text:
Cách mạng Tân Hợi
Cách mạng Tân Hợi (1911) là cuộc cách mạng dân chủ tư sản, do những người trí thức cấp tiến trong giai cấp tư sản và tiểu tư sản lãnh đạo, đã lật đổ triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, có ảnh hưởng nhất định đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước Châu Á [1] khác.
Mục lục
Nguyên nhân và diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]
Phẫn uất vì thất bại nhục nhã sau các cuộc Chiến tranh Nha phiến (1840 - 1842 và 1857 - 1860), Chiến tranh Thanh - Nhật (1894 - 1895), và nhất là việc liên quân tám nước kéo vào cướp phá Bắc Kinh (1900), mà nhân dân Trung Quốc muốn cải cách thể chế chính trị hoặc phế bỏ nhà Thanh.
Theo suy nghĩ của những người đương thời, thì nhà Thanh là một chính quyền do ngoại tộc (Mãn Châu) làm chủ, vừa hèn yếu thối nát, vừa ngăn trở đất nước phát triển theo đường lối tư bản.
Lúc bấy giờ có Tôn Dật Tiên (còn gọi là Tôn Văn hay Tôn Trung Sơn) hiểu rõ ý nguyện của dân, năm 1894, ông sáng lập Hưng Trung hội tại Hônôlulu (Hawaii) với cương lĩnh "Đánh đuổi giặc Thát[2], khôi phục Trung Hoa, lập chính phủ hợp quần".
Theo sử liệu, thì Cách mạng Tân Hợi thành công không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của cuộc vận động cách mạng lâu dài và các cuộc nổi dậy trước đó, mà công đầu là Đồng Minh hội do Tôn Dật Tiên làm Tổng lý.
Trước Cách mạng Tân Hợi[sửa | sửa mã nguồn]
Theo học giả Nguyễn Hiến Lê, thì trước khi Cách mạng Tân Hợi nổ ra, Tôn Dật Tiên và đảng cách mạng của ông đã tổ chức 10 cuộc khởi nghĩa chống Thanh nhưng đều bị thất bại. Điểm lược một vài vụ nổi bật:
Năm 1895, nhân lúc nhân dân cả nước căm giận nhà Thanh ký hiệp ước Mã Quan với Nhật Bản, ngày 26 tháng 10, Tôn Dật Tiên định tổ chức khởi nghĩa ở Quảng Châu. Nhưng kế hoạch bị lộ, các đồng chí của ông bị giam và bị giết hơn 70 người, ông phải trốn sang Nhật Bản, rồi qua Hônôlulu. Đây là cuộc khởi nghĩa lần đầu của ông[3].
Tháng 11 năm 1899, phong trào Nghĩa Hòa Đoàn bùng nổ, Tôn Dật Tiên cùng với các đồng chí chạy thoát vội trở về nước, tổ chức khởi nghĩa ở Quảng Châu lần thứ hai. Ông cử Trịnh Sĩ Lương đi đánh Huệ Châu (Quảng Đông), Sử Kiên Như đi ném tạc đạn giết Tổng đốc Đức Thọ. Nhưng cả hai việc đều thất bại. Sử Kiên Như tuẫn nạn và nhiều chiến sĩ cách mạng khác lại bị bắt giam và bị giết.
Ngày 18 tháng 9 năm 1905 tại Tôkyô (Nhật Bản), Tôn Dật Tiên cùng Hoàng Hưng chủ trì việc hợp nhất Hưng Trung Hội với hai tổ chức cách mạng khác là Quang Phục hội và Hoa Trung hội. Kể từ đây, đảng vừa hợp nhất có tên là Trung Quốc Đồng Minh hội (gọi tắt là Đồng Minh hội), do Tôn Dật Tiên làm Tổng lý[4]. Năm 1906, hai hội viên của Đồng Minh hội là Lưu Đạo Nhất và Thái Thiệu Nam tổ chức khởi nghĩa ở ba nơi là Bình Hương (Giang Tây), Trương Lăng [5] và Lưu Dương (Hồ Nam), nhưng tất cả đều thất bại.
Mùa thu năm 1907, Đồng Minh hội tổ chức khởi nghĩa ở Khâm Châu thuộc Quảng Đông (nay thuộc Quảng Tây). Chiếm được Phòng Thành, nhưng vì không có tiếp tế, phải rút vào Thập Vạn Đại Sơn[6]. Đến mùa đông năm ấy, quân cách mạng đánh chiếm Trấn Nam Quan[7], Khâm Châu, Liêm Châu (nay tên là Hợp Phố thuộc Quảng Tây), Thượng Tư (Quảng Tây), nhưng rồi cùng vì không có tiếp tế nên phải rút đi.
Năm 1908, quân cách mạng cùng dân địa phương khởi nghĩa ở Hà Khẩu (Vân Nam). Sau khi đánh thắng một trận lớn, quân và dân cùng tiến lên uy hiếp Mông Tự, nhưng rồi cũng phải rút đi vì không có tiếp tế. Mùa thu năm ấy, chi bộ Đồng Minh hội thành lập ở Hương Cảng (Hồng Kông). Năm 1910, tổ chức này cho người vận động lực lượng tân binh ở Quảng Đông nổi dậy, nhưng bị đàn áp ngay.
Tháng 4 năm 1911, Đồng Minh hội chọn 500 cảm tử quân, hợp với quân địa phương, đánh vào dinh Tổng đốc Quảng Châu. Cuộc đột kích này do Hoàng Hưng và Triệu Thanh chỉ huy, nổ ra ngày 27 tháng 4 năm 1911 (tức ngày 29 tháng 3 năm Tân Hợi). Tuy nhiên, do quân cảm tử và khí giới không đến cùng một lượt, và còn do bị lộ, nên số quân đánh vào dinh Tổng đốc phải tuẫn nạn nhiều. Sau tìm được 72 thi hài đem hợp táng tại Hoàng Hoa Cương ở Quảng Châu, và được người đời gọi là Thất thập nhị liệt sĩ [8]. Đây là lần khởi nghĩa thứ 10 do Đồng Minh hội tổ chức, trước khi nổ ra cuộc khởi nghĩa tự phát ở Vũ Xương.
Cũng trong khoảng thời gian này, việc Thanh đình trao quyền kinh doanh đường sắt Việt-Hán và Xuyên Hán cho Mỹ đã gây thêm một làn sóng căm phẫn trong nhân dân Trung Quốc. Khắp nơi, nổi lên phong trào đòi tẩy chay hàng Mỹ, đòi chính phủ xóa bỏ điều ước đã ký với Mỹ. Thấy người dân chống đối quá, Mỹ đồng ý xóa điều ước với điều kiện Thanh đình phải bồi thường 6. 750.000 đô la. Vừa sợ đế quốc, vừa sợ nhân dân, Thanh đình sai Tổng đốc Lưỡng Hồ là Trương Chi Động vay tiền của Anh để bồi thường cho Mỹ.
Đến ngày 9 tháng 5 năm 1911, Thanh đình ra sắc lệnh "Quốc hữu hóa đường sắt" nhưng thực chất là trao quyền kinh doanh cho bốn nước là Anh, Mỹ, Pháp và Đức. Lập tức lần lượt ở Hồ Nam, Hồ Bắc, Quảng Châu, Tứ Xuyên...nhân dân nổi lên chống đối vì họ cho rằng Thanh đình đã bán rẻ quyền lợi dân tộc. Thanh đình bèn ra lệnh trấn áp phong trào quyết liệt, cấm báo chí đưa tin, cấm bãi thị, bãi khóa, diễn thuyết và cho giải tán các hội đồng bảo vệ đường sắt...Tuy nhiên, bất chấp lệnh trên, bất chấp cả những lời lẽ can ngăn của phái lập hiến, phong trào chống đối vẫn lên cao, nhất là ở Tứ Xuyên[9].
Ngày 7 tháng 9 năm 1911, Tổng đốc Tứ Xuyên là Triệu Nhĩ Phong phái người đến mời các thủ lĩnh trong hội bảo vệ đường sắt đến dinh thương lượng, nhưng sau đó cho lính bắt tất cả. Thấy điều bạo ngược, hàng vạn người dân Thành Đô (tỉnh lỵ của tỉnh Tứ Xuyên) kéo đến dinh Tổng đốc đòi thả người, nhưng bị Triệu Nhĩ Phong ra lệnh nổ súng làm chết 32 người và làm bị thương nhiều người khác. Căm phẫn tột độ, phong trào bãi khóa, bãi thị lan rộng ra toàn tỉnh Tứ Xuyên, về sau phát triển mạnh thành cuộc khởi nghĩa Thành Đô, buộc Thanh đình phải đem quân từ Hồ Bắc về trấn áp.
Cách mạng Tân Hợi[sửa | sửa mã nguồn]
Cách mạng Tân Hợi chính thức khởi đầu bằng cuộc khởi nghĩa tự phát ở Vũ Xương.
Khởi nghĩa Vũ Xương[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc khởi nghĩa Vũ Xương thành công một cách nhanh chóng, quá sức tưởng tượng của phái cách mạng. Ngay cả Tôn Dật Tiên lúc này đang ở Mỹ và Hoàng Hưng đang trốn ở Hương Cảng cũng lấy làm ngạc nhiên [10].
Ngày 11 tháng 10, tức ngay khi làm chủ được Vũ Xương, các thủ lĩnh cách mạng cùng với các đại biểu phái lập hiến [11] họp thảo luận việc lập chính phủ mới. Hội nghị đã quyết định đổi quốc hiệu nước là Trung Hoa Dân quốc, cử Lê Nguyên Hồng thuộc phái lập hiến chỉ huy quân chính phủ. Đồng thời kêu gọi toàn quân và toàn dân đánh đổ chính phủ Mãn Thanh, tuyên bố với lãnh sự các nước ở Hán Khẩu là chính phủ Dân quốc sẽ tôn trọng mọi quyền lợi của nước ngoài ở Trung Quốc.
Hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Vũ Xương, các tỉnh khác lần lượt giành lấy chính quyền, hoặc tuyên bố độc lập. Như vậy, quân cách mạng trong một thời gian ngắn đã trực tiếp hoặc gián tiếp làm tan rã đế quốc Mãn Thanh rộng lớn. Họ chỉ còn khống chế mấy tỉnh miền Bắc mà số phận của nó cũng rất mong manh. Nhưng về phía cách mạng, một đặc điểm nổi bật lúc bấy giờ là chính quyền Dân quốc ở nhiều địa phương đều bị phái lập hiến nắm giữ, vì họ mạnh hơn [10].
Khi khởi nghĩa nổ ra ở Vũ Xương, Thanh đình liền sai một tướng Mãn Châu là Ấm Xương đi đánh dẹp, nhưng rồi triệu hồi về mà bổ nhiệm Viên Thế Khải (sử có khi gọi tắt là Viên) lúc bấy giờ đang dưỡng bệnh ở Hà Nam (trước đây Viên bị triều đình nhà Thanh nghi kỵ cho nghỉ việc) làm Tổng đốc Hồ-Quảng, dẫn thủy lục quân đi trấn áp.
Thành lập chính phủ Nam Kinh[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu tháng 11 năm 1911, hầu hết các tỉnh Trung và Nam Trung Quốc đều do quân cách mạng nắm giữ. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày 15 tháng 11, đại biểu các tỉnh về Thượng Hải họp "Hội nghị đại biểu đô đốc phủ các tỉnh". Nhưng cuộc họp đến ngày 24 tháng 11 phải dời về Vũ Xương. Nơi này bị vây, hội nghị phải họp trong tô giới Anh ở Hán Khẩu. Ngày 2 tháng 12, quân cách mạng chiếm được Nam Kinh, hội nghị liền dời về đây để bầu đại Tổng thống, lập Chính phủ lâm thời.
Ngày 25 tháng 12, Tôn Dật Tiên từ Mỹ về nước. Sau đó (10 tháng 11 năm Tân Hợi, tức là ngày 29 tháng 12 năm 1911), ông được đại biểu của 17 tỉnh dự họp bầu làm Đại tổng thống lâm thời (Lê Nguyên Hồng làm phó), và lấy ngày 1 tháng 1 năm 1912 làm ngày khai sinh của chính quyền Trung Hoa Dân quốc.
Được tin, Viên Thế Khải liền tìm mọi cách tấn công vào chính quyền mới. Vừa bị Viên uy hiếp, vừa bị các nước đế quốc thu hết thuế quan (họ không công nhận chính phủ của Tôn Dật Tiên), nên chính phủ Cộng hòa gặp rất nhiều khó khăn. Để chấm dứt cuộc nội chiến, Tôn Dật Tiên đã đề xuất hiệp nghị 5 điều, trong đó có điều khoản là nếu Viên Thế Khải lật đổ được Thanh đình thì sẽ được bầu làm Đại tổng thống [12].
Viên Thế Khải bằng lòng, bèn mật sai Đoàn Kỳ Thụy hiệp với 40 tướng lãnh khác uy hiếp Hoàng đế nhà Thanh thoái vị. Ngày 12 tháng 2 năm 1912 (năm đầu Dân quốc), Hoàng đế Tuyên Thống (tức Ái-tân-giáp-la Phổ-nghi) phải xuống chiếu thoái vị, để hoàng tộc còn được hưởng một số điều kiện ưu đãi của Chính phủ Dân quốc.
Theo thỏa thuận, ngày 15 tháng 2 năm 1912, Tham nghị viện cử Viên lên làm Lâm thời Đại Tổng thống. Ngày 10 tháng 3 năm đó, Viên Thế Khải tuyên bố nhận chức ở Bắc Kinh. Căn cứ vào quy định của Ước pháp, Viên cử người xuống Nam Kinh tổ chức nội các mới, dùng Đường Thiệu Nghi làm Quốc vụ Tổng lý. Ngày 5 tháng 4, Tham nghị viện quyết định dời Chính phủ lâm thời lên Bắc Kinh.
Sau cách mạng Tân Hợi[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Viên Thế Khải lên làm Đại tổng thống, tuy phái cách mạng không hoàn toàn bị loại bỏ, nhưng những chức vụ chủ chốt trong chính quyền đều vào tay phe của Viên. Theo sử liệu thì đây là chính quyền mà ngoài thì treo chiêu bài "Trung Hoa Dân quốc", nhưng bên trong là phái của Viên cấu kết với đế quốc chống lại phái cách mạng [13].
Tháng 8 năm đó, với ý định thông qua Quốc hội, sẽ hạn chế quyền lực của Viên Thế Khải, Đồng Minh hội cải tổ thành Quốc dân đảng. Trước tình trạng Quốc dân đảng chiếm đa số ghế trong Quốc hội, để đối phó, Viên Thế Khải bèn gấp rút cho bổ sung quân, đồng thời không đợi Quốc hội thông qua, Viên ký giấy vay Ngân hàng đoàn (đây là ngân hàng 5 nước, gồm Anh, Pháp, Đức, Nhật, Nga) một số tiền 25 triệu bảng Anh để tiến hành cuộc đối đầu mới. Số tiền này phải trả trong 47 năm bằng thuế muối.
Quốc dân đảng phản đối kịch liệt. Các tướng lĩnh thuộc đảng này bèn khởi binh chống lại, nhưng đều thất bại vì ít quân và vì Viên Thế Khải đã bố trí lực lượng từ trước. Cuộc xung đột này chỉ kéo dài không đầy hai tháng. Sau đó, Viên Thế Khải bắt Quốc hội thừa nhận ông là Đại tổng thống chính thức (Lê Nguyên Hồng làm phó). Và để bảo đảm địa vị của mình, tháng 11 năm 1913, Viên ra lệnh trục xuất các nghị viên thuộc Quốc dân đảng ra khỏi Quốc hội.
Đầu năm 1914, Viên Thế Khải giải tán luôn Quốc hội. Không lâu sau, ông hủy bỏ luôn Ước pháp lâm thời rồi cho xây dựng một nền thống trị "độc tài của tập đoàn quan liêu, quân phiệt và đại địa chủ tư bản"[14].
Nhận xét sơ lược[sửa | sửa mã nguồn]
(Chỉ có ý nghĩa tham khảo)
Như đã giới thiệu ở phần mở đầu, Cách mạng Tân Hợi là cuộc cách mạng dân chủ tư sản, do những người trí thức cấp tiến trong giai cấp tư sản và tiểu tư sản lãnh đạo, đã lật đổ triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, có ảnh hưởng nhất định đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước Châu Á (trong đó có Việt Nam).
Song, cuộc cách mạng này bộc lộ một số mặt hạn chế, đó là:
- Không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân, một trong những vấn đề cơ bản của cách mạng. Chính vì vậy, họ không động viên được đông đảo quần chúng nông dân tham gia.
- Không thủ tiêu thực sự giai cấp phong kiến, mà chỉ thỏa hiệp. Việc đem toàn bộ chính quyền cách mạng giao cho Lê Nguyên Hồng, và sau nữa là Viên Thế Khải, là một minh chứng.
- Không dám đụng chạm đến các nước đế quốc xâm lược, tức là không dám đấu tranh giành lại quyền lợi của dân tộc. Để rồi họ câu kết với Viên, giúp Viên củng cố thế lực, quay lại đoạt công và chống phá cách mạng.
Ngoài ra, các hạt nhân lãnh đạo Đồng Minh hội hãy còn non yếu về mặt đường lối và tổ chức, nên sự phối hợp hãy còn lỏng lẻo, nhiều khi tư tưởng cũng không đồng nhất [15].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Theo Lịch sử thế giới cận đại (tr. 369).
- ^ Giặc Thát ở đây chỉ chính quyền Mãn Châu.
- ^ Theo Nguyễn Hiến Lê, Sử Trung Quốc (Tập 3), tr. 10-11.
- ^ Đồng Minh hội dựa trên học thuyết Tam dân của Tôn Dật Diên là "dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc", với mục tiêu đấu tranh là "Đánh đuổi giặc Thát, khôi phục Trung Hoa, thành lập Dân quốc và bình quân địa quyền" (có nghĩa là thực hiện quyền bình đẳng về ruộng đất). Để tuyên truyền đường lối của đảng, Tôn Dật Tiên cho ra tờ Dân báo.
- ^ Chép theo Phan Khoang, nhưng chưa tra được là ở đâu.
- ^ Thập Vạn Đại Sơn là một dãy núi dài khoảng 170 km, rộng khoảng 15-30 km ở đông nam Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.
- ^ Trấn Nam Quan nay đổi tên là Nam Quan. Lúc bấy giờ, đây là cửa ải trọng yếu nằm sát biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
- ^ . Năm 1924, một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam tên là Phạm Hồng Thái, sau khi ám sát hụt Toàn quyền Merlin, nhảy xuống sông tự tử, cũng được chôn ở đó.
- ^ Lịch sử thế giới cận đại, tr. 364.
- ^ a ă Lịch sử thế giới cận đại, tr. 365.
- ^ Phái lập hiến chủ trương tồn tại Hoàng đế nhưng không nắm thực quyền, quyền lực nằm trong tay Quốc hội. Quốc hội bầu ra Thủ tướng để điều hành đất nước.
- ^ Phan Khoang, Trung Quốc sử lược (tr. 480). Xem chi tiết ở đề mục Viên Thế Khải.
- ^ Lịch sử thế giới cận đại, tr. 368.
- ^ Theo Lịch sử thế giới cận đại, tr. 371.
- ^ Lịch sử thế giới cận đại (tr. 369).
Sách tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Nguyễn Hiến Lê, Sử Trung Quốc (Tập 2 và Tập 3 in chung). Nhà xuất bản Văn hóa, 1997.
- Nguyên Hiến Lê, Lịch sử thế giới (Tập II, chương Cách mạng Tân Hợi). Nhà xuất bản Văn hóa, 1995.
- Phan Khoang, Trung Quốc sử lược. Văn sử học xuất bản, Sài Gòn, 1970.
- Vũ Dương Ninh - Nguyễn Văn Hồng, Lịch sử thế giới cận đại (chương viết về Trung Quốc). Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
- Phổ Nghi, Nửa đời đã qua (hồi ký). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2009.
- Nhiều tác giả (Phan Ngọc Liên chủ biên), Lịch sử 11 (nâng cao). Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.

markdown:
# Cách mạng Tân Hợi
**Cách mạng Tân Hợi** ( [1911](/wiki/1911)) là cuộc cách mạng dân chủ tư sản, do những người trí thức cấp tiến trong giai cấp tư sản và tiểu tư sản lãnh đạo, đã lật đổ triều đại [Mãn Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), mở đường cho [chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n) phát triển, có ảnh hưởng nhất định đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) khác. [1]
## Mục lục
## Nguyên nhân và diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=1)]
Phẫn uất vì thất bại nhục nhã sau các cuộc
[Chiến tranh Nha phiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Nha_phi%E1%BA%BFn) ( [1840](/wiki/1840) - [1842](/wiki/1842) và [1857](/wiki/1857) - [1860](/wiki/1860)), [Chiến tranh Thanh - Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Thanh-Nh%E1%BA%ADt) ( [1894](/wiki/1894) - [1895](/wiki/1895)), và nhất là việc liên quân tám nước kéo vào cướp phá [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) ( [1900](/wiki/1900)), mà nhân dân Trung Quốc muốn cải cách thể chế chính trị hoặc phế bỏ [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh).
Theo suy nghĩ của những người đương thời, thì nhà Thanh là một chính quyền do ngoại tộc (
[Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u)) làm chủ, vừa hèn yếu thối nát, vừa ngăn trở đất nước phát triển theo đường lối [tư bản](/wiki/T%C6%B0_b%E1%BA%A3n).
Lúc bấy giờ có
[Tôn Dật Tiên](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) (còn gọi là Tôn Văn hay Tôn Trung Sơn) hiểu rõ ý nguyện của dân, năm 1894, ông sáng lập *Hưng Trung hội* tại Hônôlulu ( [Hawaii](/wiki/Hawaii)) với cương lĩnh "Đánh đuổi giặc Thát , khôi phục [2] [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c), lập chính phủ hợp quần".
Theo sử liệu, thì Cách mạng Tân Hợi thành công không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của cuộc vận động cách mạng lâu dài và các cuộc nổi dậy trước đó, mà công đầu là
*Đồng Minh hội* do [Tôn Dật Tiên](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) làm Tổng lý.
### Trước Cách mạng Tân Hợi[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=2)]
Theo học giả
[Nguyễn Hiến Lê](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hi%E1%BA%BFn_L%C3%AA), thì trước khi Cách mạng Tân Hợi nổ ra, Tôn Dật Tiên và đảng cách mạng của ông đã tổ chức 10 cuộc khởi nghĩa chống [Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) nhưng đều bị thất bại. Điểm lược một vài vụ nổi bật:
Năm
[1895](/wiki/1895), nhân lúc nhân dân cả nước căm giận [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) ký hiệp ước Mã Quan với [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), ngày 26 [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di), Tôn Dật Tiên định tổ chức khởi nghĩa ở [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u). Nhưng kế hoạch bị lộ, các đồng chí của ông bị giam và bị giết hơn 70 người, ông phải trốn sang [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), rồi qua Hônôlulu. Đây là cuộc khởi nghĩa lần đầu của ông . [3] [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1899](/wiki/1899), [phong trào Nghĩa Hòa Đoàn](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ngh%C4%A9a_H%C3%B2a_%C4%90o%C3%A0n) bùng nổ, Tôn Dật Tiên cùng với các đồng chí chạy thoát vội trở về nước, tổ chức khởi nghĩa ở Quảng Châu lần thứ hai. Ông cử Trịnh Sĩ Lương đi đánh [Huệ Châu](/wiki/Hu%E1%BB%87_Ch%C3%A2u) ( [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng)), Sử Kiên Như đi ném tạc đạn giết Tổng đốc Đức Thọ. Nhưng cả hai việc đều thất bại. Sử Kiên Như tuẫn nạn và nhiều chiến sĩ cách mạng khác lại bị bắt giam và bị giết.
Ngày 18
[tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [1905](/wiki/1905) tại Tôkyô (Nhật Bản), Tôn Dật Tiên cùng Hoàng Hưng chủ trì việc hợp nhất *Hưng Trung Hội* với hai tổ chức cách mạng khác là *Quang Phục hội* và *Hoa Trung hội*. Kể từ đây, đảng vừa hợp nhất có tên là *Trung Quốc Đồng Minh hội* (gọi tắt là *Đồng Minh hội*), do Tôn Dật Tiên làm Tổng lý . Năm [4] [1906](/wiki/1906), hai hội viên của *Đồng Minh hội*là Lưu Đạo Nhất và Thái Thiệu Nam tổ chức khởi nghĩa ở ba nơi là [Bình Hương](/wiki/B%C3%ACnh_H%C6%B0%C6%A1ng)( [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y)), Trương Lăng và [[5]](#cite_note-5) [Lưu Dương](/wiki/L%C6%B0u_D%C6%B0%C6%A1ng)( [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam)), nhưng tất cả đều thất bại. [Mùa thu](/wiki/M%C3%B9a_thu) năm [1907](/wiki/1907), *Đồng Minh hội* tổ chức khởi nghĩa ở [Khâm Châu](/wiki/Kh%C3%A2m_Ch%C3%A2u) thuộc [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) (nay thuộc [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)). Chiếm được [Phòng Thành](/wiki/Ph%C3%B2ng_Th%C3%A0nh_C%E1%BA%A3ng), nhưng vì không có tiếp tế, phải rút vào [Thập Vạn Đại Sơn](/wiki/Th%E1%BA%ADp_V%E1%BA%A1n_%C4%90%E1%BA%A1i_S%C6%A1n) . Đến [6] [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng)năm ấy, quân cách mạng đánh chiếm [Trấn Nam Quan](/wiki/Nam_Quan) , [[7]](#cite_note-7) [Khâm Châu](/wiki/Kh%C3%A2m_Ch%C3%A2u), Liêm Châu (nay tên là [Hợp Phố](/wiki/H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91)thuộc [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)), [Thượng Tư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_T%C6%B0)( [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)), nhưng rồi cùng vì không có tiếp tế nên phải rút đi.
Năm
[1908](/wiki/1908), quân cách mạng cùng dân địa phương khởi nghĩa ở [Hà Khẩu](/wiki/H%C3%A0_Kh%E1%BA%A9u) ( [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam)). Sau khi đánh thắng một trận lớn, quân và dân cùng tiến lên uy hiếp [Mông Tự](/wiki/M%C3%B4ng_T%E1%BB%B1), nhưng rồi cũng phải rút đi vì không có tiếp tế. [Mùa thu](/wiki/M%C3%B9a_thu) năm ấy, chi bộ *Đồng Minh hội* thành lập ở Hương Cảng ( [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng)). Năm [1910](/wiki/1910), tổ chức này cho người vận động lực lượng tân binh ở [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) nổi dậy, nhưng bị đàn áp ngay. [Tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) năm [1911](/wiki/1911), *Đồng Minh hội* chọn 500 cảm tử quân, hợp với quân địa phương, đánh vào dinh Tổng đốc [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u). Cuộc đột kích này do Hoàng Hưng và Triệu Thanh chỉ huy, nổ ra ngày 27 [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) năm 1911 (tức ngày 29 [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm [Tân Hợi](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i)). Tuy nhiên, do quân cảm tử và khí giới không đến cùng một lượt, và còn do bị lộ, nên số quân đánh vào dinh Tổng đốc phải tuẫn nạn nhiều. Sau tìm được 72 thi hài đem hợp táng tại Hoàng Hoa Cương ở [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), và được người đời gọi là [Thất thập nhị liệt sĩ](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_nh%E1%BB%8B_li%E1%BB%87t_s%C4%A9&action=edit&redlink=1) . Đây là lần khởi nghĩa thứ 10 do Đồng Minh hội tổ chức, trước khi nổ ra cuộc khởi nghĩa tự phát ở Vũ Xương. [8]
Cũng trong khoảng thời gian này, việc Thanh đình trao quyền kinh doanh
[đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray) Việt-Hán và Xuyên Hán cho [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã gây thêm một làn sóng căm phẫn trong nhân dân [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Khắp nơi, nổi lên phong trào đòi tẩy chay hàng Mỹ, đòi chính phủ xóa bỏ điều ước đã ký với Mỹ. Thấy người dân chống đối quá, Mỹ đồng ý xóa điều ước với điều kiện Thanh đình phải bồi thường 6. 750.000 [đô la](/wiki/%C4%90%C3%B4_la). Vừa sợ đế quốc, vừa sợ nhân dân, Thanh đình sai Tổng đốc Lưỡng Hồ là Trương Chi Động vay tiền của Anh để bồi thường cho Mỹ.
Đến ngày 9
[tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) năm [1911](/wiki/1911), Thanh đình ra sắc lệnh "Quốc hữu hóa đường sắt" nhưng thực chất là trao quyền kinh doanh cho bốn nước là [Anh](/wiki/Anh), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Lập tức lần lượt ở [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc), [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn)...nhân dân nổi lên chống đối vì họ cho rằng Thanh đình đã bán rẻ quyền lợi dân tộc. Thanh đình bèn ra lệnh trấn áp phong trào quyết liệt, cấm báo chí đưa tin, cấm bãi thị, bãi khóa, diễn thuyết và cho giải tán các hội đồng bảo vệ đường sắt...Tuy nhiên, bất chấp lệnh trên, bất chấp cả những lời lẽ can ngăn của phái lập hiến, phong trào chống đối vẫn lên cao, nhất là ở [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn) . [9]
Ngày 7
[tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [1911](/wiki/1911), Tổng đốc Tứ Xuyên là Triệu Nhĩ Phong phái người đến mời các thủ lĩnh trong hội bảo vệ đường sắt đến dinh thương lượng, nhưng sau đó cho lính bắt tất cả. Thấy điều bạo ngược, hàng vạn người dân [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4) (tỉnh lỵ của tỉnh Tứ Xuyên) kéo đến dinh Tổng đốc đòi thả người, nhưng bị Triệu Nhĩ Phong ra lệnh nổ súng làm chết 32 người và làm bị thương nhiều người khác. Căm phẫn tột độ, phong trào bãi khóa, bãi thị lan rộng ra toàn tỉnh Tứ Xuyên, về sau phát triển mạnh thành cuộc khởi nghĩa [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4), buộc Thanh đình phải đem quân từ [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc) về trấn áp.
### Cách mạng Tân Hợi[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=3)]
Cách mạng Tân Hợi chính thức khởi đầu bằng cuộc khởi nghĩa tự phát ở Vũ Xương.
#### Khởi nghĩa Vũ Xương[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=4)]
Cuộc khởi nghĩa Vũ Xương thành công một cách nhanh chóng, quá sức tưởng tượng của phái cách mạng. Ngay cả Tôn Dật Tiên lúc này đang ở
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và Hoàng Hưng đang trốn ở [Hương Cảng](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) cũng lấy làm ngạc nhiên . [10]
Ngày 11
[tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di), tức ngay khi làm chủ được Vũ Xương, các thủ lĩnh cách mạng cùng với các đại biểu phái lập hiến họp thảo luận việc lập chính phủ mới. Hội nghị đã quyết định đổi quốc hiệu nước là [11] *Trung Hoa Dân quốc*, cử Lê Nguyên Hồng thuộc phái lập hiến chỉ huy quân chính phủ. Đồng thời kêu gọi toàn quân và toàn dân đánh đổ chính phủ [Mãn Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), tuyên bố với lãnh sự các nước ở Hán Khẩu là chính phủ Dân quốc sẽ tôn trọng mọi quyền lợi của nước ngoài ở Trung Quốc.
Hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Vũ Xương, các tỉnh khác lần lượt giành lấy chính quyền, hoặc tuyên bố độc lập. Như vậy, quân cách mạng trong một thời gian ngắn đã trực tiếp hoặc gián tiếp làm tan rã đế quốc Mãn Thanh rộng lớn. Họ chỉ còn khống chế mấy tỉnh miền Bắc mà số phận của nó cũng rất mong manh. Nhưng về phía cách mạng, một đặc điểm nổi bật lúc bấy giờ là chính quyền Dân quốc ở nhiều địa phương đều bị phái lập hiến nắm giữ, vì họ mạnh hơn
. [10]
Khi khởi nghĩa nổ ra ở Vũ Xương, Thanh đình liền sai một tướng Mãn Châu là Ấm Xương đi đánh dẹp, nhưng rồi triệu hồi về mà bổ nhiệm
[Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i) (sử có khi gọi tắt là Viên) lúc bấy giờ đang dưỡng bệnh ở [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) (trước đây Viên bị triều đình nhà Thanh nghi kỵ cho nghỉ việc) làm Tổng đốc Hồ-Quảng, dẫn thủy lục quân đi trấn áp.
#### Thành lập chính phủ Nam Kinh[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=5)]
Đầu
[tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1911](/wiki/1911), hầu hết các tỉnh Trung và Nam Trung Quốc đều do quân cách mạng nắm giữ. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày 15 tháng 11, đại biểu các tỉnh về [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i) họp "Hội nghị đại biểu đô đốc phủ các tỉnh". Nhưng cuộc họp đến ngày 24 [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) phải dời về Vũ Xương. Nơi này bị vây, hội nghị phải họp trong tô giới [Anh](/wiki/Anh) ở [Hán Khẩu](/wiki/H%C3%A1n_Kh%E1%BA%A9u). Ngày 2 [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai), quân cách mạng chiếm được [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh), hội nghị liền dời về đây để bầu đại Tổng thống, lập Chính phủ lâm thời.
Ngày 25
[tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai), [Tôn Dật Tiên](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) từ [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) về nước. Sau đó (10 tháng 11 năm [Tân Hợi](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i), tức là ngày 29 [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) năm 1911), ông được đại biểu của 17 tỉnh dự họp bầu làm Đại tổng thống lâm thời ( [Lê Nguyên Hồng](/wiki/L%C3%AA_Nguy%C3%AAn_H%E1%BB%93ng) làm phó), và lấy ngày 1 [tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t) năm [1912](/wiki/1912) làm ngày khai sinh của chính quyền *Trung Hoa Dân quốc*.
Được tin, Viên Thế Khải liền tìm mọi cách tấn công vào chính quyền mới. Vừa bị Viên uy hiếp, vừa bị các nước đế quốc thu hết thuế quan (họ không công nhận chính phủ của Tôn Dật Tiên), nên chính phủ Cộng hòa gặp rất nhiều khó khăn. Để chấm dứt cuộc nội chiến, Tôn Dật Tiên đã đề xuất hiệp nghị 5 điều, trong đó có điều khoản là nếu Viên Thế Khải lật đổ được Thanh đình thì sẽ được bầu làm Đại tổng thống
. [12]
Viên Thế Khải bằng lòng, bèn mật sai
[Đoàn Kỳ Thụy](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_K%E1%BB%B3_Th%E1%BB%A5y) hiệp với 40 tướng lãnh khác uy hiếp Hoàng đế nhà Thanh thoái vị. Ngày 12 [tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) năm [1912](/wiki/1912) (năm đầu Dân quốc), Hoàng đế Tuyên Thống (tức Ái-tân-giáp-la [Phổ-nghi](/wiki/Ph%E1%BB%95_Nghi)) phải xuống chiếu thoái vị, để hoàng tộc còn được hưởng một số điều kiện ưu đãi của Chính phủ Dân quốc.
Theo thỏa thuận, ngày 15
[tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) năm [1912](/wiki/1912), Tham nghị viện cử Viên lên làm Lâm thời Đại Tổng thống. Ngày 10 [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm đó, Viên Thế Khải tuyên bố nhận chức ở [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh). Căn cứ vào quy định của Ước pháp, Viên cử người xuống [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh) tổ chức nội các mới, dùng [Đường Thiệu Nghi](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Thi%E1%BB%87u_Nghi) làm Quốc vụ Tổng lý. Ngày 5 [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0), Tham nghị viện quyết định dời Chính phủ lâm thời lên Bắc Kinh.
### Sau cách mạng Tân Hợi[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=6)]
Sau khi Viên Thế Khải lên làm Đại tổng thống, tuy phái cách mạng không hoàn toàn bị loại bỏ, nhưng những chức vụ chủ chốt trong chính quyền đều vào tay phe của Viên. Theo sử liệu thì đây là chính quyền mà ngoài thì treo chiêu bài "Trung Hoa Dân quốc", nhưng bên trong là phái của Viên cấu kết với đế quốc chống lại phái cách mạng
. [13] [Tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) năm đó, với ý định thông qua Quốc hội, sẽ hạn chế quyền lực của Viên Thế Khải, *Đồng Minh hội* cải tổ thành *Quốc dân đảng*. Trước tình trạng *Quốc dân đảng* chiếm đa số ghế trong Quốc hội, để đối phó, Viên Thế Khải bèn gấp rút cho bổ sung quân, đồng thời không đợi Quốc hội thông qua, Viên ký giấy vay Ngân hàng đoàn (đây là ngân hàng 5 nước, gồm [Anh](/wiki/Anh), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Nga](/wiki/Nga)) một số tiền 25 [triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u) [bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh) để tiến hành cuộc đối đầu mới. Số tiền này phải trả trong 47 năm bằng thuế [muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i). *Quốc dân đảng* phản đối kịch liệt. Các tướng lĩnh thuộc đảng này bèn khởi binh chống lại, nhưng đều thất bại vì ít quân và vì Viên Thế Khải đã bố trí lực lượng từ trước. Cuộc xung đột này chỉ kéo dài không đầy hai tháng. Sau đó, Viên Thế Khải bắt Quốc hội thừa nhận ông là Đại tổng thống chính thức (Lê Nguyên Hồng làm phó). Và để bảo đảm địa vị của mình, [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1913](/wiki/1913), Viên ra lệnh trục xuất các nghị viên thuộc *Quốc dân đảng* ra khỏi Quốc hội.
Đầu năm
[1914](/wiki/1914), Viên Thế Khải giải tán luôn Quốc hội. Không lâu sau, ông hủy bỏ luôn Ước pháp lâm thời rồi cho xây dựng một nền thống trị "độc tài của tập đoàn quan liêu, quân phiệt và đại địa chủ tư bản" . [14]
## Nhận xét sơ lược[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=7)]
(Chỉ có ý nghĩa tham khảo)
Như đã giới thiệu ở phần mở đầu,
*Cách mạng Tân Hợi* là cuộc cách mạng dân chủ tư sản, do những người trí thức cấp tiến trong giai cấp tư sản và tiểu tư sản lãnh đạo, đã lật đổ triều đại [Mãn Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, có ảnh hưởng nhất định đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) (trong đó có [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)).
Song, cuộc cách mạng này bộc lộ một số mặt hạn chế, đó là:
- Không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân, một trong những vấn đề cơ bản của cách mạng. Chính vì vậy, họ không động viên được đông đảo quần chúng nông dân tham gia.
- Không thủ tiêu thực sự giai cấp phong kiến, mà chỉ thỏa hiệp. Việc đem toàn bộ chính quyền cách mạng giao cho Lê Nguyên Hồng, và sau nữa là Viên Thế Khải, là một minh chứng.
- Không dám đụng chạm đến các nước đế quốc xâm lược, tức là không dám đấu tranh giành lại quyền lợi của dân tộc. Để rồi họ câu kết với Viên, giúp Viên củng cố thế lực, quay lại đoạt công và chống phá cách mạng.
Ngoài ra, các hạt nhân lãnh đạo
*Đồng Minh hội* hãy còn non yếu về mặt đường lối và tổ chức, nên sự phối hợp hãy còn lỏng lẻo, nhiều khi tư tưởng cũng không đồng nhất . [15]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=8)] **Theo** [^](#cite_ref-1) *Lịch sử thế giới cận đại*(tr. 369). **Giặc Thát ở đây chỉ chính quyền** [^](#cite_ref-2) [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u). **Theo Nguyễn Hiến Lê,** [^](#cite_ref-3) *Sử Trung Quốc*(Tập 3), tr. 10-11. **Đồng Minh hội dựa trên học thuyết** [^](#cite_ref-4) *Tam dân*của Tôn Dật Diên là "dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc", với mục tiêu đấu tranh là "Đánh đuổi giặc Thát, khôi phục [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c), thành lập Dân quốc và bình quân địa quyền" (có nghĩa là thực hiện quyền bình đẳng về ruộng đất). Để tuyên truyền đường lối của đảng, Tôn Dật Tiên cho ra tờ *Dân báo*. **Chép theo Phan Khoang, nhưng chưa tra được là ở đâu.** [^](#cite_ref-5) **Thập Vạn Đại Sơn là một dãy núi dài khoảng 170** [^](#cite_ref-6) [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t), rộng khoảng 15-30 km ở đông nam Khu tự trị dân tộc Choang [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). **Trấn Nam Quan nay đổi tên là** [^](#cite_ref-7) [Nam Quan](/wiki/Nam_Quan). Lúc bấy giờ, đây là cửa ải trọng yếu nằm sát biên giới [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)- [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). **. Năm** [^](#cite_ref-8) [1924](/wiki/1924), một nhà hoạt động cách mạng [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)tên là [Phạm Hồng Thái](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_H%E1%BB%93ng_Th%C3%A1i), sau khi ám sát hụt Toàn quyền Merlin, nhảy xuống sông tự tử, cũng được chôn ở đó. [^](#cite_ref-9) *Lịch sử thế giới cận đại*, tr. 364.
- ^
**a** **ă** *Lịch sử thế giới cận đại*, tr. 365. **Phái lập hiến chủ trương tồn tại Hoàng đế nhưng không nắm thực quyền, quyền lực nằm trong tay Quốc hội. Quốc hội bầu ra Thủ tướng để điều hành đất nước.** [^](#cite_ref-11) **Phan Khoang,** [^](#cite_ref-12) *Trung Quốc sử lược*(tr. 480). Xem chi tiết ở đề mục [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i). [^](#cite_ref-13) *Lịch sử thế giới cận đại*, tr. 368. **Theo** [^](#cite_ref-14) *Lịch sử thế giới cận đại*, tr. 371. [^](#cite_ref-15) *Lịch sử thế giới cận đại*(tr. 369).
## Sách tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i&action=edit§ion=9)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Nguyễn Hiến Lê](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hi%E1%BA%BFn_L%C3%AA), *Sử Trung Quốc*(Tập 2 và Tập 3 in chung). Nhà xuất bản Văn hóa, 1997.
- Nguyên Hiến Lê,
*Lịch sử thế giới*(Tập II, chương *Cách mạng Tân Hợi*). Nhà xuất bản Văn hóa, 1995.
- Phan Khoang,
*Trung Quốc sử lược*. Văn sử học xuất bản, [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), 1970.
- Vũ Dương Ninh - Nguyễn Văn Hồng,
*Lịch sử thế giới cận đại*(chương viết về *Trung Quốc*). Nhà xuất bản Giáo dục, 2008. [Phổ Nghi](/wiki/Ph%E1%BB%95_Nghi), *Nửa đời đã qua*(hồi ký). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2009.
- Nhiều tác giả (Phan Ngọc Liên chủ biên),
*Lịch sử 11*(nâng cao). Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.


text:
Ctenomys yolandae
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ctenomys yolandae là một loài động vật có vú trong họ Ctenomyidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Contreras & Berry mô tả năm 1984.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Bidau, C., Lessa, E. & Ojeda, R. (2008). Ctenomys yolandae. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2009.
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Ctenomys yolandae”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Ctenomys tại Wikimedia Commons

markdown:
*Ctenomys yolandae*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ctenomys yolandae
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rodentia](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Ctenomyidae](/wiki/Ctenomys) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ctenomys](/wiki/Ctenomys) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. yolandae** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ctenomys yolandae*
(Contreras &
[Berry](/w/index.php?title=Samuel_Stillman_Berry&action=edit&redlink=1), 1984) [[2]](#cite_note-msw3-2) * là một loài Ctenomys yolandae* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Ctenomyidae](/wiki/Ctenomys), [bộ Gặm nhấm](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m). Loài này được Contreras & Berry mô tả năm 1984. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&action=edit§ion=1)] **Bidau, C., Lessa, E. & Ojeda, R. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/136681) *Ctenomys yolandae* *2008*. [Sách đỏ IUCN](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)2008. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2009.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Ctenomys yolandae*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13400365) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ctenomys_yolandae&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Ctenomys](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ctenomys) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1053 miss, cp1068 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Ferentillo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ferentillo là một đô thị ở tỉnh Terni trong vùng Umbria của Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía đông nam của Perugia và khoảng 12 km về phía đông bắc của Terni. Đô thị này nằm ở thung lũng Nera.
Ferentillo giáp các đô thị: Arrone, Leonessa, Montefranco, Monteleone di Spoleto, Polino, Scheggino, Spoleto.

markdown:
# Ferentillo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng |Paolo Silveri
|Độ cao |260 m
|Diện tích |69,5 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||1927
|| - Mật độ
||28/km²
|Múi giờ Tọa độ |Ferentillesi
||0744
|Mã bưu điện |05034
||Ampognano, Castellonalto, Castellone Basso, Colle Olivo, Colli, Leazzano, Le Mura, Lorino, Macchialunga, Macelletto, Macenano, Terria, Monterivoso, Nicciano, Sambucheto, San Mamiliano, Precetto
|Thánh bảo trợ |St. Sebastian
|| - Ngày
|Website: **Ferentillo** là một đô thị ở [tỉnh Terni](/wiki/Terni_(t%E1%BB%89nh)) trong vùng [Umbria](/wiki/Umbria) của [Ý](/wiki/%C3%9D), có cự ly khoảng 60 km về phía đông nam của [Perugia](/wiki/Perugia) và khoảng 12 km về phía đông bắc của [Terni](/wiki/Terni). Đô thị này nằm ở [thung lũng Nera](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Nera&action=edit&redlink=1).
Ferentillo giáp các đô thị:
[Arrone](/wiki/Arrone), [Leonessa](/wiki/Leonessa), [Montefranco](/wiki/Montefranco), [Monteleone di Spoleto](/w/index.php?title=Monteleone_di_Spoleto&action=edit&redlink=1), [Polino](/wiki/Polino), [Scheggino](/wiki/Scheggino), [Spoleto](/wiki/Spoleto).
## Biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ferentillo&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ferentillo&action=edit§ion=1)] ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/29df5a265f3f1741fe2667bed7ac3a09.png)

X-Cache: cp1054 miss, cp1068 miss


text:
Fredonia (Biscoe), Arkansas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Fredonia (Biscoe) là một thị trấn thuộc quận Prairie, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 363 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
- Dân số năm 2000: 476 người.
- Dân số năm 2010: 363 người.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Fredonia (Biscoe), Arkansas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Fredonia (Biscoe), Arkansas|
|—
|[Vị trí trong Quận Prairie, Arkansas](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Prairie_County_Arkansas_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Fredonia_(Biscoe)_Highlighted.svg)
Vị trí trong
[Quận Prairie](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Prairie,_Arkansas), [Arkansas](/wiki/Arkansas) ![ Vị trí tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Arkansas_in_United_States.svg/250px-Arkansas_in_United_States.svg.png)
![ Vị trí tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Arkansas_in_United_States.svg/250px-Arkansas_in_United_States.svg.png)
Vị trí tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Arkansas](/wiki/Arkansas) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Arkansas&action=edit&redlink=1) [Quận Prairie](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Prairie,_Arkansas) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Fredonia (Biscoe)** là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) thuộc [quận Prairie](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Prairie,_Arkansas), tiểu bang [Arkansas](/wiki/Arkansas), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 363 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Fredonia_(Biscoe),_Arkansas&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fredonia_(Biscoe),_Arkansas&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 476 người.
- Dân số năm 2010: 363 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Fredonia_(Biscoe),_Arkansas&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fredonia_(Biscoe),_Arkansas&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss, cp1068 miss


text:
Geijera parviflora
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Geijera parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Geijera parviflora”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Geijera parviflora tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Geijera parviflora tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Geijera parviflora”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.

markdown:
*Geijera parviflora*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Geijera parviflora
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Sapindales](/wiki/B%E1%BB%99_B%E1%BB%93_h%C3%B2n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Rutaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%E1%BB%ADu_l%C3%BD_h%C6%B0%C6%A1ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Geijera](/w/index.php?title=Geijera&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **G. parviflora** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Geijera parviflora* [Lindl.](/w/index.php?title=John_Lindley&action=edit&redlink=1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Geijera pendula* [Lindl.](/w/index.php?title=John_Lindley&action=edit&redlink=1) * là một loài Geijera parviflora* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Cửu lý hương](/wiki/H%E1%BB%8D_C%E1%BB%ADu_l%C3%BD_h%C6%B0%C6%A1ng). Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2818545). Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013. *Geijera parviflora*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Geijera_parviflora&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Geijera parviflora](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Geijera_parviflora)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Geijera parviflora](https://species.wikimedia.org/wiki/Geijera_parviflora)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Geijera parviflora”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=139480-3). *. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1065 miss, cp1068 miss


text:
Xã Hamilton, Quận Tioga, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Hamilton, Quận Tioga, Pennsylvania)
Xã Hamilton (tiếng Anh: Hamilton Township) là một xã thuộc quận Tioga, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 499 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Hamilton, Quận Tioga, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Hamilton, Quận Tioga, Pennsylvania](/w/index.php?title=Hamilton,_Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania&redirect=no))
|Xã Hamilton
|
Hamilton Township
|—
|[Vị trí trong Quận Tioga, Pennsylvania](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Map_of_Hamilton_Township,_Tioga_County,_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Tioga](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Tioga trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Tioga_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Tioga_County.svg.png)
![ Vị trí quận Tioga trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Tioga_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Tioga_County.svg.png)
Vị trí quận Tioga trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Tioga](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Hamilton** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Hamilton Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Tioga](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 499 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Hamilton,_Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Hamilton,_Qu%E1%BA%ADn_Tioga,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.


text:
Heinkel He 111
Heinkel He 111 là một loại máy bay ném bom hạng trung và nhanh của Đức do anh em nhà Günter thiết kế tại công ty Heinkel Flugzeugwerke vào đầu thập niên 1930. He 111 đôi khi được mô tả là "sói đội lốt cừu" do ở thời kỳ đầu nó đã giả dạng là máy bay vận tải. He 111 được Luftwaffe sử dụng nhiều trong thời gian đầu của Thế chiến II, tượng trưng cho không lực Đức, với đặc điểm là mũi "lồng kiếng" và khả năng oanh tạc và tác chiến cao. Nhưng trong cuộc Không chiến tại Anh Quốc, He 111 để lộ khuyết điểm về khả năng tự vệ. Tuy nhiên khi bị bắn hư hại nặng, He 111 thường vẫn có khả năng giữ được cao độ.
Heinkel He 111 được sử dụng trong nhiều chiến thuật: oanh tạc tại Anh, ném thủy lôi trong mặt trận biển Baltic, vận tải và ném bom tại mặt trận miền Đông, miền Tây, Địa Trung Hải và Bắc Phi.
Mặc dầu được cải tiến nhiều lần, Heinkel He 111 dần dần bị sa thải trong giai đoạn sau của thế chiến thứ hai. Vì Luftwaffe không đủ thời giờ và năng lực thiết kế một loại máy bay khác để thay thế He 111, những chiếc He 111 cũ vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến năm 1944.
Ngày 8 tháng 2 năm 1945, phi công Mikhail Petrovich Devyatayev cùng với 10 tù binh khác đã bay trên một chiếc He 111, thực hiện cuộc trốn thoát thần kì khỏi trại tập trung ở Penemünde của Đức Quốc xã.
Mục lục
Quốc gia sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
- Không quân Thổ Nhĩ Kỳ</ref>[8]
Dân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Tính năng kỹ chiến thuật (He 111 H-6)[sửa | sửa mã nguồn]
Nowarra, Heinz J. Heinkel He 111: A Documentary History[13]
Đặc điểm riêng[sửa | sửa mã nguồn]
- Tổ lái: 5[14]
- Chiều dài: 16.4 m (53 ft 9½ in)
- Sải cánh: 22.60 m (74 ft 2 in)
- Chiều cao: 4.00 m (13 ft 1½ in)
- Diện tích cánh: 87.60 m² (942.92 ft²)
- Trọng lượng rỗng: 8,680 kg (19,136 lb lb)
- Trọng lượng có tải: 12,030 kg (26,500 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 14,000 kg (30,864 lb)
- Động cơ: 2 × Jumo 211F-1 hoặc 211F-2, 986 kW (1,300 hp (F-1) hoặc 1,340 (F-2)) mỗi chiếc
Hiệu suất bay[sửa | sửa mã nguồn]
- Vận tốc cực đại: 440 km/h (273 mph)
- Tầm bay: 2,300 km (1,429 mi)
- Trần bay: 6,500 m (21,330 ft)
- Lực nâng của cánh: 137 kg/m² [88] (28.1 lb/ft²)[15]
- Lực đẩy/trọng lượng:.082 kW/kg [88] (.049 hp/lb)[15]
Vũ khí[sửa | sửa mã nguồn]
- 7 khẩu súng máy MG 15 hoặc MG 81 7.92 mm, về sau thay thế bằng
- 1 pháo MG FF 20 mm
- 1 súng máy MG 131 13 mm
- 2,000 kilogram (4,400 lb) bom trong thân
- Giá treo ngoài mang thêm được 3,600 kilogram (7,900 lb)
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Máy bay có sự phát triển liên quan
- Máy bay có tính năng tương đương
- Bloch MB.210
- Caproni Ca.135
- Ilyushin Il-4
- Martin B-26 Marauder
- Mitsubishi G4M
- North American B-25 Mitchell
- PZL.37 Łoś
- Savoia-Marchetti SM.81
- Vickers Wellington
- Danh sách khác
- Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
- Danh sách máy bay quân sự của Đức
- Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
- Danh sách máy bay ném bom
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Cruz Air Enthusiast September/October 1998, p. 35.
- ^ Nowarra 1980, p. 233.
- ^ Mackay các trang 187, 189
- ^ Nowarra 1980, các trang 244-245.
- ^ a ă Mackay 2003, p. 186.
- ^ Mackay 2003, p. 187.
- ^ Nowarra 1980, các trang 246.
- ^ Air International September 1987, p. 133.
- ^ Mackay 2003, p. 119.
- ^ Mackay 2003, p. 177.
- ^ Andersson 2008, các trang 217–218, 270.
- ^ Nowarra 1980, p. 245.
- ^ Nowarra 1980, p. 251.
- ^ Regnat 2004, p. 36.
- ^ a ă Bridgeman 1946, p. 167.
Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]
- Andersson, Lennart. A History of Chinese Aviation: Encyclopedia of Aircraft and Aviation in China to 1949. Taipei, Republic of China:AHS of ROC, 2008. ISBN 978-957-28533-3-7.
- Bergström, Christer. Bagration to Berlin - The Final Air Battle in the East: 1944-1945. London: Chervron/Ian Allen, 2008. ISBN 978-1-903223-91-8.
- Bergstrom, Christer. Barbarossa - The Air Battle: July–December 1941. London: Chervron/Ian Allen, 2007. ISBN 978-1-85780-270-2.
- Bergström, Christer. Kursk - The Air Battle: July 1943. London: Chervron/Ian Allen, 2007. ISBN 978-1-903223-88-8.
- Bergström, Christer. Stalingrad - The Air Battle: 1942 through January 1943. London: Chevron Publishing Limited, 2007. ISBN 978-1-85780-276-4.
- Bergström, Christer, Andrey Dikov and Vladimir Antipov. Black Cross Red Star: Air War Over the Eastern Front: Everything For Stalingrad, Volume 3. London: Eagle Editions, 2006. ISBN 978-0-9761034-4-8.
- Bridgeman, Leonard. The Heinkel He 111 H. Jane's Fighting Aircraft of World War II. London: Studio, 1946. ISBN 1-85170-493-0.
- Cruz, Gonzala Avila. "Pegqenos and Grandes: Earlier Heinkel He 111s in Spanish Service". Air Enthusiast, No. 77, September/October 1998. ISSN 0143-5450. các trang 29–35.
- de Zeng, H.L., D.G. Stanket and E.J. Creek. Bomber Units of the Luftwaffe 1933-1945: A Reference Source, Volume 1. London: Ian Allen Publishing, 2007. ISBN 978-1-85780-279-5.
- de Zeng, H.L., D.G. Stanket and E.J. Creek. Bomber Units of the Luftwaffe 1933-1945: A Reference Source, Volume 2. London: Ian Allen Publishing, 2007. ISBN 978-1-903223-87-1.
- Donald, David. "An Industry of Prototypes: Heinkel He 119". Wings of Fame, Volume 12, 1998. Aerospace Publishing Ltd., London, UK/AIRtime Publishing Inc., Westport, Connecticut, 1998, các trang 30–35. ISBN 1-86184-021-7 / 1-880588-23-4.
- Dressel, Joachim and Manfred Griehl. Bombers of the Luftwaffe. London: DAG Publications, 1994. ISBN 1-85409-140-9.
- Griehl, Manfred. Heinkel He 111, Part 1: The Early variants A-G and J of the Standard Bomber Aircraft of the Luftwaffe in World War II (World War II Combat Aircraft Photo Archive ADC 004). Ravensburg, Germany: Air Doc, Laub GmbH, Germany, 2006. ISBN 3-935687-43-5.
- Griehl, Manfred. Heinkel He 111, Part 2: P and Early H variants of the Standard Bomber Aircraft of the Luftwaffe in World War II (World War II Combat Aircraft Photo Archive ADC 007). Ravensburg, Germany: Air Doc, Laub GmbH, Germany, 2006. ISBN 978-3-935687-46-1.
- Hayward, Joel S.A. Stopped at Stalingrad: The Luftwaffe and Hitler's Defeat in the East, 1942–1943 (Modern War Studies). Lawrence, KS: University Press of Kansas, 1998 (hardcover, ISBN 0-7006-0876-1); 2001 (paperback, ISBN 0-7006-1146-0).
- Heinkel He 111(film). Network Projects Production, 1993.
- Hooton, E.R. Luftwaffe at War, Blitzkrieg in the West: Volume 2. London: Chervron/Ian Allen, 2007. ISBN 978-1-85780-272-6.
- Hooton, E.R. Luftwaffe at War, Gathering Storm 1933-39: Volume 1. London: Chervron/Ian Allen, 2007. ISBN 978-1-903223-71-0.
- Janowicz, Krzysztof. Heinkel He 111: Volume 1. Lublin, Poland: Kagero. 2004. ISBN 978-83-89088-26-0.
- Kober, Franz. Heinkel He 111 Over all Fronts. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Military History. 1992. ISBN 978-0-88740-313-2.
- Mackay, Ron. Heinkel He 111 (Crowood Aviation Series). Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, UK: Crowood Press, 2003. ISBN 1-86126-576-X.
- Munson, Kenneth. Fighters and Bombers of World War II. London: Peerage Books, 1983. ISBN 0-907408-37-0.
- Nowarra, Heinz J. The Flying Pencil. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Publishing, 1990. ISBN 0-88740-236-4.
- Nowarra, Heinz J. Heinkel He 111: A Documentary History. London: Jane's Publishing. 1980. ISBN 0-7106-0046-1.
- Punka, György. Heinkel He 111 in action. Carrolton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 2002. ISBN 0-89747-446-5.
- Regnat, Karl-Heinz. Black Cross Volume 4: Heinkel He 111. Hersham, Surrey, UK: Midland publishers, 2004. ISBN 978-1-85780-184-2.
- Rise and Fall of the German Air Force: 1933 - 1945 (Public Record Office War Histories). London: Public Records Office, 2000. ISBN 978-1-905615-30-8.
- Smith, J. Richard and Anthony L. Kay. German Aircraft of the Second World War. Annapolis, MD: US Naval Institute Press, 2002. ISBN 1-55750-010-X.
- "The Classic Heinkel:Part Two - From First to Second Generation". Air International, September 1987, Bromley, UK:Fine Scroll. ISSN 0306-5634. các trang 128–136.
- Warsitz, Lutz. The First Jet Pilot: The Story of German Test Pilot Erich Warsitz (including early developments and test flights of the Heinkel He 111 fitted with rocket boosters). London: Pen and Sword Books Ltd., 2009. ISBN 978-1-84415-818-8.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- List of He 111 survivors
- An article on a He 111 wreck site in Norway
- Video (Archive) of the Heinkel He 111 (AMUE) fitted with rocket boosters
- Two Heinkels Joined Together Become Nazi Tug August 1944 article on He 111Z with overhead photo

markdown:
# Heinkel He 111
|Heinkel He 111|
|
|![]()
[Máy bay ném bom hạng trung](/wiki/M%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom_h%E1%BA%A1ng_trung) [Hãng sản xuất](/wiki/H%C3%A3ng_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) [Heinkel Flugzeugwerke](/w/index.php?title=Heinkel&action=edit&redlink=1) [Siegfried và Walter Günter](/w/index.php?title=Siegfried_v%C3%A0_Walter_G%C3%BCnter&action=edit&redlink=1) [24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2)- [1935](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1935) *Luftwaffe*)
1958 (Tây Ban Nha)
[[1]](#cite_note-Cruz_p35-1) ![ Đức Quốc xã](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Flag_of_the_German_Reich_%281935%E2%80%931945%29.svg/23px-Flag_of_the_German_Reich_%281935%E2%80%931945%29.svg.png)
![ Đức Quốc xã](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Flag_of_the_German_Reich_%281935%E2%80%931945%29.svg/23px-Flag_of_the_German_Reich_%281935%E2%80%931945%29.svg.png)
[Luftwaffe](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c) [[2]](#cite_note-Nowarra_1980.2C_p._233.-2) [CASA 2.111](/w/index.php?title=CASA_2.111&action=edit&redlink=1) **Heinkel He 111** là một loại máy bay ném bom hạng trung và nhanh của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3) do [anh em nhà Günter](/w/index.php?title=Siegfried_v%C3%A0_Walter_G%C3%BCnter&action=edit&redlink=1) thiết kế tại công ty [Heinkel Flugzeugwerke](/w/index.php?title=Heinkel_Flugzeugwerke&action=edit&redlink=1) vào đầu thập niên 1930. He 111 đôi khi được mô tả là "sói đội lốt cừu" do ở thời kỳ đầu nó đã giả dạng là máy bay vận tải. He 111 được [Luftwaffe](/wiki/Luftwaffe) sử dụng nhiều trong thời gian đầu của [Thế chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), tượng trưng cho không lực Đức, với đặc điểm là mũi "lồng kiếng" và khả năng oanh tạc và tác chiến cao. Nhưng trong cuộc [Không chiến tại Anh Quốc](/wiki/Kh%C3%B4ng_chi%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1i_Anh_Qu%E1%BB%91c), He 111 để lộ khuyết điểm về khả năng tự vệ. Tuy nhiên khi bị bắn hư hại nặng, He 111 thường vẫn có khả năng giữ được cao độ.
Heinkel He 111 được sử dụng trong nhiều chiến thuật: oanh tạc tại Anh, ném thủy lôi trong mặt trận biển Baltic, vận tải và ném bom tại mặt trận miền Đông, miền Tây, Địa Trung Hải và Bắc Phi.
Mặc dầu được cải tiến nhiều lần, Heinkel He 111 dần dần bị sa thải trong giai đoạn sau của thế chiến thứ hai. Vì Luftwaffe không đủ thời giờ và năng lực thiết kế một loại máy bay khác để thay thế He 111, những chiếc He 111 cũ vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến năm
[1944](/wiki/1944).
Ngày 8 tháng 2 năm 1945, phi công
[Mikhail Petrovich Devyatayev](/wiki/Mikhail_Petrovich_Devyatayev) cùng với 10 tù binh khác đã bay trên một chiếc He 111, thực hiện cuộc trốn thoát thần kì khỏi trại tập trung ở Penemünde của Đức Quốc xã.
## Mục lục
## Quốc gia sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=1)]
### Quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=2)] [Không quân Thổ Nhĩ Kỳ](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)</ref> [[8]](#cite_note-AIsep87_p133-8)
### Dân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=3)]
## Tính năng kỹ chiến thuật (He 111 H-6)[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=4)]
Nowarra, Heinz J. Heinkel He 111: A Documentary History
[[13]](#cite_note-Nowarra_1980.2C_p._251.-13)
### Đặc điểm riêng[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=5)] **Tổ lái**: 5 [[14]](#cite_note-14) **Chiều dài**: 16.4 m (53 ft 9½ in) **: 22.60 m (74 ft 2 in)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) **Chiều cao**: 4.00 m (13 ft 1½ in) **Diện tích cánh**: 87.60 m² (942.92 ft²) **Trọng lượng rỗng**: 8,680 kg (19,136 lb lb) **Trọng lượng có tải**: 12,030 kg (26,500 lb) **: 14,000 kg (30,864 lb)** [Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1) **Động cơ**: 2 × [Jumo 211](/w/index.php?title=Jumo_211&action=edit&redlink=1)F-1 hoặc 211F-2, 986 kW (1,300 hp (F-1) hoặc 1,340 (F-2)) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=6)] **: 440 km/h (273 mph)** [Vận tốc cực đại](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V) **: 2,300 km (1,429 mi)** [Tầm bay](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_bay&action=edit&redlink=1) **: 6,500 m (21,330 ft)** [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1) **: 137 kg/m² [88] (28.1 lb/ft²)** [Lực nâng của cánh](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_n%C3%A2ng_c%E1%BB%A7a_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) [[15]](#cite_note-Bridgeman_1946.2C_p._167.-15) **:.082 kW/kg [88] (.049 hp/lb)** [Lực đẩy/trọng lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_l%E1%BB%B1c_%C4%91%E1%BA%A9y-tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) [[15]](#cite_note-Bridgeman_1946.2C_p._167.-15)
### Vũ khí[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=7)]
- 7 khẩu súng máy MG 15 hoặc MG 81 7.92 mm, về sau thay thế bằng
- 1 pháo MG FF 20 mm
- 1 súng máy MG 131 13 mm
- 2,000 kilogram (4,400 lb) bom trong thân
- Giá treo ngoài mang thêm được 3,600 kilogram (7,900 lb)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=8)]
- Máy bay có sự phát triển liên quan
- Máy bay có tính năng tương đương
[Bloch MB.210](/wiki/Bloch_MB.210) [Caproni Ca.135](/wiki/Caproni_Ca.135) [Ilyushin Il-4](/wiki/Ilyushin_Il-4) [Martin B-26 Marauder](/wiki/Martin_B-26_Marauder) [Mitsubishi G4M](/wiki/Mitsubishi_G4M) [North American B-25 Mitchell](/wiki/North_American_B-25_Mitchell) [PZL.37 Łoś](/wiki/PZL.37_%C5%81o%C5%9B) [Savoia-Marchetti SM.81](/wiki/Savoia-Marchetti_SM.81) [Vickers Wellington](/wiki/Vickers_Wellington)
- Danh sách khác
[Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_gi%E1%BB%AFa_hai_cu%E1%BB%99c_chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [Danh sách máy bay quân sự của Đức](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_trong_Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_II) [Danh sách máy bay ném bom](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=9)]
### Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=10)] **Cruz** [^](#cite_ref-Cruz_p35_1-0) *Air Enthusiast*September/October 1998, p. 35. **Nowarra 1980, p. 233.** [^](#cite_ref-Nowarra_1980.2C_p._233._2-0) **Mackay các trang 187, 189** [^](#cite_ref-3) **Nowarra 1980, các trang 244-245.** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** [Mackay 2003, p. 186.](#cite_ref-Mackay_2003.2C_p._186._5-1) **ă** **Mackay 2003, p. 187.** [^](#cite_ref-6) **Nowarra 1980, các trang 246.** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-AIsep87_p133_8-0) *Air International*September 1987, p. 133. **Mackay 2003, p. 119.** [^](#cite_ref-9) **Mackay 2003, p. 177.** [^](#cite_ref-10) **Andersson 2008, các trang 217–218, 270.** [^](#cite_ref-Andersson_China_p217-8.2C270_11-0) **Nowarra 1980, p. 245.** [^](#cite_ref-12) **Nowarra 1980, p. 251.** [^](#cite_ref-Nowarra_1980.2C_p._251._13-0) **Regnat 2004, p. 36.** [^](#cite_ref-14)
- ^
**a** [Bridgeman 1946, p. 167.](#cite_ref-Bridgeman_1946.2C_p._167._15-1) **ă**
### Tài liệu[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=11)]
- Andersson, Lennart.
*A History of Chinese Aviation: Encyclopedia of Aircraft and Aviation in China to 1949*. Taipei, Republic of China:AHS of ROC, 2008. [ISBN 978-957-28533-3-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9789572853337).
- Bergström, Christer.
*Bagration to Berlin - The Final Air Battle in the East: 1944-1945*. London: Chervron/Ian Allen, 2008. [ISBN 978-1-903223-91-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781903223918).
- Bergstrom, Christer.
*Barbarossa - The Air Battle: July–December 1941*. London: Chervron/Ian Allen, 2007. [ISBN 978-1-85780-270-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781857802702).
- Bergström, Christer.
*Kursk - The Air Battle: July 1943*. London: Chervron/Ian Allen, 2007. [ISBN 978-1-903223-88-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781903223888).
- Bergström, Christer.
*Stalingrad - The Air Battle: 1942 through January 1943*. London: Chevron Publishing Limited, 2007. [ISBN 978-1-85780-276-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781857802764).
- Bergström, Christer, Andrey Dikov and Vladimir Antipov.
*Black Cross Red Star: Air War Over the Eastern Front: Everything For Stalingrad, Volume 3*. London: Eagle Editions, 2006. [ISBN 978-0-9761034-4-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780976103448).
- Bridgeman, Leonard.
*The Heinkel He 111 H.*Jane's Fighting Aircraft of World War II. London: Studio, 1946. [ISBN 1-85170-493-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1851704930).
- Cruz, Gonzala Avila. "Pegqenos and Grandes: Earlier Heinkel He 111s in Spanish Service".
*, No. 77, September/October 1998. ISSN 0143-5450. các trang 29–35.* [Air Enthusiast](/w/index.php?title=Air_Enthusiast&action=edit&redlink=1)
- de Zeng, H.L., D.G. Stanket and E.J. Creek.
*Bomber Units of the Luftwaffe 1933-1945: A Reference Source, Volume 1*. London: Ian Allen Publishing, 2007. [ISBN 978-1-85780-279-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781857802795).
- de Zeng, H.L., D.G. Stanket and E.J. Creek.
*Bomber Units of the Luftwaffe 1933-1945: A Reference Source, Volume 2*. London: Ian Allen Publishing, 2007. [ISBN 978-1-903223-87-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781903223871).
- Donald, David. "An Industry of Prototypes: Heinkel He 119".
*Wings of Fame*, Volume 12, 1998. Aerospace Publishing Ltd., London, UK/AIRtime Publishing Inc., Westport, Connecticut, 1998, các trang 30–35. [ISBN 1-86184-021-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1861840217)/ 1-880588-23-4.
- Dressel, Joachim and Manfred Griehl.
*Bombers of the Luftwaffe*. London: DAG Publications, 1994. [ISBN 1-85409-140-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1854091409).
- Griehl, Manfred.
*Heinkel He 111, Part 1: The Early variants A-G and J of the Standard Bomber Aircraft of the Luftwaffe in World War II*(World War II Combat Aircraft Photo Archive ADC 004). Ravensburg, Germany: Air Doc, Laub GmbH, Germany, 2006. [ISBN 3-935687-43-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3935687435).
- Griehl, Manfred.
*Heinkel He 111, Part 2: P and Early H variants of the Standard Bomber Aircraft of the Luftwaffe in World War II*(World War II Combat Aircraft Photo Archive ADC 007). Ravensburg, Germany: Air Doc, Laub GmbH, Germany, 2006. [ISBN 978-3-935687-46-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783935687461).
- Hayward, Joel S.A.
*Stopped at Stalingrad: The Luftwaffe and Hitler's Defeat in the East, 1942–1943*(Modern War Studies). Lawrence, KS: University Press of Kansas, 1998 (hardcover, [ISBN 0-7006-0876-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0700608761)); 2001 (paperback, [ISBN 0-7006-1146-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0700611460)). *Heinkel He 111*(film). Network Projects Production, 1993.
- Hooton, E.R.
*Luftwaffe at War, Blitzkrieg in the West: Volume 2*. London: Chervron/Ian Allen, 2007. [ISBN 978-1-85780-272-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781857802726).
- Hooton, E.R.
*Luftwaffe at War, Gathering Storm 1933-39: Volume 1*. London: Chervron/Ian Allen, 2007. [ISBN 978-1-903223-71-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781903223710).
- Janowicz, Krzysztof.
*Heinkel He 111: Volume 1*. Lublin, Poland: Kagero. 2004. [ISBN 978-83-89088-26-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9788389088260).
- Kober, Franz.
*Heinkel He 111 Over all Fronts*. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Military History. 1992. [ISBN 978-0-88740-313-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780887403132).
- Mackay, Ron.
*Heinkel He 111*(Crowood Aviation Series). Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, UK: Crowood Press, 2003. [ISBN 1-86126-576-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/186126576X).
- Munson, Kenneth.
*Fighters and Bombers of World War II*. London: Peerage Books, 1983. [ISBN 0-907408-37-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0907408370).
- Nowarra, Heinz J.
*The Flying Pencil*. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Publishing, 1990. [ISBN 0-88740-236-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0887402364).
- Nowarra, Heinz J.
*Heinkel He 111: A Documentary History*. London: Jane's Publishing. 1980. [ISBN 0-7106-0046-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0710600461).
- Punka, György.
*Heinkel He 111 in action*. Carrolton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 2002. [ISBN 0-89747-446-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0897474465).
- Regnat, Karl-Heinz.
*Black Cross Volume 4: Heinkel He 111*. Hersham, Surrey, UK: Midland publishers, 2004. [ISBN 978-1-85780-184-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781857801842). *Rise and Fall of the German Air Force: 1933 - 1945*(Public Record Office War Histories). London: Public Records Office, 2000. [ISBN 978-1-905615-30-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781905615308).
- Smith, J. Richard and Anthony L. Kay.
*German Aircraft of the Second World War*. Annapolis, MD: US [Naval Institute Press](/w/index.php?title=Naval_Institute_Press&action=edit&redlink=1), 2002. [ISBN 1-55750-010-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/155750010X).
- "The Classic Heinkel:Part Two - From First to Second Generation".
*Air International*, September 1987, Bromley, UK:Fine Scroll. ISSN 0306-5634. các trang 128–136.
- Warsitz, Lutz.
*The First Jet Pilot: The Story of German Test Pilot Erich Warsitz*(including early developments and test flights of the Heinkel He 111 fitted with rocket boosters). London: Pen and Sword Books Ltd., 2009. [ISBN 978-1-84415-818-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781844158188).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinkel_He_111&action=edit§ion=12)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[List of He 111 survivors](http://www.preservedaxisaircraft.com/Luftwaffe/heinkel/he111.htm) [An article on a He 111 wreck site in Norway](http://ktsorens.tihlde.org/flyvrak/buvikvoll.html) [Video (Archive) of the Heinkel He 111 (AMUE) fitted with rocket boosters](http://www.erichwarsitz.com) [Two Heinkels Joined Together Become Nazi Tug](http://books.google.com/books?id=PN8DAAAAMBAJ&pg=PA70&dq=popular+science+antitank+1941&hl=en&ei=ZIiZTObfGcufnAe9kdWsDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEAQ6AEwBjgK#v=onepage&q&f=true)August 1944 article on He 111Z with overhead photo
|
|
|
|

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1068 miss


text:
Hoài niệm
Hoài niệm (tiếng Anh: Nostalgia, tiếng Pháp: Nostalgie) là một cảm xúc, đôi khi là một tình trạng bệnh lý liên quan đến sự khao khát những gì thuộc về quá khứ và thường là lý tưởng hóa những điều đó. Nostalgia là sự luyến tiếc quá khứ, lòng nhớ quê hương, nỗi nhớ nhà khi không còn ở đó nữa.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Nostalgia được sử dụng như một dấu hiệu bệnh lý được nhắc đến lần đầu năm 1688 bởi một sinh viên y khoa người Thụy Sĩ tên là Johannes Hofer (1669-1752). Tên căn bệnh này xuất phát từ tiếng Hy Lạp, nostos có nghĩa là trở về quê hương, còn algos có nghĩa là nỗi đau, niềm khao khát. Từ giữa thế kỉ 17 đến cuối thế kỉ 19, tuỳ theo từng nước, căn bệnh này có những tên khác nhau, như ở Pháp thì là mal du pays (nhớ nhà, nỗi đau quê hương), ở Đức thì là heimweh (vết thương vì quê nhà) còn ở Tây Ban Nha thì là mal de corazón (nhói trong tim). Nói chung, nó dùng để chỉ "nỗi đau khổ của bệnh nhân vì vừa mong muốn trở về quê hương, lại vừa sợ rằng sẽ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy nơi đó".
Tuy vậy, hiện nay nostalgia hay "hoài niệm" thường được hiểu là một cảm xúc của con người tiếc nuối về những sự vật, sự việc thuộc về quá khứ, còn để chỉ dấu hiệu bệnh lý ban đầu do Hofer nêu ra, người ta thường dùng cụm từ homesickness (nhớ nhà).
Dấu hiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Căn bệnh này khá nguy hiểm vì có thể gây chết người, đặc biệt là với những người lính phải chiến đấu xa nhà, cách chữa trị những người này thường là cho họ giải ngũ và trở về quê hương. Năm 1787, Robert Hamilton (1749-1830) đã mô tả chi tiết một ca mắc bệnh này và được chữa trị rất hiệu quả:
"Năm 1781 khi làm việc trong các trại lính vùng Tinmouth phía Bắc nước Anh, tôi đã gặp một bệnh nhân, một anh lính trơn chỉ vừa gia nhập trung đoàn. Anh ta mới nhập ngũ được vài tháng, còn trẻ, đẹp trai và được huấn luyện cẩn thận, tuy nhiên vẻ mặt lại luôn thiểu não và quầng mắt thì luôn trũng sâu đầy vẻ đau khổ. Anh ta than phiền rằng mình đau nhức toàn thân, tuy nhiên lại chẳng có một vết đau nào cụ thể cả, thêm vào đó là những tiếng ù ù hay xuất hiện bên tai và những cơn nhức đầu chóng mặt luôn xảy ra. Vì chỉ có rất ít triệu chứng cho thấy anh ta mắc một loại sốt nào đó, nên tôi thực sự không chắc chắn về nguồn gốc ca bệnh này. Vài tuần trôi qua mà chỉ có rất ít tiến triển, ngoại trừ việc anh ta ngày càng gầy đi vì biếng ăn và thiếu vận động. Anh ta được tăng cường thuốc điều trị, kể cả rượu vang anh ta cũng được phép uống, nhưng có vẻ như mọi biện pháp đều vô hiệu. Sau 3 tháng ở bệnh viện, anh ta ngày một héo mòn và trông chẳng khác gì một bệnh nhân ở giai đoạn cuối. Một lần, như thường lệ, tôi hỏi y tá về bệnh nhân của mình, cô y tá đã đặc biệt chú ý tới việc anh ta có những ý niệm rất mạnh mẽ trong đầu về gia đình và bạn bè. Tất cả những gì anh ta nói đều là về chủ đề này. Triệu chứng này tôi chưa từng được nghe tới trước đó. Tôi bèn tới ngay chỗ anh ta và gợi ý về chủ đề này, lập tức anh ta rất sốt sắng tóm tắt nó, và tôi phát hiện ra rằng cái đề tài này đã ám ảnh anh ta rất lớn. Sau đó, anh ta thiết tha hỏi tôi rằng có thể giúp anh ta trở về nhà được không. Tôi đã phải chỉ ra cho anh ta thấy rằng anh ta đang gầy yếu thế nào và không thể chịu nổi một chuyến hành trình dài như vậy (anh ta là người xứ Wales), tôi hứa với anh ta rằng nếu anh ta chịu khó chữa bệnh, chỉ trong vòng 6 tuần anh ta sẽ được về nhà. Anh ta hồi sinh rất nhanh sau đó, cảm giác thèm ăn trở lại, và chỉ chưa đầy một tuần, những dấu hiệu phục hồi đã xuất hiện."
Các ca bệnh này, đôi khi còn được cho là có thể lây từ người này sang người khác, thường ít gặp hơn ở những đội quân đang chiến thắng và rất hay gặp ở những đội quân đang thất bại. Từ khoảng năm 1850, nostalgia không còn mang nghĩa là một căn bệnh mà thường chỉ được coi như một triệu chứng hoặc một dấu hiệu bệnh lý, nó trở thành một dạng của bệnh u uất tinh thần và có thể dẫn tới tự tử.
Hiện nay nostalgia được dùng không chỉ còn với nghĩa hẹp là một biểu hiện bệnh lý, mà nó được coi như một cảm xúc có ở bất cứ người bình thường nào. Nostalgia thường được gắn với những ký ức về thời thơ ấu đáng yêu, một trò chơi hoặc một hoạt động nào đó, những điều này thường đi cùng với một người cụ thể, hoặc một kỉ vật cá nhân được trân trọng. Các nghiên cứu cho thấy rất nhiều người tin rằng nhiều năm hoặc nhiều thập kỉ trước đó, mọi người tốt đẹp hơn chính họ của hiện tại, và rằng họ đã có một cuộc sống đầy đủ hơn trong quá khứ, dù rằng thực tế không phải hoàn toàn như vậy. Niềm tin này rất tiêu biểu cho cái gọi là nostalgia, hay "những ngày xưa tươi đẹp", nhiều bộ phim, chương trình truyền hình và các sản phẩm văn hóa khác đã được làm về đề tài này.
Nostalgia không còn là một được coi là một bệnh nữa, nhưng nó có thể dẫn đến những triệu chứng bệnh lý như cảm thấy cổ họng hoặc/và lồng ngực như bị nén chặt lại, đau ở vùng lõm thượng vị và cuối cùng là cảm giác hoang mang tuyệt vọng.

markdown:
# Hoài niệm
[Nostalgia](/w/index.php?title=Nostalgia&redirect=no)) **Hoài niệm** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Nostalgia**, [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): **Nostalgie**) là một [cảm xúc](/wiki/C%E1%BA%A3m_x%C3%BAc), đôi khi là một tình trạng bệnh lý liên quan đến sự khao khát những gì thuộc về quá khứ và thường là lý tưởng hóa những điều đó. Nostalgia là sự luyến tiếc quá khứ, lòng nhớ quê hương, nỗi nhớ nhà khi không còn ở đó nữa.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_ni%E1%BB%87m&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_ni%E1%BB%87m&action=edit§ion=1)] *Nostalgia* được sử dụng như một dấu hiệu bệnh lý được nhắc đến lần đầu năm [1688](/wiki/1688) bởi một sinh viên y khoa người [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) tên là Johannes Hofer (1669-1752). Tên căn bệnh này xuất phát từ [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), *nostos* có nghĩa là trở về quê hương, còn *algos* có nghĩa là nỗi đau, niềm khao khát. Từ giữa thế kỉ 17 đến cuối thế kỉ 19, tuỳ theo từng nước, căn bệnh này có những tên khác nhau, như ở Pháp thì là *mal du pays* (nhớ nhà, nỗi đau quê hương), ở Đức thì là *heimweh* (vết thương vì quê nhà) còn ở Tây Ban Nha thì là *mal de corazón* (nhói trong tim). Nói chung, nó dùng để chỉ "nỗi đau khổ của bệnh nhân vì vừa mong muốn trở về quê hương, lại vừa sợ rằng sẽ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy nơi đó".
Tuy vậy, hiện nay
*nostalgia* hay "hoài niệm" thường được hiểu là một cảm xúc của con người tiếc nuối về những sự vật, sự việc thuộc về quá khứ, còn để chỉ dấu hiệu bệnh lý ban đầu do Hofer nêu ra, người ta thường dùng cụm từ *homesickness* (nhớ nhà).
## Dấu hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_ni%E1%BB%87m&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_ni%E1%BB%87m&action=edit§ion=2)]
Căn bệnh này khá nguy hiểm vì có thể gây chết người, đặc biệt là với những người lính phải chiến đấu xa nhà, cách chữa trị những người này thường là cho họ giải ngũ và trở về quê hương. Năm
[1787](/wiki/1787), [Robert Hamilton](/w/index.php?title=Robert_Hamilton&action=edit&redlink=1) (1749-1830) đã mô tả chi tiết một ca mắc bệnh này và được chữa trị rất hiệu quả:
"Năm 1781 khi làm việc trong các trại lính vùng Tinmouth phía Bắc nước Anh, tôi đã gặp một bệnh nhân, một anh lính trơn chỉ vừa gia nhập trung đoàn. Anh ta mới nhập ngũ được vài tháng, còn trẻ, đẹp trai và được huấn luyện cẩn thận, tuy nhiên vẻ mặt lại luôn thiểu não và quầng mắt thì luôn trũng sâu đầy vẻ đau khổ. Anh ta than phiền rằng mình đau nhức toàn thân, tuy nhiên lại chẳng có một vết đau nào cụ thể cả, thêm vào đó là những tiếng ù ù hay xuất hiện bên tai và những cơn nhức đầu chóng mặt luôn xảy ra. Vì chỉ có rất ít triệu chứng cho thấy anh ta mắc một loại sốt nào đó, nên tôi thực sự không chắc chắn về nguồn gốc ca bệnh này. Vài tuần trôi qua mà chỉ có rất ít tiến triển, ngoại trừ việc anh ta ngày càng gầy đi vì biếng ăn và thiếu vận động. Anh ta được tăng cường thuốc điều trị, kể cả rượu vang anh ta cũng được phép uống, nhưng có vẻ như mọi biện pháp đều vô hiệu. Sau 3 tháng ở bệnh viện, anh ta ngày một héo mòn và trông chẳng khác gì một bệnh nhân ở giai đoạn cuối. Một lần, như thường lệ, tôi hỏi y tá về bệnh nhân của mình, cô y tá đã đặc biệt chú ý tới việc anh ta có những ý niệm rất mạnh mẽ trong đầu về gia đình và bạn bè. Tất cả những gì anh ta nói đều là về chủ đề này. Triệu chứng này tôi chưa từng được nghe tới trước đó. Tôi bèn tới ngay chỗ anh ta và gợi ý về chủ đề này, lập tức anh ta rất sốt sắng tóm tắt nó, và tôi phát hiện ra rằng cái đề tài này đã ám ảnh anh ta rất lớn. Sau đó, anh ta thiết tha hỏi tôi rằng có thể giúp anh ta trở về nhà được không. Tôi đã phải chỉ ra cho anh ta thấy rằng anh ta đang gầy yếu thế nào và không thể chịu nổi một chuyến hành trình dài như vậy (anh ta là người xứ Wales), tôi hứa với anh ta rằng nếu anh ta chịu khó chữa bệnh, chỉ trong vòng 6 tuần anh ta sẽ được về nhà. Anh ta hồi sinh rất nhanh sau đó, cảm giác thèm ăn trở lại, và chỉ chưa đầy một tuần, những dấu hiệu phục hồi đã xuất hiện."
Các ca bệnh này, đôi khi còn được cho là có thể lây từ người này sang người khác, thường ít gặp hơn ở những đội quân đang chiến thắng và rất hay gặp ở những đội quân đang thất bại. Từ khoảng năm 1850, nostalgia không còn mang nghĩa là một căn bệnh mà thường chỉ được coi như một triệu chứng hoặc một dấu hiệu bệnh lý, nó trở thành một dạng của bệnh u uất tinh thần và có thể dẫn tới tự tử.
Hiện nay nostalgia được dùng không chỉ còn với nghĩa hẹp là một biểu hiện bệnh lý, mà nó được coi như một cảm xúc có ở bất cứ người bình thường nào. Nostalgia thường được gắn với những ký ức về thời thơ ấu đáng yêu, một trò chơi hoặc một hoạt động nào đó, những điều này thường đi cùng với một người cụ thể, hoặc một kỉ vật cá nhân được trân trọng. Các nghiên cứu cho thấy rất nhiều người tin rằng nhiều năm hoặc nhiều thập kỉ trước đó, mọi người tốt đẹp hơn chính họ của hiện tại, và rằng họ đã có một cuộc sống đầy đủ hơn trong quá khứ, dù rằng thực tế không phải hoàn toàn như vậy. Niềm tin này rất tiêu biểu cho cái gọi là nostalgia, hay "những ngày xưa tươi đẹp", nhiều bộ phim, chương trình truyền hình và các sản phẩm văn hóa khác đã được làm về đề tài này.
Nostalgia không còn là một được coi là một bệnh nữa, nhưng nó có thể dẫn đến những triệu chứng bệnh lý như cảm thấy cổ họng hoặc/và lồng ngực như bị nén chặt lại, đau ở vùng lõm thượng vị và cuối cùng là cảm giác hoang mang tuyệt vọng.

X-Cache: cp1055 miss, cp1068 miss


text:
Thể loại:Anorrhinus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Anorrhinus
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Các trang trong thể loại “Anorrhinus”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.

markdown:
# Thể loại:Anorrhinus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Anorrhinus](/wiki/Anorrhinus)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
## Các trang trong thể loại “Anorrhinus”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.


text:
Trong lòng đất, có các trang bị thông khí, kênh dẫn nước, giáo đường và thậm chí cả xưởng rượu vang. Theo đánh giá sơ bộ, thành phố ngầm này có thể lớn hơn 1/3 so với Derinkuyu — cơ sở ngầm lớn nhất trong số các di chỉ khai quật trước đó ở Cappadocia.
Theo quan điểm của Thị trưởng thành phố gần đó, phát kiến mới sẽ là viên ngọc châu của Cappadocia. Chính quyền đã dự định xây dựng tại đây "Khu công viên cổ đại lớn nhất thế giới" với các khách sạn, phòng trưng bày nghệ thuật, các ngả đường đi bộ và Viện Bảo tàng ngầm. "Chúng tôi thậm chí còn lên kế hoạch phục dựng các nhà thờ dưới lòng đất", — ông Thị trưởng cho biết.
— Architecture (@archpics) 29 декабря 2014
— Turkish Culture-TCF (@TurkishCulture) 28 Март 2015Holy crap, this underground city is majorly cool http://t.co/sGzHrPkIjA pic.twitter.com/i04qxZP380— TheVine.com.au (@TheVineonline) 29 Март 2015
Toàn bộ bình luận
Hiển thị những bình luận mới (0)

markdown:
Trong lòng đất, có các trang bị thông khí, kênh dẫn nước, giáo đường và thậm chí cả xưởng rượu vang. Theo đánh giá sơ bộ, thành phố ngầm này có thể lớn hơn 1/3 so với Derinkuyu — cơ sở ngầm lớn nhất trong số các di chỉ khai quật trước đó ở Cappadocia.
Theo quan điểm của Thị trưởng thành phố gần đó, phát kiến mới sẽ là viên ngọc châu của Cappadocia. Chính quyền đã dự định xây dựng tại đây "Khu công viên cổ đại lớn nhất thế giới" với các khách sạn, phòng trưng bày nghệ thuật, các ngả đường đi bộ và Viện Bảo tàng ngầm. "Chúng tôi thậm chí còn lên kế hoạch phục dựng các nhà thờ dưới lòng đất", — ông Thị trưởng cho biết.
— Architecture (@archpics)
[29 декабря 2014]
— Turkish Culture-TCF (@TurkishCulture)
[28 Март 2015]Holy crap, this underground city is majorly cool [http://t.co/sGzHrPkIjA] [pic.twitter.com/i04qxZP380]— TheVine.com.au (@TheVineonline) [29 Март 2015]
## Toàn bộ bình luậnHiển thị nhiều bình luận hơn (
20)
Hiển thị những bình luận mới (
0)

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline: 0942 119 119
Điện thoại: 08 3536 8888
Fax: 08 3536 8866
Đăng nhập
Username:
Password:
Nhớ mật khẩu |
Quên mật khẩu
Đăng ký
Giỏ hàng
(0)
Trang chủ
Danh sách sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ cầm tay
Vật liệu mài mòn
Thiết bị ngành hàn
Dụng cụ đo chính xác
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Thiết bị ngành nước
Ống, phụ kiên kim loại
Xem tất cả
Nhà sản xuất
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Hướng dẫn
Quên mật khẩu
Đăng nhập
Lợi ích dùng búa đầu tròn Stanley và bơm định lượng pulsafeeder trong cơ khí
Thông tin về sản phẩm mũi vít hơi 2 đầu Endura
Súng thổi hơi nóng Metabo ở đâu tốt
Dây thiếc hàn được sản xuất như thế nào
Ứng dụng hoạt động của bơm định lượng pulsafeeder
Ưa điểm của búa nhổ đinh cán gỗ crossman
Hướng dẫn chọn dây thiếc hàn để tạo nên mối hàn đẹp và bền
Tính năng bất ngờ của máy thổi hơi nóng Makita
Búa đầu tròn Stanley sử dụng trong nghề gò kim loại
Tính năng hoạt động của súng thổi hơi nóng Metabo
Hỗ trợ trực tuyến
Quảng cáo
Nhà sản xuất
» Robot
Dây điện dân dụng (53)
Ổn áp 1 pha (102)
Ổn áp 3 pha (23)
Biến thế (19)
Dây 3 pha (5)
Cáp điện công nghiệp (33)
Website thiết bị uy tín
Luôn cam kết hàng chính hãng
Giao hàng toàn quốc
Tư vấn nhiệt tình, Bảo hàng chính hãng
Đa dạng sản phẩm
Với hơn 15.000 sản phẩm đủ chủng loại
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ VIỆT
Phòng 3S2, 31-33 Phan Huy Ích, Phường 15, Quận Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3536 8888 | Fax: 08 3536 8866
Giấy ĐKKD số: 4103011129 tại TP HCM
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
TỪ KHÓA HOT:
Chìa lục giác
|
Búa rìu
|
Cảo
|
Cờ lê mỏ lếch
|
Dụng cụ cắt
|
Dụng cụ dùng pin
|
Dụng cụ tổng hợp
|
Êtô
|
Kiềm
|
Ống đếu
|
Tuốt nơ vít
|
Máy bào
|
Máy cắt
|
Máy chà nhám
|
Máy cưa
|
Máy đánh bóng
|
Máy đục bê tông
|
Máy khoan
|
Máy mài
|
Súng thổi hơi nóng
|
Máy đo khoảng cách
|
Dụng cụ cân bằng laser
|
Máy đo nhiệt độ
|
Máy đo độ ẩm
|
Thước kẹp caliper
|
Thước panme
|
Bình chữa cháy
|
Nón, mặt nạ
|
Quạt công nghiệp
|
Thang
|
Máy hút bụi
|
Máy phun nước
|
Bơm nước
|
Con đội
|
Palăng, tời
|
Xe đẩy
|
Thùng đựng dụng cụ
|
Kính hàn
|
Que hàn
|
Máy hàn
|
Ampe kìm
|
Đo điện trở cách điện
|
Đồng hồ vạn năng
|
Dụng cụ dùng khí nén
...
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :129 - Tổng truy cập : 141,055,856
+

markdown:
|
|![]()
|
|
Website thiết bị uy tín
Luôn cam kết hàng chính hãng
|
|![]()
|
|
Giao hàng toàn quốc
Tư vấn nhiệt tình, Bảo hàng chính hãng
|
|![]()
|
|
Đa dạng sản phẩm
Với hơn 15.000 sản phẩm đủ chủng loại

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
Xuất xứ » Đài Loan
Mã hàng : SAT-113-0242
Giá : 145,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-0243
Giá : 155,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-1296
Giá : 38,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-1294
Giá : 47,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-0244
Giá : 176,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0377
Giá : 82,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0378
Giá : 97,000 VNĐ
Mã hàng : CRM-405-0881
Giá : 36,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-405-0599
Giá : 116,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-405-0600
Giá : 126,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0375
Giá : 53,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0376
Giá : 65,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-116-6143
Giá : 152,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-116-6141
Giá : 289,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-5450
Giá : 25,000 VNĐ

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Đài Loan **Mã hàng : SAT-113-0242**
Giá : 145,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-0243**
Giá : 155,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-1296**
Giá : 38,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-1294**
Giá : 47,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-0244**
Giá : 176,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0377**
Giá : 82,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0378**
Giá : 97,000 VNĐ
**Mã hàng : CRM-405-0881**
Giá : 36,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-405-0599**
Giá : 116,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-405-0600**
Giá : 126,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0375**
Giá : 53,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0376**
Giá : 65,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-116-6143**
Giá : 152,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-116-6141**
Giá : 289,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-5450**
Giá : 25,000 VNĐ


text:
Xuất xứ » Trung Quốc
Mã hàng : AKI-113-3841
Giá : 9,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-113-4174
Giá : 13,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-113-4175
Giá : 9,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-113-4176
Giá : 13,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-113-4177
Giá : 20,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-117-5264
Giá : 154,000 VNĐ
Mã hàng : INE-416-0928
Giá : 119,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-410-1208
Giá : 276,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-608-0160
Giá : 1,232,000 VNĐ
Mã hàng : ERA-405-1250
Giá : 54,000 VNĐ
Mã hàng : ERA-405-1242
Giá : 96,000 VNĐ
Mã hàng : TEP-604-0090
Giá : Xin liên hệ
Mã hàng : AKI-116-5959
Giá : 226,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-116-5961
Giá : 226,000 VNĐ
Mã hàng : AKI-116-5960
Giá : 226,000 VNĐ

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Trung Quốc **Mã hàng : AKI-113-3841**
Giá : 9,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-113-4174**
Giá : 13,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-113-4175**
Giá : 9,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-113-4176**
Giá : 13,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-113-4177**
Giá : 20,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-117-5264**
Giá : 154,000 VNĐ
**Mã hàng : INE-416-0928**
Giá : 119,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-410-1208**
Giá : 276,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-608-0160**
Giá : 1,232,000 VNĐ
**Mã hàng : ERA-405-1250**
Giá : 54,000 VNĐ
**Mã hàng : ERA-405-1242**
Giá : 96,000 VNĐ
**Mã hàng : TEP-604-0090**
Giá :
[Xin liên hệ](/lien-he,0-3-tan-xe-nang-dt250-3248.html) **Mã hàng : AKI-116-5959**
Giá : 226,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-116-5961**
Giá : 226,000 VNĐ
**Mã hàng : AKI-116-5960**
Giá : 226,000 VNĐ


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
Xuất xứ » Đài Loan
Mã hàng : CHM-905-0030
Mã hàng : CHM-905-0057
Mã hàng : CHM-905-0090
Mã hàng : CHM-905-0101
Mã hàng : CHM-905-0107
Mã hàng : CHM-905-0115
Mã hàng : CHM-905-0119
Mã hàng : CHM-905-0127
Mã hàng : CHM-905-0131
Mã hàng : CHM-905-0135

markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Đài Loan
Mã hàng : CHM-905-0030
Mã hàng : CHM-905-0057
Mã hàng : CHM-905-0090
Mã hàng : CHM-905-0101
Mã hàng : CHM-905-0107
Mã hàng : CHM-905-0115
Mã hàng : CHM-905-0119
Mã hàng : CHM-905-0127
Mã hàng : CHM-905-0131
Mã hàng : CHM-905-0135


text:
Xuất xứ » Mỹ
Mã hàng : CRM-113-0863
Mã hàng : CRM-113-0862
Mã hàng : CRM-113-0427
Mã hàng : CRM-113-0424
Mã hàng : CRM-113-0425
Mã hàng : CRM-113-0426
Mã hàng : CRM-113-0423
Mã hàng : STL-405-0050
Mã hàng : PLD-702-0037
Mã hàng : CRM-116-0484

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Mỹ
Mã hàng : CRM-113-0863
Mã hàng : CRM-113-0862
Mã hàng : CRM-113-0427
Mã hàng : CRM-113-0424
Mã hàng : CRM-113-0425
Mã hàng : CRM-113-0426
Mã hàng : CRM-113-0423
Mã hàng : STL-405-0050
Mã hàng : PLD-702-0037
Mã hàng : CRM-116-0484


text:
Xuất xứ » Nhật Bản
Mã hàng : MTU-407-1086
Mã hàng : MTU-410-0071
Mã hàng : MTU-413-0160
Mã hàng : MTU-413-0554
Mã hàng : MTU-410-0978
Mã hàng : MTU-410-0977
Mã hàng : MTU-410-0979
Mã hàng : MTU-410-1157
Mã hàng : MTU-410-0068
Mã hàng : MTU-410-0070

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Nhật Bản
Mã hàng : MTU-407-1086
Mã hàng : MTU-410-0071
Mã hàng : MTU-413-0160
Mã hàng : MTU-413-0554
Mã hàng : MTU-410-0978
Mã hàng : MTU-410-0977
Mã hàng : MTU-410-0979
Mã hàng : MTU-410-1157
Mã hàng : MTU-410-0068
Mã hàng : MTU-410-0070


text:
Xuất xứ » Trung Quốc
Mã hàng : AKI-113-3841
Mã hàng : AKI-113-4174
Mã hàng : AKI-113-4175
Mã hàng : AKI-113-4176
Mã hàng : AKI-113-4177
Mã hàng : AKI-117-5264
Mã hàng : INE-416-0928
Mã hàng : AKI-410-1208
Mã hàng : AKI-608-0160
Mã hàng : ERA-405-1250

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Trung Quốc
Mã hàng : AKI-113-3841
Mã hàng : AKI-113-4174
Mã hàng : AKI-113-4175
Mã hàng : AKI-113-4176
Mã hàng : AKI-113-4177
Mã hàng : AKI-117-5264
Mã hàng : INE-416-0928
Mã hàng : AKI-410-1208
Mã hàng : AKI-608-0160
Mã hàng : ERA-405-1250