text:
Khách sạn gần Đảo Tortola - Hotels.com cung cấp lựa chọn khách sạn tốt nhất gần Đảo Tortola với mức giá thấp cạnh tranh. So sánh các giá đặt phòng tốt nhất gần Đảo Tortola và tận hưởng các ưu đãi phút chót. Đặt phòng ngay hôm nay với công cụ đặt phòng trực tuyến bảo mật của Hotels.com và mong chờ sự tiện nghi & chất lượng.
Khách sạn gần Đảo Tortola
Xem khách sạn gần Đảo Tortola trên bản đồ
Phương tiện giao thông
- Sân bay Tortola (EIS-Sân bay Quốc tế Terrance B. Lettsome)
- Sân bay Road Town (RAD-Sân bay dành cho Thủy phi cơ Road Town)
- Sân bay North Sound (NSX)
- Sân bay Anegada Island (NGD-Sân bay Auguste George)
- Sân bay Spanish Town (VIJ-Sân bay Virgin Gorda)
- Sân bay West End (TOV-Sân bay dành cho Thủy phi cơ West End)
- Cảng Tàu Tuần tra Tortola
- Bến du thuyền Vịnh Leverick
Khám phá Đảo Tortola
Được nhiều khách từ Việt Nam quan tâm
Long Bay Beach Club
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 105 nhận xét )
56 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sugar Mill Hotel
Xuất sắc 4,7 / 5 ( 26 nhận xét )
70 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Fort Recovery Beachfront Villa & Suites Hotel
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 37 nhận xét )
36 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Maria’s By the Sea Hotel
Tốt 3,7 / 5 ( 17 nhận xét )
23 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Icis Villas
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 31 nhận xét )
64 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Nanny Cay Hotel
Tốt 3,8 / 5 ( 8 nhận xét )
20 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sebastian's on the Beach
Tốt 3,0 / 5 ( 1 nhận xét )
58 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
The Lighthouse Villas
Chưa có nhận xét nào của khách
141 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Frenchmans
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 7 nhận xét )
38 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Allamanda Estate Villa
Chưa có nhận xét nào của khách
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

markdown:
**Khách sạn gần Đảo Tortola**- Hotels.com cung cấp lựa chọn khách sạn tốt nhất gần Đảo Tortola với mức giá thấp cạnh tranh. So sánh các giá đặt phòng tốt nhất gần Đảo Tortola và tận hưởng các ưu đãi phút chót. Đặt phòng ngay hôm nay với công cụ đặt phòng trực tuyến bảo mật của Hotels.com và mong chờ sự tiện nghi & chất lượng.
# Khách sạn gần Đảo Tortola
![ Tortola, British Virgin Islands](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/6.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
![ Tortola, British Virgin Islands](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/6.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
Xem khách sạn gần Đảo Tortola trên bản đồ
## Phương tiện giao thông
[Sân bay Tortola (EIS-Sân bay Quốc tế Terrance B. Lettsome)](http://vi.hotels.com/de1646284/khach-san-gan-san-bay-tortola-eis-san-bay-quoc-te-terrance-b-lettsome-quan-ao-virgin-thuoc-anh-tat-ca-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Sân bay Road Town (RAD-Sân bay dành cho Thủy phi cơ Road Town)](http://vi.hotels.com/de1646287/khach-san-gan-san-bay-road-town-rad-san-bay-danh-cho-thuy-phi-co-road-town-quan-ao-virgin-thuoc-anh-tat-ca-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Sân bay North Sound (NSX)](http://vi.hotels.com/de1646286/khach-san-gan-san-bay-north-sound-nsx-bac-sound-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Sân bay Anegada Island (NGD-Sân bay Auguste George)](http://vi.hotels.com/de1646285/khach-san-gan-san-bay-anegada-island-ngd-san-bay-auguste-george-quan-ao-virgin-thuoc-anh-tat-ca-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Sân bay Spanish Town (VIJ-Sân bay Virgin Gorda)](http://vi.hotels.com/de1646289/khach-san-gan-san-bay-spanish-town-vij-san-bay-virgin-gorda-quan-ao-virgin-thuoc-anh-tat-ca-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Sân bay West End (TOV-Sân bay dành cho Thủy phi cơ West End)](http://vi.hotels.com/de1646288/khach-san-gan-san-bay-west-end-tov-san-bay-danh-cho-thuy-phi-co-west-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh-tat-ca-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Cảng Tàu Tuần tra Tortola](http://vi.hotels.com/de1654370/khach-san-gan-cang-tau-tuan-tra-tortola-thi-tran-road-quan-ao-virgin-thuoc-anh/) [Bến du thuyền Vịnh Leverick](http://vi.hotels.com/de1654394/khach-san-gan-ben-du-thuyen-vinh-leverick-virgin-gorda-quan-ao-virgin-thuoc-anh/)
## Khám phá Đảo Tortola
## Được nhiều khách từ Việt Nam quan tâm
Long Bay Beach Club
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho221456/long-bay-beach-club-tay-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **105**nhận xét )
56 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sugar Mill Hotel
Xuất sắc 4,7 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho195624/sugar-mill-hotel-tay-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **26**nhận xét )
70 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Fort Recovery Beachfront Villa & Suites Hotel
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho254742/fort-recovery-beachfront-villa-suites-hotel-tay-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **37**nhận xét )
36 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Maria’s By the Sea Hotel
Tốt 3,7 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho462788/maria-s-by-the-sea-hotel-thi-tran-road-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **17**nhận xét )
23 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Icis Villas
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho437797/icis-villas-vinh-brewers-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **31**nhận xét )
64 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Nanny Cay Hotel
Tốt 3,8 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho131626/nanny-cay-hotel-thi-tran-road-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **8**nhận xét )
20 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sebastian's on the Beach
Tốt 3,0 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho481484/sebastian-s-on-the-beach-tay-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **1**nhận xét )
58 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
The Lighthouse Villas
Chưa có nhận xét nào của khách
141 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Frenchmans
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho438559/frenchmans-tay-end-quan-ao-virgin-thuoc-anh/#reviews) **7**nhận xét )
38 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Allamanda Estate Villa
Chưa có nhận xét nào của khách
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sat, 19-Dec-2015 10:08:04 GMT; Path=/


text:
Đặt trước: thg 3 1, 2015. Có giá trị cho thời gian lưu trú trước thg 3 1, 2015
Ưu đãi đặc biệt Các ưu đãi phụ thuộc tình trạng phòng thực tế - vui lòng nhập ngày dự kiến của chuyến đi để kiểm tra tình trạng phòng. Tất cả đều là giá một phòng cho mỗi đêm, trừ khi có quy định khác. Giá chưa bao gồm thuế và phí.
Xếp hạng sao
Tiện nghi
Chuỗi khách sạn
Chất lượng
Quý vị đã gửi Ưu đãi đặc biệt tại Houghton tới:

markdown:
|
|
## Tìm kiếm Ưu đãi đặc biệt tại Houghton
Đặt trước: thg 3 1, 2015. Có giá trị cho thời gian lưu trú trước thg 3 1, 2015
Ưu đãi đặc biệt Các ưu đãi phụ thuộc tình trạng phòng thực tế - vui lòng nhập ngày dự kiến của chuyến đi để kiểm tra tình trạng phòng. Tất cả đều là giá một phòng cho mỗi đêm, trừ khi có quy định khác. Giá chưa bao gồm thuế và phí.
|Wausau||từ|
|
|
|Duluth||từ|
|
|
|Door Peninsula||từ|
|
|
|Eau Claire||từ|
|
|
|Vịnh Green||từ|
|
|
|Stevens Point||từ|
|
|
|Straits of Mackinac||từ|
|
|
|Rhinelander||từ|
|
|
|Petoskey||từ|
|
|
|Harbor Springs||từ|
|
|**Xếp hạng sao** **Tiện nghi** **Chuỗi khách sạn** **Chất lượng**
Quý vị đã gửi Ưu đãi đặc biệt tại Houghton tới:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Encoding: gzip

Pragma: no-cache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sat, 19-Dec-2015 10:11:01 GMT; Path=/


text:
1
The act of eating out the asshole of a large cow.
Hey Emily! bend over so I can Kambrai your asshole!
viết bởi wawaseebball4life 15 Tháng tư, 2011
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
1
The act of eating out the asshole of a large cow.
Hey Emily! bend over so I can Kambrai your asshole!
viết bởi
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2124-IAD, cache-jfk1033-JFK

X-Cache: MISS, MISS


text:
Definition:
The act of paddling a canoe.
Example:
I went canoeing with Anne on the Juniper Spring River run in Ocala National Forest, and we had a great time. Many of the people in front of us did not know how to canoe and would go from bank to bank, and then flip their canoes. The alligators love it when the little pink paddlers float right up to them.
Prices shown in USD.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[greeting cards](http://www.nobleworkscards.com/urban-dictionary-funny-greeting-cards.html?utm_source=urban+dictionary&utm_medium=text+link&utm_campaign=Urban+Dictionary)Free shipping
(even for a single card)!
![ 51uchy%2bxpll. sx260 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ucHY%2BxplL._SX260_.jpg)
![ 51uchy%2bxpll. sx260 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ucHY%2BxplL._SX260_.jpg)
[2014 daily calendar](http://www.amazon.com/gp/product/144943360X/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&camp=1789&creative=390957&creativeASIN=144943360X&linkCode=as2&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51rxkcmrsrl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51RXKcMrSrL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51rxkcmrsrl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51RXKcMrSrL._SL500_AA300_.jpg)
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

X-Served-By: cache-iad2140-IAD, cache-atl6232-ATL


text:
Bảo quản viên: xóa tập tin này.
Cách dùng: {{xh-SDHL không SD|ngày=|tháng=|năm=|thay thế=hình thay thế}}
Dành cho hình không thể thay thế được: {{xh-SDHL không SD|ngày=|tháng=|năm=}}
Thông báo cho người tải lên bằng: {{thế:xh-SDHL không SD-tb|1=Xh-SDHL không SD}} ~~~~
{{thế:SDHLKSD}}

markdown:
# Bản mẫu:Xh-SDHL không SD
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|
|Tập tin này chưa được tác giả cấp phép để sử dụng trên Wikipedia nhưng được chấp nhận vì
đã tuyên bố sử dụng một cách hợp lý theo nó lại không được dùng tại bất kỳ bài viết nào. Trừ khi được cung cấp lý do chính đáng để giữ lại, tập tin sẽ bị bảy ngày sau khi bảng thông báo này được treo. Xin xóa bản mẫu này nếu đã cung cấp lý do chính đáng để giữ lại hình, hoặc nó vẫn được dùng trong bài viết.
Cách dùng:
{{ xh-SDHL không SD|ngày=|tháng=|năm=|thay thế= hình thay thế}}
Dành cho hình không thể thay thế được:
{{ xh-SDHL không SD|ngày=|tháng=|năm=}}
Thông báo cho người tải lên bằng: {{
:
## Cách sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Xh-SDHL_kh%C3%B4ng_SD/doc&veaction=edit&vesection=T-1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Xh-SDHL_kh%C3%B4ng_SD/doc&action=edit§ion=T-1)] *Tiêu bản này sẽ xếp trang vào* [Thể loại:Hình sử dụng hợp lý không sử dụng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:H%C3%ACnh_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng_h%E1%BB%A3p_l%C3%BD_kh%C3%B4ng_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng).
|
|
Những người sửa đổi có thể thử nghiệm trong các trang chỗ thử (
Xin hãy bổ sung các thể loại vào trang con

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=hhvm


text:
Công nghệ Hall-Héroult
Công nghệ Hall - Héroult là quá trình tách nhôm theo phương pháp điện phân nóng chảy có sử dụng cryolit là chất xúc tác để giảm độ nóng chảy của tinh quặng alumina.
Quá trình thực hiện[sửa | sửa mã nguồn]
Hỗn hợp dung dịch cryolit với tinh quăng alumina đã bị hòa tan được điện phân khiến nhôm ở thể lỏng chuyển dịch về phía cathode và tích tụ ở trên dương cực này trong khi đó cực âm anode bằng C bị oxi hóa thành carbon đioxit. Nguồn điện được sử dụng bởi rất nhiều lò luyện nhôm như trên thường có điện thế rất thấp (thường 3-5 V), nhưng đòi hỏi dòng phải lớn – trong mỗi một buồng điện phân cường độ dòng có thể từ 220kA[1] lên đến 340kA.[2] Hàng trăm buồng điện phân được mắc nối tiếp và nối với điện năng nguồn từ một máy biến thế chuyển đổi điện thế từ 110kV hay từ nguồn điện nhà máy có điện thế cao hơn của nhà cung cấp xuống còn có điện thế 1-2 kV. Dòng điện có tải lớn được chạy qua các thanh nối lớn (các thanh này thường được mạ nhôm). Các buồng tự tăng nhiệt độ do chính dòng điện chạy qua để lên tới nhiệt độ điện phân, và hệ thống điều biến anode thay đổi dòng điện chạy qua bằng cách nâng lên hay hạ xuống thanh anode và do đó thay đổi trở kháng của buồng điện phân. Khi cần, một thanh nối được cho tiếp xúc để hình thành nên mạch rẽ (tức mắc sun).
Nhôm lỏng được tách ra nhờ một xi phông và một máy hút (để tránh phải sử dụng máy bơm và val chịu nhiệt độ cao). Nhôm lỏng được chuyển vào các thùng chứa hay được đưa ngay qua các đường ống dẫn liên tục và chịu nhiệt sang các cơ sở mạ. Nhôm kim loại sau đó hoặc được mạ thành hình dạng cuối cùng với các vật liệu hợp kim khác hay được mạ vào các thỏi vật liệu tạp khác để sau đó bán cho các cơ sở luyện kim để tái luyện.
Trong khi, cryôlit dạng rắn có tỷ trọng cao hơn nhôm (dạng rắn) trong điều kiện nhiệt độ trong phòng, sản phẩm nhôm lỏng lại có tỷ trọng cao hơn cryolit nóng chảy khi ở vào khoảng 1000°C, và vì thế lắng xuống đáy của thùng chứa, sau đó được định kỳ hút ra (điều này giúp cho nhôm lỏng khỏi bị oxy hóa bởi không khí do nằm bên dưới cryolit nóng chảy). Phần trên và thành của thùng chứa (tức chính là buồng điện phân) được phủ lớp vỏ bằng cryolit dạng rắn đóng vai trò làm lớp cách nhiệt. Trở kháng bên trong thùng chứa (cũng là buồng điện phân) đủ để giữ cryolit luôn nóng chảy.
Khi lượng alumina đã bị chuyển hóa trong dung môi cryolit thì một lượng alumina bổ sung được đưa vào qua một hệ thống phễu để luôn duy trì hàm lượng cần thiết của alumina trong dung dịch. Phần bên trên của thùng chứa không cho phép lượng alumina bổ sung được đưa vào và do vậy định kỳ phải phá phần trên nắp của thùng để bổ sung alumina vào hỗn hợp dung dịch điện phân.
Khí thoát ra từ quá trình điện phân được thu hồi bởi hệ thống phễu thu khí và thoát ra ngoài. Khí thải chủ yếu là CO2 do quá trình ăn mòn âm cực (anode) sinh ra và hydro florua (HF) được sinh ra từ dung dịch hỗn hợp cryolit. HF là một chất khí có tính ăn mòn cao nhất là đối với các bề mặt phủ kính nên cần cẩu và các thiết bị hạng nặng dùng trong khai mỏ hay trong nhà máy tuyển luyện nhôm cần được che phủ hết các cửa sổ và cửa chắn gió bằng các tấm phim nhựa. Khí HF thường được xử lý trong các nhà máy xử lý khí thải liền kề, trong đó khí HF được cho hòa tan vào trong nước làm trung hòa khả năng ăn mòn của khí. Các thành phần bụi trong khí thải (PM) cũng được thu và tái sử dụng thông qua các phương pháp tĩnh điện hay các túi lọc. Thành phần khí thải còn lại (chủ yếu là CO2) được thải vào không khí, tuy nhiên ngay cả khi xử lý khí thải đúng mực như trên vẫn sẽ góp phần gây ra hiệu ứng nhà kính.
Dòng điện có cường độ lớn trong quá trình điện phân cũng tao ra từ trường mạnh và gây ra các lực từ thủy động lực học có thể xáo trộn nhôm ra khỏi vị trí đúng ra là phải ở đáy thùng. Quá trình xáo trộn nhôm này một mặt giúp các quá trình phản ứng với nhôm diễn ra hoàn toàn hơn nhưng mặt khác lại làm giảm độ tinh của sản phẩm nhôm (làm tăng các thành phần tạp chất trong sản phẩm nhôm thương phẩm) do các vật liệu khác nhau bị trộn lẫn hoàn toàn. Theo một kỹ thuật khác buồng điện phân được vận hành trong điều kiện được gọi tên là bồn aluminium thủy tĩnh trong đó các thành phần tạp chất hoặc nổi lên trên hoặc chìm xuống dưới và để nhôm tinh khiết dạng lỏng ở giữa.
Các lò luyện nhôm thường được đặt tại những khu vực có tiềm năng thủy điện, nhiệt điện, năng lượng tái tạo như gió lớn và có tính kinh tế cao. Các lò luyện nhôm sử dụng công nghệ điện phân đòi hỏi nguồn điện ổn định để hoạt động được tối đa công suất và giúp tăng tải lượng tối thiểu để yếu tố cầu của công tác kinh doanh điện trở nên ổn định hơn và ít biến động hơn; do vậy có thể giúp cho toàn bộ hệ thống phát dẫn và truyền tải điện tổng thể trở nên có tính kinh tế hơn đối với người dùng cuối.

markdown:
# Công nghệ Hall-Héroult
Công nghệ Hall - Héroult là quá trình tách nhôm theo phương pháp điện phân nóng chảy có sử dụng
[cryolit](/w/index.php?title=Cryolit&action=edit&redlink=1) là chất xúc tác để giảm độ nóng chảy của tinh quặng alumina.
### Quá trình thực hiện[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Hall-H%C3%A9roult&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Hall-H%C3%A9roult&action=edit§ion=1)]
Hỗn hợp dung dịch cryolit với tinh quăng alumina đã bị hòa tan được
[điện phân](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_ph%C3%A2n) khiến nhôm ở thể lỏng chuyển dịch về phía [cathode](/wiki/Cathode) và tích tụ ở trên dương cực này trong khi đó cực âm [anode](/w/index.php?title=Anode&action=edit&redlink=1) bằng C bị oxi hóa thành carbon đioxit. Nguồn điện được sử dụng bởi rất nhiều lò luyện nhôm như trên thường có điện thế rất thấp (thường 3-5 V), nhưng đòi hỏi dòng phải lớn – trong mỗi một buồng điện phân cường độ dòng có thể từ 220kA lên đến 340kA. [1] Hàng trăm buồng điện phân được mắc nối tiếp và nối với điện năng nguồn từ một máy biến thế chuyển đổi điện thế từ 110kV hay từ nguồn điện nhà máy có điện thế cao hơn của nhà cung cấp xuống còn có điện thế 1-2 kV. Dòng điện có tải lớn được chạy qua các thanh nối lớn (các thanh này thường được mạ nhôm). Các buồng tự tăng nhiệt độ do chính dòng điện chạy qua để lên tới nhiệt độ điện phân, và hệ thống điều biến anode thay đổi dòng điện chạy qua bằng cách nâng lên hay hạ xuống thanh anode và do đó thay đổi trở kháng của buồng điện phân. Khi cần, một thanh nối được cho tiếp xúc để hình thành nên mạch rẽ (tức mắc sun). [[2]](#cite_note-ABB_Amperage-2)
Nhôm lỏng được tách ra nhờ một xi phông và một máy hút (để tránh phải sử dụng máy bơm và val chịu nhiệt độ cao). Nhôm lỏng được chuyển vào các thùng chứa hay được đưa ngay qua các đường ống dẫn liên tục và chịu nhiệt sang các cơ sở
[mạ](/wiki/M%E1%BA%A1). Nhôm kim loại sau đó hoặc được mạ thành hình dạng cuối cùng với các vật liệu [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim) khác hay được mạ vào các thỏi vật liệu tạp khác để sau đó bán cho các cơ sở luyện kim để tái luyện.
Trong khi,
[cryôlit](/wiki/Cry%C3%B4lit) dạng rắn có tỷ trọng cao hơn nhôm (dạng rắn) trong điều kiện nhiệt độ trong phòng, sản phẩm nhôm lỏng lại có [tỷ trọng](/wiki/T%E1%BB%89_tr%E1%BB%8Dng) cao hơn cryolit nóng chảy khi ở vào khoảng 1000°C, và vì thế lắng xuống đáy của thùng chứa, sau đó được định kỳ hút ra (điều này giúp cho nhôm lỏng khỏi bị oxy hóa bởi không khí do nằm bên dưới cryolit nóng chảy). Phần trên và thành của thùng chứa (tức chính là buồng điện phân) được phủ lớp vỏ bằng cryolit dạng rắn đóng vai trò làm lớp cách nhiệt. [Trở kháng](/wiki/Tr%E1%BB%9F_kh%C3%A1ng) bên trong thùng chứa (cũng là buồng điện phân) đủ để giữ cryolit luôn nóng chảy.
Khi lượng
[alumina](/wiki/Nh%C3%B4m_%C3%B4x%C3%ADt) đã bị chuyển hóa trong dung môi cryolit thì một lượng alumina bổ sung được đưa vào qua một hệ thống phễu để luôn duy trì hàm lượng cần thiết của alumina trong dung dịch. Phần bên trên của thùng chứa không cho phép lượng alumina bổ sung được đưa vào và do vậy định kỳ phải phá phần trên nắp của thùng để bổ sung alumina vào hỗn hợp dung dịch điện phân.
Khí thoát ra từ quá trình điện phân được thu hồi bởi hệ thống phễu thu khí và thoát ra ngoài. Khí thải chủ yếu là CO
2 do quá trình ăn mòn âm cực (anode) sinh ra và hydro florua (HF) được sinh ra từ dung dịch hỗn hợp cryolit. HF là một chất khí có tính ăn mòn cao nhất là đối với các bề mặt phủ kính nên cần cẩu và các thiết bị hạng nặng dùng trong khai mỏ hay trong nhà máy tuyển luyện nhôm cần được che phủ hết các cửa sổ và cửa chắn gió bằng các tấm phim nhựa. Khí HF thường được xử lý trong các nhà máy xử lý khí thải liền kề, trong đó khí HF được cho hòa tan vào trong nước làm trung hòa khả năng ăn mòn của khí. Các thành phần bụi trong khí thải (PM) cũng được thu và tái sử dụng thông qua các [phương pháp tĩnh điện](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Dc_t%C4%A9nh_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) hay các túi lọc. Thành phần khí thải còn lại (chủ yếu là CO 2) được thải vào không khí, tuy nhiên ngay cả khi xử lý khí thải đúng mực như trên vẫn sẽ góp phần gây ra [hiệu ứng nhà kính](/wiki/Hi%E1%BB%87u_%E1%BB%A9ng_nh%C3%A0_k%C3%ADnh).
Dòng điện có
[cường độ](/wiki/D%C3%B2ng_%C4%91i%E1%BB%87n#C.C6.B0.E1.BB.9Dng_.C4.91.E1.BB.99_d.C3.B2ng_.C4.91i.E1.BB.87n) lớn trong quá trình điện phân cũng tao ra [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) mạnh và gây ra các lực [từ thủy động lực học](/wiki/T%E1%BB%AB_th%E1%BB%A7y_%C4%91%E1%BB%99ng_l%E1%BB%B1c_h%E1%BB%8Dc) có thể xáo trộn nhôm ra khỏi vị trí đúng ra là phải ở đáy thùng. Quá trình xáo trộn nhôm này một mặt giúp các quá trình phản ứng với nhôm diễn ra hoàn toàn hơn nhưng mặt khác lại làm giảm độ tinh của sản phẩm nhôm (làm tăng các thành phần tạp chất trong sản phẩm nhôm thương phẩm) do các vật liệu khác nhau bị trộn lẫn hoàn toàn. Theo một kỹ thuật khác buồng điện phân được vận hành trong điều kiện được gọi tên là bồn aluminium thủy tĩnh trong đó các thành phần tạp chất hoặc nổi lên trên hoặc chìm xuống dưới và để nhôm tinh khiết dạng lỏng ở giữa.
Các lò luyện nhôm thường được đặt tại những khu vực có tiềm năng
[thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n), nhiệt điện, [năng lượng tái tạo](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%C3%A1i_t%E1%BA%A1o) như gió lớn và có tính kinh tế cao. Các lò luyện nhôm sử dụng công nghệ điện phân đòi hỏi nguồn điện ổn định để hoạt động được tối đa công suất và giúp tăng tải lượng tối thiểu để yếu tố cầu của công tác kinh doanh điện trở nên ổn định hơn và ít biến động hơn; do vậy có thể giúp cho toàn bộ hệ thống phát dẫn và truyền tải điện tổng thể trở nên có tính kinh tế hơn đối với người dùng cuối.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Phố Hiến
Phố Hiến (chữ Nôm: 舖憲) là một địa danh lịch sử ở thành phố Hưng Yên. Vào các thế kỷ 17-18, nơi đây là một thương cảng cổ nổi tiếng của Việt Nam. Lúc ấy, phố Hiến là một đô thị trải dài theo bờ tả ngạn sông Hồng. Ngoài kinh đô Thăng Long - Kẻ Chợ là thủ đô phồn vinh nhất nước, Phố Hiến đã là một đô thị nổi bật đứng ở vị trí thứ hai. Dân gian có câu: "Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến". Văn bia chùa Thiên ứng, dựng năm Vĩnh Tộ thứ 7 (1625, đời vua Lê Thần Tông) đã ghi: "Phố Hiến nổi tiếng trong bốn phương là một tiểu Tràng An" - tức một Kinh đô thu nhỏ [1].
Mục lục
Phố Hiến trong lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Lịch sử - địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Ngay từ thế kỷ 10, vùng Đằng Châu ở phía bắc thành phố Hưng Yên ngày nay vốn là một lãnh địa của sứ quân Phạm Bạch Hổ, đến thời Tiền Lê là thực ấp của Lý Công Uẩn. Thế kỷ 13, dưới thời nhà Trần, khi nhà Nguyên diệt Tống, một số kiều dân Trung Quốc tị nạn đã kéo sang Việt Nam, lập nên làng Hoa Dương. Cùng lúc đó, một số người Việt từ nhiều địa phương khác nhau cũng dần dần đến sinh sống tại địa điểm tụ cư này để buôn bán và làm ăn.
Theo sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, thì tên Phố Hiến có xuất xứ từ chữ Hiến của Hiến Doanh hay Hiến Nam, vốn là cơ quan hành chính của trấn Sơn Nam xưa. Sách ấy chép:"...vì là sở lỵ của ty Hiến sát sứ Sơn Nam đời cố Lê nên có tên gọi vậy". Các tác giả của sách Đại Nam nhất thống chí cũng đã thừa nhận ý kiến này. Và có nhiều khả năng là tên gọi Phố Hiến lần đầu tiên xuất hiện vào cuối thế kỷ 15 trong công cuộc cải cách hành chính của vua Lê Thánh Tông. Tuy nhiên, phải đến thế kỷ 17, Phố Hiến mới trở thành một trung tâm chính trị - kinh tế có nhiều mối giao lưu quốc tế. Lúc này, ở Phố Hiến có lị sở của trấn thủ xứ Sơn Nam, ty Hiến sát xứ Sơn Nam, các trạm tuần ty kiểm soát thuyền bè trong ngoài nước, một đoạn sông tấp nập các thuyền bè đi lại và đỗ bến, những chợ phố đông đúc, các thợ thủ công và thương nhân người Việt, người Hoa, Nhật Bản và phương Tây.[2][3]
Phố Hiến xưa nằm sát bên bờ tả ngạn sông Hồng, nhưng do phù sa bồi đắp nên ngày nay đã ở cách dòng sông khoảng chừng 2 km. Theo đường sông, Phố Hiến cách Hà Nội 55 km. Trước đây từ Thăng Long xuôi thuyền xuống Phố Hiến mất khoảng 2 ngày, ngược dòng lên Kinh đô mất 3 ngày. Vị trí của Phố Hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống sông Hồng-sông Thái Bình nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các nhà địa chất chia châu thổ Bắc Bộ thành 3 vùng tương ứng với ba thời kỳ thành tạo lớn: Thượng châu thổ với đỉnh của các triền sông là Việt Trì; Trung châu thổ với đỉnh là Cổ Loa; và Hạ châu thổ với đỉnh là Phố Hiến, từ đó các nhánh sông trải ra vùng đồng bằng như những chiếc nan quạt. Bằng đường thuỷ, từ Phố Hiến có thể liên lạc tới hầu hết các địa phương thuộc các trấn Sơn Nam, Hải Dương, An Quảng. Phố Hiến là nơi trung chuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông từ vùng biển Bắc Bộ đi sâu vào đất liền tới Kinh thành Thăng Long, qua các tuyến sông Đáy, sông Hồng, sông Thái Bình.[4]
Cùng với các tuyến giao thương đường sông, các tuyến giao thương ven biển đã nối liền Phố Hiến với các thị trường xa hơn. Từ thời nhà Trần, các thương nhân người Hoa ở Xích Đằng đã có những mối liên hệ với các cảng Hội Triều (Thanh Hoá), Càn Hải và Hội Thống (Nghệ An). Thế kỷ 17-18, các quan hệ thương mại giữa Phố Hiến và vùng Sơn Nam với các phố cảng Đàng Trong thông qua các khách buôn nước ngoài càng được tăng cường, như các bến đò Phục Lễ, Phù Thạch, Thanh Hà (Thuận Hoá), Hội An. Qua hai hệ thống sông Đàng Ngoài và sông Đáy, Phố Hiến còn bắt nhịp với các tuyến giao thương quốc tế ở biển Đông, như Nhật Bản, Trung Quốc, các nước Đông Nam Á, cũng như với các nước phương Tây như Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp...
Đô thị - dân cư[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài vị trí trung tâm trấn Sơn Nam, Phố Hiến chủ yếu mang diện mạo của một đô thị kinh tế. Kết cấu của nó bao gồm một bến cảng sông; một tập hợp chợ; khu phường phố; và hai thương điếm phương Tây (Hà Lan và Anh).
Mạch máu giao thương của Phố Hiến là sông Xích Đằng - đoạn sông Nhị Hà chảy sát Phố Hiến. Đây là nơi trung chuyển và là điểm tụ hội của những đoạn đường sông từ biển Đông vào tới kinh thành Thăng Long như tuyến Đàng Ngoài, nhiều tuyến sông khác. Bến cảng Phố Hiến là nơi các tàu thuyền ngoại quốc lưu đỗ để làm thủ tục kiểm soát và xin giấy phép đi tiếp tới Kinh đô. Cùng với bến cảng sông là một các khu chợ khá sầm uất như chợ Vạn ở bến Xích Đằng, chợ Hiến bên cạnh lị sở Sơn Nam, chợ Bảo Châu... Những chợ này đã vượt khỏi khuôn khổ những chợ địa phương để chở thành các chợ liên vùng. Thuyền bè từ Thăng Long - Kẻ Chợ và các trấn gần xa trong nước cũng như nước ngoài đã đến đây buôn bán, trao đổi hàng hoá.
Khu phường phố là khu định cư của người Việt và các kiều dân ngoại quốc (chủ yếu là người Hoa) sản xuất và buôn bán với tính chất cố định ở Phố Hiến. Dựa theo các văn bia ở chùa Hiến (1709) và chùa Chuông (1711), Phố Hiến thời đó có khoảng 20 phường [5] Qua các bi ký, có thể đọc được 13 phố và 32 tên cửa hiệu buôn bán như các Tân Thị, Tân Khai, Tiên Miếu, Hậu Trường…
Trong thế kỷ 17, có hai thương điếm phương Tây đã được dựng lên ở Phố Hiến: thương điếm Hà Lan (1637-1700) và thương điếm Anh (1672-1683). Đây là văn phòng đại diện kiêm nhà kho của các Công ty Đông Ấn của Hà Lan và Anh. Đây là một quần thể kiến trúc được xây bằng gạch, nằm ở phía dưới Phố Hiến, quãng gần thôn Nễ Châu và Vạn Mới. Từ thế kỷ 18, quần thể kiến trúc này đã bị huỷ hoại trở thành đồng ruộng. Đến cuối thế kỷ 19 nó được tác giả người Pháp G. Dumoutier đã miêu tả lại [6]
Phố Hiến mang những nhu cầu tâm linh văn hoá của nhiều cộng đồng người khác nhau, thể hiện qua những công trình kiến trúc. Nổi bật là các phong cách kiến trúc Việt Nam và phong cách kiến trúc Trung Hoa (với sắc thái vùng Phúc Kiến, phía Nam Trung Quốc), thấp thoáng có phong cách kiến trúc châu Âu (nhà thờ Gô-tích Phố Hiến). Nhiều khi, các phong cách kiến trúc đó pha trộn lẫn nhau. Nhà thờ Kitô giáo ở Phố Hiến là một nhà thờ cổ, xây dựng từ thế kỷ 17 theo kiểu Gô-tích. Cũng như ở các đô thị Việt Nam khác, bên cạnh những kiến trúc bằng gạch ngói, đại bộ phận nhà ở của dân đều bằng gỗ tre nứa, lại ở sát nhau. Nhiều vụ hoả hoạn đã xảy ra.[7]
Trong lịch sử, Phố Hiến là một đô thị đa quốc tịch, trong đó nhiều nhất là người Việt và người Hoa. Những kiều dân ngoại quốc khác ở đây là Nhật, Xiêm La, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp… Phần lớn người Việt cự ngụ ở Phố Hiến là từ các địa phương khác đổ về sinh sống làm ăn, đó là một cộng đồng cư dân tứ xứ.[8]
Bên cạnh cộng đồng người Việt, đông đảo người Hoa đã đến cư trú tại Phố Hiến. Địa điểm tụ cư đầu tiên của người Hoa ở Phố Hiến là Hoa Dương, sau gộp thêm các xã Hoa Điền (Lương Điền), Hoa Cái (Phương Cái) hợp thành Tam Hoa. Các cửa hiệu của Hoa Kiều được tập trung ở Phố Khách, phố Bắc Hoà, Nam Hoà; nhiều nhà xây gạch ngói. Họ xây dựng nhiều đình, đền, chùa, miếu, quảng hội thờ các vị nhân thần người Trung Quốc như Quan Vân Trường, Dương Qúy Phi, Lâm Tức Mặc.[9] Khi việc buôn bán giữa phương Tây và Phố Hiến sa sút thì các Hoa thương vẫn trụ lại, gần như nắm giữ độc quyền các hoạt động ngoại thương. Lúc này cũng có hiện tượng một số Hoa thương ở Phố Hiến di cư ngược trở lại Thăng Long - Hà Nội, như trường hợp các gia đình họ Phan ở phố Hàng Ngang. Hiện nay, vẫn có tới 14 họ thuộc các Hoa Kiều sinh sống ở Phố Hiến - Hưng Yên như các họ Ôn, Tiết, Hoàng, Lý, Trần, Bạch, Quách, Mã, Thái, Hà, Hứa, Từ, Lâm, Khu.
Người Nhật cũng đã đến Phố Hiến từ rất sớm vào khoảng đầu thế kỷ XVII. Họ thường mang bạc, đồng đến mua đổi lấy các loại tơ hoặc vải lụa. Một số khác là các giáo sĩ và giáo dân Nhật Bản, có tên đạo theo chữ La Tinh, đã đi theo và phục vụ các giáo sĩ phương Tây tới Đàng Ngoài giảng đạo. Vì đã sinh sống lâu năm ở Việt Nam, những người Nhật này thường làm một số nghề như hoa tiêu dẫn tàu vào cửa sông, phiên dịch, môi giới… Tại Phố Hiến trước đây có một khu đất được gọi là Nghĩa trang Nhật Bản.
ở Phố Hiến ngoài người Trung Quốc và Nhật Bản còn có các thương nhân châu á khác đến buôn bán như Xiêm La, Mã Lai, Lữ Tống (Philíppin)... Phương Tây, ngoài người Hà Lan và người Anh đã từng lập thương điếm ở Phố Hiến, còn một số người Bồ Đào Nha và Pháp. Người Bồ Đào Nha là người phương Tây Phố Hiến sớm nhất. Đó là những thương nhân độc lập, không lập công ty, không đặt thương điếm. Không ít những người Pháp cũng sống ở Phố Hiến vào những năm 80 của thế kỷ XVII. Thương điếm của Công ty ấn Độ Pháp thành lập ở Phố Hiến năm 1680.
Phát triển và suy thoái[sửa | sửa mã nguồn]
Phố Hiến từ nơi tụ cư, một thị trấn phát triển thành một đô thị lớn vào thế kỷ XVII đã luôn mang tính nổi trội đậm sắc thái kinh tế. Lúc đầu là các hoạt động buôn bán qua mạng lưới chợ. Sau đó, thương nghiệp ngày càng phát triển và trở thành hoạt động kinh tế mũi nhọn chủ yếu, đặc biệt là ngoại thương do lợi thế là một bến sông, đầu mối của các tuyến giao thông vùng. Điểm tụ cư ban đầu của số người Hoa tị nạn (làng Hoa Dương) cũng là một hạt nhân kinh tế sẽ phát triển mạnh mẽ trong những thời kỳ sau. Bước chuyển về chất trong đời sống kinh tế của Phố Hiến là khi có sự tác động của một nhân tố chính trị vào nền tảng kinh tế đó và hệ quả là sự chuyển dịch trọng tâm từ những yếu tố nội sinh sang những yếu tố ngoại sinh.
Các lái buôn Hà Lan là những người phương Tây đặt thương điếm sớm nhất ở Phố Hiến. Những thập kỷ đầu, công việc buôn bán của thương điếm Hà Lan ở Phố Hiến diễn ra khá suôn sẻ và được nhà nước Lê - Trịnh chiếu cố ưu tiên so với những người ngoại quốc khác. Sau khi cuộc chiến Trịnh - Nguyễn chấm dứt, chúa Trịnh dần tỏ thái độ lạnh nhạt với Hà Lan, lại thêm sự cạnh tranh của các lái buôn phương Tây khác, đặc biệt là người Anh. Người Anh đến Phố Hiến muộn hơn người Hà Lan. Trong những năm đầu, thương điếm Anh ở Phố Hiến làm ăn tương đối phát đạt, cạnh tranh với các đối thủ của mình như các thương nhân Hà Lan, Trung Quốc, một phần nhờ tài tháo vát, ứng xử khôn khéo của W. Gyfford.
Thời kỳ phồn thịnh nhất của Phố Hiến là vào khoảng giữa thế kỷ XVII (1730-1780). Sau đó là quá trình suy thoái, diễn ra trong gần 2 thế kỷ để cuối cùng trở thành tỉnh lị Hưng Yên. Biểu hiện rõ nhất của sự suy thoái của Phố Hiến là sự sa sút trong các hoạt động buôn bán với nước ngoài. Mặt khác, lúc này tình hình chính trị khu vực và hệ thống kinh tế thương mại biển Đông cũng đã có những chuyển biến. Trung Quốc bãi bỏ lệnh hải cấm, mở ra một thị trường đông đúc hấp dẫn. Nhật Bản cũng chuyển sang chiến lược xuất khẩu bạc, vàng, tơ lụa. Các tuyến buôn bán đường biển trực tiếp trở nên thông thoáng hơn, không cần qua khâu trung gian, như trường hợp Đàng Ngoài. Trong hoàn cảnh đó, ngoại thương Việt Nam và ở Phố Hiến nói riêng đã giảm thiểu đáng kể. Các thương điếm phương Tây ở Phố Hiến và Kẻ Chợ lần lượt đóng cửa, các tàu buôn phương Tây hầu như rất ít còn lại vùng Đàng Ngoài. Phố Hiến vắng hẳn các khách buôn nước ngoài, trừ người Trung Quốc là còn ở lại buôn bán.
Thế kỷ XIX, khi kinh đô chuyển vào Huế, một làn sóng của thương nhân Trung Hoa ồ ạt nhập cư vào Hà Nội, một số gia đình Hoa Kiều trước kia từ Kẻ Chợ di cư đến Phố Hiến nay quay ngược trở về Hà Nội, phần nào cũng làm cho Phố Hiến trở nên vắng đi. Cũng trong quá trình suy thoái về kinh tế, Phố Hiến đã mất dần đi vai trò quan trọng về chính trị. Bến cảng Phố Hiến do sự bồi lở của sông Hồng ngày càng trở nên bất tiện, làm Phố Hiến ngày càng cách xa dòng sông. Vì vậy, năm 1726, chính quyền Lê - Trịnh đã chuyển dời trấn lị Sơn Nam sang bên hữu ngạn sông Hồng thuộc huyện Duy Tiên. Năm 1741, trấn Sơn Nam được tách thành Sơn Nam thượng và hạ, trọng tâm chính trị đã chuyển xuống mạn dưới, ở Vị Hoàng (Nam Định).
Cũng trong thế kỷ XVIII, nhiều biến động xã hội - chính trị đã diễn ra tại địa bàn Phố Hiến. Năm 1730, đê Mạn Trù vỡ, dân của nhiều vùng ở Sơn Nam trở nên nghèo đói, phải tha phương cầu thực. Tiếp đến là những cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất và Nguyễn Hữu Cầu đã tàn phá vùng này, càng làm cho tiềm lực kinh tế của Phố Hiến kiệt quệ. Rồi sau đó là cuộc chiến giữa Tây Sơn và chúa Trịnh. Sang đến thế kỷ XIX, dưới triều Nguyễn, vai trò một đô thị kinh tế, một thương cảng quốc tế của Phố Hiến ngày nào giờ đây không còn nữa. Năm 1804, dưới thời Gia Long, trấn lị Sơn Nam thượng từ Phố Hiến đã được di chuyển về Châu Cầu (Phủ Lý). Năm 1831, với cuộc cải cách của vua Minh mạng, tỉnh Hưng Yên được thành lập, thành tỉnh được xây dựng trên địa bàn Phố Hiến cũ, mang nhiều chức năng quân sự, nhưng đã mất đi hoàn toàn vai trò kinh tế của một trạm hải quan, lúc này đã được chuyển qua bến Ninh Hải (Hải Phòng).
Quần thể di tích Phố Hiến[sửa | sửa mã nguồn]
Trải qua những biến cố lịch sử và sự thay đổi của tự nhiên, Phố Hiến vẫn còn bảo tồn, giữ gìn được hơn 100 di tích lịch sử - văn hóa có giá trị, đã có 18 di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia, các di tích nổi tiếng như: đền Mây ở Xích Đằng (thờ tướng quân Phạm Phòng Át), đền Ngọc Thanh ở Nễ Châu (thờ vợ thứ của vua Lê Đại Hành), đền Trần (thờ Trần Hưng Đạo), đền Ủng (thờ Phạm Ngũ Lão), Văn Miếu Xích Đằng, Kim Chung Tự, Thiên Ứng Tự, Thiên Hậu cung, đền Mẫu, Đông Đô Quảng Hội…... Các chùa lớn ở Phố Hiến có chùa Chuông, chùa Hiến (Thiên Ứng tự), chùa Nễ Châu. Ngoài ra còn có nhiều đình, văn miếu. Người Hoa sinh sống ở Phố Hiến đã để lại nhiều công trình kiến trúc tôn giáo như đền Mẫu (thờ Dương Quý Phi), đền Thiên Hậu (thờ Lâm Tức Mặc), Võ Miếu (thờ ba anh em Lưu Bị, Quan Vân Trường và Trương Phi)… Nhiều lễ hội gắn liền với các di tích được duy trì hàng năm, tái hiện hình ảnh mấy trăm năm trước của Phố Hiến thu hút hàng vạn lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu…
Quần thể di tích Phố Hiến nằm trên địa phận của Phố Hiến xưa, nay thuộc phần đất từ thôn Đằng Châu (phường Lam Sơn) tới thôn Nễ Châu (phường Hồng Châu) trên một diện tích khoảng chừng 5 km x 1 km ở thành phố Hưng Yên.
Đông Đô Quảng Hội[sửa | sửa mã nguồn]
Đông Đô Quảng Hội nằm trên đường Phố Hiến, phường Hồng Châu. Xưa kia, nơi đây thuộc trung tâm Phố Hiến hạ, thôn Mậu Dương, tổng An Tảo, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Đây là nơi hội họp của các thương nhân nước ngoài, chủ yếu là người Hoa, đồng thời đó cũng là nơi thờ tam thánh: Thần Thái Y (thần làm nghề thuốc); Thần Hoa Quang (dạy dân làm các nghề thủ công); Thần Nông (dạy dân làm ruộng, trồng trọt, chăn nuôi).
Chùa Chuông[sửa | sửa mã nguồn]
Chùa Chuông có tên chữ là Kim Chung Tự nằm tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, được mệnh danh là "Phố Hiến đẹp nhất danh lam".
Văn miếu Xích Đằng[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Theo văn bia này (hiện được xem là tư liệu sớm nhất ở Việt Nam viết về Phố Hiến), thì có thể nói rằng Phố Hiến ra đời sớm so với ý kiến của một số nhà nghiên cứu nước ngoài. Theo họ, thì Phố Hiến ra đời năm 1637, sau khi thương điếm Hà Lan được thành lập; hoặc là năm 1633, khi người Hoa kéo đến đây...Nguồn: Đô thị thương cảng Phố Hiến do Đăng Trường biên soạn, Nxb VH-TT, 2013, tr. 5.
- ^ Sách Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn có chép: "Cung cũ Hiến Nam ở địa phận xã Nhân Dục, huyện Kim Động là lị sở trấn Sơn Nam đời Lê, phàm người nước ngoài đến buôn bán thì tụ tập ở đây, gọi là Vạn lai triều, phong vật phồn thịnh, nhà ngói như bát úp".
- ^ Cùng với Hiến ty, các triều đình phong kiến có đặt ra những trạm tuần ty, kiểm soát thuyền bè, có thể ở cả hai bên bờ sông. Theo sách Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú thì trạm Lãnh Trì ở sát Phố Hiến về phía bắc thuộc huyện Kim Động (tả ngạn sông Hồng). Nhưng theo sách Các tổng trấn xã danh bị lãm lại thuộc huyện Phú Xuyên (hữu ngạn sông Hồng) có hai cửa phụ: một ở Đằng Châu (thành phố Hưng Yên); một ở Lạc Tràng (Kim Bảng, Hà Nam). Trên bản đồ dòng chảy Sông Đàng Ngoài từ Hà Nội ra đến biển do một nhà hàng hải Anh vẽ vào thế kỷ 17, ngoài địa điểm Phố Hiến ở bên tả ngạn được ghi là "Thành phố ở đó người Anh có một thương điếm", thì cũng đánh dấu một địa điểm tụ cư hoặc một lị sở đáng chú ý ở phía đối diện ở bên kia (hữu ngạn) sông Hồng.
- ^ Vị trí này được thể hiện rõ trên Bản đồ dòng chảy Sông Đàng Ngoài từ Cacho (Hà Nội) ra đến biển do một nhà hàng hải người Anh vẽ vào thế kỷ 17.
- ^ 9 phường có tên chỉ địa vực: Cựu đê thị (phường đê cũ); Ngoại đê thị (phường ngoài đê); Thuỷ đê nội thị (phường trong đê sông); Hà khẩu thị (phường cửa sông); Hậu bi thị (phường Sau bia); Thuỷ giang nội thị (phường trong kênh sông); Thuỷ giang ngoại thị (phường ngoài kênh sông); Vạn mới thị (phường bến mới); Cửa cái phường. 7 phường sản xuất hàng thủ công nghiệp: Hàng Sũ phường (phường Đồ gỗ); Thổ Oa phường (phường Nhuộm vải); Hàng Chén thị (phường Bát Chén); Thuộc bì thị (phường Thuộc da); Hoa lạp thị (phường Nón hoa); Hàng Sơn phường (phường Hồ sơn thếp). 4 phường buôn bán nông thuỷ sản; Hàng Nhục phường (phường Hàng thịt); Hàng Cá phường (phường Hàng cá); Mộc lang phường (phường Bán rau); Hàng Bè phường (phường Bán tre nứa).
- ^ "Nằm ở phía sau các vườn tược, ở giữa đường phố lớn của Phố Hiến và con đê, các thương điếm này bao gồm nhiều địa khu hình tứ giác, đất nền đã được nâng cao lên, lấy từ con hào được đào bao bọc xung quanh. Đường hào này hình chữ nhật rộng và sâu, thường khô về mùa đông, và cung cấp nước cho việc trồng lúa về mùa mưa. Vào thời kỳ có các thương điếm nước ngoài, dòng sông mà ngày nay đã ở cách xa 2 km, còn chảy sát gần chân đê và mặt bằng đê ở trước các ngôi chùa đã được dùng làm bến đậu dỡ hàng cho thương cảng".
- ^ Tài liệu của Công ty Đông Ấn của Anh cho biết: năm 1673, hàng trăm nóc nhà Phố Hiến đã bị cháy. Lưu trữ của Hội truyền giáo đối ngoại ghi lại vụ cháy ở Phố Hiến tháng 7 năm 1867, "đã thiêu huỷ một nửa thành phố".
- ^ Theo tấm bia Chùa Hiến dựng năm 1709, đã có tới hơn 50 địa phương rải rác khắp miền Bắc đã có người di cư tới Phố Hiến làm ăn, như các huyện Chương Đức (Hà Tây ngày nay), Đường Hào (Hưng Yên), Thuỷ Nguyên (Hải Phòng), Nông Cống, Hoằng Hoá (Thanh Hoá), Bố Chính (Quảng Bình), Thanh Trì, Từ Liêm (Hà Nội).
- ^ William Dampier miêu tả về người Trung Quốc ở Phố Hiến như sau: "Tất cả họ đều tết bím tóc dài ở đằng sau như phong tục của họ ở trong nước trước khi bị Mông Cổ chinh phục". Một số đã lấy vợ người Việt Nam, sau đó trở thành người Minh Hương.

markdown:
# Phố Hiến
**Phố Hiến** ( [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m): **舖憲**) là một địa danh lịch sử ở [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)). Vào các [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17)- [18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), nơi đây là một thương cảng cổ nổi tiếng của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Lúc ấy, phố Hiến là một đô thị trải dài theo bờ tả ngạn [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Ngoài kinh đô [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) - Kẻ Chợ là thủ đô phồn vinh nhất nước, Phố Hiến đã là một đô thị nổi bật đứng ở vị trí thứ hai. Dân gian có câu: " *Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến*". Văn bia chùa Thiên ứng, dựng năm Vĩnh Tộ thứ 7 ( [1625](/wiki/1625), đời vua [Lê Thần Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%E1%BA%A7n_T%C3%B4ng)) đã ghi: " *Phố Hiến nổi tiếng trong bốn phương là một tiểu Tràng An*" - tức một Kinh đô thu nhỏ . [[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
## Phố Hiến trong lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=1)]
### Lịch sử - địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=2)]
Ngay từ
[thế kỷ 10](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_10), vùng Đằng Châu ở phía bắc [thành phố Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) ngày nay vốn là một lãnh địa của sứ quân [Phạm Bạch Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95), đến thời [Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) là thực ấp của [Lý Công Uẩn](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95). [Thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13), dưới thời [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), khi [nhà Nguyên](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%C3%AAn) diệt [Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), một số kiều dân [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) tị nạn đã kéo sang [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), lập nên làng Hoa Dương. Cùng lúc đó, một số người Việt từ nhiều địa phương khác nhau cũng dần dần đến sinh sống tại địa điểm tụ cư này để buôn bán và làm ăn.
Theo sách
*, thì tên Phố Hiến có xuất xứ từ chữ Hiến của Hiến Doanh hay Hiến Nam, vốn là cơ quan hành chính của trấn Sơn Nam xưa. Sách ấy chép: Khâm định Việt sử Thông giám cương mục* *"...vì là sở lỵ của ty Hiến sát sứ Sơn Nam đời cố Lê nên có tên gọi vậy"*. Các tác giả của sách *cũng đã thừa nhận ý kiến này. Và có nhiều khả năng là tên gọi Phố Hiến lần đầu tiên xuất hiện vào cuối* [Đại Nam nhất thống chí](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Nam_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD) [thế kỷ 15](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15)trong công cuộc cải cách hành chính của vua [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng). Tuy nhiên, phải đến [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17), Phố Hiến mới trở thành một trung tâm [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B)- [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF)có nhiều mối giao lưu quốc tế. Lúc này, ở Phố Hiến có lị sở của trấn thủ [xứ Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%C5%A9_Vi%E1%BB%87t_Nam)), ty Hiến sát xứ Sơn Nam, các trạm tuần ty kiểm soát thuyền bè trong ngoài nước, một đoạn sông tấp nập các thuyền bè đi lại và đỗ bến, những chợ phố đông đúc, các thợ thủ công và thương nhân [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)và [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y). [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-3)
Phố Hiến xưa nằm sát bên bờ tả ngạn
[sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), nhưng do phù sa bồi đắp nên ngày nay đã ở cách dòng sông khoảng chừng 2 km. Theo đường sông, Phố Hiến cách [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) 55 km. Trước đây từ [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) xuôi thuyền xuống Phố Hiến mất khoảng 2 ngày, ngược dòng lên Kinh đô mất 3 ngày. Vị trí của Phố Hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng)- [sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) nằm trong vùng [đồng bằng Bắc Bộ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Các nhà [địa chất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc) chia châu thổ Bắc Bộ thành 3 vùng tương ứng với ba thời kỳ thành tạo lớn: Thượng châu thổ với đỉnh của các triền sông là [Việt Trì](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Tr%C3%AC); Trung châu thổ với đỉnh là [Cổ Loa](/wiki/C%E1%BB%95_Loa); và Hạ châu thổ với đỉnh là Phố Hiến, từ đó các nhánh sông trải ra vùng đồng bằng như những chiếc nan quạt. Bằng đường thuỷ, từ Phố Hiến có thể liên lạc tới hầu hết các địa phương thuộc các trấn [Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), An Quảng. Phố Hiến là nơi trung chuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông từ vùng biển [Bắc Bộ](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99) đi sâu vào đất liền tới Kinh thành [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long), qua các tuyến [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y), [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), [sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh). [[4]](#cite_note-4)
Cùng với các tuyến giao thương đường sông, các tuyến giao thương ven biển đã nối liền Phố Hiến với các thị trường xa hơn. Từ thời
[nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), các thương nhân [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) ở Xích Đằng đã có những mối liên hệ với các cảng Hội Triều ( [Thanh Hoá](/wiki/Thanh_H%C3%B3a)), Càn Hải và Hội Thống ( [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An)). Thế kỷ 17-18, các quan hệ thương mại giữa Phố Hiến và vùng Sơn Nam với các phố cảng [Đàng Trong](/wiki/%C4%90%C3%A0ng_Trong) thông qua các khách buôn nước ngoài càng được tăng cường, như các bến đò Phục Lễ, Phù Thạch, [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0) ( [Thuận Hoá](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a)), [Hội An](/wiki/H%E1%BB%99i_An). Qua hai hệ thống sông Đàng Ngoài và [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y), Phố Hiến còn bắt nhịp với các tuyến giao thương quốc tế ở [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng), như [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), các nước [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), cũng như với các nước phương Tây như [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Anh](/wiki/Anh), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)...
### Đô thị - dân cư[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=3)]
Ngoài vị trí trung tâm
[trấn Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%C5%A9_Vi%E1%BB%87t_Nam)), Phố Hiến chủ yếu mang diện mạo của một đô thị kinh tế. Kết cấu của nó bao gồm một bến cảng sông; một tập hợp chợ; khu phường phố; và hai thương điếm phương Tây ( [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) và [Anh](/wiki/Anh)).
Mạch máu giao thương của Phố Hiến là sông Xích Đằng - đoạn
[sông Nhị Hà](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) chảy sát Phố Hiến. Đây là nơi trung chuyển và là điểm tụ hội của những đoạn đường sông từ [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) vào tới [kinh thành](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) như tuyến [Đàng Ngoài](/wiki/%C4%90%C3%A0ng_Ngo%C3%A0i), nhiều tuyến sông khác. Bến cảng Phố Hiến là nơi các tàu thuyền ngoại quốc lưu đỗ để làm thủ tục kiểm soát và xin giấy phép đi tiếp tới [Kinh đô](/wiki/Kinh_%C4%91%C3%B4). Cùng với bến cảng sông là một các khu chợ khá sầm uất như chợ Vạn ở bến Xích Đằng, chợ Hiến bên cạnh lị sở [Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), chợ Bảo Châu... Những chợ này đã vượt khỏi khuôn khổ những chợ địa phương để chở thành các chợ liên vùng. Thuyền bè từ Thăng Long - Kẻ Chợ và các trấn gần xa trong nước cũng như nước ngoài đã đến đây buôn bán, trao đổi hàng hoá.
Khu phường phố là khu định cư của người Việt và các kiều dân ngoại quốc (chủ yếu là
[người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa)) sản xuất và buôn bán với tính chất cố định ở Phố Hiến. Dựa theo các văn bia ở chùa Hiến ( [1709](/wiki/1709)) và chùa Chuông ( [1711](/wiki/1711)), Phố Hiến thời đó có khoảng 20 phường Qua các bi ký, có thể đọc được 13 phố và 32 tên cửa hiệu buôn bán như các Tân Thị, Tân Khai, Tiên Miếu, Hậu Trường… [5]
Trong
[thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17), có hai thương điếm phương Tây đã được dựng lên ở Phố Hiến: thương điếm [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) (1637-1700) và thương điếm [Anh](/wiki/Anh) (1672-1683). Đây là văn phòng đại diện kiêm nhà kho của các Công ty Đông Ấn của Hà Lan và Anh. Đây là một quần thể kiến trúc được xây bằng gạch, nằm ở phía dưới Phố Hiến, quãng gần thôn Nễ Châu và Vạn Mới. Từ [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), quần thể kiến trúc này đã bị huỷ hoại trở thành đồng ruộng. Đến cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) nó được tác giả người Pháp [G. Dumoutier](/w/index.php?title=G._Dumoutier&action=edit&redlink=1) đã miêu tả lại [[6]](#cite_note-6)
Phố Hiến mang những nhu cầu tâm linh văn hoá của nhiều cộng đồng người khác nhau, thể hiện qua những công trình kiến trúc. Nổi bật là các phong cách
[kiến trúc Việt Nam](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1) và phong cách [kiến trúc Trung Hoa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1) (với sắc thái vùng [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn), phía Nam [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)), thấp thoáng có phong cách [kiến trúc châu Âu](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) (nhà thờ [Gô-tích](/w/index.php?title=G%C3%B4-t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) Phố Hiến). Nhiều khi, các phong cách kiến trúc đó pha trộn lẫn nhau. Nhà thờ [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) ở Phố Hiến là một nhà thờ cổ, xây dựng từ [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17) theo kiểu [Gô-tích](/w/index.php?title=G%C3%B4-t%C3%ADch&action=edit&redlink=1). Cũng như ở các đô thị Việt Nam khác, bên cạnh những kiến trúc bằng gạch ngói, đại bộ phận nhà ở của dân đều bằng gỗ tre nứa, lại ở sát nhau. Nhiều vụ hoả hoạn đã xảy ra. [[7]](#cite_note-7)
Trong lịch sử, Phố Hiến là một đô thị đa quốc tịch, trong đó nhiều nhất là người Việt và người Hoa. Những kiều dân ngoại quốc khác ở đây là Nhật,
[Xiêm La](/wiki/Xi%C3%AAm), [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Anh](/wiki/Anh), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)… Phần lớn người Việt cự ngụ ở Phố Hiến là từ các địa phương khác đổ về sinh sống làm ăn, đó là một cộng đồng cư dân tứ xứ. [[8]](#cite_note-8)
Bên cạnh cộng đồng người Việt, đông đảo người
[Hoa](/wiki/Hoa) đã đến cư trú tại Phố Hiến. Địa điểm tụ cư đầu tiên của người Hoa ở Phố Hiến là Hoa Dương, sau gộp thêm các xã Hoa Điền (Lương Điền), Hoa Cái (Phương Cái) hợp thành Tam Hoa. Các cửa hiệu của Hoa Kiều được tập trung ở Phố Khách, phố Bắc Hoà, Nam Hoà; nhiều nhà xây gạch ngói. Họ xây dựng nhiều đình, đền, chùa, miếu, quảng hội thờ các vị nhân thần người Trung Quốc như Quan Vân Trường, Dương Qúy Phi, Lâm Tức Mặc. Khi việc buôn bán giữa phương Tây và Phố Hiến sa sút thì các Hoa thương vẫn trụ lại, gần như nắm giữ độc quyền các hoạt động ngoại thương. Lúc này cũng có hiện tượng một số Hoa thương ở Phố Hiến di cư ngược trở lại Thăng Long - [9] [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), như trường hợp các gia đình họ Phan ở phố Hàng Ngang. Hiện nay, vẫn có tới 14 họ thuộc các Hoa Kiều sinh sống ở Phố Hiến - Hưng Yên như các họ Ôn, Tiết, Hoàng, Lý, Trần, Bạch, Quách, Mã, Thái, Hà, Hứa, Từ, Lâm, Khu.
Người Nhật cũng đã đến Phố Hiến từ rất sớm vào khoảng đầu thế kỷ XVII. Họ thường mang bạc, đồng đến mua đổi lấy các loại tơ hoặc vải lụa. Một số khác là các giáo sĩ và giáo dân
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), có tên đạo theo chữ La Tinh, đã đi theo và phục vụ các giáo sĩ phương Tây tới Đàng Ngoài giảng đạo. Vì đã sinh sống lâu năm ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), những người Nhật này thường làm một số nghề như hoa tiêu dẫn tàu vào cửa sông, phiên dịch, môi giới… Tại Phố Hiến trước đây có một khu đất được gọi là Nghĩa trang [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
ở Phố Hiến ngoài người
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) còn có các thương nhân châu á khác đến buôn bán như Xiêm La, Mã Lai, Lữ Tống (Philíppin)... Phương Tây, ngoài người Hà Lan và người Anh đã từng lập thương điếm ở Phố Hiến, còn một số người [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) và Pháp. Người [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) là người phương Tây Phố Hiến sớm nhất. Đó là những thương nhân độc lập, không lập công ty, không đặt thương điếm. Không ít những người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) cũng sống ở Phố Hiến vào những năm 80 của thế kỷ XVII. Thương điếm của Công ty ấn Độ Pháp thành lập ở Phố Hiến năm 1680.
### Phát triển và suy thoái[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=4)]
Phố Hiến từ nơi tụ cư, một
[thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) phát triển thành một [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B) lớn vào [thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7) XVII đã luôn mang tính nổi trội đậm sắc thái [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF). Lúc đầu là các hoạt động [buôn bán](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) qua mạng lưới [chợ](/wiki/Ch%E1%BB%A3). Sau đó, thương nghiệp ngày càng phát triển và trở thành hoạt động [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) mũi nhọn chủ yếu, đặc biệt là ngoại thương do lợi thế là một bến sông, đầu mối của các tuyến giao thông vùng. Điểm tụ cư ban đầu của số người Hoa tị nạn (làng Hoa Dương) cũng là một hạt nhân kinh tế sẽ phát triển mạnh mẽ trong những thời kỳ sau. Bước chuyển về chất trong đời sống kinh tế của Phố Hiến là khi có sự tác động của một nhân tố chính trị vào nền tảng kinh tế đó và hệ quả là sự chuyển dịch trọng tâm từ những yếu tố nội sinh sang những yếu tố ngoại sinh.
Các lái buôn
[Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) là những người phương [Tây](/wiki/T%C3%A2y) đặt thương điếm sớm nhất ở Phố Hiến. Những thập kỷ đầu, công việc buôn bán của thương điếm [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) ở Phố Hiến diễn ra khá suôn sẻ và được nhà nước Lê - Trịnh chiếu cố ưu tiên so với những người ngoại quốc khác. Sau khi cuộc chiến [Trịnh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh) - [Nguyễn](/wiki/Nguy%E1%BB%85n) chấm dứt, chúa Trịnh dần tỏ thái độ lạnh nhạt với [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), lại thêm sự cạnh tranh của các lái buôn phương Tây khác, đặc biệt là người [Anh](/wiki/Anh). Người Anh đến Phố Hiến muộn hơn người [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan). Trong những năm đầu, thương điếm Anh ở Phố Hiến làm ăn tương đối phát đạt, cạnh tranh với các đối thủ của mình như các thương nhân [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), một phần nhờ tài tháo vát, ứng xử khôn khéo của W. Gyfford.
Thời kỳ phồn thịnh nhất của Phố Hiến là vào khoảng giữa
[thế kỷ XVII](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17) (1730-1780). Sau đó là quá trình suy thoái, diễn ra trong gần 2 thế kỷ để cuối cùng trở thành tỉnh lị [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn). Biểu hiện rõ nhất của sự suy thoái của Phố Hiến là sự sa sút trong các hoạt động buôn bán với nước ngoài. Mặt khác, lúc này tình hình chính trị khu vực và hệ thống kinh tế thương mại biển Đông cũng đã có những chuyển biến. [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) bãi bỏ lệnh hải cấm, mở ra một thị trường đông đúc hấp dẫn. [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cũng chuyển sang chiến lược xuất khẩu bạc, vàng, tơ lụa. Các tuyến buôn bán đường biển trực tiếp trở nên thông thoáng hơn, không cần qua khâu trung gian, như trường hợp Đàng Ngoài. Trong hoàn cảnh đó, ngoại thương Việt Nam và ở Phố Hiến nói riêng đã giảm thiểu đáng kể. Các thương điếm phương Tây ở Phố Hiến và Kẻ Chợ lần lượt đóng cửa, các tàu buôn phương Tây hầu như rất ít còn lại vùng Đàng Ngoài. Phố Hiến vắng hẳn các khách buôn nước ngoài, trừ người [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là còn ở lại buôn bán.
Thế kỷ XIX, khi kinh đô chuyển vào Huế, một làn sóng của thương nhân
[Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) ồ ạt nhập cư vào [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), một số gia đình Hoa Kiều trước kia từ Kẻ Chợ di cư đến Phố Hiến nay quay ngược trở về Hà Nội, phần nào cũng làm cho Phố Hiến trở nên vắng đi. Cũng trong quá trình suy thoái về kinh tế, Phố Hiến đã mất dần đi vai trò quan trọng về chính trị. Bến cảng Phố Hiến do sự bồi lở của [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) ngày càng trở nên bất tiện, làm Phố Hiến ngày càng cách xa dòng sông. Vì vậy, năm 1726, chính quyền Lê - Trịnh đã chuyển dời trấn lị Sơn Nam sang bên hữu ngạn [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) thuộc huyện Duy Tiên. Năm 1741, trấn Sơn Nam được tách thành Sơn Nam thượng và hạ, trọng tâm chính trị đã chuyển xuống mạn dưới, ở Vị Hoàng ( [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)).
Cũng trong thế kỷ XVIII, nhiều biến động xã hội - chính trị đã diễn ra tại địa bàn Phố Hiến. Năm 1730, đê Mạn Trù vỡ, dân của nhiều
[vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) ở [Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) trở nên nghèo đói, phải tha phương cầu thực. Tiếp đến là những cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất và Nguyễn Hữu Cầu đã tàn phá vùng này, càng làm cho tiềm lực kinh tế của Phố Hiến kiệt quệ. Rồi sau đó là cuộc chiến giữa Tây Sơn và chúa Trịnh. Sang đến thế kỷ XIX, dưới triều [Nguyễn](/wiki/Nguy%E1%BB%85n), vai trò một đô thị kinh tế, một thương cảng quốc tế của Phố Hiến ngày nào giờ đây không còn nữa. Năm 1804, dưới thời [Gia Long](/wiki/Gia_Long), trấn lị [Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) thượng từ Phố Hiến đã được di chuyển về Châu Cầu ( [Phủ Lý](/wiki/Ph%E1%BB%A7_L%C3%BD)). Năm 1831, với cuộc cải cách của vua Minh mạng, tỉnh [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn) được thành lập, thành tỉnh được xây dựng trên địa bàn Phố Hiến cũ, mang nhiều chức năng quân sự, nhưng đã mất đi hoàn toàn vai trò kinh tế của một trạm hải quan, lúc này đã được chuyển qua bến Ninh Hải ( [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)).
## Quần thể di tích Phố Hiến[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=5)]
Trải qua những biến cố lịch sử và sự thay đổi của tự nhiên, Phố Hiến vẫn còn bảo tồn, giữ gìn được hơn 100 di tích lịch sử - văn hóa có giá trị, đã có 18 di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia, các di tích nổi tiếng như:
[đền Mây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_M%C3%A2y&action=edit&redlink=1) ở Xích Đằng (thờ tướng quân [Phạm Phòng Át](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95)), [đền Ngọc Thanh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_Ng%E1%BB%8Dc_Thanh&action=edit&redlink=1) ở Nễ Châu (thờ vợ thứ của vua [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh)), [đền Trần](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Tr%E1%BA%A7n) (thờ [Trần Hưng Đạo](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_H%C6%B0ng_%C4%90%E1%BA%A1o)), [đền Ủng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_%E1%BB%A6ng&action=edit&redlink=1) (thờ [Phạm Ngũ Lão](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Ng%C5%A9_L%C3%A3o)), [Văn Miếu Xích Đằng](/wiki/V%C4%83n_mi%E1%BA%BFu_X%C3%ADch_%C4%90%E1%BA%B1ng), Kim Chung Tự, Thiên Ứng Tự, Thiên Hậu cung, đền Mẫu, [Đông Đô Quảng Hội](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C4%90%C3%B4_Qu%E1%BA%A3ng_H%E1%BB%99i)…... Các chùa lớn ở Phố Hiến có [chùa Chuông](/wiki/Ch%C3%B9a_Chu%C3%B4ng), chùa Hiến ( [Thiên Ứng tự](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_%E1%BB%A8ng_t%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)), chùa Nễ Châu. Ngoài ra còn có nhiều đình, văn miếu. [Người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) sinh sống ở Phố Hiến đã để lại nhiều công trình kiến trúc tôn giáo như đền Mẫu (thờ [Dương Quý Phi](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Qu%C3%BD_Phi)), đền Thiên Hậu (thờ [Lâm Tức Mặc](/w/index.php?title=L%C3%A2m_T%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B7c&action=edit&redlink=1)), Võ Miếu (thờ ba anh em [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B), [Quan Vân Trường](/wiki/Quan_V%C5%A9) và [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi))… Nhiều lễ hội gắn liền với các di tích được duy trì hàng năm, tái hiện hình ảnh mấy trăm năm trước của Phố Hiến thu hút hàng vạn lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu…
Quần thể di tích Phố Hiến nằm trên địa phận của Phố Hiến xưa, nay thuộc phần đất từ thôn Đằng Châu (phường Lam Sơn) tới thôn Nễ Châu (phường Hồng Châu) trên một diện tích khoảng chừng 5 km x 1 km ở
[thành phố Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)).
### Đông Đô Quảng Hội[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=6)]
Đông Đô Quảng Hội nằm trên đường Phố Hiến, phường Hồng Châu. Xưa kia, nơi đây thuộc trung tâm Phố Hiến hạ, thôn Mậu Dương, tổng An Tảo, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Đây là nơi hội họp của các thương nhân nước ngoài, chủ yếu là người Hoa, đồng thời đó cũng là nơi thờ tam thánh: Thần Thái Y (thần làm nghề thuốc); Thần Hoa Quang (dạy dân làm các nghề thủ công); Thần Nông (dạy dân làm ruộng, trồng trọt, chăn nuôi).
### Chùa Chuông[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=7)]
Chùa Chuông có tên chữ là Kim Chung Tự nằm tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, được mệnh danh là "Phố Hiến đẹp nhất danh lam".
### Văn miếu Xích Đằng[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=8)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Hi%E1%BA%BFn&action=edit§ion=9)] **Theo văn bia này (hiện được xem là tư liệu sớm nhất ở Việt Nam viết về Phố Hiến), thì có thể nói rằng Phố Hiến ra đời sớm so với ý kiến của một số nhà nghiên cứu nước ngoài. Theo họ, thì Phố Hiến ra đời năm** [^](#cite_ref-1) [1637](/wiki/1637), sau khi thương điếm [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan)được thành lập; hoặc là năm [1633](/wiki/1633), khi [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa)kéo đến đây...Nguồn: *Đô thị thương cảng Phố Hiến*do Đăng Trường biên soạn, Nxb VH-TT, 2013, tr. 5. **Sách** [^](#cite_ref-2) *của* [Đại Nam nhất thống chí](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Nam_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD) [Quốc sử quán](/wiki/Qu%E1%BB%91c_s%E1%BB%AD_qu%C3%A1n) [triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n)có chép: " *Cung cũ Hiến Nam ở địa phận xã Nhân Dục, huyện Kim Động là lị sở trấn Sơn Nam đời Lê, phàm người nước ngoài đến buôn bán thì tụ tập ở đây, gọi là Vạn lai triều, phong vật phồn thịnh, nhà ngói như bát úp*". **Cùng với Hiến ty, các triều đình phong kiến có đặt ra những trạm tuần ty, kiểm soát thuyền bè, có thể ở cả hai bên bờ sông. Theo sách** [^](#cite_ref-3) *của* [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD) [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA)thì trạm Lãnh Trì ở sát Phố Hiến về phía bắc thuộc huyện Kim Động (tả ngạn [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng)). Nhưng theo sách Các tổng trấn xã danh bị lãm lại thuộc huyện Phú Xuyên (hữu ngạn [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng)) có hai cửa phụ: một ở Đằng Châu ( [thành phố Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))); một ở Lạc Tràng ( [Kim Bảng](/wiki/Kim_B%E1%BA%A3ng), [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam)). Trên bản đồ dòng chảy Sông Đàng Ngoài từ [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)ra đến biển do một nhà hàng hải Anh vẽ vào [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17), ngoài địa điểm Phố Hiến ở bên tả ngạn được ghi là " *Thành phố ở đó người Anh có một thương điếm*", thì cũng đánh dấu một địa điểm tụ cư hoặc một lị sở đáng chú ý ở phía đối diện ở bên kia (hữu ngạn) [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). **Vị trí này được thể hiện rõ trên** [^](#cite_ref-4) *Bản đồ dòng chảy Sông Đàng Ngoài*từ Cacho (Hà Nội) ra đến biển do một nhà hàng hải người [Anh](/wiki/Anh)vẽ vào [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17). **9 phường có tên chỉ địa vực: Cựu đê thị (** [^](#cite_ref-5) *phường đê cũ*); Ngoại đê thị ( *phường ngoài đê*); Thuỷ đê nội thị ( *phường trong đê sông*); Hà khẩu thị ( *phường cửa sông*); Hậu bi thị ( *phường Sau bia*); Thuỷ giang nội thị ( *phường trong kênh sông*); Thuỷ giang ngoại thị (phường ngoài kênh sông); Vạn mới thị (phường bến mới); Cửa cái phường. 7 phường sản xuất hàng thủ công nghiệp: Hàng Sũ phường (phường Đồ gỗ); Thổ Oa phường (phường Nhuộm vải); Hàng Chén thị (phường Bát Chén); Thuộc bì thị (phường Thuộc da); Hoa lạp thị (phường Nón hoa); Hàng Sơn phường (phường Hồ sơn thếp). 4 phường buôn bán nông thuỷ sản; Hàng Nhục phường (phường Hàng thịt); Hàng Cá phường (phường Hàng cá); Mộc lang phường (phường Bán rau); Hàng Bè phường (phường Bán tre nứa). **"** [^](#cite_ref-6) *Nằm ở phía sau các vườn tược, ở giữa đường phố lớn của Phố Hiến và con đê, các thương điếm này bao gồm nhiều địa khu*". [hình tứ giác](/wiki/T%E1%BB%A9_gi%C3%A1c), đất nền đã được nâng cao lên, lấy từ con hào được đào bao bọc xung quanh. Đường hào này hình chữ nhật rộng và sâu, thường khô về mùa đông, và cung cấp nước cho việc trồng lúa về mùa mưa. Vào thời kỳ có các thương điếm nước ngoài, dòng sông mà ngày nay đã ở cách xa 2 km, còn chảy sát gần chân [đê](/wiki/%C4%90%C3%AA)và mặt bằng đê ở trước các ngôi [chùa](/wiki/Ch%C3%B9a)đã được dùng làm bến đậu dỡ hàng cho thương cảng **Tài liệu của Công ty Đông Ấn của Anh cho biết: năm** [^](#cite_ref-7) [1673](/wiki/1673), hàng trăm nóc nhà Phố Hiến đã bị cháy. Lưu trữ của Hội truyền giáo đối ngoại ghi lại vụ cháy ở Phố Hiến tháng 7 năm 1867, " *đã thiêu huỷ một nửa thành phố*". **Theo tấm bia Chùa Hiến dựng năm 1709, đã có tới hơn 50 địa phương rải rác khắp miền Bắc đã có người di cư tới Phố Hiến làm ăn, như các huyện Chương Đức (Hà Tây ngày nay), Đường Hào (Hưng Yên), Thuỷ Nguyên (Hải Phòng), Nông Cống, Hoằng Hoá (Thanh Hoá), Bố Chính (Quảng Bình), Thanh Trì, Từ Liêm (Hà Nội).** [^](#cite_ref-8) **William Dampier miêu tả về người** [^](#cite_ref-9) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)ở Phố Hiến như sau: "Tất cả họ đều tết bím tóc dài ở đằng sau như phong tục của họ ở trong nước trước khi bị Mông Cổ chinh phục". Một số đã lấy vợ người Việt Nam, sau đó trở thành người Minh Hương.

X-Cache: cp1067 hit (2), cp1067 frontend miss (0)


text:
Pupiales
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Pupiales là một khu tự quản thuộc tỉnh Nariño, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Pupiales đóng tại Pupiales Khu tự quản Pupiales có diện tích 142 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Pupiales có dân số 15702 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Colombia”. Statoids. Bản gốc lưu trữ 5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2012.

markdown:
# Pupiales
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Pupiales
|—
| —
|
|
Con dấu
|
|[0°52′15″B 77°38′25″T / 0,87083333333333°B 77,640277777778°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Pupiales¶ms=0.87083333333333_N_-77.640277777778_E_type:city(15702)_region:CO_globe:earth) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Colombia.svg/22px-Flag_of_Colombia.svg.png)
[Colombia](/wiki/Colombia) [Tỉnh (Departmento)](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Nariño](/wiki/Nari%C3%B1o_(t%E1%BB%89nh)) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(54,8 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) **Dân số**(28 tháng 5 năm 2005) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Pupiales** là một [khu tự quản](/w/index.php?title=Khu_t%E1%BB%B1_qu%E1%BA%A3n_c%E1%BB%A7a_Colombia&action=edit&redlink=1) thuộc [tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Nariño](/wiki/Nari%C3%B1o), [Colombia](/wiki/Colombia). Thủ phủ của khu tự quản Pupiales đóng tại Pupiales Khu tự quản Pupiales có diện tích 142 [ki lô mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Pupiales có dân số 15702 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pupiales&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pupiales&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Colombia”](http://statoids.com/yco.html). Statoids. Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20101129051202/http://statoids.com/yco.html)5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ăn gì hôm nay, chuyện không dễ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết An gi hom nay chuyen khong de ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ăn gì hôm nay, chuyện không dễ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.
eat anything today, not easy
anti-cancer, not to mention, fat, today, of all kinds, body, food, balanced, you, meat, story, milk, people
Only Private think today about what to eat today is enough to make other housewives not to mention headaches about what to eat delicious, for amending, for the smart, eat to fight cancer, fight disease it's sick ....
Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...
Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.
Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.
Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.
Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..
Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.
Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.
Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.
Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.
Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.
Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.
Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.
Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Viết phản hồi

markdown:
|
|
Mọi chuyện sẽ đơn giản hơn nếu chị em có những hiểu biết cơ bản và đúng đắn về các loại thức ăn, biết cách kết hợp các loại thực phẩm với nhau và cân bằng thời gian giữa các bữa.
Một bữa ăn được coi là cân bằng dinh dưỡng khi lượng rau quả và ngũ cốc (cơm, bánh mì, phở...) bằng nhau còn các chế phẩm từ sữa (sữa tươi, sữa chua, bơ...) thịt, cá, trứng hoặc các chất đạm nói chung chỉ nên chiếm một nửa so với rau quả, ngũ cốc. Bạn hãy nắm vững tỷ lệ này mỗi khi nấu ăn cho cả nhà.
Bây giờ hiếm ai chịu khó dậy sớm để chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà, nếu có thì cùng lắm là gói xôi, bát mì hay ổ bánh mì ốp la. Nếu bạn vẫn giữ được thói quen chuẩn bị đồ ăn sáng cho cả gia đình thì điều đó thật đáng khích lệ.
Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất vì cơ thể vừa trải qua một đêm dài, nếu bỏ ăn sáng hoặc ăn thiếu chất sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ và khả năng làm việc của ngày hôm đó. Thực ra chuẩn bị một bữa sáng đạt tiêu chuẩn không mất nhiều thời gian và công sức như bạn nghĩ.
- Hãy mua sẵn bánh mì, bánh sandwich, sáng hôm sau chỉ việc phết lên một ít bơ, mứt, thêm một cốc sữa tươi là bạn đã có ngay một suất ăn bổ dưỡng. Có thể ăn kèm với rau xà lách hoặc một vài lát cà chua để bổ sung vitamin và cân bằng dưỡng chất. Nên sử dụng bơ ít béo hoặc không béo. Bữa sáng không nên ăn mặn.
- Với trẻ nhất thiết buổi sáng phải ăn thức ăn có tinh bột, bánh mì hoặc cháo, thêm một ít hoa quả tươi dễ tiêu hoá như lê, dâu tây, dưa... Sữa nên chọn loại sữa không kem hoặc sữa đậu nành.
- Bạn có thể chuẩn bị sẵn một nồi cháo từ tối hôm trước, tốt nhất là cháo cá để phục vụ cả nhà, rẻ mà ngon lại rất tốt cho hệ tiêu hoá. Nhưng bạn cần lưu ý hạn chế ăn cháo trứng hoặc thịt vào buổi sáng vì chúng chứa nhiều cholesterol và chất béo (một bát cháo trứng thịt chứa khoảng 336mg cholesterol và 19g chất béo trong khi một bát cháo cá chỉ chứa 27mg cholesterol và 3g chất béo).
- Nếu ông xã có thói quen uống trà, cà phê vào buổi sáng, hãy cho thêm một giọt mật ong vào tách trà hoặc cà phê để tạo vị ngọt tự nhiên, hơn nữa mật ong rất tốt cho sức khoẻ.
Ngày càng có nhiều người phải ăn trưa tại cơ quan, ăn cơm bụi thay vì nấu ăn ở nhà. Chính vì vậy nhiều người vẫn chủ quan ăn trưa qua loa dành bụng tối về ăn cơm nhà. Tuy nhiên bữa trưa rất quan trọng vì bạn không thể làm việc hiệu quả trong cả buổi chiều khi dạ dày chỉ có vài sợi bún hay dăm cọng rau.
Những món ăn nhẹ như bún, phở, bánh trái... hãy để dành bữa tối vì buổi tối nhu cầu nạp năng lượng của cơ thể ít. Bữa trưa bạn nên ăn cơm, thịt gà, thịt bò, thịt lợn hoặc cá, các loại quả đậu... Nên ăn một ít canh rau hoặc sinh tố hoa quả .
Có lẽ bữa tối là thời gian mọi người có mặt đông đủ nhất tề tựu quanh mâm cơm. Gánh nặng lúc này dồn lên vai bạn, làm sao để có mâm cơm vừa ngon miệng, bổ dưỡng mà vẫn hợp khẩu vị của mỗi người. Nếu nhà bạn hay ăn cơm muộn sau 8 giờ thì chỉ nên ăn nhẹ vì thời gian từ lúc ăn tới lúc đi ngủ không nhiều, dạ dày không kịp tiêu hoá hết thức ăn.
- Có thể nấu các món trứng vào bữa tối nhưng đừng làm trứng ốp la vì món đó nhiều cholesterol.
- Nên hạn chế nấu các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu, thịt vịt, thịt lợn vào buổi tối mà thay bằng thịt gà hoặc cá. Không nên ăn da gà vì da gà chứa nhiều cholesterol. Một con gà luộc cả da chứa 127mg cholesterol trong khi bỏ da thì chỉ còn 42mg cholesterol.
- Nếu nhà bạn thích ăn cà ri thì chịu khó thay thịt bò bằng thịt gà.
- Buổi tối chỉ nên dùng sữa ít béo, sữa đậu nành. Nếu con bạn không thích ăn rau, bạn có thể thay bằng các món salad cho thay đổi khẩu vị.
Từ trước đến nay những quan niệm liên quan đến chuyện ăn uống, ăn cái này bổ, cái kia độc, thức ăn này nóng, thức ăn kia lạnh... ban đầu chỉ là kinh nghiệm của một vài người, sau đó truyền tai nhau và cuối cùng trở thành "chân lý" trong khi hầu hết chưa có cơ sở khoa học.
Trông thấy ai có phom người chuẩn người ta lại nghĩ: chắc cô ấy chỉ ăn rau với đậu hũ thôi. Một bữa ăn đủ tiêu chuẩn không thể chỉ có rau, đậu và hoa quả mà cần phải có thịt, sữa và các loại chất béo khác. Điểm quan trọng là cân bằng lượng thức ăn tuỳ thuộc vào thể trạng và nhu cầu từng người.
Nếu bạn làm việc với cường độ cao, nhu cầu năng lượng đòi hỏi cao mà suốt ngày chỉ ăn cà rốt, súp rau, uống trà không đường... thì chắc chắn bạn sẽ bị suy nhược, cơ thể mệt mỏi... Chính vì vậy vấn đề quan trọng nhất của bữa ăn là sự cân bằng dưỡng chất.
Một quan niệm hết sức sai lầm là tất cả các chất béo đều có hại. Cần phân biệt rõ giữa chất béo bão hoà và chất béo chưa bão hoà. Chất béo bão hoà mới có hại còn chất béo chưa bão hoà (gồm chất béo chưa bão hoà đơn và chất béo chưa bão hoà đa) lại có lợi cho sức khoẻ vì chúng giúp giảm lượng cholesterol trong máu. Vì vậy cần bổ sung chất béo vào bữa ăn hàng ngày bằng cách dùng dầu ăn thay cho mỡ động vật.
Đừng lo lắng về chuyện quá nhiều chất béo vì thực ra một ngày cơ thể tiếp nhận khoảng 2000 calo thì chỉ khoảng 600 calo là từ chất béo, mỗi gram chất béo cung cấp cho cơ thể khoảng 9 calo, làm phép tính đơn giản có thể thấy mỗi ngày cơ thể cần 66,67 gram calo từ chất béo. Đây chính là lượng chất béo mỗi người cần bổ sung hàng ngày.
Bữa trưa và bữa tối không nên ăn quá nhiều muối và đường dễ mắc các bệnh tiểu đường, nghẽn động mạch, bệnh tim.
Theo
|Việt Báo|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Ăn gì hôm nay, chuyện không dễ**
Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...
Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.
Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.
Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.
Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..
Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.
Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.
Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.
Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.
Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.
Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.
Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.
Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cách làm mặt nạ đu đủ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cach lam mat na du du ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cách làm mặt nạ đu đủ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Làm Đẹp của chuyên mục Sống Đẹp.
How to mask papaya
papaya mask making, leather
Papaya is a fruit not only nutritious, it also contributes to beautiful skin smooth white skin, prevent acne, exfoliation and fade dark circles ..
Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...
Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.
Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.
Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.
Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..
Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.
Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.
Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.
Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.
Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.
Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.
Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.
Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Viết phản hồi

markdown:
|
|
|
|
Việt Báo
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Cách làm mặt nạ đu đủ**
Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...
Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.
Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.
Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.
Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..
Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.
Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.
Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.
Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.
Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.
Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.
Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.
Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi