markdown:
![ Vợ Cao Toàn Mỹ vạch trần toàn bộ lối sống bệnh hoạn và tư duy ung nhọt của chồng, còn muốn các con tránh xa](http://files.tamsugiadinh.vn/thumbs/115/News/2017/06/1498231033_vo-dai-gia-cao-my-toan-ava.jpg)
[Vợ Cao Toàn Mỹ vạch trần toàn bộ lối sống bệnh hoạn và tư duy ung nhọt của chồng, còn muốn các con tránh xa](/phap-luat/vo-cao-toan-my-vach-tran-toan-bo-loi-song-benh-hoan-va-tu-duy-ung-nhot-cua-chong-con-muon-cac-con-tranh-xa-tsgd38373)
2 giờ 28 phút trước
|
Mã tỉnh:
|44
|Mã trường||Tên trường||Khối chuẩn 1||Điểm chuẩn 2||Điểm chuẩn 3||Ghi chú|
|44-002||THPT chuyên Hùng Vương||0||0||0||Anh34.5-36; Địa 30.2-36.3; Hóa 28.4-28.7; Lý 25.75-26,95; Sinh30.1-31.35;Sử 31.8-31.8; Tin30.95; Toán 23.6-25.1; Văn 29.5-30.65|
|44-003||THPT Võ Minh Đức||27.05||29||0|
|44-004||THPT An Mỹ||23.9||24.45||0|
|44-005||THPT Nguyễn Đình Chiểu||21||21.5||0|
|44-008||THPT Bình Phú||18.15||18.9||0|
|44-009||THPT Bến Cát||18.55||23.45||0|
|44-010||THPT Tây Nam||16.5||17||0|
|44-011||THPT Bàu Bàng||17||17||0|
|44-013||THPT Huỳnh Văn Nghệ||17||17||0|
|44-014||THPT Tân Phước Khánh||19.75||20.65||0|
|44-015||THPT Thái Hoà||17.5||18.35||0|
|44-016||THPT Tân Bình||16.85||17||0|
|44-017||THPT Thường Tân||16.5||17||0|
|44-018||THPT Lê Lợi||17||17||0|
|44-020||THPT Trịnh Hoài Đức||28.55||0||0|
|44-021||THPT Nguyễn Trãi||20.4||20.9||0|
|44-022||THPT Trần Văn Ơn||18.35||18.9||0|
|44-024||THPT Dĩ An||28||0||0|
|44-025||THPT Nguyễn An Ninh||18.2||19.35||0|
|44-026||THPT Bình An||21.7||22.2||0|
|44-028||THPT Phước Vĩnh||19.4||0||0|
|44-029||THPT Nguyễn Huệ||16.5||17||0|
|44-030||THPT Tây Sơn||16.5||16.75||0|
|44-032||THPT Dầu Tiếng||17||17.5||0|
|44-033||THPT Thanh Tuyền||16||16.35||0|
|44-034||THPT Phan Bội Châu||16||16.5||0|


markdown:
[](/tin-tuc/gioi-tre-ngay-nay-luoi-doc-sach-van-hoa-doc-bi-triet-tieu-va-loi-cua-giao-duc-tsgd19049)
![ Giới trẻ ngày nay lười đọc sách: Văn hóa đọc bị triệt tiêu và “lỗi” của giáo dục](http://files.tamsugiadinh.vn/News/2016/11/1479938556_van-hoa-doc-bi-triet-tieu-1.jpg)
[Giới trẻ ngày nay lười đọc sách: Văn hóa đọc bị triệt tiêu và “lỗi” của giáo dục](/tin-tuc/gioi-tre-ngay-nay-luoi-doc-sach-van-hoa-doc-bi-triet-tieu-va-loi-cua-giao-duc-tsgd19049)
Bớt giờ học những môn ai cũng biết là hình thức và vô bổ đi, thậm chí cắt bớt một phần kiến thức đang dạy đi, xem thử có chết ai không, chúng ta tin là không, mà trái lại học trò của ta sẽ thông minh hơn, thoải mái, tự tin, chủ động, sáng tạo hơn. Nên dành thì giờ cho các em đọc sách.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Pragma: public


markdown:
![ Ảnh minh họa. Nguồn: Internet](http://static.tapchitaichinh.vn/660x450/Uploaded/hoangthuviet/2016_12_21/anh_nho1_KINC.jpg)
Văn phòng Chính phủ cho biết, Phó Thủ tướng yêu cầu Ủy ban Nhân dân TP. Hà Nội phải quy hoạch, bố trí đủ quỹ đất tương ứng tại khu vực lân cận của Dự án khu đô thị mới Tây Mỗ - Đại Mỗ tại các phường Tây Mỗ, Đại Mỗ và khu vực lân cận thuộc quận Nam Từ Liêm và các khu vực khác trên địa bàn Thành phố để xây dựng nhà ở xã hội, tổ chức lập dự án để đầu tư hoặc huy động các nhà đầu tư thực hiện theo quy hoạch trên, đồng thời phải sử dụng khoản tiền thu được từ quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn, đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội trong khu vực và trên địa bàn thành phố.
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng đã có ý kiến về chủ trương nộp bằng tiền theo giá đất đối với quỹ nhà ở xã hội thuộc Dự án khu đô thị mới Tây Mỗ - Đại Mỗ tại các phường Tây Mỗ, Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội và Dự án khu chức năng đô thị tại 233 - 233B - 235 Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Cụ thể: Phó Thủ tướng đồng ý đề nghị của Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội và Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc cho phép Nhà đầu tư được nộp bằng tiền theo giá đất đối với quỹ nhà ở xã hội tại Dự án khu đô thị mới Tây Mỗ - Đại Mỗ tại các phường Tây Mỗ, Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội và Dự án khu chức năng đô thị tại 233 - 233B - 235 Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội.
Về việc nộp tiền sử dụng đất sẽ được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ (giá đất được xác định theo cơ chế thị trường trên cơ sở mục đích sử dụng đất của Dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt tại thời điểm nộp tiền theo quy định của pháp luật về đất đai).
## Bình luậnÝ kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=ZeQFUU0j0wEkAAAANGZkNzAyZTMtNzFmYi00NWY1LWE3N2UtMzIwYzIwNWQyNjJk0; domain=tapchitaichinh.vn; expires=Fri, 01-Sep-2017 18:08:30 GMT; path=/; HttpOnly


markdown:
Tải bản đầy đủ
Kinh Tế - Quản Lý
Quản lý nhà nước
đề cương ôn thi môn kinh tế tri thức
Câu 1: Trình bày khái niệm về KTTT?
KTTT?
những đặc điểm cơ bản của
Tri thức thường là sản phẩm của lao động và mọi sản phẩm của lao
động là vật hóa của tri thức.
Tri thức là toàn bộ những sự hiểu biết của loài người được hình thành
trong lị ch sử phát triển của mình thông qua kinh nghiệm hay thông qua quá
trình học hỏi .
Kinh tế tri thức là nền Kinh tế mà trong đó việc sáng tạo, chiếm hữu,
phân phối và sử dụng tri thức giữ vai trò nổi trội trong các ngành sản xuất tạo
ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống, phục vụ con người.
Đặc điểm cơ bản:
Hình thành thị trường chất xám:
-
-
Quyền sở hữu đối với tri thức trở thành quan trọng nhất, hơn cả vốn, tài
nguyên, đất đai. Pháp luật về sở hữu trí tuệ trở thành nội dung chủ yếu trong
quan hệ dân sự cũng như trong thương mại quốc tế. Vd: Microsoft, Google,
Ebay, Yahoo ….
Sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Hoạt động sản xuất nông nghiệp
còn lại thì được công nghiệp hoá bằng các ứng dụng hiện đại trong cây trồng,
vật nuôi bằng các phương pháp lai tạo giống hoặc biến đổi gen.
Sáng tạo và đổi mới:
- Trong nền kinh tế tri thức, công nghệ đổi mới rất nhanh, vòng đời công nghệ
-
rút ngắn.
Các doanh nghiệp muốn duy trì và phát triển thì phải luôn đổi mới công nghệ
và sản phẩm.
Động lực của phát triển:
Là mục tiêu, là sự cạnh tranh tạo động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển
nhanh chóng, hiệu quả.
Ứng dụng sâu rộng các thành tựu công nghệ cao:
- Những tiến bộ vượt bậc của công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, đã kết
nối nền kinh tế theo mô hình mạng, trí lực và thông tin quyết định hiệu quả sản
xuất kinh doanh. Bốn trụ cột lớn của nền kinh tế tri thức: công nghệ sinh học,
công nghệ vật liệu mới, công nghệ năng lượng và công nghệ thông tin... đã
tạo nên những bước đột phá đối với sự phát triển kinh tế - xã hội loài người.
Xuất hiện những đột phá trong phương thức trao đổi hàng hoá:
- Lợi ích của phương thức đột phá trong trao đổi hàng hoá này thể hiện rõ rệt
như: giúp mở rộng phạm vi giao dịch trên thị trường toàn cầu, cắt giảm chi
phí, tạo cơ hội để tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng, hàng chục thị trường
trong một thời gian ngắn,…
1
Câu 2: Phân tích xu hướng phát triển KTTT hiện nay?
Kinh tế tri thức là nền Kinh tế mà trong đó việc sáng tạo, chiếm hữu,
phân phối và sử dụng tri thức giữ vai trò nổi trội trong các ngành sản xuất tạo
ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống, phục vụ con người.
Xu hướng phát triển KTTT hiện nay
- Giảm tỉ trọng của các ngành NN-CN, gia tăng tỉ trọng của các ngành DV
- Chú trọng gia tăng hàm lượng tri thức trong các ngành công nghiệp và
NN.
- Thay đổi cơ cấu lao động
- Coi công nghệ thông tin là động lực, là ngành kinh tế chủ đạo thúc đẩy
phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế
- Phát triển và tìm ra các nguồn năng lượng mới, năng lượng tái sinh
Một số bài học kinh nghiệm
- Tập trung đầu tư và khuyến khích đầu tư cho nghiên cứu, triển khai và
áp dụng KHKTCN.
- Thương mại hóa và bảo vệ kết quả nghiên cứu khoa học, phát minh,
sáng chế.
- Chú trọng phát triển Công nghệ thông tin.
- Tạo lập và triển khai xã hội hóa học tập, xã hội hóa thông tin.
- Chuyển giao công nghệ.
Câu 3: Trình bày khái niệm và đặc điểm của thương mại điện tử? Cho
biết những lợi ích cơ bản của thương mại điện tử?
Theo Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) "Thương mại điện tử bao
gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được
mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một
cách hữu hình, cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số
hoá thông qua mạng Internet.
Đặc điểm của TMĐT:
-
Các bên giao dịch không tiếp xúc trực tiếp;
Thực hiện trong một thị trường không có biên giới;
Có sự tham gia của ít nhất ba chủ thể;
Mạng lưới thông tin chính là thị trường
Lợi ích cơ bản của TMĐT:
- Thu nhập được nhiều thông tin;
- Giảm chi phí sản xuất, chi phí bán hàng, tiếp thị và giao dịch;
2
- Xây dựng quan hệ với đối tác;
- Hạn chế di chuyển từ địa điểm này sang địa điểm khác;
- Tối đa hóa sự lựa chọn về đối tác, hàng hóa, dịch vụ.
Câu 4: Trình bày điều kiện ra đời và phát triển của kinh tế tri thức.
Liên hệ thực tiễn VN?
Thứ nhất, tự động hóa cao độ. Có như vậy mới gia tăng một cách đáng
kể hàm lượng tri thức trong sản phẩm
Thứ hai, công nghệ tin học và thông tin phát triển cao độ. Đây là một
trong những điều kiện căn bản nhất bảo đảm sự phát triển của kinh tế tri thức.
Thứ ba, một môi trường an toàn và ổn định cho việc hình thành, sản
xuất và phân phối tri thức. Đó là một môi trường pháp lý bảo đảm tự do cho
việc tiếp cận, trao đổi và xử lý thông tin, trong đó giá trị tri thức được bảo vệ
bằng luật sở hữu trí tuệ; sở hữu tư nhân được tôn trọng và bảo vệ ở mức cao.
Thứ tư, một nền kinh tế thị trường phát triển cao với các thị trường tài
chính quốc tế hoạt động hữu hiệu. Vì doanh nghiệp trong kinh tế tri thức vừa
cần vốn đầu tư khổng lồ, vừa phải chạy đua với thời gian và đương đầu với
những rủi ro lớn, nên hơn bao giờ hết, hoạt động của họ trong kinh tế tri thức
phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung cấp vốn từ các thị trường tài chính quốc tế.
Thứ năm, nền kinh tế tri thức chỉ có thể hình thành ở những nhà nước
pháp quyền dân chủ, nơi mà doanh nghiệp biết rõ quyền và lợi ích của mình;
có thể lường trước được mọi rủi ro trong kinh doanh trên cơ sở những qui luật
khách quan của thị trường; trong một khung khổ pháp lý rõ ràng, ổn định,
minh bạch không bị thay đổi một cách tùy tiện.
Thứ sáu, trình độ dân trí cũng có thể được xem như điều kiện tiên quyết
hình thành kinh tế tri thức.
Câu 5: Trình bày chiến lược và chính sách quản lý và phát triển KTTT,
liên hệ thực tiễn ở nước ta?
- KTTT là chìa khóa để các nước đang phát triển vươn lên để phát triển
bằng tri thức.
- Có động lực để đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tri thức.
- Nâng cao nhận thức và trình độ để phù hợp với quá trình hội nhập.
- Cơ hội để thực hiện định hướng phát triển đất nước
Thách thức
- Thiếu công nghệ hiện đại
- Năng suất, hiệu quả sản xuất và trình độ hiện đại hóa nông nghiệp còn
thấp.
- Cạnh tranh khốc liệt khi tham gia quốc tế hóa.
3
- Chất lượng đào tạo thấp.
- Công tác R&D tách rời khỏi các đối tác sáng tạo khác.
- Chỉ số ICT thấp (3,49 -7,04 CA-TBD).
- Các định chế về kinh tế còn nhiều hạn chế
Định hướng chiến lược
- Nhận thức cơ hội và thách thức để thực hiện thắng lợi mục tiêu cạnh
tranh và phát triển.
- Công nghiệp hóa và hiện đại hóa đi cùng với phát triển KTTT.
- Giáo dục, đào tạo và KHCN là trọng tâm của chiến lược phát triển KTTT
Chiến lược Phát triển KHKT, Công nghệ cao
- Phát triển các ngành kỹ thuật và coi CNTT là động lực cho sự PTKT.
- Xây dựng các khu công nghệ cao.
- Khuyến khích đầu tư mạo hiểm.
- Khuyến khích doanh nghiệp và NN cùng đầu tư, nghiên cứu và triển
khai tiến bộ KHKT.
Giải pháp:
• Quản lý khoa học và công nghệ.
• Tài chính cho khoa học và công nghệ.
• Phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ.
• Ưu tiên phát triển những ngành khoa học công nghệ mũi nhọn mang
tính đột phá bên cạnh ICT đó là : CNSH, CN tự động hóa, CN vật liệu,
CN năng lượng và xây dựng, Cơ khí chính xác, …
Chiến lược Phát triển nguồn nhân lực
- Trọng dụng và phát huy tài năng nhân tài.
- Xã hội hóa giáo dục.
- Xây dựng hệ thống học tập suốt đời và phát triển nghề nghiệp liên tục.
- Bồi dưỡng phương pháp tư duy, giải quyết vấn đề, phát huy năng lực
sáng tạo, tự đào tạo để thích nghi cho sự phát triển.
- Quản lý chất lượng đầu ra.
- Mở rộng hợp tác giáo dục và đào tạo với nước ngoài
Giải pháp:
4
• Đổi mới trong quản lý giáo dục phù hợp nhu cầu phát triển của kinh tế tri
thức.
• Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo cho phù hợp với nhu
cầu phát triển của kinh tế tri thức.
• Tái cấu trúc hệ thống giáo dục và mở rộng mạng lưới giáo dục phù hợp
với nhu cầu phát triển của KTTT.
• Đổi mới chương trình và tài liệu đào tạo.
• Đổi mới phương pháp dạy, kiểm định và đánh giá chất lượng giáo dục.
• Tận dụng mọi nguồn lực XH cho đ/tạo NNL phục vụ cho nhu cầu của
nền KTTT.
• Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền giáo dục tri thức.
• Gắn đào tạo với nhu cầu xã hội, nhằm thực hiện có hiệu quả việc cung
cấp nhân lực trực tiếp cho các DN, tạo điều kiện để các DN tham gia
vào quá trình xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo.
• Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học công nghệ trong các cơ sở đào
tạo và nghiên cứu.
Thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư nước ngoài và tăng
cường khai thác tri thức thế giới
- Cải thiện MT KD chung, tăng cường thu hút đầu tư vào những lĩnh vực
có triển vọng và có sức lan tỏa mạnh nhất
- Ưu đãi và định hướng cho hoạt động đầu tư
- Khuyến khích và đảm bảo quyền lợi của các nhà đầu tư.
- Năng động hơn và định hướng có chọn lọc hơn nữa, quản lý tri thức
theo hướng đổi mới hơn nữa trong quá trình tìm kiếm công nghệ thể
hiện thông qua việc chuyển giao công nghệ, nhập khẩu các máy móc,
thiết bị kỹ thuật
- Mở rộng cánh cửa ICT cho sự tiếp cận của đông đảo dân cư, cho sự
tham gia của các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế theo
hướng “tích cực”.
Khai thác tài sản trí tuệ và đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ
- Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến tài sản trí tuệ.
- Cải cách thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký bảo hộ sở hữu trí
tuệ.
- Thực thi nghiêm minh luật pháp ban hành.
- Tuyên truyền phổ biến pháp luật.
5
- Khuyến khích thành lập các tổ chức tư vấn PL nhằm nâng cao nhận
thức.
- Tăng cường năng lực và hiệu quả hoạt động thanh tra chuyên ngành.
Câu 6: Trình bày khái niệm quyền sở hữu trí tuệ? Phân loại quyền sỏ
hữu trí tuệ?
Khoản 1, Điều 4, Luật sở hữu trí tuệ:
Quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí
tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền
sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.
Phân loại: Quyền tác giả; Quyền sở hữu công nghiệp; Quyền đối với
giống cây trồng
- Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng
-
-
tạo ra hoặc sở hữu. Quyền liên quan đến quyền tác giả (sau đây gọi là quyền
liên quan) là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm,
ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã
hóa.
Quyền sở hữu công nghiệp là quyền của tổ chức, cá nhân đối với sáng chế,
kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên
thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh do mình sáng tạo ra hoặc sở
hữu và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh.
Quyền đối với giống cây trồng là quyền của tổ chức, cá nhân đối với giống cây
trồng mới do mình chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển hoặc được hưởng
quyền sở hữu.
Câu 7: Nêu các tính chất của bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ?
Bảo hộ có mục đích:
Bảo hộ sở hữu trí tuệ là cơ sở thúc đẩy tính năng động, tìm tòi sáng tạo
của các chủ thể sản xuất kinh doanh.
Bảo hộ có chọn lọc:
Các đối tượng quyền bảo hộ hay bảo hộ phải đáp ứng đúng, đủ các tiêu
chuẩn của nhà nước mới được bảo hộ, điều này cũng có nghĩa không phải
bất cứ thành quả lao động sáng tạo nào cũng được bảo hộ.
Bảo hộ có điều kiện:
Đối tượng quyền bảo hộ không được có hành vi đi ngược lại lợi ích của
toàn xã hội hay không được tạo ra những cản trở cho các đối tượng sản xuất
kinh doanh khác.
Bảo hộ có thời hạn:
Bảo hộ sở hữu trí tuệ quy định được thực hiện trong khoảng thời gian
cụ thể theo luật pháp, hết thời gian này, thành quả lao động sáng tạo sẽ là tài
sản chung của xã hội.
6
Câu 8: Trình bày những quan điểm cơ bản được xác định trong
việc thực hiện bảo hộ sở hữu trí tuệ
Về đối nội: Hoạt động bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thông thường chỉ
được thực hiện khi lợi ích của nó đem lại lớn hơn các chi phí phải trả cho việc
bảo hộ. Điều này sẽ duy trì tính hợp lý, tính hiệu quả và sự phát triển cho các
quốc gia.
Về đối ngoại: Thái độ và sự quan tâm đến vấn đề bảo hộ quyền sở hữu
trí tuệ giữa các quốc gia có thể không giống nhau. Vì vậy vấn đề đặt ra cho
nhà quản lý không đơn giản là việc "có thực hiện bảo hộ sở hữu trí tuệ hay
không?" mà là "thực hiện như thế nào? thực hiện khi nào? và thực hiện với
ai?" để đem lại lợi ích lớn nhất cho quốc gia.
Câu 9. Nội dung của QLNN về sở hữu trí tuệ? Thực trạng bảo hộ sỏ
hữu trí tuệ ở VN?
Nội dung của QLNN về sở hữu trí tuệ:
- Xây dựng, chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách bảo hộ quyền sở
hữu trí tuệ;
- Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về sở hữu trí tuệ;
- Tổ chức bộ máy quản lý về sở hữu trí tuệ, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về
sở hữu trí tuệ;
- Cấp và thực hiện các thủ tục khác liên quan đến thanh tra, kiểm tra và
giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm.
- Tổ chức hoạt động thông tin, thống kê về sở hữu trí tuệ;
- Tổ chức, quản lý hoạt động giám định và sở hữu trí tuệ;
- Giáo dục, tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và sở hữu trí tuệ;
- Hợp tác quốc tế về sở hữu trí tuệ.
Liên hệ:
Trước năm 2005, hoạt động bảo hộ quyền SHTT được quy định và điều
chỉnh tại Bộ luật dân sự. Thực tế nhằm tránh sự chồng chéo, bỏ sót giữa quy
định tại Bộ luật dân sự với các quy định về sở hữu trí tuệ trong toàn bộ hệ
thống pháp luật ở Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế, ngày 29/11/2005 Luật
Sở hữu trí tuệ đã được Quốc hội nước cộng hoà XHCN Việt Nam thông qua
và có hiệu lực từ ngày 01/7/2006.
Thực trạng đánh cắp bản quyền, đạo nhạc, bẻ khóa các ứng dụng…
Câu 10: Trình bày khái niệm về quyền tác giả và quyền liên quan
đến quyền tác giả? Phạm vi cơ sở xác định quyền tác giả?
Khái niệm: Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với
tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu.
Tác phẩm là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ
thuật và khoa học thể hiện bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào.
Chủ thể sở hữu quyền tác giả: tác giả, người sở hữu quyền tác
giả.
7
Đối tượng được bảo hộ: các tác phẩm văn học, nghệ thuật
Nội dung bảo hộ: quyền tài sản, quyền nhân thân của tác giả, chủ
sở hữu quyền tác giả.
Quyền liên quan đến quyền tác giả
Quyền tài sản
- Làm tác phẩm phái sinh
- Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
- Sao chép tác phẩm
- Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm
- Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô
tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào
khác
- Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy
tính
- Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả độc quyền thực hiện hoặc cho phép
người khác thực hiện.
Quyền nhân thân:
Quyền nhân thân không thể chuyển giao cho người khác:
- Quyền đặt tên cho tác phẩm
- Quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa
chữa, cắt xén tác phẩm, trừ trường hợp có thoả thuận của tác giả.
- Quyền đứng tên thật, bút danh trên tác phẩm.
Quyền nhân thân có thể chuyển giao cho người khác: Quyền công bố
tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm (phát hành tác
phẩm đến công chúng) qua một hợp đồng chuyển giao.
Phạm vi cơ sở xác định quyền tác giả
- Có tính nguyên gốc
- Đối tượng được bảo hộ phải có tính tích cực
- Bảo hộ hình thức thể hiện, không bảo hộ ý tưởng.
- Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện
dưới một hình thức vật chất nhất định.
Câu 11: Trình bày nội dung cơ bản về quyền tác giả, các vấn đề liên
quan đến khi thực hiện quyền tác giả?
Nội dung cơ bản về quyền tác giả
a) Quyền nhân thân bao gồm các nội dung như:
- Tác giả có quyền đặt tên cho tác phẩm;
- Đứng tên thật hoặc bút danh tên tác phẩm;
- Được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;
- Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;
8
-
-
-
-
Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt
xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất cứ hình thức nào gây phương
hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
b) Quyền tài sản bao gồm các nội dung như:
Tác giả có quyền làm tác phẩm phái sinh;
Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
Sao chép tác phẩm;
Phân phối, nhập khẩu bản gốc và bản sao tác phẩm;
Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô
tuyến, mạng thông tin hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;
Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy
tính...
Tác giả và người có quyền sở hữu tác phẩm có quyền thực hiện
hoặc cho phép người khác thực hiện các nội dung nêu trên.
Các vấn đề liên quan đến khi thực hiện quyền tác giả:
a) Thời hạn bảo hộ quyền tác giả:
Thông thường, quyền tác giả sẽ được phát sinh từ thời điểm tác
phẩm được hình thành, đăng ký đến hết 50 năm tính từ thời điểm tác
giả qua đời (trừ những trường hợp cụ thể được pháp luật quy định
khác).
b) Thừa kế quyền tác giả:
Người thừa kế quyền tác giả không được hưởng quyền thừa kế
mãi mãi mà chỉ kéo dài trong thời gian bảo hộ quyền tác giả. Trường
hợp nếu không có người thừa kế, người thừa kế từ chối nhận hay
không được quyền nhận thì quyền tác giả sẽ thuộc về Nhà nước.
Câu 12: Nêu các hành vi xâm phạm và không xâm phạm
quyền tác giả? Thực tiễn xâm phạm quyền tác giả ở VN? Tình hình
đăng ký và quản lý quyền tác giả ở nước ta?
Hành vi xâm phạm quyền tác giả
Chiếm đoạt quyền tác giả, mạo danh tác giả đối với tác phẩm văn học,
nghệ thuật, khoa học.
Sao chép, công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác
giả; đồng tác giả.
Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất cứ hình thức nào
và gây phương hại đến uy tín và danh dự của tác giả.
Nhân bản, xuất bản tác phẩm, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày
hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông, các
phương tiện kỹ thuật số mà không được phép của chủ sở hữu quyền
tác giả.
Cố ý hủy bỏ và làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền
tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình.
9
Chính phủ vừa ban hành nghị định 109- có hiệu lực từ ngày
20/01/2012, nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 47 (quy
định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan).
Câu 13: Trình bày khái niệm và các loại nhãn hiệu. Một số dấu
hiệu xác định xâm phạm nhãn hiệu. Cho ví dụ minh họa?
Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các
cá nhân hay tổ chức khác nhau.
Hành vi vi phạn quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu được hiểu là
các hành vi sao chép, làm giả, sử dụng trái phép...toàn bộ hoặc một
phần các yếu tố chính của nhãn hiệu đang được bảo hộ.
Một số dấu hiệu xác định xâm phạm nhãn hiệu.
Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch
vụ trùng với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký theo nhãn hiệu đó.
Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch
vụ tương tự hoặc liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký
kèm theo nhãn hiệu đó, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về
nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ.
Sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng hoặc dấu
hiệu dưới dạng định nghĩa, phát âm từ nhãn hiệu nổi tiếng cho hàng hóa,
dịch vụ bất ký, kể cả hàng hóa dịch vụ không trùng, không tương tự và
không liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa dịch vụ
mang nhãn hiệu nổi tiếng nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về
nguồn gốc, hoặc gây ấn tượng sai lệch về mối quan hệ giữa người sử dụng
dấu hiệu đó với người sở hữu nhãn hiệu nổi tiếng.
Câu 14. Trình bày các vấn đề liên quan đến bảo hộ nhãn hiệu. Thực
trạng bảo hộ nhãn hiệu ở VN, giải pháp?
Xác định đối tượng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.
Khi xác định đối tượng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu có hai nội dung cơ
bản cần lưu ý:
Thứ nhất: Chủ sở hữu nhãn hiệu có thể là chủ thể sản xuất kinh doanh có
nhãn hiệu; người được thừa kế; người được chuyển giao quyền sở hữu;
quyền sử dụng...
Thứ hai: Xác định quyền nộp đơn đối với chủ sở hữu nhãn hiệu. Cơ quan
QLNN sẽ căn cứ theo các quy định cụ thể để xác định rõ đối tượng thoả mãn
các điều kiện mới được quyền nộp đơn yêu cầu bảo hộ nhãn hiệu.
Câu 15. Trình bày khái niệm về kiểu dáng công nghiệp? Các vấn đề liên
quan đến bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Cho ví dụ minh họa?
Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể
hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp của các yếu tố nêu
trên.
Các vấn đề liên quan về bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.
a) Điều kiện chung đối với đối tượng được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
10
- Kiểu dáng công nghiệp phải có tính mới
- Kiểu dáng công nghiệp phải được tạo ra thông qua quá trình chắt lọc, tìm tòi,
-
tự đầu tư nghiên cứu...
Ngoài ra, những kiểu dáng công nghiệp có hình dáng, đường nét bắt buộc do
những tính năng kỹ thuật của sản phẩm buộc phải có; những từ ngữ, hình ảnh
được gắn lên sản phẩm nhằm tạo ra sự khác biệt về nhãn hiệu hàng hóa,
những yếu tố không gây ấn tượng thẩm mỹ, khó nhận diện so với hình dáng,
đặc điểm cũ sẽ không được xem xét bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.
b) Đối tượng không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.
- Hình dáng bên ngoài của sản phẩm được tạo nên do đặc tính kỹ thuật của
-
sản phẩm bắt buộc phải có.
Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp.
Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản
phẩm.
Câu 16: Trình bày khái niệm về sáng chế và giải pháp hữu ích. Các
vấn đề liên quan đến bảo hộ quyền sáng chế và giải pháp hữu ích. Cho
ví dụ minh họa?
-
Sáng chế và giải pháp hữu ích là những giải pháp kỹ thuật nói chung
được thể hiện dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một
vấn đề được xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên.
Quyền của chủ sở hữu các đối tượng sở hữu công nghiệp là các sáng
chế, giải pháp hữu ích bao gồm quyền sử dụng (không cho người khác sử
dụng), quyền chuyển giao, định đoạt các sáng chế, giải pháp hữu ích.
Các vấn đề liên quan đến bảo hộ quyền sáng chế và giải pháp hữu
ích.
Sáng chế và giải pháp hữu ích được bảo hộ phải là những giải pháp kỹ
thuật thỏa mãn 3 yếu tố cơ bản: Tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp
dụng công nghiệp của đối tượng.
Câu 17. Trình bày khái niệm chỉ dẫn địa lý. Điều kiện để được bảo
hộ đối với chỉ dẫn địa lý và các hành vi xâm phạm chỉ dẫn địa lý. Cho
ví dụ minh họa?
Chỉ dẫn địa lý là những dấu hiệu dùng để phân biệt hoặc qua đó có thể
xác định nguồn gốc của một sản phẩm, hàng hóa từ khu vực, địa phương,
vùng lãnh thổ hay quốc gia cụ thể nào đó.
Điều kiện để được bảo hộ quyền đối với chỉ dẫn địa lý
Sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý có nguồn gốc địa lý từ khu vực, địa phương,
vùng lãnh thổ hoặc nước tương ứng với chỉ dẫn địa lý;
Sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý có danh tiếng, chất lượng hoặc đặc tính chủ
yếu do điều kiện địa lý của khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hoặc nước
tương ứng với chỉ dẫn địa lý đó quyết định.
11
Đối tượng không được bảo hộ quyền dưới danh nghĩa chỉ dẫn địa lý
nếu:
- Tên gọi, chỉ dẫn đã trở thành tên gọi chung của hàng hoá ở Việt Nam;
Chỉ dẫn địa lý của nước ngoài mà tại nước đó chỉ dẫn địa lý không được
bảo hộ, đã bị chấm dứt bảo hộ hoặc không còn được sử dụng;
Chỉ dẫn địa lý trùng hoặc tương tự với một nhãn hiệu đang được bảo hộ,
nếu việc sử dụng chỉ dẫn địa lý đó được thực hiện thì sẽ gây nhầm lẫn về
nguồn gốc của sản phẩm;
Chỉ dẫn địa lý gây hiểu sai lệch cho người tiêu dùng về nguồn gốc địa lý
thực của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đó.
Quyền sở hữu chỉ dẫn địa lý không phải là sở hữu của riêng cá nhân người
đăng ký hay của cá nhân nào khác mà là sở hữu chung của địa phương nên
không được chuyển giao quyền.
Câu 18. Trình bày khái niệm tên thương mại và các vấn đề liên
quan đến tên thương mại, các hành vi xâm phạm tên thương mại. Cho ví
dụ minh họa?
Tên thương mại là tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh
doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh
doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.
Tên thương mại có thể là tên của Công ty, doanh nghiệp hay tên được sử
dụng trong bảng hiệu của doanh nghiệp.
Điều kiện để được bảo hộ quyền đối với tên thương mại:
- Tên thương mại phải được xây dựng từ tập hợp các ký tự, chữ cái, chữ số
có thể phát âm được.
- Tên thương mại được bảo hộ phải có khả năng phân biệt rõ ràng chủ thể
kinh doanh mang tên thương mại đó với chủ thể kinh doanh khác trong
cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.
- Tên thương mại sẽ không được bảo hộ nếu trùng với tên của cơ quan nhà
nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoặc chủ thể
khác không liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Các hành vi xâm phạm đối với tên thương mại:
Sử dụng, khai thác tên thương mại đã được đăng ký mà không được sự
cho phép của chủ sở hữu hoặc người có quyền sở hữu tên thương mại.
- Sử dụng tên có sự trùng lặp hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên
thương mại mà người khác đã sử dụng trước trong cùng lĩnh vực và khu
vực kinh doanh;
Sử dụng tên có sự trùng lặp hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với
nhãn hiệu của người khác hoặc với chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ trước
ngày tên thương mại đó được sử dụng. Bí mật kinh doanh là những thông
tin, những nội dung được tập hợp từ quá trình hoạt động của các cá nhân,
12
tổ chức có thể tạo lợi thế trong kinh doanh cho đối tượng mà chưa bị bộc lộ
công khai, rộng rãi.
Câu 19. Trình bày khái niệm và các vấn đề liên quan đến bí mật
kinh doanh. Cho ví dụ minh họa việc xâm phạm bí mật kinh doanh?
Bí mật kinh doanh là những thông tin, những nội dung được tập hợp từ
quá trình hoạt động của các cá nhân, tổ chức có thể tạo lợi thế trong kinh
doanh cho đối tượng mà chưa bị bộc lộ công khai, rộng rãi.
Khác với các lĩnh vực khác liên quan về bảo hộ sở hữu trí tuệ, thông
thường các bí mật kinh doanh không được đăng ký bảo hộ. Bí mật kinh doanh
khi bị lộ, thông tin công khai sẽ mất hết giá trị nên nó được coi là bí mật, là tài
sản riêng và được các cá nhân, tổ chức thực hiện bảo mật.
Có một số bí mật kinh doanh được đăng ký, thông báo cho cơ quan
quản lý nhà nước do tự nguyện hoặc theo yêu cầu đặc thù. Khi đã được đăng
ký, bộc lộ trong quá trình đăng ký với cơ quan quản lý mhà nước, chủ sở hữu
bí mật sẽ được độc quyền khai thác trong một khoảng thời gian nào đó theo
quy định.
Bảo hộ và chuyển giao quyền sử dụng bí mật kinh doanh.
- Bảo hộ bí mật kinh doanh được thực hiện trên cơ sở xác lập được quyền
đối với bí mật kinh doanh (xem xét trên cơ sở tính bí mật và tính quyết định)
- Tính "Bí mật" trong bí mật kinh doanh là vấn đề tiên quyết trong bảo vệ
quyền lợi của chủ sở hữu.
- Tính "Quyết định" trong các bí mật kinh doanh là những thông tin bí mật này
có vai trò quan trọng đối với hoạt động sáng tạo, sản xuất hay kinh doanh.
- Có những bí mật kinh doanh sẽ không bao giờ được đăng ký do chủ sở
hữu tính toán đến lợi ích khai thác lâu dài bí mật kinh doanh (Bí mật kinh
doanh khi đăng ký sẽ chịu sự điều chỉnh chung theo các quy định về thời
gian bảo hộ, sau đó sẽ là thành tựu chung của toàn xã hội.
- Bí mật kinh doanh có thể là những nội dung chứa đựng thông tin bí mật,
quan trọng không dễ dàng tạo dựng nhưng cũng có thể là tập hợp với một
cách thức nào đó những kiến thức, những vấn đề đã được công khai rộng
rãi.
- Trong nội dung về Bí mật kinh doanh có một đối tượng cần được lưu ý là Bí
quyết, khi chuyển giao các bí quyết cần xem xét thận trọng và xác định các
đặc thù của thưc tế để phân định điểm khác biệt về hình thức giữa chuyển
giao công nghệ và chuyển giao bí mật kinh doanh
Các hành vi xâm phạm quyền đối với bí mật kinh doanh
- Làm bại lộ hay sử dụng các thông tin thuộc bí mật kinh doanh mà không
được sự cho phép của chủ sở hữu bí mật kinh doanh.
- Cố tình tiếp cận, thu thập các thông tin thuộc bí mật kinh doanh bằng cách
vô hiệu hóa các biện pháp bảo mật của chủ sở hữu bí mật kinh doanh.
13
Vi phạm các hợp đồng bảo mật, lợi dụng hoặc lừa gạt của người có nghĩa
vụ bảo mật để tiếp cận và thu thập thông tin thuộc bí mật kinh doanh của
chủ sở hữu bí mật.
- Tiếp cận, thu thập hay khai thác thông tin thuộc bí mật kinh doanh tại các
cơ quan đăng ký, cơ quan quản lý, hệ thống lưu trữ dữ liệu bí mật đối với
các bí mật được chủ sở hữu thực hiện việc đăng ký dưới mục đích nào đó
(bảo hộ, kinh doanh, lưu hành...).
Câu 20. Trình bày khái niệm chuyển giao công nghệ, giới thiệu các
mô hình chuyển giao công nghệ, cho ví dụ minh họa?
Chuyển giao công nghệ là việc chuyển giao một tài sản có nguồn gốc
nên người chuyển giao phải có quyền định đoạt tài sản dưới dạng quyền sở
hữu hay quyền định đoạt tài sản đó.
Chuyển giao công nghệ có thể được thể hiện dưới các dạng bán, thuê
công nghệ; góp vốn liên doanh bằng công nghệ... Và phải thể hiện rõ hai đặc
tính cơ bản:
- Công nghệ có khả năng ứng dụng vào thực tế sản xuất và khai thác.
- Công nghệ được chuyển giao phải là những kiến thức, kỹ thuật được hình
thành một cách có hệ thống.
Các mô hình chuyển giao công nghệ
a) Hợp đồng chuyển giao công nghệ thông thường: Hợp đồng chuyển giao công
nghệ là hợp đồng chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công
nghệ. Theo đó bên bán có nghĩa vụ chuyển giao công nghệ cho bên mua và
ngược lại, bên mua sẽ thực hiện việc thanh toán cho bên bán theo thoả
thuận.
Hợp đồng chuyển giao công nghệ phải đảm bảo thể hiện được các
điều khoản cần thiết sau:
Tên và hình thức công nghệ được chuyển giao
Tên, địa chỉ bên giao, bên nhận. Tên, chức vụ người đại diện các bên
Giải thích các khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong Hợp đồng
Mục tiêu, nội dung, phạm vi, đặc điểm, chất lượng và kết quả của
chuyển giao công nghệ
Quyền hạn và trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện chuyển
giao công nghệ, bảo đảm, bảo hành và bảo vệ môi trường.
Kế hoạch, tiến độ, thời gian, địa điểm và phương thức chuyển giao công
nghệ.
Giá cả và phương thức thanh toán.
Thời gian, hiệu lực của Hợp đồng.
Luật áp dụng, điều chỉnh Hợp đồng.
Ở Việt Nam, hoạt động chuyển giao công nghệ hiện được điều chỉnh
theo các quy định tại Luật chuyên ngành, Nghị định 11/2005/NĐ-CP...)
-
14
b) Hợp đồng li-xăng: là Hợp đồng thoả thuận về việc chuyển giao quyền
sử dụng công nghiệp đối với các đối tượng sở hữu công nghiệp
Là một dạng đặc biệt của Hợp đồng chuyển giao công nghệ, theo đó đối
tượng của Hợp đồng là các đối tượng sở hữu công nghiệp bao gồm các nội
dung sở hữu sáng chế, sở hữu giải pháp hữu ích, sở hữu kiểu dáng công
nghiệp, sở hữu nhãn hiệu...
Nghĩa vụ của các bên khi thực hiện Hợp đồng li-xăng
- Nghĩa vụ của bên giao
Đăng ký Hợp đồng chuyển giao tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm
quyền theo quy định nếu việc đăng ký chuyển giao không được bên
nhận tiến hành.
Nộp thuế chuyển giao theo pháp luật về thuế.
Giải quyết các tranh chấp với người thứ ba nếu việc chuyển giao gây
nên tranh chấp.
Bên giao li-xăng cần thực hiện các biện pháp cần thiết phù hợp chống
lại các hành vi xâm phạm của phía thứ ba gây thiệt hại cho bên nhận lixăng. Sau thời gian theo quy định kể từ ngày được bên nhận li-xăng
thông báo mà bên giao không thực hiện các biện pháp cần thiết thì có
thể yêu cầu cơ quan quản lý có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm.
- Nghĩa vụ của bên nhận
Đăng ký Hợp đồng chuyển giao tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm
quyền theo quy định nếu việc đăng ký chuyển giao không được bên
giao tiến hành.
Thanh toán tiền chuyển giao cho bên giao theo mức giá và theo cách
thức do hai bên thoả thuận.
Chịu sự kiểm tra về chất lượng hàng hóa mang nhãn hiệu được chuyển
giao nếu điều đó là cần thiết và phải bảo đảm chất lượng hàng hóa do
bên giao sản xuất.
Ghi chỉ dẫn trên hàng hóa, bao bì hàng hóa được sản xuất theo li-xăng
do bên giao cấp và chỉ ra tên của bên giao đó.
c) Hợp đồng chuyển nhượng quyền kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm
Là thoả thuận khai thác sử dụng nhãn hiệu, chuyển giao kiến thức và
kinh nghiệm kinh doanh giữa các bên nhằm mục đích kinh doanh hoặc tiêu
thụ sản phẩm do bên giao cung cấp. Còn thường được gọi là Hợp đồng
franchising.
Hợp đồng chuyển nhượng quyền kinh doanh phải đảm bảo thể
hiện được các điều khoản sau:
Quyền sử dụng, khai thác nhãn hiệu.
Cách thức, yêu cầu trong việc trang trí cơ sở kinh doanh khai thác.
Phương thức, kinh nghiệm kinh doanh.
15
Nghĩa vụ của bên nhận chuyển giao trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng
kinh doanh khai thác. Yêu cầu về duy trì tiêu chuẩn liên quan.
Nghĩa vụ bảo mật các nội dung liên quan trong hoạt động chuyển giao.
Loại khác.
Hợp đồng tư vấn công nghệ.
Hợp đồng tư vấn về dịch vụ ngân hàng. Các giải pháp công nghệ thông
tin trong hệ thống ngân hàng (các phần mềm quản lý, điều hành theo
chuẩn...)
Hợp đồng tư vấn về đầu tư.
16
Tài liệu liên quan
Đề cương ôn tập Môn Kinh tế ngoại thương
Câu hỏi và đáp án đề cương ôn tập môn kinh tế chính trị
ĐỀ CƯƠNG ÔN THI MÔN KINH TẾ KHAI THÁC THƯƠNG VỤ
Tài liệu Đề cương ôn tập môn kinh tế doanh nghiệp pdf
Đề cương ôn tập môn kinh tế phát triển
Đề cương ôn tập môn kinh tế vùng và đáp án
Đề cương ôn tập môn kinh tế quốc tế
Đề cương ôn tập môn kinh tế lượng
Đề cương ôn tập môn kinh tế quốc tế (12 câu) có đáp án
đề cương ôn thi môn quản trị học
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(52.13 KB) - đề cương ôn thi môn kinh tế tri thức
Tải bản đầy đủ ngay
×

Server: Apache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Tải bản đầy đủ
Cao đẳng - Đại học
Chuyên ngành kinh tế
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của Doanh nghiệp
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
BÀI 2: CHI PHÍ, DOANH THU VÀ LỢI NHUẬN
CỦA DOANH NGHIỆP
Nội dung
Chi phí kinh doanh của doanh nghiệp.
Chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành
sản phẩm của doanh nghiệp.
Doanh thu và thu nhập khác của doanh
nghiệp.
Các loại thuế chủ yếu đối với doanh
nghiệp.
Lợi nhuận và phân tích điểm hòa vốn.
Phân phối lợi nhuận và các quỹ của
doanh nghiệp.
Mục tiêu
Hướng dẫn học
Cung cấp những kiến thức cơ bản về
nội dung chi phí, doanh thu, lợi nhuận,
phân phối lợi nhuận trong doanh
nghiệp.
Để học tốt bài này, học viên cần nắm
vững khái niệm, nội dung các vấn đề về
chi phí, doanh thu và lợi nhuận.
Nhận thức rõ mối quan hệ giữa doanh
thu, chi phí, lợi nhuận, từ đó rút ra vấn
đề về đầu tư và phương pháp quản lý
chi phí.
Cần hình dung và phân tích tác động của
những thay đổi về doanh thu, chi phí đến
lợi nhuận và tình hình tài chính của
doanh nghiệp.
Liên hệ với chính sách, chế độ tài chính
doanh nghiệp hiện hành có liên quan.
Thời lượng học
8 tiết
FIN102_Bai2_v2.0013107202
17
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Thông tin kinh tế thị trường
Bạn hãy đọc những dòng thông tin sau đây từ thị trường:
Thông tin kinh tế ngày 25/02/2010: Trước thông tin giá điện
sẽ tăng 6,8% vào đầu tháng 3 năm 2010, nhiều nhà chuyên
gia kinh tế cho rằng, ngành sản xuất thép và xi măng sẽ bị tác
động rất lớn. Theo ông Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam
(VSA), cho biết bình quân phải tốn 600 KWh để sản xuất
một tấn phối thép. Nếu điện tăng giá 6,8%, chi phí điền để
sản xuất phôi thép sẽ tăng thêm 50.000 đồng/tấn. Trong năm
2010, ngành thép lên kế hoạch sản xuất khoảng 2,8 triệu tấn
phôi. Như vậy, việc tăng giá điện sẽ làm toàn ngành chi thêm khoảng 140 tỷ đồng. Đối với
ngành xi măng, mặc dù chi phí điện trong sản xuất chiếm tỷ lệ thấp hơn so với sản xuất thép
nhưng nếu giá điện tăng, chi phí sản xuất của doanh nghiệp có công suất hàng tríệu tấn mỗi
năm sẽ bị đội lên không phải nhỏ. Trong ngắn hạn, việc tăng giá điện sẽ làm cho các doanh
nghiệp sản xuất xi măng bị giảm bớt lợi nhuận.
Theo Bản tin thị trường chứng khoán ngày 23/02/2010: Cổ phiếu của công ty cổ phần Hàng
Hải Hà Nội bị đưa vào diện cảnh báo. Lý do chủ yếu là lợi nhuận sau thuế hợp nhất năm
2009 của công ty là con số âm, với mức lỗ 33 tỷ đồng. Trong khi đó, cổ phiếu của công ty
cổ phần Nước giải khát Sài Gòn (TRI) bị đưa hẳn vào diện kiểm soát do năm 2008 công ty
thua lỗ 145 tỷ đồng và tiếp tục lỗ trong năm 2009 là 86,2 tỷ đồng.
Qua những thông tin cho thấy chi phí, doanh thu và lợi nhuận là vấn đề thường xuyên làm đau
đầu không ít các nhà quản trị doanh nghiệp nói chung cũng như các nhà quản trị tài chính
doanh nghiệp. Nội dung chủ yếu của bài này sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu hơn về chi phí, doanh
thu, lợi nhuận và mối quan hệ giữa chúng, từ đó gợi mở những vấn đề đặt ra trong việc quản lý
những nội dung trên.
18
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.1.
Chi phí kinh doanh của doanh nghiệp
2.1.1.
Khái niệm về chi phí kinh doanh
Doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh nhằm thu
được lợi nhuận. Để đạt được mục tiêu đó, doanh nghiệp
nhất thiết phải bỏ ra những chi phí nhất định.
Chi phí kinh doanh là toàn bộ các chi phí phát sinh liên
quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong
một thời kỳ nhất định bao gồm hai bộ phận là chi phí sản
xuất kinh doanh và chi phí hoạt động tài chính.
2.1.2.
Nội dung chi phí kinh doanh của doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp sản xuất, hoạt động kinh doanh
chủ yếu là sản xuất ra sản phẩm, dịch vụ và thông qua tiêu thụ cung cấp cho người
tiêu dùng để thu lợi nhuận. Đối với doanh nghiệp thương mại, hoạt động kinh doanh
là mua hàng hoá và sau đó bán hàng hoá ra cho người tiêu dùng. Để tiến hành các hoạt
động đó, doanh nghiệp phải bỏ ra chi phí gọi chung là chi phí sản xuất kinh doanh.
Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền giá trị các loại vật tư đã tiêu hao,
khấu hao tài sản cố định, tiền lương hay tiền công và các khoản chi khác phát sinh trong
quá trình sản xuất, bán hàng của doanh nghiệp trong một thời gian nhất định.
Chi phí sản xuất kinh doanh bao gồm các bộ phận:
Chi phí sản xuất sản phẩm, dịch vụ;
Chi phí bán hàng;
Chi phí quản lý doanh nghiệp;
Chi phí tài chính: Là chi phí liên quan đến việc huy động vốn kinh doanh và liên
quan đến các hoạt động đầu tư tài chính cũng như các hoạt động tài chính khác của
doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định.
Chi phí tài chính của doanh nghiệp bao gồm các khoản chi phí chủ yếu sau:
o
o
Lãi tiền vay vốn kinh doanh phải trả trong kỳ.
Khoản chiết khấu thanh toán cho người mua hàng hoá, dịch vụ được hưởng: là
khoản tiền mà doanh nghiệp giảm trừ cho khách hàng do khách hàng mua hàng
hoá, dịch vụ và đã trả tiền thanh toán trước thời hạn.
o
Chi phí liên quan đến việc doanh nghiệp cho các tổ chức khác vay vốn nếu có.
o
Chi phí liên quan đến hoạt động bán chứng khoán (nếu có).
o
Dự phòng tổn thất các khoản đầu tư tài chính.
o
Khoản lỗ về hoạt động đầu tư tài chính...
Ngoài chi phí kinh doanh bao hàm chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí tài chính
như đã nêu trên, trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp còn có thể phát sinh chi
phí khác.
Chi phí khác là những khoản chi phí liên quan đến các hoạt động có tính chất bất
thường, các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt đối với hoạt động thông thường của
FIN102_Bai2_v2.0013107202
19
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
doanh nghiệp, như: Chi phí thanh lý nhượng bán tài sản cố định, tiền phạt do doanh
nghiệp vi phạm hợp đồng kinh tế với doanh nghiệp khác.
2.2.
Chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
2.2.1.
Chi phí sản xuất kinh doanh
Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phát sinh thường
xuyên liên quan đến việc sản xuất và bán hàng hay tiêu thụ sản
phẩm hàng hóa. Để quản lý chi phí, trước hết cần phải phân
loại chi phí. Dựa vào tiêu thức nhất định có thể chia chi phí sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp thành những loại nhất định.
Thông thường có một số phương pháp chủ yếu phân loại chi
phí sản xuất kinh doanh như sau:
2.2.1.1. Phân loại theo nội dung kinh tế
Cơ sở của phương pháp phân loại này là dựa vào nội dung kinh tế của chi phí, trên cơ
sở đó sắp xếp những chi phí có cùng nội dung kinh tế vào một loại và mỗi loại được
gọi là một yếu tố chi phí.
Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được chia
thành các yếu tố chi phí sau đây:
Chi phí nguyên liệu, vật liệu (còn gọi là chi phí vật tư): là toàn bộ giá trị tất cả các
loại vật tư mua từ bên ngoài dùng vào hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh
nghiệp như nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu…
Chi phí về khấu hao tài sản cố định: là toàn bộ số khấu hao các loại tài sản cố định
mà doanh nghiệp trích trong kỳ.
Chi phí về nhân công: là toàn bộ tiền lương hay tiền công và các khoản chi phí có
tính chất tiền lương mà doanh nghiệp phải trả cho những người tham gia vào hoạt
động kinh doanh ở trong kỳ.
Chi phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế... mà doanh nghiệp phải trích trong kỳ.
Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền phải trả về các dịch vụ đã sử dụng
vào hoạt động kinh doanh trong kỳ do các đơn vị kinh tế ở bên ngoài cung cấp
như: tiền điện, nước, điện thoại, tiền bốc xếp và vận chuyển hàng hoá, trả tiền hoa
hồng đại lý môi giới, uỷ thác xuất khẩu, nhập khẩu, tiền mua bảo hiểm tài sản, tiền
thuê kiểm toán, tư vấn, quảng cáo và các dịch vụ mua ngoài khác.
Chi phí bằng tiền khác: là các khoản chi phí bằng tiền ngoài các chi phí đã nêu trên
như: chi phí tiếp tân, chi phí giao dịch đối ngoại, chi phí tuyển dụng; chi phí bảo
hộ lao động…
Phân loại theo nội dung kinh tế là dựa vào hình thái ban đầu của chi phí bỏ vào sản
xuất – kinh doanh mà không phân biệt chi phí đó dùng ở đâu và dùng cho sản
phẩm nào.
Cách phân loại chi phí này cho thấy rõ mức chi phí về lao động vật hoá và tiền lương
trong toàn bộ chi phí hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đã phát sinh trong năm.
Điều đó có tác dụng xác định trọng điểm quản lý chi phí và kiểm tra sự cân đối giữa
các kế hoạch khác như kế hoạch cung ứng vật tư, kế hoạch lao động và tiền lương, kế
hoạch khấu hao tài sản cố định, kế hoạch nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp.
20
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.2.1.2. Phân loại theo công dụng kinh tế và địa điểm phát sinh chi phí
Cơ sở của phương pháp phân loại này là dựa vào công dụng kinh tế và địa điểm phát
sinh của chi phí. Trên cơ sở đó, sắp xếp những chi phí sản xuất kinh doanh có cùng
công dụng kinh tế và địa điểm phát sinh vào một loại và mỗi loại như vậy được gọi là
một khoản mục chi phí. Thông thường chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành
những khoản mục chi phí sau đây:
Chi phí vật tư trực tiếp: Là toàn bộ chi phí về nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu…
được sử dụng trực tiếp cho việc sản xuất ra sản phẩm hàng hoá, dịch vụ.
Chi phí nhân công trực tiếp: gồm các khoản trả cho người lao động trực tiếp sản xuất
như: tiền lương hay tiền công và các khoản phụ cấp có tính chất lương, chi bảo hiểm
xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn của công nhân trực tiếp sản xuất.
Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phát sinh ở phạm vi phân xưởng hoặc ở
các bộ phận kinh doanh của doanh nghiệp như tiền lương và phụ cấp trả cho cán
bộ quản lý phân xưởng, chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ nhỏ, khấu hao tài sản cố
định thuộc phân xưởng, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền phát sinh ở
phạm vi phân xưởng.
Chi phí bán hàng: là các chi phí phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hoá,
dịch vụ như tiền lương, các khoản phụ cấp trả cho nhân viên bán hàng, tiếp thị,
đóng gói, vận chuyển, bảo quản, khấu hao tài sản cố định, chi phí vật liệu, bao bì,
dụng cụ, chi phí dịch vụ mua ngoài, dự phòng bảo hành sản phẩm, hàng hóa và các
chi phí bằng tiền khác như chi phí bảo hành sản phẩm, chi phí quảng cáo...
Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các chi phí cho bộ máy quản lý và điều hành doanh
nghiệp, các chi phí có liên quan đến hoạt động chung của doanh nghiệp như chi phí về
công cụ dụng cụ; khấu hao tài sản cố định phục vụ cho quản lý, điều hành doanh
nghiệp và các chi phí phát sinh ở phạm vi toàn doanh nghiệp khác: tiền lương và phụ
cấp trả cho Ban giám đốc và nhân viên quản lý ở các phòng ban, chi phí vật liệu, đồ
dùng văn phòng, các khoản thuế, lệ phí, bảo hiểm, chi phí dịch vụ mua ngoài thuộc
văn phòng doanh nghiệp, dự phòng nợ phải thu khó đòi, công tác phí…
2.2.1.3. Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí và quy mô sản xuất
kinh doanh
Căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất kinh doanh với quy mô sản xuất kinh
doanh có thể chia chi phí sản xuất kinh doanh thành chi phí cố định và chi phí biến đổi
(hay còn gọi là định phí và biến phí).
Chi phí cố định là những chi phí không biến động trực tiếp theo sự thay đổi của
quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Loại chi phí này bao gồm: Chi phí
khấu hao tài sản cố định; tiền lương trả cho cán bộ, nhân viên quản lý; chi phí
quảng cáo; chi phí thuê tài sản, thuê văn phòng…
Chi phí biến đổi là những chi phí biến động trực tiếp theo sự tăng, giảm của quy
mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chi phí này bao gồm chi phí nguyên
liệu, vật liệu, tiền lương trả cho người lao động trực tiếp, tiền hoa hồng bán hàng...
Việc phân loại chi phí theo phương pháp này có ý nghĩa lớn đối với công tác quản lý
của doanh nghiệp. Qua việc xem xét mối quan hệ giữa khối lượng sản xuất sản phẩm
với chi phí bỏ ra giúp các nhà quản lý tìm các biện pháp quản lý thích ứng đối với
từng loại chi phí để hạ thấp giá thành sản phẩm, giúp cho doanh nghiệp xác định được
sản lượng sản phẩm sản xuất hoặc doanh thu để đạt được hiệu quả kinh tế cao.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
21
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.2.2.
Giá thành và hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
2.2.2.1. Giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
Khái niệm
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi
phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để hoàn thành việc sản
xuất và tiêu thụ một loại sản phẩm nhất định.
Phân loại giá thành
Căn cứ vào phạm vi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, có
thể phân biệt giá thành sản xuất sản phẩm và giá thành
toàn bộ của sản phẩm tiêu thụ.
o Giá thành sản xuất: Là toàn bộ chi phí mà doanh
nghiệp phải bỏ ra để hoàn thành việc sản xuất sản phẩm. Giá thành sản xuất sản
phẩm bao gồm các khoản chi phí:
Chi phí vật tư trực tiếp.
Chi phí nhân công trực tiếp.
Chi phí sản xuất chung.
o Giá thành toàn bộ của sản phẩm: Là toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ
ra để hoàn thành việc sản xuất cũng như tiêu thụ sản phẩm và có thể được xác
định theo công thức sau:
Giá thành toàn bộ
của sản phẩm hàng
hoá, dịch vụ
=
Giá thành sản
xuất sản phẩm
hàng hoá, dịch vụ
+
Chi phí bán
hàng
+
Chi phí quản lý
doanh nghiệp
Trên góc độ kế hoạch hóa giá thành, có thể chia giá thành làm hai loại: giá thành
kế hoạch và giá thành thực tế.
Vai trò
Giá thành sản phẩm của doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong công tác quản
lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, vai trò của giá thành thể hiện
ở những điểm sau:
o Giá thành là thước đo mức hao phí sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, là một trong
những căn cứ để xác định hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
o Giá thành là một công cụ quan trọng của doanh nghiệp để kiểm tra, kiểm soát
chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, xem xét hiệu quả các biện pháp cải tiến
tổ chức và kỹ thuật.
o Giá thành còn là một trong những căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xây dựng
chính sách giá cả, thực hiện chính sách cạnh tranh sản phẩm trong cơ chế
thị trường.
2.2.2.2. Hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
Ý nghĩa hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
Tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm là vấn đề quan tâm thường xuyên của các
nhà quản trị doanh nghiệp. Việc hạ giá thành sản phẩm có ý nghĩa rất lớn đối với
doanh nghiệp:
22
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
o
o
o
Là nhân tố quan trọng tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện tốt việc tiêu thụ
sản phẩm. Hạ giá thành là một công cụ quan
trọng giúp cho doanh nghiệp tạo ra lợi thế trong
cạnh tranh, doanh nghiệp có điều kiện hạ thấp giá
bán và như vậy sẽ đẩy mạnh được việc tiêu thụ
sản phẩm, tăng nhanh vòng quay của vốn.
Hạ giá thành là yếu tố trực tiếp làm tăng lợi
nhuận của doanh nghiệp. Do vậy, hạ giá thành là
một trong những biện pháp cơ bản và lâu dài để
tăng lợi nhuận của doanh nghiêp.
Hạ giá thành là một yếu tố giúp cho doanh nghiệp có thể tiết kiệm được vốn
lưu động. Việc hạ giá thành khiến cho doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí vật
tư, nhân công trên một đơn vị sản phẩm và như vậy với quy mô sản xuất kinh
doanh không đổi, doanh nghiệp có thể giảm bớt được nhu cầu vốn lưu động.
Chỉ tiêu đánh giá việc hạ giá thành sản phẩm
Để xem xét đánh giá việc hạ giá thành sản phẩm, người ta thường dùng hai chỉ tiêu
là mức hạ và tỷ lệ hạ giá thành của sản phẩm.
o
Mức hạ giá thành sản phẩm: Phản ánh số chi phí mà doanh nghiệp có thể tiết
kiệm được do hạ giá thành sản phẩm và có thể được xác định theo công thức sau:
n
M z [(Si1 Zi1 ) (Si1 Zi0 )]
i 1
Trong đó:
o
Mz: Mức hạ giá thành sản phẩm, so sánh được năm nay hay kỳ này so với
năm trước hay kỳ gốc.
Si1: Số lượng sản phẩm i năm nay hay kỳ này.
Zi1: Giá thành đơn vị sản phẩm i năm nay hay kỳ này.
Zi0: Giá thành đơn vị sản phẩm năm báo cáo hay kỳ gốc.
i: Loại sản phẩm so sánh được (i = 1, n).
Tỷ lệ hạ giá thành: Phản ánh mức độ phấn đấu hạ giá thành của doanh nghiệp
và được xác định theo công thức sau:
Tz
Mz
n
(S
i 1
i1
Zi0 )
Trong đó:
Tz: Tỷ lệ hạ giá thành.
Mz, Si1, Zi0: Đã chú thích ở trên.
2.3.
Những loại thuế chủ yếu đối với doanh nghiệp
Những loại thuế chủ yếu mà doanh nghiệp nộp có liên quan đến hoạt động kinh doanh
như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu, thuế
thu nhập doanh nghiệp.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
23
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.3.1.
Thuế giá trị gia tăng
Khái niệm
Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ
phát sinh trong quá trình từ khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.
o Đối tượng nộp thuế GTGT là các tổ chức cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng
hoá, dịch vụ chịu thuế và tổ chức, cá nhân khác nhập khẩu hàng hoá chịu thuế,
o Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hoá, dịch vụ dùng cho sản xuất kinh doanh
và tiêu dùng ở Việt Nam thuộc diện chịu thuế GTGT.
o Đối tượng không thuộc diện chịu thuế GTGT do Nhà nước quy định tùy theo
tình hình kinh tế – xã hội của từng thời kỳ bao gồm nhiều loại như hàng hoá,
dịch vụ thuộc sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản, hải sản nuôi trồng,
đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế, những sản phẩm là giống vật nuôi,
giống cây trồng; sản phẩm muối; nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước do Nhà nước
bán cho người đang thuê; chuyển quyền sử dụng đất; dịch vụ y tế, dịch vụ tín
dụng, quỹ đầu tư, hoạt động kinh doanh chứng khoán; bảo hiểm nhân thọ, bảo
hiểm học sinh, bảo hiểm cây trồng, các loại bảo hiểm không nhằm mục đích
kinh doanh; dạy học, dạy nghề...
o Căn cứ tính thuế GTGT là giá tính thuế.
Thuế GTGT = Giá tính thuế Thuế suất
Giá tính thuế GTGT được quy định cụ thể cho từng loại hàng hóa, dịch vụ cụ
thể như sau:
Đối với hàng hoá, dịch vụ là giá bán chưa có thuế GTGT. Đối với hàng
hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán đã có thuế tiêu thụ đặc
biệt nhưng chưa có thuế GTGT.
Đối với hàng hoá nhập khẩu là giá nhập tại cửa khẩu cộng (+) với thuế
nhập khẩu (nếu có), cộng (+) với thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có). Giá nhập
tại cửa khẩu được xác định theo quy định về giá tính thuế hàng nhập khẩu.
Hàng hoá, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng, cho, trả
thay lương cho người lao động là giá tính thuế GTGT của hàng hoá, dịch vụ
cùng loại hoặc tương đương trên thị trường.
Đối với hàng hóa, dịch vụ khác được quy định cụ thể tại thông tư hướng
dẫn về thuế GTGT của Bộ Tài chính.
Mức thuế suất thuế GTGT được quy định cho từng nhóm hàng, loại sản
phẩm hàng hoá, dịch vụ, ví dụ: thuế suất thấp nhất (0%) được áp dụng đối
với hàng hoá, dịch vụ xuất khẩu, mức thuế suất (5%) áp dụng đối với hàng
hóa, dịch vụ thiết yếu cho nhu cầu, đời sống của con người như sản xuất
nước sạch cho sản xuất và sinh hoạt của dân cư, phân bón, thuốc trừ sâu…
Mức thuế 10% áp dụng đối với hoạt động khai thác, hóa chất, mỹ phẩm,
khách sạn….
Phương pháp tính thuế GTGT
Thuế GTGT phải nộp được tính theo phương pháp khấu trừ thuế hoặc phương
pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng.
o Phương pháp khấu trừ thuế: Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng đối với cơ
sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy
24
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ và đăng ký nộp thuế theo
phương pháp khấu trừ thuế, trừ các đối tượng áp dụng tính thuế theo phương
pháp tính thuế trực tiếp trên GTGT.
Thuế GTGT phải nộp
=
Thuế GTGT đầu ra
–
Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ
Thuế GTGT đầu ra
=
Giá tính thuế của hàng
hoá, dịch vụ bán ra
Thuế suất thuế GTGT
Giá tính thuế của hàng hoá, dịch vụ bán ra là giá bán chưa có thuế GTGT.
Thuế GTGT đầu vào bằng tổng số thuế GTGT đã thanh toán được ghi trên
hoá đơn GTGT mua hàng hoá, dịch vụ hoặc chứng từ nộp thuế GTGT hàng
hoá nhập khẩu.
Ví dụ: Doanh nghiệp A sản xuất xi măng; trong tháng 1/năm N, bán ra được
200 tấn xi măng, đơn giá 800.000đ/tấn (là giá chưa có thuế GTGT, thuế suất
thuế GTGT là 10%, tức là giá người mua phải thanh toán là 880.000đ/tấn). Để
sản xuất ra số xi măng trên, trong tháng doanh nghiệp đã mua nguyên liệu, vật
tư như sau:
Hàng hoá mua
trong tháng
Đơn vị
tính
Sản lượng
mua
Clanke
tấn
100
Điện
kw
5000kw
Xăng, dầu
tấn
10
Thành tiền
Thuế GTGT
đầu vào
0,5trđ/T
50.000.000đ
5.000.000đ
700đ/kw
3.500.000đ
350.000đ
4 trđ/T
40.000.000đ
4.000.000đ
93.500.000đ
9.350.000đ
Giá đơn vị
Cộng
Giả định các loại vật tư; nguyên liệu, năng lượng mua vào chỉ dùng để sản xuất
xi măng. Vậy thuế GTGT mà doanh nghiệp phải nộp trong tháng 1/N như sau:
Thuế GTGT đầu ra trên số xi măng bán ra là: 800.000đ/T 200T 10% = 16.000.000đ
Số thuế GTGT được khấu trừ là 9.350.000đ
Số thuế GTGT còn phải nộp là:16.000.000đ – 9.350.000đ = 6.650.000đ
Trường hợp hàng hoá, dịch vụ mua vào có chứng từ ghi giá thanh toán, là giá
đã có thuế GTGT thì doanh nghiệp căn cứ vào giá đã có thuế và thuế suất thuế
GTGT để xác định giá không có thuế và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ
Ví dụ: Tổng giá thanh toán của doanh nghiệp A là 110 triệu đồng (giá có thuế
GTGT), dịch vụ này chịu thuế suất là 10%.
Giá chưa có thuế GTGT là:
110 triệu đồng
1 + 10%
= 100 triệu đồng
Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ là: 100 triệu đồng 10% = 10 triệu đồng
o
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Phương pháp tính trực tiếp trên GTGT:
Thuế GTGT phải nộp
=
GTGT của hàng hoá, dịch
vụ chịu thuế bán ra
Thuế suất thuế GTGT của
hàng hoá, dịch vụ đó
GTGT của hàng hoá,
dịch vụ
=
Giá thanh toán của hàng
hoá, dịch vụ bán ra
–
Giá thanh toán của hàng hoá,
dịch vụ mua vào tương ứng
25
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
Phương pháp tính trực tiếp trên GTGT: Phương pháp này chỉ áp dụng cho
các cá nhân sản xuất, kinh doanh và tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh
ở Việt Nam không theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam chưa thực hiện
đầy đủ các điều kiện về kế toán, hoá đơn, chứng từ để làm các căn cứ tính
thuế theo phương pháp khấu trừ thuế; các cơ sở kinh doanh mua, bán vàng,
bạc và đá quý.
2.3.2.
Thuế tiêu thụ đặc biệt
Là một loại thuế gián thu mà Nhà nước thực hiện nhằm điều tiết việc sản xuất, tiêu
dùng một số mặt hàng nhất định và tăng thêm nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là những hàng hoá được quy định
trong Luật Thuế TTĐB như rượu, bia các loại, thuốc lá, ô tô dưới 24 chỗ ngồi,
xăng các loại, bài lá, vàng mã... và những loại dịch vụ như kinh doanh vũ trường,
casinô, kinh doanh xổ số...
Đối tượng không chịu thuế TTĐB do Nhà nước quy định thường là những hàng
hoá do các cơ sở sản xuất, gia công trực tiếp xuất khẩu, hàng hoá nhập khẩu thuộc
diện hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại, quà tặng cho các cơ quan
Nhà nước, hàng hoá quá cảnh, hàng tạm nhập, tái xuất và tạm xuất khẩu, tái xuất
khẩu trong thời hạn chưa phải nộp thuế...
Đối tượng nộp thuế TTĐB là các tổ chức, cá nhân có sản xuất, nhập khẩu hàng hoá
và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.
Cách tính thuế TTĐB phải nộp:
Thuế TTĐB phải
nộp
=
Số lượng hàng hoá
tiêu thụ
Giá tính thuế đơn vị
hàng hoá
Thuế suất
thuế TTĐB
Trong đó:
o Số lượng hàng hoá tiêu thụ là số lượng, sản lượng hàng hoá dịch vụ chịu thuế
TTĐB được sản xuất ra đem bán, hàng gia công, hàng hoá, dịch vụ để tiêu
dùng nội bộ, làm quà biếu, quà tặng...
o Giá tính thuế đối với hàng hoá sản xuất trong nước là giá do cơ sở sản xuất bán
ra tại nơi sản xuất chưa có thuế TTĐB và chưa có thuế GTGT; đối với hàng
hoá nhập khẩu là giá tính thuế nhập khẩu, cộng thuế nhập khẩu; đối với hàng
hoá gia công là giá tính thuế của hàng hoá sản xuất cùng loại hoặc tương
đương tại cùng thời điểm giao hàng; đối với dịch vụ là giá cung ứng dịch vụ
chưa có thuế TTĐB; đối với hàng hoá dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu,
tặng là giá tính thuế TTĐB của hàng hoá, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương
tại thời điểm phát sinh hoạt động này.
o Thuế suất thuế TTĐB được qui định trong biểu thuế mà Nhà nước ban hành..
2.3.3.
Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Đối tượng chịu thuế: Là hàng hoá được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua các cửa
khẩu, biên giới Việt Nam; hàng hóa được từ thị trường trong nước vào khu phi
thuế quan và từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước.
26
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
Đối tượng không thuộc diện chịu thuế xuất khẩu, nhập khẩu sau khi đã làm đầy đủ
các thủ tục hải quan gồm:
o Các hàng hóa vận chuyển quá cảnh hoặc mượn đường qua cửa khẩu, biên giới
Việt nam, hàng hóa chuyển khẩu theo quy định của Chính phủ.
o Hàng hóa viện trợ nhân đạo, hàng hóa viện trợ không hoàn lại.
o Hàng hóa từ khu phi thuế quan xuất khẩu ra nước ngoài; hàng hóa từ nước
ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan, hàng hóa
đưa từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác; hàng hóa là dầu khí
thuộc thuế tài nguyên của Nhà nước khi xuất khẩu.
Đối tượng nộp thuế: Là các tổ chức, cá nhân có hàng hoá thuộc đối tượng chịu
thuế, khi xuất khẩu, nhập khẩu đều phải nộp thuế xuất khẩu, nhập khẩu.
Căn cứ tính thuế xuất, nhập khẩu là số lượng từng mặt hàng ghi trong tờ khai hàng
xuất khẩu, nhập khẩu, giá tính thuế, thuế suất của mặt hàng.
Phương pháp tính thuế:
Thuế xuất hoặc
nhập khẩu phải nộp
Số lượng đơn vị từng mặt
hàng hoá thực tế xuất khẩu
=
hoặc nhập khẩu ghi trong tờ
khai hải quan
Trị giá tính thuế
tính trên 1 đơn vị
hàng hóa
Thuế
suất
Trong đó:
o Nếu áp dụng thuế tuyệt đối sẽ lấy số lượng đơn vị từng mặt hàng XNK nhân
() với mức thuế tuyệt đối của chúng. Giá tính thuế đối với hàng hoá xuất khẩu
là giá bán tại cửa khẩu theo hợp đồng.
o Giá tính thuế đối với hàng hoá nhập khẩu là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu
nhập đầu tiên theo hợp đồng, phù hợp với các cam kết quốc tế. Thuế suất đối với
hàng hoá xuất khẩu sẽ được quy định cho từng mặt hàng tại biểu thuế xuất khẩu.
o Thuế suất đối với hàng hoá nhập khẩu gồm có thuế suất ưu đãi, thuế suất ưu
đãi đặc biệt và thuế suất thông thường.
Thuế suất ưu đãi áp dụng cho hàng hoá nhập khẩu từ nước có thực hiện đối
xử tối huệ quốc với Việt Nam.
Thuế suất ưu đãi đặc biệt áp dụng cho hàng hoá nhập khẩu từ nước thực
hiện ưu đãi đặc biệt về thuế nhập khẩu với nước ta.
Thuế suất thông thường áp dụng cho hàng hoá nhập khẩu từ nước không thực
hiện đối xử tối huệ quốc, không thực hiện ưu đãi đặc biệt về thuế nhập khẩu
với Việt Nam.
2.3.4.
Thuế thu nhập doanh nghiệp
2.3.4.1. Đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp
Đối tượng nộp thuế TNDN là những tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng
hoá, dịch vụ có thu nhập đều phải nộp thuế TNDN trừ các đối tượng quy định theo
quy định của Nhà nước.
Đối tượng không thuộc diện nộp thuế TNDN: là các hộ gia đình, cá nhân, hợp tác
xã sản xuất nông nghiệp có thu nhập từ sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng
thuỷ sản không thuộc diện nộp thuế TNDN, trừ hộ gia đình và cá nhân nông dân
sản xuất hàng hoá lớn có thu nhập cao theo quy định của Chính phủ.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
27
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.3.4.2. Phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp
Thuế TNDN phải nộp
=
Thu nhập chịu thuế
Thuế suất thuế TNDN
Thuế suất thuế TNDN do Nhà nước quy định. Ngoài ra các trường hợp miễn, giảm
thuế áp dụng mức thuế suất thấp hơn mức bình thường nhằm khuyến khích đầu tư,
khuyến khích kinh doanh, phát triển doanh nghiệp mới, phát triển các ngành, nghề
ở vùng sâu, vùng xa…
Thu nhập chịu thuế gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá,
dịch vụ và thu nhập chịu thuế khác.
Thu nhập chịu
thuế trong kỳ
tính thuế
o
o
o
o
28
=
Doanh thu để tính
thu nhập chịu thuế
trong kỳ tính thuế
–
Chi phí hợp lý
trong kỳ tính
thuế
+
Thu nhập chịu thuế
khác trong kỳ tính
thuế
Thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ bằng
doanh thu trừ (–) các khoản chi phí hợp lý có liên quan đến thu nhập chịu thuế.
Thu nhập chịu thuế khác: Thu nhập chịu thuế khác bao gồm thu nhập từ chênh
lệch mua, bán chứng khoán, quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; thu nhập từ
chuyển quyền sử dụng đất, chuyển quyền thuê đất; lãi từ chuyển nhượng, cho
thuê, thanh lý tài sản, tiền gửi, cho vay vốn, bán ngoại tệ; kết dư cuối năm các
khoản dự phòng; thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xoá sổ nay đòi được; thu các
khoản nợ phải trả không xác định được chủ; các khoản thu nhập từ kinh doanh của
những năm trước bị bỏ sót mới phát hiện ra và các khoản thu nhập khác.
Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền
cung ứng dịch vụ, kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà cơ sở kinh doanh được
hưởng (doanh thu không bao gồm thuế GTGT); trường hợp có doanh thu bằng
ngoại tệ thì phải quy đổi ra đồng Việt nam theo tỷ giá hối đoái do Ngân hàng
Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh doanh thu bằng ngoại tệ.
Chi phí hợp lý bao gồm:
Chi phí khấu hao TSCĐ sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mức
trích khấu hao được căn cứ vào giá trị tài sản cố định và thời gian trích
khấu hao. Cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có hiệu quả kinh tế
cao được khấu hao nhanh nhưng tối đa không quá hai lần mức khấu hao
theo mức bình thường để nhanh chóng đổi mới công nghệ;
Chi phí vật tư, nhiên liệu, năng lượng được tính theo mức tiêu hao hợp lý
và giá thực tế xuất kho;
Tiền lương, tiền công, phụ cấp theo qui định, không kể tiền lương, tiền
công của chủ DNTN, chủ hộ cá thể kinh doanh và sáng lập viên công ty
không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh;
Chí phí dịch vụ mua ngoài: điện, nước, điện thoại, sửa chữa tài sản cố định;
tiền thuê tài sản cố định; kiểm toán; dịch vụ pháp lý; thiết kế xác lập và bảo
vệ nhãn hiệu hàng hóa; bảo hiểm tài sản; chi trả tiền sử dụng tài liệu kỹ
thuật, bằng sáng chế, giấy phép công nghệ không thuộc tài sản cố định;
dịch vụ kỹ thuật và dịch vụ mua ngoài khá;
Các khoản chi cho lao động nữ theo quy định của pháp luật; chi bảo hộ lao
động hoặc trang phục; chi bảo vệ cơ sở kinh doanh; chi công tác phí; trích
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
nộp quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế thuộc trách nhiệm của cơ sở kinh
doanh sử dụng lao động; kinh phí công đoàn; chi phí hỗ trợ cho hoạt động
của Đảng, đoàn thể tại cơ sở kinh doanh; khoản trích nộp hình thành nguồn
chi phí quản lý cho cấp trên và các quỹ của hiệp hội theo quy định;
Chi trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của ngân
hàng và các tổ chức tín dụng khác, của các tổ chức kinh tế theo lãi suất thực
tế; chi trả lãi tiền vay của các đối tượng khác theo lãi suất thực tế khi ký
hợp đồng vay, nhưng tối đa không quá 1, 2 lần mức lãi suất cho vay của
ngân hàng thương mại tại thời điểm vay;
Trích các khoản dự phòng theo chế độ quy định;
Trợ cấp thôi việc cho người lao động;
Chi phí về tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ;
Chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại liên quan trực tiếp đến hoạt động
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ và các khoản chi phí khác được
khống chế tối đa không quá 10% tổng số chi phí; đối với hoạt động thương
nghiệp, tổng số chi phí để xác định mức khống chế không bao gồm giá mua
của hàng hoá bán ra;
Các khoản thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất phải nộp có liên quan đến hoạt
động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ được tính vào chi phí hợp lý;
Chi phí quản lý kinh doanh do công ty nước ngoài phân bổ cho cơ sở
thường trú ở Việt Nam theo quy định của Chính phủ;
Chi phí mua hàng hoá, dịch vụ của tổ chức, cá nhân không kinh doanh,
không có hoá đơn chứng từ do Chính phủ quy định.
Các khoản chi phí sau đây không được tính vào chi phí hợp lý; các khoản trích
trước vào chi phí mà thực tế không chi; các khoản chi không có chứng từ hoặc
chứng từ không hợp pháp; các khoản tiền phạt, các khoản chi không liên quan
đến doanh thu tính thuế và thu nhập chịu thuế, các khoản chi do các nguồn vốn
khác đài thọ.
Ví dụ:
Giá bán đơn vị sản phẩm A là 100.000đ.
Thuế GTGT 10% là 10.000đ.
Giá thanh toán: 110.000đ.
Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là 100.000đ. Trường hợp nộp thuế GTGT theo
phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là
giá bên mua thực thanh toán có cả thuế GTGT.
2.4.
Doanh thu và thu nhập của doanh nghiệp
2.4.1.
Doanh thu của doanh nghiệp
Quá trình hoạt động, sản xuất kinh doanh cũng là quá trình
tạo ra doanh thu cho doanh nghiệp. Doanh thu là tổng giá
trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong một
thời kỳ nhất định từ các hoạt động kinh doanh.
Doanh thu của doanh nghiệp thường bao gồm hai bộ phận:
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (hay còn gọi là
doanh thu tiêu thụ) và doanh thu hoạt động tài chính.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
29
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.4.1.1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Khái niệm: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giá trị các loại hàng
hoá, dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán ra trong một thời kỳ nhất định. Doanh thu
bán hàng và cung cấp dịch vụ là bộ phận doanh thu chủ yếu của doanh nghiệp hoạt
động sản xuất, thương mại.
Khi hoàn thành việc bán hàng, về cơ bản doanh nghiệp đã xác định được doanh
thu. Xem xét trên góc độ tài chính, thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng là khi
quyền sở hữu hàng hoá đã được chuyển giao hoặc dịch vụ đã được thực hiện và
người mua đã chấp nhận thanh toán không kể đã thu được tiền hay chưa thu được
tiền. Như vậy, khi doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ được ghi nhận cũng có
nghĩa là doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền
sở hữu hàng hoá đó cho người mua.
Cần phân biệt doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ với tiền thực thu bán hàng,
cung cấp dịch vụ. Tiền thực thu bán hàng, cung cấp dịch vụ là số tiền mặt mà
doanh nghiệp thu được từ việc bán hàng, cung cấp dịch vụ trong kỳ. Trong trường
hợp doanh nghiệp sử dụng phương thức bán chịu hàng hoá, dịch vụ cho khách
hàng thì sau khi đã xuất giao hàng, quyền sở hữu đã được chuyển giao cho khách
hàng, doanh thu bán hàng của doanh nghiệp được ghi nhận, nhưng phải sau một
thời gian nhất định doanh nghiệp mới thu được tiền bán hàng.
Xác định doanh thu bán hàng.
o
Doanh thu bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ có thể được xác định theo công
thức sau:
n
S Q ti Pi
i 1
Trong đó:
S: Doanh thu bán hàng trong kỳ;
Qti: Số lượng sản phẩm i bán trong kỳ;
Pi: Giá bán một sản phẩm i;
i: Loại sản phẩm (i = 1, n ).
Số lượng sản phẩm tiêu thụ: Phần lớn các doanh nghiệp áp dụng kế toán hàng
tồn kho theo phương pháp nhập trước, xuất trước; trong trường hợp này, số
lượng sản phẩm tiêu thụ trong kỳ được xác định theo công thức sau:
Qti = Qdi + Qsi – Qci
Trong đó:
o
30
Qdi: Số lượng sản phẩm i tồn kho đầu kỳ;
Qsi: Số lượng sản phẩm i sản xuất nhập kho trong kỳ;
Qci: Số lượng sản phẩm i tồn kho cuối kỳ.
Giá bán sản phẩm xác định theo giá hoá đơn. Trong trường hợp lập kế hoạch
doanh thu, giá bán được xác định dựa trên cơ sở chính sách giá cả sản phẩm
của doanh nghiệp.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
o
Doanh thu thuần bán hàng: Ngoài việc xác định doanh thu bán hàng, còn phải
xác định doanh thu thuần bán hàng trong kỳ.
Doanh thu
=
thuần bán hàng
Doanh thu
bán hàng
–
Chiết khấu thương mại,
giảm giá hàng bán,
hàng bán trả lại
–
Các loại thuế gián thu
được tính gộp trong
giá bán nếu có
Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm:
Chiết khấu thương mại: Là số tiền mà doanh nghiệp giảm trừ cho người
mua hàng do người mua hàng đã mua hàng với khối lượng lớn, theo thoả
thuận về chiếc khấu thương mại đã được ghi trong hợp đồng.
Giảm giá hàng bán: Là khoản doanh nghiệp giảm trừ cho người mua đối với số
hàng đã xuất giao nhưng kém chất lượng, sai quy cách theo hợp đồng...
Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị số hàng hoá đã xuất giao và doanh
nghiệp đã ghi nhận vào doanh thu, nhưng nay bị người mua trả lại và
từ chối thanh toán do hàng không đảm bảo điều kiện về quy cách, phẩm
chất... vi phạm nghiêm trọng hợp đồng kinh tế.
Các loại thuế gián thu được tính gộp trong giá bán (nếu có) như: Thuế tiêu
thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu...
Ý nghĩa của doanh thu và tăng doanh thu
Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ cũng như việc tăng doanh thu bán hàng có ý
nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp, điều đó được thể hiện ở những điểm sau:
o Doanh thu là một căn cứ quan trọng xác định kết quả kinh doanh của
doanh nghiệp.
o Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ là nguồn tài chính tiềm năng quan trọng
để bù đắp các khoản chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ như bù đắp chi phí
về nguyên vật liệu, để trả tiền công và thực hiện các nghĩa vụ tài chính với nhà
nước như nộp các khoản thuế v.v..
o Tăng doanh thu là một trong những mục tiêu thể hiện sự tăng trưởng của
doanh nghiệp.
o Tăng doanh thu là một tiền đề quan trọng để doanh nghiệp tăng lợi nhuận.
2.4.1.2. Doanh thu hoạt động tài chính
Doanh thu hoạt động tài chính là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được
trong một thời kỳ nhất định từ hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Doanh thu từ hoạt động tài chính trong kỳ bao gồm các khoản chủ yếu sau:
Lãi tiền gửi, lãi cho vay vốn (nếu có).
Số tiền chiết khấu thanh toán doanh nghiệp được hưởng khi mua vật tư, hàng hoá
đã thanh toán trả tiền mua hàng trước thời hạn được người bán chấp thuận.
Số cổ tức, lợi nhuận được chia phát sinh trong kỳ từ hoạt động góp vốn cổ phần,
liên doanh với doanh nghiệp khác (nếu có).
Khoản lãi khi bán chứng khoán đầu tư ngắn hạn, dài hạn.
Số tiền thu được về bán bất động sản đối với doanh nghiệp có kinh doanh bất
động sản.
Khoản lãi do bán ngoại tệ...
FIN102_Bai2_v2.0013107202
31
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.4.2.
Thu nhập khác của doanh nghiệp
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp còn có thể có
khoản thu nhập khác.
Thu nhập khác là các khoản thu trong kỳ từ các hoạt
động xảy ra không thường xuyên ngoài các hoạt động
tạo ra doanh thu. Thu nhập khác của doanh nghiệp bao
gồm một số khoản chủ yếu sau:
Tiền thu từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định.
Khoản thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp
đồng kinh tế với doanh nghiệp.
Tiền bảo hiểm được bồi thường.
Khoản thu được từ nợ phải thu khó đòi đã xoá sổ.
Khoản nợ phải trả nhưng không xác định được chủ.
Các khoản thu nhập kinh doanh những năm trước bị bỏ sót hay quên ghi sổ kế
toán, năm nay mới phát hiện ra...
2.5.
Lợi nhuận và phân tích điểm hòa vốn
2.5.1.
Lợi nhuận của doanh nghiệp
2.5.1.1. Khái niệm và ý nghĩa của lợi nhuận
Lợi nhuận là kết quả tài chính của các hoạt động mà doanh nghiệp thực hiện trong kỳ.
Từ góc độ của doanh nghiệp có thể thấy lợi nhuận của doanh nghiệp là số chênh lệch
giữa doanh thu hay thu nhập và chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để đạt được số
doanh thu hay thu nhập đó.
Lợi nhuận
=
Doanh thu
hay thu nhập
–
Chi phí tạo ra doanh thu
hay thu nhập
Lợi nhuận của doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng vì:
Lợi nhuận là một trong những tiền đề quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp. Bởi lẽ, một trong những mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp là lợi nhuận,
nếu một doanh nghiệp bị thua lỗ liên tục, kéo dài thì doanh nghiệp sẽ rơi vào tình
trạng phá sản.
Lợi nhuận là nguồn tài chính quan trọng để đảm bảo cho doanh nghiệp tăng trưởng
bền vững…
Lợi nhuận là nguồn tài chính để cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người
lao động trong doanh nghiệp.
Lợi nhuận của doanh nghiệp cũng là một nguồn thu quan trọng của ngân sách
nhà nước.
Lợi nhuận là một chỉ tiêu chất lượng tổng hợp phản ánh hiệu quả hoạt động của
doanh nghiệp. Kết quả của các quyết định đầu tư và các quyết định quản lý hoạt
động kinh doanh thường xuyên cuối cùng được thể hiện ở số lợi nhuận thu được.
Thông qua chỉ tiêu lợi nhuận giúp cho các nhà quản lý doanh nghiệp, các nhà đầu
tư đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
32
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.5.1.2. Nội dung lợi nhuận của doanh nghiệp
Xem xét trên góc độ của nhà quản trị doanh nghiệp, lợi
nhuận trong năm của doanh nghiệp bao gồm: lợi nhuận
gộp từ bán hàng và cung cấp dịch vụ, lợi nhuận từ hoạt
động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận khác và lợi nhuận
sau thuế.
Lợi nhuận thuần từ hoạt động sản xuất kinh doanh
Là lợi nhuận thu được từ việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và dịch vụ trong năm
của doanh nghiệp và được xác định theo công thức sau:
Lợi nhuận sản xuất
kinh doanh (Lợi nhuận
bán hàng)
Doanh thu
bán hàng
=
–
Trị giá vốn
bán hàng
–
Chi phí bán
hàng
–
Chi phí quản lý
doanh nghiệp
Trong đó:
Lợi nhuận gộp về bán hàng
và cung cấp dịch vụ
=
Doanh thu bán hàng
và cung cấp dịch vụ
–
Giá vốn hàng
bán
Lợi nhuận khác
Lợi nhuận khác trong năm có thể được xác định theo công thức sau:
Lợi nhuận khác
=
Thu nhập khác
–
Chi phí khác
Trên cơ sở xác định được lợi nhuận từ các hoạt động có thể xác định được lợi
nhuận trước thuế của doanh nghiệp trong năm:
Lợi nhuận
trước thuế
=
Lợi nhuận gộp về bán
hàng và cung cấp dịch vụ
+
Lợi nhuận thuần từ
hoạt động kinh doanh
+
Lợi nhuận
khác
Từ lợi nhuận trước thuế, doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà
nước dưới hình thức nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, phần lợi nhuận còn lại là lợi
nhuận sau thuế:
Lợi nhuận sau thuế TNDN
=
Lợi nhuận trước thuế
–
Thuế thu nhập
Trên góc độ tài chính còn có thể xác định lợi nhuận sau thuế theo công thức sau:
Lợi nhuận sau thuế TNDN
2.5.2.
=
Lợi nhuận trước thuế
(1 – Thuế suất thuế TNDN)
Phân tích điểm hòa vốn
2.5.2.1. Khái niệm điểm hoà vốn và phân tích hòa vốn
Điểm hòa vốn
Điểm hoà vốn là điểm tại đó doanh thu bằng chi phí
tức là doanh nghiệp không bị lỗ và không có lãi.
Khi xem xét điểm hoà vốn, người ta còn có thể
phân biệt hai trường hợp: Điểm hoà vốn kinh tế và
điểm hoà vốn tài chính.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
33
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
o
o
Điểm hoà vốn kinh tế: Là điểm tại đó doanh thu bằng tổng chi phí sản xuất
kinh doanh bao gồm tổng chi phí biến đổi và tổng chi phí cố định kinh doanh
(chưa tính đến lãi vay vốn kinh doanh phải trả). Như vậy, tại điểm hoà vốn
kinh tế, lợi nhuận trước lãi vay và thuế là bằng không (EBIT = 0).
Điểm hoà vốn tài chính: Là điểm tại đó doanh thu bằng tổng chi phí sản xuất
kinh doanh và lãi vay vốn kinh doanh phải trả. Tại điểm hoà vốn này lợi nhuận
trước thuế của doanh nghiệp là bằng không (EBT = 0).
Phần sau đây chủ yếu xem xét điểm hòa vốn kinh tế.
Phân tích điểm hòa vốn
Phân tích điểm hòa vốn là một phương pháp phân tích xem xét mối quan hệ giữa
chi phí cố định, chi phí biến đổi, sản lượng sản phẩm hay doanh thu và lợi nhuận.
Việc phân tích điểm hoà vốn có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà quản lý
doanh nghiệp:
o
o
o
o
Giúp cho nhà quản trị doanh nghiệp dự báo sản lượng sản phẩm cần sản xuất
hoặc doanh thu cần đạt tới để hòa vốn hay đạt được mức lợi nhuận dự kiến khi
biết cơ cấu chi phí và chính sách giá cả của doanh nghiệp.
Phân tích tác động của chi phí cố định, chi phí biến đổi vá giá cả sản phẩm đến
lợi nhuận trước lãi vay và thuế để từ đó quyết định đầu tư và cách thức quản lý
chi phí nhằm đạt được hiệu quả cao trong kinh doanh.
Phân tích tác động của đổi mới thiết bị, công nghệ và quy mô kinh doanh đến
sự thay đổi kết cấu chi phí và giá bán, từ đó thấy được ảnh hưởng của chúng
đến lợi nhuận trước lãi vay và thuế.
Phân tích tác động của các biện pháp tái cơ cấu doanh nghiệp nhằm cắt giảm
chi phí cố định để tăng lợi nhuận.
Phân tích điểm hòa vốn cũng có những hạn chế nhất định:
o
o
o
34
Trong mô hình phân tích hòa vốn, giá bán và chi phí biến đổi cho mỗi đơn vị
sản phẩm được giả định là không đổi và như vậy, hàm số doanh thu và tổng chi
phí là hàm tuyến tính. Tuy nhiên, trong thực tế các hàm số này thường là hàm
phi tuyến tính, chẳng hạn trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp chỉ tăng được
sản lượng tiêu thụ bằng cách giảm giá bán, hoặc chi phí biến đổi cho mỗi đơn
vị sản phẩm lúc đầu giảm xuống khi sản lượng sản phẩm sản xuất tăng lên,
nhưng khi tới một giới hạn nhất định để sản lượng tăng lên đòi hỏi chi phí biến
đổi cũng tăng lên...
Trong thực tế, việc phân chia chi phí sản xuất kinh doanh thành chi phi cố định
và chi phí biến đổi không hoàn toàn đơn giản, chẳng hạn có những khoản chi
phí chỉ cố định trong một giới hạn sản lượng sản phẩm hay mức độ hoạt động
nhất định của doanh nghiệp nếu vượt quá giới hạn đó thì khoản chi phí đó cũng
tăng lên.
Phân tích điểm hòa vốn rất hữu ích đối với 1 loại sản phẩm, tuy nhiên, trong
thực tế doanh nghiệp thường sản xuất kinh doanh nhiều loại sản phẩm, khi đó
việc phân tích là rất phức tạp.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
2.5.2.2. Xác định sản lượng hoà vốn kinh tế
Sản lượng hoà vốn kinh tế là số lượng sản phẩm cần sản xuất tiêu thụ để đạt điểm hoà
vốn kinh tế và có thể xác định theo công thức sau:
QH
F
PV
Trong đó:
QH: Sản lượng hoà vốn kinh tế;
F: Tổng chi phí cố định kinh doanh của doanh nghiệp;
V: Chi phí biến đổi tính cho một sản phẩm;
P: Giá bán một sản phẩm.
Ví dụ: Một Công ty chuyên sản xuất hàng tiêu dùng có chi phí cố định kinh doanh là
40 triệu đồng, giá bán đơn vị sản phẩm A là 10.000đ và chi phí biến đổi cho mỗi đơn
vị sản phẩm A là 2.000đ. Căn cứ vào tài liệu trên, có thể xác lập mối quan hệ giữa sản
lượng tiêu thụ chi phí, doanh thu và kết quả tiêu thụ theo bảng sau:
Sản phẩm
tiêu thụ (cái)
Chi phí cố
định
Chi phí biến
đổi
Tổng chi phí
Doanh thu
Lãi (+)
Lỗ (-)
3.000
40.000
6.000
46.000
30.000
- 16.000
4.000
40.000
8.000
48.000
40.000
- 8.000
5.000
40.000
10.000
50.000
50.000
-
6.000
40.000
12.000
52.000
60.000
+ 8.000
7.000
40.000
14.000
54.000
70.000
+ 16.000
Đơn vị: 1.000đ
Đồ thị 2.1: Điểm hòa vốn
FIN102_Bai2_v2.0013107202
35
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
Trên đồ thị biểu diễn:
Trục Ox là sản lượng tiêu thụ (đơn vị: 1.000 sản phẩm).
Trục Oy biểu diễn doanh thu, chi phí (đơn vị: triệu đồng).
MF: Chi phí cố định kinh doanh;
MC: Đường tổng chi phí;
OS: Đường doanh thu.
OS cắt MC tại I và I là điểm hoà vốn
Thay số liệu vào công thức ta có:
400.000.000
= 5.000 sản phẩm
10.000 – 2.000
QH =
2.5.2.3. Xác định doanh thu hoà vốn kinh tế
Doanh thu hoà vốn kinh tế (SH) là mức doanh thu bằng với tổng chi phí sản xuất kinh
doanh và có thể xác định theo công thức sau:
SH = QH P (1)
Từ công thức (1) có thể biến đổi:
SH Q H P
F
F
P
V
PV
1
P
Vậy có thể rút ra:
SH
F
V
1
P
(2)
2.5.2.4. Xác định công suất hoà vốn
Xác định công suất hoà vốn (h%) nhằm xem xét cần phải huy động bao nhiêu phần
trăm (%) công suất máy móc thiết bị theo thiết kế vào sản xuất sản phẩm sẽ đạt được
sự hoà vốn, có thể xác định theo công thức sau:
Q
h% H 100%
QS
Hoặc:
h%
F
100%
QS (P V)
Trong đó:
h%: Công suất hòa vốn.
QS: Công suất theo thiết kế.
P, F,V: Như đã chú thích ở trên.
2.5.2.5. Xác định thời gian hoà vốn
Thời gian hoà vốn là thời gian cần thiết đạt được hoà vốn kinh tế (đơn vị tính là tháng)
và có thể xác định theo công thức sau:
36
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
TH =
QH
Qn
12
Hoặc
TH
Q H 12
Qn
Trong đó:
TH: Thời gian hoà vốn kinh tế (tháng);
QH: Sản lượng hoà vốn kinh tế;
Qn: Số lượng sản phẩm sản xuất tiêu thụ trong năm;
12: Số tháng trong năm;
Theo ví dụ trên phần 2.5.2.2, giả sử trong năm doanh nghiệp dự kiến sản xuất tiêu thụ
được 6.000 sản phẩm. Vậy, thời gian hoà vốn:
5.000 12
10 tháng
TH
6.000
2.5.2.6.
Xác định sản lượng sản phẩm cần sản xuất để đạt được mức lợi nhuận
dự tính
Khi đã biết tổng chi phí cố định kinh doanh, chi phí biến
đổi cho 1 sản phẩm và giá bán sản phẩm có thể xác định
số lượng sản phẩm cấn sản xuất tiêu thụ để đạt được mức
lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) dự kiến.
Xuất phát từ công thức: EBIT = Q (P – V) – F
Có thể rút ra, số lượng sản phẩm cần sản xuất để đạt
được mức lợi nhuận trước lãi vay và thuế theo công
thức sau:
QP
F EBIT
PV
Trong đó:
QP: Số lượng sản phẩm cần sản xuất để đạt được mức lợi nhuận dự kiến.
P, F,V: Như đã chú thích ở trên.
2.6.
Phân phối lợi nhuận các quỹ của doanh nghiệp
2.6.1.
Phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp
Phân phối lợi nhuận là một trong những vấn đề tài
chính rất quan trọng. Đây không phải là việc phân chia
lợi nhuận một cách đơn thuần mà là việc giải quyết
tổng hòa các mối quan hệ lợi ích.
Trong phân phối lợi nhuận, đòi hỏi phải quán triệt các
vấn đề có tính nguyên tắc sau:
o Việc phân phối lợi nhuận phải tuân thủ các quy
định ràng buộc của pháp luật.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
37
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
o
Phân phối lợi nhuận phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các chủ thể: Nhà nước,
doanh nghiệp, người lao động, giữa lợi ích trước mắt và lợi ích dài hạn.
Các phương hướng phân phối chủ yếu:
Nhìn chung, lợi nhuận thực hiện hay lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp được
phân phối theo các hướng chủ yếu sau:
o
Bù đắp lỗ năm trước (nếu có) theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
o
Nộp thuế thu nhập của doanh nghiệp.
o
Phần lợi nhuận còn lại là lợi nhuận sau thuế.
Một số điểm chú ý: Trên cơ sở tuân thủ các quy định ràng buộc của pháp luật, chủ
sở hữu doanh nghiệp thực hiện việc phân phối lợi nhuận sau thuế. Việc phân phối
số lợi nhuận này do chủ sở hữu của từng loại hình doanh nghiệp quyết định cụ thể.
Tuy nhiên, trong phân phối cần chú ý một số điểm sau:
o
o
o
Trích lập quỹ dự phòng tài chính: Nhằm bù đắp những tổn thất thiệt hại về tài
sản xảy ra trong quá trình kinh doanh (ngoài phần được Công ty bảo hiểm bồi
thường nếu có).
Giữ lại một phần lợi nhuận để tái đầu tư tăng thêm vốn: Phần này được thể
hiện dưới hình thức trích lập Quỹ đầu tư phát triển.
Trích một phần lợi nhuận dùng để khuyến khích,cải thiện đời sống vật chất và
tinh thần của người lao động trong doanh nghiệp: Phần này được thể hiện dưới
hình thức trích lập Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi và Quỹ thưởng ban điều hành
công ty…
Hiện nay, việc phân phối lợi nhuận của công ty nhà nước được phân phối cụ thể
như sau:
o
Lợi nhuận thực hiện của công ty sau khi bù đắp lỗ năm trước theo quy định của
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp được
phân phối như sau:
Chia lãi cho các thành viên góp vốn liên kết theo quy định của hợp đồng
(nếu có);
Bù đắp khoản lỗ của các năm trước đã hết thời hạn được trừ vào lợi nhuận
trước thuế;
Trích 10% vào quỹ dự phòng tài chính; khi số dư quỹ bằng 25% vốn điều lệ
thì không trích nữa;
Trích lập các quỹ đặc biệt từ lợi nhuận sau thuế theo tỷ lệ đã được Nhà
nước quy định đối với công ty đặc thù mà pháp luật quy định phải trích lập;
Số còn lại sau khi lập các quỹ quy định tại các điểm trên được phân phối
theo tỷ lệ giữa vốn nhà nước đầu tư tại công ty và vốn công ty tự huy động
bình quân trong năm.
Vốn do công ty tự huy động là số tiền công ty huy động do phát hành trái phiếu, tín
phiếu, vay của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trên cơ sở công ty tự chịu
trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi cho người cho vay theo cam kết, trừ các khoản
vay có bảo lãnh của Chính phủ, Bộ Tài chính, các khoản vay được hỗ trợ lãi suất.
38
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
o
o
o
2.6.2.
Phần lợi nhuận được chia theo vốn nhà nước đầu tư được dùng để tái đầu tư bổ
sung vốn Nhà nước tại công ty nhà nước. Trường hợp không cần thiết bổ sung
vốn Nhà nước tại công ty nhà nước, đại diện chủ sở hữu quyết định điều động
về quỹ tập trung để đầu tư vào các công ty khác. Thủ tướng Chính phủ quyết
định thành lập quỹ này.
Lợi nhuận được chia theo vốn tự huy động được phân phối như sau:
Trích tối thiểu 30% vào quỹ đầu tư phát triển của công ty;
Trích tối đa 5% lập quỹ thưởng Ban quản lý điều hành công ty. Mức trích
một năm không vượt quá 500 triệu đồng (đối với công ty có Hội đồng quản
trị), 200 triệu đồng (đối với công ty không có Hội đồng quản trị) với điều
kiện tỷ suất lợi nhuận thực hiện trước thuế trên vốn nhà nước tại công ty
phải bằng hoặc lớn hơn tỷ suất lợi nhuận kế hoạch;
Số lợi nhuận còn lại được phân phối vào quỹ khen thưởng, phúc lợi của
công ty. Mức trích vào mỗi quỹ do Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc công
ty không có Hội đồng quản trị quyết định sau khi tham khảo ý kiến của Ban
Chấp hành Công đoàn công ty.
Đại diện chủ sở hữu quyết định tỷ lệ trích cụ thể vào các quỹ đầu tư phát triển
và quỹ khen thưởng Ban quản lý điều hành công ty trên cơ sở đề nghị của Hội
đồng quản trị (đối với công ty có Hội đồng quản trị) hoặc Giám đốc (đối với
công ty không có Hội đồng quản trị).
Các loại quỹ của doanh nghiệp
Doanh nghiệp trích lập các loại quỹ nhằm sử dụng cho mục
đích nhất định. Thông thường doanh nghiệp có các loại quỹ
chủ yếu sau:
Quỹ dự phòng tài chính: Nguồn trích lập quỹ từ lợi
nhuận sau thuế. Mục đích sử dụng quỹ:
o
o
Bù đắp những khoản chênh lệch từ những tổn thất
thiệt hại về tài sản do nguyên nhân khách quan gây
ra hoặc các rủi ro mà doanh nghiệp gặp phải sau khi
đã được cơ quan bảo hiểm bồi thường, nếu những tài sản đó được doanh
nghiệp mua bảo hiểm.
Bù đắp các khoản lỗ của công ty theo nghị quyết của Hội đồng quản trị.
Quỹ khen thưởng: Nguồn trích lập quỹ từ lợi nhuận sau thuế. Mục đích sử dụng quỹ:
o
o
o
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Thưởng cuối năm hay thường kỳ cho người lao động trong doanh nghiệp do
những thành tích họ đã đạt được trong hoạt động kinh doanh.
Thưởng đột xuất cho những cá nhân, tập thể trong doanh nghiệp có thành tích
đột xuất.
Thưởng cho cá nhân và đơn vị bên ngoài doanh nghiệp do có đóng góp nhiều
cho hoạt động kinh doanh, công tác quản lý của doanh nghiệp.
39
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
Quỹ phúc lợi: Nguồn trích lập quỹ chủ yếu là từ lợi nhuận sau thuế. Mục đích sử
dụng quỹ:
o
o
o
Đầu tư, xây dựng hoặc sửa chữa, bổ sung vốn xây dựng các công trình phúc lợi
công cộng của doanh nghiệp; góp vốn đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi
chung trong ngành, hoặc với các đơn vị khác theo hợp đồng.
Chi phí cho các hoạt động phúc lợi công cộng của tập thể công nhân viên công
ty, phúc lợi xã hội.
Trợ cấp khó khăn thường xuyên hoặc đột xuất cho người lao động kể cả những
trường hợp về hưu, về mất sức, lâm vào hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương
tựa, hoặc làm công tác từ thiện.
Quỹ thưởng Ban điều hành Công ty: Nguồn trích lập quỹ chủ yếu từ lợi nhuận
sau thuế. Quỹ này dùng để thưởng cho Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc công ty
do có thành tích điều hành công ty đạt hiệu quả cao trong hoạt động kinh doanh.
Ngoài các loại quỹ nêu trên, các doanh nghiệp còn có thể trích lập các loại quỹ khác
nhằm mục đích nhất định. Tuy nhiên, việc trích lập quỹ phải phù hợp với các quy định
của luật pháp và thường phải được ghi trong điều lệ của doanh nghiệp.
40
FIN102_Bai2_v2.0013107202
Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Chi phí kinh doanh là toàn bộ các chi phí liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định, bao gồm chi phí sản xuất kinh doanh, chi phí hoạt
động tài chính và chi phí khác.
Doanh thu bán hàng là biểu hiện của tổng giá trị các loại sản phẩm hàng hóa, dịch vụ mà
doanh nghiệp đã bán ra trong một kỳ nhất định. Đây là bộ phận chủ yếu trong hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp.
Doanh thu hoạt động tài chính là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được
trong kỳ do các hoạt động tài chính mang lại.
Điểm hòa vốn: Là điểm mà tại đó doanh thu bán hàng bằng với chi phí đã bỏ ra.
Lợi nhuận: Là kết quả tài chính cuối cùng của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, là
khoản tiền chênh lệch giữa doanh thu và chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra để đạt được doanh
thu đó từ các hoạt động của doanh nghiệp mang lại.
FIN102_Bai2_v2.0013107202
41
Tài liệu liên quan
Chi phí SX TBCN và lợi nhuận
Phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận của công ty cổ phần sản xuất và thương mại Trường Hải.doc
Phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận của công ty thương mại dịch vụ Thanh Xuân.doc
bài giảng chi phí doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp
Phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận của công ty cổ phần sản xuất và thương mại Trường Hải
Phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận của công ty thương mại dịch vụ Thanh Xuân
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ DOANH THU CHI PHÍ VÀ LỢI NHUẬN CỦA TẬP ĐOÀN KINH DOANH VÀ TỔNG
PHÂN TÍCH DOANH THU VÀ LỢI NHUẬN CỦA CÔNG TY TRONG 3 NĂM 2005
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ DOANH THU, CHI PHÍ VÀ LỢI NHUẬN CỦA TẬP ĐOÀN KINH DOANH VÀ TỔNG CÔNG TY NHÀ NƯỚC.
Thu nhập và lợi nhuận của DNTM
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(782.04 KB) - Bài 2: Chi phí, doanh thu và lợi nhuận của Doanh nghiệp
Tải bản đầy đủ ngay
×