text:
Xã hội mở và Những kẻ thù của nó (Tập 1- Plato)
Tải file:(Download .PDF file, 3.10 Mbytes)
Lời giới thiệu
Bạn đọc cầm trên tay cuốn thứ mười* của tủ sách SOS2, tập I của cuốn Xã hội Mở và những Kẻ thù của nó của Karl Popper.
Có thể nói cuốn sách này là minh hoạ về ảnh hưởng dai dẳng và nguy hại của các tư tưởng lịch sử chủ nghĩa được phân tích kĩ [về lí thuyết] trong Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa lịch sử của ông bằng các sự kiện và tư liệu lịch sử từ Plato đến Hegel và Marx. Cuốn sách này cũng có xuất xứ từ các năm 1930 và lần đầu tiên được xuất bản vào năm 1943. Tập I này bàn về triết học cổ Hy Lạp và chủ yếu về Plato.
Cuốn sách đã có tiếng vang lớn, và gây ra sự phẫn nộ dữ dội từ phía các nhà Platonist. Tôi nghĩ nó cũng sẽ gây tranh luận trong giới học giả Việt Nam nữa, nhưng có lẽ Tập I không nhiều như Tập II, tập bàn đến Hegel và Marx, các tác giả được nhiều học giả Việt Nam biết đến.
Khi dịch xong phần văn bản và một phần chú thích của tập I, tôi được anh Nguyễn Đức Mậu ở Viện Văn học cho biết cuốn sách này và cuốn Logic of Scientific Discovery đã được dịch ra tiếng Việt, và anh đã vui lòng cho tôi một bản sao.
Nhìn bề ngoài có thể thấy sách đã được dịch từ lâu, không rõ ai dịch hay cơ quan nào tổ chức dịch. Theo anh Mậu có lẽ nhóm nghiên cứu của Nguyễn Hồng Phong đã dịch. Tuy vậy
không thấy có bản dịch của Tập I. Sau khi dịch hai chương đầu của tập II (từ bản tiếng Anh) và so với bản dịch đó (chắc từ bản tiếng Pháp) tôi đã quyết định tự mình dịch nốt cả tập II. Ít nhất nó cũng mang lại thêm một sự lựa chọn khác cho bạn đọc. Và đánh giá cuối cùng là của bạn đọc.
Plato là triết gia vĩ đại nhất trong các triết gia từ trước đến nay, như chính Popper thừa nhận. Song chính vì ảnh hưởng to lớn của ông đến sự phát triển của nhân loại nên càng quan trọng hơn đi chỉ ra các ảnh hưởng xấu của ông, một công việc khó khăn và thường được coi là “phạm thượng” mà Popper đã dũng cảm đảm đương.
Cuốn sách không dễ đọc. Soros cũng thấy văn Popper lủng củng với các “chủ nghĩa” và “thuyết” [Soros, Xã hội Mở p. 122]. Người dịch đã cố hết sức để làm cho bản dịch được chính xác và dễ đọc hơn, song do hiểu biết có hạn nên khó thể tránh khỏi sai sót. Phần chỉ mục nội dung, ở mỗi mục chính, có kèm theo thuật ngữ tiếng Anh để bạn đọc tiện tham khảo.
Tên các tác phẩm mà tôi không chắc đã được dịch ra tiếng Việt được để nguyên như nguyên bản để bạn đọc tiện tham khảo. Tên người cũng được để nguyên, không phiên âm, riêng Plato cũng được nhiều người gọi là Platon, theo cách dùng trong tiếng Pháp, bản dịch này dùng Plato như trong tiếng Anh. Một số tính từ được tạo ra từ các tên riêng như Marx – Marxian, Pythagoras –Pythagorean, Athens –Athenian, Socrates-Socratic, Plato-Platonic, v.v. được để nguyên như trong tiếng Anh. Bạn đọc lưu ý để phân biệt tên người riêng như Gorgias với Gorgias là một tác phẩm đối thoại của Plato.
Tên tác phẩm luôn được in nghiêng. Mọi chú thích của tác giả được đánh bằng số. Tất cả các chú thích đánh dấu sao (*) là của người dịch [Dấu * còn được tác giả sử dụng trong phần chú thích, song sẽ không bị lẫn với chú thích được đánh dấu sao]. Bản dịch chắc còn nhiều thiếu sót mong bạn đọc thông cảm, lượng thứ, và chỉ bảo; xin liên hệ theo địa chỉ Tạp chí Tin học và Đời sống, 54 Hoàng Ngọc Phách Hà Nội [25/B7 Nam Thành Công], hoặc qua điện thư thds@hn.vnn.vn hay nqa@netnam.vn
Hà Nội 11-2004
Nguyễn Quang A
Dẫn nhập
Tôi không muốn che dấu sự thực rằng tôi chỉ có thể nhìn với mối ác cảm… lên tính kiêu căng dương dương tự đắc của tất cả các tập sách được nhồi đầy sự uyên thâm, như đang là mốt thời thượng hiện nay. Vì tôi hoàn toàn tin rằng…các phương pháp được chấp nhận hẳn làm tăng vô hạn những điều nực cười và ngớ ngẩn này, và rằng ngay cả sự thủ tiêu hoàn toàn tất cả những thành tựu kì cục này có lẽ có thể không tai hại như khoa học hư cấu này với sự màu mỡ đáng ghét của nó.
KANT.
Cuốn sách này nêu ra các vấn đề có thể không hiển nhiên từ bảng mục lục.
Nó phác hoạ một số khó khăn đối mặt với nền văn minh của chúng ta- một nền văn minh có lẽ có thể được mô tả như hướng đến tính nhân đạo và tính hợp lí, đến sự bình đẳng và quyền tự do; một nền văn minh, có thể nói, vẫn còn phôi thai và tiếp tục phát triển bất chấp sự thực là nó đã rất thường xuyên bị rất nhiều lãnh tụ trí tuệ của nhân loại phản bội. Nó cố gắng chỉ ra rằng nền văn minh này vẫn chưa hồi phục từ cú sốc sinh thành của nó- quá độ từ xã hội bộ lạc hay ‘xã hội đóng’, với sự qui phục trước các lực lượng ma thuật, sang ‘xã hội mở’ giải phóng năng lực phê phán của con người. Nó cố gắng chứng tỏ rằng cú sốc của quá độ này là một trong những nhân tố đã làm cho sự nổi lên của các phong trào phản động- đã cố, và vẫn cố, đạp đổ nền văn minh và để quay lại với tập quán bộ lạc- là có thể.
Và nó gợi ý rằng cái ngày nay chúng ta gọi là chủ nghĩa toàn trị thuộc về một truyền thống, đúng là cổ xưa hay đúng là non trẻ như bản thân nền văn minh của chúng ta.
Nó cố gắng bằng cách ấy đóng góp cho sự hiểu biết của chúng ta về chủ nghĩa toàn trị, và về tầm quan trọng của cuộc chiến muôn thủa chống lại nó.
Nó cố khảo sát thêm việc áp dụng các phương pháp phê phán và duy lí của khoa học vào các vấn đề của xã hội mở. Nó phân tích các nguyên lí của sự tái thiết xã hội dân chủ, các nguyên lí của cái tôi có thể gọi là ‘cải biến xã hội từng phần- piecemeal social engineering’ đối lập với ‘cải biến xã hội Không tưởng –Utopian social engineering (như được giải thích ở Chương 9). Và nó cố dọn đi một số trở ngại ngăn cản cách tiếp cận duy lí đến các vấn đề tái thiết xã hội. Nó làm như vậy bằng cách phê phán các triết lí xã hội, triết lí chịu trách nhiệm về định kiến phổ biến chống lại các khả năng của cải cách dân chủ. Hùng mạnh nhất trong các triết lí này là triết lí mà tôi đã gọi là chủ nghĩa lịch sử. Câu chuyện về sự nổi lên và ảnh hưởng của một số dạng quan trọng của chủ nghĩa lịch sử là một trong những đề tài chính của cuốn sách, những cái có thể thậm chí được mô tả như một sưu tập các ghi chú bên lề về sự phát triển của các triết lí lịch sử chủ nghĩa nào đó. Vài nhận xét về xuất xứ của cuốn sách sẽ trình bày ngắn gọn chủ nghĩa lịch sử có nghĩa là gì và nó liên hệ ra sao với các vấn đề khác được nhắc tới.
Mặc dù tôi chủ yếu quan tâm đến các phương pháp của vật lí học (và vì vậy đến các vấn đề kĩ thuật nhất định, rất xa các vấn đề được thảo luận ở cuốn sách này), tôi cũng đã quan tâm trong nhiều năm đến vấn đề về tình trạng không được thoả mãn lắm của một số khoa học xã hội và đặc biệt của triết học xã hội. Điều này, tất nhiên, làm nảy sinh vấn đề về các phương pháp của chúng. Sự quan tâm của tôi đến vấn đề này được kích thích mạnh bởi sự nổi lên của chủ nghĩa toàn trị và bởi sự thất bại của các khoa học xã hội và triết học xã hội khác nhau để làm cho nó có ý nghĩa.
Về điều này, một điểm nổi lên đặc biệt cấp bách đối với tôi.
Ta nghe quá thường xuyên về gợi ý rằng dạng này hay dạng kia của chủ nghĩa toàn trị là không thể tránh khỏi. Nhiều người, do trí thông minh và sự đào tạo của họ, phải chịu trách nhiệm về cái mà họ nói, tuyên bố rằng không có lối thoát nào khỏi nó. Họ hỏi liệu chúng ta có thật đủ ấu trĩ để tin rằng dân chủ có thể là vĩnh cửu hay không; liệu chúng ta không thấy rằng nó chỉ là một trong nhiều dạng của chính phủ đến và đi trong tiến trình lịch sử hay không. Họ lí lẽ rằng dân chủ, để chống lại chủ nghĩa toàn trị, buộc phải sao chép các phương pháp của nó và như vậy tự trở thành toàn trị. Hoặc họ khẳng định rằng hệ thống công nghiệp của chúng ta không thể tiếp tục hoạt động mà không chấp nhận các phương pháp kế hoạch hoá tập thể, và họ suy ra từ tính không thể tránh khỏi của một hệ thống kinh tế tập thể rằng sự chấp thuận các hình thức toàn trị của cuộc sống xã hội là cũng không thể tránh khỏi.
Các lí lẽ như vậy nghe có vẻ khá hợp lí. Song vẻ hợp lí không phải là một chỉ dẫn tin cậy trong những vấn đề như vậy. Thực ra, không nên đi thảo luận các lí lẽ chỉ có vẻ hợp lí này trước khi xét vấn đề sau về phương pháp: Liệu có trong phạm vi năng lực của bất kể khoa học xã hội nào để đưa ra các lời tiên tri lịch sử bao quát đến vậy không? Chúng ta có thể mong đợi để có được trả lời nhiều hơn trả lời vô trách nhiệm của thầy bói nếu chúng ta hỏi một người: tương lai dự trù cái gì cho nhân loại?
Đây là một câu hỏi về phương pháp của các khoa học xã hội. Nó rõ ràng là căn bản hơn bất kể phê phán nào của bất kể lí lẽ nào được viện dẫn để ủng hộ bất kể lời tiên tri lịch sử nào.
Khảo sát tỉ mỉ câu hỏi này đã dẫn tôi đến niềm tin chắc chắn rằng các lời tiên tri lịch sử bao quát như vậy là hoàn toàn nằm ngoài phạm vi của phương pháp khoa học. Tương lai phụ thuộc vào bản thân chúng ta, và chúng ta không phụ thuộc vào bất kể tất yếu lịch sử nào. Tuy vậy, có các triết lí xã hội có ảnh hưởng giữ quan điểm ngược lại. Họ cho rằng mỗi người cố dùng đầu óc của mình để tiên đoán các sự kiện sắp xảy ra; rằng dĩ nhiên là chính đáng cho một nhà chiến lược để cố gắng thấy trước kết quả của một cuộc chiến; và rằng các đường ranh giới giữa một dự đoán như vậy và các lời tiên tri lịch sử bao quát là dễ thay đổi. Họ khẳng định rằng nhiệm vụ của khoa học nói chung là để đưa ra các tiên đoán, hay đúng hơn, để cải thiện các dự đoán hàng ngày của chúng ta, và để đặt chúng trên những cơ sở chắc chắn hơn; và rằng, đặc biệt, chính nhiệm vụ của các khoa học xã hội là cho chúng ta những lời tiên tri lịch sử dài hạn. Họ cũng tin rằng họ đã khám phá ra các qui luật của lịch sử, các qui luật cho phép họ tiên tri diễn tiến của các sự kiện lịch sử. Các triết lí xã hội khác nhau nêu ra các đòi hỏi loại này, được tôi nhóm lại với nhau dưới cái tên chủ nghĩa lịch sử. Ở nơi khác, trong Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa Lịch sử, tôi đã thử lí lẽ chống lại các đòi hỏi này, và chứng tỏ rằng bất chấp vẻ hợp lí của chúng, chúng dựa vào sự hiểu sai thô thiển về phương pháp khoa học, và đặc biệt vào sự bỏ qua sự phân biệt giữa tiên đoán khoa học và tiên tri lịch sử. Trong khi bận phân tích và phê phán một cách có hệ thống các đòi hỏi của chủ nghĩa lịch sử, tôi cũng đã cố thu thập một số tài liệu để minh hoạ sự phát triển của nó. Những nghi chú được thu thập cho mục đích đó trở thành cơ sở cho cuốn sách này.
Phân tích có hệ thống chủ nghĩa lịch sử nhắm tới cái gì đó giống địa vị khoa học. Cuốn sách này thì không. Nhiều ý kiến được bày tỏ mang tính cá nhân. Cái nó hàm ơn phương pháp khoa học chủ yếu là ý thức về các hạn chế của nó: nó không cho các chứng minh nơi chẳng gì có thể được chứng minh, nó cũng không làm ra vẻ là khoa học nơi nó không thể đem lại nhiều hơn một quan điểm cá nhân. Nó không cố thay các hệ thống triết học cũ bằng một hệ thống mới. Nó không cố đưa thêm vào tất cả các tập sách nhồi đầy sự uyên thâm này, vào siêu hình học về lịch sử và vận mệnh, như đang thời thượng hiện nay. Đúng hơn nó cố chứng tỏ rằng sự uyên thâm tiên tri này là có hại, rằng siêu hình học về lịch sử cản trở việc áp dụng các phương pháp từng phần của khoa học vào các vấn đề cải cách. Và nó cố hơn để chứng tỏ, chúng ta có thể là người kiến tạo số phận của mình khi thôi làm bộ như các nhà tiên tri về nó.
Lần theo sự phát triển của chủ nghĩa lịch sử, tôi thấy rằng tập quán nguy hiểm của tiên tri lịch sử, rất phổ biến giữa các lãnh tụ trí tuệ của chúng ta, có các chức năng khác nhau. Luôn là sự hãnh diện để thuộc về nội giới của những người biết bí mật riêng, và để có quyền năng đột xuất về tiên đoán diễn tiến của lịch sử. Ngoài ra, có một truyền thống là các thủ lĩnh trí tuệ được phú cho các quyền năng như vậy, và không chiếm đoạt chúng có thể dẫn đến mất địa vị xã hội. Mặt khác, mối nguy hiểm bị lột mặt nạ của họ như những kẻ bịp bợm là rất nhỏ, vì họ luôn có thể chỉ ra là chắc chắn có thể cho phép đưa ra các tiên đoán ít bao quát hơn; và ranh giới giữa những cái này và lời bói dựa vào điềm báo là dễ thay đổi.
Nhưng đôi khi có các động cơ thêm và có lẽ sâu hơn để giữ các niềm tin lịch sử chủ nghĩa. Các nhà tiên tri, người đoán trước sự đến của một thời đại hoàng kim, có thể biểu lộ tình cảm sâu sắc về sự bất mãn; và các ước mơ của họ thực ra có thể cho một số người niềm hi vọng và niềm cổ vũ, những người khó có thể hoạt động mà không có chúng. Nhưng chúng ta cũng phải nhận ra là ảnh hưởng của họ có thể ngăn cản chúng ta đối mặt với các nhiệm vụ hàng ngày của đời sống xã hội. Và các nhà tiên tri thứ yếu, người tuyên bố rằng các sự kiện nào đó, thí dụ một sự sa ngã vào chủ nghĩa toàn trị (hay có lẽ ‘chủ nghĩa quản lí’), nhất thiết xảy ra, có thể, dù họ có thích hay không, là công cụ gây ra các sự kiện này. Câu chuyện của họ rằng dân chủ không kéo dài mãi mãi là cũng đúng, và cũng chẳng quan trọng, như khẳng định rằng lí trí con người không kéo dài mãi mãi, vì chỉ dân chủ mới cung cấp một khung khổ định chế cho phép cải cách mà không có bạo lực, và việc sử dụng lí trí trong các vấn đề chính trị cũng vậy. Nhưng câu chuyện của họ có xu hướng làm nản lòng những người chiến đấu chống chủ nghĩa toàn trị; động cơ của nó là ủng hộ sự nổi loạn chống nền văn minh. Dường như có thể thấy một động cơ nữa nếu xem xét rằng siêu hình học lịch sử chủ nghĩa là hợp để làm nhẹ bớt cho con người khỏi sự căng thẳng của các trách nhiệm của họ. Nếu biết rằng các sự vật nhất thiết xảy ra bất kể chúng ta làm gì, thì có thể cảm thấy thoải mái để từ bỏ đấu tranh chống lại chúng. Đặc biệt, ta có thể từ bỏ nỗ lực để kiểm soát những thứ mà hầu hết người dân thống nhất coi là các tệ nạn xã hội, như chiến tranh; hoặc, để nhắc đến một thứ nhỏ hơn tuy nhiên quan trọng, sự chuyên quyền của công chức nhỏ.
Tôi không muốn gợi ý là chủ nghĩa lịch sử phải luôn có các tác động như vậy. Có các nhà lịch sử chủ nghĩa- đặc biệt các nhà Marxist- những người không muốn làm nhẹ bớt cho con người khỏi các trách nhiệm của họ. Mặc khác, có một số triết lí xã hội, có thể là hay có thể không là lịch sử chủ nghĩa, nhưng chúng biện hộ sự bất lực của lí trí trong đời sống xã hội, và bằng phản chủ nghĩa duy lí này chúng tuyên truyền thái độ: ‘hoặc đi theo Lãnh tụ, Chính khách Vĩ đại, hay tự trở thành một Lãnh tụ’; một thái đội, đối với hầu hết người dân, hẳn có nghĩa là sự phục tùng thụ động các lực lượng, cá nhân hoặc ẩn danh, các lực lượng cai trị xã hội.
Lí thú để thấy rằng một vài trong những người lên án lí trí, và thậm chí trách móc nó vì các tệ nạn xã hội của thời đại chúng ta, làm vậy một mặt vì họ nhận ra sự thực rằng tiên tri lịch sử vượt quá năng lực của lí trí, và mặt khác vì họ không thể hình dung về một khoa học xã hội, hay về lí trí trong xã hội, có chức năng khác ngoài chức năng tiên tri lịch sử. Nói cách khác, họ là các nhà lịch sử chủ nghĩa bất mãn; họ là những người, bất chấp việc thừa nhận sự nghèo nàn của chủ nghĩa lịch sử, không ý thức được rằng họ vẫn có định kiến lịch sử chủ nghĩa căn bản- học thuyết rằng các khoa học xã hội, nếu chúng nói chung có bất kể sự hữu dụng nào, phải mang tính tiên tri. Rõ ràng là thái độ này hẳn dẫn tới từ chối áp dụng khoa học hay lí trí cho các vấn đề của đời sống xã hội- và cuối cùng, dẫn tới học thuyết về quyền lực, về thống trị và qui phục.
Vì sao tất cả các triết lí xã hội này ủng hộ nổi loạn chống nền văn minh? Và bí mật về sự ưa thích của nhân dân đối với chúng là gì? Vì sao chúng hấp dẫn và quyến rũ nhiều trí thức đến vậy? Tôi thiên về nghĩ rằng lí do là, chúng biểu lộ một sự bất mãn sâu sắc với một thế giới, thế giới không, và không thể, thực hiện các lí tưởng đạo đức và các ước mơ hoàn mĩ của chúng ta. Xu hướng của chủ nghĩa lịch sử (và các quan điểm liên quan) để ủng hộ nổi dậy chống lại nền văn minh có thể do sự thực là bản thân chủ nghĩa lịch sử, chủ yếu, là một phản ứng chống lại căng thẳng của nền văn minh của chúng ta và đòi hỏi của nó về trách nhiệm cá nhân.
Những ám chỉ cuối cùng là hơi mơ hồ, nhưng chúng phải đủ cho dẫn nhập này. Muộn hơn chúng sẽ được tài liệu lịch sử chứng minh, đặc biệt trong chương ‘Xã hội Mở và Những Kẻ thù của Nó’. Tôi bị cám dỗ đưa chương này lên đầu cuốn sách; với sự quan tâm đang nói đến nó có thể chắc chắn làm cho dẫn nhập lí thú hơn. Nhưng tôi thấy rằng toàn bộ trọng lượng của diễn giải lịch sử này không thể được cảm nhận trừ phi nó đi sau tài liệu được thảo luận sớm hơn trong cuốn sách. Dường như đầu tiên ta bị bối rối bởi sự giống nhau giữa lí thuyết của Plato về công lí và lí thuyết và thực tiễn của chủ nghĩa toàn trị hiện đại trước khi ta có thể cảm nhận việc diễn giải các vấn đề này là cấp bách đến thế nào.
Lời nói đầu cho Lần xuất bản đầu tiên
Nếu trong cuốn sách này có những lời ác nghiệt về một vài bậc vĩ đại nhất trong số các lãnh tụ trí thức của nhân loại, động cơ của tôi không phải, tôi hi vọng, là để hạ thấp họ. Nó xuất phát đúng hơn từ niềm tin chắc chắn của tôi là, nếu muốn nền văn minh của chúng ta sống sót, chúng ta phải đoạn tuyệt với tập quán tôn kính những người vĩ đại. Những người vĩ đại có thể phạm các sai lầm to lớn; và như cuốn sách cố gắng cho thấy một số lãnh tụ vĩ đại nhất của quá khứ đã ủng hộ sự tấn công muôn thủa vào tự do và lí trí. Ảnh hưởng của họ, quá hiếm khi bị thách thức, vẫn tiếp tục làm lạc lối và chia rẽ những người mà sự bảo vệ nền văn minh phụ thuộc vào. Trách nhiệm vì sự chia rẽ bi thảm và có lẽ tai hoạ này trở thành trách nhiệm của chúng ta nếu chúng ta do dự nói thẳng trong phê phán của chúng ta đối với cái phải thừa nhận là một phần di sản trí tuệ của chúng ta. Bằng cách không sẵn lòng phê phán một vài trong số đó, chúng ta có thể giúp phá huỷ nó hoàn toàn.
Cuốn sách là một nhập môn phê phán triết học về chính trị và lịch sử, và một khảo sát một vài nguyên lí về xây dựng lại xã hội. Mục tiêu và cách tiếp cận của nó được trình bày trong Dẫn nhập. Ngay cả nơi nó nhìn lại quá khứ, các vấn đề của nó là các vấn đề của thời đại chúng ta; và tôi đã cố gắng hết sức để phát biểu chúng đơn giản ở mức tôi có thể, với hi vọng làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến tất cả chúng ta.
Mặc dù cuốn sách không đặt bất kể điều kiện trước nào ngoài tính phóng khoáng của độc giả, mục tiêu của nó không phải là truyền bá các vấn đề được đề cập mà là để giải quyết chúng. Tuy vậy, trong một nỗ lực để phục vụ cả hai mục tiêu này, tôi đã để những nội dung chuyên sâu hơn vào phần Chú thích được tập hợp ở cuối cuốn sách.
1943
Lời nói đầu cho Lần xuất bản thứ hai
Mặc dù phần lớn nội dung của cuốn sách này đã được hình thành sớm hơn, quyết định cuối cùng để viết nó được đưa ra vào tháng Ba 1938, vào ngày tôi nhận được tin về sự xâm chiếm Áo. Việc viết kéo dài đến 1943; và sự thực rằng hầu hết cuốn sách được viết trong các năm trầm trọng khi kết quả của cuộc chiến tranh còn chưa chắc chắn, có thể giúp giải thích vì sao bây giờ tôi thấy phê phán của nó mang tính xúc cảm hơn và có dọng cay nghiệt hơn là tôi đã có thể muốn. Nhưng đó là lúc để nói chẻ hoe ra- hay chí ít, tôi đã cảm thấy điều này. Cả chiến tranh lẫn bất kể sự kiện đương thời nào khác đều không được nhắc đến một cách tường minh trong cuốn sách; nhưng nó đã là một nỗ lực để hiểu các sự kiện đó và bối cảnh của chúng, và một vài vấn đề chắc sẽ nảy sinh sau chiến thắng chiến tranh. Dự tính rằng chủ nghĩa Marx sẽ trở thành một vấn đề lớn đã là lí do để đề cập đến nó với một số chi tiết.
Nhìn tình hình thế giới hiện thời đen tối, sự phê phán chủ nghĩa Marx, mà cuốn sách nỗ lực, có thể nổi bật lên như điểm chính của nó. Quan điểm này không hoàn toàn sai và có lẽ không thể tránh khỏi, cho dù các mục tiêu của cuốn sách rộng hơn nhiều. Chủ nghĩa Marx chỉ là một phần – một trong nhiều sai lầm mà chúng ta đã mắc trong cuộc chiến đấu muôn thủa và nguy hiểm để xây dựng một thế giới tốt đẹp và tự do hơn.
Không bất ngờ, tôi đã bị một số người quở trách vì đã quá gay gắt trong luận bàn của tôi về Marx, còn những người khác lại đối sánh tính hiền hậu của tôi với ông, với sự tấn công dữ tợn của tôi vào Plato. Nhưng tôi vẫn cảm thấy cần nhìn nhận Plato với con mắt rất phê phán, chính vì sự tôn sùng chung về ‘triết gia siêu phàm’ đã có một nền tảng thật sự trong thành tựu trí tuệ áp đảo của ông. Marx, mặt khác, đã bị tấn công quá nhiều vì lí do cá nhân và đạo đức, cho nên ở đây, đúng hơn, cần đến một phê phán dựa trên lí trí khắt khe đối với các lí thuyết của ông kết hợp với một sự hiểu biết đồng cảm về sức quyến rũ đạo đức và trí tuệ đáng kinh ngạc của chúng. Đúng hay sai, tôi cảm thấy phê phán của mình là tàn phá, và vì thế tôi có thể có khả năng tìm những cống hiến thật sự của Marx, và để các động cơ của ông được lợi của sự nghi ngờ. Trong mọi trường hợp, hiển nhiên chúng ta phải cố gắng đánh giá cao sức mạnh của đối thủ nếu chúng ta muốn đánh thắng ông. (Năm 1965 tôi đã đưa một chú giải mới về đề tài này như Phụ lục II của tập hai của tôi).
Chẳng cuốn sách nào từng có thể hoàn tất. Trong khi viết nó chúng ta học vừa đủ để thấy nó chưa chín chắn tại thời khắc chúng ta bỏ đi. Về phê phán của tôi đối với Plato và Marx, kinh nghiệm không tránh khỏi này không gây bối rối hơn thông thường. Nhưng hầu hết gợi ý tích cực của tôi và, trước hết, cảm nghĩ lạc quan mạnh mẽ tràn khắp cuốn sách, với tôi, càng ngày ngày càng tỏ ra ấu trĩ, khi năm tháng sau chiến tranh trôi qua. Lời nói riêng của tôi bắt đầu nghe cứ như nó đến từ quá khứ xa xôi- giống như lời nói của một trong các nhà cải cách xã hội đầy hi vọng của thế kỉ mười tám hay thậm chí thế kỉ mười bảy.
Song tâm trạng sầu muộn của tôi đã qua, chủ yếu như kết quả của một cuộc viếng thăm Hoa Kì; và giờ đây, trong lúc sửa lại cuốn sách, tôi vui mừng là, tôi giới hạn mình để đưa thêm tài liệu mới và sửa các lỗi về nội dung và phong cách, và tôi đã cưỡng lại cám dỗ để hạ bớt đặc tính của nó. Vì bất chấp tình hình thế giới hiện tại, tôi cảm thấy đầy hi vọng như chưa từng bao giờ.
Bây giờ tôi thấy rõ hơn bao giờ rằng cả những phiền muộn lớn nhất của chúng ta bắt nguồn từ cái gì đó tuyệt vời và lành mạnh ngang như nguy hiểm – từ tính nôn nóng của chúng ta để cải thiện số phận của đồng bào chúng ta. Vì những phiền toái này là các sản phẩm phụ của cái, có lẽ là vĩ đại nhất trong mọi cuộc cách mạng đạo đức và tinh thần của lịch sử, một phong trào bắt đầu ba thế kỉ trước. Đó là niềm khát khao của vô số những người vô danh để tự giải phóng họ và tâm trí của họ khỏi sự giám hộ của uy quyền và định kiến. Đó là nỗ lực của họ để xây dựng một xã hội mở, xã hội từ chối uy quyền tuyệt đối được thiết lập đơn thuần và mang tính truyền thống đơn thuần, trong khi cố gắng để duy trì, để phát triển, và để thiết lập các truyền thống, cũ hay mới, hợp với các chuẩn mực của họ về tự do, về tính nhân bản, và về phê phán duy lí. Đó là sự không sẵn lòng của họ để ngồi yên và để giao toàn bộ trách nhiệm cai trị thế giới cho uy quyền con người hay siêu phàm, và sự sẵn sàng của họ để chia sẻ gánh nặng trách nhiệm vì sự đau khổ có thể tránh, và để hành động nhằm tránh nó. Cuộc cách mạng này đã tạo ra những quyền lực có sức tàn phá kinh khủng; song chúng vẫn có thể bị chinh phục.
1950
Karl R. Popper
Người dịch: Nguyễn Quang A
Xã hội mở và những kẻ thù của nó (Tập 2- Cao trào tiên tri)
Karl R. Popper
Người dịch: Nguyễn Quang A
Tải file:(Download .PDF file, 3.37 Mbytes)
SỰ NỔI LÊN CỦA TRIẾT HỌC TIÊN TRI
Chương 11: Các Nguồn gốc Aristotlian của học thuyết Hegel
Chương 12: Hegel và Chủ nghĩa Bộ lạc Mới
PHƯƠNG PHÁP CỦA MARX
Chương 13: Quyết định luận xã hội học
Chương 14: Tính độc lập của xã hội học
Chương 15: Chủ nghĩa lịch sử kinh tế
Chương 16: Các giai cấp
Chương 17: Các Hệ thống pháp lý và hệ thống xã hội
LỜI TIÊN TRI CỦA MARX
Chương 18: Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội
Chương 19: Cách mạng xã hội
Chương 20: Chủ nghĩa tư bản và số phận của nó
Chương 21: Một sự đánh giá
ĐẠO ĐỨC HỌC CỦA MARX
Chương 22: Lí thuyết đạo đức của chủ nghĩa lịch sử
HẬU QUẢ
Chương 23: Xã hội học tri thức
Chương 24: Triết học tiên tri và cuộc nổi loạn chống lại lí trí
KẾT LUẬN
Chương 25: Lịch sử có bất cứ ý nghĩa gì?
CHÚ THÍCH
PHỤ LỤC (1961, 1965)
Đăng nhận xét: (Các bạn nhớ đề tên khi đăng nhận xét)

markdown:
Xã hội mở và Những kẻ thù của nó (Tập 1- Plato)
**Tải file:**( ![ ](https://i0.wp.com/files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/74e8d7e2d30b44d8a726067557aa690a-pdf_icon_1.jpg/pdf_icon_1.jpg)
[Download .PDF file, 3.10 Mbytes](http://files.chungta.com/Download.aspx/D6EF10DEAC984DA7A0B6C5A7CAD31CDB/1/10_Xa_hoi_mo_va_ke_thu_cua_no-I-Popper.pdf)) **Lời giới thiệu**
Bạn đọc cầm trên tay cuốn thứ mười* của tủ sách SOS
2, tập I của cuốn *Xã hội Mở và những Kẻ thù của nó *của Karl Popper.
Có thể nói cuốn sách này là minh hoạ về ảnh hưởng dai dẳng và nguy hại của các tư tưởng lịch sử chủ nghĩa được phân tích kĩ [về lí thuyết] trong Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa lịch sử của ông bằng các sự kiện và tư liệu lịch sử từ Plato đến Hegel và Marx. Cuốn sách này cũng có xuất xứ từ các năm 1930 và lần đầu tiên được xuất bản vào năm 1943. Tập I này bàn về triết học cổ Hy Lạp và chủ yếu về Plato.
Cuốn sách đã có tiếng vang lớn, và gây ra sự phẫn nộ dữ dội từ phía các nhà Platonist. Tôi nghĩ nó cũng sẽ gây tranh luận trong giới học giả Việt Nam nữa, nhưng có lẽ Tập I không nhiều như Tập II, tập bàn đến Hegel và Marx, các tác giả được nhiều học giả Việt Nam biết đến.
Khi dịch xong phần văn bản và một phần chú thích của tập I, tôi được anh Nguyễn Đức Mậu ở Viện Văn học cho biết cuốn sách này và cuốn Logic of Scientific Discovery đã được dịch ra tiếng Việt, và anh đã vui lòng cho tôi một bản sao.
Nhìn bề ngoài có thể thấy sách đã được dịch từ lâu, không rõ ai dịch hay cơ quan nào tổ chức dịch. Theo anh Mậu có lẽ nhóm nghiên cứu của Nguyễn Hồng Phong đã dịch. Tuy vậy
không thấy có bản dịch của Tập I. Sau khi dịch hai chương đầu của tập II (từ bản tiếng Anh) và so với bản dịch đó (chắc từ bản tiếng Pháp) tôi đã quyết định tự mình dịch nốt cả tập II. Ít nhất nó cũng mang lại thêm một sự lựa chọn khác cho bạn đọc. Và đánh giá cuối cùng là của bạn đọc.
Plato là triết gia vĩ đại nhất trong các triết gia từ trước đến nay, như chính Popper thừa nhận. Song chính vì ảnh hưởng to lớn của ông đến sự phát triển của nhân loại nên càng quan trọng hơn đi chỉ ra các ảnh hưởng xấu của ông, một công việc khó khăn và thường được coi là “phạm thượng” mà Popper đã dũng cảm đảm đương.
Cuốn sách không dễ đọc. Soros cũng thấy văn Popper lủng củng với các “chủ nghĩa” và “thuyết” [Soros, Xã hội Mở p. 122]. Người dịch đã cố hết sức để làm cho bản dịch được chính xác và dễ đọc hơn, song do hiểu biết có hạn nên khó thể tránh khỏi sai sót. Phần chỉ mục nội dung, ở mỗi mục chính, có kèm theo thuật ngữ tiếng Anh để bạn đọc tiện tham khảo.
Tên các tác phẩm mà tôi không chắc đã được dịch ra tiếng Việt được để nguyên như nguyên bản để bạn đọc tiện tham khảo. Tên người cũng được để nguyên, không phiên âm, riêng Plato cũng được nhiều người gọi là Platon, theo cách dùng trong tiếng Pháp, bản dịch này dùng Plato như trong tiếng Anh. Một số tính từ được tạo ra từ các tên riêng như Marx – Marxian, Pythagoras –Pythagorean, Athens –Athenian, Socrates-Socratic, Plato-Platonic, v.v. được để nguyên như trong tiếng Anh. Bạn đọc lưu ý để phân biệt tên người riêng như Gorgias với Gorgias là một tác phẩm đối thoại của Plato.
Tên tác phẩm luôn được in nghiêng. Mọi chú thích của tác giả được đánh bằng số. Tất cả các chú thích đánh dấu sao (*) là của người dịch [Dấu * còn được tác giả sử dụng trong phần chú thích, song sẽ không bị lẫn với chú thích được đánh dấu sao]. Bản dịch chắc còn nhiều thiếu sót mong bạn đọc thông cảm, lượng thứ, và chỉ bảo; xin liên hệ theo địa chỉ Tạp chí Tin học và Đời sống, 54 Hoàng Ngọc Phách Hà Nội [25/B7 Nam Thành Công], hoặc qua điện thư
[thds@hn.vnn.vn](mailto:thds@hn.vnn.vn) hay [nqa@netnam.vn](mailto:nqa@netnam.vn)
Hà Nội 11-2004
Nguyễn Quang A
**Dẫn nhập**
Tôi không muốn che dấu sự thực rằng tôi chỉ có thể nhìn với mối ác cảm… lên tính kiêu căng dương dương tự đắc của tất cả các tập sách được nhồi đầy sự uyên thâm, như đang là mốt thời thượng hiện nay. Vì tôi hoàn toàn tin rằng…các phương pháp được chấp nhận hẳn làm tăng vô hạn những điều nực cười và ngớ ngẩn này, và rằng ngay cả sự thủ tiêu hoàn toàn tất cả những thành tựu kì cục này có lẽ có thể không tai hại như khoa học hư cấu này với sự màu mỡ đáng ghét của nó.
KANT.
Cuốn sách này nêu ra các vấn đề có thể không hiển nhiên từ bảng mục lục.
Nó phác hoạ một số khó khăn đối mặt với nền văn minh của chúng ta- một nền văn minh có lẽ có thể được mô tả như hướng đến tính nhân đạo và tính hợp lí, đến sự bình đẳng và quyền tự do; một nền văn minh, có thể nói, vẫn còn phôi thai và tiếp tục phát triển bất chấp sự thực là nó đã rất thường xuyên bị rất nhiều lãnh tụ trí tuệ của nhân loại phản bội. Nó cố gắng chỉ ra rằng nền văn minh này vẫn chưa hồi phục từ cú sốc sinh thành của nó- quá độ từ xã hội bộ lạc hay ‘xã hội đóng’, với sự qui phục trước các lực lượng ma thuật, sang ‘xã hội mở’ giải phóng năng lực phê phán của con người. Nó cố gắng chứng tỏ rằng cú sốc của quá độ này là một trong những nhân tố đã làm cho sự nổi lên của các phong trào phản động- đã cố, và vẫn cố, đạp đổ nền văn minh và để quay lại với tập quán bộ lạc- là có thể.
Và nó gợi ý rằng cái ngày nay chúng ta gọi là chủ nghĩa toàn trị thuộc về một truyền thống, đúng là cổ xưa hay đúng là non trẻ như bản thân nền văn minh của chúng ta.
Nó cố gắng bằng cách ấy đóng góp cho sự hiểu biết của chúng ta về chủ nghĩa toàn trị, và về tầm quan trọng của cuộc chiến muôn thủa chống lại nó.
Nó cố khảo sát thêm việc áp dụng các phương pháp phê phán và duy lí của khoa học vào các vấn đề của xã hội mở. Nó phân tích các nguyên lí của sự tái thiết xã hội dân chủ, các nguyên lí của cái tôi có thể gọi là ‘cải biến xã hội từng phần- piecemeal social engineering’ đối lập với ‘cải biến xã hội Không tưởng –Utopian social engineering (như được giải thích ở Chương 9). Và nó cố dọn đi một số trở ngại ngăn cản cách tiếp cận duy lí đến các vấn đề tái thiết xã hội. Nó làm như vậy bằng cách phê phán các triết lí xã hội, triết lí chịu trách nhiệm về định kiến phổ biến chống lại các khả năng của cải cách dân chủ. Hùng mạnh nhất trong các triết lí này là triết lí mà tôi đã gọi là chủ nghĩa lịch sử. Câu chuyện về sự nổi lên và ảnh hưởng của một số dạng quan trọng của chủ nghĩa lịch sử là một trong những đề tài chính của cuốn sách, những cái có thể thậm chí được mô tả như một sưu tập các ghi chú bên lề về sự phát triển của các triết lí lịch sử chủ nghĩa nào đó. Vài nhận xét về xuất xứ của cuốn sách sẽ trình bày ngắn gọn chủ nghĩa lịch sử có nghĩa là gì và nó liên hệ ra sao với các vấn đề khác được nhắc tới.
Mặc dù tôi chủ yếu quan tâm đến các phương pháp của vật lí học (và vì vậy đến các vấn đề kĩ thuật nhất định, rất xa các vấn đề được thảo luận ở cuốn sách này), tôi cũng đã quan tâm trong nhiều năm đến vấn đề về tình trạng không được thoả mãn lắm của một số khoa học xã hội và đặc biệt của triết học xã hội. Điều này, tất nhiên, làm nảy sinh vấn đề về các phương pháp của chúng. Sự quan tâm của tôi đến vấn đề này được kích thích mạnh bởi sự nổi lên của chủ nghĩa toàn trị và bởi sự thất bại của các khoa học xã hội và triết học xã hội khác nhau để làm cho nó có ý nghĩa.
Về điều này, một điểm nổi lên đặc biệt cấp bách đối với tôi.
Ta nghe quá thường xuyên về gợi ý rằng dạng này hay dạng kia của chủ nghĩa toàn trị là không thể tránh khỏi. Nhiều người, do trí thông minh và sự đào tạo của họ, phải chịu trách nhiệm về cái mà họ nói, tuyên bố rằng không có lối thoát nào khỏi nó. Họ hỏi liệu chúng ta có thật đủ ấu trĩ để tin rằng dân chủ có thể là vĩnh cửu hay không; liệu chúng ta không thấy rằng nó chỉ là một trong nhiều dạng của chính phủ đến và đi trong tiến trình lịch sử hay không. Họ lí lẽ rằng dân chủ, để chống lại chủ nghĩa toàn trị, buộc phải sao chép các phương pháp của nó và như vậy tự trở thành toàn trị. Hoặc họ khẳng định rằng hệ thống công nghiệp của chúng ta không thể tiếp tục hoạt động mà không chấp nhận các phương pháp kế hoạch hoá tập thể, và họ suy ra từ tính không thể tránh khỏi của một hệ thống kinh tế tập thể rằng sự chấp thuận các hình thức toàn trị của cuộc sống xã hội là cũng không thể tránh khỏi.
Các lí lẽ như vậy nghe có vẻ khá hợp lí. Song vẻ hợp lí không phải là một chỉ dẫn tin cậy trong những vấn đề như vậy. Thực ra, không nên đi thảo luận các lí lẽ chỉ có vẻ hợp lí này trước khi xét vấn đề sau về phương pháp: Liệu có trong phạm vi năng lực của bất kể khoa học xã hội nào để đưa ra các lời tiên tri lịch sử bao quát đến vậy không? Chúng ta có thể mong đợi để có được trả lời nhiều hơn trả lời vô trách nhiệm của thầy bói nếu chúng ta hỏi một người: tương lai dự trù cái gì cho nhân loại?
Đây là một câu hỏi về phương pháp của các khoa học xã hội. Nó rõ ràng là căn bản hơn bất kể phê phán nào của bất kể lí lẽ nào được viện dẫn để ủng hộ bất kể lời tiên tri lịch sử nào.
Khảo sát tỉ mỉ câu hỏi này đã dẫn tôi đến niềm tin chắc chắn rằng các lời tiên tri lịch sử bao quát như vậy là hoàn toàn nằm ngoài phạm vi của phương pháp khoa học. Tương lai phụ thuộc vào bản thân chúng ta, và chúng ta không phụ thuộc vào bất kể tất yếu lịch sử nào. Tuy vậy, có các triết lí xã hội có ảnh hưởng giữ quan điểm ngược lại. Họ cho rằng mỗi người cố dùng đầu óc của mình để tiên đoán các sự kiện sắp xảy ra; rằng dĩ nhiên là chính đáng cho một nhà chiến lược để cố gắng thấy trước kết quả của một cuộc chiến; và rằng các đường ranh giới giữa một dự đoán như vậy và các lời tiên tri lịch sử bao quát là dễ thay đổi. Họ khẳng định rằng nhiệm vụ của khoa học nói chung là để đưa ra các tiên đoán, hay đúng hơn, để cải thiện các dự đoán hàng ngày của chúng ta, và để đặt chúng trên những cơ sở chắc chắn hơn; và rằng, đặc biệt, chính nhiệm vụ của các khoa học xã hội là cho chúng ta những lời tiên tri lịch sử dài hạn. Họ cũng tin rằng họ đã khám phá ra các qui luật của lịch sử, các qui luật cho phép họ tiên tri diễn tiến của các sự kiện lịch sử. Các triết lí xã hội khác nhau nêu ra các đòi hỏi loại này, được tôi nhóm lại với nhau dưới cái tên chủ nghĩa lịch sử. Ở nơi khác, trong Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa Lịch sử, tôi đã thử lí lẽ chống lại các đòi hỏi này, và chứng tỏ rằng bất chấp vẻ hợp lí của chúng, chúng dựa vào sự hiểu sai thô thiển về phương pháp khoa học, và đặc biệt vào sự bỏ qua sự phân biệt giữa tiên đoán khoa học và tiên tri lịch sử. Trong khi bận phân tích và phê phán một cách có hệ thống các đòi hỏi của chủ nghĩa lịch sử, tôi cũng đã cố thu thập một số tài liệu để minh hoạ sự phát triển của nó. Những nghi chú được thu thập cho mục đích đó trở thành cơ sở cho cuốn sách này.
Phân tích có hệ thống chủ nghĩa lịch sử nhắm tới cái gì đó giống địa vị khoa học. Cuốn sách này thì không. Nhiều ý kiến được bày tỏ mang tính cá nhân. Cái nó hàm ơn phương pháp khoa học chủ yếu là ý thức về các hạn chế của nó: nó không cho các chứng minh nơi chẳng gì có thể được chứng minh, nó cũng không làm ra vẻ là khoa học nơi nó không thể đem lại nhiều hơn một quan điểm cá nhân. Nó không cố thay các hệ thống triết học cũ bằng một hệ thống mới. Nó không cố đưa thêm vào tất cả các tập sách nhồi đầy sự uyên thâm này, vào siêu hình học về lịch sử và vận mệnh, như đang thời thượng hiện nay. Đúng hơn nó cố chứng tỏ rằng sự uyên thâm tiên tri này là có hại, rằng siêu hình học về lịch sử cản trở việc áp dụng các phương pháp từng phần của khoa học vào các vấn đề cải cách. Và nó cố hơn để chứng tỏ, chúng ta có thể là người kiến tạo số phận của mình khi thôi làm bộ như các nhà tiên tri về nó.
Lần theo sự phát triển của chủ nghĩa lịch sử, tôi thấy rằng tập quán nguy hiểm của tiên tri lịch sử, rất phổ biến giữa các lãnh tụ trí tuệ của chúng ta, có các chức năng khác nhau. Luôn là sự hãnh diện để thuộc về nội giới của những người biết bí mật riêng, và để có quyền năng đột xuất về tiên đoán diễn tiến của lịch sử. Ngoài ra, có một truyền thống là các thủ lĩnh trí tuệ được phú cho các quyền năng như vậy, và không chiếm đoạt chúng có thể dẫn đến mất địa vị xã hội. Mặt khác, mối nguy hiểm bị lột mặt nạ của họ như những kẻ bịp bợm là rất nhỏ, vì họ luôn có thể chỉ ra là chắc chắn có thể cho phép đưa ra các tiên đoán ít bao quát hơn; và ranh giới giữa những cái này và lời bói dựa vào điềm báo là dễ thay đổi.
Nhưng đôi khi có các động cơ thêm và có lẽ sâu hơn để giữ các niềm tin lịch sử chủ nghĩa. Các nhà tiên tri, người đoán trước sự đến của một thời đại hoàng kim, có thể biểu lộ tình cảm sâu sắc về sự bất mãn; và các ước mơ của họ thực ra có thể cho một số người niềm hi vọng và niềm cổ vũ, những người khó có thể hoạt động mà không có chúng. Nhưng chúng ta cũng phải nhận ra là ảnh hưởng của họ có thể ngăn cản chúng ta đối mặt với các nhiệm vụ hàng ngày của đời sống xã hội. Và các nhà tiên tri thứ yếu, người tuyên bố rằng các sự kiện nào đó, thí dụ một sự sa ngã vào chủ nghĩa toàn trị (hay có lẽ ‘chủ nghĩa quản lí’), nhất thiết xảy ra, có thể, dù họ có thích hay không, là công cụ gây ra các sự kiện này. Câu chuyện của họ rằng dân chủ không kéo dài mãi mãi là cũng đúng, và cũng chẳng quan trọng, như khẳng định rằng lí trí con người không kéo dài mãi mãi, vì chỉ dân chủ mới cung cấp một khung khổ định chế cho phép cải cách mà không có bạo lực, và việc sử dụng lí trí trong các vấn đề chính trị cũng vậy. Nhưng câu chuyện của họ có xu hướng làm nản lòng những người chiến đấu chống chủ nghĩa toàn trị; động cơ của nó là ủng hộ sự nổi loạn chống nền văn minh. Dường như có thể thấy một động cơ nữa nếu xem xét rằng siêu hình học lịch sử chủ nghĩa là hợp để làm nhẹ bớt cho con người khỏi sự căng thẳng của các trách nhiệm của họ. Nếu biết rằng các sự vật nhất thiết xảy ra bất kể chúng ta làm gì, thì có thể cảm thấy thoải mái để từ bỏ đấu tranh chống lại chúng. Đặc biệt, ta có thể từ bỏ nỗ lực để kiểm soát những thứ mà hầu hết người dân thống nhất coi là các tệ nạn xã hội, như chiến tranh; hoặc, để nhắc đến một thứ nhỏ hơn tuy nhiên quan trọng, sự chuyên quyền của công chức nhỏ.
Tôi không muốn gợi ý là chủ nghĩa lịch sử phải luôn có các tác động như vậy. Có các nhà lịch sử chủ nghĩa- đặc biệt các nhà Marxist- những người không muốn làm nhẹ bớt cho con người khỏi các trách nhiệm của họ. Mặc khác, có một số triết lí xã hội, có thể là hay có thể không là lịch sử chủ nghĩa, nhưng chúng biện hộ sự bất lực của lí trí trong đời sống xã hội, và bằng phản chủ nghĩa duy lí này chúng tuyên truyền thái độ: ‘hoặc đi theo Lãnh tụ, Chính khách Vĩ đại, hay tự trở thành một Lãnh tụ’; một thái đội, đối với hầu hết người dân, hẳn có nghĩa là sự phục tùng thụ động các lực lượng, cá nhân hoặc ẩn danh, các lực lượng cai trị xã hội.
Lí thú để thấy rằng một vài trong những người lên án lí trí, và thậm chí trách móc nó vì các tệ nạn xã hội của thời đại chúng ta, làm vậy một mặt vì họ nhận ra sự thực rằng tiên tri lịch sử vượt quá năng lực của lí trí, và mặt khác vì họ không thể hình dung về một khoa học xã hội, hay về lí trí trong xã hội, có chức năng khác ngoài chức năng tiên tri lịch sử. Nói cách khác, họ là các nhà lịch sử chủ nghĩa bất mãn; họ là những người, bất chấp việc thừa nhận sự nghèo nàn của chủ nghĩa lịch sử, không ý thức được rằng họ vẫn có định kiến lịch sử chủ nghĩa căn bản- học thuyết rằng các khoa học xã hội, nếu chúng nói chung có bất kể sự hữu dụng nào, phải mang tính tiên tri. Rõ ràng là thái độ này hẳn dẫn tới từ chối áp dụng khoa học hay lí trí cho các vấn đề của đời sống xã hội- và cuối cùng, dẫn tới học thuyết về quyền lực, về thống trị và qui phục.
Vì sao tất cả các triết lí xã hội này ủng hộ nổi loạn chống nền văn minh? Và bí mật về sự ưa thích của nhân dân đối với chúng là gì? Vì sao chúng hấp dẫn và quyến rũ nhiều trí thức đến vậy? Tôi thiên về nghĩ rằng lí do là, chúng biểu lộ một sự bất mãn sâu sắc với một thế giới, thế giới không, và không thể, thực hiện các lí tưởng đạo đức và các ước mơ hoàn mĩ của chúng ta. Xu hướng của chủ nghĩa lịch sử (và các quan điểm liên quan) để ủng hộ nổi dậy chống lại nền văn minh có thể do sự thực là bản thân chủ nghĩa lịch sử, chủ yếu, là một phản ứng chống lại căng thẳng của nền văn minh của chúng ta và đòi hỏi của nó về trách nhiệm cá nhân.
Những ám chỉ cuối cùng là hơi mơ hồ, nhưng chúng phải đủ cho dẫn nhập này. Muộn hơn chúng sẽ được tài liệu lịch sử chứng minh, đặc biệt trong chương ‘Xã hội Mở và Những Kẻ thù của Nó’. Tôi bị cám dỗ đưa chương này lên đầu cuốn sách; với sự quan tâm đang nói đến nó có thể chắc chắn làm cho dẫn nhập lí thú hơn. Nhưng tôi thấy rằng toàn bộ trọng lượng của diễn giải lịch sử này không thể được cảm nhận trừ phi nó đi sau tài liệu được thảo luận sớm hơn trong cuốn sách. Dường như đầu tiên ta bị bối rối bởi sự giống nhau giữa lí thuyết của Plato về công lí và lí thuyết và thực tiễn của chủ nghĩa toàn trị hiện đại trước khi ta có thể cảm nhận việc diễn giải các vấn đề này là cấp bách đến thế nào.
**Lời nói đầu cho Lần xuất bản đầu tiên**
Nếu trong cuốn sách này có những lời ác nghiệt về một vài bậc vĩ đại nhất trong số các lãnh tụ trí thức của nhân loại, động cơ của tôi không phải, tôi hi vọng, là để hạ thấp họ. Nó xuất phát đúng hơn từ niềm tin chắc chắn của tôi là, nếu muốn nền văn minh của chúng ta sống sót, chúng ta phải đoạn tuyệt với tập quán tôn kính những người vĩ đại. Những người vĩ đại có thể phạm các sai lầm to lớn; và như cuốn sách cố gắng cho thấy một số lãnh tụ vĩ đại nhất của quá khứ đã ủng hộ sự tấn công muôn thủa vào tự do và lí trí. Ảnh hưởng của họ, quá hiếm khi bị thách thức, vẫn tiếp tục làm lạc lối và chia rẽ những người mà sự bảo vệ nền văn minh phụ thuộc vào. Trách nhiệm vì sự chia rẽ bi thảm và có lẽ tai hoạ này trở thành trách nhiệm của chúng ta nếu chúng ta do dự nói thẳng trong phê phán của chúng ta đối với cái phải thừa nhận là một phần di sản trí tuệ của chúng ta. Bằng cách không sẵn lòng phê phán một vài trong số đó, chúng ta có thể giúp phá huỷ nó hoàn toàn.
Cuốn sách là một nhập môn phê phán triết học về chính trị và lịch sử, và một khảo sát một vài nguyên lí về xây dựng lại xã hội. Mục tiêu và cách tiếp cận của nó được trình bày trong Dẫn nhập. Ngay cả nơi nó nhìn lại quá khứ, các vấn đề của nó là các vấn đề của thời đại chúng ta; và tôi đã cố gắng hết sức để phát biểu chúng đơn giản ở mức tôi có thể, với hi vọng làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến tất cả chúng ta.
Mặc dù cuốn sách không đặt bất kể điều kiện trước nào ngoài tính phóng khoáng của độc giả, mục tiêu của nó không phải là truyền bá các vấn đề được đề cập mà là để giải quyết chúng. Tuy vậy, trong một nỗ lực để phục vụ cả hai mục tiêu này, tôi đã để những nội dung chuyên sâu hơn vào phần Chú thích được tập hợp ở cuối cuốn sách.
1943
**Lời nói đầu cho Lần xuất bản thứ hai**
Mặc dù phần lớn nội dung của cuốn sách này đã được hình thành sớm hơn, quyết định cuối cùng để viết nó được đưa ra vào tháng Ba 1938, vào ngày tôi nhận được tin về sự xâm chiếm Áo. Việc viết kéo dài đến 1943; và sự thực rằng hầu hết cuốn sách được viết trong các năm trầm trọng khi kết quả của cuộc chiến tranh còn chưa chắc chắn, có thể giúp giải thích vì sao bây giờ tôi thấy phê phán của nó mang tính xúc cảm hơn và có dọng cay nghiệt hơn là tôi đã có thể muốn. Nhưng đó là lúc để nói chẻ hoe ra- hay chí ít, tôi đã cảm thấy điều này. Cả chiến tranh lẫn bất kể sự kiện đương thời nào khác đều không được nhắc đến một cách tường minh trong cuốn sách; nhưng nó đã là một nỗ lực để hiểu các sự kiện đó và bối cảnh của chúng, và một vài vấn đề chắc sẽ nảy sinh sau chiến thắng chiến tranh. Dự tính rằng chủ nghĩa Marx sẽ trở thành một vấn đề lớn đã là lí do để đề cập đến nó với một số chi tiết.
Nhìn tình hình thế giới hiện thời đen tối, sự phê phán chủ nghĩa Marx, mà cuốn sách nỗ lực, có thể nổi bật lên như điểm chính của nó. Quan điểm này không hoàn toàn sai và có lẽ không thể tránh khỏi, cho dù các mục tiêu của cuốn sách rộng hơn nhiều. Chủ nghĩa Marx chỉ là một phần – một trong nhiều sai lầm mà chúng ta đã mắc trong cuộc chiến đấu muôn thủa và nguy hiểm để xây dựng một thế giới tốt đẹp và tự do hơn.
Không bất ngờ, tôi đã bị một số người quở trách vì đã quá gay gắt trong luận bàn của tôi về Marx, còn những người khác lại đối sánh tính hiền hậu của tôi với ông, với sự tấn công dữ tợn của tôi vào Plato. Nhưng tôi vẫn cảm thấy cần nhìn nhận Plato với con mắt rất phê phán, chính vì sự tôn sùng chung về ‘triết gia siêu phàm’ đã có một nền tảng thật sự trong thành tựu trí tuệ áp đảo của ông. Marx, mặt khác, đã bị tấn công quá nhiều vì lí do cá nhân và đạo đức, cho nên ở đây, đúng hơn, cần đến một phê phán dựa trên lí trí khắt khe đối với các lí thuyết của ông kết hợp với một sự hiểu biết đồng cảm về sức quyến rũ đạo đức và trí tuệ đáng kinh ngạc của chúng. Đúng hay sai, tôi cảm thấy phê phán của mình là tàn phá, và vì thế tôi có thể có khả năng tìm những cống hiến thật sự của Marx, và để các động cơ của ông được lợi của sự nghi ngờ. Trong mọi trường hợp, hiển nhiên chúng ta phải cố gắng đánh giá cao sức mạnh của đối thủ nếu chúng ta muốn đánh thắng ông. (Năm 1965 tôi đã đưa một chú giải mới về đề tài này như Phụ lục II của tập hai của tôi).
Chẳng cuốn sách nào từng có thể hoàn tất. Trong khi viết nó chúng ta học vừa đủ để thấy nó chưa chín chắn tại thời khắc chúng ta bỏ đi. Về phê phán của tôi đối với Plato và Marx, kinh nghiệm không tránh khỏi này không gây bối rối hơn thông thường. Nhưng hầu hết gợi ý tích cực của tôi và, trước hết, cảm nghĩ lạc quan mạnh mẽ tràn khắp cuốn sách, với tôi, càng ngày ngày càng tỏ ra ấu trĩ, khi năm tháng sau chiến tranh trôi qua. Lời nói riêng của tôi bắt đầu nghe cứ như nó đến từ quá khứ xa xôi- giống như lời nói của một trong các nhà cải cách xã hội đầy hi vọng của thế kỉ mười tám hay thậm chí thế kỉ mười bảy.
Song tâm trạng sầu muộn của tôi đã qua, chủ yếu như kết quả của một cuộc viếng thăm Hoa Kì; và giờ đây, trong lúc sửa lại cuốn sách, tôi vui mừng là, tôi giới hạn mình để đưa thêm tài liệu mới và sửa các lỗi về nội dung và phong cách, và tôi đã cưỡng lại cám dỗ để hạ bớt đặc tính của nó. Vì bất chấp tình hình thế giới hiện tại, tôi cảm thấy đầy hi vọng như chưa từng bao giờ.
Bây giờ tôi thấy rõ hơn bao giờ rằng cả những phiền muộn lớn nhất của chúng ta bắt nguồn từ cái gì đó tuyệt vời và lành mạnh ngang như nguy hiểm – từ tính nôn nóng của chúng ta để cải thiện số phận của đồng bào chúng ta. Vì những phiền toái này là các sản phẩm phụ của cái, có lẽ là vĩ đại nhất trong mọi cuộc cách mạng đạo đức và tinh thần của lịch sử, một phong trào bắt đầu ba thế kỉ trước. Đó là niềm khát khao của vô số những người vô danh để tự giải phóng họ và tâm trí của họ khỏi sự giám hộ của uy quyền và định kiến. Đó là nỗ lực của họ để xây dựng một xã hội mở, xã hội từ chối uy quyền tuyệt đối được thiết lập đơn thuần và mang tính truyền thống đơn thuần, trong khi cố gắng để duy trì, để phát triển, và để thiết lập các truyền thống, cũ hay mới, hợp với các chuẩn mực của họ về tự do, về tính nhân bản, và về phê phán duy lí. Đó là sự không sẵn lòng của họ để ngồi yên và để giao toàn bộ trách nhiệm cai trị thế giới cho uy quyền con người hay siêu phàm, và sự sẵn sàng của họ để chia sẻ gánh nặng trách nhiệm vì sự đau khổ có thể tránh, và để hành động nhằm tránh nó. Cuộc cách mạng này đã tạo ra những quyền lực có sức tàn phá kinh khủng; song chúng vẫn có thể bị chinh phục.
1950
**Karl R. Popper**
*Người dịch: Nguyễn Quang A*
Xã hội mở và những kẻ thù của nó (Tập 2- Cao trào tiên tri)
**Karl R. Popper**
*Người dịch: Nguyễn Quang A* **Tải file:**( ![ ](https://i0.wp.com/files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/74e8d7e2d30b44d8a726067557aa690a-pdf_icon_1.jpg/pdf_icon_1.jpg)
[Download .PDF file, 3.37 Mbytes](http://files.chungta.com/Download.aspx/385D6F2C37EB486F990F573AA963299F/1/11_Xa_hoi_mo_va_ke_thu_cua_no-II.pdf))
SỰ NỔI LÊN CỦA TRIẾT HỌC TIÊN TRI
Chương 11: Các Nguồn gốc Aristotlian của học thuyết Hegel
Chương 12: Hegel và Chủ nghĩa Bộ lạc Mới
PHƯƠNG PHÁP CỦA MARX
Chương 13: Quyết định luận xã hội học
Chương 14: Tính độc lập của xã hội học
Chương 15: Chủ nghĩa lịch sử kinh tế
Chương 16: Các giai cấp
Chương 17: Các Hệ thống pháp lý và hệ thống xã hội
LỜI TIÊN TRI CỦA MARX
Chương 18: Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội
Chương 19: Cách mạng xã hội
Chương 20: Chủ nghĩa tư bản và số phận của nó
Chương 21: Một sự đánh giá
ĐẠO ĐỨC HỌC CỦA MARX
Chương 22: Lí thuyết đạo đức của chủ nghĩa lịch sử
HẬU QUẢ
Chương 23: Xã hội học tri thức
Chương 24: Triết học tiên tri và cuộc nổi loạn chống lại lí trí
KẾT LUẬN
Chương 25: Lịch sử có bất cứ ý nghĩa gì?
CHÚ THÍCH
PHỤ LỤC (1961, 1965)
## Đăng nhận xét: (Các bạn nhớ đề tên khi đăng nhận xét) Hủy trả lời

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <https://wp.me/PPJV2-x5>; rel=shortlink


text:
Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm thưởng
Và nhớ tìm Giá Bí mật tại một số khách sạn
Xem khách sạn tại Lesnoye Ozero trên bản đồ
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2018 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.
* Tìm hiểu thêm về Hotels.com™ Rewards

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Application-Server

X-Hcom-Rendered-With: release

Set-Cookie: bm_sz=5795DD5B1444AEF8846089C0871474D9~QAAQThEcuFm+pnhjAQAAuxZ6fR/ofPXuaA5e8G6GVSTh7z8gkKobTjW6GlKxRQoug7I7qAVJlV8xVmrvb4C6qEOPx5PgKUYDnCFhE5G9f4pyGzkYd9+7jGLEIYFUaJfG6VFMS9jYyf3PPQDu7P2x1Zga8oOpXKXzDaoe3Dp2NlobbvSKOkj9W0MOnM/oi1M=; Domain=.hotels.com; Path=/; Expires=Sun, 20 May 2018 16:15:42 GMT; Max-Age=14399; HttpOnly

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Pragma: no-cache

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

site_id_3: ssl-*.hotels.com - A

Vary: Accept-Encoding

Content-Language: vi-VN


text:
Tìm kiếm sách
Trang này liệt kê một số nơi để tìm kiếm cuốn sách có số ISBN là 9780195429282. Dưới đây có liên kết đến nhiều danh mục thư viện, tiệm sách trên mạng, và nhiều nguồn sách khác.
- Lưu ý
- Dùng Đặc biệt:Booksources để tìm kiếm theo ISBN bằng tay.
- Công cụ để bỏ qua trang này và tới thẳng một nguồn sách mỗi lần.
- Các lần in hay phiên bản của một sách có số ISBN riêng, nên sách đó có thể có nhiều ISBN khác nhau. Xem phần xISBN ở dưới để tìm kiếm về các phiên bản khác.
- Hồ sơ ISBN, ngay cả hồ sơ có sẵn trên website hay trong cơ sở dữ liệu của một tiệm sách lớn, không chứng tỏ cuối cùng là sách đó tồn tại trên thực tế. Sách này có thể bị hủy bỏ hay hoãn lại sau khi ISBN được chỉ định. Số ISBN và những mã số khác đã bị lợi dụng để đánh lừa Wikipedia trước đây.
- Bản gốc của trang này có sẵn tại Wikipedia:Tìm kiếm sách.
Thư viện
Toàn thế giới
- Tìm kiếm về sách này dùng Google Book Search.
- Tìm kiếm về sách này ở thư viện địa phương dùng WorldCat.
- Dùng cả hai Google và WorldCat để tìm kiếm về nó.
- Tìm kiếm về sách này ở thư viện địa phương dùng WorldCat và Yahoo!
- Tìm kiếm về sách này ở thư viện địa phương dùng RedLightGreen.
Nguồn tự do
Cơ sở dữ liệu trên mạng
- Tìm kiếm về sách này dùng IBList
- Tìm kiếm về sách này dùng Parchayi.net/books
Tiệm sách
Tìm kiếm nhiều tiệm sách
- Tìm kiếm về sách này dùng A9.com
- Tìm kiếm về sách này dùng Froogle của Google
- Tìm kiếm về sách này dùng Google Book Search
- Tìm kiếm về sách này dùng Yahoo! Shopping
Tìm kiếm một tiệm sách
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.com
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon Light
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon Light 4
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.co.jp
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.co.uk
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.ca
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.de
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon.fr
- Tìm kiếm về sách này trong cả sáu tiệm Amazon quốc tế dùng pricenoia.com
- Tìm kiếm về sách này dùng Amazon Light
- Tìm kiếm về sách này dùng Angus & Robertson ở Úc
- Tìm kiếm về sách này dùng Barnes & Noble
- Tìm kiếm về sách này dùng BibliOZ (sách không còn xuất bản, cũ, hiếm, và để sưu tập)
- Tìm kiếm về sách này dùng Bookpool (sách kỹ thuật)
- Tìm kiếm về sách này ở tiệm sách nhỏ địa phương dùng Book Sense
- Tìm kiếm về sách này dùng Books-A-Million
- Tìm kiếm về sách này dùng Booktopia Bookshop (Úc)
- Tìm kiếm về sách này dùng Booktopia Bookshop (New Zealand)
- Tìm kiếm về sách này dùng Bookzilla.de (họ quyên góp 5% giá sách cho Quỹ Phần mềm Tự do châu Âu)
- Tìm kiếm về sách này dùng chapters.indigo.ca (Indigo Books and Music và Chapters Inc.)
- Tìm kiếm về sách này dùng Christian Book Distributors (sách, Kinh Thánh, và nhạc Kitô giáo)
- Tìm kiếm về sách này dùng Gerila.com (Serbia)
- Tìm kiếm về sách này dùng Nhà xuất bản HarperCollins
- Tìm kiếm về sách này dùng Half.com
- Tìm kiếm về sách này dùng Tiệm sách Trẻ em Just for Kids
- Tìm kiếm về sách này dùng Kennys Irish Bookshop
- Tìm kiếm về sách này dùng LimeBooks.co.uk (Anh)
- Tìm kiếm về sách này dùng Mao (Na Uy)
- Tìm kiếm về sách này dùng Merlin.pl
- Tìm kiếm về sách này dùng Nerdbooks.com
- Tìm kiếm về sách này dùng Peachpit Press
- Tìm kiếm về sách này dùng Rincon de la Cultura (Argentina)
- Tìm kiếm về sách này at Strand Book Store (sách cũ, Thành phố New York)
- Tìm kiếm về sách này dùng TextbookX.com (sách vở giảm giá đại học)
- Tìm kiếm về sách này dùng The Virtual Bookshelf (sách cũ, hiếm, và để sưu tập)
- Tìm kiếm về sách này dùng What the Book? (tiếng Anh, Hàn Quốc)
- Tìm kiếm về sách này dùng Wintercorn.com
Thư viện Tham khảo Điện tử
- Tìm kiếm về sách này dùng O'Reilly Safari Online
- Tìm kiếm về sách này dùng Informit Safari Online
Những nguồn sách ngoại ngữ
Các phiên bản khác
- Các ISBN liên quan từ xISBN. Phục vụ này tìm kiếm về các ISBN của các phiên bản một sách, cả bìa cứng và bìa mềm, lần in đầu hay lần sau, ngay cả những phiên bản bị đổi tên sách.

markdown:
# Tìm kiếm sách
Trang này liệt kê một số nơi để tìm kiếm cuốn sách có số
[ISBN](/wiki/ISBN) là **9780195429282**. Dưới đây có liên kết đến nhiều danh mục thư viện, tiệm sách trên mạng, và nhiều nguồn sách khác.
- Lưu ý
- Dùng
[Đặc biệt:Booksources](//vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Booksources)để tìm kiếm theo ISBN bằng tay. [Công cụ để bỏ qua trang này](https://en.wikipedia.org/wiki/User:Lunchboxhero/monobook.js)và tới thẳng một nguồn sách mỗi lần.
- Các lần in hay phiên bản của một sách có số ISBN riêng, nên sách đó có thể có nhiều ISBN khác nhau. Xem
[phần xISBN](#Các_phiên_bản_khác)ở dưới để tìm kiếm về các phiên bản khác.
- Hồ sơ ISBN, ngay cả hồ sơ có sẵn trên website hay trong cơ sở dữ liệu của một tiệm sách lớn,
*chứng tỏ cuối cùng là sách đó tồn tại trên thực tế. Sách này có thể bị hủy bỏ hay hoãn lại sau khi ISBN được chỉ định. Số ISBN và những mã số khác đã bị lợi dụng để đánh lừa Wikipedia trước đây.* **không**
- Bản gốc của trang này có sẵn tại
[Wikipedia:Tìm kiếm sách](/wiki/Wikipedia:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm_s%C3%A1ch).
## Thư viện
### Toàn thế giới
[Tìm kiếm về sách này](http://books.google.com/books?as_isbn=9780195429282&hl=vi)dùng [Google Book Search](/wiki/Google#Google_Book_Search). [Tìm kiếm về sách này](http://worldcatlibraries.org/wcpa/isbn/9780195429282)ở thư viện địa phương dùng [WorldCat](/wiki/WorldCat).
- Dùng cả hai Google và WorldCat để
[tìm kiếm về nó](http://www.google.com/search?&q=site%3Aworldcatlibraries.org+isbn+9780195429282&hl=vi). [Tìm kiếm về sách này](http://vn.search.yahoo.com/search?&vs=worldcatlibraries.org&dups=1&p=9780195429282)ở thư viện địa phương dùng WorldCat và [Yahoo!](/wiki/Yahoo!) [Tìm kiếm về sách này](http://www.redlightgreen.com/ucwprod/servlet/ucw.servlets.UCWController?ACTION=search&SRCHBY=identifiers&SRCHTERM=9780195429282)ở thư viện địa phương dùng [RedLightGreen](/w/index.php?title=RedLightGreen&action=edit&redlink=1).
## Nguồn tự do
## Cơ sở dữ liệu trên mạng
[Tìm kiếm về sách này](http://www.iblist.com/search/advanced_search.php?item=9780195429282&Submit=Search&isbn=on)dùng IBList [Tìm kiếm về sách này](http://www.parchayi.net/interest.php?content=309&item=9780195429282)dùng Parchayi.net/books
## Tiệm sách
### Tìm kiếm nhiều tiệm sách
[Tìm kiếm về sách này](http://a9.com/9780195429282?a=ob)dùng [A9.com](/w/index.php?title=A9.com&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://froogle.google.com/froogle?q=9780195429282&tiled=1&scoring=p&hl=vi)dùng [Froogle](/w/index.php?title=Froogle&action=edit&redlink=1)của Google [Tìm kiếm về sách này](http://books.google.com/books?as_isbn=9780195429282&hl=vi)dùng Google Book Search [Tìm kiếm về sách này](http://shopping.yahoo.com/search/proxy?p=9780195429282&field=isbn)dùng Yahoo! Shopping
### Tìm kiếm một tiệm sách
[Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.com/exec/obidos/search-handle-url/?field-keywords=9780195429282)dùng [Amazon.com](/wiki/Amazon.com) [Tìm kiếm về sách này](http://www.kokogiak.com/amazon/detpage.asp?sb=s&asin=9780195429282)dùng Amazon Light [Tìm kiếm về sách này](http://www.kokogiak.com/amazon4/details.asp?SearchIndex=Books&Keywords=9780195429282&Asin=9780195429282)dùng Amazon Light 4 [Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.co.jp/s/search-alias%3Daps&field-keywords=9780195429282&x=0&y=0)dùng [Amazon.co.jp](/wiki/Amazon.co.jp) [Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.co.uk/exec/obidos/search-handle-url/?field-keywords=9780195429282)dùng [Amazon.co.uk](/wiki/Amazon.co.uk) [Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.ca/exec/obidos/search-handle-url/?field-keywords=9780195429282)dùng [Amazon.ca](/wiki/Amazon.ca) [Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.de/exec/obidos/search-handle-url/?field-keywords=9780195429282)dùng [Amazon.de](/wiki/Amazon.de) [Tìm kiếm về sách này](http://www.amazon.fr/exec/obidos/search-handle-url/?field-keywords=9780195429282)dùng [Amazon.fr](/wiki/Amazon.fr) [Tìm kiếm về sách này](http://www.pricenoia.com/search/9780195429282)trong cả sáu tiệm Amazon quốc tế dùng [pricenoia.com](/w/index.php?title=Pricenoia.com&action=edit&redlink=1)
-
[Tìm kiếm về sách này](http://www.angusrobertson.com.au/search/results.asp?searchbycriteria=9780195429282&searchby=ISBN&submit_search.x=6&submit_search.y=10&submit_search=search)dùng [Angus & Robertson](/w/index.php?title=Angus_%26_Robertson&action=edit&redlink=1)ở Úc [Tìm kiếm về sách này](http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbninquiry.asp?isbn=9780195429282)dùng [Barnes & Noble](/w/index.php?title=Barnes_%26_Noble&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.biblioz.com/main.php?action=4&useFlash=0&ISBN=9780195429282)dùng [BibliOZ](/w/index.php?title=BibliOZ&action=edit&redlink=1)(sách không còn xuất bản, cũ, hiếm, và để sưu tập) [Tìm kiếm về sách này](http://www.bookpool.com/.x/0000000000/sm/9780195429282)dùng [Bookpool](/w/index.php?title=Bookpool&action=edit&redlink=1)(sách kỹ thuật) [Tìm kiếm về sách này](http://www.booksense.com/product/info.jsp?isbn=9780195429282)ở tiệm sách nhỏ địa phương dùng [Book Sense](/w/index.php?title=Book_Sense&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.booksamillion.com/ncom/books?pid=9780195429282)dùng [Books-A-Million](/w/index.php?title=Books-A-Million&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.booktopia.com.au/frontpagelinesonly.asp?storeurl=booktopia&searchbycriteria=9780195429282&searchby=isbn&searchbycat=&db=us)dùng [Booktopia Bookshop](/w/index.php?title=Booktopia_Bookshop&action=edit&redlink=1)(Úc) [Tìm kiếm về sách này](http://www.booktopia.co.nz/frontpagelinesonly.asp?storeurl=booktopia&searchbycriteria=9780195429282&searchby=isbn&searchbycat=&db=us)dùng Booktopia Bookshop (New Zealand) [Tìm kiếm về sách này](http://www.bookzilla.de/shop/action/advancedSearch/noval?aUrl=90006951&isbn=9780195429282)dùng [Bookzilla.de](/w/index.php?title=Bookzilla.de&action=edit&redlink=1)(họ quyên góp 5% giá sách cho [Quỹ Phần mềm Tự do](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m_T%E1%BB%B1_do)châu Âu) [Tìm kiếm về sách này](http://www.chapters.indigo.ca/default.asp?Ntt=9780195429282&N=35&Ntk=ISBN&Section=books&Catalog=Books)dùng chapters.indigo.ca ( [Indigo Books and Music](/w/index.php?title=Indigo_Books_and_Music&action=edit&redlink=1)và [Chapters Inc.](/w/index.php?title=Chapters_Inc.&action=edit&redlink=1)) [Tìm kiếm về sách này](http://www.christianbook.com/Christian/Books/easy_find/143595945?Ntk=product.isbn&Ntt=9780195429282&action=Search&N=0&Ne=0&event=ESRCN&nav_search=1&Go.x=10&Go.y=5&Go=Go)dùng [Christian Book Distributors](/w/index.php?title=Christian_Book_Distributors&action=edit&redlink=1)(sách, Kinh Thánh, và nhạc Kitô giáo) [Tìm kiếm về sách này](http://www.gerila.com/)dùng Gerila.com (Serbia) [Tìm kiếm về sách này](http://www.harpercollins.com/global_scripts/product_catalog/book_xml.asp?isbn=9780195429282)dùng Nhà xuất bản [HarperCollins](/w/index.php?title=HarperCollins&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://half.ebay.com/products/books/detail.cfm?ISBN=9780195429282)dùng [Half.com](/w/index.php?title=Half.com&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.justforkidsbooks.com/cgi-bin/search.cgi?SearchLimit=*&SearchType=ALL&Command=Search&SearchFor=9780195429282)dùng Tiệm sách Trẻ em Just for Kids [Tìm kiếm về sách này](http://www.kennysirishbookshop.ie/item.html?Profile=Books&Barcode=9780195429282)dùng Kennys Irish Bookshop [Tìm kiếm về sách này](http://www.limebooks.co.uk/9780195429282)dùng [LimeBooks.co.uk](/w/index.php?title=LimeBooks.co.uk&action=edit&redlink=1)(Anh) [Tìm kiếm về sách này](http://www.mao.no/SamboWeb/sok.do?rom=MP&isbn=9780195429282)dùng *Mao*(Na Uy) [Tìm kiếm về sách này](http://www.merlin.com.pl/sklep/sklep/strona.szukaj?zet=yjidqzqohvpudwyrwytffyebcnxwzg&fraza=&dzial=1&oferta=O&ile=15&kategoria=&tytul=&osoba=&firma=&data=&isbn=9780195429282&sort=tytul)dùng Merlin.pl [Tìm kiếm về sách này](http://www.nerdbooks.com/item.php?id=9780195429282)dùng [Nerdbooks.com](/w/index.php?title=Nerdbooks.com&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.peachpit.com/search/index.asp?searchstring=9780195429282&searchgroup=Entire+Site&searchtype=ISBN)dùng [Peachpit Press](/w/index.php?title=Peachpit_Press&action=edit&redlink=1) [Tìm kiếm về sách này](http://www.rincondelacultura.com/?m=s&b=i&s=9780195429282)dùng [Rincon de la Cultura](/w/index.php?title=Rincon_de_la_Cultura&action=edit&redlink=1)(Argentina) [Tìm kiếm về sách này](http://www.strandbooks.com/base/base.php?isbn=9780195429282)at [Strand Book Store](/w/index.php?title=Strand_Book_Store&action=edit&redlink=1)(sách cũ, Thành phố New York) [Tìm kiếm về sách này](http://www.textbookx.com/fastsearch.php?query=9780195429282)dùng [TextbookX.com](/w/index.php?title=TextbookX.com&action=edit&redlink=1)(sách vở giảm giá đại học) [Tìm kiếm về sách này](http://www.thevirtualbookshelf.com/?keyword=9780195429282&searchby=keyword&page=shop/browse)dùng [The Virtual Bookshelf](/w/index.php?title=The_Virtual_Bookshelf&action=edit&redlink=1)(sách cũ, hiếm, và để sưu tập) [Tìm kiếm về sách này](http://www.whatthebook.com/book/9780195429282)dùng [What the Book?](/w/index.php?title=What_the_Book%3F&action=edit&redlink=1)(tiếng Anh, Hàn Quốc) [Tìm kiếm về sách này](http://www.wintercorn.com/search.asp?SearchText=9780195429282)dùng [Wintercorn.com](/w/index.php?title=Wintercorn.com&action=edit&redlink=1)
### Thư viện Tham khảo Điện tử
- Tìm kiếm về sách này dùng
[O'Reilly Safari Online](http://safari.oreilly.com/JVXSL.asp?se_isbn=9780195429282)
- Tìm kiếm về sách này dùng
[Informit Safari Online](http://safari.informit.com/JVXSL.asp?se_isbn=9780195429282)
## Những nguồn sách ngoại ngữ
|
|
1
[Tiếng Anh](https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Pháp](https://fr.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Đức](https://de.wikipedia.org/wiki/Spezial:Booksources/9780195429282) [Tiếng Nhật](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%89%B9%E5%88%A5:Booksources/9780195429282)
957/986 [THDQ (Đài Loan)]
962/988 [Hồng Kông]
99937 [Ma Cao]
[Tiếng Hoa](https://zh.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Séc](https://cs.wikipedia.org/wiki/Speci%C3%A1ln%C3%AD:Booksources/9780195429282) [Tiếng Ba Lan](https://pl.wikipedia.org/wiki/Specjalna:Booksources/9780195429282)
950 [Argentina]
968/970 [Mexico]
[Tiếng Tây Ban Nha](https://es.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282)
972
[Tiếng Bồ Đào Nha](https://pt.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Serbi](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%BE:Booksources/9780195429282)
961
[Tiếng Sloven](https://sl.wikipedia.org/wiki/Posebno:Booksources/9780195429282) [Tiếng Đan Mạch](https://da.wikipedia.org/wiki/Speciel:Booksources/9780195429282) [Tiếng Ý](https://it.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Hà Lan](https://nl.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Thụy Điển](https://sv.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282)
952
[Tiếng Phần Lan](https://fi.wikipedia.org/wiki/Toiminnot:Booksources/9780195429282) [Tiếng Hungari](https://hu.wikipedia.org/wiki/Speci%C3%A1lis:Booksources/9780195429282) [Tiếng Ba Tư](https://fa.wikipedia.org/wiki/Special:Booksources/9780195429282) [Tiếng Wales](https://cy.wikipedia.org/wiki/Arbennig:Booksources/9780195429282)
## Các phiên bản khác
- Các ISBN liên quan từ
[xISBN](http://www.oclc.org/research/projects/xisbn/default.htm). Phục vụ này tìm kiếm về các ISBN của các phiên bản một sách, cả bìa cứng và bìa mềm, lần in đầu hay lần sau, ngay cả những phiên bản bị đổi tên sách.

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Frame-Options: DENY

X-Cache-Status: pass

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1053 pass, cp1054 pass

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Allidiostomatinae
Allidiostoma là một phân họ của họ Scarabaeidae trong liên họ Scarabaeoidea. Chúng phân bố ở Nam Mỹ
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Phân họ này gồm đơn chi Allidiostoma với 9 loài:
- Allidiostoma
- Allidiostoma bosqui
- Allidiostoma halffteri
- Allidiostoma hirtum
- Allidiostoma landbecki
- Allidiostoma monrosmuntanolae
- Allidiostoma ramosae
- Allidiostoma rufum
- Allidiostoma simplicifrons
- Allidiostoma strobeli

markdown:
# Allidiostomatinae
|
|Allidiostoma
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Coleoptera](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Polyphaga](/wiki/Polyphaga) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Scarabeiformia](/w/index.php?title=Scarabeiformia&action=edit&redlink=1) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Scarabaeoidea](/wiki/Scarabaeoidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Scarabaeidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%8D_hung) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) **Allidiostomatinae**
Arrow, 1940
[Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Allidiostoma** [Các chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
2
* là một phân họ của họ Allidiostoma* [Scarabaeidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%8D_hung)trong liên họ [Scarabaeoidea](/wiki/Scarabaeoidea). Chúng phân bố ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9)
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Allidiostomatinae&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Allidiostomatinae&action=edit§ion=1)]
Phân họ này gồm đơn chi
**Allidiostoma** với 9 loài: *Allidiostoma* *Allidiostoma bosqui* *Allidiostoma halffteri* *Allidiostoma hirtum* *Allidiostoma landbecki* *Allidiostoma monrosmuntanolae* *Allidiostoma ramosae* *Allidiostoma rufum* *Allidiostoma simplicifrons* *Allidiostoma strobeli*
-

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1067 miss, cp1054 miss


text:
Pázmándfalu
Pázmándfalu là một thị trấn thuộc hạt Győr-Moson-Sopron, Hungary. Thị trấn này có diện tích 19,39 km², dân số năm 2010 là 994 người,[1] mật độ 51 người/km².
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Helysegnevkonyv adattar 2010”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Pázmándfalu
|Pázmándfalu|
|—
|![ Pázmándfalui községháza.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/P%C3%A1zm%C3%A1ndfalui_k%C3%B6zs%C3%A9gh%C3%A1za.jpg/250px-P%C3%A1zm%C3%A1ndfalui_k%C3%B6zs%C3%A9gh%C3%A1za.jpg)
![ Pázmándfalui községháza.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/P%C3%A1zm%C3%A1ndfalui_k%C3%B6zs%C3%A9gh%C3%A1za.jpg/250px-P%C3%A1zm%C3%A1ndfalui_k%C3%B6zs%C3%A9gh%C3%A1za.jpg)
|
|![]()
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/23px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Győr-Moson-Sopron](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Gy%C5%91r-Moson-Sopron&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Pannonhalmai](/w/index.php?title=Pannonhalmai_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1) 2(7.49 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(130/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i) **Pázmándfalu** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) thuộc hạt [Győr-Moson-Sopron](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Gy%C5%91r-Moson-Sopron&action=edit&redlink=1), [Hungary](/wiki/Hungary). Thị trấn này có diện tích 19,39 km², dân số năm 2010 là 994 người, mật độ 51 người/km². [1]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=P%C3%A1zm%C3%A1ndfalu&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=P%C3%A1zm%C3%A1ndfalu&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Helysegnevkonyv adattar 2010”](http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss


text:
Samut Sakhon (tỉnh)
Tỉnh Samut Sakhon (tiếng Thái: สมุทรสาคร) nằm ở miền Trung của Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía Tây-Nam theo chiều kim đồng hồ) Samut Songkhram, Ratchaburi, Nakhon Pathom và thủ đô Bangkok.
Các đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Tỉnh này có 3 huyện (amphoe), 40 xã (tambon) và 288 thôn (làng, ấp, buôn, sóc, bản, mường) (muban).

markdown:
# Samut Sakhon (tỉnh)
|Bài viết này
|cần thêm .
|Samut Sakhon
|
สมุทรสาคร
|
|
Ấn chương
|
|![ Thailand Samut Sakhon locator map.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Thailand_Samut_Sakhon_locator_map.svg/250px-Thailand_Samut_Sakhon_locator_map.svg.png)
![ Thailand Samut Sakhon locator map.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Thailand_Samut_Sakhon_locator_map.svg/250px-Thailand_Samut_Sakhon_locator_map.svg.png)
![ Cờ Thái Lan](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
![ Cờ Thái Lan](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Samut Sakhon](https://www.wikidata.org/wiki/Q1359220) 2(3,368 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,390/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+7](/wiki/UTC%2B7)) [Mã ISO 3166](/w/index.php?title=ISO_3166&action=edit&redlink=1) [http://www.samutsakhon.go.th](http://www.samutsakhon.go.th)
Tỉnh
**Samut Sakhon** ( [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): สมุทรสาคร) nằm ở [miền Trung](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung_Th%C3%A1i_Lan) của [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan). [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Th%C3%A1i_Lan)) này giáp các tỉnh (từ phía Tây-Nam theo chiều kim đồng hồ) [Samut Songkhram](/wiki/Samut_Songkhram_(t%E1%BB%89nh)), [Ratchaburi](/wiki/Ratchaburi_(t%E1%BB%89nh)), [Nakhon Pathom](/wiki/Nakhon_Pathom_(t%E1%BB%89nh)) và thủ đô [Bangkok](/wiki/Bangkok).
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Samut_Sakhon_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Samut_Sakhon_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
Tỉnh này có 3 huyện (
*amphoe*), 40 xã ( *tambon*) và 288 thôn (làng, ấp, buôn, sóc, bản, mường) ( *muban*).
|
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Samut_Sakhon_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Samut_Sakhon_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss


text:
Tridactyle
Tridactyle là một chi phong lan trong họ Orchidaceae.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
- Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

markdown:
*Tridactyle*
|
|Tridactyle
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Orchidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Epidendroideae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Lan_bi%E1%BB%83u_sinh) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Vandeae](/w/index.php?title=Vandeae&action=edit&redlink=1) [Phân tông](/wiki/Ph%C3%A2n_t%C3%B4ng)( *subtribus*) [Angraecinae](/w/index.php?title=Angraecinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Tridactyle**
Schltr.
[Các loài](/wiki/Lo%C3%A0i) * là một chi Tridactyle* [phong lan](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan)trong họ [Orchidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tridactyle&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tridactyle&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tridactyle&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tridactyle&action=edit§ion=2)]
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
- Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
- Berg Pana, H. 2005.
*Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee*. Ulmer, Stuttgart

X-Cache: cp1053 miss, cp1054 miss


text:
Xã Jefferson, Quận Washington, Indiana
Xã Jefferson (tiếng Anh: Jefferson Township) là một xã thuộc quận Washington, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 920 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Jefferson, Quận Washington, Indiana
|Xã Jefferson
|
Jefferson Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Washington, Indiana](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Map_highlighting_Jefferson_Township%2C_Washington_County%2C_Indiana.svg/250px-Map_highlighting_Jefferson_Township%2C_Washington_County%2C_Indiana.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Washington, Indiana](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Map_highlighting_Jefferson_Township%2C_Washington_County%2C_Indiana.svg/250px-Map_highlighting_Jefferson_Township%2C_Washington_County%2C_Indiana.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Washington](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Washington,_Indiana), [Indiana](/wiki/Indiana) ![ Vị trí quận Washington trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Map_of_Indiana_highlighting_Washington_County.svg/250px-Map_of_Indiana_highlighting_Washington_County.svg.png)
![ Vị trí quận Washington trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Map_of_Indiana_highlighting_Washington_County.svg/250px-Map_of_Indiana_highlighting_Washington_County.svg.png)
Vị trí quận Washington trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Indiana](/wiki/Indiana) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Indiana&action=edit&redlink=1) [Quận Washington](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Washington,_Indiana) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Jefferson** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Jefferson Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Washington](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Washington,_Indiana), tiểu bang [Indiana](/wiki/Indiana), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 920 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Jefferson,_Qu%E1%BA%ADn_Washington,_Indiana&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Jefferson,_Qu%E1%BA%ADn_Washington,_Indiana&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.


text:
Công an TP. Vinh, tỉnh Nghệ An cho biết, cơ quan này vừa tiến hành tạm giữ Nguyễn Bá Cường (24 tuổi) trú xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương để điều tra về hành vi điều khiển xe cứu thương để xảy ra tai nạn giao thông với xe máy làm 3 người bị thương nặng rồi bỏ chạy khỏi hiện trường.
Sự việc xảy ra vào khoảng 23h ngày 8-2, Cường điều khiển xe cứu thương lưu thông trên đường, khi đi đến ngã tư giao nhau giữa đường Trương Văn Lĩnh và Phạm Đình Toái, TP. Vinh thì xảy ra va chạm với xe máy do anh Bùi Đức Vinh (47 tuổi) trú xã Nghi Phú, TP. Vinh chở theo vợ và con nhỏ.
Chiếc xe cứu thương mà Cường điều khiển gây tai nạn
Vụ tai nạn đã khiến gia đình anh Vinh bị thương rất nặng. Sau khi gây tai nạn, lợi dụng đêm tối, vắng người qua lại, Cường điều khiển xe bỏ trốn khỏi hiện trường. Khi phát hiện sự việc, người dân đã nhanh chóng đưa các nạn nhân đi cấp cứu, đồng thời báo cáo sự việc tới cơ quan chức năng.
Nhận được tin báo, Công an TP. Vinh vào cuộc truy tìm chiếc xe gây tai nạn. Không lâu sau đó, cơ quan chức năng phát hiện chiếc xe cứu thương gây tai nạn đang đỗ ở một gara ô tô trên địa bàn để sửa chữa.
Tài xế được mời lên cơ quan công an làm việc, tại đây Cường khai nhận chính mình đã gây ra vụ tai nạn khiến gia đình anh Vinh bị thương. Cường cho biết, bản thân mình là lái xe cho một bệnh viện, sau khi gây tai nạn do quá hoảng sợ nên đã bỏ chạy.
Hiện cơ quan công an đang tiếp tục điều tra về sự việc.
Nguồn tin: An Ninh Thủ Đô
Khai quật mộ tìm nguyên nhân thanh niên 28 tuổi thiệt mạng Thạch Toàn được an táng gần nửa năm nhưng người thân nghi cái chết của anh có...

markdown:
Công an TP. Vinh, tỉnh Nghệ An cho biết, cơ quan này vừa tiến hành tạm giữ Nguyễn Bá Cường (24 tuổi) trú xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương để điều tra về hành vi điều khiển xe cứu thương để xảy ra tai nạn giao thông với xe máy làm 3 người bị thương nặng rồi bỏ chạy khỏi hiện trường.
Sự việc xảy ra vào khoảng 23h ngày 8-2, Cường điều khiển xe cứu thương lưu thông trên đường, khi đi đến ngã tư giao nhau giữa đường Trương Văn Lĩnh và Phạm Đình Toái, TP. Vinh thì xảy ra va chạm với xe máy do anh Bùi Đức Vinh (47 tuổi) trú xã Nghi Phú, TP. Vinh chở theo vợ và con nhỏ.
*Chiếc xe cứu thương mà Cường điều khiển gây tai nạn*
Vụ tai nạn đã khiến gia đình anh Vinh bị thương rất nặng. Sau khi gây tai nạn, lợi dụng đêm tối, vắng người qua lại, Cường điều khiển xe bỏ trốn khỏi hiện trường. Khi phát hiện sự việc, người dân đã nhanh chóng đưa các nạn nhân đi cấp cứu, đồng thời báo cáo sự việc tới cơ quan chức năng.
Nhận được tin báo, Công an TP. Vinh vào cuộc truy tìm chiếc xe gây tai nạn. Không lâu sau đó, cơ quan chức năng phát hiện chiếc xe cứu thương gây tai nạn đang đỗ ở một gara ô tô trên địa bàn để sửa chữa.
Tài xế được mời lên cơ quan công an làm việc, tại đây Cường khai nhận chính mình đã gây ra vụ tai nạn khiến gia đình anh Vinh bị thương. Cường cho biết, bản thân mình là lái xe cho một bệnh viện, sau khi gây tai nạn do quá hoảng sợ nên đã bỏ chạy.
Hiện cơ quan công an đang tiếp tục điều tra về sự việc.
**Nguồn tin: **An Ninh Thủ Đô
|1|
|2|
|3|
|4|
|5|
|6|
|7|
|8|
|9|
|10|
|11|
|12|
|13|
|14|
|15|[
Thạch Toàn được an táng gần nửa năm nhưng người thân nghi cái chết của anh có...
Khai quật mộ tìm nguyên nhân thanh niên 28 tuổi thiệt mạng](/doi-song/khai-quat-mo-tim-nguyen-nhan-thanh-nien-28-tuoi-thiet-mang-22829.html)

Server: cloudflare

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: nv4c_h5gEF_sess=pr3cpde7gt3t8in8gu782q3751; path=/; domain=.viettoday.vn; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8

CF-Cache-Status: MISS

Cache-Control: public, max-age=14400


text:
Live show Lệ Quyên : Ru đời đi nhé diễn ra vào tối 18/1 tại Hà Nội. Đây là đêm nhạc đầu tiên giọng ca sinh năm 1981 hát nhạc Trịnh Công Sơn sau khi cô ra mắt album Trịnh Công Sơn - Lệ Quyên.
Trước đó, cô tự tin phát ngôn: “Nhạc Bolero là khó nhất mà tôi còn hát được và được khán giả chấp nhận thì nhạc Trịnh - vốn gần với nhạc trẻ - sẽ không làm khó và khiến tôi hoang mang như thuở mới hát Bolero”.
Khán phòng Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô với sức chứa hơn 1.200 ghế đã không còn một chỗ trống. Tuy nhiên, sau đêm diễn có khán giả than phiền rằng “chưa bao giờ thấy ai hát nhạc Trịnh chán như vậy” và bỏ về vì “không thể chịu nổi”.
Lệ Quyên vẻ như không biết những điều ấy, cô viết trên trang cá nhân “Khán phòng luôn chật kín, không ai ra về, Quyên thì tiếc nuối trong lời tạm biệt”. Nhưng theo quan sát của phóng viên thì nữ ca sĩ chỉ nói đúng một nửa vì vế còn lại của lời chia sẻ, có thể cô chưa có điều kiện kiểm chứng.
Đã có những khán giả ra về ngay khi phần 1 của đêm nhạc chưa kết thúc. “Xin Lệ Quyên hãy tha cho nhạc Trịnh” là lời nhắn nhủ mà họ để lại. Có người thì bình luận hóm hỉnh hơn: “Tôi thấy Quang Dũng khá vô duyên, là khách mời mà... hát hay hơn cả ca sĩ chính”.
Trong đêm nhạc của mình, Lệ Quyên thể hiện gần như toàn bộ những ca khúc trong album mới phát hành của cô mang tên Trịnh Công Sơn & Lệ Quyên. Đó là những sáng tác nổi tiếng bậc nhất của Trịnh, được nhiều người nằm lòng như Diễm xưa, Ướt mi, Còn tuổi nào cho em, Ru em từng ngón xuân nồng, Ru ta ngậm ngùi,…
Những bản phối trong live show gần như y chang album, còn bản thân giọng hát của nữ ca sĩ cũng không khác nhiều so với bản thu âm. Về góc độ chuyên môn, không thể phủ nhận Lệ Quyên hát live tốt dù thoáng có lúc, cô cũng tỏ ra đuối (đơn cử như những câu hát cuối cùng trong bài Ru em từng ngón xuân nồng, Lệ Quyên không ngân được chữ "ai" trọn vẹn như Hồng Nhung, cô phải lấy hơi tới 3 lần).
Ưu điểm trong chất giọng của Lệ Quyên là đủ độ dày, vang, lên cao xuống trầm khá tròn, dù cô không phải là người được đào tạo bài bản. Cô cũng vốn được đánh giá là hát cảm xúc, xử lý tinh tế.
Nhưng điều đáng nói là khi thể hiện nhạc Trịnh, Lệ Quyên vẫn giữ nguyên cách hát của Bolero. Trong một số ca khúc nhạc Trịnh, nữ ca sĩ còn phá tan nhịp đặc trưng.
Âm nhạc của Trịnh Công Sơn vốn có cách ngắt nhịp rất riêng biệt, 3-4 hay 2-3 đều rất rõ ràng, nhưng qua giọng hát của Lệ Quyên, cảm tưởng như âm tiết bị ríu vào nhau, nhiều nguyên âm không rõ nét. Vẻ đẹp của ca từ trong bài hát vì vậy bị giảm đi vài phần.
Giọng ca gốc Thái Nguyên cũng cường điệu trong tất cả ca khúc nhạc Trịnh mà cô thể hiện. Âm sắc phát ra bị chẹn ở mũi khiến người nghe có cảm giác nức nở, não nề.
“Nửa nạc, nửa mỡ”, kỹ thuật không ra kỹ thuật, cảm xúc không thành cảm xúc. Lệ Quyên, thậm chí còn nặng về biểu cảm gương mặt, hình thể - điều được cho là không thực sự cần thiết với ca sĩ hát nhạc Trịnh Công Sơn.
Mọi so sánh đều là khập khiễng, nhưng phải đặt trong tương quan lối hát của Khánh Ly hay Hồng Nhung mới thực sự thấy cách hát của Lệ Quyên - với nhiều người - không hẳn là làm mới. Đúng hơn, đó là cách thể hiện hời hợt với nhạc Trịnh.
Khi đọc lại lời của Trịnh, Lệ Quyên như trả bài: “Khi bạn hát một bản tình ca là bạn đang muốn hát về cuộc tình của mình. Hãy hát đi đừng e ngại. Dù hạnh phúc hay dở dang thì cuộc tình ấy cũng là một phần máu thịt của bạn rồi”.
Với những khán giả từng nhiều lần nghe Khánh Ly hay Hồng Nhung kể chuyện về Trịnh trên sân khấu mới thấy được hết yếu điểm của Lệ Quyên. Tất nhiên, hạn chế này cũng khó tránh vì so với những đàn chị, Lệ Quyên chưa từng được gặp Trịnh, và dĩ nhiên cũng không thể có bất cứ câu chuyện nào thuộc sở hữu của riêng mình.
Khánh Ly, người nửa thế kỷ hát nhạc Trịnh chỉ nhận mình như "cỏ cây, cơn mưa xuống thì mọc". Còn Lệ Quyên, trên sân khấu lại cho biết đây là thời điểm cô thấy mình hát nhạc Trịnh hay nhất có thể.
Nữ ca sĩ bày tỏ sự mong mỏi từ nay trở đi, khán giả khi tìm đến Lệ Quyên sẽ biết thêm rằng Lệ Quyên còn hát nhạc Trịnh, chứ không chỉ có nhạc xưa, Bolero.
Lời chia sẻ giống như một lời quảng cáo nhưng lại được đặt trong bối cảnh của một đêm nhạc không trọn vẹn trên mọi phương diện. Không chỉ riêng cách hát, lối hát mà tổng thể live show của Lệ Quyên tại Hà Nội cũng có nhiều hạn chế để bàn luận.
Sân khấu được dàn dựng theo hình xoắn ốc với hai vòng tròn đan xen, hai bên là bậc thang trải dài gần như không có ý nghĩa về mặt tượng trưng.
Sắc màu sân khấu khi thì u ám, lúc lại lòe loẹt do lạm dụng màn hình LED. Nhiều màn múa phụ họa, vẻ như chỉ hợp với sự nức nở của Lệ Quyên, còn không liên quan gì đến ca từ bài hát của Trịnh.
Đáng kể hơn, live show được lấy tên là Ru đời đi nhé, và được nhấn mạnh là lần đầu tiên Lệ Quyên hát nhạc Trịnh trong đêm nhạc riêng, nhưng cách biên tập, đặt để ca khúc lại không toát được chủ đề của chương trình. Ngoài nhạc Trịnh, Lệ Quyên còn hát cả nhạc xưa, Bolero.
Nhạc xưa, Bolero được hát ở phần sau, giống như một sự níu kéo, chiều lòng khán giả. Nghe Lệ Quyên hát nhạc xưa, Bolero, rõ ràng bớt băn khoăn hơn (dù giới chuyên môn vẫn cho rằng Lệ Quyên không hẳn là một giọng thuần Bolero).
Một live show không đúng nghĩa âm nhạc Trịnh Công Sơn, nhưng Lệ Quyên lại vừa thông báo sẽ làm đêm thứ hai vì "nhiều quá những khán giả chưa có vé".
Âu cũng là câu chuyện của thị trường, có cung thì mới có cầu, chỉ không biết với giới mộ điệu Trịnh, vốn quen "đi ngang qua vùng tóc dài" sẽ chịu đựng như thế nào?
Lệ Quyên là một nữ ca sĩ rất thành công với dòng nhạc nhẹ và trữ tình. Từ khi còn là sinh viên khoa Quần chúng trường Đại học Văn hóa Hà Nội cô đã bắt đầu con đường ca hát. Đến khi phát hành album đầu tay "Giấc mơ có thật", Lệ Quyên mới được nhiều khán giả biết đến qua các ca khúc "Giấc mơ có thật", "Thôi đừng chiêm bao" và "Hãy trả lời em". Ngoài ra, Lệ Quyên còn nổi tiếng với các ca khúc nhạc xưa và cho phát hành nhiều album chuyên trị dòng nhạc này.
Facebook Zing Mp3
Nguồn tin: Zing
Tin Liên Quan
Khai quật mộ tìm nguyên nhân thanh niên 28 tuổi thiệt mạng Thạch Toàn được an táng gần nửa năm nhưng người thân nghi cái chết của anh có...

markdown:
Live show
* Lệ Quyên : Ru đời đi nhé* diễn ra vào tối 18/1 tại Hà Nội. Đây là đêm nhạc đầu tiên giọng ca sinh năm 1981 hát nhạc Trịnh Công Sơn sau khi cô ra mắt album *Trịnh Công Sơn - Lệ Quyên.*
Trước đó, cô tự tin phát ngôn: “Nhạc Bolero là khó nhất mà tôi còn hát được và được khán giả chấp nhận thì nhạc Trịnh - vốn gần với nhạc trẻ - sẽ không làm khó và khiến tôi hoang mang như thuở mới hát Bolero”.
![]()
|Lệ Quyên chính thức hát nhạc Trịnh sau khi nổi tiếng nhờ Bolero.|
Khán phòng Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô với sức chứa hơn 1.200 ghế đã không còn một chỗ trống. Tuy nhiên, sau đêm diễn có khán giả than phiền rằng “chưa bao giờ thấy ai hát nhạc Trịnh chán như vậy” và bỏ về vì “không thể chịu nổi”.
Lệ Quyên vẻ như không biết những điều ấy, cô viết trên trang cá nhân “Khán phòng luôn chật kín, không ai ra về, Quyên thì tiếc nuối trong lời tạm biệt”. Nhưng theo quan sát của phóng viên thì nữ ca sĩ chỉ nói đúng một nửa vì vế còn lại của lời chia sẻ, có thể cô chưa có điều kiện kiểm chứng.
Đã có những khán giả ra về ngay khi phần 1 của đêm nhạc chưa kết thúc. “Xin Lệ Quyên hãy tha cho nhạc Trịnh” là lời nhắn nhủ mà họ để lại. Có người thì bình luận hóm hỉnh hơn: “Tôi thấy Quang Dũng khá vô duyên, là khách mời mà... hát hay hơn cả ca sĩ chính”.
Trong đêm nhạc của mình, Lệ Quyên thể hiện gần như toàn bộ những ca khúc trong album mới phát hành của cô mang tên
*Trịnh Công Sơn & Lệ Quyên.* Đó là những sáng tác nổi tiếng bậc nhất của Trịnh, được nhiều người nằm lòng như * Diễm xưa, Ướt mi, Còn tuổi nào cho em, Ru em từng ngón xuân nồng, Ru ta ngậm ngùi,…*
Những bản phối trong live show gần như y chang album, còn bản thân giọng hát của nữ ca sĩ cũng không khác nhiều so với bản thu âm. Về góc độ chuyên môn, không thể phủ nhận Lệ Quyên hát live tốt dù thoáng có lúc, cô cũng tỏ ra đuối (đơn cử như những câu hát cuối cùng trong bài
*Ru em từng ngón xuân nồng*, Lệ Quyên không ngân được chữ "ai" trọn vẹn như Hồng Nhung, cô phải lấy hơi tới 3 lần).
Ưu điểm trong chất giọng của Lệ Quyên là đủ độ dày, vang, lên cao xuống trầm khá tròn, dù cô không phải là người được đào tạo bài bản. Cô cũng vốn được đánh giá là hát cảm xúc, xử lý tinh tế.
Nhưng điều đáng nói là khi thể hiện nhạc Trịnh, Lệ Quyên vẫn giữ nguyên cách hát của Bolero. Trong một số ca khúc nhạc Trịnh, nữ ca sĩ còn phá tan nhịp đặc trưng.
Âm nhạc của Trịnh Công Sơn vốn có cách ngắt nhịp rất riêng biệt, 3-4 hay 2-3 đều rất rõ ràng, nhưng qua giọng hát của Lệ Quyên, cảm tưởng như âm tiết bị ríu vào nhau, nhiều nguyên âm không rõ nét. Vẻ đẹp của ca từ trong bài hát vì vậy bị giảm đi vài phần.
![]()
|Một khán giả bình luận: “Tôi thấy Quang Dũng khá vô duyên, là khách mời mà... hát nhạc Trịnh hay hơn cả ca sĩ chính”.|
Giọng ca gốc Thái Nguyên cũng cường điệu trong tất cả ca khúc nhạc Trịnh mà cô thể hiện. Âm sắc phát ra bị chẹn ở mũi khiến người nghe có cảm giác nức nở, não nề.
“Nửa nạc, nửa mỡ”, kỹ thuật không ra kỹ thuật, cảm xúc không thành cảm xúc. Lệ Quyên, thậm chí còn nặng về biểu cảm gương mặt, hình thể - điều được cho là không thực sự cần thiết với ca sĩ hát nhạc Trịnh Công Sơn.
Mọi so sánh đều là khập khiễng, nhưng phải đặt trong tương quan lối hát của Khánh Ly hay Hồng Nhung mới thực sự thấy cách hát của Lệ Quyên - với nhiều người - không hẳn là làm mới. Đúng hơn, đó là cách thể hiện hời hợt với nhạc Trịnh.
Khi đọc lại lời của Trịnh, Lệ Quyên như trả bài: “Khi bạn hát một bản tình ca là bạn đang muốn hát về cuộc tình của mình. Hãy hát đi đừng e ngại. Dù hạnh phúc hay dở dang thì cuộc tình ấy cũng là một phần máu thịt của bạn rồi”.
Với những khán giả từng nhiều lần nghe Khánh Ly hay Hồng Nhung kể chuyện về Trịnh trên sân khấu mới thấy được hết yếu điểm của Lệ Quyên. Tất nhiên, hạn chế này cũng khó tránh vì so với những đàn chị, Lệ Quyên chưa từng được gặp Trịnh, và dĩ nhiên cũng không thể có bất cứ câu chuyện nào thuộc sở hữu của riêng mình.
Khánh Ly, người nửa thế kỷ hát nhạc Trịnh chỉ nhận mình như "cỏ cây, cơn mưa xuống thì mọc". Còn Lệ Quyên, trên sân khấu lại cho biết đây là thời điểm cô thấy mình hát nhạc Trịnh hay nhất có thể.
Nữ ca sĩ bày tỏ sự mong mỏi từ nay trở đi, khán giả khi tìm đến Lệ Quyên sẽ biết thêm rằng Lệ Quyên còn hát nhạc Trịnh, chứ không chỉ có nhạc xưa, Bolero.
Lời chia sẻ giống như một lời quảng cáo nhưng lại được đặt trong bối cảnh của một đêm nhạc không trọn vẹn trên mọi phương diện. Không chỉ riêng cách hát, lối hát mà tổng thể live show của Lệ Quyên tại Hà Nội cũng có nhiều hạn chế để bàn luận.
![]()
|Lệ Quyên có một đêm nhạc không trọn vẹn với cách hát nhạc Trịnh hời hợt, múa phụ họa không phù hợp.|
Sân khấu được dàn dựng theo hình xoắn ốc với hai vòng tròn đan xen, hai bên là bậc thang trải dài gần như không có ý nghĩa về mặt tượng trưng.
Sắc màu sân khấu khi thì u ám, lúc lại lòe loẹt do lạm dụng màn hình LED. Nhiều màn múa phụ họa, vẻ như chỉ hợp với sự nức nở của Lệ Quyên, còn không liên quan gì đến ca từ bài hát của Trịnh.
Đáng kể hơn, live show được lấy tên là
*Ru đời đi nhé*, và được nhấn mạnh là lần đầu tiên Lệ Quyên hát nhạc Trịnh trong đêm nhạc riêng, nhưng cách biên tập, đặt để ca khúc lại không toát được chủ đề của chương trình. Ngoài nhạc Trịnh, Lệ Quyên còn hát cả nhạc xưa, Bolero.
Nhạc xưa, Bolero được hát ở phần sau, giống như một sự níu kéo, chiều lòng khán giả. Nghe Lệ Quyên hát nhạc xưa, Bolero, rõ ràng bớt băn khoăn hơn (dù giới chuyên môn vẫn cho rằng Lệ Quyên không hẳn là một giọng thuần Bolero).
Một live show không đúng nghĩa âm nhạc Trịnh Công Sơn, nhưng Lệ Quyên lại vừa thông báo sẽ làm đêm thứ hai vì "nhiều quá những khán giả chưa có vé".
Âu cũng là câu chuyện của thị trường, có cung thì mới có cầu, chỉ không biết với giới mộ điệu Trịnh, vốn quen "đi ngang qua vùng tóc dài" sẽ chịu đựng như thế nào?
Lệ Quyên là một nữ ca sĩ rất thành công với dòng nhạc nhẹ và trữ tình. Từ khi còn là sinh viên khoa Quần chúng trường Đại học Văn hóa Hà Nội cô đã bắt đầu con đường ca hát. Đến khi phát hành album đầu tay "Giấc mơ có thật", Lệ Quyên mới được nhiều khán giả biết đến qua các ca khúc "Giấc mơ có thật", "Thôi đừng chiêm bao" và "Hãy trả lời em". Ngoài ra, Lệ Quyên còn nổi tiếng với các ca khúc nhạc xưa và cho phát hành nhiều album chuyên trị dòng nhạc này.
Facebook Zing Mp3
**Nguồn tin: **Zing
**Tin Liên Quan**
|1|
|2|
|3|
|4|
|5|
|6|
|7|
|8|
|9|
|10|
|11|
|12|
|13|
|14|
|15|[
Thạch Toàn được an táng gần nửa năm nhưng người thân nghi cái chết của anh có...
Khai quật mộ tìm nguyên nhân thanh niên 28 tuổi thiệt mạng](/doi-song/khai-quat-mo-tim-nguyen-nhan-thanh-nien-28-tuoi-thiet-mang-22829.html)

Set-Cookie: nv4c_h5gEF_sess=8sap7tf7orjhrt2vdol9t8thj2; path=/; domain=.viettoday.vn; HttpOnly


text:
by admin02/03/2015 Mẫu phòng game đẹp1 comment
Phòng net đẹp 2015 Gia Hưng lắp đặtLuôn mong muốn “Không Ngừng Phát Triển” phát triển hệ thống từ Bắc vào Nam với nhiều phòng net đẹp lớn nhỏ đã khẳng định được tên tuổi trong thị trường lắp đặt phòng game internet phát huy lớn mạnh, sản phẩm cung cấp chất lượng dưới đây mời quý khách hàng. Tham khảo Phòng net đẹp mà Gia Hưng hỗ trợ thi công Phòng nét AK 316 máy tại Thành Phố Phan Thiết, Bình Thuận Nét AK là phòng...Read More
0

markdown:
![ ](https://vtgh.vn/wp-content/uploads/2015/03/phong-net-dep-2016-2-1.jpg)
by
[admin](https://vtgh.vn/author/admin/)02/03/2015 [Mẫu phòng game đẹp](https://vtgh.vn/lap-dat-phong-net/mau-phong-game-dep/) [1 comment](https://vtgh.vn/phong-net-dep-2015-gia-hung-lap-dat/#comments)
Luôn mong muốn “Không Ngừng Phát Triển” phát triển hệ thống từ Bắc vào Nam với nhiều phòng net đẹp lớn nhỏ đã khẳng định được tên tuổi trong thị trường lắp đặt phòng game internet phát huy lớn mạnh, sản phẩm cung cấp chất lượng dưới đây mời quý khách hàng.
Tham khảo Phòng net đẹp mà Gia Hưng hỗ trợ thi công
Phòng nét AK 316 máy tại Thành Phố Phan Thiết, Bình Thuận
Nét AK là phòng...
[Phòng net đẹp 2015 Gia Hưng lắp đặt](https://vtgh.vn/phong-net-dep-2015-gia-hung-lap-dat/) [Read More](https://vtgh.vn/phong-net-dep-2015-gia-hung-lap-dat/)
0

Set-Cookie: _icl_current_language=vi; expires=Mon, 21-May-2018 12:04:42 GMT; Max-Age=86400; path=/

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Như mọi người đã biết dầu dừa vốn có tác dụng rất lớn đối với mái tóc của chúng ta, dầu dừa giúp tóc phục hồi nhanh chóng từ gốc đến ngọn, giúp tóc hư tổn được mượt mà óng ả như được chăm sóc tại salon tóc. Hãy tận dụng dầu dừa để có mái tóc đẹp óng ả mà mọi cô gái đều mơ ước nhé. Sau đây hướng dẫn các bạn cách chăm sóc tóc với dầu dừa hàng ngày đó là ủ tóc, ủ tóc bằng dầu dừa sẽ cho kết quả nhanh nhất.
Chuẩn bị:
- Dầu dừa.
- Khăn và mũ trùm đầu.
- Dầu gội đầu.
Cách làm:
1. Hãy làm nóng dầu dừa để khi ủ tóc sẽ có hiệu quả cao nhất, cho dầu dừa vào lò vi sóng khoảng 30 giây để giữ ấm. Cách làm này giúp dầu dừa đủ ấm để thấm nhanh vào tóc hơn và sẽ phát huy hết tác dụng.
Nếu không có lò vi sóng, một cách đơn giản hơn là bạn đặt bát dầu vào một cái bát lớn có chứa nước ấm, khi đó nhiệt độ trong nước ấm sẽ gia nhiệt cho dầu dừa của bạn. Hoặc cũng có thể cho dầu dừa vào một cái nồi nhỏ để làm ấm trực tiếp trên bếp lửa, nên để lửa nhỏ cho dầu ấm và tắt bếp ngay.
2. Tiếp theo, chúng ta gội đầu sạch bằng dầu gội đầu để cho tóc và da đầu được sạch sẽ, sau đó vắt khô nước trên tóc, lúc này tóc còn ẩm ướt, lấy dầu dừa thoa đều lên tóc, mát xa nhẹ nhàng từ gốc đến ngọn tóc và da đầu để dưỡng chất dầu dừa thấm sâu vào tóc hơn.
3. Sau khi thoa xong thì dùng mũ chụp hay khăn lông ủ trong vòng 30 phút, tuỳ vào chất tóc và độ xơ mà lượng dầu dừa và thời gian ủ có thể thay đồi.
4. Chỉ cần ủ dầu dừa khoảng 30 phút đến 1 tiếng thì bạn tháo mũ ủ ra sau đó gội lại thật sạch bằng dầu gội, vì dầu dừa có chất nhờn nên bạn hãy gội đầu lại khoảng 2-3 lần sẽ sạch hết chất nhờn trên tóc. Sau khi ủ dầu dừa thì tóc sẽ có độ ẩm cao, mềm và mượt, thế nên để tóc nhanh khô hơn thì các bạn có thể sấy qua cho tóc bớt ướt.
Sau khi tóc khô thì tha hồ cảm nhận vẻ mềm mượt bồng bềnh của mái tóc rồi.
Wiki Cách Làm
Xem thêm:
Tham khảo thêm:

markdown:
Như mọi người đã biết
[dầu dừa](https://wikicachlam.com/tag/dau-dua/) vốn có tác dụng rất lớn đối với mái tóc của chúng ta, dầu dừa giúp tóc phục hồi nhanh chóng từ gốc đến ngọn, giúp tóc hư tổn được mượt mà óng ả như được chăm sóc tại salon tóc. Hãy tận dụng dầu dừa để có mái [tóc đẹp](https://wikicachlam.com/toc-dep/) óng ả mà mọi cô gái đều mơ ước nhé. Sau đây hướng dẫn các bạn cách chăm sóc tóc với dầu dừa hàng ngày đó là ủ tóc, ủ tóc bằng dầu dừa sẽ cho kết quả nhanh nhất. **Chuẩn bị**:
- Dầu dừa.
- Khăn và mũ trùm đầu.
- Dầu gội đầu.
#### Cách làm:
**1.** Hãy làm nóng dầu dừa để khi ủ tóc sẽ có hiệu quả cao nhất, cho dầu dừa vào lò vi sóng khoảng 30 giây để giữ ấm. Cách làm này giúp dầu dừa đủ ấm để thấm nhanh vào tóc hơn và sẽ phát huy hết tác dụng.
Nếu không có lò vi sóng, một cách đơn giản hơn là bạn đặt bát dầu vào một cái bát lớn có chứa nước ấm, khi đó nhiệt độ trong nước ấm sẽ gia nhiệt cho dầu dừa của bạn. Hoặc cũng có thể cho dầu dừa vào một cái nồi nhỏ để làm ấm trực tiếp trên bếp lửa, nên để lửa nhỏ cho dầu ấm và tắt bếp ngay.
**2.** Tiếp theo, chúng ta gội đầu sạch bằng dầu gội đầu để cho tóc và da đầu được sạch sẽ, sau đó vắt khô nước trên tóc, lúc này tóc còn ẩm ướt, lấy dầu dừa thoa đều lên tóc, mát xa nhẹ nhàng từ gốc đến ngọn tóc và da đầu để dưỡng chất dầu dừa thấm sâu vào tóc hơn. **3.** Sau khi thoa xong thì dùng mũ chụp hay khăn lông ủ trong vòng 30 phút, tuỳ vào chất tóc và độ xơ mà lượng dầu dừa và thời gian ủ có thể thay đồi. **4.** Chỉ cần ủ dầu dừa khoảng 30 phút đến 1 tiếng thì bạn tháo mũ ủ ra sau đó gội lại thật sạch bằng dầu gội, vì dầu dừa có chất nhờn nên bạn hãy gội đầu lại khoảng 2-3 lần sẽ sạch hết chất nhờn trên tóc. Sau khi ủ dầu dừa thì tóc sẽ có độ ẩm cao, mềm và mượt, thế nên để tóc nhanh khô hơn thì các bạn có thể sấy qua cho tóc bớt ướt.
Sau khi tóc khô thì tha hồ cảm nhận vẻ mềm mượt bồng bềnh của mái tóc rồi.
*Wiki Cách Làm* **Xem thêm:** **Tham khảo thêm:**

Server: nginx