text:
Tài liệu học từ vựng tiếng anh
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 7', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
18p lehieukutek 27-09-2011 329 168 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 1', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
18p lehieukutek 27-09-2011 325 145 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 10', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p lehieukutek 27-09-2011 304 142 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 8', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p lehieukutek 27-09-2011 324 141 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 5', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
24p lehieukutek 27-09-2011 288 141 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 9', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p lehieukutek 27-09-2011 277 129 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 3', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p lehieukutek 27-09-2011 247 123 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 6', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
16p lehieukutek 27-09-2011 267 112 Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 2', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p lehieukutek 27-09-2011 223 106 Download
-
Các "Mẹo học từ vựng Tiếng Anh cực nhanh" sẽ giúp bạn có được các cách ghi nhớ từ vựng trong Tiếng Anh một cách nhanh chóng mà không sợ bị quên. Hãy kham khảo tài liệu để có một vốn từ vựng đầy trang bị cho bản thân mình.
6p strangerinworld 18-08-2010 733 506 Download
-
Hãy đến với "Học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả" để nắm được các cách học hiệu quả như: Bạn học Tiếng Anh để làm gì? Tiếng Anh sẽ giúp được gì cho bạn, bạn nên khơi các niềm đam mê học Tiếng Anh của mình, tài liệu còn có một số phương pháp học từ vựng cũ và từ mới.
7p nkt_bibo44 11-02-2012 565 304 Download
-
Đây là một số từ vựng tiếng Anh gửi đến các bạn độc giả tham khảo.
9p namcaobkhn1012 02-04-2011 395 147 Download
-
Phương pháp học từ vựng tiếng Anh mới (trên 50 từ/ngày) sẽ bổ sung thêm những phương pháp hữu ích, giúp các bạn học từ vựng tiếng Anh nhanh và hiệu quả nhất. Tài liệu gồm những bài viết sẽ hướng dẫn các bạn phương pháp học từ vựng tiếng Anh một cách đặc biệt, những phương pháp này không có xuất xứ chính thức, nó xuất hiện ngẫu nhiên với nhiều người và được phổ biến.
4p htrung4 12-01-2014 440 97 Download
-
10 Bí quyết học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả nhằm giúp các bạn nâng cao các vốn từ vựng của mình, tài liệu giới thiệu một số bí quyết như: Học Tiếng Anh thì phải đọc thật nhiều,
3p nkt_bibo47 19-02-2012 217 69 Download
-
Tài liệu Cách học từ vựng tiếng Anh một cách hiệu quả giới thiệu tới các bạn một số phương pháp giúp các bạn ghi nhớ tiếng Anh một cách tốt nhất như việc sử dụng phần mềm học từ vựng tiếng Anh; các phần mềm ghi chú; công cụ tạo Note trong từ điển; phần mềm ETS 1.0; Goolge; Flashcards; học từ vựng theo nhóm bạn bè;... Mời các bạn tham khảo.
2p ykioanh 18-05-2015 82 28 Download
-
Ngoài việc nhắc nhở và hiển thị từ vựng trên desktop, Kool Study 1.0 còn hỗ trợ bạn nhiều cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả như: Ghi âm, phát âm từ vựng, nghe phát âm từ giọng sẵn có, phản xạ từ vựng,… Nhằm giúp các bạn hiểu hơn về vấn đề này, mời các bạn cùng tham khảo nội dung tài liệu "Kool Study: Học từ vựng tiếng Anh nhanh chóng và hiệu quả". Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.
6p nvcuong198 04-10-2015 72 21 Download
-
Một cách học Tiếng Anh đầy sáng tạo và thú vị, giúp bạn nhớ từ vựng Tiếng Anh lâu thật là lâu. Để giỏi tiếng Anh, bạn phải kết hợp tốt rất nhiều kỹ năng và yếu tố khác nhau. Một trong số đó là trang bị một vốn từ “hoành tráng”. Tuy nhiên, việc học từ vựng vốn dĩ xưa nay với bất cứ người nào (thậm chí cả dân bản xứ) cũng là một việc không dễ dàng gì.
2p tinhphuong60 17-10-2010 2790 1659 Download
-
Tài liệu 850 từ vựng tiếng Anh cơ bản được thực hiện nhằm cung cấp đến người học danh sách 850 từ tiếng Anh cơ bản có đặt câu, đây là những từ vựng tối thiểu để có thể diễn đạt được ý muốn của mình, người mới học Tiếng Anh nên nắm vững, sử dụng nó thật thành thạo, củng cố hỗ trợ việc học từ vựng hiệu quả hơn nhờ vào phương pháp đặt câu.
35p keykenji 27-03-2015 208 110 Download
-
Tham khảo tài liệu 'nghĩa từ vựng tiếng anh 3', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
15p chungcho 28-03-2011 165 60 Download
-
Tham khảo tài liệu 'nghĩa từ vựng tiếng anh 2', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p chungcho 28-03-2011 146 59 Download
CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
- Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề
- Cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả
- Mẹo học từ vựng tiếng Anh
- Từ vựng tiếng Anh thông dụng
- Từ vựng tiếng Anh giao tiếp
- Từ vựng tiếng Anh lớp 12
- Từ vựng tiếng Anh lớp 9
- Từ vựng tiếng Anh lớp 7
- Từ vựng tiếng Anh thương mại
- Học từ vựng tiếng anh
- Từ vừng tiếng Anh phổ thông
- Từ vựng tiếng Anh lớp 10
- Từ vựng tiếng Anh lớp 11
- Từ vựng tiếng Anh lớp 6
- Từ vựng tiếng anh căn bản
- Từ vựng tiếng anh chuyên ngành
- Cách dạy từ vựng tiếng anh
- Tài liệu học toán bằng tiếng anh
- Từ vựng tiếng anh kinh tế
- Từ vựng tiếng anh ngân hàng

markdown:
# Tài liệu học từ vựng tiếng anh
**Tài liệu học từ vựng tiếng anh**
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 7', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
18p
lehieukutek
27-09-2011
329
168
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 1', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
18p
lehieukutek
27-09-2011
325
145
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 10', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p
lehieukutek
27-09-2011
304
142
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 8', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p
lehieukutek
27-09-2011
324
141
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 5', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
24p
lehieukutek
27-09-2011
288
141
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 9', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p
lehieukutek
27-09-2011
277
129
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 3', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p
lehieukutek
27-09-2011
247
123
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 6', ngoại ngữ, kỹ năng đọc tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
16p
lehieukutek
27-09-2011
267
112
Download
-
Tham khảo tài liệu 'học từ vựng tiếng anh qua hình ảnh - phần 2', ngoại ngữ, kỹ năng viết tiếng anh phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
10p
lehieukutek
27-09-2011
223
106
Download
-
Các "Mẹo học từ vựng Tiếng Anh cực nhanh" sẽ giúp bạn có được các cách ghi nhớ từ vựng trong Tiếng Anh một cách nhanh chóng mà không sợ bị quên. Hãy kham khảo tài liệu để có một vốn từ vựng đầy trang bị cho bản thân mình.
6p
strangerinworld
18-08-2010
733
506
Download
-
Hãy đến với "Học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả" để nắm được các cách học hiệu quả như: Bạn học Tiếng Anh để làm gì? Tiếng Anh sẽ giúp được gì cho bạn, bạn nên khơi các niềm đam mê học Tiếng Anh của mình, tài liệu còn có một số phương pháp học từ vựng cũ và từ mới.
7p
nkt_bibo44
11-02-2012
565
304
Download
-
Đây là một số từ vựng tiếng Anh gửi đến các bạn độc giả tham khảo.
9p
namcaobkhn1012
02-04-2011
395
147
Download
-
Phương pháp học từ vựng tiếng Anh mới (trên 50 từ/ngày) sẽ bổ sung thêm những phương pháp hữu ích, giúp các bạn học từ vựng tiếng Anh nhanh và hiệu quả nhất. Tài liệu gồm những bài viết sẽ hướng dẫn các bạn phương pháp học từ vựng tiếng Anh một cách đặc biệt, những phương pháp này không có xuất xứ chính thức, nó xuất hiện ngẫu nhiên với nhiều người và được phổ biến.
4p
htrung4
12-01-2014
440
97
Download
-
10 Bí quyết học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả nhằm giúp các bạn nâng cao các vốn từ vựng của mình, tài liệu giới thiệu một số bí quyết như: Học Tiếng Anh thì phải đọc thật nhiều,
3p
nkt_bibo47
19-02-2012
217
69
Download
-
Tài liệu Cách học từ vựng tiếng Anh một cách hiệu quả giới thiệu tới các bạn một số phương pháp giúp các bạn ghi nhớ tiếng Anh một cách tốt nhất như việc sử dụng phần mềm học từ vựng tiếng Anh; các phần mềm ghi chú; công cụ tạo Note trong từ điển; phần mềm ETS 1.0; Goolge; Flashcards; học từ vựng theo nhóm bạn bè;... Mời các bạn tham khảo.
2p
ykioanh
18-05-2015
82
28
Download
-
Ngoài việc nhắc nhở và hiển thị từ vựng trên desktop, Kool Study 1.0 còn hỗ trợ bạn nhiều cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả như: Ghi âm, phát âm từ vựng, nghe phát âm từ giọng sẵn có, phản xạ từ vựng,… Nhằm giúp các bạn hiểu hơn về vấn đề này, mời các bạn cùng tham khảo nội dung tài liệu "Kool Study: Học từ vựng tiếng Anh nhanh chóng và hiệu quả". Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.
6p
nvcuong198
04-10-2015
72
21
Download
-
Một cách học Tiếng Anh đầy sáng tạo và thú vị, giúp bạn nhớ từ vựng Tiếng Anh lâu thật là lâu. Để giỏi tiếng Anh, bạn phải kết hợp tốt rất nhiều kỹ năng và yếu tố khác nhau. Một trong số đó là trang bị một vốn từ “hoành tráng”. Tuy nhiên, việc học từ vựng vốn dĩ xưa nay với bất cứ người nào (thậm chí cả dân bản xứ) cũng là một việc không dễ dàng gì.
2p
tinhphuong60
17-10-2010
2790
1659
Download
-
Tài liệu 850 từ vựng tiếng Anh cơ bản được thực hiện nhằm cung cấp đến người học danh sách 850 từ tiếng Anh cơ bản có đặt câu, đây là những từ vựng tối thiểu để có thể diễn đạt được ý muốn của mình, người mới học Tiếng Anh nên nắm vững, sử dụng nó thật thành thạo, củng cố hỗ trợ việc học từ vựng hiệu quả hơn nhờ vào phương pháp đặt câu.
35p
keykenji
27-03-2015
208
110
Download
-
Tham khảo tài liệu 'nghĩa từ vựng tiếng anh 3', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
15p
chungcho
28-03-2011
165
60
Download
-
Tham khảo tài liệu 'nghĩa từ vựng tiếng anh 2', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
19p
chungcho
28-03-2011
146
59
Download
## CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
[Từ vựng tiếng Anh theo chủ đề](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-theo-chu-de.html) [Cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả](https://tailieu.vn/tag/cach-hoc-tu-vung-tieng-anh-hieu-qua.html) [Mẹo học từ vựng tiếng Anh](https://tailieu.vn/tag/meo-hoc-tu-vung-tieng-anh.html) [Từ vựng tiếng Anh thông dụng](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-thong-dung.html) [Từ vựng tiếng Anh giao tiếp](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-giao-tiep.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 12](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-12.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 9](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-9.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 7](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-7.html) [Từ vựng tiếng Anh thương mại](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-thuong-mai.html) [Học từ vựng tiếng anh](https://tailieu.vn/tag/hoc-tu-vung-tieng-anh.html) [Từ vừng tiếng Anh phổ thông](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-pho-thong.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 10](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-10.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 11](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-11.html) [Từ vựng tiếng Anh lớp 6](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-lop-6.html) [Từ vựng tiếng anh căn bản](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-can-ban.html) [Từ vựng tiếng anh chuyên ngành](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-chuyen-nganh.html) [Cách dạy từ vựng tiếng anh](https://tailieu.vn/tag/cach-day-tu-vung-tieng-anh.html) [Tài liệu học toán bằng tiếng anh](https://tailieu.vn/tag/tai-lieu-hoc-toan-bang-tieng-anh.html) [Từ vựng tiếng anh kinh tế](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-kinh-te.html) [Từ vựng tiếng anh ngân hàng](https://tailieu.vn/tag/tu-vung-tieng-anh-ngan-hang.html)

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=qt9qj9el2lei3lvnr3kerl3364; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Trang chủ
Dịch vụ thiết kế
Thiết kế kiến trúc
Thiết kế ngoại thất
Thiết kế nội thất
Công trình thực hiện
Công trình thiết kế nội thất
Quán cafe - nhà hàng
Nhà phố - Biệt thự
Cao ốc - văn phòng
Tư vấn kiến trúc
Kiến trúc - nội thất
Phong thủy nhà ở
Nhà đẹp
Công trình đã thi công
Liên hệ
Tag:
Kim tự tháp
Bí ẩn Kim tự tháp Mặt Trời ở Mexico
Kim tự tháp được xây dựng cách đây gần 2.000 năm như một đài tưởng niệm, một nơi để tôn thờ những vị thần vĩ đại, ...
Hotline
Hotline Hà Nội:
0985.620.536
Hotline Tp.HCM
01674.112.111
Thi công nội thất
Thi công nội thất biệt thự
Thi công nội thất chung cư
Thi công nội thất khách sạn
Thi công nội thất nhà ở
Thi công nội thất showroom
Thi công nội thất trọn gói
Thi công nội thất văn phòng
Xây dựng nhà
Xây dựng biệt thự
Xây dựng nhà đẹp
Xây dựng nhà mẫu
Xây nhà trọn gói
Dịch vụ thiết kế kiến trúc
Thiết kế nội thất chung cư
Thiết kế phòng đọc sách
Thiết kế nội thất nhà lô phố
Thiết kế nội thất phòng cho bé
Thiết kế nhà hàng
Thiết kế biệt thự phố
Thiết kế vườn treo tường đẹp mắt
Thiết kế khách sạn
Thiết kế nội thất quán karaoke
Thiết kế trụ sở – văn phòng
Thiết kế cầu thang nhà ống
Thiết kế kiến trúc nhà xưởng
Nội thất quán cafe – nhà hàng
Thiết kế nội thất phòng tắm
Thiết kế nội thất phòng ngủ
Công trình đã thực hiện
Thiết kế nội thất quán cà phê
Phong thủy trong thiết kế cao ốc – văn phòng
Thiết kế quán cà phê sân vườn
Công trình nội thất 1
Công trình nội thất 2
Tư vấn kiến trúc
Thiết kế đình – chùa
Thiết kế biệt thự phố
Thiết kế kiến trúc nhà thờ họ
Thiết kế trụ sở – văn phòng
Thiết kế kiến trúc nhà xưởng
Copyright© 2014 - 2017
Thiết kế kiến trúc
- Dịch vụ
Thiết kế xây dựng
-
Xây dựng nhà đẹp
. Phát triển bởi
Thiết kế website đẹp
.
Kiến trúc nội thất Avatar Home
- Đ/C: An Hòa- Hà Đông- Hà Nội - Email: avatarhomevn@gmail.com
Tại Tp.HCM: 16 Hoàng Việt, Q.Tân Bình, Tp.HCM - Điện thoại: 01674.112.111
Hotline:
0985.620.536
-
01674.112.111

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
TÊN ĂN TRỘM Chuyện cửa thiền của Minh Đức Triều Tâm Ảnh
Có tiếng ồn ào ở phía trên rẫy, nhà sư vừa bước ra khỏi thiền thất thì chú Liễu Minh cũng vừa đi tới.
- Bạch thầy! Rẫy mình vừa bị mất trộm, sáng nay lên nhổ sắn chúng con mới biết.
- Thế à!
- Dạ mất đâu khoảng chừng vài vồng.
Nhà sư dừng lại, chậm rãi nói:
- Con ạ! Mất sắn và trộm sắn không phải là vấn đề của chúng ta! Là kẻ tu hành, vấn đề của chúng ta là, nhân đó, ta thử lắng nghe lại lòng mình một cách trung thực hơn. Ta sẽ lắng nghe rằng: ta có thể rộng lượng tha thứ được cho người chăng? Ta có móng khởi một tiếc rẻ nào khi mất đi một ít vật chất, của cải? Ta có thể san sẻ cho người bằng cách nhịn ăn một vài bữa! Và, sau hết, trong ta có dậy mối bất bình, phiền não chăng? Chúng ta là người học hạnh giải thoát, có gì phải giải quyết ngoài những vấn đề tương tự?
Liễu Minh sững lại, nhà sư mỉm cười nắm tay chú theo lối mòn lên rẫy.
Liễu Minh nói:
- Bạch thầy! Hồi nãy, con với chú Bất Đạt cãi nhau. Con thì nói tha. Chú Bất Đạt lại nói bắt. Con và chú ấy thường có quan niệm bất đồng.
Bất Đạt và Bất Ác từ trong những lùm sắn bước ra, mỗi người tay xách mấy chùm sắn vụn. Thấy nhà sư, Bất Đạt cất giọng oang oang:
- Bạch thầy! Cái lũ ăn trộm này, gặp con, chúng sẽ biết tay!
Liễu Minh cãi lại:
- Biết tay như thế nào? Chú bắt chăng? Ý thầy là thầy sẽ tha cho phù hợp với tâm từ!
Nhà sư nói:
- Không , Liễu Minh con! Thầy không tha! Vì tâm từ nên thầy không tha!
Bất Đạt reo lên:
- Đó, chú Liễu Minh thấy chưa? Vì tâm từ nên thầy không tha, thầy sẽ bắt.
Nhà sư cười:
- Không, Bất Đạt con! Thầy không bắt! vì tâm từ nên thầy sẽ không bắt.
Cả ba chú đều ngơ ngác:
- Bạch thầy thế thì…
Thấy vầng trán và cặp chân mày của Liễu Minh cau lại, nhà sư dịu dàng nói:
- Liễu Minh! Con hiểu về tâm từ như thế nào mà bảo nên tha?
- Vì tâm từ là thương người, yêu chúng sanh, mong chúng sanh thảy đều yên vui, hạnh phúc!
- Như vậy, vì tình thương mù quáng, con sẽ dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian!
Bất Đạt góp lời:
- Vì không muốn dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian, cho nên, con sẽ bắt mới đúng nghĩa tâm từ!
- Như vậy, vì tâm từ nóng vội con sẽ nuôi dưỡng hận thù giữa cuộc đời!
Im lặng một lúc, nhà sư tiếp:
- Các con ạ! Tâm từ là vậy mà không phải vậy. Thật ra, trong các con, chưa ai hiểu tâm từ là gì!
Biết là cả hai chú đều rơi vào hoài nghi to lớn, nhưng nhà sư vẫn chưa trả lời vội, người dẫn cả ba chú đến một lùm cây rậm, chỉ vào đám cỏ rạp.
- Đêm kia, thầy thấy cậu ăn trộm rình núp ở đây. Người bạn ăn đêm kiên nhẫn đợi thầy tắt đèn và đi nghỉ, nên thầy đã tắt đèn và đi nghỉ!
Không cưỡng được ý mình, Liễu Minh buột miệng:
- Thế là thầy đã tha!
- Ừ! Thầy đã tha nhưng cái tha của thầy khác với cái tha của con. Thầy tha mà không dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian. Rồi con sẽ hiểu điều ấy.
Im lặng một lúc, Chú Liễu Minh lại nói:
- Thế là con sai ít mà chú Bất Đạt sai nhiều. Thầy đã không bắt!
- Không, không phải thế đâu con! Thầy có bắt, nhưng không nuôi dưỡng hận thù, nên cái bắt của thầy khác với cái bắt của Bất Đạt!
Đầu óc của các đệ tử rối loạn như một mớ bòng bong, như tổ chim, chẳng biết đạo lý câu chuyện nó nằm ở đâu nữa!
Buổi chiều, trong giờ học Đạo, nhà sư lấy trong túi ra một lá thư bằng giấy học trò, nét chữ cứng cáp, không thẳng hàng thẳng lối, chẳng có chấm phết, sai chính tả lung tung.
Liễu Minh và Bất Đạt chăm chú đọc:
“Thưa thầy,
Thầy biết con là thằn ăn cắp không những hai vồng thắn mà còn ăn cắp một tượng Phật nhỏ bằng đồng đen, ăn cắp mười giò phong lan tước đây nữa. Thầy biết mà thầy lặng lẽ không nói với ai, cũng không hề tả lời một câu khi công an xã qua điều ta! Bây giờ thầy lại còn giúp con vốn liếng, tiền ăn tiêu mười ngày để con lên “đá bạc” khai thác đá là nghề cũ tước đây của con. Tiền thầy cho, con còn dư dã để thắm thanh dụng cụ hành nghề. Ơn đức thầy thật là kể thao cho xiết. Con hứa từ nay cho đến tọn đời, con thề làm người lương thiện để khỏi phụ tấm lòng cao cả của thầy.
Con, …”
Lá thư bên dưới có ký tên nhưng nhà sư đã lấy kéo cắt đi rồi.
Bất Ác bây giờ mới cất giọng nói:
- Con nhận nhiệm vụ bí mật của thầy, con biết cả. Con nghe hai chú Liễu Minh và Bất Đạt cãi nhau, con chỉ cười.
Nhà sư hỏi:
- Con cười sao?
- Con cười vì cả hai chú đều sai!
- Không đâu con! Cả hai chú đều không sai!
Câu trả lời của nhà sư thật bất ngờ.
Nhà sư lại phải giải thích:
- Cả hai không sai, nhưng cả hai chú đều không đúng! Tại sao vậy? Vì trên sự tướng, tha hay bắt không quan trọng. Tha hay bắt chỉ quan trọng là khi tha để làm gì và bắt để làm gì? Tha rồi có giáo hóa được người và bắt thì có giáo hóa được người? Trên tất cả, đối với chúng ta, tha hay bắt là để học bài học giác ngộ mà thôi!
Bất Đạt chợt nói:
- Ý con cũng có thể là vậy lắm! Con bắt rồi con sẽ tìm cách giáo dục người ta nữa chứ!
Liễu Minh nhíu mày:
- Chú mà giáo dục! Chú thượng cẳng chân hạ cẳng tay thì có! Rồi chú còn bắt trói người ta mà giải qua công an! Cái bắt đó là cái bắt của người đời, chỉ tăng thêm oán thù chứ không được tích sự gì!
Bất Đạt không giận mà cười khì khì:
- Còn chú thì sao hử? Chú tha rồi chú giáo dục người ta làm sao nào, nói đi? Tha trống không cái kiểu của chú thì chi bằng kêu ba thằng ăn trộm vô khiêng chùa chiền đi hết cho khỏe! Vậy là tha theo hạnh bố thí ba-la-mật đấy!
Nhà sư khoát tay:
- Các con tranh cãi hay tranh luận đấy? Các con đừng nghĩ rằng giải pháp của thầy là tối ưu, từ đó, lấy làm thước đo để xử sự ở đời! Các con có biết rằng, tha hay bắt chỉ là sự thể hiện bên ngoài? Tha hay bắt rồi sau đó tìm cách giáo hóa, cũng chỉ là sự khôn ngoan của sự thể hiện bên ngoài ấy mà thôi. Có một cái tâm, các con ạ! Khi biết cái tâm ấy, trú nơi cái tâm ấy, thì tha hay bắt đều trở nên đúng cả vậy. Tâm ấy là tâm gì, ai biết?
Cả ba chú đồng đáp:
- Dạ, tâm từ!
- Đúng thế! Vậy thì từ rày về say, khi gặp bất cứ tình huống nào cũng phải sáng suốt, bình tĩnh. Sáng suốt là Tuệ, bình tĩnh là Định. Từ Tuệ, từ Định mà khởi tâm từ thì mọi hành động của các con đều phù hợp với giáo pháp cả, không sợ sai lầm đâu!
- Chúng con đã hiểu cả rồi. Ôi! Thật tuyệt vời thay cái bài học hôm nay!
Nhà sư từ bi nhìn ba chú, tủm tỉm cười, thầm nghĩ: “Chỉ nên dẫn cho chúng lên ngang chỗ đó thôi! Chúng đâu có hiểu rằng, tâm từ còn có trước ý, dụng ý, còn vấn đề lợi và hại, hay và dở, tốt và xấu thì tâm từ ấy đâu đã được gọi là từ vô lượng?
Trích từ sách: Chuyện Cửa Thiền (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)

markdown:
|
|
- Bạch thầy! Rẫy mình vừa bị mất trộm, sáng nay lên nhổ sắn chúng con mới biết.
- Thế à!
- Dạ mất đâu khoảng chừng vài vồng.
Nhà sư dừng lại, chậm rãi nói:
- Con ạ! Mất sắn và trộm sắn không phải là vấn đề của chúng ta! Là kẻ tu hành, vấn đề của chúng ta là, nhân đó, ta thử lắng nghe lại lòng mình một cách trung thực hơn. Ta sẽ lắng nghe rằng: ta có thể rộng lượng tha thứ được cho người chăng? Ta có móng khởi một tiếc rẻ nào khi mất đi một ít vật chất, của cải? Ta có thể san sẻ cho người bằng cách nhịn ăn một vài bữa! Và, sau hết, trong ta có dậy mối bất bình, phiền não chăng? Chúng ta là người học hạnh giải thoát, có gì phải giải quyết ngoài những vấn đề tương tự?
Liễu Minh sững lại, nhà sư mỉm cười nắm tay chú theo lối mòn lên rẫy.
Liễu Minh nói:
- Bạch thầy! Hồi nãy, con với chú Bất Đạt cãi nhau. Con thì nói tha. Chú Bất Đạt lại nói bắt. Con và chú ấy thường có quan niệm bất đồng.
Bất Đạt và Bất Ác từ trong những lùm sắn bước ra, mỗi người tay xách mấy chùm sắn vụn. Thấy nhà sư, Bất Đạt cất giọng oang oang:
- Bạch thầy! Cái lũ ăn trộm này, gặp con, chúng sẽ biết tay!
Liễu Minh cãi lại:
- Biết tay như thế nào? Chú bắt chăng? Ý thầy là thầy sẽ tha cho phù hợp với tâm từ!
Nhà sư nói:
- Không , Liễu Minh con! Thầy không tha! Vì tâm từ nên thầy không tha!
Bất Đạt reo lên:
- Đó, chú Liễu Minh thấy chưa? Vì tâm từ nên thầy không tha, thầy sẽ bắt.
Nhà sư cười:
- Không, Bất Đạt con! Thầy không bắt! vì tâm từ nên thầy sẽ không bắt.
Cả ba chú đều ngơ ngác:
- Bạch thầy thế thì…
Thấy vầng trán và cặp chân mày của Liễu Minh cau lại, nhà sư dịu dàng nói:
- Liễu Minh! Con hiểu về tâm từ như thế nào mà bảo nên tha?
- Vì tâm từ là thương người, yêu chúng sanh, mong chúng sanh thảy đều yên vui, hạnh phúc!
- Như vậy, vì tình thương mù quáng, con sẽ dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian!
Bất Đạt góp lời:
- Vì không muốn dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian, cho nên, con sẽ bắt mới đúng nghĩa tâm từ!
- Như vậy, vì tâm từ nóng vội con sẽ nuôi dưỡng hận thù giữa cuộc đời!
Im lặng một lúc, nhà sư tiếp:
- Các con ạ! Tâm từ là vậy mà không phải vậy. Thật ra, trong các con, chưa ai hiểu tâm từ là gì!
Biết là cả hai chú đều rơi vào hoài nghi to lớn, nhưng nhà sư vẫn chưa trả lời vội, người dẫn cả ba chú đến một lùm cây rậm, chỉ vào đám cỏ rạp.
- Đêm kia, thầy thấy cậu ăn trộm rình núp ở đây. Người bạn ăn đêm kiên nhẫn đợi thầy tắt đèn và đi nghỉ, nên thầy đã tắt đèn và đi nghỉ!
Không cưỡng được ý mình, Liễu Minh buột miệng:
- Thế là thầy đã tha!
- Ừ! Thầy đã tha nhưng cái tha của thầy khác với cái tha của con. Thầy tha mà không dung dưỡng kẻ trộm trên thế gian. Rồi con sẽ hiểu điều ấy.
Im lặng một lúc, Chú Liễu Minh lại nói:
- Thế là con sai ít mà chú Bất Đạt sai nhiều. Thầy đã không bắt!
- Không, không phải thế đâu con! Thầy có bắt, nhưng không nuôi dưỡng hận thù, nên cái bắt của thầy khác với cái bắt của Bất Đạt!
Đầu óc của các đệ tử rối loạn như một mớ bòng bong, như tổ chim, chẳng biết đạo lý câu chuyện nó nằm ở đâu nữa!
Buổi chiều, trong giờ học Đạo, nhà sư lấy trong túi ra một lá thư bằng giấy học trò, nét chữ cứng cáp, không thẳng hàng thẳng lối, chẳng có chấm phết, sai chính tả lung tung.
Liễu Minh và Bất Đạt chăm chú đọc:
Lá thư bên dưới có ký tên nhưng nhà sư đã lấy kéo cắt đi rồi.
Bất Ác bây giờ mới cất giọng nói:
- Con nhận nhiệm vụ bí mật của thầy, con biết cả. Con nghe hai chú Liễu Minh và Bất Đạt cãi nhau, con chỉ cười.
Nhà sư hỏi:
- Con cười sao?
- Con cười vì cả hai chú đều sai!
- Không đâu con! Cả hai chú đều không sai!
Câu trả lời của nhà sư thật bất ngờ.
Nhà sư lại phải giải thích:
- Cả hai không sai, nhưng cả hai chú đều không đúng! Tại sao vậy? Vì trên sự tướng, tha hay bắt không quan trọng. Tha hay bắt chỉ quan trọng là khi tha để làm gì và bắt để làm gì? Tha rồi có giáo hóa được người và bắt thì có giáo hóa được người? Trên tất cả, đối với chúng ta, tha hay bắt là để học bài học giác ngộ mà thôi!
Bất Đạt chợt nói:
- Ý con cũng có thể là vậy lắm! Con bắt rồi con sẽ tìm cách giáo dục người ta nữa chứ!
Liễu Minh nhíu mày:
- Chú mà giáo dục! Chú thượng cẳng chân hạ cẳng tay thì có! Rồi chú còn bắt trói người ta mà giải qua công an! Cái bắt đó là cái bắt của người đời, chỉ tăng thêm oán thù chứ không được tích sự gì!
Bất Đạt không giận mà cười khì khì:
- Còn chú thì sao hử? Chú tha rồi chú giáo dục người ta làm sao nào, nói đi? Tha trống không cái kiểu của chú thì chi bằng kêu ba thằng ăn trộm vô khiêng chùa chiền đi hết cho khỏe! Vậy là tha theo hạnh bố thí ba-la-mật đấy!
Nhà sư khoát tay:
- Các con tranh cãi hay tranh luận đấy? Các con đừng nghĩ rằng giải pháp của thầy là tối ưu, từ đó, lấy làm thước đo để xử sự ở đời! Các con có biết rằng, tha hay bắt chỉ là sự thể hiện bên ngoài? Tha hay bắt rồi sau đó tìm cách giáo hóa, cũng chỉ là sự khôn ngoan của sự thể hiện bên ngoài ấy mà thôi. Có một cái tâm, các con ạ! Khi biết cái tâm ấy, trú nơi cái tâm ấy, thì tha hay bắt đều trở nên đúng cả vậy. Tâm ấy là tâm gì, ai biết?
Cả ba chú đồng đáp:
- Dạ, tâm từ!
- Đúng thế! Vậy thì từ rày về say, khi gặp bất cứ tình huống nào cũng phải sáng suốt, bình tĩnh. Sáng suốt là Tuệ, bình tĩnh là Định. Từ Tuệ, từ Định mà khởi tâm từ thì mọi hành động của các con đều phù hợp với giáo pháp cả, không sợ sai lầm đâu!
- Chúng con đã hiểu cả rồi. Ôi! Thật tuyệt vời thay cái bài học hôm nay!
Nhà sư từ bi nhìn ba chú, tủm tỉm cười, thầm nghĩ: “Chỉ nên dẫn cho chúng lên ngang chỗ đó thôi! Chúng đâu có hiểu rằng, tâm từ còn có trước ý, dụng ý, còn vấn đề lợi và hại, hay và dở, tốt và xấu thì tâm từ ấy đâu đã được gọi là từ vô lượng?

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: no-cache

Set-Cookie: fn.gzip=2;expires=Sat, 20 May 2028 12:06:20 GMT;path=/

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Bắt Trẻ Đồng Xanh – Võ Phiến
Dưới đây là một bài viết của nhà văn Võ Phiến, viết vào năm 1968, nói về việc chế độ miền Bắc đưa trẻ em ra Bắc để huấn luyện để rồi đưa trở về miền Nam. Bài viết này được đặt dưới tựa đề Bắt Trẻ Đồng Xanh. Phần đầu, Võ Phiến nhắc đến việc tập kết bộ đội và các thiếu nhi ra Bắc sau khi ký kết Hiệp Định Genève năm 1954. Sau đó Võ Phiến nói đến việc vào thời đó, năm 1968, nhiều toán thiếu nhi cũng được đưa ra Bắc theo lối đường mòn Hồ Chí Minh giống như thời 1954.
Bắt Trẻ Đồng Xanh
Trong những ngày gần đây ai nấy chỉ những xôn xao về chuyện ngưng chiến: Bao lâu nữa nhỉ? Làm gì bây giờ?
Lúc ấy chính quyền quốc gia lo đùm túm kéo nhau vào Nam, và tổ chức cuộc di cư cho đồng bào Miền Bắc. Di cư là đi cả nam lẫn nữ, cả già lẫn trẻ: công chức già thì vào theo nhà nước để lãnh hương hưu, các cụ cố thì theo con cháu vào để được nuôi nấng và chết giữa đám con cháu v.v…
Bấy nhiêu cô vợ trẻ và gấp đôi gấp ba chừng ấy cha mẹ già cùng cô cậu chú bác v.v… là một lực lượng đáng kể. Bằng chính sách tập kết và gây liên hệ này, cộng sản cưỡng bức một số người về sau phải làm nội tuyến cho chúng.
Như vậy, cuộc chiến hiện nay không hề khởi đầu từ những bất mãn chống một chế độ độc tài gia đình trị, không hề khởi đầu từ sau việc chính quyền Sài Gòn từ chối cuộc tổng tuyển cử 1956, không hề khởi đầu từ ngày khai sanh mặt trận nọ mặt trận kia.
Dân chúng Miền Nam ai nấy đều biết những bận rộn tới tấp, những công việc bề bộn ngổn ngang mà nhà cầm quyền cộng sản hồi ấy phải làm cho kịp trước khi rút ra Bắc. Trong hoàn cảnh rộn ràng bấy giờ, nếu không vì lý do quan trọng, chắc chắc đảng và nhà nước cộng sản hồi ấy không đến nỗi quá sốt sắng lo cưới vợ cho cán binh như thế. Chắc chắn. Dù tìm trong bất cứ thời kỳ lịch sử nào của bất cứ dân tộc nào, cũng hiếm thấy một trường hợp chính phủ lo vợ cho quan binh túi bụi đến chừng ấy.
Họ bổ sung quân số đó chăng? — Không đâu. Trẻ bị bắt có hạng mới tám chín tuổi. Trong những trường hợp khẩn cấp, họ có thể tạm sử dụng một số trẻ con bắt được ngay tại địa phương; chứ thành lập những đơn vị con nít như thế để dùng ngay vào chiến cuộc này là chuyện điên rồ. Không phải bổ sung quân số đưa vào chiến cuộc đang kết thúc đâu, mà là họ đang tổ chức chiến cuộc mai sau đấy.
Ý của họ, nó tàn nhẫn đến nỗi chúng ta không dự liệu tới, không tưởng tượng được. Đó là chỗ nhược của ta.
Vậy mà ông ta vẫn an nhiên hưởng sự trọng vọng của bao nhiêu người, kể cả người Việt Nam! Cho hay cái sản phẩm quái dị của thế kỷ văn minh này là tuyên truyền chính trị, nó có một ma lực mê hoặc phi thường. Không phải thứ tuyên truyền yếu ớt vận dụng một cách khó khăn trong khung cảnh các nước tự do, mà là thứ tuyên truyền một chiều, qui mô, toàn diện, có thể sử dụng các quyền lợi kinh tế hỗ trợ cho nó như ở tại các quốc gia độc tài: Nga xô, Trung cộng, Bắc Việt, Đức quốc xã v.v…
Và Hồ Chí Minh không phải chỉ được thứ tuyên truyền ấy xóa cho mình cái chân tướng hiếu sát phi nhân. Ông ta còn hóa thành thiên tài lỗi lạc dưới mắt nhiều người vì đã tổ chức giặc giã trong một phần tư thế kỷ để giành nửa nước, trong khi tại khắp các nước Á Phi, những lãnh tụ bất tài nhất cũng dần dần thu hồi được độc lập toàn vẹn cho quốc gia họ với những tổn thất nhẹ hơn nhiều. Ông ta còn hóa thành chính trị gia khôn ngoan, thành “cha già dân tộc” dưới mắt nhiều người, trong khi ở các xứ khác cùng lâm vào tình trạng lưỡng phân không có chính quyền nào nỡ giải quyết tình trạng một cách vô hiệu mà bất nhân đến thế, trải bao nhiêu năm cứ nhất mực khăng khăng chủ trương hết cuộc tàn sát này đến cuộc tàn sát nọ, không một mảy may sờn lòng xúc cảm trước cảnh chết chóc thê thảm làm cho cả nhân loại đều ái ngại.
Những lời trên đây không được nhã nhặn. Quả thật không nhã nhặn. Và kẻ viết ra phải lấy làm ngượng về lời lẽ mình. Nhưng khi mình là dân một nước đã trải qua bao nhiêu năm khói lửa, rồi lại trông thấy trước mặt một viễn tượng đầy máu me, khi ấy nói về kẻ gây thảm họa thật khó giữ lòng bình thản để nói lời tao nhã.
Nhưng trong vấn đề này, trách móc với giận hờn đâu có ăn thua gì. Một biểu thị tình cảm: thật vu vơ, vô hiệu. Ăn thua chỉ có chiến lược thâm hiểm, hành động thích hợp. Lời nói — dù nhã hay bất nhã — rồi sẽ bay đi theo mây gió. Chỉ có hành động mới sửa đổi được tình thế. Mà hành động thì…
Chiến tranh ác liệt thêm: lương tâm nhân loại bị xúc phạm, các nhà triết học gọi nhau họp ở Thụy-điển, các luật gia rủ nhau họp ở Grenoble v.v… trịnh trọng suy tư, trịnh trọng bàn cãi, rồi lên án, kết tội v.v… Trong khi ấy các lãnh tụ Hà Nội họ chỉ cần khéo che miệng nín cười. Đó là điều quan trọng: họ không được phép cười. Họ không được phép chế giễu lương tâm và trí thông minh của loài người. Họ không được vô lễ; họ chỉ được tiếp tục đánh thật mạnh.
*Nhan đề bài này mượn từ một cuốn sách của Phùng Khánh, dịch truyện The Catcher in the Rye của J.D. Salinger. Sách Phùng Khánh do Thanh Hiên xuất bản năm 1967 tại Sài Gòn.
Bình Luận:
Trên đây là bài viết của nhà văn Võ Phiến tại miền Nam viết vào năm 1968 về kế hoạch đem thiếu nhi ra Bắc để rồi sau đó đưa trở lại miền Nam. Nếu chúng ta để ý thời điểm tác giả viết bài này là tháng 10 năm 1968 thì chúng ta thấy có một sự trùng hợp . Sau trận Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968, có thể nói phần lớn cơ sở, cán bộ của Cộng Sản nằm vùng tại miền Nam từ trước đến nay đều bị lộ mặt khi họ tham gia trận Tổng Công Kich và phần lớn bị tiêu diệt . Như vậy việc Võ Phiến nhận ra rằng việc miền Bắc đang đưa thêm trẻ em ra Bắc vào thời điểm 1968 mà ông diễn tả là:
“một kế hoạch bắt trẻ qui mô trên một phạm vi hết sức rộng lớn: đồng loạt, người ta phát giác ra trẻ em bị bắt ở khắp nơi trên toàn quốc Việt Nam Cộng hòa, từ Quảng Trị, Thừa Thiên, Pleiku, Kontum, đến Mỹ Tho, Cà Mau, người ta gặp những toán trẻ em chuyển ra Bắc Việt bằng phi cơ từ Cam-bốt, hoặc bị dẫn đi lũ lượt trên đường mòn Hồ Chí Minh, nghĩa là bằng mọi phương tiện”
Phải chăng là kế hoạch của đảng Cộng Sản Việt Nam định gây dựng lại hạ tầng cơ sở tại miền Nam vốn đã bị tiêu diệt sau trận Tổng Công Kích? Trước đây vào năm 1954, đảng Cộng Sản Việt Nam đã gây dựng cơ sở tại miền Nam bằng cách đưa trẻ em ra Bắc huấn luyện rồi đưa trở vào Nam thì đến năm 1968 đảng Cộng Sản Việt Nam lại tiếp tục lập lại cách làm cũ.
Theo binh pháp thời xưa thì để thành lập đoàn quân cảm tử, người ta chọn những kẻ không cha, không mẹ, không gia đình người thân để huấn luyện. Vì không có người thân nên không bị tình cảnh gia đình ràng buộc những người này không sợ chết vì họ chẳng có gì ở cuộc đời để mà luyến tiếc cả. Vào thời 1954 hay thời 1968 thì tại Việt Nam không thiếu gì các trẻ mồ côi cha mẹ vì cha mẹ và gia đình đã bị chết trong chiến tranh thì việc đi tìm và tập họp các trẻ mồ côi không phải là việc khó khăn. Đem những đứa trẻ mồ côi ra Bắc dạy dỗ, huấn luyện, thì những đứa trẻ này không biết đến cha mẹ mình mà chỉ biết đến Đảng và nhà nước và sẽ hết lòng nghe lời những gì Đảng và nhà nước dạy, sẽ không tiếc mạng sống khi Đảng và nhà nước ra lệnh phải hy sinh.
Cũng cùng vào thời gian Võ Phiến viết bài này, tại miền Nam đã xảy ra vụ Làng Cô Nhi Long Thành. Làng Cô Nhi Long Thành nằm ở Long Thành, giữa đường từ Sài Gòn đi ra Vũng Tàu. Làng nay do một số người tu hành mà người đứng đầu tên là Tư Sự, gom góp các trẻ em mồ côi mà cha mẹ, gia đình đã chết trong chiến tranh rồi đem về Làng Cô Nhi mà nuôi. Một thời gian sau, chính quyền miền Nam ra lệnh giải tán vì cho rằng đây là cơ sở của Cộng Sản. Trước khi Làng Cô Nhi bị giải tán có bao nhiêu trẻ mồ côi đã được lọc lựa và đưa ra Bắc?
Dưới đây là bài viết “Hạt Giống Đỏ”, của một trong những thiếu nhi đã được tập kết ra Bắc vào năm 1954:
Truyện ký của Tống Quang Anh
Lời tác giả:
Tôi muốn viết một cái gì đó về “Học sinh miền Nam”, để nhớ lại cái thời “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”của tuổi thiếu thời.
Cái thời mà lắm kẻ ghét, và cũng nhiều người thương.
Tôi chắc không nhớ những điều các bạn cùng học khác nhớ, nhưng có thể tôi nhớ được những điều mà các bạn khác không nhớ.
Tôi dùng những mảnh hồi ức vụn vặt của mình để đóng con thuyền quay về với tuổi thơ, với những năm tháng đã qua đi.
Đây là những đoạn viết tản mạn, chẳng theo thứ tự lớp lang gì. Thời gian trôi qua đã khá lâu, ký ức chắc chắn bị phai mờ nhiều.
Tôi nhớ gì thì viết nấy, nhớ đến đâu thì viết đến đó.
Thời học sinh có quá nhiều kỷ niệm, nhưng không thể nhớ hết, và cũng không thể viết hết ra đây, vì nhiều lý do, phụ thuộc những yếu tố tế nhị và trí nhớ của mình.
Để khỏi làm khổ đọc giả, tôi phải viết thành nhiều phần. Những phần được phân nhỏ ra cũng chỉ phù hợp một cách tương đối với tên đặt ra.
Tôi không phải là người có khả năng văn chương, nên khó thể hiện được phần nào mong muốn, vì vậy chỉ hy vọng bài viết này như một gợi ý nhỏ, cho các bạn đồng học có khả năng văn chương viết thêm những khía cạnh khác mà họ cảm nhận được.
Bài viết này có vài dụng ý :
– Để cho bản thân tôi và những ai từng là học sinh miền Nam đọc được bài viết này, nhớ về một thời tuy có nhiều điều chưa ưng ý, nhưng đầy ắp kỷ niệm về tình người, tình bạn, tình thầy trò và những buồn vui trên đất Bắc;
– Để bạn đọc nói chung và con cháu các thế hệ học sinh miền Nam nói riêng, hiểu thêm về cha, chú, cô, dì của họ. Đồng thời cũng để cho các bậc phụ huynh hiểu thêm về con em họ;
– Để các bậc làm cha, làm mẹ nhớ lại thời trẻ mà đánh giá đúng hơn về con cháu của mình. Tuổi trẻ luôn tiềm ẩn một khả năng to lớn, nếu khai thác được thì vô cùng có ích cho xã hội, cho gia đình;
– Để các nhà sư phạm có thêm những bài học kinh nghiệm trong việc giáo dục thanh thiếu niên ngày nay…
Ai đã từng đi học, đều biết câu : “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”. Quỷ, ma thì chưa thấy, chứ học trò thì thời nào cũng có.
Và nhắc đến học trò, thì chuyện đầu tiên là các vấn đề về sự nghịch ngợm, quậy phá, đánh nhau, đâm chém, trốn học, trộm cắp… Sự kiện ở lại lớp chỉ là vấn đề “nhỏ như con thỏ”.
Nói chuyện với hầu như bất kỳ ai về cái thời học trò, dù đó là đại nhân vật, nếu trong không khí thân mật, thì họ đều kể say sưa về những chuyện nghịch ngợm, và chẳng ai chịu thua ai về cái khoản nghịch ngợm này.
Thế nhưng cũng có nhiều người cảm thấy “dị ứng” với cái tập thể học sinh miền Nam này, họ chỉ hiểu ở khía cạnh chúng quậy phá, nghịch ngợm vì ỷ lại, công thần, vì được nhiều đặc ân… mà không thấy, hay không chịu thừa nhận vai trò tích cực của học sinh miền Nam trong xã hội, trong thời gian chiến tranh cũng như trong xây dựng đất nước sau này.
Phần 1: Quá trình hình thành
Kết thúc cuộc kháng chiến chín năm chống thực dân Pháp bằng chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, rồi đến Hiệp định đình chiến Geneve, Switzerland (Thụy Sỹ) ký ngày 20 tháng 7 năm 1954.
Trong nội dung Hiệp định này có vấn đề tạm phân chia hai miền Nam Bắc trong vòng hai năm để tiến tới tổng tuyển cử và thống nhất đất nước.
Và cái “hai năm” ghi trong hiệp định này đã được nhân với mười, cộng với bao nhiêu cuộc sanh ly tử biệt, thêm vào bao nhiêu là máu và nước mắt.
Chính cái thời hạn hai năm của hiệp định này đã khơi nguồn cho một bài thơ “Bên kia cầu Hiền Lương” của Đằng Giao, mà sau này được nhạc sỹ Hoàng Hiệp phổ nhạc. Một bài thơ chứa đựng đầy những nhớ nhung, những đau thương vì sự chia cắt hai miền.
Miền Bắc sẽ thuộc về chính quyền của những người cộng sản đã từng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân xâm lược. Nơi đây sẽ xây dựng một chính quyền theo mô hình của phe xã hội chủ nghĩa.
Miền Nam thuộc chính quyền của vua Bảo Đại do Pháp dựng lên, với mục đích dành cho những người không đi theo Việt Minh cộng sản.
Trên cơ sở đó, chính quyền Việt Minh chủ trương đưa đại bộ phận cán bộ, bộ đội cùng với thân nhân, mà thành phần chính là trẻ em trong độ tuổi học sinh của miền Nam, ra miền Bắc để học tập, đào tạo, sau này trở về xây dựng miền Nam.
Số người đi tất cả các diện, theo thống kê lúc đó khoảng hai mươi vạn. Không biết con số này chính xác đến mức nào.
Thời gian chuyển quân theo ấn định, từ sau Hiệp định đình chiến cho đến đầu năm 1955.
Liên Xô và Ba Lan đưa tàu khách qua giúp chính quyền Việt Minh chuyển người ra miền Bắc. Chiếc tàu Ba Lan mang tên Kilanhski (Kilinsky).
Việc chuyển người từ miền Nam ra miền Bắc này được gọi là “tập kết”.
Một danh từ bình thường, trở nên mang tính đặc biệt.
Sau khi tập kết ra miền Bắc, cán bộ, bộ đội được phiên chế theo các ngành, các đơn vị và dần dần ổn định để hòa nhập vào tổ chức xã hội mới, lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử Việt Nam.
Số trẻ em, học sinh và kể cả cán bộ, bộ đội còn đang độ tuổi đi học, được gom lại vào các trường nội trú, thành lập riêng biệt, gọi là trường học sinh miền Nam và học sinh của trường thì gọi là học sinh miền Nam (HSMN). Học Sinh Miền Nam
Đây là cách gọi để phân biệt với học sinh ở miền Bắc.
Và một danh từ tưởng như bình thường đã trở thành một danh từ có tính đặc biệt.
Trường Học Sinh Miền Nam đó là cách nói chung hiện nay, nhưng thực ra, các loại học sinh này được phân thành các loại trường, Trường Học Sinh Miền Nam, Trường học sinh dân tộc miền Nam và Trường học sinh bổ túc miền Nam.
Các con em người dân tộc từ miền Nam đi tập kết thì học ở các trường học sinh dân tộc miền Nam.
Các học sinh lớn tuổi thì học ở các trường học sinh bổ túc miền Nam. Ngoài ra, thời kỳ đầu còn có một số học sinh người Hoa thì tập trung học ở trường riêng.
Thật ra, thành phần Học Sinh Miền Nam phức tạp hơn nhiều. Vì thời gian tổ chức tập kết quá ngắn, nên rất khó đưa ra tiêu chuẩn và càng khó chọn lọc thành phần đưa đi tập kết. Mỗi địa phương có qui định riêng, tùy quan điểm của lãnh đạo.
Chính vì vậy mà thành phần đi tập kết rất phức tạp, chắc chắn không tránh khỏi thành phần xấu, như đám lưu manh, côn đồ, trộm cướp… hoặc phản động, gián điệp lọt vào, vì không thể sàng lọc được.
Những người thuộc thành phần xấu này cũng được cho vào học tại các trường Học Sinh Miền Nam, hay làm việc tại các cơ quan nhà nước. Có thể đây là những hạt nhân kích hoạt thêm sự quậy phá vừa có tính đặc thù của tuổi trẻ, vừa có tính đặc biệt của các thế hệ Học Sinh Miền Nam.
Như vậy, Học Sinh Miền Nam là sản phẩm của lịch sử phân chia hai miền Nam Bắc Việt Nam trong thời gian chờ tổng tuyển cử và chiến tranh chống Mỹ sau này.
Có thể nói đây là sản phẩm độc nhất, vô nhị của lịch sử Việt Nam. Ngàn năm trước không có, ngàn năm sau cũng khó có thể tái diễn.
Tôi cùng đoàn học sinh ra tập kết vào cuối năm 1954, trên chiếc tàu Kilanhski của Ba Lan. Tất nhiên tôi không thể nhớ tên tàu, nếu không nhờ mấy quyển sách nói về Học Sinh Miền Nam.
Có một lần, khi còn học ở trường Học Sinh Miền Nam số 21, Hài Phòng, ba tôi ghé thăm và đưa ra cảng thăm mấy người bạn của ông. Ông chợt nhìn thấy một chiếc tàu nước ngoài đang đậu ở cảng, mang cờ Ba Lan, ông mừng ra mặt, nói :“Con đi tập kết trên chiếc tàu này nè”.
Như vậy, tôi vô cùng may mắn được nhìn thấy lại chiếc tàu đã đưa mình đi tập kết.
Theo các anh chị lớn tuổi kể lại, thì tôi là người vào loại nhỏ bé nhất trong đoàn.
Vì tôi vốn đã nhỏ người, lại ốm nhách, nên các thủy thủ Ba Lan chuyền tôi lên tàu như ném một con búp bê vậy.
Sau khi Việt Nam hoàn toàn thống nhất, gia đình tôi đoàn tụ, cậu em út nói : “Ba má liều thật, dám trao đứa con mới gần 7 tuổi cho một tập thể mà mình không hề biết gì về nó”.
Tàu đưa chúng tôi đến biển Sầm Sơn, Thanh Hóa. Vì tại đây không có cảng, nên tàu phải neo đậu ngoài khơi. Nhân dân Thanh Hóa đem xuồng ra tận tàu đón chúng tôi vào bờ.
Vào bờ, chúng tôi được bố trí ở những cái lán làm tạm. Hàng ngày sinh hoạt rất vui, có múa hát, biểu diễn văn nghệ, hát bóng (chiếu phim)…
Chẳng nhớ chúng tôi sống như thế được bao lâu. Rồi sau đó chúng tôi được chia thành trường, lớp. Nhưng vì thời đó vẫn chưa có khu trường riêng biệt nên chúng tôi được phân công ở chung với nhân dân. Các lớp học cũng chỉ là dựng tạm, sơ sài, thậm chí các lớp học còn tận dụng đình làng.
Thế rồi, chỉ khoảng hơn một năm, các trường nội trú đã mọc lên tại nhiều nơi trên miền Bắc. Chúng tôi chính thức được phân chia ngay vào các trường nội trú mới dựng lên này.
Điều này quả là một sự cố gắng phi thường của chính quyền cách mạng non trẻ.
Trong hai mươi vạn người đi tập kết, thì chắc cũng phải có vài vạn học sinh ? Giải quyết những chuyện ăn, ở, học tập… như thế nào ? Quả là phi thường !
Ở miền Bắc lúc đó học phổ thông theo hệ 10 năm và một lớp vỡ lòng. Cấp một từ lớp 1 đến hết lớp 4, cấp hai từ lớp 5 đến hết lớp 7 và cấp ba từ lớp 8 đến hết lớp 10.
Các trường HSMN chủ yếu được gọi theo số, từ số 1 đến số 28 (nếu tôi không nhầm). Bảng tên trường thường được ghi, ví dụ : “Trường HSMN cấp 1 số 19”… và chúng tôi gọi tắt là “Trường 2”, “Trường 19”, “Trường 21”…
Tuy nhiên, các trường này không đồng thời tồn tại. Ví dụ, thời kỳ đầu có trường 1, trường 2, trường 23… ở Hà Đông. Sau đó xóa sổ trường 1, trường 2, xuất hiện trường 4, trường 6, trường 8, trường 9, trường 14, trường 19, trường 21, trường 22 ở Hải Phòng. Trường 23, trường 24, trường 25 ở Vạn Phúc, Đa Sỹ, tỉnh Hà Đông. Đến năm 1965 thì gom gần như toàn bộ Học Sinh Miền Nam vào trường Học Sinh Miền Nam Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Sau 1972 lại tái xuất hiện trường 2, trường 8 ở Vĩnh Yên…, còn các trường khác thì bị xóa sổ…
Song song với việc ổn định trường Học Sinh Miền Nam, thì trường Học sinh dân tộc miền Nam (HSDTMN), trường học sinh bổ túc miền Nam cũng ra đời.
Có vài trường không gọi theo số, như trường Nguyễn Văn Trỗi, trường Nguyễn Văn Bé, trường bổ túc Từ Hồ, trường bổ túc Đông Triều, trường dân tộc trung ương.
Những năm cuối chương trình phổ thông, chúng tôi học ở trường Học Sinh Miền Nam cấp 3 Đông Triều. Trường này không có số và không chỉ có cấp 3. Trong trường còn có mấy lớp cấp 2 và cấp 1, chiếm số lượng rất nhỏ.
Thời gian đầu, có khá nhiều trường chủ yếu tập trung ở Hải Phòng.
Nữ sinh thì học ở các trường 4, trường 6, trường 8 và trường 13.
Nam sinh thì học ở các trường 9, 14, 19, 21…
Một số trường cũng thay đổi thành phần học sinh, ví như trường 9 ban đầu dành cho học sinh nam, nhưng sau đó lại dành cho học sinh nữ. Đến năm 1962 thì giải tán, sáp nhập vô trường Học Sinh Miền Nam số 11 ở Hải phòng, sau thì dời về Kiến An, gần hồ Hạnh Phúc và núi Phù Liễn. Trường 25 ở Chương Mỹ Hà Đông, trước dành cho học sinh nam, đến khoảng năm 1963-1964 thì dành cho học sinh nữ cấp 3.
Ở Hải Phòng ban đầu còn có trường Trung học bổ túc, dành cho học sinh miền Nam là Hoa kiều. Ngoài ra, còn có trường Học Sinh Miền Nam số 17 thì dành cho Học Sinh Miền Nam Hoa kiều.
Được một, hai năm thì hai trường này giải tán.
Những học sinh Hoa kiều này trước đây từng theo kháng chiến nên đều lớn tuổi, vì vậy hoặc là vào các trường nghề, trường trung cấp, trường đại học, hoặc học ở trường bổ túc
Trên cơ sở trường Trung học bổ túc, người ta tổ chức thành trường Học Sinh Miền Nam số 22, dành cho Học Sinh Miền Nam cấp một chúng tôi, khoảng hai năm thì xóa sổ hẳn.
Trường Học Sinh Miền Nam số 17 thì dành cho học sinh nữ.
Khoảng năm học 1958-1959, tôi học lớp 3 và cậu em kế tôi mới từ trong Nam ra, học lớp 2 cùng trường 22 này.
Càng ngày, số Học Sinh Miền Nam trưởng thành dần, tốt nghiệp phổ thông để học nghề, vào đại học… con số cũng giảm theo năm tháng, do đó số trường cũng giảm theo.
Đến năm học 1963-1964 Mỹ tạo ra sự kiện Vịnh Bắc bộ, bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc, mà mục tiêu đầu tiên là đảo Cồn Cỏ và đảo Bạch Long Vĩ.
Khi đó, trung ương tính đến việc sơ tán các trường Học Sinh Miền Nam để tránh tổn thất.
Bước đầu, trung ương đưa những học sinh có cha mẹ đi tập kết, về với gia đình để giảm áp lực cho các trường Học Sinh Miền Nam.
Từ đó có sự phân loại Học Sinh Miền Nam trong các trường. Loại đặc biệt là những Học Sinh Miền Nam có cha, mẹ đi B hoặc đang hoạt động, chiến đấu trong Nam. Loại một, là những Học Sinh Miền Nam diện con em liệt sỹ, hoặc có cha, mẹ đang hoạt động ở các vùng tiếp cận chiến trường, gần kề nguy hiểm. Loại hai, là các Học Sinh Miền Nam có cha, mẹ tập kết ra Bắc nhưng không có điều kiện nuôi con (cha, mẹ là bộ đội, công an, hoặc đang đi công tác dài hạn ở nước ngoài…).
Vì số lượng giảm, nên thời gian này (1963-1964), ở Hải Phòng còn lại trường 19 và 21, ở Hà Nam còn trường 28, ở Hà Đông còn lại ba trường 24, 25, và 26, trường 27 bị xóa sổ.
Năm học 1964 – 1965 thì chỉ còn ba trường 24, 25 và 26 ở khu Hà Đông và trường 28 ở Hà Nam. Ngoài ra, còn có trường bổ túc ở Đông Triều, Quảng Ninh (tôi nhớ không chính xác) và hình như còn có một, hai trường cấp một, cấp hai dành cho các em mới ra Bắc sau này.
Đến những năm học 1965 – 1967 thì toàn bộ Học Sinh Miền Nam cả nam lẫn nữ từ cấp một đến cấp ba, được gom về trường Học Sinh Miền Nam Đông Triều.
Bắt đầu một cuộc đại sơ tán.
Toàn bộ các lớp học phân bố về các thôn Phúc Đa, Tân Lập, Tân Thành, Hổ Lao, An Tiến, Tràng Bản của huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.
Các thôn này tọa lạc cách nhau vài cây số, riêng hai thôn Tân Lập và Tân Thành chỉ cách nhau một con đường đất.
Thôn Hổ Lao thì cách hai thôn nói trên một con suối lớn, rộng khoảng một hai trăm mét.
Trong đó, thôn Tràng Bản cách trường hơn bốn cây số, xa nhất trong các khu sơ tán.
Chúng tôi gọi các nơi sơ tán này theo đơn vị khu, mỗi khu có vài lớp. Ví dụ, khu Hổ Lao có năm lớp, gồm hai lớp 10, hai lớp 9 và một lớp 5. Khu Tân lập và Tân Thành, mỗi khu đều có một lớp 10 và một lớp 9 …
Nếu tôi nhớ không lầm, thì lúc đó còn có trường 11 và trường 13 ở Kiến An, sau đó dời về Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, hay ở đâu đó mà không gom về Trường Đông Triều.
Các trường này gồm các em Học Sinh Miền Nam ra Bắc sau này, chủ yếu là con em cán bộ trung, cao cấp hiện đang ở miền Nam.
Khoảng đầu năm học 1966-1967 thì đại bộ phận Học Sinh Miền Nam từ lớp 8 trở xuống, cùng với Học Sinh Miền Nam ở hai trường nói trên, được đưa qua Quế Lâm, Trung Quốc để sơ tán.
Sau hiệp định Paris (1973), thì số học sinh này từ Trung Quốc trở về VN và thành lập bốn, năm trường Học Sinh Miền Nam gì gì đó. Tôi không biết chính xác, vì lúc này đang học đại học ở Liên Xô.
Học sinh các trường Học Sinh Miền Nam trong suốt quá trình hình thành và tồn tại có thể tạm phân chia thành hai loại bất thành văn :
Loại thứ nhất là những học sinh đi theo đoàn tập kết ra Bắc và những học sinh ra Bắc rải rác theo đường hàng không từ Campuchia, trước khi có Mặt trận giải phóng miền Nam. Những học sinh này thường rất mơ hồ về lý lịch của mình, kể cả tuổi tác. Chính vì vậy mà xuất hiện nhiều chuyện khôi hài, như anh chàng Nghĩa đen, bạn tôi, khai lý lịch sinh năm Mậu Tý (1948), về Nam, gặp thằng em, cũng sinh năm Mậu Tý, nhưng lại không cùng ngày cùng tháng.
Châu Nhật Sinh, vợ của Lê Việt Dũng, người mà tôi viết bài, tự ý đặt cho y cái tên “Tư Ỉn”, kể rằng, khi ra Bắc, cô ta còn không biết họ của mình, nên lấy họ Trần của mẹ.
Sinh là con một cán bộ cao cấp, lại có nhiều người biết gia đình cô mà còn lẫn lộn, thì việc chúng tôi mơ hồ về tuổi tác, họ tên, quê quán là rất bình thường.
Chúng tôi cứ học cùng lớp, cùng trường, biết nhau là “mày, tao” ráo, chẳng kể tuổi tác gì. Thậm chí lớn hơn nhau 5-6 tuổi cũng “mày, tao”. Trừ vài học sinh tỏ ra người lớn, được nể trọng thì mọi đứa khác mới gọi là “anh, chị” dù học cùng lớp.
Ví như, cách đây hai năm, đến dự tiệc ở nhà một anh bạn. Có một anh khách khá cao tuổi, tên Năm Trúc, tôi một điều anh, hai điều anh. Khi kể lại chuyện cũ, thì biết là tôi và anh ta từng học với nhau ở lớp 2D, trường HSMN số 21, Hải Phòng.
Quan điểm của tụi tôi là “mày lớn hơn tao vài tuổi, cũng chỉ ỉa, đái với khóc, chứ làm được gì”.
Loại thứ hai thì ra miền Bắc sau khi có Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam. Họ đi theo từng đoàn, chủ yếu bằng đường mòn Hồ Chí Minh.
Loại này thì xác định rõ lý lịch, con ông này, bà kia. Thậm chí có nhiều học sinh cũng từng tham gia kháng chiến, có thành tích, từng giữ các chức vụ trong vùng giải phóng, nên nhiều học sinh cũng có lương như cán bộ.
Số học sinh từng tham gia các đơn vị trong chiến khu này đa số đã lớn tuổi, chủ yếu học ở trường bổ túc Từ Hồ hay trường dân tộc trung ương.
Khi tôi tốt nghiệp đại học, về nước, vô tình quen với một cậu em, tên Kiều Xuân Tiến. Hắn từng là cán bộ trong chiến khu, được cử ra Bắc học tập.
Một hôm, Tiến dẫn tôi đến trường Từ Hồ, nơi tập trung cán bộ từ miền Nam ra học tập.
Địa danh Từ Hồ hình như ở Hải Dương.
Tại đây làm quen với một số nhân vật như Tư Công, Nguyễn Chí Dũng, Chín Tý, Mười Hồ, Anh Văn… nhờ thế mà biết có trường Bổ Túc Văn Hóa (Học Sinh Miền Nam) Từ Hồ. Những người vừa kể tên, đều từng tham gia cách mạng, trước khi ra miền Bắc học văn hóa.
Nhân đây cũng xin kể qua cái nhân vật Tiến họ Kiều, người mà tôi nhắc ở phần trên này.
Xét ra, hắn cũng tầm thường như mọi đứa học sinh khác. Ba của Tiến cũng chỉ là một bác sỹ nha khoa bình thường, ông ra miền Bắc cái thời tập kết. Như vậy, Tiến chẳng phải con ông cháu cha, chẳng phải anh hùng dũng sỹ gì. Nhưng bọn Học Sinh Miền Nam sau này gán cho hắn cái biệt danh Tiến Hippy.
Chính cái nguyên nhân để có biệt danh này mới làm cho hắn nổi tiếng.
Tiến không thuộc lứa tập kết như chúng tôi, hắn ở lại trong miền Nam và học ở Saigon. Má của Tiến hoạt động bí mật, Sau ngày giải phóng, bà làm phó bí thư hay phó chủ tịch gì đó của tỉnh Khánh Hòa. Anh hai của Tiến tên Kiều Xuân Long làm trong ban tuyên giáo Saigon – Gia Định.
Chính vì vậy, đến tuổi trưởng thành, cả má lẫn anh hai sợ Tiến bị bắt lính nên cho anh chàng ra chiến khu. Rồi từ đó, người ta đưa Tiến ra Bắc theo đường bộ, tức đường mòn Hồ Chí Minh.
Ra Bắc, hắn nhảy cóc hết trường Học Sinh Miền Nam đến trường bổ túc Từ Hồ. Đến đâu hắn cũng kể về thời học sinh ở Saigon, về bọn hippy, về nhạc Rock n Roll, về Beatle, về Three Dogs Night, về Rolling Stone… Hắn lại còn dạy bọn học sinh nhảy đầm. Thêm vào đó, hắn thuộc loại “một tấc đến giời”, nên chẳng bao lâu, bon bạn học gán ngay cho hắn tên “Tiến Hippy”.
Người ta kể về Tiến rằng, khi còn ở trong chiến khu, một lần quân đội Saigon tấn công chiến khu. Trận càn này do tướng Đỗ Cao Trí làm tư lệnh.
Tiến lại là bạn học của con gái Đỗ Cao Trí.
Trong khi các đơn vị lo rút lui, tránh trận càn thì Tiến ngẫu hứng kể “… ngày trước từng ngồi chung máy bay trực thăng với Đỗ Cao Trí…”, làm cho phe ta giựt mình, tưởng Tiến là gián điệp.
Khi học ở trường Học Sinh Miền Nam số 8, vì hắn làm những chuyện khó hiểu kể trên, thêm vào đó có thành tích cùng đám bạn đốt nhà. Hình như lúc đó Tiến cùng đám bạn do bất cẩn khi nấu ăn mà làm cháy nhà.
Và thế là ngành an ninh càng nghi Tiến là gián điệp của địch. Người ta đến gặp bác sỹ Kiều Xuân Cư, ba của Tiến đặt vấn đề. Họ cho rằng bọn địch đã sát hại Kiều Xuân Tiến thật, thay vào đó một người giả mang tên Kiều Xuân Tiến hiện nay.
Bác sỹ Cư khi đi tập kết thì con mình mới sanh nên làm sao có thể xác định được. Ông bèn liên lạc với vợ và con trai cả nhờ xác minh. Trong thời gian đó, Tiến nằm trong vòng kiểm soát bí mật của ngành an ninh. Cũng phải hai ba tháng sau, khi má của Tiến nhắn ra Bắc, nói các đặc điểm kín của Tiến, lúc đó mới biết là anh chàng chỉ vì nghịch ngợm chứ chẳng phải gián gì cả.
Kể chuyện này để đưa ra một điều nghi vấn, rất có thể kẻ địch đã gài gián điệp vào số người đi tập kết, số người đi ra Bắc sau này bằng nhiều con đường.
Trong thời gian chiến tranh, bắt đầu từ những năm 1965-1966, các trường Học Sinh Miền Nam đều không có bảng tên, chỉ hiểu ngầm với nhau.
Toàn bộ giáo viên và học sinh thì cho sơ tán, ở trộn lẫn với dân địa phương.
Học sinh cùng thầy, cô giáo phải tự đào hầm tránh bom, tự lên rừng chặt tre, đốn gỗ, cắt lá tranh về làm lớp học, rồi thì giúp dân mọi chuyện, như cày bừa, gặt hái, đắp đập, gánh nước…
Mọi sự khéo léo tay chân cũng thể hiện rõ trong các việc làm này, như đào hầm trú ẩn đẹp và chắc chắn lại kín đáo, làm các lớp học dưới hầm, đóng bàn ghế, làm nón rơm để phòng bom bi, làm đèn con cóc để học ban đêm, rèn công cụ lao động…
Có thể nói, đây là thời kỳ mà Học Sinh Miền Nam có nhiều chuyển biến tốt nhất, lập được nhiều thành tích giúp dân và cũng rất được dân yêu mến.
Đến nay đã hơn 40 năm trôi qua, vậy mà một số bạn bè lớp tôi quay về Đông Triều thăm bà con dân làng, họ vẫn còn nhớ, nhắc đến chúng tôi và tiếp đãi những người bạn đó rất nồng hậu.
Còn tiếp
Một ngày cuối thu của miền Bắc, trên chuyến xe từ Hà Nội đi Hải Phòng, bà Xuân Hạnh, bà Vấn, bà Đính – giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, ông Châu Nam Long – đại tá công an, ông Đức Lượng – phó tổng biên tập báo Nhân Dân, bà Ngọc Lan – vụ phó của Bộ Kế hoạch – đầu tư, mừng rỡ hàn huyên, vẫn mày tao chi tớ, vẫn giọng Trung pha Bắc pha Nam.
Xe càng gần đến Hải Phòng, ký ức của họ càng sống dậy: “Sông Tam Bạc này là đoạn mà các buổi sáng cô giáo hay cùng chúng mình ra đây ngâm chiếu cho hết rận. Sao hồi ấy rận nhiều thế nhỉ, cả chấy nữa”… “Phố Cát Dài là nơi lần đầu tiên mình được mặc áo dài. Trường mở lễ hội, không đứa con gái nào biết áo dài là gì, ra phố mượn đồng bào.
Chỉ biết mình là học sinh miền Nam, không biết tên, nhớ mặt, thế mà các mẹ các chị vẫn cho mượn”. 50 năm đã qua, từ ngày họ đặt chân lên những bãi biển miền Bắc: cửa Hội, Sầm Sơn, Đồ Sơn…, các cô bé cậu bé xa nhà khóc nhớ mẹ và đái dầm cả đêm nay đã nên ông nên bà. Họ là các cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam trên đất Bắc.
Ươm mầm cho cách mạng
Cùng với việc thực thi Hiệp định Genève, hàng chục vạn cán bộ của miền Nam đã tập kết ra Bắc. Họ ra đi với lời ước hẹn được hình tượng bằng hai ngón tay: hai năm sau sẽ về gặp lại người thân, xây lại quê hương. Nhưng Đảng và Bác Hồ thì đã biết là cuộc cách mạng còn lâu dài và gian khổ. Muốn giành thắng lợi, ngay từ bây giờ phải ươm những hạt giống đỏ cách mạng cho thế hệ sau.
Bác đã nhiều lần trực tiếp nhắc nhở các đồng chí lãnh đạo miền Nam: cố gắng đưa các cháu thiếu nhi ra Bắc, nuôi dưỡng, cho ăn học thành người để về chiến đấu và xây dựng lại quê hương. Từ 1954-1974, đã có ba đợt đưa các em ra Bắc với qui mô lớn: 1954-1955: đưa ra theo con đường tập kết, chủ yếu bằng tàu biển; 1960-1964: đưa ra qua đường công khai đi Campuchia, tư Campuchia bay về Hà Nội; 1968-1972: đi bằng đường giao liên vượt Trường Sơn. Suốt 21 năm cho đến ngày đất nước thống nhất, gần 30.000 học sinh miền Nam – những núm ruột của miền Nam đau thương, ngoan cường, bất khuất – đã được những nếp nhà, vòng tay của các bà mẹ, người cha, các thầy cô giáo miền Bắc nâng niu đùm bọc.
Vừa dốc hết sức người sức của cho chiến dịch Điện Biên, miền Bắc những năm 1955-1956 đói kém, khó khăn. Dân đói, các thầy cô giáo cũng đói, nhưng các con em miền Nam thì phải được ăn no mặc ấm. Tàu Ba Lan, tàu Liên Xô vừa cập bến miền Bắc, đã có những chú bộ đội hay các thầy cô giáo lội nước biển mùa đông cắt da cắt thịt để cõng từng em lên bờ. Trường học chưa kịp xây thì dành đình, chùa… cho các em học.
Tuyệt đại đa số trong gần 30.000 học sinh miền Nam ngày ấy nay đã trưởng thành, hơn nữa, thành những người giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt các địa phương và trung ương thành các nhà khoa học, nhà văn, nhà báo, nghệ sĩ… Trong hồi ức của những cậu bé, cô bé ngày ấy, hình ảnh in dấu đậm đà nhất vẫn là Bác Hồ với những lần về thăm trường mỗi độ tết đến, xuân về, biết các cháu nhớ nhà nên đến cho kẹo, động viên, hoặc lúc nào Bác có thời gian.
Và sau đó là hình ảnh các thầy các cô. Những con người đã hi sinh cả tuổi xuân, xa gia đình, gửi con đi sơ tán… để chăm lo cho các học sinh hơn cả cho con mình. Ông Trương Quang Được – phó chủ tịch Quốc hội, ông Nguyễn Xuân Phúc – chủ tịch tỉnh Quảng Nam, bà Trần Thị Thanh Thanh – nguyên bộ trưởng, chủ nhiệm Ủy ban Chăm sóc và bảo vệ bà mẹ trẻ em, phó giáo sư tiến sĩ Lê Thị Cúc – giảng viên Viện Công nghệ sinh học… đều một lòng nhớ về các thầy cô giáo của mình với lòng biết ơn vô hạn: “Chúng tôi coi thầy giáo như cha, gọi các cô là má; và không chỉ dạy học, các cô còn tắm giặt, cắt tóc, gội đầu, bôi thuốc ghẻ lở, nấu cháo khi ốm đau”.
Thay mặt các đồng nghiệp của mình, thầy giáo Nguyễn Vạn Phiên xúc động nghẹn ngào: “Xa nhà quá hai năm mà vẫn chưa được về, nhiều cháu nhớ nhà, bỏ ăn, không học, trả lại sách vở, chăn màn quần áo, trốn đi giữa đêm mưa gió, cả trường phải đốt đuốc đi tìm suốt đêm.
Có lúc cả lớp lại khóc òa lên chỉ vì một bạn có ba đến thăm, các em đòi cũng được gặp ba má. Nhiều thầy cô ở với học sinh lâu quá, hết lứa này đến lứa khác, đến khi thống nhất học sinh về hết, trường giải tán thì tuổi xuân đã lặng lẽ qua tự bao giờ ”.
Có một nhân vật lạ lùng mà hầu như học sinh nào cũng nhớ, đó là “chú Phát xi-nê”. Không ai rõ vợ con chú ra sao, gia cảnh thế nào, chỉ biết chú một mình cứ vác máy chiếu phim đi tất cả các trường miền Nam trên đất Bắc, vừa là kỹ thuật, vừa thuyết minh tất cả thể loại phim từ truyện, cổ tích, hoạt hình, tài liệu… cho các cháu.
Cứ thế, hết một vòng chú lại quay về trường cũ, chiếu bộ phim mới. Ông Nguyễn Liêm – một cựu học sinh, quê Quảng Nam, giờ là một doanh nhân thành đạt ở TP.HCM – cứ ao ước: “Giá mà tôi được gặp lại chú Phát, người đã đóng dấu ấn trong đời sống tinh thần tuổi thơ của chúng tôi”.
Chỉ có 400 người trong số 30.000 cựu học sinh về được để dự cuộc gặp mặt này. Có rất nhiều người trong họ đã không bao giờ về lại miền Bắc được nữa: đó là các liệt sĩ – nhà thơ Lê Anh Xuân, Chu Cẩm Phong, là anh hùng phi công Đồng Văn Đe…và bao nhiêu liệt sĩ khác.
VIỆT HOÀI
Một cựu học sinh của Trường bổ túc công nông – mô hình Trường Học sinh miền Nam nhưng dành cho các cán bộ trẻ từ Nam tập kết ra, người luôn luôn quan tâm và chia sẻ khó khăn cũng như niềm vui với các cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam – Thủ tướng Phan Văn Khải đã tự nhận mình là người anh của các học sinh miền Nam.
Hôm nay, 50 năm sau ngày em học sinh đầu tiên đặt chân lên đất Bắc, ông xúc động và tự hào nói với họ: “Sự trưởng thành của các em hôm nay càng cho thấy tầm nhìn xa trông rộng của Đảng và Bác Hồ.
Nếu không thành lập ba trường (Học sinh miền Nam, Bổ túc công nông, Phổ thông lao động – bồi dưỡng cán bộ có thành tích xuất sắc trong lao động chiến đấu nhưng văn hóa thấp như La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên) thì chắc chắn chúng ta đã bị hẫng hụt, thiếu cán bộ. 30.000 học sinh miền Nam và 10.000 học sinh bổ túc công nông là một lực lượng lãnh đạo quan trọng.
Khi gửi các em ra Bắc, gia đình, quê hương đã đặt trọn niềm tin: có Bác Hồ, có đồng bào miền Bắc, nhất định các em sẽ nên người… Hôm nay, gặp nhau qua 50 năm, dù đã thành ông bà nội ngoại, nhưng các em vẫn còn tính cách của học sinh miền Nam, tâm hồn của học sinh miền Nam vẫn một lòng nhớ ơn thầy cô, nhớ ơn đồng bào miền Bắc. Đó là cái tình, cái nghĩa, đạo lý của người VN, ai làm trái đi thì là kẻ phản bội”.
Việt Báo (Theo_TuoiTre)
Filed under: VĂN HÓA XÃ HỘI |
Đăng nhận xét: (Các bạn nhớ đề tên khi đăng nhận xét)

markdown:
### Bắt Trẻ Đồng Xanh – Võ Phiến
Dưới đây là một bài viết của nhà văn Võ Phiến, viết vào năm 1968, nói về việc chế độ miền Bắc đưa trẻ em ra Bắc để huấn luyện để rồi đưa trở về miền Nam. Bài viết này được đặt dưới tựa đề Bắt Trẻ Đồng Xanh. Phần đầu, Võ Phiến nhắc đến việc tập kết bộ đội và các thiếu nhi ra Bắc sau khi ký kết Hiệp Định Genève năm 1954. Sau đó Võ Phiến nói đến việc vào thời đó, năm 1968, nhiều toán thiếu nhi cũng được đưa ra Bắc theo lối đường mòn Hồ Chí Minh giống như thời 1954.
**Bắt Trẻ Đồng Xanh**
Trong những ngày gần đây ai nấy chỉ những xôn xao về chuyện ngưng chiến: Bao lâu nữa nhỉ? Làm gì bây giờ?
*Bộ đội tập kết ra Bắc, 1954*
Lúc ấy chính quyền quốc gia lo đùm túm kéo nhau vào Nam, và tổ chức cuộc di cư cho đồng bào Miền Bắc. Di cư là đi cả nam lẫn nữ, cả già lẫn trẻ: công chức già thì vào theo nhà nước để lãnh hương hưu, các cụ cố thì theo con cháu vào để được nuôi nấng và chết giữa đám con cháu v.v…
*Bộ đội tập kết ra Bắc, 1954*
Bấy nhiêu cô vợ trẻ và gấp đôi gấp ba chừng ấy cha mẹ già cùng cô cậu chú bác v.v… là một lực lượng đáng kể. Bằng chính sách tập kết và gây liên hệ này, cộng sản cưỡng bức một số người về sau phải làm nội tuyến cho chúng.
Như vậy, cuộc chiến hiện nay không hề khởi đầu từ những bất mãn chống một chế độ độc tài gia đình trị, không hề khởi đầu từ sau việc chính quyền Sài Gòn từ chối cuộc tổng tuyển cử 1956, không hề khởi đầu từ ngày khai sanh mặt trận nọ mặt trận kia.
*Tàu Ba Lan Kilinsky chở bộ đội và thiếu nhì ra Bắc rời bến tại vàm sông Ông Đốc, Cà Mau, 1955. Lê Duẩn lên tàu này giả vờ làm như đi tập kết ra Bắc theo như qui định của Hiệp Định Genève rồi ban đêm đi xuống ca nô quay trở về đất liền, ở lại miền Nam để chỉ đạo cuộc nổi dậy lật đổ chế độ miền Nam sau này*
Dân chúng Miền Nam ai nấy đều biết những bận rộn tới tấp, những công việc bề bộn ngổn ngang mà nhà cầm quyền cộng sản hồi ấy phải làm cho kịp trước khi rút ra Bắc. Trong hoàn cảnh rộn ràng bấy giờ, nếu không vì lý do quan trọng, chắc chắc đảng và nhà nước cộng sản hồi ấy không đến nỗi quá sốt sắng lo cưới vợ cho cán binh như thế. Chắc chắn. Dù tìm trong bất cứ thời kỳ lịch sử nào của bất cứ dân tộc nào, cũng hiếm thấy một trường hợp chính phủ lo vợ cho quan binh túi bụi đến chừng ấy.
Họ bổ sung quân số đó chăng? — Không đâu. Trẻ bị bắt có hạng mới tám chín tuổi. Trong những trường hợp khẩn cấp, họ có thể tạm sử dụng một số trẻ con bắt được ngay tại địa phương; chứ thành lập những đơn vị con nít như thế để dùng ngay vào chiến cuộc này là chuyện điên rồ. Không phải bổ sung quân số đưa vào chiến cuộc đang kết thúc đâu, mà là họ đang tổ chức chiến cuộc mai sau đấy.
*Bộ dội tập kết ra Bắc, 1954*
Ý của họ, nó tàn nhẫn đến nỗi chúng ta không dự liệu tới, không tưởng tượng được. Đó là chỗ nhược của ta.
*Khóc thân nhân bị giết tại Huế trong trận Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968*
Vậy mà ông ta vẫn an nhiên hưởng sự trọng vọng của bao nhiêu người, kể cả người Việt Nam! Cho hay cái sản phẩm quái dị của thế kỷ văn minh này là tuyên truyền chính trị, nó có một ma lực mê hoặc phi thường. Không phải thứ tuyên truyền yếu ớt vận dụng một cách khó khăn trong khung cảnh các nước tự do, mà là thứ tuyên truyền một chiều, qui mô, toàn diện, có thể sử dụng các quyền lợi kinh tế hỗ trợ cho nó như ở tại các quốc gia độc tài: Nga xô, Trung cộng, Bắc Việt, Đức quốc xã v.v…
*Trẻ em và thường dân bị chết trong một vụ ném lựu đạn của đặc công Cộng Sản ngày 26-10-1962, là ngày Quốc Khánh dưới thời Ngô Đình Diệm. Tại trước tòa Đô Chánh Sài Gòn (Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố ngày nay) có trưng bày một chiếc trực thăng. Đặc công Cộng Sản ném lựu đạn vào những người đang đứng xem chiếc trực thăng này làm 7 người chết, 47 người bị thương.* *Kẻ vừa ném lựu đạn ngày 26-10-1962 vào đám đông bị người xung quanh xúm lại đánh trước khi cảnh sát đến bắt giữ*
Và Hồ Chí Minh không phải chỉ được thứ tuyên truyền ấy xóa cho mình cái chân tướng hiếu sát phi nhân. Ông ta còn hóa thành thiên tài lỗi lạc dưới mắt nhiều người vì đã tổ chức giặc giã trong một phần tư thế kỷ để giành nửa nước, trong khi tại khắp các nước Á Phi, những lãnh tụ bất tài nhất cũng dần dần thu hồi được độc lập toàn vẹn cho quốc gia họ với những tổn thất nhẹ hơn nhiều. Ông ta còn hóa thành chính trị gia khôn ngoan, thành “cha già dân tộc” dưới mắt nhiều người, trong khi ở các xứ khác cùng lâm vào tình trạng lưỡng phân không có chính quyền nào nỡ giải quyết tình trạng một cách vô hiệu mà bất nhân đến thế, trải bao nhiêu năm cứ nhất mực khăng khăng chủ trương hết cuộc tàn sát này đến cuộc tàn sát nọ, không một mảy may sờn lòng xúc cảm trước cảnh chết chóc thê thảm làm cho cả nhân loại đều ái ngại.
** [Giáo sư Nguyễn Văn Bông bị đặc công Cộng Sản ám sát](http://minhduc7.blogspot.ca/2012/03/toi-am-sat-nguoi-sap-lam-thu-tuong-sai.html)ngày 10-11-1971 bằng cách ném mìn và lựu đạn vào dưới gầm xe. Bên trên là ảnh hai người thực hiện vụ ám sát: Vũ Quang Hùng và Lê Văn Châu
Những lời trên đây không được nhã nhặn. Quả thật không nhã nhặn. Và kẻ viết ra phải lấy làm ngượng về lời lẽ mình. Nhưng khi mình là dân một nước đã trải qua bao nhiêu năm khói lửa, rồi lại trông thấy trước mặt một viễn tượng đầy máu me, khi ấy nói về kẻ gây thảm họa thật khó giữ lòng bình thản để nói lời tao nhã.
*Du kích Cộng Sản bắt cóc, ám sát các viên chức xã ấp, chặt đầu để làm cho người dân sợ hãi không dám cộng tác với chính quyền miền Nam. Tấm ảnh này ngày xưa đã được đăng trên báo ở miền Nam* *Ảnh một người bị du kích Cộng Sản giết* *Cảnh một trong những vụ đặt chất nổ tại Sài Gòn vào những năm 1965 – 1967*
Nhưng trong vấn đề này, trách móc với giận hờn đâu có ăn thua gì. Một biểu thị tình cảm: thật vu vơ, vô hiệu. Ăn thua chỉ có chiến lược thâm hiểm, hành động thích hợp. Lời nói — dù nhã hay bất nhã — rồi sẽ bay đi theo mây gió. Chỉ có hành động mới sửa đổi được tình thế. Mà hành động thì…
*Xe đò chở thường dân cán phải mìn do Cộng Sản gài trên Quốc Lộ 1 gần Trảng Bàng, Tây Ninh ngày 30-4-1967 làm 1 người chết, 20 người bị thương. Khi chiếc xe đò này gặp một chiếc cầu đã bị Cộng Sản đặt mìn phá sập bèn quay đầu lại thì cán phải mìn gài ở trước chiếc cầu sập.*
Chiến tranh ác liệt thêm: lương tâm nhân loại bị xúc phạm, các nhà triết học gọi nhau họp ở Thụy-điển, các luật gia rủ nhau họp ở Grenoble v.v… trịnh trọng suy tư, trịnh trọng bàn cãi, rồi lên án, kết tội v.v… Trong khi ấy các lãnh tụ Hà Nội họ chỉ cần khéo che miệng nín cười. Đó là điều quan trọng: họ không được phép cười. Họ không được phép chế giễu lương tâm và trí thông minh của loài người. Họ không được vô lễ; họ chỉ được tiếp tục đánh thật mạnh.
*Bộ trưởng Y Tế Lê Minh Trí bị Cộng Sản ám sát lúc 7 giờ 50, ngày 6-1-1969 tại góc đường Nguyễn Du – Hai Bà Trưng* **Nhan đề bài này mượn từ một cuốn sách của Phùng Khánh, dịch truyện The Catcher in the Rye của J.D. Salinger. Sách Phùng Khánh do Thanh Hiên xuất bản năm 1967 tại Sài Gòn.* **Bình Luận:**
Trên đây là bài viết của nhà văn Võ Phiến tại miền Nam viết vào năm 1968 về kế hoạch đem thiếu nhi ra Bắc để rồi sau đó đưa trở lại miền Nam. Nếu chúng ta để ý thời điểm tác giả viết bài này là tháng 10 năm 1968 thì chúng ta thấy có một sự trùng hợp . Sau trận Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968, có thể nói phần lớn cơ sở, cán bộ của Cộng Sản nằm vùng tại miền Nam từ trước đến nay đều bị lộ mặt khi họ tham gia trận Tổng Công Kich và phần lớn bị tiêu diệt . Như vậy việc Võ Phiến nhận ra rằng việc miền Bắc đang đưa thêm trẻ em ra Bắc vào thời điểm 1968 mà ông diễn tả là:
*“một kế hoạch bắt trẻ qui mô trên một phạm vi hết sức rộng lớn: đồng loạt, người ta phát giác ra trẻ em bị bắt ở khắp nơi trên toàn quốc Việt Nam Cộng hòa, từ Quảng Trị, Thừa Thiên, Pleiku, Kontum, đến Mỹ Tho, Cà Mau, người ta gặp những toán trẻ em chuyển ra Bắc Việt bằng phi cơ từ Cam-bốt, hoặc bị dẫn đi lũ lượt trên đường mòn Hồ Chí Minh, nghĩa là bằng mọi phương tiện”*
Phải chăng là kế hoạch của đảng Cộng Sản Việt Nam định gây dựng lại hạ tầng cơ sở tại miền Nam vốn đã bị tiêu diệt sau trận Tổng Công Kích? Trước đây vào năm 1954, đảng Cộng Sản Việt Nam đã gây dựng cơ sở tại miền Nam bằng cách đưa trẻ em ra Bắc huấn luyện rồi đưa trở vào Nam thì đến năm 1968 đảng Cộng Sản Việt Nam lại tiếp tục lập lại cách làm cũ.
Theo binh pháp thời xưa thì để thành lập đoàn quân cảm tử, người ta chọn những kẻ không cha, không mẹ, không gia đình người thân để huấn luyện. Vì không có người thân nên không bị tình cảnh gia đình ràng buộc những người này không sợ chết vì họ chẳng có gì ở cuộc đời để mà luyến tiếc cả. Vào thời 1954 hay thời 1968 thì tại Việt Nam không thiếu gì các trẻ mồ côi cha mẹ vì cha mẹ và gia đình đã bị chết trong chiến tranh thì việc đi tìm và tập họp các trẻ mồ côi không phải là việc khó khăn. Đem những đứa trẻ mồ côi ra Bắc dạy dỗ, huấn luyện, thì những đứa trẻ này không biết đến cha mẹ mình mà chỉ biết đến Đảng và nhà nước và sẽ hết lòng nghe lời những gì Đảng và nhà nước dạy, sẽ không tiếc mạng sống khi Đảng và nhà nước ra lệnh phải hy sinh.
Cũng cùng vào thời gian Võ Phiến viết bài này, tại miền Nam đã xảy ra vụ Làng Cô Nhi Long Thành. Làng Cô Nhi Long Thành nằm ở Long Thành, giữa đường từ Sài Gòn đi ra Vũng Tàu. Làng nay do một số người tu hành mà người đứng đầu tên là Tư Sự, gom góp các trẻ em mồ côi mà cha mẹ, gia đình đã chết trong chiến tranh rồi đem về Làng Cô Nhi mà nuôi. Một thời gian sau, chính quyền miền Nam ra lệnh giải tán vì cho rằng đây là cơ sở của Cộng Sản. Trước khi Làng Cô Nhi bị giải tán có bao nhiêu trẻ mồ côi đã được lọc lựa và đưa ra Bắc?
Dưới đây là bài viết “Hạt Giống Đỏ”, của một trong những thiếu nhi đã được tập kết ra Bắc vào năm 1954:
**Hạt giống đỏ**
Truyện ký của Tống Quang Anh
Lời tác giả:
Tôi muốn viết một cái gì đó về “Học sinh miền Nam”, để nhớ lại cái thời “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”của tuổi thiếu thời.
Cái thời mà lắm kẻ ghét, và cũng nhiều người thương.
Tôi chắc không nhớ những điều các bạn cùng học khác nhớ, nhưng có thể tôi nhớ được những điều mà các bạn khác không nhớ.
Tôi dùng những mảnh hồi ức vụn vặt của mình để đóng con thuyền quay về với tuổi thơ, với những năm tháng đã qua đi.
Đây là những đoạn viết tản mạn, chẳng theo thứ tự lớp lang gì. Thời gian trôi qua đã khá lâu, ký ức chắc chắn bị phai mờ nhiều.
Tôi nhớ gì thì viết nấy, nhớ đến đâu thì viết đến đó.
Thời học sinh có quá nhiều kỷ niệm, nhưng không thể nhớ hết, và cũng không thể viết hết ra đây, vì nhiều lý do, phụ thuộc những yếu tố tế nhị và trí nhớ của mình.
Để khỏi làm khổ đọc giả, tôi phải viết thành nhiều phần. Những phần được phân nhỏ ra cũng chỉ phù hợp một cách tương đối với tên đặt ra.
Tôi không phải là người có khả năng văn chương, nên khó thể hiện được phần nào mong muốn, vì vậy chỉ hy vọng bài viết này như một gợi ý nhỏ, cho các bạn đồng học có khả năng văn chương viết thêm những khía cạnh khác mà họ cảm nhận được.
Bài viết này có vài dụng ý :
– Để cho bản thân tôi và những ai từng là học sinh miền Nam đọc được bài viết này, nhớ về một thời tuy có nhiều điều chưa ưng ý, nhưng đầy ắp kỷ niệm về tình người, tình bạn, tình thầy trò và những buồn vui trên đất Bắc;
– Để bạn đọc nói chung và con cháu các thế hệ học sinh miền Nam nói riêng, hiểu thêm về cha, chú, cô, dì của họ. Đồng thời cũng để cho các bậc phụ huynh hiểu thêm về con em họ;
– Để các bậc làm cha, làm mẹ nhớ lại thời trẻ mà đánh giá đúng hơn về con cháu của mình. Tuổi trẻ luôn tiềm ẩn một khả năng to lớn, nếu khai thác được thì vô cùng có ích cho xã hội, cho gia đình;
– Để các nhà sư phạm có thêm những bài học kinh nghiệm trong việc giáo dục thanh thiếu niên ngày nay…
Ai đã từng đi học, đều biết câu : “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”. Quỷ, ma thì chưa thấy, chứ học trò thì thời nào cũng có.
Và nhắc đến học trò, thì chuyện đầu tiên là các vấn đề về sự nghịch ngợm, quậy phá, đánh nhau, đâm chém, trốn học, trộm cắp… Sự kiện ở lại lớp chỉ là vấn đề “nhỏ như con thỏ”.
Nói chuyện với hầu như bất kỳ ai về cái thời học trò, dù đó là đại nhân vật, nếu trong không khí thân mật, thì họ đều kể say sưa về những chuyện nghịch ngợm, và chẳng ai chịu thua ai về cái khoản nghịch ngợm này.
Thế nhưng cũng có nhiều người cảm thấy “dị ứng” với cái tập thể học sinh miền Nam này, họ chỉ hiểu ở khía cạnh chúng quậy phá, nghịch ngợm vì ỷ lại, công thần, vì được nhiều đặc ân… mà không thấy, hay không chịu thừa nhận vai trò tích cực của học sinh miền Nam trong xã hội, trong thời gian chiến tranh cũng như trong xây dựng đất nước sau này.
*Một số học sinh miền Nam tập kết ra Bắc sau 1954*
Phần 1: Quá trình hình thành
Kết thúc cuộc kháng chiến chín năm chống thực dân Pháp bằng chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, rồi đến Hiệp định đình chiến Geneve, Switzerland (Thụy Sỹ) ký ngày 20 tháng 7 năm 1954.
Trong nội dung Hiệp định này có vấn đề tạm phân chia hai miền Nam Bắc trong vòng hai năm để tiến tới tổng tuyển cử và thống nhất đất nước.
Và cái “hai năm” ghi trong hiệp định này đã được nhân với mười, cộng với bao nhiêu cuộc sanh ly tử biệt, thêm vào bao nhiêu là máu và nước mắt.
Chính cái thời hạn hai năm của hiệp định này đã khơi nguồn cho một bài thơ “Bên kia cầu Hiền Lương” của Đằng Giao, mà sau này được nhạc sỹ Hoàng Hiệp phổ nhạc. Một bài thơ chứa đựng đầy những nhớ nhung, những đau thương vì sự chia cắt hai miền.
Miền Bắc sẽ thuộc về chính quyền của những người cộng sản đã từng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân xâm lược. Nơi đây sẽ xây dựng một chính quyền theo mô hình của phe xã hội chủ nghĩa.
Miền Nam thuộc chính quyền của vua Bảo Đại do Pháp dựng lên, với mục đích dành cho những người không đi theo Việt Minh cộng sản.
Trên cơ sở đó, chính quyền Việt Minh chủ trương đưa đại bộ phận cán bộ, bộ đội cùng với thân nhân, mà thành phần chính là trẻ em trong độ tuổi học sinh của miền Nam, ra miền Bắc để học tập, đào tạo, sau này trở về xây dựng miền Nam.
Số người đi tất cả các diện, theo thống kê lúc đó khoảng hai mươi vạn. Không biết con số này chính xác đến mức nào.
Thời gian chuyển quân theo ấn định, từ sau Hiệp định đình chiến cho đến đầu năm 1955.
Liên Xô và Ba Lan đưa tàu khách qua giúp chính quyền Việt Minh chuyển người ra miền Bắc. Chiếc tàu Ba Lan mang tên Kilanhski (Kilinsky).
*Tàu Ba Lan và Liên Xô chở bộ đội và thiếu nhi tập kết ra Bắc, 1954*
Việc chuyển người từ miền Nam ra miền Bắc này được gọi là “tập kết”.
Một danh từ bình thường, trở nên mang tính đặc biệt.
Sau khi tập kết ra miền Bắc, cán bộ, bộ đội được phiên chế theo các ngành, các đơn vị và dần dần ổn định để hòa nhập vào tổ chức xã hội mới, lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử Việt Nam.
Số trẻ em, học sinh và kể cả cán bộ, bộ đội còn đang độ tuổi đi học, được gom lại vào các trường nội trú, thành lập riêng biệt, gọi là trường học sinh miền Nam và học sinh của trường thì gọi là học sinh miền Nam (HSMN). Học Sinh Miền Nam
Đây là cách gọi để phân biệt với học sinh ở miền Bắc.
Và một danh từ tưởng như bình thường đã trở thành một danh từ có tính đặc biệt.
Trường Học Sinh Miền Nam đó là cách nói chung hiện nay, nhưng thực ra, các loại học sinh này được phân thành các loại trường, Trường Học Sinh Miền Nam, Trường học sinh dân tộc miền Nam và Trường học sinh bổ túc miền Nam.
Các con em người dân tộc từ miền Nam đi tập kết thì học ở các trường học sinh dân tộc miền Nam.
Các học sinh lớn tuổi thì học ở các trường học sinh bổ túc miền Nam. Ngoài ra, thời kỳ đầu còn có một số học sinh người Hoa thì tập trung học ở trường riêng.
Thật ra, thành phần Học Sinh Miền Nam phức tạp hơn nhiều. Vì thời gian tổ chức tập kết quá ngắn, nên rất khó đưa ra tiêu chuẩn và càng khó chọn lọc thành phần đưa đi tập kết. Mỗi địa phương có qui định riêng, tùy quan điểm của lãnh đạo.
Chính vì vậy mà thành phần đi tập kết rất phức tạp, chắc chắn không tránh khỏi thành phần xấu, như đám lưu manh, côn đồ, trộm cướp… hoặc phản động, gián điệp lọt vào, vì không thể sàng lọc được.
Những người thuộc thành phần xấu này cũng được cho vào học tại các trường Học Sinh Miền Nam, hay làm việc tại các cơ quan nhà nước. Có thể đây là những hạt nhân kích hoạt thêm sự quậy phá vừa có tính đặc thù của tuổi trẻ, vừa có tính đặc biệt của các thế hệ Học Sinh Miền Nam.
Như vậy, Học Sinh Miền Nam là sản phẩm của lịch sử phân chia hai miền Nam Bắc Việt Nam trong thời gian chờ tổng tuyển cử và chiến tranh chống Mỹ sau này.
Có thể nói đây là sản phẩm độc nhất, vô nhị của lịch sử Việt Nam. Ngàn năm trước không có, ngàn năm sau cũng khó có thể tái diễn.
Tôi cùng đoàn học sinh ra tập kết vào cuối năm 1954, trên chiếc tàu Kilanhski của Ba Lan. Tất nhiên tôi không thể nhớ tên tàu, nếu không nhờ mấy quyển sách nói về Học Sinh Miền Nam.
*Trường Học Sinh Miền Nam 18. Ảnh chụp học sinh lớp 2, năm 1956*
Có một lần, khi còn học ở trường Học Sinh Miền Nam số 21, Hài Phòng, ba tôi ghé thăm và đưa ra cảng thăm mấy người bạn của ông. Ông chợt nhìn thấy một chiếc tàu nước ngoài đang đậu ở cảng, mang cờ Ba Lan, ông mừng ra mặt, nói :“Con đi tập kết trên chiếc tàu này nè”.
Như vậy, tôi vô cùng may mắn được nhìn thấy lại chiếc tàu đã đưa mình đi tập kết.
Theo các anh chị lớn tuổi kể lại, thì tôi là người vào loại nhỏ bé nhất trong đoàn.
Vì tôi vốn đã nhỏ người, lại ốm nhách, nên các thủy thủ Ba Lan chuyền tôi lên tàu như ném một con búp bê vậy.
Sau khi Việt Nam hoàn toàn thống nhất, gia đình tôi đoàn tụ, cậu em út nói : “Ba má liều thật, dám trao đứa con mới gần 7 tuổi cho một tập thể mà mình không hề biết gì về nó”.
Tàu đưa chúng tôi đến biển Sầm Sơn, Thanh Hóa. Vì tại đây không có cảng, nên tàu phải neo đậu ngoài khơi. Nhân dân Thanh Hóa đem xuồng ra tận tàu đón chúng tôi vào bờ.
Vào bờ, chúng tôi được bố trí ở những cái lán làm tạm. Hàng ngày sinh hoạt rất vui, có múa hát, biểu diễn văn nghệ, hát bóng (chiếu phim)…
Chẳng nhớ chúng tôi sống như thế được bao lâu. Rồi sau đó chúng tôi được chia thành trường, lớp. Nhưng vì thời đó vẫn chưa có khu trường riêng biệt nên chúng tôi được phân công ở chung với nhân dân. Các lớp học cũng chỉ là dựng tạm, sơ sài, thậm chí các lớp học còn tận dụng đình làng.
Thế rồi, chỉ khoảng hơn một năm, các trường nội trú đã mọc lên tại nhiều nơi trên miền Bắc. Chúng tôi chính thức được phân chia ngay vào các trường nội trú mới dựng lên này.
Điều này quả là một sự cố gắng phi thường của chính quyền cách mạng non trẻ.
Trong hai mươi vạn người đi tập kết, thì chắc cũng phải có vài vạn học sinh ? Giải quyết những chuyện ăn, ở, học tập… như thế nào ? Quả là phi thường !
Ở miền Bắc lúc đó học phổ thông theo hệ 10 năm và một lớp vỡ lòng. Cấp một từ lớp 1 đến hết lớp 4, cấp hai từ lớp 5 đến hết lớp 7 và cấp ba từ lớp 8 đến hết lớp 10.
Các trường HSMN chủ yếu được gọi theo số, từ số 1 đến số 28 (nếu tôi không nhầm). Bảng tên trường thường được ghi, ví dụ : “Trường HSMN cấp 1 số 19”… và chúng tôi gọi tắt là “Trường 2”, “Trường 19”, “Trường 21”…
Tuy nhiên, các trường này không đồng thời tồn tại. Ví dụ, thời kỳ đầu có trường 1, trường 2, trường 23… ở Hà Đông. Sau đó xóa sổ trường 1, trường 2, xuất hiện trường 4, trường 6, trường 8, trường 9, trường 14, trường 19, trường 21, trường 22 ở Hải Phòng. Trường 23, trường 24, trường 25 ở Vạn Phúc, Đa Sỹ, tỉnh Hà Đông. Đến năm 1965 thì gom gần như toàn bộ Học Sinh Miền Nam vào trường Học Sinh Miền Nam Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Sau 1972 lại tái xuất hiện trường 2, trường 8 ở Vĩnh Yên…, còn các trường khác thì bị xóa sổ…
Song song với việc ổn định trường Học Sinh Miền Nam, thì trường Học sinh dân tộc miền Nam (HSDTMN), trường học sinh bổ túc miền Nam cũng ra đời.
Có vài trường không gọi theo số, như trường Nguyễn Văn Trỗi, trường Nguyễn Văn Bé, trường bổ túc Từ Hồ, trường bổ túc Đông Triều, trường dân tộc trung ương.
Những năm cuối chương trình phổ thông, chúng tôi học ở trường Học Sinh Miền Nam cấp 3 Đông Triều. Trường này không có số và không chỉ có cấp 3. Trong trường còn có mấy lớp cấp 2 và cấp 1, chiếm số lượng rất nhỏ.
Thời gian đầu, có khá nhiều trường chủ yếu tập trung ở Hải Phòng.
Nữ sinh thì học ở các trường 4, trường 6, trường 8 và trường 13.
Nam sinh thì học ở các trường 9, 14, 19, 21…
Một số trường cũng thay đổi thành phần học sinh, ví như trường 9 ban đầu dành cho học sinh nam, nhưng sau đó lại dành cho học sinh nữ. Đến năm 1962 thì giải tán, sáp nhập vô trường Học Sinh Miền Nam số 11 ở Hải phòng, sau thì dời về Kiến An, gần hồ Hạnh Phúc và núi Phù Liễn. Trường 25 ở Chương Mỹ Hà Đông, trước dành cho học sinh nam, đến khoảng năm 1963-1964 thì dành cho học sinh nữ cấp 3.
Ở Hải Phòng ban đầu còn có trường Trung học bổ túc, dành cho học sinh miền Nam là Hoa kiều. Ngoài ra, còn có trường Học Sinh Miền Nam số 17 thì dành cho Học Sinh Miền Nam Hoa kiều.
Được một, hai năm thì hai trường này giải tán.
Những học sinh Hoa kiều này trước đây từng theo kháng chiến nên đều lớn tuổi, vì vậy hoặc là vào các trường nghề, trường trung cấp, trường đại học, hoặc học ở trường bổ túc
Trên cơ sở trường Trung học bổ túc, người ta tổ chức thành trường Học Sinh Miền Nam số 22, dành cho Học Sinh Miền Nam cấp một chúng tôi, khoảng hai năm thì xóa sổ hẳn.
Trường Học Sinh Miền Nam số 17 thì dành cho học sinh nữ.
Khoảng năm học 1958-1959, tôi học lớp 3 và cậu em kế tôi mới từ trong Nam ra, học lớp 2 cùng trường 22 này.
Càng ngày, số Học Sinh Miền Nam trưởng thành dần, tốt nghiệp phổ thông để học nghề, vào đại học… con số cũng giảm theo năm tháng, do đó số trường cũng giảm theo.
Đến năm học 1963-1964 Mỹ tạo ra sự kiện Vịnh Bắc bộ, bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc, mà mục tiêu đầu tiên là đảo Cồn Cỏ và đảo Bạch Long Vĩ.
Khi đó, trung ương tính đến việc sơ tán các trường Học Sinh Miền Nam để tránh tổn thất.
Bước đầu, trung ương đưa những học sinh có cha mẹ đi tập kết, về với gia đình để giảm áp lực cho các trường Học Sinh Miền Nam.
Từ đó có sự phân loại Học Sinh Miền Nam trong các trường. Loại đặc biệt là những Học Sinh Miền Nam có cha, mẹ đi B hoặc đang hoạt động, chiến đấu trong Nam. Loại một, là những Học Sinh Miền Nam diện con em liệt sỹ, hoặc có cha, mẹ đang hoạt động ở các vùng tiếp cận chiến trường, gần kề nguy hiểm. Loại hai, là các Học Sinh Miền Nam có cha, mẹ tập kết ra Bắc nhưng không có điều kiện nuôi con (cha, mẹ là bộ đội, công an, hoặc đang đi công tác dài hạn ở nước ngoài…).
Vì số lượng giảm, nên thời gian này (1963-1964), ở Hải Phòng còn lại trường 19 và 21, ở Hà Nam còn trường 28, ở Hà Đông còn lại ba trường 24, 25, và 26, trường 27 bị xóa sổ.
Năm học 1964 – 1965 thì chỉ còn ba trường 24, 25 và 26 ở khu Hà Đông và trường 28 ở Hà Nam. Ngoài ra, còn có trường bổ túc ở Đông Triều, Quảng Ninh (tôi nhớ không chính xác) và hình như còn có một, hai trường cấp một, cấp hai dành cho các em mới ra Bắc sau này.
Đến những năm học 1965 – 1967 thì toàn bộ Học Sinh Miền Nam cả nam lẫn nữ từ cấp một đến cấp ba, được gom về trường Học Sinh Miền Nam Đông Triều.
Bắt đầu một cuộc đại sơ tán.
Toàn bộ các lớp học phân bố về các thôn Phúc Đa, Tân Lập, Tân Thành, Hổ Lao, An Tiến, Tràng Bản của huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.
Các thôn này tọa lạc cách nhau vài cây số, riêng hai thôn Tân Lập và Tân Thành chỉ cách nhau một con đường đất.
Thôn Hổ Lao thì cách hai thôn nói trên một con suối lớn, rộng khoảng một hai trăm mét.
Trong đó, thôn Tràng Bản cách trường hơn bốn cây số, xa nhất trong các khu sơ tán.
*Bác Hồ với học sinh miền Nam theo học ở Hải Phòng*
Chúng tôi gọi các nơi sơ tán này theo đơn vị khu, mỗi khu có vài lớp. Ví dụ, khu Hổ Lao có năm lớp, gồm hai lớp 10, hai lớp 9 và một lớp 5. Khu Tân lập và Tân Thành, mỗi khu đều có một lớp 10 và một lớp 9 …
Nếu tôi nhớ không lầm, thì lúc đó còn có trường 11 và trường 13 ở Kiến An, sau đó dời về Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, hay ở đâu đó mà không gom về Trường Đông Triều.
Các trường này gồm các em Học Sinh Miền Nam ra Bắc sau này, chủ yếu là con em cán bộ trung, cao cấp hiện đang ở miền Nam.
Khoảng đầu năm học 1966-1967 thì đại bộ phận Học Sinh Miền Nam từ lớp 8 trở xuống, cùng với Học Sinh Miền Nam ở hai trường nói trên, được đưa qua Quế Lâm, Trung Quốc để sơ tán.
Sau hiệp định Paris (1973), thì số học sinh này từ Trung Quốc trở về VN và thành lập bốn, năm trường Học Sinh Miền Nam gì gì đó. Tôi không biết chính xác, vì lúc này đang học đại học ở Liên Xô.
Học sinh các trường Học Sinh Miền Nam trong suốt quá trình hình thành và tồn tại có thể tạm phân chia thành hai loại bất thành văn :
Loại thứ nhất là những học sinh đi theo đoàn tập kết ra Bắc và những học sinh ra Bắc rải rác theo đường hàng không từ Campuchia, trước khi có Mặt trận giải phóng miền Nam. Những học sinh này thường rất mơ hồ về lý lịch của mình, kể cả tuổi tác. Chính vì vậy mà xuất hiện nhiều chuyện khôi hài, như anh chàng Nghĩa đen, bạn tôi, khai lý lịch sinh năm Mậu Tý (1948), về Nam, gặp thằng em, cũng sinh năm Mậu Tý, nhưng lại không cùng ngày cùng tháng.
Châu Nhật Sinh, vợ của Lê Việt Dũng, người mà tôi viết bài, tự ý đặt cho y cái tên “Tư Ỉn”, kể rằng, khi ra Bắc, cô ta còn không biết họ của mình, nên lấy họ Trần của mẹ.
Sinh là con một cán bộ cao cấp, lại có nhiều người biết gia đình cô mà còn lẫn lộn, thì việc chúng tôi mơ hồ về tuổi tác, họ tên, quê quán là rất bình thường.
Chúng tôi cứ học cùng lớp, cùng trường, biết nhau là “mày, tao” ráo, chẳng kể tuổi tác gì. Thậm chí lớn hơn nhau 5-6 tuổi cũng “mày, tao”. Trừ vài học sinh tỏ ra người lớn, được nể trọng thì mọi đứa khác mới gọi là “anh, chị” dù học cùng lớp.
Ví như, cách đây hai năm, đến dự tiệc ở nhà một anh bạn. Có một anh khách khá cao tuổi, tên Năm Trúc, tôi một điều anh, hai điều anh. Khi kể lại chuyện cũ, thì biết là tôi và anh ta từng học với nhau ở lớp 2D, trường HSMN số 21, Hải Phòng.
Quan điểm của tụi tôi là “mày lớn hơn tao vài tuổi, cũng chỉ ỉa, đái với khóc, chứ làm được gì”.
Loại thứ hai thì ra miền Bắc sau khi có Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam. Họ đi theo từng đoàn, chủ yếu bằng đường mòn Hồ Chí Minh.
Loại này thì xác định rõ lý lịch, con ông này, bà kia. Thậm chí có nhiều học sinh cũng từng tham gia kháng chiến, có thành tích, từng giữ các chức vụ trong vùng giải phóng, nên nhiều học sinh cũng có lương như cán bộ.
Số học sinh từng tham gia các đơn vị trong chiến khu này đa số đã lớn tuổi, chủ yếu học ở trường bổ túc Từ Hồ hay trường dân tộc trung ương.
Khi tôi tốt nghiệp đại học, về nước, vô tình quen với một cậu em, tên Kiều Xuân Tiến. Hắn từng là cán bộ trong chiến khu, được cử ra Bắc học tập.
Một hôm, Tiến dẫn tôi đến trường Từ Hồ, nơi tập trung cán bộ từ miền Nam ra học tập.
Địa danh Từ Hồ hình như ở Hải Dương.
Tại đây làm quen với một số nhân vật như Tư Công, Nguyễn Chí Dũng, Chín Tý, Mười Hồ, Anh Văn… nhờ thế mà biết có trường Bổ Túc Văn Hóa (Học Sinh Miền Nam) Từ Hồ. Những người vừa kể tên, đều từng tham gia cách mạng, trước khi ra miền Bắc học văn hóa.
Nhân đây cũng xin kể qua cái nhân vật Tiến họ Kiều, người mà tôi nhắc ở phần trên này.
Xét ra, hắn cũng tầm thường như mọi đứa học sinh khác. Ba của Tiến cũng chỉ là một bác sỹ nha khoa bình thường, ông ra miền Bắc cái thời tập kết. Như vậy, Tiến chẳng phải con ông cháu cha, chẳng phải anh hùng dũng sỹ gì. Nhưng bọn Học Sinh Miền Nam sau này gán cho hắn cái biệt danh Tiến Hippy.
Chính cái nguyên nhân để có biệt danh này mới làm cho hắn nổi tiếng.
Tiến không thuộc lứa tập kết như chúng tôi, hắn ở lại trong miền Nam và học ở Saigon. Má của Tiến hoạt động bí mật, Sau ngày giải phóng, bà làm phó bí thư hay phó chủ tịch gì đó của tỉnh Khánh Hòa. Anh hai của Tiến tên Kiều Xuân Long làm trong ban tuyên giáo Saigon – Gia Định.
Chính vì vậy, đến tuổi trưởng thành, cả má lẫn anh hai sợ Tiến bị bắt lính nên cho anh chàng ra chiến khu. Rồi từ đó, người ta đưa Tiến ra Bắc theo đường bộ, tức đường mòn Hồ Chí Minh.
Ra Bắc, hắn nhảy cóc hết trường Học Sinh Miền Nam đến trường bổ túc Từ Hồ. Đến đâu hắn cũng kể về thời học sinh ở Saigon, về bọn hippy, về nhạc Rock n Roll, về Beatle, về Three Dogs Night, về Rolling Stone… Hắn lại còn dạy bọn học sinh nhảy đầm. Thêm vào đó, hắn thuộc loại “một tấc đến giời”, nên chẳng bao lâu, bon bạn học gán ngay cho hắn tên “Tiến Hippy”.
Người ta kể về Tiến rằng, khi còn ở trong chiến khu, một lần quân đội Saigon tấn công chiến khu. Trận càn này do tướng Đỗ Cao Trí làm tư lệnh.
Tiến lại là bạn học của con gái Đỗ Cao Trí.
Trong khi các đơn vị lo rút lui, tránh trận càn thì Tiến ngẫu hứng kể “… ngày trước từng ngồi chung máy bay trực thăng với Đỗ Cao Trí…”, làm cho phe ta giựt mình, tưởng Tiến là gián điệp.
Khi học ở trường Học Sinh Miền Nam số 8, vì hắn làm những chuyện khó hiểu kể trên, thêm vào đó có thành tích cùng đám bạn đốt nhà. Hình như lúc đó Tiến cùng đám bạn do bất cẩn khi nấu ăn mà làm cháy nhà.
Và thế là ngành an ninh càng nghi Tiến là gián điệp của địch. Người ta đến gặp bác sỹ Kiều Xuân Cư, ba của Tiến đặt vấn đề. Họ cho rằng bọn địch đã sát hại Kiều Xuân Tiến thật, thay vào đó một người giả mang tên Kiều Xuân Tiến hiện nay.
Bác sỹ Cư khi đi tập kết thì con mình mới sanh nên làm sao có thể xác định được. Ông bèn liên lạc với vợ và con trai cả nhờ xác minh. Trong thời gian đó, Tiến nằm trong vòng kiểm soát bí mật của ngành an ninh. Cũng phải hai ba tháng sau, khi má của Tiến nhắn ra Bắc, nói các đặc điểm kín của Tiến, lúc đó mới biết là anh chàng chỉ vì nghịch ngợm chứ chẳng phải gián gì cả.
Kể chuyện này để đưa ra một điều nghi vấn, rất có thể kẻ địch đã gài gián điệp vào số người đi tập kết, số người đi ra Bắc sau này bằng nhiều con đường.
Trong thời gian chiến tranh, bắt đầu từ những năm 1965-1966, các trường Học Sinh Miền Nam đều không có bảng tên, chỉ hiểu ngầm với nhau.
Toàn bộ giáo viên và học sinh thì cho sơ tán, ở trộn lẫn với dân địa phương.
Học sinh cùng thầy, cô giáo phải tự đào hầm tránh bom, tự lên rừng chặt tre, đốn gỗ, cắt lá tranh về làm lớp học, rồi thì giúp dân mọi chuyện, như cày bừa, gặt hái, đắp đập, gánh nước…
Mọi sự khéo léo tay chân cũng thể hiện rõ trong các việc làm này, như đào hầm trú ẩn đẹp và chắc chắn lại kín đáo, làm các lớp học dưới hầm, đóng bàn ghế, làm nón rơm để phòng bom bi, làm đèn con cóc để học ban đêm, rèn công cụ lao động…
Có thể nói, đây là thời kỳ mà Học Sinh Miền Nam có nhiều chuyển biến tốt nhất, lập được nhiều thành tích giúp dân và cũng rất được dân yêu mến.
Đến nay đã hơn 40 năm trôi qua, vậy mà một số bạn bè lớp tôi quay về Đông Triều thăm bà con dân làng, họ vẫn còn nhớ, nhắc đến chúng tôi và tiếp đãi những người bạn đó rất nồng hậu.
Còn tiếp
**50 năm học sinh miền Nam trên đất Bắc**
Một ngày cuối thu của miền Bắc, trên chuyến xe từ Hà Nội đi Hải Phòng, bà Xuân Hạnh, bà Vấn, bà Đính – giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, ông Châu Nam Long – đại tá công an, ông Đức Lượng – phó tổng biên tập báo Nhân Dân, bà Ngọc Lan – vụ phó của Bộ Kế hoạch – đầu tư, mừng rỡ hàn huyên, vẫn mày tao chi tớ, vẫn giọng Trung pha Bắc pha Nam.
Xe càng gần đến Hải Phòng, ký ức của họ càng sống dậy: “Sông Tam Bạc này là đoạn mà các buổi sáng cô giáo hay cùng chúng mình ra đây ngâm chiếu cho hết rận. Sao hồi ấy rận nhiều thế nhỉ, cả chấy nữa”… “Phố Cát Dài là nơi lần đầu tiên mình được mặc áo dài. Trường mở lễ hội, không đứa con gái nào biết áo dài là gì, ra phố mượn đồng bào.
Chỉ biết mình là học sinh miền Nam, không biết tên, nhớ mặt, thế mà các mẹ các chị vẫn cho mượn”. 50 năm đã qua, từ ngày họ đặt chân lên những bãi biển miền Bắc: cửa Hội, Sầm Sơn, Đồ Sơn…, các cô bé cậu bé xa nhà khóc nhớ mẹ và đái dầm cả đêm nay đã nên ông nên bà. Họ là các cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam trên đất Bắc.
*Bác Hồ với các cháu thiếu nhi miền Nam tập kết tại Thanh Hóa, 1957* **Ươm mầm cho cách mạng**
Cùng với việc thực thi Hiệp định Genève, hàng chục vạn cán bộ của miền Nam đã tập kết ra Bắc. Họ ra đi với lời ước hẹn được hình tượng bằng hai ngón tay: hai năm sau sẽ về gặp lại người thân, xây lại quê hương. Nhưng Đảng và Bác Hồ thì đã biết là cuộc cách mạng còn lâu dài và gian khổ. Muốn giành thắng lợi, ngay từ bây giờ phải ươm những hạt giống đỏ cách mạng cho thế hệ sau.
Bác đã nhiều lần trực tiếp nhắc nhở các đồng chí lãnh đạo miền Nam: cố gắng đưa các cháu thiếu nhi ra Bắc, nuôi dưỡng, cho ăn học thành người để về chiến đấu và xây dựng lại quê hương. Từ 1954-1974, đã có ba đợt đưa các em ra Bắc với qui mô lớn: 1954-1955: đưa ra theo con đường tập kết, chủ yếu bằng tàu biển; 1960-1964: đưa ra qua đường công khai đi Campuchia, tư Campuchia bay về Hà Nội; 1968-1972: đi bằng đường giao liên vượt Trường Sơn. Suốt 21 năm cho đến ngày đất nước thống nhất, gần 30.000 học sinh miền Nam – những núm ruột của miền Nam đau thương, ngoan cường, bất khuất – đã được những nếp nhà, vòng tay của các bà mẹ, người cha, các thầy cô giáo miền Bắc nâng niu đùm bọc.
Vừa dốc hết sức người sức của cho chiến dịch Điện Biên, miền Bắc những năm 1955-1956 đói kém, khó khăn. Dân đói, các thầy cô giáo cũng đói, nhưng các con em miền Nam thì phải được ăn no mặc ấm. Tàu Ba Lan, tàu Liên Xô vừa cập bến miền Bắc, đã có những chú bộ đội hay các thầy cô giáo lội nước biển mùa đông cắt da cắt thịt để cõng từng em lên bờ. Trường học chưa kịp xây thì dành đình, chùa… cho các em học.
Tuyệt đại đa số trong gần 30.000 học sinh miền Nam ngày ấy nay đã trưởng thành, hơn nữa, thành những người giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt các địa phương và trung ương thành các nhà khoa học, nhà văn, nhà báo, nghệ sĩ… Trong hồi ức của những cậu bé, cô bé ngày ấy, hình ảnh in dấu đậm đà nhất vẫn là Bác Hồ với những lần về thăm trường mỗi độ tết đến, xuân về, biết các cháu nhớ nhà nên đến cho kẹo, động viên, hoặc lúc nào Bác có thời gian.
Và sau đó là hình ảnh các thầy các cô. Những con người đã hi sinh cả tuổi xuân, xa gia đình, gửi con đi sơ tán… để chăm lo cho các học sinh hơn cả cho con mình. Ông Trương Quang Được – phó chủ tịch Quốc hội, ông Nguyễn Xuân Phúc – chủ tịch tỉnh Quảng Nam, bà Trần Thị Thanh Thanh – nguyên bộ trưởng, chủ nhiệm Ủy ban Chăm sóc và bảo vệ bà mẹ trẻ em, phó giáo sư tiến sĩ Lê Thị Cúc – giảng viên Viện Công nghệ sinh học… đều một lòng nhớ về các thầy cô giáo của mình với lòng biết ơn vô hạn: “Chúng tôi coi thầy giáo như cha, gọi các cô là má; và không chỉ dạy học, các cô còn tắm giặt, cắt tóc, gội đầu, bôi thuốc ghẻ lở, nấu cháo khi ốm đau”.
Thay mặt các đồng nghiệp của mình, thầy giáo Nguyễn Vạn Phiên xúc động nghẹn ngào: “Xa nhà quá hai năm mà vẫn chưa được về, nhiều cháu nhớ nhà, bỏ ăn, không học, trả lại sách vở, chăn màn quần áo, trốn đi giữa đêm mưa gió, cả trường phải đốt đuốc đi tìm suốt đêm.
Có lúc cả lớp lại khóc òa lên chỉ vì một bạn có ba đến thăm, các em đòi cũng được gặp ba má. Nhiều thầy cô ở với học sinh lâu quá, hết lứa này đến lứa khác, đến khi thống nhất học sinh về hết, trường giải tán thì tuổi xuân đã lặng lẽ qua tự bao giờ ”.
Có một nhân vật lạ lùng mà hầu như học sinh nào cũng nhớ, đó là “chú Phát xi-nê”. Không ai rõ vợ con chú ra sao, gia cảnh thế nào, chỉ biết chú một mình cứ vác máy chiếu phim đi tất cả các trường miền Nam trên đất Bắc, vừa là kỹ thuật, vừa thuyết minh tất cả thể loại phim từ truyện, cổ tích, hoạt hình, tài liệu… cho các cháu.
Cứ thế, hết một vòng chú lại quay về trường cũ, chiếu bộ phim mới. Ông Nguyễn Liêm – một cựu học sinh, quê Quảng Nam, giờ là một doanh nhân thành đạt ở TP.HCM – cứ ao ước: “Giá mà tôi được gặp lại chú Phát, người đã đóng dấu ấn trong đời sống tinh thần tuổi thơ của chúng tôi”.
Chỉ có 400 người trong số 30.000 cựu học sinh về được để dự cuộc gặp mặt này. Có rất nhiều người trong họ đã không bao giờ về lại miền Bắc được nữa: đó là các liệt sĩ – nhà thơ Lê Anh Xuân, Chu Cẩm Phong, là anh hùng phi công Đồng Văn Đe…và bao nhiêu liệt sĩ khác.
VIỆT HOÀI
Một cựu học sinh của Trường bổ túc công nông – mô hình Trường Học sinh miền Nam nhưng dành cho các cán bộ trẻ từ Nam tập kết ra, người luôn luôn quan tâm và chia sẻ khó khăn cũng như niềm vui với các cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam – Thủ tướng Phan Văn Khải đã tự nhận mình là người anh của các học sinh miền Nam.
Hôm nay, 50 năm sau ngày em học sinh đầu tiên đặt chân lên đất Bắc, ông xúc động và tự hào nói với họ: “Sự trưởng thành của các em hôm nay càng cho thấy tầm nhìn xa trông rộng của Đảng và Bác Hồ.
Nếu không thành lập ba trường (Học sinh miền Nam, Bổ túc công nông, Phổ thông lao động – bồi dưỡng cán bộ có thành tích xuất sắc trong lao động chiến đấu nhưng văn hóa thấp như La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên) thì chắc chắn chúng ta đã bị hẫng hụt, thiếu cán bộ. 30.000 học sinh miền Nam và 10.000 học sinh bổ túc công nông là một lực lượng lãnh đạo quan trọng.
Khi gửi các em ra Bắc, gia đình, quê hương đã đặt trọn niềm tin: có Bác Hồ, có đồng bào miền Bắc, nhất định các em sẽ nên người… Hôm nay, gặp nhau qua 50 năm, dù đã thành ông bà nội ngoại, nhưng các em vẫn còn tính cách của học sinh miền Nam, tâm hồn của học sinh miền Nam vẫn một lòng nhớ ơn thầy cô, nhớ ơn đồng bào miền Bắc. Đó là cái tình, cái nghĩa, đạo lý của người VN, ai làm trái đi thì là kẻ phản bội”.
Việt Báo (Theo_TuoiTre)
Filed under:
[VĂN HÓA XÃ HỘI](https://ttngbt.wordpress.com/category/van-hoa-xa-h%e1%bb%99i/) |
## Đăng nhận xét: (Các bạn nhớ đề tên khi đăng nhận xét) Hủy trả lời

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.


text:
Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm thưởng
Và nhớ tìm Giá Bí mật tại một số khách sạn
Xem khách sạn tại Harolds Cross trên bản đồ
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2018 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.
* Tìm hiểu thêm về Hotels.com™ Rewards

Server: Application-Server

X-Hcom-Rendered-With: release

Set-Cookie: bm_sz=434EFE58131AC6433E9FFC8A9359BA64~QAAQtAcPF6LBPXFjAQAASi9hfZ3vhbT2xBIxsEEyou0+iVfOdqRfxjhCQ3NzSdvThisnY/aMp21rp8In8siJEqrAZcx5EhPLQkKiuMhjbTbGvaST5hCDdn0RMlRWQNRFk9PPM8q5yFq1St+FvgNHledigsiW3fsX8NoeKFdFanvq1tHLQ8xfJGdwrU/qKDc=; Domain=.hotels.com; Path=/; Expires=Sun, 20 May 2018 15:48:30 GMT; Max-Age=14399; HttpOnly

Pragma: no-cache

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

site_id_3: ssl-*.hotels.com - A

Vary: Accept-Encoding

Content-Language: vi-VN