text:
Khách sạn gần Chatou Croissy Station
Tìm khách sạn ở Chatou Croissy Station, Paris, Pháp
Đang được quan tâm tại Paris
Khách sạn trong phạm vi 1 km từ Chatou Croissy Station
- Đặt nhiều nhấtLe Relais de la Malmaison
178 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn trong phạm vi 2 km từ Chatou Croissy Station
321 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
298 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
245 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
234 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
202 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
156 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
127 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
121 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn trong phạm vi 3 km từ Chatou Croissy Station
248 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Xem khách sạn gần Chatou Croissy Station trên bản đồ
Địa danh
- Tháp Eiffel
- Trung tâm Thành phố Paris
- Bảo tàng Louvre
- Galeries Lafayette
- Nhà hát Ô-pê-ra Paris
- Stade de France (Sân vận động)
- Khải Hoàn Môn
- Champs-Elysees
- Nhà thờ Đức Bà Paris
- Marais
- Trung tâm Triển lãm Paris Nord Villepinte
- Cung thể thao AccorHotels Arena
- Sân vận động Công viên Các hoàng tử (Parc des Princes)
- Place de la Bastille
- Làng Bercy
- Moulin Rouge
- Vườn Luxembourg
- Cung điện Cộng hòa
- Palais des Congres de Paris (Trung tâm Hội nghị)
- Bệnh viện Pitie-Salpetriere

markdown:
# Khách sạn gần Chatou Croissy Station
## Tìm khách sạn ở Chatou Croissy Station, Paris, Pháp
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-purple-no-moon-vi_VN.png)
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-white-no-moon-vi_VN.png)
## Đang được quan tâm tại Paris
#### Khách sạn trong phạm vi 1 km từ Chatou Croissy Station
- Đặt nhiều nhất
Le Relais de la Malmaison
178 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn trong phạm vi 2 km từ Chatou Croissy Station
321 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
298 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
245 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
234 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
202 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
156 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
127 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
121 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn trong phạm vi 3 km từ Chatou Croissy Station
248 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
![ Paris, France](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/common/core/dio/widget/1.gif)
![ Paris, France](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/common/core/dio/widget/1.gif)
Xem khách sạn gần Chatou Croissy Station trên bản đồ
## Địa danh
[Tháp Eiffel](https://vi.hotels.com/de520053/khach-san-gan-thap-eiffel-paris-phap/) [Trung tâm Thành phố Paris](https://vi.hotels.com/de1730997/khach-san-gan-trung-tam-thanh-pho-paris-paris-phap/) [Bảo tàng Louvre](https://vi.hotels.com/de520052/khach-san-gan-bao-tang-louvre-paris-phap/) [Galeries Lafayette](https://vi.hotels.com/de1696522/khach-san-gan-galeries-lafayette-paris-phap/) [Nhà hát Ô-pê-ra Paris](https://vi.hotels.com/de1632921/khach-san-gan-nha-hat-o-pe-ra-paris-paris-phap/) [Stade de France (Sân vận động)](https://vi.hotels.com/de1652457/khach-san-gan-stade-de-france-san-van-ong-paris-phap/) [Khải Hoàn Môn](https://vi.hotels.com/de1431/khach-san-gan-khai-hoan-mon-paris-phap/) [Champs-Elysees](https://vi.hotels.com/de1701809/khach-san-gan-champs-elysees-paris-phap/) [Nhà thờ Đức Bà Paris](https://vi.hotels.com/de528023/khach-san-gan-nha-tho-uc-ba-paris-paris-phap/) [Marais](https://vi.hotels.com/de1707199/khach-san-gan-marais-paris-phap/) [Trung tâm Triển lãm Paris Nord Villepinte](https://vi.hotels.com/de1714405/khach-san-gan-trung-tam-trien-lam-paris-nord-villepinte-villepinte-phap/) [Cung thể thao AccorHotels Arena](https://vi.hotels.com/de1696523/khach-san-gan-cung-the-thao-accorhotels-arena-paris-phap/) [Sân vận động Công viên Các hoàng tử (Parc des Princes)](https://vi.hotels.com/de1652423/khach-san-gan-san-van-ong-cong-vien-cac-hoang-tu-parc-des-princes-paris-phap/) [Place de la Bastille](https://vi.hotels.com/de1652476/khach-san-gan-place-de-la-bastille-paris-phap/) [Làng Bercy](https://vi.hotels.com/de1752592/khach-san-gan-lang-bercy-paris-phap/) [Moulin Rouge](https://vi.hotels.com/de1637285/khach-san-gan-moulin-rouge-paris-phap/) [Vườn Luxembourg](https://vi.hotels.com/de1632917/khach-san-gan-vuon-luxembourg-paris-phap/) [Cung điện Cộng hòa](https://vi.hotels.com/de1724058/khach-san-gan-cung-ien-cong-hoa-paris-phap/) [Palais des Congres de Paris (Trung tâm Hội nghị)](https://vi.hotels.com/de1635495/khach-san-gan-palais-des-congres-de-paris-trung-tam-hoi-nghi-paris-phap/) [Bệnh viện Pitie-Salpetriere](https://vi.hotels.com/de1721221/khach-san-gan-benh-vien-pitie-salpetriere-paris-phap/)
## Khám phá Chatou Croissy Station
**Khách sạn gần Chatou Croissy Station**- Hotels.com cung cấp lựa chọn khách sạn tốt nhất gần Chatou Croissy Station với mức giá thấp cạnh tranh. So sánh các giá đặt phòng tốt nhất gần Chatou Croissy Station và tận hưởng các ưu đãi phút chót. Đặt phòng ngay hôm nay với công cụ đặt phòng trực tuyến bảo mật của Hotels.com và mong chờ sự tiện nghi & chất lượng.


text:
Đom đóm
Đom đóm hay bọ phát sáng là những loài côn trùng cánh cứng nhỏ được gọi chung là họ Đom đóm (Lampyridae) có khả năng phát quang. Đom đóm là động vật tiêu biểu cho vùng ôn đới mặc dù phần lớn các loài sống ở vùng nhiệt và cận nhiệt đới (khoảng 2000 loài). Chúng là những sinh vật có tập tính hoạt động về ban đêm, con đực thường có cánh và bay vào những đêm đầu mùa hạ. Nhiều loài, con cái không có cánh. Con đực, con cái và ấu trùng phát ra ánh sáng lạnh và thường có màu đỏ cam hay vàng xanh (bước sóng 510 - 670 nm); một số loài thậm chí trứng cũng phát quang. Người ta cho rằng, ánh sáng giữ vai trò quan trọng trong tập tính sinh sản của chúng với mục đích hấp dẫn con khác giới. Tuy nhiên, ở ấu trùng thì sự phát sáng nhằm mục đích cảnh báo các động vật ăn thịt là chủ yếu, do ấu trùng đom đóm chứa các hóa chất có mùi vị khó chịu và có thể là độc đối với các động vật ăn thịt khác.
Mục lục
Sinh học[sửa | sửa mã nguồn]
Đom đóm có màu nâu và thân mềm, thường có cánh cứng dai hơn các loài bọ cánh cứng khác. Dù những con cái ở một số cá thể trông tương tự các con đực, những con cái giống ấu trùng đã được tìm thấy trong nhiều loại đom đóm khác. Những con cái này có thể được phân biệt với ấu trùng vì chúng có các mắt kép. Các loại đom đóm phổ biến nhất sống về đêm, mặc dù có những loại sống vào ban ngày. Hầu hết những loại sống vào ban ngày đều ở trong vùng tối để có thể phát sáng.
Ít ngày sau giao phối, con cái đẻ trứng lên trên hoặc ngay dưới bề mặt mặt đất. Trứng nở sau 3 - 4 tuần và ấu trùng kiếm ăn đến hết mùa hè. Ấu trùng thường được gọi là sâu sáng (glowworm), không nên nhầm lẫn với gia đình bọ cánh cứng Phengodidae hoặc loài ruồi Arachnocampa. Ấu trùng đom đóm có đôi mắt đơn giản. Cụm từ sâu sáng cũng được dùng cho cả những con trưởng thành và ấu trùng của các loài như Lampyris noctiluca, sâu sáng phổ biến ở châu Âu, chỉ những con cái trưởng thành không bay được phát sáng và những con đực bay được phát sáng chỉ khoảng 1 tuần và ngắt quãng.
Đom đóm ngủ đông qua mùa đông trong suốt giai đoạn ấu trùng, một số loài kéo dài mấy năm liền. Một số thực hiện việc này bằng cách đào hang xuống dưới đất, trong khi nhóm khác tìm những nơi cao ráo hay trốn dưới vỏ cây. Chúng phá kén vào mùa xuân. Sau vài tuần kiếm ăn, chúng hóa nhộng trong khoảng từ 1 đến 2 tuần rưỡi và trưởng thành. Ấu trùng của hầu hết các loài bị các loài ăn thịt ăn hoặc ăn ấu trùng khác, sên đất, hay sên trần. Một số chuyên biệt hóa, có khe rãnh hàm trên (ngàm) bắn dịch tiêu hóa vào con mồi của chúng. Con trưởng thành thay đổi loại thức ăn. Một số ăn thịt, trong khi những loại khác ăn phấn hay mật hoa thực vật.
Hầu hết đom đóm khá khó chịu và có khi độc với những loài ăn thịt có xương sống. Đây là vì ít nhất trong thành phần của nhóm của loài nhiệt xteoit được biết như lucibufagins (LBGs), tương tự cardiotonic bufadienolides được tìm thấy trong một số cóc độc.[1]
Sản sinh ánh sáng và yếu tố hóa học[sửa | sửa mã nguồn]
Sự phát sáng ở đom đóm là nhờ một loại phản ứng hóa học gọi là biolumiescence (ánh sáng sinh học). Tiến trình này xảy ra trong cơ quan phát sáng chuyên biệt, thường nằm ở dưới bụng đom đóm. Enzym luciferase hoạt động trên luceferin, với sự có mặt của các ion Magie, ATP, và oxi để tạo ánh sáng. Các gen mã hóa cho những chất này được chèn vào trong nhiều các cơ quan riêng biệt (xem Luciferase - Các ứng dụng). Luciferase đom đóm thường ở trong forensics (chất độc chết người), và enzym có những ứng dụng y học - đặc biệt để dò tìm các phản ứng của ATP hay Magie. Những họa sĩ thời kỳ Phục Hưng đã dùng một loại bột của đom đóm đã sấy khô để tạo ra một hỗn hợp cảm quang. Caravaggio có thể đã dùng bột này trong cách tạo sáng độc nhất của ông.[2]
Tất cả các loại đom đóm đều phát sáng từ thời kỳ ấu trùng. Biolumiescence dùng cho một chức năng riêng biệt trong ấu trùng đom đóm hơn là cho những con trưởng thành. Nó xuất hiện như một tín hiệu cảnh báo tới những loài ăn thịt, từ những chất hóa học tổng hợp trong ấu trùng đom đóm, chúng trở nên khó chịu và độc.
Có những suy nghĩ rằng ánh sáng ở con trưởng thành xuất phát từ mục đích cảnh báo, nhưng nghiên cứu cho thấy ánh sáng được dùng cho việc lựa chọn bạn tình. Đom đóm bây giờ là một ví dụ cơ bản của một quần thể dùng bioluminescence cho chọn lọc giới tính. Chứng tiến hóa thật đa dạng các cách để truyền tín hiệu đến bạn tình trong suốt thời gian ve vãn. Từ sự phát sáng đều đặn, nhấp nháy, sử dụng tốt các tín hiệu hóa học không liên quan đến các hệ thống ánh sáng. [3]
Một số loại, đặc biệt các bọ phát sáng của Photinus chung và Pyractomena, được phân biệt bởi những mẫu nháy ve vãn duy nhất được phát ra từ những con đực biết bay trong cuộc tìm kiếm các con cái. Những con cái của giống Photinus không bay được, nhưng có thể nhấp nháy để thu hút những con đực cùng giống.
Đom đóm nhiệt đới, cụ thể ở Nam Á, thông thường chúng nhấp nháy đồng thời trong nhóm lớn, một ví dụ trong sinh học sự đồng bộ. Ở một số vùng, hiện tượng này được giải thích như là sự đồng bộ pha[4] và lệnh tự phát. Ban đêm dọc các dải sông trong rừng nhiệt đới Malaysia (hầu hết tìm thấy gần Kuala Selangor), đom đóm ("kelip-kelip" trong ngôn ngữ Malay hay Bahasa Malaysia) đồng bộ chính xác những đợt phát sáng của chúng. Giả thiết hiện tại về những nguyên do của hành vi này gồm cả chế độ ăn, sự tương tác xã hội, và độ cao. Ở Philippin, hàng ngàn con đom đóm có thể được ngắm mọi lúc trong năm ở thị trấn Donsol (được gọi là aninipot hay totonbalagon trong thổ ngữ bicol). Ở Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, một trong số những cách chiếu sáng nổi tiếng nhất của đom đóm là lấp lánh trong dàn hợp xướng diễn ra hàng năm gần Elkmont, Tennessee trong dãy núi Smoky Vĩ Đại trong suốt những tuần đầu tháng 6.[5] Công viên Quốc gia Congaree ở Nam Carolina là địa danh khác có hiện tượng này.[6]
Đom đóm Photuris cái nổi tiếng là bắt chước ánh sáng nhấp nháy ghép đôi của "những con bọ phát sáng" nhằm mục đích làm nền sự ăn thịt. Đích của những con đực là cuốn hút được bạn tình phù hợp, và sau đó bị ăn. Vì lý do này mà giống Photuris đôi khi được xưng là những "mụ bà quyến rũ".
Nhiều giống đom đóm không sản sinh ra ánh sáng. Thường thì những giống này là hoạt động vào ban ngày, hay bay-ngày, như giống Ellychnia. Một loại đom đóm ban ngày và có thói quen sống trong bóng mát, như dưới tán cây, là luminescent. Một giống là Lucidota. Những giống đom đóm này dùng những phản ứng làm tín hiệu hẹn hò. Điều này được hỗ trợ bởi các nhóm cơ bản không biểu thị bioluminescence, và dùng tín hiệu hóa học khá hiệu quả. Xem pheromones trong Phosphaenus Hemipterus. P. Hemipterus có những cơ quan thuộc sáng, nhưng chưa là một đom đóm ngày và nhìn bằng angten lớn với đôi mắt nhỏ. Những đặc điểm này cho thấy rõ việc dùng pheromones cho chọn lọc, trong khi những cơ quan thuộc sáng được dùng làm tín hiệu cảnh báo. Trong kinh nghiệm điều khiển học, những con đực bay sà xuống những con cái trước.[7]
Cơ quan này cấu tạo từ vài lớp tế bào nhỏ phản xạ ánh sáng và một lớp tế bào phát sáng. Tế bào phát sáng được điều khiển bởi thần kinh và các ống khí; ôxy được cung cấp bởi các ống khí chuyển hóa luciferin của tế bào phát sáng thành oxyluciferin. Quá trình ôxy hóa này được xúc tác bởi enzym luciferase đã giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng. Côn trùng kiểm soát việc phát sáng bằng cách điều hòa lượng không khí cung cấp cho tế bào. Cường độ và tần số phát sáng rất đa dạng phụ thuộc vào loài và đặc biệt là để phân biệt con đực với con cái. Sự nhấp nháy đồng bộ là đặc trưng của một số loài nhiệt đới. Có người cho rằng mục đích của việc nhấp nháy của đom đóm là để tìm bạn tình và không cho chim đi ăn đêm tấn công.
Một số loài thì cả những ấu trùng của nó cũng phát quang. Tuy nhiên có một số loài, con trưởng thành không phát quang nhưng ấu trùng của chúng lại phát quang.
Đom đóm trưởng thành của nhiều loài thường không đi kiếm ăn, mục tiêu duy nhất là thực hiện hành vi sinh sản. Thông thường, đom đóm trưởng thành chọn các vùng đất ẩm ướt, rồi đẻ trứng lên mình các loại ốc và giun đất bằng cách tiêm lên con mồi dung dịch thủy phân. Ấu trùng nở từ trứng sẽ sử dụng trên dinh dưỡng trực tiếp từ các cơ thể con mồi sống. Ấu trùng hóa nhộng sau khoảng 1 - 2 năm. Cả ấu trùng và con cái không cánh đều được gọi là giun phát sáng (glowworms). Loài giun phát sáng phổ biến ở châu Âu là Lampyris noctiluca. Những loài này được coi là có lợi vì chúng tiêu diệt những tác nhân phá hoại mùa màng như ốc và ốc. Trong bộ cánh cứng, ngoài đom đóm còn có nhiều loài côn trùng có khả năng phát sáng khác.
Ở thời xưa, hoặc một số vùng nông thôn ở Việt Nam hay Trung Quốc ngày nay, người dân (đặc biệt là trẻ em) thường bắt đóm đóm bỏ vào những vật dụng trong suốt (ví dụ vỏ trứng) để làm trò chơi hoặc vật dụng chiếu sáng như đèn lồng (sử dụng ngắn hạn).
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Eisner, Thomas; Wiemer, David; Haynes, Leroy; Meinwald, Jerrold (1978), Lucibufagins: Defensive steroids from the fireflies Photinus ignitus and P. marginellus (Coleoptera: Lampyridae), The National Academy of Sciences of the USA
- ^ “BBC NEWS”. Truy cập 9 tháng 2 năm 2015.
- ^ Stanger-Hall, K.F.; Lloyd, J.E.; Hillis, D.M. (2007), Phylogeny of North American fireflies (Coleoptera: Lampyridae): implications for the evolution of light signals, Molecular Phylogenetics and Evolution
- ^ Murray, James D. (2002), Mathematical Biology, I. An Introduction , Springer, tr. 295–299, ISBN 9780387952239
- ^ http://www.nps.gov/grsm/pphtml/newsdetail18318.html
- ^ http://www.seacoastonline.com/2004news/05232004/travel/17745.htm
- ^ De Cock, R.; Matthysen, E. (2005), Sexual communication by pheromones in a firefly, Phosphaenus hemipterus (Coleoptera: Lampyridae), Animal Behaviour
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Facts about Lampyridae
- Nitric oxide and Firefly Flashing has a detailed molecular description.
- Thảo luận trên Sinh học Việt Nam [1] và [2]
- Đom đóm tại trang Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ (NCBI).
- Đom đóm 113835 tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- Đom đóm tại Encyclopedia of Life

markdown:
# Đom đóm
[Đom đóm (định hướng)](/wiki/%C4%90om_%C4%91%C3%B3m_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Đom đóm|
|
|![]()
*Lampyris noctiluca* [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *domain*) [Eukaryota](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *subphylum*) [Hexapoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_s%C3%A1u_ch%C3%A2n) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) *Nhánh* [Dicondylia](/w/index.php?title=Dicondylia&action=edit&redlink=1) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Pterygota](/wiki/Pterygota) [Phân thứ lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp)( *infraclass*) [Neoptera](/w/index.php?title=Neoptera&action=edit&redlink=1) [Liên bộ](/wiki/Li%C3%AAn_b%E1%BB%99)( *superordo*) [Endopterygota](/w/index.php?title=Endopterygota&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Coleoptera](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Polyphaga](/wiki/Polyphaga) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Elateriformia](/wiki/Elateriformia) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Elateroidea](/wiki/Elateroidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) **Lampyridae** [Latreille](/wiki/Pierre_Andr%C3%A9_Latreille), [1817](/wiki/1817) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D) **Đom đóm** hay **bọ phát sáng** là những loài côn trùng [cánh cứng](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) nhỏ được gọi chung là [họ Đom đóm](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90om_%C4%91%C3%B3m) ( *Lampyridae*) có khả năng phát quang. Đom đóm là động vật tiêu biểu cho vùng [ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) mặc dù phần lớn các loài sống ở vùng [nhiệt](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) và cận nhiệt đới (khoảng 2000 loài). Chúng là những sinh vật có tập tính hoạt động về ban đêm, con đực thường có cánh và bay vào những đêm đầu [mùa hạ](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1). Nhiều loài, con cái không có cánh. Con đực, con cái và ấu trùng phát ra ánh sáng lạnh và thường có màu đỏ cam hay vàng xanh (bước sóng 510 - 670 nm); một số loài thậm chí trứng cũng phát quang. Người ta cho rằng, ánh sáng giữ vai trò quan trọng trong tập tính [sinh sản](/wiki/Sinh_s%E1%BA%A3n) của chúng với mục đích hấp dẫn con khác giới. Tuy nhiên, ở ấu trùng thì sự phát sáng nhằm mục đích cảnh báo các động vật ăn thịt là chủ yếu, do ấu trùng đom đóm chứa các hóa chất có mùi vị khó chịu và có thể là độc đối với các động vật ăn thịt khác.
## Mục lục
## Sinh học[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=1)]
Đom đóm có màu nâu và thân mềm, thường có cánh cứng dai hơn các loài bọ cánh cứng khác. Dù những con cái ở một số cá thể trông tương tự các con đực, những
[con cái giống ấu trùng](/w/index.php?title=Con_c%C3%A1i_gi%E1%BB%91ng_%E1%BA%A5u_tr%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) đã được tìm thấy trong nhiều loại đom đóm khác. Những con cái này có thể được phân biệt với ấu trùng vì chúng có các [mắt kép](/w/index.php?title=M%E1%BA%AFt_k%C3%A9p&action=edit&redlink=1). Các loại đom đóm phổ biến nhất sống về đêm, mặc dù có những loại sống vào ban ngày. Hầu hết những loại sống vào ban ngày đều ở trong vùng tối để có thể phát sáng.
Ít ngày sau giao phối, con cái đẻ trứng lên trên hoặc ngay dưới bề mặt mặt đất. Trứng nở sau 3 - 4 tuần và ấu trùng kiếm ăn đến hết mùa hè. Ấu trùng thường được gọi là sâu sáng (glowworm), không nên nhầm lẫn với gia đình bọ cánh cứng
[Phengodidae](/w/index.php?title=Phengodidae&action=edit&redlink=1) hoặc loài ruồi [Arachnocampa](/w/index.php?title=Arachnocampa&action=edit&redlink=1). Ấu trùng đom đóm có đôi mắt đơn giản. Cụm từ sâu sáng cũng được dùng cho cả những con trưởng thành và ấu trùng của các loài như *, sâu sáng phổ biến ở châu Âu, chỉ những con cái trưởng thành không bay được phát sáng và những con đực bay được phát sáng chỉ khoảng 1 tuần và ngắt quãng. Lampyris noctiluca*
Đom đóm
[ngủ đông](/wiki/Ng%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4ng) qua mùa đông trong suốt giai đoạn ấu trùng, một số loài kéo dài mấy năm liền. Một số thực hiện việc này bằng cách đào hang xuống dưới đất, trong khi nhóm khác tìm những nơi cao ráo hay trốn dưới vỏ cây. Chúng phá kén vào mùa xuân. Sau vài tuần kiếm ăn, chúng hóa [nhộng](/wiki/Nh%E1%BB%99ng) trong khoảng từ 1 đến 2 tuần rưỡi và trưởng thành. Ấu trùng của hầu hết các loài bị các loài ăn thịt ăn hoặc ăn ấu trùng khác, sên đất, hay sên trần. Một số chuyên biệt hóa, có khe rãnh [hàm trên](/wiki/H%C3%A0m_tr%C3%AAn) (ngàm) bắn dịch tiêu hóa vào con mồi của chúng. Con trưởng thành thay đổi loại thức ăn. Một số ăn thịt, trong khi những loại khác ăn [phấn](/wiki/Ph%E1%BA%A5n_hoa) hay [mật hoa](/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_hoa&action=edit&redlink=1) thực vật.
Hầu hết đom đóm khá khó chịu và có khi độc với những loài ăn thịt có xương sống. Đây là vì ít nhất trong thành phần của nhóm của loài nhiệt xteoit được biết như lucibufagins (LBGs), tương tự
[cardiotonic](/w/index.php?title=Cardiotonic&action=edit&redlink=1) [bufadienolides](/w/index.php?title=Bufanolide&action=edit&redlink=1) được tìm thấy trong một số cóc độc. [[1]](#cite_note-1)
## Sản sinh ánh sáng và yếu tố hóa học[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=2)]
Sự phát sáng ở đom đóm là nhờ một loại phản ứng hóa học gọi là
[biolumiescence](/w/index.php?title=Biolumiescence&action=edit&redlink=1) (ánh sáng sinh học). Tiến trình này xảy ra trong [cơ quan](/wiki/C%C6%A1_quan_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) phát sáng chuyên biệt, thường nằm ở dưới bụng đom đóm. Enzym [luciferase](/w/index.php?title=Luciferase&action=edit&redlink=1) hoạt động trên [luceferin](/w/index.php?title=Luciferin_%C4%91om_%C4%91%C3%B3m&action=edit&redlink=1), với sự có mặt của các ion [Magie](/wiki/Magie), [ATP](/w/index.php?title=Adenine_triphotphat&action=edit&redlink=1), và oxi để tạo ánh sáng. Các [gen](/wiki/Gen) mã hóa cho những chất này được chèn vào trong nhiều các cơ quan riêng biệt (xem [Luciferase - Các ứng dụng](/w/index.php?title=Luciferase&action=edit&redlink=1)). Luciferase đom đóm thường ở trong [forensics](/w/index.php?title=Forensics&action=edit&redlink=1) (chất độc chết người), và enzym có những ứng dụng y học - đặc biệt để dò tìm các phản ứng của ATP hay Magie. Những họa sĩ thời kỳ Phục Hưng đã dùng một loại bột của đom đóm đã sấy khô để tạo ra một hỗn hợp cảm quang. [Caravaggio](/wiki/Caravaggio) có thể đã dùng bột này trong cách tạo sáng độc nhất của ông. [[2]](#cite_note-2)
Tất cả các loại đom đóm đều phát sáng từ thời kỳ ấu trùng. Biolumiescence dùng cho một chức năng riêng biệt trong ấu trùng đom đóm hơn là cho những con trưởng thành. Nó xuất hiện như một tín hiệu cảnh báo tới những
[loài ăn thịt](/w/index.php?title=Lo%C3%A0i_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt&action=edit&redlink=1), từ những chất hóa học tổng hợp trong ấu trùng đom đóm, chúng trở nên khó chịu và độc.
Có những suy nghĩ rằng ánh sáng ở con trưởng thành xuất phát từ mục đích cảnh báo, nhưng nghiên cứu cho thấy ánh sáng được dùng cho việc lựa chọn bạn tình. Đom đóm bây giờ là một ví dụ cơ bản của một quần thể dùng bioluminescence cho chọn lọc giới tính. Chứng tiến hóa thật đa dạng các cách để truyền tín hiệu đến bạn tình trong suốt thời gian ve vãn. Từ sự phát sáng đều đặn, nhấp nháy, sử dụng tốt các tín hiệu hóa học không liên quan đến các hệ thống ánh sáng.
[[3]](#cite_note-3)
Một số loại, đặc biệt các bọ phát sáng của
[Photinus](/w/index.php?title=Photinus_(b%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng)&action=edit&redlink=1) [chung](/w/index.php?title=Chung&action=edit&redlink=1) và *, được phân biệt bởi những mẫu nháy ve vãn duy nhất được phát ra từ những con đực biết bay trong cuộc tìm kiếm các con cái. Những con cái của giống Pyractomena* *Photinus*không bay được, nhưng có thể nhấp nháy để thu hút những con đực cùng giống.
Đom đóm nhiệt đới, cụ thể ở
[Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81), thông thường chúng nhấp nháy đồng thời trong nhóm lớn, một ví dụ trong sinh học [sự đồng bộ](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Ở một số vùng, hiện tượng này được giải thích như là [sự đồng bộ pha](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BB%99_pha&action=edit&redlink=1) và lệnh tự phát. Ban đêm dọc các dải sông trong rừng nhiệt đới Malaysia (hầu hết tìm thấy gần Kuala Selangor), đom đóm ("kelip-kelip" trong ngôn ngữ Malay hay Bahasa Malaysia) đồng bộ chính xác những đợt phát sáng của chúng. Giả thiết hiện tại về những nguyên do của hành vi này gồm cả chế độ ăn, sự tương tác xã hội, và độ cao. Ở Philippin, hàng ngàn con đom đóm có thể được ngắm mọi lúc trong năm ở thị trấn Donsol (được gọi là aninipot hay totonbalagon trong thổ ngữ bicol). Ở [4] [Hợp chúng quốc Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), một trong số những cách chiếu sáng nổi tiếng nhất của đom đóm là lấp lánh trong [dàn hợp xướng](/w/index.php?title=D%C3%A0n_h%E1%BB%A3p_x%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1)diễn ra hàng năm gần [Elkmont, Tennessee](/w/index.php?title=Elkmont,_Tennessee&action=edit&redlink=1)trong [dãy núi Smoky Vĩ Đại](/w/index.php?title=D%C3%A3y_n%C3%BAi_Smoky_V%C4%A9_%C4%90%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)trong suốt những tuần đầu tháng 6. [[5]](#cite_note-5) [Công viên Quốc gia Congaree](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_gia_Congaree&action=edit&redlink=1)ở [Nam Carolina](/wiki/Nam_Carolina)là địa danh khác có hiện tượng này. [[6]](#cite_note-6)
Đom đóm
* cái nổi tiếng là bắt chước ánh sáng nhấp nháy ghép đôi của "những con bọ phát sáng" nhằm mục đích làm nền Photuris* [sự ăn thịt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt). Đích của những con đực là cuốn hút được bạn tình phù hợp, và sau đó bị ăn. Vì lý do này mà giống *Photuris*đôi khi được xưng là những " [mụ bà quyến rũ](/w/index.php?title=M%E1%BB%A5_b%C3%A0_quy%E1%BA%BFn_r%C5%A9&action=edit&redlink=1)".
Nhiều giống đom đóm không sản sinh ra ánh sáng. Thường thì những giống này là hoạt động vào ban ngày, hay bay-ngày, như giống
*. Một loại đom đóm ban ngày và có thói quen sống trong bóng mát, như dưới tán cây, là luminescent. Một giống là Ellychnia* *. Những giống đom đóm này dùng những phản ứng làm tín hiệu hẹn hò. Điều này được hỗ trợ bởi các nhóm cơ bản không biểu thị bioluminescence, và dùng tín hiệu hóa học khá hiệu quả. Xem pheromones trong Phosphaenus Hemipterus. P. Hemipterus có những cơ quan thuộc sáng, nhưng chưa là một đom đóm ngày và nhìn bằng angten lớn với đôi mắt nhỏ. Những đặc điểm này cho thấy rõ việc dùng pheromones cho chọn lọc, trong khi những cơ quan thuộc sáng được dùng làm tín hiệu cảnh báo. Trong kinh nghiệm điều khiển học, những con đực bay sà xuống những con cái trước.* [Lucidota](/w/index.php?title=Lucidota&action=edit&redlink=1) [[7]](#cite_note-7)
Cơ quan này cấu tạo từ vài lớp
[tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) nhỏ phản xạ ánh sáng và một lớp tế bào phát sáng. Tế bào phát sáng được điều khiển bởi [thần kinh](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_kinh&action=edit&redlink=1) và các ống khí; [ôxy](/wiki/%C3%94xy) được cung cấp bởi các ống khí chuyển hóa [luciferin](/w/index.php?title=Luciferin&action=edit&redlink=1) của tế bào phát sáng thành oxyluciferin. Quá trình ôxy hóa này được xúc tác bởi [enzym](/wiki/Enzym) [luciferase](/w/index.php?title=Luciferase&action=edit&redlink=1) đã giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng. Côn trùng kiểm soát việc phát sáng bằng cách điều hòa lượng [không khí](/wiki/Kh%C3%B4ng_kh%C3%AD) cung cấp cho tế bào. Cường độ và tần số phát sáng rất đa dạng phụ thuộc vào loài và đặc biệt là để phân biệt con đực với con cái. Sự [nhấp nháy đồng bộ](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A5p_nh%C3%A1y_%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) là đặc trưng của một số loài nhiệt đới. Có người cho rằng mục đích của việc nhấp nháy của đom đóm là để tìm bạn tình và không cho chim đi ăn đêm tấn công.
Một số loài thì cả những ấu trùng của nó cũng phát quang. Tuy nhiên có một số loài, con trưởng thành không phát quang nhưng ấu trùng của chúng lại phát quang.
Đom đóm trưởng thành của nhiều loài thường không đi kiếm ăn, mục tiêu duy nhất là thực hiện hành vi sinh sản. Thông thường, đom đóm trưởng thành chọn các vùng đất ẩm ướt, rồi đẻ trứng lên mình các loại
[ốc](/wiki/%E1%BB%90c) và [giun đất](/wiki/Giun_%C4%91%E1%BA%A5t) bằng cách tiêm lên con mồi dung dịch thủy phân. [Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) nở từ trứng sẽ sử dụng trên dinh dưỡng trực tiếp từ các cơ thể con mồi sống. Ấu trùng hóa nhộng sau khoảng 1 - 2 năm. Cả ấu trùng và con cái không cánh đều được gọi là [giun phát sáng](/w/index.php?title=Giun_ph%C3%A1t_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) ( *glowworms*). Loài giun phát sáng phổ biến ở châu Âu là *Lampyris noctiluca*. Những loài này được coi là có lợi vì chúng tiêu diệt những tác nhân phá hoại mùa màng như ốc và [ốc](/wiki/%E1%BB%90c). Trong bộ cánh cứng, ngoài đom đóm còn có nhiều loài côn trùng có khả năng phát sáng khác.
Ở thời xưa, hoặc một số vùng
[nông thôn](/wiki/N%C3%B4ng_th%C3%B4n) ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) hay [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ngày nay, người dân (đặc biệt là trẻ em) thường bắt đóm đóm bỏ vào những vật dụng trong suốt (ví dụ vỏ trứng) để làm trò chơi hoặc vật dụng chiếu sáng như [đèn lồng](/wiki/%C4%90%C3%A8n_l%E1%BB%93ng) (sử dụng ngắn hạn).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=3)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=4)] **Eisner, Thomas; Wiemer, David; Haynes, Leroy; Meinwald, Jerrold (1978),** [^](#cite_ref-1) *Lucibufagins: Defensive steroids from the fireflies Photinus ignitus and P. marginellus (Coleoptera: Lampyridae)*, The National Academy of Sciences of the USA [^](#cite_ref-2) [“BBC NEWS”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/arts_and_culture/7936946.stm). Truy cập 9 tháng 2 năm 2015. **Stanger-Hall, K.F.; Lloyd, J.E.; Hillis, D.M. (2007),** [^](#cite_ref-3) *Phylogeny of North American fireflies (Coleoptera: Lampyridae): implications for the evolution of light signals*, Molecular Phylogenetics and Evolution [^](#cite_ref-4) [Murray, James D.](/w/index.php?title=James_D._Murray&action=edit&redlink=1)(2002), [, I. An Introduction , Springer, tr. 295–299,](http://books.google.com/?id=1QM3h80gb_IC&printsec=frontcover#PPA295,M1) *Mathematical Biology* [ISBN](/wiki/ISBN) [9780387952239](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780387952239) [^](#cite_ref-5) [http://www.nps.gov/grsm/pphtml/newsdetail18318.html](http://www.nps.gov/grsm/pphtml/newsdetail18318.html) [^](#cite_ref-6) [http://www.seacoastonline.com/2004news/05232004/travel/17745.htm](http://www.seacoastonline.com/2004news/05232004/travel/17745.htm) **De Cock, R.; Matthysen, E. (2005),** [^](#cite_ref-7) *Sexual communication by pheromones in a firefly, Phosphaenus hemipterus (Coleoptera: Lampyridae)*, Animal Behaviour
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90om_%C4%91%C3%B3m&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Facts about Lampyridae](http://www.donaldburger.com/fffacts.htm) [Nitric oxide and Firefly Flashing](http://ase.tufts.edu/biology/Firefly/)has a detailed molecular description.
- Thảo luận trên Sinh học Việt Nam
[[1]](http://www.sinhhocvietnam.com/vn/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=6954#6954)và [[2]](http://www.sinhhocvietnam.com/vn/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=874) [Đom đóm](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=7049)tại trang [Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Th%C3%B4ng_tin_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_sinh_h%E1%BB%8Dc_qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3)(NCBI). [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=113835) *Đom đóm*113835 [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS). [tại Encyclopedia of Life](http://www.eol.org/pages/7487) *Đom đóm*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Aechmea chantinii
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Aechmea chantinii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được (Carrière) Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.[2]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Kew World Checklist of Selected Plant Families
- ^ The Plant List (2010). “Aechmea chantinii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Aechmea chantinii tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Aechmea chantinii tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Aechmea chantinii”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.

markdown:
*Aechmea chantinii*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Aechmea chantinii
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Commelinids](/wiki/Nh%C3%A1nh_Th%C3%A0i_l%C3%A0i) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Poales](/wiki/B%E1%BB%99_H%C3%B2a_th%E1%BA%A3o) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bromeliaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%E1%BB%A9a) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Aechmea](/wiki/Aechmea) [Phân chi](/wiki/Ph%C3%A2n_chi)( *subgenus*) [Platyaechmea](/w/index.php?title=Platyaechmea&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. chantinii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Aechmea chantinii*
(
[Carrière](/w/index.php?title=%C3%89lie_Abel_Carri%C3%A8re&action=edit&redlink=1)) [Baker](/w/index.php?title=John_Gilbert_Baker&action=edit&redlink=1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-g-1)
Danh sách
*Carrière* [Billbergia chantinii](/w/index.php?title=Billbergia_chantinii&action=edit&redlink=1) *(Carrière) L.B.Sm. & W.J.Kress* [Platyaechmea chantinii](/w/index.php?title=Platyaechmea_chantinii&action=edit&redlink=1) *Ule* [Aechmea amazonica](/w/index.php?title=Aechmea_amazonica&action=edit&redlink=1) *Aechmea chantinii*f. *amazonica*(Ule) H.Luther * là một loài Aechmea chantinii* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Bromeliaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%E1%BB%A9a). Loài này được (Carrière) Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1889. [[2]](#cite_note-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-g_1-0) [Kew World Checklist of Selected Plant Families](http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=217876) **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-2) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-217876). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Aechmea chantinii*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Aechmea_chantinii&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Aechmea chantinii](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Aechmea_chantinii)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Aechmea chantinii](https://species.wikimedia.org/wiki/Aechmea_chantinii)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Aechmea chantinii”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=5385-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1066 miss, cp1054 miss


text:
Búp sen xanh
Búp sen xanh là tiểu thuyết đầu tiên viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh[1][2] và cũng là tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng nhất của nhà văn Sơn Tùng. Xây dựng nên hình tượng Hồ Chí Minh từ khi cất tiếng khóc chào đời tại Làng Chùa quê ngoại tới khi rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước, tác phẩm được tác giả dày công sưu tầm tư liệu có liên quan và chấp bút trong thời gian dài, bắt đầu từ năm 1948 và hoàn thành năm 1980.[3]
Mục lục
Nội dung chính[sửa | sửa mã nguồn]
Búp sen xanh viết về thời thơ ấu và trai trẻ của Hồ Chí Minh trong độ dài khoảng 300 trang khổ sách thông thường, được nhà văn chia làm 3 chương: "Thời thơ ấu", "Thời niên thiếu" và "Tuổi hai mươi".[1] Những biến thiên của lịch sử, của gia đình nội ngoại hai bên và quá trình định hình nhân cách, ra đi tìm đường giải phóng dân tộc của vĩ nhân Nguyễn Sinh Côn - Nguyễn Tất Thành trong khoảng 20 năm, cuộc chia tay trên Bến Nhà Rồng ngày 5 tháng 6 năm 1911 giữa Út Huệ và Nguyễn Tất Thành, được tác giả kể lại bằng những trang văn xúc động.[1]
Trong Búp sen xanh, tác giả cũng đưa người đọc về với làng quê xứ Nghệ những năm đầu thế kỷ 20, nơi ấy là làng Sen quê nội, làng Hoàng Trù quê ngoại của Hồ Chí Minh, với những câu dân ca, bài vè, câu ví dặm. Theo bước chân của Hồ Chí Minh khi còn thơ ấu với tên gọi Nguyễn Sinh Côn, đến khi trở thành một người thanh niên với tên Nguyễn Tất Thành, người đọc lại biết đến kinh thành Huế cổ kính, dòng sông Hương lững lờ, với đình Dương Nổ, trường Pháp-Việt Đông Ba, trường Quốc Học hay Bến Nhà Rồng, với tất cả những phong tục tập quán, lời ăn tiếng nói mỗi một vùng được thể hiện một cách tự nhiên, chân thật.[4]
Quá trình chuẩn bị[sửa | sửa mã nguồn]
Sơn Tùng đã bỏ nhiều thời gian và công sức sưu tầm tài liệu liên quan đến cuộc đời, gia thế cũng như quá trình hoạt động khi còn trẻ của Hồ Chí Minh để viết nên cuốn sách này. Trong quá trình đó, Sơn Tùng đã gặp được bà Lê Thị Huệ để rồi từ những câu chuyện với bà Huệ ở tuổi 80 ông đã tái dựng lại một trong những quãng đời gian khó, nhưng đẹp đẽ và thơ mộng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phát hiện của Sơn Tùng đã mở ra một bước ngoặt, một cách tiếp cận hoàn toàn mới tới cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh[3].
Xuất bản[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1981, 100.000 bản Búp sen xanh đã được bán và gây tiếng vang lớn. Tuy nhiên trước lần tái bản lần hai cuốn sách đã bị phê bình rất nhiều do có nói về mối tình của Bác Hồ với cô gái tên Út Huệ, tên thật là Lê Thị Huệ.
Cuốn tiểu thuyết nhận được nhiều giải thưởng và chuẩn bị tái bản lần thứ 2 thì không hiểu từ đâu xuất hiện một lời phán cuốn sách "có vấn đề". Ngày 23 tháng 6 năm 1983, một tờ báo đã dành cả nửa trang phê phán Sơn Tùng dưới tiêu đề Vài ý kiến về Búp sen xanh. Đáng chú ý nhất là các đoạn: "...không thể nào có một nhân vật Út Huệ yêu Bác, chờ đợi Bác, theo dõi con đường Bác đi cứu nước suốt hàng chục năm mà trong tư tưởng, hành động lại không có biểu hiện gì trước phong trào chung của cách mạng cả nước đang phát triển..." Và cuối cùng bài báo kết luận: "Điều nguy hiểm hơn là tác giả Búp sen xanh đã gắn sự kiện mối tình của Út Huệ và Bác với sự kiện cắm hoa huệ trong nhà sàn của Bác ở Phủ Chủ tịch, và gắn sự kiện đó với câu nói của Bác năm 1962 khi tiếp đoàn cán bộ miền Nam ra thăm miền Bắc: 'miền Nam luôn trong trái tim tôi'."[5]
Tuy nhiên, một kết luận chính thức từ phía các cơ quan chức năng "Búp sen xanh không có vấn đề gì" đã dẹp bỏ những lời đồn đại, phê phán, và thêm 100.000 bản của lần tái bản thứ 2 cuốn Búp sen xanh đã ra mắt bạn đọc. Kể từ đây, mối tình ngắn ngủi của cô Út Huệ với người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành cũng đã được đưa lên màn bạc và ngày nay người ta tiếp nhận nó như một lẽ đương nhiên.
Cũng trong năm 1983, Thủ tướng Phạm Văn Đồng viết trong Lời tựa cho lần xuất bản thứ hai tiểu thuyết Búp sen xanh: "...Cuốn sách Búp sen xanh nêu lên một vấn đề: ở đây tiểu thuyết và lịch sử có thể gặp nhau không? Về vấn đề này các đồng chí hoạt động trong lĩnh vực văn học nghệ thuật nói chung và tất cả chúng ta, cần suy nghĩ để có thái độ. Song, ở đây cũng vậy, lời nói có trọng lượng lớn thuộc về người đọc, nghĩa là nhân dân..." Tuy nhiên, bản đầy đủ của lời tựa này mãi tới năm 2005 mới được in chính thức trong một bản Búp sen xanh của Nhà xuất bản Kim Đồng.[6]
Kể từ ngày ra mắt vào năm 1982 đến nay, tiểu thuyết Búp sen xanh liên tục được tái bản tới 25 lần, và nếu tính những lần in nối bản thì khoảng 30 lần, với gần một triệu bản in chính thức đã ra mắt độc giả. Đây là điều hiếm thấy nếu không muốn nói là duy nhất trong đời sống văn học Việt Nam.[6]
Dịch phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Búp sen xanh đã được chuyển ngữ thành dịch phẩm tiếng Anh và được in dưới dạng song ngữ.[7]
Ảnh hưởng và tiếp nhận[sửa | sửa mã nguồn]
Búp sen xanh là một cuốn sách ban đầu dụng ý viết cho thiếu nhi, được trao giải đặc biệt trong cuộc vận động sáng tác về đề tài thiếu nhi, được đưa vào tủ sách vàng của Nhà xuất bản Kim Đồng, được tái bản một năm vài ba lần. Tuy nhiên không chỉ thiếu nhi mà cả người lớn thuộc đủ mọi tầng lớp khác nhau từ người dân bình thường đến những trí thức, những nhà khoa học, những nhà cách mạng có tên tuổi, đều đón nhận cuốn sách. Ở hầu khắp các hiệu sách tại Việt Nam, những trung tâm du lịch văn hóa, những khu di tích Bác Hồ bao giờ cũng có sách Búp sen xanh bày bán như một món quà thiêng lưu niệm[7].
Sách cũng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho nhiều nghệ sĩ và nhà nghiên cứu. Trong điện ảnh, sách được chính tác giả chuyển thể thành kịch bản Cuộc chia ly trên Bến Nhà Rồng, về sau được sản xuất thành phim truyện với tựa đề Hẹn gặp lại Sài Gòn do nghệ sĩ Long Vân làm đạo diễn.
Nhà nghiên cứu Mịch Quang đưa Búp sen xanh lên sân khấu tuồng với tên gọi Cậu bé làng Sen. Còn Nhạc sĩ Thuận Yến thì có lần nói rằng chính Búp sen xanh đã là nguồn tư liệu và khởi nguồn của cảm hứng để ông viết nên ca khúc nổi tiếng Miền trung nhớ Bác.[7]
Họa sĩ Lê Lam đã chuyển thể tác phẩm thành truyện tranh mang tên Từ làng Sen. Cuốn truyện tranh sau đó được Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành với 6 ngôn ngữ: Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Nga, Trung Quốc, Lào.
Búp sen xanh cũng được chuyển thể thành văn vần. Hiện nay đã có 7 tác giả chuyển thành truyện thơ với nhiều tên gọi khác nhau. Trong số đó có 4 cuốn đã xuất bản là: Diễn ca Búp sen xanh của tác giả Lê Xuân Hãng; Nhụy vàng hương sen của tác giả Hoàng Trang; Ngó sen của tác giả Đức Thục và Hương sen của tác giả Hồ Nam[7].
Lời đề từ[sửa | sửa mã nguồn]
Trong mọi bản in của Búp sen xanh, đều có một lời đề từ trang trọng của tác giả: "Các bậc thiên tài không có sẵn, chính truyền thống gia đình, quê hương là khởi thủy tạo nên những tính cách đầu tiên của mỗi con người đi vào đời"[4].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Nhà văn Sơn Tùng và tiẻu thuyết Búp sen xanh
- ^ Về sau tác giả còn tiếp tục viết một tiểu thuyết khác nữa về Chủ tịch Hồ Chí Minh là cuốn Bông sen vàng.
- ^ a ă Nhà văn Sơn Tùng - ông đồ gàn xứ Nghệ
- ^ a ă Tôi đọc Búp sen xanh
- ^ Giới thiệu tiểu thuyết Búp sen xanh của nhà văn Sơn Tùng
- ^ a ă Nhà văn Sơn Tùng - người viết về Bác Hồ thành công nhất
- ^ a ă â b Búp sen xanh ngày càng xanh

markdown:
*Búp sen xanh*
|Búp sen xanh|
|Thông tin sách|
|Tác giả||
|[Tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) [Tiểu thuyết](/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt) [Nhà xuất bản Kim Đồng](/wiki/Nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A3n_Kim_%C4%90%E1%BB%93ng) [1981](/wiki/1981) [Bìa mềm](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_b%C3%ACa_m%E1%BB%81m&action=edit&redlink=1) * là Búp sen xanh* [tiểu thuyết](/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt)đầu tiên viết về Chủ tịch [Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) [[1]](#cite_note-baobacninh-1) và cũng là [[2]](#cite_note-2) [tiểu thuyết lịch sử](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)nổi tiếng nhất của [nhà văn Sơn Tùng](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%B9ng_(nh%C3%A0_v%C4%83n)). Xây dựng nên hình tượng Hồ Chí Minh từ khi cất tiếng khóc chào đời tại [Làng Chùa](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_Ho%C3%A0ng_Tr%C3%B9&action=edit&redlink=1)quê ngoại tới khi rời [Bến Nhà Rồng](/wiki/B%E1%BA%BFn_Nh%C3%A0_R%E1%BB%93ng)ra đi tìm đường cứu nước, tác phẩm được tác giả dày công sưu tầm tư liệu có liên quan và chấp bút trong thời gian dài, bắt đầu từ năm 1948 và hoàn thành năm 1980. [[3]](#cite_note-hanoimoi-3)
## Mục lục
## Nội dung chính[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=1)] *Búp sen xanh* viết về thời thơ ấu và trai trẻ của Hồ Chí Minh trong độ dài khoảng 300 trang khổ sách thông thường, được nhà văn chia làm 3 chương: "Thời thơ ấu", "Thời niên thiếu" và "Tuổi hai mươi". Những biến thiên của [1] [lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD), của gia đình nội ngoại hai bên và quá trình định hình nhân cách, ra đi tìm đường giải phóng dân tộc của vĩ nhân Nguyễn Sinh Côn - Nguyễn Tất Thành trong khoảng 20 năm, cuộc chia tay trên [Bến Nhà Rồng](/wiki/B%E1%BA%BFn_Nh%C3%A0_R%E1%BB%93ng)ngày 5 tháng 6 năm 1911 giữa Út Huệ và Nguyễn Tất Thành, được tác giả kể lại bằng những trang văn xúc động. [[1]](#cite_note-baobacninh-1)
Trong
*Búp sen xanh*, tác giả cũng đưa người đọc về với làng quê [xứ Nghệ](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87) những năm đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), nơi ấy là [làng Sen](/wiki/L%C3%A0ng_Sen) quê nội, [làng Hoàng Trù](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_Ho%C3%A0ng_Tr%C3%B9&action=edit&redlink=1) quê ngoại của Hồ Chí Minh, với những câu [dân ca](/wiki/D%C3%A2n_ca), bài vè, câu [ví dặm](/w/index.php?title=V%C3%AD_d%E1%BA%B7m&action=edit&redlink=1). Theo bước chân của Hồ Chí Minh khi còn thơ ấu với tên gọi Nguyễn Sinh Côn, đến khi trở thành một người thanh niên với tên Nguyễn Tất Thành, người đọc lại biết đến kinh thành Huế cổ kính, dòng [sông Hương](/wiki/S%C3%B4ng_H%C6%B0%C6%A1ng) lững lờ, với đình Dương Nổ, trường Pháp-Việt Đông Ba, trường Quốc Học hay [Bến Nhà Rồng](/wiki/B%E1%BA%BFn_Nh%C3%A0_R%E1%BB%93ng), với tất cả những phong tục tập quán, lời ăn tiếng nói mỗi một vùng được thể hiện một cách tự nhiên, chân thật. [[4]](#cite_note-baoquangnam-4)
## Quá trình chuẩn bị[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=2)]
Sơn Tùng đã bỏ nhiều thời gian và công sức sưu tầm tài liệu liên quan đến cuộc đời, gia thế cũng như quá trình hoạt động khi còn trẻ của
[Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) để viết nên cuốn sách này. Trong quá trình đó, Sơn Tùng đã gặp được bà [Lê Thị Huệ](/w/index.php?title=L%C3%AA_Th%E1%BB%8B_Hu%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) để rồi từ những câu chuyện với bà Huệ ở tuổi 80 ông đã tái dựng lại một trong những quãng đời gian khó, nhưng đẹp đẽ và thơ mộng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phát hiện của Sơn Tùng đã mở ra một bước ngoặt, một cách tiếp cận hoàn toàn mới tới cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh . [3]
## Xuất bản[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=3)]
Năm 1981, 100.000 bản
*Búp sen xanh* đã được bán và gây tiếng vang lớn. Tuy nhiên trước lần tái bản lần hai cuốn sách đã bị phê bình rất nhiều do có nói về mối tình của Bác Hồ với cô gái tên Út Huệ, tên thật là Lê Thị Huệ.
Cuốn tiểu thuyết nhận được nhiều giải thưởng và chuẩn bị tái bản lần thứ 2 thì không hiểu từ đâu xuất hiện một lời phán cuốn sách "có vấn đề". Ngày 23 tháng 6 năm 1983, một tờ báo đã dành cả nửa trang phê phán Sơn Tùng dưới tiêu đề
*Vài ý kiến về* Búp sen xanh. Đáng chú ý nhất là các đoạn: *"...không thể nào có một nhân vật Út Huệ yêu Bác, chờ đợi Bác, theo dõi con đường Bác đi cứu nước suốt hàng chục năm mà trong tư tưởng, hành động lại không có biểu hiện gì trước phong trào chung của cách mạng cả nước đang phát triển..."* Và cuối cùng bài báo kết luận: *"Điều nguy hiểm hơn là tác giả* Búp sen xanh *đã gắn sự kiện mối tình của Út Huệ và Bác với sự kiện cắm hoa huệ trong nhà sàn của Bác ở Phủ Chủ tịch, và gắn sự kiện đó với câu nói của Bác năm 1962 khi tiếp đoàn cán bộ miền Nam ra thăm miền Bắc: 'miền Nam luôn trong trái tim tôi'."* [[5]](#cite_note-5)
Tuy nhiên, một kết luận chính thức từ phía các cơ quan chức năng "
*Búp sen xanh* không có vấn đề gì" đã dẹp bỏ những lời đồn đại, phê phán, và thêm 100.000 bản của lần tái bản thứ 2 cuốn *Búp sen xanh* đã ra mắt bạn đọc. Kể từ đây, mối tình ngắn ngủi của cô Út Huệ với người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành cũng đã được đưa lên màn bạc và ngày nay người ta tiếp nhận nó như một lẽ đương nhiên.
Cũng trong năm 1983, Thủ tướng
[Phạm Văn Đồng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_V%C4%83n_%C4%90%E1%BB%93ng) viết trong *Lời tựa* cho lần xuất bản thứ hai tiểu thuyết *Búp sen xanh*: *"...Cuốn sách* Búp sen xanh *nêu lên một vấn đề: ở đây tiểu thuyết và lịch sử có thể gặp nhau không? Về vấn đề này các đồng chí hoạt động trong lĩnh vực văn học nghệ thuật nói chung và tất cả chúng ta, cần suy nghĩ để có thái độ. Song, ở đây cũng vậy, lời nói có trọng lượng lớn thuộc về người đọc, nghĩa là nhân dân..."* Tuy nhiên, bản đầy đủ của lời tựa này mãi tới năm 2005 mới được in chính thức trong một bản *Búp sen xanh* của [Nhà xuất bản Kim Đồng](/wiki/Nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A3n_Kim_%C4%90%E1%BB%93ng). [[6]](#cite_note-thethaovanhoa-6)
Kể từ ngày ra mắt vào năm 1982 đến nay, tiểu thuyết
*Búp sen xanh* liên tục được tái bản tới 25 lần, và nếu tính những lần in nối bản thì khoảng 30 lần, với gần một triệu bản in chính thức đã ra mắt độc giả. Đây là điều hiếm thấy nếu không muốn nói là duy nhất trong đời sống [văn học Việt Nam](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam). [[6]](#cite_note-thethaovanhoa-6)
## Dịch phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=4)] *Búp sen xanh* đã được chuyển ngữ thành dịch phẩm [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) và được in dưới dạng [song ngữ](/w/index.php?title=Song_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1). [[7]](#cite_note-tienphong-7)
## Ảnh hưởng và tiếp nhận[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=5)] *Búp sen xanh* là một cuốn sách ban đầu dụng ý viết cho thiếu nhi, được trao giải đặc biệt trong cuộc vận động sáng tác về đề tài thiếu nhi, được đưa vào [tủ sách vàng](/w/index.php?title=T%E1%BB%A7_s%C3%A1ch_v%C3%A0ng&action=edit&redlink=1) của Nhà xuất bản Kim Đồng, được tái bản một năm vài ba lần. Tuy nhiên không chỉ thiếu nhi mà cả người lớn thuộc đủ mọi tầng lớp khác nhau từ người dân bình thường đến những trí thức, những nhà khoa học, những nhà cách mạng có tên tuổi, đều đón nhận cuốn sách. Ở hầu khắp các [hiệu sách](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87u_s%C3%A1ch&action=edit&redlink=1) tại Việt Nam, những trung tâm du lịch văn hóa, những khu di tích Bác Hồ bao giờ cũng có sách *Búp sen xanh* bày bán như một món quà thiêng lưu niệm . [7]
Sách cũng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho nhiều nghệ sĩ và nhà nghiên cứu. Trong
[điện ảnh](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh), sách được chính tác giả chuyển thể thành kịch bản *, về sau được sản xuất thành phim truyện với tựa đề Cuộc chia ly trên Bến Nhà Rồng* *do nghệ sĩ Long Vân làm đạo diễn.* [Hẹn gặp lại Sài Gòn](/w/index.php?title=H%E1%BA%B9n_g%E1%BA%B7p_l%E1%BA%A1i_S%C3%A0i_G%C3%B2n&action=edit&redlink=1)
Nhà nghiên cứu
[Mịch Quang](/w/index.php?title=M%E1%BB%8Bch_Quang&action=edit&redlink=1) đưa *Búp sen xanh* lên sân khấu [tuồng](/wiki/Tu%E1%BB%93ng) với tên gọi *Cậu bé làng Sen*. Còn Nhạc sĩ [Thuận Yến](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_Y%E1%BA%BFn) thì có lần nói rằng chính *Búp sen xanh* đã là nguồn tư liệu và khởi nguồn của cảm hứng để ông viết nên ca khúc nổi tiếng *Miền trung nhớ Bác*. [[7]](#cite_note-tienphong-7)
Họa sĩ
[Lê Lam](/w/index.php?title=L%C3%AA_Lam&action=edit&redlink=1) đã chuyển thể tác phẩm thành [truyện tranh](/wiki/Truy%E1%BB%87n_tranh) mang tên *Từ làng Sen*. Cuốn truyện tranh sau đó được Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành với 6 ngôn ngữ: [Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), [Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p), [Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha), [Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga), [Trung Quốc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung), [Lào](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_L%C3%A0o). *Búp sen xanh* cũng được chuyển thể thành [văn vần](/w/index.php?title=V%C4%83n_v%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1). Hiện nay đã có 7 tác giả chuyển thành [truyện thơ](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%87n_th%C6%A1&action=edit&redlink=1) với nhiều tên gọi khác nhau. Trong số đó có 4 cuốn đã xuất bản là: *Diễn ca Búp sen xanh* của tác giả Lê Xuân Hãng; *Nhụy vàng hương sen* của tác giả Hoàng Trang; *Ngó sen* của tác giả Đức Thục và *Hương sen* của tác giả Hồ Nam . [7]
## Lời đề từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=6)]
Trong mọi bản in của
*Búp sen xanh*, đều có một lời đề từ trang trọng của tác giả: *"Các bậc thiên tài không có sẵn, chính truyền thống gia đình, quê hương là khởi thủy tạo nên những tính cách đầu tiên của mỗi con người đi vào đời"* . [4]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%BAp_sen_xanh&action=edit§ion=7)]
- ^
**a** **ă** **â** [Nhà văn Sơn Tùng và tiẻu thuyết](http://baobacninh.com.vn/news_detail/74037/nha-van-son-tung-va-tieu-thuyet-bup-sen-xanh.html) *Búp sen xanh* **Về sau tác giả còn tiếp tục viết một tiểu thuyết khác nữa về Chủ tịch Hồ Chí Minh là cuốn** [^](#cite_ref-2) *Bông sen vàng*.
- ^
**a** **ă** [Nhà văn Sơn Tùng - ông đồ gàn xứ Nghệ](http://hanoimoi.com.vn/Ban-in/Van-hoa/11905/nha-v259;n-s417;n-tung---ong-273;7891;-gan-x7913;-ngh7879)
- ^
**a** **ă** [Tôi đọc](http://baoquangnam.com.vn/van-hoa-van-nghe/van-hoa/201305/Toi-doc-Bup-sen-xanh-301566/) *Búp sen xanh* [^](#cite_ref-5) [Giới thiệu tiểu thuyết](http://tennguoidepnhat.net/2011/07/28/gi%E1%BB%9Bi-thi%E1%BB%87u-ti%E1%BB%83u-thuy%E1%BA%BFt-bup-sen-xanh-c%E1%BB%A7a-nha-van-s%C6%A1n-tung/) *Búp sen xanh*của nhà văn Sơn Tùng
- ^
**a** **ă** [Nhà văn Sơn Tùng - người viết về Bác Hồ thành công nhất](http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/nha-van-son-tung-nguoi-viet-ve-bac-ho-thanh-cong-nhat-n20110902054817006.htm)
- ^
**a** **ă** **â** **b** *Búp sen xanh*ngày càng xanh

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss


text:
Xã Browning, Quận Schuyler, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Browning, Quận Schuyler, Illinois)
Xã Browning (tiếng Anh: Browning Township) là một xã thuộc quận Schuyler, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 399 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Browning, Quận Schuyler, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Browning, Quận Schuyler, Illinois](/w/index.php?title=Browning,_Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois&redirect=no))
|Xã Browning
|
Browning Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Schuyler, Illinois](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Map_highlighting_Browning_Township%2C_Schuyler_County%2C_Illinois.svg/250px-Map_highlighting_Browning_Township%2C_Schuyler_County%2C_Illinois.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Schuyler, Illinois](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Map_highlighting_Browning_Township%2C_Schuyler_County%2C_Illinois.svg/250px-Map_highlighting_Browning_Township%2C_Schuyler_County%2C_Illinois.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Schuyler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois), [Illinois](/wiki/Illinois) ![ Vị trí quận Schuyler trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Map_of_Illinois_highlighting_Schuyler_County.svg/250px-Map_of_Illinois_highlighting_Schuyler_County.svg.png)
![ Vị trí quận Schuyler trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Map_of_Illinois_highlighting_Schuyler_County.svg/250px-Map_of_Illinois_highlighting_Schuyler_County.svg.png)
Vị trí quận Schuyler trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Illinois](/wiki/Illinois) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Illinois&action=edit&redlink=1) [Quận Schuyler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Xã Browning** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Browning Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Schuyler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois), tiểu bang [Illinois](/wiki/Illinois), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 399 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Browning,_Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Browning,_Qu%E1%BA%ADn_Schuyler,_Illinois&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss, cp1054 miss


text:
Cồn (đảo)
Cồn (cồn san hô) là loại đảo nhỏ và thấp, cấu tạo chủ yếu từ cát và hình thành trên bề mặt của một rạn san hô. Cồn ngoài biển thường xuất hiện ở vùng nhiệt đới, chẳng hạn khu vực rạn san hô chắn bờ Belize trong biển Caribe và khu vực Rạn Chắn Lớn trong biển San Hô sát nước Úc.
Mục lục
Sự hình thành[sửa | sửa mã nguồn]
Cồn được hình thành khi các hải lưu vận chuyển các trầm tích tràn qua bề mặt của một rạn san hô đến một "giao điểm lắng đọng" mà tại đó các hải lưu đang đề cập chảy chậm lại hoặc hợp lưu với một dòng chảy khác, khiến các trầm tích lắng đọng xuống. Theo thời gian, lớp trầm tích trên bề mặt rạn san hô càng lúc càng dày thêm (Hopley 1981, Gourlay 1998). Người ta có thể tìm thấy những giao điểm này trên các bề mặt rạn san hô nằm cả ở hướng khuất gió và đón gió.
Loại trầm tích cấu thành nên loại đảo này hầu hết có nguồn gốc sinh học-ví dụ khung xương còn lại của động thực vật-từ các hệ sinh thái rạn san hô xung quanh (Hopley 1982). Nếu trầm tích chủ yếu là cát thì loại đảo này sẽ được gọi là cay; nếu trầm tích chủ yếu là sỏi thì loại đảo này được gọi là motu.
Vật chất trên cồn phần lớn được cấu thành từ canxi cacbonat, aragonit, canxit,...do vô số các loại thực vật (như tảo san hô, Halimeda tuna) và động vật (san hô, động vật thân mềm, trùng lỗ) tạo ra. Bọt biển và các sinh vật khác cũng đóng góp một lượng nhỏ silicat (Chave 1964, Folk & Robles 1964, Scoffin 1987, Yamano 2000). Qua thời gian, quá trình tạo đất và hình thành thảm thực vật có thể diễn ra trên bề mặt cồn với sự giúp sức của phân chim.
Sự ổn định[sửa | sửa mã nguồn]
Thời tiết có ảnh hưởng rất lớn với hình dạng của cồn. Thủy triều có thể vận chuyển cát đến bồi đắp cho cồn và từ đó làm cồn lớn hơn; ngược lại, bão nhiệt đới có thể phá hủy cồn.
"Cồn" và "cù lao" ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Ở một số vùng miền của Việt Nam, người ta dùng cả khái niệm cồn và cù lao để chỉ bãi giữa, tức là một dải đất hình thành ở giữa con sông lớn (sông cái) nhờ quá trình bồi đắp phù sa lâu năm (thường là ở Nam Bộ). Ví dụ: cồn Vành thuộc Tiền Hải và cồn Đen thuộc Thái Thuỵ, Thái Bình; Cồn Nổi thuộc Kim Sơn, Ninh Bình; cồn Hến ở Huế; cù lao Phố ở Biên Hòa; cồn Ấu ở Cần Thơ; cù lao Năng Gù ở An Giang; cù lao Dung ở Sóc Trăng; cù lao Bảo, cù lao Minh, cù lao An Hóa ở Bến Tre,...Ngoài ra, ở khu vực Trung Bộ, người ta còn dùng khái niệm cù lao để chỉ một hòn nhỏ ngoài biển, ví dụ cù lao Chàm ở Hội An, cù lao Ré ở Quảng Ngãi, cù lao Thu ở Bình Thuận.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Florida Keys (là một tập hợp chủ yếu gồm những rạn san hô cổ và lớp đá trứng cá. Khu vực này có một số "cồn" theo định nghĩa nêu trên)
- Đảo Heron, một cồn san hô
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Chave, K. (1964) "Skeletal Durability and Preservation". In: J. Imbrie and N. Newell (Eds.), Approaches to Palaeoecology. John Wiley and Sons Inc., Sydney
- Folk, R. and Robles, P. (1964) "Carbonate sands of Isla Perez, Alacran Reef Complex, Yucatan. Journal of Geology 72(3): 255-292.
- Gourlay, M.R. (1988) "Coral cays: products of wave action and geological processes in a biogenic environment". Proceedings of the 6th International Coral Reef Symposium, Townsville, Australia: 497-502.
- Hopley, D. (1981) "Sediment movement around a coral cay, Great Barrier Reef, Australia". Pacific Geology 15: 17-36.
- Hopley, D. (1982) The Geomorphology of the Great Barrier Reef - Quaternary Development of Coral Reefs. Wiley-Interscience Publication, John Wiley and Sons Ltd., New York.
- Scoffin, T.P. (1987) Introduction to Carbonate Sediments and Rocks. Blackwell, Glasgow.
- Yamano, H., Miyajima, T. and Koike, I. (2000) "Importance of foraminifera for the formation and maintenance of a coral sand cay: Green Island, the Great Barrier Reef, Australia". Coral Reefs 19: 51-58.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Mục từ cay tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)

markdown:
# Cồn (đảo)
**Cồn** (cồn san hô) là loại [đảo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o) nhỏ và thấp, cấu tạo chủ yếu từ [cát](/wiki/C%C3%A1t) và hình thành trên bề mặt của một [rạn san hô](/wiki/R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4). Cồn ngoài biển thường xuất hiện ở vùng [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi), chẳng hạn khu vực [rạn san hô chắn bờ Belize](/wiki/R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4_Belize_Barrier) trong [biển Caribe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caribe) và khu vực [Rạn Chắn Lớn](/wiki/R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4_Great_Barrier) trong [biển San Hô](/wiki/Bi%E1%BB%83n_San_H%C3%B4) sát nước [Úc](/wiki/%C3%9Ac).
## Mục lục
## Sự hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=1)]
Cồn được hình thành khi các
[hải lưu](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u) vận chuyển các trầm tích tràn qua bề mặt của một rạn san hô đến một "giao điểm lắng đọng" mà tại đó các hải lưu đang đề cập chảy chậm lại hoặc hợp lưu với một dòng chảy khác, khiến các trầm tích lắng đọng xuống. Theo thời gian, lớp trầm tích trên bề mặt rạn san hô càng lúc càng dày thêm (Hopley 1981, Gourlay 1998). Người ta có thể tìm thấy những giao điểm này trên các bề mặt rạn san hô nằm cả ở hướng khuất gió và đón gió.
Loại trầm tích cấu thành nên loại đảo này hầu hết có nguồn gốc sinh học-ví dụ khung xương còn lại của động thực vật-từ các hệ sinh thái rạn san hô xung quanh (Hopley 1982). Nếu trầm tích chủ yếu là
[cát](/wiki/C%C3%A1t) thì loại đảo này sẽ được gọi là *cay*; nếu trầm tích chủ yếu là [sỏi](/wiki/S%E1%BB%8Fi) thì loại đảo này được gọi là *motu*.
Vật chất trên cồn phần lớn được cấu thành từ
[canxi cacbonat](/wiki/Canxi_cacbonat), [aragonit](/wiki/Aragonit), [canxit](/wiki/Canxit),...do vô số các loại thực vật (như [tảo san hô](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3o_san_h%C3%B4&action=edit&redlink=1), Halimeda tuna) và động vật ( [san hô](/wiki/San_h%C3%B4), [động vật thân mềm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m), [trùng lỗ](/wiki/Tr%C3%B9ng_l%E1%BB%97)) tạo ra. [Bọt biển](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_l%E1%BB%97) và các sinh vật khác cũng đóng góp một lượng nhỏ [silicat](/wiki/Silicat) (Chave 1964, Folk & Robles 1964, Scoffin 1987, Yamano 2000). Qua thời gian, quá trình tạo đất và hình thành thảm thực vật có thể diễn ra trên bề mặt cồn với sự giúp sức của [phân chim](/wiki/Ph%C3%A2n_chim).
## Sự ổn định[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=2)]
Thời tiết có ảnh hưởng rất lớn với hình dạng của cồn. Thủy triều có thể vận chuyển cát đến bồi đắp cho cồn và từ đó làm cồn lớn hơn; ngược lại,
[bão](/wiki/B%C3%A3o) nhiệt đới có thể phá hủy cồn.
## "Cồn" và "cù lao" ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=3)]
Ở một số vùng miền của
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), người ta dùng cả khái niệm *cồn* và *cù lao* để chỉ [bãi giữa](/w/index.php?title=B%C3%A3i_gi%E1%BB%AFa&action=edit&redlink=1), tức là một dải đất hình thành ở giữa con sông lớn (sông cái) nhờ quá trình bồi đắp phù sa lâu năm (thường là ở [Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam)). Ví dụ: [cồn Vành](/wiki/C%E1%BB%93n_V%C3%A0nh) thuộc [Tiền Hải](/wiki/Ti%E1%BB%81n_H%E1%BA%A3i) và [cồn Đen](/wiki/C%E1%BB%93n_%C4%90en) thuộc [Thái Thuỵ](/wiki/Th%C3%A1i_Th%E1%BB%A5y), [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh); [Cồn Nổi](/wiki/C%E1%BB%93n_N%E1%BB%95i) thuộc [Kim Sơn](/wiki/Kim_S%C6%A1n), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh); [cồn Hến](/wiki/C%E1%BB%93n_H%E1%BA%BFn) ở [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF); [cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91) ở [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a); [cồn Ấu](/wiki/C%E1%BB%93n_%E1%BA%A4u) ở [Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1); [cù lao Năng Gù](/wiki/C%C3%B9_lao_B%C3%ACnh_Th%E1%BB%A7y) ở [An Giang](/wiki/An_Giang); [cù lao Dung](/wiki/C%C3%B9_Lao_Dung) ở [Sóc Trăng](/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng); cù lao Bảo, cù lao Minh, cù lao An Hóa ở [Bến Tre](/wiki/B%E1%BA%BFn_Tre),...Ngoài ra, ở khu vực [Trung Bộ](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), người ta còn dùng khái niệm *cù lao* để chỉ một hòn nhỏ ngoài biển, ví dụ [cù lao Chàm](/wiki/C%C3%B9_lao_Ch%C3%A0m) ở [Hội An](/wiki/H%E1%BB%99i_An), [cù lao Ré](/wiki/L%C3%BD_S%C6%A1n) ở [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i), [cù lao Thu](/wiki/Ph%C3%BA_Qu%C3%BD) ở [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=4)] [Florida Keys](/wiki/Florida_Keys)(là một tập hợp chủ yếu gồm những rạn san hô cổ và lớp [đá trứng cá](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_tr%E1%BB%A9ng_c%C3%A1&action=edit&redlink=1). Khu vực này có một số "cồn" theo định nghĩa nêu trên) [Đảo Heron](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Heron_(%C3%9Ac)&action=edit&redlink=1), một cồn san hô
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=5)]
- Chave, K. (1964) "Skeletal Durability and Preservation". In: J. Imbrie and N. Newell (Eds.), Approaches to Palaeoecology. John Wiley and Sons Inc., Sydney
- Folk, R. and Robles, P. (1964) "Carbonate sands of Isla Perez, Alacran Reef Complex, Yucatan. Journal of Geology 72(3): 255-292.
- Gourlay, M.R. (1988) "Coral cays: products of wave action and geological processes in a biogenic environment". Proceedings of the 6th International Coral Reef Symposium, Townsville, Australia: 497-502.
- Hopley, D. (1981) "Sediment movement around a coral cay, Great Barrier Reef, Australia". Pacific Geology 15: 17-36.
- Hopley, D. (1982) The Geomorphology of the Great Barrier Reef - Quaternary Development of Coral Reefs. Wiley-Interscience Publication, John Wiley and Sons Ltd., New York.
- Scoffin, T.P. (1987) Introduction to Carbonate Sediments and Rocks. Blackwell, Glasgow.
- Yamano, H., Miyajima, T. and Koike, I. (2000) "Importance of foraminifera for the formation and maintenance of a coral sand cay: Green Island, the Great Barrier Reef, Australia". Coral Reefs 19: 51-58.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%93n_(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit§ion=6)] [Mục từ](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/100777)tại *cay* [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)**

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss


text:
Chương trình máy tính
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Một chương trình máy tính, hay đơn giản hơn là chương trình, là một chuỗi các chỉ thị được viết ra để thực hiện một nhiệm vụ nhất định bằng máy tính.[1] Một tập hợp các chương trình máy tính và các dữ liệu liên quan thường được gọi là phần mềm.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Stair, Ralph M. và đồng nghiệp (2003). Principles of Information Systems, Sixth Edition. Thomson Learning, Inc. tr. 132. ISBN 0-619-06489-7.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Knuth, Donald E. (1997). The Art of Computer Programming, Volume 1, 3rd Edition. Boston: Addison-Wesley. ISBN 0-201-89683-4.
- Knuth, Donald E. (1997). The Art of Computer Programming, Volume 2, 3rd Edition. Boston: Addison-Wesley. ISBN 0-201-89684-2.
- Knuth, Donald E. (1997). The Art of Computer Programming, Volume 3, 3rd Edition. Boston: Addison-Wesley. ISBN 0-201-89685-0.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Định nghĩa "Chương trình" trên Webopedia
- Định nghĩa "Chương trình máy tính" trên dictionary.com

markdown:
# Chương trình máy tính
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Một
**chương trình máy tính**, hay đơn giản hơn là **chương trình**, là một chuỗi các chỉ thị được viết ra để thực hiện một nhiệm vụ nhất định bằng [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh). Một tập hợp các chương trình máy tính và các dữ liệu liên quan thường được gọi là [1] [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&action=edit§ion=1)] **Stair, Ralph M. và đồng nghiệp (2003).** [^](#cite_ref-pis-ch4-p132_1-0) *Principles of Information Systems, Sixth Edition*. Thomson Learning, Inc. tr. 132. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-619-06489-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-619-06489-7).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&action=edit§ion=2)]
- Knuth, Donald E. (1997).
*The Art of Computer Programming, Volume 1, 3rd Edition*. Boston: Addison-Wesley. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-201-89683-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-201-89683-4).
- Knuth, Donald E. (1997).
*The Art of Computer Programming, Volume 2, 3rd Edition*. Boston: Addison-Wesley. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-201-89684-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-201-89684-2).
- Knuth, Donald E. (1997).
*The Art of Computer Programming, Volume 3, 3rd Edition*. Boston: Addison-Wesley. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-201-89685-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-201-89685-0).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh&action=edit§ion=3)] [Định nghĩa "Chương trình"](http://www.webopedia.com/TERM/P/program.html)trên Webopedia [Định nghĩa "Chương trình máy tính"](http://dictionary.reference.com/browse/computer%20program)trên dictionary.com


text:
Międzychodzki
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Międzychodzki là một huyện thuộc tỉnh Wielkopolskie của Ba Lan. Huyện có diện tích 736 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 36704 người và mật độ 50 người/km².[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Area and Population in the Territorial Profile in 2011. 10 tháng 8 năm 2011. ISSN 1505-5507. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

markdown:
# Międzychodzki
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Huyện Międzychodzki
|
Powiat międzychodzki
|—
|
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Huy hiệu của Huyện Międzychodzki](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/POL_powiat_mi%C4%99dzychodzki_COA.svg/100px-POL_powiat_mi%C4%99dzychodzki_COA.svg.png)
![ Huy hiệu của Huyện Międzychodzki](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/POL_powiat_mi%C4%99dzychodzki_COA.svg/100px-POL_powiat_mi%C4%99dzychodzki_COA.svg.png)
**Huy hiệu** [Vị trí trong tỉnh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=POL_powiat_mi%C4%99dzychodzki_map.svg)
Vị trí trong tỉnh
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Flag_of_Poland.svg/23px-Flag_of_Poland.svg.png)
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ba_Lan) [Wielkopolskie](/wiki/Wielkopolskie) [Międzychód](/wiki/Mi%C4%99dzych%C3%B3d) 2(284 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(100/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) **Międzychodzki** là một huyện thuộc tỉnh [Wielkopolskie](/wiki/Wielkopolskie) của [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan). Huyện có diện tích 736 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 36704 người và mật độ 50 người/km². [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mi%C4%99dzychodzki&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mi%C4%99dzychodzki&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [. 10 tháng 8 năm 2011.](http://www.stat.gov.pl/gus/5840_908_ENG_HTML.htm) *Area and Population in the Territorial Profile in 2011* [ISSN](/wiki/ISSN) [1505-5507](//www.worldcat.org/issn/1505-5507). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1068 hit/1, cp1054 miss


text:
Obersimmental (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện Obersimmental là một trong 26 huyện hành chính ở bang Bern, Thụy Sĩ. Thủ phủ là Blankenburg ở đô thị Zweisimmen. Huyện này có diện tích 334 km² và gồm có 4 đô thị:
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang mạng chính thức của Zweisimmen (tiếng Đức)

markdown:
# Obersimmental (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Huyện Obersimmental** là một trong 26 [huyện hành chính](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) ở [bang Bern](/wiki/Bern_(bang)), [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9). Thủ phủ là [Blankenburg](/w/index.php?title=Blankenburg&action=edit&redlink=1) ở đô thị [Zweisimmen](/w/index.php?title=Zweisimmen&action=edit&redlink=1). Huyện này có diện tích 334 km² và gồm có 4 [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9&action=edit&redlink=1):
|
|Đô thị |
|Dân số (tháng 1 năm 2005) |
|Diện tích (km²)
|
|[Lenk](/w/index.php?title=Lenk_im_Simmental&action=edit&redlink=1) [St. Stephan](/w/index.php?title=St._Stephan_BE&action=edit&redlink=1) [Zweisimmen](/w/index.php?title=Zweisimmen&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Obersimmental_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Obersimmental_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Obersimmental_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Obersimmental_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=2)] [Trang mạng chính thức của Zweisimmen](http://www.zweisimmen.ch/) **(tiếng Đức)**
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1054 miss