markdown:
# 8515 Corvan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Corvan|
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Siding Spring](/w/index.php?title=Siding_Spring&action=edit&redlink=1) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý chuẩn của tiểu hành tinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD_chu%E1%BA%A9n_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **8515 Corvan** (1991 RJ) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 4 tháng 9, 1991 bởi [R. H. McNaught](/w/index.php?title=R._H._McNaught&action=edit&redlink=1) ở [Siding Spring](/w/index.php?title=Siding_Spring&action=edit&redlink=1). Tiểu hành tinh được đặt tên theo tên Patrick Corvan, một nhà thiên văn học nghiệp dư. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=8515_Corvan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=8515_Corvan&action=edit§ion=1)] **McFarland, John (ngày 5 tháng 9 năm 2005).** [^](#cite_ref-1) [“Local Amateur nhà thiên văn học Honoured”](http://star.arm.ac.uk/press/2005/corvan_pr.html). Armagh Observatory. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2008.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=8515_Corvan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=8515_Corvan&action=edit§ion=2)]
|
|
|
|

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1065 miss, cp1053 miss


markdown:
# Ban-thiền Lạt-ma
|Bài viết này
|cần thêm .
|
|
|
|**Ban-thiền Lạt-ma** (zh. 班禪喇嘛, bo. *panchen blama* པན་ཆེན་བླ་མ་, sa. *paṇḍitaguru*), là danh hiệu [Đạt-lại Lạt-ma](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1t-l%E1%BA%A1i_L%E1%BA%A1t-ma) thứ 5 tặng cho thầy mình là vị trụ trì chùa Trát-thập Luân-bố (zh. 札什倫布寺, bo. *bkra shis lhun po* བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་) trong [thế kỉ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17). Vì Đạt-lại Lạt-ma được xem là hóa thân của [Quán Thế Âm](/wiki/Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m) nên lúc đó Ban-thiền Lạt-ma được gọi là hóa thân của Phật [A-di-đà](/wiki/A-di-%C4%91%C3%A0). Như dòng Đạt-lại, dòng Ban-thiền cũng được xem là một dòng tái sinh ( [Châu-cô](/wiki/H%C3%B3a_th%C3%A2n), bo. *tulku* སྤྲུལ་སྐུ་) nhưng Ban-thiền Lạt-ma không có trách nhiệm lãnh đạo chính trị. Đến [thế kỉ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), Ban-thiền Lạt-ma mới nhận một số nhiệm vụ này.
Ban-thiền Lạt-ma giữ chức cao thứ hai trong trường phái
[Cách-lỗ](/wiki/C%C3%A1ch-l%E1%BB%97_ph%C3%A1i) sau Đạt-lại Lạt-ma. Dòng tái sinh Ban-thiền Lạt-ma giữ nhiệm vụ đi tìm hóa thân mới của Đạt-lại Lạt-ma và ngược lại. Việc đi tìm hóa thân của Ban-thiền Lạt-ma, hay nói chung là việc tìm bất cứ hóa thân nào, luôn luôn là một nghi lễ tôn giáo và Đạt-lại Lạt-ma là người lựa chọn quyết định. Nghi thức này đã có truyền thống từ Đạt-lại Lạt-ma thứ 5 là [La-bốc-tạng Gia-mục-thố](/wiki/La-b%E1%BB%91c-t%E1%BA%A1ng_Gia-m%E1%BB%A5c-th%E1%BB%91) ( [1617](/wiki/1617)- [1682](/wiki/1682)) gọi thầy mình là La-tang Khúc-kết (zh. 羅桑曲結, bo. *lobsang choekyi gyaltsen* བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་) là Ban-thiền, nghĩa là một "Đại học giả". Với việc phong hiệu này, ba vị Ban-thiền Lạt-ma tiền thân của vị này cũng được phong danh Ban-thiền. Đạt-lại Lạt-ma thứ 5 cũng xác nhận hóa thân của Ban-thiền Lạt-ma thứ 5. Đạt-lại Lạt-ma thứ 7 xác nhận Ban-thiền Lạt-ma thứ 6, người lại xác nhận Đạt-lại Lạt-ma thứ thứ 8. Cũng như thế, Đạt-lại Lạt-ma thứ 8 xác nhận vị Ban-thiền thứ 7.
Ban-thiền Lạt-ma thứ 10 Khước-cát Kiên-tán (zh. 却吉堅贊, bo.
*lobsang trinley choekyi gyaltsen* ( *choekyi gyaltse*)) giữ một vai trò chính trị quan trọng khi theo Đạt-lại Lạt-ma thứ [14](/wiki/14) lưu vong tại [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) năm [1959](/wiki/1959). Ông bị bắt giam năm [1968](/wiki/1968), được thả ra [1977](/wiki/1977) nhưng bị quản thúc ở [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) cho đến [1982](/wiki/1982). Năm [1983](/wiki/1983), ông cưới một cô người Hoa và có một đứa con gái, một thái độ nhìn chung rất lạ cho một vị tăng dòng Cách-lỗ. Năm [1989](/wiki/1989), Ban-thiền Lạt-ma chết bất thình lình tại Shigatse, thọ 52 tuổi.
Đạt-lại Lạt-ma thứ 14,
[Đăng-châu Gia-mục-thố](/wiki/%C4%90%C4%83ng-ch%C3%A2u_Gia-m%E1%BB%A5c-th%E1%BB%91) (bo. *tenzin gyatso* བརྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་) xác nhận Gedhun Choekyi Nyima (bo. *Dge-'dun Chos-kyi Nyi-ma*) là Ban-thiền Lạt-ma thứ 11 vào ngày [14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5) năm [1995](/wiki/1995), nhưng sau đó cậu này bị mất tích và không lâu sau đó, chính quyền Trung Quốc xác nhận một cậu bé khác là Gyancain Norbu (bo. *rgyal-mtshan nor-bu*) là Ban-thiền thứ 11 và cậu bé trước đây bị bắt giam vì "an toàn cá nhân" và đến giờ người ta không rõ tung tích. [[1]](#cite_note-buddhistchannel.tv-1) [[2]](#cite_note-news.bbc.co.uk-2)
Danh sách 11 vị Ban-thiền Lạt-ma:
- Khắc-chủ-kiệt (zh. 克主杰, bo.
*khedup gelek pelsang*, *khedrup gelek pal sangpo*), 1385-1438
- Sách-nam Khúc-lãng (zh. 索南曲朗, bo.
*sonam choklang*), 1439-1504
- La-tang Đôn-châu (zh. 羅桑敦珠, bo.
*wensa lobsang dhondup*), 1505-1564
- La-tang Khúc-kết (zh. 羅桑曲結, bo.
*lobsang choekyi gyaltsen*( *lobsang choegyal*)), 1570-1662
- La-tang Ích-hỉ (zh. 羅桑益喜, bo.
*lobsang yeshi*( *lobsang yeshe*)), 1663-1737
- Ba-đan Ích-tây (zh. 巴丹益西, bo.
*palden yeshi*( *palden yeshe*)), 1738-1780
- Đan-bạch Ni-mã (zh. 丹白尼馬, bo.
*lobzang tenpai nyima (*tenpe nyima *), 1781/1782-1854*
- Đan-bạch Vượng-tu (zh. 丹白旺修, bo.
*tenpe wangchuk*), 1855-1882
- Khúc-cát Ni-mã (zh. 曲吉尼馬, bo.
*erdeni choekyi nyima*, 1883-1937
- Khước-cát Kiên-tán (zh. 却吉堅贊, bo.
*lobsang trinley choekyi gyaltsen*( *choekyi gyaltse*)), 1938-1989. [Gedhun Choekyi Nyima](/w/index.php?title=Gedhun_Choekyi_Nyima&action=edit&redlink=1)(1989-) được Đạt-lại Lạt-ma 14 đề cử, bị mất tích từ ngày 17 tháng 5 năm 1995, và tình nghi là bị chính phủ Trung Quốc quản thúc. [[1]](#cite_note-buddhistchannel.tv-1) Trường hợp [[2]](#cite_note-news.bbc.co.uk-2) [Gyancain Norbu](/wiki/Gyancain_Norbu)(1990-) được chính quyền Trung Quốc đề cử, vẫn còn bị tranh luận, và không được đa số người cộng đồng Tây Tạng chấp nhận. . [[3]](#cite_note-3)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ban-thi%E1%BB%81n_L%E1%BA%A1t-ma&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ban-thi%E1%BB%81n_L%E1%BA%A1t-ma&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|*Fo Guang Ta-tz'u-tien*佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.) *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ban-thi%E1%BB%81n_L%E1%BA%A1t-ma&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ban-thi%E1%BB%81n_L%E1%BA%A1t-ma&action=edit§ion=2)]
- ^
**a** **ă** [Gedhun Choekyi Nyima the XIth Panchen Lama turns 18: Still disappeared](http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=70,4013,0,0,1,0)The Buddhist Channel, ngày 25 tháng 4 năm 2007
- ^
**a** **ă** [“Tibet's missing spiritual guide”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4551425.stm). *BBC News*. Ngày 16 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-3) [“Tibet's missing spiritual guide”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4551425.stm). *BBC*. Ngày 16 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2010.
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss, cp1053 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# DJ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**DJ** ( **Disc Jockey** đôi khi được viết là **Deejay**) là người chọn và chơi [thu âm](/w/index.php?title=Thu_%C3%A2m&action=edit&redlink=1) trong buổi tiệc. DJ có một giai điệu sôi động, mạnh mẽ và rất lôi cuốn.
Có vài dạng DJ khác nhau. Radio DJ hướng dẫn và chơi nhạc tại các
[đài phát thanh](/wiki/%C4%90%C3%A0i_ph%C3%A1t_thanh) như AM, [FM](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91). DJ club thì chọn và chơi nhạc tại các quán bar, [vũ trường](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_gi%E1%BA%A3i_tr%C3%AD), hoặc thậm chí là [sân vận động](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng). DJ [hip hop](/wiki/Hip_hop) thì chọn, chơi, và tạo ra nhạc, hay trở thành [phát thanh viên](/wiki/Ph%C3%A1t_thanh_vi%C3%AAn). Trong một vài nhịp điệu, DJ có thể là người đọc [rap](/wiki/Rap) chính, hay nói chuyện trong các bản thu âm.
## Mục lục
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=DJ&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=DJ&action=edit§ion=1)] [Nhạc điện tử](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) [Hip hop](/wiki/Hip_hop) [Live PA](/w/index.php?title=Live_PA&action=edit&redlink=1) [Seoul World DJ Festival](/w/index.php?title=Seoul_World_DJ_Festival&action=edit&redlink=1) [Digital DJ licensing](/w/index.php?title=Digital_DJ_licensing&action=edit&redlink=1) [Record collecting](/w/index.php?title=Record_collecting&action=edit&redlink=1) [DJ máy tính](/w/index.php?title=DJ_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&action=edit&redlink=1)
## Sách[
[sửa](/w/index.php?title=DJ&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=DJ&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- Poschardt, Ulf (1998).
*DJ Culture*. London: Quartet Books. [ISBN 0-7043-8098-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0704380986)
- Brewster, Bill & Broughton, Frank (2000).
*Last Night a DJ Saved My Life: The History of the Disc Jockey*. New York: Grove Press. [ISBN 0-8021-3688-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802136885)(North American edition). London: Headline. [ISBN 0-7472-6230-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0747262306)(UK edition).
- Lawrence, Tim (2004).
*Love Saves the Day: A History of American Dance Music Culture, 1970-1979*. Duke University Press. [ISBN 0-8223-3198-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0822331985).
- Assef, Claudia (2000).
*Todo DJ Já Sambou: A História do Disc-Jóquei no Brasil*. São Paulo: Conrad Editora do Brasil. [ISBN 85-87193-94-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8587193945).
- Graudins, Charles A.
*How to Be a DJ*. Boston: Course Technology PTR, 2004.
- Zemon, Stacy.
*The Mobile DJ Handbook: How to Start & Run a Profitable Mobile Disc Jockey Service*, Second Edition. St. Louis: Focal Press, 2002.
- Broughton, Frank and Bill Brewster.
*How to DJ Right: The Art and Science of Playing Records*. New York: Grove Press, 2003.


markdown:
# Tây Vực
**Tây Vực** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 西域, [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): *Xi-yu* hoặc *Hsi-yu*) là cách [người Trung Quốc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) ngày xưa gọi các nước nằm ở [phía Tây](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_T%C3%A2y) của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Nó được ghi chép trong các biên niên sử Trung Hoa từ khoảng thế kỷ 3 TCN tới thế kỷ 7 và để nói tới khu vực ở phía tây [Ngọc Môn quan](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_M%C3%B4n_quan) và [Dương quan](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_quan), phần lớn là để chỉ [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) hay là phần phía đông nhất của nó, nghĩa là khu vực [bồn địa Tarim](/wiki/L%C3%B2ng_ch%E1%BA%A3o_Tarim). Đến thời nhà Đường thì người ta gọi nó là Thích Tây (碛西).
Không rõ người Trung Quốc bắt đầu dùng từ Tây Vực với nghĩa trên từ thời nào. Sách
[Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) của [Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) có đề cập đến các nước ở phía tây, nhưng không gọi họ là Tây Vực. Sách [Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0), phần *Tây Vực truyện* có lẽ là tài liệu đầu tiên dùng từ Tây Vực. Mặc dù phần *Tây Vực truyện* của Hán thư khi đề cập đến khu vực còn nhắc tới cả những nước mà ngày nay chính là [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Iran](/wiki/Iran), v.v... song theo miêu tả về địa lý của Tây Vực trong sách này, thì Tây Vực được bao bọc bởi những [dãy núi](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi) lớn, giữa có [sông](/wiki/S%C3%B4ng), khoảng cách Đông-Tây chừng hơn 6.000 dặm, khoảng cách Bắc-Nam khoảng hơn 1.000 dặm. Như vậy, Tây Vực theo Hán thư có thể chính là [bồn địa Tarim](/wiki/L%C3%B2ng_ch%E1%BA%A3o_Tarim) ở [Tân Cương](/wiki/T%C3%A2n_C%C6%B0%C6%A1ng). Sau này, các chính sử Trung Quốc đều đề cập đến Tây Vực mà phạm vi địa lý không khác gì Hán thư đã miêu tả.
Vào
[thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) đã chinh phục hoàn toàn Tây Vực và đặt nó dưới sự quản lý hành chính của chính quyền trung ương Trung Quốc. Năm [1884](/wiki/1884), khu vực này được đặt thành một tỉnh của Trung Quốc, chính là Tân Cương.
## Danh sách các quốc gia tại Tây Vực[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2y_V%E1%BB%B1c&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2y_V%E1%BB%B1c&action=edit§ion=1)]
Theo
[Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0), phần Tây Vực truyện, thời [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) thì khu vực này có 36 quốc gia nhưng về sau do phân liệt mà chia ra thành trên 50 quốc gia . Bảng dưới đây chỉ liệt kê một số quốc gia trong khu vực này. [1]
|Tên nước||Nay là||Hưng thịnh||Diệt vong||Nguyên nhân|
|
|[Nhược Khương](/w/index.php?title=Nh%C6%B0%E1%BB%A3c_Kh%C6%B0%C6%A1ng_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Nhược Khương](/wiki/Nh%C6%B0%E1%BB%A3c_Kh%C6%B0%C6%A1ng) [Ô Xá](/w/index.php?title=%C3%94_X%C3%A1&action=edit&redlink=1) [Tây Dạ](/w/index.php?title=T%C3%A2y_D%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) [Tử Hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%AD_H%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [Quyên Độc](/w/index.php?title=Quy%C3%AAn_%C4%90%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) [Tiểu Uyên](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_Uy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Tinh Tuyệt](/w/index.php?title=Tinh_Tuy%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) [Thả Mạt](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3_M%E1%BA%A1t_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Vu Điền](/wiki/Vu_%C4%90i%E1%BB%81n) [Hòa Điền](/wiki/H%C3%B2a_%C4%90i%E1%BB%81n) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)chiếm [Nhung Lô](/w/index.php?title=Nhung_L%C3%B4&action=edit&redlink=1) [Trữ Di](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%AF_Di&action=edit&redlink=1) [Cừ Lặc](/w/index.php?title=C%E1%BB%AB_L%E1%BA%B7c&action=edit&redlink=1) [Bì Sơn](/w/index.php?title=B%C3%AC_S%C6%A1n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Tam Phong](/w/index.php?title=Tam_Phong&action=edit&redlink=1) [Quy Từ](/wiki/Quy_T%E1%BB%AB) [Hòa Điền](/wiki/H%C3%B2a_%C4%90i%E1%BB%81n) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)chiếm [Cô Mặc](/w/index.php?title=C%C3%B4_M%E1%BA%B7c&action=edit&redlink=1) [Ôn Túc](/w/index.php?title=%C3%94n_T%C3%BAc_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Úy Đầu](/w/index.php?title=%C3%9Ay_%C4%90%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) [Y Tuần](/w/index.php?title=Y_Tu%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) [Lâm Nhung](/w/index.php?title=L%C3%A2m_Nhung&action=edit&redlink=1) [Sơ Lặc](/w/index.php?title=S%C6%A1_L%E1%BA%B7c_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Khách Thập](/wiki/Kashgar) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)chiếm [Toa Xa](/w/index.php?title=Toa_Xa_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Kiệt Thạch](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%87t_Th%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) [Yên Kì](/wiki/Y%C3%AAn_K%E1%BB%B3_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)chiếm [Nguy Tu](/w/index.php?title=Nguy_Tu&action=edit&redlink=1) [Úy Lê](/w/index.php?title=C%E1%BB%AB_L%C3%AA&action=edit&redlink=1) [Sơn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)&action=edit&redlink=1) [Xa Sư](/w/index.php?title=Xa_S%C6%B0&action=edit&redlink=1) [Cao Xương](/wiki/Cao_X%C6%B0%C6%A1ng)chiếm [Cao Xương](/wiki/Cao_X%C6%B0%C6%A1ng) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)chiếm
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2y_V%E1%BB%B1c&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2y_V%E1%BB%B1c&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [Hán thư - quyển 96 thượng: Tây Vực truyện, đệ 66 thượng](http://zh.wikisource.org/wiki/%E6%BC%A2%E6%9B%B8/%E5%8D%B7096%E4%B8%8A), trích dẫn: 西域以孝武時始通，本三十六國，其後稍分至五十餘，皆在匈奴之西，烏孫之南。 (Tây Vực dĩ Hiếu Vũ thì thủy thông, bản tam thập lục quốc, kì hậu sảo phân chí ngũ thập dư, giai tại Hung Nô chi tây, Ô Tôn chi nam.)

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1068 hit/1, cp1053 miss


markdown:
# Tháng Giêng đen
|Tháng Giêng đen|
|Địa điểm||
|[AZT](/w/index.php?title=Azerbaijan_Time&action=edit&redlink=1)) [Thảm sát](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t) [Quân đội Liên Xô](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n), [KGB](/wiki/KGB), [Lực lượng đặc biệt](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) **Tháng Giêng đen** ( [tiếng Azerbaijan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Azerbaijan): *Qara Yanvar*), cũng gọi là **Thứ Bảy đen** hoặc **Thảm sát tháng Giêng**, là một cuộc đàn áp dữ dội phong trào đòi độc lập cho [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan) ở [Baku](/wiki/Baku) trong các ngày 19 và 20 tháng 1 năm 1990, trong thời kỳ [Liên Xô tan rã](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4_tan_r%C3%A3).
Trong một nghị quyết ngày 22 tháng 1 năm 1990,
[Xô viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan](/w/index.php?title=X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) tuyên bố rằng Nghị định của [Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao_Li%C3%AAn_X%C3%B4&action=edit&redlink=1) ngày 19 tháng 1 năm 1990, được dùng để áp đặt chế độ cai trị trong [tình trạng khẩn cấp](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p) và dàn quân ra ở Baku, là một hành động gây hấn. Tháng Giêng đen được xem như sự hồi sinh của nước Cộng hòa [1] [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan). Đó là một trong những trường hợp ở thời [glasnost](/wiki/Glasnost)và [perestroika](/wiki/Perestroika)mà [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)sử dụng vũ lực chống những [người bất đồng chính kiến](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_b%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%ADnh_ki%E1%BA%BFn).
## Mục lục
## Các sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=1)]
Trong tháng 12 năm 1989, những người Azerbaijan sống ở vùng giáp giới
[Iran](/wiki/Iran) đã phá tan hàng rào biên giới, đòi hỏi mối quan hệ gần gũi hơn với những người Azerbaijan thiểu số sống ở Iran. Các nhà chức trách địa phương ở [Cəlilabad](/w/index.php?title=C%C9%99lilabad&action=edit&redlink=1) đã đầu hàng những người nổi loạn, chuyển giao việc cai trị cho [Mặt trận Nhân dân Azerbaijan](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Azerbaijan&action=edit&redlink=1). Tiếp theo là việc chuyển giao quyền cai trị ở [Lankaran](/wiki/Lankaran) cho "Mặt trận Nhân dân Azerbaijan" 2 tuần lễ sau, mà không có bạo lực. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Ngày 9.1.1990,
[Xô Viết tối cao](/w/index.php?title=X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) [Cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết Armenia](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_Armenia&action=edit&redlink=1) đã bỏ phiếu đưa vùng [Nagorno-Karabakh](/wiki/Nagorno-Karabakh) vào trong ngân sách của mình và cho phép cư dân vùng này bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở [Armenia](/wiki/Armenia), do đó bất chấp chính quyền Liên Xô cùng thẩm quyền pháp lý của Azerbaijan, và gây ra cơn giận dữ khắp nước Azerbaijan. Việc này đã dẫn tới các cuộc biểu tình đòi lật đổ các viên chức cán bộ cộng sản Azerbaijan, kêu gọi độc lập, tách khỏi Liên Xô. Theo một báo cáo của [3] [tổ chức Theo dõi Nhân quyền](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n)thì các cuộc biểu tình biểu lộ ý chí "chống Armenia mạnh mẽ". [[4]](#cite_note-hrw-4)
Ngày 12.1.1990 Mặt trận Nhân dân đã lập ra "Ủy ban bảo vệ quốc gia" có các văn phòng ở Baku và các chi nhánh ở các nhà máy để huy động nhân dân nhằm chiến đấu chống lại người Armenia.
Chính quyền địa phương Azerbaijan không thể tái lập trật tự vì tranh cãi nội bộ và chia rẽ đã làm tê liệt khả năng hành động của họ. [2] Nhà chức trách Azerbaijan cũng ra lệnh cho 12.000 binh sĩ của [[5]](#cite_note-5) [Bộ Nội vụ](/wiki/B%E1%BB%99_N%E1%BB%99i_v%E1%BB%A5)tránh can thiệp vào các cuộc bạo loạn ở Baku .Nhiều đơn vị [[6]](#cite_note-6) [quân đội Liên Xô](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n)và [hạm đội](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i)đồn trú ở Baku cùng tiểu hạm đội [Caspi](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caspi)cũng đã không can thiệp để ngăn chặn các cuộc bạo loạn, nói rằng họ không nhận được lệnh từ nhà chức trách [Moskva](/wiki/Moskva). [[2]](#cite_note-NYT-2)
Ngày 13.1.1990, một cuộc bạo loạn cướp phá (
*pogrom*) lớn chống người Armenia ở Baku bắt đầu nổ ra, làm chết 90 người, trong khi hàng ngàn người khác phải chạy trốn hoặc được quân đội Liên Xô di tản đi nơi khác. [[7]](#cite_note-Waal-7)
Ngày 15.1.1990, chính quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở các vùng khác của Azerbaijan (
*nhưng không ở Baku*), và hoạt động bạo loạn cướp phá bắt đầu giảm dần. Cùng lúc đó, do lo sợ một sự can thiệp của chính quyền trung ương Liên Xô, các nhà hoạt động Mặt trận Nhân dân bắt đầu tiến hành một cuộc phong tỏa các doanh trại quân đội. Trên thực tế, họ đã nắm quyền kiểm soát nhiều vùng của Azerbaijan. [4] [[4]](#cite_note-hrw-4)
Ngày 18.1.1990, Mặt trận Nhân dân ra lệnh cho các ủng hộ viên đặt chướng ngại vật ở các đường chính đi vào Baku bằng cách sử dụng hàng trăm xe ô tô, xe tải và xe buýt. Ngày hôm sau, chính quyền Liên Xô đã di tản các đại diện của mình cùng các quan chức địa phương vào các sở chỉ huy quân sự ở vùng ngoại ô của thành phố, nơi
[Bộ trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [bộ Quốc phòng](/wiki/B%E1%BB%99_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng) Liên Xô [Dmitry Yazov](/wiki/Dmitry_Timofeyevich_Yazov) và [Bộ trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [bộ Nội vụ](/wiki/B%E1%BB%99_N%E1%BB%99i_v%E1%BB%A5) [Vadim Bakatin](/w/index.php?title=Vadim_Bakatin&action=edit&redlink=1) đã có mặt. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Khuya đêm 19.1.1990, sau khi
[lực lượng đặc biệt](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) cho nổ tung [đài truyền hình](/wiki/%C4%90%C3%A0i_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) trung ương và cúp các đường dây liên lạc điện thoại và vô tuyến, thì 26.000 quân Liên Xô phá nát các chướng ngại vật tiến vào Baku, để dẹp tan Mặt trận Nhân dân Azerbaijan. Theo như [3] [Mikhail Sergeyevich Gorbachyov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov)tuyên bố, thì những tay súng của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan đã bắn vào các người lính Liên Xô; tuy nhiên, theo phát hiện của [[8]](#cite_note-8) [tổ chức phi chính phủ](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_phi_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) *"Shield"*(Lá chắn) ở Moskva thì không tìm thấy bằng chứng về *"các chiến binh vũ trang của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan"*, điều đã được sử dụng như là lý do để đàn áp dân chúng vào ngày 20.1.1990. [[9]](#cite_note-9)
Tổ chức độc lập phi chính phủ
*"Shield"* - gồm một nhóm [luật sư](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_s%C6%B0) và [sĩ quan](/wiki/S%C4%A9_quan) trừ bị, quan sát những vi phạm [nhân quyền](/wiki/Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) trong [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) và ở những cuộc hành quân - đã kết luận rằng quân đội (Liên Xô) đã tiến hành một cuộc [10] [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh)đối với thường dân của mình, và yêu cầu mở một cuộc điều tra [hình sự](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)đối với Bộ trưởng bộ Quốc phòng Dmitry Yazov, người đã đích thân chỉ huy cuộc hành quân này. Những viên chức bộ Nội vụ Azerbaijan đã giúp các nhà hoạt động của Mặt trận Nhân dân trong việc gây mất trật tự bằng cách cung cấp cho họ vũ khí, các phương tiện kỹ thuật, và báo tin cho họ biết hoạt động của các đơn vị quân đội. [[7]](#cite_note-Waal-7) [[11]](#cite_note-11)
Tuyên bố của
[Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao_Li%C3%AAn_X%C3%B4&action=edit&redlink=1), do Tổng thống [Mikhail Sergeyevich Gorbachyov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov) ký tên cho thấy trong quá trình lao vào tấn công ồ ạt, quân đội đã tấn công những người biểu tình, bắn vào đám đông. Việc nổ súng vẫn tiếp tục trong 3 ngày. Quân đội đã hành động theo [tình trạng khẩn cấp](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p), được duy trì tiếp tục trong hơn 4 tháng sau đó. Tuy nhiên, tình trạng khẩn cấp chỉ được báo cho công chúng Azerbaijan biết vài giờ sau khi cuộc tấn công đã bắt đầu, khi nhiều thường dân đã nằm chết hoặc bị thương trên các đường phố, các bệnh viện hay nhà xác ở Baku. [4]
Hầu như toàn bộ dân Baku đã tập hợp để chôn cất các người chết tới ngày 22 tháng 1 năm 1990, ba ngày sau vụ tấn công.
40 ngày tiếp theo, đất nước ngưng làm việc như một dấu hiệu để tang và phản đối của quần chúng nhân dân. [3] [[4]](#cite_note-hrw-4)
## Tình trạng khẩn cấp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=2)]
Tổng thống Gorbachev và các quan chức khác đã khẳng định là cần phải chặn những cuộc tàn sát và bạo lực đối với người dân Armenia và ngăn chặn các nỗ lực của những kẻ cực đoan nhằm lật đổ chính phủ Azerbaijan. Nghị định của chính phủ viết:
*"Các nhóm cực đoan đang tổ chức phá rối trật tự hàng loạt, thổi bùng lòng thù địch dân tộc. Chúng đã phạm những hành vi tội phạm táo bạo, đặt mìn phá cầu, đường, bắn phá các khu định cư, bắt giữ các con tin"*. [[12]](#cite_note-12)
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Yazov cũng nói là những người theo chủ nghĩa dân tộc đã âm mưu một cuộc đảo chính ở Azerbaijan: "Một cuộc họp đã được dự trù, trong đó có đề xuất công bố việc chuyển giao quyền lực vào tay Mặt trận Nhân dân". Ông lưu ý "Mặt trận Nhân dân" đã tự tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku như thế nào trước khi hành động, và các cơ quan nhà nước Xô viết "đã không còn kiểm soát tình hình như thế nào".
[[13]](#cite_note-13) [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16)
### Số tử vong[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=3)]
Theo báo cáo, thì 93 người Azerbaijan và 29 binh sĩ Liên Xô bị giết trong các cuộc đụng độ trên đường phố. Các báo cáo khác cho biết 21 binh sĩ Liên Xô bị giết và 90 người khác bị thương trong cuộc đụng độ đó.
[[17]](#cite_note-17) Tuy nhiên, những người lính nói trên bị chết như thế nào thì vẫn còn là vấn đề đang ranh cãi. Số binh sĩ tử vong được chính quyền Liên Xô tuyên bố là do lực lượng kháng chiến vũ trang gây ra, mặc dù một số binh sĩ này có thể đã là nạn nhân của hỏa lực từ chính đồng đội họ bắn ra. [18] [[7]](#cite_note-Waal-7)
Hơn 130 người chết vì vết thương họ bị trong đêm đó và trong các cuộc đối đầu dữ dội tiếp theo kéo dài tới tháng Hai; phần lớn trong số này là thường dân bị binh lính Liên Xô giết. Hơn 700 dân thường dân khác bị thương. Hàng trăm người đã bị bắt giữ, nhưng chỉ có ít người trong số họ được đưa ra xét xử về tội phạm hình sự. Tự do dân sự đã bị cắt giảm.
Tuyên bố của chủ tịch Đoàn Xô Viết tối cao Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan E. Gafarova ngày 21 tháng 1 năm 1990 thì nói:
*"Những người Azerbaijan sẽ không bao giờ tha thứ cho bất cứ ai về cái chết bi thảm của những con trai con gái của họ..."*
Trong một diễn văn ngày 27.4.1995 ở
[Istambul](/wiki/Istanbul), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), ông Gorbachev nói: *"Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku và gửi quân đội vào thành phố này là một lỗi lầm lớn nhất trong đời sống chính trị của tôi…"*
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Liên Xô thời đó, Dimitri Yazov, nói rằng việc sử dụng lực lượng quân sự ở Baku là nhằm để ngăn chặn việc tiếp quản trên thực tế chính phủ Azerbaijan của phe đối lập không Cộng sản, để ngăn chặn chiến thắng của họ trong các cuộc bầu cử tự do sắp tới (
*dự kiến tổ chức vào tháng 3 năm 1990*), để tiêu diệt họ như là một lực lượng chính trị, và để đảm bảo rằng Chính phủ cộng sản vẫn nắm quyền.
Việc vi phạm thô bạo nhân quyền và việc giết người hàng loạt ở Azerbaijan đã ít gây ra phản ứng của các cường quốc
[phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y). Chế độ của Mikhail Gorbachev đã được ủng hộ mạnh mẽ để chống lại *"các băng đảng có vũ trang mạnh của bọn côn đồ và những kẻ buôn bán ma túy"*.
Việc sử dụng vũ lực tàn bạo ở Azerbaijan tạo ra một phản lực. Nó đã phá mất các cơ hội duy trì đế chế khỏi bị sụp đổ, và đã làm sống lại
[phong trào dân tộc](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) giành [độc lập](/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp).
Các ước tính khác cho thấy là từ 133
tới 137 [19] thường dân bị chết, còn số không chính thức là tới 300 người. [[20]](#cite_note-BBC-20) Có tới 800 người bị thương tật và 5 người mất tích. [[21]](#cite_note-Azerbaijan_International-21) Cộng thêm 26 người bị giết ở các vùng [[22]](#cite_note-Turkish_Weekly-22) [Neftchala](/w/index.php?title=Neftchala&action=edit&redlink=1)và Lankaran của Azerbaijan. [[23]](#cite_note-23)
## Việc loan tin[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=4)]
Trong cuộc đàn áp tháng Giêng đen, chính quyền Liên Xô đã dập tắt mọi nỗ lực nhằm phổ biến tin tức từ Azerbaijan cho cư dân địa phương và cộng đồng quốc tế. Vào tối hôm trước cuộc xâm lược quân sự của Liên Xô vào
[Baku](/wiki/Baku), một trong những nhà lãnh đạo của Mặt trận Nhân dân, Ekhtibar Mamedov, đã đề nghị các quan chức điện Kremlin xuất hiện trên truyền hình Azerbaijan lúc 8 giờ tối công bố Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Azerbaijan, [Abdurrahman Vazirov](/w/index.php?title=Abdurrahman_Vazirov&action=edit&redlink=1), sẽ ra đi và không có việc quân đội sẽ xâm nhập Baku để khôi phục lại trật tự. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Nhưng thay vào đó, nguồn cung cấp điện cho
[đài truyền hình](/wiki/%C4%90%C3%A0i_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) Azerbaijan và [đài phát thanh](/wiki/%C4%90%C3%A0i_ph%C3%A1t_thanh) quốc gia đã bị các nhân viên tình báo phá bằng chất nổ lúc 7 giờ 15 tối để cắt không cho bất kỳ nguồn [thông tin](/wiki/Th%C3%B4ng_tin) nào được truyền tới dân chúng. Truyền hình và đài phát thanh đã im tiếng và tất cả các [phương tiện truyền thông](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng) in trên giấy đã bị cấm. Tuy nhiên, [22] [Mirza Khazar](/w/index.php?title=Mirza_Khazar&action=edit&redlink=1)và toán nhân viên của ông tại [Đài châu Âu Tự do/Đài Tự do](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ch%C3%A2u_%C3%82u_T%E1%BB%B1_do/%C4%90%C3%A0i_T%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1)đã thành công trong việc phát sóng các báo cáo hàng ngày từ Baku, trở thành nguồn tin tức duy nhất cho những người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước trong nhiều ngày. Lãnh đạo [[24]](#cite_note-24) [điện Kremli](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Kremli)đã cố gắng hết sức để bưng bít không cho dân Azerbaijan và thế giới bên ngoài biết về cuộc xâm lược quân sự, nhưng Mirza Khazar và toán nhân viên của ông đã phá vỡ nỗ lực này. Nhờ Mirza Khazar và toán nhân viên của ông ở Đài châu Âu Tự do, người dân Azerbaijan trong và ngoài nước, cũng như cộng đồng quốc tế, biết được cuộc xâm lược của Liên Xô và đã có được cơ hội để tổ chức các hành động phản đối. Bị sốc bởi sự loan tin gây ngạc nhiên này, chính phủ [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)đã chính thức phàn nàn [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)về việc loan tin cuộc xâm lăng quân sự Azerbaijan của Đài phát thanh châu Âu Tự do . Các cuộc phát thanh về ngày 20.1.1990 đã làm cho Mirza Khazar trở thành một nhân vật huyền thoại trong số người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước. Malahat Aghajanqizi, một nữ [[25]](#cite_note-25) [thi sĩ](/wiki/Nh%C3%A0_th%C6%A1)và [nhà văn](/wiki/Nh%C3%A0_v%C4%83n)nổi tiếng người Azerbaijan, đã mô tả sự xuất hiện của Mirza Khazar trên đài phát thanh vào thời điểm xâm lăng quân sự của Liên Xô như sau: *"Ngày 20.1.1990, Mirza Khazar với giọng nói thiên phú tuyệt vời, đã mang lại hy vọng cho nhân dân Azerbaijan đang hấp hối"*. [[26]](#cite_note-26)
## Sự đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=5)]
Một khóa họp của
[Xô Viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Azerbaijan](/w/index.php?title=X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) được tổ chức ngày 22 tháng 1 năm 1990 theo yêu cầu của quần chúng và do sáng kiến của một nhóm nghị sĩ. Khóa họp đã cố gắng để đánh giá bước đầu biến cố ngày 20 tháng Giêng (1990) và thông qua một số tài liệu lên án hoạt động đàn áp của quân đội Liên Xô.
Hội
[Memorial](/w/index.php?title=Memorial&action=edit&redlink=1) (một tổ chức Nhân quyền Nga) và [Helsinki Watch](/w/index.php?title=Helsinki_Watch&action=edit&redlink=1) (tổ chức Theo dõi Nhân quyền Phần Lan) đã báo cáo trong tháng 5 năm 1991 là họ đã tìm thấy bằng chứng thuyết phục rằng việc áp đặt tình trạng khẩn cấp đã dẫn đến hành vi vi phạm không có cơ sở các [quyền tự do công dân](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_do_c%C3%B4ng_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) và rằng quân đội Liên Xô đã sử dụng sức mạnh phi lý dẫn đến nhiều cái chết. Điều này bao gồm việc sử dụng xe bọc thép, lưỡi lê và bắn vào xe cứu thương có mang dấu (chữ thập) rõ ràng. [27] [[27]](#cite_note-BJ-27)
Báo cáo của
[Tổ chức Theo dõi Nhân quyền](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) mang tên *"Tháng Giêng đen ở Azerbaijan"*, nói rằng: "Quả thực, bạo lực do quân đội Liên Xô sử dụng vào đêm 19-20 tháng 2 là quá đáng so với sự kháng cự của những người Azerbaijan, tạo thành một hành động trừng phạt tập thể. Vì các quan chức Liên Xô đã tuyên bố công khai rằng mục đích sự can thiệp của quân đội Xô Viết là để ngăn chặn việc phe đối lập có tinh thần dân tộc, không cộng sản lật đổ chính quyền cộng sản thống trị của Cộng hòa Azerbaijan, nên sự trừng phạt do binh lính Liên Xô thực hiện ở Baku có thể được coi như là một cảnh cáo cho những người theo chủ nghĩa dân tộc, không chỉ ở Azerbaijan, mà còn ở các nước cộng hòa khác của Liên Xô". *"Những sự kiện tiếp theo ở các nước cộng hòa vùng Baltic - nơi có sự tương đương đáng kể so với các sự kiện ở Baku – thì việc rối loạn dân sự đã được vin vào để biện minh cho việc can thiệp bằng bạo lực của quân đội Xô Viết; tiếp tục khẳng định rằng Chính phủ Liên Xô đã tỏ ra họ sẽ đối phó một cách tàn nhẫn với các phong trào dân tộc"* báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền viết tiếp.
Bài xã luận của báo
[Wall Street Journal](/wiki/The_Wall_Street_Journal) ngày 4 tháng 1 năm 1995 cho rằng Gorbachev đã chọn việc sử dụng bạo lực chống lại việc Azerbaijan tìm kiếm độc lập. Trong khi một năm sau, báo chí thế giới chỉ trích Gorbachev về các cuộc tàn sát thô bạo các thường dân trong [Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Litva](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_1991_%E1%BB%9F_Litva&action=edit&redlink=1) và [Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Latvia](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_1991_%E1%BB%9F_Latvia&action=edit&redlink=1), thì quần chúng Azerbaijan cay đắng về sự im lặng của các phương tiện truyền thông thế giới về các lệnh của Gorbachev một năm trước, trong tháng Giêng đen. [[28]](#cite_note-28)
### Độc lập[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=6)]
Ngày 18.10.1991, nghị viện Azerbaijan đã phục hồi nền độc lập của đất nước. Gorbachev sau đó đã xin lỗi Azerbaijan khi nói: "Việc tuyên bố tình trạng kẩn cấp ở Baku là sự sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của tôi". Năm 1994,
[Quốc hội Azerbaijan](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Azerbaijan&action=edit&redlink=1) đã biểu quyết thông qua một sự đánh giá đầy đủ về chính trị và pháp lý sự kiện tháng Giêng đen. Theo sắc lệnh của [tổng thống Azerbaijan](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Azerbaijan&action=edit&redlink=1) [Heydar Aliyev](/wiki/Heydar_Alirza_oglu_Aliyev) ngày 16.12.1999, mọi nạn nhân trong vụ đàn áp tháng Giêng đen đều được tặng danh hiệu danh dự *"Người tử đạo 20 tháng Giêng"* ( [tiếng Azerbaijan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Azerbaijan): *20 yanvar şəhidi*).
Ngày 20 tháng Giêng được kỷ niệm như ngày Tử vì đạo (hoặc theo nghĩa đen: "ngày đau thương toàn quốc") ở Azerbaijan.
[[29]](#cite_note-29) [[30]](#cite_note-30)
## Tham khảo và Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=7)] **Kushen, Neier, p. 45** [^](#cite_ref-1)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Bill Keller (ngày 28 tháng 1 năm 1990).](#cite_ref-NYT_2-4) **c** [“UPHEAVAL IN THE EAST: SOVIET UNION; Force as a Last Resort: Armed Power Salvages Moscow's Facing Authority”](http://www.nytimes.com/1990/01/29/world/upheaval-east-soviet-union-force-last-resort-armed-power-salvages-moscow-s.html?pagewanted=2). [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^
**a** **ă** [Michael P., Croissant (1998).](#cite_ref-Croissant_3-2) **â** [. United States of America: Praeger Publishers. tr. 36, 37.](http://books.google.com/?id=ZeP7OZZswtcC&pg=PP1&dq=Michael+P.+Croissant&cd=3#v=onepage&q=17000) *The Armenia-Azerbaijan Conflict: causes and implications* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-96241-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-96241-5). Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Croissant” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Human Rights Watch. "Playing the "Communal Card": Communal Violence and Human Rights"](http://hrw.org/reports/1995/communal/)Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “hrw” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-5) [On My Country and the World, Mikhail Gorbachev](http://books.google.com/books?id=JoGrR_9o3SUC&pg=PA96&dq=gorbachev+baku+1990+yazov+soldiers&lr=&cd=16#v=onepage&q=&f=false) **Anita Inder, Singh (2001).** [^](#cite_ref-6) [. Berlin: Praeger Publishers. tr. 61.](http://books.google.com/?id=nU3bO8uiBn0C&printsec=frontcover&dq=Democracy,+ethnic+diversity,+and+security+in+post-communist+Europe+Anita+Inder+Singh&cd=1#v=snippet&q=Interior%20Ministry) *Democracy, ethnic diversity, and security in post-communist Europe* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-97258-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-97258-5).
- ^
**a** **ă** [Thomas, De Waal (2003).](#cite_ref-Waal_7-2) **â** [. New York and London: New York University Press. tr. 90–93.](http://books.google.com/?id=pletup86PMQC&printsec=frontcover&dq=Black+Garden&cd=1#v=onepage&q=Shield) *Black Garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-97258-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-97258-5). [^](#cite_ref-8) [On My Country and the World, By Mikhail Gorbachev](http://books.google.com/books?id=JoGrR_9o3SUC&pg=PA96&dq=gorbachev+baku+1990+yazov+soldiers&lr=&cd=16#v=onepage&q=&f=false) **“Report of "Shield" union”. Moscow: Moscow News. Ngày 12 tháng 8 năm 1990.** [^](#cite_ref-9) **Zverev, Alexei.** [^](#cite_ref-10) [“Этнические конфликты на Кавказе, 1988—1994 г.” [Ethnic conflicts in Caucasus, 1988-1994]](http://poli.vub.ac.be/publi/ContBorders/rus/ch0102.htm). Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-11) *Washington Post*, ngày 27 tháng 1 năm 1990, Michael Dobbs **Austin American Statesman ngày 16 tháng 1 năm 1990** [^](#cite_ref-12) **San Francisco Chronicle. ngày 27 tháng 1 năm 1990.pg. A.11** [^](#cite_ref-13) **Michael Dobbs (ngày 27 tháng 1 năm 1990).** [^](#cite_ref-14) [“Soviets Say Troops Used To Avert Coup in Baku;Nationalists Said to Plan Seizure of Power”](http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72560980.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Jan+27%2C+1990&author=Michael+Dobbs&pub=The+Washington+Post+(pre-1997+Fulltext)&edition=&startpage=a.13&desc=Soviets+Say+Troops+Used+To+Avert+Coup+in+Baku%3BNationalists+Said+to+Plan+Seizure+of+Power). The Washington Post. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010. **Svante Cornell (1999).** [^](#cite_ref-15) [“The Nagorno-Karabakh Conflict”](http://www.silkroadstudies.org/new/inside/publications/1999_NK_Book.pdf)(PDF). *Department of East European Studies* **46**(Uppsala University). Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010. **Steven E., Lobell; Phillip, Mauceri (2004).** [^](#cite_ref-16) [. The United States: Palgrave MacMillan. tr. 58.](http://books.google.com/?id=xVmvbEgcZIQC&pg=PA58&dq=Black+January+Azerbaijan&cd=15#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan) *Ethnic conflict and international politics: explaining diffusion and escalation* [ISBN](/wiki/ISBN) [1-4039-6355-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-4039-6355-X). [^](#cite_ref-17) [Remembrance and denial: the case of the Armenian genocide By Richard G. Hovannisian](http://books.google.com/books?id=kiBHkRtRmIIC&pg=PA195&dq=29+soldiers+killed+soviet+1990+baku+January+one+report&lr=&cd=7#v=onepage&q=29%20soldiers%20killed%20soviet%201990%20baku%20January%20one%20report&f=false) [^](#cite_ref-18) [Nationalist mobilisation and the collapse of the Soviet State By Mark R. Beissinger](http://books.google.com/books?id=0TfIphAdnGwC&pg=PA377&dq=wounded+soldiers+Baku+soviet+1990+January&lr=&cd=2#v=onepage&q=wounded%20soldiers%20Baku%20soviet%201990%20January&f=false) [^](#cite_ref-19) [20 January](http://www.january20.net/) **Elchin Khalilov (ngày 15 tháng 8 năm 2001).** [^](#cite_ref-BBC_20-0) [“Eyewitness: A republic loses faith”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1477933.stm). [BBC News](/wiki/BBC). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. **Blair, Betty (ngày 15 tháng 8 năm 2001).** [^](#cite_ref-Azerbaijan_International_21-0) [“Black January: Baku (1990). Behind the Scenes - A Photojournalist's Perspective”](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html). [Azerbaijan International](/w/index.php?title=Azerbaijan_International&action=edit&redlink=1). tr. 33–37. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
|tên 1=thiếu
|họ 1=trong Authors list (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#first_missing_last)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|year= / |date= mismatch(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** [Shamkhal Abilov (ngày 9 tháng 1 năm 2010).](#cite_ref-Turkish_Weekly_22-1) **ă** [“ngày 20 tháng 1 năm 1990: Black Face of the Red Terror in Azerbaijan”](http://www.turkishweekly.net/op-ed/2460/20-january-1990-black-face-of-the-red-terror-in-azerbaijan.html). [Turkish Weekly](/w/index.php?title=Turkish_Weekly&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-23) [“Azerbaijan commemorates the anniversary of 20th January tragedy”](http://today.az/news/society/59767.html). Today.az. Ngày 20 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-24) [“Black January 1990”](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html). Azerbaijan International. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-25) [5 tháng 3 năm 1990/entertainment/ca-1371_1_radio-liberty Soviet Officials Charge Voice of America, Radio Liberty Fueled Riots](http://articles.latimes.com/ngày) [^](#cite_ref-26) [Article on Mirza Khazar](http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/11/29/melahet-agacanqizi-mirze-xezerin-sesi)
- ^
**a** [Robert Kushen, Aryeh Neier (tháng 5 năm 1991).](#cite_ref-BJ_27-1) **ă** [.](http://books.google.com/?id=ZHLuH7HAH2YC&printsec=frontcover&dq=Conflict+in+the+Soviet+Union:+Black+January+in+Azerbaidzhan%27&q) *Conflict in the Soviet Union: Black January in Azerbaidzhan* [Human Rights Watch](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n). tr. 3. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781564320278](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781564320278). **Audrey L., Altstadt (1992).** [^](#cite_ref-28) [. Stanford, California: Stanford University. Hoover Institution Press Publication. tr. 224.](http://books.google.com/?id=sZVN2MwWZVAC&pg=PA224&dq=Black+January+Azerbaijan&cd=1#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan) *The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8179-9182-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8179-9182-4). [^](#cite_ref-29) [President of Azerbaijan. Azerbaijan. Bloody Memories](http://www.president.az/browse.php?sec_id=56) **Esslemont, Tom (ngày 20 tháng 1 năm 2010).** [^](#cite_ref-30) [“BBC News - Azerbaijan remembers Martyrs' Day”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8469802.stm). *. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2012.* [BBC Online](/w/index.php?title=BBC_Online&action=edit&redlink=1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Parliamentary Assembly of the Council of Europe - Working Papers - 2008 Ordinary Session 21. Written Declaration No. 405. Doc. 11499 - ngày 21 tháng 1 năm 2008. Massacre of Azerbaijanis by Soviet troops](http://books.google.com/books?id=3bmVTBIBcREC&pg=PA203&dq=Black+January+Azerbaijan&lr=&cd=25#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan&f=false) [Black January: Baku (1990) / Azerbaijan International (Spring 1998)](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html) [http://www.january20.net](http://www.january20.net) [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm)

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1053 miss


markdown:
# Thanh Sơn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Thanh Sơn** có thể chỉ:
- Địa danh Việt Nam
- Huyện
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n)), tỉnh [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D), Việt Nam;
- Thị trấn
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), huyện lỵ của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ;
- Thị trấn
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_S%C6%A1n_%C4%90%E1%BB%99ng), huyện [Sơn Động](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%E1%BB%99ng), tỉnh [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang);
- Phường
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_U%C3%B4ng_B%C3%AD), Thành phố [Uông Bí](/wiki/U%C3%B4ng_B%C3%AD), Tỉnh Quảng Ninh;
- Phường
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Phan_Rang_-_Th%C3%A1p_Ch%C3%A0m), thành phố [Phan Rang-Tháp Chàm](/wiki/Phan_Rang_-_Th%C3%A1p_Ch%C3%A0m), tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn);
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_H%E1%BB%AFu_L%C5%A9ng), huyện [Hữu Lũng](/wiki/H%E1%BB%AFu_L%C5%A9ng), Tỉnh Lạng Sơn;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Ba_Ch%E1%BA%BD), huyện [Ba Chẽ](/wiki/Ba_Ch%E1%BA%BD), Tỉnh Quảng Ninh;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Thanh_H%C3%A0), huyện [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0), Tỉnh Hải Dương;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Ki%E1%BA%BFn_Th%E1%BB%A5y), huyện [Kiến Thụy](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_Th%E1%BB%A5y), Thành phố Hải Phòng;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Kim_B%E1%BA%A3ng), huyện [Kim Bảng](/wiki/Kim_B%E1%BA%A3ng), Tỉnh Hà Nam;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n), huyện [Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n), Tỉnh Thanh Hoá;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_T%C4%A9nh_Gia), huyện [Tĩnh Gia](/wiki/T%C4%A9nh_Gia), Tỉnh Thanh Hoá;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng), huyện [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng), Tỉnh Nghệ An;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_T%C3%A2n_Ph%C3%BA), huyện [Tân Phú](/wiki/T%C3%A2n_Ph%C3%BA,_%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), Tỉnh Đồng Nai;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_%C4%90%E1%BB%8Bnh_Qu%C3%A1n), huyện [Định Quán](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_Qu%C3%A1n), Tỉnh Đồng Nai;
- Xã
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Tr%C3%A0_C%C3%BA), huyện [Trà Cú](/wiki/Tr%C3%A0_C%C3%BA), Tỉnh Trà Vinh.
- Địa danh Trung Quốc
- Quận
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_V%C5%A9_H%C3%A1n), thành phố [Vũ Hán](/wiki/V%C5%A9_H%C3%A1n), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c);
- Quận
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n,_Bao_%C4%90%E1%BA%A7u), thành phố [Bao Đầu](/wiki/Bao_%C4%90%E1%BA%A7u)Trung Quốc;
- Địa danh Nhật Bản
- Phiên âm
[Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t)tên gọi của thành phố [Aoyama, Tōkyō](/w/index.php?title=Aoyama,_T%C5%8Dky%C5%8D&action=edit&redlink=1)tại thủ đô [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D), của trường [đại học Aoyama](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Aoyama&action=edit&redlink=1), của [cao nguyên Aoyama](/w/index.php?title=Cao_nguy%C3%AAn_Aoyama&action=edit&redlink=1)tại tỉnh [Mie](/wiki/Mie), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
- Nhân vật
- Nhạc sĩ
[Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9)), tác giả các ca khúc "Hình bóng quê nhà", "Nỗi buồn hoa phượng"...

X-Cache: cp1066 miss, cp1053 miss


markdown:
Game là hình ảnh của những chú chim đáng yêu và ngộ nghĩnh với nhiệm vụ bắn phá những chướng ngại vật bằng cách leo lên cây để lấy đà và nhảy thẳng tiến đến phía trước.
Nhiệm vụ của chú trong game này là thay nhau đi lấy số trứng đã bị những chú heo xanh lấy cắp.Bạn hãy giúp các chú chim leo lên cây và lấy đà, tính toán làm sao cho những chú chim này lấy đà một cách chuẩn xác nhất mà chỉ cần nhảy một lần là có thể phá tan được ngôi nhà của những chú heo xanh.
Đây là game vui nhộn và thú vị với nhiều Level khác nhau nối tiếp. Với hình ảnh đáng yêu và ngộ nghĩnh, game đã thu hút được nhiều bạn yêu game tham gia. Trò chơi vui nhộn và lý thú này sẽ mang lại cho bạn chút niềm vui trong cuộc sống khắc nghiệt
[Game Angry Birds – Star Wars [Phiên bản Java]](https://waptaigamejava.wordpress.com/2012/12/24/game-angry-birds-star-wars-phien-ban-java/)
Reply
Game là hình ảnh của những chú chim đáng yêu và ngộ nghĩnh với nhiệm vụ bắn phá những chướng ngại vật bằng cách leo lên cây để lấy đà và nhảy thẳng tiến đến phía trước.

WARC-Truncated: length

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Vary: Cookie


markdown:
With 1.7 million freelancers, we'll match you with the perfect talent.
Freelance provider of professional services including and proofreading of books, articles, blogs, business documents, presentations, training materials and other documents.
I have a Diploma in Business Administration, Certificate of Workplace Training & Assessment, Advanced Diploma in Information Technology, Certificate of Business Systems Analysis. I worked for 20 years in various industries.
My field of expertise is Business Continuity / Disaster Recovery, IT projects, processes and procedures, and developing training materials.
I...
|
|
English Grammar
|
|
English Proofreading
|
|
Knowledge of Microsoft Office
|
|
Microsoft PowerPoint
|
|
Microsoft Excel
|
|
Microsoft Visio

Content-Language: en-US

Front-End-Https: on

Set-Cookie: locale=en_US; expires=Tue, 25-Oct-2016 20:04:30 GMT; path=/; domain=.elance.com

Server: cloudflare-nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=iso-8859-1

HTTPS: on


markdown:
Skip to content
Who We Are
Message From the Chair
Overview
Board Members
Board Staff
Parent Education Summit
25th Anniversary
20th Anniversary
10th Anniversary
What We Do
How the Board Works
Quarterly Board Meeting Materials
Board Agendas and Committee Reports
Outreach and Partnerships
NAEP 12th Grade Preparedness Commission
NAEP 12th Grade Preparedness Research
Calendar
Contract Opportunities
NAEP: Nation's Report Card
What Is NAEP?
The NAEP Law
NAEP Resources
Release Schedule
Assessment Schedule
Past Assessments
Newsroom
Press Releases
Recent NAEP Releases
Nation's Report Card Results
Board Meeting Dates
Media Contact
Quarterly Newsletter
Information For
Parents
Educators
Policymakers
Business Leaders
Media
Publications
Frameworks and Specifications
Nation's Report Card Results
Reports and Papers
12th Grade Preparedness Technical Report
12th Grade Preparedness Research Results
Achievement Level Reports
Policies
Achievement Levels
Assessment Development
General Policies for NAEP
Improving NAEP
Program Administration
Reporting and Dissemination
Resolutions
Technical Methodology
Contact
FAQs
SITEMAP
Search the Website:
Search
National Assessment Governing Board
logo
NAEP 12th Grade Preparedness Commission
About the Commission
Symposia
July 9, 2013 - Washington DC Symposium
December 3, 2012 - Charleston Symposium
April 18, 2012 - Tallahassee Symposium
April 10, 2012 - Jackson Symposium
November 18, 2011 - Nashville Symposium
October 24, 2011 - Boston Symposium
June 20, 2011 - Sacramento Symposium
12th Grade Prepardness Overview
Research and Resources
News
Multimedia
Commission Home
/
Symposia
/
June 20, 2011 - Sacramento Symposium
/
Multimedia
NAEP 12th Grade Preparedness Commission
Stay Informed
Contact Us
October 24, 2011 - Boston Symposium
Gallery
Contact
FAQs
SITEMAP
Follow Us:
Sign Up For Alerts
Privacy Policy
National Assessment Governing Board
800 North Capitol Street, NW, Suite 825
Washington, DC 20002
Phone: 202-357-6938
Toll-free: 877-997-6938
E-mail: nagb@ed.gov

Server: Apache/2.2.15 (Red Hat)