text:
Vị giám sát trọng tài của VFF chia sẻ: “Tôi đọc báo hôm nay thấy tin LĐBĐ Brazil gửi khiếu nại lên FIFA về chiếc thẻ vàng của Thiago Silva trong trận tứ kết với Colombia. Không biết thông tin này có chính xác không, nhưng nếu nó là sự thật thì quả rất vớ vẩn vì chiếc thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn chính xác”.
Thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn chính xác.
Chuyên gia Đoàn Phú Tấn phân tích lại tình huống: “Anh là trung vệ lên tham gia tấn công, áp sát khung thành đối phương, bỏ ngỏ phòng ngự ở sân nhà. Anh thấy thủ môn đối phương bắt được bóng và thực hiện đường phát động phản công nên buộc phải nhảy xổ vào người ta để ngăn cản đợt phản công nguy hiểm này.
Hành động của Thiago Silva có chủ ý rõ ràng là ngăn cản thủ môn đối phương để anh cùng đồng đội kịp lùi về phong ngự chứ không phải bột phát gì cả. Khi làm như thế cầu thủ biết chắc mình bị thẻ vàng và chấp nhận điều đó. Nên chiếc thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn xứng đáng”.
Phân tích của chuyên gia Đoàn Phú Tấn rất chính xác vì xem lại tình huống trung vệ đội trưởng của Brazil phải nhận thẻ vàng, anh chỉ cúi đầu chấp nhận và không hề có bất cứ sự phản kháng nào trước phán quyết của trọng tài.
Vậy mà giờ đây LĐBĐ Brazil lại tính đứng ra xin FIFA xóa thẻ. Giám sát trọng tài của VFF Đoàn Phú Tấn bình luận: “Thật vớ vẩn, đố FIFA dám tha thẻ này!”.
Giám sát trọng tài Đoàn Phú Tấn "thách" FIFA dám xóa thẻ cho Thiago Silva.
Theo dõi khá sát diễn biến từ đầu giải và nhiều lần trao đổi cùng phóng viên Zing.vn, chuyên gia Đoàn Phú Tấn đều nhấn mạnh việc không có chuyện Brazil nhận được sự thiên vị từ trọng tài hoặc Ủy ban trọng tài của FIFA.
Theo lời ông Tấn, về mặt tư tưởng, các vị vua sân cỏ tại World Cup đều là những trọng tài có đẳng cấp cao nhất của FIFA, có danh tiếng và địa vị trong xã hội nên không dại gì bán mình trong những trận đấu được truyền hình trực tiếp tới hàng tỷ người khắp thế giới.
Ở trận ra quân đá với Croatia, Brazil được hưởng lợi từ quyết định công nhận quả penalty của trọng tài người Nhật Bản Nishimura, nhưng đó chỉ đơn thuần là lỗi nhận định.
Trong các trận đấu tiếp theo của Brazil, không hề thấy sự phàn nàn nào từ phía các đối thủ của họ về công tác trọng tài, nếu có thì chỉ là những lời cảnh báo mang tính e ngại trước trận đấu. Một ví dụ của điều này là cách trọng tài người Anh Howard Webb đã bắt rất chặt trận đấu giữa Brazil và Chile ở vòng 1/8 khiến chính HLV Scolari phải phàn nàn là họ đã “không được lợi gì từ trọng tài”.
Trọng tài Howard Webb đã bắt rất chặt trận Brazil - Chile khiến HLV Scolari phàn nàn.
Sau những sai lầm liên tiếp của các vị vua sân cỏ ở một vài trận đấu mở màn tại World Cup 2014, có thể thấy FIFA đã chấn chỉnh mạnh mẽ công tác trọng tài nên đã bớt đi rất nhiều điều tiếng. Vì vậy, sẽ rất khó có chuyện tổ chức bóng đá lớn nhất hành tinh “nắn” luật để chiều lòng nước chủ nhà Brazil.
Hoàng Minh

markdown:
Vị giám sát trọng tài của VFF chia sẻ: “Tôi đọc báo hôm nay thấy tin LĐBĐ Brazil gửi khiếu nại lên FIFA về chiếc thẻ vàng của Thiago Silva trong trận tứ kết với Colombia. Không biết thông tin này có chính xác không, nhưng nếu nó là sự thật thì quả rất vớ vẩn vì chiếc thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn chính xác”.
Thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn chính xác.
Chuyên gia Đoàn Phú Tấn phân tích lại tình huống: “Anh là trung vệ lên tham gia tấn công, áp sát khung thành đối phương, bỏ ngỏ phòng ngự ở sân nhà. Anh thấy thủ môn đối phương bắt được bóng và thực hiện đường phát động phản công nên buộc phải nhảy xổ vào người ta để ngăn cản đợt phản công nguy hiểm này.
Hành động của Thiago Silva có chủ ý rõ ràng là ngăn cản thủ môn đối phương để anh cùng đồng đội kịp lùi về phong ngự chứ không phải bột phát gì cả. Khi làm như thế cầu thủ biết chắc mình bị thẻ vàng và chấp nhận điều đó. Nên chiếc thẻ vàng dành cho Thiago Silva là hoàn toàn xứng đáng”.
Phân tích của chuyên gia Đoàn Phú Tấn rất chính xác vì xem lại tình huống trung vệ đội trưởng của Brazil phải nhận thẻ vàng, anh chỉ cúi đầu chấp nhận và không hề có bất cứ sự phản kháng nào trước phán quyết của trọng tài.
Vậy mà giờ đây LĐBĐ Brazil lại tính đứng ra xin FIFA xóa thẻ. Giám sát trọng tài của VFF Đoàn Phú Tấn bình luận: “Thật vớ vẩn, đố FIFA dám tha thẻ này!”.
Giám sát trọng tài Đoàn Phú Tấn "thách" FIFA dám xóa thẻ cho Thiago Silva.
Theo dõi khá sát diễn biến từ đầu giải và nhiều lần trao đổi cùng phóng viên
*Zing.vn*, chuyên gia Đoàn Phú Tấn đều nhấn mạnh việc không có chuyện Brazil nhận được sự thiên vị từ trọng tài hoặc Ủy ban trọng tài của FIFA.
Theo lời ông Tấn, về mặt tư tưởng, các vị vua sân cỏ tại World Cup đều là những trọng tài có đẳng cấp cao nhất của FIFA, có danh tiếng và địa vị trong xã hội nên không dại gì bán mình trong những trận đấu được truyền hình trực tiếp tới hàng tỷ người khắp thế giới.
Ở trận ra quân đá với Croatia, Brazil được hưởng lợi từ quyết định công nhận quả penalty của trọng tài người Nhật Bản Nishimura, nhưng đó chỉ đơn thuần là lỗi nhận định.
Trong các trận đấu tiếp theo của Brazil, không hề thấy sự phàn nàn nào từ phía các đối thủ của họ về công tác trọng tài, nếu có thì chỉ là những lời cảnh báo mang tính e ngại trước trận đấu. Một ví dụ của điều này là cách trọng tài người Anh Howard Webb đã bắt rất chặt trận đấu giữa Brazil và Chile ở vòng 1/8 khiến chính HLV Scolari phải phàn nàn là họ đã “không được lợi gì từ trọng tài”.
Trọng tài Howard Webb đã bắt rất chặt trận Brazil - Chile khiến HLV Scolari phàn nàn.
Sau những sai lầm liên tiếp của các vị vua sân cỏ ở một vài trận đấu mở màn tại World Cup 2014, có thể thấy FIFA đã chấn chỉnh mạnh mẽ công tác trọng tài nên đã bớt đi rất nhiều điều tiếng. Vì vậy, sẽ rất khó có chuyện tổ chức bóng đá lớn nhất hành tinh “nắn” luật để chiều lòng nước chủ nhà Brazil.
Hoàng Minh

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: private

X-Cache: MISS from xCache11


text:
Sáng nay (28/8), tại TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, Trường Sỹ quan Không quân, Quân chủng Phòng không Không quân tổ chức Lễ tang Thiếu úy Phạm Đức Trung hy sinh trong khi bay huấn luyện ngày 26/8.
Các nhà sư làm lễ theo phong tục.
Thiếu tướng Nguyễn Tử Bình, Chính ủy Trường Sĩ quan Không quân đọc điếu văn ghi nhận thành tích, sự hy sinh của Thiếu úy Phạm Đức Trung.
Thiếu úy Phạm Đức Trung ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ.
Di ảnh thiếu úy Phạm Đức Trung.
Sự ra đi của thiếu úy Trung là mất mát to lớn đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân chủng Phòng không Không quân và gia đình.
Mẹ và em gái của Thiếu úy Phạm Đức Trung trong lễ tang.
Sau lễ truy điệu, gia đình và đơn vị đưa Thiếu úy Phạm Đức Trung về hỏa táng tại TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

markdown: *Sáng nay (28/8), tại TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, Trường Sỹ quan Không quân, Quân chủng Phòng không Không quân tổ chức Lễ tang Thiếu úy Phạm Đức Trung hy sinh trong khi bay huấn luyện ngày 26/8. * *Các nhà sư làm lễ theo phong tục.* *Thiếu tướng Nguyễn Tử Bình, Chính ủy Trường Sĩ quan Không quân đọc điếu văn ghi nhận thành tích, sự hy sinh của Thiếu úy Phạm Đức Trung.* *Thiếu úy Phạm Đức Trung ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ.* *Di ảnh thiếu úy Phạm Đức Trung.* *Sự ra đi của thiếu úy Trung là mất mát to lớn đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân chủng Phòng không Không quân và gia đình. * *Mẹ và em gái của Thiếu úy Phạm Đức Trung trong lễ tang. * *Sau lễ truy điệu, gia đình và đơn vị đưa Thiếu úy Phạm Đức Trung về hỏa táng tại TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Vary: Accept-Encoding


text:
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính- Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp Luật của Quốc hội Phan Trung Lý phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Phương Hoa – TTXVN
Đồng chí Phạm Duy Cường, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái đã được bầu giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái nhiệm kỳ 2010 - 2015.
Chiều nay 18/11, khi trả lời các câu hỏi của đại biểu Quốc hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị các doanh nghiệp tư nhân “nói không" với việc đưa hối lộ cho các cấp, các ngành. Chính phủ và các cấp chính quyền cần tạo không gian cho kinh tế tư nhân phát triển.
Chiều 17/11, Bộ Giao thông Vận tải chính thức có thông tin báo chí về việc nứt dầm ngang tại trụ P29 cầu Vàm Cống bắc qua sông Hậu, nối liền thành phố Cần Thơ và tỉnh Đồng Tháp .
Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện 1786/CĐ-TTgngày 18/11/2017 yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan liên quan ứng phó khẩn cấp bão số 14 và mưa lũ.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Connection: Keep-Alive


text:
Thành Long cùng các diễn viên.
Hiện tại, Thành Long cũng đang trong quá trình thực hiện bộ phim Chinese 12 Zodiac, do chính ông làm nhà sản xuất, biên kịch, đạo diễn và nam diễn viên chính, cùng sự tham gia của nam diễn viên nổi tiếng Hàn Quốc Kwon Sang-woo.
Trong năm 2013, Thành Long cũng sẽ trở lại với màn ảnh rộng qua hai dự án “bom tấn” của Hollywood là Karate Kid 2 và Kung Fu Panda 3.
Theo Thethaovanhoa.vn
Chương trình sẽ diễn ra tại nhiều nhà hàng ở Hà Nội như: Don’s Tây Hồ, Hải Cảng, Asahi Sushi, Nam Phương, San Hô, Đẹp, Thiên Phúc Quán và khách sạn InterContinental Hanoi Westlake từ ngày 1 - 31/7.
Phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm nằm ở trung tâm Thủ đô Hà Nội. Trải qua hơn một năm đi vào hoạt động, có thể thấy ngay giữa không gian hiện đại ấy, những giá trị văn hóa truyền thống đã thể hiện được sức sống mạnh mẽ, vươn mình tỏa sáng.
Đông Nhi kết hợp với hai thí sinh team Huơng Tràm- Tiên Cookies, Đức Phúc hỗ trợ cho team Vũ Cát Tường và Ali Hoàng Dương "sánh bước" cùng team Soobin Hoàng Sơn. Đêm bán kết Giọng hát Việt nhí 2017 tối nay, 18/11, hứa hẹn sẽ vô cùng hấp dẫn.
Dù Luật Du lịch sửa đổi sắp có hiệu lực từ 1/1/2018, trong đó có những quy định mới quản lý HDV nhưng đến nay hơn 90% số hướng dẫn viên (HDV) được cấp thẻ đang hành nghề tự do chưa tham gia tổ chức nào.
Sau 20 ngày lang thang nhiều nơi trên đất nước Việt Nam, nhà văn nổi tiếng người Đức Juli Zeh đã cho ra đời một tác phẩm du kí mang tên “Những cô gái đi xe máy mặc áo khoác hoa”.
Xôi mặn là món ăn quen thuộc với nhiều người, nhưng quán nào đặc sắc với thực khách sành ăn không phải ai cũng biết.


text:
VÌ SAO PHƯƠNG TÂY LẠI ĐỂ BẮC KINH LÀM MƯA LÀM GIÓ TRÊN BIỂN ĐÔNG?
Hàng không mẫu hạm Liêu Ninh của Trung Quốc tập trận tại Biển Đông, tháng 12/2016. REUTERS/Stringer
Nhà nghiên cứu Ross Babbage (*) trong một bài phân tích trên trang War On The Rocks (trang mạng chuyên phân tích vấn đề an ninh, trụ sở tại Washington) nhận định, bây giờ là thời điểm để nhanh chóng hành động một cách khôn ngoan trước những cuồng vọng của Bắc Kinh tại Biển Đông. Bài viết này là một phần trong báo cáo của tác giả cho Trung tâm Chiến lược và Đánh giá Ngân sách, mang tựa đề «Đối phó với những hành động phiêu lưu của Bắc Kinh trên Biển Đông: Các chọn lựa chiến lược cho chính quyền Trump».
Theo tác giả, chính sách của Hoa Kỳ và các đồng minh thân cận đã thất bại. Những tuyên bố lặp đi lặp lại về lợi ích giới hạn đi kèm với những đợt cho phi cơ và chiến hạm tuần tra không ngăn được chương trình xây lên các đảo nhân tạo của Bắc Kinh, cũng như ý đồ thống trị khu vực về mặt quân sự.
Khi tìm cách làm giảm nhẹ nguy cơ đối đầu ở từng giai đoạn, Hoa Kỳ và các đồng minh trên thực tế đã nhường lại việc kiểm soát khu vực mang tính chiến lược cao độ này cho Trung Quốc, mà tác giả coi như một tiến trình đầu hàng tiệm tiến. Tiền lệ xấu đã được đặt ra, và các thông điệp nghèo nàn đã được chuyển đến cộng đồng quốc tế. Tại một phần của Thái Bình Dương, phe đồng minh đang có nguy cơ bị mất đi vị trí lâu nay, là đối tác an ninh khả tín.
Tại sao Washington và các đồng minh chủ chốt lại vụng về như thế ? Tại sao lại mất nhiều thời gian đến thế để phát triển một chiến lược đối phó hiệu quả với việc Bắc Kinh bồi đắp đảo nhân tạo và quân sự hóa Biển Đông ?
Một phần nguyên nhân là cung cách mà Trung Quốc áp đặt chủ quyền lên 80% vùng biển chiến lược này. Biển Đông là nơi mà hơn phân nửa trọng tải hàng hóa thế giới luân chuyển qua đây, là con đường quá cảnh quan trọng cho quân đội Mỹ và nhiều nước đồng minh, thân hữu.
Trong năm năm qua, Bắc Kinh đã đặt dấu chân cùng khắp Biển Đông, với việc đào đắp những đảo nhân tạo mới, xây dựng các cơ sở giám sát, phòng không, chống hạm, chống các lực lượng tấn công. Chiến dịch của Trung Quốc được tiến hành một cách khôn khéo, qua một loạt các động thái từ thấp đến cao, mỗi bước đều dưới cái ngưỡng có thể kích hoạt phản ứng đáp trả mạnh mẽ của phương Tây. Kết quả là nay Bắc Kinh đã có những thiết trí quan trọng trên 12 đảo ở Biển Đông, và có sự hiện diện quân đội, tuần duyên, dân quân biển quy mô nhất trong khu vực.
Trong số các khả năng quân sự của Trung Quốc, có việc bố trí trên các đảo nhân tạo các thiết bị giám sát, thu thập thông tin tình báo, các hỏa tiễn tầm xa diệt phi cơ và diệt hạm, cũng như vô số hệ thống phòng không. Ba trong số các đảo của Hoàng Sa nằm ở giữa Biển Đông, nay sở hữu các phi đạo dài đến trên 3.000 mét, quá tiện lợi cho các hoạt động của Boeing 747. Các nhà vòm kiên cố sắp hoàn thành trên ba đảo này, có thể chứa được 24 chiến đấu cơ và oanh tạc cơ; năng lực bảo trì, các kho chứa nhiên liệu và các thiết bị hậu cần khác được mở rộng. Các máy bay cất cánh từ đây có thể bay đến tận Biển Andaman, Bắc Úc và căn cứ Guam của Mỹ.
Các đảo mới được đào đắp cũng có thể dùng để bố trí nhiều hỏa tiễn hành trình, hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, có khả năng bắn vào các mục tiêu trên mặt đất lẫn các chiến hạm ngoài biển, đến tận Biển Sulu của Philippines, hay Singapore, Nam Malaysia.
Các hải cảng xây dựng tại các đảo này có thể tiếp nhiên liệu đầy đủ cho nhiều chiến hạm, tàu của lực lượng tuần duyên và dân quân biển. Thêm vào đó, các đảo nhân tạo cũng có thể hỗ trợ cho mạng lưới do thám tàu ngầm trên khắp Biển Đông, có nghĩa là nâng cao năng lực của Trung Quốc chống lại các tàu ngầm của phe đồng minh.
Vì ba đảo mới này không quá nhỏ, đây sẽ là nơi phân tán hầu hết tài sản của quân đội Trung Quốc trong trường hợp xung đột, bị các lực lượng đồng minh tấn công. Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef) nay có kích thước như một căn cứ quân sự trên đất liền. Đá Xu Bi (Subi Reef) đã lớn hơn đến 50%, có thể so sánh với khu vực căn cứ hải quân Trân Châu Cảng. Đá Vành Khăn (Mischief Reef) cũng rộng hơn và có thể tương đương với quận Columbia. Hậu quả là Trung Quốc có vẻ đang thênh thang trên con đường biến Biển Đông thành con đường hàng hải nội bộ được vũ trang tận răng.
Hiện nay việc đi qua vô hại, đặc biệt đối với các tàu buôn, vẫn được tôn trọng. Tuy nhiên Bắc Kinh nói rõ là các điều kiện dành cho hoạt động của các tàu nước ngoài, ngay cả các quốc gia duyên hải, sẽ do Bắc Kinh quyết định. Giới chức liên quan của Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đang cân nhắc việc tuyên bố vùng nhận dạng phòng không trên Biển Đông. Các thiết trí quân sự nay gần như hoàn tất cho phép lực lượng Trung Quốc thực hiện tuyên bố trên, với việc cho máy bay chiến đấu lên ngăn chặn những phi cơ không khai báo.
Mặc dù hầu hết các nhà quan sát quốc tế tin rằng nhiều hành động của Trung Quốc ở Biển Đông vi phạm nghiêm trọng luật lệ quốc tế, phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực La Haye tháng 7/2016 đã làm rõ mức độ vi phạm này. Tòa nhất trí rằng yêu sách «quyền lịch sử» mà Bắc Kinh đòi hỏi đối với Biển Đông và các đảo nhân tạo trong phạm vi «đường 9 đoạn» là vô căn cứ.
Khi đối mặt với yêu sách lãnh thổ và bành trướng quân sự của Trung Quốc trên Biển Đông, các lãnh đạo đồng minh hầu như luôn đáp trả bằng cách lặp lại câu thần chú: Chúng tôi có lợi ích quan trọng trong tự do hàng hải và hàng không, chúng tôi không yêu sách lãnh thổ trong khu vực; chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kềm chế, giải quyết tranh chấp theo luật lệ quốc tế. Tàu bè và phi cơ của đồng minh thỉnh thoảng đi qua khu vực, hiếm khi trực tiếp thách thức yêu sách lãnh thổ của Bắc Kinh. Cách đáp trả này rõ ràng đã thất bại, không ngăn cản được sự bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc.
Tại sao phương cách của Hoa Kỳ và các đồng minh thân thiết lại dè dặt và vô hiệu quả như thế? Theo tác giả, có nhiều nhân tố tác động đến.
Trước tiên, nhiều người ở Washington và các thủ đô phương Tây khác nhìn vấn đề Biển Đông như một vấn đề phức tạp, với những hậu quả nho nhỏ, và tốt nhất không nên để ý đến. Một số nhà hoạch định chính sách và nhà bình luận cho rằng không nên gánh lấy nguy cơ đối đầu giữa các cường quốc chỉ vì «một ít đảo đá nằm rải rác» ở một vùng đất xa xôi.
Thứ hai, tầm quan trọng của chiến lược Biển Đông tương lai đối với các nước đồng minh và nước đối tác có những khác biệt đáng kể. Quan điểm chung ở Washington là Biển Đông quan trọng, nhưng không phải sống còn; chỉ đơn giản là một trong nhiều khu vực bất ổn mà Hoa Kỳ phải giải quyết. Tokyo, Seoul và Canberra coi trọng Biển Đông hơn, do giá trị chiến lược nội tại và tầm quan trọng của nó đối với các đối tác thân thiết, là thành viên ASEAN nằm cạnh vùng biển này. Đối với các quốc gia ven Biển Đông, sự cân bằng chiến lược và chủ quyền thực sự của khu vực hết sức quan trọng cho an ninh của họ trong tương lai, và sức khỏe của nền kinh tế. Những khác biệt về ưu tiên giữa các đồng minh Tây Thái Bình Dương và những nước thân hữu gây căng thẳng cho quan hệ đồng minh dài lâu.
Một hạn chế quan trọng thứ ba là từ mô hình đồng minh theo kiểu «trục bánh xe và nan hoa» tại Tây Thái Bình Dương từ thập niên 50. Các đồng minh trong khu vực không hợp tác tốt ở vòng ngoài cũng như trong việc phối hợp kế hoạch an ninh. Những năm gần đây đã có một số tiến bộ trong việc tăng cường phối trí giữa Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và vài nước đối tác khác ở Đông Nam Á, nhưng vẫn còn hạn chế và không thường xuyên. Washington hẳn là có khuyến khích hợp tác chặt chẽ hơn, nhưng con đường còn rất dài nếu muốn đạt đến sự phối hợp an ninh thường lệ như ở châu Âu. Một sự hợp tác kịp thời, hiệu quả để đáp trả các hành động của Bắc Kinh tại Biển Đông, không phải là điều đơn giản.
Thứ tư, nhiều công dân, hầu như tất cả các nhà báo và nhiều dân biểu, nghị sĩ có rất ít thông tin về các hành vi của Trung Quốc trên Biển Đông, trong khi Bắc Kinh mở rộng các hoạt động chiến lược trong thập niên vừa qua. Các cơ quan truyền thông lớn và hãng thông tấn phương Tây cũng chẳng cố gắng nói lên sự thật về những gì đang xảy ra, hay giải thích về tham vọng của Bắc Kinh.
Thứ năm, đáp trả một cách hiệu quả các hoạt động lấn chiếm từng chút một như tằm ăn rỗi của Trung Quốc trên Biển Đông, về bản chất là rất khó. Bắc Kinh sử dụng một chiến lược rất tinh tế, có thể hành động mà không thách thức các cam kết của Hoa Kỳ với đồng minh, hay trực tiếp đối đầu với Mỹ hoặc các lực lượng đồng minh. Hơn nữa, các lãnh đạo phương Tây có rất nhiều vấn đề chính trị và hành chính phải giải quyết, khó thể duy trì liên tục sự quan tâm đến khu vực.
Thứ sáu, nhiều doanh nhân phương Tây và chính trị gia muốn tránh né các biện pháp có thể gây trở ngại cho công việc của mình và quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Các quan ngại này có thể thấy rõ nơi các đồng minh Tây Thái Bình Dương, cũng như các công ty của Mỹ và các nước khác đã đầu tư nhiều vào việc siết chặt quan hệ với các công ty Trung Quốc. Các hãng tin Trung Quốc rất tích cực khuếch đại các quan ngại này, tuyên truyền sai lạc về tình trạng khó xử, thổi phồng hậu quả đối với các nền kinh tế khu vực trước bất kỳ hành động nào đối phó với sự hung hăng của Bắc Kinh.
Thành công từ các chiến dịch thông tin của Bắc Kinh tại các nước phương Tây là nhân tố thứ bảy khiến các nước này dè dặt trước các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông. Các hoạt động này được hỗ trợ bởi việc Trung Quốc mua lại các cơ quan truyền thông phương Tây, đồng thời khuyến dụ các nhân vật lãnh đạo, nhà báo, trí thức bằng việc mời sang tham quan Trung Quốc, bao trọn mọi chi phí. Bên cạnh đó còn đóng góp vào các quỹ quan trọng của các đảng chính trị, các tổ chức thân Bắc Kinh đủ loại, trong đó có các Viện Khổng tử tại các trường đại học; thường xuyên chi tiền để kèm các phụ trang tuyên truyền trong các nhật báo phát hành tại thủ đô các nước. Đại sứ quán, lãnh sự quán và các định chế thân Bắc Kinh thường tổ chức các cuộc biểu tình «ái quốc», chương trình văn nghệ và các sự kiện khác. Hoạt động tình báo và tin tặc được sử dụng để tăng sức nặng cho các thông điệp chính thức. Bắc Kinh còn tuyển mộ điệp viên và chuyên gia vận động hành lang; hăm dọa, cưỡng bức, ngăn trở những hành động phản kháng.
Nhân tố thứ tám là văn hóa. Cử tri phương Tây có vẻ lo sợ hơn về khả năng kích hoạt xung đột, so với người Trung Quốc. Huge White, một nhà quan sát nổi tiếng về tình hình khu vực thậm chí còn biện luận rằng Hoa Kỳ không nên đối đầu với sự bành trướng của Trung Quốc, trừ phi các nhà lãnh đạo muốn «thuyết phục đa số người Mỹ rằng nước Mỹ cần phải đối phó với một cuộc chiến tranh nguyên tử để duy trì vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á».
Theo tác giả Ross Babbage, các tuyên bố như thế phản ánh những đánh giá sai lầm về quyền lực của Bắc Kinh vốn chỉ tương đối, những giả định không đáng tin cậy về việc Bắc Kinh đã sẵn sàng chuẩn bị cho việc sử dụng vũ khí nguyên tử chống lại Hoa Kỳ. Đồng thời cũng không nhận định đúng mức tầm vóc của việc hình thành liên minh chiến lược, và rất nhiều khả năng ngăn chận cuồng vọng của Trung Quốc mà không cần dùng đến biện pháp quân sự. Trong phần hai «Biển Đông: Đã đến lúc phải dằn mặt Bắc Kinh», ông đưa ra những đề nghị cho chính quyền Donald Trump nhằm chặn đứng việc Bắc Kinh làm mưa làm gió trên Biển Đông.
Nguồn: http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-vi-sao-phuong-tay-lai-de-bac-kinh-lam-mua-lam-gio-tren-bien-dong
***
BIỂN ĐÔNG: ĐÃ ĐẾN LÚC PHẢI DẰN MẶT BẮC KINH
Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Scott Swift cảnh báo tình hình căng thẳng ở Biển Đông, 06/10/2015. REUTERS/David Gray/Files
Trong phần một mang tựa đề «Vì sao phương Tây lại để Bắc Kinh làm mưa làm gió trên Biển Đông?», chuyên gia Ross Babbage (*) đã phân tích những lý do vì sao Bắc Kinh có thể tự tung tự tác trên Biển Đông cho đến nay. Ở phần hai, tác giả đề nghị những biện pháp cụ thể cho chính quyền Donald Trump sắp tới.
Theo ông, một trong những vấn đề cốt lõi trong cách xử sự của chính phủ Mỹ, Nhật và Úc là trần thuật sai hẳn những lợi ích từ liên minh. Các liên minh này chắc chắn là mang lại lợi ích lớn lao, qua tự do hàng hải và hàng không, giải quyết một cách hòa bình những tranh chấp chủ quyền trong khu vực phù hợp với luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, lợi ích to lớn nhất của đồng minh thực sự vượt xa khỏi những mục tiêu giới hạn, chủ yếu mang tính chiến thuật này.
Trên thực tế, lợi ích chủ chốt trước tiên của đồng minh là đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ không thống trị Biển Đông đến mức có thể đơn phương quyết định trật tự khu vực, và hạn định mức độ chủ quyền cho từng quốc gia ven biển.
Lợi ích cốt lõi thứ hai là hạn chế khả năng lấn chiếm của Trung Quốc trên Biển Đông, tạo tiền lệ cho những hành vi bất hợp pháp, hung hăng hơn của Bắc Kinh, trước mắt và về lâu về dài.
Điều cốt yếu thứ ba : giám sát chặt để Trung Quốc không lặp lại các vi phạm trầm trọng Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), làm ngơ trước phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực La Haye, trực tiếp thách thức luật pháp quốc tế.
Khi theo đuổi các lợi ích thực tiễn này, các lãnh đạo đồng minh cần có chiến lược rõ ràng để chỉ đạo một chiến dịch đối phó. Các khả năng hiển nhiên nhất là chọn lựa một chiến lược cự tuyệt, chiến lược buộc phải trả giá. Một chiến lược tấn công vào chiến lược của Trung Quốc, làm cho Bắc Kinh không thể tiếp tục làm bá chủ Biển Đông. Dù chọn chiến lược nào đi nữa, cái nền chủ yếu phải là một liên minh quân sự mạnh mẽ hơn, thuyết phục hơn tại Tây Thái Bình Dương.
Chuyên gia Ross Babbage cho rằng trước các hành động của Bắc Kinh trong năm năm qua, cần phải tiến xa hơn chủ trương được gọi là «xoay trục», «tái cân bằng», để chuyển sang một cam kết toàn diện với các nước trong vùng, có thể được mệnh danh là Chương trình Đối tác An ninh Khu vực. Các mục đích chính của chương trình là chứng tỏ ưu thế vượt trội về quân sự, răn đe các hành động phiêu lưu của Trung Quốc, củng cố lòng tin nơi các đồng minh và đối tác châu Á về sự khả tín của phương Tây, để họ cảm thấy có thể chống chọi lại bất kỳ ý đồ áp đặt nào từ Trung Quốc.
Chiến lược đồng minh hiệu quả nhất cần mang tính sáng tạo và bất đối xứng. Trong những năm gần đây Bắc Kinh tập trung các hành động hiếu chiến nhất tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, sử dụng các loại hình đa dạng từ quân đội, tuần duyên, dân quân biển, chiến tranh chính trị; nhưng không có nghĩa là đồng minh cũng phải tập trung mọi nỗ lực bằng cách thức tương tự. Ngược lại, để chống lại Bắc Kinh, phương thức hiệu quả nhất là tập trung áp lực đủ loại vào những điểm yếu kém nhất của Trung Quốc trên mọi lãnh vực.
Những chiến dịch như thế đòi hỏi phải thận trọng phối hợp nhiều biện pháp, để có thể duy trì được dài lâu. Các biện pháp này vượt xa khỏi các lãnh vực ngoại giao và quân sự khuôn mẫu, bao gồm cả địa chính trị, thông tin, kinh tế, tài chính, nhập cư, luật pháp, chống bá quyền, và những sáng kiến khác. Có thể gồm cả việc ra tuyên bố để răn đe các hành vi của Trung Quốc, gây lòng tin nơi đồng minh và thân hữu, tạo môi trường hoạt động rộng rãi hơn. Các biện pháp khác cần được phân loại và thiết kế để làm chao đảo Trung Quốc, đồng thời khuyến khích nên thận trọng hơn với Bắc Kinh.
Tác giả nhận định, chắc chắn sẽ có những người tại các nước đồng minh muốn chính phủ mình nhắm mắt làm ngơ. Tuy nhiên, những thách thức từ Trung Quốc mang tính chất và tầm cỡ quan trọng đến nỗi nếu chiến lược đối phó của Hoa Kỳ và đồng minh khu vực thất bại, sẽ gây hậu quả nặng nề cho an ninh toàn cầu.
Trước tiên là chủ quyền trên hầu như toàn bộ Biển Đông bị nhường lại cho Trung Quốc. Nếu trao cho Bắc Kinh quyền kiểm soát thực tế một tuyến đường hàng hải chính yếu như thế và mở rộng thông tin, sẽ gây những hệ quả địa chính trị nghiêm trọng và lâu dài. Bối cảnh an ninh tại Tây Thái Bình Dương sẽ bị đảo lộn, gây phức tạp cho nhiều dạng thức hoạt động của đồng minh.
Hậu quả nghiêm trọng thứ hai là việc Bắc Kinh vi phạm nặng nề luật pháp quốc tế coi như được chấp nhận; gây thiệt hại lớn cho nỗ lực trong nhiều thập niên qua, nhằm xây dựng khuôn khổ luật pháp cho quan hệ ngoại giao, thương mại, tranh chấp quốc tế. Sẽ là dấu hiệu cho cộng đồng thế giới thấy rằng đồng minh phương Tây không chuẩn bị cho việc bảo vệ luật quốc tế.
Hậu quả quan trọng thứ ba là nguy cơ Trung Quốc thêm mạnh dạn tung ra những hoạt động xâm lăng nghiêm trọng hơn trong những năm tới. Bắc Kinh có thể coi sự dè dặt, e ngại, thiếu tổ chức của các nước khác như là lời mời xâm lăng các lãnh thổ chiến lược, tiếp tục các hành động hiếu chiến hơn. Vì thế, khi duy trì thái độ dè dặt và cách hành xử vụng về, các lãnh đạo đồng minh sẽ vấp phải rủi ro nghiêm trọng hơn là vô hình trung khuyến khích xung đột nặng nề hơn với Trung Quốc trong những năm tới. Theo tác giả, xung đột này sẽ dữ dội hơn và khó tránh khỏi.
Hậu quả lớn thứ tư: khi đồng minh không có được sự đáp trả mạnh mẽ, sẽ thiệt hại cho hoạt động răn đe. Một phương Tây yếu kém trong lúc này sẽ là tín hiệu xấu gởi đến không chỉ cho Bắc Kinh, mà còn cả cho Matxcơva và Bình Nhưỡng.
Hậu quả thứ năm của việc Hoa Kỳ bình chân như vại, sẽ khiến hầu như mọi nước đồng minh và thân hữu Tây Thái Bình Dương và nhiều nước khác xa hơn buộc lòng phải tái cấu trúc về quốc phòng và an ninh quốc gia.
Một khi các lãnh đạo đồng minh không đáp trả hiệu quả trước tình trạng vi phạm hiển nhiên luật pháp quốc tế và chuẩn mực an ninh toàn cầu, thì họ cần phải có những thay đổi nào để giữ an ninh cho chính mình? Một số nước đã bắt đầu tìm kiếm những đối tác an ninh mới đáng tin cậy hơn. Số khác có thể đưa ra những chương trình phòng vệ mới, hay đành từ bỏ những yếu tố then chốt về chủ quyền, để được yên thân trước Bắc Kinh hay các chế độ độc tài khác.
Chuyên gia Ross Babbage kết luận, vấn đề an ninh ở Tây Thái Bình Dương vẫn là lợi ích cốt lõi của Hoa Kỳ và các đồng minh thân thiết. Chính quyền ông Trump sắp tới nhất thiết phải dành ưu tiên hàng đầu cho một chiến lược đối phó hiệu quả với Bắc Kinh.
(*)Tiến sĩ Ross Babbage là Giám đốc điều hành của Strategic Forum Pty Ltd, nhà nghiên cứu của Trung tâm Chiến lược và Đánh giá Ngân sách (CSBA) ở Washington DC. Tiến sĩ Babbage từng giữ vị trí trưởng văn phòng Phân tích chiến lược của ONA, cơ quan tình báo trực thuộc văn phòng thủ tướng Úc.
Nguồn: http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-bien-dong-da-den-luc-phai-dan-mat-bac-kinh

markdown:
**VÌ SAO PHƯƠNG TÂY LẠI ĐỂ BẮC KINH LÀM MƯA LÀM GIÓ TRÊN BIỂN ĐÔNG?**
Hàng không mẫu hạm Liêu Ninh của Trung Quốc tập trận tại Biển Đông, tháng 12/2016. REUTERS/Stringer
Nhà nghiên cứu Ross Babbage (*) trong một bài phân tích trên trang
*War On The Rocks* (trang mạng chuyên phân tích vấn đề an ninh, trụ sở tại Washington) nhận định, bây giờ là thời điểm để nhanh chóng hành động một cách khôn ngoan trước những cuồng vọng của Bắc Kinh tại Biển Đông. Bài viết này là một phần trong báo cáo của tác giả cho Trung tâm Chiến lược và Đánh giá Ngân sách, mang tựa đề *«Đối phó với những hành động phiêu lưu của Bắc Kinh trên Biển Đông: Các chọn lựa chiến lược cho chính quyền Trump».*
Theo tác giả, chính sách của Hoa Kỳ và các đồng minh thân cận đã thất bại. Những tuyên bố lặp đi lặp lại về lợi ích giới hạn đi kèm với những đợt cho phi cơ và chiến hạm tuần tra không ngăn được chương trình xây lên các đảo nhân tạo của Bắc Kinh, cũng như ý đồ thống trị khu vực về mặt quân sự.
Khi tìm cách làm giảm nhẹ nguy cơ đối đầu ở từng giai đoạn, Hoa Kỳ và các đồng minh trên thực tế đã nhường lại việc kiểm soát khu vực mang tính chiến lược cao độ này cho Trung Quốc, mà tác giả coi như một tiến trình đầu hàng tiệm tiến. Tiền lệ xấu đã được đặt ra, và các thông điệp nghèo nàn đã được chuyển đến cộng đồng quốc tế. Tại một phần của Thái Bình Dương, phe đồng minh đang có nguy cơ bị mất đi vị trí lâu nay, là đối tác an ninh khả tín.
*Tại sao Washington và các đồng minh chủ chốt lại vụng về như thế ? Tại sao lại mất nhiều thời gian đến thế để phát triển một chiến lược đối phó hiệu quả với việc Bắc Kinh bồi đắp đảo nhân tạo và quân sự hóa Biển Đông ?*
Một phần nguyên nhân là cung cách mà Trung Quốc áp đặt chủ quyền lên 80% vùng biển chiến lược này. Biển Đông là nơi mà hơn phân nửa trọng tải hàng hóa thế giới luân chuyển qua đây, là con đường quá cảnh quan trọng cho quân đội Mỹ và nhiều nước đồng minh, thân hữu.
Trong năm năm qua, Bắc Kinh đã đặt dấu chân cùng khắp Biển Đông, với việc đào đắp những đảo nhân tạo mới, xây dựng các cơ sở giám sát, phòng không, chống hạm, chống các lực lượng tấn công. Chiến dịch của Trung Quốc được tiến hành một cách khôn khéo, qua một loạt các động thái từ thấp đến cao, mỗi bước đều dưới cái ngưỡng có thể kích hoạt phản ứng đáp trả mạnh mẽ của phương Tây. Kết quả là nay Bắc Kinh đã có những thiết trí quan trọng trên 12 đảo ở Biển Đông, và có sự hiện diện quân đội, tuần duyên, dân quân biển quy mô nhất trong khu vực.
Trong số các khả năng quân sự của Trung Quốc, có việc bố trí trên các đảo nhân tạo các thiết bị giám sát, thu thập thông tin tình báo, các hỏa tiễn tầm xa diệt phi cơ và diệt hạm, cũng như vô số hệ thống phòng không. Ba trong số các đảo của Hoàng Sa nằm ở giữa Biển Đông, nay sở hữu các phi đạo dài đến trên 3.000 mét, quá tiện lợi cho các hoạt động của Boeing 747. Các nhà vòm kiên cố sắp hoàn thành trên ba đảo này, có thể chứa được 24 chiến đấu cơ và oanh tạc cơ; năng lực bảo trì, các kho chứa nhiên liệu và các thiết bị hậu cần khác được mở rộng. Các máy bay cất cánh từ đây có thể bay đến tận Biển Andaman, Bắc Úc và căn cứ Guam của Mỹ.
Các đảo mới được đào đắp cũng có thể dùng để bố trí nhiều hỏa tiễn hành trình, hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, có khả năng bắn vào các mục tiêu trên mặt đất lẫn các chiến hạm ngoài biển, đến tận Biển Sulu của Philippines, hay Singapore, Nam Malaysia.
Các hải cảng xây dựng tại các đảo này có thể tiếp nhiên liệu đầy đủ cho nhiều chiến hạm, tàu của lực lượng tuần duyên và dân quân biển. Thêm vào đó, các đảo nhân tạo cũng có thể hỗ trợ cho mạng lưới do thám tàu ngầm trên khắp Biển Đông, có nghĩa là nâng cao năng lực của Trung Quốc chống lại các tàu ngầm của phe đồng minh.
Vì ba đảo mới này không quá nhỏ, đây sẽ là nơi phân tán hầu hết tài sản của quân đội Trung Quốc trong trường hợp xung đột, bị các lực lượng đồng minh tấn công. Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef) nay có kích thước như một căn cứ quân sự trên đất liền. Đá Xu Bi (Subi Reef) đã lớn hơn đến 50%, có thể so sánh với khu vực căn cứ hải quân Trân Châu Cảng. Đá Vành Khăn (Mischief Reef) cũng rộng hơn và có thể tương đương với quận Columbia. Hậu quả là Trung Quốc có vẻ đang thênh thang trên con đường biến Biển Đông thành con đường hàng hải nội bộ được vũ trang tận răng.
Hiện nay việc đi qua vô hại, đặc biệt đối với các tàu buôn, vẫn được tôn trọng. Tuy nhiên Bắc Kinh nói rõ là các điều kiện dành cho hoạt động của các tàu nước ngoài, ngay cả các quốc gia duyên hải, sẽ do Bắc Kinh quyết định. Giới chức liên quan của Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đang cân nhắc việc tuyên bố vùng nhận dạng phòng không trên Biển Đông. Các thiết trí quân sự nay gần như hoàn tất cho phép lực lượng Trung Quốc thực hiện tuyên bố trên, với việc cho máy bay chiến đấu lên ngăn chặn những phi cơ không khai báo.
Mặc dù hầu hết các nhà quan sát quốc tế tin rằng nhiều hành động của Trung Quốc ở Biển Đông vi phạm nghiêm trọng luật lệ quốc tế, phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực La Haye tháng 7/2016 đã làm rõ mức độ vi phạm này. Tòa nhất trí rằng yêu sách
* «quyền lịch sử»* mà Bắc Kinh đòi hỏi đối với Biển Đông và các đảo nhân tạo trong phạm vi *«đường 9 đoạn» *là vô căn cứ.
Khi đối mặt với yêu sách lãnh thổ và bành trướng quân sự của Trung Quốc trên Biển Đông, các lãnh đạo đồng minh hầu như luôn đáp trả bằng cách lặp lại câu thần chú: Chúng tôi có lợi ích quan trọng trong tự do hàng hải và hàng không, chúng tôi không yêu sách lãnh thổ trong khu vực; chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kềm chế, giải quyết tranh chấp theo luật lệ quốc tế. Tàu bè và phi cơ của đồng minh thỉnh thoảng đi qua khu vực, hiếm khi trực tiếp thách thức yêu sách lãnh thổ của Bắc Kinh. Cách đáp trả này rõ ràng đã thất bại, không ngăn cản được sự bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc.
*Tại sao phương cách của Hoa Kỳ và các đồng minh thân thiết lại dè dặt và vô hiệu quả như thế? Theo tác giả, có nhiều nhân tố tác động đến.* **, nhiều người ở Washington và các thủ đô phương Tây khác nhìn vấn đề Biển Đông như một vấn đề phức tạp, với những hậu quả nho nhỏ, và tốt nhất không nên để ý đến. Một số nhà hoạch định chính sách và nhà bình luận cho rằng không nên gánh lấy nguy cơ đối đầu giữa các cường quốc chỉ vì Trước tiên** *«một ít đảo đá nằm rải rác»*ở một vùng đất xa xôi. **, tầm quan trọng của chiến lược Biển Đông tương lai đối với các nước đồng minh và nước đối tác có những khác biệt đáng kể. Quan điểm chung ở Washington là Biển Đông quan trọng, nhưng không phải sống còn; chỉ đơn giản là một trong nhiều khu vực bất ổn mà Hoa Kỳ phải giải quyết. Tokyo, Seoul và Canberra coi trọng Biển Đông hơn, do giá trị chiến lược nội tại và tầm quan trọng của nó đối với các đối tác thân thiết, là thành viên ASEAN nằm cạnh vùng biển này. Đối với các quốc gia ven Biển Đông, sự cân bằng chiến lược và chủ quyền thực sự của khu vực hết sức quan trọng cho an ninh của họ trong tương lai, và sức khỏe của nền kinh tế. Những khác biệt về ưu tiên giữa các đồng minh Tây Thái Bình Dương và những nước thân hữu gây căng thẳng cho quan hệ đồng minh dài lâu. Thứ hai**
Một hạn chế quan trọng
**là từ mô hình đồng minh theo kiểu thứ ba ** *«trục bánh xe và nan hoa»*tại Tây Thái Bình Dương từ thập niên 50. Các đồng minh trong khu vực không hợp tác tốt ở vòng ngoài cũng như trong việc phối hợp kế hoạch an ninh. Những năm gần đây đã có một số tiến bộ trong việc tăng cường phối trí giữa Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và vài nước đối tác khác ở Đông Nam Á, nhưng vẫn còn hạn chế và không thường xuyên. Washington hẳn là có khuyến khích hợp tác chặt chẽ hơn, nhưng con đường còn rất dài nếu muốn đạt đến sự phối hợp an ninh thường lệ như ở châu Âu. Một sự hợp tác kịp thời, hiệu quả để đáp trả các hành động của Bắc Kinh tại Biển Đông, không phải là điều đơn giản. **, nhiều công dân, hầu như tất cả các nhà báo và nhiều dân biểu, nghị sĩ có rất ít thông tin về các hành vi của Trung Quốc trên Biển Đông, trong khi Bắc Kinh mở rộng các hoạt động chiến lược trong thập niên vừa qua. Các cơ quan truyền thông lớn và hãng thông tấn phương Tây cũng chẳng cố gắng nói lên sự thật về những gì đang xảy ra, hay giải thích về tham vọng của Bắc Kinh. Thứ tư** **, đáp trả một cách hiệu quả các hoạt động lấn chiếm từng chút một như tằm ăn rỗi của Trung Quốc trên Biển Đông, về bản chất là rất khó. Bắc Kinh sử dụng một chiến lược rất tinh tế, có thể hành động mà không thách thức các cam kết của Hoa Kỳ với đồng minh, hay trực tiếp đối đầu với Mỹ hoặc các lực lượng đồng minh. Hơn nữa, các lãnh đạo phương Tây có rất nhiều vấn đề chính trị và hành chính phải giải quyết, khó thể duy trì liên tục sự quan tâm đến khu vực. Thứ năm** **, nhiều doanh nhân phương Tây và chính trị gia muốn tránh né các biện pháp có thể gây trở ngại cho công việc của mình và quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Các quan ngại này có thể thấy rõ nơi các đồng minh Tây Thái Bình Dương, cũng như các công ty của Mỹ và các nước khác đã đầu tư nhiều vào việc siết chặt quan hệ với các công ty Trung Quốc. Các hãng tin Trung Quốc rất tích cực khuếch đại các quan ngại này, tuyên truyền sai lạc về tình trạng khó xử, thổi phồng hậu quả đối với các nền kinh tế khu vực trước bất kỳ hành động nào đối phó với sự hung hăng của Bắc Kinh. Thứ sáu**
Thành công từ các chiến dịch thông tin của Bắc Kinh tại các nước phương Tây là nhân tố
**khiến các nước này dè dặt trước các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông. Các hoạt động này được hỗ trợ bởi việc Trung Quốc mua lại các cơ quan truyền thông phương Tây, đồng thời khuyến dụ các nhân vật lãnh đạo, nhà báo, trí thức bằng việc mời sang tham quan Trung Quốc, bao trọn mọi chi phí. Bên cạnh đó còn đóng góp vào các quỹ quan trọng của các đảng chính trị, các tổ chức thân Bắc Kinh đủ loại, trong đó có các Viện Khổng tử tại các trường đại học; thường xuyên chi tiền để kèm các phụ trang tuyên truyền trong các nhật báo phát hành tại thủ đô các nước. Đại sứ quán, lãnh sự quán và các định chế thân Bắc Kinh thường tổ chức các cuộc biểu tìn thứ bảy ** *h «ái quốc»*, chương trình văn nghệ và các sự kiện khác. Hoạt động tình báo và tin tặc được sử dụng để tăng sức nặng cho các thông điệp chính thức. Bắc Kinh còn tuyển mộ điệp viên và chuyên gia vận động hành lang; hăm dọa, cưỡng bức, ngăn trở những hành động phản kháng.
Nhân tố
** là văn hóa. Cử tri phương Tây có vẻ lo sợ hơn về khả năng kích hoạt xung đột, so với người Trung Quốc. Huge White, một nhà quan sát nổi tiếng về tình hình khu vực thậm chí còn biện luận rằng Hoa Kỳ không nên đối đầu với sự bành trướng của Trung Quốc, trừ phi các nhà lãnh đạo muốn thứ tám** *«thuyết phục đa số người Mỹ rằng nước Mỹ cần phải đối phó với một cuộc chiến tranh nguyên tử để duy trì vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á».*
Theo tác giả Ross Babbage, các tuyên bố như thế phản ánh những đánh giá sai lầm về quyền lực của Bắc Kinh vốn chỉ tương đối, những giả định không đáng tin cậy về việc Bắc Kinh đã sẵn sàng chuẩn bị cho việc sử dụng vũ khí nguyên tử chống lại Hoa Kỳ. Đồng thời cũng không nhận định đúng mức tầm vóc của việc hình thành liên minh chiến lược, và rất nhiều khả năng ngăn chận cuồng vọng của Trung Quốc mà không cần dùng đến biện pháp quân sự. Trong phần hai
[, ông đưa ra những đề nghị cho chính quyền Donald Trump nhằm chặn đứng việc Bắc Kinh làm mưa làm gió trên Biển Đông. «Biển Đông: Đã đến lúc phải dằn mặt Bắc Kinh»](http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-bien-dong-da-den-luc-phai-dan-mat-bac-kinh) **Nguồn: ** [http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-vi-sao-phuong-tay-lai-de-bac-kinh-lam-mua-lam-gio-tren-bien-dong](http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-vi-sao-phuong-tay-lai-de-bac-kinh-lam-mua-lam-gio-tren-bien-dong)
***
**BIỂN ĐÔNG: ĐÃ ĐẾN LÚC PHẢI DẰN MẶT BẮC KINH**
Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Scott Swift cảnh báo tình hình căng thẳng ở Biển Đông, 06/10/2015. REUTERS/David Gray/Files
Trong phần một mang tựa đề
*«Vì sao phương Tây lại để Bắc Kinh làm mưa làm gió trên Biển Đông?»* *, *chuyên gia Ross Babbage (*) đã phân tích những lý do vì sao Bắc Kinh có thể tự tung tự tác trên Biển Đông cho đến nay. Ở phần hai, tác giả đề nghị những biện pháp cụ thể cho chính quyền Donald Trump sắp tới.
Theo ông, một trong những vấn đề cốt lõi trong cách xử sự của chính phủ Mỹ, Nhật và Úc là trần thuật sai hẳn những lợi ích từ liên minh. Các liên minh này chắc chắn là mang lại lợi ích lớn lao, qua tự do hàng hải và hàng không, giải quyết một cách hòa bình những tranh chấp chủ quyền trong khu vực phù hợp với luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, lợi ích to lớn nhất của đồng minh thực sự vượt xa khỏi những mục tiêu giới hạn, chủ yếu mang tính chiến thuật này.
Trên thực tế,
** của đồng minh là đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ không thống trị Biển Đông đến mức có thể đơn phương quyết định trật tự khu vực, và hạn định mức độ chủ quyền cho từng quốc gia ven biển. lợi ích chủ chốt trước tiên** ** là hạn chế khả năng lấn chiếm của Trung Quốc trên Biển Đông, tạo tiền lệ cho những hành vi bất hợp pháp, hung hăng hơn của Bắc Kinh, trước mắt và về lâu về dài. Lợi ích cốt lõi thứ hai** ** : giám sát chặt để Trung Quốc không lặp lại các vi phạm trầm trọng Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), làm ngơ trước phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực La Haye, trực tiếp thách thức luật pháp quốc tế. Điều cốt yếu thứ ba**
Khi theo đuổi các lợi ích thực tiễn này, các lãnh đạo đồng minh cần có chiến lược rõ ràng để chỉ đạo một chiến dịch đối phó. Các khả năng hiển nhiên nhất là chọn lựa một chiến lược cự tuyệt, chiến lược buộc phải trả giá. Một chiến lược tấn công vào chiến lược của Trung Quốc, làm cho Bắc Kinh không thể tiếp tục làm bá chủ Biển Đông. Dù chọn chiến lược nào đi nữa, cái nền chủ yếu phải là một liên minh quân sự mạnh mẽ hơn, thuyết phục hơn tại Tây Thái Bình Dương.
Chuyên gia Ross Babbage cho rằng trước các hành động của Bắc Kinh trong năm năm qua, cần phải tiến xa hơn chủ trương được gọi là
*«xoay trục», «tái cân bằng»,* để chuyển sang một cam kết toàn diện với các nước trong vùng, có thể được mệnh danh là Chương trình Đối tác An ninh Khu vực. Các mục đích chính của chương trình là chứng tỏ ưu thế vượt trội về quân sự, răn đe các hành động phiêu lưu của Trung Quốc, củng cố lòng tin nơi các đồng minh và đối tác châu Á về sự khả tín của phương Tây, để họ cảm thấy có thể chống chọi lại bất kỳ ý đồ áp đặt nào từ Trung Quốc.
Chiến lược đồng minh hiệu quả nhất cần mang tính sáng tạo và bất đối xứng. Trong những năm gần đây Bắc Kinh tập trung các hành động hiếu chiến nhất tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, sử dụng các loại hình đa dạng từ quân đội, tuần duyên, dân quân biển, chiến tranh chính trị; nhưng không có nghĩa là đồng minh cũng phải tập trung mọi nỗ lực bằng cách thức tương tự. Ngược lại, để chống lại Bắc Kinh, phương thức hiệu quả nhất là tập trung áp lực đủ loại vào những điểm yếu kém nhất của Trung Quốc trên mọi lãnh vực.
Những chiến dịch như thế đòi hỏi phải thận trọng phối hợp nhiều biện pháp, để có thể duy trì được dài lâu. Các biện pháp này vượt xa khỏi các lãnh vực ngoại giao và quân sự khuôn mẫu, bao gồm cả địa chính trị, thông tin, kinh tế, tài chính, nhập cư, luật pháp, chống bá quyền, và những sáng kiến khác. Có thể gồm cả việc ra tuyên bố để răn đe các hành vi của Trung Quốc, gây lòng tin nơi đồng minh và thân hữu, tạo môi trường hoạt động rộng rãi hơn. Các biện pháp khác cần được phân loại và thiết kế để làm chao đảo Trung Quốc, đồng thời khuyến khích nên thận trọng hơn với Bắc Kinh.
Tác giả nhận định, chắc chắn sẽ có những người tại các nước đồng minh muốn chính phủ mình nhắm mắt làm ngơ. Tuy nhiên, những thách thức từ Trung Quốc mang tính chất và tầm cỡ quan trọng đến nỗi nếu chiến lược đối phó của Hoa Kỳ và đồng minh khu vực thất bại, sẽ gây
** cho an ninh toàn cầu. hậu quả nặng nề** ** là chủ quyền trên hầu như toàn bộ Biển Đông bị nhường lại cho Trung Quốc. Nếu trao cho Bắc Kinh quyền kiểm soát thực tế một tuyến đường hàng hải chính yếu như thế và mở rộng thông tin, sẽ gây những hệ quả địa chính trị nghiêm trọng và lâu dài. Bối cảnh an ninh tại Tây Thái Bình Dương sẽ bị đảo lộn, gây phức tạp cho nhiều dạng thức hoạt động của đồng minh. Trước tiên** **là việc Bắc Kinh vi phạm nặng nề luật pháp quốc tế coi như được chấp nhận; gây thiệt hại lớn cho nỗ lực trong nhiều thập niên qua, nhằm xây dựng khuôn khổ luật pháp cho quan hệ ngoại giao, thương mại, tranh chấp quốc tế. Sẽ là dấu hiệu cho cộng đồng thế giới thấy rằng đồng minh phương Tây không chuẩn bị cho việc bảo vệ luật quốc tế. Hậu quả nghiêm trọng thứ hai ** ** là nguy cơ Trung Quốc thêm mạnh dạn tung ra những hoạt động xâm lăng nghiêm trọng hơn trong những năm tới. Bắc Kinh có thể coi sự dè dặt, e ngại, thiếu tổ chức của các nước khác như là lời mời xâm lăng các lãnh thổ chiến lược, tiếp tục các hành động hiếu chiến hơn. Vì thế, khi duy trì thái độ dè dặt và cách hành xử vụng về, các lãnh đạo đồng minh sẽ vấp phải rủi ro nghiêm trọng hơn là vô hình trung khuyến khích xung đột nặng nề hơn với Trung Quốc trong những năm tới. Theo tác giả, xung đột này sẽ dữ dội hơn và khó tránh khỏi. Hậu quả quan trọng thứ ba** **: khi đồng minh không có được sự đáp trả mạnh mẽ, sẽ thiệt hại cho hoạt động răn đe. Một phương Tây yếu kém trong lúc này sẽ là tín hiệu xấu gởi đến không chỉ cho Bắc Kinh, mà còn cả cho Matxcơva và Bình Nhưỡng. Hậu quả lớn thứ tư** **của việc Hoa Kỳ bình chân như vại, sẽ khiến hầu như mọi nước đồng minh và thân hữu Tây Thái Bình Dương và nhiều nước khác xa hơn buộc lòng phải tái cấu trúc về quốc phòng và an ninh quốc gia. Hậu quả thứ năm **
Một khi các lãnh đạo đồng minh không đáp trả hiệu quả trước tình trạng vi phạm hiển nhiên luật pháp quốc tế và chuẩn mực an ninh toàn cầu, thì họ cần phải có những thay đổi nào để giữ an ninh cho chính mình? Một số nước đã bắt đầu tìm kiếm những đối tác an ninh mới đáng tin cậy hơn. Số khác có thể đưa ra những chương trình phòng vệ mới, hay đành từ bỏ những yếu tố then chốt về chủ quyền, để được yên thân trước Bắc Kinh hay các chế độ độc tài khác.
Chuyên gia Ross Babbage kết luận, vấn đề an ninh ở Tây Thái Bình Dương vẫn là lợi ích cốt lõi của Hoa Kỳ và các đồng minh thân thiết. Chính quyền ông Trump sắp tới nhất thiết phải dành ưu tiên hàng đầu cho một chiến lược đối phó hiệu quả với Bắc Kinh.
(*)
*Tiến sĩ Ross Babbage là Giám đốc điều hành của Strategic Forum Pty Ltd, nhà nghiên cứu của Trung tâm Chiến lược và Đánh giá Ngân sách (CSBA) ở Washington DC. Tiến sĩ Babbage từng giữ vị trí trưởng văn phòng Phân tích chiến lược của ONA, cơ quan tình báo trực thuộc văn phòng thủ tướng Úc.* **Nguồn: ** [http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-bien-dong-da-den-luc-phai-dan-mat-bac-kinh](http://vi.rfi.fr/chau-a/20170114-bien-dong-da-den-luc-phai-dan-mat-bac-kinh)

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Ngô Thế Vinh
Tưởng niệm hai triệu vong linh
đã chết trong thời kỳ Khmer Đỏ
"Không có trợ giúp của Trung Quốc, chế độ Khmer Đỏ không thể tồn tại quá một tuần lễ. Without China's assistance, Khmer Rouge regime would not last a week" Andrew Mertha, Cornell University 2014 (2).
"Cộng hoà nhân dân Trung Quốc không có liên hệ chính trị nào với Khmer Đỏ. Sự trợ giúp chỉ giới hạn trong việc cung cấp thực phẩm và nông cụ". Trương Kim Phong/ Zhang Jinfeng, Đại sứ TQ tại Cambodia, 2010 (1).
*
Dân số Cambodia 2017 hơn 16 triệu, tăng rất nhanh, hơn gấp đôi so với năm 1975 chỉ có hơn 7.5 triệu, hơn 90% theo Đạo Phật Nguyên thuỷ hay Phật giáo Nam tông / Theravada Buddhism được coi như quốc giáo của Cambodia. Các sắc tộc thiểu số chính bao gồm: người Việt, người Chăm, người Hoa.
Châu Đạt Quan, và Chân Lạp phong thổ ký
Vào cuối thế kỷ XIII, triều đại nhà Nguyên / Yuan một người Tàu tên Châu Đạt Quan / Chou Ta-Kuan周达观 gốc Ôn Châu / Wenzhou tỉnh Phúc Kiến, nhà hải hành Trung Hoa, đã du hành từ Biển Đông rồi theo sông Mekong lên tới Biển Hồ tới thăm Angkor (1296) vào thời vua Indravarman III, lưu lại đó gần một năm (1297). Châu Đạt Quan không phải là người Tàu đầu tiên tới xứ Chùa Tháp, nhưng ông được biết tới do cuốn hồi ký kỳ thú Chân Lạp phong thổ ký 真臘風土記, viết về địa lý nhân văn nước Chân Lạp tức Cambodia ngày nay; cuốn sách sau đó được dịch sang tiếng Pháp [Mémoires sur les Coutumes du Cambodge], tiếng Anh [The Customs of Cambodia], tiếng Đức [Sitten in Kambodscha], và tiếng Việt của ký giả Lê Hương, do Kỷ nguyên mới xuất bản 1973.
Hình 1: từ trái, Chân Lạp phong thổ ký, bản tiếng Việt của Lê Hương, Saigon 1973; Mémoires sur les Coutumes du Cambodge, bản tiếng Pháp của Paul Pelliot, Hà Nội 1902; The Customs of Cambodia, bản tiếng Anh 1993; Sitten in Kambodscha, bản tiếng Đức 1999 [nguồn: internet].
Học giả Tây phương như Peter Harris, người có công dịch từ nguyên bản tiếng Hán sang tiếng Anh đã đối chiếu chuyến du hành thám hiểm của Marco Polo và Châu Đạt Quan trong cùng thời kỳ này.
Có lẽ người Tàu đã có mặt trên xứ Chùa Tháp sớm hơn nhiều. Trường hợp Châu Đạt Quan cũng giống như Henri Mouhot sau này, tuy Mouhot (1826-1961) không phải là người Tây Phương đầu tiên tới Angkor nhưng do những trang bút ký hấp dẫn và lôi cuốn được in ra 3 năm sau khi ông mất khiến tên tuổi Mouhot đã gắn liền với khu đền đài Angkor.
Người Tàu trên đất Miên
Do người Tàu hầu như đã có mặt khắp nơi trên thế giới, nên mới có câu tục ngữ ví von: “Ở đâu có khói, thì ở đó có người Tàu! Where there's smoke, there's Chinese”
[Bước sang thế kỷ 21, câu ví von trên mang thêm một ý nghĩa khác: “Ở đâu có khói, thì ở đó có Tàu! Where there's smoke, there's China” theo cái nghĩa, nơi nào có Tàu nơi đó có ô nhiễm, vì Trung Quốc là quốc gia hàng năm thải ra 9.7 tỉ tấn khí CO2, chiếm 1/4 tổng lượng khí thải nhà kính / greenhouse gases toàn cầu, nhiều hơn của cả hai nước kỹ nghệ Mỹ và Ấn Độ cộng lại].
Vào khoảng cuối thế kỷ XVII, đời nhà Thanh do những biến động chính trị ở Hoa lục với phong trào Bài Mãn phục Minh nên đã có đông đảo những cộng đồng người Hoa di cư xuống các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Cambodia, Lào, Thái. Họ có gốc gác từ các tỉnh duyên hải phía đông nam Trung Quốc như Hải Nam, Quảng Đông, Phúc Kiến, mà người Khmer gọi một tên chung là Cambodia's Hua Chiao hay người Hoa hải ngoại / Overseas Chinese. Đặc điểm của đám di dân này đa số là đàn ông, và qua những cuộc hôn nhân hợp chủng, họ mau chóng hội nhập vào các cộng đồng cư dân bản địa.
Không ít các cấp lãnh đạo xứ Chùa Tháp đều ít nhiều có mang huyết thống Hán tộc bước sang thế hệ thứ hai thứ ba như Lon Nol [ông ngoại là người Hoa gốc Phúc Kiến/ Fujian], Ieng Sary [sinh đẻ ở Trà Vinh, nam Việt Nam, mẹ gốc Hoa], Khieu Samphan [cũng có gốc Hoa từ bà ngoại], Nuon Chea [có cha người Hoa và mẹ người Khmer lai Hoa], Pol Pot [có cha là người Khmer gốc Hoa và Saloth Sar là một tên khác của Pol Pot, Sar có nghĩa là trắng trong ngôn ngữ Khmer, để phân biệt với nước da rất sậm của người Khmer thuần chủng]...
Sau thời kỳ Khmer Đỏ, trong những năm gần đây, đã lại có thêm những đợt người Tàu từ Hoa Lục, Đài Loan, Mã Lai di cư vào Cambodia tìm cơ hội làm ăn lập nghiệp.
Người Tàu có khả năng thích nghi cao, họ tới các thành phố nhưng cũng có mặt cả những vùng thôn quê hẻo lánh. Và điều ai cũng nhận thấy là các cộng đồng người Hoa dễ dàng được đón nhận và họ không có khó khăn để hoà nhập vào xã hội người Miên. Do có tài buôn bán và cần cù chịu khó lại đoàn kết nên họ nhanh chóng trở thành những doanh nhân thế lực khống chế nền thương mại kinh tế và cả có nhiều ảnh hưởng chính trị trên quốc gia này.
Rất khác với người Việt cho dù đã trải qua nhiều thế hệ, sinh đẻ trên đất Miên nhưng họ vẫn luôn luôn bị kỳ thị do mối thù hận lịch sử và bị người Khmer gọi một cách bỉ thử là bọn "Yuon / bọn bắc", và cả với cộng đồng người Chăm theo đạo Islam cũng bị người Khmer nghi kỵ vì bị coi như hợp tác với người Việt trong quá khứ như một lực lượng kìm kẹp. Người Việt và người Chăm sống trên đất Miên là hai cộng đồng thiểu số bị sát hại nhiều nhất qua chính sách tẩy sạch chủng tộc / ethnic cleansing trong thời kỳ Khmer Đỏ.
Không có con số chính xác về số người Tàu hiện sống ở xứ Chùa Tháp, con số 500 000 vẫn được xem là quá thấp, vì số đông người Miên gốc Hoa / Chinese Cambodian đã được coi như người Miên không nằm trong con số thống kê này.
Khmer Đỏ và China connections
700 năm sau chuyến du hành thăm xứ Chùa Tháp của Châu Đạt Quan, mối liên hệ giữa Cambodia và Trung Quốc là một chặng đường lịch sử rất gập ghềnh và phức tạp. Nếu lấy dấu mốc kể từ ngày Pháp trao trả độc lập cho Cambodia (1953), thì dù với thể chế nào, từ thời ông Hoàng Sihanouk tới Lon Nol, rồi Pol Pot hay Hun Sen; mối liên hệ song phương giữa Bắc Kinh và Phnom Penh luôn luôn có một mẫu số chung: đó là "chính sách đối trọng" của Bắc Kinh đối với Việt Nam, làm sao giảm thiểu ảnh hưởng của Việt Nam trên quốc gia láng giềng này. Cho dù cả Bắc Kinh và Hà Nội vẫn rêu rao mối quan hệ khăng khít "môi hở răng lạnh" giữa hai đảng Cộng sản Việt Nam và Trung Quốc với khẩu hiệu "bốn tốt và 16 chữ vàng" nhưng Bắc Kinh thì luôn luôn theo đuổi một chiến lược nhất quán và giấu mặt cốt sao làm suy yếu Việt Nam đưa quốc gia này vào vòng lệ thuộc. Cũng phải kể tới "một cuộc chiến môi sinh" không tuyên chiến của Bắc Kinh, huỷ hoại con sông Mekong cũng là huỷ hoại Đồng bằng sông Cửu Long, là vựa lúa cũng là nguồn sống của Việt Nam.
Rất sớm, cấp lãnh đạo Khmer Đỏ đã được Chủ tịch Mao Trạch Đông tiếp đón tại Bắc Kinh và ca ngợi. Tháng 9, 1977 Pol Pot lại sang viếng thăm Trung Quốc và được Hoa Quốc Phong, người kế thừa Mao Trạch Đông tiếp đón trọng hậu. Pol Pot khẳng định, "Đối với Cambodia, sự giúp đỡ quý báu nhất của Trung Quốc là tư tưởng Mao Trạch Đông".
Hình 2: Chủ tịch Mao Trạch Đông tiếp đón cấp lãnh đạo Khmer Đỏ tại Bắc Kinh, từ trái: Mao Trạch Đông, Pol Pot và Ieng Sary. Khmer Đỏ rập khuôn theo Mao, được hậu thuẫn và viện trợ tối đa của Bắc Kinh, đã tiến chiếm Nam Vang 17.04.1975 khởi đầu một chế độ diệt chủng với 2 triệu người chết, trong đó không ít nạn nhân là người Việt, người Chăm Islam trong khoảng thời gian từ 1975-1979 [nguồn: photo AFP].
Vẫn còn đó những trang sử chưa được soi sáng: mức độ liên hệ giữa Trung Quốc với chế độ diệt chủng Khmer Đỏ. Cho đến nay, đối với Trung Quốc đó vẫn là điều cấm kỵ / taboo, một hộp đen / black box mà Bắc Kinh tránh nhắc tới và muốn mọi người lãng quên.
Và cũng không ngạc nhiên để hiểu tại sao, trong bao nhiêu năm, Bắc Kinh luôn luôn chống đối việc đưa các lãnh tụ Khmer Đỏ ra xét xử chính vì mối e ngại những điều sẽ được phanh phui trước toà. Những sự thật ấy nếu được phô bày ra trước thế giới, đó là một hổ thẹn về thể diện quốc gia / national embarassment cho nhà nước Trung Quốc.
Khi được hỏi và phải lên tiếng thì các viên chức Trung Quốc hoặc tìm cách phủ nhận hoặc cố giảm thiểu tầm quan trọng của mối liên hệ này. Zhang Jinfeng / Trương Kim Phong Đại sứ Trung Quốc tại Cambodia, năm 2010 đã tuyên bố: "Cộng hoà nhân dân Trung Quốc không có liên hệ chính trị nào với Khmer Đỏ. Sự trợ giúp nếu có chỉ giới hạn trong việc cung cấp thực phẩm, và nông cụ như lưỡi cào, liềm hái".
Nhưng theo Youk Chhang người sống sót sau Khmer Đỏ, hiện là Giám đốc Trung tâm Tài liệu Cambodia / Documentation Center of Cambodia thì sự thật không phải như vậy. Theo hồ sơ lưu trữ và những lời khai của các cựu viên chức Khmer Đỏ thì "Cố vấn Trung Quốc có mặt cả với đám cai tù / prison guards lên tới cấp lãnh đạo cao nhất của Khmer Đỏ; và Trung Quốc chưa bao giờ chịu thừa nhận hoặc xin lỗi cho sự kiện này" (1).
Theo sử gia Milton Osborne thì phần tham dự dính líu của Trung Quốc với Khmer Đỏ có tầm mức sâu rộng và quan trọng hơn rất nhiều. Từ trước và sau 1975, Khmer Đỏ đã được Trung Quốc trực tiếp hỗ trợ trên mọi phương diện.
Theo Andrew Mertha, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Trung Quốc và Á châu Thái Bình Dương / China and Asia Pacific Studies Program tại Đại học Cornell, cũng là tác giả cuốn sách Brothers in Arms; Chinese Aid to the Khmer Rouge 1975-1979, thì chính Trung Quốc đã cung cấp 90% viện trợ cho Khmer Đỏ: từ lương thực, các thiết bị xây dựng tới trọng pháo, xe tăng và cả máy bay. Cho dù biết Khmer Đỏ đang tàn sát chính nhân dân Cambodia nhưng đám cố vấn quân sự và các kỹ sư Trung Quốc vẫn cứ tiếp tục trợ giúp cho những người bạn đồng minh cộng sản của họ. Andrew Mertha khẳng định: "Không có trợ giúp của Trung Quốc, Khmer Đỏ không thể tồn tại quá một tuần lễ" (2).
Giới nghiên cứu cho rằng ít nhất có tới hàng chục ngàn cố vấn Trung Quốc được mệnh danh là "chuyên viên kỹ thuật" hiện diện kín đáo từ cấp lãnh đạo cao nhất của Khmer Đỏ xuống tới hạ tầng, cùng với viện trợ quân sự với đủ loại súng đạn vũ khí và cả huấn luyện. Trung Quốc còn giúp Khmer Đỏ xây dựng đường sá, cầu cống, đường sắt, nhà máy lọc dầu kể cả một phi trường lớn nơi tỉnh Kampong Chhnang cách thủ đô Nam Vang hơn 90 km, với đường bay dài 2.4 km; tới cuối năm 1978 các công trình này gần như hoàn tất. Có giả thiết cho rằng, phi đạo ấy có thể sẽ được Trung Quốc sử dụng như điểm xuất phát cho các máy bay quân sự ném bom oanh kích các tỉnh phía nam Việt Nam khi có chiến tranh [Hình 4].
Hình 3: Bộ trưởng Quốc phòng Khmer Đỏ Son Sen (giữa), đứng bao quanh bởi các cố vấn Trung Quốc 1977 [nguồn: Trung tâm Tài liệu Cambodia].
Có lẽ Hà Nội thấy trước được nguy cơ cận kề đó, lại bị quân Khmer Đỏ đồng loạt tấn công các tỉnh biên giới phía tây, nên tháng 12 năm 1978, hơn 100,000 quân đội cộng sản Việt Nam đã tràn qua Cambodia lật đổ chế độ Pol Pot và lập nên một chính phủ Phnom Penh ban đầu thân Việt Nam. Và để cứu chế độ Khmer Đỏ khỏi hoàn toàn sụp đổ, Trung Quốc cũng đã mở ngay các cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 phía bắc Việt Nam như một áp lực trả đũa mà Đặng Tiểu Bình đã giận dữ gọi "Việt Nam là côn đồ, phải dạy cho Việt Nam một bài học".
Những trang sử về mối liên hệ của Trung Quốc và chế độ Khmer Đỏ diệt chủng đã và đang bị kiểm duyệt, không chỉ bởi Bắc Kinh mà nơi chính quốc gia nạn nhân do những lợi lộc nhỏ nhặt trước mắt. Cho dù đó là chặng đường lịch sử đẫm máu và đen tối nhất của quốc gia Cambodia trong thế kỷ XX nhưng vẫn không được soi sáng.
Hình 4: Phi trường nơi tỉnh Kampong Chhnang cách Nam Vang hơn 90 km của Khmer Đỏ do hàng trăm kỹ sư Trung Quốc giúp xây, với phi đạo dài 2.4 km, nhân công là hàng chục ngàn tù nhân khổ sai và phần lớn đã bỏ mạng nơi công trường này [nguồn: Nikkei Asian Review, August 21, 2015].
Hình 5: Cán bộ Khmer Đỏ Um Sarun đứng giữa, cùng với các cố vấn quân sự Trung Quốc, đám cố vấn TQ cũng mặc pyjama đen cổ quấn khăn rằn và hiện diện rất kín đáo [nguồn: Trung tâm Tài liệu Cambodia].
Ngay chính Hun Sen, ở cương vị Thủ tướng Cambodia cho dù không thể công khai ngăn cản việc đem ra xét xử các tội phạm Khmer Đỏ, nhưng ông vẫn đưa ra lời cảnh báo như một hăm doạ rằng: "nếu để việc điều tra và xét xử Khmer Đỏ đi quá xa, Cambodia sẽ có nguy cơ nội chiến". Trong khi đó Om Mak, một người dân tỉnh Banteay Meanchey thì cho rằng lo ngại của ông Hun Sen là không có cơ sở, ông ta nhận xét: "Tôi không nghĩ rằng việc mở rộng điều tra tội ác Khmer Đỏ sẽ khơi mào cho chiến tranh. Không ai trốn trong rừng cả, cũng không ai có đủ võ trang để gây bất ổn cho đất nước".
Cũng dễ hiểu khi biết Hun Sen có gốc gác từ Khmer Đỏ, sau đó mới đào ngũ sang Việt Nam năm 1977, ban đầu thân Việt Nam nhưng nay thì đang chọn đi vào quỹ đạo Trung Quốc.
Lịch sử theo thực đơn
Chương Lập Phàm / Zhang Lifan một học giả cũng là sử gia Trung Quốc, khi trả lời phỏng vấn của New York Times [March, 2015] đã đưa ra một thuật ngữ ví von: "lịch sử theo thực đơn / history à la carte", theo cái nghĩa nhà nước Trung Quốc chỉ muốn phổ biến tuyên truyền những điều thấy có lợi, trong khi cố né tránh những khía cạnh tiêu cực có thể gây chỉ trích (1).
Câu chuyện kể lại, khi có đoàn du khách tới thăm Viện Bảo tàng Diệt chủng Tuol Sleng ở thủ đô Nam Vang [Hình 6,7], trước tiên viên hướng dẫn du lịch hỏi có ai trong đoàn tới từ Trung Quốc không, không có ai lên tiếng hoặc giơ tay, khi ấy anh ta mới yên tâm thuyết trình về cuộc chiến diệt chủng của Khmer Đỏ từ 1975 với 2 triệu người chết và trong đó có vai trò của Trung Quốc.
Sau này, anh ta giải thích thêm là nếu có người Tàu trong đoàn du khách thì "Họ sẽ rất giận dữ khi nghe tôi nói Pol Pot được Trung Quốc trợ giúp nên mới giết được nhiều người đến như vậy". Và họ đáp trả là "Điều đó không có thật, hơn nữa bây giờ chúng ta là bạn, không nhắc về quá khứ nữa" (1).
Hình 6: Cổng vào Viện Bảo tàng Diệt chủng Toul Sleng, còn có tên S-21 [trái]; tượng Pol Pot trên nền nhà trong Viện Bảo tàng [phải] với trên tường là vô số hình ảnh đen trắng do Khmer Đỏ chụp các nạn nhân bị tra tấn và thảm sát nơi đây [Photo by Ngô Thế Vinh].
Hình 7: Bản đồ đất nước Cambodia thời kỳ Khmer Đỏ được ghép bằng những sọ người với Biển Hồ và con sông máu Tonle Sap. [photo by Ngô Thế Vinh].
Hình 8: Brothers in Arms; Chinese Aid to the Khmer Rouge 1975-1979. Andrew Mertha. Cornell University Press, February 2014 (2).
Chuẩn bị kỷ niệm 70 năm kết thúc Thế chiến thứ II vào tháng 9, 2015 với cuộc diễu hành quân sự vĩ đại, Bắc Kinh không quên lên án tội ác chiến tranh của quân đội Nhật Bản, và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường/ Li Keqiang nói với báo giới: "Giới lãnh đạo Nhật Bản phải nhận lãnh những trách nhiệm lịch sử về tội ác của các thế hệ trước".
Nhưng điều trớ trêu là chính Trung Quốc không hành xử như vậy đối với các tội ác tày trời của chính họ trong quá khứ. Kuni Miakabe, một nhà ngoại giao Nhật hồi hưu đã mai mỉa về chính sách nước đôi / double standard của Bắc Kinh mà ông gọi là "tiêu chuẩn toàn cầu về liêm khiết trí thức / the global standard of intellectual fairness"; đó là một mặt thì yêu cầu các quốc gia khác không xoá bỏ lịch sử / whitewash the history nhưng chính Trung Quốc lại không muốn nhắc tới phần trách nhiệm về cái chết của 45 triệu người do chính sách Đại Nhảy vọt / Great Leap Forward của Mao Trạch Đông, cũng như tội ác về cuộc Cách mạng Văn hoá 1966-76 gây chết chóc và chấn thương cho cả một thế hệ và rồi mới đây là vụ thảm sát sinh viên đòi dân chủ ở Thiên An Môn. Và Trung Quốc đã không hề có một Viện bảo tàng cho những giai đoạn lịch sử như vậy" (1).
Nhà nước Trung Quốc rõ ràng có một chính sách "uốn nắn lịch sử" khởi đầu từ trong các trường học. Các bộ sách giáo khoa về lịch sử đã tránh đề cập tới thời kỳ Khmer Đỏ, kể cả cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 do Đặng Tiểu Bình phát động để trừng phạt Việt Nam và cứu chế độ Pol Pot cũng bị kiểm duyệt và không được nhắc tới. Chính sách kiểm duyệt lịch sử từ sách vở tới báo chí truyền thông của Trung Quốc hữu hiệu tới nỗi đa số các sinh viên đại học ở Trung Quốc hầu như không biết gì về cả hai sự kiện này.
Nhìn về Việt Nam thì giới viết sử chính thống theo tuyên giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt bảy thập niên qua cũng tồi tệ và không hơn gì Trung Quốc. Môn sử học cũng chỉ là một công cụ chính trị cho các đảng Cộng sản và những chế độ độc tài trên thế giới.
Hun Sen đi vào quỹ đạo Trung Quốc
Sinh năm 1952 tại một ngôi làng nhỏ thuộc tỉnh Kompong Cham bên bờ con sông Mekong, nhưng khai sinh sớm hơn [4/4/1951], để đủ tuổi gia nhập Khmer Đỏ. Học vấn qua bậc tiểu học, sau đó tham gia các phong trào tranh đấu. Có gốc là sĩ quan Khmer Đỏ, bị thương hư một mắt khi theo Pol Pot tấn công thủ đô Phnom Penh tháng 4, 1975. Sau đó đào ngũ qua Việt Nam trước 1979.
Khi quân CS Việt Nam tràn qua Cam Bốt, lật đổ chính quyền Khmer Đỏ, Hun Sen được đưa lên làm Ngoại trưởng trẻ nhất năm 27 tuổi, rồi Thủ tướng Cambodia từ tháng 1, 1985 lúc mới 33 tuổi, giữ ghế Thủ tướng cho tới nay đã hơn 32 năm, lâu nhất của cả thế giới [Phnom Penh Post, Jan 21, 2010]
Hình 9: Hun Sen, con người muôn mặt, là Thủ tướng Cambodia,
trị vì lâu năm nhất trên thế giới [nguồn: internet].
Và nếu không có gì bất ngờ, Hun Sen sẽ còn thống lĩnh chính trường Cam Bốt và là khuôn mặt lớn của khối ASEAN trong hàng thập niên nữa.
Lãnh đạo Đảng Nhân dân Cam Bốt, Hun Sen được giới ngoại giao và báo chí coi như một thứ “Người hùng” của Cambodia.
Sẽ thiếu sót, nếu không ghi nhận ở đây, trong thời gian làm Thủ tướng, ông Hun Sen đã nhận được khoảng hơn 10 học vị Tiến sĩ Danh dự từ các đại học khác nhau trên khắp thế giới, trong đó có 2 học vị Tiến sĩ của Hà Nội: một về Chính trị học (1991), và một về khoa Giáo dục (2007). Với từng ấy quyền lực và hào quang, Hun Sen được quốc vương Sihanouk phong cho phẩm tước cao quý “Samdech” [Wikipedia] và còn được mệnh danh là “Đứa con của Đế quốc Khmer / The Son of the Khmer Empire”.
Năm 1987, Hun Sen từng bị Amnesty International lên án vi phạm nhân quyền vì các vụ tra tấn tù nhân chính trị. Nổi tiếng cai trị bằng đôi bàn tay sắt, nhưng cũng không thiếu tai tiếng về các vụ tham nhũng về đất đai, dầu khí và các hợp đồng khai thác tài nguyên của Cambodia. Bị các đối thủ lên án là “bù nhìn” của Hà Nội, nhưng thực tế Hun Sen rất bản lãnh và độc lập, tuy không công khai lên tiếng chống Việt Nam nhưng đã dần dần từng bước chọn đưa đất nước Cambodia tiến gần vào quỹ đạo của Bắc Kinh; với dòng sự kiện:
Tháng 11, 2010 - Thủ tướng Hun Sen, sau Hội nghị Thượng đỉnh ACMECS ở Nam Vang, lại một lần nữa đã bác bỏ mọi mối quan ngại về ảnh hưởng của các đập thủy điện trên thượng nguồn đối với dòng chảy sông Mekong. Ông khẳng định rằng chu kỳ lũ lụt hay hạn hán mới đây là hậu quả của thay đổi khí hậu / climate change và khí thải carbon / carbon emissions chứ chẳng liên hệ gì tới chuỗi những con đập thủy điện của Trung Quốc.
Tháng 6, 2009 - Fred Pearce trong một tường trình Environment 360 Đại học Yale cho rằng xây đập chắn ngang sông Mekong là một đòn giáng nghiêm trọng / major blow đối với con sông Mekong dũng mãnh. Trung Quốc đang xây hàng loạt những con đập trên khoảng 2,800 dặm khúc sông Mekong thượng nguồn, sẽ giới hạn dòng chảy, làm mất đi chu kỳ lũ lụt hàng năm / annual flood pulse, con sông Tonle Sap chảy ngược vào Biển Hồ, như một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới.
Tháng 7, 2005 - Thủ tướng Hun Sen, rất sớm cách đây 12 năm, trước khi sang dự Hội nghị Thượng đỉnh Côn Minh, đã tỏ ra thỏa mãn với tình hình khai thác con sông Mekong như hiện nay, theo ông chẳng có vấn đề gì phải quan tâm. Ông công khai lên tiếng ủng hộ Bắc Kinh, đối với kế hoạch khai thác sông Mekong, ông còn cho rằng các ý kiến chỉ trích chỉ để chứng tỏ họ chú ý tới môi sinh, và đôi khi họ dùng đó như thứ rào cản nhằm ngăn sự hợp tác nên có giữa 6 quốc gia.
Tháng 11, 2002 - Tyson Roberts thuộc Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian đã phát biểu: “Xây các đập thủy điện, khai thông thủy lộ, với tàu bè thương mại quá tải sẽ giết chết dòng sông. Các bước khai thác của Trung Quốc sẽ làm suy thoái hệ sinh thái, gây ô nhiễm tệ hại, khiến con sông Mekong đang chết dần, cũng giống như con sông Dương Tử và các con sông lớn khác của Trung Quốc.
Tam giác Vàng Bắc Kinh - Nam vang - Hà Nội
Cho đến nay cũng đã 38 năm kể từ ngày hơn 100 ngàn quân đội cộng sản Việt Nam tràn qua Cambodia lật đổ chế độ Khmer Đỏ và giải phóng đất nước này. Nhiều lãnh tụ cao cấp Khmer Đỏ đã chết trước khi bị đem ra xét xử. Pol Pot / Anh Cả là nhân vật số 1 đã chết từ 15.04.1998.
Riêng hai ông Nuon Chea / Anh Hai và Khieu Samphan / Anh Ba là hai nhân vật cao cấp nhất của Khmer Đỏ còn sống đã bị Tòa án xét xử tội ác diệt chủng ở Cambodia / Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia (ECCC) do Liên Hiệp Quốc bảo trợ, cả hai đã bị kết án tù chung thân từ ngày 07.08.2014.
Và rồi chỉ mới đây thôi, ngày 23.06.2017, hai ông Nuon Chea và Khieu Samphan lại được ECCC đưa ra tái xét xử với những tội danh khác. Ông Nuon Chea 90 tuổi nguyên Thủ tướng, do vấn đề sức khoẻ chỉ ngồi theo dõi phiên toà trước màn hình trong nhà giam, và qua luật sư của mình, ông cho biết chỉ coi phiên toà như một trò trình diễn "show trial".
Riêng ông Khieu Samphan 85 tuổi, có học vị Tiến sĩ Đại học Paris, được coi như lý thuyết gia, nguyên Chủ tịch nhà nước Campuchia Dân chủ / Khmer Đỏ thì có mặt và đã có lời nói cuối trước toà, ông đã hoàn toàn bác bỏ cáo buộc "tội ác chống nhân loại và diệt chủng".
Hình 10: Khieu Samphan, nguyên Chủ tịch nhà nước Khmer Đỏ phát biểu tại phiên toà ở Nam Vang ngày 23.06.2017: Ông hoàn toàn bác bỏ cáo buộc "tội chống nhân loại và diệt chủng" và khẳng định đó là những lời nguỵ tạo của Việt Nam nhằm xâm lược Cambodia [nguồn: AFP photo].
Ông Khieu Samphan đã giận dữ khẳng định đó là những lời vu cáo nguỵ tạo của Việt Nam nhằm xâm lược Cambodia, rồi ông đổ hết trách nhiệm cho Việt Nam trong trong tấn thảm kịch 2 triệu người dân Khmer chết bằng các nhục hình như bỏ đói, lao động cưỡng bức, tra tấn và cả giết chóc.
Điều rất trớ trêu và đáng nói ở đây là do mối thù hận lịch sử, sẵn có tinh thần bài Việt, lại luôn luôn được kích động bởi khẩu hiệu: "Việt Nam là kẻ thù truyền kiếp" nên không ít người Cambodia may mắn sống sót và cả thế hệ trẻ sinh sau thời kỳ Khmer Đỏ, khi nghe phát biểu của ông Khieu Samphan họ cũng hoang mang, và nếu cứ bị tiếp tục bị tuyên truyền nhồi sọ, rồi ra họ có thể dễ dàng cả tin về điều này.
Cùng nhau giải lời nguyền
Khó mà kiếm được người Miên nào nói tốt về người Việt đang sống trên đất nước của họ. Một thành viên nhóm bảo vệ nhân quyền ở Nam Vang đã nói với ký giả báo Far Eastern Economic Review (FEER 1994): nếu có được quyền lựa chọn thì đa số người Khmer đều muốn tống xuất tất cả người Việt ra khỏi Cambodia. Chống Việt Nam bằng bất cứ luận điệu nào cho dù đúng hay sai vẫn luôn luôn là một chiêu bài rất ăn khách và dễ dàng được đa số người Miên cả tin và lắng nghe.
Không lẽ bước sang thế kỷ XXI một cách rất vô lý Việt Nam lại phải đưa vai ra gánh phần trách nhiệm về tội ác mà kẻ thực sự chủ mưu là Trung Quốc thì lại giấu mặt. Để giải toả mối oan khiên đó, chưa bao giờ khẩn thiết như lúc này, phải có một giới sử gia chân chính viết nên những trang sử về thời kỳ Khmer Đỏ một cách công tâm và minh bạch để trả lại tất cả sự thật cho lịch sử.
Trong mấy thế kỷ qua, quá khứ hai dân tộc Khmer và Việt Nam đã có những tang thương đổ vỡ nhưng họ lại phải cùng sống với nhau trên một vùng đất định mệnh. Và những thù hận trong quá khứ vẫn âm ỉ đến mức đã trở thành Một Lời Nguyền rất bất hạnh cho cả hai phía. Đã đến lúc phải cùng nhau giải lời nguyền ấy.
Hiện tại, cả hai dân tộc cùng rất nghèo, cùng ở cuối nguồn con sông Mekong, đang cùng là nạn nhân của một trận chiến môi sinh thế kỷ: do chuỗi những con đập thượng nguồn từ Trung Quốc xuống tới Lào, do kế hoạch vĩ mô đổi dòng lấy nước từ con sông Mekong của Thái Lan, rồi nạn ô nhiễm do khai thác khoáng sản bừa bãi, cộng thêm với tác động của thay đổi khí hậu đưa tới lũ lụt và hạn hán. Hậu quả sẽ là hai vùng châu thổ Tonle Sap và châu thổ Đồng bằng sông Cửu Long đang trước nguy cơ chết dần.
Gần đây thôi, trong một phạm vi nhỏ hẹp nhưng tích cực là các tổ chức môi sinh Việt Nam như Việt Ecology Foundation, Vietnam River Network đã có những bước đầu nối kết với 5 tổ chức môi sinh NGOs/ phi chính phủ của Cambodia, liên kết dưới chung một tên River Coalition in Cambodia (RCC), và trong bối cảnh mở rộng một hợp tác vùng: Save the Mekong Coalition (StM). Từ những bước khởi đầu ấy, hai dân tộc Khmer và Việt Nam sẽ cùng chia sẻ trách nhiệm và hướng tới một tương lai thịnh vượng chung. Đó cũng chính là nỗ lực hàn gắn vết thương lịch sử giữa hai quốc gia, như một hoá giải Lời Nguyền giữa hai dân tộc Cambodia và Việt Nam.
California 08.07.2017
N.T.V.
Tham khảo:
1) Dan Levin, “China Is Urged to Confront Its Own History,” The New York Times (March 31, 2015).
2) Andrew Mertha, Brothers in Arms: Chinese Aid to the Khmer Rouge, 1975-1979 (Ithaca, NY: Cornell Univ. Press, 2014).
3) Luke Hunt, “What Was China’s Khmer Rouge Role?” The Diplomat (December 17, 2011).
4) David Chandler, A History of Cambodia, 4th ed., updated (Boulder, CO: Westview Press, 2009).
5) Ngô Thế Vinh, "Vực Dậy Từ Tro Than, Đi ra từ những Cánh đồng chết", Mekong Dòng sông nghẽn mạch (Văn nghệ mới 2007).
Tác giả gửi BVN

markdown:
**Ngô Thế Vinh **
| |
Tưởng niệm hai triệu vong linh
đã chết trong thời kỳ Khmer Đỏ
*"Không có trợ giúp của Trung Quốc, chế độ Khmer Đỏ không thể tồn tại quá một tuần lễ. Without China's assistance, Khmer Rouge regime would not last a week" *Andrew Mertha, Cornell University 2014 (2). *"Cộng hoà nhân dân Trung Quốc không có liên hệ chính trị nào với Khmer Đỏ. Sự trợ giúp chỉ giới hạn trong việc cung cấp thực phẩm và nông cụ".* Trương Kim Phong/ Zhang Jinfeng, Đại sứ TQ tại Cambodia, 2010 (1).
*
Dân số Cambodia 2017 hơn 16 triệu, tăng rất nhanh, hơn gấp đôi so với năm 1975 chỉ có hơn 7.5 triệu, hơn 90% theo Đạo Phật Nguyên thuỷ hay Phật giáo Nam tông / Theravada Buddhism được coi như quốc giáo của Cambodia. Các sắc tộc thiểu số chính bao gồm: người Việt, người Chăm, người Hoa.
**Châu Đạt Quan, và Chân Lạp phong thổ ký **
Vào cuối thế kỷ XIII, triều đại nhà Nguyên / Yuan một người Tàu tên Châu Đạt Quan / Chou Ta-Kuan周达观 gốc Ôn Châu / Wenzhou tỉnh Phúc Kiến, nhà hải hành Trung Hoa, đã du hành từ Biển Đông rồi theo sông Mekong lên tới Biển Hồ tới thăm Angkor (1296) vào thời vua Indravarman III, lưu lại đó gần một năm (1297). Châu Đạt Quan không phải là người Tàu đầu tiên tới xứ Chùa Tháp, nhưng ông được biết tới do cuốn hồi ký kỳ thú
** 真臘風土記, viết về địa lý nhân văn nước Chân Lạp tức Cambodia ngày nay; cuốn sách sau đó được dịch sang tiếng Pháp [Mémoires sur les Coutumes du Cambodge], tiếng Anh [The Customs of Cambodia], tiếng Đức [Sitten in Kambodscha], và tiếng Việt của ký giả Lê Hương, do Chân Lạp phong thổ ký** *Kỷ nguyên mới*xuất bản 1973. *Hình 1: từ trái*, Chân Lạp phong thổ ký *, bản tiếng Việt của Lê Hương, Saigon 1973; Mémoires sur les Coutumes du Cambodge, bản tiếng Pháp của Paul Pelliot, Hà Nội 1902; The Customs of Cambodia, bản tiếng Anh 1993; Sitten in Kambodscha, bản tiếng Đức 1999 [nguồn: internet]. *
Học giả Tây phương như Peter Harris, người có công dịch từ nguyên bản tiếng Hán sang tiếng Anh đã đối chiếu chuyến du hành thám hiểm của Marco Polo và Châu Đạt Quan trong cùng thời kỳ này.
Có lẽ người Tàu đã có mặt trên xứ Chùa Tháp sớm hơn nhiều. Trường hợp Châu Đạt Quan cũng giống như Henri Mouhot sau này, tuy Mouhot (1826-1961) không phải là người Tây Phương đầu tiên tới Angkor nhưng do những trang bút ký hấp dẫn và lôi cuốn được in ra 3 năm sau khi ông mất khiến tên tuổi Mouhot đã gắn liền với khu đền đài Angkor.
**Người Tàu trên đất Miên**
Do người Tàu hầu như đã có mặt khắp nơi trên thế giới, nên mới có câu tục ngữ ví von:
*“Ở đâu có khói, thì ở đó có người Tàu! * *Where there's smoke, there's Chinese* *”*
[Bước sang thế kỷ 21, câu ví von trên mang thêm một ý nghĩa khác:
*“Ở đâu có khói, thì ở đó có Tàu! * *Where there's smoke, there's China* *” *theo cái nghĩa, nơi nào có Tàu nơi đó có ô nhiễm, vì Trung Quốc là quốc gia hàng năm thải ra 9.7 tỉ tấn khí CO2, chiếm 1/4 tổng lượng khí thải nhà kính / greenhouse gases toàn cầu, nhiều hơn của cả hai nước kỹ nghệ Mỹ và Ấn Độ cộng lại].
Vào khoảng cuối thế kỷ XVII, đời nhà Thanh do những biến động chính trị ở Hoa lục với phong trào
*Bài Mãn phục Minh* nên đã có đông đảo những cộng đồng người Hoa di cư xuống các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Cambodia, Lào, Thái. Họ có gốc gác từ các tỉnh duyên hải phía đông nam Trung Quốc như Hải Nam, Quảng Đông, Phúc Kiến, mà người Khmer gọi một tên chung là Cambodia's Hua Chiao hay người Hoa hải ngoại / Overseas Chinese. Đặc điểm của đám di dân này đa số là đàn ông, và qua những cuộc hôn nhân hợp chủng, họ mau chóng hội nhập vào các cộng đồng cư dân bản địa.
Không ít các cấp lãnh đạo xứ Chùa Tháp đều ít nhiều có mang huyết thống Hán tộc bước sang thế hệ thứ hai thứ ba như Lon Nol [ông ngoại là người Hoa gốc Phúc Kiến/ Fujian], Ieng Sary [sinh đẻ ở Trà Vinh, nam Việt Nam, mẹ gốc Hoa], Khieu Samphan [cũng có gốc Hoa từ bà ngoại], Nuon Chea [có cha người Hoa và mẹ người Khmer lai Hoa], Pol Pot [có cha là người Khmer gốc Hoa và Saloth Sar là một tên khác của Pol Pot, Sar có nghĩa là trắng trong ngôn ngữ Khmer, để phân biệt với nước da rất sậm của người Khmer thuần chủng]...
Sau thời kỳ Khmer Đỏ, trong những năm gần đây, đã lại có thêm những đợt người Tàu từ Hoa Lục, Đài Loan, Mã Lai di cư vào Cambodia tìm cơ hội làm ăn lập nghiệp.
Người Tàu có khả năng thích nghi cao, họ tới các thành phố nhưng cũng có mặt cả những vùng thôn quê hẻo lánh. Và điều ai cũng nhận thấy là các cộng đồng người Hoa dễ dàng được đón nhận và họ không có khó khăn để hoà nhập vào xã hội người Miên. Do có tài buôn bán và cần cù chịu khó lại đoàn kết nên họ nhanh chóng trở thành những doanh nhân thế lực khống chế nền thương mại kinh tế và cả có nhiều ảnh hưởng chính trị trên quốc gia này.
Rất khác với người Việt cho dù đã trải qua nhiều thế hệ, sinh đẻ trên đất Miên nhưng họ vẫn luôn luôn bị kỳ thị do mối thù hận lịch sử và bị người Khmer gọi một cách bỉ thử là bọn "Yuon / bọn bắc", và cả với cộng đồng người Chăm theo đạo Islam cũng bị người Khmer nghi kỵ vì bị coi như hợp tác với người Việt trong quá khứ như một lực lượng kìm kẹp. Người Việt và người Chăm sống trên đất Miên là hai cộng đồng thiểu số bị sát hại nhiều nhất qua chính sách tẩy sạch chủng tộc / ethnic cleansing trong thời kỳ Khmer Đỏ.
Không có con số chính xác về số người Tàu hiện sống ở xứ Chùa Tháp, con số 500 000 vẫn được xem là quá thấp, vì số đông người Miên gốc Hoa / Chinese Cambodian đã được coi như người Miên không nằm trong con số thống kê này.
**Khmer Đỏ và China connections**
700 năm sau chuyến du hành thăm xứ Chùa Tháp của Châu Đạt Quan, mối liên hệ giữa Cambodia và Trung Quốc là một chặng đường lịch sử rất gập ghềnh và phức tạp. Nếu lấy dấu mốc kể từ ngày Pháp trao trả độc lập cho Cambodia (1953), thì dù với thể chế nào, từ thời ông Hoàng Sihanouk tới Lon Nol, rồi Pol Pot hay Hun Sen; mối liên hệ song phương giữa Bắc Kinh và Phnom Penh luôn luôn có một mẫu số chung: đó là "chính sách đối trọng" của Bắc Kinh đối với Việt Nam, làm sao giảm thiểu ảnh hưởng của Việt Nam trên quốc gia láng giềng này. Cho dù cả Bắc Kinh và Hà Nội vẫn rêu rao mối quan hệ khăng khít "môi hở răng lạnh" giữa hai đảng Cộng sản Việt Nam và Trung Quốc với khẩu hiệu "bốn tốt và 16 chữ vàng" nhưng Bắc Kinh thì luôn luôn theo đuổi một chiến lược nhất quán và giấu mặt cốt sao làm suy yếu Việt Nam đưa quốc gia này vào vòng lệ thuộc. Cũng phải kể tới "một cuộc chiến môi sinh" không tuyên chiến của Bắc Kinh, huỷ hoại con sông Mekong cũng là huỷ hoại Đồng bằng sông Cửu Long, là vựa lúa cũng là nguồn sống của Việt Nam.
Rất sớm, cấp lãnh đạo Khmer Đỏ đã được Chủ tịch Mao Trạch Đông tiếp đón tại Bắc Kinh và ca ngợi. Tháng 9, 1977 Pol Pot lại sang viếng thăm Trung Quốc và được Hoa Quốc Phong, người kế thừa Mao Trạch Đông tiếp đón trọng hậu. Pol Pot khẳng định,
*"Đối với Cambodia, sự giúp đỡ quý báu nhất của Trung Quốc là tư tưởng Mao Trạch Đông".* *Hình 2: Chủ tịch Mao Trạch Đông tiếp đón cấp lãnh đạo Khmer Đỏ tại Bắc Kinh, từ trái: Mao Trạch Đông, Pol Pot và Ieng Sary. Khmer Đỏ rập khuôn theo Mao, được hậu thuẫn và viện trợ tối đa của Bắc Kinh, đã tiến chiếm Nam Vang 17.04.1975 khởi đầu một chế độ diệt chủng với 2 triệu người chết, trong đó không ít nạn nhân là người Việt, người Chăm Islam trong khoảng thời gian từ 1975-1979 [nguồn: photo AFP]. *
Vẫn còn đó những trang sử chưa được soi sáng: mức độ liên hệ giữa Trung Quốc với chế độ diệt chủng Khmer Đỏ. Cho đến nay, đối với Trung Quốc đó vẫn là điều cấm kỵ / taboo, một hộp đen / black box mà Bắc Kinh tránh nhắc tới và muốn mọi người lãng quên.
Và cũng không ngạc nhiên để hiểu tại sao, trong bao nhiêu năm, Bắc Kinh luôn luôn chống đối việc đưa các lãnh tụ Khmer Đỏ ra xét xử chính vì mối e ngại những điều sẽ được phanh phui trước toà. Những sự thật ấy nếu được phô bày ra trước thế giới, đó là một hổ thẹn về thể diện quốc gia / national embarassment cho nhà nước Trung Quốc.
Khi được hỏi và phải lên tiếng thì các viên chức Trung Quốc hoặc tìm cách phủ nhận hoặc cố giảm thiểu tầm quan trọng của mối liên hệ này. Zhang Jinfeng / Trương Kim Phong Đại sứ Trung Quốc tại Cambodia, năm 2010 đã tuyên bố:
*"Cộng hoà nhân dân Trung Quốc không có liên hệ chính trị nào với Khmer Đỏ. Sự trợ giúp nếu có chỉ giới hạn trong việc cung cấp thực phẩm, và nông cụ như lưỡi cào, liềm hái".*
Nhưng theo Youk Chhang người sống sót sau Khmer Đỏ, hiện là Giám đốc Trung tâm Tài liệu Cambodia / Documentation Center of Cambodia thì sự thật không phải như vậy. Theo hồ sơ lưu trữ và những lời khai của các cựu viên chức Khmer Đỏ thì
*"Cố vấn Trung Quốc có mặt cả với đám cai tù / prison guards lên tới cấp lãnh đạo cao nhất của Khmer Đỏ; và Trung Quốc chưa bao giờ chịu thừa nhận hoặc xin lỗi cho sự kiện này"* (1).
Theo sử gia Milton Osborne thì phần tham dự dính líu của Trung Quốc với Khmer Đỏ có tầm mức sâu rộng và quan trọng hơn rất nhiều. Từ trước và sau 1975, Khmer Đỏ đã được Trung Quốc trực tiếp hỗ trợ trên mọi phương diện.
Theo Andrew Mertha, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Trung Quốc và Á châu Thái Bình Dương / China and Asia Pacific Studies Program tại Đại học Cornell, cũng là tác giả cuốn sách
*Brothers in Arms; Chinese Aid to the Khmer Rouge 1975-1979, *thì chính Trung Quốc đã cung cấp 90% viện trợ cho Khmer Đỏ: từ lương thực, các thiết bị xây dựng tới trọng pháo, xe tăng và cả máy bay. Cho dù biết Khmer Đỏ đang tàn sát chính nhân dân Cambodia nhưng đám cố vấn quân sự và các kỹ sư Trung Quốc vẫn cứ tiếp tục trợ giúp cho những người bạn đồng minh cộng sản của họ. Andrew Mertha khẳng định: *"Không có trợ giúp của Trung Quốc, Khmer Đỏ không thể tồn tại quá một tuần lễ"* (2).
Giới nghiên cứu cho rằng ít nhất có tới hàng chục ngàn cố vấn Trung Quốc được mệnh danh là "chuyên viên kỹ thuật" hiện diện kín đáo từ cấp lãnh đạo cao nhất của Khmer Đỏ xuống tới hạ tầng, cùng với viện trợ quân sự với đủ loại súng đạn vũ khí và cả huấn luyện. Trung Quốc còn giúp Khmer Đỏ xây dựng đường sá, cầu cống, đường sắt, nhà máy lọc dầu kể cả một phi trường lớn nơi tỉnh Kampong Chhnang cách thủ đô Nam Vang hơn 90 km, với đường bay dài 2.4 km; tới cuối năm 1978 các công trình này gần như hoàn tất. Có giả thiết cho rằng, phi đạo ấy có thể sẽ được Trung Quốc sử dụng như điểm xuất phát cho các máy bay quân sự ném bom oanh kích các tỉnh phía nam Việt Nam khi có chiến tranh [Hình 4].
*Hình 3: Bộ trưởng Quốc phòng Khmer Đỏ Son Sen (giữa), đứng bao quanh bởi các cố vấn Trung Quốc 1977 [nguồn: Trung tâm Tài liệu Cambodia]*.
Có lẽ Hà Nội thấy trước được nguy cơ cận kề đó, lại bị quân Khmer Đỏ đồng loạt tấn công các tỉnh biên giới phía tây, nên tháng 12 năm 1978, hơn 100,000 quân đội cộng sản Việt Nam đã tràn qua Cambodia lật đổ chế độ Pol Pot và lập nên một chính phủ Phnom Penh ban đầu thân Việt Nam. Và để cứu chế độ Khmer Đỏ khỏi hoàn toàn sụp đổ, Trung Quốc cũng đã mở ngay các cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 phía bắc Việt Nam như một áp lực trả đũa mà Đặng Tiểu Bình đã giận dữ gọi
*"Việt Nam là côn đồ, phải dạy cho Việt Nam một bài học"*.
Những trang sử về mối liên hệ của Trung Quốc và chế độ Khmer Đỏ diệt chủng đã và đang bị kiểm duyệt, không chỉ bởi Bắc Kinh mà nơi chính quốc gia nạn nhân do những lợi lộc nhỏ nhặt trước mắt. Cho dù đó là chặng đường lịch sử đẫm máu và đen tối nhất của quốc gia Cambodia trong thế kỷ XX nhưng vẫn không được soi sáng.
*Hình 4: Phi trường nơi tỉnh Kampong Chhnang cách Nam Vang hơn 90 km của Khmer Đỏ do hàng trăm kỹ sư Trung Quốc giúp xây, với phi đạo dài 2.4 km, nhân công là hàng chục ngàn tù nhân khổ sai và phần lớn đã bỏ mạng nơi công trường này [nguồn: *Nikkei Asian Review *, August 21, 2015]. *
*Hình 5: Cán bộ Khmer Đỏ Um Sarun đứng giữa, cùng với các cố vấn quân sự Trung Quốc, đám cố vấn TQ cũng mặc pyjama đen cổ quấn khăn rằn và* *hiện diện rất kín đáo [nguồn: Trung tâm Tài liệu Cambodia].*
Ngay chính Hun Sen, ở cương vị Thủ tướng Cambodia cho dù không thể công khai ngăn cản việc đem ra xét xử các tội phạm Khmer Đỏ, nhưng ông vẫn đưa ra lời cảnh báo như một hăm doạ rằng: "nếu để việc điều tra và xét xử Khmer Đỏ đi quá xa, Cambodia sẽ có nguy cơ nội chiến". Trong khi đó Om Mak, một người dân tỉnh Banteay Meanchey thì cho rằng lo ngại của ông Hun Sen là không có cơ sở, ông ta nhận xét: "Tôi không nghĩ rằng việc mở rộng điều tra tội ác Khmer Đỏ sẽ khơi mào cho chiến tranh. Không ai trốn trong rừng cả, cũng không ai có đủ võ trang để gây bất ổn cho đất nước".
Cũng dễ hiểu khi biết Hun Sen có gốc gác từ Khmer Đỏ, sau đó mới đào ngũ sang Việt Nam năm 1977, ban đầu thân Việt Nam nhưng nay thì đang chọn đi vào quỹ đạo Trung Quốc.
**Lịch sử theo thực đơn**
Chương Lập Phàm / Zhang Lifan một học giả cũng là sử gia Trung Quốc, khi trả lời phỏng vấn của
*New York Times* [March, 2015] đã đưa ra một thuật ngữ ví von: *"lịch sử theo thực đơn / history à la carte"*, theo cái nghĩa nhà nước Trung Quốc chỉ muốn phổ biến tuyên truyền những điều thấy có lợi, trong khi cố né tránh những khía cạnh tiêu cực có thể gây chỉ trích (1).
Câu chuyện kể lại, khi có đoàn du khách tới thăm Viện Bảo tàng Diệt chủng Tuol Sleng ở thủ đô Nam Vang [Hình 6,7], trước tiên viên hướng dẫn du lịch hỏi có ai trong đoàn tới từ Trung Quốc không, không có ai lên tiếng hoặc giơ tay, khi ấy anh ta mới yên tâm thuyết trình về cuộc chiến diệt chủng của Khmer Đỏ từ 1975 với 2 triệu người chết và trong đó có vai trò của Trung Quốc.
Sau này, anh ta giải thích thêm là nếu có người Tàu trong đoàn du khách thì "Họ sẽ rất giận dữ khi nghe tôi nói Pol Pot được Trung Quốc trợ giúp nên mới giết được nhiều người đến như vậy". Và họ đáp trả là
*"Điều đó không có thật, hơn nữa bây giờ chúng ta là bạn, không nhắc về quá khứ nữa"* (1). *Hình 6: Cổng vào Viện Bảo tàng Diệt chủng Toul Sleng, còn có tên S-21 [trái]; tượng Pol Pot trên nền nhà trong Viện Bảo tàng [phải] với trên tường là vô số hình ảnh đen trắng do Khmer Đỏ chụp các nạn nhân bị tra tấn và thảm sát nơi đây [Photo by Ngô Thế Vinh]. * *Hình 7: Bản đồ đất nước Cambodia thời kỳ Khmer Đỏ được ghép bằng những sọ người với Biển Hồ và con sông máu Tonle Sap. [photo by Ngô Thế Vinh]. *
*Hình 8: Brothers in Arms; Chinese Aid to the Khmer Rouge 1975-1979. Andrew Mertha. Cornell University Press, February 2014 *(2).
Chuẩn bị kỷ niệm 70 năm kết thúc Thế chiến thứ II vào tháng 9, 2015 với cuộc diễu hành quân sự vĩ đại, Bắc Kinh không quên lên án tội ác chiến tranh của quân đội Nhật Bản, và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường/ Li Keqiang nói với báo giới:
*"Giới lãnh đạo Nhật Bản phải nhận lãnh những trách nhiệm lịch sử về tội ác của các thế hệ trước".*
Nhưng điều trớ trêu là chính Trung Quốc không hành xử như vậy đối với các tội ác tày trời của chính họ trong quá khứ. Kuni Miakabe, một nhà ngoại giao Nhật hồi hưu đã mai mỉa về chính sách nước đôi / double standard của Bắc Kinh mà ông gọi là
*"tiêu chuẩn toàn cầu về liêm khiết trí thức / the global standard of intellectual fairness";* đó là một mặt thì yêu cầu các quốc gia khác không xoá bỏ lịch sử / whitewash the history nhưng chính Trung Quốc lại không muốn nhắc tới phần trách nhiệm về cái chết của 45 triệu người do chính sách *Đại Nhảy vọt / Great Leap Forward* của Mao Trạch Đông, cũng như tội ác về cuộc Cách mạng Văn hoá 1966-76 gây chết chóc và chấn thương cho cả một thế hệ và rồi mới đây là vụ thảm sát sinh viên đòi dân chủ ở Thiên An Môn. Và Trung Quốc đã không hề có một Viện bảo tàng cho những giai đoạn lịch sử như vậy" (1).
Nhà nước Trung Quốc rõ ràng có một chính sách "uốn nắn lịch sử" khởi đầu từ trong các trường học. Các bộ sách giáo khoa về lịch sử đã tránh đề cập tới thời kỳ Khmer Đỏ, kể cả cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 do Đặng Tiểu Bình phát động để trừng phạt Việt Nam và cứu chế độ Pol Pot cũng bị kiểm duyệt và không được nhắc tới. Chính sách kiểm duyệt lịch sử từ sách vở tới báo chí truyền thông của Trung Quốc hữu hiệu tới nỗi đa số các sinh viên đại học ở Trung Quốc hầu như không biết gì về cả hai sự kiện này.
Nhìn về Việt Nam thì giới viết sử chính thống theo tuyên giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt bảy thập niên qua cũng tồi tệ và không hơn gì Trung Quốc. Môn sử học cũng chỉ là một công cụ chính trị cho các đảng Cộng sản và những chế độ độc tài trên thế giới.
**Hun Sen đi vào quỹ đạo Trung Quốc **
Sinh năm 1952 tại một ngôi làng nhỏ thuộc tỉnh Kompong Cham bên bờ con sông Mekong, nhưng khai sinh sớm hơn [4/4/1951], để đủ tuổi gia nhập Khmer Đỏ. Học vấn qua bậc tiểu học, sau đó tham gia các phong trào tranh đấu. Có gốc là sĩ quan Khmer Đỏ, bị thương hư một mắt khi theo Pol Pot tấn công thủ đô Phnom Penh tháng 4, 1975. Sau đó đào ngũ qua Việt Nam trước 1979.
Khi quân CS Việt Nam tràn qua Cam Bốt, lật đổ chính quyền Khmer Đỏ, Hun Sen được đưa lên làm Ngoại trưởng trẻ nhất năm 27 tuổi, rồi Thủ tướng Cambodia từ tháng 1, 1985 lúc mới 33 tuổi, giữ ghế Thủ tướng cho tới nay đã hơn 32 năm, lâu nhất của cả thế giới [
*Phnom Penh Post*, Jan 21, 2010] *Hình 9: Hun Sen, con người muôn mặt, là Thủ tướng Cambodia, * *trị vì lâu năm nhất trên thế giới [nguồn: internet]. *
Và nếu không có gì bất ngờ, Hun Sen sẽ còn thống lĩnh chính trường Cam Bốt và là khuôn mặt lớn của khối ASEAN trong hàng thập niên nữa.
Lãnh đạo
*Đảng Nhân dân Cam Bốt*, Hun Sen được giới ngoại giao và báo chí coi như một thứ “Người hùng” của Cambodia.
Sẽ thiếu sót, nếu không ghi nhận ở đây, trong thời gian làm Thủ tướng, ông Hun Sen đã nhận được khoảng hơn 10 học vị
*Tiến sĩ Danh dự* từ các đại học khác nhau trên khắp thế giới, trong đó có 2 học vị Tiến sĩ của Hà Nội: một về Chính trị học (1991), và một về khoa Giáo dục (2007). Với từng ấy quyền lực và hào quang, Hun Sen được quốc vương Sihanouk phong cho phẩm tước cao quý “Samdech” [Wikipedia] và còn được mệnh danh là “ *Đứa * *con* * của Đế quốc Khmer / The Son of the Khmer Empire*”.
Năm 1987, Hun Sen từng bị Amnesty International lên án vi phạm nhân quyền vì các vụ tra tấn tù nhân chính trị. Nổi tiếng cai trị bằng đôi bàn tay sắt, nhưng cũng không thiếu tai tiếng về các vụ tham nhũng về đất đai, dầu khí và các hợp đồng khai thác tài nguyên của Cambodia. Bị các đối thủ lên án là “bù nhìn” của Hà Nội, nhưng thực tế Hun Sen rất bản lãnh và độc lập, tuy không công khai lên tiếng chống Việt Nam nhưng đã dần dần từng bước chọn đưa đất nước Cambodia tiến gần vào quỹ đạo của Bắc Kinh; với dòng sự kiện:
*Tháng 11, 201* *0 - *Thủ tướng Hun Sen, sau Hội nghị Thượng đỉnh ACMECS ở Nam Vang, lại một lần nữa đã bác bỏ mọi mối quan ngại về ảnh hưởng của các đập thủy điện trên thượng nguồn đối với dòng chảy sông Mekong. Ông khẳng định rằng chu kỳ lũ lụt hay hạn hán mới đây là hậu quả của thay đổi khí hậu / climate change và khí thải carbon / carbon emissions chứ chẳng liên hệ gì tới chuỗi những con đập thủy điện của Trung Quốc. ** - Fred Pearce trong một tường trình Environment 360 Đại học Yale cho rằng xây đập chắn ngang sông Mekong là một đòn giáng nghiêm trọng / major blow đối với con sông Mekong dũng mãnh. Trung Quốc đang xây hàng loạt những con đập trên khoảng 2,800 dặm khúc sông Mekong thượng nguồn, sẽ giới hạn dòng chảy, làm mất đi chu kỳ lũ lụt hàng năm / annual flood pulse, con sông Tonle Sap chảy ngược vào Biển Hồ, như một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Tháng 6, 2009** *Tháng 7, 200* *5* - Thủ tướng Hun Sen, rất sớm cách đây 12 năm, trước khi sang dự Hội nghị Thượng đỉnh Côn Minh, đã tỏ ra thỏa mãn với tình hình khai thác con sông Mekong như hiện nay, theo ông chẳng có vấn đề gì phải quan tâm. Ông công khai lên tiếng ủng hộ Bắc Kinh, đối với kế hoạch khai thác sông Mekong, ông còn cho rằng các ý kiến chỉ trích chỉ để chứng tỏ họ chú ý tới môi sinh, và đôi khi họ dùng đó như thứ rào cản nhằm ngăn sự hợp tác nên có giữa 6 quốc gia. ** - Tyson Roberts thuộc Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian đã phát biểu: “Xây các đập thủy điện, khai thông thủy lộ, với tàu bè thương mại quá tải sẽ giết chết dòng sông. Các bước khai thác của Trung Quốc sẽ làm suy thoái hệ sinh thái, gây ô nhiễm tệ hại, khiến con sông Mekong đang chết dần, cũng giống như con sông Dương Tử và các con sông lớn khác của Trung Quốc. Tháng 11, 2002** **Tam giác Vàng Bắc Kinh - Nam vang - Hà Nội**
Cho đến nay cũng đã 38 năm kể từ ngày hơn 100 ngàn quân đội cộng sản Việt Nam tràn qua Cambodia lật đổ chế độ Khmer Đỏ và giải phóng đất nước này. Nhiều lãnh tụ cao cấp Khmer Đỏ đã chết trước khi bị đem ra xét xử. Pol Pot / Anh Cả là nhân vật số 1 đã chết từ 15.04.1998.
Riêng hai ông Nuon Chea / Anh Hai và Khieu Samphan / Anh Ba là hai nhân vật cao cấp nhất của Khmer Đỏ còn sống đã bị
*Tòa án xét xử tội ác diệt chủng ở Cambodia / Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia (ECCC) *do Liên Hiệp Quốc bảo trợ, cả hai đã bị kết án tù chung thân từ ngày 07.08.2014.
Và rồi chỉ mới đây thôi, ngày 23.06.2017, hai ông Nuon Chea và Khieu Samphan lại được ECCC đưa ra tái xét xử với những tội danh khác. Ông Nuon Chea 90 tuổi nguyên Thủ tướng, do vấn đề sức khoẻ chỉ ngồi theo dõi phiên toà trước màn hình trong nhà giam, và qua luật sư của mình, ông cho biết chỉ coi phiên toà như một trò trình diễn "show trial".
Riêng ông Khieu Samphan 85 tuổi, có học vị Tiến sĩ Đại học Paris, được coi như lý thuyết gia, nguyên Chủ tịch nhà nước Campuchia Dân chủ / Khmer Đỏ thì có mặt và đã có lời nói cuối trước toà, ông đã hoàn toàn bác bỏ cáo buộc
* "tội ác chống nhân loại và diệt chủng".* *Hình 10: Khieu Samphan, nguyên Chủ tịch nhà nước Khmer Đỏ phát biểu tại phiên toà ở Nam Vang ngày 23.06.2017: Ông hoàn toàn bác bỏ cáo buộc "tội chống nhân loại và diệt chủng" và khẳng định đó là những lời nguỵ tạo của Việt Nam nhằm xâm lược Cambodia [nguồn: AFP photo].*
Ông Khieu Samphan đã giận dữ khẳng định đó là những lời vu cáo nguỵ tạo của Việt Nam nhằm xâm lược Cambodia, rồi ông đổ hết trách nhiệm cho Việt Nam trong trong tấn thảm kịch 2 triệu người dân Khmer chết bằng các nhục hình như bỏ đói, lao động cưỡng bức, tra tấn và cả giết chóc.
Điều rất trớ trêu và đáng nói ở đây là do mối thù hận lịch sử, sẵn có tinh thần bài Việt, lại luôn luôn được kích động bởi khẩu hiệu:
*"Việt Nam là kẻ thù truyền kiếp"* nên không ít người Cambodia may mắn sống sót và cả thế hệ trẻ sinh sau thời kỳ Khmer Đỏ, khi nghe phát biểu của ông Khieu Samphan họ cũng hoang mang, và nếu cứ bị tiếp tục bị tuyên truyền nhồi sọ, rồi ra họ có thể dễ dàng cả tin về điều này. **Cùng nhau giải lời nguyền**
Khó mà kiếm được người Miên nào nói tốt về người Việt đang sống trên đất nước của họ. Một thành viên nhóm bảo vệ nhân quyền ở Nam Vang đã nói với ký giả báo
*Far Eastern Economic Review* (FEER 1994): nếu có được quyền lựa chọn thì đa số người Khmer đều muốn tống xuất tất cả người Việt ra khỏi Cambodia. Chống Việt Nam bằng bất cứ luận điệu nào cho dù đúng hay sai vẫn luôn luôn là một chiêu bài rất ăn khách và dễ dàng được đa số người Miên cả tin và lắng nghe.
Không lẽ bước sang thế kỷ XXI một cách rất vô lý Việt Nam lại phải đưa vai ra gánh phần trách nhiệm về tội ác mà kẻ thực sự chủ mưu là Trung Quốc thì lại giấu mặt. Để giải toả mối oan khiên đó, chưa bao giờ khẩn thiết như lúc này, phải có một giới sử gia chân chính viết nên những trang sử về thời kỳ Khmer Đỏ một cách công tâm và minh bạch để trả lại tất cả sự thật cho lịch sử.
Trong mấy thế kỷ qua, quá khứ hai dân tộc Khmer và Việt Nam đã có những tang thương đổ vỡ nhưng họ lại phải cùng sống với nhau trên một vùng đất định mệnh. Và những thù hận trong quá khứ vẫn âm ỉ đến mức đã trở thành Một Lời Nguyền rất bất hạnh cho cả hai phía. Đã đến lúc phải cùng nhau giải lời nguyền ấy.
Hiện tại, cả hai dân tộc cùng rất nghèo, cùng ở cuối nguồn con sông Mekong, đang cùng là nạn nhân của một trận chiến môi sinh thế kỷ: do chuỗi những con đập thượng nguồn từ Trung Quốc xuống tới Lào, do kế hoạch vĩ mô đổi dòng lấy nước từ con sông Mekong của Thái Lan, rồi nạn ô nhiễm do khai thác khoáng sản bừa bãi, cộng thêm với tác động của thay đổi khí hậu đưa tới lũ lụt và hạn hán. Hậu quả sẽ là hai vùng châu thổ Tonle Sap và châu thổ Đồng bằng sông Cửu Long đang trước nguy cơ chết dần.
Gần đây thôi, trong một phạm vi nhỏ hẹp nhưng tích cực là các tổ chức môi sinh Việt Nam như Việt Ecology Foundation, Vietnam River Network đã có những bước đầu nối kết với 5 tổ chức môi sinh NGOs/ phi chính phủ của Cambodia, liên kết dưới chung một tên River Coalition in Cambodia (RCC), và trong bối cảnh mở rộng một hợp tác vùng: Save the Mekong Coalition (StM). Từ những bước khởi đầu ấy, hai dân tộc Khmer và Việt Nam sẽ cùng chia sẻ trách nhiệm và hướng tới một tương lai thịnh vượng chung. Đó cũng chính là nỗ lực hàn gắn vết thương lịch sử giữa hai quốc gia, như một hoá giải Lời Nguyền giữa hai dân tộc Cambodia và Việt Nam.
California 08.07.2017
**N.T.V. ** *Tham khảo:*
1) Dan Levin, “China Is Urged to Confront Its Own History,”
*The New York Times *(March 31, 2015).
2) Andrew Mertha,
*Brothers in Arms: Chinese Aid to the Khmer Rouge, 1975-1979* (Ithaca, NY: Cornell Univ. Press, 2014).
3) Luke Hunt, “What Was China’s Khmer Rouge Role?”
*The Diplomat* (December 17, 2011).
4) David Chandler,
*A History of Cambodia*, 4 th ed., updated (Boulder, CO: Westview Press, 2009).
5) Ngô Thế Vinh, "Vực Dậy Từ Tro Than, Đi ra từ những Cánh đồng chết", Mekong Dòng sông nghẽn mạch (
*Văn nghệ mới* 2007).
Tác giả gửi
*BVN*


text:
Đăng nhập hoặc Đăng ký
Cộng Đồng Điện Thoại, Diễn đàn Điện Thoại, Tin tức Điện thoại, chợ điện thoại
Trang chủ
Diễn đàn
>
Tags
>
giá bán xe tải
No content has been found.
Login with Facebook
Log in with Twitter
Log in with Google
Tên tài khoản hoặc địa chỉ Email:
Bạn đã có tài khoản rồi?
Tích vào đây để đăng ký
Vâng, Mật khẩu của tôi là:
Bạn đã quên mật khẩu?
Duy trì trạng thái đăng nhập
Cộng Đồng Điện Thoại, Diễn đàn Điện Thoại, Tin tức Điện thoại, chợ điện thoại
Trang chủ
Diễn đàn
>
Tags
>
Trang chủ
Diễn đàn
Diễn đàn
Liên kết nhanh
Tìm kiếm diễn đàn
Recent Posts
Chợ điện thoại
Thành viên
Thành viên
Liên kết nhanh
Notable Members
Đang truy cập
Hoạt động gần đây
New Profile Posts
Menu
Tìm kiếm
Chỉ tìm trong tiêu đề
Được gửi bởi thành viên:
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Mới hơn ngày:
Tìm kiếm hữu ích
Recent Posts
Thêm...

Server: Apache

Connection: Upgrade, close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=05a5961e9c0ded533329c892ffea497b; path=/; secure; httponly