EERSTE RICHTLIJN VAN DE RAAD van 4 december 1980 betreffende de invoering van een Europees rijbewijs (80/1263/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 75, lid 1, sub c),
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europese Parlement (1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Overwegende dat het ter uitvoering van het gemeenschappelijk vervoerbeleid wenselijk is een Europees rijbewijs in te voeren om bij te dragen tot de verhoging van de veiligheid van het wegverkeer en om het verkeer te vergemakkelijken van personen die zich vestigen in een andere Lid-Staat dan die waar zij een rijexamen hebben afgelegd of die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen;
Overwegende dat de invoering van een Europees rijbewijs de harmonisatie van de bestaande nationale stelsels voor rijexamens vooronderstelt, welk doel slechts geleidelijk kan worden bereikt ; dat een eerste fase van deze harmonisatie kan worden bereikt door de opstelling van een nationaal rijbewijs van Europees model alsmede door de onderlinge erkenning door de Lid-Staten van nationale rijbewijzen en het inwisselen van rijbewijzen door houders die hun domicilie of hun plaats van arbeid van een Lid-Staat naar een andere overbrengen;
Overwegende dat bij het nationale rijbewijs van Europees model dient te worden uitgegaan van het model dat is vastgelegd bij de Slotakte van het Verdrag nopens het wegverkeer, opgesteld te Wenen in november 1968 door de Conferentie van de Verenigde Naties over het wegverkeer;
Overwegende dat enerzijds de onderlinge erkenning van de door de verschillende Lid-Staten afgegeven rijbewijzen en anderzijds het inwisselen van het rijbewijs door de houder die zijn domicilie of zijn plaats van arbeid overbrengt van de ene Lid-Staat naar de andere van de Gemeenschap, slechts mogelijk zijn bij wege van een eerste harmonisatie van de normen inzake de afgifte en de geldigheid van rijbewijzen;
Overwegende dat er, onverminderd de definitieve bepalingen die door de Raad zullen worden aangenomen voor de categorieën voertuigen, gemeenschappelijke normen moeten worden opgesteld betreffende de geldigheid van het rijbewijs voor het besturen van de verschillende categorieën voertuigen, zodat het rijbewijs van Europees model onder vergelijkbare voorwaarden kan worden afgegeven;
Overwegende dat evenwel, in het kader van deze eerste harmonisatie en in afwachting van de invoering van de definitieve regeling, moet worden toegestaan dat de Lid-Staten de leeftijdsvoorwaarden en de geldigheidsduur van de rijbewijzen kunnen vaststellen, alsmede onder bepaalde voorwaarden kunnen afwijken van de categorieën, snelheden en geldigheidsvoorwaarden die zijn neergelegd in deze richtlijn en, in voorkomend geval, de aanvullende (1)PB nr. C 238 van 11.10.1976, blz. 43. (2)PB nr. C 197 van 23.8.1976, blz. 32. voorwaarden voor de inwisseling van rijbewijzen voor bepaalde categorieën voertuigen kunnen verifiëren;
Overwegende dat het wenselijk is zo spoedig mogelijk over te gaan tot een verdere harmonisatie van de normen inzake de door de bestuurder te ondergane tests en inzake de afgifte van rijbewijzen,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
De Lid-Staten richten het nationale rijbewijs in volgens het in artikel 2 bedoelde Europese model. Onder voorbehoud van artikel 8 is het rijbewijs van Europees model geldig voor het besturen, zowel in het nationale als in het internationale verkeer, van de categorieën voertuigen waarvoor dit rijbewijs geldig is verklaard.
Het rijbewijs van Europees model wordt door de Lid-Staten conform deze richtlijn afgegeven.
Artikel 2
Het in artikel 1 bedoelde rijbewijs is conform aan het in bijlage I opgenomen model.
In het ovaal op bladzijde 1 van het model moet het onderscheidingsteken voorkomen van de Lid-Staat waarin het rijbewijs is afgegeven.
Na raadpleging van de Commissie kunnen de Lid-Staten in het in bijlage I vervatte model de wijzigingen aanbrengen die nodig zijn voor: - de computerbewerking van het rijbewijs,
- de vermelding op het bewijs van de categorieën voertuigen die met toepassing van artikel 9 verschillen van de in artikel 3 genoemde categorieën.
De Lid-Staten nemen alle dienstige maatregelen ten einde het risico van vervalsing van rijbewijzen te voorkomen.
Artikel 3
1. Onverminderd de door de Raad aan te nemen definitieve bepalingen betreffende de categorieën voertuigen, mogen met het in artikel 1 bedoelde rijbewijs op de openbare weg de volgende categorieën voertuigen worden bestuurd:
Categorie A : motorrijwielen, met of zonder zijspan
Categorie B : motorvoertuigen, met uitzondering van die in categorie A, met een maximum toegestaan gewicht van ten hoogste 3 500 kg en met ten hoogste acht zitplaatsen, buiten die van de bestuurder
Categorie C : motorvoertuigen bestemd voor het vervoer van goederen, met een maximum toegestaan gewicht van meer dan 3 500 kg
Categorie D : motorvoertuigen bestemd voor het vervoer van passagiers, met meer dan acht zitplaatsen, buiten die van de bestuurder
Categorie E : samenstellen van voertuigen waarvan het trekkende voertuig tot een categorie of categorieën behoort, waarvoor de bestuurder een rijbewijs heeft (B en/of C en/of D), maar die zelf niet tot die categorie of categorieën behoren.
2. Voor de toepassing van lid 1: a) mag aan de motorvoertuigen van bovengenoemde categorie B een aanhangwagen worden gekoppeld, met een maximum toegestaan gewicht van 750 kg ; een aanhangwagen met een maximum toegestaan gewicht van ten minste 750 kg mag worden aangekoppeld mits aan de twee onderstaande voorwaarden is voldaan: - het maximum toegestaan gewicht van de aanhangwagen mag niet groter zijn dan het ledig gewicht van het motorvoertuig,
- het maximum toegestaan gewicht van het samenstel mag niet groter zijn dan 3 500 kg;
b) mag aan de voertuigen van de categorieën C en D een aanhangwagen, waarvan het maximum toegestaan gewicht ten hoogste 750 kg bedraagt, worden gekoppeld.
3. Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder: - "motorrijwiel", elk voertuig op 2 of 3 wielen waarvan de door de constructie bepaalde maximumsnelheid meer bedraagt dan 50 km/h of, indien dit voertuig met een thermische aandrijfmotor is uitgerust, de cilinderinhoud meer bedraagt dan 50 cm3. Bij een voertuig op drie wielen mag het ledig gewicht bovendien niet meer bedragen dan 400 kg;
- "voertuig met eigen beweegkracht", elk niet aan spoorstaven gebonden voertuig dat voorzien is van een aandrijfmotor en zich met eigen middelen over de weg voortbeweegt;
- "motorvoertuig", elk voertuig met eigen beweegkracht, motorrijwielen uitgezonderd, dat normaal voor personen- of goederenvervoer over de weg of voor het trekken van voertuigen voor personen- of goederenvervoer over de weg wordt gebruikt. Hieronder vallen ook trolleybussen, dat wil zeggen niet aan spoorstaven gebonden voertuigen met elektrische bovenleiding. Hieronder vallen niet de landbouw- en bosbouwtrekkers;
- "landbouw- en bosbouwtrekker", elk voertuig met eigen beweegkracht op wielen of rupsbanden, met ten minste twee assen, voornamelijk bestemd voor tractiedoeleinden en in het bijzonder ontworpen voor het trekken, duwen, dragen of in beweging brengen van bepaalde werktuigen, machines of aanhangwagens die voor gebruik in de land- of bosbouw zijn bestemd, en die slechts bijkomstig voor personen- of goederenvervoer over de weg of voor het trekken van voertuigen voor personen- of goederenvervoer over de weg worden gebruikt.
Artikel 4
1. De geldigheid van het in artikel 1 bedoelde rijbewijs is als volgt geregeld: a) het rijbewijs voor de categorieën C en D is ook geldig voor het besturen van voertuigen van categorie B;
b) het rijbewijs voor categorie E is geldig voor het besturen van een samenstel, onverminderd het bepaalde onder c);
c) het rijbewijs voor categorie E mag slechts worden afgegeven aan bestuurders die reeds rijbevoegdheid voor een van de categorieën B, C of D bezitten.
2. Op het rijbewijs dat aan gehandicapten wordt afgegeven, wordt een speciale vermelding aangebracht, waarin wordt bepaald onder welke voorwaarden deze een voertuig mogen besturen.
Artikel 5
1. Onverminderd het bepaalde in artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 543/69 van de Raad van 25 maart 1969 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (1), stelt elke Lid-Staat de minimumleeftijd voor de afgifte van het rijbewijs vast.
2. De Lid-Staten kunnen weigeren, de geldigheid op hun grondgebied van ieder rijbewijs waarvan de houder nog geen 18 jaar oud is, te erkennen.
Artikel 6
1. De afgifte van het rijbewijs is ook afhankelijk van: a) het slagen voor een praktisch en theoretisch examen en het voldoen aan medische normen waarvan de minimumeisen niet wezenlijk minder streng mogen zijn dan die genoemd in de bijlagen II en III;
b) het bestaan van een normale woonplaats op het grondgebied van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft, wanneer zulks is voorgeschreven bij de wettelijke bepalingen van de betrokken Lid-Staat.
2. De Lid-Staten kunnen op de afgifte van het rijbewijs de desbetreffende nationale voorschriften toepassen die andere voorwaarden behelzen dan die welke zijn bedoeld in lid 1.
Artikel 7
Onverminderd de bepalingen die de Raad ter zake zal vaststellen, behoudt elke Lid-Staat het recht, de geldigheidsduur van de door hem afgegeven of overeenkomstig artikel 8 ingewisselde rijbewijzen van Europees model vast te stellen volgens nationale criteria.
Artikel 8
1. De Lid-Staten bepalen dat, indien de houder van een geldig nationaal rijbewijs of rijbewijs van Europees model dat is afgegeven door een Lid-Staat, een normale woonplaats verwerft in een andere Lid-Staat, zijn rijbewijs in deze laatste Lid-Staat maximaal geldig blijft gedurende het jaar volgend op de verwerving van de woonplaats. Op aanvraag van de betrokkene geeft de Lid-Staat waarin hij zijn normale woonplaats heeft verworven hem binnen voornoemde termijn, tegen inlevering van zijn rijbewijs, een rijbewijs (Europees model) af voor de overeenkomstige categorie(ën), zonder dat hem de in artikel 6 bedoelde voorwaarden worden opgelegd. Deze Lid-Staat kan evenwel de inwisseling van het rijbewijs weigeren in gevallen waarin zijn nationale voorschriften, de medische normen daaronder begrepen, de afgifte van het rijbewijs in de weg staan.
Hieraan voorafgaand moet door de aanvrager een verklaring worden overgelegd dat zijn rijbewijs nog geldig is. De Lid-Staat waar de inwisseling (1)PB nr. L 77 van 29.3.1969, blz. 49. plaatsvindt, gaat in voorkomend geval zelf na, of deze verklaring juist is. Deze Lid-Staat zendt het oude rijbewijs terug naar de autoriteiten van de Lid-Staat die het heeft afgegeven.
2. De Lid-Staten die de in artikel 3, lid 1, omschreven categorieën C, D en E krachtens artikel 9 niet aanhouden, kunnen: - of wel rijbewijzen voor voertuigen van de categorieën C, D en E inwisselen overeenkomstig lid 1 van dit artikel,
- of wel van de aanvrager eisen dat hij zijn rijervaring aantoont en hem dan een rijbewijs afgeven dat hem toestaat voertuigen van de nationale categorie waarvoor hij heeft aangetoond over voldoende rijervaring te beschikken, of voertuigen van een lagere categorie te besturen.
In ieder geval geven deze Staten aan de aanvrager minstens een rijbewijs af voor de laagste nationale categorie die overeenstemt met de categorieën C, D en E, als omschreven in artikel 3, lid 1.
Gedurende het jaar volgend op de verwerving van de woonplaats door een bestuurder die geen aanvraag tot inwisseling van zijn rijbewijs heeft ingediend, kennen deze Staten aan diens rijbewijs een geldigheid toe die minstens gelijk is aan die van de laagste corresponderende nationale categorie.
3. Wanneer een Lid-Staat in ruil voor een door een derde land afgegeven rijbewijs een rijbewijs van Europees model afgeeft, moet van deze inwisseling melding worden gemaakt op dit rijbewijs en op iedere latere verlenging of vervanging van dit rijbewijs. Bij latere inwisseling van genoemd rijbewijs behoeven de Lid-Staten lid 1 niet toe te passen. In ieder geval kan pas een rijbewijs van Europees model worden afgegeven, indien het door een derde land afgegeven rijbewijs is ingeleverd bij de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft.
Artikel 9
De Lid-Staten kunnen na overleg met de Commissie, totdat de definitieve regeling wordt ingesteld en op voorwaarde dat zij dit op het rijbewijs vermelden, afwijken van: - de categorieën van artikel 3, lid 1;
- de snelheden genoemd in artikel 3, lid 3, eerste streepje, mits lagere snelheden worden vastgesteld;
- de voorwaarden voor de geldigheid genoemd in artikel 4.
Bovendien stellen de Lid-Staten met toepassing van de procedure van artikel 12 de gelijkwaardigheid der categorieën vast, voor zover hun nationale categorieën van elkaar afwijken.
Artikel 10
De Raad gaat zo spoedig mogelijk op voorstel van de Commissie over tot verdere harmonisatie van de normen inzake de door de bestuurders te ondergane tests en de afgifte van rijbewijzen, met het oog op onder meer een latere verbetering van de veiligheid van het wegverkeer in de gehele Gemeenschap.
Artikel 11
De Lid-Staten stellen de wijze vast waarop de door hen afgegeven nog geldende nationale rijbewijzen worden vervangen door rijbewijzen (Europees model) voor de corresponderende categorie(ën). Deze vervanging geschiedt zonder de tests van artikel 6 op vertoon en onder inwisseling van de oude rijbewijzen.
Artikel 12
1. De Lid-Staten stellen, na raadpleging van de Commissie, tijdig doch uiterlijk op 30 juni 1982 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodig zijn voor de uitvoering van deze richtlijn met ingang van 1 januari 1983.
2. Onverminderd de toepassing van de andere bepalingen van deze richtlijn kan een Lid-Staat echter besluiten, pas vanaf een latere datum tot afgifte van het rijbewijs van Europees model over te gaan ; deze datum mag echter niet later zijn dan 1 januari 1986.
3. De Lid-Staten staan elkaar bij in de uitvoering van deze richtlijn.
Artikel 13
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.
Gedaan te Brussel, 4 december 1980.