text:
Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ
Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ, còn gọi là Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ trong năm đầu tiên hình thành, là một quốc gia có chủ quyền tại Trung Mỹ, bao gồm các lãnh thổ nguyên thuộc Đô đốc lệnh Guatemala của Tân Tây Ban Nha. Quốc gia này tồn tại từ tháng 9 năm 1821 đến 1841, và là một nền cộng hòa dân chủ.
Biểu tượng trên quốc kỳ vào năm 1823–1824 ghi liên bang (trong tiếng Tây Ban Nha) là Provincias Unidas del Centro de América ("Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ"); tuy nhiên, trong hiến pháp năm 1824 thì trên quốc huy và quốc kỳ ghi República Federal de Centroamérica / Centro América ("Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ").
Cộng hòa bao gồm lãnh thổ các quốc gia Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, và Costa Rica hiện nay. Trong thập niên 1830, có thêm tỉnh thứ sáu là Los Altos với thủ phủ tại Quetzaltenango – lãnh thổ của tỉnh này nay là vùng cao nguyên tây bộ Guatemala và bang Chiapas ở nam bộ México.
Liên bang tan rã do nội chiến từ năm 1838 đến năm 1840.[1] Quá trình tan rã bắt đầu khi Nicaragua tách ra khỏi Liên bang vào ngày 5 tháng 11 năm 1838, tiếp theo sau đó là Honduras và Costa Rica[2] (nguồn khác thì ghi Nicaragua ly khai ngày 30 tháng 4).[3] Liên bang tan rã trên thực tế vào năm 1840, khi đó bốn trong năm tỉnh ban đầu đã tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, Liên bang chỉ chính thức tan rã khi El Salvador tuyên bố là một cộng hòa độc lập vào tháng 2 năm 1841. Vì thời kỳ này hỗn loạn nên không có ngày tháng chính xác, song theo ghi chép thì vào ngày 31 tháng 5 năm 1838, Quốc hội đã họp để tuyên bố rằng các tỉnh có quyền tự do lập nên các cộng hòa độc lập của mình.[3] Trên thực tế, điều này chỉ tạo ra căn cứ pháp lý cho tiến trình tan rã đã bắt đầu từ trước.[4]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “New Physical, Political, Industrial and Commercial Map of Central America and the Antilles: With a Special Map of the Possessions of the Belgian Colonization Company of Central America, the State of Guatemala”. World Digital Library. 1845. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2013.
- ^ Minster, Christopher. “The Federal Republic of Central America (1823-1840)”. Latin American History. About.com. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013.
- ^ a ă Sandoval, Victor Hugo. “Federal Republic of Central America”. Monedas de Guatemala. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013.
- ^ Karnes, Thomas L. (1961). The Failure of Union: Central America, 1824-1960. Durham, NC: University of North Carolina Press. tr. 85.

markdown:
# Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ
|
|
Ngôn ngữ Lịch sử | - Độc lập từ
|| - Giải thể
||real Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ
|
![]()
|
|![ Flag of Guatemala (1838-1843).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Flag_of_Guatemala_%281838-1843%29.svg/20px-Flag_of_Guatemala_%281838-1843%29.svg.png)
![ Flag of Guatemala (1838-1843).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Flag_of_Guatemala_%281838-1843%29.svg/20px-Flag_of_Guatemala_%281838-1843%29.svg.png)
[Honduras](/wiki/Honduras) ![ Flag of Honduras (1839-1866).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Honduras_%281839-1866%29.svg/20px-Flag_of_Honduras_%281839-1866%29.svg.png)
![ Flag of Honduras (1839-1866).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Honduras_%281839-1866%29.svg/20px-Flag_of_Honduras_%281839-1866%29.svg.png)
[Nicaragua](/wiki/Nicaragua) ![ Flag of Nicaragua (1839-1858).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Flag_of_Nicaragua_%281839-1858%29.svg/20px-Flag_of_Nicaragua_%281839-1858%29.svg.png)
![ Flag of Nicaragua (1839-1858).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Flag_of_Nicaragua_%281839-1858%29.svg/20px-Flag_of_Nicaragua_%281839-1858%29.svg.png)
[Los Altos (Trung Mỹ)](/wiki/Los_Altos_(Trung_M%E1%BB%B9)) ![ Flag of Los Altos.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Flag_of_Los_Altos.svg/20px-Flag_of_Los_Altos.svg.png)
![ Flag of Los Altos.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Flag_of_Los_Altos.svg/20px-Flag_of_Los_Altos.svg.png)
**Hiện nay là một phần của** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Costa_Rica.svg/22px-Flag_of_Costa_Rica.svg.png)
[Costa Rica](/wiki/Costa_Rica) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Flag_of_El_Salvador.svg/22px-Flag_of_El_Salvador.svg.png)
[El Salvador](/wiki/El_Salvador) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_Guatemala.svg/22px-Flag_of_Guatemala.svg.png)
[Guatemala](/wiki/Guatemala) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Flag_of_Honduras.svg/22px-Flag_of_Honduras.svg.png)
[Honduras](/wiki/Honduras) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/22px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[México](/wiki/M%C3%A9xico) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Nicaragua.svg/22px-Flag_of_Nicaragua.svg.png)
[Nicaragua](/wiki/Nicaragua) **Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ**, còn gọi là **Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ** trong năm đầu tiên hình thành, là một quốc gia có chủ quyền tại [Trung Mỹ](/wiki/Trung_M%E1%BB%B9), bao gồm các lãnh thổ nguyên thuộc [Đô đốc lệnh Guatemala](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c_l%E1%BB%87nh_Guatemala&action=edit&redlink=1) của [Tân Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2n_T%C3%A2y_Ban_Nha). Quốc gia này tồn tại từ tháng 9 năm 1821 đến 1841, và là một nền [cộng hòa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) [dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7).
Biểu tượng trên quốc kỳ vào năm 1823–1824 ghi liên bang (trong
[tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha)) là *Provincias Unidas del Centro de América* ("Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ"); tuy nhiên, trong hiến pháp năm 1824 thì trên quốc huy và quốc kỳ ghi *República Federal de Centroamérica / Centro América* ("Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ").
Cộng hòa bao gồm lãnh thổ các quốc gia
[Guatemala](/wiki/Guatemala), [El Salvador](/wiki/El_Salvador), [Honduras](/wiki/Honduras), [Nicaragua](/wiki/Nicaragua), và [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica) hiện nay. Trong thập niên 1830, có thêm tỉnh thứ sáu là [Los Altos](/wiki/Los_Altos_(Trung_M%E1%BB%B9)) với thủ phủ tại [Quetzaltenango](/wiki/Quetzaltenango) – lãnh thổ của tỉnh này nay là vùng cao nguyên tây bộ Guatemala và bang [Chiapas](/wiki/Chiapas) ở nam bộ [México](/wiki/M%C3%A9xico).
Liên bang tan rã do
[nội chiến](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn) từ năm 1838 đến năm 1840. Quá trình tan rã bắt đầu khi [1] [Nicaragua](/wiki/Nicaragua)tách ra khỏi Liên bang vào ngày [5 tháng 11](/wiki/5_th%C3%A1ng_11)năm 1838, tiếp theo sau đó là [Honduras](/wiki/Honduras)và [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica) (nguồn khác thì ghi Nicaragua ly khai ngày 30 tháng 4). [[2]](#cite_note-2) Liên bang tan rã trên thực tế vào năm 1840, khi đó bốn trong năm tỉnh ban đầu đã tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, Liên bang chỉ chính thức tan rã khi El Salvador tuyên bố là một cộng hòa độc lập vào tháng 2 năm 1841. Vì thời kỳ này hỗn loạn nên không có ngày tháng chính xác, song theo ghi chép thì vào ngày [[3]](#cite_note-Sandoval-3) [31 tháng 5](/wiki/31_th%C3%A1ng_5)năm 1838, Quốc hội đã họp để tuyên bố rằng các tỉnh có quyền tự do lập nên các cộng hòa độc lập của mình. Trên thực tế, điều này chỉ tạo ra căn cứ pháp lý cho tiến trình tan rã đã bắt đầu từ trước. [[3]](#cite_note-Sandoval-3) [[4]](#cite_note-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Li%C3%AAn_bang_Trung_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Li%C3%AAn_bang_Trung_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-WDL_1-0) [“New Physical, Political, Industrial and Commercial Map of Central America and the Antilles: With a Special Map of the Possessions of the Belgian Colonization Company of Central America, the State of Guatemala”](http://www.wdl.org/en/item/168/). *. 1845. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2013.* [World Digital Library](/wiki/World_Digital_Library) **Minster, Christopher.** [^](#cite_ref-2) [“The Federal Republic of Central America (1823-1840)”](http://latinamericanhistory.about.com/od/historyofcentralamerica/a/09republicofCA_2.htm). *Latin American History*. About.com. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013.
- ^
**a** [Sandoval, Victor Hugo.](#cite_ref-Sandoval_3-1) **ă** [“Federal Republic of Central America”](http://www.monedasdeguatemala.com/centroamericahisIN.html). *Monedas de Guatemala*. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013. **Karnes, Thomas L. (1961).** [^](#cite_ref-4) *The Failure of Union: Central America, 1824-1960*. Durham, NC: University of North Carolina Press. tr. 85.

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 31 Aug 2015 12:00:00 GMT


text:
Duke Ellington
Edward Kennedy "Duke" Ellington (sinh ngày 29 tháng 4 năm 1899, mất ngày 24 tháng 5 năm 1974)[1] là nhạc sĩ và nhạc công người Mỹ. Suốt sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm, ông là người dẫn dắt ban nhạc của mình đi trình diễn từ năm 1923 cho tới tận khi ông qua đời. Ngoài việc được nhắc tới nhiều là một trong những tượng đài của lịch sử nhạc jazz, Ellington đã tự biến mình trở thành "người đặc biệt" giống như "người tiên phong" và định nghĩa qua âm nhạc của mình một chất "Mỹ" hơn là chỉ đánh giá về sự nghiệp "jazz" của ông[2].
Sinh ra tại Washington, D.C., ông sau đó định cư tại New York vào giữa thập niên 20, bắt đầu được quan tâm sau khi trở thành thủ lĩnh dàn nhạc ở hộp đêm mang tên Cotton Club. Tới những năm 30, họ đã đi lưu diễn vòng quanh châu Âu. Một số thành viên từ ban nhạc của Ellington như Johnny Hodges vẫn được coi, cho tới tận ngày nay, là một trong những nghệ sĩ nhạc jazz kiệt xuất nhất, nhưng điều quan trọng hơn chính Ellington là người đã gộp họ lại thành ban nhạc jazz vĩ đại nhất lịch sử. Nhiều thành viên của nhóm vẫn còn hoạt động sau nhiều thập kỷ. Là một người thành thạo về kỹ thuật thu âm trên đĩa than 78 rpm, Ellington thường sáng tác những giai điệu riêng biệt cho từng nghệ sĩ, chẳng hạn "Jeep's Blues" cho Hodges, "Concerto for Cootie" cho Cottie Williams sau này phần lời được phổ nhạc thành ca khúc "Do Nothing Till You Hear from Me" của Bob Russell.
Thường xuyên cộng tác với số lượng lớn nghệ sĩ, số lượng sáng tác của Ellington lên tới hàng ngàn, hầu hết thuộc về nhạc jazz, trong đó nhiều tác phẩm đã được coi là nguyên mẫu của thể loại này. Ông cũng thu âm cả những sáng tác bởi những thành viên trong nhóm mình, như "Caravan" và "Perdido" của Juan Tizol, đưa Spanish tinge[gc 1] thành nền tảng của mọi nhóm nhạc big band jazz.
Kể từ năm 1941, Ellington bắt đầu cộng tác với nhạc sĩ Billy Strayhorn mà ông sau này gọi là "người bạn sáng tác và hòa âm"[7]. Cùng Strayhorn, ông đã viết nên những tác phẩm lớn cùng vô số những giai điệu ngắn. Trong Festival nhạc jazz Newport ở đảo Rhode tháng 7 năm 1956, ông được tôn vinh vì sự nghiệp của mình và quyết định cùng ban nhạc thực hiện tour diễn vòng quanh thế giới. Ellington chủ yếu thu âm với các hãng đĩa của Mỹ, ngoài ra còn tham gia đóng phim, viết nhạc phim và cả sáng tác nhạc kịch.
Với những đóng góp tân tiến cho việc sử dụng dàn nhạc, hay big band, khả năng diễn đạt và cả nhân cách đáng ngưỡng mộ, Ellington được coi là người đã đưa nhạc jazz trở thành một hình thức nghệ thuật, ngang hàng với nhiều thể loại âm nhạc truyền thống khác. Những tri ân dành cho ông tăng dần kể từ sau khi ông qua đời, và ông từng được trao giải Pulitzer danh giá vào năm 1999[8].
Gunther Schuller từng viết vào năm 1989: "Ellington sáng tác không ngừng nghỉ trong mỗi ngày của cuộc đời ông. Âm nhạc với ông như một người tình, nó là cuộc sống của ông và niềm đam mê của ông dành cho nó là không thể so sánh hay có thể bị mai một. Với nhạc jazz, ông là người vĩ đại trong số những người vĩ đại. Trong thế kỷ 20 này, ông sẽ có ngày được nhìn nhận như một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của thời đại chúng ta."[9]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ "Spanish tinge" là cụm từ nói về giai điệu của những người Latin gốc Phi theo nhịp chung 4/4, trở nên phổ biến sau này trong nhạc pop cũng như nhạc jazz. Khái niệm này được nghĩ ra bởi Jelly Roll Morton, với đoạn trích dẫn nổi tiếng được lưu trữ trong Thư viện Quốc hội Mỹ: "Chúng ta đang có những người Tây Ban Nha tại đây. Tôi đã cố chơi cho họ thứ nhịp đúng, song cá nhân tôi thấy họ không thể nào trở nên tốt hơn được về nhịp. Hãy thử nghe giai điệu bài "La Paloma" mà tôi thử chuyển thể sang kiểu New Orleans. Ban đầu bạn thấy nó vẫn giống nhau. Nhưng điều khác biệt lại là ở chỗ khác – chính là các nốt nhấn lệch, điều tạo nên sự đối lập như việc chuyển từ đỏ sang lam vậy. Một trong những sáng tác mới nhất của tôi, "New Orleans Blues", có thể giúp bạn nhận diện rõ ràng "Spanish tinge". Nếu bạn không thể nào hiểu cách đưa tính Tây Ban Nha vào trong các sáng tác của mình thì bạn không thể nào biết được cách tạo ra được thứ giai điệu đúng đắn của nhạc jazz." Theo Morton, anh nhận ra điều này khi nghe lưu trữ của Alan Lomax tại Thư viện Quốc hội Mỹ vào năm 1938[3]. Ở đây, tính Latin trong giai điệu được nhấn mạnh qua các "habanera" mà người ta có thể gọi là congo[4], tango-congo[5], hay tango[6].
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Biography”. DukeEllington.com (Official site). 2008. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2012.
- ^ Tucker 1995, tr. 6 writes "He tried to avoid the word 'jazz' preferring 'Negro' or 'American' music. He claimed there were only two types of music, 'good' and 'bad'... And he embraced a phrase coined by his colleague Billy Strayhorn – 'beyond category' – as a liberating principle."
- ^ Morton, "Jelly Roll" (1938: Library of Congress Recording) The Complete Recordings By Alan Lomax.
- ^ Manuel, Peter (2009: 69). Creolizing Contradance in the Caribbean. Philadelphia: Temple University Press.
- ^ Acosta, Leonardo (2003: 5). Cubano Be Cubano Bop; One Hundred Years of Jazz in Cuba. Washington D.C.: Smithsonian Books.
- ^ Mauleón (1999: 4)
- ^ Hajdu, David (1996), Lush Life: A Biography of Billy Strayhorn, New York: Farrar, Straus & Giroux, ISBN 978-0-86547-512-0, p.170.
- ^ "The 1999 Pulitzer Prize Winners: Special Awards and Citations". The Pulitzer Prizes. Retrieved December 3, 2013. With reprint of short biography and list of works (selected).
- ^ Schuller, Gunther, The Swing Era, New York: Oxford University Press, 1989, ISBN 0-19-504312-X. p.157
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- Cohen, Harvey G. Duke Ellington's America. Chicago: University of Chicago Press, 2010. ISBN 978-0-226-11263-3
- Collier, James Lincoln. Duke Ellington. New York & Oxford: Oxford University Press, 1987. ISBN 0-19-503770-7
- Dailey, Raleigh. "Ellington as a Composer for the Piano", in Jazz Research Proceedings Yearbook, No. 31 (Jan.2001), pp. 151–156.
- Dance, Stanley. The World Of Duke Ellington. New York: Simon & Schuster, 1970. ISBN 0-306-80136-1
- Ellington, Duke. Music Is My Mistress. New York: Da Capo, 1976 ISBN 0-7043-3090-3
- Ellington, Mercer. Duke Ellington in Person. Boston: Houghton Mifflin, 1978. ISBN 0-395-25711-5.
- Hajdu, David, Lush Life: A Biography of Billy Strayhorn. New York: Farrar, Straus & Giroux, 1996. ISBN 978-0-86547-512-0.
- Hasse, John Edward. Beyond Category: The Life and Genius of Duke Ellington. New York: Da Capo, 1995. ISBN 0-306-80614-2
- Howland, John. "Ellington Uptown: Duke Ellington, James P. Johnson, and the Birth of Concert Jazz". Ann Arbor: University of Michigan Press, 2009. ISBN 978-0-472-03316-4.
- Lawrence, A. H. Duke Ellington and His World: A Biography. New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-93012-X
- Massagli, Luciano and Volonté, Giovanni. The New Desor: Duke Ellington's Story on Records Parts One and Two, 1999, Milan, Italy. Privately published two-part discography with no ISBN number. The most comprehensive Ellington discography for sessions and record issues.
- Schuller, Gunther. Early Jazz: Its Roots and Musical Development. New York: Oxford University Press, 1986. ISBN 978-0-19-504043-2. Especially pp. 318–357.
- Schuller, Gunther. The Swing Era: The Development Of Jazz, 1930–1945. New York: Oxford University Press, 2005. ISBN 978-0-19-507140-5. Esp. pp. 46–157.
- Stratemann, Dr. Klaus. Duke Ellington: Day by Day and Film by Film. Copenhagen: JazzMedia, 1992. ISBN 87-88043-34-7 Covers all of Duke's travels and films from the 1929 short film Black and Tan onwards.
- (tiếng Pháp) Gilles Tordjman, François Billiard, Duke Ellington, Le Seuil, Paris, 1994. ISBN 978-2-02-013700-3
- Terkel, Studs (2002), Giants of Jazz (2nd ed.), New York: The New Press, ISBN 978-1-56584-769-9.
- Timner, W.E. Ellingtonia: The Recorded Music of Duke Ellington and His Sidemen. 5th ed. Lanham, Md. & Toronto: Scarecrow Press, 2007. ISBN 0-8108-5889-4 Has a unique discography of Ellington's sidemen.
- Tucker, Mark. Ellington, The Early Years, University of Illinois Press, 1991. ISBN 0-252-01425-1
- Tucker, Mark. The Duke Ellington Reader. New York: Oxford University Press, 1993 ISBN 978-0-19-509391-9.
- Ulanov, Barry. Duke Ellington, Creative Age Press, 1946.
- Weisbard, Eric, ed.. This Is Pop: In Search of the Elusive at Experience Music Project. Cambridge: Harvard University Press, 2004. ISBN 0-674-01344-1.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Website chính thức
- Duke Ellington Legacy Big Band & Duke Ellington Legacy Band – official website of the family organization Duke Ellington Legacy
- Symphony In Black (discussion and film)
- Duke Ellington trên Internet Movie Database
- Duke Ellington trên Internet Broadway Database
- Duke Ellington Biography in Down Beat Magazine
- Duke Ellington Collection, Archive Center, Smithsonian National Museum of American History (NMAH)Bản mẫu:Dead
- Duke Ellington and Billy Strayhorn: Jazz Composers – April–June 2009 exhibition at NMAH
- A Duke Ellington Panorama – including detailed discography
- Ellingtonia.com – "Duke Ellington Complete Discography"
- The Duke Ellington Society, TDES, Inc
- Duke Ellington: 20th International Conference, London, May 2008
- Duke Ellington Orchestra at Wenig-LaMonica Associates
- Bản mẫu:LCAuth

markdown:
# Duke Ellington
|Duke Ellington|
|
|![]()
[29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4), [1899](/wiki/1899) [Washington, D.C.](/wiki/Washington,_D.C.), Mỹ [24 tháng 5](/wiki/24_th%C3%A1ng_5), [1974](/wiki/1974)(75 tuổi) [New York](/wiki/New_York), Mỹ [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Jazz](/wiki/Jazz), [swing](/wiki/Swing), [big band](/w/index.php?title=Big_band&action=edit&redlink=1) [Nhạc cụ](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%A5) [www.dukeellington.com](http://www.DukeEllington.com) **Edward Kennedy "Duke" Ellington** (sinh ngày [29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4) năm [1899](/wiki/1899), mất ngày [24 tháng 5](/wiki/24_th%C3%A1ng_5) năm [1974](/wiki/1974)) là nhạc sĩ và nhạc công người Mỹ. Suốt sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm, ông là người dẫn dắt ban nhạc của mình đi trình diễn từ năm 1923 cho tới tận khi ông qua đời. Ngoài việc được nhắc tới nhiều là một trong những tượng đài của lịch sử nhạc jazz, Ellington đã tự biến mình trở thành "người đặc biệt" giống như "người tiên phong" và định nghĩa qua âm nhạc của mình một chất "Mỹ" hơn là chỉ đánh giá về sự nghiệp "jazz" của ông [1] . [[2]](#cite_note-Tucker-1-2)
Sinh ra tại
[Washington, D.C.](/wiki/Washington,_D.C.), ông sau đó định cư tại [New York](/wiki/New_York) vào giữa thập niên 20, bắt đầu được quan tâm sau khi trở thành thủ lĩnh dàn nhạc ở hộp đêm mang tên [Cotton Club](/w/index.php?title=Cotton_Club&action=edit&redlink=1). Tới những năm 30, họ đã đi lưu diễn vòng quanh châu Âu. Một số thành viên từ ban nhạc của Ellington như [Johnny Hodges](/w/index.php?title=Johnny_Hodges&action=edit&redlink=1) vẫn được coi, cho tới tận ngày nay, là một trong những nghệ sĩ nhạc jazz kiệt xuất nhất, nhưng điều quan trọng hơn chính Ellington là người đã gộp họ lại thành ban nhạc jazz vĩ đại nhất lịch sử. Nhiều thành viên của nhóm vẫn còn hoạt động sau nhiều thập kỷ. Là một người thành thạo về kỹ thuật thu âm trên [đĩa than](/wiki/%C4%90%C4%A9a_than) 78 rpm, Ellington thường sáng tác những giai điệu riêng biệt cho từng nghệ sĩ, chẳng hạn "Jeep's Blues" cho Hodges, "Concerto for Cootie" cho [Cottie Williams](/w/index.php?title=Cottie_Williams&action=edit&redlink=1) sau này phần lời được phổ nhạc thành ca khúc " [Do Nothing Till You Hear from Me](/w/index.php?title=Do_Nothing_Till_You_Hear_from_Me&action=edit&redlink=1)" của Bob Russell.
Thường xuyên cộng tác với số lượng lớn nghệ sĩ, số lượng sáng tác của Ellington lên tới hàng ngàn, hầu hết thuộc về nhạc jazz, trong đó nhiều tác phẩm đã được coi là nguyên mẫu của thể loại này. Ông cũng thu âm cả những sáng tác bởi những thành viên trong nhóm mình, như "Caravan" và "Perdido" của
[Juan Tizol](/w/index.php?title=Juan_Tizol&action=edit&redlink=1), đưa Spanish tinge thành nền tảng của mọi nhóm nhạc [gc 1] [big band jazz](/w/index.php?title=Big_band&action=edit&redlink=1).
Kể từ năm 1941, Ellington bắt đầu cộng tác với nhạc sĩ
[Billy Strayhorn](/w/index.php?title=Billy_Strayhorn&action=edit&redlink=1) mà ông sau này gọi là "người bạn sáng tác và hòa âm" . Cùng Strayhorn, ông đã viết nên những tác phẩm lớn cùng vô số những giai điệu ngắn. Trong Festival nhạc jazz Newport ở đảo Rhode tháng 7 năm 1956, ông được tôn vinh vì sự nghiệp của mình và quyết định cùng ban nhạc thực hiện tour diễn vòng quanh thế giới. Ellington chủ yếu thu âm với các hãng đĩa của Mỹ, ngoài ra còn tham gia đóng phim, viết nhạc phim và cả sáng tác nhạc kịch. [7]
Với những đóng góp tân tiến cho việc sử dụng dàn nhạc, hay big band, khả năng diễn đạt và cả nhân cách đáng ngưỡng mộ, Ellington được coi là người đã đưa nhạc jazz trở thành một hình thức nghệ thuật, ngang hàng với nhiều thể loại âm nhạc truyền thống khác. Những tri ân dành cho ông tăng dần kể từ sau khi ông qua đời, và ông từng được trao
[giải Pulitzer](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer) danh giá vào năm 1999 . [8] [Gunther Schuller](/w/index.php?title=Gunther_Schuller&action=edit&redlink=1) từng viết vào năm 1989: *"Ellington sáng tác không ngừng nghỉ trong mỗi ngày của cuộc đời ông. Âm nhạc với ông như một người tình, nó là cuộc sống của ông và niềm đam mê của ông dành cho nó là không thể so sánh hay có thể bị mai một. Với nhạc jazz, ông là người vĩ đại trong số những người vĩ đại. Trong thế kỷ 20 này, ông sẽ có ngày được nhìn nhận như một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của thời đại chúng ta."* [[9]](#cite_note-10)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Duke_Ellington&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Duke_Ellington&action=edit§ion=1)] **"Spanish tinge" là cụm từ nói về giai điệu của những người Latin gốc Phi theo nhịp chung 4/4, trở nên phổ biến sau này trong nhạc** [^](#cite_ref-7) [pop](/wiki/Pop)cũng như nhạc [jazz](/wiki/Jazz). Khái niệm này được nghĩ ra bởi [Jelly Roll Morton](/w/index.php?title=Jelly_Roll_Morton&action=edit&redlink=1), với đoạn trích dẫn nổi tiếng được lưu trữ trong [Thư viện Quốc hội Mỹ](/wiki/Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_M%E1%BB%B9): *"Chúng ta đang có những người Tây Ban Nha tại đây. Tôi đã cố chơi cho họ thứ nhịp đúng, song cá nhân tôi thấy họ không thể nào trở nên tốt hơn được về nhịp. Hãy thử nghe giai điệu bài "*Theo Morton, anh nhận ra điều này khi nghe lưu trữ của [La Paloma](/wiki/La_Paloma)" mà tôi thử chuyển thể sang kiểu [New Orleans](/wiki/New_Orleans). Ban đầu bạn thấy nó vẫn giống nhau. Nhưng điều khác biệt lại là ở chỗ khác – chính là các nốt nhấn lệch, điều tạo nên sự đối lập như việc chuyển từ đỏ sang lam vậy. Một trong những sáng tác mới nhất của tôi, "New Orleans Blues", có thể giúp bạn nhận diện rõ ràng "Spanish tinge". Nếu bạn không thể nào hiểu cách đưa tính Tây Ban Nha vào trong các sáng tác của mình thì bạn không thể nào biết được cách tạo ra được thứ giai điệu đúng đắn của nhạc jazz." [Alan Lomax](/w/index.php?title=Alan_Lomax&action=edit&redlink=1)tại Thư viện Quốc hội Mỹ vào năm 1938 . Ở đây, tính Latin trong giai điệu được nhấn mạnh qua các " [[3]](#cite_note-3) [habanera](/w/index.php?title=Habanera&action=edit&redlink=1)" mà người ta có thể gọi là congo , tango-congo [[4]](#cite_note-4) , hay tango [[5]](#cite_note-5) . [[6]](#cite_note-6)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Duke_Ellington&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Duke_Ellington&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“Biography”](http://www.DukeEllington.com/ellingtonbio.html). DukeEllington.com (Official site). 2008. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2012. [^](#cite_ref-Tucker-1_2-0) [Tucker 1995](#CITEREFTucker1995), tr. 6 writes "He tried to avoid the word 'jazz' preferring 'Negro' or 'American' music. He claimed there were only two types of music, 'good' and 'bad'... And he embraced a phrase coined by his colleague [Billy Strayhorn](/w/index.php?title=Billy_Strayhorn&action=edit&redlink=1)– 'beyond category' – as a liberating principle." **Morton, "Jelly Roll" (1938: Library of Congress Recording)** [^](#cite_ref-3) *The Complete Recordings By Alan Lomax*. **Manuel, Peter (2009: 69).** [^](#cite_ref-4) *Creolizing Contradance in the Caribbean*. Philadelphia: Temple University Press. **Acosta, Leonardo (2003: 5).** [^](#cite_ref-5) *Cubano Be Cubano Bop; One Hundred Years of Jazz in Cuba*. Washington D.C.: Smithsonian Books. **Mauleón (1999: 4)** [^](#cite_ref-6) **Hajdu, David (1996),** [^](#cite_ref-8) *Lush Life: A Biography of Billy Strayhorn*, New York: Farrar, Straus & Giroux, [ISBN 978-0-86547-512-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780865475120), p.170. [^](#cite_ref-pulitzer_9-0) ["The 1999 Pulitzer Prize Winners: Special Awards and Citations"](http://www.pulitzer.org/citation/1999-Special-Awards-and-Citations). The Pulitzer Prizes. Retrieved December 3, 2013. With reprint of short biography and list of works (selected). **Schuller, Gunther,** [^](#cite_ref-10) *The Swing Era*, New York: Oxford University Press, 1989, [ISBN 0-19-504312-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/019504312X). p.157
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Duke_Ellington&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Duke_Ellington&action=edit§ion=3)]
- Cohen, Harvey G.
*Duke Ellington's America.*Chicago: University of Chicago Press, 2010. [ISBN 978-0-226-11263-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780226112633)
- Collier, James Lincoln.
*Duke Ellington*. New York & Oxford: [Oxford University Press](/w/index.php?title=Oxford_University_Press&action=edit&redlink=1), 1987. [ISBN 0-19-503770-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195037707)
- Dailey, Raleigh. "Ellington as a Composer for the Piano", in
*Jazz Research Proceedings Yearbook,*No. 31 (Jan.2001), pp. 151–156.
- Dance, Stanley.
*The World Of Duke Ellington*. New York: Simon & Schuster, 1970. [ISBN 0-306-80136-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0306801361)
- Ellington, Duke.
*Music Is My Mistress*. New York: Da Capo, 1976 [ISBN 0-7043-3090-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0704330903)
- Ellington, Mercer.
*Duke Ellington in Person*. Boston: Houghton Mifflin, 1978. [ISBN 0-395-25711-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0395257115).
- Hajdu, David,
*Lush Life: A Biography of Billy Strayhorn*. New York: Farrar, Straus & Giroux, 1996. [ISBN 978-0-86547-512-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780865475120).
- Hasse, John Edward.
*Beyond Category: The Life and Genius of Duke Ellington*. New York: Da Capo, 1995. [ISBN 0-306-80614-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0306806142)
- Howland, John. "Ellington Uptown: Duke Ellington, James P. Johnson, and the Birth of Concert Jazz". Ann Arbor: University of Michigan Press, 2009.
[ISBN 978-0-472-03316-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780472033164).
- Lawrence, A. H.
*Duke Ellington and His World: A Biography*. New York: Routledge, 2001. [ISBN 0-415-93012-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/041593012X)
- Massagli, Luciano and Volonté, Giovanni.
*The New Desor: Duke Ellington's Story on Records Parts One and Two*, 1999, Milan, Italy. Privately published two-part discography with no ISBN number. The most comprehensive Ellington discography for sessions and record issues.
- Schuller, Gunther.
*Early Jazz: Its Roots and Musical Development*. New York: Oxford University Press, 1986. [ISBN 978-0-19-504043-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195040432). Especially pp. 318–357.
- Schuller, Gunther.
*The Swing Era: The Development Of Jazz, 1930–1945*. New York: Oxford University Press, 2005. [ISBN 978-0-19-507140-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195071405). Esp. pp. 46–157.
- Stratemann, Dr. Klaus.
*Duke Ellington: Day by Day and Film by Film*. Copenhagen: JazzMedia, 1992. [ISBN 87-88043-34-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8788043347)Covers all of Duke's travels and films from the 1929 short film *Black and Tan*onwards. **(tiếng Pháp)**Gilles Tordjman, François Billiard, *Duke Ellington*, [Le Seuil](/w/index.php?title=Le_Seuil&action=edit&redlink=1), Paris, 1994. [ISBN 978-2-02-013700-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9782020137003)
- Terkel, Studs (2002),
*Giants of Jazz*(2nd ed.), New York: The New Press, [ISBN 978-1-56584-769-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781565847699).
- Timner, W.E.
*Ellingtonia: The Recorded Music of Duke Ellington and His Sidemen*. 5th ed. Lanham, Md. & Toronto: Scarecrow Press, 2007. [ISBN 0-8108-5889-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0810858894)Has a unique discography of Ellington's sidemen.
- Tucker, Mark.
*Ellington, The Early Years*, [University of Illinois Press](/w/index.php?title=University_of_Illinois_Press&action=edit&redlink=1), 1991. [ISBN 0-252-01425-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0252014251)
- Tucker, Mark.
*The Duke Ellington Reader*. New York: Oxford University Press, 1993 [ISBN 978-0-19-509391-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195093919).
- Ulanov, Barry.
*Duke Ellington*, Creative Age Press, 1946.
- Weisbard, Eric, ed..
*This Is Pop: In Search of the Elusive at Experience Music Project*. Cambridge: Harvard University Press, 2004. [ISBN 0-674-01344-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0674013441).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Duke_Ellington&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Duke_Ellington&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[Duke Ellington](//commons.wikimedia.org/wiki/Duke_Ellington?uselang=vi)
|
|![]()
[Wikiquote](/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về: [Website chính thức](http://www.DukeEllington.com/home.html) [Duke Ellington Legacy Big Band & Duke Ellington Legacy Band](http://www.dukeellingtonlegacy.com/)– official website of the family organization Duke Ellington Legacy [Symphony In Black (discussion and film)](http://www.redhotjazz.com/sib.html) [Duke Ellington](http://www.imdb.com/name/nm254153/)trên [Internet Movie Database](/wiki/Internet_Movie_Database) [Duke Ellington](http://www.ibdb.com/person.asp?ID=11631)trên [Internet Broadway Database](/w/index.php?title=Internet_Broadway_Database&action=edit&redlink=1) [Duke Ellington Biography](http://www.downbeat.com/artists/window.asp?action=new&aid=173&aname=Duke+Ellington)in *Down Beat Magazine* [Duke Ellington Collection](http://americanhistory.si.edu/archives/d53011ab.htm), Archive Center, Smithsonian [National Museum of American History](/w/index.php?title=National_Museum_of_American_History&action=edit&redlink=1)(NMAH) [Bản mẫu:Dead](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Dead&action=edit&redlink=1) [Duke Ellington and Billy Strayhorn: Jazz Composers](http://americanhistory.si.edu/documentsgallery/exhibitions/ellington_strayhorn_1.html)– April–June 2009 exhibition at NMAH [A Duke Ellington Panorama](http://www.depanorama.net/)– including detailed discography [Ellingtonia.com](http://ellingtonia.com/)– "Duke Ellington Complete Discography" [The Duke Ellington Society, TDES, Inc](http://thedukeellingtonsociety.org/) [Duke Ellington: 20th International Conference](http://www.ELLINGTON2008.org/), London, May 2008 [Duke Ellington Orchestra](http://www.wlatalent.com/roster/duke_ellington_orchestra/artistprofile.htm)at [Wenig-LaMonica Associates](http://wlatalent.com) [Bản mẫu:LCAuth](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:LCAuth&action=edit&redlink=1)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Content-Encoding: gzip

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Hromnice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Hromnice là một làng thuộc huyện Plzeň-sever, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Hromnice là một làng thuộc huyện Plzeň-sever, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Hromnice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Hromnice|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/22px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Plzeňský](/wiki/Plze%C5%88_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Plzeň-sever](/w/index.php?title=Plze%C5%88-sever_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Hromnice** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Plzeň-sever](/w/index.php?title=Plze%C5%88-sever_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1), vùng [Plzeňský](/wiki/Plze%C5%88_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hromnice&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hromnice&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1065 frontend hit (1)


text:
Novomykolaivka (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện Novomykolaivka (tiếng Ukraina: Новомиколаївський район, chuyển tự: Novomykolaivkas’kyi raion) là một huyện của tỉnh Zaporizhia thuộc Ukraina. Huyện Novomykolaivka có diện tích 915 kilômét vuông, dân số theo điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001 là 19564 người với mật độ 21 người/km2[1][2]. Trung tâm huyện nằm ở Novomykolaivka.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “За матеріалами перепису”. Cục điều tra dân số Ukraina. 2001.
- ^ “Raions of Ukraine”. Statoids. 17 tháng 3 năm 2005. Truy cập 4 tháng 7 năm 2012.

markdown:
# Novomykolaivka (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Huyện Novomykolaivka|
|—
|
|
|![]()
**Hiệu kỳ** ![ Hiệu huy của Huyện Novomykolaivka](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Novomykolayivskiy_rayon_gerb.png/100px-Novomykolayivskiy_rayon_gerb.png)
![ Hiệu huy của Huyện Novomykolaivka](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Novomykolayivskiy_rayon_gerb.png/100px-Novomykolayivskiy_rayon_gerb.png)
**Hiệu huy** [Vị trí của huyện Novomykolaivka trong tỉnh Zaporizhia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Novomykolaivka-Raion.png)
Vị trí của huyện Novomykolaivka trong
[tỉnh Zaporizhia](/wiki/Zaporizhia_(t%E1%BB%89nh)) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Flag_of_Ukraine.svg/22px-Flag_of_Ukraine.svg.png)
[Ukraine](/wiki/Ukraina) [Tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ukraina&action=edit&redlink=1) [tỉnh Zaporizhia](/wiki/Zaporizhia_(t%E1%BB%89nh)) 2(353 mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [UTC+3](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Huyện Novomykolaivka** ( [tiếng Ukraina](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ukraina): Новомиколаївський район, [chuyển tự](/w/index.php?title=Chuy%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_La_M%C3%A3_ti%E1%BA%BFng_Ukraina&action=edit&redlink=1): *Novomykolaivkas’kyi raion*) là một [huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Ukraina&action=edit&redlink=1) của [tỉnh Zaporizhia](/wiki/Zaporizhia_(t%E1%BB%89nh)) thuộc [Ukraina](/wiki/Ukraina). Huyện Novomykolaivka có diện tích 915 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số theo [điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_Ukraina_n%C4%83m_2001&action=edit&redlink=1) là 19564 người với mật độ 21 người/km2 [[1]](#cite_note-1) . Trung tâm huyện nằm ở [2] [Novomykolaivka](/w/index.php?title=Novomykolaivka&action=edit&redlink=1).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Novomykolaivka_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Novomykolaivka_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“За матеріалами перепису”](http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/total_population1/structure_population/). Cục điều tra dân số Ukraina. 2001. [^](#cite_ref-2) [“Raions of Ukraine”](http://www.statoids.com/yua.html). Statoids. 17 tháng 3 năm 2005. Truy cập 4 tháng 7 năm 2012.
|
|
kiểu đô thị
|
|
|
|

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí bình thường trong vòng sợi chèn ép vào ống sống hay các rễ thần kinh sống và có sự đứt rách vòng sợi gây nên hội chứng thắt lưng hông điển hình.[1] Thoát vị đĩa đệm cột sống xảy ra khi nhân keo của đĩa đệm thoát ra ngoài và chèn ép vào rễ thần kinh, tủy sống, hay nói cách khác nó là tình trạng đĩa đệm bị ép lồi ra khỏi vị trí bình thường, giữa các đốt sống. Thoát vị đĩa đệm thường tập trung ở các dạng chính là thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ và thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm mất nước.
Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh rất phổ biến,[2] trong đó thoát vị đĩa đệm cột sống là một nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống cổ, cột sống thắt lưng cũng như đau chân tay. Tại Mỹ, hằng năm có khoảng 2 triệu người phải nghỉ việc do đau thắt lưng, với chi phí điều trị lên tới 21 tỷ đô-la, ở Việt Nam có tới 17% người trên 60 tuổi bị mắc chứng đau lưng[3] Bệnh xảy ra ở khoảng 30% dân số, hay gặp ở lứa tuổi lao động từ 20 - 55 tuổi. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm nhiều tầng một bệnh lý lâm sàng rất phức tạp, đa dạng, nhất là trường hợp khối lượng thoát vị quá to gây chèn ép tủy sống và đuôi ngựa.[4]
Triệu chứng[sửa | sửa mã nguồn]
Thoát vị đĩa đệm gây nên các cơn đau thắt lưng với các triệu chứng nhức, tê lan dọc từ thắt lưng xuống mông và chân, hay đau từ vùng cổ - gáy lan ra hai vai và xuống các cánh tay, bàn tay… khiến người bệnh rất khó chịu, đau đớn.[2] Ngoài ra, đau cột sống và đau rễ thần kinh là các triệu chứng nổi bật nhất của bệnh. Đau thường tái phát nhiều lần, mỗi đợt kéo dài khoảng 1-2 tuần, sau đó lại khỏi bệnh. Có khi đau âm ỉ nhưng thường đau dữ dội, đau tăng khi ho, hắt hơi, cúi. Ngoài ra còn có cảm giác kiến bò, tê cóng, kim châm tương ứng với vùng đau. Dần dần, đau trở nên thường xuyên, kéo dài hàng tháng nếu không được điều trị. Tuỳ theo vị trí đĩa đệm thoát vị có thể có các triệu chứng đặc trưng.
- Khi bị thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ, người bệnh có biểu hiện đau vùng gáy, vai. Ðau, tê, mất cảm giác từng vùng ở cả tay, cổ tay, bàn tay. Giảm cơ lực tay. Các hiện tượng đau, nhức, tê tăng lên hay giảm xuống theo cử động cổ tay...
- Khi bị thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng thì gây đau vùng thắt lưng và triệu chứng đau thần kinh liên sườn: cảm giác đau tăng khi nằm nghiêng, ho và đại tiện. Bệnh nhân sẽ thấy đau vùng cột sống lưng, lan theo hình vòng cung ra phía trước ngực, dọc theo khoang liên sườn. Ðau, tê, mất cảm giác từng vùng ở mông, chân, bàn chân, trường hợp nặng có thể bị liệt. Ngoài ra bệnh nhân còn bị chế cử động cột sống: không còn khả năng ưỡn của thắt lưng, không cúi được xuống thấp… Bệnh nhân sẽ thấy đau thắt lưng cấp hay mạn tính, đau thần kinh tọa, đau thần kinh đùi bì. Người bệnh có tư thế ngay lưng hay vẹo về một bên để chống đau, cơ cạnh cột sống co cứng. Có trường hợp đau rất dữ dội và người bệnh phải nằm bất động về bên đỡ đau.[2]
Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]
Cơ chế thoát vị đĩa đệm như sau: Bình thường đĩa đệm nằm ở khe giữa hai đốt sống, có lớp vỏ sợi bọc nhân nhày ở trung tâm (nhân tủy). Nhờ tính đàn hồi, đĩa đệm làm nhiệm vụ như một bộ phận giảm xóc, bảo vệ cột sống khỏi bị chấn thương. Nếu có một lực tác động mạnh vào cột sống (chấn thương, gắng sức...), nhân nhày có thể qua chỗ rách của đĩa đệm thoát vị ra ngoài chui vào ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống. Khi đĩa đệm nào đó bị rách hoặc đứt, những chất dạng gel bên trong nó sẽ tràn ra ngoài. Hiện tượng này được gọi là thoát vị nhân tủy - hay thoát vị đĩa đệm. [3]
Có nhiều nguyên nhân gây nên thoát vị đĩa đệm cột sống. Một số nguyên nhân chủ yếu gồm.:[3]
- Nguyên nhân phổ biến là tư thế sai trong lao động, vận động và hoạt động. Cơn đau thường xuất hiện khi ta nhấc vật nặng ở tư thế không phù hợp. Tư thế lao động, tư thế ngồi, mang vác nặng sai cách đặc biệt hay gặp nhất là việc bê vác vật nặng. Ví dụ: Thay vì ngồi xuống bê vật rồi từ từ đứng lên, nhiều người có thói quen đứng rồi cúi xuống, nhấc vật nặng lên. Việc mang vác nặng sai tư thế này dễ gây chấn thương đốt sống lưng, thoát vị đĩa đệm. Không chỉ bê vác nặng, mà nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng ảnh hưởng xấu tới xương khớp như tư thế ngồi gây cong vẹo cột sống, tập thể dục không đúng cách gây thoái hoá khớp, trật khớp……[2]
- Nguyên nhân do nguyên nhân do thoái hoá tự nhiên: Tuổi tác và các bệnh lý cột sống bẩm sinh hay mắc phải như gai đôi cột sống, gù vẹo, thoái hóa cột sống cũng là các yếu tố thuận lợi để gây bệnh. Những người ở độ tuổi từ 30 đến 50 là có nguy cơ bị thoát vị cao nhất do những thành phần nước và đàn hồi bên trong nhân tủy sẽ giảm đi theo tuổi.[5] Những người trên 30 tuổi, đĩa đệm thường không còn mềm mại, nhân nhày có thể bị khô, vòng sụn bên ngoài xơ hóa, rạn nứt và có thể rách. Trên cơ sở đó nếu có một lực tác động mạnh vào cột sống (chấn thương, gắng sức...), nhân nhày có thể qua chỗ rách của đĩa đệm thoát vị ra ngoài chui vào ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống.[3]
- Nguyên nhân do bị tai nạn hay các chấn thương cột sống.
- Tổn thương đĩa đệm cũng có thể do nguyên nhân di truyền. Nếu bố mẹ có đĩa đệm yếu do bất thường về cấu trúc thì con cái cũng dễ bị thoát vị đĩa đệm.
Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]
Thoát vị đĩa đệm cột sống là một bệnh khá thường gặp, có thể để lại nhiều hậu quả, ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh. Khả năng vận động của bệnh nhân bị giảm sút rõ rệt. Bệnh nhân rất khó thực hiện các động tác cột sống như cúi ngửa, nghiêng xoay. Khi rễ thần thần kinh bị tổn thương thì bệnh nhân khó vận động các chi.
Nếu tổn thương thần kinh cánh tay thì bệnh nhân không thể nhấc tay hay khó gấp, duỗi cánh tay, khả năng lao động và sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nếu tổn thương thần kinh tọa thì bệnh nhân có thể không nhấc được gót hay mũi chân. Dần dần xuất hiện teo cơ chân bên tổn thương. Khi bệnh nặng người bệnh thấy chân tê bì, mất cảm giác ở chân đau hay đại, tiểu tiện không kiểm soát được.[3]
Thoát vị đĩa đệm có thể để lại những hậu quả và những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.
- Bệnh nhân có thể bị tàn phế suốt đời do bị liệt trong trường hợp đĩa đệm thoát vị chèn ép tuỷ cổ. Khi bị chèn ép các dây thần kinh vùng thắt lưng cùng, bệnh nhân có thể bị chứng đại tiểu tiện không tự chủ do rối loạn cơ tròn.
- Bệnh nhân bị teo cơ các chi nhanh chóng, khiến sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí mất khả năng lao động. Tất cả các biến chứng đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, chưa kể những tốn kém do chi phí điều trị.
Ngoài ra thoát vị đĩa đệm còn có thể gây là một số bệnh khác như:
Đau rễ thần kinh phản ánh một quá trình tổn thương kích thích rễ thần kinh do chèn ép cơ học, xuất hiện sau giai đoạn đau thắt lưng cục bộ, đau tăng lên khi đi lại, đứng lâu, ngồi lâu. Đau dội mạnh lên khi ho, hắt hơi, rặn đại tiện. Nằm nghỉ tại giường lại giảm đau nhanh chóng. Đó là kiểu đau mang tính chất cơ học, thường gặp trong cơ chế xung đột giữa đĩa đệm với rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm. Rối loạn cảm giác thường gặp là giảm cảm giác nông (nóng, lạnh, xúc giác) ở những khu vực khoang da tương ứng với rễ thần kinh bị tổn thương. Đây là biểu hiện mức độ tổn thương sâu sắc của rễ thần kinh.
Hội chứng đau khập khễnh cách hồi: Là một dạng đau rễ thần kinh ngắt quãng, nó xuất hiện khi đi được một đoạn làm bệnh nhân phải dừng lại để nghỉ. Khi đi tiếp một đoạn nữa, đau lại xuất hiện, buộc bệnh nhân phải nằm nghỉ.
Rối loạn vận động: bại và liệt cơ ở hai chân do rễ thần kinh chi phối bao gồm rối loạn cơ thắt: trong tổn thương các rễ vùng xương cùng có biểu hiện lúc đầu bí tiểu sau đái dầm dề, luôn luôn có nước tiểu chảy rỉ ra một cách thụ động do liệt cơ thắt kiểu ngoại vi không giữ được nước tiểu.[4]
Hội chứng đuôi ngựa với biểu hiện gồm đau một cách dữ dội, người bệnh không thể chịu nổi, đòi hỏi cấp cứu về thần kinh. Đau lại kèm theo liệt cơ, mất cảm giác, rối loạn cảm giác… Trường hợp chứng đuôi ngựa dưới có thể rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi, rối loạn cảm giác vùng đáy chậu, không có liệt hoặc chỉ liệt một số động tác của bàn chân. Đối với trường hợp hội chứng đuôi ngựa giữa thì có triệu chứng liệt gấp cẳng chân, liệt các động tác của bàn chân và ngón chân, mất cảm giác toàn bộ ngón chân; mất cảm giác toàn bộ cẳng chân, bàn chân, mặt sau đùi và mông; rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi.[4]
Phòng trị[sửa | sửa mã nguồn]
Để điều trị thoát vị đĩa đệm cần lưu nghí đến chế độ vận động. Trong thời kỳ cấp tính, nằm nghỉ tại giường là nguyên tắc quan trọng đầu tiên. Tư thế nằm ngửa trên ván cứng, có đệm ở vùng khoeo làm co nhẹ khớp gối và khớp háng. Thực hiện điều trị vật lý và các liệu pháp phản xạ: bao gồm phương pháp nhiệt như chườm nóng (túi nước, muối rang, cám rang, lá lốt, lá ngải cứu nóng); dùng các dòng điện tại khoa vật lý trị liệu, điều trị bằng laser; châm cứu. Ngoài ra bệnh nhân có thể dùng các loại thuốc chống viêm, giảm đau, giãn cơ, an thần, trấn tĩnh thần kinh và vitamin nhóm B liều cao (B1, B6, B12).[4]
Một biện pháp điều trị quan trọng là thông qua sự can thiệp của biện pháp phẫu thuật. Trong đó phẫu thuật tự động qua da là phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm mới, hiệu quả, an toàn và không để lại biến chứng. .[6] Riêng đối vơi thoát vị đĩa đệm là trường hợp đĩa đệm bị thoái hóa và vỡ ra còn trong trường hợp thoát vị đĩa đệm do mất nước là tình trạng của đĩa đệm thoái hóa. Có đến trên 70% số trường hợp đĩa đệm mất nước và thoát vị mà không cần điều trị. Chỉ định điều trị dựa trên những gì mà khối thoát vị của đĩa đệm gây ra như đau, tê, yếu, liệt, mất chức năng.[7]
Để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm cần loại bỏ nguyên nhân gây bệnh, trong đó chú ý tư thế hợp lý trong lao động, vận động và hoạt động, đặc biệt là tư thế lao động, tư thế ngồi, mang vác nặng. Khi bê vác vật nặng nên ngồi xuống bê vật rồi từ từ đứng lên, tránh thói quen đứng rồi cúi xuống, nhấc vật nặng lên, tập thể dục đúng cách gây.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng”. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ a ă â b “Rất dễ bị thoát vị đĩa đệm”. Báo điện tử Dân Trí. 17 tháng 7 năm 2008. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ a ă â b c “Thoát vị đĩa đệm cột sống có thể gây tàn phế (Kỳ I)”. Báo Sức khỏe & Đời sống. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ a ă â b “Thoát vị đĩa đệm và những hậu quả khó lường”. 24h.com.vn. 23 tháng 4 năm 2011. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ “Kỹ thuật mới chữa thoát vị đĩa đệm qua da - VnExpress Đời sống”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ “Phẫu thuật thoát vị đĩa đệm, có nguy hiểm?”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^ “Thoát vị đĩa đệm mất nước”. Thanh Niên Online. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.

markdown:
# Thoát vị đĩa đệm
|Thoát vị đĩa đệm cột sống|
|
|Phân loại và tư liệu bên ngoài
|
|![]()
[ICD](/wiki/ICD)- [10](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_ICD-10&action=edit&redlink=1) [M51.2](http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2015/en#/M51.2) [ICD](/wiki/ICD)- [9](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_ICD-9&action=edit&redlink=1) [722.0](http://www.icd9data.com/getICD9Code.ashx?icd9=722.0)- [722.2](http://www.icd9data.com/getICD9Code.ashx?icd9=722.2) [OMIM](/wiki/OMIM) [603932](http://omim.org/entry/603932) [DiseasesDB](/wiki/Diseases_Database) [6861](http://www.diseasesdatabase.com/ddb6861.htm) [MedlinePlus](/wiki/MedlinePlus) [000442](http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000442.htm) [eMedicine](/wiki/EMedicine) [orthoped/138](http://www.emedicine.com/orthoped/topic138.htm) [radio/219](http://www.emedicine.com/radio/topic219.htm) [MeSH](/w/index.php?title=Medical_Subject_Headings&action=edit&redlink=1) [D007405](//www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2015/MB_cgi?field=uid&term=D007405) **Thoát vị đĩa đệm** là tình trạng [nhân nhầy đĩa đệm cột sống](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_nh%E1%BA%A7y_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m_c%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) thoát ra khỏi vị trí bình thường trong vòng sợi chèn ép vào ống sống hay các rễ [thần kinh](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_kinh&action=edit&redlink=1) sống và có sự đứt rách vòng sợi gây nên hội chứng thắt lưng hông điển hình. Thoát vị đĩa đệm cột sống xảy ra khi nhân keo của đĩa đệm thoát ra ngoài và chèn ép vào [1] [rễ thần kinh](/w/index.php?title=R%E1%BB%85_th%E1%BA%A7n_kinh&action=edit&redlink=1), [tủy sống](/wiki/T%E1%BB%A7y_s%E1%BB%91ng), hay nói cách khác nó là tình trạng đĩa đệm bị ép lồi ra khỏi vị trí bình thường, giữa các đốt sống. Thoát vị đĩa đệm thường tập trung ở các dạng chính là thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ và thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm mất [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc).
Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh rất phổ biến,
trong đó thoát vị đĩa đệm cột sống là một nguyên nhân phổ biến gây đau cột sống cổ, cột sống thắt lưng cũng như đau chân tay. Tại [2] [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), hằng năm có khoảng 2 triệu [người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)phải nghỉ việc do đau thắt lưng, với chi phí điều trị lên tới 21 tỷ [đô-la](/wiki/%C4%90%C3%B4_la), ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)có tới 17% người trên 60 [tuổi](/w/index.php?title=Tu%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1)bị mắc chứng đau lưng Bệnh xảy ra ở khoảng 30% dân số, hay gặp ở lứa tuổi lao động từ 20 - 55 tuổi. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm nhiều tầng một bệnh lý lâm sàng rất phức tạp, đa dạng, nhất là trường hợp khối lượng thoát vị quá to gây chèn ép tủy sống và đuôi ngựa. [[3]](#cite_note-autogenerated2-3) [[4]](#cite_note-autogenerated3-4)
## Triệu chứng[
[sửa](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|
|không bảo đảm tính pháp lý cho các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe.
Đề nghị liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia.
Thoát vị đĩa đệm gây nên các cơn đau thắt lưng với các triệu chứng nhức, tê lan dọc từ thắt lưng xuống mông và chân, hay đau từ vùng
[cổ](/wiki/C%E1%BB%95) - [gáy](/w/index.php?title=G%C3%A1y&action=edit&redlink=1) lan ra hai vai và xuống các cánh tay, bàn tay… khiến người bệnh rất khó chịu, đau đớn. Ngoài ra, đau cột sống và đau rễ thần kinh là các triệu chứng nổi bật nhất của bệnh. Đau thường tái phát nhiều lần, mỗi đợt kéo dài khoảng 1-2 tuần, sau đó lại khỏi bệnh. Có khi đau âm ỉ nhưng thường đau dữ dội, đau tăng khi [2] [ho](/wiki/Ho), [hắt hơi](/wiki/H%E1%BA%AFt_h%C6%A1i), cúi. Ngoài ra còn có cảm giác [kiến](/wiki/Ki%E1%BA%BFn)bò, tê cóng, kim châm tương ứng với vùng đau. Dần dần, đau trở nên thường xuyên, kéo dài hàng tháng nếu không được điều trị. Tuỳ theo vị trí đĩa đệm thoát vị có thể có các triệu chứng đặc trưng.
- Khi bị thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ, người bệnh có biểu hiện đau vùng gáy, vai. Ðau, tê, mất cảm giác từng vùng ở cả
[tay](/wiki/Tay), cổ tay, bàn tay. Giảm cơ lực tay. Các hiện tượng đau, nhức, tê tăng lên hay giảm xuống theo cử động cổ tay...
- Khi bị thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng thì gây đau vùng thắt lưng và triệu chứng đau thần kinh liên sườn: cảm giác đau tăng khi nằm nghiêng, ho và
[đại tiện](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_ti%E1%BB%87n). Bệnh nhân sẽ thấy đau vùng cột sống lưng, lan theo hình vòng cung ra phía trước ngực, dọc theo khoang liên sườn. Ðau, tê, mất cảm giác từng vùng ở [mông](/wiki/M%C3%B4ng), chân, bàn chân, trường hợp nặng có thể bị liệt. Ngoài ra bệnh nhân còn bị chế cử động cột sống: không còn khả năng ưỡn của thắt lưng, không cúi được xuống thấp… Bệnh nhân sẽ thấy đau thắt lưng cấp hay mạn tính, đau [thần kinh tọa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_kinh_t%E1%BB%8Da&action=edit&redlink=1), đau thần kinh đùi bì. Người bệnh có tư thế ngay lưng hay vẹo về một bên để chống đau, cơ cạnh cột sống co cứng. Có trường hợp đau rất dữ dội và người bệnh phải nằm bất động về bên đỡ đau. [[2]](#cite_note-autogenerated1-2)
## Nguyên nhân[
[sửa](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&action=edit§ion=2)]
Cơ chế thoát vị đĩa đệm như sau: Bình thường đĩa đệm nằm ở khe giữa hai đốt sống, có lớp vỏ sợi bọc nhân nhày ở trung tâm (nhân tủy). Nhờ tính đàn hồi, đĩa đệm làm nhiệm vụ như một bộ phận giảm xóc, bảo vệ cột sống khỏi bị chấn thương. Nếu có một lực tác động mạnh vào cột sống (chấn thương, gắng sức...), nhân nhày có thể qua chỗ rách của đĩa đệm thoát vị ra ngoài chui vào ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống. Khi đĩa đệm nào đó bị rách hoặc đứt, những chất dạng
[gel](/wiki/Gel) bên trong nó sẽ tràn ra ngoài. Hiện tượng này được gọi là thoát vị nhân tủy - hay thoát vị đĩa đệm. [[3]](#cite_note-autogenerated2-3)
Có nhiều nguyên nhân gây nên thoát vị đĩa đệm cột sống. Một số nguyên nhân chủ yếu gồm.:
[[3]](#cite_note-autogenerated2-3)
- Nguyên nhân phổ biến là tư thế sai trong
[lao động](/wiki/Lao_%C4%91%E1%BB%99ng), [vận động](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)và hoạt động. Cơn đau thường xuất hiện khi ta nhấc vật nặng ở tư thế không phù hợp. Tư thế lao động, tư thế ngồi, mang vác nặng sai cách đặc biệt hay gặp nhất là việc bê vác vật nặng. Ví dụ: Thay vì ngồi xuống bê vật rồi từ từ đứng lên, nhiều người có thói quen đứng rồi cúi xuống, nhấc vật nặng lên. Việc mang vác nặng sai tư thế này dễ gây chấn thương đốt sống lưng, thoát vị đĩa đệm. Không chỉ bê vác nặng, mà nhiều [thói quen](/wiki/Th%C3%B3i_quen) [sinh hoạt](/w/index.php?title=Sinh_ho%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1)hàng ngày cũng ảnh hưởng xấu tới xương khớp như tư thế ngồi gây cong vẹo cột sống, [tập thể dục](/wiki/Th%E1%BB%83_d%E1%BB%A5c)không đúng cách gây thoái hoá khớp, trật khớp…… [[2]](#cite_note-autogenerated1-2)
- Nguyên nhân do nguyên nhân do thoái hoá tự nhiên: Tuổi tác và các bệnh lý cột sống bẩm sinh hay mắc phải như
[gai đôi cột sống](/w/index.php?title=Gai_%C4%91%C3%B4i_c%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1), [gù](/w/index.php?title=G%C3%B9&action=edit&redlink=1)vẹo, [thoái hóa cột sống](/w/index.php?title=Tho%C3%A1i_h%C3%B3a_c%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1)cũng là các yếu tố thuận lợi để gây bệnh. Những người ở độ tuổi từ 30 đến 50 là có nguy cơ bị thoát vị cao nhất do những thành phần nước và đàn hồi bên trong nhân tủy sẽ giảm đi theo tuổi. Những người trên 30 tuổi, đĩa đệm thường không còn mềm mại, nhân nhày có thể bị khô, vòng sụn bên ngoài xơ hóa, rạn nứt và có thể rách. Trên cơ sở đó nếu có một lực tác động mạnh vào cột sống (chấn thương, gắng sức...), nhân nhày có thể qua chỗ rách của đĩa đệm thoát vị ra ngoài chui vào ống sống, chèn ép rễ thần kinh gây đau cột sống. [[5]](#cite_note-5) [[3]](#cite_note-autogenerated2-3)
- Nguyên nhân do bị tai nạn hay các chấn thương cột sống.
- Tổn thương đĩa đệm cũng có thể do nguyên nhân
[di truyền](/wiki/Di_truy%E1%BB%81n). Nếu bố mẹ có đĩa đệm yếu do bất thường về cấu trúc thì con cái cũng dễ bị thoát vị đĩa đệm.
## Hậu quả[
[sửa](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&action=edit§ion=3)]
Thoát vị đĩa đệm cột sống là một bệnh khá thường gặp, có thể để lại nhiều hậu quả, ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh. Khả năng vận động của bệnh nhân bị giảm sút rõ rệt. Bệnh nhân rất khó thực hiện các động tác cột sống như cúi ngửa, nghiêng xoay. Khi rễ thần thần kinh bị tổn thương thì bệnh nhân khó vận động các chi.
Nếu tổn thương thần kinh cánh tay thì bệnh nhân không thể nhấc tay hay khó gấp, duỗi cánh tay, khả năng lao động và sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nếu tổn thương thần kinh tọa thì bệnh nhân có thể không nhấc được gót hay mũi chân. Dần dần xuất hiện teo cơ chân bên tổn thương. Khi bệnh nặng người bệnh thấy chân tê bì, mất cảm giác ở chân đau hay đại, tiểu tiện không kiểm soát được.
[[3]](#cite_note-autogenerated2-3)
Thoát vị đĩa đệm có thể để lại những hậu quả và những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.
- Bệnh nhân có thể bị
[tàn phế](/w/index.php?title=T%C3%A0n_ph%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)suốt đời do bị liệt trong trường hợp đĩa đệm thoát vị chèn ép tuỷ cổ. Khi bị chèn ép các dây thần kinh vùng thắt lưng cùng, bệnh nhân có thể bị chứng đại tiểu tiện không tự chủ do rối loạn cơ tròn.
- Bệnh nhân bị
[teo cơ](/w/index.php?title=Teo_c%C6%A1&action=edit&redlink=1)các chi nhanh chóng, khiến sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí mất khả năng lao động. Tất cả các biến chứng đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, chưa kể những tốn kém do chi phí điều trị.
Ngoài ra thoát vị đĩa đệm còn có thể gây là một số bệnh khác như:
Đau rễ thần kinh phản ánh một quá trình tổn thương kích thích rễ thần kinh do chèn ép cơ học, xuất hiện sau giai đoạn đau thắt lưng cục bộ, đau tăng lên khi đi lại, đứng lâu, ngồi lâu. Đau dội mạnh lên khi ho, hắt hơi, rặn đại tiện. Nằm nghỉ tại giường lại giảm đau nhanh chóng. Đó là kiểu đau mang tính chất cơ học, thường gặp trong cơ chế xung đột giữa đĩa đệm với rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm. Rối loạn cảm giác thường gặp là giảm cảm giác nông (
[nóng](/w/index.php?title=N%C3%B3ng&action=edit&redlink=1), [lạnh](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1nh&action=edit&redlink=1), xúc giác) ở những khu vực khoang da tương ứng với rễ thần kinh bị tổn thương. Đây là biểu hiện mức độ tổn thương sâu sắc của rễ thần kinh.
Hội chứng đau khập khễnh cách hồi: Là một dạng đau rễ thần kinh ngắt quãng, nó xuất hiện khi đi được một đoạn làm bệnh nhân phải dừng lại để nghỉ. Khi đi tiếp một đoạn nữa, đau lại xuất hiện, buộc bệnh nhân phải nằm nghỉ.
Rối loạn vận động: bại và liệt cơ ở hai chân do rễ thần kinh chi phối bao gồm rối loạn cơ thắt: trong tổn thương các rễ vùng xương cùng có biểu hiện lúc đầu bí tiểu sau đái dầm dề, luôn luôn có nước tiểu chảy rỉ ra một cách thụ động do liệt cơ thắt kiểu ngoại vi không giữ được nước tiểu.
[[4]](#cite_note-autogenerated3-4)
Hội chứng đuôi ngựa với biểu hiện gồm đau một cách dữ dội, người bệnh không thể chịu nổi, đòi hỏi cấp cứu về thần kinh. Đau lại kèm theo liệt cơ, mất cảm giác, rối loạn cảm giác… Trường hợp chứng đuôi ngựa dưới có thể rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi, rối loạn cảm giác vùng đáy chậu, không có liệt hoặc chỉ liệt một số động tác của bàn chân. Đối với trường hợp hội chứng đuôi ngựa giữa thì có triệu chứng liệt gấp cẳng chân, liệt các động tác của bàn chân và ngón chân, mất cảm giác toàn bộ ngón chân; mất cảm giác toàn bộ cẳng chân, bàn chân, mặt sau đùi và mông; rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi.
[[4]](#cite_note-autogenerated3-4)
## Phòng trị[
[sửa](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&action=edit§ion=4)]
|
|tham khảo và không thể thay thế ý kiến chuyên môn.
Để điều trị thoát vị đĩa đệm cần lưu nghí đến chế độ vận động. Trong thời kỳ cấp tính, nằm nghỉ tại giường là nguyên tắc quan trọng đầu tiên. Tư thế nằm ngửa trên ván cứng, có đệm ở vùng khoeo làm co nhẹ khớp gối và khớp háng. Thực hiện điều trị vật lý và các liệu pháp phản xạ: bao gồm phương pháp nhiệt như chườm nóng (túi nước, muối rang, cám rang, lá lốt, lá ngải cứu nóng); dùng các dòng điện tại khoa vật lý trị liệu, điều trị bằng laser; châm cứu. Ngoài ra bệnh nhân có thể dùng các loại thuốc chống viêm, giảm đau, giãn cơ, an thần, trấn tĩnh thần kinh và vitamin nhóm B liều cao (B1, B6, B12).
[[4]](#cite_note-autogenerated3-4)
Một biện pháp điều trị quan trọng là thông qua sự can thiệp của biện pháp phẫu thuật. Trong đó phẫu thuật tự động qua da là phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm mới, hiệu quả, an toàn và không để lại biến chứng. .
Riêng đối vơi thoát vị đĩa đệm là trường hợp đĩa đệm bị thoái hóa và vỡ ra còn trong trường hợp thoát vị đĩa đệm do mất nước là tình trạng của đĩa đệm thoái hóa. Có đến trên 70% số trường hợp đĩa đệm mất nước và thoát vị mà không cần điều trị. Chỉ định điều trị dựa trên những gì mà khối thoát vị của đĩa đệm gây ra như đau, tê, yếu, liệt, mất chức năng. [6] [[7]](#cite_note-7)
Để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm cần loại bỏ nguyên nhân gây bệnh, trong đó chú ý tư thế hợp lý trong lao động, vận động và hoạt động, đặc biệt là tư thế lao động, tư thế ngồi, mang vác nặng. Khi bê vác vật nặng nên ngồi xuống bê vật rồi từ từ đứng lên, tránh thói quen đứng rồi cúi xuống, nhấc vật nặng lên, tập thể dục đúng cách gây.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tho%C3%A1t_v%E1%BB%8B_%C4%91%C4%A9a_%C4%91%E1%BB%87m&action=edit§ion=5)] [^](#cite_ref-dieutridau_1-0) [“Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng”](http://www.dieutridau.com/benh-hoc/cot-song/180-thoat-vi-dia-dem-cot-song-that-lung). Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Rất dễ bị thoát vị đĩa đệm”](http://dantri.com.vn/c25/s7-241924/rat-de-bi-thoat-vi-dia-dem.htm). Báo điện tử Dân Trí. 17 tháng 7 năm 2008. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [“Thoát vị đĩa đệm cột sống có thể gây tàn phế (Kỳ I)”](http://suckhoedoisong.vn/2008515113427437p45c48/thoat-vi-dia-dem-cot-song-co-the-gay-tan-phe-ky-i.htm). Báo Sức khỏe & Đời sống. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Thoát vị đĩa đệm và những hậu quả khó lường”](http://hcm.24h.com.vn/y-te-thiet-bi/thoat-vi-dia-dem-va-nhung-hau-qua-kho-luong-c62a373445.html). 24h.com.vn. 23 tháng 4 năm 2011. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-5) [“Kỹ thuật mới chữa thoát vị đĩa đệm qua da - VnExpress Đời sống”](http://vnexpress.net/gl/doi-song/2010/12/3ba23c7c/). VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-6) [“Phẫu thuật thoát vị đĩa đệm, có nguy hiểm?”](http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Song-khoe/Phong-mach-Online/206416/Phau-thuat-thoat-vi-dia-dem-co-nguy-hiem.html). Tuổi Trẻ Online. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-7) [“Thoát vị đĩa đệm mất nước”](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120502/thoat-vi-dia-dem-mat-nuoc.aspx). Thanh Niên Online. Truy cập 7 tháng 6 năm 2014.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Trương Vĩnh Trọng
Trương Vĩnh Trọng (sinh năm 1942) là một chính trị gia Việt Nam, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Phó Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng nhiệm kì Quốc hội khóa 12. Ông từng giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 10 và Ủy viên Ban bí thư TW ĐCSVN, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Ông sinh ngày 11 tháng 11 năm 1942, quê ở xã Bình Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Ông còn có tên gọi là Hai Nghĩa, theo thông tục của người miền Nam.
Thời niên thiếu, ông theo học bậc tiểu học và trung học tại địa phương. Từ năm 1960, ông bắt đầu hoạt động bí mật trong phong trào học sinh chống chế độ Ngô Đình Diệm. Năm 1962, ông thoát ly gia đình, tham gia Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và công tác ở Tiểu ban Giáo dục tỉnh Bến Tre. Ngày 25 tháng 10 năm 1964, ông được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Miền Nam và được đề bạt làm Ủy viên Tiểu ban giáo dục. Sau đó, ông được bầu Tỉnh ủy viên phụ trách khối Tuyên huấn tỉnh. Năm 1968, ông được cử làm Ủy viên Ban Tuyên huấn tỉnh Bến Tre. Năm 1973, ông được cử đi học Trường Tuyên huấn miền Nam và năm 1975, ông được cử ra Bắc, theo học Trường Tuyên huấn Trung ương ở Hà Nội.
Năm 1978, ông được bầu vào Tỉnh ủy Bến Tre, giữ nhiệm vụ Phó ban Tuyên huấn tỉnh. Năm 1982, ông đắc cử vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy và được phân công làm Bí thư Huyện ủy Giồng Trôm. Trong thời gian này, ông được đi học lớp bồi dưỡng Bí thư Huyện ủy ở Trường Đảng Cao cấp Matxcơva (Liên Xô).
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII (1991), ông được bầu làm Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, làm thành viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Tháng 2 năm 1998, ông được chỉ định làm Trưởng ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Trung ương.
Tháng 7 năm 2000, ông được điều động tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp và được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp.
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ IX, đầu năm 2001, ông tái đắc cử Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng và được bầu vào Ban Bí thư Trung ương Đảng. Tháng 4 năm 2001, ông được phân công giữ chức Trưởng Ban Nội chính Trung ương.
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần X, năm 2006, một lần nữa ông tái đắc cử Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, được bầu vào Bộ Chính trị và Ban Bí thư.
Ngày 28 tháng 6 năm 2006, Quốc hội Việt Nam phê chuẩn để nghị bổ nhiệm ông làm Phó Thủ tướng.
Ông còn là Đại biểu Quốc hội Việt Nam các khóa 8, 11 và 12.
Ông được nhà nước Việt Nam khen thưởng:
- Huân chương Độc lập hạng Ba
- Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
- Huân chương Quyết thắng hạng Nhất
Phát biểu nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]
"Cho đến lúc này, dư luận trong nước cũng như trên thế giới, kể cả những người khó tính, còn ai nói đến vấn đề khai thác bô-xít ở Tây Nguyên nữa. Điều đó cho thấy, khai thác bô-xít ở Tây Nguyên là đúng đắn và đang gặp thuận lợi" - Phát biểu khi đang làm Phó Thủ tướng[1].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ vnn.vietnamnet.vn/chinhtri/2009/09/867107/

markdown:
# Trương Vĩnh Trọng
|Trương Vĩnh Trọng
|
(Hai Nghĩa)
|
|
Chức vụ
|
|
Phó Thủ tướng Chính phủ
|Nhiệm kỳ||
|[Nguyễn Xuân Phúc](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Xu%C3%A2n_Ph%C3%BAc) ![ Flag of Vietnam.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [2001](/wiki/2001)– Tháng 6, 2006 [Đảng Cộng sản Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [11 tháng 11](/wiki/11_th%C3%A1ng_11), [1942](/wiki/1942)
Xã
[Bình Hòa](/wiki/B%C3%ACnh_H%C3%B2a,_Gi%E1%BB%93ng_Tr%C3%B4m), [Giồng Trôm](/wiki/Gi%E1%BB%93ng_Tr%C3%B4m), [Bến Tre](/wiki/B%E1%BA%BFn_Tre) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) [Cổng Thông tin điện tử Chính phủ](http://www.chinhphu.vn/) **Trương Vĩnh Trọng** (sinh năm [1942](/wiki/1942)) là một chính trị gia Việt Nam, nguyên [Phó Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), Phó [Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng](/wiki/Ban_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BA%A1o_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BB%81_ph%C3%B2ng,_ch%E1%BB%91ng_tham_nh%C5%A9ng) nhiệm kì Quốc hội khóa 12. Ông từng giữ chức Ủy viên [Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam](/wiki/B%E1%BB%99_Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [khóa 10](/w/index.php?title=Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_10&action=edit&redlink=1) và Ủy viên [Ban bí thư TW ĐCSVN](/wiki/Ban_B%C3%AD_th%C6%B0_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam), Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp.
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit§ion=1)]
Ông sinh ngày
[11 tháng 11](/wiki/11_th%C3%A1ng_11) năm [1942](/wiki/1942), quê ở xã Bình Hòa, huyện [Giồng Trôm](/wiki/Gi%E1%BB%93ng_Tr%C3%B4m), tỉnh [Bến Tre](/wiki/B%E1%BA%BFn_Tre). Ông còn có tên gọi là **Hai Nghĩa**, theo thông tục của người miền Nam.
Thời niên thiếu, ông theo học bậc tiểu học và trung học tại địa phương. Từ năm 1960, ông bắt đầu hoạt động bí mật trong phong trào học sinh chống chế độ
[Ngô Đình Diệm](/wiki/Ng%C3%B4_%C4%90%C3%ACnh_Di%E1%BB%87m). Năm 1962, ông thoát ly gia đình, tham gia [Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) và công tác ở Tiểu ban Giáo dục tỉnh Bến Tre. Ngày 25 tháng 10 năm 1964, ông được kết nạp vào [Đảng Nhân dân Cách mạng Miền Nam](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Mi%E1%BB%81n_Nam&action=edit&redlink=1) và được đề bạt làm Ủy viên Tiểu ban giáo dục. Sau đó, ông được bầu Tỉnh ủy viên phụ trách khối Tuyên huấn tỉnh. Năm 1968, ông được cử làm Ủy viên Ban Tuyên huấn tỉnh Bến Tre. Năm 1973, ông được cử đi học Trường Tuyên huấn miền Nam và năm 1975, ông được cử ra Bắc, theo học Trường Tuyên huấn Trung ương ở Hà Nội.
Năm 1978, ông được bầu vào Tỉnh ủy Bến Tre, giữ nhiệm vụ Phó ban Tuyên huấn tỉnh. Năm 1982, ông đắc cử vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy và được phân công làm Bí thư Huyện ủy Giồng Trôm. Trong thời gian này, ông được đi học lớp bồi dưỡng Bí thư Huyện ủy ở Trường Đảng Cao cấp
[Matxcơva](/wiki/Moskva) ( [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)).
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII (1991), ông được bầu làm
[Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_vi%C3%AAn_Ban_ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1), làm thành viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Tháng 2 năm 1998, ông được chỉ định làm Trưởng ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Trung ương.
Tháng 7 năm 2000, ông được điều động tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp và được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy
[Đồng Tháp](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1p).
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ IX, đầu năm 2001, ông tái đắc cử
[Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_vi%C3%AAn_Ban_ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1) và được bầu vào Ban Bí thư Trung ương Đảng. Tháng 4 năm 2001, ông được phân công giữ chức Trưởng [Ban Nội chính Trung ương](/wiki/Ban_N%E1%BB%99i_ch%C3%ADnh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng).
Tại Đại hội Đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần X, năm 2006, một lần nữa ông tái đắc cử
[Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_vi%C3%AAn_Ban_ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1), được bầu vào Bộ Chính trị và Ban Bí thư.
Ngày
[28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6) năm [2006](/wiki/2006), [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) phê chuẩn để nghị bổ nhiệm ông làm Phó Thủ tướng.
Ông còn là Đại biểu
[Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) các khóa [8](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_VIII&action=edit&redlink=1), [11](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_XI&action=edit&redlink=1) và [12](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_XII).
Ông được nhà nước Việt Nam khen thưởng:
- Huân chương Độc lập hạng Ba
- Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
- Huân chương Quyết thắng hạng Nhất
## Phát biểu nổi bật[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit§ion=2)]
"Cho đến lúc này, dư luận trong nước cũng như trên thế giới, kể cả những người khó tính, còn ai nói đến vấn đề khai thác bô-xít ở Tây Nguyên nữa. Điều đó cho thấy, khai thác bô-xít ở Tây Nguyên là đúng đắn và đang gặp thuận lợi" - Phát biểu khi đang làm Phó Thủ tướng
. [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit§ion=3)] **vnn.vietnamnet.vn/chinhtri/2009/09/867107/** [^](#cite_ref-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit§ion=4)] [Tiểu sử ông Trương Vĩnh Trọng trên Cổng thông tin Đồng Tháp.](http://dongthap.gov.vn/wps/wcm/connect/Web%20Content/dongthap/timhieudongthap/nhanvatlichsu/sitanhanvatlichsu_t/20100110+truong+vinh+trong) [Tiểu sử Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng trên trnag web Chính phủ](http://www.chinhphu.vn/portal/page?_pageid=517,33053147&_dad=portal&_schema=PORTAL) [Tiểu sử đồng chí Trương Vĩnh Trọng](http://123.30.49.74:8080/tiengviet/tulieuvankien/vankiendang/details.asp?topic=191&subtopic=279&leader_topic=958&id=BT1220939668)
|
|
|
|

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)