text:
Khoa học
Khoa học (tiếng Anh: science) là toàn bộ hoạt động có hệ thống nhằm xây dựng và tổ chức kiến thức dưới hình thức những lời giải thích và tiên đoán có thể kiểm tra được về vũ trụ. Thông qua các phương pháp kiểm soát, nhà khoa học sử dụng cách quan sát các dấu hiệu biểu hiện mang tính vật chất và bất thường của tự nhiên nhằm thu thập thông tin, rồi sắp xếp các thông tin đó thành dữ liệu để phân tích nhằm giải thích cách thức hoạt động, tồn tại của sự vật hiện tượng. Một trong những cách thức đó là phương pháp thử nghiệm nhằm mô phỏng hiện tượng tự nhiên dưới điều kiện kiểm soát được và các ý tưởng thử nghiệm. Tri thức trong khoa học là toàn bộ lượng thông tin mà các nghiên cứu đã tích lũy được. Định nghĩa về khoa học được chấp nhận phổ biến rằng khoa học là tri thức tích cực đã được hệ thống hóa.
Trong tiếng Việt, "khoa học", "kỹ thuật", và "công nghệ" đôi khi được dùng với nghĩa tương tự nhau hay được ghép lại với nhau (chẳng hạn "khoa học kỹ thuật"). Tuy vậy, khoa học khác với kỹ thuật và công nghệ. Kỹ thuật là việc ứng dụng kiến thức khoa học, kinh tế, xã hội, và thực tiễn để thiết kế, xây dựng, và duy trì các cấu trúc, máy móc, thiết bị, hệ thống, vật liệu, và quá trình. Còn công nghệ là sự tạo ra, sự biến đổi, sử dụng, và kiến thức về các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức, nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã tồn tại, đạt được một mục đích, hay thực hiện một chức năng cụ thể.
Mục lục
- 1 Lịch sử và triết học khoa học
- 2 Phân loại cơ bản
- 3 Triết học khoa học
- 4 Khoa học thực nghiệm
- 5 Cộng đồng khoa học
- 6 Xem thêm
- 7 Chú thích
- 8 Tham khảo
- 9 Đọc thêm
- 10 Liên kết ngoài
Lịch sử và triết học khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Khoa học theo nghĩa rộng đã tồn tại trước kỷ nguyên hiện đại, và trong nhiều nền văn minh cổ, nhưng khoa học hiện đại đánh dấu một bước phát triển vượt bật khác biệt rất xa trong cách tiếp cận của nó so với thời kỳ trước đó. Những thành công từ những kết quả mà nó mang lại đã làm cho định nghĩa khoa học theo nghĩa chặt chẽ hơn thì nó gắn liền với giai đoạn hiện này. Từ trước kỷ nguyên hiện đại rất lâu, cũng có một bước chuyển biến quan trong khác đó là sự phát triển triết học tự nhiên cổ đại trong thế giới nói tiếng Hy Lạp cổ.
Tiền triết học[sửa | sửa mã nguồn]
Khoa học theo nghĩa nguyên thủy của nó là một từ chỉ kiến thức hơn là một từ chỉ việc theo đuổi kiến thức. Đặc biệt, nó là một loại kiến thức mà con người có thể giao tiếp và chia sẻ với nhau. Ví dụ như kiến thức về sự vận động của những vật trong tự nhiên đã được thu thập trong thời gian dài trước khi được chép thành lịch sử và dẫn đến sự phát triển tư duy trừu tượng phức tạp, như được thể hiện qua công trình xây dựng các loại lịch phức tạp, các kỹ thuật chế biến thực vật có độc để có thể ăn được, và các công trình xây dựng như các kim tự tháp. Tuy nhiên, không có sự phân định rõ ràng giữa kiến thức về những điều thực tế đã diễn ra trong mỗi cộng đồng và các kiểu kiến thức chung khác như thần thoại hoặc truyền thuyết.
Nghiên cứu triết học về tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]
Trước khi phát minh hay khám phá ra khái niệm về "tự nhiên" (tiếng Hy Lạp cổ phusis), của các nhà triết học tiền Socratic, các từ tương tự có khuynh hướng được dùng để miêu tả "cách" tự nhiên mà một cái cây phát triển,[2] và ví dụ như "cách" mà một bộ tộc tôn thờ một vị thần đặc biệt nào đó. Vì lẽ đó, có thể xem những người này là những nhà triết học đầu tiên theo nghĩa hẹp, và cũng là những người đầu tiên phân biệt rõ ràng giữa "tự nhiên" và "tục lệ" theo.[3] Do đó, khoa học đã được phân biệt là kiến thức về tự nhiên, và những gì là sự thật đối với mỗi cộng đồng, và tên gọi của việc theo đuổi những kiến thức như thế là triết học — lĩnh vực của những nhà vật lý-triết học đầu tiên. Họ chủ yếu là những người suy đoán hoặc các nhà lý thuyết, đặc biệt quan tâm đến thiên văn học. Ngược lại, việc cố gắng sử dụng kiến thức về tự nhiên để bắt chước tự nhiên được nìn thấy bởi các nhà khoa học cổ điển như là một điều thích thú phù hợp hơn đối với các nghệ nhân hạng thấp hơn.[4]
Phân loại cơ bản[sửa | sửa mã nguồn]
Các lĩnh vực khoa học thường được chia thành hai nhóm chính: khoa học tự nhiên, nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên (kể cả đời sống sinh học) và khoa học xã hội, nghiên cứu hành vi con người và xã hội. Những nhóm chính là khoa học thực nghiệm, trong đó kiến thức phải được dựa trên những hiện tượng quan sát được và có khả năng được thử nghiệm để kiểm nghiệm tính đúng đắn của nó bởi các nhà nghiên cứu khác nhau làm việc trong cùng điều kiện[5]. Ngoài ra còn có các ngành liên quan được nhóm lại thành các khoa học liên ngành và khoa học ứng dụng, chẳng hạn như khoa học kỹ thuật và khoa học sức khỏe. Các thể loại khoa học này có thể bao gồm các yếu tố của các ngành khoa học khác nhưng thường có thuật ngữ và cơ quan chuyên môn riêng.[6]
Khoa học thuần túy là các môn học bao gồm các phương diện triết lý, tôn giáo, khoa học, tín ngưỡng, xã hội học, nhân chủng học, chính trị học, luận lý học, đạo đức học, tâm lý học, phân tâm học, thần kinh bệnh học, ngôn ngữ học, tôn giáo học huyền bí học. Khoa học ứng dụng là khoa học chính xác sử dụng các kiến thức thuộc một hay nhiều lĩnh vực của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội để giải quyết những vấn đề thực tế. Nó có liên hệ mật thiết hoặc đồng nhất với kỹ nghệ. Khoa học ứng dụng có thể sử dụng để phát triển công nghệ.
Toán học, được phân loại là khoa học thuần túy, có cả sự tương đồng và khác biệt với các ngành khoa học tự nhiên và xã hội. Nó tương tự như khoa học thực nghiệm ở chỗ nó bao gồm một phương pháp nghiên cứu khách quan, thận trọng và có hệ thống lĩnh vực kiến thức. Nó là khác nhau vì để xác minh kiến thức, toán học sử dụng phương pháp tiên nghiệm hơn là phương pháp thực nghiệm[5]. Khoa học thuần túy, trong đó bao gồm các số liệu thống kê và logic, có vai trò quan trọng đối với các ngành khoa học thực nghiệm. Các tiến bộ trong khoa học thuần túy thường dẫn đến những tiến bộ lớn trong các ngành khoa học thực nghiệm. Các ngành khoa học thuần túy rất cần thiết trong việc hình thành các giả thuyết, lý thuyết và định luật,[5] cả hai phát hiện và mô tả bằng làm thế nào sự việc xảy ra (khoa học tự nhiên) và con người suy nghĩ và hành động như thế nào (khoa học xã hội).
Triết học khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Khoa học thực nghiệm[sửa | sửa mã nguồn]
"Nếu một người bắt đầu bằng một sự chắc chắn, anh ta sẽ kết thúc trong sự hoài nghi; nhưng nếu bắt đầu bằng nội dung nghi ngờ, anh ta sẽ kết thúc trong sự chắn chắn." —Francis Bacon (1605) The Advancement of Learning, Book 1, v, 8 [7]
Một quan điểm hoài nghi, cần sự chứng minh, là những gì đã được thực hiện bằng thực tiễn trong khoảng 10.000 năm trước đây, với Alhazen, Doubts Concerning Ptolemy, theo Bacon (1605), và C. S. Peirce (1839–1914), họ đã ghi nhận rằng một cộng đồng sau đó sẽ thành lập để giải quyết những điểm nghi ngờ này. Các phương pháp tìm tòi/tìm hiểu một vấn đề đã được biết trong hàng ngàn năm,[8] và đã triển khai từ lý thuyết thành thực tiễn. Ví dụ như dùng cách đo lường là cách tiếp cận thực tế để giải quyết các tranh chấp trong cộng đồng.
John Ziman chỉ ra rằng việc nhận dạng yếu tố liên chủ thể là nền tảng cho sự sáng tạo của tất cả tri thức khoa học.[9] Ziman cho thấy làm thế nào mà các nhà khoa học có thể xác định được những yếu tố liên quan này qua nhiều thế kỷ: Needham 1954 (minh họa trang 164) cho thấy làm thế nào các nhà thực vật học phương tây được đào tạo ngày nay có thể xác định loài Artemisia alba từ các ảnh được chụp từ các loại được liệu của Trung Quốc từ thế kỷ 16,[10] và Ziman xem khả năng này là 'khả năng chấp nhận' ('perceptual consensibility').[11] Ziman sau đó thực hiện consensibility, dẫn đến điểm đồng thuận, rồi tiêu chuẩn đánh giá về kiến thức đáng tin cậy.[12]
Đo lường[sửa | sửa mã nguồn]
Đo lường cung cấp các chuẩn mực về độ lớn trong quan sát và thí nghiệm, là một bước quan trọng trong nghiên cứu khoa học (khoa học tự nhiên và khoa học xã hội).
Trong vật lý và công nghệ, đo lường được thực hiện bằng cách so sánh giữa đại lượng vật lý cần đo với đại lượng vật lý cùng thể loại, nhưng ở những điều kiện tiêu chuẩn (thường là không thay đổi theo thời gian) gọi là đơn vị đo. Việc đo này đem lại một con số thể hiện mối liên hệ về độ lớn giữa đại lượng cần đo và đơn vị đo. Đồng thời, nếu có thể, đo lường cũng cho biết sai số của con số trên (sai số phép đo).
Đơn vị SI[sửa | sửa mã nguồn]
Toán học và khoa học thuần túy[sửa | sửa mã nguồn]
Toán học là thành phần thiết yếu trong khoa học. Một trong những chức năng quan trọng của toán học trong khoa học là nó đóng vai trò trong việc thể hiện những "mô hình" khoa học. Việc quan sát và thu thập các số liệu đo đạc, cũng như các giả thiết và dự đoán, thường đòi hỏi việc sử dụng nhiều kiến thức về toán học. Ví dụ như số học, đại số, hình học, lượng giác và vi tích phân tất cả đều cần thiết cho vật lý học.
Những ứng dụng của khoa học máy tính nhằm mô phỏng các hiện trạng của thế giới thực giúp cho con người hiểu rõ hơn về các vấn đề khoa học hơn là cách tiếp cận chỉ từ toán học thuần túy. Theo Society for Industrial and Applied Mathematics, công cụ tính toán bằng máy tính hiện quan trọng như học thuyết và thí nghiệm trong tri thức khoa học tiên tiến.[13]
Phương pháp khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Cộng đồng khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Cộng đồng khoa học là nhóm bao gồm tất cả các nhà khoa học, trong đó có các nhóm nhỏ các nhà khoa học làm việc chuyên về các lĩnh vực khoa học, và trong các tổ chức cụ thể; bao gồm các hoạt động liên ngành và xuyên tổ chức.
Các tổ chức khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Các cộng đồng học thuật với mục đích trao đổi thông tin và phát huy tư tưởng khoa học và thực nghiệm đã tồn tại từ thời kỳ Phục Hưng.[14] Viện nghiên cứu cổ nhất còn tồn tại là Accademia dei Lincei ở Ý, viện này được thành lập năm 1603.[15] Viện hàn lâm khoa học quốc gia là các tổ chức khoa học đặc biệt và chỉ có ở một số quốc gia, như sớm nhất là Royal Society của Anh thành lập năm 1660[16] và của Pháp là Académie des Sciences thành lập năm 1666.[17]
Văn liệu khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Có nhiều dạng văn liệu khoa học được xuất bản.[18] Các tạp chí khoa học có mục đích truyền thông và ghi nhận những kết quả nghiên cứu được thực hiện ở các trường đại học và những cơ sở (viện) có chức năng nghiên cứu khác. Các tạp chí khoa học đầu tiên là Journal des Sçavans sau đó là Philosophical Transactions, đã bắt đầu xuất bản năm 1665. Kể từ đó, tổng số các hoạt động xuất bản theo định kỳ tăng lên đều. Đến năm 1981, theo ước tính, số tạp chí khoa học và công nghệ đã xuất bản là 11.500.[19] Thư viện Y quốc gia Hoa Kỳ (United States National Library of Medicine) hiện có số đầu mục tạp chí là 5.516 bao gồm các bài báo liên quan đến khoa học đời sống. Mặc dù các tạp chí được viết bằng 39 ngôn ngữ khác nhau, nhưng có đến 91% số bài báo được viết bằng tiếng Anh.[20]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Needham 1954, tr. 150
- ^ See the quotation in Homer (8th c. BCE) Odyssey 10.302-3
- ^ "Progress or Return" in An Introduction to Political Philosophy: Ten Essays by Leo Strauss. (Expanded version of Political Philosophy: Six Essays by Leo Strauss, 1975.) Ed. Hilail Gilden. Detroit: Wayne State UP, 1989.
- ^ Strauss and Cropsey eds. History of Political Philosophy, Third edition, p.209.
- ^ a ă â Popper, Karl (2002) [1959]. The Logic of Scientific Discovery (ấn bản 2). New York, NY: Routledge Classics. ISBN 0-415-27844-9. OCLC 59377149.
- ^ See: Editorial Staff (ngày 7 tháng 3 năm 2008). “Scientific Method: Relationships among Scientific Paradigms”. Seed magazine. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.
- ^ If a man will begin with certainties, he shall end in doubts; but if he will be content to begin with doubts, he shall end in certainties
- ^ In mathematics, Plato's Meno demonstrates that it is possible to know logical propositions, such as the Pythagorean theorem, and even to prove them, as cited by Crease 2009, tr. 35–41
- ^ Ziman cites Polanyi 1958 chapter 12, as referenced in Ziman 1978, tr. 44
- ^ Ziman 1978, tr. 46–47
- ^ Ziman 1978, tr. 46
- ^ Ziman 1978, tr. 104.
- ^ Graduate Education for Computational Science and Engineering, SIAM Working Group on CSE Education. Truy cập 2008-04-27.
- ^ Parrott, Jim (ngày 9 tháng 8 năm 2007). “Chronicle for Societies Founded from 1323 to 1599”. Scholarly Societies Project. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007.
- ^ “Accademia Nazionale dei Lincei” (bằng Italian). 2006. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007.
- ^ “History of the Royal Society”. The Royal Society. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2011.
- ^ Meynell, G.G. “The French Academy of Sciences, 1666–91: A reassessment of the French Académie royale des sciences under Colbert (1666–83) and Louvois (1683–91)”. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2011.
- ^ Ziman, J.M. (1980). “The proliferation of scientific literature: a natural process”. Science 208 (4442): 369–371. doi:10.1126/science.7367863. PMID 7367863.
- ^ Subramanyam, Krishna; Subramanyam, Bhadriraju (1981). Scientific and Technical Information Resources. CRC Press. ISBN 0-8247-8297-6. OCLC 232950234.
- ^ “MEDLINE Fact Sheet”. Washington DC: United States National Library of Medicine. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2011.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
(bằng tiếng Việt)
- Khoa học và các khoa học: La science et les sciences. Gilles-Gaston Granger; Phan Ngọc, Phan Thiều dịch. NXB Thế giới, 1995, 147tr, (Tôi biết gì? Que sais-je? Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại)
- Danh từ, thuật ngữ khoa học công nghệ và khoa học về khoa học. B.s: Đỗ Công Tuấn (ch.b), Nguyễn Tiến Đức, Lê Thị Hoài An. NXB Khoa học kỹ thuật, Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, 2001, 179tr
- Từ điển khoa học và kỹ thuật Anh-Việt: Khoảng 95.000 mục từ. B.s: Trương Cam Bảo, Nguyễn Văn Hồi, Phương Xuân Nhàn. NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2002, 1220tr
(bằng tiếng Anh)
- The origins of modern science 1300 - 1800. H. Butterfield - New York: The Macmillan company, c 1958, x, 242tr
- Science in History. J. D. Bernal - 4th ed. - Cambridge: The M.I.T Press, c 1969, Tr. 695-1003, XXV
- The history of science in western civilization. L. Pearce Williams, Henry John Steffens University press of America, 1977
- Studies in history of sciences. Ed.: S. Chatterfee,. - Calcutta: The Asiatic society, 1997, XIII, 240tr
- Feyerabend, Paul (2005). Science, history of the philosophy, as cited in Honderich, Ted (2005). The Oxford companion to philosophy. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0199264791. OCLC 173262485. of. Oxford Companion to Philosophy. Oxford.
- Feynman, R.P. (1999). The Pleasure of Finding Things Out: The Best Short Works of Richard P. Feynman. Perseus Books Group. ISBN 0465023959. OCLC 181597764.
- Papineau, David. (2005). Science, problems of the philosophy of., as cited in Honderich, Ted (2005). The Oxford companion to philosophy. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0199264791. OCLC 173262485.
- Parkin, D (1991). “Simultaneity and Sequencing in the Oracular Speech of Kenyan Diviners”. Trong Philip M. Peek. African Divination Systems: Ways of Knowing. Indianapolis, IN: Đại học Indiana Press..
- Stanovich, Keith E (2007). How to Think Straight About Psychology. Boston: Pearson Education.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Augros, Robert M., Stanciu, George N., "The New Story of Science: mind and the universe", Lake Bluff, Ill.: Regnery Gateway, c1984. ISBN 0-89526-833-7
- Baxter, Charles "Myth versus science in educational systems"PDF (66.4 KB)
- Becker, Ernest (1968). The structure of evil; an essay on the unification of the science of man. New York: G. Braziller.
- Cole, K. C., Things your teacher never told you about science: Nine shocking revelations Newsday, Long Island, New York, 23 tháng 3, 1986, pg 21+
- Feynman, Richard "Cargo Cult Science"
- Gopnik, Alison, "Finding Our Inner Scientist", Daedalus, Winter 2004.
- Krige, John, and Dominique Pestre, eds., Science in the Twentieth Century, Routledge 2003, ISBN 0-415-28606-9
- Kuhn, Thomas, The Structure of Scientific Revolutions, 1962.
- McComas, William F. "The principal elements of the nature of science: Dispelling the myths"PDF (189 KB) Rossier School of Education, University of Southern California. Direct Instruction News. Spring 2002 24–30.
- Obler, Paul C.; Estrin, Herman A. (1962). The New Scientist: Essays on the Methods and Values of Modern Science. Anchor Books, Doubleday.
- Thurs, Daniel Patrick (2007). Science Talk: Changing Notions of Science in American Popular Culture. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press. tr. 22–52. ISBN 978-0-8135-4073-3.
- Levin, Yuval (2008). Imagining the Future: Science and American Democracy. New York, Encounter Books. ISBN 1-59403-209-2
- Stephen Gaukroger. The Emergence of a Scientific Culture: Science and the Shaping of Modernity 1210-1685. Oxford, Clarendon Press, 2006, 576 pp.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Tin tức
- Nature News. Science news by the journal Nature
- New Scientist. An weekly magazine published by Reed Business Information
- ScienceDaily
- Science Newsline
- Sciencia
- Discover Magazine
- Irish Science News from Discover Science & Engineering
- Science Stage Scientific Videoportal and Community
Tài liệu
- Euroscience:
- Euroscience Open Forum (ESOF)
- Science Council
- Science Development in the Latin American docta
- Classification of the Sciences Dictionary of the History of Ideas
- "Nature of Science" University of California Museum of Paleontology
- United States Science Initiative. Selected science information provided by U.S. Government agencies, including research and development results.

markdown:
# Khoa học
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Scientists_montage.jpg/220px-Scientists_montage.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Scientists_montage.jpg/220px-Scientists_montage.jpg)
Dòng thứ 1 -
[Archimedes](/wiki/Archimedes), [Aristotle](/wiki/Aristoteles), [Ibn al-Haytham](/wiki/Alhazen), [Leonardo da Vinci](/wiki/Leonardo_da_Vinci), [Galileo Galilei](/wiki/Galileo_Galilei), [Antonie van Leeuwenhoek](/wiki/Antonie_van_Leeuwenhoek);
Dòng thứ 2 -
[Isaac Newton](/wiki/Isaac_Newton), [James Hutton](/wiki/James_Hutton), [Antoine Lavoisier](/wiki/Antoine_Lavoisier), [John Dalton](/wiki/John_Dalton), [Charles Darwin](/wiki/Charles_Darwin), [Gregor Mendel](/wiki/Gregor_Mendel);
Dòng thứ 3 -
[Louis Pasteur](/wiki/Louis_Pasteur), [James Clerk Maxwell](/wiki/James_Clerk_Maxwell), [Henri Poincaré](/wiki/Henri_Poincar%C3%A9), [Sigmund Freud](/wiki/Sigmund_Freud), [Nikola Tesla](/wiki/Nikola_Tesla), [Max Planck](/wiki/Max_Planck);
Dòng thứ 4 -
[Ernest Rutherford](/wiki/Ernest_Rutherford), [Marie Curie](/wiki/Marie_Curie), [Albert Einstein](/wiki/Albert_Einstein), [Niels Bohr](/wiki/Niels_Bohr), [Erwin Schrödinger](/wiki/Erwin_Schr%C3%B6dinger), [Enrico Fermi](/wiki/Enrico_Fermi);
Dòng cuối -,
[Alan Turing](/wiki/Alan_Turing), [Richard Feynman](/wiki/Richard_Feynman), [E. O. Wilson](/w/index.php?title=E._O._Wilson&action=edit&redlink=1), [Jane Goodall](/wiki/Jane_Goodall), [Stephen Hawking](/wiki/Stephen_Hawking), [Neil de Grasse Tyson](/w/index.php?title=Neil_de_Grasse_Tyson&action=edit&redlink=1) **Khoa học** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *science*) là toàn bộ hoạt động có hệ thống nhằm xây dựng và tổ chức kiến thức dưới hình thức những lời giải thích và tiên đoán có thể kiểm tra được về vũ trụ. Thông qua các phương pháp kiểm soát, [nhà khoa học](/wiki/Nh%C3%A0_khoa_h%E1%BB%8Dc) sử dụng cách [quan sát](/w/index.php?title=Quan_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1) các dấu hiệu biểu hiện mang tính vật chất và [bất thường](/w/index.php?title=B%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) của [tự nhiên](/wiki/T%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) nhằm thu thập thông tin, rồi sắp xếp các thông tin đó thành dữ liệu để phân tích nhằm giải thích cách thức hoạt động, tồn tại của sự vật [hiện tượng](/wiki/Hi%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%A3ng). Một trong những cách thức đó là phương pháp [thử nghiệm](/w/index.php?title=Th%E1%BB%AD_nghi%E1%BB%87m&action=edit&redlink=1) nhằm [mô phỏng](/w/index.php?title=M%C3%B4_ph%E1%BB%8Fng&action=edit&redlink=1) hiện tượng tự nhiên dưới điều kiện kiểm soát được và các ý tưởng thử nghiệm. Tri thức trong khoa học là toàn bộ lượng thông tin mà các nghiên cứu đã tích lũy được. Định nghĩa về khoa học được chấp nhận phổ biến rằng khoa học là [tri thức](/wiki/Tri_th%E1%BB%A9c) tích cực đã được [hệ thống hóa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1).
Trong
[tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), "khoa học", "kỹ thuật", và "công nghệ" đôi khi được dùng với nghĩa tương tự nhau hay được ghép lại với nhau (chẳng hạn " [khoa học kỹ thuật](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt)"). Tuy vậy, khoa học khác với [kỹ thuật](/wiki/K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt) và [công nghệ](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87). Kỹ thuật là việc ứng dụng kiến thức khoa học, kinh tế, xã hội, và thực tiễn để thiết kế, xây dựng, và duy trì các cấu trúc, máy móc, thiết bị, hệ thống, vật liệu, và quá trình. Còn công nghệ là sự tạo ra, sự biến đổi, sử dụng, và kiến thức về các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức, nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã tồn tại, đạt được một mục đích, hay thực hiện một chức năng cụ thể.
## Mục lục
[1 Lịch sử và triết học khoa học](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_v.C3.A0_tri.E1.BA.BFt_h.E1.BB.8Dc_khoa_h.E1.BB.8Dc) [2 Phân loại cơ bản](#Ph.C3.A2n_lo.E1.BA.A1i_c.C6.A1_b.E1.BA.A3n) [3 Triết học khoa học](#Tri.E1.BA.BFt_h.E1.BB.8Dc_khoa_h.E1.BB.8Dc) [4 Khoa học thực nghiệm](#Khoa_h.E1.BB.8Dc_th.E1.BB.B1c_nghi.E1.BB.87m) [5 Cộng đồng khoa học](#C.E1.BB.99ng_.C4.91.E1.BB.93ng_khoa_h.E1.BB.8Dc) [6 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [7 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [8 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [9 Đọc thêm](#.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [10 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử và triết học khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=1)]
### Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=2)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Riccio_Melone_a_Capo_Caccia_adventurediving.it.jpg/220px-Riccio_Melone_a_Capo_Caccia_adventurediving.it.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Riccio_Melone_a_Capo_Caccia_adventurediving.it.jpg/220px-Riccio_Melone_a_Capo_Caccia_adventurediving.it.jpg)
[Aristotle](/wiki/Aristoteles)và [Quản Trọng](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3n_T%E1%BB%AD_(v%C4%83n_b%E1%BA%A3n)&action=edit&redlink=1)(thế kỷ 4 TCN), một ví dụ về [khám phá khoa học đồng thời](/w/index.php?title=%C4%90a_ph%C3%A1t_minh&action=edit&redlink=1), đề cập rằng một số loài [động vật biển](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)phụ thuộc vào chu kỳ mặt trăng, và chúng gia tăng và giảm kích thước theo trăng tròn và trăng khuyết. Aristotle đã đề cập cụ thể đến loài [cầu gai](/wiki/C%E1%BA%A7u_gai), như trên hình. [[1]](#cite_note-1)
Khoa học theo nghĩa rộng đã tồn tại trước kỷ nguyên hiện đại, và trong nhiều nền văn minh cổ, nhưng khoa học hiện đại đánh dấu một bước phát triển vượt bật khác biệt rất xa trong cách tiếp cận của nó so với thời kỳ trước đó. Những thành công từ những kết quả mà nó mang lại đã làm cho định nghĩa khoa học theo nghĩa chặt chẽ hơn thì nó gắn liền với giai đoạn hiện này. Từ trước kỷ nguyên hiện đại rất lâu, cũng có một bước chuyển biến quan trong khác đó là sự phát triển
[triết học tự nhiên](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) cổ đại trong thế giới nói tiếng Hy Lạp cổ.
#### Tiền triết học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=3)]
Khoa học theo nghĩa nguyên thủy của nó là một từ chỉ kiến thức hơn là một từ chỉ việc theo đuổi kiến thức. Đặc biệt, nó là một loại kiến thức mà con người có thể giao tiếp và chia sẻ với nhau. Ví dụ như kiến thức về sự vận động của những vật trong tự nhiên đã được thu thập trong thời gian dài trước khi được chép thành lịch sử và dẫn đến sự phát triển tư duy trừu tượng phức tạp, như được thể hiện qua công trình xây dựng các loại lịch phức tạp, các kỹ thuật chế biến thực vật có độc để có thể ăn được, và các công trình xây dựng như các
[kim tự tháp](/wiki/Kim_t%E1%BB%B1_th%C3%A1p). Tuy nhiên, không có sự phân định rõ ràng giữa kiến thức về những điều thực tế đã diễn ra trong mỗi cộng đồng và các kiểu kiến thức chung khác như thần thoại hoặc truyền thuyết.
#### Nghiên cứu triết học về tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=4)]
Trước khi phát minh hay khám phá ra
[khái niệm](/wiki/Kh%C3%A1i_ni%E1%BB%87m) về " [tự nhiên](/wiki/T%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn)" ( [tiếng Hy Lạp cổ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95) *phusis*), của các nhà triết học tiền Socratic, các từ tương tự có khuynh hướng được dùng để miêu tả "cách" *tự nhiên* mà một cái cây phát triển, và ví dụ như "cách" mà một bộ tộc tôn thờ một vị thần đặc biệt nào đó. Vì lẽ đó, có thể xem những người này là những nhà triết học đầu tiên theo nghĩa hẹp, và cũng là những người đầu tiên phân biệt rõ ràng giữa "tự nhiên" và "tục lệ" theo. [2] Do đó, khoa học đã được phân biệt là kiến thức về tự nhiên, và những gì là sự thật đối với mỗi cộng đồng, và tên gọi của việc theo đuổi những kiến thức như thế là triết học — lĩnh vực của những nhà vật lý-triết học đầu tiên. Họ chủ yếu là những người suy đoán hoặc [[3]](#cite_note-3) [các nhà lý thuyết](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt), đặc biệt quan tâm đến [thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc). Ngược lại, việc cố gắng sử dụng kiến thức về tự nhiên để bắt chước tự nhiên được nìn thấy bởi các nhà khoa học cổ điển như là một điều thích thú phù hợp hơn đối với các nghệ nhân hạng thấp hơn. [[4]](#cite_note-4)
## Phân loại cơ bản[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=5)]
Các lĩnh vực khoa học thường được chia thành hai nhóm chính: khoa học tự nhiên, nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên (kể cả đời sống sinh học) và khoa học xã hội, nghiên cứu hành vi con người và xã hội. Những nhóm chính là khoa học thực nghiệm, trong đó kiến thức phải được dựa trên những hiện tượng quan sát được và có khả năng được thử nghiệm để kiểm nghiệm tính đúng đắn của nó bởi các nhà nghiên cứu khác nhau làm việc trong cùng điều kiện
. Ngoài ra còn có các ngành liên quan được nhóm lại thành các khoa học liên ngành và khoa học ứng dụng, chẳng hạn như khoa học kỹ thuật và khoa học sức khỏe. Các thể loại khoa học này có thể bao gồm các yếu tố của các ngành khoa học khác nhưng thường có thuật ngữ và cơ quan chuyên môn riêng. [5] [[6]](#cite_note-6)
Khoa học thuần túy là các môn học bao gồm các phương diện triết lý, tôn giáo, khoa học, tín ngưỡng, xã hội học, nhân chủng học, chính trị học, luận lý học, đạo đức học, tâm lý học, phân tâm học, thần kinh bệnh học, ngôn ngữ học, tôn giáo học huyền bí học. Khoa học ứng dụng là khoa học chính xác sử dụng các kiến thức thuộc một hay nhiều lĩnh vực của
[khoa học tự nhiên](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) và [khoa học xã hội](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) để giải quyết những vấn đề thực tế. Nó có liên hệ mật thiết hoặc đồng nhất với kỹ nghệ. Khoa học ứng dụng có thể sử dụng để phát triển [công nghệ](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87).
Toán học, được phân loại là khoa học thuần túy, có cả sự tương đồng và khác biệt với các ngành khoa học tự nhiên và xã hội. Nó tương tự như khoa học thực nghiệm ở chỗ nó bao gồm một phương pháp nghiên cứu khách quan, thận trọng và có hệ thống lĩnh vực kiến thức. Nó là khác nhau vì để xác minh kiến thức, toán học sử dụng phương pháp
[tiên nghiệm](/wiki/Ti%C3%AAn_nghi%E1%BB%87m) hơn là phương pháp thực nghiệm . Khoa học thuần túy, trong đó bao gồm các số liệu thống kê và logic, có vai trò quan trọng đối với các ngành khoa học thực nghiệm. Các tiến bộ trong khoa học thuần túy thường dẫn đến những tiến bộ lớn trong các ngành khoa học thực nghiệm. Các ngành khoa học thuần túy rất cần thiết trong việc hình thành các giả thuyết, lý thuyết và định luật, [5] cả hai phát hiện và mô tả bằng làm thế nào sự việc xảy ra (khoa học tự nhiên) và con người suy nghĩ và hành động như thế nào (khoa học xã hội). [[5]](#cite_note-Popper-5)
## Triết học khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=6)]
## Khoa học thực nghiệm[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=7)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tycho_instrument_sextant_mounting_19.jpg/220px-Tycho_instrument_sextant_mounting_19.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tycho_instrument_sextant_mounting_19.jpg/220px-Tycho_instrument_sextant_mounting_19.jpg)
[Thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)trở nên chính xác hơn sau khi [Tycho Brahe](/wiki/Tycho_Brahe)đã tạo ra các thiết bị khoa học sử dụng trong việc đo góc giữa các [chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao)trước khi phát minh ra [kính thiên văn](/wiki/K%C3%ADnh_vi%E1%BB%85n_v%E1%BB%8Dng). [Các quan sát của Brahe](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_quan_s%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Tycho&action=edit&redlink=1)là nền tảng cho [nguyên lý Kepler](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_l%C3%BD_Kepler&action=edit&redlink=1).
"Nếu một người bắt đầu bằng một sự chắc chắn, anh ta sẽ kết thúc trong sự hoài nghi; nhưng nếu bắt đầu bằng nội dung nghi ngờ, anh ta sẽ kết thúc trong sự chắn chắn." —
[Francis Bacon](1605) , Book 1, v, 8 [The Advancement of Learning] [[7]]
Một quan điểm hoài nghi, cần sự chứng minh, là những gì đã được thực hiện bằng thực tiễn trong khoảng 10.000 năm trước đây, với
[Alhazen](/wiki/Alhazen), *, theo Bacon (1605), và Doubts Concerning Ptolemy* [C. S. Peirce](/w/index.php?title=C._S._Peirce&action=edit&redlink=1)(1839–1914), họ đã ghi nhận rằng một [cộng đồng](#Scientific_community)sau đó sẽ thành lập để giải quyết những điểm nghi ngờ này. Các phương pháp tìm tòi/tìm hiểu một vấn đề đã được biết trong hàng ngàn năm, và đã triển khai từ lý thuyết thành thực tiễn. Ví dụ như dùng cách [[8]](#cite_note-8) [đo lường](/wiki/%C4%90o_l%C6%B0%E1%BB%9Dng)là cách tiếp cận thực tế để giải quyết các tranh chấp trong cộng đồng. [John Ziman](/w/index.php?title=John_Ziman&action=edit&redlink=1) chỉ ra rằng việc nhận dạng yếu tố [liên chủ thể](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83&action=edit&redlink=1) là nền tảng cho sự sáng tạo của tất cả tri thức khoa học. Ziman cho thấy làm thế nào mà các nhà khoa học có thể xác định được những yếu tố liên quan này qua nhiều thế kỷ: [9] [Needham 1954](#CITEREFNeedham1954)(minh họa trang 164) cho thấy làm thế nào các nhà thực vật học phương tây được đào tạo ngày nay có thể xác định loài *từ các ảnh được chụp từ các loại được liệu của Trung Quốc từ thế kỷ 16,* [Artemisia alba](/wiki/Artemisia_absinthium) và Ziman xem khả năng này là 'khả năng chấp nhận' ('perceptual consensibility'). [[10]](#cite_note-10) Ziman sau đó thực hiện consensibility, dẫn đến điểm đồng thuận, rồi tiêu chuẩn đánh giá về kiến thức đáng tin cậy. [[11]](#cite_note-11) [[12]](#cite_note-12)
### Đo lường[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=8)]
Đo lường cung cấp các chuẩn mực về độ lớn trong
[quan sát](/w/index.php?title=Quan_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1) và [thí nghiệm](/wiki/Th%C3%AD_nghi%E1%BB%87m), là một bước quan trọng trong nghiên cứu khoa học ( [khoa học tự nhiên](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) và [khoa học xã hội](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_x%C3%A3_h%E1%BB%99i)).
Trong
[vật lý](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD) và [công nghệ](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87), đo lường được thực hiện bằng cách so sánh giữa đại lượng vật lý cần đo với đại lượng vật lý cùng thể loại, nhưng ở những điều kiện tiêu chuẩn (thường là không thay đổi theo [thời gian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_gian)) gọi là [đơn vị đo](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_%C4%91o). Việc đo này đem lại một [con số](/wiki/Con_s%E1%BB%91) thể hiện mối liên hệ về độ lớn giữa đại lượng cần đo và đơn vị đo. Đồng thời, nếu có thể, đo lường cũng cho biết [sai số](/wiki/Sai_s%E1%BB%91) của con số trên ( **sai số phép đo**).
### Đơn vị SI[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=9)]
### Toán học và khoa học thuần túy[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=10)] [Toán học](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc) là thành phần thiết yếu trong khoa học. Một trong những chức năng quan trọng của toán học trong khoa học là nó đóng vai trò trong việc thể hiện những "mô hình" khoa học. Việc quan sát và thu thập các số liệu đo đạc, cũng như các giả thiết và dự đoán, thường đòi hỏi việc sử dụng nhiều kiến thức về toán học. Ví dụ như [số học](/wiki/S%E1%BB%91_h%E1%BB%8Dc), [đại số](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%91), [hình học](/wiki/H%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc), [lượng giác](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A3ng_gi%C3%A1c) và [vi tích phân](/wiki/Vi_t%C3%ADch_ph%C3%A2n) tất cả đều cần thiết cho [vật lý học](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc).
Những ứng dụng của
[khoa học máy tính](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) nhằm mô phỏng các hiện trạng của thế giới thực giúp cho con người hiểu rõ hơn về các vấn đề khoa học hơn là cách tiếp cận chỉ từ toán học thuần túy. Theo [Society for Industrial and Applied Mathematics](/w/index.php?title=Society_for_Industrial_and_Applied_Mathematics&action=edit&redlink=1), công cụ tính toán bằng máy tính hiện quan trọng như học thuyết và thí nghiệm trong tri thức khoa học tiên tiến. [[13]](#cite_note-13)
### Phương pháp khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=11)]
## Cộng đồng khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=12)]
Cộng đồng khoa học là nhóm bao gồm tất cả các nhà khoa học, trong đó có các nhóm nhỏ các nhà khoa học làm việc chuyên về các lĩnh vực khoa học, và trong các tổ chức cụ thể; bao gồm các hoạt động liên ngành và xuyên tổ chức.
### Các tổ chức khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=13)]
Các cộng đồng học thuật với mục đích trao đổi thông tin và phát huy tư tưởng khoa học và thực nghiệm đã tồn tại từ
[thời kỳ Phục Hưng](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_H%C6%B0ng). Viện nghiên cứu cổ nhất còn tồn tại là [14] *ở Ý, viện này được thành lập năm 1603.* [Accademia dei Lincei](/w/index.php?title=Accademia_dei_Lincei&action=edit&redlink=1) [[15]](#cite_note-15) [Viện hàn lâm khoa học](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_h%C3%A0n_l%C3%A2m_khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)quốc gia là các tổ chức khoa học đặc biệt và chỉ có ở một số quốc gia, như sớm nhất là [Royal Society](/wiki/H%E1%BB%99i_Ho%C3%A0ng_gia_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n)của Anh thành lập năm 1660 và của Pháp là [[16]](#cite_note-16) *thành lập năm 1666.* [Académie des Sciences](/wiki/Vi%E1%BB%87n_H%C3%A0n_l%C3%A2m_Khoa_h%E1%BB%8Dc_Ph%C3%A1p) [[17]](#cite_note-17)
### Văn liệu khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=14)]
Có nhiều dạng văn liệu khoa học được xuất bản.
Các [18] [tạp chí khoa học](/w/index.php?title=T%E1%BA%A1p_ch%C3%AD_khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)có mục đích truyền thông và ghi nhận những kết quả nghiên cứu được thực hiện ở các trường đại học và những cơ sở (viện) có chức năng nghiên cứu khác. Các tạp chí khoa học đầu tiên là *sau đó là* [Journal des Sçavans](/w/index.php?title=Journal_des_S%C3%A7avans&action=edit&redlink=1) *, đã bắt đầu xuất bản năm 1665. Kể từ đó, tổng số các hoạt động xuất bản theo định kỳ tăng lên đều. Đến năm 1981, theo ước tính, số tạp chí khoa học và công nghệ đã xuất bản là 11.500.* [Philosophical Transactions](/w/index.php?title=Philosophical_Transactions_of_the_Royal_Society&action=edit&redlink=1) [[19]](#cite_note-19) [Thư viện Y quốc gia Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Y_qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)( *United States National Library of Medicine*) hiện có số đầu mục tạp chí là 5.516 bao gồm các bài báo liên quan đến khoa học đời sống. Mặc dù các tạp chí được viết bằng 39 ngôn ngữ khác nhau, nhưng có đến 91% số bài báo được viết bằng tiếng Anh. [[20]](#cite_note-20)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=15)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-1) [Needham 1954](#CITEREFNeedham1954), tr. 150 **See the quotation in** [^](#cite_ref-2) [Homer](/wiki/H%C3%B3m%C4%93ros)(8th c. BCE) *Odyssey*10.302-3 **"Progress or Return" in An Introduction to Political Philosophy: Ten Essays by Leo Strauss. (Expanded version of Political Philosophy: Six Essays by Leo Strauss, 1975.) Ed. Hilail Gilden. Detroit: Wayne State UP, 1989.** [^](#cite_ref-3) **Strauss and Cropsey eds. History of Political Philosophy, Third edition, p.209.** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** **ă** **â** [Popper, Karl](/wiki/Karl_Popper)(2002) [1959]. *The Logic of Scientific Discovery*(ấn bản 2). New York, NY: Routledge Classics. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-415-27844-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-415-27844-9). [OCLC](/wiki/OCLC) [59377149](//www.worldcat.org/oclc/59377149). **See: Editorial Staff (ngày 7 tháng 3 năm 2008).** [^](#cite_ref-6) [“Scientific Method: Relationships among Scientific Paradigms”](http://www.seedmagazine.com/news/2007/03/scientific_method_relationship.php). Seed magazine. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007. **If a man will begin with certainties, he shall end in doubts; but if he will be content to begin with doubts, he shall end in certainties** [^](#cite_ref-7) **In mathematics,** [^](#cite_ref-8) [Plato](/wiki/Platon)'s *demonstrates that it is possible to know logical propositions, such as the* [Meno](/w/index.php?title=Meno&action=edit&redlink=1) [Pythagorean theorem](/w/index.php?title=Pythagorean_theorem&action=edit&redlink=1), and even to prove them, as cited by [Crease 2009](#CITEREFCrease2009), tr. 35–41 **Ziman cites** [^](#cite_ref-9) [Polanyi 1958](#CITEREFPolanyi1958)chapter 12, as referenced in [Ziman 1978](#CITEREFZiman1978), tr. 44 [^](#cite_ref-10) [Ziman 1978](#CITEREFZiman1978), tr. 46–47 [^](#cite_ref-11) [Ziman 1978](#CITEREFZiman1978), tr. 46 [^](#cite_ref-12) [Ziman 1978](#CITEREFZiman1978), tr. 104. [^](#cite_ref-13) [Graduate Education for Computational Science and Engineering](http://www.siam.org/students/resources/report.php), SIAM Working Group on CSE Education. Truy cập 2008-04-27. **Parrott, Jim (ngày 9 tháng 8 năm 2007).** [^](#cite_ref-14) [“Chronicle for Societies Founded from 1323 to 1599”](http://www.scholarly-societies.org/1599andearlier.html). Scholarly Societies Project. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007. [^](#cite_ref-15) [“Accademia Nazionale dei Lincei”](http://positivamente.lincei.it/)(bằng Italian). 2006. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007. [^](#cite_ref-16) [“History of the Royal Society”](http://royalsociety.org/about-us/history/). The Royal Society. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2011. **Meynell, G.G.** [^](#cite_ref-17) [“The French Academy of Sciences, 1666–91: A reassessment of the French Académie royale des sciences under Colbert (1666–83) and Louvois (1683–91)”](http://www.haven.u-net.com/6text_7B2.htm#Appendix%202). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2011. [^](#cite_ref-18) [Ziman, J.M.](/w/index.php?title=John_Ziman&action=edit&redlink=1)(1980). “The proliferation of scientific literature: a natural process”. *Science* **208**(4442): 369–371. [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.7367863](http://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.7367863). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [7367863](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7367863). **Subramanyam, Krishna; Subramanyam, Bhadriraju (1981).** [^](#cite_ref-19) *Scientific and Technical Information Resources*. CRC Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8247-8297-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8247-8297-6). [OCLC](/wiki/OCLC) [232950234](//www.worldcat.org/oclc/232950234). [^](#cite_ref-20) [“MEDLINE Fact Sheet”](http://www.nlm.nih.gov/pubs/factsheets/medline.html). Washington DC: [United States National Library of Medicine](/w/index.php?title=United_States_National_Library_of_Medicine&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2011.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=17)]
(bằng
[tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t))
- Khoa học và các khoa học: La science et les sciences. Gilles-Gaston Granger; Phan Ngọc, Phan Thiều dịch. NXB Thế giới, 1995, 147tr, (Tôi biết gì? Que sais-je? Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại)
- Danh từ, thuật ngữ khoa học công nghệ và khoa học về khoa học. B.s: Đỗ Công Tuấn (ch.b), Nguyễn Tiến Đức, Lê Thị Hoài An. NXB Khoa học kỹ thuật, Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, 2001, 179tr
- Từ điển khoa học và kỹ thuật Anh-Việt: Khoảng 95.000 mục từ. B.s: Trương Cam Bảo, Nguyễn Văn Hồi, Phương Xuân Nhàn. NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2002, 1220tr
(bằng
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh))
- The origins of modern science 1300 - 1800. H. Butterfield - New York: The Macmillan company, c 1958, x, 242tr
- Science in History. J. D. Bernal - 4th ed. - Cambridge: The M.I.T Press, c 1969, Tr. 695-1003, XXV
- The history of science in western civilization. L. Pearce Williams, Henry John Steffens University press of America, 1977
- Studies in history of sciences. Ed.: S. Chatterfee,. - Calcutta: The Asiatic society, 1997, XIII, 240tr
[Feyerabend, Paul](/w/index.php?title=Paul_Feyerabend&action=edit&redlink=1)(2005). *Science, history of the philosophy*, as cited in Honderich, Ted (2005). *The Oxford companion to philosophy*. Oxford [Oxfordshire](/wiki/Oxfordshire): Oxford University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0199264791](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0199264791). [OCLC](/wiki/OCLC) [173262485](//www.worldcat.org/oclc/173262485). of. *Oxford Companion to Philosophy. Oxford.*
- Feynman, R.P. (1999).
*The Pleasure of Finding Things Out: The Best Short Works of Richard P. Feynman*. Perseus Books Group. [ISBN](/wiki/ISBN) [0465023959](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0465023959). [OCLC](/wiki/OCLC) [181597764](//www.worldcat.org/oclc/181597764). [Papineau, David](/w/index.php?title=David_Papineau&action=edit&redlink=1). (2005). *Science, problems of the philosophy of.*, as cited in Honderich, Ted (2005). *The Oxford companion to philosophy*. Oxford [Oxfordshire](/wiki/Oxfordshire): Oxford University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0199264791](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0199264791). [OCLC](/wiki/OCLC) [173262485](//www.worldcat.org/oclc/173262485).
- Parkin, D (1991). “Simultaneity and Sequencing in the Oracular Speech of Kenyan Diviners”. Trong Philip M. Peek.
*African Divination Systems: Ways of Knowing*. Indianapolis, IN: Đại học Indiana Press..
- Stanovich, Keith E (2007).
*How to Think Straight About Psychology*. Boston: Pearson Education.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=18)]
- Augros, Robert M., Stanciu, George N., "The New Story of Science: mind and the universe", Lake Bluff, Ill.: Regnery Gateway, c1984.
[ISBN 0-89526-833-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0895268337)
- Baxter, Charles
["Myth versus science in educational systems"](http://www.adihome.org/phpshop/pdf/articles/DIN_02_01_10.pdf) [Becker, Ernest](/w/index.php?title=Ernest_Becker&action=edit&redlink=1)(1968). *The structure of evil; an essay on the unification of the science of man*. New York: G. Braziller.
- Cole, K. C.,
*Things your teacher never told you about science: Nine shocking revelations* [Newsday](/w/index.php?title=Newsday&action=edit&redlink=1), [Long Island, New York](/wiki/Long_Island), 23 tháng 3, 1986, pg 21+
- Feynman, Richard
["Cargo Cult Science"](http://calteches.library.caltech.edu/51/02/CargoCult.pdf)
- Gopnik, Alison,
["Finding Our Inner Scientist"](http://www.amacad.org/publications/winter2004/gopnik.pdf), [Daedalus](/w/index.php?title=Daedalus_(nh%E1%BA%ADt_b%C3%A1o)&action=edit&redlink=1), Winter 2004.
- Krige, John, and Dominique Pestre, eds.,
*Science in the Twentieth Century*, Routledge 2003, [ISBN 0-415-28606-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415286069) [Kuhn, Thomas](/w/index.php?title=Thomas_Samuel_Kuhn&action=edit&redlink=1), *, 1962.* [The Structure of Scientific Revolutions](/w/index.php?title=The_Structure_of_Scientific_Revolutions&action=edit&redlink=1)
- McComas, William F.
["The principal elements of the nature of science: Dispelling the myths"](http://earthweb.ess.washington.edu/roe/Knowability_590/Week2/Myths%20of%20Science.pdf) [Rossier School of Education](/w/index.php?title=Rossier_School_of_Education&action=edit&redlink=1), [University of Southern California](/w/index.php?title=University_of_Southern_California&action=edit&redlink=1). Direct Instruction News. **Spring 2002**24–30.
- Obler, Paul C.; Estrin, Herman A. (1962).
*The New Scientist: Essays on the Methods and Values of Modern Science*. [Anchor Books](/w/index.php?title=Anchor_Books&action=edit&redlink=1), Doubleday.
- Thurs, Daniel Patrick (2007).
*Science Talk: Changing Notions of Science in American Popular Culture*. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press. tr. 22–52. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8135-4073-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8135-4073-3). [Levin, Yuval](/w/index.php?title=Yuval_Levin&action=edit&redlink=1)(2008). *Imagining the Future: Science and American Democracy*. New York, Encounter Books. [ISBN 1-59403-209-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1594032092)
- Stephen Gaukroger.
*The Emergence of a Scientific Culture: Science and the Shaping of Modernity 1210-1685.*Oxford, [Clarendon Press](/w/index.php?title=Clarendon_Press&action=edit&redlink=1), 2006, 576 pp.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=19)]
|Tìm thêm về
|Khoa học tại
|
|![]()
[Từ điển](//vi.wiktionary.org/wiki/Special:Search/khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wiktionary ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Sách](//vi.wikibooks.org/wiki/Special:Search/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikibooks ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
[Cẩm nang du lịch](//vi.wikivoyage.org/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikivoyage ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Hồ sơ](//vi.wikiquote.org/wiki/Special:Search/Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikiquote ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](//vi.wikisource.org/wiki/Special:Search/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikisource ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Hình ảnh và phương tiện](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Science)ở Commons ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](http://en.wikinews.org/wiki/Special:Search/Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikinews ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài liệu giáo dục](http://en.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Khoa_h%E1%BB%8Dc)ở Wikiversity **Tin tức** [Nature News](http://www.nature.com/news/). Science news by the journal [Nature](/w/index.php?title=Nature_(nh%E1%BA%ADt_b%C3%A1o)&action=edit&redlink=1) [New Scientist](http://www.newscientist.com/). An weekly magazine published by [Reed Business Information](/w/index.php?title=Reed_Business_Information&action=edit&redlink=1) [ScienceDaily](http://www.sciencedaily.com/) [Science Newsline](http://www.sciencenewsline.com/) [Sciencia](http://sciencia.org/) [Discover Magazine](http://www.discovermagazine.com/) [Irish Science News](http://www.science.ie/)from Discover Science & Engineering [Science Stage](http://sciencestage.com/)Scientific Videoportal and Community **Tài liệu** [Euroscience](http://www.euroscience.org/): [Euroscience Open Forum](http://www.euroscience.org/esof.html)(ESOF)
-
[Science Council](http://www.sciencecouncil.org/DefiningScience.php) [Science Development in the](http://www.en.argentina.ar/_en/science-and-education/) *Latin American docta* [Classification of the Sciences](http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-57)Dictionary of the History of Ideas ["Nature of Science"](http://evolution.berkeley.edu/evosite/nature/index.shtml)University of California Museum of Paleontology [United States Science Initiative](http://www.science.gov). Selected science information provided by U.S. Government agencies, including research and development results.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
La Bazouge-du-Désert
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
La Bazouge-du-Désert (tiếng Breton: Bazeleg-an-Dezerzh, Gallo: La Bazój-du-Dezèrt) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Người dân ở La Bazouge-du-Désert được gọi là Bazougeais.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Mayors of Ille-et-Vilaine Association (tiếng Pháp);
- INSEE (tiếng Anh);
- IGN (tiếng Anh)

markdown:
# La Bazouge-du-Désert
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brittany](/wiki/Brittany) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Ille-et-Vilaine](/wiki/Ille-et-Vilaine) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(9,50 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [35018](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=35018-COM)/ [35420](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) **La Bazouge-du-Désert** ( [tiếng Breton](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Breton): *Bazeleg-an-Dezerzh*, [Gallo](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Gallo&action=edit&redlink=1): *La Bazój-du-Dezèrt*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Ille-et-Vilaine) của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Ille-et-Vilaine](/wiki/Ille-et-Vilaine), thuộc vùng [Bretagne](/wiki/Bretagne), miền tây bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&action=edit§ion=1)]
Người dân ở La Bazouge-du-Désert được gọi là
*Bazougeais*.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&action=edit§ion=3)] [Mayors of Ille-et-Vilaine Association](http://www.amf35.asso.fr) **(tiếng Pháp)**; [INSEE](http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp) **(tiếng Anh)**; [IGN](http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN) **(tiếng Anh)**
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Bazouge-du-D%C3%A9sert&action=edit§ion=4)]
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 31 Aug 2015 12:00:00 GMT


text:
Panorama
Panorama (trong Nhiếp ảnh) (có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp: πᾶν - "tất cả" và ὅραμα - "cảnh") là cách chụp hình một không gian dưới 1 góc rộng bất kì. Thuật ngữ Panorama còn được dùng nhiều trong sơn, vẽ, nhiếp ảnh, phim / video, hay mô hình ba chiều.
Mục lục
Lịch sử ra đời[sửa | sửa mã nguồn]
Khái niệm Panorama ban đầu được một họa sĩ người Ailen là Robert Barker sử dụng để mô tả bức tranh toàn cảnh của ông về Edinburgh. Năm 1792 có 1 cuộc triển lãm được khai mặc ở London lấy tên là "The Panorama".
Trong giữa thế kỷ 19, bức tranh toàn cảnh và các mô hình đã trở thành một cách rất phổ biến để đại diện cho phong cảnh và các sự kiện lịch sử. Khán giả châu Âu trong giai đoạn này đã vui mừng bởi các khía cạnh của ảo tưởng, đắm mình trong một bức tranh toàn cảnh 360o và cho cảm giác đứng trong một môi trường mới. Năm 1881, họa sĩ vẽ tranh biển Hà Lan Willem Hendrik Mesdag đã sáng tác và cho xuất bản "the Panorama Mesdag of The Hague" với chiều cao hơn 14 mét, đường kính 40 mét (chu vi khoảng 120 mét).
Panorama trong nhiếp ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Trong nhiếp ảnh, kỹ thuật chụp Panorama thường được dùng để chụp tranh phong cảnh theo chiều ngang. Máy ảnh thông thường chỉ chụp với một góc 90 độ nên người sử dụng khó có thể thu lại toàn cảnh không gian như họ mong muốn, còn panorama phải đạt ít nhất là 110 độ và đôi khi có thể lên đến 360 độ.
Ngày nay với việc sử dụng phổ biến của máy ảnh kỹ thuật số, các dòng máy ảnh chuyên nghiệp DSLR hoặc thậm chí dòng máy du lịch cũng cho phép người dùng dễ dàng ứng dụng kỹ thuật chụp Panorama nhờ các phần mềm có sẵn trong máy hoặc dùng AutoPano, Panorama Make, Photoshop.
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Ảnh panorama được chia làm nhiều loại, trong đó phổ biến nhất là các tác phẩm có khung hình rộng (chiều rộng lớn hơn nhiều lần chiều cao) và vertorama (vertical panorama - ghép nhiều ảnh với nhau theo chiều dọc), ngoài ra còn có polar (tạo thành hành tinh nhỏ), sphere (hình cầu), cubic (lập phương) cylindrical (hình trụ).v.v.
Một kiểu panorama khác là Polar Panorama, tức biến không gian thành một hành tinh nhỏ.
Gallery ảnh panorama về Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Panorama tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
- http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/giai-tri/2009/11/3ba159fe/
- Ảnh Panorama trên VAPA
- http://www.panoramio.com/user/1211247
- http://www.facebook.com/pages/Panoramavn/152589414773536
- Dương Vi Khoa chụp ảnh Panorama 64 tỉnh thành VTC 20:00 - Thứ Năm, 11/11/2010
- Bức ảnh panorama khổng lồ về Hà Nội Châu An, VnExpress 27/9/2010 | 09:14 GMT+7
- Khám phá bức ảnh 360 độ chụp từ tòa nhà cao nhất Việt Nam

markdown:
# Panorama
**Panorama** (trong [Nhiếp ảnh](/wiki/Nhi%E1%BA%BFp_%E1%BA%A3nh)) (có nguồn gốc từ [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): πᾶν - "tất cả" và ὅραμα - "cảnh") là cách chụp hình một không gian dưới 1 góc rộng bất kì. Thuật ngữ **Panorama** còn được dùng nhiều trong sơn, vẽ, nhiếp ảnh, phim / video, hay mô hình ba chiều.
|Bài viết này cần thêm
|(tháng 6 năm 2015)
## Mục lục
## Lịch sử ra đời[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=1)]
Khái niệm
**Panorama** ban đầu được một họa sĩ người Ailen là Robert Barker sử dụng để mô tả bức tranh toàn cảnh của ông về [Edinburgh](/wiki/Edinburgh). Năm 1792 có 1 cuộc triển lãm được khai mặc ở London lấy tên là "The Panorama".
Trong giữa thế kỷ 19, bức tranh toàn cảnh và các mô hình đã trở thành một cách rất phổ biến để đại diện cho phong cảnh và các sự kiện lịch sử. Khán giả châu Âu trong giai đoạn này đã vui mừng bởi các khía cạnh của ảo tưởng, đắm mình trong một bức tranh toàn cảnh 360
o và cho cảm giác đứng trong một môi trường mới. Năm 1881, họa sĩ vẽ tranh biển Hà Lan Willem Hendrik Mesdag đã sáng tác và cho xuất bản "the Panorama Mesdag of The Hague" với chiều cao hơn 14 mét, đường kính 40 mét (chu vi khoảng 120 mét).
## Panorama trong nhiếp ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=2)]
Trong nhiếp ảnh, kỹ thuật chụp
**Panorama** thường được dùng để chụp tranh phong cảnh theo chiều ngang. Máy ảnh thông thường chỉ chụp với một góc 90 độ nên người sử dụng khó có thể thu lại toàn cảnh không gian như họ mong muốn, còn panorama phải đạt ít nhất là 110 độ và đôi khi có thể lên đến 360 độ.
Ngày nay với việc sử dụng phổ biến của máy ảnh kỹ thuật số, các dòng
[máy ảnh chuyên nghiệp DSLR](/wiki/M%C3%A1y_%E1%BA%A3nh_ph%E1%BA%A3n_x%E1%BA%A1_%E1%BB%91ng_k%C3%ADnh_%C4%91%C6%A1n_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_s%E1%BB%91) hoặc thậm chí dòng máy du lịch cũng cho phép người dùng dễ dàng ứng dụng kỹ thuật chụp **Panorama** nhờ các phần mềm có sẵn trong máy hoặc dùng AutoPano, Panorama Make, [Photoshop](/wiki/Adobe_Photoshop).
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=3)]
Ảnh panorama được chia làm nhiều loại, trong đó phổ biến nhất là các tác phẩm có khung hình rộng (chiều rộng lớn hơn nhiều lần chiều cao) và
**vertorama** (vertical panorama - ghép nhiều ảnh với nhau theo chiều dọc), ngoài ra còn có polar (tạo thành hành tinh nhỏ), sphere (hình cầu), cubic (lập phương) cylindrical (hình trụ).v.v.
Một kiểu panorama khác là
**Polar Panorama**, tức biến không gian thành một hành tinh nhỏ.
## Gallery ảnh panorama về Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Panorama&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panorama&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
[Panorama](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Panoramics?uselang=vi) [Panorama](http://www.britannica.com/art/panorama-visual-arts)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica)(tiếng Anh) [http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/giai-tri/2009/11/3ba159fe/](http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/giai-tri/2009/11/3ba159fe/) [Ảnh Panorama](https://web.archive.org/web/20080209171328/http://www.vapa.org.vn/vie/modules.php?name=Forums&file=viewforum&f=33)trên VAPA [http://www.panoramio.com/user/1211247](http://www.panoramio.com/user/1211247) [http://www.facebook.com/pages/Panoramavn/152589414773536](http://www.facebook.com/pages/Panoramavn/152589414773536) [Dương Vi Khoa chụp ảnh Panorama 64 tỉnh thành](https://web.archive.org/web/20101115082010/http://news.goonline.vn/692-16028/ket-noi/duong-vi-khoa-chup-anh-panorama-64-tinh-thanh.htm)VTC 20:00 - Thứ Năm, 11/11/2010 [Bức ảnh panorama khổng lồ về Hà Nội](http://sohoa.vnexpress.net/tin-tuc/doi-song-so/buc-anh-panorama-khong-lo-ve-ha-noi-1511500.html)Châu An, VnExpress 27/9/2010 | 09:14 GMT+7 [Khám phá bức ảnh 360 độ chụp từ tòa nhà cao nhất Việt Nam](http://danviet.vn/quan-su/kham-pha-buc-anh-360-do-chup-tu-toa-nha-cao-nhat-viet-nam-5041.html)

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1065 frontend miss (0)


text:
Sipbachzell
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sipbachzell là một đô thị thuộc huyện Wels-Land thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị Sipbachzell có diện tích 25 kilômét vuông, dân số thời điểm năm 2006 là 1771 người.
Sipbachzell là một đô thị thuộc huyện Wels-Land thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị Sipbachzell có diện tích 25 kilômét vuông, dân số thời điểm năm 2006 là 1771 người.

markdown:
# Sipbachzell
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này cần thêm
|
|
|Sipbachzell
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_Austria.svg/22px-Flag_of_Austria.svg.png)
[Áo](/wiki/%C3%81o) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C3%81o) [Oberösterreich](/wiki/Ober%C3%B6sterreich) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Wels-Land](/wiki/Wels-Land) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Dữ liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31 tháng 12 2005)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.sipbachzell.at](http://www.sipbachzell.at) **Sipbachzell** là một đô thị thuộc [huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Wels-Land](/wiki/Wels-Land) thuộc [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C3%81o) [Oberösterreich](/wiki/Ober%C3%B6sterreich), [Áo](/wiki/%C3%81o). Đô thị Sipbachzell có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 25 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm năm [2006](/wiki/2006) là 1771 [người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di).

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Thập niên 840 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thiên niên kỷ
:
thiên niên kỷ 1
TCN
Thế kỷ
:
thế kỷ 10
TCN
–
thế kỷ 9
TCN
–
thế kỷ 8
TCN
Thập niên
:
thập niên 850
TCN
–
thập niên 840
TCN
–
thập niên 830
TCN
Năm:
849
TCN
848
TCN
847
TCN
846
TCN
845
TCN
844
TCN
843
TCN
842
TCN
841
TCN
840
TCN
Thể loại:
Sinh
–
Mất
–
Kiến trúc
Thành lập
–
Phá hủy
Thập niên 840 TCN
hay
thập kỷ 840 TCN
chỉ đến những năm từ
840 TCN
đến
849 TCN
.
Sự kiện
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Tham khảo
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Thập niên 840 TCN
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thập_niên_840_TCN&oldid=9550367
”
Thể loại
:
Thập niên 840 TCN
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bài viết
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Trích dẫn trang này
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Bahasa Melayu
Basa Sunda
Беларуская (тарашкевіца)
Bosanski
Català
Dansk
English
Español
Euskara
فارسی
Français
Italiano
Македонски
Oʻzbekcha/ўзбекча
Русский
Slovenčina
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
Татарча/tatarça
Winaray
粵語
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 09:41 ngày 31 tháng 12 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# Thập niên 840 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
||
|[Thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [thế kỷ 10 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_10_TCN)– **–** [thế kỷ 9 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9_TCN) [thế kỷ 8 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8_TCN) [Thập niên](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn): [thập niên 850 TCN](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_850_TCN)– **–** **thập niên 840 TCN** [thập niên 830 TCN](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_830_TCN) **Năm:** **Thể loại:** [Sinh](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_840_TCN&action=edit&redlink=1)– [Mất](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_840_TCN&action=edit&redlink=1)– [Kiến trúc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_840_TCN&action=edit&redlink=1) [Thành lập](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_840_TCN&action=edit&redlink=1)– [Phá hủy](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ph%C3%A1_h%E1%BB%A7y_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_840_TCN&action=edit&redlink=1) **Thập niên 840 TCN** hay **thập kỷ 840 TCN** chỉ đến những năm từ [840 TCN](/w/index.php?title=840_TCN&action=edit&redlink=1) đến [849 TCN](/w/index.php?title=849_TCN&action=edit&redlink=1).
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_840_TCN&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_840_TCN&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_840_TCN&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_840_TCN&action=edit§ion=2)]
|
|![]()


text:
Thể loại:Mất 1999
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 1999. Xem thêm những người sinh năm 1999.
Các trang trong thể loại “Mất 1999”
55 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 55 trang.
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 1999. Xem thêm những người sinh năm 1999.
55 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 55 trang.

markdown:
# Thể loại:Mất 1999
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[1990](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1990)– [1991](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1991)– [1992](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1992)– [1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1993)– [1994](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1994) [1995](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1995)– [1996](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1996)– [1997](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1997)– [1998](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1998)– **1999**
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 1999**. Xem thêm [những người sinh năm 1999](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1999). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1999&from=Z)
|
|![]()
[Mất 1999](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1999_deaths?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Mất 1999”
55 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 55 trang.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
URI
Trong công nghệ máy tính, một Định dạng tài nguyên thống nhất (URI, viết tắt từ Uniform Resource Identifier) là một chuỗi ký tự được sử dụng để xác định, nhận dạng một tên hoặc một tài nguyên.[1] Việc xác định như vậy cho phép tương tác với các thể hiện tài nguyên trên mạng (thường là World Wide Web) sử dụng các giao thức cụ thể. Lược đồ chỉ định một cú pháp chuẩn và các giao thức liên quan để xác định mỗi URI.[2]
URI xác định việc nhận dạng cho tài nguyên trên mạng qua tên bằng URN, hay là qua địa chỉ bằng URL, hay là cả hai.
Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Theo tiêu chuẩn hiện hành RFC 3986 một URI được cấu tạo từ 5 phần:
scheme (Sự xếp đặt),
authority (nhà cung cấp),
path (đường dẫn),
query (truy vấn) và
fragment (phân mảnh), trong đó chỉ có
scheme và
path là bắt buộc phải có trong mỗi URI: Cú pháp chung chung là
URI = scheme ":" hier-part [ "?" query ] [ "#" fragment ]
(URI = đề án ":" phần ở đây [ "?" truy vấn ] [ "#" phân mảnh ]))
Theo đó
hier-part là cho một
authority tùy chọn và
path. Nếu có
authority, nó bắt đầu với hai dấu gạch chéo, và đường dẫn phải bắt đầu với một dấu gạch chéo. Tiêu chuẩn làm rõ các thành phần này với hai ví dụ:
foo://example.com:8042/over/there?name=ferret#nose \_/ \______________/\_________/ \_________/ \__/ | | | | | scheme authority path query fragment | _____________________|__ / \ / \ urn:example:animal:ferret:nose
Mối quan hệ giữa URL và URN[sửa | sửa mã nguồn]
URI có thể được phân loại như là nhận dạng (URL), như tên gọi (URN), hoặc là cả hai. Một Định danh tài nguyên thống nhất (Uniform Resource Name - URN) có chức năng giống như tên của một người, trong khi một định vị tài nguyên thống nhất (Uniform Resource Locator - URL) tương tự như địa chỉ đường phố của người đó. Nói cách khác: URI xác định việc nhận dạng cho đối tượng qua tên bằng URN, hay là qua địa chỉ bằng URL.
Hệ thống mã số ISBN sử dụng để nhận dạng sách cung cấp 1 ví dụ rất cụ thể về URN. Chỉ số ISBN 0486275574 (run:isbn:0-486-27557-4) cho biết đây là một ấn bản truyện kịch Romeo và Juliet của Shakespeare. Để tìm cuốn sách này, phải cần địa chỉ cuốn sách đó chính là địa chỉ URL. Đường dẫn địa chỉ URL của cuốn sách trên hệ thống Unix sẽ có địa chỉ như là: file:///home/username/RomeoAndJuliet.pdf, đây là đường dẫn tập tin được lưu trên ổ cứng máy tính. Vì vậy URN và URL luôn có mục đích hỗ trợ & bổ sung cho nhau.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ W3C materials related to addressing
- ^ “Uniform Resource Identifiers (URI): Generic Syntax”. Truy cập 5 tháng 2 năm 2015.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- RFC 2396 (1998) and RFC 2732 (1999) – obsolete, but widely implemented, version of the generic URI syntax
- RFC 1808 (1995) – obsolete companion to RFC 1738 covering relative URL processing
- RFC 1630 (1994) – the first generic URI syntax specification; first acknowledgement of URLs in an Internet standard
- URI Schemes – IANA-maintained registry of URI Schemes
- URI Working Group – coordination center for development of URI standards
- Architecture of the World Wide Web, Volume One, §2: Identification – by W3C
- Example of discussion about names and addresses
- The URI is the Thing – by Paul Downey (2008)
- W3C URI Clarification
- What's a URI and why does it matter? (2008) – from W3C
- The Self-Describing Web (2008) – from W3C

markdown:
# URI
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/URI_Euler_Diagram_no_lone_URIs.svg/220px-URI_Euler_Diagram_no_lone_URIs.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/URI_Euler_Diagram_no_lone_URIs.svg/220px-URI_Euler_Diagram_no_lone_URIs.svg.png)
[Sơ đồ Euler](/w/index.php?title=S%C6%A1_%C4%91%E1%BB%93_Euler&action=edit&redlink=1)biểu diễn URI hoặc là một định vị tài nguyên thống nhất (URL), hoặc một tên tài nguyên thống nhất (URN), hoặc cả hai.
Trong
[công nghệ máy tính](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_th%C3%B4ng_tin), một **Định dạng tài nguyên thống nhất** ( **URI**, viết tắt từ *Uniform Resource Identifier*) là một chuỗi ký tự được sử dụng để xác định, nhận dạng một tên hoặc một tài nguyên. Việc xác định như vậy cho phép tương tác với các thể hiện [1] [tài nguyên](/wiki/T%C3%A0i_nguy%C3%AAn)trên [mạng](/wiki/M%E1%BA%A1ng_Internet)(thường là [World Wide Web](/wiki/World_Wide_Web)) sử dụng các giao thức cụ thể. Lược đồ chỉ định một cú pháp chuẩn và các giao thức liên quan để xác định mỗi URI. [[2]](#cite_note-2)
URI xác định việc nhận dạng cho
[tài nguyên trên mạng](/w/index.php?title=T%C3%A0i_nguy%C3%AAn_tr%C3%AAn_m%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1) qua tên bằng [URN](/wiki/URN), hay là qua địa chỉ bằng [URL](/wiki/URL), hay là cả hai.
## Cấu trúc[
[sửa](/w/index.php?title=URI&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=URI&action=edit§ion=1)]
Theo tiêu chuẩn hiện hành
[RFC 3986](https://tools.ietf.org/html/rfc3986) một URI được cấu tạo từ 5 phần:
scheme (Sự xếp đặt),
authority (nhà cung cấp),
path (đường dẫn),
query (truy vấn) và
fragment (phân mảnh), trong đó chỉ có
scheme và
path là bắt buộc phải có trong mỗi URI: Cú pháp chung chung là
URI = scheme ":" hier-part [ "?" query ] [ "#" fragment ]
(URI = đề án ":" phần ở đây [ "?" truy vấn ] [ "#" phân mảnh ]))
Theo đó
hier-part là cho một
authority tùy chọn và
path. Nếu có
authority, nó bắt đầu với hai dấu gạch chéo, và đường dẫn phải bắt đầu với một dấu gạch chéo. Tiêu chuẩn làm rõ các thành phần này với hai ví dụ:
foo://example.com:8042/over/there?name=ferret#nose \_/ \______________/\_________/ \_________/ \__/ | | | | | scheme authority path query fragment | _____________________|__ / \ / \ urn:example:animal:ferret:nose
## Mối quan hệ giữa URL và URN[
[sửa](/w/index.php?title=URI&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=URI&action=edit§ion=2)] **URI** có thể được phân loại như là nhận dạng ( [URL](/wiki/URL)), như tên gọi ( [URN](/wiki/URN)), hoặc là cả hai. Một [Định danh tài nguyên thống nhất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_t%C3%A0i_nguy%C3%AAn_th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t) ( [Uniform Resource Name](/wiki/Uniform_Resource_Name) - [URN](/wiki/URN)) có chức năng giống như [tên](/wiki/T%C3%AAn) của một người, trong khi một [định vị tài nguyên thống nhất](/wiki/URL) ( [Uniform Resource Locator](/wiki/URL) - [URL](/wiki/URL)) tương tự như [địa chỉ](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BB%89) đường phố của người đó. Nói cách khác: URI xác định việc nhận dạng cho [đối tượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%91i_t%C6%B0%E1%BB%A3ng) qua tên bằng URN, hay là qua địa chỉ bằng URL.
Hệ thống mã số
[ISBN](/wiki/ISBN) sử dụng để nhận dạng sách cung cấp 1 ví dụ rất cụ thể về [URN](/wiki/URN). Chỉ số [ISBN](/wiki/ISBN) **0486275574 (run:isbn:0-486-27557-4)** cho biết đây là một ấn bản truyện kịch [Romeo và Juliet](/wiki/Romeo_v%C3%A0_Juliet) của [Shakespeare](/wiki/William_Shakespeare). Để tìm cuốn sách này, phải cần địa chỉ cuốn sách đó chính là địa chỉ [URL](/wiki/URL). Đường dẫn địa chỉ [URL](/wiki/URL) của cuốn sách trên hệ thống [Unix](/wiki/Unix) sẽ có địa chỉ như là: file:///home/username/RomeoAndJuliet.pdf, đây là đường dẫn [tập tin](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin) được lưu trên [ổ cứng](/wiki/%E1%BB%94_%C4%91%C4%A9a_c%E1%BB%A9ng) [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh). Vì vậy [URN](/wiki/URN) và [URL](/wiki/URL) luôn có mục đích hỗ trợ & bổ sung cho nhau.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=URI&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=URI&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=URI&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=URI&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) [W3C materials related to addressing](http://www.w3.org/Addressing/) [^](#cite_ref-2) [“Uniform Resource Identifiers (URI): Generic Syntax”](http://dl.acm.org/citation.cfm?id=RFC2396). Truy cập 5 tháng 2 năm 2015.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=URI&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=URI&action=edit§ion=5)] [RFC 3986](http://tools.ietf.org/html/3986)/ STD 66 (2005) – the (current) generic URI syntax specification [RFC 2396](http://tools.ietf.org/html/2396)(1998) and [RFC 2732](http://tools.ietf.org/html/2732)(1999) – obsolete, but widely implemented, version of the generic URI syntax [RFC 1808](http://tools.ietf.org/html/1808)(1995) – obsolete companion to RFC 1738 covering relative URL processing [RFC 1630](http://tools.ietf.org/html/1630)(1994) – the first generic URI syntax specification; first acknowledgement of URLs in an Internet standard [URI Schemes](http://www.iana.org/assignments/uri-schemes.html)– [IANA](/w/index.php?title=Internet_Assigned_Numbers_Authority&action=edit&redlink=1)-maintained registry of URI Schemes [URI Working Group](http://gbiv.com/protocols/uri/)– coordination center for development of URI standards [Architecture of the World Wide Web, Volume One, §2: Identification](http://www.w3.org/TR/webarch/#identification)– by W3C [Example of discussion about names and addresses](http://norman.walsh.name/2006/07/25/namesAndAddresses) [The URI is the Thing](http://blog.whatfettle.com/2008/10/06/the-uri-is-the-thing/)– by Paul Downey (2008) [W3C URI Clarification](http://www.w3.org/TR/uri-clarification/) [What's a URI and why does it matter?](http://www.ltg.ed.ac.uk/~ht/WhatAreURIs/)(2008) – from W3C [The Self-Describing Web](http://www.w3.org/2001/tag/doc/selfDescribingDocuments-2008-12-03.html)(2008) – from W3C
|
|

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
besmirch
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Ngoại động từ[sửa]
besmirch ngoại động từ /bɪ.ˈsmɜːtʃ/
Chia động từ[sửa]
besmirch
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# besmirch
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **besmirch** *ngoại động từ* [/bɪ.ˈsmɜːtʃ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
besmirch
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**besmirch** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [besmirching](/wiki/besmirching) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [besmirched](/wiki/besmirched) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **besmirch** **besmirch**hoặc [besmirchest](/w/index.php?title=besmirchest&action=edit&redlink=1)¹ [besmirches](/wiki/besmirches)hoặc [besmircheth](/w/index.php?title=besmircheth&action=edit&redlink=1)¹ **besmirch** **besmirch** **besmirch** [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched)hoặc [besmirchedst](/w/index.php?title=besmirchedst&action=edit&redlink=1)¹ [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **besmirch** **besmirch**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **besmirch** **besmirch** **besmirch** **besmirch** **besmirch** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **besmirch** **besmirch**hoặc [besmirchest](/w/index.php?title=besmirchest&action=edit&redlink=1)¹ **besmirch** **besmirch** **besmirch** **besmirch** [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [besmirched](/wiki/besmirched) [were](/wiki/were)to **besmirch**hoặc [should](/wiki/should) **besmirch** **besmirch**hoặc should **besmirch** **besmirch**hoặc should **besmirch** **besmirch**hoặc should **besmirch** **besmirch**hoặc should **besmirch** **besmirch**hoặc should **besmirch** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **besmirch** **besmirch** **besmirch**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
chế
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Việt[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Phiên âm Hán–Việt[sửa]
Các chữ Hán có phiên âm thành “chế”
Chữ Nôm[sửa]
(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)
Cách viết từ này trong chữ Nôm
Từ tương tự[sửa]
Danh từ[sửa]
chế
- Tang.
- Để chế.
- Khăn chế.
- Lời của vua phong thưởng cho công thần, viết theo lối văn tứ lục biền ngẫu, mỗi câu ngắt thành hai đoạn 4-6 hoặc 6-4 và có vế đối ở từng cặp câu.
Động từ[sửa]
chế
- Nhạo để làm cho xấu hổ, e thẹn.
- Bị bạn chế.
- Chế hai đứa lấy nhau.
- Rót thêm vào để phát huy tác dụng.
- Chế thêm dầu.
- Làm ra, tạo ra.
- Chế ra một sản phẩm mới.
Dịch[sửa]
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

markdown:
# chế
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Việt[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-vie-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Sài Gòn](/wiki/S%C3%A0i_G%C3%B2n) [Vinh](/wiki/Vinh) [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)
[Phiên âm Hán–Việt](//vi.wikipedia.org/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t)[ [sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-hanviet-&action=edit§ion=T-1)]
Các chữ Hán có phiên âm thành “chế”
### Chữ Nôm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-n%C3%B4m-&action=edit§ion=T-1)]
(
[trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm](/wiki/Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m))
Cách viết từ này trong chữ Nôm
### Từ tương tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-paro-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **chế** [Tang](/wiki/tang). *Để* **chế**. *Khăn* **chế**.
-
[Lời](/wiki/l%E1%BB%9Di)của [vua](/wiki/vua) [phong](/wiki/phong) [thưởng](/wiki/th%C6%B0%E1%BB%9Fng)cho [công thần](/w/index.php?title=c%C3%B4ng_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), [viết](/wiki/vi%E1%BA%BFt)theo [lối](/wiki/l%E1%BB%91i)văn tứ lục [biền](/w/index.php?title=bi%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [ngẫu](/wiki/ng%E1%BA%ABu), mỗi [câu](/wiki/c%C3%A2u) [ngắt](/wiki/ng%E1%BA%AFt)thành [hai](/wiki/hai)đoạn 4-6 hoặc 6-4 và có [vế](/wiki/v%E1%BA%BF)đối ở từng [cặp](/wiki/c%E1%BA%B7p) [câu](/wiki/c%C3%A2u).
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **chế** [Nhạo](/wiki/nh%E1%BA%A1o)để làm cho [xấu hổ](/wiki/x%E1%BA%A5u_h%E1%BB%95), e [thẹn](/wiki/th%E1%BA%B9n). *Bị bạn* **chế**. **Chế**hai đứa lấy nhau.
-
[Rót](/wiki/r%C3%B3t)thêm vào để [phát huy](/wiki/ph%C3%A1t_huy) [tác dụng](/wiki/t%C3%A1c_d%E1%BB%A5ng). **Chế**thêm dầu.
-
[Làm ra](/wiki/l%C3%A0m_ra), [tạo](/wiki/t%E1%BA%A1o) [ra](/wiki/ra). **Chế**ra một sản phẩm mới.
-
#### Dịch[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-trans-&action=edit§ion=T-1)]
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm
[WinVNKey](http://winvnkey.sf.net), đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. ( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/WinVNKey/L%C3%AA_S%C6%A1n_Thanh))

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
chiourme
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Pháp
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Pháp
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ʃjuʁm/
Danh từ
[
sửa
]
Số ít
Số nhiều
chiourme
/ʃjuʁm/
chiourme
/ʃjuʁm/
chiourme
gc
/ʃjuʁm/
(
Sử học
)
Toán
tù
chèo
thuyền
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=chiourme&oldid=1354771
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Pháp
Danh từ
Danh từ tiếng Pháp
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Ελληνικά
English
Français
Ido
한국어
Русский
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 03:38 ngày 15 tháng 12 năm 2011.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# chiourme
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|chiourme |
|chiourme **chiourme** gc [/ʃjuʁm/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
gin
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
gin /ˈɡɪn/
Ngoại động từ[sửa]
gin ngoại động từ /ˈɡɪn/
Chia động từ[sửa]
gin
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
gin gđ /dʒin/
- Rượu gin.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# gin
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **gin** [/ˈɡɪn/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **gin** *ngoại động từ* [/ˈɡɪn/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
gin
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**gin** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [ginning](/wiki/ginning) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [ginned](/wiki/ginned) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **gin** **gin**hoặc [ginnest](/w/index.php?title=ginnest&action=edit&redlink=1)¹ [gins](/wiki/gins)hoặc [ginneth](/w/index.php?title=ginneth&action=edit&redlink=1)¹ **gin** **gin** **gin** [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned)hoặc [ginnedst](/w/index.php?title=ginnedst&action=edit&redlink=1)¹ [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **gin** **gin**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **gin** **gin** **gin** **gin** **gin** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **gin** **gin**hoặc [ginnest](/w/index.php?title=ginnest&action=edit&redlink=1)¹ **gin** **gin** **gin** **gin** [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [ginned](/wiki/ginned) [were](/wiki/were)to **gin**hoặc [should](/wiki/should) **gin** **gin**hoặc should **gin** **gin**hoặc should **gin** **gin**hoặc should **gin** **gin**hoặc should **gin** **gin**hoặc should **gin** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **gin** **gin** **gin**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|gin |
|**gin** gđ [/dʒin/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Rượu](/wiki/r%C6%B0%E1%BB%A3u) **gin**.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
lousewort
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈlɑʊs.ˌwɜːt/
Danh từ
[
sửa
]
lousewort
/ˈlɑʊs.ˌwɜːt/
(
Thực vật học
)
Cây cỏ
sắt
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=lousewort&oldid=1245513
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Frysk
Polski
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:09 ngày 5 tháng 3 năm 2011.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động