
- een fabriek waar voorvormen voor flessen worden vervaardigd.
(27) Binnen elk van deze productlijnen zou Brilén qua omzet en aantal werknemers als KMO kunnen worden aangemerkt. Wat meer in het bijzonder de productie van garen betreft, heeft de onderneming ongeveer 180 werknemers die rechtstreeks werkzaam zijn en een omzet (in 1997) van circa 4000 miljoen ESP (24,04 miljoen EUR). Daarnaast heeft de Samca-groep, waartoe Brilén behoort, geen andere belangen of andere bedrijven in de sector, hetgeen betekent dat de onderneming, behalve uit financieel oogpunt, in industrieel opzicht geïsoleerd is.
(28) De productie van Brilén vertegenwoordigt slechts 5,5 % van de geraamde totale vraag naar polyesterfilamentgaren in West-Europa, die in 1997 174000 ton per jaar bedroeg. De voorgestelde uitbreiding van de productiecapaciteit voor polyesterfilamentgaren maakt slechts 1 % uit van de vraag in West-Europa.
(29) De onderneming was het oneens met de bewering dat er geen tekort is aan de aanbodzijde, en wel om de volgende redenen:
Volgens de consulentenfirma PCI zijn de verwachtingen met betrekking tot het aanbod dat "vanaf 1998 de markt voor polyesterfilamentgaren scherp en gestaag zal groeien tot 2005". Verwacht wordt dat de vraag naar polyesterfilamentgaren gestaag zal toenemen, terwijl de productiecapaciteit stagneert.
De ondernemingen in de sector erkennen dat een groot deel van de productiecapaciteit verouderd is.
Hoewel er over het totaal genomen van overcapaciteit sprake kan zijn, is het een feit dat Brilén sedert 1996 te maken heeft met een te grote vraag voor de producten die het vervaardigt en verkoopt. Daarom betwijfelt de onderneming of het juist was om een berekening die was gebaseerd op het totale aanbod van alle producten en de totale vraag naar ieder product toe te passen op de analyse van de gepastheid van een investering door een onderneming van de omvang van Brilén. Zij verklaarde dat de analyse van de gepastheid van de steun gericht moet zijn op de werkelijke stand van de bedrijfsactiviteit van Brilén, uitgesplitst naar product, veeleer dan op gegevens over het totaal, gelet op de geringe omvang van de onderneming.
Uit de Intrastat-statistieken blijkt dat de handelsbalans van Spanje in 1997 een tekort vertoonde van meer dan 12000 ton per jaar, wat overeenkomt met het volume van de invoer uit derde landen, en dat een onderzoek van de situatie op communautair niveau een soortgelijk beeld oplevert.
IV. Opmerkingen van Spanje
(30) Bij brief van 10 juni 1998 herhaalden de Spaanse autoriteiten in hoofdzaak de door Brilén in het kader van de procedure geuite mening, en voegden hieraan toe dat de voorgenomen steun, die een steunintensiteit heeft van 10 % (bruto), niet eens 50 % bereikt van het regionale steunplafond dat voor de Economische Stimuleringszone van Aragón 20 % nettosubsidie-equivalent is.
V. Beoordeling van de steun
(31) De Commissie moet allereerst vaststellen of de maatregel ten aanzien waarvan de procedure is ingeleid staatssteun is in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag. In het licht van de beschikbare informatie is de beoordeling van de Commissie als volgt:
(32) In artikel 87, lid 1, van het Verdrag is het beginsel vervat dat, tenzij er om andere redenen toestemming voor kan worden gegeven, steunmaatregelen die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producten vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. Ook in artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst wordt bepaald dat, tenzij zij om andere redenen kunnen worden toegestaan, dergelijke steunmaatregelen onverenigbaar zijn met de werking van de EER-Overeenkomst.
(33) Het voorstel om steun te verlenen aan de onderneming Brilén valt zonder twijfel binnen de werkingssfeer van artikel 87, lid 1, van het Verdrag en artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst, aangezien hierdoor het bedrijf in staat zou worden gesteld de investering in kwestie te doen zonder de volledige kosten ervan te dragen. Het product van de investering ten aanzien waarvan de steun zou worden verleend, is polyesterfilamentgaren dat onder de codes 5402 42 00, 5402 43 10 en 5402 43 90 van de gecombineerde nomenclatuur valt. Aangezien de handel in deze producten binnen de EER aanzienlijk is (ongeveer 48000 ton in 1997), zou de voorgenomen steun de concurrentie kunnen vervalsen en het handelsverkeer ongunstig kunnen beïnvloeden, zoals bedoeld in artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag en artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst.
(34) Nu is vastgesteld dat de voorgenomen steun aan Brilén staatssteun is, moet de Commissie besluiten of deze al dan niet onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.
(35) De afwijkingen van dit beginsel, zoals bepaald in artikel 87, lid 2, van het EG-Verdrag zijn niet van toepassing op dit geval, gelet op de aard en de doelstellingen van de steun.
(36) Wat de afwijking als bedoeld in artikel 87, lid 3, onder b), betreft, was de steun duidelijk niet bedoeld om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen of een ernstige verstoring in de Spaanse economie op te heffen. Evenmin heeft de Spaanse regering getracht de steun op deze basis te rechtvaardigen.
(37) Wat de afwijking als bedoeld in artikel 87, lid 3, onder d), van het EG-Verdrag betreft, is duidelijk dat met de steun niet wordt beoogd de cultuur en de instandhouding van het culturele erfgoed te bevorderen.
(38) Ten aanzien van de afwijkingen als bedoeld in artikel 87, lid 3, onder a) en c), voor steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde regio's te bevorderen of te vergemakkelijken, merkt de Commissie op dat de regio waar het bedrijf Brilén is gevestigd een regio is die overeenkomstig artikel 87, lid 3, onder c), voor regionale steun in aanmerking komt. De afwijking als bedoeld in artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag heeft betrekking op steunmaatregelen waarmee wordt beoogd de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale economieën te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad.
(39) De streek van Barbastro is een voor regionale steun in aanmerking komende regio overeenkomstig artikel 87, lid 3, onder c). In dit specifieke gebied is een door de Commissie goedgekeurde regionale steunregeling(11) van toepassing, in een latere wijziging waarvan(12) een intensiteitsplafond van 20 % van de voor steun in aanmerking komende investering wordt vastgesteld. Het verlenen van de steun is gekoppeld aan de investering in nieuwe vaste activa en aan het behoud van de arbeidsplaatsen. Voorts mag, overeenkomstig de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen(13) een afwijking van het beginsel van onverenigbaarheid van de steunmaatregelen dat in artikel 87, lid 1, is vervat, voor wat de regionale steunmaatregelen betreft, slechts worden toegestaan indien het evenwicht tussen de daaruit voortvloeiende concurrentiedistorsies en de voordelen van de steun wat de ontwikkeling van een achtergebleven regio aangaat kan worden gewaarborgd.
(40) In het onderhavige geval betreft de investering voornamelijk de aankoop van nieuwe machines en de bouw van bouwwerken en andere hulpinstallaties. De onderneming wil een nieuwe technologie in gebruik nemen waarmee de productiviteit en de efficiëntie wordt verbeterd maar die ook een vermindering van het niveau van vervuiling met zich brengt. Voorwaarden voor het verlenen van de steun is het behoud van de huidige 266 arbeidsplaatsen en het scheppen van 25 nieuwe arbeidsplaatsen. De investering in kwestie kan derhalve de ontwikkeling van de streek van Barbastro vergemakkelijken. De intensiteit (10 %) en de overige elementen van het voornemen om overeenkomstig de regeling betreffende regionale stimuleringsmaatregelen steun te verlenen in de vorm van een subsidie van 201,2 miljoen ESP (1,21 miljoen EUR) op een totale investering van 2012 miljoen ESP (12,09 miljoen EUR) zijn in overeenstemming met de voorwaarden waaronder de regeling door de Commissie werd goedgekeurd.
(41) De sectoriale gevolgen van de regionale steun voor de sector van de synthetische vezels dienen echter te worden gecontroleerd, zelfs voor de minst ontwikkelde gebieden van de Gemeenschap. Sinds 1977 zijn de voorwaarden waaronder steun mag worden verleend aan producenten van synthetische vezels geregeld door de kaderregeling.
(42) Aangezien Brilén een fabrikant van synthetische vezels is en de steun in kwestie de modernisering van een fabriek voor de vervaardiging van polyesterfilamentgaren betreft, zou deze alleen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd indien deze ook in overeenstemming met de kaderregeling zou zijn.
(43) Overeenkomstig de kaderregeling moet elk voornemen betreffende steunverlening aan producenten van synthetische vezels, ongeacht de vorm en de eventuele goedkeuring van de betrokken regeling door de Commissie, worden aangemeld (voorzover de steun niet aan het "de minimis"-criterium(14) beantwoordt) en wordt verleend ter rechtstreekse ondersteuning van:
- de extrusie/texturisering van alle algemene soorten vezels en garen op basis van polyester, polyamide, acryl of polypropyleen, ongeacht het eindgebruik ervan, of
- polymerisatie (met inbegrip van polycondensatie), wanneer deze wordt geïntegreerd met extrusie wat de gebruikte machines betreft, of
- elk nevenprocédé dat verband houdt met de gelijktijdige installatie van extrusie/texturiseringscapaciteit door de potentiële begunstigde onderneming of door een andere onderneming van het concern waartoe deze behoort en dat in de betrokken specifieke bedrijfsactiviteit normaal van een dergelijke capaciteit, wat de gebruikte machines betreft, deel uitmaakt.
(44) In de kaderregeling wordt een aantal gedetailleerde criteria vastgesteld die moeten worden gehanteerd wanneer de Commissie steunvoornemens onderzoekt die binnen de werkingssfeer ervan vallen. Onder meer wordt hierin bepaald dat bij de beoordeling van de verenigbaarheid van de steun het fundamentele criterium het effect van die steun op de markten voor de relevante producten, d.w.z. de vezels en garens waarvan de productie wordt gesteund, moet zijn. In overeenstemming met deze kaderregeling zal investeringssteun uitsluitend worden goedgekeurd:
a) voor grote ondernemingen, d.w.z. die welke niet tot de KMO's behoren, tot 50 % van het toepasselijke steunplafond, indien:
- de steun in een aanzienlijke vermindering van de relevante capaciteit resulteert; of
- indien de markt voor de relevante producten door een structureel ontoereikend aanbod werd gekenmerkt en de steun niet in een aanzienlijke uitbreiding van de relevante capaciteit resulteert;
b) voor KMO's, tot 75 % van het toepasselijke steunplafond indien de markt voor de relevante producten door een structureel ontoereikend aanbod werd gekenmerkt en de steun niet in een aanzienlijke uitbreiding van de relevante capaciteit resulteert;
c) voor KMO's, tot 100 % van het toepasselijke steunplafond, indien:
- de steun in een aanzienlijke vermindering van de relevante capaciteit resulteert, of
- de markt voor de relevante producten door een structureel ontoereikend aanbod werd gekenmerkt, en de steun niet in een aanzienlijke uitbreiding van de relevante capaciteit resulteert en de relevante producten innoverend zijn.
(45) In tegenstelling tot het standpunt van de Spaanse autoriteiten en de onderneming zelf, kan Brilén niet als een KMO overeenkomstig de regels inzake staatssteun worden beschouwd. De definitie in de aanbeveling van de Commissie(15) laat niet toe dat de omvang van de onderneming wordt vastgesteld in overeenstemming met sectoren of subsectoren van haar activiteit. In ieder geval voldoet Brilén niet aan het zelfstandigheidsvereiste omdat het een dochteronderneming van het Samca-concern is. Dientengevolge zijn de criteria betreffende investeringssteun aan grote bedrijven van toepassing.
(46) In overeenstemming met de aanmelding heeft 40 % van de voor subsidiëring in aanmerking komende kosten betrekking op activiteiten die buiten het toepassingsgebied van de kaderregeling vallen, te weten het rekken, scheren en sterken (deze procédés maken geen deel uit van het extrusie/texturiseringsprocédé en zijn evenmin wat de machines betreft hierna geïntegreerd) terwijl de overige 60 % betrekking heeft op de extrusieactiviteit en derhalve wel binnen het toepassingsgebied van de kaderregeling valt. Aangezien de voorgenomen steun is bedoeld voor de investering in nieuwe vaste activa, is ombuiging van de steun naar activiteiten die niet door de kaderregeling worden bestreken, noodzakelijkerwijze zeer beperkt. Daarom kan de Commissie aanvaarden dat 60 % van de voorgenomen steun op basis van evenredigheid als rechtstreekse steun zou worden verleend voor de extrusie van één van de algemene soorten synthetische vezels die onder het toepassingsgebied van de kaderregeling vallen, namelijk continupolyesterfilamentgaren, terwijl de overige 40 % van de voorgenomen steun in overeenstemming zou zijn met een steunregeling die door de Commissie is goedgekeurd doch die niet binnen het bestek van de kaderregeling valt.
(47) Ten aanzien van de 60 % van de voorgenomen steun die binnen de werkingssfeer van de kaderregeling valt, verwerpt de Commissie de bewering van de Spaanse autoriteiten dat er geen "globale" toename van de extrusiecapaciteit zal zijn; de diverse markten in aanmerking genomen is de extrusiecapaciteit voor specifieke vezels en garens die binnen de werkingssfeer van de kaderregeling vallen, namelijk van doorslaggevend belang. De extrusiecapaciteit voor polyesterfilamentgaren vóór het van start gaan van het project bedroeg 9500 ton per jaar en zal daarna 11500 ton bedragen. Daarom zou, zoals de onderneming zelf ook erkent, de investering een toename met 21 % van de extrusiecapaciteit op het desbetreffende gebied tot gevolg hebben.
(48) Ofschoon de capaciteitsbenuttingspercentages in deze sector op EER-niveau recent zijn verbeterd, zijn zij in het algemeen eerder onbevredigend gebleven en zijn zij door rationalisatie gestegen. De capaciteitsbezetting voor polyesterfilamentgaren bedroeg binnen de EER circa 74 % in 1994, 78 % in 1995 en 82 % in 1996. De Spaanse autoriteiten hebben deze cijfers niet betwist. Hoewel de bezetting van de productiecapaciteit in 1997 89 % bedroeg, geeft de prognose voor 1998 een capaciteitsbezetting van 84 % aan. Volgens de kaderregeling zou, wil er van een structureel tekort aan aanbodzijde sprake zijn, de jaarlijkse capaciteitsbenutting voor de betrokken vezels of garen gedurende de voorgaande twee jaar ten minste 90 % moeten bedragen. Er blijkt op de relevante markt, namelijk die voor continupolyesterfilamentgaren, dan ook geen structureel tekort aan aanbodzijde te bestaan.
(49) Weliswaar is, volgens de beschikbare gegevens, het verbruik binnen de EER van getexturiseerde polyestervezel gestegen van 458000 ton in 1995 naar 569000 ton in 1997 en is de invoer van buiten de EER in dezelfde periode gestegen van 68000 tot 104000 ton, maar deze trend is hoofdzakelijk het gevolg van de sterke druk die wordt uitgeoefend door de leveranciers in Azië waar een enorme en steeds groeiende overcapaciteit bestaat, en vloeit niet voort uit factoren in verband met het aanbod binnen de EER.
(50) Daarenboven wijst de onderneming zelf erop dat de gevraagde steun slechts 10 % van de geplande investering en slechts 1,6 % van de omzet uitmaakt, en derhalve geen relevante invloed op het investeringsbesluit kan hebben.
(51) Wat de overige 40 % van de voorgenomen steun betreft, deze heeft betrekking op procédés, met name het strekken, scheren en sterken, die geen deel uitmaken van het extrusie/texturiseringsprocédé en derhalve buiten de werkingssfeer van de kaderregeling vallen. Uit de toepassing van de pro rata vloeit voort dat de steunintensiteit van 10 % ongewijzigd blijft. De aan deze steun verbonden investering is bestemd voor de verwerving van nieuwe vaste activa en in ieder geval is het creëren van 25 nieuwe arbeidsplaatsen verzekerd aangezien, volgens de onderneming, het steunbedrag geen merkbare invloed zal hebben op het investeringsbesluit in zijn geheel. Zij voldoet daarom aan de voorwaarden van de hierboven genoemde steunregeling waaraan de Commissie haar goedkeuring heeft gehecht.
VI. Conclusies
(52) Brilén is een grote onderneming die synthetische vezels vervaardigt welke binnen de werkingssfeer vallen van de kaderregeling voor steunmaatregelen in de sector synthetische vezels. 60 % van de aangemelde steun komt rechtstreeks ten goede aan de extrusie van een algemene soort synthetische vezels en zal de productiecapaciteit voor de relevante vezels met 21 % doen toenemen. De capaciteitsbezetting in de sector van continupolyesterfilamentgaren in de EER in de afgelopen jaren is gemiddeld onder de 90 % gebleven. Er blijkt dan ook op de relevante markt geen structureel tekort aan de aanbodzijde, zoals bedoeld in de kaderregeling, te bestaan.
(53) De Commissie stelt daarom vast dat het gedeelte van de voorgenomen steun aan Brilén dat binnen de werkingssfeer van de kaderregeling valt, ten belope van 120720000 ESP (725541,81 EUR), niet als hiermee verenigbaar kan worden beschouwd en derhalve onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt en met de werking van de EER-Overeenkomst.
(54) Anderzijds heeft de Commissie geen bezwaar tegen het gedeelte van de steun ten belope van 80480000 ESP (483694,54 EUR), dat valt onder een door de Commissie goedgekeurde steunregeling welke echter buiten de werkingssfeer van de kaderregeling valt,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
Artikel 1
De steun die Spanje voornemens is ten behoeve van Brilén SA te verlenen voor een bedrag van 725541,81 EUR is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.
Deze steun mag derhalve niet worden verleend.
Artikel 2
De steun die Spanje voornemens is ten behoeve van Brilén SA te verlenen voor een bedrag van 483694,54 EUR is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag.
Derhalve wordt het verlenen van deze steun toegestaan.
Artikel 3
Spanje deelt de Commissie binnen twee maanden na kennisgeving van deze beschikking mee welke maatregel het heeft genomen om aan de beschikking te voldoen.
Artikel 4
Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk Spanje.
Gedaan te Brussel, 1 juli 1999.