*****
BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE
van 14 juli 1988
tot ontheffing van het kartelverbod voor overeenkomsten tussen ARBED SA en Unimétal SA op het gebied van lange produkten
(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)
(88/461/EGKS)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE
GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en met name op artikel 65,
Gezien de verzoeken van 18 maart 1987 en 14 januari 1988 van ARBED SA en Unimétal SA,
Overwegende hetgeen volgt:
I
(1) ARBED SA (Luxemburg) is een staalonderneming die onder artikel 80 van het Verdrag valt.
(2) Unimétal - Société Française des Aciers Longs SA - (Frankrijk), een vennootschap die deel uitmaakt van het concern Usinor-Sacilor, is een staalonderneming die onder artikel 80 van het Verdrag valt.
(3) ARBED en Unimétal hebben de Commissie overeenkomstig artikel 65, lid 2, van het Verdrag gevraagd om goedkeuring voor een kaderovereenkomst, drie overeenkomsten van 7 februari 1987 en een aanvullende overeenkomst van 10 november 1987 houdende specialisatie met uitwisseling van eindprodukten en walserijcapaciteiten, een uitwisseling van halffabrikaten en bijstandprocedures op het gebied van het gietstaal. Elk der ondernemingen blijft zelfstandig bij de afzet binnen de Gemeenschap van haar eigen produkten en de produkten waarmee zij door de wederpartij wordt bevoorraad. De kaderovereenkomst, evenals trouwens de overeenkomsten van 7 februari 1987, lopen op 31 december 1989 af; behoudens voorafgaande opzegging worden zij echter stilzwijgend verlengd met perioden van één jaar. De overeenkomst van 10 november 1987 loopt op 31 december 1992 af, maar kan eveneens stilzwijgend worden verlengd.
(4) De overeenkomsten inzake specialisatie en de uitwisseling van eindprodukten houden in
- dat ARBED aan Unimétal jaarlijks een walserijcapaciteit van ongeveer 30 000 ton op haar Grey-straat te Differdange voor de produktie van dikke balken ter beschikking stelt;
- dat Unimétal aan ARBED een walserijcapaciteit op de straten Hayange, Rombas en Longwy voor de produktie van zware rails (ten minste 5 000 ton per jaar), damwandplanken (minimaal 9 000 ton per jaar) en middeldik profielstaal (ongeveer 10 000 ton per jaar) ter beschikking stelt, en
- dat in geval van een aanvullende overeenkomst de twee ondernemingen een gemeenschappelijk assortiment damwandprofielen in het leven roepen en dat elk van de betrokken walserijen, te weten Rombas en Esch-Belval, zich in een deel van dit assortiment zullen specialiseren, waarbij elk der ondernemingen het recht heeft het gehele gemeenschappelijke assortiment volstrekt onafhankelijk van de wederpartij in de Gemeenschap in de handel te brengen.
De overeenkomsten leiden tot een zekere specialisatie en tot een grotere benutting van de installaties van de twee betrokken concerns, te weten: benutting van de Grey-straat van ARBED voor het walsen van dikke balken, benutting van de universele straat Hayange van Unimétal voor het walsen van zware rails en benutting van de straten Rombas en Esch-Belval op gerationaliseerde wijze die betere prestaties biedt voor het walsen van damwanden uit het gemeenschappelijke assortiment.
Elk der ondernemingen gebruikt de eigen half-fabrikaten voor het walsen van de voor de wederpartij bestemde tonnages.
(5) De overeenkomst inzake de uitwisseling van half-fabrikaten, gebaseerd op de uiteenlopende produktieprocédés van de betrokken ondernemingen houdt in:
- dat Unimétal in haar staalgieterij te Gandrange een deel van de behoeften aan metaal voor rails van de fabriek van Rodange van de Métallurgie et Minière de Rodange-Athus ((MMRA) - fabriek van ARBED), en, aanvullend, voor profielstaal dekt;
- dat ARBED een deel van haar behoeften voor de Unimétal-straten te Longwy aan blooms voor rechtstreekse plaatsing in de oven in de universele straat en/of in knuppels van 125 × 125 uit directe continu-gieterij dekt en tonnages blooms en/of vlakken en/of knuppels bestemd voor andere straten dan de universele straat van Longwy, en met name voor de machinedraad-straat te Longwy, dekt.
De uitwisseling van halffabrikaten geschiedt op basis van een jaarlijks evenwichtstonnage van ongeveer 50 000 ton per jaar. (6) De bijstandsovereenkomst op het gebied van de gieterij beoogt partijen in staat te stellen het hoofd te bieden aan meer of minder grote overschotten of tekorten aan vloeibaar gietstaal in de bedrijven, die kunnen ontstaan als gevolg van de exploitatie, van ongewisheden of van ongevallen. Deze bijstandsovereenkomst bevat de instructies voor bijstand die de periode dekt die onmiddellijk volgt op het ongeval zodat de bijstandsmaatregelen onmiddellijk op gang kunnen komen.
II
(7) De overeenkomsten inzake specialisatie en de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten beperken de normale mededinging tussen de betrokken ondernemingen; partijen:
a) komen namelijk wederzijds overeen hun produkties te specialiseren en Unimétal belooft daartoe geen damwandplanken uit zijn Z-assortiment meer te vervaardigen en de fabricage van balk-damwandplanken te staken, terwijl ARBED zijn huidige assortiment platte damwandplanken niet meer ontwikkelt en zijn produktie van koudgewalste damwandplanken opgeeft;
b) komen overeen bepaalde produktie-uitrusting gezamenlijk te gebruiken en bepaalde produkties over te dragen;
c) komen stilzwijgend overeen hun beleid en hun besluiten op het gebied van investeringen en de contractsprodukten te cooerdineren.
Onder deze omstandigheden vallen deze overeenkomsten onder het principieel verbod van artikel 65, lid 1.
III
(8) Artikel 65, lid 2, machtigt de Commissie evenwel ontheffing te verlenen voor specialisatieovereenkomsten en overeenkomsten die wat aard en werking betreft daaraan volstrekt analoog zijn, indien zij van mening is dat deze overeenkomsten aan dezelfde voorwaarden voldoen.
(9) De betrokken overeenkomsten hebben betrekking op specialisatie van de produktie en althans stilzwijgend op de cooerdinatie van de investeringen en zijn specialisatie-overeenkomsten of daaraan volstrekt analoge overeenkomsten.
(10) Daaruit volgt dat voor deze overeenkomsten ontheffing van het kartelverbod kan worden verleend uit hoofde van artikel 65, lid 2, maar alleen indien zij bijdragen tot een duidelijke verbetering van de produktie of de verdeling van bedoelde produkten en onmisbaar zijn voor het bereiken van deze doeleinden en niet van een meer beperkende aard dan voor het doel van de overeenkomst noodzakelijk is en deze overeenkomsten de belanghebbende ondernemingen niet de macht zouden kunnen geven om voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt de prijzen vast te stellen, de produktie of de afzet te beheersen of te beperken, noch deze ondernemingen zouden kunnen onttrekken aan een daadwerkelijke mededinging van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt. Op het vlak van de verdeling der produkten blijft bij de afzet van haar eigen produkten en de produkten die haar door de wederpartij zullen worden geleverd, elk der ondernemingen zelfstandig.
(11) Aangaande de vraag of de overeenkomsten bijdragen tot een duidelijke verbetering van de produktie der betrokken produkten mag in het algemeen worden gezegd dat de rationalisatie van de produktie en de stilzwijgende cooerdinatie van de investeringen waarmee deze gepaard gaan, zullen bijdragen tot een waarneembare verbetering van de benutting der installaties en hun rendement, met name wanneer men bedenkt dat het grote aantal verschillende profielen dat door elke van beide ondernemingen wordt aangeboden, hun rentabiliteit schaadt. Daaruit zal een kostenverlaging per eenheid voortvloeien alsmede een verkorting van de leveringstermijnen, verbeteringen die zowel ten voordele van de contractspartijen als van de verbruikers zullen strekken, die bij ontbreken van een gemeenschappelijke afzetovereenkomst voor hun aankopen nog een keuze tussen de partners kunnen maken en de concurrentie tussen hen een rol kunnen laten spelen. De overeenkomsten beantwoorden derhalve aan het vereiste in artikel 65, lid 2, onder a), dat op de produktie betrekking heeft.
(12) De overdracht van de produktie, de stilzwijgende cooerdinatie van de investeringsbesluiten en de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten zijn onderling afhankelijk en verbonden. De betrokken ondernemingen zouden, indien zij individueel zouden optreden, de verbetering van de produktie die daaruit volgt, niet tot stand hebben kunnen brengen, althans niet in dezelfde omvang. De betrokken overeenkomsten zijn dus van wezenlijke betekenis om de nagestreefde verbetering bij de produktie tot stand te brengen en zijn niet van meer beperkende aard dan dit oogmerk vereist. De overeenkomsten voldoen derhalve aan de criteria van artikel 65, lid 2, onder b).
(13) Om na te gaan of de overeenkomsten waarvoor ontheffing wordt gevraagd, aan de vereisten van artikel 65, lid 2, onder c), beantwoorden, moet worden onderzocht wat de omvang van de betrokken ondernemingen is en aan hoeveel concurrentie zij het hoofd moeten bieden. Bij dit onderzoek moet vooral rekening worden gehouden met het feit dat de betrokken ondernemingen in het onderhavige geval, anders dan bij overeenkomsten inzake gemeenschappelijke verkoop of concentratie, hun commerciële zelfstandigheid behouden en dus concurrenten blijven.
(14) Aan lange eindprodukten heeft ARBED, in 1986, 1 284 000 ton en Unimétal 918 000 ton geproduceerd, hetgeen neerkomt op 15,6 %, respectievelijk 11,1 % van de communautaire produktie. Niettemin moet rekening worden gehouden met het feit dat na het stopzetten van de balkenstraat van Trith St. Léger aan het eind van het referentiejaar, de produktie van dikke balken van Unimétal is gestaakt en haar bovengenoemde produktie in 1987 derhalve is gedaald.
(15) Voor de damwandplanken dekken ARBED en Unimétal te zamen 43 % van de communautaire produktie (240 000 ton). Nog drie andere grote producenten zijn in de Gemeenschap op de betrokken markt aanwezig. Ondanks het schijnbaar grote marktaandeel moet worden gewezen op de slechte situatie op deze markt. De overeenkomst zal dus bijdragen tot een herstructurering van de communautaire markt voor de betrokken produkten. De contractspartijen moeten trouwens het hoofd bieden aan de concurrentie van import uit derde landen en van vervangingsprodukten, te weten beton en buizenconstructie. Deze concurrentie zal het voor ARBED/Unimétal onmogelijk maken de prijzen te bepalen.
(16) De uitwisseling van halffabrikaten omvat slechts 50 000 ton per jaar, of 55 000 ton equivalent ruwstaal, hetgeen overeenkomt met 0,04 % van de communautaire produktie.
(17) Onder deze omstandigheden kunnen de specialisatieovereenkomsten de betrokken ondernemingen niet de macht geven de prijzen vast te stellen, de produktie of de afzet te beheersen of te beperken, noch hen voor een belangrijk gedeelte van de betrokken produkten op de gemeenschappelijke markt aan een daadwerkelijke mededinging van de zijde van andere ondernemingen op de gemeenschappelijke markt onttrekken.
De overeenkomsten voldoen dus aan de vereisten van artikel 65, lid 2, onder c).
(18) De bijstandsovereenkomst op het gebied van het gietstaal kan de mededinging op de gemeenschappelijke markt voor het betrokken produkt niet beperken, omdat het gaat om een overeenkomst betreffende een puntsgewijze wederzijdse bevoorrading, dit wil zeggen alleen in geval van exploitatieongevallen. Zij vindt bovendien haar economische grond in de nabijheid van de installaties van de partners voor de produktie van gietstaal en vormt een nuttige, zoniet nodige aanvulling op de overeenkomsten inzake specialisatie en de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten welke hierboven zijn behandeld.
IV
(19) De Commissie moet erop toezien dat alle, door partijen uit hoofde van de overeenkomsten genomen maatregelen in overeenstemming zijn met de ontheffing welke in deze beschikking wordt gegeven en met de voorschriften van het Verdrag. Met het oog daarop moeten de partijen de Commissie in kennis stellen van iedere wijziging of aanvulling welke zij in de overeenkomsten willen aanbrengen en met name van alle cooerdinatie van de commerciële activiteiten en de invoering van een gemeenschappelijke verkoop. Er dient dus bepaald dat deze wijzigingen en aanvullingen van de overeenkomst niet mogen worden ingevoerd alvorens de Commissie hen toelaatbaar heeft verklaard of daarvoor krachtens artikel 65, lid 2, ontheffing van het kartelverbod heeft verleend. Intussen moet aan de onderhavige ontheffing de voorwaarde worden verbonden dat partijen hun commerciële activiteiten niet cooerdineren zonder toestemming van de Commissie, met name ten aanzien van de aard en de omvang van deze cooerdinatie.
(20) De overeenkomsten van 7 februari 1987 inzake specialisatie, de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten, hebben een geplande looptijd tot en met 31 december 1989, met mogelijkheid van verlenging. De overeenkomst van 10 november 1987 blijft van kracht tot en met 31 december 1992, eveneens met mogelijkheid van verlenging. Gezien de door partijen overwogen rationalisatiemaatregelen en de betekenis van deze ondernemingen op de markt, moet de ontheffing voor een eerste periode tot en met 31 december 1992 worden gegeven.
(21) Behoudens de genoemde voorwaarden zijn dus de overeenkomsten inzake specialisatie en de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten in overeenstemming met artikel 65, lid 2, en kan bijgevolg daarvoor ontheffing van het kartelverbod worden verleend,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
Artikel 1
De overeenkomsten inzake specialisatie en de uitwisseling van eindprodukten en halffabrikaten tussen ARBED SA, Luxemburg, en Unimétal SA, Frankrijk, van 7 februari 1987 en van 10 november 1987, worden van het kartelverbod ontheven verklaard.
Artikel 2
Aan de in artikel 1 bedoelde ontheffing is de voorwaarde verbonden dat de betrokken ondernemingen hun commerciële activiteiten binnen de Gemeenschap niet cooerdineren zonder voorafgaande vergunning van de Commissie, uit hoofde van artikel 65, lid 2, van het Verdrag, met name ten aanzien van de aard en de omvang van deze cooerdinatie.
Artikel 3
De betrokken ondernemingen stellen voortaan de Commissie in kennis van alle wijzigingen of aanvullingen welke zij in hun overeenkomsten willen aanbrengen.
De wijzigingen of aanvullingen kunnen eerst van kracht worden nadat de Commissie zal hebben vastgesteld dat zij met de in deze beschikking gegeven ontheffing in overeenstemming zijn en zij deze krachtens artikel 65, lid 2, heeft goedgekeurd. Artikel 4
Deze beschikking is van kracht tot en met 31 december 1992.
Artikel 5
Deze beschikking is gericht tot ARBED SA, avenue de la Liberté, L-2930 Luxemburg, en tot Unimétal - Société Française des Aciers Longs SA - Tour Coislin, 1, rue Pont-à-Seille, F-57000 Metz.
Gedaan te Brussel, 14 juli 1988.