text:
Hardwell nổi đóa khi bị Soundcloud gỡ bỏ các track nhạc
DJ số 1 thế giới Hardwell đã rất tức giận và gửi lời phàn nàn của mình đến Soundcloud trên trang Twitter cá nhân.
Gần đây Soundcloud liên tục tự động gỡ bỏ những track nhạc chính chủ của hàng loạt các nhà sản xuất lớn như Kaskade, Knife Party... và nạn nhân tiếp theo không ai khác chính là DJ số 1 thế giới Hardwell. Anh đã rất tức giận và gửi lời phàn nàn của mình đến Soundcloud trên trang Twitter cá nhân.
Hardwell viết: "@Soundcloud, làm ơn hãy làm việc một cách tử tế đi. Tôi liên tục gặp phải vấn đề liên quan đến bản quyền trong khi đó là nhạc được phát hành nhạc qua hãng thu âm của chính tôi".
Soundcloud ngay lập tức nhân nhượng trả lời và hứa sẽ cố gắng khắc phụ sự cố cho DJ số 1 thế giới: "@HARDWELL Xin hãy gửi chi tiết về vấn đề anh gặp phải đến chúng tôi. Chúng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể để giải quyết sai sót này".
Ngày hôm nay Hardwell cũng vừa tung sản phẩm âm nhạc mới mang tên "Mad World" kết hợp cùng Jake Reese. Track được chính thức ra mắt người hâm mộ trong radio show "Hardwell On Air" số 237. "Mad World" mang phong cách Progressive House đậm dấu ấn của Hardwell nhiều năm trước đây.
"Mad World" là track mới nhất đến từ Hardwell và Jake Resse mang âm hưởng Progressive House cực chất
Soundcloud là một trong những dịch vụ nghe nhạc trực tuyến miễn phí phổ biến nhất trên thế giới. Đây không chỉ là một sân chơi để các gương mặt nghệ sĩ, nhà sản xuất trẻ có cơ hội quảng bá tài năng của mình mà còn là trang web uy tín nơi những nhà sản xuất và nghệ sĩ gạo cội đăng tải các sản phẩm âm nhạc của họ cho các fan thưởng thức.
Soundcloud từng là sân chơi giao lưu âm nhạc cực chất giữa nghệ sĩ với người nghe
Gần đây do việc chuyển nhượng kinh doanh, những chính sách mới và tính năng phát hiện vi phạm bản quyền một cách chồng chéo, hình ảnh của Soundcloud dần xấu đi trong lòng người nghe nhạc và các nghệ sĩ. Rất nhiều tên tuổi nghệ sĩ, nhà sản xuất lớn bị gỡ bỏ các sản phẩm âm nhạc của chính họ khỏi khỏi tài khoản Soundcloud vì lý do bản quyền. Dù đã nhận được góp ý từ rất nhiều người sử dụng nhưng hệ thống nhận biết vi phạm bản quyền của Soundcloud vẫn chưa được sửa chữa một cách toàn diện.
Theo Hiển phạm/ kenh14.vn
Ý kiến bạn đọc

markdown:
# Hardwell nổi đóa khi bị Soundcloud gỡ bỏ các track nhạc
DJ số 1 thế giới Hardwell đã rất tức giận và gửi lời phàn nàn của mình đến Soundcloud trên trang Twitter cá nhân.
Gần đây Soundcloud liên tục tự động gỡ bỏ những track nhạc chính chủ của hàng loạt các nhà sản xuất lớn như Kaskade, Knife Party... và nạn nhân tiếp theo không ai khác chính là DJ số 1 thế giới Hardwell. Anh đã rất tức giận và gửi lời phàn nàn của mình đến Soundcloud trên trang Twitter cá nhân.
Hardwell viết: "
*@Soundcloud, làm ơn hãy làm việc một cách tử tế đi. Tôi liên tục gặp phải vấn đề liên quan đến bản quyền trong khi đó là nhạc được phát hành nhạc qua hãng thu âm của chính tôi*".
Soundcloud ngay lập tức nhân nhượng trả lời và hứa sẽ cố gắng khắc phụ sự cố cho DJ số 1 thế giới:
*"@HARDWELL Xin hãy gửi chi tiết về vấn đề anh gặp phải đến chúng tôi. Chúng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể để giải quyết sai sót này*".
Ngày hôm nay Hardwell cũng vừa tung sản phẩm âm nhạc mới mang tên "Mad World" kết hợp cùng Jake Reese. Track được chính thức ra mắt người hâm mộ trong radio show "Hardwell On Air" số 237. "Mad World" mang phong cách Progressive House đậm dấu ấn của Hardwell nhiều năm trước đây.
*"Mad World" là track mới nhất đến từ Hardwell và Jake Resse mang âm hưởng Progressive House cực chất*
Soundcloud là một trong những dịch vụ nghe nhạc trực tuyến miễn phí phổ biến nhất trên thế giới. Đây không chỉ là một sân chơi để các gương mặt nghệ sĩ, nhà sản xuất trẻ có cơ hội quảng bá tài năng của mình mà còn là trang web uy tín nơi những nhà sản xuất và nghệ sĩ gạo cội đăng tải các sản phẩm âm nhạc của họ cho các fan thưởng thức.
![ ](http://cdn.pose.com.vn/legacy/images/baiviet/201510/q1.png)
*Soundcloud từng là sân chơi giao lưu âm nhạc cực chất giữa nghệ sĩ với người nghe*
Gần đây do việc chuyển nhượng kinh doanh, những chính sách mới và tính năng phát hiện vi phạm bản quyền một cách chồng chéo, hình ảnh của Soundcloud dần xấu đi trong lòng người nghe nhạc và các nghệ sĩ. Rất nhiều tên tuổi nghệ sĩ, nhà sản xuất lớn bị gỡ bỏ các sản phẩm âm nhạc của chính họ khỏi khỏi tài khoản Soundcloud vì lý do bản quyền. Dù đã nhận được góp ý từ rất nhiều người sử dụng nhưng hệ thống nhận biết vi phạm bản quyền của Soundcloud vẫn chưa được sửa chữa một cách toàn diện.
*Theo Hiển phạm/ kenh14.vn*
Ý kiến bạn đọc

Content-Type: text/html


text:
Bán Chung Cư tầng 9 khu Cầu Bươu
- Hà Nội
- Giá: Thương lượng
- Ngày đăng: 25/01/2013 11:49
- Người bán : Bà Hạnh: 0436.888.689; DĐ: 0985.249.842
- Địa chỉ liên lạc :
- Điện thoại liên hệ : 0985.249.84
Bán CC tầng 9 - Cầu Bươu. Gần khu Xa La, Đại Thanh. Gần BV 103, trường học, chợ… Khu cán bộ công chức, dân trí cao, an ninh cực tốt.
dt 107,9m2; 04 phòng (02 ngủ, 01 khách, 01 bếp, 02 WC, 02 ban công). Cửa chính Đông Nam, ban công Tây Nam, Đông. Phòng khách rộng, có Nóng lạnh, Điều hòa, TH cáp và MyTV, ĐTCĐ, Internet…
Giấy tờ đầy đủ, sổ đỏ chính chủ, giao nhà và ở ngay. Bán: 14 triệu/m2
Liên hệ: Bà Hạnh: 0436.888.689; DĐ: 0985.249.842 (Miễn tr.gian)

markdown:
### Bán Chung Cư tầng 9 khu Cầu Bươu
- Hà Nội
- Giá:
**Thương lượng**
- Ngày đăng: 25/01/2013 11:49
- Người bán :
**Bà Hạnh: 0436.888.689; DĐ: 0985.249.842**
- Địa chỉ liên lạc :
- Điện thoại liên hệ :
**0985.249.84**
Bán CC tầng 9 - Cầu Bươu. Gần khu Xa La, Đại Thanh. Gần BV 103, trường học, chợ… Khu cán bộ công chức, dân trí cao, an ninh cực tốt.
dt 107,9m2; 04 phòng (02 ngủ, 01 khách, 01 bếp, 02 WC, 02 ban công). Cửa chính Đông Nam, ban công Tây Nam, Đông. Phòng khách rộng, có Nóng lạnh, Điều hòa, TH cáp và MyTV, ĐTCĐ, Internet…
Giấy tờ đầy đủ, sổ đỏ chính chủ, giao nhà và ở ngay. Bán: 14 triệu/m2
Liên hệ: Bà Hạnh: 0436.888.689; DĐ: 0985.249.842 (Miễn tr.gian)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

server: nginx

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-cache, private

Set-Cookie: rv_vne=gPDOlp9mMHjOLoZUBNrduqFk4S69GyfNzcEjJfpb; expires=Mon, 20-Nov-2017 03:46:53 GMT; Max-Age=7200; path=/; domain=.vnexpress.net; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Teeoff's Golf Shop
Thảm tập golf
Thảm Tập Putting Golf Trong Nhà - PGM Golf Set Home Putter Trainer - TL001
1.235.000₫
1.535.000₫
-20%
1.235.000₫
1.535.000₫

markdown:
# Teeoff's Golf Shop
# Thảm tập golf
[Thảm Tập Putting Golf Trong Nhà - PGM Golf Set Home Putter Trainer - TL001](/tham-tap-putting-golf-trong-nha-pgm-golf-set-home-putter-trainer-tl001)
1.235.000₫
~~
1.535.000₫
~~
-20
**%**

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: private

Set-Cookie: _orig_referrer=; expires=Tue, 05-Dec-2017 02:18:09 GMT; path=/; HttpOnly

X-Page: collection-detail

X-Cache: miss

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"


text:
Phát minh ra loại vải tự làm sạch có thể dùng may đồ cho phi hành gia
Ngoài lĩnh vực vũ trụ, loại vải mới này cũng tiềm năng trong việc ứng dụng cho các cơ sở y tế.
Chúng ta biết rằng các sứ mệnh không có thể gặp phải một vấn đề bất ngờ – các vi khuẩn tích tụ bên trong một con tàu vũ trụ bịt kín trong nhiều tháng.
Tuy nhiên, một giải pháp mới đã được các nhà khoa học đưa ra – một loại vải dệt mới gọi là Surfaceskins có khả năng khử trùng chính nó, giết chết hơn 90% vi khuẩn trên bề mặt.
Chất liệu này ra đời từ nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Leeds. Họ đã theo đuổi công trình này trong thời gian 7 năm qua. Cơ chế hoạt động của loại vải này là cho một lượng nhỏ gel rượu khi khử trùng bề mặt vải.
Các nhà nghiên cứu cho biết, nó được chế tạo từ ba loại vải dệt, tạo ra các van nhỏ để chưa gel rượu. Nó cần được thay thế trong vòng 7 ngày và hữu ích đối với các khu vực quần áo mà chúng ta hay chạm vào.
Nhóm nghiên cứu, những người đã thành lập một công ty để thương mại hóa công nghệ này tưởng tượng rằng vật liệu mới sẽ đặc biệt hữu ích đối với các bệnh viện.
Cửa ra vào trong bệnh viện bị nhiều người chạm vào trong một ngày và chỉ cần một người có bàn tay bẩn là đã có thể truyền bệnh cho nhiều người. Nhưng bằng cách che một phần cửa bằng vật liệu mới, nó có thể được giữ vô trùng. Đội cũng đã phát minh ra một tay nắm cửa sử dụng cùng một công nghệ.
Trong các thử nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng Surfaceskins có hiệu quả hơn một tấm cửa tiêu chuẩn, trong thời gian bảy ngày với việc giảm bớt ba loại vi khuẩn gây nhiễm trùng thông thường.
Mark Wilcox, giáo sư về vi sinh học y tế tại trường đại học, người dẫn đầu cuộc thí nghiệm cho biết: “Kết quả của chúng tôi cho thấy rằng tấm lót cửa Surfaceskins có thể giúp giảm bớt sự ô nhiễm của cửa ra vào do vi khuẩn.
Surfaceskins đưa ra một cách mới để giảm nguy cơ lây lan của vi khuẩn và vi rút trong môi trường bệnh viện và các môi trường khác, nơi tiếp xúc thường xuyên với cửa có thể làm giảm tác dụng của việc vệ sinh bàn tay”.
Tham khảo: Techradar

markdown:
# Phát minh ra loại vải tự làm sạch có thể dùng may đồ cho phi hành gia
## Ngoài lĩnh vực vũ trụ, loại vải mới này cũng tiềm năng trong việc ứng dụng cho các cơ sở y tế.
![ Phát minh ra loại vải tự làm sạch có thể dùng may đồ cho phi hành gia](https://tintucso.org/wp-content/uploads/2017/10/vai-1507198109536.jpg)
Chúng ta biết rằng các sứ mệnh không có thể gặp phải một vấn đề bất ngờ – các vi khuẩn tích tụ bên trong một con tàu vũ trụ bịt kín trong nhiều tháng.
Tuy nhiên, một giải pháp mới đã được các nhà khoa học đưa ra – một loại vải dệt mới gọi là Surfaceskins có khả năng khử trùng chính nó, giết chết hơn 90% vi khuẩn trên bề mặt.
Chất liệu này ra đời từ nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Leeds. Họ đã theo đuổi công trình này trong thời gian 7 năm qua. Cơ chế hoạt động của loại vải này là cho một lượng nhỏ gel rượu khi khử trùng bề mặt vải.
Các nhà nghiên cứu cho biết, nó được chế tạo từ ba loại vải dệt, tạo ra các van nhỏ để chưa gel rượu. Nó cần được thay thế trong vòng 7 ngày và hữu ích đối với các khu vực quần áo mà chúng ta hay chạm vào.
Nhóm nghiên cứu, những người đã thành lập một công ty để thương mại hóa công nghệ này tưởng tượng rằng vật liệu mới sẽ đặc biệt hữu ích đối với các bệnh viện.
Cửa ra vào trong bệnh viện bị nhiều người chạm vào trong một ngày và chỉ cần một người có bàn tay bẩn là đã có thể truyền bệnh cho nhiều người. Nhưng bằng cách che một phần cửa bằng vật liệu mới, nó có thể được giữ vô trùng. Đội cũng đã phát minh ra một tay nắm cửa sử dụng cùng một công nghệ.
Trong các thử nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng Surfaceskins có hiệu quả hơn một tấm cửa tiêu chuẩn, trong thời gian bảy ngày với việc giảm bớt ba loại vi khuẩn gây nhiễm trùng thông thường.
Mark Wilcox, giáo sư về vi sinh học y tế tại trường đại học, người dẫn đầu cuộc thí nghiệm cho biết:
*“Kết quả của chúng tôi cho thấy rằng tấm lót cửa Surfaceskins có thể giúp giảm bớt sự ô nhiễm của cửa ra vào do vi khuẩn.* *Surfaceskins đưa ra một cách mới để giảm nguy cơ lây lan của vi khuẩn và vi rút trong môi trường bệnh viện và các môi trường khác, nơi tiếp xúc thường xuyên với cửa có thể làm giảm tác dụng của việc vệ sinh bàn tay”.* *Tham khảo: Techradar*

Server: cloudflare-nginx

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains

X-CF-Powered-By: WP Rocket

Set-Cookie: __cfduid=d6fa19cb7baad771576498e0395cf06621511144266; expires=Tue, 20-Nov-18 02:17:46 GMT; path=/; domain=.tintucso.org; HttpOnly; Secure


text:
Blog share kinh nghiệm chung
Lại một lần nữa “ông quần đỏ” Alain Robert chinh phục đỉnh cao 185 mét bằng tay không, từ chối sự trợ giúp của mọi thiết bị bảo hộ an toàn.
Người đàn ông 44 tuổi chỉ sử dụng duy nhất những khe rãnh hẹp trên gờ tường bê tông làm nơi bám trụ. Ít ai biết, vận động viên leo núi cự phách người Pháp này có tiền sử bệnh vertigo (chứng hoa mắt khi nhìn từ trên cao xuống).
Tính cho đến thời điểm này, Alain Robert đã chinh phục được hơn 70 tòa nhà chọc trời trên khắp thế giới. Tòa nhà Investment Authority ở Abu Dhabi (thuộc Nhà nước các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất) cao 185 m là thành tích mới nhất của anh trong năm 2007.
Thùy Vân
Theo Metro
Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:
Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ ( Đăng xuất / Thay đổi )
Connecting to %s
Notify me of new comments via email.
·
Blog tại WordPress.com.
Trả lời

markdown:
## “Người nhện” tái xuất giang hồ
|
|
Người đàn ông 44 tuổi chỉ sử dụng duy nhất những khe rãnh hẹp trên gờ tường bê tông làm nơi bám trụ. Ít ai biết, vận động viên leo núi cự phách người Pháp này có tiền sử bệnh vertigo (chứng hoa mắt khi nhìn từ trên cao xuống).
Tính cho đến thời điểm này, Alain Robert đã chinh phục được hơn 70 tòa nhà chọc trời trên khắp thế giới. Tòa nhà Investment Authority ở Abu Dhabi (thuộc Nhà nước các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất) cao 185 m là thành tích mới nhất của anh trong năm 2007.
Theo
Advertisements
## Trả lời Hủy trả lời

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <https://wp.me/P2Uf0-3m>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
NƯỚC MẮT TRƯỚC CƠN MƯA, nguyên tác Anh Ngữ “Tears Before The Rain” là một tập sử liệu về sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam, do Larry Engelmann, Giáo Sư Đại Học San Jose State thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn nhiều thành phần: người Mỹ, người Việt, kẻ thắng người bại …Những cuộc phỏng vấn này khởi sự từ 1985, sách xuất bản năm 1990. Bản dịch Việt Ngữ do nhà văn Nguyễn Bá Trạc thực hiện năm 1993, xuất bản năm 1995 tại California.
ĐẠI SỨ GRAHAM MARTIN
“Bước luẩn quẩn với cái rọ trên đầu.”
Cho đến 1975 Việt Nam không đáng để Hoa Kỳ tốn thêm sinh mạng nữa. Lẽ ra, Hoa Kỳ đừng nên gửi quân tham chiến. Tôi đã chống giải pháp này. Khi làm Đại sứ ở Thái Lan, tôi cũng chống lại việc gửi cố vấn sang Thái, và tôi đã phải đương đầu bốn năm trời ròng rã với Robert Mc Namara (*) để giữ chiến tranh khỏi lan tràn vào đất Thái.
Miền Tây Bắc Thái Lan lúc ấy cũng giống như giai đoạn đầu ở Đông Dương đã có những cuộc nổi dậy nhưng tôi nhất định chủ trương: Chúng ta chỉ cần yểm trợ cho chính phủ, không gửi quân chiến đấu, cố vấn cũng không-vì lẽ bên hàng ngũ đối phương không có một bộ mặt da trắng nào, chắc chắn chúng ta không nên gửi nhân viên quân sự xuống đến cấp dưới tiểu đoàn.
Một ký giả ở nơi nào đó tại vùng Trung Tây nước Mỹ tên Paul Harvey từng mỉa mai: “Có một Đại sứ ở Thái Lan trình độ chỉ đáng đưa đi làm đại sứ ở hòn đảo Johnson, nghĩa là một hòn đảo 1000 bộ chiều dài, 50 bộ chiều ngang, không thể lớn hơn cỡ ấy” chỉ vì tôi đã không cho phép người Mỹ mang súng, ngay ở trong căn cứ cũng vậy.
Đúng. Tôi giữ quan điểm và chấp nhận rủi ro vì lẽ chỉ cần một vụ phục kích xảy ra là công luận sẽ đưa tôi ra mà cắt họng. Nhưng tôi đã bẻ gẫy các vụ nổi dậy. Cũng không để xảy ra một vụ tàn sát Mỹ Lai nào. Tôi đã thành công.
Nhưng ở Việt Nam, Mc Namara và nhóm quân nhân đã áp dụng đường lối của họ. Và một khi quân đội chúng ta đã được gửi sang bên ấy, chúng ta không muốn thấy quân đội thất bại và rồi cho đến 1975, còn một vấn đề quan hệ nữa vẫn phải đặt ra, đấy là lời hứa của chúng ta. Liệu chúng ta có giữ lời hứa và giữ lời cam kết của chúng ta hay không?
Vụ tấn công Ban Mê Thuột và quyết định rút quân ở Cao Nguyên của Thiệu làm tôi hoàn toàn kinh ngạc. Vào giai đoạn này Tổng thống Thiệu yên trí rằng một vài người Mỹ thường hở cho báo chí biết tin, rồi tin tức lọt sang các nhóm chủ hoà, cuối cùng lọt sang đối phương. Không rõ ai đã thuyết phục ông như thế, nhưng suốt thời gian này ông không cho chúng tôi biết gì nữa. Chúng tôi chỉ còn dựa vào tin tình báo để theo dõi hành động Bắc quân, nhưng các tin tức này không phải lúc nào cũng chính xác.
Thời gian này tôi về Hoa Thịnh Đốn để cố xin viện trợ cho Nam Việt Nam. Trong chuyến về Mỹ tháng Ba cùng với phái đoàn quốc hội, tôi đã yêu cầu những người có thẩm quyền quyết định chính sách riêng: Cần phải chuẩn bị vấn đề tỵ nạn, xin hãy sắp xếp mọi thứ liên hệ cho người tỵ nạn ngay. Nhưng rồi, chẳng ai lo liệu gì.
Trong buổi họp cuối tại Bộ Ngoại giao ở Hoa Thịnh Đốn vào tháng 3/1975, Kissinger bảo: “Ông phải trở lại đấy vì dân Mỹ cần có một người để trút hết các trách cứ lên đầu.”
Thực vậy, người Mỹ chúng ta vẫn có cái thói ấy và luôn luôn như thế, cho nên tôi bảo:
“Ông hãy nhớ hộ một điều: Đối với mọi chuyện ở Việt Nam, tôi là người duy nhất liên hệ đến toàn thể nội vụ, mà tuyệt đối chẳng có áp lực để làm bất cứ một quyết định nào hầu tránh khỏi các phê bình chỉ trích. Tuyệt đối chẳng có cách gì tôi thoát việc nhận lãnh trách nhiệm sụp đổ Sàigòn. Cái gì cũng đổ cho tôi, từ đầu đến đuôi. Vậy tôi sẽ không thích dính dáng bất cứ chuyện gì khác ngoài một chuyện duy nhất hợp lý vào lúc này, đó là: Mang người Mỹ sống sót ra đi an toàn, mang những người bạn Việt Nam liên hệ với chúng ta đi khỏi càng nhiều càng tốt. Tôi sẽ làm như vậy, và tôi sẽ không để cho ai thúc bách gì, ngoại trừ trường hợp ông giải nhiệm tôi.” Rồi tôi quay lại Việt Nam.
Đối với người Việt, tôi không có mối liên hệ riêng tư, bất kể người Bắc hay ngưòi Nam. Tôi chẳng đặc biệt thích một người Việt nào. Tôi yêu mến người Thái, tôi nghĩ họ là một giống dân kỳ diệu nhất thế giới. Tôi thích một số đông người Tàu, nhưng tôi đặc biệt không thích người Khờ Me, tôi không thích người Lào, tôi không thích người Mã Lai. Tôi thích người Nam Dương.
Tôi có một đứa cháu trai chết ở Việt Nam từ đầu cuộc chiến. Nhưng việc này tôi chỉ oán trách Thủy quân Lục chiến Mỹ đã không chịu gắn lá chắn thép dưới gầm trực thăng trước khi tung nó ra một chiến trường mà bên dưới đầy súng đại liên 50.
Nói như thế là để hiểu rằng: Sự cam kết của tôi đối vói người Việt không quan hệ gì đến cái chết của cháu tôi, cũng chẳng dính dáng gì đến cảm tình riêng tư nào của tôi đối với người Việt Nam. Đối với tôi, vấn đề thuần túy phải đặt ra là: Chúng ta đã tuyên bố một lời hứa. Khi đã hứa mà lại bội hứa thì chúng ta sẽ có ngày phải trả một cái giá đắt khôn lường ở khắp mọi nơi trên cái thế giới máu me tàn khốc này.
Khi trở lại Việt Nam, một người đã đến gặp tôi là Ed Daly bên hàng không World Airways. Anh ta đeo súng lủng lẳng bước vào phòng, tôi yêu cầu bỏ súng ra, để bên ngoài. Thấy anh ta ngần ngừ, tôi kêu Thủy quân Lục chiến đưa ra ngoài tước súng. Hắn trở vào lại, ngồi xuống nói với tôi: “Ông có biết không, mấy người Việt Nam họ bảo nếu tôi cất cánh ra Đà Nẵng, họ sẽ bắn hạ tôi. Ông sẽ làm gì?” Tôi đáp “Vỗ tay hoan hô chứ sao! Ông cho ông là cái thá gì? Ông chúi trong cái lỗ đục dưới đất, đến cái đít của ông, ông cũng cóc dòm ra. Ông không biết một cái đếch gì ở đây cả.” Sau đó, tôi với anh ta không bao giờ nói chuyện gì thêm, anh ta cũng không bao giờ trở lại toà Đại sứ nữa.
Tôi gửi Harry Summers ra Hà Nội trong tháng Tư (1). Chúng tôi vẫn có chuyến bay ra Hà Nội là để chuyên chở người thuộc ủy ban liên hợp quân sự ở căn cứ Davis. Đề đốc Geyler phản đối, nhưng tôi nhất định gửi người đi. Tại sao? Tại vì bấy giờ ở đấy có một việc không một ai biết ngoại trừ tôi và Wolf Lehmann, phụ tá của tôi. Việc ấy là chuyện đi lại của Brezhnev và Kissinger với Hà Nội. Và theo Leonid Brezhnev, Hà Nội đã đồng ý ấn định thời hạn cho chúng tôi rút. Hạn chót là ngày 3 tháng 5. Đó là một thỏa thuận.
Tôi có nói với Kissinger: tôi cần hai tuần lễ. Kissinger cho biết ông đã thông báo cho Hà Nội và Hà Nội đã chấp nhận. Bắt buộc phải chấp nhận luật chơi thôi, lỡ cái xảy nảy ra cái ung thì tôi cũng đành phải chịu (2). Người ta bảo máy bay có thể bị hạ, nhưng tôi nhất định cho đi. Vì thế chúng tôi bốc người từ căn cứ Davis, và Summers đã đưa họ ra Hà Nội, ngồi xuống mà thảo luận với người Việt Nam. Chúng tôi muốn nói chuyện (thẳng) với người Việt Nam là chúng tôi chấp nhận thi hành phần chúng tôi trong cuộc mà cả của Kissinger-Brezhnev. Họ sẽ để chúng tôi yên. Tôi tính là chỉ cần đến ngày 1 tháng 5, không cần đến 3
tháng 5. Tôi không muốn quá ngày ấy.
Đâu chừng một tuần trước ngày sụp đổ, tôi gửi một điện văn, lúc ấy Hoa Thịnh Đốn bất đầu tỏ ra bực bội. Tôi nói “Điều duy nhất ở đây chúng tôi có là sự điềm tĩnh của tôi, là khả năng phán đoán tình hình của tôi. Thực sự chúng tôi không còn gì khác. Bây giờ chẳng có gì để mất, vì tôi đang bước đi luẩn quẩn với cái rọ úp trên đầu rồi.”
Ngày 21 tháng 4, Tổng thống Thiệu từ chức. Tôi không thuyết phục ông rời xứ. Chính người kế vị của ông (3) đã gọi tôi, bảo Thiệu vẫn ở trong dinh Tổng thống làm ông khó cựa quậy, đó là cách lịch sự để bảo tôi rằng Thiệu vẫn tiếp tục gặp gỡ các tướng lãnh. Ông hỏi tôi có thể giúp đưa Thiệu đi không? Tôi trả lời tôi sẽ giúp nếu ông Thiệu yêu cầu. Sau đó chừng 15 phút, Thiệu điện thoại nhờ tôi đưa ông ra khỏi xứ. Bây giờ tôi lại phải đương đầu một vấn đề khác. Nên sử dụng quân đội Mỹ để lo việc này hay không? Như thế là gây rắc rối cho Bộ Tham Mưu Liên Quân (Mỹ), gây rắc rối với người Bắc Việt và máy bay có thể bị hạ. Tôi đã yêu cầu quân đội đưa đến Sàigòn một máy bay bốn động cơ bấy giờ cất ở Nakhon Phanom (Thái), và tôi giao việc này cho Polgar (4) thay vì cho quân đội lo. Bên quân đội biết máy bay đến, nhưng họ không rõ sử dụng vào việc gì. Tôi hy vọng bên quân đội sẽ không biết việc chở Thiệu ra khỏi xứ cho đến khi đưa ông ta vào được tàu bay. Đây là tôi muốn nói Quân đội Mỹ, đặt quân đội Việt Nam sang một bên. Vì thế tôi bảo Polgar cho Frank Snepp (5) lái xe vào căn cứ quân sự, lên phía trên chỗ máy bay đậu một chút, rồi tôi đưa họ vào máy bay. Trước đấy, Charlie Timmes (6) và tôi đã đi gặp Nguyễn Cao Kỳ. Timmes có hẹn với Kỳ, nên tôi bảo Timmes: “Rồi, để tôi đi cùng với ông.” Hai chúng tôi lái chiếc xe Volkswagen nhỏ của Timmes, chuyến đi hơi rợn tóc vì thành phố đã bắt đầu hỗn loạn. Tất cả chủ đích chuyến đi là để bảo cho họ biết rằng một cú đảo chánh máu me sẽ không phục vụ bất cứ một cái gì cho cõi trần gian xanh tốt này ngoại trừ một việc: Phục vụ cho cái tôi của Kỳ. Có thể ông ta đã suy đoán được để hiểu rằng thời điểm của ông ta không đúng lúc, và mục đích của tôi là chỉ muốn ông ta bỏ cái ý định ấy đi. Tôi để cho các người khác làm việc với ông ta. Tôi dặn họ: đừng để ý gì nhiều đến ông ta cả.
Nếu có một nhân vật biết được ngọn ngành mọi việc mọi trò của những người ở đấy thì chính là tôi. Nhưng vào giờ phút cuối, có những người khác nữa làm gì, thì chịu, tôi không biết đích xác cho nổi. Một ông đã gây rối cho tôi như thế lại chính là một bạn tốt, mà đến nay tôi vẫn thích, đó là Erich Von Marbod. Erich Von Marbod đến từ bộ Quốc phòng. Ông ta cho không quân Việt Nam bay đi vài chiếc F-5 của họ sang Thái. Chuyện này trái lệnh tôi. Một mặt, chả quan hệ gì. Nhưng mặt khác, lại vô cùng hệ trọng. Bởi vì tôi đã yêu cầu Kissinger một thời hạn, tôi nói là hai tuần. Chúng tôi cố mang đi tất cả các nhà thầu công tác quốc phòng mà chúng tôi không thể rõ hết là những người ấy ở những nơi nào. Không thể bỏ họ lại mà đi. Đó là lúc cần đòi hỏi sự chậm rãi, sự thận trọng, cho nên việc Erich Von Marbod thuyết phục tướng Trần Văn Minh cho mấy cái phi cơ bay sang Thái là một lỗi lầm rất lớn. Nó làm người Thái e ngại. Rồi những người đưa phi cơ sang bên ấy lại bị giấu diếm, họ không được bảo trước rằng sau đó họ sẽ không được phép trở về với gia đình. Để làm họ dịu xuống, người ta phải phục thuốc họ. Và chính những người này đã gây rối khi đến Guam. Lỗi của tôi. Đáng lẽ tôi phải tống cổ Von Marbod từ hai ngày trước. Đáng lẽ tôi cũng phải tống cổ cả Polgar đi: Hắn không biết trời đất gì. Hắn không xứng đáng điều khiển cơ quan tình báo ở đấy. Hắn muốn chơi trội cùng với gã Malcolm Browne bên tờ Times và các ông bạn Hung Gia Lợi của hắn bên ủy hội Quốc tế kiểm soát đình chiến, rồi cả William Colby (7) lẫn Kissinger đều nói lại với tôi việc ấy (8) Và tôi đã nói với Polgar rằng nếu anh cứ tiếp tục làm những chuyện như thế, tôi sẽ cắt hai hòn dái nhét vào mỗi lỗ tai của anh một hòn. Jim Kean đã nghe tôi nói với hắn như thế trong cầu thang máy.
Tôi không có gì để ân hận nhiều ngoài việc ân hận đã không tống cổ cả Polgar lẫn Von Marbod từ sớm. Họ đi hay ở cũng chẳng có gì khác biệt. Chỉ có một khác biệt trầm trọng mà sau đó tôi khám phá ra khi đọc tấm điện văn của các tướng Bắc Việt: Họ nghĩ việc đưa mấy chiếc phi cơ sang Thái là chúng ta nuốt lời hứa với họ. Chúng ta đã nói chúng ta sẽ không mang các chiến cụ đi. Chúng ta chỉ muốn họ để chúng ta yên ổn ra đi trong trật tự. Vì họ nghĩ chúng ta nuốt lời, hôm sau họ pháo kích phi trường, giết mất vài Thủy quân Lục chiến của chúng ta. Vì vậy, đến lúc tôi phải hạ lệnh trực thăng vận. Đây là lúc mọi sự bắt đầu bung ra.
Tôi vào Tân Sơn Nhất xem xét sau khi xảy ra vụ pháo kích. Hơn ba mươi năm trước, tôi đã là Đại tá không quân, bổ nhiệm từ 1936, nên những chuyện phi cơ, cái gì bay được cái gì không, tôi nắm trong bàn tay. Tôi đã là Tư lệnh phó sư đoàn Thái Bình Dương thời đệ nhị thế chiến, kiêm chỉ huy quân báo. Việc gì tôi làm, tôi làm cật lực, tôi nắm vững, tôi biết rõ. Buổi sáng 29/4 hôm ấy ở phi trường Tân Sơn Nhất, họ bảo tôi máy bay không đáp xuống được. Chuyện này vô lý. Ra tận đấy quan sát, tôi vẫn thấy chuyện họ nói chả nghĩa lý gì, người ta chỉ cần vác một cái xe Jeep quần ra phi đạo ba mươi phút là dọn sạch mọi thứ vụn vặt. Nhưng lúc ấy, quả là bên quân đội Việt Nam bắt đầu rối loạn. Chỉ huy cao cấp đã chạy, Tân Sơn Nhứt không còn chỉ huy nữa. Trong tình trạng này nếu máy bay đáp xuống là bị tràn ngập bởi đám đông vô kiểm soát. Chúng tôi cần dựa vào quân đội Việt Nam để di tản trong vòng trật tự, và chúng tôi cũng đã hứa với họ phút cuối sẽ bốc họ đi. Nhưng đến giây phút ấy, không còn có sự bảo vệ của họ nữa.
Vì Tân Sơn Nhứt hết bảo đảm được an ninh cho máy bay có cánh đáp xuống, nhưng khu vực văn phòng tùy viên Quân sự hãy còn hệ thống phòng thủ tốt, chúng tôi bèn cho trực thăng đáp xuống khu này thay vì Tân Sơn Nhứt.
Tôi liên lạc với hạm đội, và với sự khẳng định của Hoa Thịnh Đốn, tôi nói với mọi người-tôi nói với rất nhiều người Việt là: “Chúng tôi không thể bảo đảm di tản tất cả quý vị. Nhưng nếu quý vị có thể dùng thuyền ra khơi, chúng tôi vớt.” Chúng tôi đã cho tàu đậu ngoài khơi ba ngày ròng rã để vớt người đến khi tàu chật ních. Khi sĩ quan chỉ huy quân y cho biết nếu cứ tiếp tục, có thể bị bịnh dịch đe dọa, lúc ấy chúng tôi mới cho tàu đi. Tôi cũng ra lệnh cho hai máy bay tại căn cứ Clark đáp xuống Vũng Tàu để bốc gia đình lính Thủy quân Lục chiến Việt Nam. Đề đốc Geyler phản đối, nhưng tôi gạt đi. Hai chiếc máy bay đáp xuống, hoàn tất việc bốc người trong vòng mười lăm phút rồi thẳng cánh bay qua Clark. Từ giờ phút ấy, Thủy quân Lục chiến thuộc quyền điều động của tôi. Họ phụ trách bảo vệ trong trường hợp chúng tôi cần di tản ra từ bãi biển. Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương không có nhiệm vụ di tản người từ bãi biển ra. Từ nhiều tuần trước ngay việc đáp phi cơ trinh sát xuống, họ cũng không chịu, nhưng chúng tôi vẫn cứ làm. Đấy, tôi đã phải đối phó công việc với những cách thức như vậy.
Còn về câu chuyện cây me, thật là một câu chuyện vô nghĩa (9) Hạ cái cây xuống cũng là chuyện hoàn toàn vô nghĩa. Cây me này chả mang một biểu tượng gì. Về chuyện này, mục đích là tôi cố giữ cho Sàigòn một bộ mặt yên tĩnh, phải tránh mấy chuyện rối loạn đã từng xảy ra ở Đà Nẵng, Nha Trang. Ngoài ra, quỷ thần ạ, cần gì phải chặt cái cây ấy để lấy chỗ cho trực thăng? Nên tôi bảo “Để cái cây ấy yên đi!” Đơn giản thế thôi. Khi cần phải chặt, chỉ mười phút là xong. Cuối cùng mọi sự cũng đã xảy ra y như vậy. Chúng tôi không muốn có một hành vi bộc lộ rằng chúng tôi đang thua chạy, để Sàigòn phải nháo nhào lên.
Cái cây này tuyệt nhiên không biểu trưng gì cho sự có mặt của người Mỹ. Nhưng về một phương diện, Jim Kean cũng có lý khi nói vậy.(10) Bởi vì nó là cái dấu hiệu vật chất cho thấy chúng ta sắp rời đi, nên tôi phải che đậy. Việc tôi giữ cái cây chẳng có cái ý nghĩa thâm thúy gì như đó là biểu tượng cam kết của chúng ta cả.
Vào những giây phút chót, có nhiều việc không thể làm ngơ. Về những việc này Bộ trưởng Quốc phòng James Schlesinger đáng phải lãnh điểm xấu. Ông tỏ ra ngu xuẩn, nhiều phần trong con người ông luôn luôn như vậy.
Chúng tôi có một gã tên Stuart Herrington làm dưới quyền Đại tá Madison (11) Gã này đang giúp việc xếp người vào trực thăng trong sân toà Đại sứ. Gã có biết cái gì hơn là xếp người? Nhưng khổ nỗi, gã là thứ mồm loa mép giải, đáng lẽ biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe. Đàng này ai hỏi gì gã cũng trả lời láo lếu. Vì thế khi các phi công bay vào, họ muốn hỏi tôi còn phải chở bao nhiêu người nữa, gã Herrington mau mồm nói “Hai ngàn hoặc hai ngàn rưỡi nữa.” Ông Đề đốc Noel Gayler ở ngoài hạm đội dãy nảy như gái ngồi phải cọc. Chở nhiều quá lỡ xảy tai nạn, ai gánh đây? Ông ấy là người phụ trách công tác, ông bèn áp lực khủng khiếp mà thúc chúng tôi “Di tản người Mỹ! Di tản người Mỹ! Di tản người Mỹ xong là đi quách đi, bỏ những người khác lại.” Chuyện này không được. Đây là chuyện mà tôi từ chối. Brent Scowcroft (12) đã hứa với tôi rằng tôi sẽ có năm mươi chuyến trực thăng người Việt và Đại Hàn mà chúng tôi cam kết. Chúng tôi đã đếm kỹ lưỡng số người khi kéo họ qua bức tường lọt vào toà Đại sứ. Nhiều người là những nhân vật trọng yếu, có người là bộ trưởng chính phủ. Tất nhiên chúng tôi không có ý định mang họ vào rồi bỏ họ mà đi! Khốn thay, lời nói của gã Herrington với viên phi công được chuyển tới ông Đề đốc, rồi chuyển tới Tư lệnh Thái Bình Dương, lời nói ấy chuyển vòng đến Bộ trưởng Quốc phòng Schlesinger ở Ngũ Giác Đài. Các tướng Tham mưu thúc hối Schlesinger rằng: “Hễ cứ hỏi là lúc nào Martin cũng bảo còn 2000 nữa, bất kể đã chở được bao nhiêu. Cứ cái đà này đến phút chót vẫn là 2000!” Trong công tác bê bết máu lửa này dựa trên lời hứa của Scowcroft, chúng tôi đã phải thực sự tính toán cẩn thận: cứ mỗi chuyến chín mươi người. Ông ấy là Cố vấn An ninh của tổng thống, không tin ở ông thì tin vào trời đất quỷ thần nào? Thế rồi đột ngột họ gửi điện văn bảo: Chấm dứt. “Chuyến trực thăng kế tiếp đến, xin ông đi cho!” Tất cả chỉ vì gã Herrington này, và sau đó anh ta lại viết sách rồi trở nên một đại anh hùng !(13)
Tôi cũng lấy làm phiền về viên chỉ huy an ninh toà Đại sứ, người lãnh trách nhiệm di tản cảnh sát Việt Nam. Tôi đã giữ riêng cho họ hai cái tàu trên sông, nhưng ông ta cứ lằng nhằng muốn đưa họ ra đi sớm. Phía tướng tá Việt Nam báo cho tôi biết: không cách gì có thể duy trì trật tự trong thành phố nếu tôi rút cảnh sát Sàigòn đi. Vì thế tôi bảo ông ta khoan lại, đợi đến ba giờ trưa hãy đi. Ông ta bực bội chỉ muốn làm theo ý riêng mình. Nhưng ông ta cũng đợi được đến ba giờ trưa rồi cho cảnh sát lên tàu di tản cùng với gia đình họ. Tôi không có gì để than phiền nhiều về chiến dịch di tản này vì tổng thống và Kissinger đều đứng bên tôi, hỗ trợ tôi cho đến tận giây phút cuối cùng.
Tôi không bảo chiến dịch ấy hoàn hảo, nhưng khi duyệt xét lại, tôi có quyền hỏi: “Ai có thể làm khác hơn trong những hoàn cảnh đặc biệt ấy?”
Khi rời toà Đại sứ tôi biết đấy là giây phút lịch sử. Chắc chắn như vậy. nhưng trước đây tôi từng hỏi Hoa Thịnh Đốn: “Chúng ta có sự lựa chọn. Trong sự lựa chọn đó cần phải hỏi: Sau tôi, còn những việc gì sẽ xảy ra? Đối phương sẽ lấn chúng ta hơn nữa, ở khắp nơi trên thế giới. Chúng ta cần phải giữ những lời cam kết của chúng ta!”
Trong lúc trực thãng bay, tôi nghĩ chúng tôi đã rũ bỏ xong. Chúng tôi đã kinh qua biết bao việc, chúng tôi đã mang hết được người Mỹ đi. Và mang hết người Mỹ ra đi, đó là trách nhiệm chủ yếu của chúng tôi. Chúng tôi cũng mang được một số lớn người Việt trong khả năng chúng tôi. Đáng lẽ chúng tôi nên mang đi nhiều hơn nữa, chúng tôi đáng lẽ phải mang 400 con người cuối cùng ấy ra đi, nhưng rất tiếc chỉ vì sự lôi thôi đã xảy ra trong lúc rối loạn như thế thôi.
Tôi nghĩ người Mỹ có quyền hãnh diện về chiến dịch di tản. Phần tôi tuyệt đối chẳng có gì dính líu đến những chuyện phải xin lỗi cả.
Tôi đã nhận lãnh nhiều trách cứ về vụ Việt Nam. Chính vì thế mà rất lâu sau, đợi cho mọi thứ lắng xuống, tôi mới ra trước Quốc hội để mọi người đứng lên lãnh trách nhiệm và nhận lỗi của mình, và họ đã làm như thế.
Dẫu sao tôi cũng có nhiều điều thích thú. Tôi không bao giờ lo rằng mình có thể bị giải nhiệm. Tôi đã tính nếu bị sa thải, thì sẽ về ngồi với cái máy chữ mà viết.
Áp lực của nhóm chủ hoà đã áp đặt trên hệ thống giáo dục, và sự mù quáng của cái chủ trương “đừng-làm-một-cái-gì-có-thể-gây-tranh-luận- hoặc-bị-tấn-công” đã có khuynh hướng chế ngự hệ thống giáo dục chúng ta, do đó các nhà xuất bản sách giáo khoa hoặc giả lơ chuyện Việt Nam, hoặc chỉ mô tả sơ sài nhạt nhẽo chẳng giúp cho ai có thể hiểu sự thực thế nào. Điều này đáng tức cười, bởi vì về một phương diện khác, nó lại là điều tốt. Thỉnh thoảng nói chuyện với sinh viên, tôi nhận ra đa số chẳng những không hiểu biết gì, mà còn cực kỳ ngây thơ về chuyện Việt Nam. Nhưng chính vì thế, họ lại có thể tìm hiểu vấn đề với một quan điểm hoàn toàn khách quan. Chính vì thế, họ trở thành nhóm người duy nhất tại nước Mỹ có thể nhìn mọi sự với quan điểm khách quan ấy. Nhưng vì vậy, khi thấy được những sự kiện phô bày đầy đủ rõ rệt trước mắt, họ bực tức vì họ đã bị bưng bít, do đã bị từ chối trong việc tìm hiểu và đã chỉ được đọc một phần của cả vấn đề.
Hiển nhiên, sau này các sử gia sẽ đào sâu mở rộng hơn. Có lẽ họ sẽ đối xử rất tử tế với tôi, có lẽ còn tử tế hơn cả sự xứng đáng của tôi. Dầu vậy, chúng ta hãy còn biết bao nhiêu chuyện trời đất mà những chuyện ấy vẫn chưa từng được kể hết ra!
…
____________________________
(*) Mc Namara Bộ trưởng quốc phòng Mỹ.
(1)Harry Summers là Đại tá văn phòng tùy viên quân sự, DAO.
(2) Người Mỹ gọi là luật Murphy-” Murphy’s Law”-Khi cái gì hư hỏng xảy ra, là nó xảy ra, thế thôi!
(3)Tổng thống Trần Văn Hương.
(4) Trưởng nhiệm Sở Trung Ương Tình Báo Mỹ.
(5)Thuộc Trung ương Tinh Báo Mỹ.
(6) Trung tướng Mỹ văn phòng Tùy viên Quân sự.
(7)Giám đốc Trung Ương Tinh Báo Mỹ.
(8) Đây là việc Polgar tự động liên hệ với nhân viên Hung Gia lợi sắp đặt việc thương thảo với Bắc Việt. Chuyện này sẽ do Polgar tự kể trong chương kế-Polgar không biết những người làm chính sách Mỹ chỉ muốn rút, không thương thảo gì, không có ý định lập chính phủ liên hiệp. Việc này phụ tá Đại sứ Lehmann đã nói ở phần đầu của chương 4. Ghi chú của người dịch.
(9) Xem phần phỏng vấn Phụ tá Đại sứ Wolf Lehmann và phần phỏng vấn Thiếu tá Jim Kean chương 9. (10) Jim Kean, Thiếu tá Thủy quân Lục chiến, sẽ có bài ở Chương 9.
(11) John Madison, Đại tá Bộ binh, thành viên ủy ban Liên Hợp Quân Sự.
(12) Cố vấn an ninh quốc gia.
(13) Xem phần phỏng vấn Stuart Herrington ở Chương 7 . Ghi chú của người dịch.

markdown:
**NƯỚC MẮT TRƯỚC CƠN MƯA, nguyên tác Anh Ngữ “Tears Before The Rain” là một tập sử liệu về sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam, do Larry Engelmann, Giáo Sư Đại Học San Jose State thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn nhiều thành phần: người Mỹ, người Việt, kẻ thắng người bại …Những cuộc phỏng vấn này khởi sự từ 1985, sách xuất bản năm 1990. Bản dịch Việt Ngữ do nhà văn Nguyễn Bá Trạc thực hiện năm 1993, xuất bản năm 1995 tại California.
** **ĐẠI SỨ GRAHAM MARTIN**
** “Bước luẩn quẩn với cái rọ trên đầu.”**
Cho đến 1975 Việt Nam không đáng để Hoa Kỳ tốn thêm sinh mạng nữa. Lẽ ra, Hoa Kỳ đừng nên gửi quân tham chiến. Tôi đã chống giải pháp này. Khi làm Đại sứ ở Thái Lan, tôi cũng chống lại việc gửi cố vấn sang Thái, và tôi đã phải đương đầu bốn năm trời ròng rã với Robert Mc Namara (*) để giữ chiến tranh khỏi lan tràn vào đất Thái.
Miền Tây Bắc Thái Lan lúc ấy cũng giống như giai đoạn đầu ở Đông Dương đã có những cuộc nổi dậy nhưng tôi nhất định chủ trương: Chúng ta chỉ cần yểm trợ cho chính phủ, không gửi quân chiến đấu, cố vấn cũng không-vì lẽ bên hàng ngũ đối phương không có một bộ mặt da trắng nào, chắc chắn chúng ta không nên gửi nhân viên quân sự xuống đến cấp dưới tiểu đoàn.
Một ký giả ở nơi nào đó tại vùng Trung Tây nước Mỹ tên Paul Harvey từng mỉa mai: “Có một Đại sứ ở Thái Lan trình độ chỉ đáng đưa đi làm đại sứ ở hòn đảo Johnson, nghĩa là một hòn đảo 1000 bộ chiều dài, 50 bộ chiều ngang, không thể lớn hơn cỡ ấy” chỉ vì tôi đã không cho phép người Mỹ mang súng, ngay ở trong căn cứ cũng vậy.
Đúng. Tôi giữ quan điểm và chấp nhận rủi ro vì lẽ chỉ cần một vụ phục kích xảy ra là công luận sẽ đưa tôi ra mà cắt họng. Nhưng tôi đã bẻ gẫy các vụ nổi dậy. Cũng không để xảy ra một vụ tàn sát Mỹ Lai nào. Tôi đã thành công.
Nhưng ở Việt Nam, Mc Namara và nhóm quân nhân đã áp dụng đường lối của họ. Và một khi quân đội chúng ta đã được gửi sang bên ấy, chúng ta không muốn thấy quân đội thất bại và rồi cho đến 1975, còn một vấn đề quan hệ nữa vẫn phải đặt ra, đấy là lời hứa của chúng ta. Liệu chúng ta có giữ lời hứa và giữ lời cam kết của chúng ta hay không?
Vụ tấn công Ban Mê Thuột và quyết định rút quân ở Cao Nguyên của Thiệu làm tôi hoàn toàn kinh ngạc. Vào giai đoạn này Tổng thống Thiệu yên trí rằng một vài người Mỹ thường hở cho báo chí biết tin, rồi tin tức lọt sang các nhóm chủ hoà, cuối cùng lọt sang đối phương. Không rõ ai đã thuyết phục ông như thế, nhưng suốt thời gian này ông không cho chúng tôi biết gì nữa. Chúng tôi chỉ còn dựa vào tin tình báo để theo dõi hành động Bắc quân, nhưng các tin tức này không phải lúc nào cũng chính xác.
Thời gian này tôi về Hoa Thịnh Đốn để cố xin viện trợ cho Nam Việt Nam. Trong chuyến về Mỹ tháng Ba cùng với phái đoàn quốc hội, tôi đã yêu cầu những người có thẩm quyền quyết định chính sách riêng: Cần phải chuẩn bị vấn đề tỵ nạn, xin hãy sắp xếp mọi thứ liên hệ cho người tỵ nạn ngay. Nhưng rồi, chẳng ai lo liệu gì.
Trong buổi họp cuối tại Bộ Ngoại giao ở Hoa Thịnh Đốn vào tháng 3/1975, Kissinger bảo: “Ông phải trở lại đấy vì dân Mỹ cần có một người để trút hết các trách cứ lên đầu.”
Thực vậy, người Mỹ chúng ta vẫn có cái thói ấy và luôn luôn như thế, cho nên tôi bảo:
“Ông hãy nhớ hộ một điều: Đối với mọi chuyện ở Việt Nam, tôi là người duy nhất liên hệ đến toàn thể nội vụ, mà tuyệt đối chẳng có áp lực để làm bất cứ một quyết định nào hầu tránh khỏi các phê bình chỉ trích. Tuyệt đối chẳng có cách gì tôi thoát việc nhận lãnh trách nhiệm sụp đổ Sàigòn. Cái gì cũng đổ cho tôi, từ đầu đến đuôi. Vậy tôi sẽ không thích dính dáng bất cứ chuyện gì khác ngoài một chuyện duy nhất hợp lý vào lúc này, đó là: Mang người Mỹ sống sót ra đi an toàn, mang những người bạn Việt Nam liên hệ với chúng ta đi khỏi càng nhiều càng tốt. Tôi sẽ làm như vậy, và tôi sẽ không để cho ai thúc bách gì, ngoại trừ trường hợp ông giải nhiệm tôi.” Rồi tôi quay lại Việt Nam.
Đối với người Việt, tôi không có mối liên hệ riêng tư, bất kể người Bắc hay ngưòi Nam. Tôi chẳng đặc biệt thích một người Việt nào. Tôi yêu mến người Thái, tôi nghĩ họ là một giống dân kỳ diệu nhất thế giới. Tôi thích một số đông người Tàu, nhưng tôi đặc biệt không thích người Khờ Me, tôi không thích người Lào, tôi không thích người Mã Lai. Tôi thích người Nam Dương.
Tôi có một đứa cháu trai chết ở Việt Nam từ đầu cuộc chiến. Nhưng việc này tôi chỉ oán trách Thủy quân Lục chiến Mỹ đã không chịu gắn lá chắn thép dưới gầm trực thăng trước khi tung nó ra một chiến trường mà bên dưới đầy súng đại liên 50.
Nói như thế là để hiểu rằng: Sự cam kết của tôi đối vói người Việt không quan hệ gì đến cái chết của cháu tôi, cũng chẳng dính dáng gì đến cảm tình riêng tư nào của tôi đối với người Việt Nam. Đối với tôi, vấn đề thuần túy phải đặt ra là: Chúng ta đã tuyên bố một lời hứa. Khi đã hứa mà lại bội hứa thì chúng ta sẽ có ngày phải trả một cái giá đắt khôn lường ở khắp mọi nơi trên cái thế giới máu me tàn khốc này.
Khi trở lại Việt Nam, một người đã đến gặp tôi là Ed Daly bên hàng không World Airways. Anh ta đeo súng lủng lẳng bước vào phòng, tôi yêu cầu bỏ súng ra, để bên ngoài. Thấy anh ta ngần ngừ, tôi kêu Thủy quân Lục chiến đưa ra ngoài tước súng. Hắn trở vào lại, ngồi xuống nói với tôi: “Ông có biết không, mấy người Việt Nam họ bảo nếu tôi cất cánh ra Đà Nẵng, họ sẽ bắn hạ tôi. Ông sẽ làm gì?” Tôi đáp “Vỗ tay hoan hô chứ sao! Ông cho ông là cái thá gì? Ông chúi trong cái lỗ đục dưới đất, đến cái đít của ông, ông cũng cóc dòm ra. Ông không biết một cái đếch gì ở đây cả.” Sau đó, tôi với anh ta không bao giờ nói chuyện gì thêm, anh ta cũng không bao giờ trở lại toà Đại sứ nữa.
Tôi gửi Harry Summers ra Hà Nội trong tháng Tư (1). Chúng tôi vẫn có chuyến bay ra Hà Nội là để chuyên chở người thuộc ủy ban liên hợp quân sự ở căn cứ Davis. Đề đốc Geyler phản đối, nhưng tôi nhất định gửi người đi. Tại sao? Tại vì bấy giờ ở đấy có một việc không một ai biết ngoại trừ tôi và Wolf Lehmann, phụ tá của tôi. Việc ấy là chuyện đi lại của Brezhnev và Kissinger với Hà Nội. Và theo Leonid Brezhnev, Hà Nội đã đồng ý ấn định thời hạn cho chúng tôi rút. Hạn chót là ngày 3 tháng 5. Đó là một thỏa thuận.
Tôi có nói với Kissinger: tôi cần hai tuần lễ. Kissinger cho biết ông đã thông báo cho Hà Nội và Hà Nội đã chấp nhận. Bắt buộc phải chấp nhận luật chơi thôi, lỡ cái xảy nảy ra cái ung thì tôi cũng đành phải chịu (2). Người ta bảo máy bay có thể bị hạ, nhưng tôi nhất định cho đi. Vì thế chúng tôi bốc người từ căn cứ Davis, và Summers đã đưa họ ra Hà Nội, ngồi xuống mà thảo luận với người Việt Nam. Chúng tôi muốn nói chuyện (thẳng) với người Việt Nam là chúng tôi chấp nhận thi hành phần chúng tôi trong cuộc mà cả của Kissinger-Brezhnev. Họ sẽ để chúng tôi yên. Tôi tính là chỉ cần đến ngày 1 tháng 5, không cần đến 3
tháng 5. Tôi không muốn quá ngày ấy.
Đâu chừng một tuần trước ngày sụp đổ, tôi gửi một điện văn, lúc ấy Hoa Thịnh Đốn bất đầu tỏ ra bực bội. Tôi nói “Điều duy nhất ở đây chúng tôi có là sự điềm tĩnh của tôi, là khả năng phán đoán tình hình của tôi. Thực sự chúng tôi không còn gì khác. Bây giờ chẳng có gì để mất, vì tôi đang bước đi luẩn quẩn với cái rọ úp trên đầu rồi.”
Ngày 21 tháng 4, Tổng thống Thiệu từ chức. Tôi không thuyết phục ông rời xứ. Chính người kế vị của ông (3) đã gọi tôi, bảo Thiệu vẫn ở trong dinh Tổng thống làm ông khó cựa quậy, đó là cách lịch sự để bảo tôi rằng Thiệu vẫn tiếp tục gặp gỡ các tướng lãnh. Ông hỏi tôi có thể giúp đưa Thiệu đi không? Tôi trả lời tôi sẽ giúp nếu ông Thiệu yêu cầu. Sau đó chừng 15 phút, Thiệu điện thoại nhờ tôi đưa ông ra khỏi xứ. Bây giờ tôi lại phải đương đầu một vấn đề khác. Nên sử dụng quân đội Mỹ để lo việc này hay không? Như thế là gây rắc rối cho Bộ Tham Mưu Liên Quân (Mỹ), gây rắc rối với người Bắc Việt và máy bay có thể bị hạ. Tôi đã yêu cầu quân đội đưa đến Sàigòn một máy bay bốn động cơ bấy giờ cất ở Nakhon Phanom (Thái), và tôi giao việc này cho Polgar (4) thay vì cho quân đội lo. Bên quân đội biết máy bay đến, nhưng họ không rõ sử dụng vào việc gì. Tôi hy vọng bên quân đội sẽ không biết việc chở Thiệu ra khỏi xứ cho đến khi đưa ông ta vào được tàu bay. Đây là tôi muốn nói Quân đội Mỹ, đặt quân đội Việt Nam sang một bên. Vì thế tôi bảo Polgar cho Frank Snepp (5) lái xe vào căn cứ quân sự, lên phía trên chỗ máy bay đậu một chút, rồi tôi đưa họ vào máy bay. Trước đấy, Charlie Timmes (6) và tôi đã đi gặp Nguyễn Cao Kỳ. Timmes có hẹn với Kỳ, nên tôi bảo Timmes: “Rồi, để tôi đi cùng với ông.” Hai chúng tôi lái chiếc xe Volkswagen nhỏ của Timmes, chuyến đi hơi rợn tóc vì thành phố đã bắt đầu hỗn loạn. Tất cả chủ đích chuyến đi là để bảo cho họ biết rằng một cú đảo chánh máu me sẽ không phục vụ bất cứ một cái gì cho cõi trần gian xanh tốt này ngoại trừ một việc: Phục vụ cho cái tôi của Kỳ. Có thể ông ta đã suy đoán được để hiểu rằng thời điểm của ông ta không đúng lúc, và mục đích của tôi là chỉ muốn ông ta bỏ cái ý định ấy đi. Tôi để cho các người khác làm việc với ông ta. Tôi dặn họ: đừng để ý gì nhiều đến ông ta cả.
Nếu có một nhân vật biết được ngọn ngành mọi việc mọi trò của những người ở đấy thì chính là tôi. Nhưng vào giờ phút cuối, có những người khác nữa làm gì, thì chịu, tôi không biết đích xác cho nổi. Một ông đã gây rối cho tôi như thế lại chính là một bạn tốt, mà đến nay tôi vẫn thích, đó là Erich Von Marbod. Erich Von Marbod đến từ bộ Quốc phòng. Ông ta cho không quân Việt Nam bay đi vài chiếc F-5 của họ sang Thái. Chuyện này trái lệnh tôi. Một mặt, chả quan hệ gì. Nhưng mặt khác, lại vô cùng hệ trọng. Bởi vì tôi đã yêu cầu Kissinger một thời hạn, tôi nói là hai tuần. Chúng tôi cố mang đi tất cả các nhà thầu công tác quốc phòng mà chúng tôi không thể rõ hết là những người ấy ở những nơi nào. Không thể bỏ họ lại mà đi. Đó là lúc cần đòi hỏi sự chậm rãi, sự thận trọng, cho nên việc Erich Von Marbod thuyết phục tướng Trần Văn Minh cho mấy cái phi cơ bay sang Thái là một lỗi lầm rất lớn. Nó làm người Thái e ngại. Rồi những người đưa phi cơ sang bên ấy lại bị giấu diếm, họ không được bảo trước rằng sau đó họ sẽ không được phép trở về với gia đình. Để làm họ dịu xuống, người ta phải phục thuốc họ. Và chính những người này đã gây rối khi đến Guam. Lỗi của tôi. Đáng lẽ tôi phải tống cổ Von Marbod từ hai ngày trước. Đáng lẽ tôi cũng phải tống cổ cả Polgar đi: Hắn không biết trời đất gì. Hắn không xứng đáng điều khiển cơ quan tình báo ở đấy. Hắn muốn chơi trội cùng với gã Malcolm Browne bên tờ Times và các ông bạn Hung Gia Lợi của hắn bên ủy hội Quốc tế kiểm soát đình chiến, rồi cả William Colby (7) lẫn Kissinger đều nói lại với tôi việc ấy (8) Và tôi đã nói với Polgar rằng nếu anh cứ tiếp tục làm những chuyện như thế, tôi sẽ cắt hai hòn dái nhét vào mỗi lỗ tai của anh một hòn. Jim Kean đã nghe tôi nói với hắn như thế trong cầu thang máy.
Tôi không có gì để ân hận nhiều ngoài việc ân hận đã không tống cổ cả Polgar lẫn Von Marbod từ sớm. Họ đi hay ở cũng chẳng có gì khác biệt. Chỉ có một khác biệt trầm trọng mà sau đó tôi khám phá ra khi đọc tấm điện văn của các tướng Bắc Việt: Họ nghĩ việc đưa mấy chiếc phi cơ sang Thái là chúng ta nuốt lời hứa với họ. Chúng ta đã nói chúng ta sẽ không mang các chiến cụ đi. Chúng ta chỉ muốn họ để chúng ta yên ổn ra đi trong trật tự. Vì họ nghĩ chúng ta nuốt lời, hôm sau họ pháo kích phi trường, giết mất vài Thủy quân Lục chiến của chúng ta. Vì vậy, đến lúc tôi phải hạ lệnh trực thăng vận. Đây là lúc mọi sự bắt đầu bung ra.
Tôi vào Tân Sơn Nhất xem xét sau khi xảy ra vụ pháo kích. Hơn ba mươi năm trước, tôi đã là Đại tá không quân, bổ nhiệm từ 1936, nên những chuyện phi cơ, cái gì bay được cái gì không, tôi nắm trong bàn tay. Tôi đã là Tư lệnh phó sư đoàn Thái Bình Dương thời đệ nhị thế chiến, kiêm chỉ huy quân báo. Việc gì tôi làm, tôi làm cật lực, tôi nắm vững, tôi biết rõ. Buổi sáng 29/4 hôm ấy ở phi trường Tân Sơn Nhất, họ bảo tôi máy bay không đáp xuống được. Chuyện này vô lý. Ra tận đấy quan sát, tôi vẫn thấy chuyện họ nói chả nghĩa lý gì, người ta chỉ cần vác một cái xe Jeep quần ra phi đạo ba mươi phút là dọn sạch mọi thứ vụn vặt. Nhưng lúc ấy, quả là bên quân đội Việt Nam bắt đầu rối loạn. Chỉ huy cao cấp đã chạy, Tân Sơn Nhứt không còn chỉ huy nữa. Trong tình trạng này nếu máy bay đáp xuống là bị tràn ngập bởi đám đông vô kiểm soát. Chúng tôi cần dựa vào quân đội Việt Nam để di tản trong vòng trật tự, và chúng tôi cũng đã hứa với họ phút cuối sẽ bốc họ đi. Nhưng đến giây phút ấy, không còn có sự bảo vệ của họ nữa.
Vì Tân Sơn Nhứt hết bảo đảm được an ninh cho máy bay có cánh đáp xuống, nhưng khu vực văn phòng tùy viên Quân sự hãy còn hệ thống phòng thủ tốt, chúng tôi bèn cho trực thăng đáp xuống khu này thay vì Tân Sơn Nhứt.
Tôi liên lạc với hạm đội, và với sự khẳng định của Hoa Thịnh Đốn, tôi nói với mọi người-tôi nói với rất nhiều người Việt là: “Chúng tôi không thể bảo đảm di tản tất cả quý vị. Nhưng nếu quý vị có thể dùng thuyền ra khơi, chúng tôi vớt.” Chúng tôi đã cho tàu đậu ngoài khơi ba ngày ròng rã để vớt người đến khi tàu chật ních. Khi sĩ quan chỉ huy quân y cho biết nếu cứ tiếp tục, có thể bị bịnh dịch đe dọa, lúc ấy chúng tôi mới cho tàu đi. Tôi cũng ra lệnh cho hai máy bay tại căn cứ Clark đáp xuống Vũng Tàu để bốc gia đình lính Thủy quân Lục chiến Việt Nam. Đề đốc Geyler phản đối, nhưng tôi gạt đi. Hai chiếc máy bay đáp xuống, hoàn tất việc bốc người trong vòng mười lăm phút rồi thẳng cánh bay qua Clark. Từ giờ phút ấy, Thủy quân Lục chiến thuộc quyền điều động của tôi. Họ phụ trách bảo vệ trong trường hợp chúng tôi cần di tản ra từ bãi biển. Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương không có nhiệm vụ di tản người từ bãi biển ra. Từ nhiều tuần trước ngay việc đáp phi cơ trinh sát xuống, họ cũng không chịu, nhưng chúng tôi vẫn cứ làm. Đấy, tôi đã phải đối phó công việc với những cách thức như vậy.
Còn về câu chuyện cây me, thật là một câu chuyện vô nghĩa (9) Hạ cái cây xuống cũng là chuyện hoàn toàn vô nghĩa. Cây me này chả mang một biểu tượng gì. Về chuyện này, mục đích là tôi cố giữ cho Sàigòn một bộ mặt yên tĩnh, phải tránh mấy chuyện rối loạn đã từng xảy ra ở Đà Nẵng, Nha Trang. Ngoài ra, quỷ thần ạ, cần gì phải chặt cái cây ấy để lấy chỗ cho trực thăng? Nên tôi bảo “Để cái cây ấy yên đi!” Đơn giản thế thôi. Khi cần phải chặt, chỉ mười phút là xong. Cuối cùng mọi sự cũng đã xảy ra y như vậy. Chúng tôi không muốn có một hành vi bộc lộ rằng chúng tôi đang thua chạy, để Sàigòn phải nháo nhào lên.
Cái cây này tuyệt nhiên không biểu trưng gì cho sự có mặt của người Mỹ. Nhưng về một phương diện, Jim Kean cũng có lý khi nói vậy.(10) Bởi vì nó là cái dấu hiệu vật chất cho thấy chúng ta sắp rời đi, nên tôi phải che đậy. Việc tôi giữ cái cây chẳng có cái ý nghĩa thâm thúy gì như đó là biểu tượng cam kết của chúng ta cả.
Vào những giây phút chót, có nhiều việc không thể làm ngơ. Về những việc này Bộ trưởng Quốc phòng James Schlesinger đáng phải lãnh điểm xấu. Ông tỏ ra ngu xuẩn, nhiều phần trong con người ông luôn luôn như vậy.
Chúng tôi có một gã tên Stuart Herrington làm dưới quyền Đại tá Madison (11) Gã này đang giúp việc xếp người vào trực thăng trong sân toà Đại sứ. Gã có biết cái gì hơn là xếp người? Nhưng khổ nỗi, gã là thứ mồm loa mép giải, đáng lẽ biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe. Đàng này ai hỏi gì gã cũng trả lời láo lếu. Vì thế khi các phi công bay vào, họ muốn hỏi tôi còn phải chở bao nhiêu người nữa, gã Herrington mau mồm nói “Hai ngàn hoặc hai ngàn rưỡi nữa.” Ông Đề đốc Noel Gayler ở ngoài hạm đội dãy nảy như gái ngồi phải cọc. Chở nhiều quá lỡ xảy tai nạn, ai gánh đây? Ông ấy là người phụ trách công tác, ông bèn áp lực khủng khiếp mà thúc chúng tôi “Di tản người Mỹ! Di tản người Mỹ! Di tản người Mỹ xong là đi quách đi, bỏ những người khác lại.” Chuyện này không được. Đây là chuyện mà tôi từ chối. Brent Scowcroft (12) đã hứa với tôi rằng tôi sẽ có năm mươi chuyến trực thăng người Việt và Đại Hàn mà chúng tôi cam kết. Chúng tôi đã đếm kỹ lưỡng số người khi kéo họ qua bức tường lọt vào toà Đại sứ. Nhiều người là những nhân vật trọng yếu, có người là bộ trưởng chính phủ. Tất nhiên chúng tôi không có ý định mang họ vào rồi bỏ họ mà đi! Khốn thay, lời nói của gã Herrington với viên phi công được chuyển tới ông Đề đốc, rồi chuyển tới Tư lệnh Thái Bình Dương, lời nói ấy chuyển vòng đến Bộ trưởng Quốc phòng Schlesinger ở Ngũ Giác Đài. Các tướng Tham mưu thúc hối Schlesinger rằng: “Hễ cứ hỏi là lúc nào Martin cũng bảo còn 2000 nữa, bất kể đã chở được bao nhiêu. Cứ cái đà này đến phút chót vẫn là 2000!” Trong công tác bê bết máu lửa này dựa trên lời hứa của Scowcroft, chúng tôi đã phải thực sự tính toán cẩn thận: cứ mỗi chuyến chín mươi người. Ông ấy là Cố vấn An ninh của tổng thống, không tin ở ông thì tin vào trời đất quỷ thần nào? Thế rồi đột ngột họ gửi điện văn bảo: Chấm dứt. “Chuyến trực thăng kế tiếp đến, xin ông đi cho!” Tất cả chỉ vì gã Herrington này, và sau đó anh ta lại viết sách rồi trở nên một đại anh hùng !(13)
Tôi cũng lấy làm phiền về viên chỉ huy an ninh toà Đại sứ, người lãnh trách nhiệm di tản cảnh sát Việt Nam. Tôi đã giữ riêng cho họ hai cái tàu trên sông, nhưng ông ta cứ lằng nhằng muốn đưa họ ra đi sớm. Phía tướng tá Việt Nam báo cho tôi biết: không cách gì có thể duy trì trật tự trong thành phố nếu tôi rút cảnh sát Sàigòn đi. Vì thế tôi bảo ông ta khoan lại, đợi đến ba giờ trưa hãy đi. Ông ta bực bội chỉ muốn làm theo ý riêng mình. Nhưng ông ta cũng đợi được đến ba giờ trưa rồi cho cảnh sát lên tàu di tản cùng với gia đình họ. Tôi không có gì để than phiền nhiều về chiến dịch di tản này vì tổng thống và Kissinger đều đứng bên tôi, hỗ trợ tôi cho đến tận giây phút cuối cùng.
Tôi không bảo chiến dịch ấy hoàn hảo, nhưng khi duyệt xét lại, tôi có quyền hỏi: “Ai có thể làm khác hơn trong những hoàn cảnh đặc biệt ấy?”
Khi rời toà Đại sứ tôi biết đấy là giây phút lịch sử. Chắc chắn như vậy. nhưng trước đây tôi từng hỏi Hoa Thịnh Đốn: “Chúng ta có sự lựa chọn. Trong sự lựa chọn đó cần phải hỏi: Sau tôi, còn những việc gì sẽ xảy ra? Đối phương sẽ lấn chúng ta hơn nữa, ở khắp nơi trên thế giới. Chúng ta cần phải giữ những lời cam kết của chúng ta!”
Trong lúc trực thãng bay, tôi nghĩ chúng tôi đã rũ bỏ xong. Chúng tôi đã kinh qua biết bao việc, chúng tôi đã mang hết được người Mỹ đi. Và mang hết người Mỹ ra đi, đó là trách nhiệm chủ yếu của chúng tôi. Chúng tôi cũng mang được một số lớn người Việt trong khả năng chúng tôi. Đáng lẽ chúng tôi nên mang đi nhiều hơn nữa, chúng tôi đáng lẽ phải mang 400 con người cuối cùng ấy ra đi, nhưng rất tiếc chỉ vì sự lôi thôi đã xảy ra trong lúc rối loạn như thế thôi.
Tôi nghĩ người Mỹ có quyền hãnh diện về chiến dịch di tản. Phần tôi tuyệt đối chẳng có gì dính líu đến những chuyện phải xin lỗi cả.
Tôi đã nhận lãnh nhiều trách cứ về vụ Việt Nam. Chính vì thế mà rất lâu sau, đợi cho mọi thứ lắng xuống, tôi mới ra trước Quốc hội để mọi người đứng lên lãnh trách nhiệm và nhận lỗi của mình, và họ đã làm như thế.
Dẫu sao tôi cũng có nhiều điều thích thú. Tôi không bao giờ lo rằng mình có thể bị giải nhiệm. Tôi đã tính nếu bị sa thải, thì sẽ về ngồi với cái máy chữ mà viết.
Áp lực của nhóm chủ hoà đã áp đặt trên hệ thống giáo dục, và sự mù quáng của cái chủ trương “đừng-làm-một-cái-gì-có-thể-gây-tranh-luận- hoặc-bị-tấn-công” đã có khuynh hướng chế ngự hệ thống giáo dục chúng ta, do đó các nhà xuất bản sách giáo khoa hoặc giả lơ chuyện Việt Nam, hoặc chỉ mô tả sơ sài nhạt nhẽo chẳng giúp cho ai có thể hiểu sự thực thế nào. Điều này đáng tức cười, bởi vì về một phương diện khác, nó lại là điều tốt. Thỉnh thoảng nói chuyện với sinh viên, tôi nhận ra đa số chẳng những không hiểu biết gì, mà còn cực kỳ ngây thơ về chuyện Việt Nam. Nhưng chính vì thế, họ lại có thể tìm hiểu vấn đề với một quan điểm hoàn toàn khách quan. Chính vì thế, họ trở thành nhóm người duy nhất tại nước Mỹ có thể nhìn mọi sự với quan điểm khách quan ấy. Nhưng vì vậy, khi thấy được những sự kiện phô bày đầy đủ rõ rệt trước mắt, họ bực tức vì họ đã bị bưng bít, do đã bị từ chối trong việc tìm hiểu và đã chỉ được đọc một phần của cả vấn đề.
Hiển nhiên, sau này các sử gia sẽ đào sâu mở rộng hơn. Có lẽ họ sẽ đối xử rất tử tế với tôi, có lẽ còn tử tế hơn cả sự xứng đáng của tôi. Dầu vậy, chúng ta hãy còn biết bao nhiêu chuyện trời đất mà những chuyện ấy vẫn chưa từng được kể hết ra!
…
____________________________
(*) Mc Namara Bộ trưởng quốc phòng Mỹ.
(1)Harry Summers là Đại tá văn phòng tùy viên quân sự, DAO.
(2) Người Mỹ gọi là luật Murphy-” Murphy’s Law”-Khi cái gì hư hỏng xảy ra, là nó xảy ra, thế thôi!
(3)Tổng thống Trần Văn Hương.
(4) Trưởng nhiệm Sở Trung Ương Tình Báo Mỹ.
(5)Thuộc Trung ương Tinh Báo Mỹ.
(6) Trung tướng Mỹ văn phòng Tùy viên Quân sự.
(7)Giám đốc Trung Ương Tinh Báo Mỹ.
(8) Đây là việc Polgar tự động liên hệ với nhân viên Hung Gia lợi sắp đặt việc thương thảo với Bắc Việt. Chuyện này sẽ do Polgar tự kể trong chương kế-Polgar không biết những người làm chính sách Mỹ chỉ muốn rút, không thương thảo gì, không có ý định lập chính phủ liên hiệp. Việc này phụ tá Đại sứ Lehmann đã nói ở phần đầu của chương 4. Ghi chú của người dịch.
(9) Xem phần phỏng vấn Phụ tá Đại sứ Wolf Lehmann và phần phỏng vấn Thiếu tá Jim Kean chương 9. (10) Jim Kean, Thiếu tá Thủy quân Lục chiến, sẽ có bài ở Chương 9.
(11) John Madison, Đại tá Bộ binh, thành viên ủy ban Liên Hợp Quân Sự.
(12) Cố vấn an ninh quốc gia.
(13) Xem phần phỏng vấn Stuart Herrington ở Chương 7 . Ghi chú của người dịch.

X-ac: 3.dca _dca


text:
Cố Viên Lầu
Cố Viên Lầu là một trong các điểm du lịch nằm trong vùng đệm của Quần thể di sản thế giới Tràng An, Ninh Bình. Cố Viên Lầu là khu nhà cổ gồm nhiều ngôi nhà cổ được sưu tầm chủ yếu tại Ninh Bình và khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Năm 2008, khu nhà cổ Cố Viên Lầu được ngành Văn hóa – Du lịch Ninh Bình bổ sung vào khu du lịch Tam Cốc - Bích Động. Cố Viên Lầu nằm ngay cạnh bến thuyền Tam Cốc và bên đường đi đền Thái Vi.[1]
Mục lục
Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]
Cố Viên Lầu có diện tích khoảng 20.000 m²,trưng bày 22 ngôi nhà cổ ở nhiều làng quê đồng bằng Bắc Bộ, bên trong các ngôi nhà có trưng bày nhiều dụng cụ như:tràng kỷ, sập gụ, tủ chè,...
Làng Việt Cổ - Cố Viên Lầu của Ninh Bình nằm cạnh bến thuyền Tam Cốc, phía Đông giáp với đường vào đền Thái Vi nơi thờ các vị vua nhà Trần, phía Tây giáp với sông Ngô Đồng, phía Nam giáp bến đò Tam Cốc, phía Bắc giáp với dãy núi cửa Quen.
Những ngôi nhà cổ ở Cố Viên Lầu chủ yếu được xây dựng từ thời nhà Nguyễn trở lại đây nhưng cũng thể hiện được nét văn hóa độc đáo và đặc trưng trong kiến trúc truyền thống Việt Nam.
Cố Viên Lầu được xem như là hình ảnh thu nhỏ của nhiều làng quê đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam, của những nét dân gian truyền thống.
Một số công trình[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà cổ Lưu Phương[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà cổ Lưu Phương được sưu tầm tại xã Lưu Phương - Kim Sơn – Ninh Bình. Nhà có diện tích 90 m2, kiến trúc 5 gian 2 trái, bên trên được lợp bằng ngói vẩy cá, nền được lát bằng gạch đỏ một loại gạch được làm thủ công, mang tính nghệ thuật cao. Tính đến nay ngôi nhà cổ này đã có trên 100 năm tuổi,
Toàn bộ nhà được làm từ gỗ xoan rừng của Thanh Hoá. Những hoạ tiết hoa văn đều được đục văn khéo léo và tinh xảo của những nghệ nhân giàu kinh nghiệm. Phía trên ngôi nhà được làm theo kiểu chồng rường, hạ mê, được đục trạm để đỡ lấy thượng lương xuyên suốt cả năm gian.
Ngôi nhà này hiện nay đang là quầy lễ tân phục vụ khách tham quan và tiện cho công tác quản lý. Nó cũng được dùng làm văn phòng quản lý và cũng là nơi nghỉ chân của du khách. Đây cũng là nơi trưng bày một số tranh ảnh có liên quan đến cổ vật, cũng như những hình ảnh của khu du lịch Cố Viên Lầu.
Nhà cổ Ý Yên[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà cổ Ý Yên được xây dựng năm 1883, sưu tầm tại huyện Ý Yên, Nam Định. Nhà là nơi trưng bày bộ sưu tập đời Lý thế kỷ 12 – 13 gồm: đĩa, bát, âu, thạp men ngọc, men nâu, men tam thái… Mỗi chủng loại cùng niên đại được bày trong một tủ, nhưng dáng kiểu, to, nhỏ khác nhau thể hiện sự sáng tạo phong phú của người thợ thủ công một thời.
Nhà cổ Thọ Xuân[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà cổ Thọ Xuân trưng bày bộ sưu tập chóe rồng thời Gia Long (1802) với hơn 100 chiếc không giống nhau, có chiếc độc nhất vô nhị trên thương trường.
Nhà cổ Thọ Xuân vốn là ngôi nhà của một thầy mo ở Thanh Hóa gần 200 năm tuổi. Khi mang về đây, những người thợ không thể lắp ráp được. Chỉ đến khi trực tiếp ông thầy cúng ra tay tháo bùa ở trần nhà thì mới lắp ghép lại được.[2]
Nhà cổ Thọ Xuân có diện tích sử dụng là 111.7m2. Nhà được làm theo kiến trúc “hiên tiền cổ ngỗng xà đùi bảy bóng”. Kết cấu gồm 3 gian, 2 dĩ và 2 nhà ngang. Tổng thể mặt bằng hình chữ môn. Vật liệu chủ yếu cất dựng nhà là gỗ xoan Thanh Hoá. Ngôi nhà có kiến trúc mái rất đặc biệt, cũng được lợp bằng ngói vẩy cá nhưng 4 góc mái được làm những tàu đao cong vút bay bổng, tạo nên sự mềm mại và nét đặc sắc cho ngôi nhà. Trong nhà ngoài các nội thất được bày theo phong cách cổ thì còn trưng bày bộ sưu tập choé rồng với 100 chiếc, chiếc cao nhất là 65 cm, chiếc nhỏ nhất 25 cm, đây là bộ sưu tập lớn nhất Việt Nam hiện nay.[3]
Nhà cổ Khánh Hòa[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà cổ Khánh Hòa là ngôi nhà duy nhất được giữ nguyên cấu trúc của nhà Đại khoa, có trên 100 năm tuổi. Bên trong ngôi nhà được làm từ gỗ và đá này còn trưng bày hoành phi câu đối, tủ chè, sập gụ và bộ sưu tập đồ sứ có từ thế kỷ 18-19.[4]
Ngôi nhà được sưu tầm ở xã Khánh Hoà, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình. Với diện tích 103,6 m2, kiến trúc nhà theo lối “hiên tiền cổ ngỗng”, tổng thể kiến trúc hình chữ “môn” gồm 3 gian, 2 dĩ, 2 trái. Các hoạ tiết trong nhà được đục chạm tinh xảo có giá trị nghệ thuật cao. Nhà có sự phối kết hợp giữa đá và gỗ, mang đậm nét văn hoá nhà cổ của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tại ba gian nhà ngoài được trưng bày nội thất trên là hoành phi câu đối, dưới là tủ chè, sập gụ và bộ sưu tập đồ sứ có từ thế kỷ 18 -19.
Làng cổ nông thôn[sửa | sửa mã nguồn]
Trong làng Việt cổ - Cố Viên Lầu có cả một góc giới thiệu về nét đặc trưng của làng cổ nông thôn Việt Nam xưa. Đặc biệt ngôi nhà đất, được phục chế nguyên bản từ ngôi nhà cổ mang hình ảnh kiến trúc nhà của tầng lớp bần nông nông dân Việt Nam đầu thế kỷ 19. Khác với cầu kỳ của nhà gỗ, là khu nhà đất ba gian chính và hai gian buồng, mái bằng lá, nền đất sét, vật liệu chủ yếu của những nhà này là đất, rơm rạ, kết hợp với tre, luồng. Nhà có một cửa chính và hai cửa sổ bằng tre. 3 gian chính kê chõng tre, rường ổ. Trong sân là đụn rơm cao ngất, một chiếc chum đựng nước, một chiếc đơm đặt cá, chiếc cối đá. Bao quanh là rào tre thưa thớt, một vườn rau… những dụng cụ gia đình cũng như dụng cụ nhà nông đặt ở hiên nhà.
Đình cổ Thanh Liêm[sửa | sửa mã nguồn]
Đình cổ Thanh Liêm, được sưu tập tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, nằm tại trung tâm của làng Việt cổ Cố Viên Lầu với diện tích hơn 100m2. Trên mái là những đầu đao cong vút - nét đặc trưng trong kiến trúc đình làng. Ngoài lớp ngói vảy cá phía trên, bên dưới được trải lớp ngói chiếu mang hình chữ "Thọ". Chống đỡ mái đình là 28 cột lim đường kính 75 – 85 cm được kê trên những tảng đá xanh chống ẩm thấp và xâm nhập của mối mọt. Trên những thớ gỗ được các nghệ nhân tài ba đục, chạm những đường nét hoa văn tinh xảo, sống động mà chủ yếu là những bức tranh bốn mùa mang đầy ý nghĩa như: Tùng - Lộc với ý nghĩa vững mạnh lâu dài. Hiện đình là nơi giao lưu của du khách đến Cố Viên Lầu... Đình làng - dấu ấn quen thuộc của mỗi người dân Việt.

markdown:
# Cố Viên Lầu
**Cố Viên Lầu** là một trong các điểm du lịch nằm trong vùng đệm của [Quần thể di sản thế giới Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_Tr%C3%A0ng_An), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). Cố Viên Lầu là khu [nhà cổ](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) gồm nhiều ngôi nhà cổ được sưu tầm chủ yếu tại [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) và khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Năm 2008, khu nhà cổ Cố Viên Lầu được ngành Văn hóa – [Du lịch Ninh Bình](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch_Ninh_B%C3%ACnh) bổ sung vào khu du lịch [Tam Cốc - Bích Động](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c_-_B%C3%ADch_%C4%90%E1%BB%99ng). Cố Viên Lầu nằm ngay cạnh bến thuyền [Tam Cốc](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c) và bên đường đi [đền Thái Vi](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Th%C3%A1i_Vi). [[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=1)]
Cố Viên Lầu có diện tích khoảng 20.000 m²,trưng bày 22 ngôi nhà cổ ở nhiều làng quê đồng bằng Bắc Bộ, bên trong các ngôi nhà có trưng bày nhiều dụng cụ như:
[tràng kỷ](/w/index.php?title=Tr%C3%A0ng_k%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1), [sập gụ](/w/index.php?title=S%E1%BA%ADp_g%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1), [tủ chè](/wiki/T%E1%BB%A7_ch%C3%A8),...
Làng Việt Cổ - Cố Viên Lầu của
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) nằm cạnh bến thuyền [Tam Cốc](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c), phía Đông giáp với đường vào [đền Thái Vi](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Th%C3%A1i_Vi) nơi thờ các vị vua [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), phía Tây giáp với [sông Ngô Đồng](/wiki/S%C3%B4ng_Ng%C3%B4_%C4%90%E1%BB%93ng), phía Nam giáp bến đò [Tam Cốc](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c), phía Bắc giáp với dãy núi cửa Quen.
Những ngôi nhà cổ ở Cố Viên Lầu chủ yếu được xây dựng từ thời
[nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) trở lại đây nhưng cũng thể hiện được nét [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) độc đáo và đặc trưng trong kiến trúc truyền thống [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
Cố Viên Lầu được xem như là hình ảnh thu nhỏ của nhiều làng quê
[đồng bằng Bắc Bộ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), của những nét dân gian truyền thống.
## Một số công trình[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=2)]
### Nhà cổ Lưu Phương[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=3)]
Nhà cổ Lưu Phương được sưu tầm tại xã Lưu Phương - Kim Sơn – Ninh Bình. Nhà có diện tích 90 m2, kiến trúc 5 gian 2 trái, bên trên được lợp bằng ngói vẩy cá, nền được lát bằng gạch đỏ một loại gạch được làm thủ công, mang tính nghệ thuật cao. Tính đến nay ngôi nhà cổ này đã có trên 100 năm tuổi,
Toàn bộ nhà được làm từ gỗ xoan rừng của Thanh Hoá. Những hoạ tiết hoa văn đều được đục văn khéo léo và tinh xảo của những nghệ nhân giàu kinh nghiệm. Phía trên ngôi nhà được làm theo kiểu chồng rường, hạ mê, được đục trạm để đỡ lấy thượng lương xuyên suốt cả năm gian.
Ngôi nhà này hiện nay đang là quầy lễ tân phục vụ khách tham quan và tiện cho công tác quản lý. Nó cũng được dùng làm văn phòng quản lý và cũng là nơi nghỉ chân của du khách. Đây cũng là nơi trưng bày một số tranh ảnh có liên quan đến cổ vật, cũng như những hình ảnh của khu du lịch Cố Viên Lầu.
### Nhà cổ Ý Yên[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=4)]
Nhà cổ Ý Yên được xây dựng năm 1883, sưu tầm tại huyện
[Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn), Nam Định. Nhà là nơi trưng bày bộ sưu tập đời Lý thế kỷ 12 – 13 gồm: đĩa, bát, âu, thạp men ngọc, men nâu, men tam thái… Mỗi chủng loại cùng niên đại được bày trong một tủ, nhưng dáng kiểu, to, nhỏ khác nhau thể hiện sự sáng tạo phong phú của người thợ thủ công một thời.
### Nhà cổ Thọ Xuân[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=5)]
Nhà cổ Thọ Xuân trưng bày bộ sưu tập chóe rồng thời Gia Long (1802) với hơn 100 chiếc không giống nhau, có chiếc độc nhất vô nhị trên thương trường.
Nhà cổ Thọ Xuân vốn là ngôi nhà của một thầy mo ở
[Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a) gần 200 năm tuổi. Khi mang về đây, những người thợ không thể lắp ráp được. Chỉ đến khi trực tiếp ông thầy cúng ra tay tháo bùa ở trần nhà thì mới lắp ghép lại được. [[2]](#cite_note-2)
Nhà cổ Thọ Xuân có diện tích sử dụng là 111.7m2. Nhà được làm theo kiến trúc “hiên tiền cổ ngỗng xà đùi bảy bóng”. Kết cấu gồm 3 gian, 2 dĩ và 2 nhà ngang. Tổng thể mặt bằng hình chữ môn. Vật liệu chủ yếu cất dựng nhà là gỗ xoan Thanh Hoá. Ngôi nhà có kiến trúc mái rất đặc biệt, cũng được lợp bằng ngói vẩy cá nhưng 4 góc mái được làm những tàu đao cong vút bay bổng, tạo nên sự mềm mại và nét đặc sắc cho ngôi nhà. Trong nhà ngoài các nội thất được bày theo phong cách cổ thì còn trưng bày bộ sưu tập choé rồng với 100 chiếc, chiếc cao nhất là 65 cm, chiếc nhỏ nhất 25 cm, đây là bộ sưu tập lớn nhất Việt Nam hiện nay.
[[3]](#cite_note-3)
### Nhà cổ Khánh Hòa[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=6)]
Nhà cổ Khánh Hòa là ngôi nhà duy nhất được giữ nguyên cấu trúc của nhà Đại khoa, có trên 100 năm tuổi. Bên trong ngôi nhà được làm từ gỗ và đá này còn trưng bày hoành phi câu đối, tủ chè, sập gụ và bộ sưu tập đồ sứ có từ thế kỷ 18-19.
[[4]](#cite_note-4)
Ngôi nhà được sưu tầm ở xã Khánh Hoà, huyện
[Yên Khánh](/wiki/Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh), tỉnh [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). Với diện tích 103,6 m2, kiến trúc nhà theo lối “hiên tiền cổ ngỗng”, tổng thể kiến trúc hình chữ “môn” gồm 3 gian, 2 dĩ, 2 trái. Các hoạ tiết trong nhà được đục chạm tinh xảo có giá trị nghệ thuật cao. Nhà có sự phối kết hợp giữa đá và gỗ, mang đậm nét văn hoá nhà cổ của vùng [đồng bằng Bắc Bộ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99). Tại ba gian nhà ngoài được trưng bày nội thất trên là hoành phi câu đối, dưới là tủ chè, sập gụ và bộ sưu tập đồ sứ có từ thế kỷ 18 -19.
### Làng cổ nông thôn[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=7)]
Trong làng Việt cổ - Cố Viên Lầu có cả một góc giới thiệu về nét đặc trưng của làng cổ nông thôn Việt Nam xưa. Đặc biệt ngôi nhà đất, được phục chế nguyên bản từ ngôi nhà cổ mang hình ảnh kiến trúc nhà của tầng lớp bần nông nông dân Việt Nam đầu thế kỷ 19. Khác với cầu kỳ của nhà gỗ, là khu nhà đất ba gian chính và hai gian buồng, mái bằng lá, nền đất sét, vật liệu chủ yếu của những nhà này là đất, rơm rạ, kết hợp với tre, luồng. Nhà có một cửa chính và hai cửa sổ bằng tre. 3 gian chính kê chõng tre, rường ổ. Trong sân là đụn rơm cao ngất, một chiếc chum đựng nước, một chiếc đơm đặt cá, chiếc cối đá. Bao quanh là rào tre thưa thớt, một vườn rau… những dụng cụ gia đình cũng như dụng cụ nhà nông đặt ở hiên nhà.
### Đình cổ Thanh Liêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=8)]
Đình cổ Thanh Liêm, được sưu tập tại huyện
[Thanh Liêm](/wiki/Thanh_Li%C3%AAm), tỉnh [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam), nằm tại trung tâm của làng Việt cổ Cố Viên Lầu với diện tích hơn 100m2. Trên mái là những đầu đao cong vút - nét đặc trưng trong kiến trúc đình làng. Ngoài lớp ngói vảy cá phía trên, bên dưới được trải lớp ngói chiếu mang hình chữ "Thọ". Chống đỡ mái đình là 28 cột lim đường kính 75 – 85 cm được kê trên những tảng đá xanh chống ẩm thấp và xâm nhập của mối mọt. Trên những thớ gỗ được các nghệ nhân tài ba đục, chạm những đường nét hoa văn tinh xảo, sống động mà chủ yếu là những bức tranh bốn mùa mang đầy ý nghĩa như: Tùng - Lộc với ý nghĩa vững mạnh lâu dài. Hiện đình là nơi giao lưu của du khách đến Cố Viên Lầu... Đình làng - dấu ấn quen thuộc của mỗi người dân Việt.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Vi%C3%AAn_L%E1%BA%A7u&action=edit§ion=9)] [Về Cố Viên Lầu, đắm mình trong không gian Việt cổ](http://diaoconline.vn/kham-pha/khong-gian-song-c7/ve-co-vien-lau-dam-minh-trong-khong-gian-viet-co-i39723) [Website Làng việt cổ cố viên lầu](http://langvietco.com/) [Cố Viên Lầu - nơi lưu giữ dấu tích thời gian](https://www.youtube.com/watch?v=pt0pPVSm-Mw) [Làng Việt cổ Cố Viên Lầu](https://www.youtube.com/watch?v=rMb5EiyckyA)
|
|
|
|
|Tuyến
||Tuyến
||Tuyến hang động tiền sử
||Tuyến núi
||Tuyến
||Khu vực vùng đệm
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1055 miss, cp1053 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Sinh vật hai lông roi
Sinh vật hai lông roi (danh pháp khoa học: Bikonta) là tế bào nhân chuẩn với 2 lông roi, như tên gọi của nó gợi ý. Nó là một phần của sinh vật nhân chuẩn (Eukaryota)[1].
Enzym[sửa | sửa mã nguồn]
Đặc trưng chia sẻ khác của các sinh vật hai lông roi là sự hợp nhất của 2 gen thành một đơn vị duy nhất: các gen đối với các enzym thymidylate synthase (TS) và dihydrofolate reductase (DHFR) mã hóa một protein với 2 chức năng[2].
Các gen được dịch mã tách biệt trong sinh vật một lông roi (Unikonta).
Các mối quan hệ[sửa | sửa mã nguồn]
Một số nghiên cứu gợi ý rằng Unikonta (tế bào nhân chuẩn với một lông roi) là tổ tiên của Opisthokonta (động vật, nấm và các dạng sinh vật có họ hàng gần) và Amoebozoa, còn Bikonta là tổ tiên của Archaeplastida (thực vật và các họ hàng gần), Excavata, Rhizaria và Chromalveolata. Cavalier-Smith đã đề xuất rằng Apusozoa, một nhóm động vật nguyên sinh có lông roi thông thường được coi là có vị trí incertae sedis, trên thực tế thuộc về Bikonta.
Các mối quan hệ trong phạm vi Bikonta vẫn chưa rõ ràng. Cavalier-Smith đã gộp Excavata và Rhizaria vào Cabozoa còn Archaeplastida và Chromalveolata vào Corticata, nhưng ít nhất một nghiên cứu khác lại đề xuất rằng Rhizaria và Chromalveolata tạo thành một nhánh[3].
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Burki F, Pawlowski J (tháng 10 năm 2006). “Monophyly of Rhizaria and multigene phylogeny of unicellular bikonts”. Mol. Biol. Evol. 23 (10): 1922–1930. PMID 16829542. doi:10.1093/molbev/msl055.
- ^ Thomas Cavalier-Smith (2006). “Protist phylogeny and the high-level classification of Protozoa”. European Journal of Protistology 39 (4): 338–348. doi:10.1078/0932-4739-00002.
- ^ Burki F., Shalchian-Tabrizi K., Minge M., Skjæveland Å., Nikolaev S. I. và ctv. (2007). “Phylogenomics Reshuffles the Eukaryotic Supergroups”. PLoS ONE 2 (8: e790): e790. PMC 1949142. PMID 17726520. doi:10.1371/journal.pone.0000790.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Stechmann A., Cavalier-Smith T. (tháng 9 năm 2003). “The root of the eukaryote tree pinpointed”. Curr. Biol. 13 (17): R665–6. PMID 12956967. doi:10.1016/S0960-9822(03)00602-X.
- Tree of Life: Eukaryotes

markdown:
# Sinh vật hai lông roi
|Sinh vật hai lông roi|
|
|![]()
[Radiolaria](/wiki/Tr%C3%B9ng_tia)) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *domain*) *Nhánh* **Bikonta** **Sinh vật hai lông roi** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): *) là tế bào Bikonta* [nhân chuẩn](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n)với 2 [lông roi](/w/index.php?title=L%C3%B4ng_roi&action=edit&redlink=1), như tên gọi của nó gợi ý. Nó là một phần của [sinh vật nhân chuẩn](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n)(Eukaryota) . [[1]](#cite_note-pmid16829542-1)
## Enzym[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&action=edit§ion=1)]
Đặc trưng chia sẻ khác của các sinh vật hai lông roi là sự hợp nhất của 2
[gen](/wiki/Gen) thành một đơn vị duy nhất: các gen đối với các enzym [thymidylate synthase](/w/index.php?title=Thymidylate_synthase&action=edit&redlink=1) (TS) và [dihydrofolate reductase](/w/index.php?title=Dihydrofolate_reductase&action=edit&redlink=1) (DHFR) mã hóa một [protein](/wiki/Protein) với 2 chức năng . [2]
Các gen được dịch mã tách biệt trong
[sinh vật một lông roi](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%B4ng_roi) (Unikonta).
## Các mối quan hệ[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&action=edit§ion=2)]
Một số nghiên cứu gợi ý rằng
[Unikonta](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%B4ng_roi) (tế bào nhân chuẩn với một lông roi) là tổ tiên của [Opisthokonta](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_l%C3%B4ng_roi_sau) (động vật, nấm và các dạng sinh vật có họ hàng gần) và [Amoebozoa](/w/index.php?title=Amoebozoa&action=edit&redlink=1), còn Bikonta là tổ tiên của [Archaeplastida](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_l%E1%BA%A1p_th%E1%BB%83_c%E1%BB%95) (thực vật và các họ hàng gần), [Excavata](/wiki/Excavata), [Rhizaria](/w/index.php?title=Rhizaria&action=edit&redlink=1) và [Chromalveolata](/wiki/Chromalveolata). [Cavalier-Smith](/w/index.php?title=Cavalier-Smith&action=edit&redlink=1) đã đề xuất rằng [Apusozoa](/w/index.php?title=Apusozoa&action=edit&redlink=1), một nhóm động vật nguyên sinh có lông roi thông thường được coi là có vị trí *, trên thực tế thuộc về Bikonta. incertae sedis*
Các mối quan hệ trong phạm vi Bikonta vẫn chưa rõ ràng. Cavalier-Smith đã gộp Excavata và Rhizaria vào
[Cabozoa](/w/index.php?title=Cabozoa&action=edit&redlink=1) còn [Archaeplastida](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_l%E1%BA%A1p_th%E1%BB%83_c%E1%BB%95) và [Chromalveolata](/wiki/Chromalveolata) vào [Corticata](/w/index.php?title=Corticata&action=edit&redlink=1), nhưng ít nhất một nghiên cứu khác lại đề xuất rằng [Rhizaria](/w/index.php?title=Rhizaria&action=edit&redlink=1) và [Chromalveolata](/wiki/Chromalveolata) tạo thành một nhánh . [3]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&action=edit§ion=3)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&action=edit§ion=4)] **Burki F, Pawlowski J (tháng 10 năm 2006).** [^](#cite_ref-pmid16829542_1-0) [“Monophyly of Rhizaria and multigene phylogeny of unicellular bikonts”](http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16829542). *Mol. Biol. Evol.* **23**(10): 1922–1930. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [16829542](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16829542). [doi](/wiki/DOI): [10.1093/molbev/msl055](//dx.doi.org/10.1093%2Fmolbev%2Fmsl055). [^](#cite_ref-2) [Thomas Cavalier-Smith](/w/index.php?title=Thomas_Cavalier-Smith&action=edit&redlink=1)(2006). “Protist phylogeny and the high-level classification of Protozoa”. *European Journal of Protistology* **39**(4): 338–348. [doi](/wiki/DOI): [10.1078/0932-4739-00002](//dx.doi.org/10.1078%2F0932-4739-00002). **Burki F., Shalchian-Tabrizi K., Minge M., Skjæveland Å., Nikolaev S. I. và ctv. (2007).** [^](#cite_ref-3) [“Phylogenomics Reshuffles the Eukaryotic Supergroups”](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1949142). *PLoS ONE* **2**(8: e790): e790. [PMC](/wiki/PubMed_Central) [1949142](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1949142). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [17726520](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17726520). [doi](/wiki/DOI): [10.1371/journal.pone.0000790](//dx.doi.org/10.1371%2Fjournal.pone.0000790).
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%B4ng_roi&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
- Stechmann A., Cavalier-Smith T. (tháng 9 năm 2003).
[“The root of the eukaryote tree pinpointed”](http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S096098220300602X). *Curr. Biol.* **13**(17): R665–6. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [12956967](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12956967). [doi](/wiki/DOI): [10.1016/S0960-9822(03)00602-X](//dx.doi.org/10.1016%2FS0960-9822%2803%2900602-X). [Tree of Life: Eukaryotes](http://tolweb.org/Eukaryotes/3)
|
|

X-Cache: cp1068 miss, cp1053 miss


text:
Siêu phẩm Galaxy S6 và S6 Edge cũng có thể chụp ảnh RAW
Bản cập nhật Android 5.1.1 mới nhất dự kiến sắp ra mắt có thể mang lại tính năng chụp ảnh RAW cho bộ đôi smartphone Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge của Samsung.
Theo cập nhật mới nhất từ SamMobile, bản cập nhật Android 5.1.1 mới nhất mà Samsung dự kiến sẽ ra mắt gần đây cho bộ đôi Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge bên cạnh tính năng hỗ trợ chụp ảnh RAW còn mang đế cho người dùng thêm nhiều tính năng chụp ảnh mới, trong đó có cả chế độ chụp ảnh Manual.
Hiện tại, bộ đôi smartphone Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge tuy trang bị phần cứng camera và những tính năng chụp ảnh tuy được giới công nghệ đánh giá cao nhưng vẫn tồn tại một khuyết điểm nhỏ là không hỗ trợ chụp ảnh định dạng RAW, vốn được không ít người dùng người yêu thích.
Cách đây không lâu, PC World Vietnam từng có bài chia sẻ về lợi ích từ việc chụp ảnh RAW trong đó mô tả khá đầy đủ và chi tiết về định dạng ảnh này.
Hiện tại, tính năng chụp ảnh RAW trên smartphone mà cụ thể là của Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge theo giới công nghệ cũng chưa phải là điểm sáng giá nhất của bộ đôi siêu phẩm này, vì nhìn lại triển lãm MWC 2015 đã qua, người dùng cũng có thể dễ dàng thấy một số hãng cũng đã làm điều này.
Được biết, bộ đôi siêu phẩm Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge chính thức ra mắt tại MWC 2015 và đều trang bị màn hình Super AMOLED 5,1 inch được phủ kính cường lực Corning Gorilla Glass 4, hỗ trợ độ phân giải 2.560x1.440 pixel và mật độ điểm 577 ppi, chipset 64-bit Exynos 7420 với 8 nhân xử lý (4 nhân Cortex-A57 2,1GHz và 4 nhân Cortex-A53 1,5GHz), nhân đồ họa Mali-T760 và RAM 3GB.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất trên Galaxy S6 và S6 Edge chính là nút Home kiêm cảm biến quét dấu vân tay và hỗ trợ dịch vụ thanh toán điện tử Samsung Pay. Riêng mẫu Galaxy S6 Edge được vát cong 2 cạnh màn hình và chủ yếu để hiện thị thông tin về thời gian, thông báo trên smartphone.
Tại Việt Nam, mẫu Samsung Galaxy S6 32GB có giá 16,59 triệu đồng và Galaxy S6 Edge 32GB có giá 19,99 triệu đồng.
Theo pcword

markdown:
![](https://google.com/thumbnail1.jpg)
![](https://vienthonga.vn/Content/images/logo_vta.png)
## Siêu phẩm Galaxy S6 và S6 Edge cũng có thể chụp ảnh RAW
Bản cập nhật Android 5.1.1 mới nhất dự kiến sắp ra mắt có thể mang lại tính năng chụp ảnh RAW cho bộ đôi
[smartphone Galaxy S6](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6.html) và [Galaxy S6 Edge](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6-edge.html) của Samsung.
Theo cập nhật mới nhất từ SamMobile, bản cập nhật Android 5.1.1 mới nhất mà Samsung dự kiến sẽ ra mắt gần đây cho bộ đôi
[Galaxy S6](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6.html) và [Galaxy S6 Edge ](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6-edge.html)bên cạnh tính năng hỗ trợ chụp ảnh RAW còn mang đế cho người dùng thêm nhiều tính năng chụp ảnh mới, trong đó có cả chế độ chụp ảnh Manual.
Hiện tại, bộ đôi
**smartphone Galaxy S6** và **Galaxy S6 Edge** tuy trang bị phần cứng camera và những tính năng chụp ảnh tuy được giới công nghệ đánh giá cao nhưng vẫn tồn tại một khuyết điểm nhỏ là không hỗ trợ chụp ảnh định dạng RAW, vốn được không ít người dùng người yêu thích.
Cách đây không lâu, PC World Vietnam từng có bài chia sẻ về lợi ích từ việc chụp ảnh RAW trong đó mô tả khá đầy đủ và chi tiết về định dạng ảnh này.
Hiện tại, tính năng chụp ảnh RAW trên smartphone mà cụ thể là của
**Galaxy S6 và Galaxy S6 Edge** theo giới công nghệ cũng chưa phải là điểm sáng giá nhất của bộ đôi siêu phẩm này, vì nhìn lại triển lãm MWC 2015 đã qua, người dùng cũng có thể dễ dàng thấy một số hãng cũng đã làm điều này.
Được biết, bộ đôi siêu phẩm
[Galaxy S6 ](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6.html)và [Galaxy S6 Edge](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6-edge.html) chính thức ra mắt tại MWC 2015 và đều trang bị màn hình Super AMOLED 5,1 inch được phủ kính cường lực Corning Gorilla Glass 4, hỗ trợ độ phân giải 2.560x1.440 pixel và mật độ điểm 577 ppi, chipset 64-bit Exynos 7420 với 8 nhân xử lý (4 nhân Cortex-A57 2,1GHz và 4 nhân Cortex-A53 1,5GHz), nhân đồ họa Mali-T760 và RAM 3GB.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất trên Galaxy S6 và S6 Edge chính là nút Home kiêm cảm biến quét dấu vân tay và hỗ trợ dịch vụ thanh toán điện tử Samsung Pay. Riêng mẫu
[Galaxy S6 Edge](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6-edge.html) được vát cong 2 cạnh màn hình và chủ yếu để hiện thị thông tin về thời gian, thông báo trên smartphone.
Tại Việt Nam, mẫu
[Samsung Galaxy S6](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6.html) 32GB có giá 16,59 triệu đồng và [Galaxy S6 Edge 32GB](http://www.vienthonga.vn/samsung-galaxy-s6-edge.html) có giá 19,99 triệu đồng.
Theo pcword

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Tăm bông không giúp lấy sạch ráy tai mà còn đẩy chúng vào sâu hơn, lâu dài sẽ ảnh hưởng đến màng nhĩ và làm giảm thính lực, theo Medical Plus.
Lấy ráy tai bằng tăm bông nguy hiểm ra sao
Bình luận
Tăm bông không giúp lấy sạch ráy tai mà còn đẩy chúng vào sâu hơn, lâu dài sẽ ảnh hưởng đến màng nhĩ và làm giảm thính lực, theo Medical Plus.

markdown:
**Tăm bông không giúp lấy sạch ráy tai mà còn đẩy chúng vào sâu hơn, lâu dài sẽ ảnh hưởng đến màng nhĩ và làm giảm thính lực, theo Medical Plus.**
[Sở hữu Galaxy J7 Plus thời thượng, giá chỉ từ 1.690.000 đồng](https://vtc.vn/so-huu-galaxy-j7-plus-thoi-thuong-gia-chi-tu-1690000-dong-d364120.html) ['2,5 triệu đơn hàng trong 24h đầu tiên' trong Lễ hội mua sắm Shopee Super Sale](https://vtc.vn/25-trieu-don-hang-trong-24h-dau-tien-trong-le-hoi-mua-sam-shopee-super-sale-d364119.html) [Sóng thần tấn công một số quốc gia sau động đất 7 độ richter ở Thái Bình Dương](https://vtc.vn/song-than-tan-cong-mot-so-quoc-gia-sau-dong-dat-7-do-richter-o-thai-binh-duong-d364117.html) [Sau tiệc mừng ngày Nhà giáo Việt Nam, 10 giáo viên mầm non nhập viện](https://vtc.vn/sau-tiec-mung-ngay-nha-giao-viet-nam-10-giao-vien-mam-non-nhap-vien-d364114.html) [Thót tin phút 'Huỳnh Đức đệ nhị' Hà Minh Tuấn nằm bất động trên sân](https://vtc.vn/thot-tin-phut-huynh-duc-de-nhi-ha-minh-tuan-nam-bat-dong-tren-san-d364113.html) [Phát hiện dấu vết chiến sỹ công an nghi bị bắt cóc, tống tiền trước ngày nhận nhiệm vụ](https://vtc.vn/phat-hien-dau-vet-chien-sy-cong-an-nghi-bi-bat-coc-tong-tien-truoc-ngay-nhan-nhiem-vu-d364112.html) [Răng khôn đâm thủng má, cô gái trẻ phải bỏ thai](https://vtc.vn/rang-khon-dam-thung-ma-co-gai-tre-phai-bo-thai-d364108.html) [Cường Đô La chơi đàn piano tặng bạn gái mới Đàm Thu Trang](https://vtc.vn/cuong-do-la-choi-dan-piano-tang-ban-gai-moi-dam-thu-trang-d364107.html) [Hai ô tô tông nhau, cao tốc Pháp Vân ùn tắc kéo dài lúc nửa đêm](https://vtc.vn/hai-o-to-tong-nhau-cao-toc-phap-van-un-tac-keo-dai-luc-nua-dem-d364106.html) [Giải bóng đá nữ VĐQG: Phong Phú Hà Nam vững ngôi nhì](https://vtc.vn/giai-bong-da-nu-vdqg-phong-phu-ha-nam-vung-ngoi-nhi-d364105.html)

Cache-Control: public

X-Fastcgi-Cache: MISS


text:
Thông tin
Tin tức các hãng xe
Kết nối
Kinh doanh
Cách chọn xe điện : X men, Mocha, F8, hay Nijia... | 2banh.vn | Page 55
Thảo luận trong 'Xe đạp - Xe đạp điện - Xe điện' bắt đầu bởi Hoàng Oanh, 25 Tháng tư 2015.
chỉ cần trả trước 48 triệu đồng - sở hữu ngay yamaha fz25 2018 bởi hoàng trọng khánh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 20:23
cần bán cb400ss ra đi nhanh bởi sqlm21, 19 Tháng mười một 2017 lúc 14:46
mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi bởi ducshg, 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:55
mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi bởi ducshg, 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:53
Trang 55 của 78 trang
Đăng ký kênh Đăng ký
Quan tâm nhiều
6 lý do để tin rằng Yamaha Exciter 155 có khả năng ra mắt? bởi Hayateo, 19 Tháng mười một 2017 lúc 10:43
Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 17:28
Honda Vario 150 độ bức phá đầy sang trọng với bộ cánh Lemon bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 11:28
Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:13
Tin công nghệ nổi bật
Apacer giới thiệu dòng USB Apacer x P714 AH336 và AC233 13 Tháng mười một 2017
Qualcomm giới thiệu dòng vi xử lý Qualcomm Centriq 2400 nền tảng 10 nanomet 13 Tháng mười một 2017
BKAV "Hack" FaceID của Apple như thế nào! 13 Tháng mười một 2017
Trang trí nhà bằng chai nhựa vô cùng độc đáo 11 Tháng mười một 2017

markdown:
## Thông tin
## Tin tức các hãng xe
## Kết nối
## Kinh doanh
# Cách chọn xe điện : X men, Mocha, F8, hay Nijia... | 2banh.vn | Page 55
Thảo luận trong '
[Xe đạp - Xe đạp điện - Xe điện](forums/xe-dap-xe-dap-dien-xe-dien.106/)' bắt đầu bởi [Hoàng Oanh](members/hoang-oanh.20591/), [25 Tháng tư 2015](threads/cach-chon-xe-dien-x-men-mocha-f8-hay-nijia.25881/).
[](threads/chi-can-tra-truoc-48-trieu-dong-so-huu-ngay-yamaha-fz25-2018.78682/)
![ chỉ cần trả trước 48 triệu đồng - sở hữu ngay yamaha fz25 2018](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/chi-can-tra-truoc-48-trieu-dong-so-huu-ngay-yamaha-fz25-2018-54427-1511097823-5a1185df427f3.jpg)
[chỉ cần trả trước 48 triệu đồng - sở hữu ngay yamaha fz25 2018](threads/chi-can-tra-truoc-48-trieu-dong-so-huu-ngay-yamaha-fz25-2018.78682/)bởi [hoàng trọng khánh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 20:23 [](threads/can-ban-cb400ss-ra-di-nhanh.78675/)
[cần bán cb400ss ra đi nhanh](threads/can-ban-cb400ss-ra-di-nhanh.78675/)bởi [sqlm21](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 14:46 [](threads/mach-passing-den-tro-sang-35s-ducka-cuc-ky-tien-loi.78686/)
![ mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/mach-passing-den-tro-sang-3-5s-ducka-cuc-ky-tien-loi-30216-1511103220-5a119af4e8b9a.jpg)
[mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi](threads/mach-passing-den-tro-sang-35s-ducka-cuc-ky-tien-loi.78686/)bởi [ducshg](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:55 [](threads/mach-passing-den-tro-sang-35s-ducka-cuc-ky-tien-loi.78685/)
![ mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/mach-passing-den-tro-sang-3-5s-ducka-cuc-ky-tien-loi-30216-1511103220-5a119af4e8b9a.jpg)
[mạch passing đèn trợ sáng 3.5s ducka cực kỳ tiện lợi](threads/mach-passing-den-tro-sang-35s-ducka-cuc-ky-tien-loi.78685/)bởi [ducshg](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:53
Trang 55 của 78 trang
![](https://www.2banh.vn/api/images/mid.png)
Đăng ký kênh Đăng ký
Quan tâm nhiều
[](threads/6-ly-do-de-tin-rang-yamaha-exciter-155-co-kha-nang-ra-mat.78603/)
![ 6 lý do để tin rằng Yamaha Exciter 155 có khả năng ra mắt?](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/lieu-yamaha-exciter-155-co-ra-mat-9127-1510908963-5a0ea423b00ef.png)
[6 lý do để tin rằng Yamaha Exciter 155 có khả năng ra mắt?](threads/6-ly-do-de-tin-rang-yamaha-exciter-155-co-kha-nang-ra-mat.78603/)bởi [Hayateo](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 10:43 [](threads/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x.78634/)
![ Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x-30-1510971938-5a0f9a2211b17.jpg)
[Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X](threads/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x.78634/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 17:28 [](threads/honda-vario-150-do-buc-pha-day-sang-trong-voi-bo-canh-lemon.78599/)
![ Honda Vario 150 độ bức phá đầy sang trọng với bộ cánh Lemon](https://s1.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/honda-vario-150-do-buc-pha-day-sang-trong-voi-bo-canh-lemon-30-1510905792-5a0e97c06cf68.jpg)
[Honda Vario 150 độ bức phá đầy sang trọng với bộ cánh Lemon](threads/honda-vario-150-do-buc-pha-day-sang-trong-voi-bo-canh-lemon.78599/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 11:28 [](threads/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao.78601/)
![ Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao-30-1510909231-5a0ea52fa16a9.jpg)
[Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao](threads/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao.78601/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:13
Tin công nghệ nổi bật
[](https://congnghe5giay.com/threads/apacer-gioi-thieu-dong-usb-apacer-x-p714-ah336-va-ac233.80108/)
![ Apacer giới thiệu dòng USB Apacer x P714 AH336 và AC233](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171113_bef91dacd49eb2bdeda33a4cfe191e96_1510578390.jpg)
[Apacer giới thiệu dòng USB Apacer x P714 AH336 và AC233](https://congnghe5giay.com/threads/apacer-gioi-thieu-dong-usb-apacer-x-p714-ah336-va-ac233.80108/)13 Tháng mười một 2017 [](https://congnghe5giay.com/threads/qualcomm-gioi-thieu-dong-vi-xu-ly-qualcomm-centriq-2400-nen-tang-10-nanomet.80099/)
![ Qualcomm giới thiệu dòng vi xử lý Qualcomm Centriq 2400 nền tảng 10 nanomet](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171113_ae47cdc74ae9b3628260e1a0bfd3d101_1510561227.jpg)
[Qualcomm giới thiệu dòng vi xử lý Qualcomm Centriq 2400 nền tảng 10 nanomet](https://congnghe5giay.com/threads/qualcomm-gioi-thieu-dong-vi-xu-ly-qualcomm-centriq-2400-nen-tang-10-nanomet.80099/)13 Tháng mười một 2017 [](https://congnghe5giay.com/threads/bkav-quot-hack-quot-faceid-cua-apple-nhu-the-nao.80084/)
![ BKAV "Hack" FaceID của Apple như thế nào!](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FG6suMSn6rV0%2Fmaxresdefault.jpg)
[BKAV "Hack" FaceID của Apple như thế nào!](https://congnghe5giay.com/threads/bkav-quot-hack-quot-faceid-cua-apple-nhu-the-nao.80084/)13 Tháng mười một 2017 [](https://congnghe5giay.com/threads/trang-tri-nha-bang-chai-nhua-vo-cung-doc-dao.80060/)
![ Trang trí nhà bằng chai nhựa vô cùng độc đáo](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171111_a3b6faeaeb2c2a7cceb28307fceada9e_1510387453.jpg)
[Trang trí nhà bằng chai nhựa vô cùng độc đáo](https://congnghe5giay.com/threads/trang-tri-nha-bang-chai-nhua-vo-cung-doc-dao.80060/)11 Tháng mười một 2017

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

Set-Cookie: 2b_session=ea7c6566c0e340e3968c8141d5d7b6c4; path=/; domain=.2banh.vn; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0


text: ĐĂNG NHANH - BÁN NHANH [Liên Hệ] - 0973 505 086 Thông tin cơ bản Giá bán : 930 triệu Xuất xứ : Nhập khẩu Tình trạng : Cũ Dòng xe : CUV Màu ngoại thất : Đen Màu nội thất : Đen Số cửa : 5 cửa Số ghế : 7 ghế Nhiên liệu : Xăng Hộp số : Số tự động Dẫn động : 4WD - Dẫn động 4 bánh Giới thiệu Bán xe Nissan Qashqai sản xuất năm 2010, xe nhập khẩu Anh, tên tư nhân. Xe được trang bị lazang đúc, đèn sương mù, camera lùi, vô lăng tích hợp nút điều chỉnh âm thanh, gương kính chỉnh điện, màn hình, điều hòa chỉnh tay, ghế da.... Vui lòng liên hệ để biết thêm thông tin chi tiết! Để trực tiếp xem xe xin quý khách vui lòng liên hệ. Cảm ơn đã quan tâm. ***** Quý vị đang xem tin đăng bán xe ô tô tại AUTOZOOM Bán xe Nissan Qashqai CUV 2010 - - 0973 505 086 . Mọi thông tin liên quan tới tin rao này là do người đăng tin đăng tải và chịu trách nhiệm. Chúng tôi luôn cố gắng để truyền tải thông tin chính xác nhất, nhưng chúng tôi không đảm bảo và không chịu trách nhiệm về bất kỳ nội dung nào liên quan tới tin rao này. Nếu quý vị phát hiện có sai sót hay vấn đề gì xin hãy thông báo cho chúng tôi theo địa chỉ: info@autozoom.vn hoặc autozoom.vn@gmail.com Mua Bán Ô tô - Đăng ký Salon Mua Bán tại đây ! Quý vị có thể xem thêm các nội dung nâng cấp thành viên VIP, hướng dẫn đăng tin VIP, .... tại đây!

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: az_session=928edd3eb2bceba8c6c96cb58f41761c; path=/; domain=.autozoom.vn; secure; httponly


text: ĐĂNG NHANH - BÁN NHANH [Liên Hệ] - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 Thông tin cơ bản Giá bán : 3 tỷ 240 tr Xuất xứ : Nhập khẩu Tình trạng : Mới Dòng xe : MPV Màu ngoại thất : Trắng Màu nội thất : Màu khác Số cửa : 5 cửa Số ghế : 7 ghế Nhiên liệu : Xăng Hộp số : Số tự động Giới thiệu Bán Toyota Alphard 3.5 mới 100%, màu trắng nội thất kem. Cam kết 100% có xe giao ngay, giấy tờ hồ sơ đăng ký trong ngày! Bản full option: Khởi động Start - Stop, kết nối USB, cửa điện tự động, ghế nhớ 3 vị trí, màn hình trần, 2 cửa sổ trời, hệ thống ghế VIP có thông khí, điều khiển điện, giá đỡ chân điều chỉnh nhiều chế độ, màn hình nevigation + camera, điều hòa phân vùng, rửa đèn pha, cảm biến quanh xe.... Vui lòng liên hệ trực tiếp hotline 0906 22 57 57- 0942 99 66 56. ***** Quý vị đang xem tin đăng bán xe ô tô tại AUTOZOOM Bán xe Toyota Alphard MPV 2015 - - 0942996656 . Mọi thông tin liên quan tới tin rao này là do người đăng tin đăng tải và chịu trách nhiệm. Chúng tôi luôn cố gắng để truyền tải thông tin chính xác nhất, nhưng chúng tôi không đảm bảo và không chịu trách nhiệm về bất kỳ nội dung nào liên quan tới tin rao này. Nếu quý vị phát hiện có sai sót hay vấn đề gì xin hãy thông báo cho chúng tôi theo địa chỉ: info@autozoom.vn hoặc autozoom.vn@gmail.com Mua Bán Ô tô - Đăng ký Salon Mua Bán tại đây ! Quý vị có thể xem thêm các nội dung nâng cấp thành viên VIP, hướng dẫn đăng tin VIP, .... tại đây!

Set-Cookie: az_session=16093c81d5dea9e85de6cc286e4f26b1; path=/; domain=.autozoom.vn; secure; httponly


text: ĐĂNG NHANH - BÁN NHANH [Liên Hệ] - 0979 353 889 Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 Thông tin cơ bản Giá bán : 664 triệu Xuất xứ : Nhập khẩu Tình trạng : Mới Dòng xe : Hatchback Màu ngoại thất : Trắng Màu nội thất : Xám Số cửa : 5 cửa Số ghế : 5 ghế Nhiên liệu : Xăng Hộp số : Số tự động Dẫn động : FWD - Dẫn động cầu trước Tiêu thụ nhiên liệu (đường trường) : 6 lít / 100 Km Giới thiệu Dòng xe thích hợp với rất nhiều đối tượng khách hàng, từ gia đình nhỏ, người độc thân, sinh viên, dân văn phòng cho đến các doanh nhân thành đạt. Hệ thống điều hòa tự động 02 vùng độc lập thông tin khuyến mãi xe Toyota Yaris. 1. Tặng phủ nano bảo vệ sơn xe đẹp bền bỉ bóng loáng. 2. Tặng phủ gầm cách âm chống ồn khi ngồi trên xe. 3. Tặng dáng phim cách nhiệt cao cấp sunkool của Mỹ. 4. Tặng lót sàn simili chống cháy dễ vệ sinh sàn xe. 5. Tặng che mưa cao cấp. 6. Tặng phiếu nhiên liệu 5 lít. 7. Tặng gói bảo dưỡng 1.000km miễn phí. 8. Tặng bình chữa cháy. 9. Tặng áo chùm xe. 10. Tặng bộ thảm sàn. 11. Tặng cặp che nắng. 12. Tặng lá thơm. 13. Tặng dù che mưa. ***** Quý vị đang xem tin đăng bán xe ô tô tại AUTOZOOM Bán xe Toyota Yaris Hatchback 2014 - - 0979 353 889 . Mọi thông tin liên quan tới tin rao này là do người đăng tin đăng tải và chịu trách nhiệm. Chúng tôi luôn cố gắng để truyền tải thông tin chính xác nhất, nhưng chúng tôi không đảm bảo và không chịu trách nhiệm về bất kỳ nội dung nào liên quan tới tin rao này. Nếu quý vị phát hiện có sai sót hay vấn đề gì xin hãy thông báo cho chúng tôi theo địa chỉ: info@autozoom.vn hoặc autozoom.vn@gmail.com Mua Bán Ô tô - Đăng ký Salon Mua Bán tại đây ! Quý vị có thể xem thêm các nội dung nâng cấp thành viên VIP, hướng dẫn đăng tin VIP, .... tại đây!

Set-Cookie: az_session=acb95933b754355139cbb0a36e2056e5; path=/; domain=.autozoom.vn; secure; httponly


text:
19001267Hotline mua hàng
Chăm sóc khách hàng: 1900 6612
Thời gian hoạt động: 8h00 - 22h00
Chấp nhận thanh toán
Tải ứng dụng trên điện thoại
Copyright © 1999 - 2017 Công ty Cổ phần Thương mại Nguyễn Kim.Giấy chứng nhận ĐKKD số: 0302286281 do Sở KH & ĐT TPHCM cấp lần đầu ngày 22/06/2006. Giấy phép ICP số 01/GP-STTTT do Sở Thông tin & Truyền thông TP.HCM cấp ngày 11/01/2017. Địa chỉ: 63-65-67 Trần Hưng Đạo, P. Cầu Ông Lãnh, Q.1, TP Hồ Chí Minh Điện thoại: 1900 1267 - Email: chamsoc@nguyenkim.com

markdown:
19001267Hotline mua hàng
Chăm sóc khách hàng: 1900 6612
Thời gian hoạt động: 8h00 - 22h00
Xin chào,
Quên mật khẩu
Kích hoạt tài khoản
Tra cứu đơn hàng
Tra cứu thẻ thành viên
Chấp nhận thanh toán
Kết nối với chúng tôi
Tải ứng dụng trên điện thoại
Doanh nghiệp mua hàng
Copyright © 1999 - 2017 Công ty Cổ phần Thương mại Nguyễn Kim.

Server: Vinahost Cluster

NK-Cache-Status: MISS

Cache-Control: max-age=0, no-cache