markdown:
Tải bản đầy đủ
Kỹ Thuật - Công Nghệ
Điện - Điện tử
Điều hướng pin mặt trời sử dụng ARDUINO và động cơ bước
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Nhận Xét Của Giáo Viên Hướng Dẫn
---......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
Ngày
Tháng
Năm
Giáo viên hướng dẫn
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 1
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Nhận Xét Của Giáo Viên Phản Biện
---......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
Ngày
Tháng
Năm
Giáo viên phản biện
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 2
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Mục lục
DANH MỤC HÌNH ẢNH ............................................................................................. 6
DANH MỤC BẢNG BIỂU ........................................................................................... 9
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... 10
LỜI NÓI ĐẦU .............................................................................................................. 11
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ......................................................................................... 12
1.1. Đặt vấn đề ............................................................................................................... 12
1.2. Giải quyết vấn đề .................................................................................................... 14
1.3. Giới hạn đề tài ........................................................................................................ 14
CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ PIN NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI ..................... 16
2.1. Giới thiệu pin năng lượng mặt trời ......................................................................... 16
2.2. Phương pháp ghép nối các tấm pin năng lượng mặt trời ....................................... 18
2.3. Hệ thống pin năng lượng mặt trời .......................................................................... 20
2.4. Phương pháp điều khiển MPPT.............................................................................. 23
2.5. Bộ lưu giữ năng lượng ............................................................................................ 24
2.6. Một số phương thức sử dụng trong điều hướng pin mặt trời ................................. 26
CHƯƠNG III: TỔNG QUAN VỀ LINH KIỆN ....................................................... 31
3.1. Giới thiệu Arduino .................................................................................................. 31
3.2. Động cơ bước ......................................................................................................... 44
3.3. Module driver A4988 ............................................................................................. 49
3.4. Quang trở ................................................................................................................ 53
3.5. Công tắc hành trình và rờ le ................................................................................... 55
CHƯƠNG IV: THIẾT KẾ VÀ THI CÔNG ............................................................. 58
4.1. Giới thiệu mô hình .................................................................................................. 58
4.2. Lưu đồ thuật toán .................................................................................................... 59
4.3. Sơ đồ khối hệ thống ................................................................................................ 60
4.4. Lắp đặt hệ thống ..................................................................................................... 61
4.5. Sơ đồ nguyên lí hệ thống ........................................................................................ 61
4.6. Mã chương trình ..................................................................................................... 62
4.7. Sản phẩm thực tế .................................................................................................... 69
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 3
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ......................................... 70
5.1. Kết luận................................................................................................................... 70
5.2. Hướng phát triển đề tài ........................................................................................... 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................... 72
PHỤ LỤC A ................................................................................................................. 73
PHỤ LỤC B .................................................................................................................. 76
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 4
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1: Thế kỷ XXI – Thời đại của khoa học công nghệ .......................................... 12
Hình 1.2: Sơ đồ chung một hệ thống pin mặt trời độc lập ............................................ 13
Hình 1.3: Các lĩnh vực nghiên cứu của mô hình điều hướng pin mặt trời .................... 15
Hình 2.1: Pin mặt trời đơn tinh thể (a) và pin mặt trời đa tinh thể (b) .......................... 16
Hình 2.2: Sơ đồ cấu trúc của pin mặt trời Silic ............................................................. 17
Hình 2.3: Ghép nối tiếp hai module pin mặt trời .......................................................... 18
Hình 2.4: Ghép song song hai module pin mặt trời ...................................................... 19
Hình 2.5: Diode nối song song với module để bảo vệ dàn pin mặt trời ........................ 20
Hình 2.6: Sơ đồ khối hệ quang điện làm việc độc lập ................................................... 21
Hình 2.7: Bộ điều khiển MPPT trong hệ thống pin mặt trời ......................................... 24
Hình 2.8: Hướng và góc mặt trời để điều khiển ............................................................ 27
Hình 2.9: Phương pháp sử dụng quang trở trong điều hướng pin mặt trời ................... 28
Hình 2.10: (a): Dàn xoay 1 trục, (b): Dàn xoay 2 trục .................................................. 29
Hình 3.1: Board mạch Arduino ..................................................................................... 31
Hình 3.2: Một số loại Arduino thông dụng ................................................................... 32
Hình 3.3: Nhóm thành viên sáng lập Arduino ............................................................... 33
Hình 3.4: Arduino - compatible..................................................................................... 35
Hình 3.5: Sơ đồ chức năng chân của Arduino ............................................................... 35
Hình 3.6: Mô hình hoạt động của IDE .......................................................................... 37
Hình 3.7: Arduino IDE .................................................................................................. 38
Hình 3.8: Arduino toolbar ............................................................................................. 38
Hình 3.9: IDE menu ...................................................................................................... 39
Hình 3.10: File menu ..................................................................................................... 39
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 5
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
Hình 3.11: Examples menu ........................................................................................... 40
Hình 3.12: Sketch menu ................................................................................................ 41
Hình 3.13: Hiển thị Board và Serial Port ...................................................................... 41
Hình 3.14: Hệ thống đếm hàng tự động sử dụng Arduino ............................................ 42
Hình 3.15: Máy in 3D sử dụng công nghệ Arduino ...................................................... 42
Hình 3.16: Hệ thống nhà thông minh sử dụng Arduino ................................................ 43
Hình 3.17: Mô hình xe robot dò đường sử dụng Arduino ............................................. 44
Hình 3.18: Mô hình cánh tay robot sử dụng Arduino uno ............................................ 44
Hình 3.19: STEP có từ trở thay đổi ............................................................................... 45
Hình 3.20: STEP loại đơn cực ....................................................................................... 46
Hình 3.21: STEP loại lưỡng cực.................................................................................... 48
Hình 3.22: STEP loại hai dây song song ....................................................................... 49
Hình 3.23: STEP loại lai ................................................................................................ 49
Hình 3.24: Sơ đồ chân module driver A4988 ................................................................ 50
Hình 3.25: Sơ đồ kết nối với vi điều khiển của module driver A4988 ......................... 51
Hình 3.26: Đo điện áp biến trở của A4988 ................................................................... 52
Hình 3.27: Điện trở RS của A4988 ................................................................................ 52
Hình 3.28: Quang trở - điện trở ánh sáng ...................................................................... 54
Hình 3.29: Xử lý tín hiệu dùng quang trở ..................................................................... 54
Hình 3.30: Một số hình ảnh về công tắc hành trình ...................................................... 55
Hình 3.31: Một số hình ảnh về rờ le .............................................................................. 56
Hình 4.1: Mô hình hoạt động của hệ thống điều hướng pin mặt trời ............................ 58
Hình 4.2: Lưu đồ thuật toán cơ bản của hệ thống điều hướng pin mặt trời .................. 59
Hình 4.3: Sơ đồ khối hệ thống điều hướng pin mặt trời ................................................ 60
Hình 4.4: Sơ đồ nguyên lý hệ thống điều hướng pin mặt trời ....................................... 61
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 6
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
Hình 4.5: Sản phẩm thực tế mô hình điều hướng pin mặt trời ...................................... 69
Hình A.1: Arduino IDE ................................................................................................. 73
Hình A.2: Update driver ................................................................................................ 74
Hình A.3: Chế độ update ............................................................................................... 74
Hình A.4: Chọn đường dẫn tới foder driver .................................................................. 75
Hình A.5: Driver Arduino board ................................................................................... 75
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 7
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: So sánh mức nâng hiệu suất hoạt động có điều khiển .................................. 30
Bảng 3.1: Bảng chế độ hoạt động của module driver A4988........................................ 50
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 8
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Tiếng anh
Tiếng việt
AC
Alternating current
Dòng điện xoay chiều
CPU
central processor unit
Bộ xử lý trung tâm
DC
Direct current
Dòng điện một chiều
Light dependent resistor
Điện trở ánh sáng
Input/output
Ngõ vào/ngõ ra
LDR
I/O
MPPT
PV
PWM
Maximum power point tracking
Photovoltaic system
Pulse width modulation
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Phương pháp dò tìm điểm công suất
cực đại trong hệ pin mặt trời
Hệ pin năng lượng mặt trời
Phương pháp điều chỉnh độ rộng
xung
Trang 9
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay, với những ứng dụng của khoa học kỹ thuật tiên tiến, thế giới của
chúng ta đã và đang ngày một đổi mới, văn minh và hiện đại hơn. Với sự phát triển
vượt bậc của khoa học kỹ thuật, nhu cầu về nguồn năng lượng ngày càng cao và trở
thành vấn đề vô cùng quan trọng đối với các quốc gia trên thế giới. Năng lượng hóa
thạch, nguyên tử, thủy điện,… đang ngày càng gây ô nhiễm môi trường trầm trọng.
Vấn đề quan trọng đặt ra là tìm ra nguồn năng lượng mới để thay thế nguồn năng
lượng hóa thạch đang dần cạn kiệt, một trong những vấn đề tối ưu đó chính là sử dụng
năng lượng mặt trời, nguồn năng lượng sạch và gần như vô tận.
Tuy nhiên, pin mặt trời luôn hoạt động với thời tiết khắc nghiệt nên đạt hiệu suất
rất thấp. Vậy làm sao để nâng cao hiệu suất pin mặt trời? Vận dụng những kiến thức
đã học và khảo sát thực tế, em quyết định chọn đề tài: THIẾT KẾ MÔ HÌNH ĐIỀU
HƯỚNG PIN MẶT TRỜI SỬ DỤNG ARDUINO UNO.
Dưới sự hướng dẫn, chỉ bảo nhiệt tình của thầy Hoàng Đắc Huy cùng với sự cố
gắng nỗ lực của bản thân, em đã hoàn thành bài báo cáo đúng thời hạn cho phép. Tuy
nhiên do thời gian hạn chế, cũng như lượng kiến thức rất lớn nên không thể tránh khỏi
nhiều thiếu xót. Vì vậy em rất mong sẽ nhận được nhiều ý kiến đánh giá, góp ý của
quý thầy cô giáo và các bạn sinh viên để có thể phát triển và hoàn thiện thêm đề tài
này.
Xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Trần Bình Khiêm
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 10
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU
1.1. Đặt vấn đề
Thế kỉ XXI - Thời đại của khoa học công nghệ, thời đại của những con chip, vi
mạch, những thiết bị đột phá của tương lai. Kéo theo đó là nhu cầu năng lượng ngày
càng gia tăng và trở thành vấn đề vô cùng quan trọng ở tất cả các quốc gia trên thế
giới. Năng lượng điện là thước đo phản ánh trình độ phát triển công nghiệp ở mỗi quốc
gia. Tuy nhiên nguồn năng lượng đang ngày càng khan hiếm và gây ô nhiễm môi
trường trầm trọng như năng lượng nguyên tử, thủy điện, nhiệt điện,…
Hình 1.1: Thế kỷ XXI – Thời đại của khoa học công nghệ
So với những nguồn năng lượng mới đang được khai thác sử dụng như năng
lượng gió, năng lượng sinh học,… năng lượng mặt trời được coi là một nguồn năng
lượng rẻ, vô tận là một nguồn năng lượng sạch không gây hại cho môi trường. Nguồn
năng lượng mới này đang thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà khoa học, nhà nghiên
cứu và sẽ trở thành nguồn năng lượng tốt nhất trong tương lai. Hệ thống quang điện sử
dụng năng lượng mặt trời (hệ pin mặt trời) có nhiều ưu điểm như không cần nguyên
liệu, không gây ô nhiễm môi trường, ít bảo dưỡng, không gây tiếng ồn,… Hiện nay
năng lượng mặt trời đã được khai thác và đưa vào ứng dụng trong cuộc sống, cũng như
trong công nghiệp dưới nhiều dạng và hình thức khác nhau, thông thường dùng để cấp
nhiệt và điện.
Mỗi một thành phần trong hệ pin mặt trời mang những nhiệm vụ cụ thể riêng
biệt, mang tính quyết định đến khả năng làm việc hiệu quả của hệ quang điện đó. Bộ
điều khiển sạc pin mặt trời sử dụng thuật toán điều khiển tìm điểm công suất tối ưu để
làm tăng hiệu quả làm việc của pin quang điện. Ắc quy giúp dự trữ điện năng để duy
trì hoạt động cho cả hệ thống vào ban đêm hay khi thời tiết âm u, nhiều mây mưa, lúc
cường độ bức xạ ánh sáng yếu không đủ phát ra điện năng. Bộ biến đổi điện nghịch
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 11
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
lưu DC/AC chuyển đổi dòng điện một chiều từ ắc quy thành điện xoay chiều (110V,
220V) để cung cấp cho các thiết bị điện xoay chiều.
Hình 1.2: Sơ đồ chung một hệ thống pin mặt trời độc lập
Đối với loài người, năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng vô tận và quý báu.
Chúng ta đã biết tận dụng nguồn năng lượng tái tạo này dựa trên các tấm pin mặt trời
để tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ cho lợi ích cá nhân (hệ thống nước nóng, phương
tiện đi lại, hệ thống đèn chiếu sáng, hệ thống điện trong dân dụng,…). Tuy nhiên hiệu
suất của tấm pin quang điện hiện nay chỉ đạt được tối đa là 17,6% so với lượng nhiệt
mà nó nhận được từ mặt trời. Do giá thành đắt đỏ (khoảng 2000 USD cho một hệ
thống có công suất 1kWh) và hiệu suất không cao nên pin quang điện chưa được sự
quan tâm nhiều ở các nước đang phát triển. Vì vậy, vấn đề là làm sao để nâng cao công
suất tối ưu của pin mặt trời là một việc làm thiết yếu nhất.
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 12
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
1.2. Giải quyết vấn đề
Để nâng cao hiệu suất pin mặt trời có nhiều phương pháp như: tìm điểm công
suất cực đại MPPT, giảm nhiệt pin mặt trời, điều hướng pin mặt trời,…Với khả năng
và kiến thức của mình, cũng như đơn giản và dễ vận hành, em quyết định chọn phương
pháp điều hướng pin mặt trời tự xoay theo nơi có cường độ ánh sáng lớn nhất. Với đề
tài trên em đã thực hiện và tìm hiểu các vấn đề sau:
Tìm hiểu về pin mặt trời:
Tìm hiểu về cấu tạo pin mặt trời.
Tìm hiểu về chủng loại pin mặt trời.
Tìm hiểu về hệ thống pin mặt trời độc lập.
Tìm hiểu về linh kiện:
Tìm hiểu về board mạch ARDUINO UNO.
Tìm hiểu về module driver A4988.
Tìm hiểu về động cơ bước (stepper motor).
Tìm hiểu về quang trở, cảm biến góc nghiêng, công tắc hành trình,…
Tìm hiểu về sơ đồ khối hệ thống và nguyên lí hoạt động của mạch:
Tìm hiểu sơ đồ khối hệ thống.
Sơ đồ nguyên lí và chương trình thực thi.
Thi công thiết kế mô hình điều hướng pin mặt trời:
Thiết kế bộ khung và mạch shield.
Hoàn thiện sản phẩm.
1.3. Giới hạn đề tài
Để thực thi một hệ thống điều hướng pin mặt trời với công suất lớn cho một hệ
thống hoàn chỉnh là rất phức tạp và tốn kém. Để đáp ứng việc nâng cao hiệu suất tốt
nhất cho pin mặt trời công suất lớn cần có một lượng thời gian, kiến thức nhất định,
bên cạnh đó là vấn đề tài chính. Với lượng thời gian và kiến thức có hạn, trong đề tài
này em chỉ thực thi một hệ thống hoàn chỉnh công suất nhỏ, điều hướng pin mặt trời
công suất 10W.
Hệ thống điều hướng pin mặt trời nhằm mục đích nâng cao hiệu suất của các tấm
pin được nghiên cứu ứng dụng chủ yếu trong dân dụng và trong công nghiệp. Tìm hiểu
các vấn đề về thiết bị điều khiển như board mạch ARDUINO, cảm biến quang trở, cảm
biến góc nghiêng, động cơ bước… thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật cơ bản.
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 13
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Tìm hiểu về linh kiện,
nguyên lí hoạt động
Lĩnh
vực
khoa
học kỹ
thuật cơ
bản
Ứng dụng thiết kế
Lĩnh
vực dân
dụng,
công
nghiệp
Hình 1.3: Các lĩnh vực nghiên cứu của mô hình điều hướng pin mặt trời
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 14
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ PIN NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI
2.1. Giới thiệu về pin mặt trời
2.1.1. Định nghĩa
Pin mặt trời còn gọi là pin quang điện là thiết bị ứng dụng hiệu ứng quang điện
trong bán dẫn (thường gọi là hiệu ứng quang điện trong – quang dẫn) để tạo ra dòng
điện một chiều từ ánh sáng mặt trời. Loại pin mặt trời thông dụng nhất hiện nay là loại
sử dụng Silic tinh thể. Tinh thể Silic tinh khiết là chất bán dẫn điện rất kém vì các điện
tử bị giam giữ bởi liên kết mạng, không có điện tử tự do. Khi bị ánh sáng hay nhiệt độ
kích thích, các điện tử bị bứt ra khỏi liên kết, hay là các điện tử tích điện âm nhảy từ
vùng hoá trị lên vùng dẫn và để lại một lỗ trống tích điện dương trong vùng hoá trị.
Lúc này chất bán dẫn mới dẫn điện. Có 3 loại pin mặt trời làm từ tinh thể Silic:
Một tinh thể hay đơn tinh thể module. Đơn tinh thể này có hiệu suất tới 16%.
Loại này thường đắt tiền do được cắt từ các thỏi hình ống, các tấm đơn thể này có các
mặt trống ở góc nối các module.
Đa tinh thể làm từ các thỏi đúc từ Silic nung chảy, sau đó được làm nguội và
làm rắn. Loại pin này thường rẻ hơn loại đơn tinh thể, nhưng lại có hiệu suất kém hơn.
Tuy nhiên chúng có thể tạo thành các tấm vuông che phủ bề mặt nhiều hơn loại đơn
tinh thể bù cho hiệu suất thấp của nó.
Dải Silic tạo từ các miếng phim mỏng từ Silic nóng chảy và có cấu trúc đa tinh
thể. Loại này thường có hiệu suất thấp nhất nhưng cũng là loại rẻ nhất trong các loại vì
không cần phải cắt từ thỏi Silicon.
a)
b)
Hình 2.1: Pin mặt trời đơn tinh thể (a) và pin mặt trời đa tinh thể (b)
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 15
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
Về bản chất pin quang điện là một diode bán dẫn bao gồm hai tấm bán dẫn loại P
và loại N đặt sát cạnh nhau, khác ở chỗ pin quang điện có diện tích bề mặt rộng và có
lớp N cực mỏng để ánh sáng có thể truyền qua. Trên bề mặt của pin quang điện có một
lớp chống phản xạ vì khi chiếu ánh sáng vào pin quang điện, sẽ có một phần ánh sáng
bị hấp thụ khi truyền qua lớp N và một phần ánh sáng sẽ bị phản xạ ngược lại còn một
phần ánh sáng sẽ đến được lớp chuyển tiếp, nơi có các cặp electron và lỗ trống nằm
trong điện trường của bề mặt giới hạn. Với các bước sóng thích hợp sẽ truyền cho
electron một năng lượng đủ lớn để thoát khỏi liên kết. Khi thoát khỏi liên kết, dưới tác
dụng của điện trường, electron sẽ bị kéo về phía bán dẫn loại N, còn lỗ trống bị kéo về
phía bán dẫn loại P. Khi đó nếu nối hai cực vào hai phần bán dẫn loại N và P sẽ đo
được một hiệu điện thế. Giá trị của hiệu điện thế này phụ thuộc vào bản chất của chất
làm bán dẫn và tạp chất được hấp phụ.
Hình 2.2: Sơ đồ cấu trúc của pin mặt trời Silic
2.1.2. Tấm pin năng lượng mặt trời
Tấm năng lượng mặt trời được tạo thành từ nhiều pin mặt trời có thể gồm 36 đến
72 pin mặt trời mắc nối tiếp với nhau. Qua những tấm pin mặt trời, năng lượng mặt
trời được chuyển hoá thành điện năng. Mỗi pin mặt trời cung cấp một lượng nhỏ năng
lượng, nhưng nhiều pin được đặt trải dài trên một diện tích lớn tạo nên nguồn năng
lượng lớn hơn đủ để các thiết bị điện sử dụng. Mỗi tấm pin mặt trời có công suất khác
nhau như: 20Wp, 22Wp, 50Wp, 55Wp, 80Wp, 140Wp, 190Wp, 280Wp. Điện áp của
các tấm pin thường là 12V DC. Công suất và điện áp của hệ thống tuỳ thuộc vào cách
ghép nối các tấm pin lại với nhau. Nhiều tấm năng lượng mặt trời có thể ghép nối tiếp
hoặc song song với nhau để tạo thành một dàn pin mặt trời. Để đạt được hiệu năng tốt
nhất, những tấm năng lượng phải luôn được phơi nắng và hướng trực tiếp đến mặt trời.
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 16
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
Hiệu suất thu được điện năng từ pin mặt trời ở các vùng miền vào các giờ trong ngày
là khác nhau, do bức xạ mặt trời trên bề mặt trái đất không đồng đều nhau. Hiệu suất
của pin mặt trời phụ thuộc vào các yếu tố:
Chất liệu bán dẫn làm pin.
Vị trí đặt các tấm panel mặt trời.
Thời tiết khí hậu, mùa trong năm.
Thời gian trong ngày: sáng, trưa, chiều.
Các tấm năng lượng mặt trời được lắp đặt ở ngoài trời nên thiết kế sản xuất đã
đảm bảo được các thay đổi của khí hậu, thời tiết, mưa bão, sự ăn mòn của nước biển,
sự oxi hoá,… Tuổi thọ của mỗi tấm pin khoảng 25 đến 30 năm.
2.2. Phương pháp ghép nối các tấm pin năng lượng mặt trời
Như ta đã biết các mô đun pin mặt trời đều có công suất và hiệu điện thế xác định
từ nhà sản xuất. Để tạo ra công suất và điện thế theo yêu cầu thì phải ghép nối nhiều
tấm môdun đó lại với nhau. Có hai cách ghép cơ bản:
Ghép nối tiếp các tấm mođun lại sẽ cho điện áp ra lớn hơn.
Ghép song song các tấm module lại sẽ cho dòng điện ra lớn.
Trong thực tế phương pháp ghép hỗn hợp được sử dụng nhiều hơn để đáp ứng cả
yêu cầu về điện áp và dòng điện.
2.2.1. Ghép nối tiếp các module mặt trời
Giả sử các module đều giống nhau, có đường đặc tính V-A cũng giống nhau, các
thông số dòng đoản mạch ISC, điện áp hở mạch VOC bằng nhau. Giả sử cường độ chiếu
sáng trên các tấm là đồng đều nhau. Khi ghép nối tiếp các tấm module này ta sẽ có:
Hình 2.3: Ghép nối tiếp hai module pin mặt trời
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 17
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Khi đó ta sẽ có:
I=
V=
=
+
=
+…
=
P=
Trong đó:
I, P, V,… là dòng điện, công suất và hiệu điện thế của cả hệ.
Ii, Vi là dòng điện, hiệu điện thế của module thứ i trong hệ.
2.2.2. Ghép song song các module mặt trời
Ở cách ghép này, ta cũng giả sử các module đều giống hệt nhau, có đường đặc
tính V-A cũng giống nhau, các thông số dòng đoản mạch ISC, điện áp hở mạch VOC
bằng nhau. Giả sử cường độ chiếu sáng trên các tấm là đồng đều nhau.
Hình 2.4: Ghép song song hai module pin mặt trời
Khi đó ta có:
V=
=
=
I=
+
+… =
P=
2.2.3. Hiện tượng “điểm nóng”
Xảy ra khi ta ghép nối các module không giống nhau, tức là khi các thông số ISC,
VOC, của các module pin khác nhau. Đây là hiện tượng tấm pin yếu hơn (tức là pin
kém chất lượng hơn so với các pin khác trong dàn hoặc khi nó bị che nắng trong khi
các pin khác trong dàn vẫn được chiếu sáng) sẽ hấp thụ hoàn toàn công suất điện do
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 18
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
các tấm pin khoẻ hơn phát ra và làm giảm công suất điện mạch ngoài. Phần năng
lượng điện tấm pin yếu nhận được từ tấm pin khoẻ hơn sẽ biến thành nhiệt, làm nóng
tấm pin này lên và có thể dẫn tới hư hỏng. Hiện tượng điểm nóng này chỉ xảy ra trên
các pin yếu hơn các pin khác trong hệ, dẫn tới sự hư hỏng hệ hay làm giảm đáng kể
hiệu suất biến đổi quang điện của hệ. Để tránh hiệu ứng điểm nóng này, khi thiết kế
phải ghép các tấm pin mặt trời cùng loại, có cùng các thông số đặc trưng trong một
dàn pin mặt trời. Vị trí đặt dàn phải tránh các bóng che do cây cối, nhà cửa hay các vật
cản khác trong những ngày có nắng cũng như bảo vệ tránh bụi bẩn phủ bám lên một
vùng nào đấy của tấm pin và có thể sử dụng các diode bảo vệ.
Hình 2.5: Diode nối song song với module để bảo vệ dàn pin mặt trời
Nhìn trên hình vẽ 2.6 giả sử pin Ci là pin yếu nhất được bảo vệ bằng diode phân
cực ngược chiều với dòng điện trong mạch mắc song song. Trong trường hợp hệ làm
việc bình thường, các pin mặt trời hoạt động ở điều kiện như nhau thì dòng trong mạch
không qua diode nên không có tổn hao năng lượng. Khi có sự cố xảy ra, vì một nguyên
nhân nào đó mà pin Ci bị che và bị tăng nhiệt độ, điện trở của Ci tăng lên, lúc này
dòng điện sẽ rẽ qua diode để tránh gây hư hỏng cho Ci. Thậm chí khi Ci bị hỏng hoàn
toàn thì hệ vẫn có thể tiếp tục làm việc.
2.3. Hệ thống pin mặt trời
Hệ pin mặt trời (hệ PV – photovoltaic system) nhìn chung được chia thành 2 loại
cơ bản: hệ PV làm việc độc lập và hệ PV làm việc với lưới.
2.3.1. Hệ quang điện làm việc độc lập
Hệ PV độc lập thường được sử dụng ở những vùng xa xôi hẻo lánh, nơi mà lưới
điện không kéo đến được. Sơ đồ khối của hệ này như sau:
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 19
GVHD: Hoàng Đắc Huy
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Pin Mặt
Bộ Biến Đổi
Trời
DC/DC
Ắc Quy
Bộ Biến
Tải Xoay
Đổi DC/AC
Chiều
Tải Một
MPPT
Chiều
Hình 2.6: Sơ đồ khối hệ quang điện làm việc độc lập
Trong hệ PV làm việc với lưới, mạng lưới pin mặt trời được mắc với lưới điện
qua bộ biến đổi mà không cần bộ dự trữ năng lượng. Trong hệ này, bộ biến đổi
DC/AC làm việc với lưới phải đồng bộ với lưới điện về tần số và điện áp. Ta có các
thành phần chính trong hệ PV làm việc với lưới như sau:
Thành phần lưu giữ năng lượng
Hệ quang điện làm việc độc lập cần phải có khâu lưu giữ điện năng để có thể
phục vụ cho tải trong những thời gian thiếu nắng, ánh sáng yếu hay vào ban đêm. Có
nhiều phương pháp lưu trữ năng lượng trong hệ PV. Phổ biến nhất vẫn là sử dụng ắc
quy để lưu trữ năng lượng. Ắc quy cần phải có một bộ điều khiển nạp để bảo vệ và
đảm bảo cho tuổi thọ của ắc quy.
Các bộ biến đổi bán dẫn trong hệ PV
Các bộ bán dẫn trong hệ PV gồm có bộ biến đổi một chiều DC/DC và bộ biến đổi
DC/AC. Bộ DC/DC được dùng để xác định điểm làm việc có công suất lớn nhất của
pin và làm ổn định nguồn điện một chiều lấy từ pin mặt trời để cung cấp cho tải và ắc
quy. Bộ biến đổi DC/DC còn có tác dụng điều khiển chế độ nạp và phóng để bảo vệ và
nâng cao tuổi thọ cho ắc quy. Có nhiều loại bộ biến đổi DC/DC được sử dụng nhưng
phổ biến nhất vẫn là 3 loại là: Bộ tăng áp Boost, Bộ giảm áp Buck và Bộ hỗn hợp tăng
giảm Boost – Buck. Cả ba loại DC/DC trên đều sử dụng nguyên tắc đóng mở khóa
điện tử theo một chu kỳ được tính toán sẵn để đạt được mục đích sử dụng. Tùy theo
mục đích và nhu cầu mà bộ DC/DC được lựa chọn cho thích hợp.
Khóa điện tử trong mạch DC/DC được điều khiển đóng cắt từng chu kỳ. Mạch
điều khiển khóa điện tử này được kết hợp với thuật toán xác định điểm làm việc tối ưu
(MPPT– maximum power point tracking) để đảm bảo cho hệ quang điện được làm
việc hiệu quả nhất. Bộ DC/AC có nhiệm vụ chuyển đổi nguồn một chiều sang xoay
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 20
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
chiều (110 hoặc 220 VAC, tần số 50Hz hoặc 60 Hz) để phục vụ cho các thiết bị xoay
chiều. Có nhiều kiểu biến đổi DC/AC, chúng có thể làm việc cả hai chế độ là từ một
chiều sang xoay chiều và cả chế độ từ xoay chiều sang một chiều. Nhìn chung, bộ biến
đổi DC/ AC trong hệ PV độc lập có thể làm việc ở mức điện áp một chiều là 5V, 12V,
24V, 45V, 96V. Bộ biến đổi dùng trong hệ PV độc lập có những đặc điểm sau:
Điện áp và tần số nằm trong giới hạn cho phép.
Bám sát được sự thay đổi của điện áp vào.
Điều chỉnh điện áp ra.
Hiệu quả cao đối với tải nhẹ.
Ít tạo ra sóng hài để tránh làm hư hại đến các thiết bị điện khác như tivi, tránh
gây tổn hao công suất, làm nóng thiết bị.
Có thể chịu quá tải trong một thời gian ngắn trong trường hợp dòng khởi động
lớn như của máy bơm…
Có bảo vệ quá áp, bảo vệ tần số, bảo vệ ngắn mạch,…
Tiện lợi, dễ lắp đặt.
Tổn hao không tải thấp.
Các linh kiện bán dẫn được sử dụng trong bộ biến đổi này là các MOSFET,
IGBT. MOSFET được sử dụng với trường hợp công suất lên tới 5kVA và điện áp là
96V DC. Chúng có ưu điểm là tổn hao công suất ít ở tần số cao. Do có điện áp rơi là
2V DC. Còn IGBT thường chỉ được sử dụng trong những hệ có điện áp trên 96V DC.
Hệ PV độc lập thường sử dụng bộ biến đổi nguồn điện áp 1 pha hoặc 3 pha.
Bộ biến đổi DC/AC có nhiều loại và cách phân biệt chúng bằng dạng sóng của
điện áp đầu ra. Có 3 dạng sóng chính là: dạng sóng sin, giả sin, sóng vuông, sóng bậc
thang,… Dạng sóng vuông, sóng bậc thang ngày nay không còn thông dụng nữa,
không còn phù hợp với các thiết bị hiện đại trong khi giá thành bộ biến tần loại sóng
giả sin và sóng sin ngày càng giảm. Bộ biến tần cho dạng sóng giả sin thường phục vụ
cho các thiết bị trong nhà như tivi, radio, lò vi sóng,…
Các thiết bị điều khiển phức tạp khác như bộ sạc pin, phụ tùng trong động cơ
thay đổi tốc độ, máy in laser và bộ điều khiển nhiệt độ,… vốn làm việc không ổn định.
Bộ biến đổi DC/AC dạng sóng giả sin là sự lựa chọn rất kinh tế và đặc biệt phù hợp
với hệ quang điện.
Bộ biến đổi có dạng sóng ra hình sin giống như dạng sóng của điện lưới nên
tương thích và đáp ứng với hầu hết các loại tải. Bộ biến đổi dạng sóng sin có giá thành
lớn hơn bộ biến đổi dạng gần sin, nhưng chất lượng điện áp của bộ biến đổi loại này là
một ưu điểm lớn, thậm chí bộ biến đổi loại này còn phù hợp với cả các thiết bị điều
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 21
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
khiển phức tạp và có làm việc không ổn định như bộ sạc pin, phụ tùng trong động cơ
thay đổi tốc độ, máy in laser và bộ điều khiển nhiệt độ,…
Phương pháp điều khiển PWM được sử dụng để giúp bộ biến đổi tạo được đầu ra
có dạng sin. Các loại bộ biến đổi DC/AC trong hệ pin mặt trời độc lập tùy từng trường
hợp có thể có sơ đồ dạng nửa cầu và dạng cầu 1 pha.
2.3.2. Hệ quang điện làm việc với lưới
Đây là hệ PV được kết nối với lưới điện. Hệ thống này cho phép tự duy trì hoạt
động của tải bằng nguồn năng lượng dự trữ và đồng thời cũng có thể bơm phần năng
lượng dư thừa vào lưới điện để bán. Khi nguồn pin mặt trời (hay máy phát pin mặt
trời) sinh ra nhiều năng lượng thì nguồn năng lượng dư thừa này sẽ được chuyển vào
trong lưới điện, còn trong những điều kiện thời tiết xấu, không có nắng hay mây mưa,
máy phát pin mặt trời không sinh ra đủ năng lượng để đáp ứng cho phụ tải thì hệ sẽ lấy
điện từ lưới. Do đó hệ PV này có thể cần hoặc không cần ắc quy để dự trữ năng lượng.
Bộ biến đổi trong hệ này không chỉ giúp ổn định nguồn năng lượng tạo bởi nguồn pin
mặt trời mà còn phải đảm bảo nguồn điện năng ra khỏi hệ quang điện phải đồng bộ với
lưới. Hệ quang điện mặt trời có thể trở thành một phần của lưới điện lớn. Cấu trúc của
hệ còn phụ thuộc vào quy mô của hệ và đặc tính phụ tải sử dụng. Khi hệ quang điện
được mắc với lưới, nguồn công suất có hai chiều hướng. Lưới sẽ hấp thụ nguồn điện
mặt trời và sẽ cung cấp cho các thiết bị tiêu thụ khi mà hệ PV không thể sinh ra điện
vào thời gian yếu ánh sáng hoặc ban đêm. Đây là hình thức đang được khuyến khích
phát triển ở nhiều nơi trên thế giới.
2.4. Phương pháp điều khiển MPPT
MPPT (Maximum Power Point Tracker) là phương pháp dò tìm điểm làm việc có
công suất tối ưu của hệ thống nguồn điện pin mặt trời qua việc điều khiển chu kỳ đóng
mở khoá điện tử dùng trong bộ DC/DC. Phương pháp MPPT được sử dụng rất phổ
biến trong hệ thống pin mặt trời làm việc độc lập và đang dần được áp dụng trong hệ
quang điện làm việc với lưới. MPPT bản chất là thiết bị điện tử công suất ghép nối
nguồn điện PV với tải để khuyếch đại nguồn công suất ra khỏi nguồn pin mặt trời khi
điều kiện làm việc thay đổi, và từ đó có thể nâng cao được hiệu suất làm việc của hệ.
MPPT được ghép nối với bộ biến đổi DC/DC và một bộ điều khiển.
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 22
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
Hình 2.7: Bộ điều khiển MPPT trong hệ thống pin mặt trời
Bộ điều khiển MPPT có thể là bộ điều khiển tương tự truyền thống. Tuy nhiên,
việc sử dụng bộ điều khiển số đang ngày càng thịnh hành vì nó có nhiều ưu điểm hơn
bộ điều khiển tương tự. Thứ nhất là bộ điều khiển số có thể lập trình được vì vậy khả
năng thực hiện các thuật toán cao cấp sẽ dễ dàng hơn. Nó dễ dàng mã hoá biểu thức,
hơn là thiết kế một mạch điện tương tự để thực hiện cùng một biểu thức đó. Nhờ lý do
này mà việc hiệu chỉnh ở bộ điều khiển số được thực hiện dễ dàng hơn nhiều so với bộ
điều khiển tương tự. Mặt khác bộ điều khiển số không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi về
nhiệt độ và thời gian vì bộ này hoạt động rời rạc, bên ngoài các thành phần tuyến tính.
Vì vậy, bộ điều khiển số có trạng thái ổn định lâu hơn. Không chỉ có vậy, bộ điều
khiển MPPT số không phụ thuộc vào dung sai của các bộ phận khác vì nó thực hiện
thuật toán ở phần mềm, nơi mà các thông số có thể được giữ ổn định hoặc thay đổi
được. Bộ điều khiển loại này cho phép giảm số lượng thành phần vì nó chỉ dùng một
chíp đơn để làm nhiều nhiệm vụ khác nhau. Nhiều bộ điều khiển số được trang bị thêm
bộ biến đổi A/D nhiều lần và nguồn tạo xung PWM, vì vậy nó có thể điều khiển được
nhiều thiết bị chỉ với một bộ điều khiển đơn lẻ.
2.5. Bộ lưu giữ năng lượng
Hệ quang điện làm việc độc lập cần phải có khâu lưu giữ điện năng để có thể
phục vụ cho tải trong những thời gian thiếu nắng, ánh sáng yếu hay vào ban đêm. Có
nhiều phương pháp lưu trữ năng lượng trong hệ PV. Phổ biến nhất vẫn là sử dụng ắc
quy để lưu trữ năng lượng. Ắc quy là thiết bị điện hoá, tồn trữ dưới dạng hoá năng và
khi có phụ tải sử dụng đấu nối vào, hoá năng được giải phóng dưới dạng điện năng. Bộ
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 23
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
ắc quy giúp lưu giữ điện năng chưa sử dụng và sẽ cung cấp cho bộ biến đổi DC/AC
trong trường hợp khí hậu xấu, trời nhiều mây mưa không cung cấp đủ ánh sáng. Bộ ắc
quy cũng đồng thời trực tiếp cung cấp điện một chiều cho các thiết bị sử dụng điện
một chiều. Cấu tạo của ắc quy gồm hai điện cực khác nhau đặt trong dung dịch điện
phân, có màng ngăn cách. Do điện thế của mỗi điện cực đối với dung dịch khác nhau
nên giữa hai điện cực có hiệu điện thế, nếu nối với mạch ngoài có thể sinh ra dòng
điện. Có hai loại ắc quy thông dụng là ắc quy chì - axit và ắc quy kiềm.
2.5.1. Các loại ắc quy
a) Ắc quy chì - axit
Ắc quy chì - axit có cấu tạo điện cực dương là điôxit chì PbO2, điện cực âm là chì
xốp Pb, dung dịch dùng là axit sulfuric H2SO4. Khi nối cực ắc quy với mạch tải dung
dịch sẽ biến đổi thành sulfat chì PbSO4. Trong quá trình làm việc của ắc quy, có nhiều
phản ứng hoá học xảy ra. Trong quá trình nạp, sunfat chì ở cực dương biến đổi thành
chì điôxit. Còn khi ắc quy phóng hết điện, các chất tích cực trên điện cực dương PbO2
và trên điện cực âm Pb biến thành PbSO4, Còn axit sunfuric H2SO4 biến hết thành
nước,... Trong một ắc quy được nạp đến đầy dung lượng, thông thường dung dịch chứa
khoảng 36% tỉ trọng axit, hay là 25% thể tích, còn lại là nước.
Tỷ lệ giữa mật độ axit trong dung dịch so với mật độ nước gọi là tỷ trọng đặc
trưng, là một trong những thông số quan trọng của ắc quy, xác định điểm nhiệt độ hoá
rắn của dung dịch khi ắc quy phóng hết. Điểm nhiệt độ hoá rắn của dung dịch lại xác
định khả năng làm việc của ắc quy tại các môi trường nhiệt độ khác nhau, ở môi
trường nhiệt độ càng thấp càng yêu cầu tỷ trọng đặc trưng của ắc quy phải cao. Tỷ
trọng đặc trưng khi ắc quy nạp đầy thường trong phạm vi 1,250 đến 1,280 ở nhiệt độ
27oC, nghĩa là mật độ dung dịch lớn hơn nước sạch 1,25 đến 1,28 lần. Khi ắc quy
phóng hết điện, tỷ trọng đặc trưng sẽ giảm dần về 1. Điện áp định mức của một ngăn
ắc quy chì là khoảng 2,1 V. Loại ắc quy này có tuổi thọ cao, dung lượng lớn. Ắc quy
chì - axit được sử dụng phổ biến trong hệ quang điện làm việc độc lập vì nó có giá
thành hợp lý, tính tiện dụng và khả năng lưu giữ điện năng từ vài tiếng đồng hồ đến
vài ngày.
b) Ắc quy kiềm
Ví dụ loại nikel – cadmium, sử dụng dung dịch là KOH, điện cực dương là
hyđroxit nikel và cực âm là cadmium Cd. Khi phóng điện hyđroxit nikel chuyển thành
Ni(OH)2 và cadmium thành Cd(OH)2. Mật độ chất điện ly không thay đổi, vì vậy điểm
hoá rắn rất thấp. Tuy nhiên loại ắc quy này có giá thành cao hơn loại ắc quy chì - axit.
Điện áp định mức của một ngăn ắc quy kiềm là 1,2 V. Điện áp trên các ngăn ắc quy
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 24
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GVHD: Hoàng Đắc Huy
kiềm được giữ ổn định cho đến khi ngăn phóng điện gần hết, khi đó điện áp trên ngăn
sẽ giảm đột ngột. Ắc quy nikel – cadmium có thể chấp nhận dòng nạp lớn có giá trị
bằng dung lượng của ắc quy và có thể được nạp tiếp tục lâu dài với dòng nạp có giá trị
đến 1/15 giá trị dung lượng của ắc quy.
2.5.3. Các sự cố cần bảo vệ của ắc quy chì - axit
a) Nạp quá dòng (áp)
Nếu điện áp nạp của ắc quy quá cao sẽ dẫn đến dòng vào ắc quy tăng mạnh sau
khi ắc quy được nạp đầy. Sự cố này làm nước bị phân ly thành các electron và làm
giảm tuổi thọ của pin. Nếu ắc quy thường xuyên trong tình trạng bị nạp quá đầy, nhiệt
độ trong ắc quy sẽ tăng lên. Đến một mức độ nào đó, dòng điện vào ắc quy sẽ nhiều
hơn và làm nhiệt độ trong ắc quy tiếp tục tăng lên có thể phá hỏng ắc quy chỉ sau vài
giờ đồng hồ.
b) Nạp thiếu
Hiện tượng nạp thiếu thường xuyên xảy ra với ắc quy làm việc với hệ thống pin
mặt trời do thời gian ánh sáng yếu thường diễn ra trong thời gian dài. Nếu điện áp nạp
của ắc quy ở mức quá thấp, dòng điện vào ắc quy không đạt giá trị cần thiết trước khi
ắc quy được nạp đầy sẽ làm dư lại một số sunfat chì ở các cực ắc quy, làm giảm dung
lượng của ắc quy, làm giảm tuổi thọ của ắc quy.
c) Sunfat hoá
Do các tinh thể chì sunfat được biến đổi thành chì trong thời gian ắc quy nạp, nên
nếu sau khi phóng hết, ắc quy lâu ngày không được nạp lại, một số các tinh thể chì sẽ
còn bám lại trên các tấm bản cực. Những tinh thể này như những lớp cách ly gây trở
ngại cho ắc quy khi nạp. Đây gọi là hiện tượng sunfat hoá. Hiện tượng này làm dung
lượng của ắc quy giảm và có thể làm hỏng ắc quy. Để tránh hiện tượng này, có thể áp
dụng chế độ nạp cân bằng để có thể làm tươi lại ắc quy, tạo sự đồng đều của dung dịch
trong các ngăn của ắc quy.
2.6. Một số phương thức sử dụng trong điều hướng pin mặt trời
2.6.1. Giới thiệu
Một bảng điều khiển năng lượng mặt trời nhận được đầy đủ ánh sáng mặt trời khi
nó chiếu tia sáng mặt trời vuông góc với tấm pin năng lượng, nhưng ánh sáng mặt trời
có hướng thay đổi thường xuyên theo giờ và với các mùa thay đổi thời tiết. Hiện nay,
hầu hết các tấm pin mặt trời được cố định, tức là các mảng năng lượng mặt trời có một
hướng cố định trên bầu trời và không chuyển theo hướng ánh nắng mặt trời. Để tăng
MÔ HÌNH ĐIỀU HƯỚNG PIN MẶT TRỜI
Trang 25
Tài liệu liên quan
Những yếu tố ảnh hưởng tới giá quyền sử dụng đất và liên hệ với TT BĐS
Pin mặt trời sử dụng công nghệ giếng lượng tử ( quantum well solar cell)
Những yếu tố ảnh hưởng tới giá quyền sử dụng đất và liên hệ với thị trường bất động sản
Nghiên cứu chế tạo vật liệu nano zno, tio2 dùng cho pin mặt trời sử dụng chất nhạy màu
Tài liệu Luận văn thạc sỹ: Thiết kế, chế tạo hệ điều khiển tự động định hướng pin mặt trời ppt
Điều khiển luồng tối ưu sử dụng mô hình động cho mạng ATM. pot
Tài liệu hướng dẫn Quy hoạch sử dụng đất và giao đất giao rừng có sự tham gia
nghiêng cứu thông số tính năng và đặc điểm hao mòn trước sử dụng Xado của động cơ Diezen D12, chương 2 pot
nghiêng cứu thông số tính năng và đặc điểm hao mòn trước sử dụng Xado của động cơ Diezen D12, chương 3 potx
nghiêng cứu thông số tính năng và đặc điểm hao mòn trước sử dụng Xado của động cơ Diezen D12, chương 4 pps
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(1.9 MB) - Điều hướng pin mặt trời sử dụng ARDUINO và động cơ bước
Tải bản đầy đủ ngay
×


markdown:
Tải bản đầy đủ
Giáo Dục - Đào Tạo
Mầm non - Tiểu học
SKKN sáng kiến kinh nghiệm sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động vật lý 12
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hiện nay với việc chuyển đổi từ hình thức thi tự luận sang thi trắc nghiệm trong
các kì thi yêu cầu học sinh không những nắm chắc kiến thức cơ bản mà cần có óc suy
luận tốt, đủ thời gian giải bài tập cho kết quả chính xác. Vì vậy, việc sử dụng phương
pháp nào sao cho nhanh nhất để có kết quả chính xác cao là điều mà giáo viên và các
em học sinh rất chú trọng.
Trong chương trình vật lý phổ thông, dao động (dao động cơ, dao động điện,
dòng điện xoay chiều, điện tích hay điện áp trên tụ điện của mạch LC…) là phần kiến
thức quan trọng thể hiện ở dung lượng lớn, có mặt trong tất cả các cấu trúc đề thi với
số lượng câu hỏi khá lớn, đặc biệt là đề thi tốt nghiệp THPT và đề thi ĐH&CĐ
Các bài toán đặc thù về dao động điều hòa đều có thể giải bằng 3 phương pháp:
đại số, phương pháp vectơ quay, phương pháp đồ thị. Tuy nhiên mỗi bài ưu tiên một
phương pháp nào đó hơn tùy thuộc vào dữ kiện của bài toán và sở trường tư duy của
từng người.
Phương pháp sử dụng giản đồ vectơ quay để giải các bài tập về dao động là
phương pháp mang tính tổng quát cao, dễ vận dụng, cho kết quả nhanh và chính xác,
tránh được các phép tính dài dòng phức tạp.
Xuất phát từ vị trí và ý nghĩa thiết thực của phương pháp sử dụng giản đồ vectơ
quay nên tôi chọn đề tài: “ Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao
động Vật lý 12”, nhằm giúp cho học sinh có thể nắm được phương pháp và từ đó
chủ động vận dụng trong khi làm bài tập.
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 1
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1. Cơ sở lý luận:
* Kiến thức liên quan đến mối liên hệ giữa dao động điều hòa và chuyển động tròn
đều được đưa ra trong sách giáo khoa Vật lý 12 ( bài 6- chương trình nâng cao và bài
1 – chương trình chuẩn); sách Bài tập Vật lý 12 (chương trình chuẩn và nâng cao) và
ở một số sách tham khảo.
* Số tiết bài tập vận dụng trên lớp thực hiện theo Phân phối chương trình không
nhiều nên học sinh không được luyện tập nhiều bài tập dạng này.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
2.1. Cơ sở lý thuyết
Để biểu diễn dao động điều hòa x A cos(t ) (*) người ta dùng một
vectơ OM ( hoặc vectơ quay ) có độ dài là A (biên độ), quay đều quanh điểm O
trong mặt phẳng chứa trục Ox với tốc độ góc là .
M (t 0)
O
t
P
+
M (t =0)
x
Ở thời điểm ban đầu t = 0, OM hợp với trục gốc Ox một góc bằng pha ban đầu .
Ở thời điểm t, góc giữa trục Ox và OM là t , góc đó chính là pha của dao
động.
Độ dài đại số của hình chiếu vectơ quay OM trên trục Ox sẽ là:
chx OM = OP A cos(t )
đó chính là biểu thức trong vế phải của (*) và là li độ x của dao động.
Như vậy: Độ dài đại số của hình chiếu trên trục x của vectơ quay OM biểu
diễn dao động điều hòa chính là li độ x của dao động.
(theo SGK Vật lý 12 Nâng cao – Nhà xuất bản Giáo dục)
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 2
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
* Chú ý:
Vị trí của vật trên trục dao động chính là hình chiếu ngọn của
trên trục Ox
chỉ quay theo một chiều duy nhất là chiều ngược chiều kim đồng hồ
2.2. Các dạng bài tập:
A. Dạng 1: Sử dụng vectơ quay để xác định khoảng thời gian vật thực hiện một
quá trình:
A.1. Phƣơng pháp giải
Bƣớc 1. Xác định vị trí của điểm đầu M1 và cuối M2 trên đường tròn.
Bƣớc 2. Xác định góc quét của vectơ quay biểu diễn dao động khi vật đi từ M1 đến
M2.
.
t
t
T
Bƣớc 3. Thời gian vật thực hiện quá trình là:
2
A.2. Bài tập vận dụng:
Bài tập 1: Định thời gian theo li độ
Một
vật dao động điều hoà với phương trình x = 5cos(8 t + )cm. Xác định thời gian
3
ngắn nhất vật đi từ li độ 2,5cm đến li độ -2,5 3 cm?
* Giải:
Thời gian ngắn nhất vật đi từ li độ 2,5cm đến li độ
-2,5 3 cm tương ứng với vật chuyển động trên
đường tròn từ vị trí M1 đến vị trí M2 (vận tốc
trên trục x chưa đổi chiều):
M1
M2
-5
-2,5 3 O
5
2,5
x
2,5
6
5
2,5 3
sin
3
5
sin
2
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 3
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Thời gian vật ngắn nhất vật đi từ M1 đến M2 là
1
t 2 ( s )
8 16
Bài tập 2: Định thời gian theo lực
Con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương thẳng đứng với phương trình
x = 5cos(5t + ) (cm) (gốc tọa độ ở vị trí cân bằng, chiều dương hướng xuống).
Biết độ cứng của lò xo là 100N/m và gia tốc trọng trường tại nơi đặt con lắc là
g = 2 (m/s2). Trong một chu kì, tìm khoảng thời gian lực đàn hồi tác dụng lên quả
nặng có độ lớn lớn hơn 1,5N ?
2
0,04m
* Giải: Tại vị trí cân bằng, độ dãn của lò xo là: l 2
(5 ) 2
g
Độ lớn
lực đàn hồi tác dụng lên quả nặng:
F k (l x) kl kx 100.0,04 100.0,05 cos(5t ) 4 5 cos(5t ) ( N )
M2
1 1,5
4
F
9
M1
Nhận xét: lực đàn hồi biến thiên điều hòa với biên độ 5N xung quanh vị trí cân bằng
có F = 4N. Ta biểu diễn lực đàn hồi qua vectơ quay như sau
Khoảng thời gian lực đàn hồi tác dụng lên quả nặng có độ lớn lớn hơn 1,5N tương
ứng với thời gian vật chuyển động từ M1 đến M2 trên đường tròn. Góc do vectơ quay
quét được trong thời gian đó là:
2,5
5
3
2 4
2
3
3
cos
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 4
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Thời gian cần tìm:
4
3 4 (s)
t
5 15
Bài tập 3: Định thời gian theo vận tốc
Một vật dao động điều hoà với chu kì 2s biên độ bằng 5cm. Tính thời gian ngắn nhất
để vật tăng tốc từ 2,5 cm/s đến 5 cm/s?
* Giải: Tốc độ cực đại: vmax A 5.
2
5 (cm / s ) . Đây là biên độ của vận tốc.
2
Thời gian ngắn nhất để vật tăng tốc từ 2,5 cm/s đến 5 cm/s tương ứng với thời gian
vật chuyển động trên đường tròn từ vị trí M1 đến vị trí M2 :
cos
Thời gian:
t
2,5
5
3
M2
2,5
O
1
3 (s)
3
v
5
M1
Bài tập 4: Định thời gian theo năng lượng
Một vật dao động với phương trình x = 2cos3t (cm). Tính thời gian ngắn nhất để
vật đi từ vị trí có động năng bằng thế năng đến vị trí động năng bằng 3 lần thế năng?
* Giải: Đối với dạng toán này ta nên đưa về tính theo li độ.
Tại vị trí có động năng bằng thế năng: W = Wđ + Wt = 2Wt
1
1
A
mω 2 A 2 2 mω 2 x 12 x 1
2
2
2
Tại vị trí có động năng bằng ba lần thế năng: W = Wđ + Wt = 4Wt
1
1
A
mω 2 A 2 4 mω 2 x 22 x 2
2
2
2
Thời gian ngắn nhất để vật đi từ vị trí có x 1
A
2
M2
A
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
A
2
M1
A
2
x 5
A Trang
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
đến x 1
A
tương ứng với thời gian vật chuyển
2
động trên đường tròn từ vị trí M1 đến vị trí M2 :
A
sin
A
2
4
A
2
6
A
5 12
sin
Thời gian:
5
5
t 12 ( s )
3
36
A.3. Bài tập đề nghị:
Bài 1: Một vật dao động với tần số 2Hz và biên độ 4cm. Tính thời gian ngắn nhất để
vật đi giữa 2 li độ 2cm và -2 3 cm ?
Đs:
1
s
8
Bài 2: Một vật dao động điều hoà có vận tốc khi đi qua vị trí cân bằng là 6 cm/s
Tính thời gian ngắn nhất để vật thay đổi vận tốc từ 3 2 (cm/s) đến 3 3 (cm/s) ?
Đs:
T
s
24
Bài 3: Một vật dao động với phương trình x = 2cos3t (cm). Tính thời gian ngắn
nhất để vật đi từ vị trí ban đầu đến vị trí động năng bằng 3 lần thế năng?
Đs:
1
s
18
Bài 4: Con lắc lò xo treo thẳng đứng gồm lò xo có độ cứng K = 100N/m. Vật có khối
lượng 0,5 kg dao động với biên độ 5 2 cm. Tính thời gian ngắn nhất để vật đi từ vị
trí có lực tác dụng lên điểm treo cực đại đến vị trí lực tác dụng lên điểm treo cực
tiểu? Lấy g = 10m/s2.
Đs: 0,17s
B. Dạng 2: Sử dụng vectơ quay xác định thời điểm vật qua một vị trí cho trước:
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 6
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
B.1. Phƣơng pháp giải
M1
x1
M0
O
x
M2
Bƣớc 1. Cần xác định chính xác vị trí của vật ở thời điểm ban đầu trên đường tròn (vị
trí M0).
Bƣớc 2. Xác định vị trí có tọa độ x1 mà vật sẽ đi qua theo bài ra trên đường tròn (vị
trí M1 hoặc M2)
Chú ý: Vị trí có toạ độ x = x1 tương ứng có 2 vị trí trên đường tròn, vị trí đó khi vật
đang đi theo chiều âm (M1) và vị trí đó khi vật đang đi theo chiều dương (M2).
Bƣớc 3. Nếu tìm thời điểm qua x1 theo chiều âm ta làm như sau:
Xác định khoảng thời gian vật đi từ vị trí M0 tới M1 lần đầu tiên từ công thức:
.t t
Trong đó là góc mà véc tơ quay biểu diễn dao động điều hoà đã quét được khi vật
di chuyển từ vị trí M0 đến M1.
Bƣớc 4. Thời điểm cần tìm là:
t t
2n
(n N )(1)
Bài toán thường gặp: Vật đi qua vị trí x = x1 lần thứ k theo chiều âm
Trong biểu thức (1) lấy n = k-1.
* Chú ý:
- Nếu tìm thời điểm qua x1 theo chiều dương ta làm tương tự chỉ khác là khoảng thời
gian
là khoảng thời gian từ vị trí đầu M0 đến vị trí M2 trên đường tròn.
- Trường hợp bài toán không kể đến chiều chuyển động của vật khi qua vị trí x 1 thì
phức tạp hơn. Tuy vậy có thể tìm ra quy luật xác định sau:
Nếu bài toán là: Tìm thời điểm vật đi qua vị trí có li độ x1 lần thứ n với n
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 7
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
là số lẻ thì thời điểm cần tìm là:
n 1 2
.
(n N )( 2)
2
t t
Trong đó
là khoảng thời gian vật đi từ vị trí ban đầu M0 đến vị trí M1.
Giải thích biểu thức:
- Trong khoảng thời gian
vật tới M1 nghĩa là qua x1 lần thứ nhất. Để vật qua x1 lần
thứ n = 3 thì véctơ bán kính phải quay được 1 vòng. Thời gian vật đi khi véc tơ quay
3 1 2
.
được 1 vòng đúng bằng
. Để vật qua vị trí x1 lần thứ n = 5 thì véctơ bán
2
kính phải quay thêm 2 vòng kể từ thời điểm t = . Khoảng thời gian cần dùng để véc
5 1 2
.
tơ bán kính quay thêm hai vòng này là:
. Vậy công thức (2) là hoàn toàn
2
chính xác.
Nếu bài toán là: Tìm thời điểm vật đi qua vị trí có li độ x1 lần thứ n với n là
số chẳn thì thời điểm cần tìm là:
t t
n 2 2
.
(n N )(3)
2
Trong đó
là khoảng thời gian vật đi từ vị trí ban đầu M0 đến vị trí M2.
Giải thích biểu thức:
- Trong khoảng thời gian
vật tới M2 nghĩa là qua x1 lần thứ hai. Để vật qua x1 lần
thứ n = 4 thì véc tơ bán kính phải quay được 1 vòng . Thời gian vật đi khi véctơ quay
4 2 2
.
được 1 vòng đúng bằng:
. Để vật qua vị trí x1 lần thứ n = 6 thì véctơ bán
2
kính phải quay thêm 2 vòng kể từ thời điểm t = . Khoảng thời gian cần dùng để véc
6 2 2
.
tơ bán kính quay thêm hai vòng này là:
. Vậy công thức (3) là hoàn toàn
2
chính xác.
B.2. Bài tập ví dụ:
Bài tập 1: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 6 cos(2t
3
)(cm)
Xác định thời điểm vật qua vị trí x=-3cm lần thứ 2011 theo chiều âm.
* Giải:
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 8
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Tại thời điểm ban đầu t = 0, tọa độ vật là x 6 cos( ) 3(cm) .
3
Vị trí ban đầu trên đường tròn là M0
Vị trí vật qua x = -3cm theo chiều âm là vị trí M1 trên đường tròn.
Thời gian vật đi từ M0 đến M1 là t
M1
M0
3
Với 2 (rad / s) ; sin
2 6
3
-6
6
-3 O
x
3
3 1 (s)
Suy ra t
2 6
Vì vật qua lần thứ 2011 nên ta có n =2010
Thay số ta được: t t
2n
1 2.2010 .
2010 ,167 ( s )
6
2
Bài tập 2: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 10 cos(5t
6
)(cm) .
Xác định thời điểm vật qua vị trí x = -5 2 cm lần thứ
2012 theo chiều dương?
* Giải: Tại thời điểm ban đầu t = 0, tọa độ vật là x 10 cos(
6
) 5 3 (cm) .
Vị trí ban đầu trên đường tròn là M0
Vị trí vật qua x = -5 2 cm theo chiều dương là
vị trí M1 trên đường tròn.
5 3
5 2
sin
; cos
3
4
10
10
13
3 2 4 12
2
- 10 -5
O
M0
10
5 3
x
M1
13
t
12 13 ( s)
Thời gian vật đi từ M0 đến M1 là
60
5
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 9
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Vì vật qua lần thứ 2012 nên n =2011
Thay số ta được: t t
2n
13 2.2011 .
2011,217 ( s )
60
2
Bài tập 3: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 6 cos(2t
3
)(cm)
Xác định thời điểm vật qua vị trí x = -3cm lần thứ 2011.
* Giải:
Làm hoàn toàn tương tự như bài tập 1.
Vật qua lần thứ n = 2011 là số lẻ nên kết quả là :
t t
n 1 2 1 2011 1 2
.
.
1005 ,167 ( s )
2
6
2
2
Bài tập 4: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 10 cos(5t
6
)(cm) .
Xác định thời điểm vật qua vị trí x = -5 2 cm lần thứ
2012?
* Giải:
Làm hoàn toàn tương tự như bài tập 2.
Vật qua lần thứ n = 2012 là số chẵn nên kết quả là :
t t
n 2 2 13 2012 2 2
.
.
402,217 ( s )
2
60
2
5
B.3. Bài tập đề nghị:
Bài 1: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 10 cos(5t
Xác định thời điểm vật qua vị trí x = 5 3 cm lần thứ 1001?
4
)(cm)
Đs: 200,017s
Bài 2: Một vật dao động điều hòa dọc theo trục x theo phương trình
x 5 cos(2t
6
)(cm) . Tìm thời điểm vật qua vị trí x = 2,5 2 cm lần thứ 1999
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 10
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
theo chiều dương?
Đs: 1998,96s
Bài 3: Cho một dao động điều hoà có phương trình: x 6 cos(5t
2
)(cm)
Xác định thời điểm vật qua vị trí x = 3 3 cm lần thứ 2012 theo chiều âm?
Đs: 804,33s
C. Dạng 3: Sử dụng vectơ quay tính tần suất của dao động:
Do tính tuần hoàn của dao động điều hoà nên một vị trí bất kỳ có thể được vật
đi qua nhiều lần. Trong dạng này ta tìm số lần vật đi qua một toạ độ hoặc trạng thái
nào đó bao nhiêu lần trong một khoảng thời gian nhất định
C.1. Phƣơng pháp
Trước khi tìm hiểu chi tiết phương pháp giải toán dạng này ta có các nhận xét sau
- Mỗi 1 chu kỳ vật qua vị trí bất kỳ 2 lần (riêng với điểm biên thì 1 lần). Mỗi
một chu kỳ vật đạt vận tốc v hai lần ở 2 vị trí đối xứng nhau qua vị trí cân
bằng và đạt tốc độ v bốn lần mỗi vị trí 2 lần do đi theo 2 chiều âm, dương.
- Mỗi chu kỳ lực đàn hồi cực đại 1 lần ở 1 biên và cực tiểu 1 lần ở biên kia nếu
l (ở vị trí cân bằng ) lớn hơn A và đạt cực tiểu( bằng không) 2 lần ở một vị trí
x = - l nếu l < A.
- Mỗi chu kì lực phục hồi (hợp lực) cực đại 2 lần ở 2 biên và cực tiểu (bằng
không) 2 lần ở vị trí cân bằng .
- Đối với gia tốc thì kết quả như với li độ
- Chú ý: Nếu t = 0 tính từ vị trí khảo sát thì cả quá trình được cộng thêm một
lần vật đi qua li độ, vận tốc… đó
*Phƣơng pháp:
Bước 1: Vẽ đường tròn Fresnen bán kính A
Bước 2: Xác định tọa độ ban đầu của vật , suy ra vị trí của M0 trên đường tròn
và tọa độ góc của véc tơ quay OM 0 (0).
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 11
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Bước 3: Xác định vị trí đề bài cho (x) trên giản đồ tọa độ góc của véc tơ
quay ứng với vị trí đề bài cho
Bước 4: Dựa vào khoảng thời gian đề bài cho, lập biểu thức t = nT + t’.
Trong đó n là số tự nhiên, t’ gọi là khoảng thời gian dư số lần cần tìm N =
2.n +N’ (N’ là số lần qua vị trí x trong thời gian t’)
Bước 5: Tính N’
- Từ t’ cung tròn bán kính quỹ đạo quét được trong khoảng thời gian dư
(cung dư) t’: = t’. từ đó vị trí cuối quá trình = 0 +
- Đếm số giao điểm của cung dư với vị trí đề bài cho
- Nếu khi t = 0 vật xuất phát từ vị trí x0 khác x thì N’ = số giao điểm nói trên
- Nếu khi t = 0 vật xuất phát ngay từ x 0 = x thì N’ = số giao điểm trên cộng thêm
1.
C.2. Bài tập vận dụng:
Bài tập 1: Định tần suất theo li độ
Một con lắc dao động với phương trình x = 3cos(4t- /3)(cm). Xác định số lần vật
qua li độ x = 1,5cm trong 1,2s đầu?
* Giải:
Vị trí ban đầu của vật ứng với tọa độ góc - /3
trên giản đồ hình (điểm B)
M
A
Mặt khác ta cần tìm số lần đi qua li độ 1,5cm ứng
với 2 điểm A,B.
Ta có t = 1,2 s; T = 0,5s t = 2T + 0,2 (s)
N = 2.2 + N’(1)
Tính N’
B
H×nh 7.2
Độ lớn cung dư BM: = 4.0,2 = 0,8 cung dư đi qua A 1 lần
Do khi t = 0 vật đã xuất phát từ x0 = x = 1,5 cm nên N’ = 1+ 1 = 2.
Thay vào (1) ta có N = 6
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 12
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Bài tập 2: Định tần suất theo vận tốc
Một vật dao động với phương trình x = 4cos3t cm. Xác định số lần vật có tốc độ
6 cm/s trong khoảng 1,25 s đầu tiên.
* Giải : Lúc t = 0 : x = 4 cm = A => v = 0 , tương ứng là điểm B trên hình.
Tốc độ cực đại của vật : vmax = A = 4.3 = 12 (cm/s)
Số lần vật có tốc độ 6 cm/s ứng với 4 điểm M, N, P, Q
trên hình vẽ.
Ta có
M
2
t = 1,25 s; T = s t = 1T + 0,875.T (s)
3
N = 1.4 + N’(1)
Độ lớn cung dư BI: =
-6
B
Q
6
I
6
-12
2
. 0,875T = 1,75
T
12
N
cung dư đi qua M, N, P 1 lần
v
P
Thay vào (1) có : N = 4 + 3 = 7
Bài tập 3: Định tần suất theo năng lƣợng
Một con lắc lò xo treo thẳng đứng gồm vật nặng 200g và lò xo có độ cứng
K = 50N/m. Xác định số lần động năng bằng thế năng trong 1,5s đầu. Biết t = 0 khi
vật đi qua vị trí cân bằng theo chiều dương. Lấy 2= 10.
* Giải :
Tại vị trí có động năng bằng thế năng: W = Wđ + Wt = 2Wt
1
1
A
mω 2 A 2 2 mω 2 x 12 x 1
2
2
2
Số lần vật có động năng bằng thế năng ứng với 4 điểm M, N, P, Q trên hình vẽ.
Ta có t = 1,5 s; T = 2
m
0,2
2
0,4 s
k
50
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 13
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
P
t = 3T + 0,75T (s)
N = 3.4 + N’(1)
I
-A
2
. 0,75T = 1,5
Độ lớn cung dư BI: =
T
N
A
A
2
2
Q
cung dư đi qua M, N, P 1 lần
x
A
M
B
Thay vào (1) có : N = 3.4 + 3 = 15
Bài tập 4: Định tần suất theo lực
Con lắc lò xo treo thẳng đứng gồm lò xo có độ cứng K = 100N/m. Vật có khối lượng
0,1 kg dao động với biên độ 2 cm. Biết lúc t = 0 vật ở vị trí thấp nhất. Tính số lần
lực tác dụng lên điểm treo cực tiểu trong khoảng thời gian từ t = 0,5s đến
t = 1,25 s ?
* Giải :
Lực tác dụng lên điểm treo chính là lực đàn hồi.
Tần số góc :
k
100
2
10 (rad / s) T
0,2s
m
0,1
10
Tại vị trí cân bằng, độ dãn của lò xo là: l
mg 0,1.10
0,01m
k
100
Lúc t = 0 ,vật ở vị trí thấp nhất x = A, tương ứng với điểm B trên đường tròn
Do l A nên Fmin = 0 khi x = - l = -1cm ( lò xo không biến dạng ), tương ứng với
điểm M, N trên đường tròn
Lúc t = 0,5s, góc quay của vectơ là = 10 . 0,5 = 5, tức là quay qua N 2 lần, qua
M 3 lần
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 14
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Lúc t = 1,25 s = 6T + 0,25T
N = 6.2 + N’ – 5 (1)
2
. 0,25T = 0,5
Độ lớn cung dư BI: =
T
cung dư không đi qua P, Q
Thay vào (1) có : N = 6.2 + 0 - 5 = 7
I
P
2
-1
2
B
x
Q
C.3. Bài tập đề nghị:
Bài 1. Một vật dao động với cơ năng toàn phần bằng 0,025J thời gian để vật thực
hiện tăng tốc từ không đến cực đại là 0,125s Tìm số lần vật có thế năng bằng
6,25.10-3 J trong 3,125 s đầu ? Cho t = 0 khi vật có li độ cực đại (13 lần)
Bài 2. Một con lắc lò xo có chiều dài tự nhiên 30cm treo ở một điểm cố định. Khi
vật ở vị trí cân bằng thì lò xo có chiều dài 34cm. Trong khoảng 1,14 s đầu lực tác
dụng lên điểm treo cực tiểu bao nhiêu lần? Biết biên độ dao động bằng 4 2 cm và t =
0 khi vật đi qua vị trí lò xo giãn 4 +4 2 cm.(Đs: 6 lần)
Bài 3. Xác định số lần cơ năng gấp 4 động năng trong 8,4s đầu? Biết phương trình
dao động: x = A cos(t + /3)cm. (Đs: 16 lần)
D. Dạng 4: Sử dụng vectơ quay tính quãng đường trong dao động điều hòa:
D.1. Phƣơng pháp
Một trong những thói quen đáng tiếc của đa số học sinh là thường xuyên sử dụng
công thức tính quãng đường S = v.t cho mọi chuyển động. Mặc dù công thức đó chỉ
đúng cho chuyển động đều. Do đó cần giúp các em học sinh khắc phục khuyết điểm
nói trên. Trước khi tìm hiểu phương pháp ta có một số nhận xét:
- Quãng đường đi trong một chu kỳ bằng 4A Do đó nếu t = nT thì S = 4nA
- Quãng đường vật đi trong nửa chu kỳ luôn bằng 2A, do đó nếu thời gian dao
động t = n. T/2 thì quãng đường vật đi được là S = n.2A
* Phƣơng pháp:
Bài toán yêu cầu tính quãng đường trong một khoảng thời gian từ t1 đến t2 ta thực
hiện các bước sau :
Tính khoảng thời gian t = t2 – t1 so sánh với chu kỳ dao động T
Thiết lập biểu thức: t = nT +
Trong đó n nguyên ( n N) Ví dụ T =1s, t = 2,5s thì t =2.T +0,5
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 15
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Quãng đường được tính theo công thức
S = 4nA + S
Tính S
+ Xác định trạng thái thứ nhất:
x1 = Asos(t1 + ); v1 = - Asin(t1 + )
+ Và trạng thái thứ hai : x2 = Asos(t2 + ) ; v2 = - Asin(t2 + )
(v1, v2 chỉ cần xác định dấu để biết chiều chuyển động)
+ Dựa vào v1 và v2 để tính S
Nếu:
- Nếu t = 0 lúc vật ở biên thì cứ T/4 thì vật
đi được quãng đường A. Ta có thể tính S
bằng cách phân tích t = n. T/4 +
Nếu n lẻ thì S = n.A + A.sin
còn n chẵn thì S = n.A + A.(1- cos )
- Nếu t = 0 lúc vật ở vị trí cân bằng thì ta làm tương tự nhưng n lẻ thì áp dụng
công thức
S = n.A + A.(1- cos )
n chẵn thì áp dụng công thức
S = n.A + A.sin
D.2. Bài tập vận dụng:
Bài 1: Vật dao động điều hoà với chu kì T=2s, biên độ A=2cm. Lúc t = 0 nó bắt đầu
chuyển động từ biên. Sau thời gian t =2,25s kể từ lúc t= 0 nó đi được quãng đường
là bao nhiêu?
* Giải:
t = 2,25s ; T = 2s t = T + 0,25
Do vật xuất phát từ biên. Ta có S = 4. A + A(1 – cos()
Thay số: A = 2cm, = rad/s, =0,25s
ta có:
S = 4.2 + 2(1 – cos 0,25) = (10 - 2 )cm
M
O
B
s x
Bài 2: Một vật dao động với biên độ 4cm và chu kỳ 2s. Mốc thời gian khi vật có động
năng cực đại và vật đang đi theo chiều dương. Tìm quãng đường vật đi được trong
3,25s đầu
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 16
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
* Giải:
t = 0 khi x = 0, v > 0.
Ta có t = 3,25s = 6.T/4 + 0,25s
Do vật xuất phát từ vị trí cân bằng và n chẵn nên :
S = n.A + A.sin = 6.4 + 4 sin( .0,25) = 26,83 cm.
Bài 3: Một vật dao động điều hoà với phương trình: x = 6cos(4t + /3)(cm;s). Tính
quãng đường vật đi được từ lúc t = 1/24s đến thời điểm 77/48s
* Giải:
Lúc t = 0: x = 3cm; v < 0 ; chu kì T =
2
0,5s
4
77 1
1,5625 s = 3T + 0,0625 s
Ta có : t = t2 – t1 =
48 24
Quãng đường : S = 3.4.6 + S
1
Lúc t =
s thì x = 0 , v < 0
24
Lúc t =
B
M
s
O
x
77
s thì x = 3 2 cm , v < 0.
48
Vì vật chưa đổi chiều chuyển động nên S = A sin
Vậy :
S = 3.4.6 + 6. sin (4. 0,0625) = 76,24 cm.
D.3. Bài tập đề nghị:
Bài 1. Một vật dao động điều hòa với biên độ bằng 3 cm. Khi t = 0 vật ở vị trí có
động năng bằng không. Tìm quãng đường vật đi được từ đó đến khi động năng bằng
một phần 3 thế năng lần thứ 3 ?
ĐS: (9 -1,5 3 )cm
Câu 2. Tìm quãng đường ngắn nhất để vật đi từ vị trí có pha bằng /6 đến vị trí lực
phục hồi bằng nửa cực đại ? Biết biên độ dao động bằng 3cm.
(ĐS : A)
A. 1.06cm
B.0.45cm
C. 0cm
D. 1,5cm
Câu 3. Một vật dao động theo phương trình x = 4cos(10t + /4) cm. t tính bằng
giây. Tìm quãng đường vật đi được kể từ khi vật có tốc độ 0,2 3 m/s lần thứ nhất
đến khi động năng bằng 3 lần thế năng lần thứ tư?
(ĐS : A)
A. 12cm
B. 8+ 4√3cm
C. 10+ 2√3cm
D. 16cm
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 17
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
E. Dạng 5 : Sử dụng vectơ quay tính quãng đường cực trị trong dao động điều
hòa:
E.1. Phƣơng pháp:
Ta đã biết trong dao động điều hòa vật chuyển động càng nhanh nếu vật chuyển
động càng gần vị trí cân bằng và chuyển động càng nhanh nếu vật chuyển động càng
gần biên do đó trong cùng một khoảng thời gian t ≤ T/2 vật chuyển động được
quãng đường dài nhất nếu vật chuyển động giữa 2 điểm đối xứng nhau
qua vị trí cân bằng.
Theo hình vẽ ta có:
Mà MOˆ N =
Smax = 2A.sin
t thay vào (1) ta có:
Smax = 2A.sin
N
ˆ
MON
2
.t
. t
(1)
2
O
- Trường hợp tính quãng đường ngắn nhất trong
khoảng thời gian t thì vật đi từ một điểm đến biên
rồi quay lại chính điểm đó, tương tự trường hợp
cực đại ta có:
Smin = 2A(1- cos
M
.t
2
)
x
Smax
N
(2)
- Trường hợp tổng quát t >T/2 thì ta làm như sau :
T
+ Lập biểu thức : t =
+
2
ω.τ
+ Tính : Smax = 2A + 2A.sin
2
ω.τ
Smin = 2A + 2A(1- cos
)
2
O
. t
S min
2
x
M
E.2. Bài tập vận dụng:
Bài tập 1: Một vật dao động điều hòa với chu kỳ 2s, biên độ 4cm. Tìm quãng đường
dài nhất, ngắn nhất vật đi được trong khoảng thời gian 5/3s?
* Giải:
2
T
2
(rad / s )
Ta có : t =
+
(s) ;
T
3
2
3
.2
Suy ra : Smax = 2A + 2A.sin
= 2.4 + 2.4.
= 14,93 cm
2.3
2
.2
Smin = 2A + 2A(1- cos
) = 3.4 = 12 cm.
2.3
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 18
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
Bài tập 2: Một vật dao động điều hoà khi đi từ 2 vị trí có động năng bằng thế năng
mất thời gian ngắn nhất là 0,25s. Tính quãng đường cực đại khi vật đi trong khoảng
thời gian 2/3s? Biết 2 điểm xa nhau nhất khi vật dao động đi qua bằng 10cm.
* Giải:
Hai điểm xa nhau nhất khi vật dao động đi qua bằng 10cm: 2A = 10 => A = 5 cm.
Động năng bằng thế năng sau những khoảng thời gian ngắn nhất là
T
0,25 s T 1s
4
2
1
1
2 (rad / s )
Ta có : t = +
(s) ;
T
2
6
1
2 .1
Suy ra : Smax = 2A + 2A.sin
= 2.5 + 2.5. = 15 cm
2
2.6
E.3. Bài tập đề nghị:
Bài 1. Một vật dao động điều hòa trên quỹ đạo thẳng. Biết khoảng cách 2 điểm xa
nhau nhất bằng 5cm. Thời gian tối thiểu để vật tăng tốc từ không đến cực đại là 0,6s.
Tính quãng đường cực đại và cực tiểu vật đi được trong 0,4s?
ĐS: 2,5cm; 5(1-
3
)cm
2
Bài 2. Tính quãng đường cực đại trong khoảng thời gian bằng thời gian cần thiết để
động năng chuyển hóa hết thành thế năng? Biết biên độ dao động điều hoà bằng 4cm.
ĐS: 4 cm
2.3. Hiệu quả của đề tài
2.3.1. Kết quả:
Ưu điểm của phương pháp sử sụng giản đồ vectơ quay là đơn giản, dễ nhớ.
Do đó, sau khi hướng dẫn học sinh áp dụng giản đồ vectơ quay vào giải từng loại
bài tập cụ thể như trên, tôi nhận thấy các em học sinh thấy rõ hơn mối quan hệ giữa
dao động điều hòa và chuyển động tròn đều, từ đó tự tin vận dụng rất tốt để giải các
loại bài tập liên quan. Đặc biệt khi làm các bài tập trắc nghiệm, các em tìm ra kết
quả rất nhanh và chính xác, phát huy được khả năng phân tích, tổng hợp và tư duy
sáng tạo của các em.
2.3.2. Bài học kinh nghiệm
Phương pháp dùng vectơ quay để giải bài tập dao động đã giúp các em học
sinh khắc sâu có hiệu quả đặc tính của một dao động điều hòa. Những kiến thức này
các em đã được nghe giảng trong giờ học lý thuyết nhưng nếu không được hướng
dẫn phân tích, tổng hợp và áp dụng để tìm ra cách giải bài tập thì việc ghi nhớ kiến
thức là điều khó đối với các em.
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 19
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
III. KẾT LUẬN:
Với việc đưa ra phương pháp giải bài tập dao động bằng giản đồ vectơ quay đã
giúp các em học sinh chủ động hơn và tìm ra đáp án một cách nhanh nhất khi gặp
những bài tập dạng này. Từ đó kích thích khả năng tìm tòi sáng tạo của các em, hình
thành cho các em phương pháp phân tích, chọn lọc, tổng hợp trong quá trình tiếp thu
kiến thức.
Đề tài này còn có thể phát triển và vận dụng ở dạng bài tập sóng cơ (tìm biên độ,
độ lệch pha, bước sóng, tốc độ truyền sóng …). Do kinh nghiệm của bản thân còn
hạn chế nên chắc chắn rằng đề tài còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến của các quý thầy cô nhằm để được học hỏi thêm những kinh nghiệm
quí báu và góp phần nâng cao tính khả thi cho đề tài.
NÔNG CỐNG , ngày 10 tháng 5 năm 2013
NGƯỜI THỰC HIỆN
LƯU THỊ THUỲ LIÊN
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
THỦ TRƢỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 20
Sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động Vật lý 12
GV:Lưu Thị Thuỳ Liên_ Trường THPT Triệu Thị Trinh
Trang 21
Tài liệu liên quan
Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng giáo án điện tử trong dạy ôn tập potx
sáng kiến kinh nghiệm sử dụng thiết bị dạy học trong dạy học lịch sử lớp 5
skkn sử dụng giản đồ vecto quay trong giải bài tập dao động vật lí 12 thpt triệu thị trinh
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM" Sử dụng khái niệm “Lớp cảnh” trong bài dạy Vẽ tranh Đề tài phong cảnh ở môn Mỹ thuật THCS " pot
Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng sơ đồ tư duy nhằm phát huy tính tích cực trong dạy học lịch sử
Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng trò chơi ngôn ngữ trong việc nâng cao chất lượng dạy tiếng Anh ở tiểu học
sáng kiến kinh nghiệm sử dụng số liệu thống kê trong dạy học địa lý
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SỬ DỤNG SƠ ĐỒ ĐOẠN THẲNG DẠY HỌC DẠNG TOÁN “TÌM HAI SỐ KHI BIẾT TỔNG VÀ TỈ SỐ CỦA HAI SỐ ĐÓ” cho hs lớp 4p 4
Sáng kiến kinh nghiệm phát triển tư duy toán học qua giải bài tập toán theo nhiều cách khác nhau
Sáng kiến kinh nghiệm Sử dụng biện pháp nhân hóa trong làm văn miêu tả
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(922.38 KB) - SKKN sáng kiến kinh nghiệm sử dụng giản đồ vectơ quay trong giải bài tập dao động vật lý 12
Tải bản đầy đủ ngay
×

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Tải bản đầy đủ
Nông - Lâm - Ngư
Ngư nghiệp
Viet GAP trong nuoi trong thuy san
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ
KHOA THỦY SẢN
….o0o….
THỰC HÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN TỐT
VietGAP
( Vietnamese Good Agricultural Practices )
Thực hiện: Nhóm 2
GV: Th.S Nguyễn Nam Quang
DANH SÁCH NHÓM 2
STT
HỌ VÀ TÊN
STT
HỌ VÀ TÊN
1
Phạm Thị Trường Anh
8
Võ Lộc Quang
2
Lô Thị Kim Cúc
9
Đỗ Phúc
3
Mai Thị Hòa
10
Lương Văn Minh
4
Lê Thị Hoài
11
La Văn Nam
5
Lê Thị Quỳnh Hương
12
Bạch Tính
6
Trần Thị Thúy Hường
13
Trần Tịnh
7
Huỳnh Văn Đức
14
Nguyễn Đăng Vũ
TỔNG QUAN NỘI DUNG
1
2
VietGAP là gì ?
Các điều kiện áp dụng VietGAP
3
Tiến trình áp dụng VietGAP
4
Thực trạng áp dụng VietGAP
1/ VietGAP là gì
VietGAP hay còn gọi “ Thực hành nuôi trồng thủy sản tốt VN” là một hệ thống
quy phạm thực hành áp dụng trong NTTS nhằm thúc đấy hướng tới sự phát triển
bền vững
Đảm bảo chất lượng và ATTP
Quản lý tốt sức khỏe ĐVTS
Bảo đảm môi trường
Trách nhiệm XH, truy xuất
nguồn gốc sản phẩm
VietGAP do Bộ NN&PTNT ban hành lần đầu 2011 ( 1503/QĐ-BNN-TCTS). Sau đó được
sửa đổi, bổ sung và thay thế bằng quyết định (3824/QĐ-BNN-TCTS), ngày 6/9/2014
Đối tượng áp dụng VietGAP và các chính sách hỗ trợ
VietGAP có thể áp dụng cho tất cả đối tượng
nuôi và phương thức nuôi ( Trừ cá cảnh), từ
khâu chuẩn bị đến thu hoạch
Ban đầu áp dụng trên 3 đối tượng chủ lực :
Tôm NL, cá Tra, tôm TCT
Quyết định số 01/2012/QĐ-TTg ngày 09/01/2012 của Thủ tướng Chính phủ
+ 50% kinh phí xây dựng, cải tạo vùng SX tập trung
+ Chi phí tập huấn
+ Chi phí chứng nhận 1 lần
+ Chi phí hỗ trợ xúc tiến thương mại
Lợi ích áp dụng VietGAP
Đối với cơ sở nuôi
- Giảm chi phí SX
- SP có chất lượng ổn định
- Tạo dựng uy tín
Đối với người lao động
- Bảo đảm quyền lợi
người LĐ
- Nâng cao trình độ KT
Đối với xã hội
- Đảm bảo ATVSTP, truy xuất
được nguồn gốc
- Bảo vệ môi trường, phát
triển bền vững
Đối với cơ sở chế biến TS
- Nguồn nguyên liệu đảm
bảo chất lượng
- Giảm chi phí kiểm tra
- Đáp ứng xuất khẩu
2/ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG VietGAP
Cơ sở hạ tầng đảm bảo vệ sinh,
dịch bệnh và an toàn lao động
Đăng ký hoạt động, quản lý
cơ quan thẩm quyền
YÊU CẦU
CHUNG
Nguồn nhân lực phải
được tập huấn
Hồ sơ VietGAP
Yêu cầu về An toàn thực phẩm
Được xây dựng dựa trên hướng dẫn của FAO/WHO, đảm bảo phù hợp với pháp
luật hiện hành Việt Nam
Nguồn nước đảm bảo phù hợp đối tượng nuôi, quy định của
Bộ NN&PTNT
Thức ăn, thuốc phải nằm trong danh mục, đảm bảo chất
lượng, xử lý những sản phẩm quá hạn
Vệ sinh chất thải, nơi nuôi và cá nhân hạn chế ô nhiễm MT,
mất VSATTP và nguy cơ dịch bệnh
Thu hoạch và vận chuyển đúng thời gian, kỹ thuật phù hợp
Yêu cầu về QLSK động vật thủy sản
+ Xây dựng kế hoạch QLSK có sự tham vấn chuyên môn
+ Đảm bảo chất lượng giống
+ Chế độ cho ăn hợp lý
+ Thường xuyên theo giỏi sức khỏe, kiểm soát các mối nguy
+ Sự dụng kháng sinh có kiểm soát, cập nhật hồ sơ sử dụng
KS
+ Xử lý ao nuôi sau thu hoạch đúng kỹ thuật
Yêu cầu về môi trường
Sử dụng nguồn nước hợp
lý, nước thải ra phải đạt chi
tiêu
Bảo vệ nguồn lợi thủy sản
Cam kết bảo vệ môi trường
Kiểm soát địch hại tránh tác
động đến động vật tự nhiên
Đảm bảo các khía cạnh kinh tế xã hội
Hoạt động NTTS phải gắn liền với trách nhiệm XH, tôn trọng văn hóa địa phương,
đúng quy định pháp luật và đảm bảo quyền Lao động
Đảm bảo an toàn lao
động
Đảm bảo mức lương tối
thiểu
Trách nhiệm với xã hội,
chung tay giải quyết vấn
đề
3/ Tiến trình áp dụng chứng
nhận VietGAP
Chứng nhận VietGAP là chứng
nhận cho các sản phẩm thủy
sản được sản xuất phù hợp với
các quy phạm thực hành NTTS
tốt Việt Nam
Đăng ký chứng nhận
Xem xét đăng ký
Ký hợp đồng
Tiến hành đánh giá
Đánh giá lại, ĐG bổ
sung
Giám sát sau chứng nhận
Thẩm xét hồ sơ
Quyết định chứng
nhận
Giấy chứng nhận các sản phẩm của vùng nuôi đạt yêu cầu sẽ đượt cấp mã
số VietGAP tạo điều kiện truy xuất ngược nguồn gốc sản phẩm một cách
đơn giản
Nhập mã VietGAP
http://vietgap.tongcucthuysan.gov.vn/
Hiệu lực giấy chứng nhận VietGAP
Giấy chứng nhận VietGAP có hiệu lực tối
đa 2 năm kể từ ngày cấp
Thời gian gia hạn 3 tháng đối với trường hợp
cơ sở sản xuất được cấp giấy chứng nhận
nhưng không tiếp tục đăng ký lại sau khi hết
hạn
4/ Thực trạng áp dụng VietGAP
- Xu thế chứng nhận VietGAP đang ngày càng phổ biến và là nhu cầu tất yếu xuất
phát từ nhu cầu thị trường và quản lý sản xuất
- Từ việc khuyến khích áp dụng sẽ tiến tới bắt buộc trong các quy phạm pháp luật
( Mục tiêu tổng cục Thủy sản đến năm 2016 các hộ NTTS phải có chứng nhận VietGAP
mới được phép xuất khẩu)
Áp dụng VietGAP sẽ tạo dựng được
thương hiệu thủy sản VN trên thế
giới, đáp ứng các chỉ tiêu xuất khẩu
vào các thị trường khó tính
=> Tăng giá trị xuất khẩu
Nguồn : “ Tổng cục hải quan Việt Nam “
Khó khăn trong áp dụng VietGAP
Bộ NN& PTNT đặt mục tiêu đến năm 2020 thì 80% cơ sở SX thủy sản
có chứng nhận VietGAP . Tuy nhiên cho đến nay vẫn còn nhiều khó
khăn
+ Hiệu quả kinh tế của sản phẩm áp
dụng VietGAP chưa tương xứng với giá
trị đầu tư
+ Chi phí nuôi theo chứng nhận khá tốt
kém, thủ tục hồ sơ khá rườm rà còn khó
tiếp cận với các hộ nuôi
+ Việc tồn tại nhiều chứng nhận cho từng thị trường ( ASC, BAP , GloboGAP )
gây gánh nặng, đồng thời chứng tỏ quản lý CLTS nước ta chưa đủ mạnh đáp
ứng nhu cầu đa dạng từng thị trường
KẾT LUẬN
Tuy còn nhiều hạn chế khó khăn , nhưng việc áp dụng
VietGAP vẫn mang lại những lợi ích không thể phủ
nhận. Cần có những hoạt động mạnh mẽ hơn nữa
trong công tác tuyên truyền, đầu tư công sức trí tuệ
của các nhà quản lý cùng các chính sách hỗ trợ tốt hơn
từ chính phủ. Chắc chắn VietGAP sẽ thay đổi bộ mặt
thủy sản VN và đời sống, tinh thần sản xuất của người
nuôi thủy sản
Tài liệu liên quan
Tài liệu Đánh giá hiện trạng nuôi trồng thủy sản tại trại cá Trường đại học Nông nghiệp I, Hà Nội.pdf
Tài liệu Hướng dẫn kĩ thuật trong nông lâm nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản.pdf
Chuong 1 Dai cuong ve nuoi trong thuy san.ppt
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản - chương 1.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản - chương 2.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản - chương 3.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản chương 4a.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản chương 4b.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản chương 5.pdf
Tài liệu Bài giảng Nuôi trồng thủy sản chương 6a.pdf
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(25.69 MB) - Viet GAP trong nuoi trong thuy san
Tải bản đầy đủ ngay
×