text:
Trong những năm gần đây, văn bia Việt Nam đã được giới khoa học xã hội trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu khai thác ở nhiều lĩnh vực khác nhau; những tuyển tập dịch giới thiệu các tài liệu văn bia theo địa phương và theo niên đại, những chuyên khảo văn bia theo giá trị nội dung và đặc điểm thể loại đã lần lượt ra mắt bạn đọc, nhằm cung cấp những thông tin bổ ích tiềm ẩn trong kho tư liệu quí giá này. Trong bài viết này chúng tôi sẽ nêu lên những giá trị của văn bia Việt Nam đối với việc nghiên cứu lịch sử tư tưởng chính trị xã hội nước ta thời kì phong kiến
Văn khắc trên đá ở nước ta có một truyền thống lâu đời. Những văn bia sớm trong thời kì Bắc thuộc hiện nay tìm thấy quá ít, duy nhất có tấm bia Đại Tùy Cửu Chân quận Bảo An đạo tràng chi bi văn (大 隋 九 真 郡 寶 安 道 場 之 碑 文) có nghĩa là "Văn bia ở đàn Bảo An quận Cửu Chân triều Đại Tùy"; bia dựng năm Mậu Dần, niên hiệu Đại Nghiệp thứ 14 (tức ngày 7 tháng 5 năm 618) ở Đông Minh, Đông Sơn, Thanh Hóa(1a). Rất đáng tiếc là chữ khắc trên bia đã bị mờ không đọc được, chỉ còn đọc được dòng đầu đề bài bia và tên người soạn bài văn cùng dòng niên đại khắc ở cuối bia mà thôi. Tuy nhiên đầu đề bài văn bia đã cho chúng ta những thông tin về sự tồn tại của Phật giáo và Đạo giáo ở Việt Nam thời bấy giờ, hai chữ đạo tràng (道 場) của đầu đề bài văn bia đã cho chúng ta biết điều này, vì đạo tràng là nơi dạy kinh và cầu cúng của Phật giáo và Đạo giáo.
Đến thế kỉ X, nước ta giành được độc lập tự do. Đây là sự kiện trọng đại trong lịch sử phát triển quốc gia Đại Việt, là kết quả của một ý chí, một tinh thần đoàn kết kiên cường và bất khuất. Chiến thắng Bạch Đằng oanh liệt năm 938 đã chấm dứt thời kì ngàn năm Bắc thuộc, mở ra một kỉ nguyên mới trong lịch sử Việt Nam. Triều đại nhà Ngô được thiết lập, nhân dân Đại Việt thực sự bắt tay vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển đất nước trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, quốc phòng, văn hóa xã hội v.v... Tiếp theo triều Ngô là triều Đinh và Tiền Lê, đất nước ta đã xây dựng được một trật tự an ninh xã hội, phát triển quốc phòng và củng cố khối đoàn kết thống nhất, tạo sự ổn định chung trong cả nước. Những thành quả này là cơ sở ban đầu cần thiết cho sự tồn tại và chấn hưng một quốc gia độc lập. Trên cở sở đó, từ thời Lý và suốt thời đại Lý - Trần, đất nước ta đã có những bước tiến vững chắc trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Trong thế kỉ X, nhà nước độc lập mới được xây dựng, đang dần được củng cố, nhưng đã phải đương đầu với những thách thức hết sức khó khăn, vừa phải chống lại những cuộc chiến tranh xâm lược từ bên ngoài, lại vừa phải đối phó với những yếu tố phân tán cát cứ ở bên trong. Trước tình hình đó, nhà nước độc lập non trẻ cần có một điểm tựa về ý thức, một công cụ tinh thần để xây dựng và quản lý đất nước. Khi ấy, lực lượng Phật giáo đã lan rộng khắp mọi miền của đất nước và các nhà sư, các tín đồ đã thực sự tham gia vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, đứng vào hàng ngũ nhân dân chống xâm lược, giành lại độc lập cho đất nước và Phật giáo đã khẳng định được uy tín, vai trò của mình trong xã hội thời bấy giờ. Khu vực Phật giáo phát triển mạnh mẽ ở thời kì này là vùng văn minh sông Hồng. Ngoài những trung tâm Phật giáo lâu đời như Luy Lâu, Kiến sơ; cũng đã hình thành những trung tâm Phật giáo mới như Đại La, Hoa Lư.
Thời Đinh, Phật giáo đã thấm sâu vào đơì sống nhân dân và cũng được triều đình công nhận như một tôn giáo chính thức. Đinh Tiên Hoàng sau khi lên ngôi đã qui định các cấp bậc tăng đạo đồng thời với cấp bậc quan lại. Điều này chứng tỏ nhà Đinh rất coi trọng vị trí của Phật giáo. Tiếp theo, nhà Tiền Lê cũng theo đường lối này của nhà Đinh. Tại Hoa Lư (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) kinh đô nhà Đinh (968-980), các nhà khoa học đã phát hiện ra các cột đá có khắc kinh Phật, đáng chú ý là trên các cột đá khắc kinh Phật này, chúng ta thấy có khắc bài thần chú Phật đỉnh tôn thắng đà la ni (佛 頂 尊 勝 佗 羅 尼) bằng chữ Hán ghi tiếng Phạn. Khi nghiên cứu các cột đá khắc kinh Phật này, Giáo sư Hà Văn Tấn đã cho biết: "những cột kinh Phật này là những tài liệu thư tịch về Phật giáo thế kỉ X, nó cho chúng ta biết được sự tồn tại của yếu tố Phật giáo ở Việt Nam thời kì này"(1b). Bài thần chú Phật đỉnh tôn thắng đà la ni là một thần chú phổ biến của Mật giáo, vốn ở trong kinh Phật đỉnh tôn thắng đà la ni, hoặc là Phật đỉnh tối thắng đà la ni, còn có tên là Tối thắng Phật đỉnh đà la ni tĩnh trừ nghiệp chướng chú kinh(2). Như vậy, các cột đá khắc kinh Phật ở Hoa Lư thời Đinh chứng tỏ Phật giáo ở nước ta thời bấy giờ đã phát triển và sự ảnh hưởng của Mật tông trong Phật giáo.
Thời Lý, Phật giáo phát triển rất mạnh mẽ và đạt tới đỉnh cao. Vua Lý Thái Tổ đã có nhiều lệnh chỉ có lợi cho sự phát triển của Phật giáo, như làm chùa trong cả nước, độ dân làm sư, sai sứ sang Trung Quốc xin kinh Phật, v.v... Sau này các vua Lý đều tôn sùng đạo Phật và tất nhiên cả các tầng lớp quí tộc quan lại cũng mộ Phật. Tinh thần sùng Phật được thể hiện trong các lĩnh vực của hoạt động xã hội. Trên lĩnh vực văn học, bên cạnh những áng văn chính luận nổi tiếng phản ánh công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc còn có những bài thơ và văn bia xoay quanh các chủ đề về đạo Phật.
Văn bia thời Lý (1010-1225) hiện mới tìm thấy được là 18 văn bản(3). Số lượng này tuy còn ít ỏi, nhưng đã là những tài liệu có giá trị khoa học thực sự. Xét về giá trị nội dung văn bản thì các văn bia thời kì này chủ yếu gắn với mục đích tôn giáo, tín ngưỡng. Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã nhận xét: "Tác giả văn bia có thể là nhà nho, nhưng bản thân văn bia thì hầu như chỉ xuất hiện với mục đích tôn giáo, lưu hành trong phạm vi thờ cúng và nhất là nhà chùa"(4). Có thể nói các bài văn bia thời Lý là những tài liệu có giá trị khi nghiên cứu lịch sử tư tưởng Việt Nam và đặc biệt lịch sử Phật giáo Việt Nam. Xin nêu lên một số bài văn bia tiêu biểu như: An Hoạch sơn Báo Ân tự bi kí (安 獲 山 報 恩 寺 碑 記) do Chu Văn Thường soạn, niên đại Hội Phong 9 (1100) ở chùa Báo Ân núi An Hoạch, Đông Sơn, Thanh Hóa; Bảo Ninh Sùng Phúc tự bi (保 寧 崇 福 寺 碑) do Lý Thừa Ân soạn, niên đại Long Phù Nguyên Hòa (1107) ở Chiêm Hóa, Tuyên Quang; Ngưỡng sơn Linh Xứng tự bi minh (仰 山 靈 稱 寺 碑 銘) ở chùa Linh Xứng núi Ngưỡng Sơn, Ngọ Xá, Hà Trung, Thanh Hóa và Sùng Nghiêm Diên Thánh tự bi minh (崇 嚴 延 聖 寺 碑 銘) ở chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh, Hậu Lộc, Thanh Hóa do Pháp Bảo soạn trước năm 1107 và năm 1118; Đại Việt quốc đương gia đệ tứ đế Sùng Thiện Diên Linh tháp bi (大 越 國 當 家 第 四 帝 崇 善 延 齡 塔 碑) do Nguyễn Công Bật soạn, niên đại Thiên Phù Duệ Vũ 2 (1121) ở chùa Sùng Thiện Diên Linh, Duy Tiên, Hà Nam; Viên Quang tự bi minh tính tự (圓 光 寺 碑 銘 并 序) do Dĩnh Đạt soạn, niên đại Thiên Phù Duệ Vũ 3 (1122) ở chùa Viên Quang, Giao Thủy, Nam Định; Càn Ni sơn Hương Nghiêm tự bi minh 乾 尼 山 香 嚴 寺 碑 銘), khuyết danh, niên đại Thiên Phù Duệ Vũ 5 (1124) ở chùa Hương Nghiêm núi Càn Ni, Đông Sơn Thanh Hóa; Cự Việt quốc Thái úy Lý công thạch bi minh tự ( 鉅 越 國 太 尉 李 公 石 碑 銘 序), khuyết danh, niên đại khoảng năm 1159; Phụng Thánh phu nhân Lê thị mộ chí (奉 圣 夫 人 黎 氏 墓 志), khuyết danh, niên đại Chính Long Bảo Ứng (1173) ở chùa Phúc Thánh, Tam Nông, Vĩnh Phúc v.v...
Qua khảo cứu xem xét, chúng ta thấy nhiều bài văn bia thời Lý được viết theo một khuôn mẫu nhất định. Có thể hình dung bài văn bia được chia thành ba phần: phần mở đầu bài văn là nói về triết Lý nhà Phật; phần tiếp đến là nói về gia phả, tiểu sử, cuộc đời, công lao vĩ đại của các bậc trượng phu, tướng lĩnh, thiền tăng có công xây dựng chùa tháp; phần cuối bài văn là nói về công việc xây dựng chùa tháp. Giáo sư Ni Cu Lin N.I. cũng đã nhận xét: "Các tác giả đã trình bày nội dung của bài văn bia theo một khuôn mẫu và phong cách thống nhất"(5). Phần mở đầu của một số bài văn bia thời kì này thường là cung cấp cho chúng những tư liệu khi nghiên cứu về triết Lý Phật giáo nói chung và triết Lý Phật giáoViệt Nam nói riêng. Bài văn bia An Hoạch sơn Báo Ânn tự bi kí mở đầu như sau: "Chói ngời thay diệu Lý, lặng lẽ soi mọi vật mà mọi vật chẳng lấn át nhau. Lồng lộng thay cái chân không vẳng lặng kia, thu nạp mọi cảnh mà chẳng cảnh nào lẫn với cảnh nào. Đó chẳng phải là sâu xa lớn rộng sao! Phật có sắc vàng (như) người ta có Phật tính, nhưng không (mấy ai) tự giác tự ngộ được. Vì vậy người muốn chứng quả phải nhờ điều thiện để đến nơi chứng quả. Điều đáng tham cứu không gì lớn hơn tượng pháp, mà sùng tượng pháp không gì bằng chùa chiền"(6). Bài văn bia Bảo Ninh Sùng Phúc tự bi cũng mở đầu bằng những triết Lý đạo Phật sâu xa: "Ôi ! cái chân không trong lặng, giấu hình khi trời đất chưa chia; cái diệu hữu nảy sinh, bao trùm trước hữu hình vận động. Sáng thì gạt bỏ cái không, vì cơ vi chẳng phải là không; mê thì bám lấy cái có, coi mầu nhiệm cũng là không có. Xa nghĩ đức Phật tổ xưa, trí tuệ của ngưỡi xem xét tất cả không sót một ai. Cho nên người giấu kín cái thực mà làm rõ cái quyền, để gọi bảo cái đạo thường vui mãi mãi; từ cái không đi vào cái có, để giúp cho sự hồi hướng giải thoát đời đời. Khéo mở ra muôn vạn pháp môn, để dạy bảo muôn nghìn thế giới"(7). Và phần mở đầu của bài văn bia Ngưỡng Sơn Linh Xứng tự bi đã Lý giải vạn vật theo triết Lý Phật giáo như sau: "Muôn là sự phân tán của một, một là cội gốc của muôn... Nhóm cái đã phân tán để đưa nó về cội gốc, ôm cái một để thâu tóm cái muôn. Tạo nên hình tượng để biểu thị sự thâu tóm, dựng nên đền tháp để có sự hướng về"(8)v.v... Có thể nêu lên khá nhiều ví dụ tương tự như trên và rõ ràng là tư tưởng của Phật giáo đã phát biểu quan điểm có tính chất triết học của mình. Một điều cần được khẳng định là Phật giáo đã ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt tư tưởng và nhân sinh quan của người Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này. Ngưỡng Sơn Limh Xứng tự bi đã làm rõ điều này: "Thái úy (Lý Thường Kiệt) tuy thân vướng việc đời mà lòng vẫn hướng về đạo Phật. Có lẽ vì nhà vua và mẫu hậu tôn sùng giáo Lý nhà Phật đó chăng? Cho nên Thái uý vâng theo ý chỉ của đức vua và mẫu hậu mà nâng đỡ Phật pháp vậy"(9). Ngoài ra các văn bia thời Lý còn là những tư liệu có giá trị góp phần nghiên cứu văn hóa Phật giáo và văn hóa dân gian của người Việt trong đời sống xã hội thời kì này.
Đầu năm 1226, triều Lý phải rời khỏi vũ đài chính trị để nhường chỗ cho một vương triều mới là triều Trần (1226-1400). Trên nền tảng vững chắc đã được xây dựng từ thời Lý, triều Trần tiếp tục công cuộc dựng nước và giữ nước, củng cố quốc gia thống nhất, tăng cường quốc phòng, phát triển kinh tế và chăm lo đời sống văn hóa giáo dục. Thời Trần, Phật giáo vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội; nhưng với việc thi tuyển chọn quan lại trở thành thường xuyên, tầng lớp nho sĩ ngày càng đông đảo, đã đẩy lùi dần thế lực của tầng lớp tăng lữ trên lĩnh vực chính trị và tư tưởng. Hàng ngũ quan lại xuất hiện từ tầng lớp nho sĩ ngày càng chiếm ưu thế trong bộ máy chính quyền và nắm giữ những chức vụ quan trọng trong triều đình. Lực lượng sáng tác văn học và nghệ thuật cũng dần chuyển sang tầng lớp nho sĩ. Các vua Trần đều ý thức được vai trò của Phật giáo và Nho giáo đối với xã hội. Phật giáo thời Trần đã phát triển trong sự dung hòa đối với Nho giáo. Đến cuối thời Trần (khoảng giữa thế kỉ XIV) sự xung đột giữa Phật giáo và Nho giáo mới bắt đầu xuất hiện. Những nhà nho nổi tiếng lúc bấy giờ như Lê Văn Hưu, Trương Hán Siêu, Lê Quát,... đã lên tiếng phê phán và đả kích Phật giáo.
Văn bia thời Trần đã phần nào phản ánh được không khí chính trị tư tưởng thời bấy giờ. Số lượng văn bia thời Trần hiện mới tìm thấy khoảng hơn 40 văn bản, nội dung của các bài văn bia khá phong phú, không chỉ với mục đích tôn giáo như văn bia thời Lý mà còn có các nội dung khác. Tuy nhiên văn bia thời Trần, chủ yếu cũng vẫn được dựng tại các nhà chùa.
Thời nhà Trần, khi Phật giáo còn chiếm ưu thế trong xã hội, một số tác phẩm có giá trị về triết Lý và tư tưởng của Phật giáo xuát hiện, như: Khóa hư lục, Tuệ Trung Thượng Sĩ ngữ lục,... Văn bia thời kì này cũng vẫn xuất hiện những bài văn bia truyền bá tư tưởng Phật giáo, có thể kể như bài văn bia Sùng Nghiêm sự Vân Lỗi sơn đại bi tự (崇 嚴 事 雲 磊 山 大 碑 序) do Phạm Sư Mạnh soạn, niên đại Thiệu Khánh 3 (1372) đã viết: "Đất trời có tượng, tỏ chở che để nuôi dựng muôn linh; thời tiết không hình, ngầm nóng lạnh để hóa thành vạn vật"(10). Nhưng ở thời Trần, Nho giáo cũng đã bắt đầu phát huy tích cực vai trò của mình và phát triển dung hòa cùng Phật giáo trong đời sống xã hội, một số bài văn bia thời kì này cũng đã phản ánh mối quan hệ cùng tồn tại của Phật giáo và Nho giáo. Có thể kể như: Bài văn bia Hưng Phúc tự bi (興 福 寺 碑) khuyết danh, niên đại Khai Thái (1324) đã viết về mối quan hệ của Phật-Nho như sau: "Noi theo chí người trước làm sáng tỏ ở đời sau, họ Khổng gọi là hiếu; vui bố thí của tiền sáng lập ruộng phúc, đạo Phật gọi là từ. Ôi hiếu và từ, há chẳng phải là bản tâm của con ngưòi hay sao ? Vậy nên dốc lòng hiếu để báo cái ơn vô cùng, rộng điều từ để cầu phúc cỡi âm mờ mịt. Khiến cho đời đời con cháu, nhờ ơn mưa móc, cảm sắc khói hương, mỗi lần chiêm ngưỡng lễ bái lại một lần dậy niềm hiếu kính, gây nền phúc lâu dài về sau"(11). Từ nửa cuối thế kỉ XIV, khi nhà nước phong kiến thời Trần ngày càng trở nên suy yếu, Phật giáo ở nước ta ngày càng tỏ ra kém hiệu lực trong khi giải quyết các vấn đề của đời sống xã hội, nhất là nhưng vấn đề tư tưởng chính trị. Một trào lưu tư tưởng chống Phật giáo ở nước ta xuất hiện, các nhà nho lên tiếng phê phán triết lý và tư tưởng Phật giáo nhằm dành lấy địa vị thống trị cho Nho giáo trong đời sống xã hội. Lê Quát một nhà nho khá nổi tiếng thời bấy giờ, trong bài văn bia Bắc Giang Bái thôn Thiệu Phúc tự bi kí (北 江 村 沛 紹 福 寺 碑 記) của mình đã lên tiếng đề cao Nho giáo, bài xích Phật giáo như sau: "Ta ngày còn trẻ đi học, dốc chí vào việc cổ kim, cũng biết qua về đạo Thánh, muốn lấy đó để giáo hóa nhân dân, nhưng rốt cục chưa có thể làm cho một hướng nào tin cả. Ta cũng thường dạo chơi nơi sông núi, dấu chân đã để lại hầu nửa thiên hạ, thế mà chưa từng tìm thấy một trường học hay một văn miếu nào. Chính vì vậy mà ta rất lấy làm hổ thẹn khi so sánh với tín đồ nhà Phật. Bèn viết ra đây để giải tỏ lòng ta."(12). Trương Hán Siêu một nho sĩ xuất sắc đương thời trong bài văn bia Khai Nghiêm tự bi kí (開 嚴 寺 碑 記) của mình đã lớn tiếng phê phán các tín đồ Phật giáo như sau: "Thế nhưng những kẻ giảo hoạt trong bọn sư sãi lại bỏ mất cái bản ý "khổ không" của đạo Phật mà chỉ chăm lo chiếm những nơi đất tốt cảnh đẹp,... Bọn áo thâm, áo vàng tụ tập ở đấy, không cày mà ăn, không dệt mà mặc..." và "Chùa hỏng lại xây đã ngoài ý muốn của ta thì việc dựng bia khắc chữ có can hệ gì đến văn tự của ta ? Vả lại ngày nay thánh triều muốn mở mang giáo hóa để sửa đổi phong tục đồi bại. Dị đoan đáng phải truất bỏ, chính đạo phải được phục hưng. Đã là kẻ sĩ đại phu, nếu không phải đạo Nghiêu Thuấn, không bày tỏ trước vua; không phải đạo Khổng Mạnh không trước thuật. Thế mà ta lại dương dương tự đắc, bàn bạc dài dòng về đạo Phật, ta lừa dối ai?"(13). Những lời lẽ chỉ trích đạo Phật của Lê Quát và Trương Hán Siêu chứng tỏ đạo Phật cuối thế kỉ XIV đã mất đi vai trò chính trị của mình trong đời sống xã hội. Vào những năm cuối của thế kỉ XIV, đạo Phật đã kết thúc thời kì huy hoàng của mình khi mà Hồ Quí Ly ra lệnh sa thải tăng đồ, bắt những người dưới 40 tuổi phải hoàn tục vào năm 1396.
Đầu thế kỉ XV, Lê Lợi đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1416-1427) thắng lợi, giành độc lập dân tộc và sáng lập ra triều Lê. Thời kì đầu đời Lê, khoảng từ thế kỉ XV đến thế kỉ XVI, chế độ phong kiến nhà Lê đã tiến hành những bước phát triển mạnh mẽ và đạt được những thành quả nhất định trong sự nghiệp xây dựng đất nước. Khi nhà Lê lên nắm chính quyền, việc quan tâm đầu tiên về chính trị tư tưởng là làm suy yếu hẳn Phật giáo, triều đình ban lệnh: các sư sãi đến sảnh đường trình diện, xét duyệt để thi, ai đỗ thì cho làm tăng đạo, không đỗ thì bắt phải hoàn tục, và hạn chế việc xây dựng thêm chùa chiền (năm 1429). Các đời vua Lê sau này, như vua Lê Thánh Tông đã ra lệnh: cấm xây dựng thêm chùa quán, khi tạc tượng đúc chuông mới phải xin phép (năm 1461) và cấm những người đạo Thích trong nước ra vào hoàng cung (năm 1463). Những việc làm này của triều đình nhà Lê Sơ là để khẳng định vai trò độc tôn của Nho giáo trong đời sống chính trị tưởng của nhân dân. Thời kì Lê Sơ, Nho giáo hoàn toàn thắng thế và phát triển đến đỉnh cao, giành được địa vị thống trị và trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong kiến thời Lê Sơ. Có thể nói đây là quá trình lựa chọn lịch sử và hợp với qui luật nhận thức tư tưởng chính trị.
Văn bia thời kì Lê Sơ phát triển trong xu thế chung của toàn xã hội, của nền văn hóa chính thống văn hóa Nho giáo. Số lượng văn bia của thời kì này còn khá nhiều, chúng tôi chưa có điều kiện thống kê hết được; nhiều bài văn bia đã tập trung ngợi ca vai trò của Nho giáo trong đời sống chính trị xã hội, ca ngợi chế độ chuyên chế của nhà nước phong kiến và đề cao nhà vua. Một sự kiện quan trọng thể hiện cho sự tôn sùng Nho giáo là các vua Lê mà mở đầu là vua Lê Thánh Tông cho dựng các bia Tiến sĩ ở Văn miếu -Quốc tử giám (Hà Nội). Nghiên cứu các bài văn bia ở Văn Miếu (Hà Nội) chúng ta thấy rõ điều này. Có thể nêu một số ví dụ như sau: Bài văn bia Đại Bảo tam niên Nhâm tuất khoa Tiến sĩ đề danh kí (大 寶 三 年 壬 戌 科 進 士 題 名 記) do Thân Nhân Trung soạn, niên đại Hồng Đức 15 (1484) từng ngợi ca nhà nước phong kiến và Nho giáo: "Đức Thái Tổ Cao Hoàng Đế trí dũng trời cho, dựng xây nghiệp lớn, diệt trừ tàn bạo, cứu dân lầm than. Khi vũ công đã ổn định, văn đức liền mở mang, nhằm thu nạp anh tài, đổi mới chính trị... Thuở ấy tuy chưa đặt khoa Tiến sĩ nhưng thực chất việc sùng Nho và phương pháp chọn người thì đại khái đã đủ" và "Vẻ vang thay! Đức Thái Tổ Văn Hoàng Đế, nối tiếp nghiệp lớn làm rạng nếp xưa, xem xét nhân văn giáo hóa thiên hạ, coi trọng việc sùng Nho là đạo hàng đầu, cho cầu hiền kính trời là mưu kế tốt" hay "Sĩ thứ đất Trường An đâu đâu cũng tụ tập lại xem, đều ca ngợi thánh triều chuộng Nho xưa nay ít thấy"(14). Bài văn bia Quang Thuận tứ niên Qúi mùi khoa Tiến sĩ đề danh kí (光 順 四 年 癸 未 科 進 士 題 名 記) do Đào Cử soạn, niên đại Hồng Đức 15 (1484) viết: "Vĩ đại thay triều Lê ta, Đức Thái Tổ Cao Hoàng Đế, đại định võ công, rộng cầu văn đức, binh đao chưa kịp xếp, đã mở cửa cầu hiền, sửa sang nền đức, cổ vũ lòng dân, qui mô thật là xa rộng. Đức Thái Tông Văn Hoàng Đế, mở mang thêm qui mô, tập hợp các anh hùng, đặt ra khoa cử để lấy người hiền tài, tiến kẻ chân nho để giúp việc bình trị, thành công thật vô cùng rực rỡ. Đức Nhân Tông Hoàng Đế, theo khuôn phép cũ, nối dõi võ công, nêu cao văn trị, lấy đạo Nho tô điểm cho nền thái bình, đem lòng nhân hậu vun bồi cho mệnh mạch nhà nước, cách chọn kẻ sĩ thẩy đều kính cẩn noi theo phép xưa"(15). Bài văn bia Hồng Thuận lục niên Giáp tuất khoa Tiến sĩ đề danh bi (洪 順 六 年 甲 戌 科 進 士 題名碑) doVũ Duệ soạn niên đại Quang Thuận 6 (1521) cũng viết: "Mọi việc trên được tiến hành, có việc gì là không do lòng tốt coi trọng Nho học của Hoàng thượng đâu?"(16). Thời kì này, văn hóa Nho giáo được đề cao, văn bia có nội dung Nho giáo cũng khá nhiều; nhưng một điều cần được lưu ý là: Phật giáo vẫn được duy trì ở nông thôn, dựa vào sinh hoạt làng xã để tồn tại và văn bia ở các chùa chiền vẫn phát triển. Nội dung của các bài văn bia không phải là những giáo Lý nhà Phật mà là lời ca ngợi cảnh chùa cùng những vẻ đẹp của non sông đất nước, hoặc về đất đai của chùa, về thờ tự. Có thể kể như: Quang Khánh tự bi (光 慶 寺 碑), do vua Lê Thánh Tông soạn, niên đại năm Quang Thuận 6 (1465) ở chùa Quang Khánh, Dưỡng Mông, Kim Thành, Hải Dương; Phúc Thắng tự bi (福 勝 寺 碑) do Vũ Quang Tuấn soạn, niên đại năm Hồng Đức 1(1470) ở chùa Phúc Thắng, Thúy Lai, Thạch Thất, Hà Tây; Diên Khánh tự bi kí (延 慶 寺 碑 記), khuyến danh, niên đại năm Hồng Đức 4 (1479) ở chùa Diên Khánh, Lãng Ngâm, Gia Lương, Bắc Ninh; Phật (Ưu), khuyết danh, niên đại năm Hồng Đức 18 (1487) ở chùa Thiên Phúc, Trạch Lôi, Thạch Thất, Hà Tây v.v...
Bước vào thế kỉ XVI, chế độ phong kiến thời Lê Sơ rơi vào tình trạng suy thoái, các phe phái ở trong triều thì tranh giành quyền lợi và địa vị lẫn nhau, các quan lại thì ngang ngược hoành hành, nhân dân khởi nghĩa khắp nơi. Đất nước lâm vào tình trạng nội chiến kéo dài liên miên, nội chiến Lê - Mạc, rồi cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn, đến cuộc khởi nghĩa vĩ đại Tây Sơn; nỗi đau khổ chiến tranh triền miên đã đưa người dân trở lại với Phật giáo và mọi người đã tìm thâý ở đạo Phật một miền an ủi trong tâm hồn, Phật giáo được phục hưng. Tuy nhiên, Nho giáo vẫn là hệ tư tưởng chính thống của các tập đoàn phong kiến sử dụng điều hành chính quyền và xây dựng trật tự xã hội. Những nhân tố nêu trên đã góp phần làm thay đổi tình hình tư tưởng chính trị xã hội ở Việt Nam các thế kỉ XVI-XVIII.
Văn bia của thời kì này (thế kỉ XVI-XVIII) được phát triển mạnh mẽ về số lượng, phong phú về nội dung. Những văn bia có nội dung Nho giáo, Phật giáo, kể cả Đạo giáo được tự do truyền bá và phát triển; thậm chí, còn xuất hiện những bài văn bia có nội dung ca ngợi Tam giáo. Văn bia có gắn với Nho giáo, trước hết phải kể đến bia đề danh được tạo lập tại các văn miếu ở trung ương và địa phương, có thể kể như: Hoằng Định thập tứ niên Quý Sửu khoa Tiến sĩ đề danh kí (弘 定 十 四 年 癸 丑 科 進 士 題 名 記) do Nguyễn Đăng Minh soạn, niên đại Thịnh Đức 1 (1653) ở Văn Miếu Hà Nội, Cấu tác Văn miếu bi (構 作 文 廟 碑) do Nguyễn Hoan soạn, niên đại Hoằng Định 7 (1606) ở văn miếu huyện Gia Khánh (thuộc xã Thiên Trạo), Ninh Bình...; bia tiên hiền tại các văn chỉ, văn từ và văn hội ở các địa phương, có thể kể như: Cẩm Giàng huyện tư văn bi (錦 江 縣 斯 文 碑) khuyết danh, niên đại Vĩnh Thọ 4 (1661) ở Văn chỉ huyện Cẩm Giàng, Hải Dương, Tư văn sáng lập bi (斯 文 創 立 碑) do Trần Đình Sâm soạn, niên đại Cảnh Trị 8 (1670) ở Văn chỉ xã Lang Can, Thanh Hà, Hải Dương...; bia tại các từ đường, lăng mộ, có thể kể như: Văn Lý hầu Trần công bi (文 理 候 陳 公 碑) do Phùng Khắc Khoan soạn, niên đại Hoằng Định 7 (1606) ở xã Nguyệt Áo, Can Lộc, Hà Tĩnh, Ngô tướng công đường kí (吳 相 公 堂 記) do Nguyễn Thuần Phu và Vũ Quang Đại soạn, niên đại Khánh Đức 3 (1651) ở nhà thờ họ Ngô, Trảo Nha, Can Lộc, Hà Tĩnh;... Văn bia có gắn với Phật giáo đó là các văn bia ghi chép về việc xây dựng và trùng tu chùa chiền, việc gửi hậu ở chùa của các thiện nam tín nữ; có thể kể như: Độ Mạt tự bi (渡 沫 寺 碑) do Nguyễn Duy Thì soạn, niên đại Vĩnh Tộ 8 (1626) ở chùa Độ Mạt, Hà Mạt, Hoằng Hóa, Thanh Hóa; Càn An tự bi kí (乾 安 寺 碑 記) khuyết danh, niên đại Vĩnh Tộ 3 (1621) ở chùa Càn An, Hà Nội; Phụng sự hậu Phật bi kí (奉 事 後 佛 碑 記) do Hoàng Tiểu Tiên soạn, niên đại Vĩnh Thịnh 6 (1710) ở chua Phổ Am, Vạn Lộc, Nghi Lộc, Nghệ An... Văn bia gắn với tín ngưỡng dân gian là các văn bia ghi chép về việc xây dựng đền đình và việc gửi hậu của mọi người, có thể kể như: Trùng tu Quốc sư từ bi kí (重 修 國 師 祠 碑 記) khuyết danh, niên đại Vĩnh Tộ 10 (1628) ở đền Quốc sư, Liên Huy, Gia Viễn, Ninh Bình; Sáng tạo đình miếu phù đồ bi (創 造 亭 廟 浮 屠 碑) do Lê Thiên Niên soạn, niên đại Dương Hòa 8 (1642) ở đình xã Thuận Quang, Thuận Thành, Bắc Ninh; Hậu thần bi kí (后 神 碑 記) do Hoàng Nhân Thứ soạn, niên đại Phúc Thái 8 (1727) ở đình xã Tri Nhị, Gia Lưong, Bắc Ninh;... Văn bia có nội dung Tam giáo, có thể nêu ví dụ như: Nhị Thanh động Tam Giáo từ bi kí (二 清 峒 三 教 祠 碑) do Lê Hữu Dung soạn, niên đại Cảnh Hưng 41 (1780) ở đền Tam Giáo, động Nhị Thanh, Lạng Sơn; ...
Ở thời kì này, những văn bia có giá trị được nhắc đến khi nghiên cứu lịch sử chính trị xã hội, trước hết phải kể đến bài văn bia Trung Tân quán bi kí (中 濱 館) do Nguyễn Bỉnh Khiêm soạn, được tạo dựng năm 1543, ở quán Trung Tân, Liên Am, Vĩnh Bảo, Hải Phòng; rất tiếc là bia không còn, chỉ tham khảo qua bản sao chép ở Hoàng Việt thi văn tuyển(17). Nội dung bài văn bia đã đề cập đến những quan niệm của Nho giáo về trung, hiếu, thuận, tín; nhưng theo cách hiểu truyền thống đạo đức của nhân dân, mà tác giả là người đại diện phát biểu: "Có người hỏi ta rằng, quán ấy đặt tên là Trung Tân có nghĩa là gì ? Ta trả lời rằng: Trung là đứng giữa không thiên lệch, giữ vẹn được điều thiện là trung vậy. Tân có nghĩa là cái bến, biết chỗ đáng đậu là bến chính, không biết chỗ đáng đậu là bến mê vậy. Đó, quán ta đặt tên là Trung Tân nghĩa là như vậy. Như trung với vua, hiếu với cha mẹ, thuận giữa anh em, hòa giữa vợ chồng, tín giữa bạn bè, đó là trung vậy. Thấy của phi nghĩa đừng có lòng tham, vui làm điều thiện, lại có độ lượng bao dung người khác, lấy lòng chí thành để đối đãi với mọi người, đó cũng là trung vậy." Một bài văn bia khác, như Nhị Thanh động Tam Giáo từ bi kí (nêu ở trên) đã đề cập đến sự dung hòa của tam giáo (Nho, Phật, Lão) và nêu lên những giá trị tốt đẹp của tam giáo; điều này làm cho chúng ta hiểu thêm về "tam giáo đồng nguyên"đã từng diễn ra trong lịch sử chính trị nước ta. Nhưng ở mỗi thời kì lịch sử, sự đồng nguyên lại được biểu hiện khác nhau, thời kì này Nho giáo đang thịnh thì đồng nguyên đã dựa trên cơ sở Nho giáo: "Muôn lòng thánh nhân đều chung một lòng. Bánh xe tuy có khác nhau nhưng đều qui về đức từ bi của Phật, tính cung kiệm của đạo Lão, đạo trung thứ của Phu tử ta vậy. Sự tịch diệt của đạo Phật, lẽ hư vô của đạo Lão cũng chính là điều không muốn nói ra của Phu tử ta. Phật, Lão đều riêng thành từng nhà, còn Phu tử ta quán thông hết thảy"(18). Hoặc là bài văn bia Trùng tu Phổ Tế tự bi kí (重 修 普 濟 寺 碑 記) do Ngô Thì Nhậm soạn, niên đại Cảnh Thịnh 2 (1794) ở chùa Phổ Tế, Nội Vũ, Ứng Hòa, Hà Tây đã nói lên sự cảm nhận đạo Thiền của một danh Nho, một nhà chính trị lỗi lạc đương thời, Nho - Phật hòa quyện trong một con người: "Ta thích uống rượu, ta thích ngâm thơ, ta còn thích đàm đạo về Thiền... Tấm thân du chơi trong Thiền, còn cái tâm lại nhởn nhơ ngoài Thiền. Đó mới là thấy được cái tinh của Thiền"(19).
Một điểm cần lưu ý nữa là: các tài liệu văn bia của thế kỉ XVI-XVIII đã được giới nghiên cứu sử dụng như là những tài liệu cơ bản khi nghiên cứu sự xuất hiện của ngôi đình làng ở Việt Nam, điều này rất có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu tín ngưỡng văn hóa làng xã nước ta (20).
Đầu thế kỉ XIX, nhà Nguyễn lên nắm chính quyền cai quản đất nước và duy trì sự thống trị của mình bằng cách tăng cường hơn nữa chế độ chuyên chế. Để có lợi cho chế độ chuyên chế, cho quyền hành tập trung về một mối; nhà Nguyễn đã tiếp tục củng cố Nho giáo, đưa Nho giáo lên vị trí độc tôn trong hệ tư tưởng và tín ngưỡng thời bấy giờ. Hệ tư tưởng chính thống và văn hóa phục vụ giai cấp phong kiến thống trị là văn hóa Nho giáo. Văn bia gắn với hệ tư tưởng Nho giáo thời kì này phát triển với số lượng khá lớn, trước hết phải kể đến hệ thống bia ở Văn Miếu (kinh đô Huế) với hơn 30 bài văn bia đề danh cho các vị đại khoa và ở văn miếu của các địa phương, có thể kể như: Hoàng triều Tự Đức thập bát niên Ất Sửu hội khoa Tiến sĩ đề danh bi (皇 朝 嗣 德 拾 捌 年 乙 丑 會 科 進 士 題 名 碑), khuyết danh, niên đại Tự Đức 18 (1865) ở Văn Miếu, Huế, Yên Lạc huyện văn miếu bi (安 樂 縣 文 廟 碑) do Cao Xuân Dục soạn, niên đại Thành Thái 5 (1893) ở văn miếu huyện Yên Lạc (thuộc xã Vĩnh Mỗ); bia tiên hiền tại các văn chỉ, văn từ và văn hội ở các địa phương, có thể kể như: Sơn Bình tổng văn từ bi kí (山 屏 總 文 祠 碑 記) do Hoàng Hữu Tạo soạn, niên đại Tự Đức 7 (1854) ở văn chỉ tổng Sơn Bình, Lập Thạch, Vĩnh Yên, Văn hậu bi kí (文 后 碑 記) do Đỗ Lệ soạn, niên đại Thành Thái 3 (1891),... bia tại các từ đường lăng mộ, có thể kể như: Dương tiên sinh bi kí (楊 先 生 碑 記) do Dương Xuân Lệ soạn, niên đại Thiệu Trị 3 (1843) ở từ đường họ Dương, Đức Trịnh, Hưng Yên, Nghệ An, Ngự chế thánh đức thần công bi kí (御 製 聖 德 神 功 碑 記) do vua Thiệu Trị soạn, niên đại Thiệu Trị 1 (1841) ở Hiếu Lăng (lăng Minh Mệnh), Huế, ...
Để nâng cao vị trí độc tôn của Nho giáo, chính sách của nhà Nguyễn nói chung là nhằm hạn chế sự phát triển của Phật giáo trong xã hội. Như thời vua Gia Long đã có lệnh cấm việc xây dựng chùa chiền, cấm tô tượng đúc chuông: "Gần đây có kẻ sùng phụng đạo Phật, xây chùa quá cao, lầu gác rất là tráng lệ, đúc chuông tô tượng rất đỗi trang hoàng,... mở hội phí tổn về cúng Phật, nuôi sư không thể chép hết, để cầu phúc báo viển vông.Vậy từ nay về sau, chùa quán có đổ nát mới được tu bổ, còn làm chùa mới và tô tượng, đúc chuông, đàn chay, hội chùa, hết thảy đều cấm"(21). Bài văn bia Tái tạo Trấn Bắc tự bi (再 造 鎮 北 寺 碑) do Phạm Lập Trai soạn, niên đại Gia Long 14 (1815) ở chùa Trấn Quốc, đường Thanh Niên, Ba Đình, Hà Nội đã ghi: "Trải qua cuộc biến đổi đời Tây Sơn, ngôi chùa dần dần hoang phế, đã không tu sửa được, đổ nát lại đổ nát thêm. Các quan viên hương lão thuộc bàn thứ nhất của bản phường là... (bỏ bớt một số tên người) cùng với mọi người trong phường bàn tính công việc sửa chữa. Hồi đó đang có lệnh cấm xây dựng chùa chiền. Các vị bèn trình với quan xin dùng tiền công của bản phường để làm"(22). Mặc dù vậy, thời kì này Phật giáo vẫn vững chân phát triển và thấm sâu đến từng người dân, như là một nhu cầu không thể thiếu được trong xã hội; hệ thống chùa tháp vẫn được xây mới và trùng tu, việc tô tượng đúc chuông vẫn được tiến hành trong nhân dân, văn bia gắn với văn hóa Phật giáo vẫn phát triển. Những văn bia ghi chép về việc xây dựng và trùng tu chùa chiền, việc gửi hậu ở chùa của các thiện nam tín nữ vẫn phát triển; có thể kể như: Bình Man tự kí (平 蠻 寺 記) do Nguyễn Tấn soạn, niên đại Bính Ngọ Thành Thái (1906) ở chùa Bình Man, Phú thọ, Tư Nghĩa, Quảng Ngãi, Hoàn Long Trích Sài Thiên Niên tự bi kí (環 龍 摘 柴 千 年 寺 碑 記) do Trần Văn Tựu soạn, niên đại Thành Thái 13 (1901), ở chùa Thiên Niên, Trích Sài, Ba Đình, Hà Nội,... Nhưng trong những bia gắn với Phật giáo, chúng ta vẫn thấy những đoạn văn thể hiện tư tưởng độc tôn của Nho giáo, bởi vì những người sáng tác văn bia thường là những danh nho. Bài văn bia Cải kiến Linh Sơn cổ tự bi kí (改 建 靈 山 古 寺 碑 記) do Hà Tông Quyền soạn, niên đại Minh Mệnh 9 (1828) ở chùa Linh Sơn, Nguyễn Trường Tộ, Ba Đình, Hà Nội đã cho chúng ta thấy rõ điều này: "Mùa xuân năm nay, bàn với mọi người trong thôn..., chuẩn bị gỗ hưng công xây dựng điện vũ, tên chùa vẫn giữ nguyên. Đến mùa thu thì hoàn thành, vừa dịp tôi được cử làm chủ khảo trường thi Bắc Thành, họ đến nhờ tôi làm văn bia. Tôi bảo: Đạo chỉ có một mà thôi. Thời trung cổ chia làm ba. Từ đời Đường, Tống về trước, thuyết Phật và Lão tranh chấp với đạo Nho, thì dẹp đi cũng phải. Nhưng nay, Thánh Thiên thiên tử mở rộng văn giáo, đạo Nho ta sáng như mặt trời và trăng sao. Những lời dạy trong sáu kinh... được nhà nhà, người người truyền tụng. Những cái tinh vi huyền diệu của bách gia, phạm vi thật rộng lớn. Duy có một mục đích khuyên người làm điều thiện, thì đối với sự giáo dục cho đời không phương hại gì nhau. Mượn điều đúng của nó để bổ trợ cho đạo Nho ta, thì việc chùa hỏng mà xây dựng lại cũng có thể được thôi"(23).
Dưới triều Nguyễn, văn bia gắn với tín ngưỡng dân gian, như văn bia ghi chép về việc xây dựng đình đền và gửi hậu của mọi người vẫn tiếp tục phát triển. Nhưng cuộc đấu tranh tư tưởng nhằm gìn giữ tín ngưỡng dân gian lành mạnh, chống lại tư tưởng mê tín dị đoan đã được miêu tả trong khá nhiêu bài văn bia,ví dụ như: bài văn bia Trùng tu Bạch Mã miếu bi kí (重 修 白 馬 廟 碑 記) do Phạm Quí Thích soạn, niên đại Minh Mạng thứ nhất(1820), ở miếu Bạch Mã, Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội đã viết: "Thần sở dĩ là thần, vì khi thì tác dụng kín đáo, khi thì nhân đức rõ ràng, huyền diệu không sao biết được. Chúng ta thờ phụng cũng chỉ hết sức tôn kính, theo đúng nghi lễ để tỏ lòng thành kính tột bực như lúc nào cũng có thần. Nếu chỉ lấy một vài việc kì lạ, tán dương sự linh thiêng của thần, mà thờ phụng cốt để xu nịnh nhảm nhí, phô trương bề ngoài. Như vậy, há chẳng phải là muốn làm cho lớn lao mà lại trở thành nhỏ bé, tôn kính mà lại trở thành kinh nhờn đó sao"( 24).
Bên cạnh các hệ tư tưởng tôn giáo và tín ngưỡng truyền thống, Thiên Chúa giáo du nhập vào nước ta từ thế kỉ XVI bởi các giáo sĩ người Pháp, người Bồ Đào Nha, người Tây Ban Nha,... Ngay khi du nhập vào nước ta, Thiên Chúa giáo đã rơi vào tình trạng ít người có thiện cảm và bài văn bia Y Miếu bi văn (醫 廟 碑 文) do Nguyễn Quý Đĩnh soạn, niên đại Cảnh Hưng 35 (1774) ở Y Miếu, Hà Nội đã viết: "Lại như các thánh Gia Tô, Do Thái, nhà thờ chỗ nào cũng thấy. Người hiểu biết không khỏi đau đớn trong lòng. Đó chẳng phải là sự thiếu sót sao?"(25). Ở thời Nguyễn, Thiên Chúa giáo đã bị bài xích, đả kích nặng nề, trong một số bài văn bia đã phản ánh rõ điều này. Như bài văn bia Thanh Hà văn chỉ bi kí (清 河 文 址 碑 記) do Nguyễn Văn Siêu soạn, niên đại Tự Đức 17 (1864) ở văn chỉ Thanh Hà, Hàng Chiếu, Hà Nội viết: "Ngày nay tôn giáo Tây Dương lấn tới, triều đình đang lo nghĩ đem đạo thánh để duy trì lòng người"(26).
Như vậy, rõ ràng là các tài liệu văn bia viết bằng chữ Hán và chữ Nôm đã là một trong những tài liệu có giá trị khi nghiên cứu lịch sử tư tưởng chính trị xã hội Việt Nam thời phong kiến. Do vậy công tác sưu tầm, bảo quản và khai thác các tài liệu văn bia cần được giới khoa học quan tâm nhiều hơn nữa, nhằm giới thiệu và phát huy những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc trong quá khứ cho thế hệ ngày nay và mai sau.
CHÚ THÍCH
(1a) Đào Duy Anh: Văn bia Việt Nam, Nghiên cứu Lịch sử, số 118, năm 1969.
(1b) Hà Văn Tấn: Từ một cột kinh Phật năm 973 vừa mới phát hiện ở Hoa Lư.
(2) Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Nxb. KHXH, H. 1988, tr.139.
(3) Theo số liệu điều tra của công trình Tổng tập văn khắc Hán Nôm Việt Nam, Viện Nghiên cứu Hán Nôm (sắp xuất bản).
(4) Thơ văn Lý - Trần (tập 1), Nxb. KHXH, H. 1977, tr.185.
(5) Ni Cu Lin N.I.: Văn học Việt Nam từ thế kỉ X - XIX, Nxb. Khoa học, Mátxcơva, 1977, tr.18 ( tiếng Nga).
(6) Thơ văn Lý - Trần (tập 1), Sđd. tr.309.
(7) Thơ văn Lý - Trần (tập 1), Sđd. tr.328.
(8) Thơ văn Lý - Trần (tập 1), Sđd., tr.361.
(9) Thơ văn Lý - Trần (tập 1), Sđd. tr.362.
(10) Thơ văn Lý - Trần (tập 3), Nxb. KHXH, H. 1978, tr.133.
(11) Thơ văn Lý - Trần (tập 2, quyển thượng), Nxb. KHXH, H. 1989, tr.638.
(12) Thơ văn Lý - Trần (tập3), Sđd. tr.145.
(13) Thơ văn Lý - Trần (tập 2, quyển thượng), Sđd. tr.748-749.
(14) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Nxb. KHXH, H. 1978 tr.63-65.
(15) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Sđd. tr.70.
(16) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Sđd. tr.77 .
(17) Hoàng Việt thi văn tuyển (tập 2), Nxb. Văn Sử Địa, H. 1957, tr.135
(18) Văn bia xứ Lạng, Sở Văn hóa - Thông tin - Thể thao Lạng Sơn, 1993, tr.56.
(19) Văn bia Hà Tây, Sở Văn hóa - Thông tin - Thể thao Hà Tây, 1993, tr.201.
(20) Xem luận văn PTS: "Văn bia thời Mạc và đóng góp của nó trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam thế kỉ XVI" của Đinh Khắc Thuân và luận văn PTS: "Văn bia thời Lê xứ Kinh Bắc và sự phản ánh sinh hoạt làng xã" của Phạm Thị Thùy Vinh, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, 1997.
(21) Đại Nam thực lục chính biên (tập 3), Nxb. Văn Sử Địa, H. 1963, tr.167.
(22) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Sđd. tr.36.
(23) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 2), Sđd. tr.76.
(24) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Sđd. tr.47- 48 .
(25) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 2), Sđd. tr.100.
(26) Tuyển tập văn bia Hà Nội (quyển 1), Sđd. tr.131.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Connection: close

Cache-Control: no-cache

Set-Cookie: fn.gzip=2;expires=Wed, 19 Jul 2028 07:42:46 GMT;path=/

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Thông qua chương trình, chủ đầu tư hy vọng đây sẽ là dịp để những giá trị đỉnh cao được hội tụ và vinh danh như: công trình kiến trúc đặc sắc; giá trị nghệ thuật thiết kế trang trí nội thất đỉnh cao; chương trình hòa nhạc với giá trị âm nhạc vượt dòng thời gian đến từ những chiếc đàn Steinway huyền thoại có trên 160 năm tuổi trong chuyến du hành vòng quanh thế giới nay đã tới Việt Nam…
Tiến sĩ Bạch Thành Lê – Phó Chủ tịch Tập Đoàn Công nghệ BKAV – nhà tài trợ kim cương của chương trình nhận hoa và kỉ niệm chương từ Công ty Phú Mỹ Hưng
Với nỗ lực xây dựng một không gian sống Chateau sang trọng và đầy phong cách từ ngoại quan đến bên trong từng căn nhà, cuốn sách “Đỉnh cao nghệ thuật thiết kế nội thất lâu đài Chateau” được thực hiện bởi Công ty Phú Mỹ Hưng và các thương hiệu toàn cầu gồm Versace Home (Italia), Gema Design (Brazil), Ong & Ong (Singapore), Aegis SRL – Cantarelli & Partners (Italia), S.Design (Việt Nam) như là món quà tri ân khách hàng Chateau, nhằm có thêm thông tin tư vấn cho khách hàng về nghệ thuật thiết kế và phong cách trang trí nội thất đỉnh cao. Tại sự kiện, quan khách được thưởng lãm màn trình chiếu những mẫu thiết kế nội thất trong cuốn sách “Đỉnh cao nghệ thuật thiết kế nội thất lâu đài Chateau” với những chia sẻ của đại diện các công ty thiết kế nội thất.
Ông Phạm Phú Khánh – Phó Giám Đốc Công ty Duy Anh – đơn vị phân phối sản phẩm Versace Home tại Việt Nam giới thiệu tác phẩm và phong cách thiết kế nội thất của Versace Home: “Các sản phẩm nội thất của Versace Home đều hướng đến sự cao cấp và thanh lịch cũng như hòa hợp cho những ngôi nhà. Chất liệu làm từ những vật liệu cao cấp nhất như sứ, da, vàng, gỗ… và hoàn toàn làm bằng thủ công nên độ tinh xảo và hoàn hảo của sản phẩm đều ở mức cao nhất.”
Ông Thái Đôn Thành – Đại diện Ong&Ong Việt Nam phát biểu về giá trị trong phong cách thiết kế nội thất của Ong&Ong: “Ong & Ong cung cấp những dịch vụ thiết kế toàn diện, kết hợp với giải pháp thiết kế 360o để quản lý dự án. Tất cả các dịch vụ được hoàn thành và quản lý chung một hệ thống. Đi theo nguyên lý tỉ mỉ trong từng chi tiết, kế hoạch toàn diện, quản lý cao cấp, thiết kế hoàn mỹ, chúng tôi luôn cố gắng để đáp ứng mong muốn của khách hàng một cách tốt nhất.”
Ông Mauricio Alves – Giám đốc công ty Gema gửi lời cảm ơn đến công ty Phú Mỹ Hưng vì đã mang tới cơ hội hợp tác xuất bản sách thiết kế nội thất Chateau: “Đó thật sự là một trải nghiệm tuyệt vời khi làm về dự án biệt thự lâu đài Chateau. Tôi hy vọng chúng tôi sẽ có thêm những cơ hợp tác trong tương lai.”
Bà Elena Magalini – Đại diện Công ty Aegis Cantarelli & Partners đến từ Italia cho biết: “AEGIS luôn lắng nghe những yêu cầu cụ thể của từng dự án: ở Việt Nam, chúng tôi biết mọi người thật sự thích tính cách cổ điển sang trọng và phong cách Italy, do đó với những thiết kế nội thất của chúng tôi cho Classical và Tropical Villa – chúng tôi cố gắng mang đến sự hiện đại từ những truyền thống cổ điển quý tộc, đặc biệt đến tử thời Roman và thời kỳ Phục Hưng, thích hợp với sự nhận thức đặc trưng của người Việt Nam để để đạt được sự thoải mái và tao nhã.”
Ông Salvador Perrez Arroyo – Chủ tịch HĐQT Công ty S.Design nhận định: “Thiết kế nội thất ngày càng trở nên quan trọng trong kiến trúc bởi đó chính là công cụ chính để đạt đến một chất lượng cuộc sống tốt. Thiết kế nội thất có thể mang nhiều phong cách khác nhau, và khách hàng nên tin tưởng và thảo luận với các nhà thiết kế về công năng của những thiết kế, nhưng đồng thời cũng tin vào phong cách và đồ dùng nội thất.”
Đại diện Nhà tài trợ kim cương BKAV và Công ty Phú Mỹ Hưng tặng hoa cho đại diện 5 công ty thiết kế
Sự kiện “Đêm hội ngộ kiệt tác” còn là dịp kết nối cộng đồng Chateau trong chương trình hòa nhạc đặc biệt lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam trong khuôn khổ chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới mang tên “The No.1 Steinway Historical RoadShow” nhân dịp kỷ niệm 160 năm thành lập thương hiệu Steinway & Sons. Đây là thương hiệu của những cây đàn piano uy tín trên thế giới, mang tới cho tất cả những ai muốn chia sẻ tình yêu âm nhạc một sự thủ công hoàn mỹ và chất lượng lâu dài. Ba cây đàn được chọn để lưu diễn và đã được trình diễn tại lâu đài Chateau là những cây đàn đánh dấu lịch sử hình thành và phát triển của công ty Steinway & Sons trong hơn một thế kỷ rưỡi qua. Trong khung cảnh thơ mộng của Chateau, những thanh âm trầm bổng đến từ những chiếc đàn cổ đã tạo nên một không gian văn hóa đầy bản sắc, kết nối cộng đồng Chateau với những ấn tượng đáng nhớ.
Ông Nguyễn Thái – Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị của Hệ Thống Việt Thương Music – Nhà phân phối Steinway & Sons tại Việt Nam chia sẻ về ý nghĩa của âm nhạc: “Âm nhạc hiện hữu tự sâu thẳm trong trái tim mỗi người. Âm nhạc có khả năng làm cho mọi người hiểu nhau hơn. Và âm nhạc là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là đối với những chủ nhân có cuộc sống thăng hoa trong Khu đô thị Chateau – Phú Mỹ Hưng”.
Những tuyệt phẩm âm nhạc bất hủ được trình bày bởi các nghệ sỹ nổi tiếng trên ba cây dương cầm trên trăm tuổi của thương hiệu Steinway & Sons.
“Đêm hội ngộ kiệt tác” được tổ chức dưới sự đồng hành của đơn vị BKAV SmartHome, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong, Eleganz Funiture, Steinway & Sons. Sau sự kiện “Đêm hội ngộ kiệt tác”, Công ty Phú Mỹ Hưng dự kiến sẽ tổ chức sự kiện “Dạ tiệc Giáng Sinh tại lâu đài Chateau” vào tháng 12/2014.

markdown:
Thông qua chương trình, chủ đầu tư hy vọng đây sẽ là dịp để những giá trị đỉnh cao được hội tụ và vinh danh như: công trình kiến trúc đặc sắc; giá trị nghệ thuật thiết kế trang trí nội thất đỉnh cao; chương trình hòa nhạc với giá trị âm nhạc vượt dòng thời gian đến từ những chiếc đàn Steinway huyền thoại có trên 160 năm tuổi trong chuyến du hành vòng quanh thế giới nay đã tới Việt Nam…
Tiến sĩ Bạch Thành Lê – Phó Chủ tịch Tập Đoàn Công nghệ BKAV – nhà tài trợ kim cương của chương trình nhận hoa và kỉ niệm chương từ Công ty Phú Mỹ Hưng
Với nỗ lực xây dựng một không gian sống Chateau sang trọng và đầy phong cách từ ngoại quan đến bên trong từng căn nhà, cuốn sách “Đỉnh cao nghệ thuật thiết kế nội thất lâu đài Chateau” được thực hiện bởi Công ty Phú Mỹ Hưng và các thương hiệu toàn cầu gồm Versace Home (Italia), Gema Design (Brazil), Ong & Ong (Singapore), Aegis SRL – Cantarelli & Partners (Italia), S.Design (Việt Nam) như là món quà tri ân khách hàng Chateau, nhằm có thêm thông tin tư vấn cho khách hàng về nghệ thuật thiết kế và phong cách trang trí nội thất đỉnh cao. Tại sự kiện, quan khách được thưởng lãm màn trình chiếu những mẫu thiết kế nội thất trong cuốn sách
**“**Đỉnh cao nghệ thuật thiết kế nội thất lâu đài Chateau” với những chia sẻ của đại diện các công ty thiết kế nội thất. **Ông Phạm Phú Khánh **– Phó Giám Đốc Công ty Duy Anh – đơn vị phân phối sản phẩm Versace Home tại Việt Nam giới thiệu tác phẩm và phong cách thiết kế nội thất của Versace Home: “Các sản phẩm nội thất của Versace Home đều hướng đến sự cao cấp và thanh lịch cũng như hòa hợp cho những ngôi nhà. Chất liệu làm từ những vật liệu cao cấp nhất như sứ, da, vàng, gỗ… và hoàn toàn làm bằng thủ công nên độ tinh xảo và hoàn hảo của sản phẩm đều ở mức cao nhất.”
**Ông Thái Đôn Thành **– Đại diện Ong&Ong Việt Nam phát biểu về giá trị trong phong cách thiết kế nội thất của Ong&Ong: “Ong & Ong cung cấp những dịch vụ thiết kế toàn diện, kết hợp với giải pháp thiết kế 360 o để quản lý dự án. Tất cả các dịch vụ được hoàn thành và quản lý chung một hệ thống. Đi theo nguyên lý tỉ mỉ trong từng chi tiết, kế hoạch toàn diện, quản lý cao cấp, thiết kế hoàn mỹ, chúng tôi luôn cố gắng để đáp ứng mong muốn của khách hàng một cách tốt nhất.”
**Ông Mauricio Alves **– Giám đốc công ty Gema gửi lời cảm ơn đến công ty Phú Mỹ Hưng vì đã mang tới cơ hội hợp tác xuất bản sách thiết kế nội thất Chateau: “Đó thật sự là một trải nghiệm tuyệt vời khi làm về dự án biệt thự lâu đài Chateau. Tôi hy vọng chúng tôi sẽ có thêm những cơ hợp tác trong tương lai.”
**Bà Elena Magalini **– Đại diện Công ty Aegis Cantarelli & Partners đến từ Italia cho biết: “AEGIS luôn lắng nghe những yêu cầu cụ thể của từng dự án: ở Việt Nam, chúng tôi biết mọi người thật sự thích tính cách cổ điển sang trọng và phong cách Italy, do đó với những thiết kế nội thất của chúng tôi cho Classical và Tropical Villa – chúng tôi cố gắng mang đến sự hiện đại từ những truyền thống cổ điển quý tộc, đặc biệt đến tử thời Roman và thời kỳ Phục Hưng, thích hợp với sự nhận thức đặc trưng của người Việt Nam để để đạt được sự thoải mái và tao nhã.”
**Ông Salvador Perrez Arroyo **– Chủ tịch HĐQT Công ty S.Design nhận định: “Thiết kế nội thất ngày càng trở nên quan trọng trong kiến trúc bởi đó chính là công cụ chính để đạt đến một chất lượng cuộc sống tốt. Thiết kế nội thất có thể mang nhiều phong cách khác nhau, và khách hàng nên tin tưởng và thảo luận với các nhà thiết kế về công năng của những thiết kế, nhưng đồng thời cũng tin vào phong cách và đồ dùng nội thất.”
Đại diện Nhà tài trợ kim cương BKAV và Công ty Phú Mỹ Hưng tặng hoa cho đại diện 5 công ty thiết kế
Sự kiện
**“Đêm hội ngộ kiệt tác”** còn là dịp kết nối cộng đồng Chateau trong chương trình hòa nhạc đặc biệt lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam trong khuôn khổ chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới mang tên “The No.1 Steinway Historical RoadShow” nhân dịp kỷ niệm 160 năm thành lập thương hiệu Steinway & Sons. Đây là thương hiệu của những cây đàn piano uy tín trên thế giới, mang tới cho tất cả những ai muốn chia sẻ tình yêu âm nhạc một sự thủ công hoàn mỹ và chất lượng lâu dài. Ba cây đàn được chọn để lưu diễn và đã được trình diễn tại lâu đài Chateau là những cây đàn đánh dấu lịch sử hình thành và phát triển của công ty Steinway & Sons trong hơn một thế kỷ rưỡi qua. Trong khung cảnh thơ mộng của Chateau, những thanh âm trầm bổng đến từ những chiếc đàn cổ đã tạo nên một không gian văn hóa đầy bản sắc, kết nối cộng đồng Chateau với những ấn tượng đáng nhớ. **Ông Nguyễn Thái – Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị của Hệ Thống Việt Thương Music** – Nhà phân phối Steinway & Sons tại Việt Nam chia sẻ về ý nghĩa của âm nhạc: “Âm nhạc hiện hữu tự sâu thẳm trong trái tim mỗi người. Âm nhạc có khả năng làm cho mọi người hiểu nhau hơn. Và âm nhạc là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là đối với những chủ nhân có cuộc sống thăng hoa trong Khu đô thị Chateau – Phú Mỹ Hưng”.
Những tuyệt phẩm âm nhạc bất hủ được trình bày bởi các nghệ sỹ nổi tiếng trên ba cây dương cầm trên trăm tuổi của thương hiệu Steinway & Sons.
“Đêm hội ngộ kiệt tác” được tổ chức dưới sự đồng hành của đơn vị BKAV SmartHome, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong, Eleganz Funiture, Steinway & Sons. Sau sự kiện “Đêm hội ngộ kiệt tác”, Công ty Phú Mỹ Hưng dự kiến sẽ tổ chức sự kiện “Dạ tiệc Giáng Sinh tại lâu đài Chateau” vào tháng 12/2014.

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 5.dca _dca


text:
Tình trạng ô nhiễm không khí ở nước ta đang ngày càng nghiêm trọng, hàng năm có rất nhiều người bị nhiễm các bệnh về đường hô hấp do không khí trong nhà bị ô nhiễm mà không được làm sạch. Những vấn đề này giờ đây sẽ được khắc phục một cách vô cùng đơn giản và hiệu quả bằng cách sử dụng Máy lọc không khí mini KingJoys Air - Fresh PRO
1. Công nghệ lọc không khí của máy KingJoys Air - Fresh PRO
- Lọc sạch không khí, mang đến không khí trong lành nhất cho gia đình bạn, cải thiện sức khỏe một cách rõ rệt cho tất cả thành viên trong gia đình.
- Khử sạch mùi hôi, mùi thuốc lá, ẩm mốc trong phòng một cách hiệu quả.
- Kháng khuẩn mạnh.
2. Công dụng Máy lọc không khí mini KingJoys Air - Fresh PRO
- Màng lọc này có thể giữ lại được hầu hết bụi, phân hủy các tạp chất có mùi khó chịu và cho phép phần khí đã được lọc sạch tỏa lại trong không gian trong phòng. Màng lọc HEPA giúp lọc sạch 99,99% bụi trong phòng.
- Sử dụng thiết bị phát ozon để khử các mùi tanh hôi, mùi thuốc lá, ẩm mốc và tăng cường oxy.
- Máy còn tích hợp đèn chiếu tia UV giúp tiêu diệt vi khuẩn, virus gây bệnh.
3. Khuyến cáo sử dụng Máy lọc không khí mini KingJoys Air - Fresh PRO
- Sử dụng trong gia đình, đặc biệt là những căn hộ gần khu công nghiệp, chợ, quán ăn và bệnh viện, nguồn ô nhiễm gây mùi khó chịu…
- Sử dụng trong phòng ngủ.
- Sử dụng trong phòng bếp để khử mùi thức ăn do đun nấu
- Sản phẩm đặc biệt thích hợp cho người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và những người bị bệnh về đường hô hấp.
Sản phẩm Máy lọc không khí mi ni KingJoys Air - Fresh PRO tốt cho sức khỏe con người, đặc biệt là người có hệ miễn dịch hô hấp kém: người có bệnh về đường hô hấp (viêm mũi dị ứng, viêm xoang, hen suyễn…), người già và trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai….
Đặc tính cơ bản:
1, Mẫu thiết kế hiện đại, nhỏ gọn, dễ dàng di chuyển.
2, Động cơ dòng điện một chiều khử tiếng ồn, tạo ra dòng không khí ổn định.
3, Trong không gian tối (phòng tối ) máy có chế độ tự động cảm ứng cung cấp ánh sáng tương ứng với môi trường ánh sáng xung quanh. Có thể dùng thay thế đèn ngủ.
4, Cắm phích điện vào ổ cắm điện, chế độ nguồn để ở chế độ “tắt/off".
5, Mode/Chế độ I: Đây là chế độ dòng không khí đạt chuẩn hoặc chế độ làm việc bình thường.
Quạt làm việc ở chế độ bình thường. Đèn xanh hiển thị trên đầu ra của dòng không khí.
6, Mode/chế độⅡ: Đây là chế độ dòng không khí mạnh, đây là chế độ tăng cường hoạt động của sảm phẩm.
Sản phẩm được thiết kế cho trường hợp vận hành tự động và không cần người điều khiển, với hiệu ứng tăng cường sự khử trùng, để làm sạch/rửa các bộ phận/phụ kiện cần xử lý thêm;
Đèn xanh đậm hơn hiển thị trên phía đầu ra của dòng không khí.
Chú ý: Nên bật quạt thông gió phòng ngay sau khi sử dụng máy.
5, Chế độ tắt/Off: chức năng khủ trùng tắt khi máy ở chế độ này. Máy chỉ hoạt động với chế độ đèn tối. Độ sáng của đèn tối được điều chỉnh tự động theo ánh xung quanh.
Các bước vệ sinh máy: máy cần được làm sạch/rửa sau 30 ngày sử dụng (hàng tháng) hoặc theo tần suất sử dụng thực tế của máy.
Bước 1, Tắt máy ở chế độ "off", và rút phích cắm ra. Sử dụng máy hút bụi để hút bụi và các bụi rác bên trong máy;
Bước 2, Dùng bông thấm cồn để lau bụi bám ở thanh dẫn bằng thạch anh và đầu kim bằng thép nằm ở phía mặt trước của máy. Sau đó, dùng bông thấm khô để lau khô chúng. Sau đó, để máy úp xuống, vỗ nhẹ để bụi bay ra. Cuối cùng là ngửa máy lên và để máy tự khô.
Bước 3, Chế độ bật/mở máyⅡ, bật máy, để máy chạy khoảng 30 phút cho máy chạy trơn chu. Đèn xanh nhạt sẽ xuất hiện ở bên trong thanh dẫn thạch anh.
Chú ý:
Khi không có đèn xanh hoặc thấy đèn tối nháp nháy thì hãy làm lại bước 2 và bước 3.
Cảnh báo:
1, KHÔNG được tháo rời sản phẩm/máy! Không có phụ kiện thay thế kèm theo sản phẩm cho khách hàng xử dụng máy!
2, KHÔNG được dùng ngón tay hoặc các vật truyền dẫn, như thanh kim loại…vv vào trong máy! Có thể xảy ra rủi ro điện giật!
Chỉ số kỹ thuật:
Nguồn điện: 220V/50Hz Tỉ lệ công xuất của máy: ≤ 6W
Trọng lượng ròng: 150g
Tỉ lệ dòng khí Ozone: 10mg/h đối với Chế độ I và 50mg/h đối với Chế độⅡ
Diện tích bảo phủ: ≤ 15㎡
Sản phẩm được bảo hành 12 tháng, đổi máy mới trong vòng 1 tháng nếu sản phẩm lỗi.

X-Cache: miss

X-Content-Type-Options: nosniff

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"

X-Page: product-detail

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: _orig_referrer=; expires=Fri, 03-Aug-2018 07:20:21 GMT; path=/; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text: Công ty TNHH Đồ đồng truyền thống nơi chế tác tranh bằng đồng uy tín nhất Việt Nam. Sản phẩm tranh bằng đồng do công ty chúng tôi chế tác phong phú về chủng loại và mẫu mã,kích thước,giá thành lại rẻ so với các cty khác.Đảm bảo về chất lượng cũng như thời gian giao hàng. Nguyên liệu dùng để chế tác là đồng vàng và đồng đỏ. Nhận chế tác tranh theo yêu cầu của khách hàng về nội dung và kích thước. Giao hàng toàn quốc . Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm quý khách hàng muốn biết thêm hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn và mua cho mình những bức tranh đẹp nhất ,hợp với mình nhất và với giá ưu đãi nhất. Địa chỉ liên hệ. - Địa chỉ 1 : 68 cầu bươu ,Thanh Trì ,Hà Nội. - Địa chỉ 2: 532 Lý thái Tổ,p10,q10,tp HCM. - Địa chỉ 3: 58 Xuân Diệu ,p 4,Tân Bình ,Tp HCM. Điện thoại : 0987613899

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=ea84f5a72f7dd6b4e6221bf3419e0b26; path=/; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0


text:
Thị trấn Coober Pedy, Australia: Coober Pedy là một thị trấn khai thác opal, xây dựng dưới lòng đất và được thành lập từ năm 1915. Những người thợ khai thác mỏ ở đây quyết định xây dựng nhà ở vị trí này vì nhiệt độ trên mặt đất có thể lên đến 51 độ C. Thị trấn có các cửa hàng ngầm, nhà thờ, phòng trưng bày và thậm chí là khách sạn 4 sao đầu tiên trên thế giới. Ảnh: Smithsonianmag.
Thị trấn Chefchaouen, Morrocco: Chefchaouen là một địa điểm thu hút khách du lịch, nằm ở phía đông bắc của Morrocco, với đa phần những ngôi nhà và đường phố được sơn màu xanh. Trong văn hóa người Do Thái, màu xanh là một màu sắc thiêng liêng. Chính vì vậy, vào khoảng những năm 1930, người Do Thái sống tại Chefchaouen đã sơn màu xanh cho toàn bộ thị trấn và truyền thống này vẫn được duy trì cho đến ngày nay. Ảnh: Theculturetrip.
Thị trấn Colma, California, Mỹ: Colma là nơi có 17 nghĩa trang với 1,5 triệu ngôi mộ nhưng chỉ có khoảng 1.800 người sống tại đây. Điều này xảy ra vì Colma là địa điểm chôn cất của những cư dân San Francisco qua đời, sau khi San Francisco quyết định không xây dựng thêm nghĩa trang mới. Ảnh: Nytimes.
Làng lùn, Trung Quốc: Cư dân của ngôi làng đặc biệt này không có ai cao quá 130 cm. Những người sống ở đây đã xây dựng ngôi làng như một nơi để tránh sự chế giễu và bàn tán của mọi người về ngoại hình của họ. Ngày nay, ngôi làng được hoàn chỉnh với lực lượng cảnh sát và cứu hỏa riêng. Đồng thời, người dân ở đây còn quyết định xây dựng các ngôi nhà của mình theo hình dạng độc đáo, biến nơi này trở thành điểm thu hút khách du lịch và tạo thu nhập cho bản thân. Ảnh: Arrajol.
Thị trấn Setenil de las Bodega, Tây Ban Nha: Thị trấn Setenil de las Bodega được xây dựng bên dưới những tảng đá bazan khổng lồ và là địa điểm thu hút du khách tại Tây Ban Nha. Khi đi dạo trên những con đường nơi đây, thay vì nhìn thấy bầu trời, du khách sẽ thấy những tảng đá xuất hiện trên đầu mình, và chúng đã ở đó trong suốt nhiều thế kỷ. Ảnh: Interestingfunfacts.
Thị trấn Longyearbyen, Svalbard, Na Uy: Đây là một trong những khu định cư nằm ở cực bắc của thế giới và là nơi con người không thể chết. Trong thị trấn này có một nghĩa trang nhưng đã không được sử dụng trong suốt 70 năm qua. Lý do cho điều kỳ lạ này là vì khí hậu băng giá ở đây ngăn cản sự phân hủy của xác chết và khiến chúng hấp dẫn nhiều loài động vật hoang dã nên những người dân ở đây khi chuẩn bị qua đời đều được đưa đến đất liền Na Uy. Ảnh: Azamaraclubcruises.
Thị trấn Thái Ngộ Sĩ, Trung Quốc: Cách Thượng Hải khoảng 32 km, Thái Ngộ Sĩ -thường được biết đến với cái tên Thames - là bản sao hoàn hảo của một thị trấn nước Anh với những con đường rải sỏi, kiến trúc cổ kính và các buồng điện thoại công cộng màu đỏ. Hoàn thành xây dựng năm 2006, thị trấn này hầu như không có người ở và trở thành địa điểm chụp ảnh cưới được nhiều cặp đôi yêu thích. Ảnh: Daily Mail.
Thị trấn Roswell, New Mexico, Mỹ: Thị trấn nhỏ này ở bang New Mexico còn có tên gọi khác là “thị trấn UFO”. Người dân cho rằng một vật thể bay không xác định đã xuất hiện tại thị trấn vào năm 1947 và kể từ đó, họ đã xây dựng thị trấn với những ý tưởng lấy từ UFO trong đó có cửa hàng McDonald với hình dạng giống như một chiếc đĩa bay. Ngoài ra, nơi đây còn tổ chức lễ hội UFO vào mùa hè hàng năm. Ảnh: Thrillist.
Elista, Kalmykia, Nga: Elista còn được biết đến với tên gọi “thành phố cờ vua” và là địa điểm hấp dẫn với những người yêu thích cờ vua. Toàn bộ thành phố được xây dựng theo chủ đề cờ vua, thậm chí ở giữa quảng trường thành phố còn có một bàn cờ khổng lồ. Ảnh: Elpais.
Đảo Miyake-jima, Nhật Bản: Các cư dân tại thị trấn đảo này được chính phủ trả tiền để sống ở đó. Kể từ khi một ngọn núi lửa hoạt động ở nơi đây, người dân phải tiếp xúc với mức độ lưu huỳnh cao bất thường trong không khí và luôn có nguy cơ bị ngộ độc. Chính vì vậy, họ được yêu cầu luôn mang theo mặt nạ chống độc và sử dụng chúng khi còi báo động vang lên. Ảnh: Sethlui.
Nguồn:https://news.zing.vn/nhung-ngoi-lang-va-thi-tran-ky-la-tren-the-gioi-post853233.html

markdown:
![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 1 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/4258017954.jpg)
**Thị trấn Coober Pedy, ** **Australia:** Coober Pedy là một thị trấn khai thác opal, xây dựng dưới lòng đất và được thành lập từ năm 1915. Những người thợ khai thác mỏ ở đây quyết định xây dựng nhà ở vị trí này vì nhiệt độ trên mặt đất có thể lên đến 51 độ C. Thị trấn có các cửa hàng ngầm, nhà thờ, phòng trưng bày và thậm chí là khách sạn 4 sao đầu tiên trên thế giới. Ảnh: * Smithsonianmag.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 2 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/chefchaouenmorocco.jpg)
**Thị trấn Chefchaouen, Morrocco**: Chefchaouen là một địa điểm thu hút khách du lịch, nằm ở phía đông bắc của Morrocco, với đa phần những ngôi nhà và đường phố được sơn màu xanh. Trong văn hóa người Do Thái, màu xanh là một màu sắc thiêng liêng. Chính vì vậy, vào khoảng những năm 1930, người Do Thái sống tại Chefchaouen đã sơn màu xanh cho toàn bộ thị trấn và truyền thống này vẫn được duy trì cho đến ngày nay. Ảnh: *Theculturetrip.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 3 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/06COLMA1superJumbo.jpg)
**Thị trấn Colma, California, Mỹ:** Colma là nơi có 17 nghĩa trang với 1,5 triệu ngôi mộ nhưng chỉ có khoảng 1.800 người sống tại đây. Điều này xảy ra vì Colma là địa điểm chôn cất của những cư dân San Francisco qua đời, sau khi San Francisco quyết định không xây dựng thêm nghĩa trang mới. Ảnh: *Nytimes.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 4 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/3dwarf3.jpeg)
**Làng lùn, Trung Quốc:** Cư dân của ngôi làng đặc biệt này không có ai cao quá 130 cm. Những người sống ở đây đã xây dựng ngôi làng như một nơi để tránh sự chế giễu và bàn tán của mọi người về ngoại hình của họ. Ngày nay, ngôi làng được hoàn chỉnh với lực lượng cảnh sát và cứu hỏa riêng. Đồng thời, người dân ở đây còn quyết định xây dựng các ngôi nhà của mình theo hình dạng độc đáo, biến nơi này trở thành điểm thu hút khách du lịch và tạo thu nhập cho bản thân. Ảnh: *Arrajol.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 5 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/Setenil.jpg)
**Thị trấn Setenil de las Bodega, Tây Ban Nha: **Thị trấn Setenil de las Bodega được xây dựng bên dưới những tảng đá bazan khổng lồ và là địa điểm thu hút du khách tại Tây Ban Nha. Khi đi dạo trên những con đường nơi đây, thay vì nhìn thấy bầu trời, du khách sẽ thấy những tảng đá xuất hiện trên đầu mình, và chúng đã ở đó trong suốt nhiều thế kỷ. Ảnh: *Interestingfunfacts.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 6 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/longyearbyensvalbardnorway1800x1000.jpg)
**Thị trấn Longyearbyen, Svalbard, Na Uy: **Đây là một trong những khu định cư nằm ở cực bắc của thế giới và là nơi con người không thể chết. Trong thị trấn này có một nghĩa trang nhưng đã không được sử dụng trong suốt 70 năm qua. Lý do cho điều kỳ lạ này là vì khí hậu băng giá ở đây ngăn cản sự phân hủy của xác chết và khiến chúng hấp dẫn nhiều loài động vật hoang dã nên những người dân ở đây khi chuẩn bị qua đời đều được đưa đến đất liền Na Uy. Ảnh: *Azamaraclubcruises.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 7 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/newstreet12_large768x460.jpg)
**Thị trấn Thái Ngộ Sĩ, Trung Quốc:** Cách Thượng Hải khoảng 32 km, Thái Ngộ Sĩ -thường được biết đến với cái tên Thames - là bản sao hoàn hảo của một thị trấn nước Anh với những con đường rải sỏi, kiến trúc cổ kính và các buồng điện thoại công cộng màu đỏ. Hoàn thành xây dựng năm 2006, thị trấn này hầu như không có người ở và trở thành địa điểm chụp ảnh cưới được nhiều cặp đôi yêu thích. Ảnh: *Daily Mail.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 8 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/gngift_guide_variable_c.jpg)
**Thị trấn Roswell, New Mexico, Mỹ: **Thị trấn nhỏ này ở bang New Mexico còn có tên gọi khác là “thị trấn UFO”. Người dân cho rằng một vật thể bay không xác định đã xuất hiện tại thị trấn vào năm 1947 và kể từ đó, họ đã xây dựng thị trấn với những ý tưởng lấy từ UFO trong đó có cửa hàng McDonald với hình dạng giống như một chiếc đĩa bay. Ngoài ra, nơi đây còn tổ chức lễ hội UFO vào mùa hè hàng năm. Ảnh: * Thrillist.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 9 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/1472493396_401293_1472493509_noticia_normal.jpg)
**Elista, Kalmykia,** ** Nga: **Elista còn được biết đến với tên gọi “thành phố cờ vua” và là địa điểm hấp dẫn với những người yêu thích cờ vua. Toàn bộ thành phố được xây dựng theo chủ đề cờ vua, thậm chí ở giữa quảng trường thành phố còn có một bàn cờ khổng lồ. Ảnh: *Elpais.* ![Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới hình ảnh 10 Những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới](https://znews-photo-td.zadn.vn/w1024/Uploaded/jaroin/2018_06_20/miyakejimaislandtokyo5121.jpg)
**Đảo Miyake-jima, Nhật Bản: **Các cư dân tại thị trấn đảo này được chính phủ trả tiền để sống ở đó. Kể từ khi một ngọn núi lửa hoạt động ở nơi đây, người dân phải tiếp xúc với mức độ lưu huỳnh cao bất thường trong không khí và luôn có nguy cơ bị ngộ độc. Chính vì vậy, họ được yêu cầu luôn mang theo mặt nạ chống độc và sử dụng chúng khi còi báo động vang lên. Ảnh: *Sethlui.*
|
|
[Khám phá 10 thị trấn ma nổi tiếng trên thế giới](https://tintucvietnam.vn/kham-pha-10-thi-tran-ma-noi-tieng-tren-the-gioi-35950)
Từng là những khu vực tập trung đông đúc dân cư nhưng do thiên nhiên khắc nghiệt, tài nguyên cạn kiệt... mà hàng loạt những thị trấn bị bỏ hoang.
*Nguồn:https://news.zing.vn/nhung-ngoi-lang-va-thi-tran-ky-la-tren-the-gioi-post853233.html*

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Access-Control-Allow-Methods: GET

X-Cache: MISS from S_Cache


text:
Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà
Nhằm mục đích có thể mang đến một không gian sang trọng, hiện đại, đẹp mắt cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà một cách nhanh chóng, kịp thời bắt kịp thời điểm vàng hút khách dịp cuối năm này, các chuyên gia kỹ thuật của đơn vị trần thạch cao AZ đã phải vạch ra kế hoạch thi công hết sức khoa học, chuẩn chỉ. Theo đó hạng mục trần thạch cao cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà đã được hoàn thiện và bàn giao đúng như dự định.
Kiểu trần thạch cao được sử dụng ở đây là kiểu trần phẳng kết hợp đèn led âm trần và đèn led rọi. Tuy nhiên theo chủ ý của chủ đầu tư thì hệ thống đèn led rọi không được gắn trực tiếp vào hệ trần mà được bố trí ở dạng treo thả.
Ở một khoảng cách hợp lý, hệ thống đèn led rọi này không hề làm ảnh hưởng đến cảm quan tầm nhìn mà còn mang đến khá nhiều sự tiện ích.
Và một trong những tiện ích đầu tiên cần phải kể đến đó chính là khả năng điều chỉnh biên độ chiếu sáng một cách linh hoạt.
Tiếp đến mới là tính thẩm mỹ, sự góp mặt của hệ thống đèn led rọi và đèn led âm trần với ánh sáng dịu nhẹ đã góp phần xua tan đi sự tẻ nhạt của mẫu trần thạch cao phẳng.
Nhờ đó không gian của cửa hàng thời trang Daisy đã được hiện lên một cách hết sức sang trọng, nhẹ nhàng, khoáng đạt.
Không chỉ chú trọng về mặt thiết kế mà các chuyên gia còn sử dụng bề dày kinh nghiệm của mình tư vấn cho chủ đầu tư các bài trí, sắp xếp hàng hóa sao cho khoa học, hợp mắt. Bởi vậy chỉ trong một thời gian ngắn thông qua việc sử dụng dịch vụ thiết kế, thi công trần thạch cao của đơn vị trần thạch cao AZ, cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà đã được hô biến một cách hết sức ngoạn mục.
Toàn bộ chi phí thi công được dự toán khá sát với thực tế và gần như không phát sinh phụ phí cũng là một trong những ưu điểm của dịch vụ trần thạch cao đơn vị trần thạch cao AZ. Mời quý vị và các bạn cùng chiêm ngưỡng thêm một số hình ảnh về cửa hàng Daisy 141 Thái Hà sau khi đã được các chuyên gia kỹ thuật trần thạch cao ứng dụng thi công hoàn thiện.
Dù là không gian rộng lớn hay nhỏ hẹp, tất cả cũng sẽ được trang hoàng lộng lẫy qua bàn tay thiết kế tài tình của các chuyên gia kỹ thuật đơn vị trần thạch cao AZ. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.

markdown:
# Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà
**Nhằm mục đích có thể mang đến một không gian sang trọng, hiện đại, đẹp mắt cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà một cách nhanh chóng, kịp thời bắt kịp thời điểm vàng hút khách dịp cuối năm này, các chuyên gia kỹ thuật của đơn vị trần thạch cao AZ đã phải vạch ra kế hoạch thi công hết sức khoa học, chuẩn chỉ. Theo đó hạng mục trần thạch cao cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà đã được hoàn thiện và bàn giao đúng như dự định.** ![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-01.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 01**
Kiểu trần thạch cao được sử dụng ở đây là kiểu trần phẳng kết hợp đèn led âm trần và đèn led rọi. Tuy nhiên theo chủ ý của chủ đầu tư thì hệ thống đèn led rọi không được gắn trực tiếp vào hệ trần mà được bố trí ở dạng treo thả.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-02.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 02**
Ở một khoảng cách hợp lý, hệ thống đèn led rọi này không hề làm ảnh hưởng đến cảm quan tầm nhìn mà còn mang đến khá nhiều sự tiện ích.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-03.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 03**
Và một trong những tiện ích đầu tiên cần phải kể đến đó chính là khả năng điều chỉnh biên độ chiếu sáng một cách linh hoạt.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-04.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 04**
Tiếp đến mới là tính thẩm mỹ, sự góp mặt của hệ thống đèn led rọi và đèn led âm trần với ánh sáng dịu nhẹ đã góp phần xua tan đi sự tẻ nhạt của mẫu trần thạch cao phẳng.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-05.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 05**
Nhờ đó không gian của cửa hàng thời trang Daisy đã được hiện lên một cách hết sức sang trọng, nhẹ nhàng, khoáng đạt.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-06.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 06**
Không chỉ chú trọng về mặt thiết kế mà các chuyên gia còn sử dụng bề dày kinh nghiệm của mình tư vấn cho chủ đầu tư các bài trí, sắp xếp hàng hóa sao cho khoa học, hợp mắt. Bởi vậy chỉ trong một thời gian ngắn thông qua việc sử dụng dịch vụ thiết kế, thi công trần thạch cao của đơn vị trần thạch cao AZ, cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà đã được hô biến một cách hết sức ngoạn mục.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-07.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 07**
Toàn bộ chi phí thi công được dự toán khá sát với thực tế và gần như không phát sinh phụ phí cũng là một trong những ưu điểm của dịch vụ trần thạch cao đơn vị trần thạch cao AZ. Mời quý vị và các bạn cùng chiêm ngưỡng thêm một số hình ảnh về cửa hàng Daisy 141 Thái Hà sau khi đã được các chuyên gia kỹ thuật trần thạch cao ứng dụng thi công hoàn thiện.
![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-08.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 08** ![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-09.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 09** ![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-10.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 10** ![ Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà](https://tranthachcaoaz.com/wp-content/uploads/2016/12/hoan-thien-tran-thach-cao-phang-cho-cua-hang-thoi-trang-daisy-141-thai-ha-11.jpg)
**Hoàn thiện trần thạch cao phẳng cho cửa hàng thời trang Daisy 141 Thái Hà 11**
Dù là không gian rộng lớn hay nhỏ hẹp, tất cả cũng sẽ được trang hoàng lộng lẫy qua bàn tay thiết kế tài tình của các chuyên gia kỹ thuật đơn vị trần thạch cao AZ. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.

Server: Nginx-VPSSIM

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubdomains;


text:
VÌ SAO HEN SUYỄN PHÁT TÁC VỚI NHÂN VIÊN VĂN PHÒNG
I.Hen suyễn phát tác trở lại vì ngồi máy lạnh.
Anh Cao Xuân Thanh (30 tuổi, quê ở Quảng Bình) cho biết, anh bị hen suyễn từ nhỏ nhưng suốt những năm ở tuổi trưởng thành bệnh của anh không phát tác. Cho đến khi đi làm thì anh có cảm giác cơn hen đã trở lại. Công việc của anh là nhân viên văn phòng. Cùng suy nghĩ như anh Thành, rất nhiều người trẻ làm việc văn phòng đã đưa ra thắc mắc, tại sao gần như họ không thấy triệu chứng hen suyễn trong một thời gian dài nhưng sau khi đã đi làm thì bệnh lại phát tác.
Anh Thành tâm sự: “Năm 7 tuổi tôi có tiền sử về bệnh hô hấp, ho nhiều, khó thở và khi thở có tiếng khò khè. Đi khám biết được bị hen suyễn và đã uống nhiều loại thuốc, từ thuốc Đông y, thuốc Tây tới thuốc Bắc kéo dài trong mấy năm nhưng vẫn không khỏi. Đến tuổi trưởng thành, nó bị át đi nên bệnh không phát nặng tuy nhiên tôi cảm nhận được nó vẫn còn”.
Theo anh Thành, sau ngày đi làm, ban ngày anh vẫn không có cảm giác gì nhưng về đêm, khoảng từ giữa đêm đến gần sáng bệnh hen của anh lại phát bệnh, đặc biệt vào những hôm thời tiết lạnh anh phải chịu cảnh cả đêm mất ngủ vì ho, khò khè, tức ngực, khó thở và cảm giác cuống họng bị bóp nghẹt.
Thực ra, hen suyễn là bệnh viêm mãn tính đường dẫn khí (phế quản) gây nên phù, làm hẹp đường thở dẫn đến hiện tượng ho khan, khó thở, thở khò khè. Khi gặp các tác nhân kích thích như bụi bặm, hóa chất, chất dễ gây dị ứng…khiến tình trạng hẹp đường thở gia tăng càng gây khó thở, thậm chí không thở được của người bệnh, được gọi là lên cơn hen.
Với nhân viên văn phòng như trường hợp anh Thành, có thể nói môi trường làm việc khá sạch sẽ, không nhiễm bẩn như những môi trường làm việc nặng nhọc khác, tuy nhiên việc ngồi dưới nhiệt độ khá lạnh của điều hòa suốt một thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ, nhất là với những người từng bị hen suyễn. Hơn nữa nhiệt độ lạnh cũng là yếu tố xác tác cơn hen phát tác.
Với những người làm văn phòng, thường ngồi quá lâu ở một vị trí, như vậy đây là điều kiện thuận lợi để nhiều căn bệnh phát triển, sau một thời gian dài sẽ thấy cảm giác đau nhức lưng, đó chính là dấu hiệu ban đầu của bệnh thoát vị đĩa đệm. Khi cơ thể đã bị bệnh, sức đề kháng yếu, chính điều này đã thúc đẩy cơn hen tưởng như đã hỗ trợ điều trị dứt từ nhỏ, nhưng nay sẽ phát tác.
II.Hỗ trợ Điều trị hen suyễn như thế nào.
Với trường hợp như anh Thành và những người làm việc văn phòng, do đặc thù công việc ở môi trường máy lạnh, những người từng bị hen suyễn cần xác định đây là một yếu tố thúc đẩy cơn hen phát tác trở lại. Do đó, người bệnh chú ý giữ ấm cơ thể, nên mang theo một lượng trà gừng nóng đủ uống trong ngày, đây là một cách rất tốt để giữ ấm cơ thể. Tránh ăn các thức ăn lạnh.
Khi làm việc trong một tư thế quá lâu, nên chia ra khoảng thời gian cố định để nghỉ ngơi, vận động nhẹ. Nếu để bị thoát vị đĩa đệm sẽ rất khó hỗ trợ điều trị, vì khi sức đề kháng yếu, lại bị các yếu tố dị nguyên tấn công bệnh hen sẽ bùng phát và có thể kéo theo nhiều biến chứng.
Vào ban đêm, khi phát bệnh, nếu nhẹ có thể uống 1 ly nước ấm, nếu cảm giác khó thở, ho khan liên tục hãy dùng thuốc dạng xịt để hỗ trợ khống chế cơn ho.
Hen suyễn là bệnh dễ phát tác và thực tế chưa có ca bệnh nào được hỗ trợ điều trị dứt bằng thuốc Tây, bên cạnh đó việc hỗ trợ điều trị hen suyễn tốn kém rất nhiều thời gian, tiền bạc của người bệnh nhưng bệnh vẫn không dứt khiến người bệnh dễ có tâm lý chán nản. Do đó, để hỗ trợ trị điều trị bệnh hen suyễn người bệnh phải kiên trì và quan trọng nhất là hỗ trợ điều trị đúng thuốc.
Bên cạnh đó, bệnh nhân hen suyễn có thể tham khảo những bài thuốc từ thảo dược và tập hít thở theo biện pháp trị liệu mà bác sĩ tư vấn. Còn một động tác khá dễ là động tác gậy, đây là bài tập dưỡng sinh mà các cụ thường tập và người bệnh cũng dễ dàng thực hiện vào mỗi sáng hoặc chiều tối.
P/S: Nếu bạn hoặc người thân của bạn đang ngày đêm vật lộn với căn bệnh hen suyễn, thì đây là cơ hội để bạn liên hệ với chúng tôi để sử dụng BÀI THUỐC NAM GIA TRUYỀN HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH HEN SUYỄN.
TÌM HIỂU BÀI THUỐC HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH HEN SUYỄN
Bạn có thể tìm thấy chúng tôi qua các từ khóa:
hen suyễn là gì, hen suyễn bội nhiễm mãn tính, hen phế quản, trị hen suyễn bằng thuốc nam, bài thuốc nam Thanh Long trị bệnh hen

markdown:
**VÌ SAO HEN SUYỄN PHÁT TÁC VỚI NHÂN VIÊN VĂN PHÒNG**
**I.Hen suyễn phát tác trở lại vì ngồi máy lạnh.**
Anh Cao Xuân Thanh (30 tuổi, quê ở Quảng Bình) cho biết, anh bị hen suyễn từ nhỏ nhưng suốt những năm ở tuổi trưởng thành bệnh của anh không phát tác. Cho đến khi đi làm thì anh có cảm giác cơn hen đã trở lại. Công việc của anh là nhân viên văn phòng. Cùng suy nghĩ như anh Thành, rất nhiều người trẻ làm việc văn phòng đã đưa ra thắc mắc, tại sao gần như họ không thấy triệu chứng hen suyễn trong một thời gian dài nhưng sau khi đã đi làm thì bệnh lại phát tác.
Anh Thành tâm sự: “Năm 7 tuổi tôi có tiền sử về bệnh hô hấp, ho nhiều, khó thở và khi thở có tiếng khò khè. Đi khám biết được bị hen suyễn và đã uống nhiều loại thuốc, từ thuốc Đông y, thuốc Tây tới thuốc Bắc kéo dài trong mấy năm nhưng vẫn không khỏi. Đến tuổi trưởng thành, nó bị át đi nên bệnh không phát nặng tuy nhiên tôi cảm nhận được nó vẫn còn”.
Theo anh Thành, sau ngày đi làm, ban ngày anh vẫn không có cảm giác gì nhưng về đêm, khoảng từ giữa đêm đến gần sáng bệnh hen của anh lại phát bệnh, đặc biệt vào những hôm thời tiết lạnh anh phải chịu cảnh cả đêm mất ngủ vì ho, khò khè, tức ngực, khó thở và cảm giác cuống họng bị bóp nghẹt.
Thực ra, hen suyễn là bệnh viêm mãn tính đường dẫn khí (phế quản) gây nên phù, làm hẹp đường thở dẫn đến hiện tượng ho khan, khó thở, thở khò khè. Khi gặp các tác nhân kích thích như bụi bặm, hóa chất, chất dễ gây dị ứng…khiến tình trạng hẹp đường thở gia tăng càng gây khó thở, thậm chí không thở được của người bệnh, được gọi là lên cơn hen.
![ Thường xuyên vận động, nghỉ ngơi là cách để nhân viên văn phòng tránh hen suyễn và thoái hóa khớp](https://tribenhhen.com/wp-content/uploads/2015/07/benh-dau-lung-o-nam-gioi.jpg)
![ Thường xuyên vận động, nghỉ ngơi là cách để nhân viên văn phòng tránh hen suyễn và thoái hóa khớp](https://tribenhhen.com/wp-content/uploads/2015/07/benh-dau-lung-o-nam-gioi.jpg)
Với nhân viên văn phòng như trường hợp anh Thành, có thể nói môi trường làm việc khá sạch sẽ, không nhiễm bẩn như những môi trường làm việc nặng nhọc khác, tuy nhiên việc ngồi dưới nhiệt độ khá lạnh của điều hòa suốt một thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ, nhất là với những người từng bị hen suyễn. Hơn nữa nhiệt độ lạnh cũng là yếu tố xác tác cơn hen phát tác.
Với những người làm văn phòng, thường ngồi quá lâu ở một vị trí, như vậy đây là điều kiện thuận lợi để nhiều căn bệnh phát triển, sau một thời gian dài sẽ thấy cảm giác đau nhức lưng, đó chính là dấu hiệu ban đầu của bệnh thoát vị đĩa đệm. Khi cơ thể đã bị bệnh, sức đề kháng yếu, chính điều này đã thúc đẩy cơn hen tưởng như đã hỗ trợ điều trị dứt từ nhỏ, nhưng nay sẽ phát tác.
**II.Hỗ trợ Điều trị hen suyễn như thế nào.**
Với trường hợp như anh Thành và những người làm việc văn phòng, do đặc thù công việc ở môi trường máy lạnh, những người từng bị hen suyễn cần xác định đây là một yếu tố thúc đẩy cơn hen phát tác trở lại. Do đó, người bệnh chú ý giữ ấm cơ thể, nên mang theo một lượng trà gừng nóng đủ uống trong ngày, đây là một cách rất tốt để giữ ấm cơ thể. Tránh ăn các thức ăn lạnh.
Khi làm việc trong một tư thế quá lâu, nên chia ra khoảng thời gian cố định để nghỉ ngơi, vận động nhẹ. Nếu để bị thoát vị đĩa đệm sẽ rất khó hỗ trợ điều trị, vì khi sức đề kháng yếu, lại bị các yếu tố dị nguyên tấn công bệnh hen sẽ bùng phát và có thể kéo theo nhiều biến chứng.
Vào ban đêm, khi phát bệnh, nếu nhẹ có thể uống 1 ly nước ấm, nếu cảm giác khó thở, ho khan liên tục hãy dùng thuốc dạng xịt để hỗ trợ khống chế cơn ho.
Hen suyễn là bệnh dễ phát tác và thực tế chưa có ca bệnh nào được hỗ trợ điều trị dứt bằng thuốc Tây, bên cạnh đó việc hỗ trợ điều trị hen suyễn tốn kém rất nhiều thời gian, tiền bạc của người bệnh nhưng bệnh vẫn không dứt khiến người bệnh dễ có tâm lý chán nản. Do đó, để hỗ trợ trị điều trị bệnh hen suyễn người bệnh phải kiên trì và quan trọng nhất là hỗ trợ điều trị đúng thuốc.
Bên cạnh đó, bệnh nhân hen suyễn có thể tham khảo những bài thuốc từ thảo dược và tập hít thở theo biện pháp trị liệu mà bác sĩ tư vấn. Còn một động tác khá dễ là động tác gậy, đây là bài tập dưỡng sinh mà các cụ thường tập và người bệnh cũng dễ dàng thực hiện vào mỗi sáng hoặc chiều tối.
P/S: Nếu bạn hoặc người thân của bạn đang ngày đêm vật lộn với căn bệnh hen suyễn, thì đây là cơ hội để bạn liên hệ với chúng tôi để sử dụng
[ BÀI THUỐC NAM GIA TRUYỀN HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH HEN SUYỄN](http://trihensuyen.com/thuoc-nam-dac-tri-benh-hen-suyen/). [TÌM HIỂU BÀI THUỐC HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH HEN SUY](http://trihensuyen.com/thuoc-nam-dac-tri-hen-suyen/#.U4fnjHLV89k)ỄN
Bạn có thể tìm thấy chúng tôi qua các từ khóa:
[hen suyễn là gì,](https://tribenhhen.com/benh-hen-suyen/bai-thuoc-nam-gia-truyen-tri-tan-goc-hen-suyen.html) [hen suyễn bội nhiễm mãn tính,](https://tribenhhen.com/benh-hen-suyen/bai-thuoc-nam-gia-truyen-tri-tan-goc-hen-suyen.html) [hen phế quản,](https://tribenhhen.com/benh-hen-suyen/bai-thuoc-nam-gia-truyen-tri-tan-goc-hen-suyen.html) [ trị hen suyễn bằng thuốc nam,](https://tribenhhen.com/benh-hen-suyen/bai-thuoc-nam-gia-truyen-tri-tan-goc-hen-suyen.html) [bài thuốc nam Thanh Long trị bệnh hen](https://tribenhhen.com/benh-hen-suyen/bai-thuoc-nam-gia-truyen-tri-tan-goc-hen-suyen.html)


text:
Căn cứ "Xuyên qua" đệ nhất định luật, nhân vật nam chính nhất định có một cái treo nổ thiên tên cùng bàn tay vàng!
Cho nên. . .
Đây là "Kato Taka" có được "Thần Chi Hữu Thủ" tại Hokage trong truy mộng cố sự!
(ps : Mọi người không cần nhìn đến "Kato Taka" chữ liền từ bỏ quyển sách! )
✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼✼
Convert by ๖ۣۜCaoঌ ↭ ๖ۣۜTiếnঌ


text:
Chọn hệ điều hành, ngôn ngữ và kiến trúc máy tính của bạn.
Đã chọn: LibreOffice Windows, phiên bản 6.0.0, Kazakh
No regular installation files are available.
Please change your selection or pick one from the additional downloads below.
Nếu bạn cần những phiên bản cũ, hãy xem trang này.
LibreOffice là một dự án mã nguồn mở và dĩ nhiên bạn có thể tải về mã nguồn để tạo bản cài đặt riêng.

markdown:
Chọn hệ điều hành, ngôn ngữ và kiến trúc máy tính của bạn.
Đã chọn: LibreOffice
**Windows, phiên bản 6.0.0, Kazakh**
No regular installation files are available.
Please change your selection or pick one from the additional downloads below.
Nếu bạn cần những phiên bản cũ, hãy xem trang
[này](http://downloadarchive.documentfoundation.org/libreoffice/old).
LibreOffice là một dự án mã nguồn mở và dĩ nhiên bạn có thể tải về mã nguồn để tạo bản cài đặt riêng.

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-cache, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: bypassStaticCache=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; httponly

Content-Type: text/html; charset="utf-8"


text:
Cao Hành Kiện
Cao Hành Kiện (chữ Hán: 高行健; bính âm: Gāo Xíngjiàn; sinh 4 tháng 1 năm 1940) là một nhà văn, nhà viết kịch, nhà phê bình người Trung Quốc đầu tiên và là công dân Pháp thứ 13 được trao Giải Nobel Văn học trong suốt 100 năm qua. Ông cũng còn được biết đến với tư cách là một dịch giả, đạo diễn sân khấu và họa sĩ.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Ông sinh ra và lớn lên ở Cống/Cám Châu, Giang Tây, Trung Quốc. Ông tốt nghiệp trường Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh năm 1962 ngành tiếng Pháp. Sau khi tốt nghiệp ông được phân công đến Cục xuất bản ngoại văn làm phiên dịch. Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa (1966-1976) ông đã bị đưa vào trại học tập cải tạo và phải âm thầm thiêu hủy cả một va-li đầy bản thảo tác phẩm của mình, trong đó có một vài cuốn tiểu thuyết chỉ chờ ngày xuất bản và 15 vở kịch. Sau đó, ông bị gửi vào trại cải tạo giáo dục mất 7 năm. Năm 1975 ông trở về Bắc Kinh, làm việc tại Cục xuất bản Ngoại văn. Đến năm 1978 ông nhận chức phiên dịch cho Hiệp hội tác gia Trung Quốc. Năm 1980 ông về làm công tác biên kịch tại Kịch viện Nghệ thuật Nhân dân Bắc Kinh. Cao Hành Kiện là một trong những văn nghệ sĩ tiền phong của Trung Quốc đã cổ vũ, đấu tranh cho quyền sáng tác văn nghệ tự do và đích thực. Chính phủ Trung Quốc đã từng coi ông là một phần tử chống đối và các tác phẩm của ông đã bị cấm lưu hành từ năm 1986. Ông đã bỏ Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1989 sau vụ thảm sát Thiên An Môn.
Năm 1988, ông sang Pháp sinh sống và nhập quốc tịch Pháp từ 1998, hiện cư ngụ tại ngoại ô Paris, khu Bagnolet. Mười chín năm sống ở Pháp, ông đã tập trung vào viết sách, soạn kịch và triển lãm nghệ thuật. Vào năm 1992 ông đã giành được giải Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres (Huân chương về Văn học và Nghệ thuật) của Chính phủ Pháp. Sau khi ông đoạt giải Nobel năm 2000, báo chí Trung Quốc không rầm rộ về việc này, nhưng tờ báo ra hằng ngày Tin tức buổi chiều Dương Thành (羊城晚報 "Dương Thành vãn báo"), vào năm 2001, trong một cuộc chỉ trích về Linh Sơn đã gọi ông là một "nhà văn dở tệ" và nói rằng việc ông đoạt giải Nobel thật là lố bịch.
Linh Sơn là một tác phẩm nổi tiếng của ông, tổng hợp nhiều hình thái và thể loại văn chương gồm hồi ký, chuyện tình, phóng sự xã hội, thực tế, hư cấu, triết lý, đối thoại, độc thoại... hoà quyện vào nhau. Giáo sư Lee Mabel, người dịch tác phẩm Linh Sơn sang tiếng Anh (Soul Mountain) đã nhận định: "Linh Sơn là câu chuyện của người đi tìm sự an bình và tự do bên trong"[cần dẫn nguồn].
Cao Hành Kiện còn là một họa sĩ vẽ tranh thủy mặc độc đáo. Ông đã cho tổ chức khoảng 30 cuộc triển lãm tranh khắp nơi trên thế giới và nhận được nhiều lời khen ngợi.
Tác phẩm chính[sửa | sửa mã nguồn]
Truyện[sửa | sửa mã nguồn]
Kịch[sửa | sửa mã nguồn]
- Đào vong
- Báo động
- Trạm xe buýt
- Au bord de la Vie (Bên bờ cuộc sống)
- Le Somnambule (Kẻ miên hành)
Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]
- Huân chương Kỵ sỹ về Nghệ thuật và văn học do Chính phủ Pháp trao tặng vào năm 1992
- Giải Nobel Văn học vào năm 2000
- Giải thưởng về văn học do thủ đô Roma, Ý trao tặng vào năm 2000

markdown:
# Cao Hành Kiện
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) **Cao Hành Kiện** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 高行健; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): *Gāo Xíngjiàn*; sinh [4 tháng 1](/wiki/4_th%C3%A1ng_1) năm [1940](/wiki/1940)) là một [nhà văn](/wiki/Nh%C3%A0_v%C4%83n), [nhà viết kịch](/wiki/Nh%C3%A0_vi%E1%BA%BFt_k%E1%BB%8Bch), [nhà phê bình](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_ph%C3%AA_b%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) [người Trung Quốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) đầu tiên và là [công dân Pháp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) thứ 13 được trao [Giải Nobel Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) trong suốt 100 năm qua. Ông cũng còn được biết đến với tư cách là một [dịch giả](/wiki/D%E1%BB%8Bch_gi%E1%BA%A3), [đạo diễn sân khấu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_di%E1%BB%85n_s%C3%A2n_kh%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) và [họa sĩ](/wiki/H%E1%BB%8Da_s%C4%A9).
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=1)]
Ông sinh ra và lớn lên ở Cống/Cám Châu,
[Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Ông tốt nghiệp trường [Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ngo%E1%BA%A1i_ng%E1%BB%AF_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1) năm [1962](/wiki/1962) ngành [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p). Sau khi tốt nghiệp ông được phân công đến Cục xuất bản ngoại văn làm phiên dịch. Trong thời kỳ [Cách mạng Văn hóa](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_v%C4%83n_h%C3%B3a) ( [1966](/wiki/1966)- [1976](/wiki/1976)) ông đã bị đưa vào trại [học tập cải tạo](/wiki/H%E1%BB%8Dc_t%E1%BA%ADp_c%E1%BA%A3i_t%E1%BA%A1o) và phải âm thầm thiêu hủy cả một va-li đầy bản thảo tác phẩm của mình, trong đó có một vài cuốn tiểu thuyết chỉ chờ ngày xuất bản và 15 vở kịch. Sau đó, ông bị gửi vào trại cải tạo giáo dục mất 7 năm. Năm [1975](/wiki/1975) ông trở về [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh), làm việc tại Cục xuất bản Ngoại văn. Đến năm [1978](/wiki/1978) ông nhận chức phiên dịch cho [Hiệp hội tác gia Trung Quốc](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_t%C3%A1c_gia_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). [Năm 1980](/w/index.php?title=N%C4%83m_1980&action=edit&redlink=1) ông về làm công tác biên kịch tại [Kịch viện Nghệ thuật Nhân dân Bắc Kinh](/w/index.php?title=K%E1%BB%8Bch_vi%E1%BB%87n_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1). Cao Hành Kiện là một trong những văn nghệ sĩ tiền phong của Trung Quốc đã cổ vũ, đấu tranh cho quyền sáng tác văn nghệ tự do và đích thực. Chính phủ Trung Quốc đã từng coi ông là một phần tử chống đối và các tác phẩm của ông đã bị cấm lưu hành từ năm [1986](/wiki/1986). Ông đã bỏ [Đảng Cộng sản Trung Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c) năm [1989](/wiki/1989) sau vụ [thảm sát Thiên An Môn](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_Thi%C3%AAn_An_M%C3%B4n).
Năm
[1988](/wiki/1988), ông sang [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) sinh sống và nhập quốc tịch Pháp từ 1998, hiện cư ngụ tại ngoại ô [Paris](/wiki/Paris), khu Bagnolet. Mười chín năm sống ở Pháp, ông đã tập trung vào viết sách, soạn kịch và triển lãm nghệ thuật. Vào năm [1992](/wiki/1992) ông đã giành được giải * (Huân chương về Văn học và Nghệ thuật) của Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres* [Chính phủ Pháp](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Ph%C3%A1p). Sau khi ông đoạt [giải Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel)năm 2000, báo chí Trung Quốc không rầm rộ về việc này, nhưng tờ báo ra hằng ngày [Tin tức buổi chiều Dương Thành](/w/index.php?title=Tin_t%E1%BB%A9c_bu%E1%BB%95i_chi%E1%BB%81u_D%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1)(羊城晚報 "Dương Thành vãn báo"), vào năm 2001, trong một cuộc chỉ trích về *Linh Sơn*đã gọi ông là một "nhà văn dở tệ" và nói rằng việc ông đoạt giải Nobel thật là lố bịch. * là một tác phẩm nổi tiếng của ông, tổng hợp nhiều hình thái và thể loại văn chương gồm hồi ký, chuyện tình, phóng sự xã hội, thực tế, hư cấu, triết lý, đối thoại, độc thoại... hoà quyện vào nhau. Giáo sư Lee Mabel, người dịch tác phẩm Linh Sơn* *Linh Sơn*sang [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)( *Soul Mountain*) đã nhận định: " *Linh Sơn*là câu chuyện của người đi tìm sự an bình và tự do bên trong" .
Cao Hành Kiện còn là một họa sĩ vẽ
[tranh thủy mặc](/wiki/Tranh_th%E1%BB%A7y_m%E1%BA%B7c) độc đáo. Ông đã cho tổ chức khoảng 30 cuộc [triển lãm](/wiki/Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m) tranh khắp nơi trên thế giới và nhận được nhiều lời khen ngợi.
## Tác phẩm chính[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=2)]
### Truyện[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=3)]
### Kịch[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=4)] [Đào vong](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0o_vong&action=edit&redlink=1) *Báo động* *Trạm xe buýt* *Au bord de la Vie*(Bên bờ cuộc sống) *Le Somnambule*(Kẻ miên hành)
## Giải thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=5)] [Huân chương Kỵ sỹ về Nghệ thuật và văn học](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_K%E1%BB%B5_s%E1%BB%B9_v%E1%BB%81_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_v%C3%A0_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)do Chính phủ Pháp trao tặng vào năm [1992](/wiki/1992) [Giải Nobel Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)vào năm [2000](/wiki/2000)
- Giải thưởng về văn học do thủ đô
[Roma](/wiki/Roma), [Ý](/wiki/%C3%9D)trao tặng vào năm 2000
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Khai hội Lim mang đậm bản sắc văn hóa vùng Kinh Bắc
Đến hẹn lại lên, ngày 27/2 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Mậu Tuất), những người yêu mến quan họRead more
Đến hẹn lại lên, ngày 27/2 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Mậu Tuất), những người yêu mến quan họRead more
Kinh nghiệm du lịch Bắc Ninh sẽ chia sẻ đầy đủ những lịch trình di chuyển, các địa điểm duRead more
Không chỉ quyến luyến du khách với những làn điệu dân ca quan họ mượt mà, Bắc Ninh còn níuRead more
Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc với cái nôi truyền thống văn hóa lâu đời, nơi khai sinh raRead more
Bắc Ninh là một mảnh đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa với làn điệu quan họ trữ tìnhRead more
Không chỉ nổi tiếng bởi làn điệu quan họ, Bắc Ninh còn là vùng đất lưu giữ lại nhiều dấuRead more

markdown:
##
[Khai hội Lim mang đậm bản sắc văn hóa vùng Kinh Bắc](https://viettraveler.com/khai-hoi-lim-mang-dam-ban-sac-van-hoa-vung-kinh-bac/)
Đến hẹn lại lên, ngày 27/2 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Mậu Tuất), những người yêu mến quan họ
[Read more](https://viettraveler.com/khai-hoi-lim-mang-dam-ban-sac-van-hoa-vung-kinh-bac/)
Đến hẹn lại lên, ngày 27/2 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Mậu Tuất), những người yêu mến quan họ
Kinh nghiệm du lịch Bắc Ninh sẽ chia sẻ đầy đủ những lịch trình di chuyển, các địa điểm du
Không chỉ quyến luyến du khách với những làn điệu dân ca quan họ mượt mà, Bắc Ninh còn níu
Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc với cái nôi truyền thống văn hóa lâu đời, nơi khai sinh ra
Bắc Ninh là một mảnh đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa với làn điệu quan họ trữ tình
Không chỉ nổi tiếng bởi làn điệu quan họ, Bắc Ninh còn là vùng đất lưu giữ lại nhiều dấu

Server: Apache/2.4.33 (cPanel) OpenSSL/1.0.2o mod_bwlimited/1.4 Phusion_Passenger/5.1.12

Connection: Upgrade, close

Transfer-Encoding: chunked


text: Vụ cướp cứa cổ chủ nhà ở Hà Nội: Truy bắt đối tượng bỏ trốn VOV.VN - Ngoài đối tượng Nguyễn Thành Phát bị bắt tại trận, CA quận Hoàng Mai vẫn đang tích cực truy bắt đồng bọn đang chạy trốn của Phát.

X-Cache: MISS from cache13

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=F21GQt1Z7jf-hKDEsH4w73_LyDxGJnCN4v8SGyuq_xmFiGzy7KsnlncCNt9WPJQOKg0M7oUCNb9PotJnfvIsZaTdDqSPSGeyM4F_HKRYnx5sSNn7EWWatk6OofUPAnIZV6HsNZj3fgPPSUVE5SgPmg2; domain=vov.vn; expires=Wed, 26-Sep-2018 19:07:47 GMT; path=/; HttpOnly


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
VTV6
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
CHƯƠNG TRÌNH ĐẶC SẮC
Sự kiện & bình luận
Toàn cảnh thế giới
Đối thoại chính sách
Tạp chí kinh tế cuối tuần
Đảng trong cuộc sống hôm nay
90 phút để hiểu
Mỗi ngày một cuốn sách
Doanh nhân và hội nhập
Chuyện nhà nông với nông nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Giao lưu trực tuyến
VTV8
Lịch phát sóng
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
CƠ QUAN CHỦ QUẢN: ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
CƠ QUAN BÁO CHÍ: BÁO ĐIỆN TỬ VTV NEWS
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

FilterID: ft

X-Cache-Status: MISS

Vary: User-Agent