markdown:
Tải bản đầy đủ
Luận Văn - Báo Cáo
Thạc sĩ - Cao học
Nghiên cứu qui trình nhân nhanh cây giống đủ đủ lưỡng tính, năng suất cao, phẩm chất ngon, sạch bệnh
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
VIỆN CÂY ĂN QUẢ MIỀN NAM
-------------------------------
BÁO CÁO TỔNG KẾT
KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI THUỘC DỰ ÁN KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ NÔNG NGHIỆP VỐN VAY ADB
Tên đề tài: NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT SẢN XUẤT CÂY GIỐNG ĐU ĐỦ
IN VITRO LƢỠNG TÍNH NHẰM PHÁT TRIỂN ĐU ĐỦ HÀNG HÓA
CHẤT LƢỢNG CAO Ở MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
Cơ quan chủ quản: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Cơ quan chủ trì: Viện Cây ăn quả miền Nam
Chủ nhiệm đề tài: ThS. Phan Đình Kim Thƣ; ThS. Nguyễn An Đệ
Thời gian thực hiện: 2009 – 2011
Tiền Giang, năm 2012
1
2
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
II. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI.......................................................... Error! Bookmark not defined.
1 Mục tiêu tổng quát .......................................................... Error! Bookmark not defined.
2 Mục tiêu cụ thể ................................................................ Error! Bookmark not defined.
III. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.... Error! Bookmark not defined.
1. Nội dung nghiên cứu...................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Vật liệu và phƣơng pháp nghiên cứu ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Thời gian thực hiện .....................................................Error! Bookmark not defined.
2.2. Địa điểm thực hiện .......................................................Error! Bookmark not defined.
2.3. Vật liệu và phƣơng tiện nghiên cứu ...........................Error! Bookmark not defined.
2.4. Phƣơng pháp ................................................................Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Khảo sát điều kiện khử trùng mẫu cấy ...................Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Nghiên cứu phƣơng pháp nhân giống in vitro cây đu đủ bằng cụm chồi Error! Bookmark n
2.4.2.1. Khảo sát các môi trƣờng nhân nhanh cụm chồi từ chồi ngủ Error! Bookmark not defined.
2.4.2.2. Khảo sát các môi trƣờng tăng trƣởng chồi..........Error! Bookmark not defined.
2.4.2.3. Khảo sát các môi trƣờng tái sinh của cây có nguồn gốc từ cụm chồi Error! Bookmark no
2.4.3. Nghiên cứu phƣơng pháp nhân giống in vitro cây đu đủ bằng phôi vô tính Error! Bookmar
2.4.3.1. Khảo sát ảnh hƣởng của chất điều hòa sinh trƣởng lên khả năng tạo mô sẹo
phát sinh phôi từ mẫu mô lá của các giống đu đủ Ruột Vàng và giống 18 Error! Bookmark not de
2.4.3.2. Khảo sát ảnh hƣởng của điều kiện môi trƣờng nuôi cấy lên khả năng nhân
nhanh mô sẹo phát sinh phôi ..............................................Error! Bookmark not defined.
2.4.3.3. Khảo sát môi trƣờng trƣởng thành phôi vô tính .Error! Bookmark not defined.
2.4.3.4. Khảo sát các môi trƣờng tái sinh của cây có nguồn gốc từ phôi vô tính Error! Bookmark
2.4.3.5. Khảo sát điều kiện thuần dƣỡng cây con in vitro và thành phần môi trƣờng
giá thể trồng cây ...................................................................Error! Bookmark not defined.
2.4.4. Điều kiện nuôi cấy và phƣơng pháp xử lý số liệu .Error! Bookmark not defined.
IV. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ....................................... Error! Bookmark not defined.
1. Kết quả nghiên cứu khoa học ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Điều kiện khử trùng mẫu cấy ......................................Error! Bookmark not defined.
1.2. Nhân giống in vitro cây đu đủ bằng cụm chồi ..........Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khảo sát các môi trƣờng nhân nhanh cụm chồi từ chồi ngủ Error! Bookmark not defined.
1.2.1.1. Ảnh hƣởng của NAA, BA và zeatine đến việc nhân nhanh cụm chồi từ chồi
ngủ của cây đu đủ lƣỡng tính ex vitro ...............................Error! Bookmark not defined.
1.2.1.2. Ảnh hƣởng của BA, GA3 đến việc nhân nhanh cụm chồi từ chồi ngủ của cây
đu đủ ex vitro gieo từ hạt .....................................................Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Khảo sát các môi trƣờng tăng trƣởng chồi .............Error! Bookmark not defined.
1.3. Nghiên cứu phƣơng pháp nhân giống in vitro cây đu đủ bằng phôi vô tính Error! Bookmark
1.3.1. Ảnh hƣởng của chất điều hòa sinh trƣởng lên khả năng tạo mô sẹo phát sinh
phôi từ mẫu mô lá của các giống đu đủ Ruột Vàng và giống 18 Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Ảnh hƣởng của điều kiện môi trƣờng nuôi cấy lên khả năng nhân nhanh mô
3
sẹo phát sinh phôi .................................................................Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Môi trƣờng trƣởng thành phôi vô tính ....................Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Môi trƣờng tái sinh của cây có nguồn gốc từ phôi vô tính Error! Bookmark not defined.
1.3.5. Khảo sát điều kiện thuần dƣỡng cây con in vitro và thành phần môi trƣờng giá
thể trồng cây .........................................................................Error! Bookmark not defined.
2. Đánh giá tác động của kết quả nghiên cứu ................. Error! Bookmark not defined.
3 . Các sản phẩm đề tài ...................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Các sản phẩm khoa học: ......................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Kết quả đào tạo/tập huấn cho cán bộ hoặc nông dân Error! Bookmark not defined.
4. Tình hình sử dụng kinh phí năm 2010......................... Error! Bookmark not defined.
V. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.............................................. Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Đề nghị ............................................................................ Error! Bookmark not defined.
4
BẢNG CHÚ G IẢI CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU, ĐƠN VỊ ĐO LƢỜNG, TỪ
NG ẮN, THUẬT NGỮ
2,4-D
: 2,4-Diclorophenoxyacetic acid
2-iP
: 2-isopentenyladenine
ABA
: Acid abscisic
BA
: Benzyladenine
GA
: Gibberellic acid
IAA
: Indoleacetic acid
IBA
: Indol 3-butyric acid
NAA
: α-Naphthaleacetic acid
5
THÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI
-Thời gian thực hiện: 28 tháng (Từ tháng 9/2009 đến tháng 12/2011)
-Kinh phí: 420 triệu đồng (ngân sách từ nguồn sự nghiệp khoa học)
-Thuộc chƣơng trình: Chƣơng trình nghiên cứu nông nghiệp hƣớng tới khách hàng thuộc Dự án Khoa học công nghệ Nông nghiệp vốn vay ADB
-Chủ nhiệm đề tài: ThS. Phan Đình Kim Thƣ (thay ThS. Nguyễn An Đệ từ tháng
1/2011)
-Cơ quan chủ trì đề tài: Viện Cây ăn quả miền Nam
-Cơ quan phối hợp thực hiện: Trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên TP. HCM
-Các thành viên thực hiện chính:
ThS. Phan Đình Kim Thƣ
ThS. Âu Thị Ngọc Ánh
ThS. Nguyễn An Đệ
ThS. Đỗ Bích Ngọc
ThS. Bùi Xuân Sơn
KS. Huỳnh Thị Bích Tuyền
KS. Nguyễn Văn Thịnh
KS. Nguyễn Thị Bé
6
Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đu đủ đƣợc trồng từ hạt và thụ phấn ngoại hoa nên vào giai đoạn cây con rất khó
phân biệt đƣợc cây đực, cây cái và cây lƣỡng tính. Tỷ lệ (%) giới tính (đực : cái : lƣỡng
tính) đƣợc hình thành khi hạt thụ phấn từ hoa lƣỡng tính với hoa lƣỡng tính là 0 : 33 :
67 và đạt tỷ lệ 50 : 50 : 0 khi hạt đƣợc thụ phấn từ hoa cái với hoa đực. Trong khi đó,
cây đực hầu hết không cho trái, cây cái cho trái nhƣng thƣờng có khoang ruột lớn và
phần thịt quả mỏng, chỉ có cây lƣỡng tính mới cho trái có phần thịt quả dày, khoang
ruột nhỏ, chất lƣợng ngon ngọt và năng s uất cao.
Bên cạnh đó, cây đu đủ lƣỡng tính cũng khắc phục đƣợc nhƣợc điểm của cây đu
đủ cái là nhà vƣờn cần thụ phấn bổ sung cho hoa cái để gia tăng năng suất, đây là
phƣơng pháp thủ công nên hiệu quả còn thấp, lại tốn kém về thời gian và công lao
động. Mặt khác, khi đã phân biệt đƣợc cây lƣỡng tính nhờ quan sát hình thái quả thì nhà
vƣờn thƣờng nhân giống bằng cách giâm hom, nhƣng phƣơng pháp này hạn chế về số
lƣợng cây giống, mất nhiều thời gian, khó cung cấp đủ số lƣợng giống cần thiết cho sản
xuất quy mô lớn.
Trên thế giới, việc xác định giới tính của cây đu đủ cũng đã đƣợc thực hiện bằng
phƣơng pháp PCR ở những cây đu đủ còn trong giai đoạn sinh trƣởng, nghiên cứu này
đƣợc tiến hành bởi hai nhà khoa học Pablito M. Magdalita và Charles P. Mercado
(2003) thuộc trƣờng Đại học Nông nghiệp Philippines ở 3 giống đu đủ Cariflora, Cavite
và Sinta hybrid. Ở Việt Nam, năm 2004 trƣờng Đại học Nông Lâm TP.HCM cũng đã
tiến hành phƣơng pháp này để xác định giới tính của cây đu đủ. Tuy nhiên, phƣơng
pháp này chủ yếu là mang tính nghiên cứu cơ bản và tốn kém so với việc xác định giới
tính thông qua chọn lọc nhanh các cây đã cho quả ngoài tự nhiên có chất lƣợng và năng
suất cao, sau đó thu thập tuyển chọn giống làm cây đầu dòng để tiến hành nhân giống
hàng loạt với số lƣợng lớn bằng phƣơng pháp nuôi cấy mô in vitro.
Ngoài ra, ở cây đu đủ, do sự xuất hiện của bệnh virus nên các nhà làm vƣờn có
phần bị hạn chế trong sản xuất canh tác, bệnh này lan truyền rất nhanh, nếu nhƣ không
tạo ra dòng đu đủ có khả năng kháng đƣợc bệnh này thì không thể phát triển trên diện
tích rộng đƣợc (Trần Văn Minh, 1997). Bệnh virus hại cây đu đủ là một bệnh hại phổ
biến và nghiêm trọng nhất cho các vƣờn trồng đu đủ ở nƣớc ta (Lê Lƣơng Tề và Vũ
Triệu Mân, 1999). Các nhà khoa học đã nghiên cứu xác định đƣợc các loại virus gây
bệnh ở đu đủ nhƣ bệnh khảm lá, virus gây bệnh đốm vòng, virus gây bệnh quắt ngọn,...
Hiện nay, hầu hết các chƣơng trình chọn tạo giống đu đủ đều tập trung sản xuất ra các
dòng có khả năng kháng bệnh virus, nhƣ bệnh virus đốm vòng (PRV), kháng bệnh nấm
và cải thiện tình trạng hao hụt trong bảo quản, tuy nhiên kết quả thu đƣợc rất chậm. Ở
nƣớc ta cũng nhƣ các nƣớc trên thế giới, nhân tố hạn chế việc phát triển cây đu đủ là
bệnh đốm vòng do vius (PRV) (Purcifull và cộng sự, 1985) gây bệnh mất màu lá và
hoại tử lá, nhũn thân và cành lá, gây đốm vàng trên trái (Adsuar, 1946; Conover, 1964).
Bệnh làm giảm năng suất và gây chết cây, đã làm thiệt hại rất nghiệm trọng đến năng
7
suất và phẩm chất đu đủ ở hầu hết các nƣớc trên thế giới. Bên cạnh đó, bệnh nấm quan
trọng nhất ở cây đu đủ gây ra bởi nấm Phytophthora palmivora Butl. Nấm xuất hiện ở
đu đủ thể hiện 3 loại bệnh, trong đó có bệnh thối rễ (Teakle, 1957), còn hai bệnh khác
là bệnh khô cây và thối trái (Parris, 1942). Bệnh do nấm Phytophthora là nhân tố chính
hạn chế việc trồng đu đủ nơi có mƣa kéo dài và độ ẩm đất cao. Để khắc phục những yếu
tố hạn chế trên và nâng cao năng suất, phẩm chất trái đu đủ, các nhà khoa học đã tiến
hành nhiều biện pháp nhƣ: lai tạo để chọn ra giống mới chống chịu bệnh đốm vòng
(Siar và cộng sự, 2005; Chan 2005); chuyển gen kháng bệnh đốm vòng vào cây đu đủ
(Yang và cộng sự, 1997; Drew và cộng sự, 2005) đã giúp tạo ra các giống đu đủ thƣơng
phẩm có giá trị cao trong sản xuất. Ngoài các phƣơng pháp trên, nuôi cấ y mô in vitro đu
đủ, có thể sản xuất cây đu đủ sạch bệnh.
Từ những vấn đề nêu trên, việc nghiên cứu xây dựng quy trình nhân giống sản
xuất cây giống đu đủ lƣỡng tính, sạch bệnh sẽ giúp nâng cao năng suất và góp phần
hình thành vùng trồng đu đủ hàng hóa có chất lƣợng giống đƣợc bảo đảm.
Vì vậy, đề tài cần đƣợc thực hiện nhằm nghiên cứu qui trình nhân nhanh cây
giống đủ đủ lƣỡng tính, năng suất cao, phẩm chất ngon, sạch bệnh.
8
Phần 2: MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
2.1.Mục tiêu tổng quát:
Nâng cao năng suất nhằm tăng thu nhập cho ngƣời dân trồng đu đủ ở miền Đông
Nam bộ thông qua việc xây dựng qui trình nhân nhanh in vitro cây giống đu đủ lƣỡng
tính, triển vọng.
2.2.Mục tiêu cụ thể:
-Chọn đƣợc giống đu đủ triển vọng ở miền Đông Nam bộ và phù hợp với kỹ
thuật nhân giống vô tính cây lƣỡng tính bằng phƣơng pháp nuôi cấy mô in vitro.
-Xây dựng quy trình nhân nhanh giống in vitro cây đu đủ lƣỡng tính, sạch bệnh
từ nguồn cây giống tốt, triển vọng ở miền Đông Nam bộ với hệ số nhân giống cao.
-Trồng thử nghiệm cây đu đủ lƣỡng tính đƣợc nhân giống bằng phƣơng pháp
nuôi cấy mô in vitro.
-Tập huấn chuyển giao quy trình nhân giống cây đủ đủ lƣỡng tính bằng phƣơng
pháp nuôi cấy mô in vitro cho cán bộ nông nghiệp các tỉnh miền Đông Nam bộ.
9
Phần 3: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC
Thông tin về cây đu đủ và tình hình sản xuất đu đủ
Cây đu đủ (Carica papaya L.) thuộc họ Caricaceae, là loại cây ăn trái phổ biến
ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới, đu đủ phân bố ở hầu hết các nƣớc trên thế giới thuộc
Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ Latin và Châu Úc. Cây đu đủ có nhiều ƣu điểm thích nghi
với nhiều loại đất đai và khí hậu khác nhau, cây sớm cho trái và mang trái quanh năm,
hàm lƣợng chất dinh dƣỡng cao đặc biệt là vitamin A (cao gấp mƣời lần so với chuối,
dứa và gần gấp đôi xoài), đu đủ còn đƣợc coi là cây dƣợc liệu quý: rễ, hoa, lá, nhựa cây
đều đƣợc sử dụng rộng rãi trong Đông y (Vũ Công Hậu, 1999). Nhựa đu đủ có chứa
một loại enzyme phân hủy protein mang tên “papain”, rất tốt cho quá trình ti êu hoá. Bởi
lý do này, nƣớc ép của trái đu đủ xanh đã đƣợc sử dụng trong việc bào chế ra các loại
thuốc với mục đích chữa trị và hỗ trợ hệ thống tiêu hoá. Một sô nghiên cứu ghi nhận
trong trái đu đủ có chứa chất chống ung thƣ và giúp ngăn ngừa sỏi mật. Chính vì vậy,
cây đu đủ rất có giá trị về mặt kinh tế cũng nhƣ giá trị y học, giúp cải thiện đời sống
ngƣời nghèo vùng nông thôn. Tổ chức UNICEF (1999) đã chọn đu đủ là một trong
những cây quan trọng nhất để khuyến khích trồng trong vƣờn gia đình.
Ngoài cung cấp ăn tƣơi, đu đủ còn phù hợp cho chế biến, sau dứa, xoài thì đu đủ
chiếm vị trí thứ ba thế giới về sản lƣợng đóng hộp xuất khẩu. Những năm gần đây, Việt
Nam cũng đã có dây chuyền đóng hộp đu đủ xuất khẩu nhƣng không đủ nguyên liệu, ngay
cả đu đủ ăn tƣơi cũng phải nhập một phần từ Thái Lan về để cung cấp đủ cho nhu cầu tiêu
thụ ở các thành phố.
Trên thế giới, đu đủ là một trong bốn loại cây ăn quả nhiêt đới có sản lƣợng và
kim ngạch xuất khẩu đạt cao nhất, góp phần chủ yếu trong việc gia tăng 25% kim ngạc h
xuất khẩu trái cây nhiệt đới trong vòng 5 năm qua. Sản lƣợng đu đủ đạt 7,8 triệu tấn chỉ
đứng sau xoài và dứa. Brazil là nƣớc dẫn đầu trong sản xuất đu đủ với 1,65 triệu tấn
chiếm 25% sản lƣợng toàn cầu, Mexico đứng thứ hai với sản lƣợng khoảng 1 triệu t ấn.
Về xuất khẩu đu đủ, Mexico đứng vị trí số một với 96.500 tấn, tiếp đến là Brazil với
58.100 tấn. Trong số các quốc gia nhập khẩu đu đủ, thì Mỹ chiếm 41% thị phần nhập
khẩu đu đủ trên toàn cầu, tiếp theo là các nƣớc Châu Âu chiếm 20%, trong đó
Netherlands có mức tiêu thụ đu đủ cao nhất chiếm 35% thị phần nhập khẩu toàn Châu
Âu (FAO, 2006). Theo USDA (2004), có 10 quốc gia xuất khẩu đu đủ vào thị trƣờng
Mỹ, trong đó có Thái Lan và Philippine đứng vị trí thứ 7 và 8. Theo Eurostat (2007),
Việt Nam có tham gia xuất khẩu đu đủ vào thị trƣờng Châu Âu (Pháp) năm 2005 với 2
tấn đu đu sấy khô, trong khi đó Thái Lan xuất khẩu khoảng 1.111 tấn đu đủ đóng hộp
và 700 tấn đu đủ tƣơi vào thị trƣờng các nƣớc Châu Âu vào năm 2006. Theo CIRAD
(2005), thị trƣờng tiêu thụ đu đủ đang ngày một gia tăng một cách nhanh chóng, trong
10
tƣơng lai không xa đu đủ đƣợc đánh giá sẽ chiếm vị trí dẫn đầu trong số các loại trái
cây nhiệt đới đóng hộp xuất khẩu đến Mỹ và Châu Âu.
Ở Việt Nam, đu đủ đƣợc trồng rộng rãi trong phạm vi cả nƣớc. Tuy nhiên, chƣa có
nhiều nghiên cứu về loại cây này. Các giống đƣợc trồng hiện nay chủ yếu là giống địa
phƣơng đã bị lai tạp nhiều nên không còn giữ đúng đặc tính ban đầu của giống, ngoài ra
nhà vƣờn còn canh tác một số giống nhập nội từ nƣớc ngoài với giá thành hạt giống F1 khá
cao. Một số giống đu đủ thƣơng mại trồng phổ biến ở khu vực Châu Á đƣợc chia làm hai
nhóm: nhóm đầu tiên gồm các giống có trái dài và lớn nhƣ: giống Subang 6, Sitiawan, Batu
Arang, Kaegdum và Sainampeung, cây đu đủ thuộc nhóm này có kích thƣớc trái trung bình
1-3 kg, thịt quả màu đỏ, chắc; Nhóm thứ hai bao gồm các giống Solo và Eksotika, có kích
thƣớc trái nhỏ, hình quả lê hoặc hình tròn, phẩm chất trái rất ngon, có giá trị xuất khẩu cao
(Yến, 1996). Ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh miền Đông Nam bộ có một
số giống đu đu đang đƣợc canh tác bao gồm: Hồng Kông Da bông, ĐakLak , Đài Loan
tím, Hoàng kim (Việt Nam), Trạng nguyên (Đu đủ lai, Việt Nam), Khakdum, Lionseeds
(từ Thái Lan), Tainung 2 (từ Đài Loan), Mã Lai lùn, Paris, Brazil 1414 (từ Mã Lai),
Kapoho Solo, Sunrise Solo (từ Mỹ), Niensee (Mã Lai), V20… đây là các giống địa
phƣơng hoặc giống nhập nội có phẩm chất ngon và đang đƣợc trồng khá phổ biến (Yến,
2003; Nguyễn Văn Hùng và Phạm Thị Mƣời, 2005).
Đu đủ là cây thụ phấn ngoại hoa, nông dân thu trái để lấy hạt, không có tập quán
trồng đu đủ từ hạt F1 nên cây trồng trong vƣờn có tỷ lệ cây mang trái lƣỡng tính thấp,
dạng trái không đồng đều, vì vậy chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu cho xuất khẩu trái tƣơi và
công nghệ chế biến. Hiện tại ở nƣớc ta, các phƣơng pháp nhân giống ngoài đồng ruộng
cho hệ số nhân thấp (nhƣ giâm thân), hạt lai F1 lại có giá thành cao. Nhân giống đu đủ
bằng phƣơng pháp nuôi cấy mô là một trong những thành tựu của công nghệ sinh học,
tạo ra một lƣợng lớn cây lƣỡng tính, đồng đều và nguồn giống ban đầu sạch bệnh.
Các nghiên cứu ứng dụng nuôi cấy mô in vitro ở cây đu đủ
Nuôi cấy đỉnh sinh trưởng
Một phƣơng thức dễ dàng nhằm đạt đƣợc mục tiêu trong nuôi cấy mô tế bào
thực vật là nuôi cấy đỉnh sinh trƣởng. Sau khi vô trùng mẫu và đƣợc nuôi trên môi
trƣờng thích hợp. Từ một đỉnh sinh trƣởng sau một thời gian nuôi cấy nhất định sẽ phát
triển thành một hay nhiều chồi. Sau đó chồi tiếp tục phát triển vƣơn thân ra lá và rễ để
trở thành cây hoàn chỉnh. Cây con đƣợc chuyển ra đất có điều kiện sinh trƣởng phát
triển bình thƣờng. Đây là chu trình ngắn nhất và thuận lợi hơn các phƣơng thức nhân
giống thông thƣờng đƣợc thực hiện trong điều kiện in vitro. Hiện nay một số nƣớc nhƣ
Mỹ, Australia, Đài Loan,… đã đạt đƣợc những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực này.
Khó khăn ở đây là vấn đề nhiễm mẫu, Conover (1978) đã giải quyết các vấn đề
này bằng cách ngâm mẫu trong dung dịch chứa 300 mg/l Rifampicin (RIF) trong 21 giờ
hay thêm vào trong môi trƣờng nuôi cấy 50 mg/l RIF. Giúp cho sự n hân nhanh và phát
triển tốt thì bên trong môi trƣờng MS có 0,5 mg/l Bt, 0,1 mg/l NAA và 160 mg/l
Adenin. Giai đoạn vƣơn thân dùng 1 mg/l Kinetin và dùng 0,5 mg/l NAA trƣớc khi tạo
11
rễ. Việc tạo rễ thu đƣợc tỷ lệ cao trong môi trƣờng có ½ khoáng đa lƣợng của môi
trƣờng cơ bản MS và có bổ sung 1 mg/l IBA.
Trƣớc đây những thí nghiệm sơ khởi cho thấy xử lý mẫu bằng Natri hypochlorit
không hiệu quả với phần bên trong mẫu. Việc sử dụng chất kháng sinh RIF có tác động
đến bên trong mẫu ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.
Công nghệ phôi soma
Phôi soma, phôi sinh dƣỡng, phôi vô tính hay phôi thể hệ đều là cùng một khái
niệm để mô tả một cấu trúc lƣỡng cực bất định bao gồm cực chồi và cực rễ, mà dƣới
những điều kiện thích hợp thì có thể phát triển thành một cơ thể có chức năng hoàn
chỉnh. Sự sinh phôi từ một tế bào sinh dƣỡng đƣợc định nghĩa là một quá trình mà trong
đó một hay vài tế bào sinh dƣỡng, trong các điều kiện thực nghiệm (bao gồm việc sử
dụng các chất điều hòa sinh trƣởng thực vật), có thể bƣớc vào một quá trình phân chia
theo một trật tự nhất định để cho một phôi, theo kiểu giống hay gần giống nhƣ kiểu sinh
phôi từ hợp tử (Bùi Trang Việt, 2000).
Quá trình hình thành phôi vô tính đã mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn và có
tính thƣơng mại to lớn, đặc biệt trong vi nhân giống in vitro. (1) Về lý thuyết, từ một
mẫu mô đƣợc nuôi cấy có thể sản xuất ra vô số tế bào phôi; (2) Tốc độ nhân giống từ
phôi cao hơn nhiều so với việc nhân giống từ mô phân sinh. Đây chính là một ƣu thế
của nhân giống từ phôi so với các phƣơng pháp nhân giống in vitro khác (Nguyễn Đức
Lƣợng, 2002); (3) Ngoài ra, số lƣợng lớn của phôi chính là một nguồn nguyên liệu đáng
kể phục vụ cho những ứng dụng thực tiễn quan trọng khác nhƣ: sản xuất hạt nhân tạo,
cải thiện chất lƣợng cây trồng thông qua việc chọn lọc tế bào, biến nạp gen, lai sinh
dƣỡng, tạo dòng cây sạch bệnh virus, sản xuất các chất biến dƣỡng in vitro, bảo quản in
vitro,…
Trong công nghệ nuôi cấy phôi vô tính sự tạo thành cây con hoàn chỉnh từ phát
sinh phôi vô tính khác với sự tạo cây con bằng con đƣờng phát sinh cơ quan, mặc dù sự
phát sinh cơ quan và phát sinh phôi đều diễn ra thông qua quá trình phản biệt hóa và tái
biệt hóa. Trong đó, sự phát sinh cơ quan chỉ cho ra các cấu trúc đơn cực không có khả
năng phát triển thành cơ thể hoàn chỉnh (ví dụ nhƣ phát sinh chồi), để tạo ra một cây
hoàn chỉnh thì thể nhân giống cần phải trải qua giai đoạn giãn chồi và kích thích ra rễ,
các giai đoạn này gây tốn kém về mặt thời gian và tiền bạc, đồng thời còn dễ phát sinh
các biến đổi phân dòng làm ảnh hƣởng đến chất lƣợng cây con. Trong khi đó, phân tích
các cây con tái sinh từ phôi vô tính ngƣời ta nhận thấy các cây này có sức sống cao, dễ
sống khi chuyển ra đất và sinh trƣởng tốt nhờ chúng có các trục rễ và chồi mạnh nhƣ
cây con phát triển từ hạt. Bên cạnh đó, một trong những đặc điểm quan trọng của cây từ
phôi là nó không xuất hiện những bất thƣờng về hình thái trong tự nhiên và không có
những thay đổi nào về di truyền và tế bào. Điều này có thể là do nguồn gốc một tế bào
của phôi và do sự chọn lọc tế bào nghiêm ngặt trong suốt quá trình phát triển thành phôi
(Krishnaraj và Vasil, 1995). Về nguyên tắc thì phôi vô tính không giống nhƣ phôi hữu
tính là nó không trải qua quá trình trao đổi chéo và tái tổ hợp của ADN, do đó phôi vô
12
tính tiêu biểu cho một hệ thống nhân giống vô tính mà trong đó cây con đƣợc tạo thành
vẫn duy trì các đặc tính của cây mẹ ban đầu. Điều này rất quan trọng trong nhân giống
cây trồng vì phải duy trì tính đồng nhất của các cây nhân giống (Nguyễn Đức Lƣợng,
2000).
Giai đoạn phát sinh phôi vô tính in vitro
Vật liệu nuôi cấy: Giống Solo, hạt đƣợc gieo trong vƣờn ƣơm, mẫu nuôi cấy
là đỉnh sinh trƣởng, cây in vitro thu nhận đƣợc nuôi cấy trong môi trƣờng tạo rễ, và
rễ cây cấy mô đƣợc sử dụng làm nguyên liệu nuôi cấy nghiên cứu sự phát sinh phôi.
Môi trƣờng nuôi cấy: Môi trƣờng Murashige-Skoog (1962) có bổ sung đƣờng
sucrose, nƣớc dừa (CW), chất điều hòa sinh trƣởng 2,4D và Glutamine. Cƣờng độ
ánh sáng 1000-2000 lux, nhiệt độ nuôi cấy 25±1 o C, ẩm độ 60-65%.
Rễ cây đu đủ đƣợc nuôi cấy trên môi trƣờng MS có bổ sung đƣờng sucrose
(60g/l), nƣớc dừa (30%), chất điều hòa sinh trƣởng gồm NAA (1 mg/l) và 2,4D (0,5
mg/l). Ngoài ra môi trƣờng nuôi cấy còn đƣợc bổ sung glutamine (400 mg/l). Điều ghi
nhận đầu tiên là phôi phát sinh từ mô sẹo qua nuôi cấy rễ in vitro. Sau một tháng nuôi
cấy, bắt đầu xuất hiện những mô sẹo nhỏ trên thân rễ. Mẫu cấy rễ có màu nâu tạo mô
sẹo chậm hơn. Sau ba tháng, phôi đƣợc hình thành từ mô sẹo có cấu trúc chặt và cứng,
đó là những tế bào mô sẹo có khả năng phát sinh phôi. Các giai đoạn phát sinh phôi
đƣợc ghi nhận trên những mô sẹo có màu vàng. Những tế bào mô sẹo có khả năng phát
sinh phôi phát sinh hơn 100 tế bào phôi trên một đơn vị nuôi cấy.
Giai đoạn nhân phôi vô tính in vitro
Trong một đơn vị nuôi cấy (bình tam giác 300ml) bao gồm mô sẹo, tế bào có khả
năng phát sinh phôi và phôi. Nghiên cứu môi trƣờng nuôi cấy thích hợp để khả năng
nhân sinh khối của tế bào có khả năng phát sinh phôi đồng nhất là cần thiết. Kết quả
nghiên cứu cho thấy, nồng độ đƣờng cao (60g/l), hàm lƣợng nƣớc dừa cao (30%),
glutamine (100-400 mg/l) và nồng độ thích hợp của 2,4D (0,1-0,5 mg/l) là những yếu tố
cần thiết để phôi phát sinh đồng nhất. Một đơn vị nuôi cấy cho phép nhân sinh khối 6 -8
lần. Trong quá trình nhân sinh khối của tế bào có khả năng phát sinh phôi và tế bào
phôi, cho thấy xuất hiện mô sẹo và tế bào tiền phôi mới và một số phôi đƣợc tái sinh
thành cây có thân, lá, và rễ hoàn chỉnh.
Tế bào tiền phôi đƣợc nhân sinh khối trên máy lắc với môi trƣờng phát sinh phôi
đƣợc điều chỉnh cho thích hợp trong điều kiện tác động trực tiếp trên tế bào. Hệ số nhân
sinh khối 8-10 lần. Dịch huyền phù tế bào có khả năng phát sinh phôi đƣợc duy trì nhân
sinh khối trên máy lắc tạo thành stock mẹ trong nhân giống.
Giai đoạn tái sinh phôi vô tính
Thí nghiệm tái sinh đƣợc thực hiện trên đối tƣợng là tế bào có khả năng phát
sinh phôi có nguồn gốc từ môi trƣờng nhân sinh khối trên agar và môi trƣờng lỏng. Kết
quả đƣợc ghi nhận là khả năng tái sinh từ hai nguồn gốc của tế bào tiền phôi là giống
nhau. Môi trƣờng tái sinh là môi trƣờng biệt hóa phát sinh hình thái không có chất điều
13
hòa sinh trƣởng và có bổ sung nƣớc dừa (10%). Sau thời gian một tháng tế bào tiền
phôi phát sinh phôi, và trải qua các bƣớc phát triển tế bào phôi và kết thúc là xuất hiện
hai lá mầm.
Giai đoạn sinh trưởng và phát triển cây con từ phôi vô tính in vitro
Cây đu đủ từ phôi sinh trƣởng phát triển bình thƣờng trong môi trƣờng tái sinh
với đầy đủ thân, lá, rễ. Mỗi đơn vị nuôi cấy cho phép tái sinh 15-20 cây đu đủ từ phôi.
Tốc độ sinh trƣởng của cây từ phôi tƣơng ứng với cây đu đủ thu đƣợc qua nhân giống
vô tính trong ống nghiệm.
Giai đoạn đồng ruộng
Cây đu đủ từ phôi đƣợc trồng trên đồng ruộng cho thấy sinh trƣởng và phát triển
giống nhƣ cây đu đủ qua nhân giống vô tính hay cây đu đủ từ h ạt. Trái thu đƣợc sau 9
tháng trồng trên đồng ruộng.
Đối với cây ăn trái đƣợc nuôi cấy in vitro thƣờng sinh trƣởng và phát triển chậm.
Công nghệ phôi soma mở ra một triển vọng trong công nghệ nhân giống các giống cây
ăn trái quí hiếm thông qua con đƣờng phát sinh phôi. Kết quả nhân giống đu đủ qua con
đƣờng phát sinh phôi cho thấy với số lƣợng mẫu nuôi cấy ban đầu ít, thông qua nuôi
cấy phôi và nhân sinh khối trên agar hay môi trƣờng lỏng, cho hệ số nhân sinh khối lớn
trong một thời gian nuôi cấy ngắn và có hiệu suất tái sinh phôi cao (Trần Văn Minh,
1997).
Maureen, Fitch và Richard (1990) đã nuôi cấy phát sinh phôi vô tính và tái sinh
cây từ nuôi cấy phôi hợp tử non ở cây đu đủ (Carica papaya L.). Các phôi hợp tử non
của quả đu đủ đã tự thụ và thụ phấn chéo, có tuổi từ 90 đến 114 ngày sau khi hoa nở, đã
tạo ra từ 2 đến 20 phôi vô tính trên cụm đỉnh chồi, các đốt lá mầm và đỉnh sinh trƣởng
rễ non đã hình thành sau khi đƣợc nuôi cấy 3 tuần trên môi trƣờng 1/2 MS có bổ sung
0,1-25 mg/1 2,4-D, 400 mg/1glutamine, và 6% sucrose. Sau 6 tuần nuôi cấy, khoảng 40
đến 50% các phôi hợp tử đã phát sinh phôi vô tính, và mỗi phôi này lại tạo ra hàng trăm
phôi vô tính trong vòng 5 tháng nuôi cấy trên môi trƣờng có bổ sung 2,4 -D. Các phôi
vô tính trƣởng thành trên môi trƣờng 1/2 MS, đã nảy mầm trong môi trƣờng MS có
chứa 5 mg/1 kinetin, và phát triển đủ lớn để nuôi cấy bên ngoài trên môi trƣờng MS.
Các chồi đƣợc ra rễ trên vermiculite và đem trồng trong nhà kính.
Navin, Sharma và Seema (1990) đã cho nảy mầm thành công phôi hợp tử của
Carica papaya L. trong điều kiện in vitro trên môi trƣờng MS có bổ sung 2% than hoạt
tính. Các ảnh hƣởng của ánh sáng, nhiệt độ, sucrose và nồng độ các chất dinh dƣỡng
trong môi trƣờng nuôi cấy lên sự sinh trƣởng và phát triển của các phôi đã đƣợc khảo
sát. Nồng độ các chất dinh dƣỡng trong môi trƣờng không có ảnh hƣởng lên sự sinh
trƣởng và phát triển của phôi. Các phôi đã nảy mầm của các giống đu đủ khác nhau
đƣợc nuôi cấy chung với dịch huyền phù bào tử đƣợc phân lập của nấm Phytophthora
palmivora. Trong phép phân tích phƣơng sai, giữa các giống đu đủ khác nhau, sự phân
lập và sự khác biệt chủng giống nấm đã có sự tƣơng tác khác biệt đáng kể. Các kết quả
14
đƣợc so sánh với việc gây nhiễm cây con ở giai đoạn sinh trƣởng trong vƣờn ƣơm cho
thấy sự gây nhiễm phôi có thể là phƣơng pháp hữu hiệu để kiểm tra tính kháng ở giai
đoạn sớm trong quá trình phát triển của cây đu đủ.
Reuveni (1990) đã nhân giống in vitro các cây đu đủ khác gốc thành công. Việc
thiết lập quy trình nuôi cấy đạt tỷ lệ thành công cao đã đƣợc ghi nhận khi các mẫu cấy
chồi nách đƣợc lấy từ các chồi bên của các cành giâm đu đủ trồng trong nhà kính. Sự
nhiễm nấm bệnh đƣợc loại trừ bằng cách lắc mẫu cấy chồi 24 h trong 300 mg/1
rifampicin hoặc bằng cách pha kết hợp rifampicin ở nồng độ 50 mg/1 vào môi trƣờng
nuôi cấy. Môi trƣờng cơ bản MS có bổ sung 0,5 mg/l BA và 0,1 mg/1 NAA đƣợc sử
dụng để nuôi cấy và nhân mẫu. Việc bổ sung 160 mg/1 adenine sulfate đã cải thiện sự
tăng trƣởng chồi và nhân chồi. Giai đoạn dãn chồi trên môi trƣờng MS có bổ sung
1,0mg/l kinetin và 0,05 mg/l NAA là cần thiết trƣớc khi ra rễ. Sự ra rễ thu đƣợc với tỷ
lệ cao trên môi trƣờng MS1/2 (1/2 đa lƣợng) có bổ sung 1,0mg/l IBA. Kết quả cuối
cùng đã thu đƣợc các dòng cây đu đủ thƣơng phẩm thông qua quy trình này.
Miller và Drew (1990) đã nghiên cứu ảnh hƣởng của các loại mẫu cấy lên sự
nhân giống in vitro của cây đu đủ Carica papaya L. Ba loại mẫu cấy đu đủ (các cây con
nguyên vẹn, các cây con bị loại bỏ đỉnh ngọn, hoặc các cây con bị loại bỏ rễ) đƣợc nuôi
cấy trên môi trƣờng có hoặc không bổ sung 2 µM BAP và 0,5 µM NAA. Sự tăng
trƣởng tốt nhất của các chồi bên xảy ra trong sự có mặt của các hormone ngoại sinh,
trên các cây đã loại bỏ phần đỉnh chồi nhƣng còn rễ nguyên vẹn. Sự có mặt của rễ đã
giúp gia tăng số lƣợng chồi bên tạo thành, bất chấp sự có hay không có đỉnh chồi. Sự
khởi tạo rễ trên các chồi bên thu đƣợc đã giảm đáng kể (P < 0.01) khi chiều dài chồi < 5
mm. Các chồi đã ra rễ phát triển nhanh chóng thành các cây con có ƣu thế ngọn trƣớc
khi cấy chuyền sang môi trƣờng nhân chồi. Quy trình này đã tạo ra một kỹ thuật mà có
thể sản xuất 10.000 cành giâm in vitro từ một cây con trong 1 năm, và cây không bị
biến đổi về mặt di truyền.
Mousumi (1994) đã nuôi cấy mô sẹo và sản xuất cây con ở giống đu đủ Carica
papaya Var. Honey Dew. Nhằm phát triển các kỹ thuật để sản xuất và tái sinh mô sẹo
hiệu quả ở Carica papaya Var. Honey Dew, các mẫu cấy TCL cuống lá, rễ và thân từ
các cây con in vitro đƣợc nuôi cấy trên môi trƣờng có bổ sung 2,0 mg/1 IBA và 0,5
mg/1 BAP. Việc sử dụng các cây con sinh trƣởng ở điều kiện in vitro làm nguồn mẫu
cấy đã giúp tránh việc nhiễm nấm khuẩn thông thƣờng trong nuôi cấy đu đủ . Tạo mô
sẹo đạt cao nhất ở các mẫu cấy rễ nuôi cấy trên môi trƣờng MS biến đổi. Sự tái sinh
chồi là cao nhất ở các mô sẹo nguồn gốc từ rễ đã phát triển trong môi trƣờng MS biến
đổi có bổ sung 0,5 mg/1 IBA và 1-2 mg/1 Kinetin. Nghiên cứu giải phẫu mô cho thấy
các đỉnh chồi có nguồn gốc từ các lớp tế bào ngoại vi của mô sẹo. Mỗi chồi tái sinh từ
mô sẹo đƣợc cấy chuyền trên nhiều môi trƣờng. Sự tạo rễ đƣợc cảm ứng ở tất cả các
chồi đã xử lý trong môi trƣờng 1/2MS biến đổi có chứa 2 mg/1 IBA và các chồi đã ra rễ
đƣợc chuyển ra trồng đồng ruộng thành công.
Jordan và Velozo (1996) đã cải tiến khả năng phát sinh phôi vô tính ở đu đủ
vùng cao bằng nuôi cấy huyền phù tế bào. Các đỉnh chồi nách của các cây đu đủ 3 năm
15
tuổi đã cho trái thuộc giống Carica pubescens Lenn et Koch (đu đủ vùng cao) trồng
trong nhà kính đƣợc nuôi cấy trên môi trƣờng N-N (Nitsch and Nitsch, 1969) có bổ
sung các chất điều hòa sinh trƣởng khác nhau (NAA và IAA phối hợp với Zeatin, BA,
Kinetin và TDZ. Các mẫu cấy đã có đáp ứng trong vòng 2-3 tháng; cụ thể là, có sự nảy
chồi của các chồi nách tạo thành trƣớc, chồi đã đâm nhánh thành cụm đa chồi, bên cạnh
đó có sự tạo thành mô sẹo ở phần gốc của mẫu cấy và sự phát sinh phôi vô tính từ các
cụm mô sẹo ban đầu. Sự phát sinh phôi vô tính thƣờng xảy ra ở hầu hết các nghiệm
thức sử dụng phối hợp các chất điều hòa sinh trƣởng, ngoại trừ trƣờng hợp với TDZ
không cho đáp ứng. Hiệu suất tạo phôi vô tính cao hơn có thể đạt đƣợc bằng cách nuôi
cấy huyền phù. Sự phát sinh phôi vô tính đƣợc thúc đẩy bởi việc xảy ra sự phát sinh
phôi ngẫu nhiên ở các phôi đơn nhƣ các cụm phôi cầu. Điều này đƣợc quan sát thấy ở
các huyền phù tế bào ban đầu phát triển trong môi trƣờng WPM (Wood Plant Medium)
có bổ sung 2,4-D, hoặc phối hợp với BA hoặc Zeatin, trong 6 ngày, sau đó duy trì nuôi
cấy trong môi trƣờng không có chất điều hòa sinh trƣởng ở điều kiện nuôi cấy lắc (50
vòng/phút) trên máy lắc trong vòng 3 tháng. Các tế bào đơn đã phát triển trên môi
trƣờng không có 2,4-D đã không khởi tạo phôi vô tính và không phản biệt hóa tạo thành
mô sẹo. Các cây con đã hồi phục sau khi đƣợc chuyển các phôi trƣởng thành từ nuôi
cấy huyền phù tế bào vào các bình thí nghiệm Magenta. Trong lần cấy chuyền thứ hai,
sự phát sinh phôi bất định đã xảy ra tự phát ở các cụm phôi ở giai đoạn phôi cầu dƣới
cùng điều kiện sinh trƣởng, đã tạo ra phôi với số lƣợng lớn. Các điều kiện nuôi cấy đã
mô tả ở trên cho phép khởi đầu việc tạo thành một số lƣợng lớn phôi vô tính trực tiếp từ
các huyền phù tế bào thông qua sự phát sinh phôi ngoại lai (ngẫu sinh) và sự tạo phôi
gián tiếp từ mô sẹo trên các chồi nách.
Tsong và cộng sự (2000) đã nâng cao hiệu suất ra rễ của các cây đu đủ con từ vi
nhân giống. Một quy trình vi nhân giống chi phí thấp để tạo ra các hệ thống rễ chất
lƣợng cao vốn là cách dễ dàng và tiết kiệm để cây thích nghi là cần thiết đối với các cây
đu đủ đƣợc vi nhân giống ở quy mô lớn. Trong nghiên cứu này, các chồi riê ng biệt
(>0.5 cm) có 2-3 lá thu từ các cụm chồi đu đủ in vitro đƣợc nuôi cấy trên môi trƣờng
MS có chứa 2,5 µM IBA trong điều kiện tối 1 tuần để cảm ứng ra rễ. Sau đó chúng
đƣợc chuyển sang môi trƣờng 1/2 MS có agar hoặc vermiculite, ở điều kiện thông khí
hoặc không thông khí để rễ phát triển. Tỷ lệ % ra rễ của chồi nuôi cấy trong 2 tuần trên
môi trƣờng vermiculite có thông khí là 94.5%, so với trong môi trƣờng vermiculite
không thông khí là 90.0%, môi trƣờng agar có thông khí là 71.1%, và môi trƣờng agar
không thông khí là 62.2%. Các chồi có rễ đƣợc thuần hóa trên môi trƣờng có
vermiculite trong 1 tuần và sau đó ở điều kiện đƣợc che chắn 2 tuần trong phòng nuôi
có kiểm soát nhiệt độ (28 0C). Tỷ lệ sống sót của các cây con là 94.5% ở nghiệm thức sử
dụng vermiculite có thông khí, nghiệm thức vermiculite không thông khí là 87.8%, môi
trƣờng agar có thông khí là 42.2%, và môi trƣờng agar không thông khí là 35.6%. Nhƣ
vậy, sự cảm ứng tạo rễ trong môi trƣờng agar với nồng độ IBA thấp theo sau là sự phát
triển rễ trong môi trƣờng ½MS có chứa vermiculite dƣới điều kiện có thông khí đã cho
kết quả cao trong việc ra rễ ở các chồi đu đủ in vitro.
16
Bhattacharya và Khuspe (2001) đã nghiên cứu ảnh hƣởng của các phƣơng pháp
khác nhau trong việc xử lý trƣớc khi gieo hạt của 10 giống đu đủ đƣợc canh tác phổ
biến. Các hạt nguyên vẹn, các phôi đƣợc tách ra, các hạt đƣợc tách đôi và các phôi tách
đôi đƣợc nảy mầm trong điều kiện nuôi cấy in vitro,sự ảnh hƣởng của các chất điều hòa
sinh trƣởng nhƣ thidiazuron (TDZ), 6-benzyl amino purine (BAP), naphthalene acetic
acid (NAA), 2,4-dichloro phenoxyacetic acid (2,4-D) và 2,4,5-trichloro phenoxyacetic
acid (2,4,5-T) ở các nồng độ khác nhau, nhiệt độ và ánh sáng cũng đã đƣợc khảo sát.
Với nghiệm thức không tiền xử lý, tỷ lệ % nảy mầm trong đất có sự thay đổi giữa 3 và
71% (trung bình 40.2%). Ngâm 24 h trong 200 ppm GA3 đã làm gia tăng sự nảy mầm
đến 12–79% (trung bình 56.5%). Sự khác biệt giữa sự nảy mầm in vivo và in vitro đƣợc
quan sát thấy thấp nhất ở giốn Honey Dew (6.3%) và cao nhất ở giống Disco (68%).
Tóm lại, các điều kiện nuôi cấy in vitro đã giúp gia tăng tỉ lệ % hạt nảy mầm ở tất cả
các giống đu đủ nghiên cứu. Tỷ lệ nảy mầm cao nhất trung bình 95.5% đã đƣợc ghi
nhận sau 7–8 ngày đối với các phôi đƣợc tách đôi khi nuôi cấy trong điều kiện sáng ở
nhiệt độ 30°C trên môi trƣờng MS có bổ sung TDZ (1,0 μM/l).
Bhattacharya và cộng sự (2003) đã tái sinh chồi thành công từ các mẫu cấy phôi
non ở cây đu đủ. Một phƣơng pháp đơn giản và nhanh chóng để tạo nhiều chồi in vitro
từ các mẫu cấy trụ phôi non của các giống đu đủ Carica papaya L. cvs. Honey Dew,
Washington và Co2 đã đƣợc mô tả. Sự tái sinh chồi đã thu đƣợc bằng cách nuôi cấy các
mẫu cấy trên môi trƣờng MS biến đổi có bổ sung hoặc TDZ ở nồng độ 0,45 -22,7 µM
hoặc sử dụng phối hợp BAP nồng độ 0,2 - 8,84 µM và NAA ở nồng độ 0,5-2,64 µM.
Tần số tái sinh chồi cao nhất xảy ra trên môi trƣờng có bổ sung 2,25 µM TDZ hoặc môi
trƣờng có bổ sung BAP (4,4 µM) phối hợp với NAA (0,5 µM). Thành phần của môi
trƣờng cơ bản đã ảnh hƣởng đến tần suất khởi tạo chồi. Các chồi bị ức chế tái sinh từ
nồng độ 4,5 µM và các nồng độ cao hơn của TDZ. Tuy nhiên, các chồi có thể đƣợc kéo
dài bằng cách chuyển sang môi trƣờng có chứa 5,7 µM GA 3. Sự ra rễ của các chồi tái
sinh đƣợc ghi nhận với sự có mặt của IBA ở nồng độ 4,92-19,68 µM, tuy nhiên, sự đáp
ứng kém nhất là ở môi trƣờng có 14,7 µM IBA. Các cây đã ra rễ thuần dƣỡng và
chuyển ra trồng chậu.
Wilna (2004) đã nghiên cứu phát triển một quy trình nhân nhanh in vitro ở cây
đu đủ. Các phƣơng pháp nuôi cấy mô bằng c ách sử dụng các đỉnh chồi của những cây
đu đủ ở giai đoạn vƣờn ƣơm và giai đoạn trồng ngoài đồng của giống đu đủ Carica
papaya L. cv. Sunrise Solo đã đƣợc khảo sát. Các mẫu cấy đƣợc nuôi trên môi trƣờng
cơ bản MT cải tiến (Murashige and Tucker,1969) với việc giảm 1/2 nồng độ các muối
khoáng vô cơ, sử dụng 0,5 mg/l BA và 0,2 mg/l NAA. Các mẫu cấy đã tái sinh đƣợc
chuyển đến môi trƣờng nhân nhanh là môi trƣờng cơ bản MT (1969), có chứa 0,5 mg/l
BA và 0,1 mg/l NAA đã giúp gia tăng sự nhân chồi. Sự ra rễ đƣợc cảm ứng với tần số
cao bằng cách cấy chuyền các cây con lên môi trƣờng có chứa IBA phối hợp với NAA.
Nguyễn Thị Nhẫn (2004) đã áp dụng phƣơng pháp nuôi cấy in vitro để nhân
nhanh cây đu đủ Carica papaya L. bằng cách sử dụng các mẫu cấy là đỉnh chồi non.
Các mẫu cấy đƣợc khử trùng bề mặt bằng cách sử dụng 15% Ca(0Cl) 2 trong 15 phút và
17
0,1% HgCl2 trong 3 phút (khử trùng kép) Các đỉnh chồi non đƣợc nuôi cấy trên môi
trƣờng MS có bổ sung αNAA (0,2 mg/l), BA (0,5 mg/l) và kinetin (0,5 mg/l) để cảm
ứng nhân chồi. Sau 3-4 tuần, các đỉnh chồi phát triển và tạo các cụm đa chồi, sau đó các
cụm chồi này đƣợc cấy chuyền. Môi trƣờng 1/2MS có chứa 0,5 g/l than hoạt tính đƣợc
sử dụng để tái sinh cây con hoàn chỉnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy môi trƣờng MS +
αNAA (0,2 mg/l) + BA (0,5 mg/l) và nƣớc dừa (5%) là tối ƣu nhất cho quá trình nhân
chồi. Sự phối trộn giữa đất và tro trấu với tỉ lệ 1:1 là vật liệu giá thể thích hợp để
chuyển các cây đu đu con ra vƣờn ƣơm.
Fredah và cộng sự (2006) đã xác định đƣợc giới tính và mức bội thể của các cây
đu đủ (Carica papaya L.) từ nuôi cấy túi phấn. Để cải thiện hiệu quả của việc nuôi cấy
túi phấn đu đủ, Fredah K. Rimberia và cộng sự đã nghiên cứu: (1) Các điều kiện môi
trƣờng có chứa các hormon sinh trƣởng để cảm ứng các thể đơn bội hoặc đơn bội kép
(lƣỡng bội thuần); (2) Xác định đƣợc giới tính của các cây con tạo ra bằng cách sử dụng
chỉ thị phân tử DNA đặc hiệu giới tính (sex-specific DNA molecular marker); và (3)
Đánh giá mức độ bội thể của các cây này bằng phân tích flow cytometr y hàm lƣợng
DNA. Các túi phấn với một hỗn hợp các tiểu bào tử đơn nhân, nguyên phân và bào tử
hai nhân đã đƣợc thu nhận từ cây đu đủ đực, và nuôi cấy trên môi trƣờng MS với các
nồng độ khác nhau của CPPU và NAA. Tỷ lệ cảm ứng tạo phôi 13,8% đã đạt đƣợc trê n
môi trƣờng MS với 0,01 mg/l CPPU và 0,1 mg/l NAA. Các phôi đã cảm ứng đƣợc cấy
chuyền trên môi trƣờng có bổ sung 0.0025 mg/l CPPU. Sự ra rễ của các chồi đã phát
triển đƣợc thúc đẩy bởi việc xử lý phần gốc của chồi với 1500 mg/l IBA trong dung
dịch ethanol 50% trong khoảng 10 giây. Tất cả các cây con thu đƣợc từ phôi (27 cây)
đƣợc xác định là cây cái, điều này cho thấy chúng đƣợc bắt nguồn từ các tiểu bào tử microspore. Ngoài ra, 26 cây đƣợc xác định là dạng tam bội và một cây là dạng tứ bội.
Fredah K. Rimberia và cộng sự cũng quan sát thấy một loạt các biến dị hình thái (ví dụ
nhƣ chiều cao cây và kích cỡ trái) trong số các cây đã tạo ra. Dựa trên các kết quả có
đƣợc cho thấy giá trị đầy tiềm năng của các kỹ thuật nuôi cấy túi phấn trong việc chọn
tạo giống đu đủ.
18
Phần 4: NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
4.1.Nội dung đề tài
Đề tài có 4 nội dung:
-Nội dung 1: Khảo sát hiện trạng sản xuất đu đủ, tuyển chọn và thu thập các cây
đu đủ lƣỡng tính có năng suất cao, phẩm chất tốt làm nguồn giống gốc để tiến hành
nghiên cứu qui trình nhân nhanh.
-Nội dung 2: Nghiên cứu quy trình nhân giống bằng phƣơng pháp nuôi cấy mô
in vitro trong sản xuất cây giống đu đủ lƣỡng tính, sạch bệnh với hệ số nhân giống cao.
-Nội dung 3: Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây giống đu đủ lƣỡng tính sạch bệnh
đƣợc nhân giống bằng phƣơng pháp nuôi cấy mô in vitro.
-Nội dung 4: Đào tạo kỹ thuật viên nhân giống cây đu đủ lƣỡng tính bằng
phƣơng pháp nuôi cấy mô in vitro.
4.2.Phƣơng pháp nghiên cứu
4.2.1.Nội dung 1: Khảo sát hiện trạng sản xuất đu đủ, tuyển chọn và thu t hập các
cây lưỡng tính năng suất cao, phẩm chất tốt phục vụ nghiên cứu nhân giống in vitro
4.2.1.1.Thời gian: Năm 2009
4.2.1.2.Địa điểm: Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu
4.2.1.3.Phương pháp:
-Thực hiện phƣơng pháp thu thập thông tin theo phƣơng pháp truyền thống, kết
hợp phỏng vấn nhanh những hộ nông dân đại diện theo kỹ thuật đánh giá nhanh nông
thôn - RRA (Rapid Rural Appraisal) bằng phiếu soạn sẵn, kết hợp tham quan khảo sát
trực tiếp để đánh giá hiện trạng sản xuất. Số lƣợng phiếu điều tra là 240 phiếu. Nội
dung điều tra gồm:
+Quy mô diện tích canh tác
+Kỹ thuật trồng và chăm sóc
+Năng suất, chi phí đầu tƣ và hiệu quả kinh tế
-Điều tra giống/cá thể: Tiến hành điều tra tất cả các giống/ cá thể đu đủ đang
canh tác tại khu vực, bao gồm các nội dung:
+Mức độ phổ biến của từng giống
+Mức độ nhiễm sâu bệnh hại
+Năng suất, phẩm chất của từng giống
+Đề xuất giống phù hợp cho nhân giống in vitro và canh tác ở Đông Nam bộ.
19
4.2.2. Nội dung 2: Nghiên cứu quy trình nhân giống in vitro
4.2.2.1.Hoạt động 1: Giám định bệnh virus
-Thời gian: Năm 2009
-Địa điểm: Mẫu đƣợc thu thập tại Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu, đem về giám
định bệnh tại Phòng Lab Sinh học Phân tử - Bộ môn Công nghệ sinh học ứng dụng Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam.
-Vật liệu: Đỉnh sinh trƣởng từ cây trƣởng thành đại diện cho các giống đang
đƣợc trồng trong khu vực.
-Phương pháp: Tiến hành kiểm tra giám định bệnh đốm vòng và bệnh khảm do
virus bằng phƣơng pháp Test ELISA (Beijesbergen và Van der Hulst, 1980).
4.2.2.2.Hoạt động 2: Nghiên cứu nhân giống bằng phương pháp in vitro
a)Thí nghiệm 1: Khảo sát ảnh hưởng của một số môi trường nuôi cấy lên khả năng
tạo mô sẹo
-Thời gian: Năm 2009-2010
-Địa điểm: Phòng thí nghiệm Đại học khoa học tự nhiên và Trung tâm Nghiên
cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Giống đu đủ Ruột vàng. Lấy lá thứ 2 (tính từ dƣới lên) của chồi mọc
từ thân chính của cây trƣởng thành đang cho quả đã xác định là lƣỡng tính và đƣợc test
cho kết quả sạch bệnh đốm vòng và bệnh khảm.
-Phương pháp:
+Môi trƣờng nuôi cấy đƣợc sử dụng là môi trƣờng dinh dƣỡng khoáng
Murashige và Skoog (1962). Môi trƣờng đƣợc điều chỉnh pH = 5,8 ± 0,1 bằng NaOH
1N và HCl 1N, sau đó hấp khử trùng bằng autoclave ở 1 atm, 121 0 C trong thời gian 20
phút.
+Điều kiện phòng thí nghiệm: Nuôi cấy trong điều kiện tối hoàn toàn; nhiệt độ
phòng: 25 ± 2°C; ẩm độ trung bình: 75 - 80%.
+Bố trí thí nghiệm: Theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 8 nghiệm thức, 6 lần lặp
lại cho mỗi nghiệm thức, mỗi lần lặp lại gồm 5 bình nuôi cấy, mỗi bình 2 mẫu cấy.
Bảng 1: Các nghiệm thức của thí nghiệm
Nghiệm thức
Công thức chất điều hòa sinh trƣởng bổ sung với MS (*)
BAP (mg/lít)
2,4D (mg/lít)
NAA (mg/lít)
Nghiệm thức 1 (Đ/C)
Nghiệm thức 2
0,02
Nghiệm thức 3
0,02
0,5
Nghiệm thức 4
0,02
1
Nghiệm thức 5
0,02
2
20
Nghiệm thức 6
0,02
0,5
Nghiệm thức 7
0,02
1
Nghiệm thức 8
0,02
2
Ghi chú: (*) Môi trường MS ½ có bổ sung 30 g/l sucrose + 400 mg/l glutamine + 8g/l
agar; (-) không sử dụng chất điều hòa sinh trưởng.
+Cách tiến hành: Các mảnh lá có chứa gân lá chính có kích thƣớc 4mm x 6mm
từ chồi trên thân cây cây đu đủ trƣởng thành đã cho quả, lấy cặp lá thứ 2 tính từ dƣới
lên. Rửa lá bằng xà phòng và khử trùng kép bằng Ca(0Cl)2 15% trong 15 phút và
HgCl2 0,1% trong 3 phút trƣớc khi cho vào tủ cấy. Thay môi trƣờng bằng cách cấy
chuyền sang môi trƣờng tƣơng tự 2 tuần 1 lần.
-Chỉ tiêu theo dõi:
Sau 4 tuần nuôi cấy theo dõi:
+Tỷ lệ mẫu tạo mô sẹo
+Tỷ lệ phần trăm số mẫu lá cảm ứng tạo mô sẹo
+Đƣờng kính mô sẹo
+Loại mô sẹo, màu sắc mô sẹo.
b)Thí nghiệm 2: Khảo sát ảnh hưởng của một số công thức môi trường nuôi cấy lên
khả năng tạo phôi soma
-Thời gian: Năm 2009-2010
-Địa điểm: Phòng thí nghiệm Đại học khoa học tự nhiên và Trung tâm Nghiên
cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Mẫu mô sẹo đƣợc hình thành tốt nhất ở thí nghiệm 2.
-Phương pháp:
+Môi trƣờng cơ bản Murashige và Skoog (1962), đƣợc điều chỉnh pH = 5,8 ±
0,1 bằng NaOH 1N và HCl 1N, sau đó hấp khử trùng bằng autoclave ở 1 atm, 121 0C
trong thời gian 20 phút.
+Điều kiện phòng thí nghiệm: Thời gian chiếu sáng 16 giờ/ ngày. Cƣờng độ
sáng 45 μmol.m-2.s-1 . Nhiệt độ phòng: 25 ± 2°C; ẩm độ trung bình: 75 - 80%.
+Bố trí thí nghiệm: Theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 5 nghiệm thức, 6 lần lặp
lại, mỗi lần lặp lại gồm 5 bình nuôi cấy, mỗi bình chứa 2 mẫu cấy.
Bảng 2: Các nghiệm thức của thí nghiệm
Nghiệm thức
Công thức chất điều hòa sinh trƣởng bổ sung với MS (*)
BAP (mg/lít)
NAA (mg/lít)
Nghiệm thức 1 (Đ/C)
Nghiệm thức 2
0,05
21
Nghiệm thức 3
0,05
Nghiệm thức 4
0,05
Nghiệm thức 5
0,05
Ghi chú: (*) Môi trường MS bổ sung 30 g/l sucrose + 8 g/l agar;
chất điều hòa sinh trưởng.
0,02
0,1
0,5
(-) không sử dụng
-Chỉ tiêu theo dõi:
Sau 1 tháng theo dõi các chỉ tiêu:
+Tỉ lệ (%) mẫu mô sẹo tạo phôi soma
+Số phôi trung bình trên một mẫu
+Quan sát các giai đoạn phôi: hình cầu, hình tim, hình thủy lôi và phôi ở giai
đoạn tử diệp
c)Thí nghiệm 3: Khảo sát các công thức và trạng thái môi trường khác nhau lên sự
nảy mầm của phôi soma
-Thời gian: Năm 2009-2010
-Địa điểm: Phòng thí nghiệm Đại học khoa học tự nhiên và Trung tâm Nghiên
cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Mẫu phôi soma đã hình thành có đƣợc từ nghiệm thức tốt nhất của thí
nghiệm 2.
-Phương pháp:
+Môi trƣờng cơ bản Murashige và Skoog (1962), đƣợc điều chỉnh pH = 5,8 ±
0,1 bằng NaOH 1N và HCl 1N, sau đó hấp khử trùng bằng autoclave ở 1 atm, 121 0C
trong thời gian 20 phút.
+Điều kiện phòng thí nghiệm: Thời gian chiếu sáng 16 giờ/ ngày. Cƣờng độ
sáng 45 μmol.m-2.s-1 . Nhiệt độ phòng: 25 ± 2°C; ẩm độ trung bình: 75 - 80%.
+Bố trí thí nghiệm: Theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 9 nghiệm thức, 3 lần lặp
lại cho mỗi nghiệm thức, mỗi lần lặp lại gồm 5 bình nuôi cấy, mỗi bình chứa 2 mẫu
cấy.
Bảng 3: Các nghiệm thức của thí nghiệm
Nghiệm thức
Trạng thái môi trƣờng
Nghiệm thức 1
Đặc
Nghiệm thức 2
Đặc
Nghiệm thức 3
Đặc
Nghiệm thức 4
Lỏng tĩnh
Nghiệm thức 5
Lỏng tĩnh
Nghiệm thức 6
Lỏng tĩnh
Nghiệm thức 7
Lỏng lắc
22
Bổ sung chất ĐHST với MS (*)
0,5mg/lít BAP + 0,02g/lít NAA
10% nƣớc dừa
0,5mg/lít BAP + 0,02g/lít NAA
10% nƣớc dừa
-
Nghiệm thức 8
Lỏng lắc
0,5mg/lít BAP + 0,02g/lít NAA
Nghiệm thức 9
Lỏng lắc
10% nƣớc dừa
Ghi chú: (*) Môi trường MS bổ sung 30 g/l sucrose; (-) không bổ sung chất điều hòa
sinh trưởng.
-Chỉ tiêu theo dõi:
Sau 2 tuần theo dõi:
+Tỷ lệ (%) phôi nảy mầm (có cả chồi và rễ);
+Tỷ lệ (%) phôi dị dạng.
d)Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng một số công thức môi trường lên khả năng phát triển
phôi (giai đoạn sau nảy mầm đến thành cây hoàn chỉnh)
-Thời gian: Năm 2009-2010
-Địa điểm: Phòng thí nghiệm Đại học khoa học tự nhiên và Trung tâm Nghiên
cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Phôi soma nảy mầm bình thƣờng có đƣợc từ nghiệm thức tốt nhất của
thí nghiệm 3.
-Phương pháp:
+Môi trƣờng cơ bản Murashige và Skoog (1962), đƣợc điều chỉnh pH = 5,8 ±
0,1 bằng NaOH 1N và HCl 1N, sau đó hấp khử trùng bằng nồi hấp ở 1 atm, 121 0C
trong thời gian 20 phút.
+Điều kiện phòng thí nghiệm: Thời gian chiếu sáng 16 giờ/ ngày. Cƣờng độ
sáng 45 μmol.m-2.s-1 . Nhiệt độ phòng: 25 ± 2°C; ẩm độ trung bình: 75 - 80%.
+Bố trí thí nghiệm: Theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 9 nghiệm thức, 3 lầ n lặp
lại, mỗi lần lặp lại gồm 5 bình nuôi cấy, mỗi bình chứa 2 mẫu cấy.
Bảng 4: Các nghiệm thức của thí nghiệm
Nghiệm thức
Trạng thái môi trƣờng
Bổ sung chất ĐHST với MS (*)
Nghiệm thức 1
Đặc
Nghiệm thức 2
Đặc
0,5mg/lít BAP + 0,02g/lít NAA
Nghiệm thức 3
Đặc
0,5mg/lít GA3
Nghiệm thức 7
Lỏng lắc
Nghiệm thức 8
Lỏng lắc
0,5mg/lít BAP + 0,02g/lít NAA
Nghiệm thức 9
Lỏng lắc
0,5mg/lít GA3
Ghi chú: (*) Môi trường MS bổ sung 30 g/l sucrose; (-) không bổ sung chất điều hòa
sinh trưởng.
-Chỉ tiêu theo dõi:
Sau 1 tháng theo dõi: Tỷ lệ (%) cây con phát triển hoàn chỉnh.
23
4.2.2.3.Hoạt động 3: Khảo sát điều kiện thuần dưỡng cây con in vitr o và thành phần
môi trường giá thể trồng cây
a)Thí nghiệm 1: Thuần dưỡng cây con
-Thời gian: Năm 2010
-Địa điểm: Trung tâm Nghiên cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Cây in vitro hoàn chỉnh đƣợc chọn ra từ nghiệm thức tốt nhất của thí
nghiệm 4 ở hoạt động 2.
-Phương pháp:
+Điều kiện thí nghiệm: Vƣờn ƣơm có lƣới che màu đen 50% ánh sáng. Xung
quanh đƣợc gió bằng nilon trắng. Nhà dƣỡng cây xung quanh kín và đƣợc che 100%
ánh sáng.
+Bố trí thí nghiệm: Theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên, 2 lô, mỗi lô 100 cây.
+Cách tiến hành: Các cây đu đủ lƣỡng tính sinh trƣởng tốt trong điều kiện in
vitro đƣợc tuyển chọn và tiến hành thuần dƣỡng trƣớc khi chuyển ra vƣờn ƣơm. Cây
con đƣợc thuần dƣỡng giai đoạn đầu bằng cách giữ nguyên trong bình thí nghiệm và
chuyển từ phòng nuôi ra điều kiện bên ngoài nhà dƣỡng cây đƣợc che 100% ánh sáng
phía trên và chắn gió xung quanh. Để cây thích nghi nhiệt độ cao bên ngoài trong 3
ngày sau đó tiến hành mở nắp bình, tách cây ra khỏi môi trƣờng nuôi cấy, rửa sạch rồi
đem trồng vào bầu ƣơm. Nghiệm thức đối chứng tiến hành chuyển trực tiếp cây con từ
điều kiện nuôi cấy in vitro ra bầu ƣơm ở vƣờn ƣơm đƣợc che 50% ánh sáng.
-Các chỉ tiêu theo dõi đánh giá:
+Tỉ lệ sống sót của cây con sau giai đoạn thuần dƣỡng.
+Khả năng thích nghi c ủa cây con sau khi thuần dƣỡng.
b)Thí nghiệm 2: Khảo sát thành phần giá thể trồng cây con giai đoạn vườn ươm
-Thời gian: Năm 2010
-Địa điểm: Trung tâm Nghiên cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Cây in vitro hoàn chỉnh đƣợc chọn ra từ nghiệm thức tốt nhất của thí
nghiệm 1.
-Phương pháp:
+Điều kiện thí nghiệm: Vƣờn ƣơm có lƣới che màu đen 50% ánh sáng. Xung
quanh đƣợc gió bằng nilon trắng. Nhà dƣỡng cây xung quanh kín và đƣợc che 100%
ánh sáng. Nhiệt độ trung bình ở vƣờn ƣơm 25-35 0C; Ẩm độ 65-85%.
+Bố trí thí nghiệm: Theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên 4 nghiệm thức, 5 lần lặp lại,
mỗi lần lặp lại 20 cây.
24
Bảng 5: Các nghiệm thức của thí nghiệm
Nghiệm thức
Tỷ lệ Đất:Cát:Tro trấu:Phân hữu cơ
Nghiệm thức 1 (Đ/C)
1:0:0:0
Nghiệm thức 2
1:1:1:1
Nghiệm thức 3
2:1:1:2
Nghiệm thức 4
2:1:2:1
+Các cây con đƣợc chăm sóc trong nhà lƣới có độ chắn sáng 50% với chế độ
tƣới phun 2 lần/ngày.
-Các chỉ tiêu theo dõi đánh giá:
+Tỷ lệ sống sót của cây con sau 2, 4 và 6 tuần chuyển ra trồng vƣờn ƣơm.
+Đánh giá sức sinh trƣởng của cây con ngoài vƣờn ƣơm: Chiều cao thân, chiều
dài rễ, số lá/cây, số rễ/cây sau 1 tháng và 2 tháng trồng trong nhà lƣới.
+Đánh giá tình trạng nhiễm bệnh hại do nấm, virus theo các cấp độ khác nhau: () hoàn toàn không bị bệnh hại; (+) số cây bị bệnh hại <5% tổng số cây con/giống; (++)
số cây con/giống bị bệnh hại chiếm từ 5% đến <25%; (+++) số cây con/giống bị bệnh
hại chiếm 25% - 50%; (++++) số cây/giống bị bệnh hại chiếm >50%.
4.2.3 Nội dung 3: Nghiên cứu trồng thử nghiệm cây giống đu đủ lưỡng tính sạch
bệnh được nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô in vitro .
-Thời gian: Năm 2010-2011
-Địa điểm: Trung tâm Nghiên cứu Cây ăn quả miền Đông Nam bộ.
-Vật liệu: Cây in vitro sản xuất từ quy trình đƣợc đề xuất từ nội dung 2.
-Phương pháp:
+Phƣơng pháp: Mô hình đƣợc chia thành 2 lô với diện tích tƣơng đƣơng nhau
(0,2ha/lô), mỗi lô trồng 1 giống.
+Các biện pháp kỹ thuật áp dụng trên mô hình: Khoảng cách trồng là 2 x 2 m,
tƣơng đƣơng mật độ 2500 cây/ha. Bón phân theo quy trình thâm canh đu đủ của Viện
Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam. Phòng trừ sâu bệnh hại bằng phƣơng pháp quản lý
dịch hại tổng hợp. Không tỉa trái.
-Các chỉ tiêu theo dõi:
+Tỷ lệ chết sau trồng;
+Tăng trƣởng chiều cao cây;
+Số lá/cây;
+Thời điểm ra hoa;
+Tỷ lệ ra hoa, đậu trái,
25
Tài liệu liên quan
Nghiên cứu quy trình chuyển gen vào giống thuốc lá C9-1 nhằm tạo cây thuốc lá chuyển gen kháng bệnh khảm lá
Nghiên cứu quy trình công nghệ sản xuất protein với hoạt tính sinh học cao
Nghiên cứu quy trình nhân giống hoa Đồng Tiền bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào
tuyển chọn và so sánh các giống nếp năng suất cao, phẩm chất tốt
Nghiên cứu qui trình nhân nhanh in vitro cây đu đủ
NGHIÊN CứU QUY TRìNH NHÂN NHANH IN VITRO CÂY LAN HUệ MạNG HIPPEASTRUM RETICULATUM HERB.VAR. STRIATIFOLIUM HERB
Tài liệu BÁO CÁO "BƯỚC ĐẦU NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH NHÂN NHANH IN -VITRO CÂY HOA LOA KÈN ĐỎ NHUNG (HIPPEASTRUM EQUESTRE HERB)" ppt
Nghiên cứu qui trình nhân nhanh in vitro cây đu đủ (Carica papaya L) pptx
Tuyển chọn và so sánh các giống/dòng nếp có năng suất cao phẩm chất tốt pot
Nghiên cứu quy trình nhân nhanh in vitro cây lan huệ mạng doc
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(1.87 MB) - Nghiên cứu qui trình nhân nhanh cây giống đủ đủ lưỡng tính, năng suất cao, phẩm chất ngon, sạch bệnh
Tải bản đầy đủ ngay
×


markdown:
Tải bản đầy đủ
Giáo án - Bài giảng
Tin học
Tiết 19 bài 5 ngôn ngữ lập trình theo thang điểm 100
Tiết 19
Bài 5: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
1. MỤC TIÊU
a) Kiến thức
- Hs biết khái niệm ngôn ngữ lập trình.
- Biết được khái niệm, ưu, nhược điểm của ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ
bậc cao.
- Biết thế nào là chương trình dịch.
b) Kĩ năng
- Hs thấy rõ hơn muốn sử dụng máy tính hiệu quả, ngoài việc hiểu biết sơ lược về
cấu trúc máy tính, còn cần hiểu biết về phần mềm ở mức độ có thể làm một số việc thiết
thực.
- Phân loại một số ngôn ngữ lập trình thông dụng.
c) Thái độ
- Học sinh thấy được sự phong phú của các loại ngôn ngữ lập trình. Phát triển các
ngôn ngữ bậc cao là tạo ra môi trường làm việc dễ dàng hơn cho con người. Từ đó rèn
luyện cho các em tính cần cù và ham thích tìm hiểu.
d) Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: phát triển năng lực tư duy suy luận, tính chính xác, cẩn thận
cho HS.
- Năng lực riêng: phát triển nguồn nhân lực lập trình nói riêng và ứng dụng tin học
nói chung.
2. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
a) Giáo viên
- Giáo án, SGK, máy tính, máy chiếu.
- Phương pháp: vấn đáp gợi mở là chủ yếu, kết hợp với tạo tình huống có vấn đề
nhằm giúp học sinh tham gia tích cực vào giờ học.
b) Học sinh
- SGK, vở ghi, học bài cũ, đọc trước bài mới.
3. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
a) Kiểm tra bài cũ
b) Bài mới
* Khởi động:
- Bước 1: Gv đưa ra bài toán (Trình chiếu slide “bài toán tính tổng của hai số nguyên
dương a và b) và giao nhiệm vụ cho Hs
+ Xác định bài toán?
+ Diễn tả thuật toán của bài toán trên bằng phương pháp liệt kê các bước hoặc
sơ đồ khối?
- Bước 2: Hs thực hiện nhiệm vụ cá nhân, Gv quan sát, trợ giúp Hs.
- Bước 3: trao đổi thảo luận, Gv gọi một số Hs lên bảng trình bày và gọi Hs khác nhận
xét.
- Bước 4: Gv đánh giá kết quả của Hs.
=> GV: với các cách biểu diễn thuật toán đó máy tính đã có khả năng trực tiếp thực
hiện thuật toán được chưa?
Hs: trả lời.
Vậy để làm rõ hơn về vấn đề đó, chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài hôm nay.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung
Hoạt động 1: tìm hiểu về khái niệm ngôn ngữ lập trình
Gv: đưa ra các câu hỏi gợi mở giúp Hs
đưa ra được khái niệm ngôn ngữ lập
trình.
Em hãy nhắc lại nguyên tắc hoạt
động của máy tính ?
HS: suy nghĩ trả lời
->Máy tính hoạt động theo chương
trình
GV: ta biết rằng để giải một bài toán
máy tính không thể chạy trực tiếp thuật
toán mà phải thực hiện theo chương
trình. Vậy ta phải chuyển đổi thuật toán
sang chương trình.
GV: Chiếu lên chương trình tính tổng đã
được viết trên ngôn ngữ Free Pascal,
chạy chương trình cho Hs quan sát.
(Đây là chương trình sử dụng ngôn ngữ
lập trình Free Pascal để diễn thuật toán
tính tổng ở trên).
Khái niệm ngôn ngữ lập trình
GV: ngôn ngữ lập trình là gì?
- Ngôn ngữ dùng để viết chương trình diễn
HS: suy nghĩ, trả lời
tả thuật toán sao cho máy tính có thể thực
GV: chuẩn hóa lại kiến thức cho Hs
hiện được gọi là ngôn ngữ lập trình.
GV: có mấy loại ngôn ngữ lập trình?
- Có 3 loại ngôn ngữ lập trình: ngôn ngữ
HS: trả lời.
GV: chốt lại.
máy, hợp ngữ và ngôn ngữ bậc cao.
Hoạt động 2: tìm hiểu về ngôn ngữ máy
Hoạt động của GV và HS
Bước 1: Giáo viên giao
nhiệm vụ cho Hs hoạt động
theo nhóm (chia lớp thành 4
nhóm, thảo luận trong thời
gian 3 phút)
- Nhóm 1: tìm hiểu về khái
niệm ngôn ngữ máy.
Nội dung
1. Ngôn ngữ máy
* Khái niệm
- Ngôn ngữ máy là ngôn ngữ duy nhất để viết chương
trình mà máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện được.
- Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng mã nhị phân
hoặc mã hexa.
- Nhóm 2: tìm hiểu về ưu
điểm của ngôn ngữ máy.
- Nhóm 3 và nhóm 4: tìm
hiểu về nhược điểm của
ngôn ngữ máy.
Bước 2: Hs thực hiện nhiệm
vụ thảo luận nhóm, đọc nội
dung SGK, trao đổi để hoàn
thành yêu cầu.GV quan sát,
trợ giúp Hs.
Bước 3: Đại diện các nhóm
báo cáo kết quả.
Bước 4: GV phân tích và
nhận xét, ghi nội dung chính
lên bảng.
HS: theo dõi, ghi bài.
VD: để cộng 2 số nguyên a và b có câu lệnh của ngôn
ngữ máy như sau:
111A1EF1001110A11001EC1110101AB1001011110111
Chú ý: Mỗi chương trình viết bằng ngôn ngữ khác muốn
thực hiện trên máy tính phải được dịch ra ngôn ngữ máy
bằng chương trình dịch.
*Ưu điểm
- Vì là ngôn ngữ duy nhất máy tính trực tiếp hiểu và thực
hiện được nên có thể khai thác triệt để các đặc điểm của
phần cứng máy tính.
* Nhược điểm
- Còn phức tạp, không thuận lợi để viết hoặc hiểu
chương trình.
- Phụ thuộc nhiều vào phần cứng của máy tính.
- Phải nhớ một cách máy móc các dòng số không gợi
nhớ ý nghĩa của câu lệnh.
- Phải dùng nhiều câu lệnh để diễn tả chi tiết các thao tác
của thuật toán.
Hoạt động 3: tìm hiểu về hợp ngữ
Hoạt động của GV và HS
GV: Với ngôn ngữ máy, thì máy có thể trực
tiếp hiểu được nhưng nó khá phức tạp và
khó nhớ. Cho nên đã có một số ngôn ngữ
lập trình khác xuất hiện để khắc phục các
nhược điểm của ngôn ngữ máy.
Bước 1: GV giao nhiệm vụ (GV chiếu lên
màn hình chương trình tính tông của 2 số
nguyên a và b viết bằng hợp ngữ). Em hãy
quan sát chương trình tính tổng 2 số
nguyên a và b trên bảng và cho biết: khái
niệm, ưu và nhược điểm của ngôn ngữ
hợp ngữ?
Bước 2: Hs thực hiện nhiệm vụ cá nhân,
thảo luận. GV quan sát, trợ giúp.
Bước 3: HS báo cáo kết quả, điều chỉnh,
bổ sung và ghi kết quả vào vở.
Bước 4: Đánh giá kết quả và chốt kiến
thức.
Nội dung
2. Hợp ngữ
*Khái niệm
Là ngôn ngữ kết hợp ngôn ngữ máy với
ngôn ngữ tự nhiên của con người (thường
là viết tắt các từ tiếng Anh) để thể hiện các
lệnh trên thanh ghi.
Ví dụ: ADD AX, BX
Trong đó: ADD: phép cộng
AX, BX: các thanh ghi
Ý nghĩa của câu lệnh: thực hiện cộng giá
trị chứa trong 2 thanh ghi có tên AX và BX
kết quả đặt vào thanh ghi AX.
* Ưu điểm
- Vì cho phép người lập trình sử dụng một
số từ (thường là viết tắt của tiếng Anh) nên
gần với ngôn ngữ tự nhiên hơn so với ngôn
ngữ máy, thuận lợi hơn cho các nhà lập
trình chuyên nghiệp.
* Nhược điểm
- Còn phức tạp.
- Phụ thuộc vào nhiều loại máy.
GV: Máy tính có thể thực hiện trực tiếp - Các chương trình viết bằng hợp ngữ phải
chương trình viết bằng hợp ngữ hay được dịch ra ngôn ngữ máy bằng chương
không?
trình hợp dịch trước khi thực hiện trên máy
HS: Suy nghĩ và trả lời
Không, phải cần chuyển sang ngôn ngữ tính.
máy.
GV: Chốt kiến thức.
Hoạt động 4: tìm hiểu về ngôn ngữ bậc cao
Hoạt động của GV và HS
GV: Hợp ngữ là một ngôn ngữ đã thuận
lợi hơn cho các nhà lập trình chuyên
nghiệp nhưng vẫn chưa thật thích hợp với
đông đảo người lập trình.
Bước 1: GV giao nhiệm vụ (chiếu lên
chương trình tính tổng 2 số nguyên a và b
được viết bằng ngôn ngữ lập trình Pascal
cho Hs quan sát). Quan sát chương trình và
nghiên cứu SGK đưa ra khái niệm và ưu,
nhược điểm của ngôn ngữ bậc cao.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân,
trao đổi thảo luận để hoàn thành nội dung
GV yêu cầu. GV quan sát và hỗ trợ HS.
Bước 3: HS báo cáo kết quả, điều chỉnh,
bổ sung.
Bước 4: GV Đánh giá kết quả và chốt kiến
thức. HS ghi vào vở.
Nội dung
3. Ngôn ngữ bậc cao
* Khái niệm
- Ngôn ngữ bậc cao là ngôn ngữ gần với
ngôn ngữ tự nhiên, có tính độc lập cao, ít
phụ thuộc vào các loại máy cụ thể
* Ưu điểm
- Là ngôn ngữ ít phụ thuộc vào các loại
máy cụ thể
- Chương trình viết ngắn gọn, dễ hiểu, dễ
hiệu chỉnh, dễ nâng cấp,…
* Nhược điểm
- Cần phải có chương trình dịch để dịch từ
ngôn ngữ bậc cao sang ngôn ngữ máy.
GV: kể tên một số ngôn ngữ bậc cao mà Một số ngôn ngữ lập trình bậc cao:
em biết?
FORTRAN, Pascal, C, C++, Java, ...
HS: Suy nghĩ và trả lời
* Chương trình dịch
Là chương trình dịch từ các ngôn ngữ khác
GV: Chương trình dịch là gì
ngôn ngữ máy ra ngôn ngữ máy.
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: Phân tích, nhận xét
HS: Lắng nghe, ghi bài.
c. Củng cố, luyện tập
- GV đưa ra một số bài tập trắc nghiệm (chiếu lên bảng) cho HS thực hiện.
- Ghi nhớ ngôn ngữ lập trình có 3 loại: Ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ bậc
cao và.
- Muốn máy tính hiểu được thì cần phải dịch sang ngôn ngữ máy qua chương trình
dịch.
d. Hướng dẫn Hs tự học ở nhà
- Học bài hôm nay học, làm bài tập SGK trang 46
- Đọc trước bài 6 “Giải bài toán trên máy tính” , xem lại trình tự thực hiện các bài
toán đã tìm hiểu trong bài 4, tìm các thuật toán khác có thể giải quyết các bài toán đó.
Tiết sau tìm hiểu.
4. RÚT KINH NGHIỆM
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
Tài liệu liên quan
Bài giảng ngôn ngữ lập trình
Bài 5: Ngôn ngữ lập trình
Tin 11 - bai 2 - Ngôn ngữ lập trình Pascal
bài giảng ngôn ngữ lập trình JavaCript
Bài 5. Ngôn ngữ lập trình
Tài liệu ROBOT công nghiệp - Chương 5: Ngôn ngữ lập trình robot doc
Giáo án - Bài giảng: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C# và sự hỗ trợ của máy tính
Bài 5 - Ngôn ngữ lập trình
Giáo án Tin Học lớp 10: Bài 5: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH ppsx
bài giảng tin học 10 bài 5 ngôn ngữ lập trình
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(37.56 KB) - Tiết 19 bài 5 ngôn ngữ lập trình theo thang điểm 100
Tải bản đầy đủ ngay
×

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Open today: 7:30AM - 9:00PM
028 3844 2008
1800 1080
1,440,000₫
1,440,000₫
780,000₫
780,000₫
640,000₫
640,000₫
700,000₫
700,000₫
540,000₫
540,000₫
900,000₫
900,000₫
1,200,000₫
1,200,000₫
170,000₫
300,000₫
315,000₫
144,000₫
236,000₫
248,000₫
268,000₫
245,000₫
88,000₫
109,000₫
600,000₫
600,000₫
480,000₫
480,000₫
420,000₫
420,000₫
400,000₫
400,000₫
320,000₫
320,000₫
336,000₫
336,000₫
338,000₫
338,000₫

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: shop_ref=; expires=Thu, 12 Apr 2018 12:18:10 GMT; path=/; samesite=lax

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
Toggle navigation
Truyện Tranh
Danh Sách Truyện
Trọn Bộ
Khác
Danh Sách Nhóm
Danh Sách Tác Giả
Sơ Đồ
Hwang Mi Ri
Han Yu-rang
Adachi Mitsuru
Vivibear
Ngã Cật Tây Hồng Thị
Đường Gia Tam Thiếu
Thiên Tằm Thổ Đậu
#thế_giới
Truyện Mới
Thuần Tình Nha Đầu Hoả Lạt Lạt 2
Thuần Tình Nha Đầu Hoả Lạt Lạt 2 – Chap 8
Thuần Tình Nha Đầu Hoả Lạt Lạt 2 – Chap 8
16/12/2017
←
→
Danh sách chương
Gợi ý:
Sử dụng phím
←
hoặc
→
để chuyển đến chương trước hoặc chương kế tiếp nhanh hơn.
Bấm vào biểu tượng
để thay đổi máy chủ ảnh
, biểu tượng
/
để thay đổi kích thước ảnh
.
←
→
Danh sách chương
Gợi ý:
Sử dụng phím
←
hoặc
→
để chuyển đến chương trước hoặc chương kế tiếp nhanh hơn.
Bấm vào biểu tượng
để thay đổi máy chủ ảnh
, biểu tượng
/
để thay đổi kích thước ảnh
.
Bình luận
Từ khóa:
đọc truyện thuần tình nha đầu hoả lạt lạt 2 chap 8
,
truyện tranh thuần tình nha đầu hoả lạt lạt 2 chap 8
,
thuần tình nha đầu hoả lạt lạt 2 chap 8 tiếng việt
Truyện Liên Quan
Vương Gia Ngốc Nghếch Trêu Chọc Y Phi
Đang cập nhật
Hoàng Hậu Nương Nương Đích Năm Xu Đặc Hiệu
Vạn Hoa Đồng Mạn Họa
Phi Đãi Nghiên Tuyết
Qua Nhĩ Giai Hạ Lan
Hào Môn Tiểu Lão Bà
Đang cập nhật
Tổng Tài Đích Thiên Giới Manh Thê
Đang cập nhật
Tô Tịch Kỳ Quái
Đang cập nhật
Hào Môn Thiên Giới Tiền Thê
Đang cập nhật
Khuynh Quốc Yêu Sủng
Tịch Độ La
Phong Khởi Thương Lam
Cổ Hiên
Huyền Vũ Luyến Ca: Vạn Vật Sinh Linh
Đang cập nhật
Học Trên Unica
Tìm Kiếm Nâng Cao
Action
Adventure
Comedy
Drama
Đam Mỹ
Fantasy
Gender Bender
Harem
Historical
Horror
Huyền Huyễn
Josei
Manga
Manhua
Manhwa
Martial Arts
Mecha
Mystery
Psychological
Romance
School Life
Sci-fi
Seinen
Shoujo
Shounen
Shounen Ai
Slice of Life
Sports
Supernatural
Tragedy
Vampire
Võng Du
Webtoons
Xuyên Không
Yuri
Tìm Kiếm
Shoujo Manga
Shoujo Manhua
Shoujo Manhwa
Ngôn Tình
Ngôn Tình Xuyên Không
Đam Mỹ
Tình Cảm Học Đường
Bạo Lực Học Đường
Truyện xem nhiều
1
Vết Cắn Ngọt Ngào
HẾT PHẦN 1
2
Bá Tình Ác Thiếu: Dạy Bảo Tiểu Đào Thê
3
Tình Đầy Chông Gai
HẾT
4
Bá Đạo Tổng Tài Yêu Ta
HẾT
5
Bạn Trai Tôi Là Cẩm Y Vệ
6
Điều Giáo Quan Hệ
7
Hoàng Thượng! Hãy Sủng Ái Ta Đi!
8
Thông Linh Phi
9
Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên
10
Thuần Tình Nha Đầu Hoả Lạt Lạt
HẾT PHẦN 1
Mạng xã hội
Xu hướng
Cưng Chiều Vợ Cũ: Lão Bà Đại Nhân Thật Mê Người
TruyệnTranh.Site
Đế Hào Lão Công Thật Ngông Cuồng
Truyện Tranh Thập Cẩm
Bác Sĩ Sở Cũng Muốn Yêu
Ngôn Phong
Thể loại
Action (526)
Adventure (227)
Comedy (1102)
Drama (652)
Đam Mỹ (79)
Fantasy (482)
Gender Bender (25)
Harem (122)
Historical (143)
Horror (105)
Huyền Huyễn (239)
Josei (9)
Manga (1026)
Manhua (1102)
Manhwa (147)
Martial Arts (32)
Mecha (3)
Mystery (295)
Psychological (60)
Romance (1529)
School Life (640)
Sci-fi (30)
Seinen (70)
Shoujo (1341)
Shounen (393)
Shounen Ai (12)
Slice of Life (88)
Sports (54)
Supernatural (618)
Tragedy (27)
Vampire (37)
Võng Du (19)
Webtoons (41)
Xuyên Không (161)
Yuri (2)
Hashtag
#bá_đạo
#bạn_trai
#black
#cô_vợ
#công_chúa
#đấu
#huyết_tộc
#ký
#lão_công
#linh
#love
#ma_vương
#manh
#nam_thần
#nụ_hôn
#nữ_vương
#quỷ
#thần
#thâu_tinh
#thê
#thế_giới
#thiên
#thiên_hạ
#tình
#tổng_tài
#vương
#xuyên
#yêu
Truyện ngẫu nhiên
Tuyền Ky Lục
A3 Manga
Akaya Akashiya Ayakashino
Đam Mê Truyện
Kimi Wa Ore Ga Suki Datte Ittara Donna Kao Suru Darou
HẾT
Lười Team
×
Bạn đã LIKE chưa?

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare

Set-Cookie: __cfduid=d2b4a93fe3caaeec63fc53eda81664b9d1521551838; expires=Wed, 20-Mar-19 13:17:18 GMT; path=/; domain=.truyentranh.site; HttpOnly

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.5

Pragma: public

Cache-Control: max-age=3600, public


markdown:
Hội đồng giám khảo chấm giải cuộc thi
Mỹ thuật Tiền Giang
Đánh giá của bạn về phiên bản mới này?
Tuyệt vời
Tốt
Trung bình
Bình thường
Rất tệ
© Văn nghệ Tiền Giang Online. Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 129/GP-TTĐT ngày 30/09/2009. Chịu trách nhiệm nội dung: Ô. Nguyễn Huỳnh Anh (Chủ tịch Hội VHNT Tiền Giang) Vui lòng ghi "Nguồn: Văn nghệ Tiền Giang Online" khi sử dụng lại bài viết.
## Ý kiến bạn đọc

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

Connection: Upgrade, close

Pragma: no-cache

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: nv3c_Mda56_nvvithemever=xg%2C%2C; expires=Wed, 20-Mar-2019 13:40:05 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.vannghetiengiang.thotre.com; httponly

Content-Language: vi


markdown:
22h30 đêm qua (25/8), chuyến bay của hãng hàng không quốc gia Việt Nam từ Kuala Lumpur - Malaysia hạ cánh xuống sân bay quốc tế Nội Bài, trên chuyến bay có một số đội tuyển quốc gia vừa hoàn...
ĐT nữ Việt Nam đã kết thúc hành trình ấn tượng tại SEA Games 29 khi vượt qua ĐT nữ Malaysia với tỷ số 6-0, qua đó bước lên bục cao nhất với tấm Huy chương Vàng danh giá. Thành tích xuất sắc...
12 tiếng sau trận đấu với Thái Lan (hoà 1-1), đội tuyển nữ Việt Nam bước vào buổi tập gần như cuối cùng để chuẩn bị cho cuộc chạm trán với đội nữ chủ nhà Malaysia vào tối mai (24/8).
Bước chân vào phòng họp báo, sau trận đấu, HLV trưởng Mai Đức Chung bộc bạch: “Bóng đá là như vậy! Chúng tôi đã không may mắn!"
Chiều nay (22/8), đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam gặp nữ Thái Lan trong trận đấu vô cùng quan trọng với cả hai đội tại SEA Games 29.
Với 6 điểm sau 2 trận đấu, ĐT nữ Việt Nam đang bước vào chặng nước rút về đích và trận đấu với Thái Lan chiều mai (22/8) rất quan trọng, bởi nó quyết định đến tấm HCV toàn giải.
Bước vào phòng họp báo với tinh thần khá thoải mái sau chiến thắng nghẹt thở trước Myanmar, HLV trưởng ĐTVN – Mai Đức Chung đã dành nhiều thời gian trả lời các câu hỏi của phóng...
15h00 chiều nay (20/8), ĐT nữ Việt Nam bước vào lượt trận đấu thứ hai tại SEA Games 29, gặp 1 trong 2 đối thủ cạnh tranh trực tiếp ngôi vô địch là Myanmar. Kết quả chung cuộc, thầy trò HLV Mai Đức Chung đã xuất...
Chiều mai (20/8), đội tuyển nữ Việt Nam sẽ có trận đấu thứ 2, tại giải bóng đá nữ thuộc SEA Games 29, trước đối thủ nhiều duyên nợ: Myanmar.
12 tiếng sau trận đấu với Thái Lan (hoà 1-1), đội tuyển nữ Việt Nam bước vào buổi tập gần như cuối cùng để chuẩn bị cho cuộc chạm trán với đội nữ chủ nhà Malaysia vào tối mai (24/8).
ĐT nữ Việt Nam đã kết thúc hành trình ấn tượng tại SEA Games 29 khi vượt qua ĐT nữ Malaysia với tỷ số 6-0, qua đó bước lên bục cao nhất với tấm Huy chương Vàng danh giá. Thành tích xuất sắc này đã giúp thầy trò HLV Mai Đức Chung nhận được số tiền thưởng lên tới gần 4 tỷ đồng.
12h15 hôm nay (13/8), đội tuyển bóng đá nữ xuất phát từ VFF lên đường sang Kuala Lumpur- Malaysia chính thức tham dự SEA Games 29.
Với 6 điểm sau 2 trận đấu, ĐT nữ Việt Nam đang bước vào chặng nước rút về đích và trận đấu với Thái Lan chiều mai (22/8) rất quan trọng, bởi nó quyết định đến tấm HCV toàn giải.
Chiều nay (22/8), đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam gặp nữ Thái Lan trong trận đấu vô cùng quan trọng với cả hai đội tại SEA Games 29.
22h30 đêm qua (25/8), chuyến bay của hãng hàng không quốc gia Việt Nam từ Kuala Lumpur - Malaysia hạ cánh xuống sân bay quốc tế Nội Bài, trên chuyến bay có một số đội tuyển quốc gia vừa hoàn thành nhiệm vụ tại SEA Games 29, trong số đó có đội tuyển bóng đá nữ Quốc gia.
Nhà tài trợ
® Ghi rõ nguồn vff.org.vn khi bạn phát hành lại thông tin từ từ
[website](http://vff.org.vn) này. [Liên hệ](http://vff.org.vn) với chúng tôi: Trưởng ban biên tập: Nguyễn Thu Hà. Phó ban biên tập: Hà Nhật Đoàn.
Các trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới, VFF không chịu trách nhiệm
[nội dung](http://vff.org.vn) các trang này.
Địa chỉ: Đường Lê Quang Đạo – Phường Phú Đô – Q. Nam Từ Liêm – TP. Hà Nội. Điện thoại: +84.4.22425998 Fax: +84.4.38233119.
© Bản quyền thuộc về Liên đoàn Bóng đá
[Việt Nam](http://www.haitetvn.com/) Số giấy phép: 184/GP-BC, cấp ngày: 06/10/2005
Coppyright@2005-2015 Liên Đoàn Bóng Đá Việt Nam
Phát triển bởi:

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) OpenSSL/1.0.2k-fips PHP/5.4.16

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


markdown:
Khám phá và trải nghiệm thú vị tại bãi biển Phú Quốc đẹp nhất – Biển Bãi Sao
Biển Bãi Sao là một trong những
* với những bãi biển trải dài nước trong xanh và cát trắng mịn lấp lánh như một tấm thảm nhung có khảm các viên ngọc trai long lanh.* [bãi biển Phú Quốc đẹp và độc đáo nhất](https://villadulich.com/2016/09/09/kham-pha-va-trai-nghiem-thu-vi-tai-bai-bien-phu-quoc-dep-nhat-bien-bai-sao/)
Bãi Sao là bãi biển thuộc thị trấn An Thới cách thị trấn trung tâm Phú Quốc khoảng 25km. Là một trong nhưng bãi biển đẹp nhất tại Phú Quốc với những bãi cát trắng dài phẳng lì hình lưới liềm được giới hạn bởi những mũi đá hùng vĩ nhô ra phía biển xanh. Điểm đặc biệt chỉ có ở Bãi Sao đó là màu cát biển nơi đây, không phải là màu trắng vàng như cát biển Nha Trang hay màu nâu của biển Vũng Tàu, mà cát biển nơi đây là một mùa trắng tinh, mịn như nhung lấp lánh.
*Bãi Sao bãi biển nguyên sơ đẹp nhất tại Phú Quốc*
Bãi Sao có vị trí địa hình rất đặc biệt, nằm trọn trong lòng 2 dãi núi thoải dài, mang đến không gian yên tĩnh, xanh tươi và trong lành. Cái tên bãi Sao có là do nơi đây có một vẻ đẹp huyền diệu, đẹp long lanh rực rỡ như những ánh sao. Theo câu chuyện tương truyền từ xa xưa, đó cứ đến thời điểm khi ánh hoàng hôn buông xuống bao trùm bãi biển, một bầu trời đen tối bao phù toàn bộ bờ cát trắng tinh sẽ có hàng chục ngàn con sao biển di chuyền từ ngoài biển vào bờ cát cũng như dưới nước.
*Nằm dài thư giãn trên bờ biển để lắng nghe bản nhạc nhẹ của đại dương*
Không giống như phần lớn các bãi biển tại Phú Quốc luôn có sóng to và ồn ào, bãi Sao nằm ẩn mình yên tĩnh và bình lặng riêng biệt nơi vị trí đắc địa khuất gió tây Nam, quanh năm biển êm dịu và nhẹ nhàng. Một không gian yên bình lãng mạn rất phù hợp là nơi hẹn hò của tình yêu, nơi nghỉ dưỡng tĩnh tâm. Biển nơi đây chỉ có những con sóng nhỏ ngày đêm lăn tăn gợi nhẹ rồi ùa vào bờ biển tạo thành bản nhạc êm dịu.
>>
[thiên thanh resort phú quốc](http://viettrip.vn/thien-thanh-resort-phu-quoc/phu-quoc.html) *Nước biển trong xanh, sạch sẽ*
Toàn bộ mặt biển bình lặng, khi nắng vàng chiếu xuống cát trắng lấp lánh như ngàn viên ngọc trai sáng. Bãi Sao thu hút du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ còn nguyên vẹn cả cảnh quan và cuộc sống, không có những hàng quán sang trọng, sầm uất mà trên bãi biển chỉ có bài chiếc ghế nằm dành cho khách nằm thư giãn ngắm biển, và hòa mình vào thiên nhiên.
*Dành trọn không gian thư giản cho tình yêu*
Khi đến thăm biển Bãi Sao của Phú Quốc du khách sẽ được đắm mình trong không khí trong lành, không gian yên bình của cảnh vật và thiên nhiên. Được thư giãn cả cơ thể, để quên đi những áp lực của cuộc sống, những căng thẳng của công việc, khi đi dạo trên bờ biển lắng nghe sóng vỗ và tiếng rì rào của thiên nhiên. Hãy thả lỏng cơ thể, trên các bãi cát dài để thực sự được hòa quẹn với thiên nhiên.
Đến Bãi Sao, du khách cũng sẽ được thưởng thức các món hải sản tươi ngon, được chế biến theo bí quyết riêng có của người dân địa phương nơi đây. Đừng quên một điểm đến tuyệt vời Bãi Sao khi lựa chọn Phú Quốc là điểm dừng chân cho kì nghỉ, tuần trăng mật, buổi hẹn hò của mình nhé.

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 3.dca _dca


markdown:
Đăng nhập / Đăng ký
ViOLET.VN
Bài giảng
Giáo án
Đề thi & Kiểm tra
Tư liệu
Soạn bài trực tuyến
Trắc nghiệm trực tuyến
E-Learning
Kỹ năng CNTT
Danh sách thư viện
Quảng cáo
Các ý kiến mới nhất
Lan không phải là học...
nhung khong co cau hoi trong SGK a ...
hay ...
Bạn đưa đáp án lên để tham khảo nhé ...
Bạn đưa đáp án lên mhé để tham khảo...
Khi đưa đề thi lên ban đưa cả đáp án...
...
Giải: Thời gian xe máy đi trước ô tô là:...
ok ...
active win 10 Tham khao nhe cac ban...
Giải Thời gian xe máy đi trước ô tô là:...
phân tích bài thơ vội vàng phân tích bài thơ...
hay ...
rất hay, rất đầy đủ ...
Các ý kiến của tôi
Thống kê
92840680
truy cập (
chi tiết
)
106723
trong hôm nay
547534502
lượt xem
345995
trong hôm nay
12119760
thành viên
Thành viên trực tuyến
10823 khách và 3374 thành viên
Phạm Hồng Thái
Huỳnh Thị Hồng Vân
Trần Thanh Hương
Vũ Văn Chính
đặng thanh
phan thị quyên
Đao Tiền Bối
trương thị thùy linh
phan thị huệ
ngô thị hương
trương thị hồng nhung
phan mai
Nguyễn Vỹ Nguyên
Startorry Phạm
Phạm Minh Phương
Nguyễn Văn Phương
Diệp Thông Hiệp
Nam Cường
Lê Quý Đôn
Trần Trọng Tháp
Đăng nhập
Tên truy nhập
Mật khẩu
Ghi nhớ

Quên mật khẩu
ĐK thành viên
Tìm kiếm Google
Quảng cáo
Tin tức thư viện
Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word
Kính chào các thầy, cô. Khi cài đặt phần mềm , trên PowerPoint và Word sẽ mặc định xuất hiện menu Bộ công cụ Violet để thầy, cô có thể sử dụng các tính năng đặc biệt của phần mềm ngay trên PowerPoint và Word. Tuy nhiên sau khi cài đặt phần mềm , với nhiều máy tính sẽ...
Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn
ViOLET 1.9 Chào mừng năm học mới 2017-2018
Xem tiếp
Tin tức cộng đồng
Bộ GD-ĐT không còn cấm các trường THCS thi tuyển lớp 6
Các trường THCS có thể tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực để tuyển sinh lớp 6 nếu có số học sinh đăng ký vào học lớp 6 nhiều hơn so với chỉ tiêu tuyển sinh Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế tuyển...
Cô giáo ‘giỏi nhất thế giới' nhận giải thưởng hơn 20 tỷ
Lịch thi THPT Quốc gia năm 2018
Xem tiếp
Hướng dẫn Sử dụng thư viện
Đăng ký Thành viên trên Thư viện ViOLET
Giống như ở một Câu lạc bộ, để có quyền phát biểu hoặc hưởng những quyền lợi riêng, bạn phải Đăng ký làm thành viên của CLB. Trong website Thư viện cũng vậy, bạn phải là Thành viên thì mới có thể tải các tài nguyên về, đưa các tài nguyên lên, hoặc đóng góp...
Kích hoạt tài khoản (Xác nhận thông tin liên hệ) trên violet.vn
Lấy lại Mật khẩu trên violet.vn
Tạo website Thư viện Giáo dục trên violet.vn
Xác thực Thông tin thành viên trên violet.vn
Hỗ trợ trực tuyến trên violet.vn bằng Phần mềm điều khiển máy tính từ xa TeamViewer
Tải tài liệu trên Thư viện violet.vn về máy tính cá nhân
Gửi Ý kiến trên Thư viện violet.vn
Đưa Bài viết lên trang riêng trên violet.vn
Đưa tài liệu lên Thư viện violet.vn
Xem tiếp
Hỗ trợ kĩ thuật
(04) 62 930 536
0919 1248 99
hotro@violet.vn
Hỗ trợ từ xa qua TeamViewer
Liên hệ quảng cáo
(04) 66 745 632
0166 286 0000
contact@bachkim.vn
Tất cả
Tháng này
Tuần này
Bảng điểm của thành viên
nguyễn thị ngọc
©2008-2017 Thư viện trực tuyến ViOLET
Đơn vị chủ quản: Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - ĐT: 04.66745632
Giấy phép mạng xã hội số 16/GXN-TTĐT cấp ngày 13 tháng 2 năm 2012
## Các ý kiến mới nhất
Các ý kiến của tôi

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


markdown:
Sputnik Việt Nam
Toàn bộ bài xuất bản
Đăng nhập
Đăng ký
Đăng xuất
20:16
20 Tháng Ba 2018
Trang chủ
Thế giới
Việt Nam
Hợp tác Nga-Việt
Chính trị
Kinh doanh
Xã hội
Vũ khí
Quan điểm-Ý kiến
Đa phương tiện
Bầu cử Nga 2018
Nga
Hoa Kỳ
Châu Âu
Châu Á
Cận Đông
Khoa học
Sức khoẻ
Văn hóa
Thể thao
Đời sống
Ảnh
Đồ họa thông tin
Biếm họa
Hà Nội
+
16°C
Matxcơva
+
5°C
Tìm kiếm
Mới-Nóng:
Xả súng trong trường học ở Mỹ
Liên hoan Boogel Woogel
1
Results
Mới nhất
Phổ biến
Thảo luận
11:53 10.04.2016
Ảnh
8
Kỷ lục Guinness: di chuyển trên sườn núi bằng thanh trượt tuyết và áo tắm
Từ ngày 08 đến ngày 10 tháng Tư tại Sochi diễn ra Liên hoan Boogel Woogel.
Tin tức mới
Mới nhất
Tin tức phổ biến nhất
19:49
Xả súng trong trường học ở Mỹ
19:43
Chủ tịch nước Trần Đại Quang gửi thư chúc mừng Vladimir Putin
19:36
Tàu ngầm yên tĩnh nhất thế giới "Novorossiysk"
19:30
Các nhà ngoại giao Nga bị trục xuất rời khỏi Đại sứ quán ở London
19:17
Tham vọng đầu tư vào ngành ngân hàng của ông Đinh La Thăng
Toàn bộ tin tức
Việt Nam: Đây là lý do vì sao chim lợn kêu báo hiệu cái chết
Cho chó săn và lợn rừng “tử chiến”: Thú chơi man rợ của Việt Nam?
"Việt Nam chỉ là "hạ quốc": Học giả Trung Quốc bình luận chiến lược của Hà Nội ở Biển Đông
Thanh Hóa chính thức lên tiếng về thông tin lãnh đạo tỉnh có 'bồ nhí'
Vượt cả Trung Quốc, Việt Nam là khách hàng lớn nhất của vũ khí Belarus
Toàn bộ tin tức
Tin hay đừng bỏ lỡ
Đa phương tiện
Ảnh
Biếm họa
Đồ họa thông tin
Tàu ngầm yên tĩnh nhất thế giới "Novorossiysk"
Nóng lòng mong gặp…
Tàu sân bay: sức mạnh tấn công của Hạm đội các cường quốc
Đăng ký
E-mail:
Tên hiển thị
Mật khẩu
Nhắc lại mật khẩu
Nhập mã hiệu với hình vẽ
Đăng nhập
Chính sách quyền riêng tư
Nhấn vào nút "Đăng ký" khẳng định Bạn đồng ý cho xử lý dữ liệu cá nhân và chấp nhận Chính sách riêng tư.
Đăng ký
* Những mục này nhất định phải điền đầy đủ
Để tiếp tục xin vui lòng xác nhận e-mail của bạn.Hướng dẫn xác nhận đã được gửi đến
Được
Khôi phục mật khẩu
Địa chỉ e-mail:
Nhập mã hiệu với hình vẽ
Khôi phục
Đăng nhập
Chính sách quyền riêng tư
Thành công! Hướng dẫn khôi phục mật khẩu của bạn đã được gửi trong e-mail
Được
Đăng ký
Bạn có tài khoản trên vn.sputniknews.com chưa?
Có
Không
Đăng ký
Xin chào!
E-mail
Mật khẩu
Ghi nhớ tôi
Nhập
Tôi không có tài khoản trên vn.sputniknews.com
Đăng ký
Quên mật khẩu?
Chính sách quyền riêng tư
Được
Đăng ký
Xin chào!
E-mail
Tên hiển thị
Tiếp theo
Đăng nhập
Tôi có tài khoản trên vn.sputniknews.com
Được
Xóa tài khoản
Bạn chắc chắn muốn xóa tài khoản của bạn trên vn.sputniknews.com?
Có
Không
Tài khoản của bạn đã bị xóa! Bạn có thể khôi phục lại tài khoản của bạn trong vòng 30 ngày bằng cách làm theo các liên kết được gửi đến địa chỉ e-mail mà bạn đã nhập lúc đăng ký.
Đóng
Tiêu chuẩn cộng đồng
Việc đăng ký và cấp phép cho Người sử dụng trên các trang web của Sputnik với tài khoản người sử dụng hoặc tài khoản trên mạng xã hội đồng nghĩa với việc chấp nhận các quy tắc.
Người sử dụng có nghĩa vụ không vi phạm luật pháp quốc gia và quốc tế. Người sử dụng có trách nhiệm lịch sự với những người khác tham gia thảo luận, độc giả và các cá nhân được nhắc đến trong các bài viết.
Quản trị trang có quyền xóa các bình luận bằng ngôn ngữ khác với ngôn ngữ chứa nội dung chính của bài viết.
Bình luận do Người sử dụng đăng lên tất cả các trang web sputniknews.com bằng các ngôn ngữ khác nhau đều qua biên tập.
Bình luận của Người sử dụng sẽ bị xóa nếu:
Không tương ứng với chủ đề bài viết được bình luận;
Kích động thù địch và phân biệt chủng tộc, dân tộc, giới tính, tôn giáo, phân biệt đối xử xã hội, vi phạm các quyền của người thiểu số;
Vi phạm quyền của trẻ vị thành niên, khiến họ tổn hại dưới mọi hình thức, bao gồm cả về mặt tinh thần;
Chứa đựng những ý tưởng mang tính cực đoan và khủng bố, kêu gọi mọi hoạt động bất hợp pháp khác;
Chứa đựng những lời lăng mạ, đe dọa Người sử dụng khác, các cá nhân hoặc tổ chức cụ thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, phá hoại uy tín của họ;
Chứa đựng những lời lăng mạ hoặc tin nhắn bày tỏ sự thiếu tôn trọng đối với Sputnik;
Vi phạm quyền riêng tư, phổ biến dữ liệu cá nhân, tiết lộ bí mật thư tín của bên thứ ba mà không có sự đồng ý của họ;
Chứa đựng mô tả hoặc đường dẫn về cảnh bạo lực, tàn ác với động vật;
Chứa đựng thông tin về các biện pháp tự tử, xúi giục tự tử;
Theo đuổi các mục tiêu thương mại, chứa quảng cáo không phù hợp, quảng cáo chính trị bất hợp pháp hoặc nối kết đến các nguồn tài nguyên trực tuyến khác có chứa thông tin đó;
Quảng bá sản phẩm hoặc dịch vụ của bên thứ ba mà không có sự cho phép thích hợp;
Chứa đựng ngôn ngữ gây khó chịu hoặc thô tục và các phiên bản của nó, cũng như gợi ý về việc sử dụng các hạng mục từ vựng thuộc dạng này;
Chứa thư rác quảng cáo spam, dịch vụ gửi thư hàng loạt và các nguồn lực cho việc kiếm tiền trên mạng Internet;
Thúc đẩy sử dụng các loại thuốc gây nghiện, cung cấp thông tin về sản xuất và sử dụng các loại thuốc đó;
Liên kết với các virus và phần mềm độc hại;
Là thành phần của hành động, dẫn đến khối lượng lớn các bình luận giống nhau hoặc nội dung tương tự ("flashmob");
Tác giả lạm dụng viết số lượng lớn các tin ngắn ít nội dung hoặc ý nghĩa của văn bản rất khó hoặc không thể nắm bắt ("flood");
Tác giả vi phạm nghi thức, thể hiện hành vi có tính hung hăng, làm nhục và lăng mạ (""trolling"");
Tác giả thiếu tôn trọng ngôn ngữ, ví dụ, văn bản được viết hoàn toàn bằng chữ in hoa hoặc không chấm câu.
Quản trị trang có quyền chặn truy cập mà không cần thông báo trước hoặc xóa các tài khoản trong trường hợp Người sử dụng vi phạm các quy định về bình luận hay bị Người sử dụng khác phát hiện đã vi phạm.
Người sử dụng có thể khôi phục quyền truy cập tài khoản/mở khóa truy cập bằng cách viết thư theo địa chỉ e-mail:
moderator.vn@sputniknews.com
Bức thư phải bao gồm:
Chủ đề - Khôi phục hồi tài khoản/mở khóa truy cập
Tài khoản người sử dụng
Giải thích hành động vi phạm các quy tắc khiến cho tài khoản bị khóa.
Nếu nhóm phụ trách xét thấy có thể khôi phục lại quyền truy cập /mở khóa tài khoản, điều đó sẽ được thực hiện.
Trong trường hợp lặp lại vi phạm các quy tắc và bị tái khóa, quyền truy cập của Người sử dụng sẽ không thể được phục hồi, trong trường hợp này tài khoản sẽ bị khóa vĩnh viễn.
Để liên hệ với nhóm phụ trách, hãy sử dụng địa chỉ e-mail
moderator.vn@sputniknews.com
Đăng nhập
E-mail
Mật khẩu
Ghi nhớ tôi
Nhập
Đăng ký
Quên mật khẩu?
Chính sách quyền riêng tư
Cách khác để đăng nhập:
Được
Người sử dụng có nghĩa vụ không vi phạm luật pháp quốc gia và quốc tế. Người sử dụng có trách nhiệm lịch sự với những người khác tham gia thảo luận, độc giả và các cá nhân được nhắc đến trong các bài viết.
Quản trị trang có quyền xóa các bình luận bằng ngôn ngữ khác với ngôn ngữ chứa nội dung chính của bài viết.
Bình luận do Người sử dụng đăng lên tất cả các trang web sputniknews.com bằng các ngôn ngữ khác nhau đều qua biên tập.
Bình luận của Người sử dụng sẽ bị xóa nếu:
Người sử dụng có thể khôi phục quyền truy cập tài khoản/mở khóa truy cập bằng cách viết thư theo địa chỉ e-mail: moderator.vn@sputniknews.com
Bức thư phải bao gồm:
Trong trường hợp lặp lại vi phạm các quy tắc và bị tái khóa, quyền truy cập của Người sử dụng sẽ không thể được phục hồi, trong trường hợp này tài khoản sẽ bị khóa vĩnh viễn.
Để liên hệ với nhóm phụ trách, hãy sử dụng địa chỉ e-mail moderator.vn@sputniknews.com

Cache-Control: public


markdown:
Những cái nắng gay gắt giữa trưa, cùng những phiền não mệt mỏi, đã đến lúc bạn nên buông xuống, cùng tôi nghe tác phẩm
[Truyện Cổ Phật Giáo](https://vnco.net/mp3-thuyet-phap/triet-ly-nha-phat) nói về tịnh độ Niệm Phật này. Rất hay chúc tất cả mọi người nghe pháp được an lạc. [Trang chủ](https://vnco.net/) [MP3 Thuyết Pháp](https://vnco.net/mp3-thuyet-phap)Truyện cổ Phật giáo rất hay
# Truyện cổ Phật giáo rất hayBấm SUBSCRIBE ngay để chia sẻ video này trên youtube:
Những cái nắng gay gắt giữa trưa, cùng những phiền não mệt mỏi, đã đến lúc bạn nên buông xuống, cùng tôi nghe tác phẩm

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes


markdown:
VNDzo.com - Sách Gì Cũng Có
Xin chào! Tên tôi là Trí, tôi làm nghề lập trình viên thiết kế website đã được 8 năm. Trong khi đang cố gắng tìm hiểu về website thì tôi nãy ra ý định tạo ra website VNDzo này. Mong muốn của tôi là giúp các bạn hiểu rỏ thêm về ý nghĩa của các từ trên internet.
Web: vndzo.com
Địa chỉ : 231-233 Lê Thánh Tôn, Bến Thành, Quận 1, Hồ Chí Minh
Điện thoại : 08.6673.4121- Hotline : 0972.111.242
Email : vndzo.com@gmail.com

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) OpenSSL/1.0.1e-fips PHP/5.4.16

Set-Cookie: lang=en; expires=Thu, 19-Apr-2018 13:53:12 GMT; path=/


markdown:
|
|![]()
|
|
Đức vẫn cấp visa bình thường cho người Việt Nam. Ảnh minh họa:
Thông cáo của Đại sứ quán Đức tại Hà Nội chiều nay được đưa ra sau khi có thông tin lan tràn trên mạng xã hội rằng Đức ngừng cấp thị thực cho các đoàn doanh nghiệp, các đoàn chính phủ và sinh viên Việt Nam.
"Các cơ quan đại diện ngoại giao của Đức tại Việt Nam khẳng định các thông tin này hoàn toàn không đúng với sự thật", thông cáo nêu rõ.
Đại sứ quán Đức lý giải hiện nhu cầu đăng ký lịch hẹn cao nên thời gian chờ đợi đối với các mục đích nộp hồ sơ có thể kéo dài hàng tuần, khuyến cáo những người có nhu cầu xin visa cần lên kế hoạch sớm, đặt lịch hẹn thông qua Đại sứ quán Đức hoặc Tổng lãnh sự quán Đức tại TP HCM.
Các thông tin liên quan đến thủ tục cấp thị thực tại các cơ quan đại diện ngoại giao của Đức tại Việt Nam có thể truy cập trên trang
*www.vietnam.diplo.de.* **Khánh Lynh**

Cache-Control: max-age=120, stale-while-revalidate=6, stale-if-error=864000, private

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Tue, 27-Mar-2018 13:32:49 GMT; path=/; domain=vnexpress.net


markdown:
Để tìm hiểu thêm về xe này, hãy đến trang
[Thư viện Tăng](/vi/tankopedia/6673-G20_Marder_II/)
Giờ địa phương của bạn: (UTC )
Xếp hạng được điều chỉnh một lần mỗi ngày
Xếp hạng cho khoảng thời gian đã chọn đã được niêm cất
Để xem thành tích của bạn, hãy
[đăng nhập](/auth/oid/new/?next=/vi/ratings/vehicles/G20_Marder_II/)
Không có xếp hạng khả dụng cho xe này trong khoảng thời gian đã chọn
Kết quả xếp hạng của bạn được hiển thị cho tất cả người chơi, bạn bè và thành viên Clan. Bạn đã ẩn chỉ số của mình khỏi những người chơi khác.
Yêu cầu ẩn kết quả của bạn trên bảng xếp hạng đã được gửi đi và sẽ được xử lý trong phiên điều chỉnh tiếp theo. Yêu cầu của bạn đã được gửi đi và sẽ được xử lý trong phiên điều chỉnh tiếp theo. Kết quả xếp hạng của bạn giờ đã được hiển thị cho những người chơi khác.

P3P: CP="ALL ADM DEV PSAi COM OUR OTRo STP IND ONL"

Content-Security-Policy-Report-Only: default-src 'self' s1.adform.net *.cedexis.fastlylb.net *.criteo.com stats.g.doubleclick.net www.facebook.com m.facebook.com player.twitch.tv embedr.flickr.com dl.metabar.ru *.hypercomments.com https://fonts.gstatic.com https://cdn-cm.gcdn.co https://cm-ru.wargaming.net *.fbcdn.net; script-src 'self' 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' https://*.wargaming.net http://*.wargaming.net cdn-cm.gcdn.co ru-wotp.wgcdn.co www.googletagmanager.com www.google-analytics.com www.googleadservices.com googleads.g.doubleclick.net connect.facebook.net *.cloudfront.net bat.bing.com https://*.yandex.ru https://*.yandex.net https://*.yandex.ua https://*.yandex.by https://*.yandex.kz https://*.yandex.com.tr http://*.yandex.ru http://*.yandex.net http://*.yandex.ua http://*.yandex.by http://*.yandex.kz https://partner.worldoftanks.com http://*.yandex.com.tr; style-src 'self' 'unsafe-inline' cdn-cm.gcdn.co ru-wotp.wgcdn.co https://fonts.googleapis.com; img-src 'self' data: *; connect-src 'self' https://*.yandex.ru https://*.yandex.net https://*.yandex.ua https://*.yandex.by https://*.yandex.kz https://*.yandex.com.tr http://*.yandex.ru http://*.yandex.net http://*.yandex.ua http://*.yandex.by http://*.yandex.kz http://*.yandex.com.tr; report-uri https://cspreport.wargaming.net/cspreport


markdown:
![tuong ](https://www.baocalitoday.com/wp-content/uploads/2018/01/tuong.png)
![tuong ](https://www.baocalitoday.com/wp-content/uploads/2018/01/tuong.png)
Thiền Lâm
Vietnam – Cali Today news – Chỉ hai tuần sau khi xảy ra vụ đào thoát của “Thượng tá tình báo công an Phan Văn Anh Vũ”, ngành công an lại phát lộ những dấu hiệu của một scandal khác.
Ngày 12/1/2018, Facebook Lê Nguyễn Hương Trà phát tin:
“Vào cuối tháng 8.2017, hai cổng game cờ bạc Rikvip và Tip.Club đã phải tạm ngừng hoạt động vô thời hạn; các ứng dụng trên App store, Androi và Window phone cũng bị gỡ bỏ.
Kéo theo là hàng loạt các đại lý cấp 1 bị bắt, cùng đại gia game bài là Dương, con rể 2 của cựu UVBCT Phạm Quang Nghị. Mở rộng điều tra, rất nhiều tướng tá ngành Công an dính vô vụ này. Gần tháng trước, trung tướng Phan Văn Vĩnh bị khám xét văn phòng, mở đầu cho nhiều lùm xùm rằng ngành công an sẽ trảm ít nhất 5 tướng của hai vụ, trong đó có Rikvip và Tip.Club
Trung tướng Phan Văn Vĩnh nguyên là Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát (Tổng cục II); từng ghi dấu ấn sự nghiệp với vụ án Lê Văn Luyện và vụ bắt giữ bầu Kiên; tướng Vĩnh đã bị bắt vào chiều 11.1. Liên quan vụ này còn có tướng Nguyễn Thanh Hóa, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (C50).
– Doanh thu của hai sới bạc online tiền ảo đổi tiền thật trên, được biết ước tính khoảng 8.000 tỉ/tháng”.
Được biết, ông Phan Văn Vĩnh thôi giữ chức Tổng cục trưởng từ tháng 4-2017 để nghỉ chế độ.
![ ](https://www.baocalitoday.com/wp-content/uploads/2018/01/tuong.png)
Ảnh: Tổng cục Cảnh sát
Cùng ngày 12/1/2018, Thiếu tướng Lương Tam Quang- Chánh Văn phòng Bộ Công an – thông tin cho báo Pháp Luật TP.HCM: “Hiện chưa có thông tin gì về việc khởi tố này. Đây là thông tin không có căn cứ, cơ sở gì”.
Tuy những thông tin trên Facebook Lê Nguyễn Hương Trà là chưa thể kiểm chứng về mức độ chính xác, nhưng hiện tượng lạ lùng là trong khi Bộ Công an có phản ứng rất nhanh như thể “phản bác luận điệu sai trái và xuyên tạc” của facebook này, nhân vật Phan Văn Vĩnh vẫn bặt tăm.
Vì sao chỉ cần một động tác đơn giản là đưa Trung tướng Phan Văn Vĩnh ra xuất hiện trước công luận, kèm theo phát ngôn, hình ảnh và video là có thể xóa tan được mối nghi ngờ về việc ông Vĩnh bị bắt, thì Bộ Công an lại không làm thế mà chỉ đưa người phát ngôn của bộ này ra “thanh minh”?
Hơn nữa, cách nói của Thiếu tướng Lương Tam Quang có thể được hiểu là “chưa có thông tin về khởi tố” chứ không khẳng định “sẽ không khởi tố” đối với Trung tướng Phan Văn Vĩnh.
Một hiện tượng rất đáng chú ý và mổ xẻ là ngay trước vụ việc Trung tướng Phan Văn Vĩnh, Thiếu tướng Lương Tam Quang – Chánh Văn phòng Bộ Công an đã bị “hố” nặng vụ Phan Văn Anh Vũ.
Vào ngày 31/12/2017, mạng xã hội bất chợt dậy sóng bởi thông tin Phan Văn Anh Vũ bị cơ quan cửa khẩu Singapore tạm giữ tại cửa khẩu Singapore – Malaysia. Sau đó, báo Straits Times của Singapore cũng đăng tin một nhân vật có tên ‘Phan Van Anh Vu’ bị chặn lại tại cửa khẩu Tuas của Singapore ngày 28/12.
Đến ngày 2/1/2018, website của Cơ quan Xuất nhập cảnh Singapore (ICA) có tên miền www.ica.gov.sg đã đăng tải thông tin, Cơ quan Xuất nhập cảnh Singapore (ICA) xác nhận đã tạm giữ người có tên ‘Phan Van Anh Vu’ từ ngày 28/12 vì “vi phạm quy định Luật Xuất nhập cảnh”. Khi dó, câu chuyện về Phan Văn Anh Vũ bị bắt ở Singapore đã rất rõ.
Nhưng vào buổi sáng 3/1/2018, Thiếu tướng Lương Tam Quang – Chánh Văn phòng Bộ Công an lại cho báo chí nhà nước hay là vẫn chưa nhận được thông tin ông Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ “nhôm”) đang bị tạm giữ tại Singapore.
Chỉ một ngày sau – ngày 4/1/2018, chính các nhân viên công an của Bộ Công an đã “dẫn độ” Phan Văn Anh Vũ từ Singapore về sân bay Nội Bài của Việt Nam.
Một “hố” khác của Bộ Công an là vụ Trịnh Xuân Thanh: vào cuối tháng 7/2017, ít giờ đồng hồ sau khi nhà báo Huy Đức bất thần đưa tin trên facebook của ông “Trịnh Xuân Thanh về mà báo chí im ắng nhỉ!”, Bộ trưởng công an Tô Lâm lại nói như phân bua với báo chí nhà nước: “Đến giờ tôi vẫn chưa có thông tin gì” trước câu hỏi về những thông tin cho là cơ quan điều tra đã di lí Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam rồi của phóng viên Pháp Luật TP.HCM. Để chỉ một ngày sau – ngày 31 tháng Bảy năm 2017 – Trịnh Xuân Thanh dường như đã được đặc cách “đầu thú tại trực ban Bộ Công an”.
Năm 2017 và sang đầu năm 2018 đã xảy ra hiện tượng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” trong Bộ Công an Việt Nam, tối thiểu trên phương diện phát ngôn.
Chưa kể dư luận ngày càng lùm xùm về “thực tế có hai bộ công an”…
Cứ theo cách phát ngôn từ Bộ trưởng công an Tô Lâm đến Chánh Văn phòng Bộ Công an, không thể trách dư luận xã hội suy luận theo cách “cứ Bộ Công an nói Có thì cần hiểu là Không, và ngược lại”.
Vào lần này, chỉ quan sát trên mạng xã hội cũng có thể dễ dàng nhận ra phần lớn ý kiến thể hiện mối tin cậy vào thông tin của Facebook Lê Nguyễn Hương Trà mà chẳng mấy tin tưởng vào lời giải thích của Thiếu tướng Lương Tam Quang.
Để nếu trong một thời gian ngắn nhất mà Bộ Công an không thể đưa hoặc “vận động” Trung tướng Phan Văn Vĩnh ra “trình diện” trước công chúng, người ta sẽ chắc chắn rằng ông Vĩnh bị bắt thật và vụ bắt bớ này có thể mở màn cho một loạt biến động lớn trong Bộ Công an chính vào năm 2108 này.


markdown: Đăng tin

X-Cache: ZIP

Server: Chotot

Vary: User-Agent

render: client

X-Powered-By: Chotot


markdown:
**Impressum** **CR**VISION
Christian Rotzler
Körnerstrasse 14
79539 Lörrach
Germany
Telefon 07621 424 96 16
Fax 07621 424 96 15
USt-IdNr. DE 162309476
**Urheber- und Leistungsrechte**
Die auf dieser Webseite veröffentlichten Inhalte unterliegen dem deutschen Urheber- und Leistungsschutzrecht. Jede vom deutschen Urheber- und Leistungsschutzrecht nicht zugelassene Verwertung bedarf der vorherigen schriftlichen Zustimmung von CR-VISION oder jeweiligen Rechteinhabers. Dies gilt insbesondere für Vervielfältigung, Bearbeitung, Übersetzung, Einspeicherung, Verarbeitung bzw. Wiedergabe einzelner Inhalte oder kompletter Seiten ist nicht gestattet und strafbar. Lediglich die Herstellung von Kopien und Downloads für den persönlichen, privaten und nicht kommerziellen Gebrauch ist erlaubt.

Cache-Control: must-revalidate, proxy-revalidate, private, no-cache, max-age=0


markdown:
|
|
![]()
作・絵： さとう めぐみ 出版社：
![]()
かわいいだけじゃない!? やくみレンジャーが大活躍！
|
|
## 「
|
|![]()
「イデーを愛することができるか」「イデーに意味はない」、、、
まるで一人ディスカッションのよう。
恋愛や、親子の情愛よりもっと広い意味の「愛」を哲学しています。
哲学は、考えるほど正解がわからなくなります。だから、永遠のテーマなんだなと思いました。
全身タイツの立体キャラがかわいいです。ポーズが絶妙で、動き出しそう。カラフルながら、シックな色使いもフランスぽくて、おしゃれだなと思いました。
掲載日：2012/05/15
好きや嫌いの世界ではなく。
あっさりした関係ではなく、異性に対して心悩ませる時はやってきます。
そんなとき、人は悩み、苦しみ、自問自答します。
そして、異性への思いを深めていくのです。
青臭くて甘酸っぱい思い出の世界。
それでも、当人は真剣なのです。
人形劇のような絵がとてもハイグレード。
初めての心の戸惑いを、とてもシンフォニックに描いています。
アニメーションにしたらキャラクターの心臓音まで聞こえてきそうな絵本です。
掲載日：2012/05/13
「はじめての哲学」シリーズ。
愛すること、ある意味、興味深く考えられるテーマだと思います。
いろいろな愛が登場します。
友だち、兄弟、両親、カップルなど、そのシチュエーションで愛を考察します。
いづれも、相対する考え方が提示され、答えはありません。
つまり、自分で考えることが必要になるのですね。
そう、これこそが哲学。
ほら、添えられたキュートな人形写真が、インスピレーションをくれるでしょう？
大人向けでしょうが、思春期の子どもたちにも、考えるきっかけとして読んでほしいですね。
掲載日：2016/03/01
大人にもすすめられる絵本を探していて、哲学の絵本があることを知りました。まず、アニメのような写真のような人形が、どこか見慣れないようでいて、どこか懐かしいようでもある。まさにいろいろな提案をする本文のようでもあります。短い文を読みながら、気がついたら色々考えはじめていました。まさに哲学ですね。
掲載日：2015/03/17
深く難しい絵本ですが，読む価値はあります。
私はどういう考えだろうかと自問自答しながら読みました。
他の考えにもなるほど！と思ったり，自分は違うけどそう考える人もいるだろうなと客観的に考えてみたり。
自分の気持ちを見つめるよい機会にもなる絵本だと思います。
哲学って難しいけど面白いと思わせてくれる絵本でした。
そして，それ以上に，人間って難しすぎる！と思ってしまいました（笑）。
掲載日：2014/09/11
絵本でも問いかけられますがいろいろと考えさせられる内容でした。
どちらの意見もたしかに、と頷くところがあります。
普段、哲学の本は滅多に読まないので新鮮でした。
子どもに読ませてみるとどんな反応なのか楽しみです。ある程度大きくならないと難しいでしょうが。
掲載日：2014/02/03
「はじめての哲学」シリーズの中では
一番身近で、一番考えやすいテーマだと思いました。
共感出来るものから出来ないものまで、
様々な考え方が書かれています。
どの考え方も合っているようで間違っているようで、
哲学に答えはないのだなと思いました。
掲載日：2014/01/29
「愛すること」のテーマだから、きっと理解できて共感することも多いだろうなあって思ったのですが、結構考えさせられたことがありました。人形のキャラクターも重要な意味がある気になってきました。カラフルな洋服を着たお人形があるようにいろいろな考えがあるなあって思いました。「愛するということは、見返りを期待せずに自分の愛を与えることだ」の後の言葉、「与えることが幸せだからです」に、同感しました。結構相手の迷惑を考えていないかなあって、子離れしてないかなあって考えてしまいました。
掲載日：2013/04/01
難しく感じる“哲学”が可愛らしいキャラの人形劇風の絵？で繰り広げられていくのでとても親しみやすいです。
実際、自分向けに読んだのですがおもしろくて8歳の息子に「どっちの意見？」と読みきかせてみました。もちろん言葉を入れ替えて理解しやすくしました。世の中にはいろいろな人がいていろいろな考え方があるんだよ、という話ができました。
いろいろと質問が投げかけられるのですが、さまざまな愛し方を、二通りの、正反対の視点から提示されています。
私はどっちの意見だろうと考えてみるいい機会になりました。
答えはなく、いろいろな考えが存在している、私はこうだけれど、こういう考えもあるんだと視野を広げてくれます。
いろんな意見についつい一人で頷いたり、感心してしまいました。
文字一文字読んだ後に、止まって絵もゆっくり味わいたい絵本です。
ユニークな人形達が文の意味をよく表現してくれていると思います。
掲載日：2012/12/28
絵本ナビのメルマガにピックアップされていて、気になり読ませていただきました。
家族、恋人、友達。
さまざまな愛し方を、相対する視点から提示しています。
自分はどうだろう？
と考えてみると、どちらかに当てはまることもあれば、双方に当てはまる部分もあったり・・・
読んでみて初めて「あぁ、自分はこういう考え方を持っていたんだ」と思うところもありました。
正直今まで哲学という分野はあまり興味がなくて触れてこなかった部分だったのですが、楽しんで読むことが出来ました。
掲載日：2012/06/12
※参考になりましたボタンのご利用にはメンバー登録が必要です。
|
|
## この作品にレビューを投稿された方は、こんな作品にも投稿しています
|
|
|
|
## 絵本の人気検索キーワード
|
|
|
|
## 絵本の評価（4.43）
## 何歳のお子さんに読んだ？

Cache-Control: private

Content-Type: text/html