text:
Hoạn quan
Hoạn quan (tiếng Trung: 宦官) là những nam giới bị khiếm khuyết bộ phận sinh dục, được sử dụng để làm việc trong cung vua chúa.
Họ có thể là: bẩm sinh có dương vật nhưng không có tinh hoàn, hoặc không có cả dương vật lẫn dịch hoàn, hoặc mất đi do việc hủy hoại hay làm tổn thương đến bộ phận sinh dục.
Có nhiều tên gọi để chỉ hoạn quan: thái giám (太監), công công (公公), tự nhân (寺人), yêm nhân (閹人), nội thị (內侍), thị nhân, yêm hoạn, hoạn giả, trung quan, nội quan, nội thân, nội giám...
Mục lục
Hoạn quan Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Trong lịch sử Trung Quốc, hoạn quan đã có từ thời Tây Chu, đương thời gọi là tử nhân, hoặc hạng nhân, yêm doãn, nội tiểu thần[1]. Được tuyển dụng để làm một số công việc cung đình: truyền lệnh của nhà vua đến các quan, canh gác hậu cung, quét dọn phòng ốc, liên lạc giữa nhà vua với các cung phi... Vào thời Tây Chu các nước Tề, Sở, Tần, đều có hoạn quan, và gọi bằng các tên như hình thần, ty cung. Thời Chiến Quốc nước Triệu có Hoạn giả lệnh coi về hoạn quan. Nước Tần có hoạn quan đảm nhận chức Xa phủ lệnh. Sau khi Tần thống nhất Trung nguyên, hoạn quan có người làm đến Thừa tướng, gọi là Trung thừa lệnh. Thời Tây Hán, các hoạn quan được gọi là thường thị có những hoạn quan đảm nhận các chức Hoàng môn lệnh, Dịch đình lệnh. Đến nhà Đường đổi là trung quan.[2]
Tại các triều nhà Tùy, nhà Đường, nhà Tống đặt ra cơ cấu Nội thị tỉnh do hoạn quan đảm nhiệm, trông coi các việc nội bộ ở trong cung đình. Hoạn quan ở hai triều Đường, Tống có người trực tiếp thống lãnh quân đội. Đến đời nhà Minh, đặt ra Thập nhị giám, Tứ ty, Bát cục gọi là Nhị thập tứ nha môn, trông coi về việc phục dịch trong cung đình, mỗi cơ cấu có thái giám trông coi. Đến đời nhà Thanh có Tổng quản thái giám, người đứng đầu thái giám, trực thuộc Nội vụ phủ.
Hoạn quan vốn chỉ là quan trong nội đình, không có quyền can dự chính sự, nhưng là người hầu cận thường ngày gần nhất của hoàng đế, được hoàng đế tin dùng, nên có khả năng lộng quyền, nắm được đại quyền chính trị, thậm chí có thể phế lập hoàng đế. Dưới các triều Đông Hán, Đường, Minh đều từng xảy ra những việc hoạn quan chuyên quyền làm bậy.
Chữ Hán, có hơn ba mươi từ ngữ dùng để chỉ hoạn quan, nên thường giải thích hoạn quan là thái giám. Nhưng kỳ thực, khái niệm về hai từ ngữ này có chỗ khác biệt. Mới đầu hoạn quan không nhất thiết phải là người bị thiến. Trong lịch sử Trung Quốc cổ xưa đã có hoạn quan. "Hoạn quan" chỉ là danh xưng chỉ chung những quan viên phục dịch, hầu hạ hoàng đế và gia tộc trong hoàng cung. Cho đến đầu đời nhà Đông Hán, khi Lưu Tú quang phục lại Hán thất, mới ban lệnh hoạn quan tất yếu phải là người đàn ông bị thiến. Trước đó, thời Hán Võ Đế, năm 99 trước Công nguyên, khi Lý Lăng thua trận đầu hàng Hung Nô, Tư Mã Thiên vì bênh vực Lý Lăng mà bị thiến và tuy là người bị thiến nhưng Tư Mã Thiên không phải là hoạn quan.
Từ ngữ "thái giám" xuất hiện sớm nhất vào đời Đường Cao Tông Lý Trị năm Long Sóc nhị niên, tức năm 662, khi đem thay đổi danh xưng "Điện trung tỉnh", cơ cấu chuyên lo việc xa giá, y phục trong hoàng cung thành "Trung ngự phủ", và cải "Giám thành trung ngự" thành "thái giám" và "thiếu giám".
Đến đầu đời nhà Minh thiết lập "Nhị thập tứ nha môn", mỗi nha môn đặt ra một thái giám giữ ấn tín phục dịch hoàng đế cùng gia thuộc, và người được giữ chức thái giám tất yếu phải là hoạn quan. Từ đấy "thái giám" thành danh xưng chuyên chỉ hoạn quan. Đến giữa thời kỳ nhà Minh, quyền thế của thái giám được mở rộng thêm ra. Thái giám có quyền làm sứ giả, trông coi quân đội, coi xét quan lại, dân tình nên trở thành lộng quyền.
Đến đời nhà Thanh, xét thấy sự chuyên hoành và tệ hại của thái giám mới đặt ra chức "Tổng quản Thái giám" làm thủ lãnh, lệ thuộc vào "Nội vụ phủ" và giới hạn tước vị đến "tứ phẩm" để nhằm làm giảm quyền lực của thái giám.
Theo các nhà nghiên cứu, nguồn gốc hoạn quan ở Trung Quốc có ba nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Hoạn quan là những tội phạm, tù binh hoặc phản nghịch bị cắt sinh thực khí.
- Hoạn quan là cống phẩm của địa phương tiến cống vào cung đình.
- Tự nguyện xin thiến làm hoạn quan để mưu cầu phú quý.
Một số phương pháp yêm cát[sửa | sửa mã nguồn]
Loại trừ những người đã khiếm khuyết khi sinh ra, một hoạn quan phải qua một "thủ thuật" hết sức đau đớn gọi là "yêm cát", "cung hình", "tàm thất", "hủ hình" hay "âm hình". Việc yêm cát như thế nào, sử sách ghi chép bất nhất. Theo Nam tinh thái giám khốc hình thì ghi lại có 4 phương pháp để thiến con trai:
- Cắt toàn bộ âm kinh và dịch hoàn
- Chỉ cắt bỏ dịch hoàn
- Đè cho vỡ nát dịch hoàn, và
- Cắt bỏ ống dẫn tinh
Theo sách Mạt đại thái giám bí văn còn liệt kê một phương pháp thiến nữa là "thằng hệ pháp", tức dùng dây cột chặt dịch hoàn của đứa bé, lâu dần thực khí mất công năng, bị chết đi. Hoặc cho đứa trẻ uống một thứ thuốc tê gọi là ma tuý dược, rồi dùng kim chích hoài vào dịch hoàn đứa trẻ khiến cho sinh thực khí không còn công năng nữa.
Carter Stent miêu tả về việc cát thể ở Trung Hoa cuối đời Mãn Thanh như sau:
- Trước khi cát thể, người có ý định trở thành thái giám được đặt nằm nghiêng trên một cái giường thấp và được hỏi lần cuối cùng có hối hận gì khi bị thiến hay không. Nếu người đó trả lời không thì một người sẽ giữ chặt bụng người đó, hai người khác banh hai chân ra giữ cho khỏi cục cựa. Băng vải được quấn chặt ở bụng dưới và hai đùi và bệnh nhân được cho uống một thang thuốc mê (ma phế thang), bộ phận sinh dục của y được chà xát bằng nước ngâm ớt. Cả dương vật lẫn dịch hoàn được cắt xoẹt bằng một nhát dao sát tận đáy, một nút bằng kim loại cắm ngay vào lỗ sinh thực khí và vết thương được băng chặt bằng giấy bản, bên ngoài quấn vải thật chặt.
- Người thái giám lập tức được những "đao tử tượng" dìu đi quanh phòng trong hai ba giờ liền trước khi được quyền nằm nghỉ. Người đó vừa đau đớn, vừa khát nước nhưng không được ăn uống và tiểu tiện trong ba ngày. Sau ba ngày, vải băng được cởi ra và cái nút được rút ra và nếu bệnh nhân có thể đi tiểu được ngay thì vụ giải phẫu thành công và qua được thời kỳ nguy hiểm. Nếu người thái giám không tiểu tiện được có nghĩa là đường sinh thực khí đã bị thu hẹp hay bịt kín và chỉ còn đường chờ chết...
Thế nhưng việc tĩnh thân để thành thái giám không phải chỉ trong việc cắt bỏ bộ phận sinh dục mà thôi. Có gia đình chuẩn bị việc cho con mình tương lai sẽ làm thái giám tử khi còn nhỏ. Một bà vú (bảo mẫu) thuê để đặc biệt chăm sóc cho đứa trẻ ngay từ khi còn nằm trong nôi. Bà vú này có một thủ thuật riêng, mỗi ngày ba lần nắn bóp dịch hoàn đứa trẻ khiến đứa bé đau đến khóc thét lên. Lực bóp cũng tăng thêm và cơ quan sinh dục của đứa bé dần dần bị hủy hoại. Khi lớn lên không những mất khả năng sinh dục mà dương vật còn teo dần khiến đứa trẻ có nhiều nữ tính, không có yết hầu, hai vú nhô cao, mông nở, giọng nói lanh lảnh, dáng điệu ẻo lả và trở thành "ái nam, ái nữ"
Năm 1996, Tôn Diệu Đình (孫耀庭 Sun Yaoting), vị hoạn quan cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Hoa qua đời, đặt dấu chấm hết cho hiện tượng hoạn quan của Trung Quốc.
Hoạn quan Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dầu văn hóa Việt Nam và văn hoá Trung Hoa có rất nhiều tương đồng, tương cận nhưng tại Việt Nam hầu như ít có những thái giám khuynh loát triều chính như ở Trung Hoa, trái lại có khá nhiều danh thần xuất thân từ hàng yêm hoạn.
Người hoạn quan thứ nhất nổi danh trong lịch sử Việt Nam là Lý Thường Kiệt đời nhà Lý với chiến công "phá Tống bình Chiêm".
Người hoạn quan thứ hai cũng rất tiếng tăm là Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc làm quan dưới đời vua Lê Hiển Tông, đã cùng Phạm Đình Trọng dẹp yên hai cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu và Nguyễn Danh Phương, khi về hưu được phong làm Quốc lão. Về sau ông đem đại quân đánh vào Phú Xuân, bắt được Trương Phúc Loan rồi trấn thủ Thuận Hóa, chấm dứt một giai đoạn phân tranh Nam – Bắc kéo dài hơn 200 năm.
Người thứ ba là Tả quân Lê Văn Duyệt khai quốc công thần triều Nguyễn mà nay mộ của ông tại Bà Chiểu, Gia Định vẫn là một đền thờ được dân chúng chiêm bái gọi là Lăng Ông. Lê Văn Duyệt tuy cũng xuất thân hoạn quan nhưng ông bản chất là người ái nam ái nữ chứ không phải tự thiến để thành quan thị như Việt Quốc công Lý Thường Kiệt hay Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc.
Ở Việt Nam, hoạn quan được ghi nhận là có từ thời nhà Lý, đến triều Nguyễn, hoạn quan được chia làm năm trật:
- Quản vụ Thái giám và Điển sự Thái giám.
- Kiểm sự Thái giám và Phụng nghi Thái giám.
- Thừa vụ và Điển nô Thái giám.
- Cung sự và Hộ nô Thái giám.
- Cung phụng và Thừa biện Thái giám.
Việc kén chọn hoạn quan ưu tiên tuyển những trẻ em "ái nam ái nữ" do lệnh của triều đình. Người dân nào sinh con có khuyết tật đó được quan sở tại tới khám xét rồi làm sớ tâu lên. Cha mẹ đứa bé sẽ nuôi con đến lúc 13 tuổi, sau đó Bộ Lễ sẽ đưa vào cung tập sự hoạn quan. Làng nào có hoạn quan tiến cử được miễn binh lính, phu phen tạp dịch và cả sưu thuế. Nếu không có đủ số trẻ ái nam ái nữ, thanh niên nào tự nguyện thiến bộ phận sinh dục sẽ được tuyển chọn. Tuy nhiên, thái giám Việt Nam chỉ là một số nhỏ không được trọng vọng lại chỉ được làm những việc lặt vặt chưa thành hẳn một tầng lớp có ảnh hưởng như Trung Hoa. Theo chỉ dụ của vua Minh Mạng, thái giám không được dự vào phẩm hàm hay quan chức triều đình và chỉ được hầu hạ trong cung mà thôi, cũng có thể nhà vua không muốn xảy ra việc hoạn quan chuyên quyền như Trung Hoa hay vì đố kỵ với Tả quân Lê Văn Duyệt trong vụ nổi loạn thành Phiên An. Tấm bia khắc là toàn văn bản dụ này nay vẫn còn trong Văn Miếu, Huế. Thái giám cũng có riêng một nghĩa trang trong khuôn viên chùa Từ Hiếu, cách Huế khoảng 1 km theo hướng tây nam và vì thế chùa này còn được gọi là chùa Thái Giám.
Trong một số thời kỳ, nước Việt phải đem cống sang Tàu một số người tài giỏi, sau đó bị trở thành hoạn quan. Theo Hoàng Minh thông ký, một hoạn quan người Việt là Nguyễn An đã vẽ kiểu tu tạo thành Bắc Kinh bao gồm 9 cửa, 2 cung, 3 điện, 5 phủ, công đường, nha môn 6 bộ và các trường xưởng nhà trạm. Ông làm quan trải năm đời vua triều Minh là: Thành Tổ, Nhân Tông, Tuyên Tông, Anh Tông, và Cảnh Tông, tính tình liêm khiết rất đáng kính trọng.
Thái giám dưới thời Lê - Trịnh[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Lê Dụ Tông, niên hiệu Bảo Thái (1720 - 1729), trong hàng quan lại, ngoài Văn ban và Võ ban, chúa Trịnh còn đặt ra một ban thứ ba là Giám ban với các chức:[3]
- Tổng thái giám (hàm Chánh tam phẩm)
- Đô thái giám (Tòng tam phẩm)
- Thái giám (Chánh tứ phẩm)
- Thiếu thái giám (Tòng tứ phẩm)
- Đồng trị giám sự (Chánh ngũ phẩm)
- Tả hữu thiếu giám (Tòng ngũ phẩm)...
Trong thời kỳ này, hoạn quan được trực tiếp tham gia chính sự, viên chức đứng đầu Giám ban chỉ kém vế hơn Thượng thư (Tòng nhị phẩm) một bậc, còn chức danh Thiếu giám (Tòng ngũ phẩm), một loại quan nhỏ trong Giám ban còn to hơn cả quan Tri phủ tại địa phương (Tòng lục phẩm) đến hai bật.
Theo ký sự của R.P Koffler, một người Pháp đã đến Đại Việtthời kỳ này, có ba viên quan đứng đầu Giám ban giữ những nhiệm vụ hết sức quan trọng: một người quản lý ngân khố triều đình, thu thuế, thanh toán mọi chi tiêu trong cung đình; còn hai người kia phụ trách việc thương mại với người nước ngoài và chỉ có họ mới được phép bán vàng, sắt, ngà voi... cho thương nhân Châu Âu. Điều này chứng tỏ các chúa Trịnh luôn có ý dùng Giám quan làm một lực lượng hậu thuẫn riêng cho mình. Hậu quả của tình trạng đó là sự lộng quyền của nhiều hoạn quan trong triều, điển hình là trường hợp Hoàng Công Phụ, một hoạn quan được phong đến tước Hiệp quận công, đã thao túng việc triều chính, lấn át cả chúa Trịnh Giang khiến một số quan lại ở phủ liêu phải đứng lên truất Trịnh Giang lập em là Trịnh Doanh lên thay và triệt hạ phe cánh Hoàng Công Phụ. Cũng từ đó Giám ban bị bãi bỏ hẳn.[4]
Thái giám dưới thời Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới thời Gia Long, vị vua này không có những sửa đổi nào đáng kể trong quy chế hoạn quan. Phải đợi đến ngày 1.2 năm Minh Mạng thứ 17 (17.3.1836), nhà vua mới ban hành một chỉ dụ quan trọng nhằm hạn chế quyền hạn của hàng hoạn quan trong triều đình.[5] Theo chỉ dụ này, hoạn quan phải trở lại với những công việc cố hữu là phục dịch trong cung. Họ không còn được xếp trong ngạch chung của các quan lại mà xếp riêng làm 5 hạng:
- Hạng nhất (Thủ đẳng) gồm Quảng vụ và Điểm sự thái giám.
- Hạng nhì (Thứ đẳng) gồm Kiểm sự và Phụng nghi thái giám.
- Hạng ba (Trung đẳng) gồm Thừa vụ và Điển thắng thái giám.
- Hạng tư (Ái đẳng) gồm Cung sự và Hộ thắng thái giám.
- Hạng năm (Hạ đẳng) gồm Cung phụng và Thừa biện thái giám.
Chỉ dụ được ban ra không đầy nữa năm sau khi dẹp xong vụ khởi loạn của Lê Văn Khôi cùng binh lính ở Gia Định thành và truy xét tội của Tả quân Lê Văn Duyệt, nguyên là một thái giám trong phủ chúa Nguyễn Phúc Ánh (thập niên 1780). Điều này cho thấy vua Minh Mạng đã để những ấn tượng về biến cố Gia Định thành chi phối quyết định của mình. Để chỉ dụ được phỉ biến rộng rãi, nhà vua cho khắc vào một bia đá đặt ngay trước Quốc Tử Giám để các giám sinh xem và truyền đạt lại đời sau. Đến cuối thập niên 1910, người ta vẫn còn thấy tấm bia này. Các đời Đồng Khánh (1887), Thành Thái (1895), có những thay đổi nhỏ trong quy chế thái giám, chủ yếu là về lương bổng hàng năm. Riêng đời Thành Thái (1889 - 1907) trong cung có 15 thái giám: 5 người phụ coi lăng tẩm của tiên đế, 2 người phục dịch Hoàng thái hậu, còn 2 giúp các việc trong cung cấm. Đến thời Duy Tân (1914), triều đình tuy không quyết định bãi bỏ hẳn lớp hoạn quan, những vẫn giữ lại những người đương chức và từ đó về sau không tuyển mới nữa.[6]
Các quốc gia khác[sửa | sửa mã nguồn]
Trung Quốc là nước đã định chế hóa vai trò của thái giám nhưng tập tục này đã hiện diện trong nhiều quốc gia, nhiều bộ lạc và xã hội có tục đa thê. Người ta thường sử dụng những người bị yêm hoạn làm kẻ hầu người hạ, canh giữ các tì thiếp của vua chúa hay phú gia. Ngày nay, việc giải phẫu cắt bỏ sinh thực khí của mình vì bệnh tật, vì tôn giáo hay vì một quan điểm tính dục nào đó vẫn còn công khai hay lén lút tại một vài nơi trên thế giới.
Theo truyền thuyết, việc cắt bỏ bộ phận sinh dục phái nam đã có rất lâu như một nỗ lực mà người đàn ông muốn trở thành nữ nhân để mong có được khả năng truyền chủng như phụ nữ (womanlike fertility). Tại Trung Đông và một số quốc gia châu Phi có tục cắt da qui đầu vào tuổi dậy thì để đánh dấu sự thành niên của con trai cũng là nhằm bắt chước việc hành kinh của đàn bà và mảnh da đó dùng như một tế phẩm để dâng lên thượng đế (offerings to Yahweh). Người Trung Đông còn quan niệm rằng nếu giữ mình trong sạch thì sẽ dễ được lên thiên đàng và chính vì thế nhiều nam nhân đã tự nguyện được thiến để thành yêm hoạn ngõ hầu được sống đời đời sau khi chết.
Dưới thời Đế quốc La Mã, những thanh niên khỏe mạnh được tuyển chọn để đem thiến đi làm hoạn quan. Ví dụ Bagoas là hoạn thần được Alexander Đại đế sủng ái, còn vua Nero thì có hoạn quan tên là Sporus.
Người Ấn Độ chia người yêm hoạn ra thành ba loại: loại bẩm sinh lúc đẻ ra có dương vật nhưng không có dịch hoàn, loại không có cả dương vật lẫn dịch hoàn và loại trở thành yêm hoạn sau khi giải phẫu. Ở Ấn Độ trước đây có những người đi rong từ vùng này sang vùng khác thiến người khác để kiếm ăn (traveling eunuch-makers). Phương pháp của họ rất giản dị là buộc chặt bộ phận sinh dục bằng một mảnh băng (ligature) rồi cắt xoẹt đi bằng một con dao thật sắc.
Trong thời Trung cổ, một số quốc gia thuộc châu Âu cũng có tục lệ thiến những kẻ bị kết án đa dâm (excessive cupidity) và nhiều giáo sĩ muốn giữ mình trong sạch cũng tự cắt bỏ bộ phận sinh dục để khỏi vướng mắc vào đường tình ái. Những người này được gọi dưới cái tên hesychasti có nghĩa là "kẻ mãi mãi trong sạch".
Nước Ý có thời điểm có đến 4000 người yêm hoạn, nhiều nhất là các tu sĩ Thiên Chúa giáo và chính Giáo hoàng Clement 14 đã phải ra lệnh cấm thi hành hủ tục này. Còn tại Pháp, những người nào tự hủy mình sẽ bị trừng phạt theo hình luật.
Ở Ai Cập và Ba Tư, những ai phạm tội hiếp dâm cũng bị thiến để trừng trị.
Tại một số di tích ở Ai Cập, người ta đã phát hiện được những hình ảnh về những người nô lệ bị hoạn nhằm phục vụ cho những phu nhân của các gia đình giàu có. Những dấu tích đó cho thấy hoạn quan đã từng tồn tại ở Ai Cập cách đây khoảng 4.000 năm. Theo hình luật của Vương quốc Assyrie – khu vực Lưỡng Hà (1450–1250 TCN), nếu người chồng bắt được vợ mình đang ngoại tình với kẻ khác, anh ta có thể trừng phạt kẻ tình địch bằng cách thiến, biến thành hoạn quan.
Một số quốc gia khác thì có tập tục thiến những ca sinh có giọng cao (tenor) trong những ca đoàn tôn giáo để giữ cho những người này khỏi vỡ tiếng khi dậy thì. Những ca sinh đó gọi là castrati được tĩnh thân từ khi còn nhỏ vì người ta tin rằng giọng trong trẻo của họ sẽ khiến cho Thiên Chúa vừa lòng hơn những ca sinh phái nữ, và vì thế trong thời Trung cổ phụ nữ không được gia nhập các ca đoàn này.
Tại Nga, giáo phái tên là Bồ Câu Trắng (White Dove), hay còn gọi là giáo phái Skoptzy do Ssaliwanow sáng lập vào thế kỷ 18, đã khuyến khích giáo đồ tự nguyện cắt bỏ bộ phận sinh dục, coi đó như là một hành vi dâng hiến cho Thiên Chúa. Phương pháp này áp dụng cho cả nam lẫn nữ tín đồ. Nam nhân có thể bị cắt cả sinh thực khí lẫn dịch hoàn hay chỉ một trong hai, còn đàn bà thì cắt bỏ tử cung, ngoại âm thần, nhũ hoa tùy theo mức độ trong sạch mà họ muốn. Những người cắt bỏ hoàn toàn bộ phận sinh dục được mang nhãn hiệu "người mang dấu ấn của Vương triều" (Bearer of the Imperial Seal)...
Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới các triều đại phong kiến Trung Quốc cũng như Việt Nam, triều đình có hệ thống quan lại để tham gia làm việc nước, chia làm hai ban văn - võ, từ lớn đến nhỏ gồm cửu phẩm, mỗi phẩm lại phân biệt chánh và tòng, cuối cùng là hạng vị nhập lưu (chưa được liệt vào hạng nào cả). Ngoài ra, trong cấm cung, hoàng gia đông đúc cũng cần người phục vụ công việc hàng ngày và chầu hầu từ nhà vua đến tam cung lục viện. Họ phần lớn thuộc phái yếu gọi là nữ quan, có nhan sắc, được tuyển chọn hàng năm trong dân gian, ai may mắn được lọt vào mắt xanh của nhà vua, được sủng ái và sinh hạ hoàng nam, hoàng nữ thì được cất nhắc dần lên địa vị lục tần, tam phi còn lại đều thuộc hạng thị tỳ và làm việc ở các cơ sở nội đình như nhà kho (cung nô), nhà bếp (cung trù), hay quét tước, coi sóc các cung điện...
Trong cấm thành còn có bao nhiêu công việc mà phái yếu không làm nổi, phải cậy đến phái mạnh. Nhưng một kẻ phái mạnh chính tông mà ở giữa đám phái yếu xinh như hoa, đẹp như mộng thì quá nguy hiểm. Để tránh những sự cố đáng tiếc xảy ra, nhà vua phải cần đến những người đàn ông không còn là đàn ông nữa. Đó là hoạn quan. Tuy nhiên, mặc dù hoạn quan bị mất khả năng sinh dục, họ vẫn có những thèm khát và đòi hỏi, nhất là những người bị thiến sau khi đã đến tuổi trưởng thành. Trong nhiều trường hợp, chính họ là nạn nhân của những cung phi bị dồn nén, nhất là những thái giám còn nhỏ tuổi. Trong một vài triều đại, họ còn được phép ngủ chung với đàn bà trong cung để cho các phi tần có chút khí dương ngõ hầu ít bệnh tật. Đối với những hoạn quan chỉ bị cắt dịch hoàn rất có thể họ vẫn cương cứng được và chính vì thế nhiều lời đồn đãi rằng họ vẫn có thể phục vụ cung nhân...
Những tiểu thái giám xinh đẹp chừng mười mấy tuổi được tĩnh thân để tiến cung gọi là "đồng giám" hay "hài giám" thường được hoàng hậu, quí phi, quí nhân yêu thích. Những đứa trẻ này vì đã tĩnh thân từ khi còn rất nhỏ nên được coi là rất trong sạch chưa vương vấn một ý niệm tính dục nào và thường được cung nhân, phi tần nuôi như như người ta nuôi một con vật yêu thích. Chúng cũng được tự do hơn nghĩa là được vào phục vụ các cung nhân trong khuê phòng hay trong buồng tắm ở những khung cảnh kín đáo nhất. Tuy nhiên khi đã lớn, họ vẫn bị thay thế bằng những thái giám nhỏ tuổi hơn và được điều động ra làm công việc ở bên ngoài khu vực phụ nữ sinh sống.
Nhiệm vụ của hoạn quan là làm đủ thứ việc trong nội cung, như trà nước, xe kiệu, chợ búa, hầu hạ hoàng đế, thái hậu, phi tần, truyền mệnh lệnh vua, liên lạc thông tin và canh phòng, bảo vệ an ninh các cung điện. Thái giám hầu cận bên vua bao giờ cũng được tuyển chọn rất kỹ, còn lại là cung dám làm các việc vặt như quét tước nhà cửa, chăm sóc cây cối, cất giữ hóa phẩm... Như vậy, thái giám là một hệ thống nội quan chỉ phục vụ công việc hàng ngày trong cấm cung, không liên quan gì đến triều đình.
Thế nhưng trong lịch sử, không ít trường hợp ngoại lệ xảy ra, có những người tài năng, nhờ được vua yêu mà lập nên sự nghiệp lẫy lừng, lưu danh muôn thuở; trái lại, cũng có những người dựa thế vua mà khuynh loát cả triều đình, tạo nên cái thế rối loạn, suy sụp. Hoạn quan mỗi khi lấn quyền triều đình thì gây nhiều tai họa, vua Minh Mạng đã cảnh báo trong bài dụ hiện còn ở Văn Miếu, Huế, trong đó có đoạn:
- Đời sau dần dần không noi phép cổ, để bọn điêu đang tham chính nắm quyền, không khác cho chúng nắm gươm đằng chuôi, như bọn thập thường thị đời Hán, bọn trung quan đời Đường, bọn tứ hung đời Minh, cho đến lũ Hoàng Công Phụ đời Lê ở nước An Nam; cái thế của chúng nổi lên như lửa, những điều họa hại theo nhau đổ đến. Nguyên do là bởi ông vua đương thời làm đầu têu, thấy chúng dễ sai bảo nên yêu thích, rồi hết sức tin cậy, rốt cuộc quyền thế của chúng đã thành, không thề đè nén được. Dẫm sương biết sẽ có tuyết, gương đã rõ ràng...
Đời sống hoạn quan[sửa | sửa mã nguồn]
Họ sống rất đầy đủ, sung sướng về mặt vật chất, nhưng lại thiếu thốn, đau khổ về mặt tinh thần. Người xưa vốn rất coi trọng nhiệm vụ truyền giống, phê phán, kết tội nặng những kẻ tuyệt chủng, bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại (có ba điều bất hiếu, lớn nhất là không có con nối dõi tông đường), vì thế, họ bị người đời coi thường, khinh rẻ. Sống với mặc cảm ấy, nên họ luôn bị dằn vặt làm cho đau khổ, nhất là đối với những người bất đắc dĩ vướng vào cái nghiệp oan trái này. Đối với tổ tiên, cha mẹ, họ tự coi mình là tội nhân bất hiếu; đối với bản thân, họ không thoát khỏi cái cảnh trăm năm cô đơn, và đến khi nhắm mắt, sẽ trở thành loài ma lang thang, không nơi nương tựa. Vì vậy, họ níu vào chùa để nương nhờ hương khói mai sau và đã có những thời, thái giám trở thành một tầng lớp cách biệt.
Sau khi đã cắt bỏ bộ phận sinh dục, âm nang, âm hành của họ được gọi dưới cái tên bảo cụ sẽ được dùng những kỹ thuật riêng để bảo tồn và coi như một món đồ quí, giữ gìn rất cẩn thận. Trước hết bảo cụ được tẩm vôi bột để cho khỏi thối và hút hết những máu mủ còn trong đó để cho được khô ráo, sau đó dùng vải hay giấy bản lau sạch rồi mới đem ướp trong hương liệu để cho dầu thấm vào, đặt trong bao bằng lụa, cất trong hộp gỗ rồi hàn kín lại. Người ta chọn ngày lành tháng tốt cung kính đưa chiếc hộp đó đến từ đường họ người bị thiến, cung kính treo chiếc hộp đó trên xà nhà. Sau đó mỗi năm, họ lại rút cái hộp đó lên cao thêm một chút, ý chúc tụng cho người bị yêm hoạn phục vụ trong triều đình được thăng quan tiến chức.
Việc gìn giữ "bảo cụ" có hai lý do. Thứ nhất, mỗi khi được thăng thưởng thái giám phục vụ trong cung đình đều phải trình cho thượng quan xem của quí để chứng minh rằng quả thực mình đã được tĩnh thân (nghiệm bảo). Lý do thứ hai, là khi người đó chết đi, lúc tẩm liệm người ta sẽ hạ phần thân thể bị cắt ra còn đang treo trên xà nhà xuống may cho dính lại chỗ cũ, còn tờ tự nguyện yêm cát thư (đơn tình nguyện xin cắt bỏ bộ phận sinh dục) sẽ được đốt trước linh sàng để người chết được khôi phục nguyên trạng ngõ hầu dưới cửu tuyền còn mặt mũi mà nhìn lại cha mẹ tổ tiên và nếu có đầu thai thì kiếp sau cũng được toàn vẹn thân thể.
Chính thủ tục này cũng gây nên nhiều chuyện trớ trêu, hoặc đao tử tượng giữ bảo cụ làm của riêng để sau này bán lại hoặc cho thuê những ai muốn thăng quan nhưng lại không giữ được món đồ của mình vì bị thất lạc hay bị kẻ gian ăn cắp mất. Mỗi khi có biến loạn ở kinh thành, nhiều thái giám đã hoảng hốt chạy đi tìm cái bảo cụ của mình, có khi tranh cướp nhau để mong được chết toàn thây.
Mặc dù bị thiến vẫn có những hoạn quan vẫn hoang tưởng rằng họ có thể "mọc" lại được. Chính vì niềm tin đó, đời Thanh đã có luật lệ rằng tiểu thái giám nhập cung rồi sau ba năm sẽ phải qua một kỳ "tiểu tu", năm năm qua một kỳ "đại tu" để những thái giám chuyên môn xét lại xem ngọc hành có "trùng sinh" hay không. Theo sách Thần Viên Tạp Thức, thái giám thường thích ăn các loại thức ăn tráng dương và dùng những toa thuốc như Mẫu Cẩu Cảnh Tán, Thiên Khẩu Nhất Bôi Ẩm, Ngọc Cảnh Trùng Sinh Phương... để mong trở lại bình thường.
Về phần ngoại mạo, người đã bị yêm cát thay đổi rất nhiều, trở nên có nhiều nữ tính, không mọc râu, không lộ hầu, ngực nhô lên, mông nở, giọng nói the thé, hành động yểu điệu, da dẻ cũng nhẵn nhụi hơn trông chẳng khác gì đàn bà giả đàn ông. Vì hạ thể nở nang (đùi và chân to ra) nên thái giám thường đi chân chữ bát, bước ngắn mà nhanh. Thái giám cũng dễ trở nên phì nộn, mặc dầu da thịt thường nhão nhoẹt nhưng đến già lại teo đi nên những người có tuổi da dẻ lại nhăn nheo hơn bình thường khiến thái giám bốn mươi tuổi trông già như người già tám mươi.
Thái giám thường là đề tài để cho người ta diễu cợt, châm chọc lắm khi rất tàn nhẫn. Ở Bắc Kinh có một khu vực tên là "Thiên Kiều" là nơi có trình diễn những nghệ thuật dân gian, trong đó có một loại hí kịch gọi là "tướng thanh" bao gồm hai người, kẻ xướng người đáp trong đó thái giám thường bị lôi ra làm trò cười.
Người bị thiến ngoài những thay đổi thể chất, tinh thần cũng ảnh hưởng nặng nề và chính vì thế họ trở nên độc ác, nhỏ nhen, tàn nhẫn khác với người thường. Ngoài ra, thái giám vì bị khiếm khuyết các cơ ở hạ bộ nên thường hay bị són nước tiểu ra quần, thành thử nặng mùi nên cũng hay bị chế diễu. Trong một xã hội còn kém văn minh, những người bất hạnh vì cơ thể bị khuyết tật không được xã hội ưu đãi mà thường bị ngược đãi. Hiện tượng đó vẫn còn xảy ra ở một vài nơi trên thế giới...
Một số hoạn quan nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
- Triệu Cao nhà Tần
- Thập Thường thị thời Tam Quốc (Trương Nhượng, Kiển Thạc...)
- Ngụy Trung Hiền thời nhà Minh
- Lý Liên Anh thời Thanh
- Lý Thường Kiệt thời nhà Lý,
- Hoàng Ngũ Phúc đời vua Lê Hiển Tông.
- Nguyễn An, kiến trúc sư thời xưa, người Việt. Ông là tổng công trình sư và cùng với Sái Tín là kiến trúc sư trưởng xây dựng Tử Cấm Thành Bắc Kinh, Trung Quốc thời vua Minh Thành Tổ Chu Đệ (1403 - 1424).
- Tả quân Lê Văn Duyệt, khai quốc công thần triều Nguyễn, nguyên là một thái giám trong phủ chúa Nguyễn Phúc Ánh (thập niên 1780).
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Tạp chí Nghiên cứu và phát triển số 3 (51).2005 do Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên-Huế phát hành.
- Hoạn-Quan-Thị. Tác giả Bình Giang, Nhà nghiên cứu Hán Nôm, Việt Kiều tại Pháp.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Phim Mạt đại hoàng tôn của Hồng Kông: phim có một phần đề cập về cuộc đời một Thái giám trước và sau khi vị Hoàng đế cuối cùng của Trung Hoa bị phế bỏ.

markdown:
# Hoạn quan
**Hoạn quan** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c): 宦官) là những nam giới bị khiếm khuyết bộ phận sinh dục, được sử dụng để làm việc trong cung vua chúa.
Họ có thể là: bẩm sinh có
[dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) nhưng không có [tinh hoàn](/wiki/H%E1%BB%87_sinh_d%E1%BB%A5c_nam#Tinh_ho.C3.A0n), hoặc không có cả dương vật lẫn dịch hoàn, hoặc mất đi do việc hủy hoại hay làm tổn thương đến bộ phận sinh dục.
Có nhiều tên gọi để chỉ hoạn quan:
**thái giám** (太監), **công công** (公公), **tự nhân** (寺人), **yêm nhân** (閹人), **nội thị** (內侍), **thị nhân**, **yêm hoạn**, **hoạn giả**, **trung quan**, **nội quan**, **nội thân**, **nội giám**...
## Mục lục
## Hoạn quan Trung Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=1)]
Trong lịch sử
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), hoạn quan đã có từ thời [Tây Chu](/wiki/Nh%C3%A0_Chu), đương thời gọi là **tử nhân**, hoặc **hạng nhân**, **yêm doãn**, **nội tiểu thần** . Được tuyển dụng để làm một số công việc cung đình: truyền lệnh của nhà vua đến các quan, canh gác hậu cung, quét dọn phòng ốc, liên lạc giữa nhà vua với các cung phi... Vào thời Tây Chu các nước Tề, Sở, Tần, đều có hoạn quan, và gọi bằng các tên như hình thần, ty cung. Thời [1] [Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c)nước Triệu có Hoạn giả lệnh coi về hoạn quan. Nước Tần có hoạn quan đảm nhận chức Xa phủ lệnh. Sau khi Tần thống nhất Trung nguyên, hoạn quan có người làm đến Thừa tướng, gọi là Trung thừa lệnh. Thời [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), các hoạn quan được gọi là **thường thị**có những hoạn quan đảm nhận các chức Hoàng môn lệnh, Dịch đình lệnh. Đến nhà Đường đổi là **trung quan**. [[2]](#cite_note-2)
Tại các triều
[nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y), [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) đặt ra cơ cấu Nội thị tỉnh do hoạn quan đảm nhiệm, trông coi các việc nội bộ ở trong cung đình. Hoạn quan ở hai triều Đường, Tống có người trực tiếp thống lãnh quân đội. Đến đời [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), đặt ra Thập nhị giám, Tứ ty, Bát cục gọi là Nhị thập tứ nha môn, trông coi về việc phục dịch trong cung đình, mỗi cơ cấu có thái giám trông coi. Đến đời [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) có Tổng quản thái giám, người đứng đầu thái giám, trực thuộc Nội vụ phủ.
Hoạn quan vốn chỉ là quan trong nội đình, không có quyền can dự chính sự, nhưng là người hầu cận thường ngày gần nhất của hoàng đế, được hoàng đế tin dùng, nên có khả năng lộng quyền, nắm được đại quyền
[chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), thậm chí có thể phế lập hoàng đế. Dưới các triều [Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), [Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) đều từng xảy ra những việc hoạn quan chuyên quyền làm bậy. [Chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n), có hơn ba mươi từ ngữ dùng để chỉ hoạn quan, nên thường giải thích hoạn quan là thái giám. Nhưng kỳ thực, khái niệm về hai từ ngữ này có chỗ khác biệt. Mới đầu hoạn quan không nhất thiết phải là người bị thiến. Trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c) cổ xưa đã có hoạn quan. "Hoạn quan" chỉ là danh xưng chỉ chung những quan viên phục dịch, hầu hạ hoàng đế và gia tộc trong hoàng cung. Cho đến đầu đời [nhà Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), khi Lưu Tú quang phục lại Hán thất, mới ban lệnh hoạn quan tất yếu phải là người đàn ông bị thiến. Trước đó, thời Hán Võ Đế, năm 99 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn), khi Lý Lăng thua trận đầu hàng Hung Nô, [Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) vì bênh vực Lý Lăng mà bị thiến và tuy là người bị thiến nhưng Tư Mã Thiên không phải là hoạn quan.
Từ ngữ "thái giám" xuất hiện sớm nhất vào đời Đường Cao Tông Lý Trị năm Long Sóc nhị niên, tức năm
[662](/wiki/662), khi đem thay đổi danh xưng "Điện trung tỉnh", cơ cấu chuyên lo việc xa giá, y phục trong hoàng cung thành "Trung ngự phủ", và cải "Giám thành trung ngự" thành "thái giám" và "thiếu giám".
Đến đầu đời
[nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) thiết lập "Nhị thập tứ nha môn", mỗi nha môn đặt ra một thái giám giữ ấn tín phục dịch hoàng đế cùng gia thuộc, và người được giữ chức thái giám tất yếu phải là hoạn quan. Từ đấy "thái giám" thành danh xưng chuyên chỉ hoạn quan. Đến giữa thời kỳ nhà Minh, quyền thế của thái giám được mở rộng thêm ra. Thái giám có quyền làm sứ giả, trông coi quân đội, coi xét quan lại, dân tình nên trở thành lộng quyền.
Đến đời
[nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), xét thấy sự chuyên hoành và tệ hại của thái giám mới đặt ra chức "Tổng quản Thái giám" làm thủ lãnh, lệ thuộc vào "Nội vụ phủ" và giới hạn tước vị đến "tứ phẩm" để nhằm làm giảm quyền lực của thái giám.
Theo các nhà nghiên cứu, nguồn gốc hoạn quan ở
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) có ba nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Hoạn quan là những tội phạm, tù binh hoặc phản nghịch bị cắt sinh thực khí.
- Hoạn quan là cống phẩm của địa phương tiến cống vào cung đình.
- Tự nguyện xin thiến làm hoạn quan để mưu cầu phú quý.
### Một số phương pháp yêm cát[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=2)]
Loại trừ những người đã khiếm khuyết khi sinh ra, một hoạn quan phải qua một "thủ thuật" hết sức đau đớn gọi là "yêm cát", "cung hình", "tàm thất", "hủ hình" hay "âm hình". Việc yêm cát như thế nào, sử sách ghi chép bất nhất. Theo
*Nam tinh thái giám khốc hình* thì ghi lại có 4 phương pháp để thiến con trai:
- Cắt toàn bộ âm kinh và dịch hoàn
- Chỉ cắt bỏ dịch hoàn
- Đè cho vỡ nát dịch hoàn, và
- Cắt bỏ ống dẫn tinh
Theo sách
*Mạt đại thái giám bí văn* còn liệt kê một phương pháp thiến nữa là "thằng hệ pháp", tức dùng dây cột chặt dịch hoàn của đứa bé, lâu dần thực khí mất công năng, bị chết đi. Hoặc cho đứa trẻ uống một thứ thuốc tê gọi là ma tuý dược, rồi dùng kim chích hoài vào dịch hoàn đứa trẻ khiến cho sinh thực khí không còn công năng nữa.
Carter Stent miêu tả về việc cát thể ở Trung Hoa cuối đời Mãn Thanh như sau:
*Trước khi cát thể, người có ý định trở thành thái giám được đặt nằm nghiêng trên một cái giường thấp và được hỏi lần cuối cùng có hối hận gì khi bị thiến hay không. Nếu người đó trả lời không thì một người sẽ giữ chặt bụng người đó, hai người khác banh hai chân ra giữ cho khỏi cục cựa. Băng vải được quấn chặt ở bụng dưới và hai đùi và bệnh nhân được cho uống một thang thuốc mê (ma phế thang), bộ phận sinh dục của y được chà xát bằng nước ngâm ớt. Cả dương vật lẫn dịch hoàn được cắt xoẹt bằng một nhát dao sát tận đáy, một nút bằng kim loại cắm ngay vào lỗ sinh thực khí và vết thương được băng chặt bằng giấy bản, bên ngoài quấn vải thật chặt.* *Người thái giám lập tức được những "đao tử tượng" dìu đi quanh phòng trong hai ba giờ liền trước khi được quyền nằm nghỉ. Người đó vừa đau đớn, vừa khát nước nhưng không được ăn uống và tiểu tiện trong ba ngày. Sau ba ngày, vải băng được cởi ra và cái nút được rút ra và nếu bệnh nhân có thể đi tiểu được ngay thì vụ giải phẫu thành công và qua được thời kỳ nguy hiểm. Nếu người thái giám không tiểu tiện được có nghĩa là đường sinh thực khí đã bị thu hẹp hay bịt kín và chỉ còn đường chờ chết...*
Thế nhưng việc tĩnh thân để thành thái giám không phải chỉ trong việc cắt bỏ bộ phận sinh dục mà thôi. Có gia đình chuẩn bị việc cho con mình tương lai sẽ làm thái giám tử khi còn nhỏ. Một bà vú (bảo mẫu) thuê để đặc biệt chăm sóc cho đứa trẻ ngay từ khi còn nằm trong nôi. Bà vú này có một thủ thuật riêng, mỗi ngày ba lần nắn bóp dịch hoàn đứa trẻ khiến đứa bé đau đến khóc thét lên. Lực bóp cũng tăng thêm và cơ quan sinh dục của đứa bé dần dần bị hủy hoại. Khi lớn lên không những mất khả năng sinh dục mà
[dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) còn teo dần khiến đứa trẻ có nhiều nữ tính, không có yết hầu, hai vú nhô cao, mông nở, giọng nói lanh lảnh, dáng điệu ẻo lả và trở thành "ái nam, ái nữ"
Năm
[1996](/wiki/1996), [Tôn Diệu Đình](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Di%E1%BB%87u_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) (孫耀庭 *Sun Yaoting*), vị hoạn quan cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Hoa qua đời, đặt dấu chấm hết cho hiện tượng hoạn quan của Trung Quốc.
## Hoạn quan Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=3)]
Mặc dầu
[văn hóa Việt Nam](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Vi%E1%BB%87t_Nam) và [văn hoá Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Trung_Qu%E1%BB%91c) có rất nhiều tương đồng, tương cận nhưng tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) hầu như ít có những thái giám khuynh loát triều chính như ở Trung Hoa, trái lại có khá nhiều danh thần xuất thân từ hàng yêm hoạn.
Người hoạn quan thứ nhất nổi danh trong lịch sử Việt Nam là
[Lý Thường Kiệt](/wiki/L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t) đời [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD) với chiến công "phá [Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) bình [Chiêm](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh)".
Người hoạn quan thứ hai cũng rất tiếng tăm là Việp Quận công
[Hoàng Ngũ Phúc](/wiki/Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_Ph%C3%BAc) làm quan dưới đời vua [Lê Hiển Tông](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BB%83n_T%C3%B4ng), đã cùng [Phạm Đình Trọng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_%C4%90%C3%ACnh_Tr%E1%BB%8Dng) dẹp yên hai cuộc khởi nghĩa của [Nguyễn Hữu Cầu](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BB%AFu_C%E1%BA%A7u) và [Nguyễn Danh Phương](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Danh_Ph%C6%B0%C6%A1ng), khi về hưu được phong làm Quốc lão. Về sau ông đem đại quân đánh vào [Phú Xuân](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hu%E1%BA%BF), bắt được [Trương Phúc Loan](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ph%C3%BAc_Loan) rồi trấn thủ [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a), chấm dứt một giai đoạn phân tranh Nam – Bắc kéo dài hơn 200 năm.
Người thứ ba là Tả quân
[Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t) khai quốc công thần [triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) mà nay mộ của ông tại Bà Chiểu, [Gia Định](/wiki/Gia_%C4%90%E1%BB%8Bnh) vẫn là một đền thờ được dân chúng chiêm bái gọi là Lăng Ông. Lê Văn Duyệt tuy cũng xuất thân hoạn quan nhưng ông bản chất là người [ái nam ái nữ](/wiki/%C3%81i_nam_%C3%A1i_n%E1%BB%AF) chứ không phải tự thiến để thành quan thị như Việt Quốc công Lý Thường Kiệt hay Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc.
Ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), hoạn quan được ghi nhận là có từ thời [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD), đến triều Nguyễn, hoạn quan được chia làm năm trật:
- Quản vụ Thái giám và Điển sự Thái giám.
- Kiểm sự Thái giám và Phụng nghi Thái giám.
- Thừa vụ và Điển nô Thái giám.
- Cung sự và Hộ nô Thái giám.
- Cung phụng và Thừa biện Thái giám.
Việc kén chọn hoạn quan ưu tiên tuyển những trẻ em "ái nam ái nữ" do lệnh của triều đình. Người dân nào sinh con có khuyết tật đó được quan sở tại tới khám xét rồi làm sớ tâu lên. Cha mẹ đứa bé sẽ nuôi con đến lúc 13 tuổi, sau đó Bộ Lễ sẽ đưa vào cung tập sự hoạn quan. Làng nào có hoạn quan tiến cử được miễn binh lính, phu phen tạp dịch và cả sưu thuế. Nếu không có đủ số trẻ ái nam ái nữ, thanh niên nào tự nguyện thiến bộ phận sinh dục sẽ được tuyển chọn. Tuy nhiên, thái giám Việt Nam chỉ là một số nhỏ không được trọng vọng lại chỉ được làm những việc lặt vặt chưa thành hẳn một tầng lớp có ảnh hưởng như Trung Hoa. Theo chỉ dụ của vua
[Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng), thái giám không được dự vào phẩm hàm hay quan chức triều đình và chỉ được hầu hạ trong cung mà thôi, cũng có thể nhà vua không muốn xảy ra việc hoạn quan chuyên quyền như Trung Hoa hay vì đố kỵ với Tả quân Lê Văn Duyệt trong vụ nổi loạn thành Phiên An. Tấm bia khắc là toàn văn bản dụ này nay vẫn còn trong Văn Miếu, [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF). Thái giám cũng có riêng một nghĩa trang trong khuôn viên [chùa Từ Hiếu](/wiki/Ch%C3%B9a_T%E1%BB%AB_Hi%E1%BA%BFu), cách Huế khoảng 1 km theo hướng tây nam và vì thế chùa này còn được gọi là chùa Thái Giám.
Trong một số thời kỳ, nước Việt phải đem cống sang Tàu một số người tài giỏi, sau đó bị trở thành hoạn quan. Theo
*Hoàng Minh thông ký*, một hoạn quan người Việt là [Nguyễn An](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An) đã vẽ kiểu tu tạo [thành Bắc Kinh](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1) bao gồm 9 cửa, 2 cung, 3 điện, 5 phủ, công đường, nha môn 6 bộ và các trường xưởng nhà trạm. Ông làm quan trải năm đời vua [triều Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) là: [Thành Tổ](/wiki/Minh_Th%C3%A0nh_T%E1%BB%95), [Nhân Tông](/wiki/Minh_Nh%C3%A2n_T%C3%B4ng), [Tuyên Tông](/wiki/Minh_Tuy%C3%AAn_T%C3%B4ng), [Anh Tông](/wiki/Minh_Anh_T%C3%B4ng), và [Cảnh Tông](/w/index.php?title=Minh_C%E1%BA%A3nh_T%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), tính tình liêm khiết rất đáng kính trọng.
### Thái giám dưới thời Lê - Trịnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=4)]
Thời
[Lê Dụ Tông](/wiki/L%C3%AA_D%E1%BB%A5_T%C3%B4ng), niên hiệu [Bảo Thái](/wiki/L%C3%AA_D%E1%BB%A5_T%C3%B4ng) (1720 - 1729), trong hàng quan lại, ngoài Văn ban và Võ ban, [chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh) còn đặt ra một ban thứ ba là Giám ban với các chức: [[3]](#cite_note-3)
- Tổng thái giám (hàm Chánh tam phẩm)
- Đô thái giám (Tòng tam phẩm)
- Thái giám (Chánh tứ phẩm)
- Thiếu thái giám (Tòng tứ phẩm)
- Đồng trị giám sự (Chánh ngũ phẩm)
- Tả hữu thiếu giám (Tòng ngũ phẩm)...
Trong thời kỳ này, hoạn quan được trực tiếp tham gia chính sự, viên chức đứng đầu Giám ban chỉ kém vế hơn
[Thượng thư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%C6%B0) (Tòng nhị phẩm) một bậc, còn chức danh Thiếu giám (Tòng ngũ phẩm), một loại quan nhỏ trong Giám ban còn to hơn cả quan [Tri phủ](/wiki/Tri_ph%E1%BB%A7) tại địa phương (Tòng lục phẩm) đến hai bật.
Theo
[ký sự](/w/index.php?title=K%C3%BD_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) của R.P Koffler, một [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) đã đến [Đại Việtth](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t)ời kỳ này, có ba viên quan đứng đầu Giám ban giữ những nhiệm vụ hết sức quan trọng: một người quản lý [ngân khố](/wiki/Ch%C3%A2u_b%C3%A1u) triều đình, thu thuế, thanh toán mọi chi tiêu trong cung đình; còn hai người kia phụ trách việc [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) với người nước ngoài và chỉ có họ mới được phép bán [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [ngà voi](/w/index.php?title=Ng%C3%A0_voi&action=edit&redlink=1)... cho [thương nhân](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_gia) [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Điều này chứng tỏ các [chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh) luôn có ý dùng Giám quan làm một lực lượng hậu thuẫn riêng cho mình. Hậu quả của tình trạng đó là sự lộng quyền của nhiều hoạn quan trong triều, điển hình là trường hợp [Hoàng Công Phụ](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_C%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1), một hoạn quan được phong đến tước Hiệp [quận công](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), đã thao túng việc triều chính, lấn át cả chúa [Trịnh Giang](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Giang) khiến một số quan lại ở phủ liêu phải đứng lên truất Trịnh Giang lập em là [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh) lên thay và triệt hạ phe cánh Hoàng Công Phụ. Cũng từ đó Giám ban bị bãi bỏ hẳn. [[4]](#cite_note-4)
### Thái giám dưới thời Nguyễn[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=5)]
Dưới thời
[Gia Long](/wiki/Gia_Long), vị vua này không có những sửa đổi nào đáng kể trong quy chế hoạn quan. Phải đợi đến ngày 1.2 năm Minh Mạng thứ 17 (17.3.1836), nhà vua mới ban hành một chỉ dụ quan trọng nhằm hạn chế quyền hạn của hàng hoạn quan trong triều đình. Theo chỉ dụ này, hoạn quan phải trở lại với những công việc cố hữu là phục dịch trong cung. Họ không còn được xếp trong ngạch chung của các quan lại mà xếp riêng làm 5 hạng: [5]
- Hạng nhất (Thủ đẳng) gồm Quảng vụ và Điểm sự thái giám.
- Hạng nhì (Thứ đẳng) gồm Kiểm sự và Phụng nghi thái giám.
- Hạng ba (Trung đẳng) gồm Thừa vụ và Điển thắng thái giám.
- Hạng tư (Ái đẳng) gồm Cung sự và Hộ thắng thái giám.
- Hạng năm (Hạ đẳng) gồm Cung phụng và Thừa biện thái giám.
Chỉ dụ được ban ra không đầy nữa năm sau khi dẹp xong vụ khởi loạn của
[Lê Văn Khôi](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Kh%C3%B4i) cùng binh lính ở [Gia Định](/wiki/Gia_%C4%90%E1%BB%8Bnh) thành và truy xét tội của Tả quân [Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t), nguyên là một thái giám trong phủ chúa [Nguyễn Phúc Ánh](/wiki/Gia_Long) (thập niên 1780). Điều này cho thấy vua Minh Mạng đã để những ấn tượng về biến cố Gia Định thành chi phối quyết định của mình. Để chỉ dụ được phỉ biến rộng rãi, nhà vua cho khắc vào một bia đá đặt ngay trước Quốc Tử Giám để các giám sinh xem và truyền đạt lại đời sau. Đến cuối thập niên 1910, người ta vẫn còn thấy tấm bia này. Các đời [Đồng Khánh](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Kh%C3%A1nh) (1887), [Thành Thái](/wiki/Th%C3%A0nh_Th%C3%A1i) (1895), có những thay đổi nhỏ trong quy chế thái giám, chủ yếu là về lương bổng hàng năm. Riêng đời Thành Thái (1889 - 1907) trong cung có 15 thái giám: 5 người phụ coi lăng tẩm của tiên đế, 2 người phục dịch [Hoàng thái hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu), còn 2 giúp các việc trong cung cấm. Đến thời [Duy Tân](/wiki/Duy_T%C3%A2n) (1914), triều đình tuy không quyết định bãi bỏ hẳn lớp hoạn quan, những vẫn giữ lại những người đương chức và từ đó về sau không tuyển mới nữa. [[6]](#cite_note-6)
## Các quốc gia khác[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=6)] [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là nước đã định chế hóa vai trò của thái giám nhưng tập tục này đã hiện diện trong nhiều quốc gia, nhiều bộ lạc và xã hội có tục [đa thê](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%91a_th%C3%AA&action=edit&redlink=1). Người ta thường sử dụng những người bị yêm hoạn làm kẻ hầu người hạ, canh giữ các [tì thiếp](/w/index.php?title=T%C3%AC_thi%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1) của vua chúa hay phú gia. Ngày nay, việc giải phẫu cắt bỏ sinh thực khí của mình vì bệnh tật, vì tôn giáo hay vì một quan điểm tính dục nào đó vẫn còn công khai hay lén lút tại một vài nơi trên thế giới.
Theo truyền thuyết, việc cắt bỏ bộ phận sinh dục phái nam đã có rất lâu như một nỗ lực mà người đàn ông muốn trở thành nữ nhân để mong có được khả năng truyền chủng như phụ nữ (
*womanlike fertility*). Tại [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) và một số quốc gia [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) có tục cắt [da qui đầu](/w/index.php?title=Da_qui_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) vào tuổi dậy thì để đánh dấu sự thành niên của con trai cũng là nhằm bắt chước việc [hành kinh](/wiki/Kinh_nguy%E1%BB%87t) của đàn bà và mảnh da đó dùng như một tế phẩm để dâng lên thượng đế ( *offerings to Yahweh*). Người Trung Đông còn quan niệm rằng nếu giữ mình trong sạch thì sẽ dễ được lên thiên đàng và chính vì thế nhiều nam nhân đã tự nguyện được thiến để thành yêm hoạn ngõ hầu được sống đời đời sau khi chết.
Dưới thời
[Đế quốc La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3), những thanh niên khỏe mạnh được tuyển chọn để đem thiến đi làm hoạn quan. Ví dụ Bagoas là hoạn thần được [Alexander Đại đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) sủng ái, còn vua [Nero](/wiki/Nero) thì có hoạn quan tên là [Sporus](/w/index.php?title=Sporus&action=edit&redlink=1).
Người
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) chia người yêm hoạn ra thành ba loại: loại bẩm sinh lúc đẻ ra có dương vật nhưng không có dịch hoàn, loại không có cả dương vật lẫn dịch hoàn và loại trở thành yêm hoạn sau khi giải phẫu. Ở Ấn Độ trước đây có những người đi rong từ vùng này sang vùng khác thiến người khác để kiếm ăn ( *traveling eunuch-makers*). Phương pháp của họ rất giản dị là buộc chặt bộ phận sinh dục bằng một mảnh băng ( *ligature*) rồi cắt xoẹt đi bằng một con dao thật sắc.
Trong thời
[Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95), một số quốc gia thuộc [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) cũng có tục lệ thiến những kẻ bị kết án đa dâm ( *excessive cupidity*) và nhiều giáo sĩ muốn giữ mình trong sạch cũng tự cắt bỏ bộ phận sinh dục để khỏi vướng mắc vào đường tình ái. Những người này được gọi dưới cái tên *hesychasti* có nghĩa là "kẻ mãi mãi trong sạch".
Nước
[Ý](/wiki/%C3%9D) có thời điểm có đến 4000 người yêm hoạn, nhiều nhất là các tu sĩ [Thiên Chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o) và chính [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) Clement 14 đã phải ra lệnh cấm thi hành hủ tục này. Còn tại [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), những người nào tự hủy mình sẽ bị trừng phạt theo hình luật.
Ở
[Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) và [Ba Tư](/wiki/Iran), những ai phạm tội [hiếp dâm](/wiki/Hi%E1%BA%BFp_d%C3%A2m) cũng bị thiến để trừng trị.
Tại một số di tích ở Ai Cập, người ta đã phát hiện được những hình ảnh về những người nô lệ bị hoạn nhằm phục vụ cho những phu nhân của các gia đình giàu có. Những dấu tích đó cho thấy hoạn quan đã từng tồn tại ở Ai Cập cách đây khoảng 4.000 năm. Theo hình luật của Vương quốc Assyrie – khu vực
[Lưỡng Hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0) ( [1450](/w/index.php?title=1450_TCN&action=edit&redlink=1)– [1250 TCN](/w/index.php?title=1250_TCN&action=edit&redlink=1)), nếu người chồng bắt được vợ mình đang ngoại tình với kẻ khác, anh ta có thể trừng phạt kẻ tình địch bằng cách thiến, biến thành hoạn quan.
Một số quốc gia khác thì có tập tục thiến những ca sinh có giọng cao (
*tenor*) trong những ca đoàn tôn giáo để giữ cho những người này khỏi vỡ tiếng khi dậy thì. Những ca sinh đó gọi là *castrati* được tĩnh thân từ khi còn nhỏ vì người ta tin rằng giọng trong trẻo của họ sẽ khiến cho [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa) vừa lòng hơn những ca sinh phái nữ, và vì thế trong thời Trung cổ phụ nữ không được gia nhập các ca đoàn này.
Tại
[Nga](/wiki/Nga), giáo phái tên là [Bồ Câu Trắng](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_C%C3%A2u_Tr%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1) ( *White Dove*), hay còn gọi là giáo phái Skoptzy do Ssaliwanow sáng lập vào [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), đã khuyến khích giáo đồ tự nguyện cắt bỏ bộ phận sinh dục, coi đó như là một hành vi dâng hiến cho Thiên Chúa. Phương pháp này áp dụng cho cả nam lẫn nữ tín đồ. Nam nhân có thể bị cắt cả sinh thực khí lẫn dịch hoàn hay chỉ một trong hai, còn đàn bà thì cắt bỏ [tử cung](/wiki/T%E1%BB%AD_cung), [ngoại âm thần](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_%C3%A2m_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), [nhũ hoa](/w/index.php?title=Nh%C5%A9_hoa&action=edit&redlink=1) tùy theo mức độ trong sạch mà họ muốn. Những người cắt bỏ hoàn toàn bộ phận sinh dục được mang nhãn hiệu "người mang dấu ấn của Vương triều" ( *Bearer of the Imperial Seal*)...
## Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=7)]
### Nhiệm vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=8)]
Dưới các triều đại phong kiến
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) cũng như [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [triều đình](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) có hệ thống quan lại để tham gia làm việc nước, chia làm hai ban văn - võ, từ lớn đến nhỏ gồm cửu phẩm, mỗi phẩm lại phân biệt chánh và tòng, cuối cùng là hạng vị nhập lưu (chưa được liệt vào hạng nào cả). Ngoài ra, trong cấm cung, hoàng gia đông đúc cũng cần người phục vụ công việc hàng ngày và chầu hầu từ nhà vua đến tam cung lục viện. Họ phần lớn thuộc *phái yếu* gọi là nữ quan, có nhan sắc, được tuyển chọn hàng năm trong dân gian, ai may mắn được lọt vào *mắt xanh* của nhà vua, được sủng ái và sinh hạ hoàng nam, hoàng nữ thì được cất nhắc dần lên địa vị lục tần, tam phi còn lại đều thuộc hạng thị tỳ và làm việc ở các cơ sở nội đình như nhà kho (cung nô), nhà bếp (cung trù), hay quét tước, coi sóc các cung điện...
Trong cấm thành còn có bao nhiêu công việc mà
*phái yếu* không làm nổi, phải cậy đến *phái mạnh*. Nhưng một kẻ *phái mạnh* chính tông mà ở giữa đám *phái yếu* xinh như hoa, đẹp như mộng thì quá nguy hiểm. Để tránh những sự cố *đáng tiếc* xảy ra, nhà vua phải cần đến những người đàn ông không còn là *đàn ông* nữa. Đó là hoạn quan. Tuy nhiên, mặc dù hoạn quan bị mất khả năng sinh dục, họ vẫn có những thèm khát và đòi hỏi, nhất là những người bị thiến sau khi đã đến tuổi trưởng thành. Trong nhiều trường hợp, chính họ là nạn nhân của những cung phi bị dồn nén, nhất là những thái giám còn nhỏ tuổi. Trong một vài triều đại, họ còn được phép ngủ chung với đàn bà trong cung để cho các phi tần có chút khí dương ngõ hầu ít bệnh tật. Đối với những hoạn quan chỉ bị cắt dịch hoàn rất có thể họ vẫn cương cứng được và chính vì thế nhiều lời đồn đãi rằng họ vẫn có thể phục vụ cung nhân...
Những tiểu thái giám xinh đẹp chừng mười mấy tuổi được tĩnh thân để tiến cung gọi là "đồng giám" hay "hài giám" thường được
[hoàng hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu), [quí phi](/w/index.php?title=Qu%C3%AD_phi&action=edit&redlink=1), quí nhân yêu thích. Những đứa trẻ này vì đã tĩnh thân từ khi còn rất nhỏ nên được coi là rất trong sạch chưa vương vấn một ý niệm tính dục nào và thường được cung nhân, phi tần nuôi như như người ta nuôi một con vật yêu thích. Chúng cũng được tự do hơn nghĩa là được vào phục vụ các cung nhân trong khuê phòng hay trong buồng tắm ở những khung cảnh kín đáo nhất. Tuy nhiên khi đã lớn, họ vẫn bị thay thế bằng những thái giám nhỏ tuổi hơn và được điều động ra làm công việc ở bên ngoài khu vực phụ nữ sinh sống.
Nhiệm vụ của hoạn quan là làm đủ thứ việc trong nội cung, như trà nước, xe kiệu, chợ búa, hầu hạ hoàng đế, thái hậu, phi tần, truyền mệnh lệnh vua, liên lạc thông tin và canh phòng, bảo vệ an ninh các cung điện. Thái giám hầu cận bên vua bao giờ cũng được tuyển chọn rất kỹ, còn lại là cung dám làm các việc vặt như quét tước nhà cửa, chăm sóc cây cối, cất giữ hóa phẩm... Như vậy, thái giám là một hệ thống nội quan chỉ phục vụ công việc hàng ngày trong cấm cung, không liên quan gì đến triều đình.
Thế nhưng trong lịch sử, không ít trường hợp
*ngoại lệ* xảy ra, có những người tài năng, nhờ được vua yêu mà lập nên sự nghiệp lẫy lừng, lưu danh muôn thuở; trái lại, cũng có những người dựa thế vua mà khuynh loát cả triều đình, tạo nên cái thế rối loạn, suy sụp. Hoạn quan mỗi khi lấn quyền triều đình thì gây nhiều tai họa, vua [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) đã cảnh báo trong bài dụ hiện còn ở Văn Miếu, [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF), trong đó có đoạn: *Đời sau dần dần không noi phép cổ, để bọn điêu đang tham chính nắm quyền, không khác cho chúng nắm gươm đằng chuôi, như bọn thập thường thị đời*... [Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), bọn trung quan đời [Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), bọn tứ hung đời [Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), cho đến lũ Hoàng Công Phụ đời [Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_s%C6%A1)ở nước [An Nam](/wiki/An_Nam); cái thế của chúng nổi lên như lửa, những điều họa hại theo nhau đổ đến. Nguyên do là bởi ông vua đương thời làm đầu têu, thấy chúng dễ sai bảo nên yêu thích, rồi hết sức tin cậy, rốt cuộc quyền thế của chúng đã thành, không thề đè nén được. Dẫm sương biết sẽ có tuyết, gương đã rõ ràng
### Đời sống hoạn quan[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=9)]
Họ sống rất đầy đủ, sung sướng về mặt vật chất, nhưng lại thiếu thốn, đau khổ về mặt tinh thần. Người xưa vốn rất coi trọng nhiệm vụ
*truyền giống*, phê phán, kết tội nặng những kẻ *tuyệt chủng*, *bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại* (có ba điều bất hiếu, lớn nhất là không có con nối dõi tông đường), vì thế, họ bị người đời coi thường, khinh rẻ. Sống với mặc cảm ấy, nên họ luôn bị dằn vặt làm cho đau khổ, nhất là đối với những người bất đắc dĩ vướng vào cái nghiệp oan trái này. Đối với tổ tiên, cha mẹ, họ tự coi mình là *tội nhân* bất hiếu; đối với bản thân, họ không thoát khỏi cái cảnh *trăm năm cô đơn*, và đến khi nhắm mắt, sẽ trở thành loài ma lang thang, không nơi nương tựa. Vì vậy, họ níu vào [chùa](/wiki/Ch%C3%B9a) để nương nhờ hương khói mai sau và đã có những thời, thái giám trở thành một tầng lớp cách biệt.
Sau khi đã cắt bỏ bộ phận sinh dục, âm nang, âm hành của họ được gọi dưới cái tên
*bảo cụ* sẽ được dùng những kỹ thuật riêng để bảo tồn và coi như một món đồ quí, giữ gìn rất cẩn thận. Trước hết bảo cụ được tẩm vôi bột để cho khỏi thối và hút hết những máu mủ còn trong đó để cho được khô ráo, sau đó dùng vải hay giấy bản lau sạch rồi mới đem ướp trong hương liệu để cho dầu thấm vào, đặt trong bao bằng lụa, cất trong hộp gỗ rồi hàn kín lại. Người ta chọn ngày lành tháng tốt cung kính đưa chiếc hộp đó đến từ đường họ người bị thiến, cung kính treo chiếc hộp đó trên [xà](/wiki/R%E1%BA%AFn) nhà. Sau đó mỗi năm, họ lại rút cái hộp đó lên cao thêm một chút, ý chúc tụng cho người bị yêm hoạn phục vụ trong triều đình được thăng quan tiến chức.
Việc gìn giữ "bảo cụ" có hai lý do. Thứ nhất, mỗi khi được thăng thưởng thái giám phục vụ trong cung đình đều phải trình cho thượng quan xem của quí để chứng minh rằng quả thực mình đã được tĩnh thân (nghiệm bảo). Lý do thứ hai, là khi người đó chết đi, lúc tẩm liệm người ta sẽ hạ phần thân thể bị cắt ra còn đang treo trên xà nhà xuống may cho dính lại chỗ cũ, còn tờ
*tự nguyện yêm cát thư* (đơn tình nguyện xin cắt bỏ bộ phận sinh dục) sẽ được đốt trước linh sàng để người chết được khôi phục nguyên trạng ngõ hầu dưới cửu tuyền còn mặt mũi mà nhìn lại cha mẹ tổ tiên và nếu có đầu thai thì kiếp sau cũng được toàn vẹn thân thể.
Chính thủ tục này cũng gây nên nhiều chuyện trớ trêu, hoặc đao tử tượng giữ
*bảo cụ* làm của riêng để sau này bán lại hoặc cho thuê những ai muốn thăng quan nhưng lại không giữ được món đồ của mình vì bị thất lạc hay bị kẻ gian ăn cắp mất. Mỗi khi có biến loạn ở kinh thành, nhiều thái giám đã hoảng hốt chạy đi tìm cái bảo cụ của mình, có khi tranh cướp nhau để mong được chết toàn thây.
Mặc dù bị thiến vẫn có những hoạn quan vẫn hoang tưởng rằng họ có thể "mọc" lại được. Chính vì niềm tin đó, đời Thanh đã có luật lệ rằng tiểu thái giám nhập cung rồi sau ba năm sẽ phải qua một kỳ "tiểu tu", năm năm qua một kỳ "đại tu" để những thái giám chuyên môn xét lại xem ngọc hành có "trùng sinh" hay không. Theo sách
*Thần Viên Tạp Thức*, thái giám thường thích ăn các loại thức ăn tráng dương và dùng những toa thuốc như *Mẫu Cẩu Cảnh Tán, Thiên Khẩu Nhất Bôi Ẩm, Ngọc Cảnh Trùng Sinh Phương...* để mong trở lại bình thường.
Về phần ngoại mạo, người đã bị yêm cát thay đổi rất nhiều, trở nên có nhiều nữ tính, không mọc râu, không lộ hầu, ngực nhô lên, mông nở, giọng nói the thé, hành động yểu điệu, da dẻ cũng nhẵn nhụi hơn trông chẳng khác gì đàn bà giả đàn ông. Vì hạ thể nở nang (đùi và chân to ra) nên thái giám thường đi chân chữ bát, bước ngắn mà nhanh. Thái giám cũng dễ trở nên phì nộn, mặc dầu da thịt thường nhão nhoẹt nhưng đến già lại teo đi nên những người có tuổi da dẻ lại nhăn nheo hơn bình thường khiến thái giám bốn mươi tuổi trông già như người già tám mươi.
Thái giám thường là đề tài để cho người ta diễu cợt, châm chọc lắm khi rất tàn nhẫn. Ở
[Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) có một khu vực tên là "Thiên Kiều" là nơi có trình diễn những nghệ thuật dân gian, trong đó có một loại hí kịch gọi là "tướng thanh" bao gồm hai người, kẻ xướng người đáp trong đó thái giám thường bị lôi ra làm trò cười.
Người bị thiến ngoài những thay đổi thể chất, tinh thần cũng ảnh hưởng nặng nề và chính vì thế họ trở nên độc ác, nhỏ nhen, tàn nhẫn khác với người thường. Ngoài ra, thái giám vì bị khiếm khuyết các cơ ở hạ bộ nên thường hay bị són nước tiểu ra quần, thành thử nặng mùi nên cũng hay bị chế diễu. Trong một xã hội còn kém văn minh, những người bất hạnh vì cơ thể bị khuyết tật không được xã hội ưu đãi mà thường bị ngược đãi. Hiện tượng đó vẫn còn xảy ra ở một vài nơi trên
[thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)...
## Một số hoạn quan nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=10)] [Triệu Cao](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Cao)nhà Tần [Thập Thường thị](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)thời [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c)( [Trương Nhượng](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Kiển Thạc](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83n_Th%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1)...) [Ngụy Trung Hiền](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_Trung_Hi%E1%BB%81n)thời nhà Minh [Lý Liên Anh](/wiki/L%C3%BD_Li%C3%AAn_Anh)thời Thanh [Lý Thường Kiệt](/wiki/L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t)thời nhà Lý, [Hoàng Ngũ Phúc](/wiki/Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_Ph%C3%BAc)đời vua [Lê Hiển Tông](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BB%83n_T%C3%B4ng). [Nguyễn An](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An), kiến trúc sư thời xưa, người Việt. Ông là tổng công trình sư và cùng với Sái Tín là kiến trúc sư trưởng xây dựng Tử Cấm Thành Bắc Kinh, Trung Quốc thời vua Minh Thành Tổ Chu Đệ (1403 - 1424).
- Tả quân
[Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t), khai quốc công thần [triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n), nguyên là một thái giám trong phủ chúa [Nguyễn Phúc Ánh](/wiki/Gia_Long)(thập niên 1780).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=11)]
- Tạp chí Nghiên cứu và phát triển số 3 (51).2005 do Sở Khoa học và Công nghệ
[Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF)phát hành.
- Hoạn-Quan-Thị. Tác giả Bình Giang, Nhà nghiên cứu Hán Nôm, Việt Kiều tại Pháp.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=12)]
- Phim
[Mạt đại hoàng tôn](/wiki/M%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BA%A1i_ho%C3%A0ng_t%C3%B4n)của [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng): phim có một phần đề cập về cuộc đời một Thái giám trước và sau khi vị Hoàng đế cuối cùng của Trung Hoa bị phế bỏ.

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1067 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=zend


text:
Báo chí tắc tị, PR lên ngôi
Nhiều thí không giữ được thăng bằng đã đã té ngã rất đau... - Ấy, xin biên tập viên hay nhân viên morasse đừng bổ sung thêm chữ “sinh” sau chữ “thí”, cũng như đừng bớt chữ “đã” bị dư. Hãy thử làm một động tác google cụm từ trên, sẽ phát hiện ra cái sai ấy nằm trên hàng loạt bài báo...
Truyện ngắn Anh Đức: Người gác đèn biển
Tàu chúng tôi neo cách đèn Hoa Lăng không đến hai cây số. Được đồng chí thuyền trưởng cho phép, anh thợ máy Voòng Tài Phát
Con số mơ tưởng
Những con số thiếu tin cậy được chỉ ra có thể do kỹ thuật, do phương pháp, do trách nhiệm, do thiếu minh bạch, do cả bệnh thành tích…
Ý Nhi cuộc độc thoại triền miên
Có một ai đó yêu văn chương chữ nghĩa một chút, ở rất xa rất khác vùng địa lý lãnh thổ, chẳng hạn một người ở thành phố
Bùi Tuyết Nhung & chân dung người tình
Loài người đã đi qua bao lạc hậu buồn đau/ Bước vào kỷ nguyên văn minh kỹ thuật số/ Chỉ một cái nhấp chuột lướt tay/ Có thể biết mọi điều xảy ra khắp năm châu bốn bể/ Mà sao nổi trôi đời chị/ Cứ trầm luân trong ba chữ "phận đàn bà"
Xin đừng nhân danh giáo dục để kiếm tiền
Thông thường, trường học phải là nơi thanh sạch nhất, không vướng bận những chuyện tiền bạc, lợi nhuận, có như vậy
Ý Nhi cuộc độc thoại triền miên
Có một ai đó yêu văn chương chữ nghĩa một chút, ở rất xa rất khác vùng địa lý lãnh thổ, chẳng hạn một người ở thành phố
Nguyễn Hoà bàn về tính cách Việt
Lịch sử văn học thế giới cung cấp nhiều nhân vật điển hình giúp hiểu về tính cách một dân tộc nào đó; ở Việt
Trần Hoàng Vy tâm huyết với thiếu nhi
Nhà văn Trần Hoàng Vy là người rất tâm huyết với văn học thiếu nhi. Cho tới nay, ông đã có nhiều đầu sách viết cho
Võ Quảng - ông già nhân hậu
Nhìn dáng người âm thầm, khuôn mặt nhân hậu, tiếng nói rủ rỉ ta nghĩ ngay con người này là người giàu tình cảm, hay xúc động, là con người của sáng tác hơn là con người của lý luận
03.4.2011-21:12
Tủ sách miễn phí của nhóm sinh viên hiện có 2.000 đầu sách
"Thư viện" sách nằm gọn dưới bóng mát của những cây cổ thụ, nơi mà Ban quản lý Công viên Lê Văn Tám đã đặc cách cho các bạn sinh viên mượn để bày chiếu sách của mình từ hơn một năm về trước. Gian chòi lợp ngói đơn sơ, bên ngoài giăng một tấm băng rôn đỏ ghi dòng chữ "đọc sách miễn phí"; bên trong không gian rộng chừng 12m2 lúc nào cũng có khách. Thậm chí nhiều độc giả còn mượn truyện về nhà đọc rồi tuần sau mang đến trả cũng không mất một đồng phí nào.
Độc giả đến đây đủ mọi xuất thân hoàn cảnh và nghề nghiệp, từ bác lái xe ôm, cô bán báo, chị ve chai... song họ gặp nhau ở sở thích đọc sách. Các cụ già, người lớn thì chuộng tiểu thuyết, truyện ngắn hoặc thơ. Trẻ con thì thích thú với truyện tranh Doremon, cổ tích, siêu nhân... Mỗi người tranh thủ chọn cho mình một cuốn sách rồi ngồi bệt xuống một góc chầm chậm nghiền ngẫm từng câu chữ.
Đây là một nét đẹp văn hoá mới đáng trân trọng.
Theo VnExpress
TIN VĂN KHÁC:
Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.

markdown:
Báo chí tắc tị, PR lên ngôi
Nhiều thí không giữ được thăng bằng đã đã té ngã rất đau... - Ấy, xin biên tập viên hay nhân viên morasse đừng bổ sung thêm chữ “sinh” sau chữ “thí”, cũng như đừng bớt chữ “đã” bị dư. Hãy thử làm một động tác google cụm từ trên, sẽ phát hiện ra cái sai ấy nằm trên hàng loạt bài báo...
Truyện ngắn Anh Đức: Người gác đèn biển
Tàu chúng tôi neo cách đèn Hoa Lăng không đến hai cây số. Được đồng chí thuyền trưởng cho phép, anh thợ máy Voòng Tài Phát
Con số mơ tưởng
Những con số thiếu tin cậy được chỉ ra có thể do kỹ thuật, do phương pháp, do trách nhiệm, do thiếu minh bạch, do cả bệnh thành tích…
Ý Nhi cuộc độc thoại triền miên
Có một ai đó yêu văn chương chữ nghĩa một chút, ở rất xa rất khác vùng địa lý lãnh thổ, chẳng hạn một người ở thành phố
Bùi Tuyết Nhung & chân dung người tình
Loài người đã đi qua bao lạc hậu buồn đau/ Bước vào kỷ nguyên văn minh kỹ thuật số/ Chỉ một cái nhấp chuột lướt tay/ Có thể biết mọi điều xảy ra khắp năm châu bốn bể/ Mà sao nổi trôi đời chị/ Cứ trầm luân trong ba chữ "phận đàn bà"
Xin đừng nhân danh giáo dục để kiếm tiền
Thông thường, trường học phải là nơi thanh sạch nhất, không vướng bận những chuyện tiền bạc, lợi nhuận, có như vậy
Ý Nhi cuộc độc thoại triền miên
Có một ai đó yêu văn chương chữ nghĩa một chút, ở rất xa rất khác vùng địa lý lãnh thổ, chẳng hạn một người ở thành phố
Nguyễn Hoà bàn về tính cách Việt
Lịch sử văn học thế giới cung cấp nhiều nhân vật điển hình giúp hiểu về tính cách một dân tộc nào đó; ở Việt
Trần Hoàng Vy tâm huyết với thiếu nhi
Nhà văn Trần Hoàng Vy là người rất tâm huyết với văn học thiếu nhi. Cho tới nay, ông đã có nhiều đầu sách viết cho
Võ Quảng - ông già nhân hậu
Nhìn dáng người âm thầm, khuôn mặt nhân hậu, tiếng nói rủ rỉ ta nghĩ ngay con người này là người giàu tình cảm, hay xúc động, là con người của sáng tác hơn là con người của lý luận
03.4.2011-21:12
Tủ sách miễn phí của nhóm sinh viên hiện có 2.000 đầu sách
"Thư viện" sách nằm gọn dưới bóng mát của những cây cổ thụ, nơi mà Ban quản lý Công viên Lê Văn Tám đã đặc cách cho các bạn sinh viên mượn để bày chiếu sách của mình từ hơn một năm về trước. Gian chòi lợp ngói đơn sơ, bên ngoài giăng một tấm băng rôn đỏ ghi dòng chữ "đọc sách miễn phí"; bên trong không gian rộng chừng 12m
2 lúc nào cũng có khách. Thậm chí nhiều độc giả còn mượn truyện về nhà đọc rồi tuần sau mang đến trả cũng không mất một đồng phí nào.
Độc giả đến đây đủ mọi xuất thân hoàn cảnh và nghề nghiệp, từ bác lái xe ôm, cô bán báo, chị ve chai... song họ gặp nhau ở sở thích đọc sách. Các cụ già, người lớn thì chuộng tiểu thuyết, truyện ngắn hoặc thơ. Trẻ con thì thích thú với truyện tranh Doremon, cổ tích, siêu nhân... Mỗi người tranh thủ chọn cho mình một cuốn sách rồi ngồi bệt xuống một góc chầm chậm nghiền ngẫm từng câu chữ.
Đây là một nét đẹp văn hoá mới đáng trân trọng.
Theo VnExpress
TIN VĂN KHÁC:
Vui lòng
[Đăng nhập](/user/login?destination=/node/1354) để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: Apache

Cache-Control: store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Thể loại:Rạn san hô
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Rạn san hô
Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
R
- ► Rạn san hô vòng (1 t.l., 4 tr.)
Các trang trong thể loại “Rạn san hô”
22 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 22 trang.

markdown:
# Thể loại:Rạn san hô
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Rạn san hô](/wiki/R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4)
|
|![]()
[Rạn san hô](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Coral_reefs?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### R
- ►
[Rạn san hô vòng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng) (1 t.l., 4 tr.)
## Các trang trong thể loại “Rạn san hô”
22 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 22 trang.
|
|
## *
## A
## B
## F
## G
## H
## J
## M
|
|
## M tiếp
## O
## P
## R
|
|
## R tiếp
## S
## T
## V

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
**1**lượt cảm ơn)
Mình đi từ tp HCM về sân bay HN, nhưng mình phải về ngược lại Ninh Bình để về quê chồng, mình k biết đi như thế nào? vào HN phải vào bến xe nào để đi tới Ninh Bình rất mong các bạn chỉ lối.
cám ơn nhiều.
Đến Nội bài, bạn đi taxi về bến xe Mỹ-Đình. Từ Mỹ-đình bạn lại đón xe đò đi về Ninh-bình. Bạn nhớ, tại Nội Bài, nếu có xe Ca ( chỉ ban ngày ) thì đi xe Ca cho rẻ, nhưng điểm đến lại nằm ở hồ Thuyền-quang. Có thể từ Thuyền quang đón xe ôm ra Giáp bát cũng được, hoặc có thể đến Ga Hàng-cỏ gần đó mà đón xe Dù. Chúc chuyến đi an lành nha.
Xe đạp điện Yamaha Metis (Xanh Da Trời)
Ghế em bé cho xe tay ga G03
Ghế em bé cho xe tay ga G01
|
|![]()

Set-Cookie: u_nologin_id=1366732550; expires=Fri, 26-Dec-2014 00:40:11 GMT; path=/; httponly

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

X-Served-By: cache-iad2135-IAD, cache-at52-ATL

X-Cache: MISS, MISS


text:
Cận kề những tập cuối của 'Vì sao đưa anh tới', fan càng háo hức xem những tình tiết hậu trường. Và cuối cùng hậu trường trước giờ G của phim đã được hé mở.
Hậu trường bộ phim cho thấy "trai đẹp ngoài hành tinh" Do Min Joon bị cảnh sát bắt giữ. Càng về gần những tập cuối, drama ăn khách Man from the Stars (tựa Việt: Vì Sao Đưa Anh Tới) càng thu hút sự quan tâm của khán giả và những fan vốn hâm mộ những bộ phim Hàn Quốc. Mới đây, các fan được phen bất ngờ khi những hình ảnh hậu trường của bộ phim được tiết lộ trên diễn đàn mạng.
Gây bất ngờ nhất trong loạt ảnh hậu trường lần này chính là hình ảnh "trai đẹp ngoài hành tinh" Do Min Joon (Kim Soo Hyun thủ vai) bị cảnh sát giải về đồn. Lý giải cho nguyên nhân bị bắt của trai đẹp này chính là vì cơ quan điều tra nghi ngờ về thân phận thực sự của anh. Đặc biệt, chuyện Do Min Joon đưa "minh tinh trái đất" Chung Song Yi (Jeon Ji Hyun thủ vai) biến mất trong một thời gian dài cũng khiến cho cảnh sát nghi ngờ anh bắt cóc nữ diễn viên xinh đẹp. Trước cảnh người yêu bị bắt, Chun Song Yi tỏ ra vô cùng hoảng sợ. Cô không có ý định rời trai đẹp nổi tiếng đến nửa bước. Mặc dù xung quanh là toàn bộ phóng viên nhà đài nhưng nữ minh tinh xinh đẹp không hề tỏ ra e ngại.
Thêm hình ảnh hậu trường của Vì sao đưa anh tới.
Kim Soo Hyun co ro trong giá lạnh.
Tình huống trong bộ ảnh hậu trường khiến không ít fan của Vì sao đưa anh tới thổn thức, lo lắng cho chuyện tình của trai đẹp ngoài hành tinh hơn 400 năm tuổi và người đẹp minh tinh trái đất gần sát nút của tuổi 30. Đáp án cho câu chuyện tình vượt biên giới giữa các hành tinh này sẽ được tiết lộ trong tập 20 và 21 của Man from the Stars (Vì Sao Đưa Anh Tới), phát sóng trên SBS vào tối ngày 26 và 27/2.
Theo Khám phá

markdown:
**
Cận kề những tập cuối của 'Vì sao đưa anh tới', fan càng háo hức xem những tình tiết hậu trường. Và cuối cùng hậu trường trước giờ G của phim đã được hé mở.**
Hậu trường bộ phim cho thấy "trai đẹp ngoài hành tinh" Do Min Joon bị cảnh sát bắt giữ. Càng về gần những tập cuối, drama ăn khách Man from the Stars (tựa Việt: Vì Sao Đưa Anh Tới) càng thu hút sự quan tâm của khán giả và những fan vốn hâm mộ những bộ phim Hàn Quốc. Mới đây, các fan được phen bất ngờ khi những hình ảnh hậu trường của bộ phim được tiết lộ trên diễn đàn mạng.
![Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới](http://farm10.gox.vn/tinmoi/store/images/thumb/26022014/159/1678869/he_mo_hau_truong_truoc_gio_g_cua_vi_sao_dua_anh_toi_0.jpg)
![Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới](http://farm10.gox.vn/tinmoi/store/images/thumb/26022014/159/1678869/he_mo_hau_truong_truoc_gio_g_cua_vi_sao_dua_anh_toi_1.jpg)
Gây bất ngờ nhất trong loạt ảnh hậu trường lần này chính là hình ảnh "trai đẹp ngoài hành tinh" Do Min Joon (Kim Soo Hyun thủ vai) bị cảnh sát giải về đồn. Lý giải cho nguyên nhân bị bắt của trai đẹp này chính là vì cơ quan điều tra nghi ngờ về thân phận thực sự của anh. Đặc biệt, chuyện Do Min Joon đưa "minh tinh trái đất" Chung Song Yi (Jeon Ji Hyun thủ vai) biến mất trong một thời gian dài cũng khiến cho cảnh sát nghi ngờ anh bắt cóc nữ diễn viên xinh đẹp. Trước cảnh người yêu bị bắt, Chun Song Yi tỏ ra vô cùng hoảng sợ. Cô không có ý định rời trai đẹp nổi tiếng đến nửa bước. Mặc dù xung quanh là toàn bộ phóng viên nhà đài nhưng nữ minh tinh xinh đẹp không hề tỏ ra e ngại.
![Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới](http://farm10.gox.vn/tinmoi/store/images/thumb/26022014/159/1678869/he_mo_hau_truong_truoc_gio_g_cua_vi_sao_dua_anh_toi_2.jpg)
![Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới](http://farm10.gox.vn/tinmoi/store/images/thumb/26022014/159/1678869/he_mo_hau_truong_truoc_gio_g_cua_vi_sao_dua_anh_toi_3.jpg)
Thêm hình ảnh hậu trường của Vì sao đưa anh tới.
![Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới Hé mở hậu trường trước giờ G của Vì sao đưa anh tới](http://farm10.gox.vn/tinmoi/store/images/thumb/26022014/159/1678869/he_mo_hau_truong_truoc_gio_g_cua_vi_sao_dua_anh_toi_4.jpg)
Kim Soo Hyun co ro trong giá lạnh.
Tình huống trong bộ ảnh hậu trường khiến không ít fan của Vì sao đưa anh tới thổn thức, lo lắng cho chuyện tình của trai đẹp ngoài hành tinh hơn 400 năm tuổi và người đẹp minh tinh trái đất gần sát nút của tuổi 30. Đáp án cho câu chuyện tình vượt biên giới giữa các hành tinh này sẽ được tiết lộ trong tập 20 và 21 của Man from the Stars (Vì Sao Đưa Anh Tới), phát sóng trên SBS vào tối ngày 26 và 27/2.
**
Theo Khám phá**

Cache-Control: private

Connection: keep-alive

Keep-Alive: timeout=3, max=20

Set-Cookie: NSC_mc.ofxt.hp.wo=ffffffff766fda0045525d5f4f58455e445a4a423a1a;expires=Tue, 16-Sep-2014 23:31:36 GMT;path=/;httponly


text:
Kế hoạch tổ chức hoạt động vui Tết Trung thu cho Thiếu nhi - và các bài viết liên quan | Tinmoi.vn
-
Những địa điểm đặc biệt hút khách trong Tết Trung thu
Một mùa Trung thu nữa lại đang đến gần, những địa điểm vui chơi đều sẵn sàng với khá nhiều tiết mục náo nhiệt và vui nhộn nhằm phục vụ các em...
-
Nở rộ dịch vụ đón Tết Trung thu
Nhiều gia đình, cơ quan lựa chọn hình thức đón Tết trung thu ở nhà hàng, khách sạn hay tổ chức các hoạt động tập thể ngoài trời
-
Kế hoạch nghỉ Tết của học sinh 7 tỉnh, thành phố
Các tỉnh, thành phố: Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Kiên Giang, Đồng Tháp, Đăk lăk đã lên kế hoạch cho học sinh nghỉ Tết Nguyên đán năm nay
-
ATGT Tết Quý Tỵ: Tập trung mạnh tại các QL trọng điểm, địa bàn “nóng”
-
Tình nguyện "chết yểu" vì thiếu thủ lĩnh?
- Nhóm "Những ước mơ xanh" suýt “tan đàn xẻ ghé” khi một trong những trụ cột ra đi, rồi cũng mất luôn tình bạn bè
-
Diễn đàn Business & Opportunity Forum 2013: Cơ hội lớn cho doanh nghiệp
Diễn đàn Business & Opportunity Forum 2013 (BOF) với chủ đề: Cơ hội cho doanh nghiệp năm 2013, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong tìm kiếm đối tác, tiếp cận các chương trình hỗ trợ, các dự án hợp...
-
Điểm tin nóng chiều 4/11: Giới trẻ Đà Nẵng quay cuồng vì “keo chó”
Giới trẻ Đà Nẵng quay cuồng vì “keo chó”/ Bé 10 tháng tuổi tử vong, người nhà vây bệnh viện/ Giải thoát hàng...
-
Tết vui khắp mọi miền
Cả nước rộn ràng bước vào năm mới trong không khí đầm ấm, tươi vui. Nhiều tỉnh, thành tổ chức bắn pháo hoa, thiết kế đường hoa và nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian, xin...
-
CNLĐ Ngành GTVT: Chia Tết với người khó khăn
Nhiều đơn vị tổ chức tặng quà tới đồng bào những vùng khó khăn trên cả nước
-
Điện ảnh Việt Nam - Không nên tiếp tục chờ đợi
Dưới bóng cây - một phim hoạt hình khá tấn tượng của Việt Nam được sản xuất năm 2011Như vậy, có thể nói ĐAVN không “chết”
-
Tết cổ truyền giữa trung tâm mua sắm và giải trí
Một không gian Tết cổ truyền với các hoạt động văn hóa thuần Việt được tái hiện lại nguyên vẹn ngay tại trung tâm mua sắm giải trí lớn nhất Việt Nam. Đây chính là một trong những hoạt động đón Tết...
-
Không thiếu địa điểm vui chơi dịp Tết Dương Lịch
Cùng tham gia đếm ngược đồng hồ, dạo bước trên con phố ánh sáng hay hòa mình vào liên hoan ẩm thực "món ngon các nước" tại TP
-
Phim Việt ào ạt ra rạp vào dịp Tết
Dịp Tết Nguyên đán năm nay, bên cạnh các phim Hollywood, khán giả có dịp thưởng thức tới 5 tác phẩm của điện ảnh nước nhà.
-
Thú tiêu khiển ngày Tết gây choáng của "đại gia" Việt
Để thể hiện đẳng cấp “siêu giàu” của mình, tầng lớp đại gia thường nghĩ cách “đốt” tiền độc đáo dịp năm...
-
Điểm tin nóng sáng 3/11: Ồ ạt chặt cây rừng, bán lá cho Trung Quốc
Ồ ạt chặt cây rừng, bán lá cho Trung Quốc/ Nữ sinh tố bị ông lão U70 cưỡng bức tại nghĩa địa, có thai hơn 8 tháng/ Vụ sập ăng-ten ở Nam Định:...
-
Đại gia vườn kể chuyện... cầm cố siêu xe
Không ít những chiếc siêu xe có giá vài đến hàng chục tỷ đồng của các ông chủ đã thành đồ cầm cố tại các salon ô tô.
-
Anh Thư không muốn núp bóng chồng
Nữ người mẫu - diễn viên tâm sự: "Tôi không thích nghĩ phụ nữ có gia đình lúc nào cũng sau bóng chồng, tề gia nội trợ, con cái nheo nhóc mà thiếu đi hình ảnh nghệ sĩ đầy nhiệt huyết, đam mê và xông...
-
ATGT Đường sắt: Tín hiệu vui đầu năm
Trước thực trạng về tình hình trật tự an toàn giao thông đường sắt (TTATGTĐS) và nguyên nhân gây TNGTĐS
-
Giới siêu giàu Việt và thú "đốt" tiền đón năm mới
Anh Tuấn đăng ký tách đoàn 1 ngày để gia đình trải nghiệm tại khách sạn siêu sang 7 sao dát vàng Burj al-Arab với giá 3.500...
-
Điểm tin nóng ngày 29/11: Cô gái trẻ bị người tình ‘đào mỏ’ hơn 7 tỉ đồng
Cô gái trẻ bị người tình ‘đào mỏ’ hơn 7 tỉ đồng/ 4 ngày 5 vụ cướp: Dân sống trong sợ hãi/ Clip lao vào đám cưới, giật...

markdown:
# Kế hoạch tổ chức hoạt động vui Tết Trung thu cho Thiếu nhi - và các bài viết liên quan | Tinmoi.vn
-
[Những địa điểm đặc biệt hút khách trong Tết Trung thu](http://www.tinmoi.vn/nhung-dia-diem-dac-biet-hut-khach-trong-tet-trung-thu-011058097.html)
Một mùa Trung thu nữa lại đang đến gần, những địa điểm vui chơi đều sẵn sàng với khá nhiều tiết mục náo nhiệt và vui nhộn nhằm phục vụ các em...
-
[Nở rộ dịch vụ đón Tết Trung thu](http://www.tinmoi.vn/No-ro-dich-vu-don-Tet-Trung-thu-01195909.html)
Nhiều gia đình, cơ quan lựa chọn hình thức đón Tết trung thu ở nhà hàng, khách sạn hay tổ chức các hoạt động tập thể ngoài trời
-
[Kế hoạch nghỉ Tết của học sinh 7 tỉnh, thành phố](http://www.tinmoi.vn/Ke-hoach-nghi-Tet-cua-hoc-sinh-7-tinh-thanh-pho-01102081.html)
Các tỉnh, thành phố: Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Kiên Giang, Đồng Tháp, Đăk lăk đã lên kế hoạch cho học sinh nghỉ Tết Nguyên đán năm nay
-
[ATGT Tết Quý Tỵ: Tập trung mạnh tại các QL trọng điểm, địa bàn “nóng”](http://www.tinmoi.vn/atgt-tet-quy-ty-tap-trung-manh-tai-cac-ql-trong-diem-dia-ban-nong-011123457.html)
-
[Tình nguyện "chết yểu" vì thiếu thủ lĩnh?](http://www.tinmoi.vn/Tinh-nguyen-chet-yeu-vi-thieu-thu-linh-016836.html)
- Nhóm "Những ước mơ xanh" suýt “tan đàn xẻ ghé” khi một trong những trụ cột ra đi, rồi cũng mất luôn tình bạn bè
-
[Diễn đàn Business & Opportunity Forum 2013: Cơ hội lớn cho doanh nghiệp](http://www.tinmoi.vn/dien-dan-business-opportunity-forum-2013-co-hoi-lon-cho-doanh-nghiep-011217444.html)
Diễn đàn Business & Opportunity Forum 2013 (BOF) với chủ đề: Cơ hội cho doanh nghiệp năm 2013, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong tìm kiếm đối tác, tiếp cận các chương trình hỗ trợ, các dự án hợp...
-
[Điểm tin nóng chiều 4/11: Giới trẻ Đà Nẵng quay cuồng vì “keo chó”](http://www.tinmoi.vn/Diem-tin-nong-chieu-4-11-Gioi-tre-Da-Nang-quay-cuong-vi-“keo-cho”-011098111.html) **Giới trẻ Đà Nẵng quay cuồng vì “keo chó”/ Bé 10 tháng tuổi tử vong, người nhà vây bệnh viện/ Giải thoát hàng...**
-
[Tết vui khắp mọi miền](http://www.tinmoi.vn/tet-vui-khap-moi-mien-011204941.html)
Cả nước rộn ràng bước vào năm mới trong không khí đầm ấm, tươi vui. Nhiều tỉnh, thành tổ chức bắn pháo hoa, thiết kế đường hoa và nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian, xin...
-
[CNLĐ Ngành GTVT: Chia Tết với người khó khăn](http://www.tinmoi.vn/cnld-nganh-gtvt-chia-tet-voi-nguoi-kho-khan-011197559.html)
Nhiều đơn vị tổ chức tặng quà tới đồng bào những vùng khó khăn trên cả nước
-
[Điện ảnh Việt Nam - Không nên tiếp tục chờ đợi](http://www.tinmoi.vn/dien-anh-viet-nam-khong-nen-tiep-tuc-cho-doi-011128272.html)
Dưới bóng cây - một phim hoạt hình khá tấn tượng của Việt Nam được sản xuất năm 2011Như vậy, có thể nói ĐAVN không “chết”
-
[Tết cổ truyền giữa trung tâm mua sắm và giải trí](http://www.tinmoi.vn/tet-co-truyen-giua-trung-tam-mua-sam-va-giai-tri-01717126.html)
Một không gian Tết cổ truyền với các hoạt động văn hóa thuần Việt được tái hiện lại nguyên vẹn ngay tại trung tâm mua sắm giải trí lớn nhất Việt Nam. Đây chính là một trong những hoạt động đón Tết...
-
[Không thiếu địa điểm vui chơi dịp Tết Dương Lịch](http://www.tinmoi.vn/Khong-thieu-dia-diem-vui-choi-dip-Tet-Duong-Lich-01214850.html)
Cùng tham gia đếm ngược đồng hồ, dạo bước trên con phố ánh sáng hay hòa mình vào liên hoan ẩm thực "món ngon các nước" tại TP
-
[Phim Việt ào ạt ra rạp vào dịp Tết](http://www.tinmoi.vn/phim-viet-ao-at-ra-rap-vao-dip-tet-011201090.html)
Dịp Tết Nguyên đán năm nay, bên cạnh các phim Hollywood, khán giả có dịp thưởng thức tới 5 tác phẩm của điện ảnh nước nhà.
-
[Thú tiêu khiển ngày Tết gây choáng của "đại gia" Việt](http://www.tinmoi.vn/Thu-tieu-khien-ngay-Tet-gay-choang-cua-dai-gia-Viet-011144861.html)
Để thể hiện đẳng cấp “siêu giàu” của mình, tầng lớp đại gia thường nghĩ cách “đốt” tiền độc đáo dịp năm...
-
[Điểm tin nóng sáng 3/11: Ồ ạt chặt cây rừng, bán lá cho Trung Quốc](http://www.tinmoi.vn/diem-tin-nong-sang-3-11-o-at-chat-cay-rung-ban-la-cho-trung-quoc-011097685.html)
Ồ ạt chặt cây rừng, bán lá cho Trung Quốc/ Nữ sinh tố bị ông lão U70 cưỡng bức tại nghĩa địa, có thai hơn 8 tháng/ Vụ sập ăng-ten ở Nam Định:...
-
[Đại gia vườn kể chuyện... cầm cố siêu xe](http://www.tinmoi.vn/dai-gia-vuon-ke-chuyen-cam-co-sieu-xe-011244759.html)
Không ít những chiếc siêu xe có giá vài đến hàng chục tỷ đồng của các ông chủ đã thành đồ cầm cố tại các salon ô tô.
-
[Anh Thư không muốn núp bóng chồng](http://www.tinmoi.vn/anh-thu-khong-muon-nup-bong-chong-011214342.html)
Nữ người mẫu - diễn viên tâm sự: "Tôi không thích nghĩ phụ nữ có gia đình lúc nào cũng sau bóng chồng, tề gia nội trợ, con cái nheo nhóc mà thiếu đi hình ảnh nghệ sĩ đầy nhiệt huyết, đam mê và xông...
-
[ATGT Đường sắt: Tín hiệu vui đầu năm](http://www.tinmoi.vn/atgt-duong-sat-tin-hieu-vui-dau-nam-011213106.html)
Trước thực trạng về tình hình trật tự an toàn giao thông đường sắt (TTATGTĐS) và nguyên nhân gây TNGTĐS
-
[Giới siêu giàu Việt và thú "đốt" tiền đón năm mới](http://www.tinmoi.vn/gioi-sieu-giau-viet-va-thu-dot-tien-don-nam-moi-011144840.html)
Anh Tuấn đăng ký tách đoàn 1 ngày để gia đình trải nghiệm tại khách sạn siêu sang 7 sao dát vàng Burj al-Arab với giá 3.500...
-
[Điểm tin nóng ngày 29/11: Cô gái trẻ bị người tình ‘đào mỏ’ hơn 7 tỉ đồng](http://www.tinmoi.vn/Diem-tin-nong-ngay-29-11-Co-gai-tre-bi-nguoi-tinh-dao-mo-hon-7-ti-dong-011109665.html)
Cô gái trẻ bị người tình ‘đào mỏ’ hơn 7 tỉ đồng/ 4 ngày 5 vụ cướp: Dân sống trong sợ hãi/ Clip lao vào đám cưới, giật...

Content-Type: text/html

Set-Cookie: SERVERID=; Expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/


text:
![if gt IE 7]> <![endif]>
Rất tiếc nhưng bạn không thể tích lũy đêm Welcome Rewards™ tại khách sạn này
Chúng tôi không có ảnh của khách sạn này trên Hotels.com.
Super 8 Motel - Somerset/Fall River Area nằm tại Somerset, Massachusetts, Mỹ
Location.
Super 8 Motel - Somerset/Fall River Area is located in Somerset and local attractions include Touisset Marsh Wildlife Refuge. Regional points of interest also include 2nd Story Theatre and The Butterfly Zoo.
Property Features.
Those traveling on business have access to a business center at this motel. A complimentary continental breakfast is served each morning. Guest parking is complimentary. Additional property amenities include coffee/tea in the lobby.
Guestrooms.
Cable television is provided.
Extra-person charges may apply and vary depending on hotel policy.
Government-issued photo identification and a credit card or cash deposit are required at check-in for incidental charges.
Special requests are subject to availability upon check-in and may incur additional charges. Special requests cannot be guaranteed.
Giá hiển thị là giá 1 phòng dành cho 1 hoặc 2 người mỗi đêm dựa trên số người lớn theo yêu cầu. Vui lòng lưu ý việc thêm người lớn, trẻ em, giường gấp và yêu cầu các dịch vụ bổ sung có thể dẫn đến việc bị tính thêm phụ phí khi nhận phòng.
Giá tùy theo tình trạng phòng và có thể không bao gồm thuế và phí bổ sung được tính bởi khách sạn. Một số giá có thể yêu cầu thông tin nhận dạng đặc biệt.
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.

markdown:
![if gt IE 7]> <![endif]>
Rất tiếc nhưng bạn không thể tích lũy đêm Welcome Rewards™ tại khách sạn này
Chúng tôi không có ảnh của khách sạn này trên Hotels.com.
Super 8 Motel - Somerset/Fall River Area nằm tại Somerset, Massachusetts, Mỹ
**Location. **
Super 8 Motel - Somerset/Fall River Area is located in Somerset and local attractions include Touisset Marsh Wildlife Refuge. Regional points of interest also include 2nd Story Theatre and The Butterfly Zoo.
**Property Features. **
Those traveling on business have access to a business center at this motel. A complimentary continental breakfast is served each morning. Guest parking is complimentary. Additional property amenities include coffee/tea in the lobby.
**Guestrooms. **
Cable television is provided.
Extra-person charges may apply and vary depending on hotel policy.
Government-issued photo identification and a credit card or cash deposit are required at check-in for incidental charges.
Special requests are subject to availability upon check-in and may incur additional charges. Special requests cannot be guaranteed.
Giá hiển thị là giá 1 phòng dành cho 1 hoặc 2 người mỗi đêm dựa trên số người lớn theo yêu cầu. Vui lòng lưu ý việc thêm người lớn, trẻ em, giường gấp và yêu cầu các dịch vụ bổ sung có thể dẫn đến việc bị tính thêm phụ phí khi nhận phòng.
Giá tùy theo tình trạng phòng và có thể không bao gồm thuế và phí bổ sung được tính bởi khách sạn. Một số giá có thể yêu cầu thông tin nhận dạng đặc biệt.
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.

Content-Language: vi-VN

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZOIUUqMjAxNjE1fG51bGx8bnVsbHwyIUYq; Domain=.hotels.com; Expires=Wed, 16-Sep-2015 23:45:09 GMT; Path=/


text:
Mọi mối quan hệ đều có những miếng vá thô ráp.
- Alezaa:http://m.alezaa.com/search.php?q=Sao+t%C3%B4i+kh%C3%B4ng+h%E1%BA%A1nh+ph%C3%BAc
- Lạc Việt:
- Viettel:
- Smartebook: http://bookmate.vn/detail.aspx?bookid=10621
Tác giả: Nomura Mizuki
Tên sách: Dạy con kiểu Nhật – Giai đoạn trẻ 2 tuổi
Tác giả: Kubota Kisou
Dịch giả: Nguyễn Thị Mai
Giá: 59.000 VNĐ
Số Trang: 80 trang
Nhà xuất bản: NXB Lao động – Xã hội
Có lẽ người ta đúng khi đưa tình yêu vào trong sách... Có lẽ nó không thể sống ở bất cứ nơi nào khác.
~William Faulkner~
Yếu tố nào ảnh hưởng nhất đến quyết định mua sách của bạn?

markdown:
[Sao tôi không hạnh phúc](http://thaihabooks.com/sach-thaiha/155/Sao-toi-khong-hanh-phuc/) **[Thaihabooks]**Trong cuốn sách này, Philip Van Munching và Bernie Katz đã loại bỏ những nỗ lực vô ích, dẫn người đọc tới sự tự nhận thức về bản thân.
|
|
|
|
Có gì khác biệt giữa những cặp vợ chồng hạnh phúc và những người phải chia tay? Đó chính là sự hiểu biết, sự nỗ lực và khao khát củng cố mối quan hệ. Trong cuốn sách này, Philip Van Munching và Bernie Katz đã loại bỏ những nỗ lực vô ích, dẫn người đọc tới sự tự nhận thức về bản thân, đồng thời chỉ ra:
· Ngay cả những trải nghiệm từ thời thơ ấu cũng có thể dự đoán được kiểu người yêu của bạn.
· Phần vô thức trong con người bạn vừa cuốn hút, vừa cự tuyệt người bạn tình của bạn (thường là đồng thời).
· Lai lịch của bạn có thể cho biết bạn sẽ đấu tranh như thế nào, bạn giao tiếp tốt (hoặc kém) như thế nào, và bạn đối phó với những khoảng thời gian khó khăn ra sao.
· Thấu hiểu để cải thiện mối quan hệ của bạn.
Với những lời khuyên hợp lý và hài hước, Van Munching và Katz có thể giúp bất cứ bạn đọc nào bước đi trên con đường hướng tới tình yêu hoặc cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn.
Trích đoạn sách hay: Còn tâm trí vô thức của bạn được ví như những ngăn kéo bị đóng im ỉm. Có rất nhiều thứ trong đó, ký ức, suy nghĩ, tình cảm, nhưng bạn không thể cạy chúng ra được, dù có dùng tới xà beng. Thực ra, nó còn lạ lẫm với bạn tới mức, khi những sự việc thoát ra khỏi ngăn kéo vô thức và biến thành những việc có ý thức, bạn liền phủ nhận. không coi chúng là của mình.Hãy thử nhớ lại những gì bạn đã ăn trong bữa tối hôm qua, chắc chắn bạn có thể nhớ được. Bạn cũng có thể nhớ được mối tình đầu của mình, nhớ được bạn đã chơi môn thể thao yêu thích như thế nào, nhớ được điều mà ông chủ đã nói khiến bạn tức giận tới mức có thể bỏ việc ngay lập tức. Tất cả những ký ức này đều được lưu giữ trong tâm trí bạn, cùng với dòng chảy bất tận của những suy nghĩ, những niềm tin, những nhận thức, v.v... Nếu bạn muốn, có thể coi tâm trí của bạn là một chiếc tủ đựng đồ mà bạn có thể nhanh chóng tiếp cận với một vận tốc và một kỹ năng đáng nể. Hãy nghĩ tới điều này: bạn tình cờ gặp ai đó trên đường, và ngay khi nhìn thấy gương mặt người ấy, bạn sẽ tìm cách xâm nhập vào chiếc tủ tâm trí của mình và nhớ lại tên người đó, cảm nhận của bạn về người đó và cả những ký ức gắn liền với người đó nữa. Tâm thức của bạn được hình thành từ những điều mà bạn biết và (gần như) có thể tiếp cận được. Hãy nghĩ về việc tỉnh dậy sau một giấc mơ. Những giây đầu tiên khi tỉnh dậy, bạn có thể nhớ được giấc mơ đó như thế nào; thậm chí bạn còn có thể nhớ được bối cảnh, nhân vật và những hành động diễn ra trong giấc mơ đó một cách sinh động. Tuy nhiên, chỉ một lúc sau, những chi tiết của giấc mơ đó bắt đầu biến mất. Đến lúc ăn sáng, bạn thậm chí còn chẳng nhớ là mình đã mơ nữa. Đó là vì giấc mơ của bạn đã bị giam lại, hoặc bị tống ra khỏi vương quốc ý thức, đẩy vào vương quốc vô thức của bạn. (Điều này cũng có nghĩa là vùng vô thức trong tâm trí bạn chính là nơi những giấc mơ của bạn nên xác định mức độ trú ngụ.) Thật ngây thơ khi tin rằng những điều chúng ta nghĩ và làm không bị ảnh hưởng bởi tiềm thức. Xét cho cùng, chúng ta không nhận thức được những gì ẩn nấp trong vô thức của bản thân, vậy thì thật ra ảnh hưởng của nó tới chúng ta như thế nào đây? Câu trả lời là thường xuyên. Những động lực, những suy nghĩ và những ý tưởng vô thức tác động tới chúng ta thường xuyên, khiến chúng ta làm những việc hoặc hành động theo những cách có vẻ gây cản trở cho chúng ta. Đó chính là điều mà các nhà trị liệu phải dành hết thời gian trong ngày để đối phó. Người ta thường tìm đến các nhà trị liệu như Bernie vì bản thân họ đang làm một việc gì đó mà họ không thích, họ muốn dừng lại nhưng không thể. Điều họ muốn là phải cư xử dựa vào lý trí và theo lô-gic. Có thể mục tiêu của họ là không hẹn hò với người không phù hợp hoặc muốn giảm cân; có thể họ muốn hoàn thiện những thói quen học hành, hoặc muốn ngừng lo lắng về những việc họ không thể kiểm soát. Dù hành vi khiến người ta phải tìm đến các nhà trị liệu có như thế nào đi chăng nữa thì vẫn có một điều chắc chắn, đó là căn nguyên của những hành vi này đều bắt nguồn từ tiềm thức của người bệnh. Dù nhận thức và vô thức cùng tồn tại trong tâm trí bạn nhưng chúng lại là những người hàng xóm tồi. Nhận thức giúp bạn hiểu rõ về điều bạn nghĩ, bạn muốn và bạn cảm nhận được. Nó cung cấp cho bạn tấm bản đồ cố định, nếu bạn muốn, có thể gọi nó là hệ thống định vị toàn cầu (GPS) của riêng bạn về những việc bạn nên làm để có thể đạt được mục tiêu của mình, bất kể đó là việc gì. Nhưng vô thức lại chẳng mấy quan tâm tới tấm bản đồ đó. Nó chỉ toàn lái bạn lệch ra khỏi mục tiêu của mình. Vô thức chẳng quan tâm gì tới những kế hoạch của bạn, và thậm chí còn chẳng có quan hệ gì với lô-gic. Mà vô thức lại không thể bị cám dỗ hoặc thuyết phục. Chính xác thì phần giấu mặt, không có ý thức, không có lý trí trong cá tính của bạn lại đóng vai trò quan trọng trong những hành vi "người lớn", đặc biệt là trong những mối quan hệ của bạn. Đó cũng chính là lý do vì sao chúng tôi dành hẳn một chương tiếp theo để tìm hiểu cách mà phần vô thức đã làm để bạn phải biết về nó trên cơ sở thông thường, và bạn làm thế nào. để sử dụng những dấu hiệu, biểu hiện này một cách có lợi cho bạn, thay vì phớt lờ và thầm ước chúng biến đi. Về tác giả: PHILIP VAN MUNCHING New York Timesvà Chicago Tribune. Từ năm 2006, ông phụ trách chuyên mục "Devil's Adman" trên tờ Brandweek.
Để biết thêm thông tin, mời bạn ghé thăm trang web
Tiến sĩ
Bernie Katz State of Mind trên sóng truyền hình cáp Mỹ. Thông tin về cuốn sách:
Công ty CP Sách Thái Hà trân trọng giới thiệu! ĐỌC SÁCH EBOOKS:
Đặt mua tại:
+ Nhà
http://sachbanquyen.vn/
|
|
**Tác giả: **Nomura Mizuki **Tên sách: **Dạy con kiểu Nhật – Giai đoạn trẻ 2 tuổi **Tác giả: **Kubota Kisou **Dịch giả: **Nguyễn Thị Mai **Giá: **59.000 VNĐ **Số Trang: **80 trang **Nhà xuất bản:** NXB Lao động – Xã hội
|
|![]()
|
|
## Mỗi ngày một danh ngôn
Có lẽ người ta đúng khi đưa tình yêu vào trong sách... Có lẽ nó không thể sống ở bất cứ nơi nào khác.
~William Faulkner~
|Video|
|
|![]()
|[VTC14] “Tôi tự hào là người Việt Nam” kích hoạt sức mạnh dân tộc|
|
|![]()
|[TTVH Online] Ra mắt dự án Tôi tự hào là người Việt Nam|
|
|![]()
|Giới thiệu "Võ Nguyên Giáp - chiến thắng bằng mọi giá"|
|
|![]()
|Giới thiệu sách ảnh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp|
|
|![]()
|Sách Nhật ký của mẹ - Hành trình của những bà mẹ trẻ thời hiện đại|
|
|![]()
|Cải cách giáo dục Nhật Bản - Ozaki Mugen|
|
|![]()
|[Mỗi ngày 1 cuốn sách] Tứ thư lãnh đạo|
|
|![]()
|Tôi tự hào là người Việt Nam|
|
|![]()
|Đọc sách siêu tốc - Christian Gruning|
|
|![]()
|Lọ lem handmade|
|
|![]()
|Mật mã Do Thái|
|
|![]()
|Thần chú thành công|
|
|![]()
|Đừng ra vẻ ta đây giàu có - Thomas J. Stanley|
|
|![]()
|Trailer bộ sách Dạy con kiểu Đức - Mỗi đứa trẻ đều có thể|
|
|![]()
|Anh chồng Stockholm, người tình Paris và cậu bạn thân Bangkok - Travelling Kat|
|
|![]()
|Sự thật bi hài về thế giới kinh doanh|
|
|![]()
|Không bao giờ thất bại - W. Clement Stone|
|
|![]()
|Sách giả - sách thật|
Yếu tố nào ảnh hưởng nhất đến quyết định mua sách của bạn?

Vary: Accept-Encoding,User-Agent