text:
Kiểm định giả thuyết thống kê
Kiểm định giả thuyết thống kê (statistical hypothesis test) là phương pháp ra quyết định sử dụng dữ liệu, hoặc từ thí nghiệm hoặc từ nghiên cứu quan sát (observational study)(không có kiểm soát). Trong thống kê (statistics), một kết quả được gọi là đủ độ tin cậy mang tính thống kê (statistically significant) nếu nó ít có khả năng diễn ra theo một ngưỡng xác suất cho trước (ví dụ 5% hay 10%). Cụm từ kiểm định độ tin cậy ("test of significance") được đưa ra bởi Ronald Fisher.
Kiểm định giả thuyết đôi khi được gọi là phân tích dữ liệu để khẳng định, để so sánh với phân tích dữ liệu để khám phá.
Ví dụ[sửa | sửa mã nguồn]
Ví dụ 1 – Kết luận xử án[sửa | sửa mã nguồn]
Một đợt kiểm định độ tin cậy được tiến hành cho một tội phạm. Bị cáo sẽ chưa bị kết luận là có tội khi tội của anh ta chưa được chứng minh. Nguyên đơn cố gắng chứng minh tội của bị cáo. Chi khi có đủ bằng chứng thì bị cáo mới bị buộc tội.
Bắt đầu đợt kiểm định, có hai giả thuyết : "bị cáo không có tội", và : "bị cáo có tội". Giả thuyết thứ nhất được gọi là giả thuyết không (null hypothesis), và hiện tại đang được chấp nhận. Giả thuyết thứ 2 được gọi là giả thuyết nghịch (alternative hypothesis). Đây là giả thuyết mà nguyên đơn cố gắng chứng minh.
Giả thuyết 1 chỉ được bác bỏ nếu lỗi nói sai rất ít khả năng xảy ra, bởi vì chúng ta không muốn đổ oan cho người vô tội. Lỗi nói sai đó được gọi là lỗi loại một (nghĩa là đổ oan cho người vô tội), và khả năng mắc lỗi này được kiểm soát sao cho ít xảy ra nhất. Vì do chúng ta cố gắng không áp tội cho người khác, nên xảy ra lỗi loại 2 (bỏ thoát tội một người mà thực tế có tội), xác suất lỗi này thường lớn hơn.
Phiên tòa có thể được coi là một hay cả hai quá trình: có tội với không có tội hoặc bằng chứng với một ngưỡi ("quá một mức nghi ngờ hợp lý"). Kiểm định giả thuyết ở đây là hoặc kiểm định giả thuyết hoặc kiểm định bằng chứng.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Lehmann, E.L.(1970). Testing statistical hypothesis (5th ed.). Ney York: Wiley.
- Lehmann E.L. (1992) "Introduction to Neyman and Pearson (1933) On the Problem of the Most Efficient Tests of Statistical Hypotheses". In: Breakthroughs in Statistics, Volume 1, (Eds Kotz, S., Johnson, N.L.), Springer-Verlag. ISBN 0-387-94037-5 (followed by reprinting of the paper)
- Neyman, J.; Pearson, E.S. (1933). “On the Problem of the Most Efficient Tests of Statistical Hypotheses”. Phil. Trans. R. Soc., Series A 231: 289–337. doi:10.1098/rsta.1933.0009.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Wilson González, Georgina; Karpagam Sankaran (10 tháng 9 năm 1997). “Hypothesis Testing”. Environmental Sampling & Monitoring Primer. Virginia Tech.
- Bayesian critique of classical hypothesis testing
- Critique of classical hypothesis testing highlighting long-standing qualms of statisticians
- Dallal GE (2007) The Little Handbook of Statistical Practice (A good tutorial)
- References for arguments for and against hypothesis testing
- Statistical Tests Overview: How to choose the correct statistical test
- An Interactive Online Tool to Encourage Understanding Hypothesis Testing

markdown:
# Kiểm định giả thuyết thống kê
[Kiểm định giả thiết thống kê](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thi%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&redirect=no))
|Bài viết này cần thêm
|**Kiểm định giả thuyết thống kê** (statistical hypothesis test) là phương pháp ra quyết định sử dụng dữ liệu, hoặc từ thí nghiệm hoặc từ nghiên cứu quan sát (observational study)(không có kiểm soát). Trong thống kê (statistics), một kết quả được gọi là đủ độ tin cậy mang tính thống kê (statistically significant) nếu nó ít có khả năng diễn ra theo một ngưỡng xác suất cho trước (ví dụ 5% hay 10%). Cụm từ kiểm định độ tin cậy ("test of significance") được đưa ra bởi [Ronald Fisher](/wiki/Ronald_Fisher).
Kiểm định giả thuyết đôi khi được gọi là phân tích dữ liệu để khẳng định, để so sánh với phân tích dữ liệu để khám phá.
## Ví dụ[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&action=edit§ion=1)]
### Ví dụ 1 – Kết luận xử án[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&action=edit§ion=2)]
Một đợt kiểm định độ tin cậy được tiến hành cho một tội phạm. Bị cáo sẽ chưa bị kết luận là có tội khi tội của anh ta chưa được chứng minh. Nguyên đơn cố gắng chứng minh tội của bị cáo. Chi khi có đủ bằng chứng thì bị cáo mới bị buộc tội.
Bắt đầu đợt kiểm định, có hai giả thuyết
: "bị cáo không có tội", và
: "bị cáo có tội". Giả thuyết thứ nhất được gọi là
* (null hypothesis), và hiện tại đang được chấp nhận. Giả thuyết thứ 2 được gọi là giả thuyết không* *giả thuyết nghịch (alternative hypothesis)*. Đây là giả thuyết mà nguyên đơn cố gắng chứng minh.
Giả thuyết 1 chỉ được bác bỏ nếu lỗi nói sai rất ít khả năng xảy ra, bởi vì chúng ta không muốn đổ oan cho người vô tội. Lỗi nói sai đó được gọi là
* (nghĩa là đổ oan cho người vô tội), và khả năng mắc lỗi này được kiểm soát sao cho ít xảy ra nhất. Vì do chúng ta cố gắng không áp tội cho người khác, nên xảy ra lỗi loại một* *(bỏ thoát tội một người mà thực tế có tội), xác suất lỗi này thường lớn hơn.* [lỗi loại 2](/w/index.php?title=L%E1%BB%97i_lo%E1%BA%A1i_2&action=edit&redlink=1)
|Null Hypothesis (H
|0) là đúng
Anh ta thực sự không có tội
|Alternative Hypothesis (H
|1) là đúng
Anh ta thực sự có tội
|Chấp nhận Null Hypothesis
|
Xóa án
|Quyết định đúng||Quyết định sai
|
Lỗi loại II
|Bác bỏ Null Hypothesis
|
Kết án
|Quyết định sai
|
Lỗi loại I
|Quyết định đúng|
Phiên tòa có thể được coi là một hay cả hai quá trình: có tội với không có tội hoặc bằng chứng với một ngưỡi ("quá một mức nghi ngờ hợp lý"). Kiểm định giả thuyết ở đây là hoặc kiểm định giả thuyết hoặc kiểm định bằng chứng.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&action=edit§ion=3)]
- Lehmann, E.L.(1970). Testing statistical hypothesis (5th ed.). Ney York: Wiley.
- Lehmann E.L. (1992) "Introduction to Neyman and Pearson (1933) On the Problem of the Most Efficient Tests of Statistical Hypotheses". In:
*Breakthroughs in Statistics, Volume 1*, (Eds Kotz, S., Johnson, N.L.), Springer-Verlag. [ISBN 0-387-94037-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0387940375)(followed by reprinting of the paper)
- Neyman, J.; Pearson, E.S. (1933). “On the Problem of the Most Efficient Tests of Statistical Hypotheses”.
*Phil. Trans. R. Soc., Series A* **231**: 289–337. [doi](/wiki/DOI): [10.1098/rsta.1933.0009](http://dx.doi.org/10.1098%2Frsta.1933.0009).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&action=edit§ion=4)]
- Wilson González, Georgina; Karpagam Sankaran (10 tháng 9 năm 1997).
[“Hypothesis Testing”](http://www.cee.vt.edu/ewr/environmental/teach/smprimer/hypotest/ht.html). *Environmental Sampling & Monitoring Primer*. Virginia Tech. [Bayesian critique of classical hypothesis testing](http://www.cs.ucsd.edu/users/goguen/courses/275f00/stat.html) [Critique of classical hypothesis testing highlighting long-standing qualms of statisticians](http://www.npwrc.usgs.gov/resource/methods/statsig/stathyp.htm)
- Dallal GE (2007)
[The Little Handbook of Statistical Practice](http://www.tufts.edu/~gdallal/LHSP.HTM)(A good tutorial) [References for arguments for and against hypothesis testing](http://core.ecu.edu/psyc/wuenschk/StatHelp/NHST-SHIT.htm) [Statistical Tests Overview:](http://www.wiwi.uni-muenster.de/ioeb/en/organisation/pfaff/stat_overview_table.html)How to choose the correct statistical test [An Interactive Online Tool to Encourage Understanding Hypothesis Testing](http://wasser.heliohost.org/?l=en)


text:
Loriculus catamene
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Loriculus catamene là một loài chim trong họ Psittacidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Loriculus catamene tại Wikispecies

markdown:
*Loriculus catamene*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Loriculus catamene
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Psittaciformes](/wiki/B%E1%BB%99_V%E1%BA%B9t) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Psittacidae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%E1%BA%B9t) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Loriculus](/wiki/Loriculus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. catamene** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Loriculus catamene* * là một loài Loriculus catamene* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Psittacidae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%E1%BA%B9t). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Loriculus_catamene&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Loriculus_catamene&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Loriculus_catamene&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Loriculus_catamene&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Loriculus catamene](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Loriculus_catamene)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=29-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Wed, 30 Sep 2015 12:00:00 GMT


text:
Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ nhất)
Mặt trận phía Đông trong Thế chiến thứ nhất bao gồm các chiến trường ở Đông Âu và Trung Âu. Mặt trận phía Đông và Mặt trận phía Tây trong Thế chiến thứ nhất tuy có sự khác nhau về địa lý nhưng diễn ra song song với nhau và có những ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Mặt trận phía Đông bắt đầu từ tháng 8 1914 khi Đế chế Đức tuyên chiến với Đế quốc Nga và kết thúc vào tháng 3 1918 sau hòa ước Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô Viết và Đế chế Đức. Chiến thắng trên Mặt trận phía Đông đã mang lại cho nước Đức thêm nhiều lãnh thổ, cho đến khi mất hết sau chiến tranh.[1]
Chiến tuyến ở mặt trận phía đông trải dài hơn mặt trận phía tây. Chiến trường kéo dài theo chiều ngang từ biển Baltic ở phía tây cho đến Moskva ở phía đông khoảng 1200 kilometers và trải dài theo chiều dọc từ Saint Petersburg ở phía bắc cho đến biển Đen ở phía nam khoảng 1.600 kilometers. Điều này cũng ảnh hưởng đến cảnh quan chiến trường ở mặt trận này. Trong khi ở mặt trận phía tây là hệ thống chiến hào dày đặc do đặc điểm chiến tranh trận địa thì ở mặt trận phía đông chiến tranh được tiến hành cơ động hơn nên hệ thống chiến hào không phổ biến bằng. Và cũng do chiến tuyến quá rộng nên việc chọc thủng phòng tuyến là dễ dàng hơn so với mặt trận phía tây vì mật độ quân thưa thớt và hệ thống thông tin liên lạc kém phát triển nên phe phòng thủ khi mất chiến tuyến không kịp gọi quân tiếp viện đến để lập phòng tuyến mới phía sau. 1 đặc điểm nữa là địa hình ở mặt trận này là đa phần đất rắn nên khó có thể xây dựng các chiến hào trong khi ở mặt trận phía tây đa phần là đất mềm và bùn.
Do những đặc điểm về hệ thống phòng thủ như vậy đã ảnh hưởng rất nhiều đến diễn biến ở mặt trận phía đông trong thế chiến thứ nhất. Các cuộc chọc thủng phòng tuyến thường xuyên diễn ra ở quy mô lớn mà tiêu biểu là trong năm 1915, quân Đức đã đánh bại quân Nga liên tục và chiến tuyến đã được dời về phía đông rất xa hay cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov đã đánh bại hoàn toàn quân chủ lực của đế quốc Áo-Hung tại Galicia vào năm 1916.
Mục lục
Mặt trận Nga[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 23 tháng 7 1914, đế quốc Áo-Hung gửi tối hậu thư cho Serbia sau sự kiện Thái tử Áo-Hung bị ám sát tại Savarejo, Bosnia. Với tư cách là đồng minh của các quốc gia vùng Balkan, vào ngày 25 tháng 7 Nga tuyên bố không cho phép bất kì nước nào xâm phạm chủ quyền Serbia. Ngày 29 tháng 7, 1 ngày sau khi đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia, Nga ra lệnh tổng động viên quân đội. Trước việc đó, ngày 1 tháng 8 1914 đế quốc Đức tuyên chiến với đế quốc Nga. Khi cuộc chiến bắt đầu Nga hoàng Nikolai II đã chỉ định Đại Công tước Nikolai làm tổng tư lệnh quân đội Nga.
1914[sửa | sửa mã nguồn]
Theo kế hoạch Schlieffen mà đế quốc Đức đề ra trước cuộc chiến thì ở giai đoạn đầu của cuộc chiến mặt trận phía đông chỉ để phòng thủ trước các đợt tấn công của quân Nga và khi giải quyết xong nước Pháp ở mặt trận phía tây sẽ quay sang tiêu diệt đế quốc Nga kết thúc sớm chiến tranh. Kế hoạch này của người Đức dựa trên việc quân đội Nga sẽ không tiến hành tổng động viên và tấn công kịp thời nhưng đây là điều sai lầm vì quân Nga đã có sự cách tân đáng kể nên việc huy động và triển khai quân đã diễn ra nhanh hơn so với dự tính của người Đức. Phòng thủ tại Đông Phổ, vị trí nằm giữa biên giới Nga và Đức là tập đoàn quân số 8 của tướng Maximilian von Prittwitz. Kế hoạch của quân đội Áo-Hung cũng tương tự như người Đức khi quân đội Áo-Hung để 1 phương diện quân đóng tại Galicia để phòng thủ trước quân Nga.
Chiến trường Đông Phổ[sửa | sửa mã nguồn]
Ngay sau khi chiến tranh bắt đầu, 2 tập đoàn quân số 1 do Paul Rennekampf chỉ huy và số 2 Alexander Samsonov chỉ huy đã ngay lập tức tiến đánh Đông Phổ, nơi có 150 000 quân Đức. Rennekampf từ Nga đánh vào mặt đông của Đông Phổ còn Samsonov từ Ba Lan tấn công vào mặt bắc. Trong trận Gumbinnen diễn ra vào ngày 20 tháng 8, tập đoàn quân số 1 của Nga đã đánh bại tập đoàn quân số 8 của Đức đóng tại Đông Phổ khiến quân Đức phải rút chạy và bỏ Đông Phổ về tay quân Nga. Sau thất bại này, người Đức đã đưa Paul von Hindenburg làm tổng tư lệnh quân Đức ở mặt trận phía đông và Ludendroff làm tham mưu trưởng cùng với việc rút 1 số sư đoàn từ mặt trận phía tây về để tăng cường sức mạnh. Chính điều đó đã khiến cho Quân đội Đức mất ưu thế về quân số trên Mặt trận phía tây, và bị quân Pháp chặn chân trong trận sông Marne lần thứ nhất.[2]
Hindenburg và Ludendorff đã tập trung quân để tiêu diệt từng cánh quân 1 của người Nga. Trước khi 2 người này đến Đông Phổ thì sĩ quan tổng tham mưu của Đức là Max von Hoofman sau khi nghe tin Rennekampf có ý đồ ngừng tiến quân đã cho rút các lực lượng đang chiến đấu với Rennekampf tập trung về Tannenberg để chờ tập đoàn quân số 2 của Samsonov đang từ Ba Lan tiến đến. Ngày 26 tháng 8, trận Tannenberg mở màn. Samsonov biết đang lâm nguy nên cố thủ chờ quân của Rennekampf đến cứu nhưng không được. Ngày 29 tháng 8, Samsonov tự sát và đến ngày 30 tháng 8 thì tập đoàn quân số 2 hoàn toàn bị đập tan với số thương vong là 30 000 và 95 000 quân bị bắt. Những vị thống soái có công chiến thắng lừng lẫy - Hindenburg và Ludendorff dạt dào niềm vinh quang.[3] Trận Tannenberg là thảm bại của quân Nga trong năm 1914. Thậm chí, chiến thắng huy hoàng này còn được xem là thắng lợi quyết định hơn cả của Quân đội Đế chế Đức trong suốt cuộc Đại chiến thế giới lần thứ nhất.[3] Sau trận này thì đến ngày 11 tháng 9, quân Đức tấn công và chiếm được nơi đóng quân của tập đoàn quân thứ nhất Nga. Ngày 13 tháng 9, tập đoàn quân này rút khỏi Đông Phổ và tổn thất 110 000 người. Chiến dịch Đông Phổ kết thúc với thất bại của người Nga.
Đến cuối năm 1914, quân Nga và quân Đức vừa tăng viện từ mặt trận phía tây lại chạm trán nhau tại miền trung Ba Lan, phía tây sông Vistula trong các trận sông Vistula và trận Łódź. Các trận đánh này kết thúc với lợi thê thuộc về người Đức nhung quân Đức đã không thể tiến xa thêm nữa vào lãnh thổ Nga.
Chiến tuyến Tây Bắc[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khi quân Nga thất bại tại Đông Phổ thì tại Galicia, quân đội Nga kiểm soát được phần lớn nơi này vào cuối năm 1914. Chỉ huy quân Nga tại chiến tuyến Tây Bắc là Nikolay Ivanov và Aleksey Brusilov. Tháng 9 1914, quân Nga đánh bại quân đội Áo-Hung trong trận Lemberg và bắt đầu vây hãm thành phố Przemysl. Quân Nga chiếm được nơi này vào tháng 3 1915. Kết thúc năm 1914, quân đội Áo-Hung bị đánh bại liên tiếp và quân Nga tiến sát đến chân núi Carpathian.
Như vậy năm 1914, mặt trận phía đông kết thúc với thắng lợi lớn của người Đức nhưng buộc họ phải điều động nhiều sư đoàn từ mặt trận phía tây sang, khiến chiến tranh ngày càng kéo dài và quy mô mặt trận phía đông ngày càng được mở rộng.
1915[sửa | sửa mã nguồn]
Đến năm 1915, bộ chỉ huy quân Đức và quân Áo quyết định cùng nhau tác chiến thực hiện cuộc tấn công lớn vào quân Nga, buộc đế quốc Nga phải đầu hàng rồi chuyển sang mặt trận phía tây tiêu diệt quân Pháp và Anh. Do đó đầu năm 1915 quân Đức điều 1 số lớn binh đoàn từ mặt trận phía tây sang và chuyển sang phòng thủ ở mặt trận phía tây. Từ tháng 1 đến tháng 3, quân Nga bị quân Đức đánh bại tại trận hồ Masurian lần thứ hai, phải rút khỏi Đông Phổ nhưng chiếm được thành phố Przemysl của Áo-Hung, củng cố Galicia và uy hiếp Hungary. Điều này càng thúc đẩy cuộc tấn công của quân Đức. Đến cuối tháng 4 quân Đức đã tập trung 1 lực lượng hùng hậu tại khu vực nằm giữa thượng du sông Wisla và núi Carpathian bao gồm 16 sư đoàn bộ binh, 2 sư đoàn kị binh, 1140 khẩu đại bác và 1000 khẩu đại bác hạng nặng.
Ngày 2 tháng 5, tướng August von Mackensen bất ngờ tấn công các cứ điểm của quân Nga giữa Gorlice và Tarnow. Do quân Nga đang trong tình trạng khan hiếm trầm trọng về đạn dược nên đó chỉ trong 2 tuần, quân Nga đã phải rút lui trên 1 chiến tuyến dài 160 cây số. Trong 1 tháng, Quân đội Đức đã tiến gần 100 dặm và bắt làm tù binh gần 400 000 lính Nga. Đến tháng 7 thì Đại tướng Falkenhayn ra lệnh cho Hindenburg từ phia bắc và Mackensen từ phia nam đánh đuổi quân Nga ra khỏi Ba Lan. Ngày 5 tháng 8 1915, quân đội Đức chiếm Warsaw, thủ đô Ba Lan. Tướng Mackensen - với thắng lợi hoành tráng của ông, trở thành vị thống soái nổi tiếng nhất của Quân đội Đế chế Đức chỉ sau Hindenburg. Vào này 10 tháng 5 năm 1915, ông nhận Huy chương Đại Bàng Đen.[4]
Như vậy tổng kết mặt trận phia đông sau khi năm 1915 kết thúc, quân Nga đã rút khỏi Bucovina, Galicia, Ba Lan, Litva và 1 phần Latvia. Cuối năm 1915, mặt trận phía đông chuyển sang trận địa chiến (chiến tranh chiến hào) trên 1 chiến tuyến dài 1200 kilometers từ sông Dnieper đến vịnh Riga. Tuy quân Đức đã liên tục giành thắng lợi, khiến chiến tuyến phải dời về phía đông rất xa nhưng vẫn chưa loại được đế quốc Nga ra khỏi cuộc chiến nên quân Đức vẫn không thể dồn toàn bộ lực lượng sang mặt trận phia tây để tiêu diệt liên quân Anh-Pháp như kế hoạch. Sau những thất bại này Đại công tước Nikolai cũng bị cách chức tổng tư lệnh quân đội Nga và Nga hoàng Nikolai II chính thức nắm chức tổng tư lệnh quân đội Nga.
1916[sửa | sửa mã nguồn]
Đến năm 1916, quân đội Đức hoàng theo kế hoạch của Falkenhayn tập trung quân lực sang mặt trận phía tây để tiêu diệt quân đội Pháp, mà trọng điểm là Verdun. Trận Verdun bắt đầu từ ngày 21 tháng 2 1916 là cuộc đại chiến hao tốn rất lớn nhân lực của cả Đức và Pháp. Trước tình hình đó, để giải nguy cho mặt trận phía tây và lợi dụng quân đội Áo-Hung đang chuyển quân sang mặt trận Ý, bộ chỉ huy quân Nga quyết định phát động 1 cuộc tấn công vào các phòng tuyến của quân đội Áo-Hung tại Galicia và người chỉ huy cuộc tấn công này là tướng Aleksey Brusilov.
Ngày 4 tháng 6 1916, cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov tại mặt trận phía đông bắt đầu. Chỉ trong vòng vài ngày, toàn bộ các chiến tuyến của quân Áo tại Galicia đã tan vỡ. Đến ngày 20 tháng 9, cuộc tổng tấn công này chấm dứt khi thương vong của lính Nga ngày càng tăng và sau cuộc tổng tấn công này, thương vong của quân đội Áo-Hung là 1,5 triệu người và 400 000 người bị bắt làm tù binh còn về phía Nga là 1.4 triệu người.[5]. Thắng lợi này của quân Nga tại mặt trận phía đông đã ảnh hưởng rất lớn đến kết cục của cuộc chiến tranh này vì đã ngăn chặn được các cuộc cuộc tấn công của quân đội Áo-Hung tại mặt trận Ý, cải thiện tình hình ở mặt trận phía tây làm cho quân Đức gặp thêm khó khăn trong việc tấn công Verdun, tạo điều kiện cho liên quân Anh-Pháp phản công tại trận Somme. Cuối cùng nó đã thúc đẩy România từ chỗ trung lập đã quyết định tham gia cuộc chiến theo khối Hiệp ước. Tuy làm cho quân Áo-Hung suy sụp nhưng phía Nga cũng bị thiệt hại nặng và kiệt sức, không thể khai thác được thắng lợi.[5]
1917[sửa | sửa mã nguồn]
Bước sang năm 1917, đế quốc Nga đã hoàn toàn rệu rã trong cuộc chiến. Ngoài mặt trận quân Nga đào ngũ liên tục, thương vong và bệnh tật ngày càng tăng còn trong nước sự bất mãn với chế độ quân chủ chuyên chế cuối cùng đã biến thành 1 cuộc cách mạng. Ngày 8 tháng 3, Cách mạng Tháng Hai bắt đầu và đến ngày 13 tháng 3 thì công nhân và binh lính đã chiếm các vị trí trọng yếu tại Petrograd, bắt giữ các bộ trưởng và tướng tá của Nga hoàng. Ngày 15 tháng 3, Nga hoàng Nikolai II ngoài mặt trận đã tuyên bố thoái vị, đế quốc Nga sụp đổ.
Sau Cách mạng Tháng Hai, chính phủ tư sản lâm thời Nga vẫn tiếp tục theo đuổi chiến tranh đến cùng. Ngày 1 tháng 7 1917, bộ trưởng chiến tranh Alexander Kerensky tổ chức 1 cuộc tấn công lớn tại Galicia nhằm vào liên quân Đức, Áo-Hung để khẳng định lại vai trò của nước Nga trong cuộc chiến. Nhưng cuộc tổng tấn công của Kerensky đã nhanh chóng thất bại vì quân Nga đã hết tinh thần chiến đấu, đào ngũ hàng loạt lại gặp phải sự chống đối của những người ủng hộ đảng Bolshevik. Sau thất bại này, làn sóng phản chiến trong nội bộ nước Nga ngày càng dâng cao và nhân cơ hội đó, quân đội Đức đã phản công chiếm lại Riga và uy hiếp Petrograd. Ngày 7 tháng 11 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thành công và Lenin, lãnh tụ của đảng Bolshevick tuyên bố sẽ đưa nước Nga Xô Viết ra khỏi chiến tranh đế quốc. Ngày 15 tháng 12, mặt trận phía đông chính thức đình chiến giữa Nga và các nước Liên minh Trung tâm.
1918[sửa | sửa mã nguồn]
Tuy đã có thoả thuận đình chiến nhưng do không thoả thuận được yêu sách về lãnh thổ của đế quốc Đức nên chiến sự tại mặt trận phía đông lại tiếp tục. Ngày 18 tháng 2 1918, liên quân Đức, Áo-Hung chuyển sang tấn công trở lại, đặc biệt nhằm vào Petrograd nhằm tiêu diệt nước Nga. Trước tình hình đó, ban chấp hành trung ương đảng Bolshevick đã quyết định trao cho Lenin toàn quyền giải quyết vần đề chiến tranh và hòa bình của đất nước. Ngày 19 tháng 2, Lenin gửi điện cho chính phủ Đức thông báo Nga sẵn sàng kí hòa ước với những yêu sách do Đức đề ra. Nhưng quân Đức không trả lời và tiếp tục tấn công. Để bảo vệ nước Nga, lệnh tổng động viên đã được ban hành và nhiều thanh niên đã lên đường nhập ngũ. Ngày 23 tháng 2 1918, sau những trận đánh ác liệt, quân Nga đã chặn được quân Đức trước Petrograd. Cuối cùng, quân Đức mới đồng ý khôi phục cuộc đàm phán hòa bình với Nga. [cần dẫn nguồn]
Ngày 3 tháng 3, hòa ước Brest-Litovsk được kí kết giữa nước Nga Xô Viết và Đế chế Đức. Theo bản hòa ước này, nước Nga mất đi 1 phần lãnh thổ rộng lớn và bồi thường 6 tỉ Mark vàng chiến phí. Cụ thể các đất đai mà nước Nga phải từ bỏ bao gồm có quốc gia vùng biển Ban Tích, miền Tây Belorussia và Ukraina, Ba Lan, Bessabaria và vùng Kars.[6] Bản hòa ước này được kí kết đã khiến cho mặt trận phía đông của thế chiến thứ nhất chính thức chấm dứt. Nhờ có chiến thắng vang dội này, Đế chế Đức không những có thêm đầy ắp lãnh thổ mà còn có điều kiện để chuyển tầm hướng sang Mặt trận phía tây để mà tổ chức cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918.[1] Đến tháng 11 1918 khi đế quốc Đức sụp đổ thì nước Nga Xô Viết đã tuyên bố bản hòa ước Brest-Litovsk không còn giá trị và không thực hiện. Đến cuộc Nội chiến Nga thì Nga Xô viết mới lấy lại được phần lớn đất đai của Đế quốc Nga cũ.[6]
Mặt trận Romania[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu cuộc chiến tranh, România tuyên bố là nước trung lập. Thắng lợi của quân Nga tại mặt trận Tây Nam 1916 đã đưa Romania theo khối Hiệp ước. Các nước khối Hiệp ước tuyên bố đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ của Romania và nước này có quyền chiếm lấy những vùng lãnh thổ của đế quốc Áo-Hung sau khi chiến tranh kết thúc. Ngày 27 tháng 8 1916, Romania tuyên chiến với đế quốc Áo-Hung, tham gia vào thế chiến thứ nhất. Mặt trận Romania hình thành.
Quân đội Romania do trang bị kém và lạc hậu, hậu cần không đáp ứng đủ điều kiện chiến tranh nên liên tục thất bại trong các trận giao tranh với liên quân Đức, Áo-Hung, Bulgaria. Đầu tháng 10/1916, đại sứ của vua Romania phải đến bộ chỉ huy Nga yêu cầu giúp đỡ. Như vậy việc Romania tham chiến càng làm quân Nga thêm mỏi mệt vì phải kéo dài thêm chiến tuyến.
Liên quân Đức, Áo-Hung, Bulgaria chia thành 2 đường tiến vào lãnh thổ Romania: vượt núi Carpathian tiến vào phía bắc Romania và vượt sông Danube tiến vào phía nam Romania. Đến ngày 6 tháng 12 1916, thủ đô Bucarest của Romania bị Đức chiếm và các vùng sản xuất lương thực, dầu hoả cũng như các nguồn tài nguyên khác lần lượt rơi vào tay các nước Liên minh Trung tâm. Quân đội Romania vẫn còn 1 số nhỏ tiếp tục kháng cự và nhờ sự giúp đỡ của Nga, chiến tuyến Romania mới được ổn định ở hạ lưu sông Danube vào cuối tháng 12 và do đó chiến tuyến của quân Nga kéo dài đến 500 cây số.
Ngày 7 tháng 5 1918, Romania phải kí với các nước Liên minh Trung tâm hòa ước Bucarest theo đó Romania mất vùng nam Dobragea về tay Bulgaria, vùng bắc Dobragea do Đức, Áo-Hung, Bulgaria cùng quản lý. Đức toàn quyền sử dụng các tài nguyên, hải cảng Romania trong vòng 50 năm và thời hạn chiếm đóng sẽ được xác định sau.
Sau khi cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất kết thúc, các nước Liên minh Trung tâm bại trận và Romania được hưởng nhiều quyền lợi nhờ các bản hòa ước kí với các nước thua trận.Theo hòa ước Saint-Germain kí với Áo và hòa ước Trianon kí với Hungary thì Romania được nhận 1 số đất đai của đế quốc Áo-Hung cũ nay đã tan rã, nhận lại vùng Dobragea từ tay Bulgaria và 1 khoản bồi thường chiến phí.
Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]
Thương vong của quân Nga tại mặt trận phía đông trong Chiến tranh thế giới thứ nhất là rất khó ước lượng vì việc thống kê khó khăn và chất lượng không tốt của các bản thống kê này. Một số bản số liệu chính thức cho con số là 775 400. Tuy nhiên gần đây một số bản số liệu mới là 900 000 người chết trong các trận chiến và 400 000 người chết do bị thương trong lúc chiến đấu. Như vậy tổng cộng là 1,3 triệu người. Con số này bằng với số người chết của Pháp và Áo-Hung và bằng 1/3 tổng số quân lính Đức ở mặt trận phía đông.
Tuy nhiên người Anh lại đưa ra 1 số liệu mới là hơn 2 triệu người chết (700 000 người chết trong các trận đánh, 970 000 người chết do bị thương, 155 000 người chết vì bệnh tật và 181 000 tù binh chết). Con số này đem chia cho tổng số nam giới từ 15 đến 49 tuổi sẽ là 5%, ngang với nước Anh. Số dân thường tổn thất trong 2 năm đầu là 600.000 người và tổng cộng khoảng 1.500.000 người khác không chắc lắm. Trên 5 triệu quân Nga bị bắt giữ kể từ năm 1915.
Khi Nga rút khỏi chiến tranh thì 3,9 triệu tù binh Nga vẫn còn nằm trong tay người Đức và Áo. Con số này vượt xa số tù binh của 3 nước Anh, Pháp, Đức cộng lại (1,3 triệu người) và chỉ có Áo-Hung là gần bằng với 2,2 triệu tù binh.
România có 335 700 người chết, 120 000 người bị thương, 80 000 người bị bắt làm tù binh trên tổng số 750 000 người bị động viên trong suốt cuộc chiến. Tỉ lệ thương vong so với số người bị động viên là 71%.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Mặt trận phía tây (Thế chiến thứ nhất)
- Mặt trận Ý (Thế chiến thứ nhất)
- Mặt trận Balkan (Thế chiến thứ nhất)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Ronald Pawly, The Kaiser's warlords: German commanders of World War I, trang 20
- ^ Jamie H. Cockfield, With Snow on Their Boots: The Tragic Odyssey of the Russian Expeditionary Force in France During World War I, trang 13
- ^ a ă Ronald Pawly, The Kaiser's warlords: German commanders of World War I, trang 45
- ^ Ronald Pawly, The Kaiser's warlords: German commanders of World War I, trang 52
- ^ a ă Robin Prior, Trevor Wilson -The First World War tr 116 NXB Cassell
- ^ a ă Stanley Sandler, Ground warfare: an international encyclopedia, Tập 1, trang 763
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- The Russian Army and the First World War by Nik Cornish (2006, Spellmount, Stroud UK) ISBN 1-86227-288-3
- The Eastern Front 1914-1917 by Norman Stone (1998, Penguin Books) ISBN 0-14-026725-5
- Số liệu thương vong của Romania được lấy từ Military Casualties from World War I của Microsoft ® Encarta ® 2007. © 1993-2006 Microsoft Corporation. All rights reserved.

markdown:
# Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ nhất)
[Mặt trận phía Đông (Chiến tranh thế giới thứ nhất)](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&redirect=no))
|
|
![]()
|
|![]()
[Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga) ![ Đế quốc Nga](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/23px-Flag_of_Russia.svg.png)
![ Đế quốc Nga](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/23px-Flag_of_Russia.svg.png)
[Đại Công tước Nikolai](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_Nikolai&action=edit&redlink=1) ![ România](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/23px-Flag_of_Romania.svg.png)
![ România](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/23px-Flag_of_Romania.svg.png)
[Constantin Prezan](/w/index.php?title=Constantin_Prezan&action=edit&redlink=1) ![ Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Flag_of_Russian_SFSR_%281918-1937%29.svg/23px-Flag_of_Russian_SFSR_%281918-1937%29.svg.png)
![ Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Flag_of_Russian_SFSR_%281918-1937%29.svg/23px-Flag_of_Russian_SFSR_%281918-1937%29.svg.png)
[Leon Trotsky](/wiki/Lev_Davidovich_Trotsky)
|
|
|
|
**Mặt trận phía Đông** trong [Thế chiến thứ nhất](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) bao gồm các chiến trường ở [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u) và [Trung Âu](/wiki/Trung_%C3%82u). Mặt trận phía Đông và [Mặt trận phía Tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_T%C3%A2y_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) trong [Thế chiến thứ nhất](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) tuy có sự khác nhau về [địa lý](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) nhưng diễn ra song song với nhau và có những ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Mặt trận phía Đông bắt đầu từ [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) [1914](/wiki/1914) khi [Đế chế Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) tuyên chiến với [Đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) và kết thúc vào [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) [1918](/wiki/1918) sau [hòa ước Brest-Litovsk](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Brest-Litovsk) giữa nước [Nga Xô Viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) và [Đế chế Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c). Chiến thắng trên Mặt trận phía Đông đã mang lại cho nước Đức thêm nhiều lãnh thổ, cho đến khi mất hết sau chiến tranh. [[1]](#cite_note-ronpowly20-1)
Chiến tuyến ở mặt trận phía đông trải dài hơn mặt trận phía tây. Chiến trường kéo dài theo chiều ngang từ
[biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) ở phía tây cho đến [Moskva](/wiki/Moskva) ở phía đông khoảng 1200 kilometers và trải dài theo chiều dọc từ [Saint Petersburg](/wiki/Sankt-Peterburg) ở phía bắc cho đến [biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en) ở phía nam khoảng 1.600 kilometers. Điều này cũng ảnh hưởng đến cảnh quan chiến trường ở mặt trận này. Trong khi ở mặt trận phía tây là hệ thống [chiến hào](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_h%C3%A0o&action=edit&redlink=1) dày đặc do đặc điểm [chiến tranh trận địa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_tr%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) thì ở mặt trận phía đông chiến tranh được tiến hành cơ động hơn nên hệ thống chiến hào không phổ biến bằng. Và cũng do chiến tuyến quá rộng nên việc chọc thủng [phòng tuyến](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_tuy%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) là dễ dàng hơn so với mặt trận phía tây vì mật độ quân thưa thớt và hệ thống [thông tin liên lạc](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_tin_li%C3%AAn_l%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) kém phát triển nên phe phòng thủ khi mất chiến tuyến không kịp gọi quân tiếp viện đến để lập phòng tuyến mới phía sau. 1 đặc điểm nữa là [địa hình](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_h%C3%ACnh) ở mặt trận này là đa phần đất rắn nên khó có thể xây dựng các chiến hào trong khi ở mặt trận phía tây đa phần là đất mềm và bùn.
Do những đặc điểm về hệ thống phòng thủ như vậy đã ảnh hưởng rất nhiều đến diễn biến ở mặt trận phía đông trong thế chiến thứ nhất. Các cuộc chọc thủng phòng tuyến thường xuyên diễn ra ở quy mô lớn mà tiêu biểu là trong năm
[1915](/wiki/1915), quân Đức đã đánh bại quân Nga liên tục và chiến tuyến đã được dời về phía đông rất xa hay [cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Brusilov) đã đánh bại hoàn toàn quân chủ lực của [đế quốc Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) vào năm [1916](/wiki/1916).
## Mục lục
## Mặt trận Nga[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=1)]
Ngày
[23 tháng 7](/wiki/23_th%C3%A1ng_7) [1914](/wiki/1914), [đế quốc Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) gửi tối hậu thư cho [Serbia](/wiki/Serbia) sau sự kiện [Thái tử](/wiki/Th%C3%A1i_t%E1%BB%AD) Áo-Hung bị ám sát tại [Savarejo](/w/index.php?title=Savarejo&action=edit&redlink=1), [Bosnia](/wiki/Bosna_v%C3%A0_Hercegovina). Với tư cách là đồng minh của các quốc gia vùng [Balkan](/wiki/Balkan), vào ngày [25 tháng 7](/wiki/25_th%C3%A1ng_7) Nga tuyên bố không cho phép bất kì nước nào xâm phạm chủ quyền Serbia. Ngày [29 tháng 7](/wiki/29_th%C3%A1ng_7), 1 ngày sau khi đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia, Nga ra lệnh tổng động viên quân đội. Trước việc đó, ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) 1914 [đế quốc Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) tuyên chiến với [đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga). Khi cuộc chiến bắt đầu [Nga hoàng](/wiki/Sa_ho%C3%A0ng) [Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga) đã chỉ định [Đại Công tước](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc) Nikolai làm [tổng tư lệnh](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh) [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga).
### 1914[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=2)]
Theo
[kế hoạch Schlieffen](/w/index.php?title=K%E1%BA%BF_ho%E1%BA%A1ch_Schlieffen&action=edit&redlink=1) mà [đế quốc Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) đề ra trước cuộc chiến thì ở giai đoạn đầu của cuộc chiến mặt trận phía đông chỉ để phòng thủ trước các đợt tấn công của quân [Nga](/wiki/Nga) và khi giải quyết xong nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) ở [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) sẽ quay sang tiêu diệt đế quốc Nga kết thúc sớm [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh). Kế hoạch này của người Đức dựa trên việc [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga) sẽ không tiến hành tổng động viên và tấn công kịp thời nhưng đây là điều sai lầm vì quân Nga đã có sự cách tân đáng kể nên việc huy động và triển khai quân đã diễn ra nhanh hơn so với dự tính của người Đức. Phòng thủ tại [Đông Phổ](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ph%E1%BB%95), vị trí nằm giữa biên giới Nga và Đức là [tập đoàn quân](/wiki/T%E1%BA%ADp_%C4%91o%C3%A0n_qu%C3%A2n) số 8 của tướng [Maximilian von Prittwitz](/wiki/Maximilian_von_Prittwitz). Kế hoạch của [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) cũng tương tự như người Đức khi quân đội Áo-Hung để 1 [phương diện quân](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_di%E1%BB%87n_qu%C3%A2n) đóng tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) để phòng thủ trước quân Nga.
#### Chiến trường Đông Phổ[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=3)]
Ngay sau
[khi chiến tranh](/w/index.php?title=Khi_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1) bắt đầu, 2 [tập đoàn quân](/wiki/T%E1%BA%ADp_%C4%91o%C3%A0n_qu%C3%A2n) số 1 do [Paul Rennekampf](/w/index.php?title=Paul_Rennekampf&action=edit&redlink=1) chỉ huy và số 2 [Alexander Samsonov](/wiki/Aleksandr_Vassilievich_Samsonov) chỉ huy đã ngay lập tức tiến đánh [Đông Phổ](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ph%E1%BB%95), nơi có 150 000 quân Đức. Rennekampf từ Nga đánh vào mặt đông của Đông Phổ còn Samsonov từ [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) tấn công vào mặt bắc. Trong [trận Gumbinnen](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Gumbinnen) diễn ra vào ngày [20 tháng 8](/wiki/20_th%C3%A1ng_8), tập đoàn quân số 1 của Nga đã đánh bại tập đoàn quân số 8 của Đức đóng tại Đông Phổ khiến quân Đức phải rút chạy và bỏ Đông Phổ về tay quân Nga. Sau thất bại này, người Đức đã đưa [Paul von Hindenburg](/wiki/Paul_von_Hindenburg) làm [tổng tư lệnh](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh) quân Đức ở mặt trận phía đông và [Ludendroff](/w/index.php?title=Ludendroff&action=edit&redlink=1) làm [tham mưu trưởng](/w/index.php?title=Tham_m%C6%B0u_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1) cùng với việc rút 1 số [sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) từ [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) về để tăng cường sức mạnh. Chính điều đó đã khiến cho Quân đội Đức mất ưu thế về quân số trên Mặt trận phía tây, và bị quân [Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_tam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ph%C3%A1p) chặn chân trong [trận sông Marne lần thứ nhất](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_s%C3%B4ng_Marne_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). [[2]](#cite_note-corfieldja13-2)
Hindenburg và Ludendorff đã tập trung quân để tiêu diệt từng cánh quân 1 của người Nga. Trước khi 2 người này đến Đông Phổ thì sĩ quan tổng tham mưu của Đức là
[Max von Hoofman](/w/index.php?title=Max_von_Hoofman&action=edit&redlink=1) sau khi nghe tin Rennekampf có ý đồ ngừng tiến quân đã cho rút các lực lượng đang chiến đấu với Rennekampf tập trung về [Tannenberg](/w/index.php?title=Tannenberg&action=edit&redlink=1) để chờ tập đoàn quân số 2 của Samsonov đang từ [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) tiến đến. Ngày [26 tháng 8](/wiki/26_th%C3%A1ng_8), [trận Tannenberg](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tannenberg) mở màn. Samsonov biết đang lâm nguy nên cố thủ chờ quân của Rennekampf đến cứu nhưng không được. Ngày [29 tháng 8](/wiki/29_th%C3%A1ng_8), Samsonov [tự sát](/wiki/T%E1%BB%B1_s%C3%A1t) và đến ngày [30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8) thì [tập đoàn quân](/wiki/T%E1%BA%ADp_%C4%91o%C3%A0n_qu%C3%A2n) số 2 hoàn toàn bị đập tan với số thương vong là 30 000 và 95 000 quân bị bắt. Những vị thống soái có công chiến thắng lừng lẫy - Hindenburg và Ludendorff dạt dào niềm vinh quang. Trận Tannenberg là thảm bại của quân Nga trong năm [3] [1914](/wiki/1914). Thậm chí, chiến thắng huy hoàng này còn được xem là thắng lợi quyết định hơn cả của Quân đội Đế chế Đức trong suốt cuộc Đại chiến thế giới lần thứ nhất. Sau trận này thì đến ngày [[3]](#cite_note-ronaldpawly-3) [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9), quân Đức tấn công và chiếm được nơi đóng quân của tập đoàn quân thứ nhất Nga. Ngày [13 tháng 9](/wiki/13_th%C3%A1ng_9), tập đoàn quân này rút khỏi Đông Phổ và tổn thất 110 000 người. Chiến dịch Đông Phổ kết thúc với thất bại của người Nga.
Đến cuối năm 1914, quân Nga và quân Đức vừa tăng viện từ
[mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) lại chạm trán nhau tại miền trung [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), phía tây [sông Vistula](/wiki/Wisla) trong các [trận sông Vistula](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_s%C3%B4ng_Wisla) và [trận Łódź](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_%C5%81%C3%B3d%C5%BA). Các trận đánh này kết thúc với lợi thê thuộc về người Đức nhung quân Đức đã không thể tiến xa thêm nữa vào [lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95) [Nga](/wiki/Nga).
#### Chiến tuyến Tây Bắc[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=4)]
Trong khi quân Nga thất bại tại
[Đông Phổ](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ph%E1%BB%95) thì tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)), [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga) kiểm soát được phần lớn nơi này vào cuối năm [1914](/wiki/1914). Chỉ huy quân Nga tại chiến tuyến Tây Bắc là [Nikolay Ivanov](/w/index.php?title=Nikolay_Ivanov&action=edit&redlink=1) và [Aleksey Brusilov](/wiki/Aleksey_Alekseyevich_Brusilov). [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) 1914, quân Nga đánh bại [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) trong [trận Lemberg](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Lw%C3%B3w) và bắt đầu vây hãm [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Przemysl](/w/index.php?title=Przemysl&action=edit&redlink=1). Quân Nga chiếm được nơi này vào [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) [1915](/wiki/1915). Kết thúc năm 1914, quân đội Áo-Hung bị đánh bại liên tiếp và quân Nga tiến sát đến chân [núi Carpathian](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Carpathian&action=edit&redlink=1).
Như vậy năm 1914, mặt trận phía đông kết thúc với thắng lợi lớn của người Đức nhưng buộc họ phải điều động nhiều
[sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) từ [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) sang, khiến chiến tranh ngày càng kéo dài và quy mô mặt trận phía đông ngày càng được mở rộng.
### 1915[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=5)]
Đến năm
[1915](/wiki/1915), bộ chỉ huy quân Đức và quân Áo quyết định cùng nhau tác chiến thực hiện cuộc tấn công lớn vào quân Nga, buộc [đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) phải đầu hàng rồi chuyển sang [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) tiêu diệt quân [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Anh](/wiki/Anh). Do đó đầu năm 1915 quân Đức điều 1 số lớn [binh đoàn](/w/index.php?title=Binh_%C4%91o%C3%A0n&action=edit&redlink=1) từ mặt trận phía tây sang và chuyển sang phòng thủ ở mặt trận phía tây. Từ [tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t) đến [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba), quân Nga bị quân Đức đánh bại tại [trận hồ Masurian lần thứ hai](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_h%E1%BB%93_Masuren_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai), phải rút khỏi Đông Phổ nhưng chiếm được [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Przemysl](/w/index.php?title=Przemysl&action=edit&redlink=1) của [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung), củng cố [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) và uy hiếp [Hungary](/wiki/Hungary). Điều này càng thúc đẩy cuộc tấn công của quân Đức. Đến cuối [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) quân Đức đã tập trung 1 lực lượng hùng hậu tại khu vực nằm giữa thượng du [sông Wisla](/wiki/Wisla) và [núi Carpathian](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Carpathian&action=edit&redlink=1) bao gồm 16 [sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) [bộ binh](/wiki/B%E1%BB%99_binh), 2 [sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) [kị binh](/wiki/K%E1%BB%B5_binh), 1140 khẩu [đại bác](/wiki/Ph%C3%A1o) và 1000 khẩu [đại bác hạng nặng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A1c_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng&action=edit&redlink=1).
Ngày
[2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5), tướng [August von Mackensen](/wiki/August_von_Mackensen) bất ngờ tấn công các cứ điểm của quân Nga giữa [Gorlice](/wiki/Gorlice) và [Tarnow](/w/index.php?title=Tarnow&action=edit&redlink=1). Do quân Nga đang trong tình trạng khan hiếm trầm trọng về đạn dược nên đó chỉ trong 2 tuần, quân Nga đã phải rút lui trên 1 chiến tuyến dài 160 cây số. Trong 1 tháng, Quân đội Đức đã tiến gần 100 dặm và bắt làm tù binh gần 400 000 lính Nga. Đến tháng 7 thì [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Falkenhayn](/wiki/Erich_von_Falkenhayn) ra lệnh cho [Hindenburg](/w/index.php?title=Hindenburg&action=edit&redlink=1) từ phia bắc và Mackensen từ phia nam đánh đuổi quân Nga ra khỏi [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan). Ngày [5 tháng 8](/wiki/5_th%C3%A1ng_8) 1915, [quân đội Đức](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) chiếm [Warsaw](/wiki/Warszawa), [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) Ba Lan. Tướng Mackensen - với thắng lợi hoành tráng của ông, trở thành vị thống soái nổi tiếng nhất của Quân đội Đế chế Đức chỉ sau Hindenburg. Vào này [10 tháng 5](/wiki/10_th%C3%A1ng_5) năm 1915, ông nhận [Huy chương Đại Bàng Đen](/w/index.php?title=Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A1i_B%C3%A0ng_%C4%90en&action=edit&redlink=1). [[4]](#cite_note-4)
Như vậy tổng kết mặt trận phia đông sau khi năm 1915 kết thúc, quân Nga đã rút khỏi
[Bucovina](/w/index.php?title=Bucovina&action=edit&redlink=1), [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)), [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), [Litva](/wiki/Litva) và 1 phần [Latvia](/wiki/Latvia). Cuối năm 1915, mặt trận phía đông chuyển sang trận địa chiến ( [chiến tranh chiến hào](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_chi%E1%BA%BFn_h%C3%A0o&action=edit&redlink=1)) trên 1 chiến tuyến dài 1200 kilometers từ [sông Dnieper](/wiki/S%C3%B4ng_Dnepr) đến [vịnh Riga](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Riga). Tuy quân Đức đã liên tục giành thắng lợi, khiến chiến tuyến phải dời về phía đông rất xa nhưng vẫn chưa loại được [đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) ra khỏi cuộc chiến nên quân Đức vẫn không thể dồn toàn bộ lực lượng sang [mặt trận phia tây](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_phia_t%C3%A2y&action=edit&redlink=1) để tiêu diệt liên quân [Anh](/wiki/Anh)- [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) như kế hoạch. Sau những thất bại này [Đại công tước](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_c%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc) Nikolai cũng bị cách chức [tổng tư lệnh](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh) [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga) và [Nga hoàng](/wiki/Sa_ho%C3%A0ng) [Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga) chính thức nắm chức tổng tư lệnh quân đội Nga.
### 1916[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=6)]
Đến năm
[1916](/wiki/1916), [quân đội Đức hoàng](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%A9c_(%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) theo kế hoạch của [Falkenhayn](/wiki/Erich_von_Falkenhayn) tập trung quân lực sang [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) để tiêu diệt [quân đội Pháp](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Ph%C3%A1p), mà trọng điểm là [Verdun](/wiki/Verdun). [Trận Verdun](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Verdun) bắt đầu từ ngày [21 tháng 2](/wiki/21_th%C3%A1ng_2) 1916 là cuộc đại chiến hao tốn rất lớn nhân lực của cả Đức và Pháp. Trước tình hình đó, để giải nguy cho mặt trận phía tây và lợi dụng [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) đang chuyển quân sang [mặt trận Ý](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_%C3%9D&action=edit&redlink=1), bộ chỉ huy quân Nga quyết định phát động 1 cuộc tấn công vào các [phòng tuyến](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_tuy%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) của quân đội Áo-Hung tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) và người chỉ huy cuộc tấn công này là tướng [Aleksey Brusilov](/wiki/Aleksey_Alekseyevich_Brusilov).
Ngày
[4 tháng 6](/wiki/4_th%C3%A1ng_6) 1916, [cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Brusilov) tại mặt trận phía đông bắt đầu. Chỉ trong vòng vài ngày, toàn bộ các chiến tuyến của quân Áo tại Galicia đã tan vỡ. Đến ngày [20 tháng 9](/wiki/20_th%C3%A1ng_9), cuộc tổng tấn công này chấm dứt khi thương vong của lính Nga ngày càng tăng và sau cuộc tổng tấn công này, thương vong của quân đội Áo-Hung là 1,5 triệu người và 400 000 người bị bắt làm [tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh) còn về phía Nga là 1.4 triệu người. . Thắng lợi này của quân Nga tại mặt trận phía đông đã ảnh hưởng rất lớn đến kết cục của cuộc chiến tranh này vì đã ngăn chặn được [5] [các cuộc cuộc tấn công](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Asiago&action=edit&redlink=1)của quân đội Áo-Hung tại mặt trận Ý, cải thiện tình hình ở mặt trận phía tây làm cho quân Đức gặp thêm khó khăn trong việc tấn công Verdun, tạo điều kiện cho liên quân Anh-Pháp phản công tại [trận Somme](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Somme_(1916)). Cuối cùng nó đã thúc đẩy [România](/wiki/Rom%C3%A2nia)từ chỗ trung lập đã quyết định tham gia cuộc chiến theo khối [Hiệp ước](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1). Tuy làm cho quân Áo-Hung suy sụp nhưng phía Nga cũng bị thiệt hại nặng và kiệt sức, không thể khai thác được thắng lợi. [[5]](#cite_note-ReferenceA-5)
### 1917[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=7)]
Bước sang năm
[1917](/wiki/1917), [đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) đã hoàn toàn rệu rã trong cuộc chiến. Ngoài mặt trận quân Nga đào ngũ liên tục, thương vong và bệnh tật ngày càng tăng còn trong nước sự bất mãn với chế độ [quân chủ chuyên chế](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF) cuối cùng đã biến thành 1 cuộc [cách mạng](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng). Ngày [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3), [Cách mạng Tháng Hai](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_Hai) bắt đầu và đến ngày [13 tháng 3](/wiki/13_th%C3%A1ng_3) thì [công nhân](/wiki/C%C3%B4ng_nh%C3%A2n) và [binh lính](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh) đã chiếm các vị trí trọng yếu tại [Petrograd](/wiki/Sankt-Peterburg), bắt giữ các [bộ trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) và tướng tá của Nga hoàng. Ngày [15 tháng 3](/wiki/15_th%C3%A1ng_3), Nga hoàng [Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga) ngoài mặt trận đã tuyên bố thoái vị, [đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) sụp đổ.
Sau Cách mạng Tháng Hai, chính phủ tư sản lâm thời Nga vẫn tiếp tục theo đuổi
[chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh) đến cùng. Ngày [1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) 1917, [bộ trưởng chiến tranh](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1) [Alexander Kerensky](/wiki/Aleksandr_Fyodorovich_Kerenskii) tổ chức 1 cuộc tấn công lớn tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) nhằm vào liên quân Đức, Áo-Hung để khẳng định lại vai trò của nước Nga trong cuộc chiến. Nhưng [cuộc tổng tấn công của Kerensky](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky) đã nhanh chóng thất bại vì quân Nga đã hết tinh thần chiến đấu, đào ngũ hàng loạt lại gặp phải sự chống đối của những người ủng hộ [đảng Bolshevik](/wiki/Bolshevik). Sau thất bại này, làn sóng phản chiến trong nội bộ nước Nga ngày càng dâng cao và nhân cơ hội đó, [quân đội Đức](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) đã phản công chiếm lại [Riga](/wiki/Riga) và uy hiếp [Petrograd](/wiki/Sankt-Peterburg). Ngày [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11) [1917](/wiki/1917), [Cách mạng Tháng Mười](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di) Nga thành công và [Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin), lãnh tụ của đảng Bolshevick tuyên bố sẽ đưa nước Nga Xô Viết ra khỏi chiến tranh đế quốc. Ngày 15 tháng 12, mặt trận phía đông chính thức đình chiến giữa Nga và các nước [Liên minh Trung tâm](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Trung_t%C3%A2m).
### 1918[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=8)]
Tuy đã có thoả thuận đình chiến nhưng do không thoả thuận được yêu sách về
[lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95) của [đế quốc Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) nên chiến sự tại mặt trận phía đông lại tiếp tục. Ngày [18 tháng 2](/wiki/18_th%C3%A1ng_2) [1918](/wiki/1918), liên quân Đức, [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) chuyển sang tấn công trở lại, đặc biệt nhằm vào [Petrograd](/wiki/Sankt-Peterburg) nhằm tiêu diệt nước Nga. Trước tình hình đó, ban chấp hành trung ương [đảng Bolshevick](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Bolshevick&action=edit&redlink=1) đã quyết định trao cho [Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin) toàn quyền giải quyết vần đề [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh) và [hòa bình](/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh) của đất nước. Ngày [19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2), Lenin gửi điện cho [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) Đức thông báo Nga sẵn sàng kí [hòa ước](/w/index.php?title=H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) với những yêu sách do Đức đề ra. Nhưng quân Đức không trả lời và tiếp tục tấn công. Để bảo vệ nước Nga, lệnh tổng động viên đã được ban hành và nhiều [thanh niên](/wiki/Tu%E1%BB%95i_tr%E1%BA%BB) đã lên đường nhập ngũ. Ngày [23 tháng 2](/wiki/23_th%C3%A1ng_2) 1918, sau những trận đánh ác liệt, quân Nga đã chặn được quân Đức trước Petrograd. Cuối cùng, quân Đức mới đồng ý khôi phục cuộc đàm phán hòa bình với Nga. [ [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
Ngày
[3 tháng 3](/wiki/3_th%C3%A1ng_3), [hòa ước Brest-Litovsk](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Brest-Litovsk) được kí kết giữa nước [Nga Xô Viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) và Đế chế Đức. Theo bản hòa ước này, nước Nga mất đi 1 phần [lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95) rộng lớn và bồi thường 6 tỉ [Mark](/wiki/Mark) vàng chiến phí. Cụ thể các đất đai mà nước Nga phải từ bỏ bao gồm có quốc gia vùng [biển Ban Tích](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic), miền Tây [Belorussia](/wiki/Belarus) và [Ukraina](/wiki/Ukraina), [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), [Bessabaria](/w/index.php?title=Bessabaria&action=edit&redlink=1) và vùng [Kars](/wiki/Kars). Bản hòa ước này được kí kết đã khiến cho mặt trận phía đông của [6] [thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)chính thức chấm dứt. Nhờ có chiến thắng vang dội này, Đế chế Đức không những có thêm đầy ắp lãnh thổ mà còn có điều kiện để chuyển tầm hướng sang Mặt trận phía tây để mà tổ chức cuộc [Tổng tấn công Mùa xuân 1918](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_M%C3%B9a_xu%C3%A2n_1918). Đến [[1]](#cite_note-ronpowly20-1) [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t)1918 khi đế quốc Đức sụp đổ thì nước Nga Xô Viết đã tuyên bố bản hòa ước Brest-Litovsk không còn giá trị và không thực hiện. Đến cuộc [Nội chiến Nga](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Nga)thì Nga Xô viết mới lấy lại được phần lớn đất đai của Đế quốc Nga cũ. [[6]](#cite_note-Stanleyst763-6)
## Mặt trận Romania[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=9)]
Đầu cuộc
[chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh), [România](/wiki/Rom%C3%A2nia) tuyên bố là nước trung lập. Thắng lợi của quân Nga tại mặt trận Tây Nam [1916](/wiki/1916) đã đưa Romania theo khối [Hiệp ước](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1). Các nước khối Hiệp ước tuyên bố đảm bảo sự toàn vẹn [lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95) của Romania và nước này có quyền chiếm lấy những vùng lãnh thổ của [đế quốc Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) sau khi chiến tranh kết thúc. Ngày [27 tháng 8](/wiki/27_th%C3%A1ng_8) [1916](/wiki/1916), Romania tuyên chiến với đế quốc Áo-Hung, tham gia vào [thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). Mặt trận Romania hình thành. [Quân đội Romania](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Romania&action=edit&redlink=1) do trang bị kém và lạc hậu, hậu cần không đáp ứng đủ điều kiện chiến tranh nên liên tục thất bại trong các trận giao tranh với liên quân Đức, Áo-Hung, [Bulgaria](/wiki/Bulgaria). Đầu [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di)/1916, [đại sứ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%A9) của [vua](/wiki/Vua) Romania phải đến bộ chỉ huy Nga yêu cầu giúp đỡ. Như vậy việc Romania tham chiến càng làm quân Nga thêm mỏi mệt vì phải kéo dài thêm chiến tuyến.
Liên quân Đức, Áo-Hung, Bulgaria chia thành 2 đường tiến vào lãnh thổ Romania: vượt
[núi Carpathian](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Carpathian&action=edit&redlink=1) tiến vào phía bắc Romania và vượt [sông Danube](/wiki/S%C3%B4ng_Donau) tiến vào phía nam Romania. Đến ngày [6 tháng 12](/wiki/6_th%C3%A1ng_12) 1916, [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Bucarest](/w/index.php?title=Bucarest&action=edit&redlink=1) của Romania bị Đức chiếm và các vùng sản xuất [lương thực](/wiki/Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m), [dầu hoả](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa) cũng như các nguồn [tài nguyên](/wiki/T%C3%A0i_nguy%C3%AAn) khác lần lượt rơi vào tay các nước [Liên minh Trung tâm](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Trung_t%C3%A2m). Quân đội Romania vẫn còn 1 số nhỏ tiếp tục kháng cự và nhờ sự giúp đỡ của Nga, chiến tuyến Romania mới được ổn định ở hạ lưu sông Danube vào cuối [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) và do đó chiến tuyến của quân Nga kéo dài đến 500 cây số. [Tập tin:WWI.gif](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=WWI.gif)
Ngày
[7 tháng 5](/wiki/7_th%C3%A1ng_5) [1918](/wiki/1918), Romania phải kí với các nước Liên minh Trung tâm [hòa ước Bucarest](/w/index.php?title=H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Bucarest&action=edit&redlink=1) theo đó Romania mất vùng nam [Dobragea](/w/index.php?title=Dobragea&action=edit&redlink=1) về tay [Bulgaria](/wiki/Bulgaria), vùng bắc Dobragea do Đức, [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung), Bulgaria cùng quản lý. Đức toàn quyền sử dụng các [tài nguyên](/wiki/T%C3%A0i_nguy%C3%AAn), [hải cảng](/wiki/C%E1%BA%A3ng) Romania trong vòng 50 năm và thời hạn chiếm đóng sẽ được xác định sau.
Sau khi cuộc
[Chiến tranh thế giới lần thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) kết thúc, các nước Liên minh Trung tâm bại trận và Romania được hưởng nhiều quyền lợi nhờ các bản hòa ước kí với các nước thua trận.Theo [hòa ước Saint-Germain](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Saint-Germain-en-Laye_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) kí với Áo và [hòa ước Trianon](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Trianon) kí với [Hungary](/wiki/Hungary) thì Romania được nhận 1 số đất đai của đế quốc Áo-Hung cũ nay đã tan rã, nhận lại vùng Dobragea từ tay Bulgaria và 1 khoản bồi thường chiến phí.
## Kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=10)]
Thương vong của quân Nga tại mặt trận phía đông trong
[Chiến tranh thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) là rất khó ước lượng vì việc [thống kê](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA) khó khăn và chất lượng không tốt của các bản thống kê này. Một số bản số liệu chính thức cho con số là 775 400. Tuy nhiên gần đây một số bản số liệu mới là 900 000 người chết trong các trận chiến và 400 000 người chết do bị thương trong lúc chiến đấu. Như vậy tổng cộng là 1,3 triệu người. Con số này bằng với số người chết của [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) và bằng 1/3 tổng số quân lính [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) ở mặt trận phía đông.
Tuy nhiên người Anh lại đưa ra 1 số liệu mới là hơn 2 triệu người chết (700 000 người chết trong các trận đánh, 970 000 người chết do bị thương, 155 000 người chết vì bệnh tật và 181 000 tù binh chết). Con số này đem chia cho tổng số nam giới từ 15 đến 49 tuổi sẽ là 5%, ngang với nước Anh. Số dân thường tổn thất trong 2 năm đầu là 600.000 người và tổng cộng khoảng 1.500.000 người khác không chắc lắm. Trên 5 triệu quân Nga bị bắt giữ kể từ năm 1915.
Khi Nga rút khỏi chiến tranh thì 3,9 triệu
[tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh) Nga vẫn còn nằm trong tay người Đức và Áo. Con số này vượt xa số tù binh của 3 nước Anh, Pháp, Đức cộng lại (1,3 triệu người) và chỉ có Áo-Hung là gần bằng với 2,2 triệu tù binh. [România](/wiki/Rom%C3%A2nia) có 335 700 người chết, 120 000 người bị thương, 80 000 người bị bắt làm tù binh trên tổng số 750 000 người bị động viên trong suốt cuộc chiến. Tỉ lệ thương vong so với số người bị động viên là 71%.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=11)]
|
|![]()
[Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ nhất)](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Eastern_Front_theatre_of_World_War_I?uselang=vi) [Mặt trận phía tây (Thế chiến thứ nhất)](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_t%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) [Mặt trận Ý (Thế chiến thứ nhất)](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_%C3%9D_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) [Mặt trận Balkan (Thế chiến thứ nhất)](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Balkan_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit&redlink=1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=12)]
- ^
**a** [Ronald Pawly,](#cite_ref-ronpowly20_1-1) **ă** *The Kaiser's warlords: German commanders of World War I*, trang 20 **Jamie H. Cockfield,** [^](#cite_ref-corfieldja13_2-0) *With Snow on Their Boots: The Tragic Odyssey of the Russian Expeditionary Force in France During World War I*, trang 13
- ^
**a** [Ronald Pawly,](#cite_ref-ronaldpawly_3-1) **ă** *The Kaiser's warlords: German commanders of World War I*, trang 45 **Ronald Pawly,** [^](#cite_ref-4) *The Kaiser's warlords: German commanders of World War I*, trang 52
- ^
**a** [Robin Prior, Trevor Wilson -The First World War tr 116 NXB Cassell](#cite_ref-ReferenceA_5-1) **ă**
- ^
**a** [Stanley Sandler,](#cite_ref-Stanleyst763_6-1) **ă** *Ground warfare: an international encyclopedia*, Tập 1, trang 763
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)&action=edit§ion=13)] *The Russian Army and the First World War*by Nik Cornish (2006, Spellmount, Stroud UK) [ISBN 1-86227-288-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1862272883) *The Eastern Front 1914-1917*by Norman Stone (1998, Penguin Books) [ISBN 0-14-026725-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0140267255)
- Số liệu thương vong của Romania được lấy từ Military Casualties from World War I của Microsoft ® Encarta ® 2007. © 1993-2006 Microsoft Corporation. All rights reserved.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Mukerian
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 31°57′B 75°37′Đ / 31,95°B 75,62°Đ
Mukerian là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Hoshiarpur thuộc bang Punjab, Ấn Độ.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Mukerian có vị trí 31.95° B 75.62° Đ[1] Nó có độ cao trung bình là 245 mét (803 feet).
Nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ[2], Mukerian có dân số 21.379 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mukerian có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Mukerian, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Mukerian”. Falling Rain Genomics, Inc. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2008.
- ^ “Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)”. Census Commission of India. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2007.

markdown:
# Mukerian
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [31°57′B 75°37′Đ / 31,95°B 75,62°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mukerian¶ms=31.95_N_75.62_E_region:IN_type:city)
|
|Mukerian
|
|
-
|
|
-
[Tọa độ](/wiki/T%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99) [31.95° B 75.62° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mukerian¶ms=31.95_N_75.62_E_region:IN_type:city) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
-
[Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao)
- 245 m
[Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2001](/wiki/2001))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
-
**Mukerian** là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị ( *municipal council*) của [quận Hoshiarpur](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Hoshiarpur&action=edit&redlink=1) thuộc [bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Punjab](/wiki/Punjab), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Mukerian&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mukerian&action=edit§ion=1)]
Mukerian có vị trí
[31.95° B 75.62° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mukerian¶ms=31.95_N_75.62_E_) Nó có độ cao trung bình là 245 [1] [mét](/wiki/M%C3%A9t)(803 [feet](/wiki/Foot)).
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Mukerian&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mukerian&action=edit§ion=2)]
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ
, Mukerian có dân số 21.379 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mukerian có tỷ lệ 77% [2] [biết đọc biết viết](/wiki/Bi%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%AF), cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Mukerian, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mukerian&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mukerian&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-geoloc_1-0) [“Mukerian”](http://www.fallingrain.com/world/IN/23/Mukerian.html). *Falling Rain Genomics, Inc*. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-2) [“Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)”](http://web.archive.org/web/20040616075334/www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999). Census Commission of India. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2007.


text:
Nam Lĩnh
Tọa độ: 25°10′B 112°20′Đ / 25,167°B 112,333°Đ
Nam Lĩnh (chữ Hán giản thể: 南岭, chữ Hán phồn thể: 南嶺), còn gọi là Ngũ Lĩnh (tiếng Hán: 五岭) là tên loạt dãy núi ở vùng ranh giới các tỉnh Hồ Nam, Giang Tây, Quảng Đông, Quảng Tây của Trung Quốc, ngăn cách vùng Lưỡng Quảng với phần lãnh thổ phía bắc của vùng Giang Nam.
Ngũ Lĩnh gồm 5 dãy núi nhỏ: Việt Thành Lĩnh (越城岭), Đô Bàng Lĩnh (都庞岭), Manh Chử Lĩnh (萌渚岭), Kỵ Điền Lĩnh (骑田岭) và Đại Dữu Lĩnh (大庾岭). Ngũ Lĩnh cũng là đường phân thủy giữa hai con sông lớn là Dương Tử và Châu Giang. Mai Quan cổ đạo được mở tại Đại Dữu Lĩnh dưới thời nhà Đường. Khu vực phía nam dãy núi Nam Lĩnh gọi là Lĩnh Nam.
Các dãy núi hợp thành[sửa | sửa mã nguồn]
- Việt Thành Lĩnh có đỉnh Miêu Nhi Sơn (猫儿山) cao 2.142 m.
- Đô Bàng Lĩnh có núi Cửu Thái Lĩnh (韭菜岭) cao 2.009 m.
- Manh Chử Lĩnh có đỉnh Mã Đường (马塘顶) cao 1.787 m.
- Kỵ Điền Lĩnh có đỉnh cùng tên cao 1.510 m.
- Đại Dũ Lĩnh có núi Du Sơn cao 1.073 m.
Địa chất[sửa | sửa mã nguồn]
Phần lõi của Nam Lĩnh chủ yếu là granit (đá hoa cương), được che phủ chủ yếu là sa thạch cứng có niên đại thuộc kỷ Devon và đá vôi thuộc kỷ Than Đá. Các dãy núi hợp thành Nam Lĩnh chủ yếu chạy theo hướng đông bắc-tây nam, nhưng về tổng thể thì Nam Lĩnh chạy dài theo hướng đông-tây.

markdown:
# Nam Lĩnh
[Nam Lĩnh (định hướng)](/wiki/Nam_L%C4%A9nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [25°10′B 112°20′Đ / 25,167°B 112,333°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Nam_L%C4%A9nh¶ms=25_10_N_112_20_E_dim:600000_region:CN_type:mountain_source:dewiki) **Nam Lĩnh** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) [giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 南岭, chữ Hán [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 南嶺), còn gọi là **Ngũ Lĩnh** (tiếng Hán: 五岭) là tên loạt dãy núi ở vùng ranh giới các tỉnh [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), ngăn cách vùng [Lưỡng Quảng](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_Qu%E1%BA%A3ng) với phần lãnh thổ phía bắc của vùng [Giang Nam](/wiki/Giang_Nam).
Ngũ Lĩnh gồm 5 dãy núi nhỏ: Việt Thành Lĩnh (越城岭), Đô Bàng Lĩnh (都庞岭), Manh Chử Lĩnh (萌渚岭), Kỵ Điền Lĩnh (骑田岭) và Đại Dữu Lĩnh (大庾岭). Ngũ Lĩnh cũng là đường phân thủy giữa hai con sông lớn là
[Dương Tử](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Giang) và [Châu Giang](/wiki/Ch%C3%A2u_Giang_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). [Mai Quan cổ đạo](/w/index.php?title=Mai_Quan_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) được mở tại Đại Dữu Lĩnh dưới thời [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng). Khu vực phía nam dãy núi Nam Lĩnh gọi là [Lĩnh Nam](/wiki/L%C4%A9nh_Nam).
## Các dãy núi hợp thành[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&action=edit§ion=1)]
- Việt Thành Lĩnh có đỉnh Miêu Nhi Sơn (猫儿山) cao 2.142 m.
- Đô Bàng Lĩnh có núi Cửu Thái Lĩnh (韭菜岭) cao 2.009 m.
- Manh Chử Lĩnh có đỉnh Mã Đường (马塘顶) cao 1.787 m.
- Kỵ Điền Lĩnh có đỉnh cùng tên cao 1.510 m.
- Đại Dũ Lĩnh có núi Du Sơn cao 1.073 m.
## Địa chất[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&action=edit§ion=2)]
Phần lõi của Nam Lĩnh chủ yếu là
[granit](/wiki/%C4%90%C3%A1_hoa_c%C6%B0%C6%A1ng) (đá hoa cương), được che phủ chủ yếu là [sa thạch](/wiki/C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt) cứng có niên đại thuộc [kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon) và [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i) thuộc [kỷ Than Đá](/wiki/K%E1%BB%B7_Than_%C4%91%C3%A1). Các dãy núi hợp thành Nam Lĩnh chủ yếu chạy theo hướng đông bắc-tây nam, nhưng về tổng thể thì Nam Lĩnh chạy dài theo hướng đông-tây.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_L%C4%A9nh&action=edit§ion=3)]
|
|

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Ribes americanum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ribes americanum là một loài thực vật có hoa trong họ Grossulariaceae. Loài này được Mill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1768.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Ribes americanum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Ribes americanum tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Ribes americanum tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Ribes americanum”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.

markdown:
*Ribes americanum*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ribes americanum
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Saxifragales](/wiki/B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Grossulariaceae](/wiki/Grossulariaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ribes](/wiki/Ribes) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **R. americanum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ribes americanum*
Mill., 1768
* là một loài Ribes americanum* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Grossulariaceae](/wiki/Grossulariaceae). Loài này được Mill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1768. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ribes_americanum&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ribes_americanum&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-29100044). Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013. *Ribes americanum*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ribes_americanum&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ribes_americanum&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Ribes americanum](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ribes_americanum)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Ribes americanum](//species.wikimedia.org/wiki/Ribes_americanum)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Ribes americanum”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=792560-1). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thành Sương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thành Sương (tiếng Trung: 城厢区, Hán Việt: Thành Sương khu) Là một quận của thành phố Phủ Điền (莆田市), tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 509 km2, dân số 340.000 người. Đây là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục của Phủ Điền. Quận Thành Sương được chia thành 3 nhai đạo và 4 trấn.

markdown:
# Thành Sương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Thành Sương** (tiếng Trung: 城厢区, [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Thành Sương khu*) Là một [quận](/wiki/Khu_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) của [thành phố](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) [Phủ Điền](/wiki/Ph%E1%BB%A7_%C4%90i%E1%BB%81n) (莆田市), [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn), [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Quận này có diện tích 509 km2, dân số 340.000 người. Đây là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục của Phủ Điền. Quận Thành Sương được chia thành 3 nhai đạo và 4 trấn.
|
|
Xem thêm:

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Pipidae
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Pipidae
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
H
- ► Hymenochirus (4 tr.)
P
- ► Pipa (8 tr.)
- ► Pseudhymenochirus (2 tr.)
S
- ► Silurana (2 tr.)
X
- ► Xenopus (17 tr.)

markdown:
# Thể loại:Pipidae
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Pipidae](/wiki/Pipidae)
|
|![]()
[Pipidae](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pipidae?uselang=vi)
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Pipidae](//species.wikimedia.org/wiki/Pipidae?uselang=vi)
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
|
|
Mục lục
## Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
### H
- ►
[Hymenochirus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Hymenochirus) (4 tr.)
### P
- ►
[Pipa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Pipa) (8 tr.)
- ►
[Pseudhymenochirus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Pseudhymenochirus) (2 tr.)
### S
- ►
[Silurana](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Silurana) (2 tr.)
### X
- ►
[Xenopus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Xenopus) (17 tr.)


text:
Vịnh Bothnia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vịnh Bothnia là một vịnh biển, một nhánh của biển Baltic, nằm giữa hai quốc gia Phần Lan ở phía đông và Thụy Điển ở phía tây. Vịnh này có chiều dài 650 km và có chiều rộng từ 80–240 km. It is 725 km (400 mi) với độ sâu trung bình 60 m, độ sâu tối đa là 295 m, diện tích mặt nước là 117.000 km². Về phía nam của vinh là nhóm đảo Åland giữa biển Åland và biển Archipelago. Nhiều sông ở Phần Lan và Thụy Điển đổ vào vịnh này và làm giảm độ mặn của nước trong vịnh. Có nước gần như ngọt, vịnh này đóng băng 5 tháng hàng năm.

markdown:
# Vịnh Bothnia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Vịnh Bothnia** là một vịnh biển, một nhánh của [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic), nằm giữa hai quốc gia [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan) ở phía đông và [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) ở phía tây. Vịnh này có chiều dài 650 km và có chiều rộng từ 80–240 km. It is 725 km (400 mi) với độ sâu trung bình 60 m, độ sâu tối đa là 295 m, diện tích mặt nước là 117.000 km². Về phía nam của vinh là [nhóm đảo Åland](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_%C4%91%E1%BA%A3o_%C3%85land&action=edit&redlink=1) giữa [biển Åland](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_%C3%85land&action=edit&redlink=1) và biển Archipelago. Nhiều sông ở Phần Lan và Thụy Điển đổ vào vịnh này và làm giảm độ mặn của nước trong vịnh. Có nước gần như ngọt, vịnh này đóng băng 5 tháng hàng năm.
## Các con sông[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&action=edit§ion=1)]
## Các thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Bothnia&action=edit§ion=3)]
|
|![]()

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
credent
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈkri.dᵊnt/
Tính từ
[
sửa
]
credent
/ˈkri.dᵊnt/
Đáng tin
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=credent&oldid=1565630
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Malagasy
தமிழ்
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 08:52 ngày 4 tháng 7 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
ranking
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Động từ
[
sửa
]
ranking
Phân từ
hiện tại
và hiện tại
tiếp diễn
của
rank
.
Chia động từ
[
sửa
]
rank
Dạng không chỉ ngôi
Động từ
nguyên mẫu
to
rank
Phân từ
hiện tại
ranking
Phân từ
quá khứ
ranked
Dạng chỉ ngôi
số
ít
nhiều
ngôi
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
Lối trình bày
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
rank
rank
hoặc
rankest
¹
ranks
hoặc
ranketh
¹
rank
rank
rank
Quá khứ
ranked
ranked
hoặc
rankedst
¹
ranked
ranked
ranked
ranked
Tương lai
will
/
shall
²
rank
will/shall
rank
hoặc
wilt
/
shalt
¹
rank
will/shall
rank
will/shall
rank
will/shall
rank
will/shall
rank
Lối cầu khẩn
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
rank
rank
hoặc
rankest
¹
rank
rank
rank
rank
Quá khứ
ranked
ranked
ranked
ranked
ranked
ranked
Tương lai
were
to
rank
hoặc
should
rank
were to
rank
hoặc should
rank
were to
rank
hoặc should
rank
were to
rank
hoặc should
rank
were to
rank
hoặc should
rank
were to
rank
hoặc should
rank
Lối mệnh lệnh
—
you/thou¹
—
we
you/ye¹
—
Hiện tại
—
rank
—
let’s
rank
rank
—
Cách chia động từ cổ.
Thường nói
will
; chỉ nói
shall
để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói
shall
và chỉ nói
will
để nhấn mạnh.
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=ranking&oldid=1571820
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Động từ
Phân từ hiện tại
Hiện tại tiếp diễn tiếng Anh
Chia động từ
Động từ tiếng Anh
Chia động từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Deutsch
English
Español
Suomi
Français
Magyar
Italiano
日本語
한국어
Kurdî
Malagasy
മലയാളം
မြန်မာဘာသာ
Polski
Português
Русский
Srpskohrvatski / српскохрватски
Simple English
தமிழ்
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 19:17 ngày 7 tháng 7 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# ranking
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **ranking**
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
rank
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[rank](/wiki/rank) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) **ranking** [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [ranked](/wiki/ranked) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc [rankest](/w/index.php?title=rankest&action=edit&redlink=1)¹ [ranks](/wiki/ranks)hoặc [ranketh](/w/index.php?title=ranketh&action=edit&redlink=1)¹ [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked)hoặc [rankedst](/w/index.php?title=rankedst&action=edit&redlink=1)¹ [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc [rankest](/w/index.php?title=rankest&action=edit&redlink=1)¹ [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [ranked](/wiki/ranked) [were](/wiki/were)to [rank](/wiki/rank)hoặc [should](/wiki/should) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc should [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc should [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc should [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc should [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)hoặc should [rank](/wiki/rank) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank) [rank](/wiki/rank)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Tìm kiếm bài viết theo id
HD Player - Các loại ĐẦU HD PLAYER chơi HD, 3D thông dụng, giá tốt nhất hiện nay tại ND
Thảo luận trong 'Máy nghe nhạc-HD player' bắt đầu bởi hddplatinum, 12/7/12.
Trang 32 của 32 trang
Trang 32 của 32 trang
Chia sẻ trang này
Tình hình diễn đàn
- LamDenim,
- thutha,
- Baricheli,
- kien_hoi,
- anhhung211085,
- QWEZXC,
- gelato,
- baby_babie,
- thanhkevin_tran,
- nhanlt2,
- fashionAZ,
- kevin303,
- dongnaimuaban.,
- aznnet,
- lostangel86,
- chuyen_exciter,
- baonam0407,
- Izon Shop,
- wtf6789,
- samgoo,
- buithicu,
- duc_binh_forever,
- Se7en_love7,
- tibinhminh,
- PalmoneZire72s,
- ttkh1012,
- gaupe,
- Rosy,
- Lyn.Cosmetic,
- anhhien1986,
- mrpurin256,
- twister,
- thjkthjok,
- Kensi68,
- nguyenhung2302,
- Audio 2nd,
- Bin_MT,
- hugo 4 mat,
- balong,
- beginner59,
- Mr Ku,
- dust_bowl,
- cuongpn5giay.vn,
- Vinh Nguyen,
- trần anh,
- Kentucky8888,
- khoaimiday05,
- lmh_kt08,
- P&M,
- shoptranhonlineM11
- ... and 436 more
Tổng: 2,707 (Thành viên: 507, Khách: 2,125, Robots: 75)

markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# HD Player - Các loại ĐẦU HD PLAYER chơi HD, 3D thông dụng, giá tốt nhất hiện nay tại ND
Thảo luận trong '
[Máy nghe nhạc-HD player](forums/may-nghe-nhac-hd-player.172/)' bắt đầu bởi [hddplatinum](members/hddplatinum.100437144/), [12/7/12](threads/cac-loai-dau-hd-player-choi-hd-3d-thong-dung-gia-tot-nhat-hien-nay-tai-nd.5347026/).
Trang 32 của 32 trang
Trang 32 của 32 trang
### Chia sẻ trang này
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[LamDenim](members/lamdenim.101557214/),
-
[thutha](members/thutha.100661628/),
-
[Baricheli](members/baricheli.100652494/),
-
[kien_hoi](members/kien_hoi.100238602/),
-
[anhhung211085](members/anhhung211085.100211070/),
-
[QWEZXC](members/qwezxc.100038647/),
-
[gelato](members/gelato.101684299/),
-
[baby_babie](members/baby_babie.100634745/),
-
[thanhkevin_tran](members/thanhkevin_tran.100618574/),
-
[nhanlt2](members/nhanlt2.100221586/),
-
[fashionAZ](members/fashionaz.100122149/),
-
[kevin303](members/kevin303.101692245/),
-
[dongnaimuaban.](members/dongnaimuaban.100964266/),
-
[aznnet](members/aznnet.100953477/),
-
[lostangel86](members/lostangel86.100360759/),
-
[chuyen_exciter](members/chuyen_exciter.101343830/),
-
[baonam0407](members/baonam0407.101053315/),
-
[Izon Shop](members/izon-shop.101692159/),
-
[wtf6789](members/wtf6789.101032806/),
-
[samgoo](members/samgoo.100921226/),
-
[buithicu](members/buithicu.37667/),
-
[duc_binh_forever](members/duc_binh_forever.14667/),
-
[Se7en_love7](members/se7en_love7.101495252/),
-
[tibinhminh](members/tibinhminh.101234643/),
-
[PalmoneZire72s](members/palmonezire72s.100519109/),
-
[ttkh1012](members/ttkh1012.100229881/),
-
[gaupe](members/gaupe.100211188/),
-
[Rosy](members/rosy.100091419/),
-
[Lyn.Cosmetic](members/lyn-cosmetic.101691681/),
-
[anhhien1986](members/anhhien1986.101683304/),
-
[mrpurin256](members/mrpurin256.100583320/),
-
[twister](members/twister.34762/),
-
[thjkthjok](members/thjkthjok.101547837/),
-
[Kensi68](members/kensi68.100055119/),
-
[nguyenhung2302](members/nguyenhung2302.101110005/),
-
[Audio 2nd](members/audio-2nd.100702014/),
-
[Bin_MT](members/bin_mt.100106364/),
-
[hugo 4 mat](members/hugo-4-mat.100095781/),
-
[balong](members/balong.100061042/),
-
[beginner59](members/beginner59.100047786/),
-
[Mr Ku](members/mr-ku.100818419/),
-
[dust_bowl](members/dust_bowl.100145608/),
-
[cuongpn5giay.vn](members/cuongpn5giay-vn.100273618/),
-
[Vinh Nguyen](members/vinh-nguyen.40779/),
-
[trần anh](members/tran-anh.101489590/),
-
[Kentucky8888](members/kentucky8888.101069310/),
-
[khoaimiday05](members/khoaimiday05.100857495/),
-
[lmh_kt08](members/lmh_kt08.100676719/),
-
[P&M](members/p-m.100090312/),
-
[shoptranhonlineM11](members/shoptranhonlinem11.100642629/)
- ...
[and 436 more](online/)
Tổng: 2,707 (Thành viên: 507, Khách: 2,125, Robots: 75)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=6fccedcfba799960287cab51e5ba09c1; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-