markdown:
# Konstantinos XI Palaiologos
|Konstantinos XI Palaiologos
|
Κωνσταντῖνος ΙΑ' Παλαιολόγος
|
| ![ Constantine XI Palaiologos miniature.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg/272px-Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg)
![ Constantine XI Palaiologos miniature.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg/272px-Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg)
[Ioannes VIII Palaiologos](/wiki/Ioannes_VIII_Palaiologos) [Theodora Tocco](/wiki/Theodora_Tocco) [Caterina Gattilusio](/wiki/Caterina_Gattilusio) [Manuel II Palaiologos](/wiki/Manuel_II_Palaiologos) [Helena Dragaš](/wiki/Helena_Draga%C5%A1) [Công giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) **Konstantinos XI Palaiologos**, [Latinh](/wiki/Latinh) hóa là **Palaeologus** ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *Κωνσταντίνος ΙΑ' Δραγάσης Παλαιολόγος* ( [Serbia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Serbia): *Константин Палеолог Драгаш*), *Kōnstantinos XI Dragasēs Palaiologos*; [1404](/wiki/1404) [[1]](#cite_note-Nicol-1) - [2] [1453](/wiki/1453)) là vị Hoàng đế cuối cùng của [Đế quốc Byzantine](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3)(đôi lúc còn được cho là vị [Hoàng đế La Mã](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3)cuối cùng), [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4) đồng thời còn là thành viên của [[5]](#cite_note-5) [Nhà Palaiologos](/wiki/Nh%C3%A0_Palaiologos), trị vì từ năm 1449 tới 1453. Ông đã tử trận trong trận chiến cuối cùng với [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman)nhằm bảo vệ kinh thành [Constantinopolis](/wiki/S%E1%BB%B1_th%E1%BA%A5t_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%A7a_Constantinopolis). Ông sau này trở thành nhân vật huyền thoại trong câu chuyện dân gian của [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)là " [Hoàng đế Cẩm Thạch](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_vua_tr%C3%AAn_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1)", người muốn thức tỉnh và khôi phục lại Đế quốc và Constantinopolis từ người Thổ. [[1]](#cite_note-Nicol-1) Cái chết của Konstantinos đánh dấu sự cáo chung của [[6]](#cite_note-6) [Đế quốc Đông La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3), đế quốc đã cai trị nửa phía Đông suốt 1000 năm (980 năm) sau khi [Đế quốc Tây La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_La_M%C3%A3)diệt vong. [[7]](#cite_note-7)
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=1)]
### Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=2)]
Konstantinos sinh vào ngày 8 tháng 2 năm 1404 tại
[Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis). Là người con thứ tám trong số mười người con của vua [2] [Manuel II Palaiologos](/wiki/Manuel_II_Palaiologos)với Hoàng hậu [Helena Dragaš](/wiki/Helena_Draga%C5%A1)xứ Serbia, con gái của Hoàng thân xứ [Serbia](/wiki/Serbia) [Konstantinos Dragaš](/w/index.php?title=Konstantinos_Draga%C5%A1&action=edit&redlink=1). Ông cực kỳ thương yêu mẹ mình và đã thêm họ Dragases của bà cho triều đại kế tục của riêng mình một khi ông lên ngôi Hoàng đế. Phần lớn suốt thời thơ ấu Konstantinos sống tại Constantinopolis dưới sự trông nom của cha mẹ ông. Trong thời gian người [anh trai](/wiki/Johannes_VIII_Palaiologos)của ông vắng mặt ở [Ý](/wiki/%C3%9D), Konstantinos đã đảm nhận chức nhiếp chính tại Constantinopolis từ năm [1437](/wiki/1437)đến [1440](/wiki/1440).
### Vua xứ Morea[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=3)] [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1443](/wiki/1443), Konstantinos được phong làm [Công tước xứ Morea](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF_Morea&action=edit&redlink=1) (tên thời [Trung Cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95) của bán đảo [Peloponnesus](/wiki/Peloponnesus)), cai trị trong một pháo đài và cung điện ở [Mistra](/w/index.php?title=Mistra&action=edit&redlink=1). Vào thời điểm đó, Mistra là một thị trấn được củng cố chắc chắn và còn được gọi là [Sparta](/wiki/Sparta) hoặc [Lacedaemon](/wiki/Sparta) do nó nằm ở nơi tương đồng với thành phố cổ đại xa xưa, đồng thời còn là một trung tâm nghệ thuật và văn hóa có thể sánh với Constantinopolis. [[8]](#cite_note-8)
Sau khi lên ngôi, Konstantinos tiếp tục củng cố việc phòng ngự Morea, bao gồm cả việc xây dựng lại một bức tường thành băng ngang qua
[Eo đất Corinth](/w/index.php?title=Eo_%C4%91%E1%BA%A5t_Corinth&action=edit&redlink=1) được gọi là ["Hexamilion"](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C3%A0nh_Hexamilion&action=edit&redlink=1) (dài sáu dặm) theo lời đề nghị của [Plethon](/w/index.php?title=Gemistus_Pletho&action=edit&redlink=1), một học giả nổi tiếng và là thầy giáo của ông. [[9]](#cite_note-9)
Hè năm
[1444](/wiki/1444), Konstantinos mang quân xâm chiếm [Công quốc Athena](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Athena&action=edit&redlink=1) gốc Latin từ Morea, nhanh chóng chinh phục được [Thebes](/wiki/Thebes) và [Athena](/wiki/Athena), buộc Công tước [Florentine](/wiki/Florence) phải tiến hành cống nạp hằng năm cho ông. Lãnh địa này do [Nerio II Acciaioli](/w/index.php?title=Nerio_II_Acciaioli&action=edit&redlink=1) cai trị, một [chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u) của Sultan thuộc [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman).
Người Thổ, cảm thấy thất vọng từ nỗ lực của người Hy Lạp nhằm bành trướng từ vùng Morea vào trung tâm Hy Lạp bắt đầu chuẩn bị binh mã xâm chiếm.
Mùa thu năm [10] [1446](/wiki/1446), vị [Sultan](/wiki/Sultan)vốn đã thoái ẩn là [Murad II](/wiki/Murad_II)đã dẫn đầu một đội quân khoảng 50-60.000 người tiến vào Hy Lạp để đặt dấu chấm hết cho những tham vọng của Konstantinos. Mục đích của ông không nhằm chinh phục xứ Morea mà là để dạy cho người Hy Lạp và vua của họ một bài học trừng phạt. [[11]](#cite_note-Venice_p.386-11) Konstantinos và người anh Thomas của ông đã dốc sức vào một cuộc tấn công ở Hexamilion, nơi mà quân Thổ đang xâm phạm vào ngày 27 tháng 11 năm 1446. [[11]](#cite_note-Venice_p.386-11)
Trong khi các bức tường thành có thể tổ chức chống lại các cuộc tấn công thời Trung cổ, Sultan Murad lại sử dụng các khẩu
[súng thần công](/wiki/S%C3%BAng_th%E1%BA%A7n_c%C3%B4ng) bắn phá dữ dội để hỗ trợ cho binh sĩ hộ tống những [khí cụ vây thành](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_c%E1%BB%A5_v%C3%A2y_th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) thông thường và mang theo thang mây, sau một hồi kịch chiến ác liệt thì hầu như tường thành Hexamilion rơi vào tình trạng đổ nát và hoang tàn vào ngày 10 tháng 12. Konstantinos và Thomas vội vàng dẫn gia quyến bỏ thành chạy trốn thì xứ Morea bị quân Ottoman chiếm ngay tức khắc. Điều này đặt dấu chấm hết cho nỗ lực của Konstantinos nhằm mở rộng lãnh thổ công quốc của ông.
### Hôn nhân[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=4)]
Konstantinos XI có hai lần kết hôn: lần đầu tiên vào ngày
[1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) năm [1428](/wiki/1428) với [Theodora Tocco](/wiki/Theodora_Tocco), cháu gái của [Carlo I Tocco](/w/index.php?title=Carlo_I_Tocco&action=edit&redlink=1) xứ [Epirus](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF_Epirus&action=edit&redlink=1), người đã mất vào năm [1429](/wiki/1429); lần thứ hai với [Caterina Gattilusio](/wiki/Caterina_Gattilusio), con gái của [Dorino xứ Lesbos](/w/index.php?title=Dorino_x%E1%BB%A9_Lesbos&action=edit&redlink=1), bà mất trong khi sinh con vào năm [1442](/wiki/1442). Vì vậy mà Konstantinos không có người nối dõi từ hai cuộc hôn nhân này.
Sau khi Konstantinos XI chính thức đăng quang ngôi vị
[Hoàng đế Byzantine](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine&action=edit&redlink=1) vào năm [1451](/wiki/1451). Ông đã cử một phái đoàn dưới quyền [George Sphrantzes](/wiki/George_Sphrantzes) tới hỏi cưới [Mara Branković](/w/index.php?title=Mara_Brankovi%C4%87&action=edit&redlink=1), con gái của Quốc chủ [Đurađ Branković](/w/index.php?title=%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87&action=edit&redlink=1) xứ Serbia và công chúa Byzantine [Irene Kantakouzene](/w/index.php?title=Irene_Kantakouzene&action=edit&redlink=1), về sau trở thành góa phụ của [Murad II](/wiki/Murad_II) (Maria đã được phép trở về với cha mẹ của bà ở Serbia sau khi Murad mất). Lời cầu hôn được sự hoan nghênh của cha bà là Đurađ Branković, nhưng lại vấp phải sự phản đối của bản thân Maria và bà đã thề rằng "nếu Chúa có thể giải thoát bà từ tay của kẻ vô đạo cô sẽ sống một cuộc đời độc thân và trinh nguyên cho phần đời còn lại của mình". Vì vậy mà lời cầu hôn thất bại và Sphrantzes đã thu xếp một cuộc hôn nhân khác với một công chúa đến từ [12] [Đế quốc Trebizond](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Trebizond&action=edit&redlink=1)hoặc [Vương quốc Gruzia](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Gruzia&action=edit&redlink=1). Cuối cùng họ đã chọn một vị công chúa Gruzia không rõ họ tên và là con gái của [George VIII](/w/index.php?title=George_VIII_c%E1%BB%A7a_Gruzia&action=edit&redlink=1). Konstantinos bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức với vua Gruzia, hai bên bắt đầu phái sứ giả sang tiến hành công việc ở Constantinopolis. Kết quả cuộc hôn nhân được chấp nhận, vào mùa xuân năm tới Sphrantzes nhổ neo tới Georgia để mang cô dâu tới Constantinopolis, tuy nhiên kế hoạch của Konstantinos bất thành do sự kiện bi thảm đột ngột xảy ra vào năm 1453. [[13]](#cite_note-13) [[1]](#cite_note-Nicol-1)
### Trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Metropolis_of_Mystras%2C_inside%2C_imperial_eagle.JPG/200px-Metropolis_of_Mystras%2C_inside%2C_imperial_eagle.JPG)
[đại bang hai đầu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_bang_hai_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1)trong Nhà thờ Thánh Demetrios ở [Mystras](/w/index.php?title=Mystras&action=edit&redlink=1), là chỗ đánh dấu nơi mà Konstantinos XI đã đăng quang.
Dù gặp những khó khăn trong và ngoài nước xảy ra liên miên trong thời kì trị vì của Konstantinos XI đã lên đến đỉnh điểm trong sự kiện Constantinopolis thất thủ và Đế quốc Byzantine chính thức tiêu vong, các nguồn sử liệu đương thời đều nhắc đến Hoàng đế Konstantinos với tất cả sự trân trọng. Khi anh trai ông là Hoàng đế
[Ioannes VIII Palaiologos](/wiki/Ioannes_VIII_Palaiologos) mất vào năm [1449](/wiki/1449) mà không có người kế thừa, đã xảy ra cuộc tranh chấp ngai vàng giữa Konstantinos và người anh [Demetrios Palaiologos](/w/index.php?title=Demetrios_Palaiologos&action=edit&redlink=1). Demetrios cố gắng lôi kéo sự ủng hộ từ phe đối lập của ông nhằm liên minh giữa giáo hội Chính Thống và Công giáo. Hoàng hậu Helena đóng vai trò là nhiếp chính, đã hỗ trợ cho Konstantinos. Họ kêu gọi [Sultan](/wiki/Sultan) [Murad II](/wiki/Murad_II) của [Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) tới phân xử sự bất đồng này.
Murad chọn ủng hộ Konstantinos và vào ngày 6 tháng 1 năm 1449, Konstantinos làm lễ đăng quang trong một thánh đường ở Mistra với sự tham gia của giám mục địa phương thay vì tại thánh đường
[Hagia Sophia](/wiki/Hagia_Sophia) ở [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis). Đây là một việc hiếm hoi nhưng không phải là chưa có tiền lệ đối với một vị hoàng đế nào lại phải làm lễ lên ngôi ở một thành phố cấp tỉnh. Người sáng lập ra vương triều Palaiologos lên ngôi ở [14] [Nicaea](/w/index.php?title=Nicaea&action=edit&redlink=1)thuộc Tiểu Á, John Cantacuzene tại [Adrianople](/w/index.php?title=Adrianople&action=edit&redlink=1)xứ Thrace. Nhưng họ từng có ý nghĩ rằng lễ đăng quang nên được tổ chức lại tại Constantinopolis, do đích thân Thượng phụ cử hành nghi lễ. Riêng Konstantinos được xem là ngoại lệ. Vị Thượng phụ lúc ấy là [Gregory III](/w/index.php?title=Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%E1%BB%A5_Gregory_III_th%C3%A0nh_Constantinopolis&action=edit&redlink=1), người theo chủ nghĩa hợp nhất (xem Ly giáo Đông-Tây) bị giới tu sĩ của ông xa lánh. Konstantinos biết rằng việc trao vương miện từ Gregory như đổ thêm dầu vào lửa của sự bất hòa về tôn giáo ở thủ đô. Vì vậy, Konstantinos cùng đoàn tùy tùng và cận thần khởi hành trên một hạm đội Venice tới Constantinopolis vào ngày 12 tháng 3 năm 1449. [[15]](#cite_note-Venice_p.390-15) [[15]](#cite_note-Venice_p.390-15)
Sultan Murad mất vào năm 1451 và người con trưởng của ông ta là
[Mehmed II](/wiki/Mehmed_II) lên kế ngôi. Ngay sau đó, Mehmed II bắt đầu xúc tiến cho việc chinh phục Constantinopolis. Đáp lại, Konstantinos dọa sẽ thả Hoàng thân Orhan, một kẻ tranh giành ngôi vị Ottoman, trừ khi Mehmed đáp ứng một số yêu cầu của ông. Bằng cách này, Mehmed coi Konstantinos đã vi phạm thỏa thuận đình chiến, vào mùa đông năm [1451](/wiki/1451)- [1452](/wiki/1452), Mehmed cho người xây dựng [Rumelihisari](/wiki/Rumelihisari), một pháo đài trên một ngọn đồi ở phía châu Âu của Bosporus, nằm ở phía bắc thành phố cắt đứt tuyến đường liên lạc với [Biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en) ở phía đông. Thêm vào đó xây thêm [Anadoluhisarı](/wiki/Anadoluhisari), pháo đài đối diện với Rumelihisari về phía châu Á, khiến cho Đế quốc Ottoman nắm toàn quyền kiểm soát đường giao thông trên biển qua [eo biển Bosporus](/wiki/Bosphore). Đối với Konstantinos đó rõ ràng là hành động mở đầu cho việc vây hãm và ngay lập tức bắt đầu tổ chức phòng ngự.
Trước tiên Konstantinos hạ lệnh huy động tiền bạc cho việc dự trữ lương thực cho cuộc vây hãm sắp tới và sửa sang tường thành Theodosius đã quá cũ kỹ, nhưng nền kinh tế nghèo nàn không cho phép ông tăng cường thêm quân binh cần thiết để giúp họ chống lại đội quân Ottoman đông đảo. Không còn hy vọng gì vào bất kỳ loại hình viện trợ quân sự nào cả, Konstantinos XI kêu gọi phương Tây tái xác nhận sự hợp nhất giữa
[Giáo hội phương Đông](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) và [Thiên Chúa giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) đã được ký kết tại [Công đồng Florence](/wiki/C%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Florence), một điều kiện mà Giáo hội Công giáo áp đặt đối với bất kỳ việc cung cấp sự trợ giúp nào. Sự hợp nhất đã bị những người thuộc phe chống hợp nhất (" *anthenotikoi*") chỉ trích dữ dội trong đám thần dân của ông. Trong khi đó [Loukas Notaras](/w/index.php?title=Loukas_Notaras&action=edit&redlink=1), Đại thần chính kiêm chỉ huy quân sự thuộc phái chống hợp nhất ngày càng xa lánh Konstantinos. Cuối cùng, dù một số thành bang thương nghiệp ở miền bắc Ý đồng ý gửi quân sang trợ giúp việc phòng thủ nhưng sự đóng góp của phương Tây quá ít ỏi so với quân số và thực lực của Ottoman. Konstantinos buộc phải tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người anh em khác của ông ở Morea, không may bất kỳ sự trợ giúp về mặt quân sự đều bị quân đội Ottoman ngăn chặn khi họ xâm lược bán đảo vào năm 1452. Cuộc vây hãm thành phố bắt đầu vào mùa đông năm [1452](/wiki/1452). Konstantinos với lực lượng tự vệ khoảng 60.000 cư dân và 7.000 quân của ông phải đối mặt với một cuộc vây hãm với cả một đạo quân Thổ đông đảo, được hỗ trợ bởi một khí cụ công thành tiên tiến do nhà chế tạo súng rất giỏi người [Hungary](/wiki/Hungary) là [Orban](/wiki/Orban) thiết kế. [[16]](#cite_note-16)
### Cái chết[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=6)]
Trước khi bắt đầu
[công hãm](/wiki/S%E1%BB%B1_th%E1%BA%A5t_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%A7a_Constantinopolis), [Mehmed II](/wiki/Mehmed_II) đã phái sứ giả đến chỗ Konstantinos XI, đề nghị sẽ tha chết nếu Hoàng đế tự nguyện dâng thành quy hàng người Thổ, với lời hứa hẹn đảm bảo vẫn để Konstantinos tiếp tục trị vì tại [Mistra](/w/index.php?title=Mistra&action=edit&redlink=1), theo lời của sử gia G.Sphrantzes thì Konstantinos đã gửi thư hồi âm lại như sau:
Giao cả thành phố này cho ngài đã vượt xa quyền hạn của tôi hoặc bất cứ ai sống ở đây, đối với tất cả chúng tôi, sau khi quyết định cùng nhau thà chết chứ không chịu cúi đầu dâng hàng một cách nhục nhã.
Konstantinos chỉ huy toàn bộ lực lượng phòng thủ của thành phố và tham gia vào cuộc quyết chiến cuối cùng bên cạnh binh sĩ của ông trong tường thành. Cùng lúc đó, ông dùng kỹ năng ngoại giao để duy trì sự hợp nhất cần thiết giữa lực lượng
[Genova](/wiki/Genova), [Venice](/wiki/Venezia) và [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p). Vào ngày 29 tháng 5 năm 1453, sau mấy giờ công phá dữ dội, toàn bộ thành phố Constantinopolis rơi vào tay quân Thổ. Lời nói cuối cùng của ông còn được ghi chép là " *Thành phố thất thủ và Trẫm vẫn còn sống*", sau đó ông cởi bỏ hoàng bào, vứt hết đồ trang sức để không ai nhận ra rồi thay y phục binh lính tiếp tục chiến đấu bên cạnh tàn quân còn lại cho tới khi bị quân Thổ xông vào giết chết. [[17]](#cite_note-17)
Một tài liệu giả về cái chết của Konstantinos được sử gia Thổ Tursun Beg ghi chép lại vì ông là một nhân chứng trong cuộc vây hãm đó, theo lời ông cho biết rằng Hoàng đế Konstantinos đã bị một tên lính Thổ cấp bậc azab đâm chết trong khi cố gắng chạy trốn cùng đoàn tùy tùng của mình. Dù theo một số người như
[Sphrantzes](/w/index.php?title=Sphrantzes&action=edit&redlink=1) cho đó chỉ là một cái cớ, ông là người nghi ngờ sự thật về câu chuyện của chính Hoàng đế về sau được nhận dạng bởi đôi ủng màu tía của ông và bản thân ông bị bắt đem ra xử trảm và cái đầu được gửi qua Tiểu Á để quân Thổ hợp pháp hoá chiến thắng, nhiều khả năng là người Thổ chưa bao giờ có thể nhận biết thi thể của ông, khi Mehmed cố sức tìm kiếm thi hài Konstantinos chỉ để hoàn tất chiến thắng vang dội của mình. [[18]](#cite_note-18)
Người Thổ mau chóng cử binh sĩ tới lục soát trong số những người chết và cái xác tìm thấy đầu tiên được cho là của Hoàng đế, một thi thể mang đôi vớ bằng lụa với một con đại bàng thêu trong đó, riêng cái đầu bị quân Thổ chặt ra mang đi diễu hành xung quanh thủ đô trong cảnh điêu tàn. Tuy nhiên, hành động này của quân Thổ đã thất bại trong việc thu phục nhân tâm dân chúng Constantinopolis vẫn còn luyến tiếc ông. Chí ít; vị Hoàng đế La Mã thứ 88 đã sống một đời tận trung báo quốc, ít nhất là thoát khỏi sự kìm kẹp của Đế quốc Ottoman bằng cái chết oanh liệt và rằng cuối cùng có nhiều khả năng thi thể Konstantinos được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể cùng với những người lính trung thành của mình.
## Di sản[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=7)]
Truyền thuyết nói rằng quân Thổ tiến vào thành phố, một thiên sứ đến giải cứu ông rồi biến ông thành đá cẩm thạch và đặt trong một hang động dưới đất gần
[Cổng Vàng](/w/index.php?title=C%E1%BB%95ng_V%C3%A0ng_(Constantinopolis)&action=edit&redlink=1), nơi ông chờ đợi vị Vua trên núi tái sinh nhằm tái chinh phục thành phố cho người Thiên Chúa giáo. [[19]](#cite_note-19) [[20]](#cite_note-20)
Trong khi làm đại sứ tại Nga vào tháng 2 năm
[1834](/wiki/1834), [Ahmed Pasha](/w/index.php?title=Ahmed_Pasha&action=edit&redlink=1) đã trao tặng [Sa hoàng Nicholas](/wiki/Nikolai_I_c%E1%BB%A7a_Nga) một số quà tặng, bao gồm một thanh kiếm nạm ngọc được cho là lấy từ xác chết của Konstantinos XI. [[21]](#cite_note-21)
Konstantinos XI được sử dụng để tập hợp người Hy Lạp trong cuộc chiến tranh giành độc lập với Đế quốc Ottoman. Đến Hoàng đế được coi là anh hùng quốc gia tại Hy Lạp. Trong cuộc chiến tranh bán đảo Balkan và Chiến tranh Hy Lạp - Thổ Nhĩ Kỳ, dưới sự ảnh hưởng của Tư tưởng Megali. Tại Hy Lạp, ông được coi như là sự xác nhận phổ biến của lời tiên tri huyền thoại về nhà Vua Cẩm Thạch, người sẽ giải phóng Constantinopolis và tái tạo Đế quốc bị mất.
Di sản Konstantinos Palaiologos vẫn là chủ đề phổ biến trong văn hóa Hy Lạp. Nhà soạn nhạc nổi tiếng đương thời
[Apostolos Kaldaras](/w/index.php?title=Apostolos_Kaldaras&action=edit&redlink=1) và [Stamatis Spanoudakis](/w/index.php?title=Stamatis_Spanoudakis&action=edit&redlink=1) đã viết một khúc bi thương về Vua Cẩm Thạch. [[22]](#cite_note-22) [[23]](#cite_note-23)
## Phong thánh[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=8)]
Một số Giáo hội
[Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) và [Công giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) đều coi Konstantinos XI là một vị [thánh](/wiki/Th%C3%A1nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) (hoặc một *anh hùng dân tộc tử vì đạo* hoặc *người ái quốc*, ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *ἐθνομάρτυρας*). Tuy nhiên, [Giáo hội Chính Thống giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) chưa bao giờ phong thánh cho ông.
## Phổ hệ[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=9)]
|Tổ tiên của Konstantinos XI Palaiologos|
|
|
|8.
||17.
||4.
||18.
||9.
||19.
||2.
||20.
||10.
||21. Theodora Palaiologina Angelina Kantakouzene
||5.
||22.
||11.
||23.
||1.
|Konstantinos XI Palaiologos |24. Dragimir
||12.
||6.
||26.
||13. Theodora của Serbia
||27. Maria Palaiologina
||3.
|
## Ảnh hưởng văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=10)]
- Hoàng đế Konstantinos XI do
[Cahit Irgat](/w/index.php?title=Cahit_Irgat&action=edit&redlink=1)đóng vai trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm [1951](/wiki/1951) *.* [İstanbul'un Fethi](/w/index.php?title=%C4%B0stanbul%27un_Fethi&action=edit&redlink=1) [Recep Aktuğ](/w/index.php?title=Recep_Aktu%C4%9F&action=edit&redlink=1)đóng vai Hoàng đế Konstantinos XI trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm [2012](/wiki/2012) *.* [Fetih 1453](/w/index.php?title=Fetih_1453&action=edit&redlink=1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=11)]
- ^
**a** **ă** [The Immortal Emperor, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, 1992 Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-Nicol_1-2) **â**
<ref>không hợp lệ: tên “Nicol” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^
**a** **ă** [Từ điển Oxford về Byzantium](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Oxford_v%E1%BB%81_Byzantium&action=edit&redlink=1), [Nhà xuất bản Đại học Oxford](/wiki/Nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A3n_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Oxford), 1991 **The last centuries of Byzantium, 1261–1453 Donald MacGillivray Nicol – Cambridge University Press, 1993 p.369** [^](#cite_ref-3) **History of the Byzantine Empire, 324–1453, A.Vasiliev – 1958, volume 2 p.589** [^](#cite_ref-4) **World History, William J. Duiker, Jackson J. Spielvogel 2009, Volume I p.378** [^](#cite_ref-5) **The fall of Constantinople: the Ottoman conquest of Byzantium, David Nicolle,John F. Haldon,Stephen R. Turnbull, Osprey, 2007, p.191** [^](#cite_ref-6) **Nationalism and territory: constructing group identity in Southeastern Europe, George W. White, Rowman & Littlefield, 2000, pp.124** [^](#cite_ref-7) **The Spartan tradition in European thought, Elizabeth Rawson, Oxford University Press, p.120** [^](#cite_ref-8) **Laonikos Chalkokondyles: a translation and commentary of the "Demonstrations of histories", Books 1–3, Volume 16, N. Nikoloudes, Historical Publications, 1996, p.391** [^](#cite_ref-9) **The new illustrated encyclopedia of world history, William Leonard Langer, H. N. Abrams, 1975, pp.273** [^](#cite_ref-10)
- ^
**a** [Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University press, p.386](#cite_ref-Venice_p.386_11-1) **ă** **The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.45** [^](#cite_ref-12) **The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.46** [^](#cite_ref-13) **Frank W. Thackeray, John E. Findling (2012).** [^](#cite_ref-14) [. ABC-CLIO. tr. 212.](http://books.google.com/books?id=BRl1sWYShpcC&pg=PA212&dq=Constantine+XI+Palaiologos+coronation+mistra&hl=en&sa=X&ei=_F-ZUanyJ87xigLI5YHIDg&ved=0CEgQ6AEwBQ#v=onepage&q=Constantine%20XI%20Palaiologos%20coronation%20mistra&f=false) *Events That Formed the Modern World*
- ^
**a** [Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.390](#cite_ref-Venice_p.390_15-1) **ă** **The heirs of Archimedes: science and the art of war through the Age of Enlightenment, Brett D. Steele & Tamera Dorland, The MIT Press, 2005, p.128** [^](#cite_ref-16) **The Siege and the Fall of Constantinople in 1453, Marios Philippides,Walter K. Hanak, page 89, 2011** [^](#cite_ref-17) **Lost to the West: the forgotten Byzantine Empire that rescued Western Civilization, 2009, p. 299** [^](#cite_ref-18) [^](#cite_ref-19) [The Marble King (in Greek)](http://www.aegean.gr/agios-therapontas/magazine/special/1453/Palaiologos.html) [^](#cite_ref-20) [Odysseas Elytis's poem on Constantine XI Palaeologos](http://www.greece.org/Romiosini/fall.html) [^](#cite_ref-21) [Niles' Register](/w/index.php?title=Niles%27_Register&action=edit&redlink=1), "Russia and Turkey", February 1834. Page 426. [^](#cite_ref-22) [The Marble King (music/video)](http://www.youtube.com/watch?v=j8GkK7ck5-o) [^](#cite_ref-23) [Μαρμαρωμένος Βασιληάς/The Marble-Petrified King (music/video)](http://www.youtube.com/watch?v=IfDISFLjGbU)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=12)]
- Roger Crowley,
*1453: The Holy War for Constantinople and the Clash of Islam and the West*. Hyperion, 2005; [ISBN 1-4013-0850-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1401308503)
- Jonathan Harris,
*The End of Byzantium*. Yale University Press, 2010. [ISBN 978-0-300-11786-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780300117868)
- Donald M. Nicol,
*The Immortal Emperor*. Cambridge University Press, 1992. [ISBN 0-521-46717-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521467179)
- Donald M. Nicol,
*The Last Centuries of Byzantium*. Cambridge University Press, 1993, 2nd edition. [ISBN 0-521-43991-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521439914)
- Murr Nehme, Lina (2003).
*1453: The Fall of Constantinople*. Aleph Et Taw. [ISBN](/wiki/ISBN) [2-86839-816-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2-86839-816-2). *, 1991.* [Từ điển Oxford về Byzantium](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Oxford_v%E1%BB%81_Byzantium&action=edit&redlink=1) [Steven Runciman](/w/index.php?title=Steven_Runciman&action=edit&redlink=1), *The Fall of Constantinople, 1453*. Cambridge University Press, 1965. [ISBN 0-521-09573-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521095735)
- Georgios Frantzes, Ioannes A. Melisseides, Rita Zavolea Melisseidou, " Ealo I Polis, To Chronico tes halose tes Konstantinoupoles " (Constantinople has Fallen. Chronicle of the Fall of Constatinople: Brief History of Events in Constantinople during the Period 1440-1453, Georgiou Frantzi, Ioannlà một. Melisseidis - translator: Ioannlà một. Melisseidis, Rita Zavolea Melissidou) 1998/2004, Ekd.Vergina, Athens.
[ISBN 9607171918](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9607171918)ISBN 139789607171917 (Worldcat, Biblionet)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|Konstantinos XI Palaiologos Sinh: 8 tháng 2 1404 Mất: 29 tháng 5 1453
|Hiệu|
|Tiền vị:
||
|
1448–1453
|
|Chính thức bị phế bỏ
Tuyên bố bởi
và
|Tiền vị:
||
|
1443–1449
|Kế vị
|
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1404](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1404) [Mất năm 1453](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_n%C4%83m_1453) [Nhân vật Constantinopolis](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_Constantinopolis&action=edit&redlink=1) [Thánh Byzantine](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_Byzantine&action=edit&redlink=1) [Quân chủ Chính Thống giáo Đông phương](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Tín đồ Chính Thống giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ADn_%C4%91%E1%BB%93_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) [Thánh của dân tộc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_c%E1%BB%A7a_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) [Thánh Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Thánh Công giáo Đông phương](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Quốc chủ xứ Morea](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BB%91c_ch%E1%BB%A7_x%E1%BB%A9_Morea&action=edit&redlink=1) [Nhà Palaiologos](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_Palaiologos&action=edit&redlink=1) [Thánh Công giáo La Mã Hy Lạp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_La_M%C3%A3_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) [Hoàng đế La Mã tử trận](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3_t%E1%BB%AD_tr%E1%BA%ADn) [Hoàng đế Byzantine tử trận](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine_t%E1%BB%AD_tr%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) [Hoàng đế Byzantine thế kỷ 15](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15&action=edit&redlink=1) [Chiến tranh Byzantine–Ottoman](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chi%E1%BA%BFn_tranh_Byzantine%E2%80%93Ottoman&action=edit&redlink=1) [Sinh 1405](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1405)

X-Cache: cp1053 miss, cp1055 miss


markdown:
# Kyōto (thành phố)
|Bài viết này
|cần thêm . [Kyoto (định hướng)](/wiki/Kyoto_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|
|
![]()
|
|
Cờ hiệu
|
|![]()
Vị trí của Thành phố Kyōto ở
[Phủ Kyōto](/wiki/Ky%C5%8Dto) [35°1′B 135°46′Đ / 35,017°B 135,767°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ky%C5%8Dto_%28th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91%29¶ms=35_1_N_135_46_E_type:city(1465917)_region:JP) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [35°1′B 135°46′Đ / 35,017°B 135,767°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ky%C5%8Dto_%28th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91%29¶ms=35_1_N_135_46_E_type:city(1465917)_region:JP) [Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Vùng](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Kansai](/wiki/Kinki) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Phủ Kyōto](/wiki/Ky%C5%8Dto) [Kadokawa Daisaku](/w/index.php?title=Kadokawa_Daisaku&action=edit&redlink=1)( [門川大作](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%96%80%E5%B7%9D%E5%A4%A7%E4%BD%9C)) 2(31,970 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(4,610/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [Giờ chuẩn Nhật Bản](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)( [UTC+9](/wiki/UTC%2B9)) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Boston](/wiki/Boston), [Köln](/wiki/K%C3%B6ln), [Firenze](/wiki/Firenze), [Kiev](/wiki/Kiev), [Tây An](/wiki/T%C3%A2y_An), [Guadalajara](/wiki/Guadalajara,_Jalisco), [Zagreb](/wiki/Zagreb), [Praha](/wiki/Praha), [Paris](/wiki/Paris) [Weeping Willow](/w/index.php?title=Weeping_Willow&action=edit&redlink=1), [Japanese Maple](/w/index.php?title=Japanese_Maple&action=edit&redlink=1)và [Katsura](/w/index.php?title=Katsura_(tree)&action=edit&redlink=1) [TRà](/w/index.php?title=Camelli&action=edit&redlink=1), [Azalea](/wiki/Chi_%C4%90%E1%BB%97_quy%C3%AAn)và [Anh đào](/wiki/Anh_%C4%91%C3%A0o)
604-8571
[City of Kyoto](http://www.city.kyoto.jp/koho/eng/index.html)
|
|![ Welterbe.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Welterbe.svg/25px-Welterbe.svg.png)
[Di sản thế giới UNESCO](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [688](http://whc.unesco.org/en/list/688) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) [châu Á và châu Đại Dương](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_%C3%81_v%C3%A0_ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng) **Thành phố Kyōto** (京都市, きょうとし *Kyōto-shi,* "Kinh Đô thị") là một [thủ phủ](/wiki/Th%E1%BB%A7_ph%E1%BB%A7) của [phủ](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)) [Kyōto](/wiki/Ky%C5%8Dto), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Thành phố có dân số hơn 1,5 triệu người và là một phần chính của [vùng đô thị Kansai](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Kansai&action=edit&redlink=1). Thành phố này trước kia là kinh đô của Nhật Bản.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=1)]
Qua các hiện vật
[khảo cổ](/wiki/Kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc), khoa học đã khẳng định loài người đã định cư ở khu vực Kyoto từ 10.000 năm trước [Công Nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Tuy nhiên, chứng tích về các sinh hoạt của con người trước [thế kỷ 6](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_6) không có nhiều. Vào [thế kỷ 8](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8) để tránh ảnh hưởng của giới tăng lữ [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) xen vào quốc sự, Nhật Hoàng đã chọn dời đô đến khu vực Kyoto ngày nay để tạo khoảng cách với các trung tâm Phật giáo đương thời.
Thành phố mới đó, bấy giờ mang tên
**Heiankyō** (平安京, へいあんきょう), trở thành kinh đô Nhật Bản năm [794](/wiki/794). Sau đó, thành phố được đổi tên thành Kyoto (Kinh Đô). Kyoto giữ địa vị là kinh đô của Nhật Bản cho đến thế kỷ 19 khi được triều đình dời về [Edo](/wiki/Edo) năm [1868](/wiki/1868) vào triều [Minh Trị duy tân](/wiki/Minh_Tr%E1%BB%8B_Duy_t%C3%A2n). (Cho đến nay nhiều người Nhật vẫn cho rằng Kyoto là thủ đô chính thống- Xem bài [Thủ đô của Nhật Bản](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_c%E1%BB%A7a_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).)
Khi Edo được đổi tên thành
[Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) thì Kyoto được gọi là **Saikyō** (西京, にしきょう) trong một thời gian ngắn. Người phương Tây trước đây gọi tên thành phố này là **Meaco** hay **Miako** (都 *miyako*, có nghĩa "đô").
Trong
[Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã xem xét khả năng ném [bom nguyên tử](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) xuống Kyoto để buộc Nhật Bản kết thúc cuộc chiến nhưng cuối cùng Washington đã chọn [Hiroshima](/wiki/Hiroshima) và [Nagasaki](/wiki/Nagasaki) thay vì Kyoto vì không nỡ phá hủy "vẻ đẹp của thành phố" này (Xem [Các cuộc ném bom Hiroshima và Nagasaki](/w/index.php?title=C%C3%A1c_cu%E1%BB%99c_n%C3%A9m_bom_Hiroshima_v%C3%A0_Nagasaki&action=edit&redlink=1)). Kyoto là thành phố lớn duy nhất của Nhật Bản vẫn còn các tòa nhà thời trước Chiến tranh thế giới thứ hai như tòa thị chính truyền thống *. Tuy nhiên, sự hiện đại hóa đang dần phá vỡ Kyoto truyền thống, như machiya* [Nhà ga Kyoto](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_ga_Kyoto&action=edit&redlink=1). Kyoto trở thành [thành phố được mệnh danh bởi sắc lệnh chính phủ](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_m%E1%BB%87nh_danh_b%E1%BB%9Fi_s%E1%BA%AFc_l%E1%BB%87nh_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)&action=edit&redlink=1)ngày [1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9)năm [1956](/wiki/1956). Kyoto là nơi đăng cai tổ chức hội nghị và đã ra [Nghị định thư Kyoto](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_th%C6%B0_Ky%C5%8Dto)về [khí nhà kính](/wiki/Kh%C3%AD_nh%C3%A0_k%C3%ADnh)năm 1997.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=2)]
Thành phố ban đầu được bố trí theo
[địa lý cổ truyền](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_c%E1%BB%95_truy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) của Trung Hoa, theo hình mẫu của kinh đô [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An) (ngày nay là [Tây An](/wiki/T%C3%A2y_An)). Cung điện hoàng gia nhìn về phía Nam, do đó Ukyō (phần bên phải của kinh đô) nằm ở phía Tây trong lúc Sakyō (phần bên trái) nằm ở phía Đông. Các phố ở các phường ngày nay [Nakagyō](/w/index.php?title=Nakagyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1), [Shimogyō](/w/index.php?title=Shimogyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1) và [Kamigyō](/w/index.php?title=Kamigyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1) vẫn theo kiểu bố trí này.
Ngày nay, quận kinh doanh chính nằm ở phía Nam của
[Cung điện hoàng gia](/w/index.php?title=Kyoto_Gosho&action=edit&redlink=1) cổ, với khu vực phía Bắc thưa dân hơn và vẫn còn nhiều mảng xanh. Các khu vực xung quanh không tuân theo kiểu bố trí như trung tâm thành phố. Kyoto được bao bọc ba bên xung quanh bởi các núi Higashiyama, Kitayama và Nishiyama, với độ cao chỉ khoảng 1000 m dưới mực nước biển. Các ngọn núi này đã mang đến mùa Hè nóng và mùa Đông lạnh.
## Các khu hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=3)]
Kyoto có 11 khu hành chính (行政区 gyōseiku, hành chính khu). Phần lớn tên các khu miêu tả vị trí của khu trong kinh đô.
[Fushimi-ku](/wiki/Fushimi-ku,_Kyoto)(伏見区, Phục Kiến khu) [Higashiyama-ku](/wiki/Higashiyama-ku,_Kyoto)(東山区, Đông Sơn khu) [Kamigyo-ku](/w/index.php?title=Kamigyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(上京区, Thượng Kinh khu) [Kita-ku](/w/index.php?title=Kita-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(北区, Bắc khu) [Minami-ku](/w/index.php?title=Minami-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(南区, Nam khu) [Nakagyo-ku](/w/index.php?title=Nakagyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(中京区, Trung Kinh khu) [Nishikyo-ku](/w/index.php?title=Nishikyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(西京区, Tây Kinh khu) [Sakyo-ku](/w/index.php?title=Sakyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(左京区, Tả Kinh khu) [Shimogyo-ku](/w/index.php?title=Shimogyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(下京区, Hạ Kinh khu) [Ukyo-ku](/w/index.php?title=Ukyo-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(右京区, Hữu Kinh khu) [Yamashina-ku](/w/index.php?title=Yamashina-ku,_Kyoto&action=edit&redlink=1)(山科区, Sơn Khoa khu)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=4)]
Năm
[2008](/wiki/2008), thành phố có khoảng 1.464.990 dân và mật độ dân số là 1775 người trên mỗi [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Diện tích là 827,90 km².
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=5)]
Mặc dù bị tàn phá bởi chiến tranh, hỏa hoạn và động đất trong suốt 11 thế kỷ là thủ đô nhưng Kyoto vẫn không bị tàn phá bởi bom lửa trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Với 2000 ngôi đền
[đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và đền [Thần đạo](/wiki/Th%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A1o), cũng như các cung điện, vườn thượng uyển và các công trình kiến trúc còn nguyên vẹn, Kyoto là một trong những thành phố được bảo tồn tốt nhất của Nhật Bản. Trong số các ngôi đền nổi tiếng của Kyoto phải kể đến [Kiyomizu-dera](/wiki/Ch%C3%B9a_Otowasan_Kiyomizu), một ngôi đền bằng gỗ nằm trên loạt móng cọc gỗ cắm trên sườn núi dốc; [Kinkaku-ji](/wiki/Kinkakuji), ngôi đền được dát vàng; [Ginkaku-ji](/wiki/Ginkakuji), ngôi đền được dát bạc; [Ryōan-ji](/w/index.php?title=Ry%C5%8Dan-ji&action=edit&redlink=1), nổi tiếng về khu vườn đá. Đền [Heian Jingū](/w/index.php?title=Heian_Jing%C5%AB&action=edit&redlink=1) là một đền Shinto đánh dấu thời kỳ hoàng gia (xây dựng năm 1895) và kỷ niệm vị Hoàng đế đầu tiên và cuối cùng đóng đô tại Kyoto. Có 3 địa điểm đặc biệt liên quan đến Hoàng gia ở Kyoto, đó là [Cung điện Hoàng gia Kyoto](/w/index.php?title=Kyoto_Gosho&action=edit&redlink=1), nơi ở của [các vị Thiên hoàng Nhật](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng) trong nhiều thế kỷ; [biệt thự Hoàng gia Katsura](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%87t_th%E1%BB%B1_Ho%C3%A0ng_gia_Katsura&action=edit&redlink=1), một trong những công trình kiến trúc cầu kỳ nhất nước Nhật; và [biệt thự Hoàng gia Shugaku-in](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%87t_th%E1%BB%B1_Ho%C3%A0ng_gia_Shugaku-in&action=edit&redlink=1), một trong những [khu vườn Nhật](/w/index.php?title=Khu_v%C6%B0%E1%BB%9Dn_Nh%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) đẹp nhất.
Các địa điểm đáng chú ý khác ở quanh Kyoto gồm có
[Arashiyama](/w/index.php?title=Arashiyama&action=edit&redlink=1) và khu hồ đẹp như tranh vẽ, khu [Gion](/w/index.php?title=Gion&action=edit&redlink=1) và [Pontochō](/w/index.php?title=Pontoch%C5%8D&action=edit&redlink=1) nơi hoạt động của các [Geisha](/wiki/Geisha), [đường đi dạo Philosopher](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91i_d%E1%BA%A1o_Philosopher&action=edit&redlink=1), và các kênh đào chạy dọc theo các con phố cổ.
Các công trình lịch sử của cố đô Kyoto được
[UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) liệt kê trong thành các [Di sản Thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Chúng gồm các ngôi [đền Kamo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_Kamo&action=edit&redlink=1) (Kami và Shimo), [Kinkakuji](/wiki/Kinkakuji), [Kyō-ō-Gokokuji](/w/index.php?title=T%C5%8D-ji&action=edit&redlink=1) (Tō-ji), [Kiyomizu-dera](/wiki/Ch%C3%B9a_Otowasan_Kiyomizu), [Daigo-ji](/w/index.php?title=Daigo-ji&action=edit&redlink=1), [Ninna-ji](/w/index.php?title=Ninna-ji&action=edit&redlink=1), [Saihō-ji](/wiki/Saih%C5%8D-ji) (Kokedera), [Tenryū-ji](/w/index.php?title=Tenry%C5%AB-ji&action=edit&redlink=1), [Rokuon-ji](/wiki/Kinkakuji) (Kinkaku-ji), [Jishō-ji](/wiki/Ginkakuji) (Ginkaku-ji), [Ryōan-ji](/w/index.php?title=Ry%C5%8Dan-ji&action=edit&redlink=1), [Hongan-ji](/w/index.php?title=Hongan-ji&action=edit&redlink=1), [Kōzan-ji](/w/index.php?title=K%C5%8Dzan-ji&action=edit&redlink=1) và [lâu đài Nijo](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Nijo&action=edit&redlink=1), chủ yếu được xây dựng bởi [các tướng quan thời](/w/index.php?title=Tokugawa_shogunate&action=edit&redlink=1). Các công trình khác nằm bên ngoài thành phố cũng được liệt kê trong danh sách.
Kyoto cũng nổi tiếng về các món ăn truyền thống và cách nấu nướng phong phú. Các nghi lễ đặc biệt của Kyoto như một thành phố xa biển và là nơi có nhiều đền thờ Phật tạo ra sự phát triển của các loại rau quả khác nhau rất đặc biệt của vùng Kyoto (京野菜
*kyōyasai*).
Ngành công nghiệp truyền hình và điện ảnh của Nhật cũng có trung tâm ở Kyoto. Rất nhiều
*, phim hành động jidaigeki* [samurai](/wiki/Samurai)được quay tại Toei Uzumasa Eigamura [[1]](http://www.pref.kyoto.jp/visitkyoto/en/theme/others/uzumasa_movie/).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=6)]
Ngành du lịch là cơ sở chính của kinh tế Kyoto. Du khách đến tham quan cảnh đẹp và di sản văn hóa của Kyoto. Tiểu thủ công nghiệp chủ yếu là hàng thủ công mỹ nghệ. Thành phố Kyoto là trung tâm sản xuất áo
[kimono](/wiki/Kimono). Công nghiệp nặng chủ yếu là sản xuất hàng điện tử, đây là nơi đóng trụ sở của các hãng [Nintendo](/wiki/Nintendo), [OMRON](/w/index.php?title=OMRON&action=edit&redlink=1), [Kyocera](/wiki/Kyocera), và [Murata Machinery](/w/index.php?title=Murata_Machinery&action=edit&redlink=1). Hãng [Wacoal](/w/index.php?title=Wacoal&action=edit&redlink=1) lớn cũng hoạt động ở đây. Tuy nhiên, sự tăng trưởng của ngành công nghệ cao cũng không kịp nhịp suy giảm của công nghiệp truyền thống. Sản lượng công nghiệp của Kyoto đã giảm sút khá nhiều và giảm sút so với các thành phố Nhật Bản.
## Đại học cao đẳng[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=7)]
Có 37 viện và trường đại học ở Kyoto. Kyoto là một trong những trung tâm học thuật của Nhật Bản. 3 trường đại học nổi tiếng lớn nhất là
[Đại học Doshisha](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Doshisha&action=edit&redlink=1), [Đại học Kyoto](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Kyoto) và [Đại học Ritsumeikan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ritsumeikan&action=edit&redlink=1). Trong số đó, Đại học Kyoto được xem là một trong những đại học hàng đầu Nhật Bản với nhiều người đoạt [giải Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel) như [Yukawa Hideki](/wiki/Yukawa_Hideki).
Kyoto có một mạng lưới giáo dục bậc cao duy nhất, đó là
[Liên hiệp các trường đại học của Kyoto](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_c%C3%A1c_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_c%E1%BB%A7a_Kyoto&action=edit&redlink=1), bao gồm 3 trường đại học quốc gia, 5 trường thuộc tỉnh và thành phố, và 41 trường tư thục, cùng với 4 tổ chức khác của thành phố. Liên hiệp không cấp bằng mà cung cấp các khóa học từng phần của bằng cấp tại các trường thành viên.
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=8)] [Nhà ga Kyoto](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_ga_Kyoto&action=edit&redlink=1) là đầu mối giao thông của thành phố. Là nhà ga lớn thứ nhì của Nhật, cao 15 tầng, nó bao gồm một trung tâm mua sắm lớn, khách sạn, rạp chiếu phim và siêu thị Isetan. Tuyến đường tàu cao tốc Tōkaidō Shinkansen (xem bên dưới) cũng như tất cả các tuyến đường tàu địa phương đều được kết nối tại đây. [Hệ thống tàu điện ngầm và mạng lưới xe buýt thành phố](/w/index.php?title=Kyoto_Municipal_Transportation_Bureau&action=edit&redlink=1) của Kyoto có phạm vi rất rộng. Các tuyến đường tàu tư nhân cũng hoạt động trong phạm vi thành phố. Khách du lịch cũng thường xuyên tham gia giao thông trên các tuyến xe buýt công cộng, xe buýt du lịch hoặc đi taxi. Xe buýt vận hành trên tất cả các tuyến đường trong thành phố, đặc biệt tại các nơi không có tàu điện. Xe buýt ở Kyoto có thông báo bằng [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) đi kèm với bảng điện tử báo hiệu điểm dừng tại các bến đỗ có ghi tên dùng ký tự La tinh.
Hầu hết các xe buýt trong thành phố đều có mức giá cố định: 220 yên/người lớn và 110 yên/trẻ em 6-12 tuổi. Bên cạnh đó còn có vé đi không giới hạn 1 ngày trong thành phố (500 yên/người lớn và 250 yên/trẻ em) hay vé kết hợp giữa tàu và xe buýt (1200 yên/người lớn và 600 yên/trẻ em). Hình thức vé này đặc biệt tiện dụng cho việc đi tham quan nhiều địa điểm khác nhau trong 1 ngày của du khách. Trung tâm thông tin xe buýt ở ngay bên ngoài nhà ga trung tâm phụ trách việc bán vé. Công ty vận tải của thành phố cũng phân phát các tờ rơi rất hữu ích, gọi là "Bus Navi". Tờ rơi này bao gồm bản đồ các tuyến đường đi của xe buýt tới hầu hết các địa điểm du lịch cùng với giá vé. Khách du lịch có thể dễ dàng lấy tờ rơi này tại các trung tâm cung cấp thông tin cho khách hàng ở trước cửa các nhà ga chính.
Tuyến tàu điện cao tốc
[Tōkaidō Shinkansen](/wiki/T%C5%8Dkaid%C5%8D_Shinkansen) phục vụ vận chuyển hành khách giữa Kyoto với [Nagoya](/wiki/Nagoya,_Aichi) và [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) (theo một hướng) và vùng [Osaka](/wiki/%C5%8Csaka) cũng như các địa điểm khác ở phía tây (theo hướng ngược lại). Tàu [Tōkaidō Shinkansen](/wiki/T%C5%8Dkaid%C5%8D_Shinkansen) đi từ nhà ga trung tâm Kyoto đến nhà ga trung tâm Tokyo mất khoảng 140 phút. Một đường khác dẫn đến Kyoto là qua [sân bay quốc tế Kansai](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Kansai). Tuyến tàu nhanh [Haruka Express](/w/index.php?title=Kansai_Airport_Express,_Haruka&action=edit&redlink=1) đưa hành khách từ sân bay tới [nhà ga Kyoto](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_ga_Kyoto&action=edit&redlink=1) trong vòng 72 phút. Ngoài ra cũng có các tuyến tàu khác như [JR](/w/index.php?title=Japan_Railway&action=edit&redlink=1), [Keihan](/w/index.php?title=Keihan&action=edit&redlink=1), [Hankyu](/w/index.php?title=Hankyu&action=edit&redlink=1) hay [Kintetsu](/w/index.php?title=Kintetsu&action=edit&redlink=1) và các tuyến khác dẫn đến Kyoto cũng như các thành phố lân cận trong vùng [Kansai](/wiki/Kinki).
Ngoài ra, đi xe đạp cũng là một cách đi lại phổ biến trong thành phố, thậm chí nó còn như một
[văn hóa đi xe đạp](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%91i_xe_%C4%91%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) của cố đô Kyoto. Địa hình và phạm vi của thành phố cũng phù hợp cho việc đi lại bằng xe đạp.
## Lễ hội[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=9)]
Các lễ hội là một phần trong các ngày nghỉ trong năm ở Kyoto.
Đầu tiên là lễ hội
[Aoi Matsuri](/w/index.php?title=Aoi_Matsuri&action=edit&redlink=1) được tổ chức vào [15 tháng 5](/wiki/15_th%C3%A1ng_5), còn gọi là lễ hội Kamo. Đây là một trong 3 lễ hội lớn nhất Kyoto. Hai tháng sau ( [14 tháng 7](/wiki/14_th%C3%A1ng_7) đến [17 tháng 7](/w/index.php?title=July_17&action=edit&redlink=1)) là lễ hội [Gion Matsuri](/w/index.php?title=Gion_Matsuri&action=edit&redlink=1), lễ hội lớn nhất ở Kyoto. Kyoto kỷ niệm [lễ hội Bon](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_Bon&action=edit&redlink=1) với [Gozan Okuribi](/w/index.php?title=Gozan_Okuribi&action=edit&redlink=1), lửa được thắp sáng trên núi để dẫn đường cho các linh hồn tìm đường về nhà ( [16 tháng 8](/wiki/16_th%C3%A1ng_8)). Lễ hội ngày [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10) [Jidai Matsuri](/w/index.php?title=Jidai_Matsuri&action=edit&redlink=1) là lễ hội kỷ niệm quá khứ vinh quang của Kyoto với các cuộc diễu binh của khoảng 2000 người trong các trang phục từ thời kỳ Heian cho đến thời kỳ Minh Trị.
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=10)]
Trong môn
[bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1), Kyoto có đại diện là [Kyoto Purple Sanga](/w/index.php?title=Kyoto_Purple_Sanga&action=edit&redlink=1) who rose to [J. League](/wiki/J._League)'s Division 1 in 2005. With the popularity of the nearby [Hanshin Tigers](/w/index.php?title=Hanshin_Tigers&action=edit&redlink=1), Kyoto chưa từng có đội bóng nào tham dự giải [Bóng chày chuyên nghiệp Nhật Bản](/w/index.php?title=B%C3%B3ng_ch%C3%A0y_chuy%C3%AAn_nghi%E1%BB%87p_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), though the Tigers play several neutral-site games at Kyoto's Nishi Kyogoku stadium every year.
Bên cạnh đó, các đội
[bóng chày](/wiki/B%C3%B3ng_ch%C3%A0y) của các trường trung học ở Kyoto cũng khá mạnh, cùng với Heian và Toba tạo nên đội quân hùng mạnh tại [giải thi đấu hàng năm](/w/index.php?title=High_school_baseball_in_Japan&action=edit&redlink=1) được tổ chức tại [sân vận động Koshien](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Koshien&action=edit&redlink=1), [Nishinomiya](/w/index.php?title=Nishinomiya,_Hyogo&action=edit&redlink=1) gần Osaka.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=11)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=12)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
|[Website chính thức của thành phố Kyoto](http://www.city.kyoto.jp/koho/index_e.html)(Bằng Tiếng Anh) [Website chính thức của Thành phố Kyoto](http://www.city.kyoto.jp/)(tiếng Nhật) [Kyoto Podcast](http://web.archive.org/20050723010503/homepage.mac.com/japanpodguides/index.html) [Kyoto view](http://www.kyotoview.com/)Website về cảnh đẹp tự nhiên của Kyoto [Kyoto Gallery](http://picturetokyo.com/gallery/main.php?g2_view=core.ShowItem&g2_itemId=41)Ảnh chụp tại trên 20 địa điểm nổi tiếng nhất ở Kyoto [Kyoto's temples & shrines](http://www.taleofgenji.org/japanese_temples.html)Ảnh và thông tin về hơn 50 ngôi đền và chùa ở Kyoto [Kyoto Search Page](http://www.allaboutkyoto.com/) [Hanami Web - Kyoto](http://www.hanamiweb.com/kyoto.html)
|
|
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
*Mafana*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Mafana
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Noctuidae](/wiki/Noctuidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) *Mafana* * là một chi Mafana* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Noctuidae](/wiki/Noctuidae).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mafana&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mafana&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mafana&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mafana&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Mafana](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Mafana)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Natural History Museum Lepidoptera genus database](http://www.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/butmoth/GenusList3.dsml?searchPageURL=index.dsml&SUPERFAMIL=&FAMILYqtype=starts+with&FAMILY=noctuidae&SUBFAMILYqtype=starts+with&SUBFAMILY=&TRIBEqtype=starts+with&TRIBE=&SUBTRIBEqtype=starts+with&SUBTRIBE=&GENUSqtype=starts+with&GENUS=&AUTHORqtype=starts+with&AUTHOR=&YEARqtype=equals&YEAR=&sort=GENUS)

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss


markdown:
# Philippos I Philadelphos
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Philip I Philadelphus** (tiếng Hy Lạp: Φιλάδελφος ὁ Φίλιππος Α ', "Philip tình thương của người anh"), vị vua Hy Lạp hóa của [vương quốc Seleukos](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Seleukos). Ông là con trai thứ tư của [Antiochus VIII Grypus](/wiki/Antiochos_VIII_Grypos). Ông lên ngôi năm 95 TCN,cùng với anh trai của ông (có thể là sinh đôi) [Antiochus XI Epiphanes](/wiki/Antiochos_XI_Epiphanes), sau khi con trai cả [Seleucus VI Epiphanes](/wiki/Seleukos_VI_Epiphanes) đã bị giết bởi người anh em họ [Antiochus X Eusebes](/wiki/Antiochos_X_Eusebes). Ông đã thiết lập quyền lực của mình ở Antiochia khoảng năm 92 TCN và đã sống sót trước các cuộc tấn công từ em trai [Demetrius III Eucaerus](/wiki/Demetrios_III_Eukairos). Sự cai trị của ông kết thúc khi [Tigranes](/wiki/Tigranes_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) chinh phục Syria hoặc trước đó. Ông đã biến mất khỏi lịch sử vào thời điểm này, nhưng sau đó tiền xu mang chân dung của ông được phát hành bởi chính quyền La Mã.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Philippos_I_Philadelphos&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Philippos_I_Philadelphos&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Philippos_I_Philadelphos&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Philippos_I_Philadelphos&action=edit§ion=2)] [Philip I Philadelphus](http://virtualreligion.net/iho/philip_1.html)entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
|
|Philippos I Philadelphos Sinh: Không rõ Mất: 83 BC
|Tiền vị:
||
|
95–83 BC
cùng |Kế vị
|

X-Cache: cp1066 miss, cp1055 miss


markdown:
# Quận Somerset, New Jersey
|Bài viết này
|cần thêm . **Quận Somerset** là một [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) trong [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [New Jersey](/wiki/New_Jersey), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Quận lỵ đóng ở thành phố . Theo điều tra dân số năm 6 [2000](/wiki/2000)của [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3), quận có dân số người . Năm [2](/wiki/Wikipedia:Tham_kh%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc#2) [2007](/wiki/2007), ước tính dân số quận này là người . [2](/wiki/Wikipedia:Tham_kh%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc#2)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&action=edit§ion=1)]
Theo
[Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3), quận này có diện tích [ki-lô-mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
### Các xa lộ[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&action=edit§ion=2)]
### Các quận giáp ranh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&action=edit§ion=3)]
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Somerset,_New_Jersey&action=edit§ion=5)]
|
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1055 miss


markdown:
*Tiếng thét* (tranh) [Skrik](/w/index.php?title=Skrik&redirect=no))
|Tiếng Thét|
|tiếng Na Uy:
|Skrik
|
|[Edvard Munch](/wiki/Edvard_Munch) [Sơn dầu](/wiki/S%C6%A1n_d%E1%BA%A7u), [màu keo](/w/index.php?title=M%C3%A0u_keo&action=edit&redlink=1)và [phấn màu](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A5n_m%C3%A0u&action=edit&redlink=1)trên giấy bồi [Phòng trưng bày quốc gia Na Uy](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_tr%C6%B0ng_b%C3%A0y_qu%E1%BB%91c_gia_Na_Uy&action=edit&redlink=1), Oslo * ( Tiếng thét* [tiếng Na Uy](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Na_Uy): *Skrik*) là tên của một trong bốn bản sáng tác, dưới dạng [tranh vẽ](/w/index.php?title=Tranh_v%E1%BA%BD&action=edit&redlink=1)và in trên đá theo [trường phái biểu hiện](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_bi%E1%BB%83u_hi%E1%BB%87n)của danh họa người Na Uy [Edvard Munch](/wiki/Edvard_Munch)vào khoảng năm 1893 và 1910. Tất cả các bức họa đều vẽ một nhân vật đầy âu lo tuyệt vọng tương phản với phong cảnh hòa cùng bầu trời [đỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%8F). Họa sĩ không chú tâm mô tả cái mình nhìn thấy, ghét sự hời hợt của tình cảm. Chủ đích của ông là biểu hiện mạnh nhất, nhanh nhất tình cảm mạnh mẽ, tức thời của mình. Thế nên tranh nghiêng ngả, không [[1]](#cite_note-1) [cân bằng](/w/index.php?title=C%C3%A2n_b%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1), nét vung mạnh mẽ, chói gắt. Phong cảnh nền trong bức tranh thuộc thành phố [Oslofjord](/w/index.php?title=Oslofjord&action=edit&redlink=1), nhìn từ [Ekeberg, Oslo](/w/index.php?title=Ekeberg,_Oslo&action=edit&redlink=1). [Edvard Munch](/wiki/Edvard_Munch) tạo ra bốn bản của *Tiếng thét* trên các chất liệu khác nhau. Phòng trưng bày quốc gia Na Uy ở [Oslo](/wiki/Oslo) giữ một trong hai bức họa vẽ bằng thuốc màu (năm 1893, là bức tranh ở bên phải). [Viện bảo tàng Munch](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Munch&action=edit&redlink=1) giữ một bản khác (bản năm 1910) và một bản phấn màu. Bản thứ tư (phấn màu, năm 1895) được một người mua với trị giá 119.922.500 đôla tại cuộc bán đấu giá Mỹ thuật Ấn tượng và Hiện đại do tập đoàn [Sotheby's](/wiki/Sotheby%27s) tổ chức vào ngày 2 tháng 5 năm 2012 , là bức tranh có mức [2] *giá danh định cao nhất từ trước đến nay trong một cuộc đấu giá* . Bức tranh [[3]](#cite_note-3) *của danh họa* [Những Người Chơi Bài](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C6%A1i_B%C3%A0i) [Paul Cézanne](/wiki/Paul_C%C3%A9zanne)được bán bí mật vào năm 2011 với trị giá hơn 250 triệu đô la [[4]](#cite_note-QuatarSale-4) *Tiếng thét* từng là mục tiêu của các kẻ [trộm tranh](/wiki/Tr%E1%BB%99m_tranh) chuyên nghiệp. Vào năm 1994, bản đặt tại phòng trưng bày quốc gia ở Oslo đã từng bị đánh cắp nhưng nó đã được thu lại sau vài tháng kể từ khi bị đánh cắp. Vào năm 2004, hai bức tranh gồm *Tiếng thét* và * đã bị trộm từ viện bảo tàng Munch và đã được thu hồi hai năm sau đó. Madonna*
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_th%C3%A9t_(tranh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_th%C3%A9t_(tranh)&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_th%C3%A9t_(tranh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_th%C3%A9t_(tranh)&action=edit§ion=2)] **Munch, tủ sách nghệ thuật, Nhà xuất bản Kim Đồng, 2002, trang 3** [^](#cite_ref-1) **Vogel, Carol (ngày 2 tháng 5 năm 2012).** [^](#cite_ref-NYTauction_2-0) [“'The Scream' Is Auctioned for a Record $119.9 Million”](http://www.nytimes.com/2012/05/03/arts/design/the-scream-sells-for-nearly-120-million-at-sothebys-auction.html). *The New York Times*. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2012. **Emily Cohn,** [^](#cite_ref-3) [The Scream Auction: Munch's painting is not the most expensive work of art ever auctioned](http://www.huffingtonpost.com/2012/05/03/the-scream-auction-munchs_n_1475918.html), The Huffington Post, ngày 3 tháng 5 năm 2012 **Peers, Alexandra (1-2012).** [^](#cite_ref-QuatarSale_4-0) [“Qatar Purchases Cézanne's The Card Players for More Than $250 Million, Highest Price Ever for a Work of Art”](http://www.vanityfair.com/culture/2012/02/qatar-buys-cezanne-card-players-201202). *QuatarSale*. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2012. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))


markdown:
# Suseni, Harghita
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Suseni|
|— Xã —|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/23px-Flag_of_Romania.svg.png)
[România](/wiki/Rom%C3%A2nia) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Rom%C3%A2nia&action=edit&redlink=1) [Harghita](/w/index.php?title=Harghita_(h%E1%BA%A1t)&action=edit&redlink=1) [Suseni, Harghita](https://www.wikidata.org/wiki/Q1029408) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [EEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+3](/wiki/UTC%2B3)) **Suseni** là một [xã](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Rom%C3%A2nia) thuộc hạt [Harghita](/w/index.php?title=Harghita_(h%E1%BA%A1t)&action=edit&redlink=1), [România](/wiki/Rom%C3%A2nia). Dân số thời điểm năm 2002 là 5153 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Communes of Romania”](http://www.statoids.com/yro.html)(bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&action=edit§ion=2)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Suseni,_Harghita&action=edit§ion=3)] [“Geonames Database”](http://geonames.nga.mil/ggmagaz/). [Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_%C4%90%E1%BB%8Ba_kh%C3%B4ng_gian_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss


markdown:
# Wayzata, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Wayzata, Minnesota|
|—
|![ Hình nền trời của Wayzata, Minnesota](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/DowntownWayzata1.jpg/250px-DowntownWayzata1.jpg)
![ Hình nền trời của Wayzata, Minnesota](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/DowntownWayzata1.jpg/250px-DowntownWayzata1.jpg)
![ Vị trí trong Quận Hennepin, Minnesota](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Hennepin_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Wayzata_Highlighted.svg/250px-Hennepin_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Wayzata_Highlighted.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Hennepin, Minnesota](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Hennepin_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Wayzata_Highlighted.svg/250px-Hennepin_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Wayzata_Highlighted.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Hennepin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Hennepin,_Minnesota), [Minnesota](/wiki/Minnesota) ![ Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Minnesota_in_United_States.svg/250px-Minnesota_in_United_States.svg.png)
![ Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Minnesota_in_United_States.svg/250px-Minnesota_in_United_States.svg.png)
Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Minnesota](/wiki/Minnesota) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Minnesota&action=edit&redlink=1) [Quận Hennepin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Hennepin,_Minnesota) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Wayzata** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_t%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Hennepin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Hennepin,_Minnesota), tiểu bang [Minnesota](/wiki/Minnesota), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 3688 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Wayzata,_Minnesota&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wayzata,_Minnesota&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 4113 người.
- Dân số năm 2010: 3688 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Wayzata,_Minnesota&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wayzata,_Minnesota&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.