BESLUIT Nr. 647/96/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 29 maart 1996 tot vaststelling van een communautair actieprogramma in verband met de preventie van AIDS en van bepaalde andere besmettelijke ziekten in het kader van de actie op het gebied van de volksgezondheid (1996-2000)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 129,
Gezien het voorstel van de Commissie (1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),
Overeenkomstig de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (4) en gezien de gemeenschappelijke ontwerp-tekst goedgekeurd door het bemiddelingscomité op 31 januari 1996,
(1) Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 2 juni 1994 (5), ingevolge de mededeling van de Commissie van 24 november 1993 betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, AIDS en andere besmettelijke ziekten noemt als een van de onderwerpen waarop de communautaire actie bij voorrang moet worden gericht, en de Commissie heeft verzocht voorstellen voor acties in te dienen;
(2) Overwegende dat AIDS momenteel een ongeneeslijke ziekte is die als een grote gesel wordt beschouwd, waarvan de bestrijding gecoördineerde acties zowel inzake onderzoek als inzake preventie vereist;
(3) Overwegende dat het belangrijk is het gebruik en de juiste toepassing van condooms te bevorderen als middel om de overdracht van het HIV-virus en andere seksueel overdraagbare ziektes tegen te gaan;
(4) Overwegende dat AIDS een verschijnsel is waarbij de menselijke betrekkingen in hun meest individuele componenten maar ook in de collectieve gedragingen in het geding zijn; dat de ziekte raakvlakken heeft met geneeskunde, sociologie en wetenschappelijk onderzoek, maar ook met het recht en de economie, politiek, volksgezondheid, onderwijs en cultuur;
(5) Overwegende dat het actieplan in het kader van het "Europa tegen AIDS"-programma (6) dat bij Besluit 91/317/EEG van de Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de Raad bijeen, is goedgekeurd, eind 1993 is afgelopen;
(6) Overwegende dat het programma "Europa tegen AIDS" tot eind 1995 is verlengd bij Besluit nr. 1729/95/EG van het Europees Parlement en van de Raad (7);
(7) Overwegende dat de Raad in zijn conclusies van 13 december 1993 betreffende de oprichting van een netwerk voor epidemiologie in de Gemeenschap (8) en het Europees Parlement in zijn resoluties van 26 mei 1989 (9), van 15 mei 1991 (10) en van 19 november 1993 (11) een betere kennis van de pathologieën, wat de causale en epidemiologische aspecten betreft noodzakelijk hebben geacht; dat zij derhalve de Commissie hebben verzocht voorstellen in te dienen voor de oprichting van een netwerk voor epidemiologie in de Gemeenschap;
(8) Overwegende dat de Raad en het Europees Parlement gewezen hebben op de noodzaak dat ter wille van de goede werking van een netwerk voor het verzamelen van epidemiologische gegevens moet worden gezorgd voor de vergelijkbaarheid en de compatibiliteit van de gegevens, en de theoretische en praktische epidemiologische scholing van de aan dit netwerk deelnemende teams moet worden ontwikkeld;
(9) Overwegende dat de Europese Gemeenschap in staat is een belangrijke bijdrage te leveren tot de organisatie van uitwisselingen van ervaringen en tot het verspreiden van informatie inzake de specifieke opleiding van gezondheidswerkers en inzake de voorlichting van alle betrokken sociale actoren zoals onderwijsgevenden, gezinnen, autoriteiten en bedrijfsleiders;
(10) Overwegende dat de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, in hun resolutie van 13 november 1992 (12) de Commissie hebben verzocht zich te bezinnen op de bestaande regelingen voor samenwerking tussen de Lid-Staten op het gebied van de monitoring van en het toezicht op besmettelijke ziekten;
(11) Overwegende dat de acties die op communautair niveau op het gebied van AIDS zijn ondernomen, dienen te worden voortgezet en tot bepaalde andere besmettelijke ziekten dienen te worden uitgebreid, met name tot seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's), en dienen te worden geconsolideerd binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid dat de Commissie heeft geformuleerd in samenhang met de bestrijding van uitsluiting en van andere precaire leefsituaties;
(12) Overwegende dat bij deze acties rekening moet worden gehouden, zoals de Raad en de Ministers van Volksgezondheid van de Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, verzoeken in hun resolutie van 27 mei 1993 (13), met andere door de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid ondernomen acties of acties die daarop een weerslag hebben;
(13) Overwegende dat een communautaire actie ter ondersteuning van de preventie van AIDS en andere besmettelijke ziekten, vanwege de omvang en de effecten van deze actie, het mogelijk maakt om de beoogde doelstellingen beter te verwezenlijken;
(14) Overwegende dat het van belang is dat de op communautair niveau ontwikkelde en uitgevoerde beleidsmaatregelen en programma's in overeenstemming zijn met de doelstellingen van de actie van de Gemeenschap ter voorkoming van AIDS en andere besmettelijke ziekten; dat, met name, de tenuitvoerlegging van acties in het kader van het programma van de Gemeenschap voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van de medische biologie en de gezondheid met name wat betreft de ontwikkeling van vaccins en nieuwe behandelingsvormen, nauw gecoördineerd moet worden met de tenuitvoerlegging van de communautaire acties ter voorkoming van besmetting met het HIV-virus en bepaalde andere overdraagbare ziekten;
(15) Overwegende dat het nodig is studies in de Lid-Staten te stimuleren om de meest doeltreffende preventiemethoden te identificeren en de meest significante resultaten van dit studiewerk te publiceren;
(16) Overwegende dat het wenselijk is de samenwerking met de bevoegde internationale organisaties en met derde landen te intensiveren;
(17) Overwegende dat er een meerjarenprogramma moet worden vastgesteld waarin de doelstellingen van de actie van de Gemeenschap, de prioritaire acties voor de preventie van AIDS en andere besmettelijke ziekten, alsmede passende evaluatiemechanismen worden aangegeven;
(18) Overwegende dat het van belang is dat de Commissie dit programma in nauwe samenwerking met de Lid-Staten uitvoert; dat het daartoe dienstig is een procedure in te stellen die ervoor kan zorgen dat de Lid-Staten volledig aan de uitvoering ervan deelnemen;
(19) Overwegende dat op 20 december 1994 overeenstemming is bereikt over een "modus vivendi" tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de maatregelen ter uitvoering van besluiten die volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag worden vastgesteld;
(20) Overwegende dat vanuit operationeel oogpunt de tijdens de vorige actieplannen gerealiseerde investering, wat betreft zowel Europese experimentele netwerken als de mobilisering van alle bij de bestrijding van AIDS en andere besmettelijke ziekten betrokken personen, dient te worden gewaarborgd en ontwikkeld;
(21) Overwegende dat in dit programma rekening moet worden gehouden met de diverse uitgevoerde of lopende acties die in de Lid-Staten door de bevoegde autoriteiten of andere bij het gezondheidsbeleid betrokkenen zijn opgezet;
(22) Overwegende dat dubbel werk echter dient te worden vermeden door de bevordering van de uitwisseling van ervaring en door de gezamenlijke ontwikkeling van basisvoorlichtingsmateriaal voor het grote publiek en van basismateriaal voor de gezondheidseducatie en voor de opleiding van gezondheidswerkers, eventueel gericht op specifieke doelgroepen en op niet-gouvernementele organisaties, waaronder patiëntenverenigingen;
(23) Overwegende dat de voorlichting aan kinderen en jongeren op zeer jonge leeftijd moet beginnen in het algemene kader van voorlichting over hygiëne en seksualiteit en het gezondheidsonderwijs;
(24) Overwegende dat het doel van dit programma moet zijn ertoe bij te dragen dat de verspreiding van AIDS en andere besmettelijke ziekten in de Gemeenschap wordt ingedamd door middel van een betere kennis omtrent hun prevalentie en ontwikkeling, een betere onderkenning van de risicosituaties en -gedragingen, een betere vroegtijdige opsporing en een betere begeleiding op medisch, sociaal en gezondheidsgebied, teneinde de overdracht van AIDS en van sommige andere besmettelijke ziekten te voorkomen en aldus de daarmee samenhangende sterfte- en ziektecijfers alsmede elke vorm van discriminatie ten aanzien van mensen met AIDS of HIV-geïnfecteerden terug te dringen;
(25) Overwegende dat het, om de waarde en het effect van dit programma te vergroten, wenselijk is een continue evaluatie van de gevoerde acties uit te voeren, met name ten aanzien van hun doeltreffendheid en de verwezenlijking van de doelstellingen, zowel op nationaal als op communautair niveau, en in voorkomend geval de noodzakelijke aanpassingen te verrichten;
(26) Overwegende dat de doelstellingen van dit programma en de acties ter verwezenlijking ervan deel uitmaken van de eisen inzake gezondheidsbescherming bedoeld in artikel 129, lid 1, derde alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en derhalve een bestanddeel van het Gemeenschapsbeleid op andere gebieden vormen;
(27) Overwegende dat de toegang tot dit programma moet worden vergemakkelijkt, met name voor organisaties die niet over de middelen beschikken om gemakkelijk toegang te krijgen tot informatie over de communautaire programma's;
(28) Overwegende dat de procedures voor de toekenning van subsidies eenvoudig en toegankelijk moeten zijn en dat ervoor moet worden gezorgd dat deze procedures en de wijze waarop zij worden gevolgd, volledig doorzichtig zijn;
(29) Overwegende dat in dit besluit de financiële middelen van het programma voor de gehele looptijd daarvan worden vastgesteld en dat dit bedrag in de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begrotingsautoriteit het voornaamste referentiepunt vormt in de zin van punt 1 van de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995;
(30) Overwegende dat dit actieprogramma een looptijd van vijf jaar dient te hebben teneinde de acties voldoende lang voort te kunnen zetten om de vastgestelde doelstellingen te verwezenlijken,
BESLUITEN:
Artikel 1
Vaststelling van het programma
1. Hierbij wordt in het kader van de actie op het gebied van de volksgezondheid een communautair actieprogramma in verband met de preventie van AIDS en van bepaalde andere besmettelijke ziekten, hierna te noemen "dit programma", vastgesteld voor de periode van 1 januari 1996 tot en met 31 december 2000.
2. Dit programma heeft tot doel ertoe bij te dragen de verspreiding van AIDS te beperken en de mortaliteit en morbiditeit als gevolg van besmettelijke ziekten terug te dringen door de samenwerking tussen de Lid-Staten te stimuleren, de coördinatie van preventiebeleid en -programma's te bevorderen, en de maatregelen van niet-gouvernementele organisaties, met inbegrip van verenigingen voor HIV-geïnfecteerden, te ondersteunen.
3. De in het kader van dit programma uit te voeren acties en hun specifieke doelstellingen zijn in de bijlage opgenomen onder de volgende rubrieken:
A. Monitoring van en toezicht op besmettelijke ziekten
B. Bestrijding van overdracht
C. Voorlichting, educatie en opleiding
D. Begeleiding van HIV-geïnfecteerden of mensen met AIDS en bestrijding van discriminatie.
Artikel 2
Uitvoering
1. De Commissie zorgt overeenkomstig artikel 5 in nauwe samenwerking met de Lid-Staten voor de uitvoering van de in de bijlage beschreven acties.
2. De Commissie werkt samen met instellingen en organisaties die actief zijn op het gebied van de preventie van AIDS en van andere besmettelijke ziekten.
Artikel 3
Begroting
1. De financiële middelen voor de uitvoering van dit programma, voor de in artikel 1 genoemde periode, worden vastgesteld op 49,6 miljoen ecu.
2. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegewezen binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.
Artikel 4
Samenhang en complementariteit
De Commissie draagt er zorg voor dat de in het kader van dit programma uit te voeren acties samenhangen met en een aanvulling vormen op de overige programma's en initiatieven van de Gemeenschap op dit gebied, met inbegrip van het programma voor onderzoek op het gebied van de medische biologie en de gezondheid uit hoofde van het kaderprogramma van communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en de actie van de Gemeenschap in de ontwikkelingslanden.
Artikel 5
Comité
1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit twee vertegenwoordigers per Lid-Staat en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.
2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité ontwerp-maatregelen voor betreffende:
a) het reglement van orde van het comité;
b) een jaarlijks werkprogramma met opgave van de prioriteiten voor actie;
c) de regelingen, criteria en procedures voor de selectie en de financiering van de projecten in het kader van dit programma, met inbegrip van de projecten die samenwerking met de op het gebied van de volksgezondheid bevoegde internationale organisaties en deelneming van de in artikel 6, lid 2, bedoelde landen inhouden;
d) de evaluatieprocedure;
e) de regelingen voor de verspreiding en overdracht van de resultaten;
f) de wijze waarop zal worden samengewerkt met de in artikel 2, lid 2, bedoelde instellingen en organisaties.
Het comité brengt over de hierboven bedoelde ontwerp-maatregelen advies uit binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.
De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht. In dat geval:
- stelt de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten met twee maanden vanaf de datum van deze kennisgeving uit;
- kan de Raad binnen de in het voorgaande streepje genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen.
3. De Commissie kan het comité voorts raadplegen over elk ander probleem in verband met de uitvoering van dit programma.
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie, advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming.
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.
4. De Commissievertegenwoordiger informeert het comité regelmatig:
- over de financiële steun die in het kader van dit programma is verleend (bedrag, duur, verdeling en begunstigden);
- om de uit hoofde van artikel 4 vereiste samenhang en complementariteit te waarborgen, over de Commissievoorstellen of communautaire initiatieven en de tenuitvoerlegging van programma's op andere terreinen die rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van de doelstellingen van dit programma.
Artikel 6
Internationale samenwerking
1. Bij de uitvoering van dit programma wordt samenwerking met derde landen, de internationale organisaties, met name de Verenigde Naties, de Wereldgezondheidsorganisatie en de Raad van Europa, en niet-gouvernementele organisaties die op gezondheidsgebied bevoegd zijn of zich speciaal richten op de bestrijding en preventie van AIDS en andere besmettelijke ziekten, aangemoedigd en ten uitvoer gelegd overeenkomstig de procedure van artikel 5.
2. Aan dit programma kan worden deelgenomen door de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (GLMOE) op de voorwaarden die vermeld zijn in de met die landen te sluiten aanvullende protocollen bij de associatieovereenkomsten betreffende deelneming aan communautaire programma's. Aan dit programma kan door Cyprus en Malta op basis van aanvullende kredieten worden deelgenomen volgens dezelfde regels als die welke op de EVA-landen van toepassing zijn en overeenkomstig de met die twee landen overeen te komen procedures.
Artikel 7
Follow-up en evaluatie
1. De Commissie zorgt, met inachtneming van de door de Lid-Staten opgemaakte balansen, en, indien nodig, met inschakeling van onafhankelijke deskundigen, voor de evaluatie van de gevoerde acties.
2. De Commissie dient bij het Europees Parlement en de Raad halverwege de uitvoering een tussentijds verslag in en dient na afloop van dit programma een eindverslag in. Daarin verwerkt zij het resultaat van de evaluaties. Zij doet deze verslagen ook aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's toekomen.
Gedaan te Brussel, 29 maart 1996.