markdown:
# Điểm kiểm soát chu kỳ tế bào
**Điểm kiểm soát chu kỳ tế bào** là các cơ chế kiểm soát trong tế bào có chức năng đảm bảo sự chính xác của quá trình [phân bào](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%A0o) trong các [tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) [sinh vật nhân chuẩn](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n). Các điểm kiểm soát này sẽ xác minh xem sự tiến triển của các pha trong [chu kỳ tế bào](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o) có được hoàn tất một cách chính xác hay không trước khi bước sang pha tiếp theo. Nếu cơ chế kiểm soát phát hiện ra các sai sót, các vấn đề xảy ra trong tế bào hoặc ngoài tế bào, chúng sẽ chặn chu kỳ tế bào ngay tại điểm kiểm soát và không cho tế bào tiến vào giai đoạn tiếp theo của chu kỳ trước khi các vấn đề được giải quyết . Nhiều điểm kiểm soát như vậy đã được nhận diện, trong đó một số điểm kiểm soát chưa được hiểu rõ bằng các điểm khác. [1] [ *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)
## Mục lục
## Chức năng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=1)]
Một chức năng quan trọng của nhiều điểm kiểm soát là để kiểm soát các
[sai hỏng về ADN](/w/index.php?title=Sai_h%E1%BB%8Fng_v%E1%BB%81_ADN&action=edit&redlink=1) - các sai hỏng này được nhận biết bằng các cơ chế **nhận diện**. Khi các sai hỏng được nhận diện thì điểm kiểm soát sẽ sử dụng một cơ chế **tín hiệu** để chặn chu kỳ tế bào cho đến khi các sai sót đã được khắc phục hoặc nếu không khắc phục được thì kích hoạt cơ chế tự hủy tế bào theo chương trình hay [chết tế bào được lập trình](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BFt_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) (cơ chế **phản ứng**). Tất cả các điểm kiểm soát sai hổng về [ADN](/wiki/ADN) đều sử dụng cơ chế **nhận diện-tín hiệu-phản ứng** như vậy.
Có những ý kiến và nghiên cứu cho thấy rằng chu trình tế bào hoạt động như một chiếc đồng hồ; tuy nhiên nếu vậy các giai đoạn của chu kỳ tế bào phải hoạt động phần nào như một chiếc đồng hồ nội tại, tức là chúng sẽ quyết định một pha sẽ kéo dài bao lâu.
Nói cách khác cơ chế kiểm soát hoạt động như một máy bấm giờ, chúng độc lập với các sự kiện bên trong và bên ngoài tế bào vì vậy cơ chế định thời gian của chúng tiếp tục hoạt động ngay cả khi các sự kiện đó có gì bất thường. [2] Tuy nhiên thật ra trong phần lớn các tế bào, cơ chế kiểm soát này có những phản ứng đối với các thông tin chúng nhận được trong chu kỳ tế bào và qua đó điều chỉnh thời gian các pha của chu kỳ để tế bào có đủ thời gian sửa chữa sai hổng và chuẩn bị cho pha kế tiếp. [[1]](#cite_note-albert1061-1) Chu kỳ tế bào hiện nay được mô tả như một chuỗi [[1]](#cite_note-albert1061-1) [đôminô](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4min%C3%B4&action=edit&redlink=1): pha trước của chu kỳ phải hoàn tất trước khi pha sau diễn ra. Các điểm kiểm soát chu kỳ tế bào được cấu thành bởi các [enzyme](/wiki/Enzyme) [kinase](/wiki/Kinase)và các protein tiếp hợp, tất cả chúng đóng vai trò nổi bật trong việc duy trì sự thống nhất của quá trình phân bào.
Trong phần lớn các tế bào nhân chuẩn, một chu kỳ tế bào có ba điểm kiểm soát chính. Ở cuối
[pha G 1](/wiki/Pha_G1) có một điểm kiểm soát mang tên **điểm giới hạn**( *restriction point*hay *restriction checkpoint*- RP) hay điểm bắt đầu, nơi mà tế bào tiến vào [pha S](/w/index.php?title=Pha_S&action=edit&redlink=1)và bắt đầu quá trình [tự nhân đôi ADN](/wiki/T%E1%BB%B1_nh%C3%A2n_%C4%91%C3%B4i_ADN). Điểm thứ hai là [[Gc 1]](#cite_note-3) **điểm kiểm soát G**. tại đây cơ chế kiểm soát kích hoạt các sự kiện sớm của quá trình 2/M [nguyên phân](/wiki/Nguy%C3%AAn_ph%C3%A2n)dẫn tới sự sắp xếp của các nhiễm sắc thể trên [thoi vô sắc](/w/index.php?title=Thoi_v%C3%B4_s%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1). Điểm kiểm soát thứ ba là **điểm chuyển tiếp kỳ giữa-kỳ sau**, tại đây hệ thống kiểm soát kích hoạt sự chia tách của các [nhiễm sắc tử](/w/index.php?title=Nhi%E1%BB%85m_s%E1%BA%AFc_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)chị em trong các [nhiễm sắc thể](/wiki/Nhi%E1%BB%85m_s%E1%BA%AFc_th%E1%BB%83)kép. [[1]](#cite_note-albert1061-1)
## Điểm giới hạn[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=2)]
Điểm kiểm soát đầu tiên của chu kỳ tế bào nằm ở cuối pha G
1 và trước [pha S](/w/index.php?title=Pha_S&action=edit&redlink=1). Điểm kiểm soát này đóng vai trò then chốt trong việc quyết định xem tế bào sẽ tiếp tục phân chia hay không. Nhiều tế bào không qua được điểm giới hạn và vì vậy tiến vào trạng thái "nghỉ" ở [pha G 0](/w/index.php?title=Pha_G0&action=edit&redlink=1). Ví dụ như tế bào [gan](/wiki/Gan)tham gia vào pha nguyên phân chỉ một hay hai lần trong một năm [. Điểm giới hạn lá nơi mà chu kỳ của các tế bào nhân chuẩn bị chặn nếu các điều kiện môi trường không thích hợp cho việc phân bào hay nếu tế bào phải vào pha G *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) 0thêm một thời gian nữa. Trong khi ở động vật, điểm này mang tên "điểm giới hạn" thì ở nấm men chúng được đặt tên là "điểm bắt đầu". [[1]](#cite_note-albert1061-1) Điểm giới hạn được điểu khiển chủ yếu bởi [[3]](#cite_note-lodish2130-4) [chất ức chế CDK p16](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_%E1%BB%A9c_ch%E1%BA%BF_CDK_p16&action=edit&redlink=1)( *CKI- p16 - CDK inhibitor p16*). Protein này ức chế [CDK4](/w/index.php?title=CDK4&action=edit&redlink=1)/6 và đảm bảo rằng chúng không thể tương tác với cyclin D1 để khiến cho chu kỳ tế bào tiếp tục. Nếu biểu hiện kích thích sinh trưởng hay kích thích ung thư của [cyclin D](/w/index.php?title=Cyclin_D&action=edit&redlink=1)được hoạt hóa, điểm kiểm soát này bị vượt qua vì sự gia tăng biểu hiện của cyclin D cho phép tương tác với CDK4/6 bởi cạnh tranh trong việc hình thành các liên kết. Khi phức hợp CDK4/6-CYCLIN D hình thành, chúng [phosphat hóa](/w/index.php?title=Phosphat_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1)các [chất ức chế khối u ác tính ở mắt](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_%E1%BB%A9c_ch%E1%BA%BF_kh%E1%BB%91i_u_%C3%A1c_t%C3%ADnh_%E1%BB%9F_m%E1%BA%AFt&action=edit&redlink=1)( *tumour suppressor retinoblastoma - Rb*) và thủ tiêu sự ức chế của các nhận tố phiên mã [E2F](/w/index.php?title=E2F&action=edit&redlink=1). Thế là E2F kích hoạt sự biểu hiện của [cyclin E](/w/index.php?title=Cyclin_E&action=edit&redlink=1), cyclin này sẽ tương tác với [CDK2](/w/index.php?title=Kinase_ph%E1%BB%A5_thu%E1%BB%99c_v%C3%A0o_cyclin_2&action=edit&redlink=1)để thúc đẩy sự chuyển tiếp giữa pha G 1với pha S.
Nói ngắn gọn, chất ức chế CDK p16 ức chế các CDK khác trong việc bám vào cyclin D. Tuy nhiên khi sự sinh trưởng của tế bào được kích thích, biểu hiện của cyclin D tăng vọt và áp đảo các p16 khiến CDK cuối cùng cũng bám được vào cyclin D và hình thành một phức hợp. Phức hợp này sẽ phosphat hóa các chất ức chế khối u ác tính ở mắt (Rb), và vì thế bất hoạt sự ức chế của chúng đối với nhân tố phiên mã E2F. E2F sẽ xúc tiến sự chuyển tiếp giữa pha G
1 với pha S.
## Điểm kiểm soát G
2/M[ [sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=3)]
Điểm kiểm soát thứ hai của chu kỳ tế bào nằm ở cuối pha G
2 và có chức năng kiểm soát sự khơi mào của [pha nguyên phân](/wiki/Nguy%C3%AAn_ph%C3%A2n) hay [pha M](/w/index.php?title=Pha_M&action=edit&redlink=1). Để vượt qua điểm kiểm soát này, tế bào phải kiểm tra một số nhân tố để đảm bảo nó đã sẵn sàng cho quá trình nguyên phân. Nếu điểm kiểm soát này được vượt qua, tế bào sẽ khơi mào nhiều quá trình cấp độ [phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) nhằm phát tín hiệu bắt đầu pha nguyên phân. Các CDK liên quan tới điểm kiểm soát này được kích hoạt bởi việc phosphat hóa CDK bởi " [Nhân tố xúc tiến trưởng thành](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_t%E1%BB%91_x%C3%BAc_ti%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1)" ( *Maturation Promoting Factor - MPF*) hay còn gọi là "Nhân tố xúc tiến nguyên phân" ( *Mitosis Promoting Factor - MPF*).
Bản chất phân tử của điểm kiểm soát này bao hàm việc hoạt hóa một enzyme phosphatase mang tên
[Cdc25](/w/index.php?title=Cdc25&action=edit&redlink=1), enzyme này trong điều kiện thích hợp sẽ loại trừ các phosphate ức chế hiện diện trong phức hợp MPF. Tuy nhiên, ADN thường xuyên bị thương tổn và sai hỏng trước khi nguyên phân xảy ra, vì vật để ngăn chặn sự truyền những sai hỏng đó sang các tế bào con cháu thì chu kỳ tế bào của tế bào mẹ sẽ bị chặn thông qua việc hoạt hóa các Cdc25 phosphatase (thông qua phosphat hóa với các enzyme kinase khác).
## Điểm chuyển tiếp kỳ giữa-kỳ sau[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=4)]
Điểm kiểm soát
[thoi vô sắc](/w/index.php?title=Thoi_v%C3%B4_s%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) xuất hiện trong [kỳ giữa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B3_gi%E1%BB%AFa&action=edit&redlink=1) của nguyên phân khi tất cả các nhiễm sắc thể kép đã hoặc đáng nhẽ đã được sắp xếp với tâm động thẳng hàng trên mặt phẳng xích đạo và đang chịu sức căng về hai cực của tế bào truyền từ các sợi thoi vô sắc dính vào tâm động. Sức căng này sẽ được cơ chế kiểm soát nhận diện và từ đó kích hoạt [kỳ sau](/w/index.php?title=K%E1%BB%B3_sau&action=edit&redlink=1) của nguyên phân , mở đầu bằng việc hai [4] [nhiễm sắc tử](/w/index.php?title=Nhi%E1%BB%85m_s%E1%BA%AFc_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)chị em trong cùng một nhiễm sắc thể kép bị [APC/C](/wiki/Ph%E1%BB%A9c_h%E1%BB%A3p_x%C3%BAc_ti%E1%BA%BFn_k%E1%BB%B3_sau)xúc tiến cho tách rời ra.
Cơ chế nhận diện cho đến nay vẫn chưa được tìm hiểu rõ ràng; tuy nhiên người ta đã tìm thấy một số protein trong đó có
* được Mad2* [tâm động](/w/index.php?title=T%C3%A2m_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)của nhiễm sắc thể kép triệu tập vào thời điểm này. Mad2 là một protein có vai trò ngăn chặn APC/C phân giải cohesin, và Mad2 chỉ bị bất hoạt khi tâm động được các sợi thoi vô sắc gắn kết hoàn toàn. Điều này có nghĩa là chỉ khi tất cả các tâm động được gắn kết với sợi thoi thì APC/C mới được phép hoạt động: quá trình phân giải các sợi [cohesin](/w/index.php?title=Cohesin&action=edit&redlink=1)kết nối các nhiễm sắc tử chị em diễn ra ngay sau đó và 20 phút sau thì [kỳ sau](/w/index.php?title=K%E1%BB%B3_sau&action=edit&redlink=1)của nguyên phân cũng bắt đầu. [[4]](#cite_note-alberts1088-5) [[5]](#cite_note-lodish2136-6)
Cơ chế nhận diện này cho phép cyclin B bị phân giải, chúng chứa một chuỗi
[axít amin](/wiki/Ax%C3%ADt_amin) mang tên gọi là "hộp phá hủy" ( *destruction box* hay *D-box*), hộp này được [phức hợp xúc tiến kỳ sau](/wiki/Ph%E1%BB%A9c_h%E1%BB%A3p_x%C3%BAc_ti%E1%BA%BFn_k%E1%BB%B3_sau) (APC/C) đánh dấu để cho các [tiêu thể](/wiki/Ti%C3%AAu_th%E1%BB%83) nhận diện và phân giải. Sự phân giải của cyclin B đảm bảo rằng chúng không thể ức chế APC/C nhờ đó các phức hợp này có thể tự do kích hoạt quá trình phân giải [securin](/w/index.php?title=Securin&action=edit&redlink=1). Securin là một protein ức chế [separase](/w/index.php?title=Separase&action=edit&redlink=1), một phức hợp protein có nhiệm vụ tách các nhiễm sắc tử chị em ra khỏi nhiễm sắc thể kép. Khi securin bị tiêu thể phân giải do bị đánh dấu bởi quá trình [ubiquitin hóa](/w/index.php?title=Ubiquitin_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1), separase sẽ được hoạt hóa và xúc tác cho sự tách rời của các nhiễm sắc tử. [[6]](#cite_note-7)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=5)] [Điểm kiểm soát sau sao chép ADN](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_sau_sao_ch%C3%A9p_ADN&action=edit&redlink=1) [Vị trí kích hoạt hóa sinh trong chu kỳ tế bào](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_tr%C3%AD_k%C3%ADch_ho%E1%BA%A1t_h%C3%B3a_sinh_trong_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit&redlink=1) [Phương pháp phân tích chu kỳ tế bào](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ph%C3%A2n_t%C3%ADch_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit&redlink=1) [Điểm kiểm soát G2-M về sai hỏng ADN](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_G2-M_v%E1%BB%81_sai_h%E1%BB%8Fng_ADN&action=edit&redlink=1)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=6)]
- Bruce Alberts; Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, Peter Walter (2008). “17”.
*Molecular Biology of the Cell*. Garland Science, Taylor & Francis Group. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8153-4106-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8153-4106-2).
- Harvey Lodish; Arnold Berk, Paul Matsudaira, Chris A. Kaiser, Monty Krieger, Matthew P. Scott, Lawrence Zipursky, James Darnell (2003). “22”.
*Molecular Cell Biology*. [ISBN](/wiki/ISBN) [0716743663](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716743663).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=7)]
### Cước chú[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=8)] **Các tế bào không vượt qua được điểm này sẽ thoát khỏi chu kỳ tế bào và bước vào** [^](#cite_ref-3) [pha G](/w/index.php?title=Pha_G0&action=edit&redlink=1). Phần lớn các tế bào ở người bị 0 [biệt hóa hoàn toàn](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%87t_h%C3%B3a_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit&redlink=1)và nằm trong pha này.
### Nguồn dẫn[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit§ion=9)]
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Albert et al., trang 1061](#cite_ref-albert1061_1-4) **c** **Temple, S.; Raff, M.C. (1986).** [^](#cite_ref-Temple1986_2-0) [“Clonal analysis of oligodendrocyte development in culture: evidence for a developmental clock that counts cell divisions”](http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN). *Cell(Cambridge)* **44**(5): 773–779 **Lodish et al., chương 21, trang 30** [^](#cite_ref-lodish2130_4-0)
- ^
**a** [Alberts et al., trang 1088](#cite_ref-alberts1088_5-1) **ă** **Lodish et al., chương 21, trang 36** [^](#cite_ref-lodish2136_6-0) [^](#cite_ref-7) [Karp, Gerald](/w/index.php?title=Gerald_Karp&action=edit&redlink=1)(2005). *Cell and Molecular Biology: Concepts and Experiments*(ấn bản 4). Hoboken, NJ: John Wiley and Sons. tr. 598–599. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-471-16231-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-471-16231-0).

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 31 Aug 2015 12:00:00 GMT


markdown:
# 16452 Goldfinger
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Đài thiên văn Palomar](/wiki/%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Palomar) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **16452 Goldfinger** (1989 SE8) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 28 tháng 9, 1989 bởi [C. S. Shoemaker](/w/index.php?title=C._S._Shoemaker&action=edit&redlink=1) và [E. M. Shoemaker](/w/index.php?title=E._M._Shoemaker&action=edit&redlink=1) ở [Đài thiên văn Palomar](/wiki/%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Palomar).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Họ Trăn Nam Mỹ
|Họ Trăn Nam Mỹ|
|
|*Boa constrictor occidentalis*) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Reptilia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Squamata](/wiki/B%C3%B2_s%C3%A1t_c%C3%B3_v%E1%BA%A3y) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Serpentes](/wiki/R%E1%BA%AFn) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) **Boidae** [Gray](/wiki/John_Edward_Gray), 1825 [[1]](#cite_note-McD99-1) **Họ Trăn Nam Mỹ** , danh pháp khoa học [2] *, là một họ* **Boidae** [trăn](/wiki/Tr%C4%83n)lớn trong [phân bộ Rắn](/wiki/R%E1%BA%AFn)(Serpentes). Hai [phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D), gồm tám [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))và 43 [loài](/wiki/Lo%C3%A0i_(sinh_h%E1%BB%8Dc))hiện được công nhận. [[3]](#cite_note-ITIS-4)
Các loài trăn trong họ Trăn Nam Mỹ thường sống theo cặp, nơi râm mát, ẩm ướt. Ban ngày ngủ, ban đêm hoạt động và kiếm ăn. Chúng thường tìm nơi ấm áp để ngủ qua mùa đông. Các mùa khác trăn kiếm ăn, sinh trưởng, phát triển và sinh sản. Chúng săn các loại động vật máu nóng bằng cách cắn rồi ngoạm, sau đó lây thân mình cuốn mồi vào và riết chặt cho đến chết rồi nuốt vào từ từ. Răng trăn cong vào trong nhưng nhờ cấu tạo của xương hàm mở rộng nên có thể nuốt được những con mồi lớn.
Họ Boidae phát triển qua nhiều lần lột da theo một chu kỳ không nhất định. Trăn lột da nhằm rũ bỏ lớp da cũ, già cỗi, chật chội, tạo điều kiện cho tế bào mới phát triển tốt hơn. Khi sắp lột da, trăn không ăn mồi, tính trở nên hung dữ, da chuyển từ màu sẫm sang màu trắng, thích chỗ yên tĩnh hay trầm mình trong nước. Lớp da mới mang màu sắc đẹp, mềm bóng. Sau 20 ngày da trăn trở lại bình thường, trăn khỏe và lớn nhanh.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=1)]
Hiện nay người ta chia họ này ra thành 4-6 phân họ. Khi chia thành 6 phân họ thì chúng bao gồm:
[Boinae](/w/index.php?title=Boinae&action=edit&redlink=1)(trăn châu Mỹ thực sự); [Erycinae](/w/index.php?title=Erycinae&action=edit&redlink=1)(trăn cát Cựu thế giới); [Sanziniinae](/wiki/Sanziniinae) (trăn Madagascar); [[4]](#cite_note-Pyron-5) [Candoiinae](/w/index.php?title=Candoiinae&action=edit&redlink=1) (trăn mũi xiên châu Đại Dương); [[4]](#cite_note-Pyron-5) [Calabariinae](/wiki/Calabariinae) ; [[4]](#cite_note-Pyron-5) [Ungaliophiinae](/w/index.php?title=Ungaliophiinae&action=edit&redlink=1)? . [[4]](#cite_note-Pyron-5)
Các loài trăn cực lớn (mãng xà) trước đây được xếp trong họ này, nhưng hiện nay được tách ra và xếp riêng vào họ
[Pythonidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n).
### Các phân họ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=2)]
- Phân họ
[Boinae](/w/index.php?title=Boinae&action=edit&redlink=1): Trăn châu Mỹ thực sự. Các loài trăn này cỡ trung và lớn tìm thấy ở [Colombia](/wiki/Colombia), [Surinam](/wiki/Surinam), [Bolivia](/wiki/Bolivia), [Peru](/wiki/Peru), [Argentina](/wiki/Argentina), khu vực [sông Amazon](/wiki/S%C3%B4ng_Amazon), [Madagascar](/wiki/Madagascar)và [Quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon). Trăn cái lớn hơn trăn đực. *(bao gồm cả* [Boa](/wiki/Boa) *,* [Constrictor](/w/index.php?title=Constrictor&action=edit&redlink=1) *): 1 loài và 9 phân loài, bao gồm trăn đuôi đỏ, trăn quấn.* [Pelophilus](/w/index.php?title=Pelophilus&action=edit&redlink=1) *: 9 loài trăn cây Tân nhiệt đới* [Corallus](/w/index.php?title=Corallus&action=edit&redlink=1) *: 15 loài trăn nhiều màu, trăn đảo. Phân tích phát sinh chủng loài phân tử cho thấy* [Epicrates](/w/index.php?title=Epicrates&action=edit&redlink=1) *có quan hệ gần với* [Epicrates cenchria](/wiki/Epicrates_cenchria) *Eunectes*spp. hơn là với các loài còn lại của chi *Epicrates*. *: 4 loài và 1 phân loài* [Eunectes](/w/index.php?title=Eunectes&action=edit&redlink=1) [trăn anaconda](/wiki/Tr%C4%83n_anaconda).
-
- Phân họ
[Candoiinae](/w/index.php?title=Candoiinae&action=edit&redlink=1): Trăn mũi xiên. *: 5 loài, bao gồm trăn Thái Bình Dương, trăn mũi xiên. Chi* [Candoia](/w/index.php?title=Candoia&action=edit&redlink=1) *Candoia*trước đây xếp trong phân họ Boinae. Tuy nhiên, phân tích phân tử gần đây cho thấy kiểu gộp nhóm này làm cho Boinae trở thành [cận ngành](/wiki/C%E1%BA%ADn_ng%C3%A0nh)trong mối quan hệ với [Erycinae](/w/index.php?title=Erycinae&action=edit&redlink=1). Do vậy, người ta đề xuất tách chi này ra để lập phân họ Candoiinae nhằm phục hồi sự [đơn ngành](/wiki/%C4%90%C6%A1n_ng%C3%A0nh)cho các phân họ truyền thống.
-
- Phân họ
[Erycinae](/w/index.php?title=Erycinae&action=edit&redlink=1): Trăn cát. Những loài trăn cát này nhỏ hơn trăn châu Mỹ thực sự (Boinae), đa số có chiều dài dưới 1 mét. Di tích hóa đá của các loài trăn này tìm thấy ở các lớp đá xưa gần 50 triệu năm - trên khắp châu Mỹ. Tuy nhiên, hiện nay chỉ còn lại 9 loài tại [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), và vùng đông nam [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Có ít nhất 2 loài trăn đẻ trứng là *và* [Eryx jayakari](/wiki/Eryx_jayakari) *.* [Eryx muelleri](/wiki/Eryx_muelleri) *: 9 loài trăn cát Cựu thế giới.* [Eryx](/w/index.php?title=Eryx&action=edit&redlink=1) *: 3 loài trăn cát ở Đông Phi và Nam Á. Chi này lồng sâu trong chi* [Gongylophis](/w/index.php?title=Gongylophis&action=edit&redlink=1) *Eryx*, do vậy, tốt nhất nên hợp nhất lại thành chi *Eryx*nghĩa rộng.
-
- Phân họ
[Ungaliophiinae](/w/index.php?title=Ungaliophiinae&action=edit&redlink=1): Trăn lùn. [Trăn lùn Oxaca](/w/index.php?title=Tr%C4%83n_l%C3%B9n_Oxaca&action=edit&redlink=1)( *Exiliboa placata*) ở Oxaca, Mexico. *: 2 loài trăn lùn ở Trung Mỹ và miền bắc Nam Mỹ.* [Ungaliophis](/w/index.php?title=Ungaliophis&action=edit&redlink=1) *: 4 loài trăn hồng, trăn cao su ở Bắc Mỹ. Chi này từng được coi là thuộc phân họ Erycinae. Tuy nhiên, phân tích phân tử gần đây cho thấy* [Charina](/w/index.php?title=Charina&action=edit&redlink=1) *Charina*/ *Lichanura*(khi tách thành chi riêng) có quan hệ họ hàng gần với *Exiliboa placata*và *Ungaliophis*hơn là với trăn cát ( *Eryx*). Do vậy, người ta đề xuất gộp chi này vào phân họ [Ungaliophiinae](/w/index.php?title=Ungaliophiinae&action=edit&redlink=1).
-
- Phân họ
[Calabariinae](/wiki/Calabariinae): Trăn đất Calabar. *:* [Calabaria](/wiki/Calabaria) *– loài duy nhất của chi - từng được coi là thuộc phân họ Erycinae hoặc xếp riêng trong họ Calabariidae. Tuy nhiên, mối quan hệ họ hàng gần với Erycinae bị bác bỏ trong phân tích phát sinh chủng loài phân tử và họ Calabariidae thì lồng sâu trong họ Boidae nên hợp lý nhất là tách nó thành phân họ Calabariinae trong họ Boidae, với mối quan hệ là nhánh chị-em với tổ hợp (Ungaliophiinae + (Candoiinae + (Erycinae + Boinae))).* [Calabaria reinhardtii](/wiki/Calabaria_reinhardtii)
-
- Phân họ
[Sanziniinae](/wiki/Sanziniinae): Ba loài trăn Madagascar trong 2 chi. Năm 1991, Kluge đồng nhất hai chi này với chi *Boa* . Tuy nhiên, chúng không có quan hệ gần với chi [[5]](#cite_note-Kluge-6) *Boa*và hiện nay được trả về phân họ [Sanziniinae](/wiki/Sanziniinae)mới được phục hồi [[4]](#cite_note-Pyron-5) . Tuy nhiên, mối quan hệ chị em của phân họ này với phần còn lại của Boidae là khá yếu, do Calabariinae là nhánh có độ hỗ trợ yếu. Vì thế, tùy theo kết quả của các công trình nghiên cứu tiếp theo mà nó có thể được coi là họ khác biệt [[6]](#cite_note-reynolds-7) . [[4]](#cite_note-Pyron-5) *: 2 loài.* [Acrantophis](/w/index.php?title=Acrantophis&action=edit&redlink=1) *: loài duy nhất là* [Sanzinia](/wiki/Sanzinia) *.* [Sanzinia madagascariensis](/wiki/Sanzinia_madagascariensis)
-
## Phát sinh chủng loài[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=3)]
Biểu đồ nhánh chi tiết vẽ theo Pyron et al. (2013)
. [4]
|
|Boidae |
|
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=4)] **McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, vol. 1. Herpetologists' League. 511 pp.** [^](#cite_ref-McD99_1-0) [ISBN 1-893777-00-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1893777006)(series). [ISBN 1-893777-01-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1893777014)(volume). [^](#cite_ref-3) [Thông tư 40/2013/TT-BNNPTNT ban hành Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã quy định trong các Phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp](http://www.customs.gov.vn/Lists/VanBanPhapLuat/ViewDetails.aspx?ID=6941) [^](#cite_ref-ITIS_4-0) [Boidae (TSN 174321)](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=174321)tại [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [Pyron, R. A.; Burbrink F. T.; Wiens J. J. (2013).](#cite_ref-Pyron_5-6) **đ** [“A phylogeny and revised classification of Squamata, including 4161 species of lizards and snakes”](http://www.biomedcentral.com/1471-2148/13/93). *BMC Evol. Biol.* **13**: 1–53. [doi](/wiki/DOI): [10.1186/1471-2148-13-93](http://dx.doi.org/10.1186%2F1471-2148-13-93). **Kluge, A.G. (1991). “Boine Snake Phylogeny and Research Cycles”.** [^](#cite_ref-Kluge_6-0) *Miscellaneous Publications of the Museum of Zoology, Univ. of Michigan* **178**. **Reynolds, R.G.; Niemiller, M.L.; Revell, L.J. (2014). “Toward a Tree-of-Life for the boas and pythons: Multilocus species-level phylogeny with unprecedented taxon sampling”.** [^](#cite_ref-reynolds_7-0) *Molecular Phylogenetics and Evolution* **71**: 201–213. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/j.ympev.2013.11.011](http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.ympev.2013.11.011). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [24315866](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24315866). **Traditionally placed in Boinae** [^](#cite_ref-Candoia_2-0)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Tr%C4%83n_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=5)]
Dữ liệu liên quan tới
[Boidae](//species.wikimedia.org/wiki/Boidae)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Red-Tail Boa Frequently Asked Questions](http://redtailboafaq.com) [General Information on Boas](http://www.redtailboa.net/) [The Sand Boa Page](http://www.kingsnake.com/sandboa/)
|
|
|Cận bộ
|

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Lao động trẻ em
|
|![]()
|
|Thông tin trong bài này hoặc đoạn này không
Xin bạn hãy
**Lao động trẻ em** đề cập đến vấn đề sử dụng trẻ em trong bất kỳ công việc gì mà tước đi thời thơ ấu của trẻ, cản trở việc đi học thường xuyên, và gây tác hại về tinh thần, thể chất, xã hội hay đạo đức, nguy hiểm và độc hại. Nhiều tổ chức quốc tế coi lao động trẻ em là bóc lột. Pháp luật trên toàn thế giới cấm lao động trẻ em. Những luật này không coi tất cả các hình thức trẻ em làm việc là lao động trẻ em, trường hợp ngoại lệ bao gồm công việc của các [nghệ sĩ](/wiki/Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9) trẻ, đào tạo có giám sát, một số loại công việc của trẻ em thuộc nhóm [Amish](/wiki/Amish), và các nhóm khác.
Lao động trẻ em đã có lịch sử ở nhiều mức độ khác nhau. Trước năm 1940, rất nhiều trẻ em độ tuổi 5-14 đã phải làm việc ở
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và các thuộc địa khác nhau của các cường quốc châu Âu. Những trẻ em làm việc trong nông nghiệp, lắp ráp tại nhà, [nhà máy](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y), [khai thác mỏ](/wiki/Khai_th%C3%A1c_m%E1%BB%8F) và trong các dịch vụ như trẻ em bán [báo](/wiki/B%C3%A1o_ch%C3%AD). Một số trẻ phải làm đêm, lâu đến 12 tiếng/ ngày. Nhờ thu nhập của hộ gia đình ngày càng tăng, trường học thuận tiện và thông qua luật lao động trẻ em, tỷ lệ lao động trẻ em đã giảm đáng kể.
Ở các nước đang phát triển, tỉ đói nghèo cao và cơ hội đến trường kém, lao động trẻ em vẫn còn phổ biến. Trong năm 2010, những quốc gia châu Phi gần sa mạc
[Sahara](/wiki/Sa_m%E1%BA%A1c_Sahara) có tỷ lệ lao động trẻ em cao nhất, với một số quốc gia châu Phi có đến hơn 50% trẻ em độ tuổi 5-14 phải lao động. Nền [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) toàn thế giới sử dụng lao động trẻ em nhiều nhất. Đa số lao động trẻ em nằm ở vùng nông thôn và nền kinh tế đô thị, trẻ em chủ yếu làm việc cho cha mẹ, chứ không phải là các nhà máy. Nghèo đói và thiếu trường được coi là nguyên nhân chính của lao động trẻ em.
Tỷ lệ lao động trẻ em trên thế giới giảm từ 25% đến 10% giữa năm 1960 và 2003, theo
[Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_tr%E1%BA%BB_em&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_tr%E1%BA%BB_em&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_tr%E1%BA%BB_em&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_tr%E1%BA%BB_em&action=edit§ion=2)]
|
|![]()

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
*Navia lindmanioides*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Navia lindmanioides
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Commelinids](/wiki/Nh%C3%A1nh_Th%C3%A0i_l%C3%A0i) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Poales](/wiki/Poales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Navia](/w/index.php?title=Navia_(bromeliad)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **N. lindmanioides** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Navia lindmanioides* [L.B.Sm.](/w/index.php?title=Lyman_Bradford_Smith&action=edit&redlink=1), [1957](/wiki/1957) * là một loài Navia lindmanioides* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae). Loài này được L.B.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1957. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Navia_lindmanioides&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Navia_lindmanioides&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-255170). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Navia lindmanioides*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Navia_lindmanioides&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Navia_lindmanioides&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Navia lindmanioides](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Navia_lindmanioides)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Navia lindmanioides](//species.wikimedia.org/wiki/Navia_lindmanioides)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Navia lindmanioides”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=167681-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Nhóm G22
[G22 (disambiguation)](/w/index.php?title=G22_(disambiguation)&action=edit&redlink=1).
|
|
G8 Nations:
Other 14 nations:
**Nhóm G22** ( [Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): Group 22 or Willard Group) được công bố thành lập bởi các nhà lãnh đạo [APEC](/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%81_-_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) vào năm 1997. Mục đích là triệu tập một số các cuộc họp giữa các [bộ trưởng tài chính](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) và [thống đốc ngân hàng trung ương](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%91c_ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) của các nước thành viên để thực hiện các kiến nghị về cải cách hệ thống [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) toàn cầu. Nhóm này gồm có 22 thành viên bao gồm các nước [Nhóm G8](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_G8&action=edit&redlink=1) và 14 quốc gia khác. Gặp nhau lần đầu tiên vào năm 1998 tại [Washington, D.C](/wiki/Washington,_D.C.) để xem xét sự ổn định của hệ thống tài chính và thị trường vốn [quốc tế](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Nó được thay thế đầu tiên bởi [Nhóm G33](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_G33&action=edit&redlink=1) vào năm 1999 và sau đó bởi [Nhóm G20](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_G20&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-1) [Hong Kong](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), [Singapore](/wiki/Singapore), [Malaysia](/wiki/Malaysia) và [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) là những thành viên của G22, nhưng không phải là thành viên của G20. [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) và [Ả-rập Xê-út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) là thành viên của G20, nhưng không phải là thành viên của G22. [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) là một thành viên của G22, nhưng chỉ được đại diện trong G20 thông qua ghế EU.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
阿斯塔纳
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
阿斯塔纳 phiên âm : a si ta na : tên thủ đô Astana của nước kazactan
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=阿斯塔纳&oldid=1583053
”
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Deutsch
English
한국어
Română
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 11:20 ngày 13 tháng 7 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
apostil
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
apostil
Lời
ghi
thêm
bên lề
(một văn kiện).
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=apostil&oldid=912190
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Ido
Português
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 15:22 ngày 17 tháng 3 năm 2009.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1053 frontend miss (0)