text:
6243 Yoder
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
6243 Yoder (1990 OT3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 7, 1990 bởi H. E. Holt ở Đài thiên văn Palomar.
6243 Yoder (1990 OT3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 7, 1990 bởi H. E. Holt ở Đài thiên văn Palomar.

markdown:
# 6243 Yoder
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Yoder|
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Đài thiên văn Palomar](/wiki/%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Palomar) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý chuẩn của tiểu hành tinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD_chu%E1%BA%A9n_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **6243 Yoder** (1990 OT3) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 27 tháng 7, 1990 bởi [H. E. Holt](/w/index.php?title=H._E._Holt&action=edit&redlink=1) ở [Đài thiên văn Palomar](/wiki/%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Palomar).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=6243_Yoder&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=6243_Yoder&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1066 miss, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Bản mẫu:Thủy thủ Mặt Trăng
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thủy thủ Mặt Trăng
x
t
s
Nhân vật chính diện
(kể cả
Chiến binh Thái dương hệ
)
Thủy thủ Mặt Trăng
|
Chibiusa
|
Tuxedo Mặt nạ
|
Thủy thủ Sao Thủy
|
Thủy thủ Sao Hỏa
|
Thủy thủ Sao Mộc
|
Thủy thủ Sao Kim
|
Thủy thủ Sao Diêm Vương
|
Thủy thủ Sao Hải Vương
|
Thủy thủ Sao Thiên Vương
|
Thủy thủ Sao Thổ
Nữ hoàng Serenity
|
Luna, Artemis và Diana
|
Thủy thủ Tinh tú
|
Công chúa Kakyuu
|
Chibichibi
|
Những nhân vật phụ
Nhân vật phản diện
Vương quốc Bóng tối
(
Shitennou/Tổng quản bốn phương
)
Đĩa bay
|
Mặt trăng Đen
(
Ayakashi Sisters
)
Ngôi sao Tử thần
(
Witches 5
)
Gánh xiếc Tử nguyệt
(
Amazon Trio
,
Amazoness Quartet
)
Shadow Galactica
(
Thủy thủ Galaxia
,
Sailor Animamates
)
Bóng tối Chaos
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bản_mẫu:Thủy_thủ_Mặt_Trăng&oldid=24080322
”
Thể loại
:
Nhân vật Thủy thủ Mặt Trăng
Tiêu bản truyện tranh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bản mẫu
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Ngôn ngữ khác
Azərbaycanca
Bahasa Indonesia
Català
English
Français
한국어
Hrvatski
Italiano
Magyar
日本語
Polski
Português
Română
Русский
ไทย
Türkçe
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 02:42 ngày 7 tháng 8 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss


text:
Ciego de Ávila (tỉnh)
Ciego de Ávila là một tỉnh của Cuba, trước đây nó là một phần của tỉnh Camagüey. Thủ phủ tỉnh này là Ciego de Ávila nằm ở Carretera Central (xa lộ miền trung), và thành phố thứ hai là Morón, nằm về phía bắc.
Ngoài khơi phía bắc của tỉnh này có quần đảo Jardines del Rey được phát triển làm khu nghỉ mát du lịch, chủ yếu là Cayo Coco và Cayo Guillermo. Bờ biển nam là các rừng đước.
Giữa Morón và bờ bắc có nhiều hồ, bao gồm Laguna de Leche ("Phá sữa", vì nước có màu trắng do có lượng lớn đá vôi nằm dưới đáy hồ.
Central Ciego de Ávila là nơi nuôi gia súc, trồng mía đường, các loại cây chanh cam, bưởi chùm. Tỉnh này được tách từ tỉnh Camagüey năm 1975.
Các đô thị[sửa | sửa mã nguồn]
Source: Population from 2004 Census.[1] Area from 1976 municipal re-distribution.[2]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 2004, tỉnh Ciego de Ávila có dân số 416.370.[1] Với tổng diện tích 6.783,13 km² (2.619 mi²) ,[3] mật độ dân số 61,4người/km² (159người/sq mi).
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Atenas.cu (2004). “2004 Population trends, by Province and Municipality”. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007. (tiếng Tây Ban Nha) Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “atenas” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ Statoids (tháng 7 năm 2003). “Municipios of Cuba”. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2007.
- ^ Government of Cuba (2002). “Population by Province”. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2007. (tiếng Tây Ban Nha)

markdown:
# Ciego de Ávila (tỉnh)
|
|Tỉnh Ciego de Ávila
|
|
Vị trí tỉnh Ciego de Ávila tại
|Quốc gia||
|![]()
|Thủ phủ||
|[Km²](/wiki/Km%C2%B2)(2.619 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) ) [[1]](#cite_note-atenas-1) [km²](/w/index.php?title=Square_kilometre&action=edit&redlink=1)(159 / [sq mi](/w/index.php?title=Square_mile&action=edit&redlink=1)) [EST](/w/index.php?title=Eastern_Time_Zone_(North_America)&action=edit&redlink=1)( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Ciego de Ávila** là một tỉnh của [Cuba](/wiki/Cuba), trước đây nó là một phần của [tỉnh Camagüey](/wiki/Camag%C3%BCey_(t%E1%BB%89nh)). Thủ phủ tỉnh này là [Ciego de Ávila](/wiki/Ciego_de_%C3%81vila) nằm ở [Carretera Central](/w/index.php?title=Carretera_Central&action=edit&redlink=1) ( *xa lộ miền trung*), và thành phố thứ hai là [Morón](/wiki/Mor%C3%B3n,_Cuba), nằm về phía bắc.
Ngoài khơi phía bắc của tỉnh này có quần đảo
[Jardines del Rey](/w/index.php?title=Jardines_del_Rey&action=edit&redlink=1) được phát triển làm khu nghỉ mát du lịch, chủ yếu là [Cayo Coco](/w/index.php?title=Cayo_Coco&action=edit&redlink=1) và [Cayo Guillermo](/w/index.php?title=Cayo_Guillermo&action=edit&redlink=1). Bờ biển nam là các rừng đước.
Giữa Morón và bờ bắc có nhiều hồ, bao gồm
[Laguna de Leche](/w/index.php?title=Laguna_de_Leche&action=edit&redlink=1) ("Phá sữa", vì nước có màu trắng do có lượng lớn [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i) nằm dưới đáy hồ.
Central Ciego de Ávila là nơi nuôi gia súc, trồng mía đường, các loại cây chanh cam, bưởi chùm. Tỉnh này được tách từ
[tỉnh Camagüey](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Camag%C3%BCey&action=edit&redlink=1) năm [1975](/wiki/1975).
## Các đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
|Đô thị||Dân số
|
(2004)
|Diện tích
|
(km²)
|Vị trí||Ghi chú|
|
|[21°40′56″B 78°37′28″T / 21,68222°B 78,62444°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=21_40_56_N_78_37_28_W_&title=Baragu%C3%A1) [Gaspar](/w/index.php?title=Gaspar,_Cuba&action=edit&redlink=1) [Bolivia](/wiki/Bolivia,_Cuba) [22°04′30″B 78°21′1″T / 22,075°B 78,35028°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=22_04_30_N_78_21_1_W_&title=Bolivia) [Chambas](/wiki/Chambas) [22°11′48″B 78°54′47″T / 22,19667°B 78,91306°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=22_11_48_N_78_54_47_W_&title=Chambas) [Ciego de Ávila](/wiki/Ciego_de_%C3%81vila) [21°50′53″B 78°45′46″T / 21,84806°B 78,76278°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=21_50_53_N_78_45_46_W_&title=Ciego+de+%C3%81vila) [Ciro Redondo](/wiki/Ciro_Redondo,_Cuba) [22°01′8″B 78°42′10″T / 22,01889°B 78,70278°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=22_01_8_N_78_42_10_W_&title=Ciro+Redondo) [Florencia](/wiki/Florencia,_Cuba) [22°08′51″B 78°58′1″T / 22,1475°B 78,96694°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=22_08_51_N_78_58_1_W_&title=Florencia) [Majagua](/wiki/Majagua,_Cuba) [21°55′28″B 78°59′26″T / 21,92444°B 78,99056°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=21_55_28_N_78_59_26_W_&title=Majagua) [Morón](/wiki/Mor%C3%B3n,_Cuba) [22°06′39″B 78°37′40″T / 22,11083°B 78,62778°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=22_06_39_N_78_37_40_W_&title=Mor%C3%B3n) [Primero de Enero](/wiki/Primero_de_Enero,_Cuba) [21°56′43″B 78°25′8″T / 21,94528°B 78,41889°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=21_56_43_N_78_25_8_W_&title=Primero+de+Enero) [Venezuela](/wiki/Venezuela,_Cuba) [21°45′4″B 78°46′44″T / 21,75111°B 78,77889°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ciego_de_%C3%81vila_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=21_45_4_N_78_46_44_W_&title=Venezuela) *Source: Population from 2004 Census.* [[1]](#cite_note-atenas-1) *Area from 1976 municipal re-distribution.* [[2]](#cite_note-statoids-2)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)]
Năm 2004, tỉnh Ciego de Ávila có dân số 416.370.
Với tổng diện tích 6.783,13 [1] [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(2.619 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) , mật độ dân số 61,4người/km² (159người/sq mi). [[3]](#cite_note-census2002-3)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** **ă** [Atenas.cu (2004).](#cite_ref-atenas_1-2) **â** [“2004 Population trends, by Province and Municipality”](http://www.atenas.inf.cu/todo/Estadisticas/TABLA%20No_3balance.htm). Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007. **(tiếng Tây Ban Nha)**Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “atenas” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
**Statoids (tháng 7 năm 2003).** [^](#cite_ref-statoids_2-0) [“Municipios of Cuba”](http://www.statoids.com/ycu.html). Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2007. **Government of Cuba (2002).** [^](#cite_ref-census2002_3-0) [“Population by Province”](http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/tablas_html/ii_4.htm). Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2007. **(tiếng Tây Ban Nha)**
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ciego_de_%C3%81vila_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=4)]
|
|

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1054 miss


text:
Dương quý phi
Dương quý phi (chữ Hán: 楊貴妃, 26 tháng 6, 719 – 15 tháng 7, 756[1]), còn được gọi là Dương Thái Chân (楊太真)[2], là một phi tần rất được yêu quý của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ. Dương quý phi được xếp vào một trong Tứ đại mỹ nhân của lịch sử Trung Quốc, có sắc đẹp được ví là Tu hoa (羞花), khiến hoa thu mình lại vì hổ thẹn.
Câu chuyện về tình duyên giữa Dương Quý phi và Đường Huyền Tông thường được nhắc đến với khung cảnh ước lệ, xa hoa tột đỉnh của giai đoạn nhà Đường đang thịnh thế. Sự yêu chiều một cách thái quá đối của Huyền Tông đối với Dương Quý phi là nguyên nhân khiến người đời cho rằng nhà Đường đều do Quý phi mà suy vong.
Sắc đẹp của Dương quý phi được ghi nhận là khá tròn trịa và đầy đặn, thường được so sánh một cách đối lập với Triệu Phi Yến nhà Hán, với câu Hoàn phì Yến sấu (環肥燕瘦). Phi Yến được biết đến nhẹ như chim yến, có thể đứng trên lòng bàn tay người, còn Dương Quý phi lại nổi tiếng vì sự đẫy đà, tròn trịa có phần mập mạp, sắc da mịn màng diễm lệ.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Dương quý phi tên thật là Dương Ngọc Hoàn (楊玉環), sinh ngày 26 tháng 6 năm 719, tại Thục Quận (nay là Thành Đô – tỉnh Tứ Xuyên), nguyên quán Bồ Châu[3]. Bà là con út trong số bốn người con gái của một vị quan tư hộ đất Thục Chân. Gia đình này nguyên gốc ở một quận Hòa Âm thuộc Trung Đông[4], có tổ tiên là Dương Uông Chi (楊汪之), một hậu duệ hoàng tộc nhà Tùy.
Cha là Dương Nguyên Diễn (楊元璬), thuộc dòng khá giả vì tổ phụ từng làm thứ sử tại quận Kim. Xuất thân trong gia đình quan lại, cùng gia quyến sống ở Tứ Xuyên, từ nhỏ Dương Ngọc Hoàn được học hát, múa. Đến năm 10 tuổi, cha mẹ mất, Ngọc Hoàn mới đến Lạc Dương[5], sống với nhà bác ruột, Dương Huyền Diễn (楊玄璬).
Năm 733, khi 14 tuổi, Võ huệ phi, một phi tần đang đắc sủng của Đường Huyền Tông, chọn Ngọc Hoàn làm vương phi của hoàng tử thứ 18 của Đường Minh Hoàng là Thọ Vương Lý Mạo (李瑁), Dương Ngọc Hoàn trở thành Thọ Vương phi (壽王妃). Thọ vương Lý Mạo tính nhút nhát, thích ngắm mỹ nhân. Dương Ngọc Hoàn làm Thọ Vương phi được ba năm, nhưng chuyện chăn gối chưa bao giờ có vì Lý Mạo còn nhỏ.
Thái Chân nương tử[sửa | sửa mã nguồn]
Đời nhà Đường, Đường Minh Hoàng tức Huyền Tông là một hoàng đế trị vì lâu hơn cả. Các phi tần được hoàng đế sủng ái sinh cả thảy 59 người con, trong số đó có 30 trai và 29 gái. Phi tần được ông sủng ái nhất là Võ huệ phi. Huệ phi sinh được 7 con, nhưng 3 bị chết từ khi còn nhỏ. Năm 737, Huệ phi qua đời, Huyền Tông buồn rầu, ngày nhớ đêm thương, lập đài Tập Linh để cầu siêu cúng vái cho vong hồn Huệ phi được sớm siêu thăng. Nội giám thấy ông vậy bèn tìm đủ mọi cách làm cho hoàng đế nguôi buồn. Nhưng bao nhiêu cung tần mỹ nữ cũng không làm Huyền Tông khuây khỏa.
Một hôm Cao Lực Sĩ đi qua phủ Thọ vương thấy Ngọc Hoàn là giai nhân tuyệt sắc, tinh thông ca vũ bèn nghĩ rằng có lẽ mỹ nhân này thay được Võ Huệ Phi. Nhân buổi hầu vua, Cao Lực Sĩ mật tấu với Huyền Tông, truyền đưa Dương Ngọc Hoàn vào Tập Linh đài để trông coi đèn nhang sớm hôm cầu nguyện cho Võ huệ phi. Do đó, Ngọc Hoàn phải vào cung Hoa Thanh đến đài Tập Linh làm sãi, lấy đạo hiệu là Thái Chân (太真). Cao Lực Sĩ lại chọn gả con gái của Vi Chiêu Huấn (韋昭訓) để thay Ngọc Hoàn làm Thọ vương phi. Xem như xuất gia là thay đổi đời người, không còn là vương phi của Thọ vương Lý Mạo nữa.
Huyền Tông sủng ái Dương Ngọc Hoàn, từ đó dần quên đi Huệ phi.
Dương Quý phi[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 745, Huyền Tông lập nàng làm quý phi, lại thụy phong Dương Huyền Diễn làm Binh bộ thượng thư. Ba người chị của Ngọc Hoàn cũng được phong làm phu nhân là Hàn quốc phu nhân, Quốc quốc phu nhân và Tần quốc phu nhân. Hàng tháng, hoàng đế cho xuất của kho 30 vạn quan tiền cho mỗi vị phu nhân, 10 vạn quan tiền mua sắm tư trang phấn sáp. Anh trai của Quý phi là Dương Xuyên được phong làm tể tướng và được đổi tên là Dương Quốc Trung.
Huyền Tông say đắm Dương quý phi, chiều chuộng nàng hết mực. Như cuộc đi tắm suối của nàng tại Hoa Thanh Trì mỗi lần tốn hàng vạn bạc của quốc khố và làm chết hàng trăm mạng người, hoàng đế cũng thẳng tay, không chút tiếc rẻ. Dương Quý Phi đã đẹp lại có tài gẩy tì bà, giỏi về âm nhạc. Nàng lại đặt được nhiều khúc hát và điệu múa làm cho Huyền Tông càng thích thú say sưa hơn. Nàng nổi tiếng với điệu múa Hồ hoàn vũ, là điệu múa xuất phát từ người Hồ.
Người hầu hạ trong viện của Quý phi có đến hơn 100. Các đại thần bên ngoài muốn được Huyền Tông trọng dụng đều chủ động dâng lễ vật quý cho Quý phi. Nhiều người được thăng tiến bằng con đường này. Trong hậu cung của Huyền Tông, từ khi Dương Quý phi xuất hiện thì các phi tần khác đều rất khó được ân hạnh nữa.
Dương quý phi được mô tả là tính nết ương ngạnh, nhiều lần đắc tội và xung đột với Huyền Tông. Tháng 2 âm lịch năm 750, sau một lần xung đột, Quý phi bị đuổi khỏi cung. Nhưng nhờ một hoạn quan cầu xin làm Huyền Tông hối hận, triệu Quý phi về và sủng ái hơn trước. Từ đó ông sa vào tửu sắc và hoang dâm, sủng ái Dương quý phi quá mức, bắt đầu bỏ bê việc nước.
Huyền Tông gặp Dương quý phi lúc tuổi đã ngoài 50, cơ thể suy nhuợc vì trải qua những thú vui sắc dục thái quá. Hoàng đế nhờ An Lộc Sơn dâng một thứ linh đan gọi là "Trợ tình hoa" giúp có nhiều sức khỏe để được hòa hợp vui say cùng Dương Quý Phi.
Sau thời thịnh trị Khai Nguyên, Đường Huyền Tông cao tuổi, sa vào hưởng lạc, không còn nhiệt tình với chính sự, lại thích theo đuổi thuật trường sinh bất lão. Huyền Tông giao toàn quyền triều chính cho tể tướng Lý Lâm Phủ, hưởng lạc cùng Dương quý phi trong cung cấm. Lý Lâm Phủ tự mình cầm quyền trong suốt 19 năm, hãm hại nhiều người trung lương, thi hành chính sách nhân sự ngăn cản các tướng có tài vào triều đắc dụng, trở thành một tác nhân gây ra loạn An Sử.
Tư thông với An Lộc Sơn[sửa | sửa mã nguồn]
Huyền Tông tin dùng An Lộc Sơn cho giữ phần chỉ huy nửa lực lượng quân sự của triều đình. An Lộc Sơn là người Liễu Thành, tên thật là An Rokhan, người dân tộc Túc Đặc. Lộc Sơn nguyên mang họ Khang, nhưng sau đó bà mẹ cải giá với An Diên Yểm nên lấy họ An. Lộc Sơn là phiên âm tiếng Hán của chữ Lushi, theo tiếng bản tộc có nghĩa là "ánh sáng".
Lộc Sơn đầu quân làm tướng nhà Đường, nhờ chiến đấu dũng cảm và tỏ ra trung thành nên nhanh chóng được thăng tiến. Từ năm 740 đến năm 751, An Lộc Sơn được thăng từ đô đốc Doanh châu lên Tiết độ sứ ba trấn Phạm Dương, Hà Đông và Bình Lư, nắm toàn bộ vùng đông bắc Trung Quốc khi đó.
Tuy có trí thông minh nhưng Lộc Sơn luôn tỏ ra vụng về ngốc nghếch khiến Đường Huyền Tông rất tin tưởng và nhận ông làm con nuôi. Dương Quý Phi trở thành mẹ nuôi của Lộc Sơn, dù kém ông 16 tuổi. Tuy nhiên chính từ lúc ra vào triều kiến vua Đường, Lộc Sơn và Dương Quý Phi bắt đầu có quan hệ lén lút nhưng Huyền Tông không hề nghi ngờ mà càng thêm tín nhiệm Lộc Sơn. An Lộc Sơn to béo bụng phệ, theo sử sách ghi lại thì người nặng tới 330 cân[6]. Huyền Tông thấy vậy hỏi, Lộc Sơn lại mau miệng đáp rằng bụng to vì mang lòng trung với vua Đường. Huyền Tông nghe thế lại càng tin Lộc Sơn.
Bấy giờ, anh trai Dương Ngọc Hoàn là Dương Quốc Trung nắm giữ toàn quyền binh lực. Sau khi lên đến bậc thượng thư và hai con trai là Đốt và Huyên sánh duyên cùng hai quận chúa Vạn Xuân và Diên Hòa, Dương Quốc Trung lại càng kiêu hãnh, tự đắc, có ý định phản nghịch. Dương Quốc Trung và An Lộc Sơn cùng tranh giành sự ân sủng của Đường Huyền Tông nên nảy sinh mâu thuẫn ngày càng gay gắt. Thấy An Lộc Sơn như cái gai trước mắt nên định mưu hại. An Lộc Sơn biết được nên bỏ trốn.
Ngày Giáp Tý (16) tháng 11 năm Ất Mùi (tức 16 tháng 12 năm 755), với danh nghĩa "phụng mật chiếu hoàng đế thảo phạt Dương Quốc Trung", An Lộc Sơn khởi binh từ Ngư Dương[7] đánh thẳng vào kinh đô Trường An, chính thức phản lại nhà Đường. Binh triều đại bại.
Vào mùa hạ năm 756, quân của An Lộc Sơn tiến về Trường An[8]. Trước tình thế nguy cấp, thái tử Lý Hanh tự lên ngôi ở núi Linh Vũ, tức là Đường Túc Tông và vọng tôn Đường Minh Hoàng làm Thái thượng hoàng. Trong khi các cánh quân được vua con Túc Tông cử đi đánh Lộc Sơn là Lý Quang Bật, Quách Tử Nghi đang thắng liên tiếp, giành lại nhiều đất đai ở phía đông nằm sau lưng An Lộc Sơn thì Huyền Tông lại mắc sai lầm lớn ở mặt trận phía tây. Thương hoàng bắt tướng Kha Thư Hàn người trấn giữ ải Đồng Quan, cửa ngõ kinh thành Tràng An, phải xuất quân đánh Lộc Sơn. Trong khi đó các tướng muốn phòng thủ phải chờ quân của Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật đánh về. Kha Thư Hàn buộc phải ra quân, kết quả đại bại, 20 vạn quân bị giết, Hàn bị Sơn bắt sống. Quân Phiên ào ạt tiến vào Tràng An.
Mã Ngôi Dịch[sửa | sửa mã nguồn]
Đường Huyền Tông và Dương quý phi cùng một số quần thần phải bỏ kinh thành chạy vào đất Thục. Ngày 14 tháng 7 năm 756[9], mọi người đến Mã Ngôi thì tướng sĩ không chịu đi nữa, vì lương thực đã hết, quân sĩ khổ nhọc mà Dương Quốc Trung và cả gia quyến đều no đủ sung sướng, nên họ nổi lên chống lại. Dương Quốc Trung ra lệnh đàn áp nhưng bị loạn quân giết chết. Lòng căm phẫn đối với họ Dương chưa tan, loạn quân bức vua đem thắt cổ Dương Quý Phi thì họ mới chịu phò vua. Vì họ cho rằng Quý Phi là mầm sinh đại loạn, thậm chí còn nghi ngờ Dương Quý Phi sẽ trở thành một Võ hậu thứ hai gây họa cho nhà Đường.
Binh sĩ tâu:
- Quốc Trung mưu phản, không nên để Quý Phi hầu hạ ở bên bệ hạ nữa, xin bệ hạ vì quốc pháp mà cắt bỏ tình riêng.
Huyền Tông do dự, vào bên trong. Lát sau, cuối đầu đi ra. Kinh Triệu doãn Triệu Tư Lục cùng Vi Ngạc đều khuyên ông phải thuận theo tình thế. Ông nói với Cao Lực Sĩ:
- Quý Phi ở trong thâm cung, sao biết được Quốc Trung mưu phản?.
Cao Lực Sĩ nói:
- Quý Phi quả thật vô tội, nhưng nay tướng sĩ đã giết Quốc Trung rồi, mà Quý Phi còn sống bên cạnh bệ hạ, tướng sĩ đâu có yên lòng? Xin bệ hạ suy xét kỹ lại. Tướng sĩ được yên lòng, tức bệ hạ được bình an.
Ngày 15 tháng 7[1], Huyền Tông không còn cách nào, đành ban cho Quý phi một dải lụa trắng, cho Cao Lực Sĩ thắt cổ Quý Phi[10]. Huyền Tông đau xót, cũng không dám chứng kiến cảnh ấy. Lúc chết Dương Quý Phi 38 tuổi. Sau khi chết, xác Quý Phi chỉ là chôn vội ven đường, sau đó binh lính hành quân tiếp.
Có thuyết nói rằng Dương Quý Phi may mắn thoát chết và bỏ sang sống tại Nhật Bản cho đến khi mất ở tuổi 60. Điều này hoàn toàn là không thể, vì hoàng đế sai hoạn quan Cao Lực Sĩ xiết cổ chết Dương Quý Phi, còn phải đem thi thể cho quan lính kiểm tra, nên không thể có chuyện trốn thoát sang Nhật định cư được.
Có thuyết thì cho rằng nàng đã sang Hàn Quốc (xưa gọi là Cao Ly), hay lưu lạc trong dân gian. Nhưng phim ảnh đã dựa vào thuyết trên để hư cấu thêm, như phim Dương Quý Phi bí sử cũng làm như vậy, khiến các nhà sử học Trung Quốc rất bất bình, cho rằng lịch sử bị bóp méo, giới trẻ sẽ không hiểu được sự thật lịch sử Trung Quốc nữa. Các nhà tâm lý học thì phân tích rằng những giả thuyết cho rằng Dương Quý Phi không chết cũng xuất phát từ tâm lý ngưỡng mộ chuyện tình lãng mạn của họ, được thơ văn ca tụng, tâng bốc, đồng thời cũng là ước mơ kết thúc có hậu của người dân.
An Lộc Sơn chiếm được Trường An, ra lệnh cho quân lính đốt phá kinh đô, tàn sát nhân dân.
Sau đó, An Lộc Sơn bị con của mình là Khánh Tự giết chết. Bộ tướng Sử Tư Minh lại giết Khánh Tự, sau đó Sử Tư Minh lại bị con mình là Sử Triêu Nghĩa giết chết khiến các bộ tướng lần lượt hàng nhà Đường. Túc Tông khôi phục sự nghiệp, rước vua cha Minh Hoàng trở về Trường An.
Mộ gió[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 757, sau khi Dương Quý Phi chết 2 năm, Đường Túc Tông dẹp loạn xong. Sau khi qua trạm dịch Mã Ngôi, Thượng hoàng sai tìm di thể của Dương Quý Phi để cải táng nhưng lúc đó di thể đã mục nát thối rữa, không thể nhận ra được, chỉ còn một túi gấm bên cạnh vẫn tỏa hương thơm. Thượng hoàng bèn giữ lấy, đem về và thường xuyên ngắm nhìn, như thể Quý phi còn sống. Thái Thượng Hoàng Đường Minh Hoàng cho người xây lại mộ cho Dương quý phi, nhưng vì không tìm được thi thể, nên chỉ xây mộ gió[11] để tưởng niệm.
Hiện tại mộ của Dương Quý Phi ở tỉnh Thiểm Tây, cách thành phố Tây An 60 km[12], trở thành điểm tham quan, du lịch, di sản văn hoá cấp tỉnh.
Các du khách thường nghe theo truyền thuyết kể rằng, đất xung quanh nấm mộ của Dương Quý Phi trắng đặc biệt, có tác dụng làm trắng da, nên du khách đến viếng mộ thường lấy ít đất xung quanh đem về thoa mặt. Nay để tránh phá hoại di tích, ban quản lý đã cho rào lại xung quanh khu mộ, và cấm du khách lấy đất về. Thực chất, đây chỉ là mộ gió, xác của Dương Quý Phi bị chôn vội trên đường đi lánh nạn, nên vài năm sau đã không tìm lại được tung tích. Do đó, chỉ xây mộ gió tại khu vực bị xử tử để tưởng niệm mà thôi.
Vẻ đẹp trong thơ ca[sửa | sửa mã nguồn]
Theo sử sách, vào đời Đường, phụ nữ được cho là đẹp, hấp dẫn thì phải tròn trịa, mập mạp. Trong tục ngữ, thành ngữ tiếng Hoa ngày nay vẫn còn câu: Yến sấu Hoàn phì (燕瘦環肥) hay Hoàn phì Yến sấu (環肥燕瘦). Tức là Yến ốm Hoàn mập, Yến là chỉ người đẹp thời Hán: Triệu Phi Yến, Hoàn là chỉ Dương Ngọc Hoàn thời Đường, ý câu thành ngữ là mỗi người một vẻ đẹp khác nhau. Thực sự tranh vẽ Dương Quý Phi đời trước chỉ phù hợp với thẩm mỹ thời Đường khác thời nay rất nhiều.
Ngọc Hoàn có sắc đẹp được ví là "tu hoa", nghĩa là khiến hoa phải xấu hổ.
- Sau khi vào cung, Ngọc Hoàn tư niệm cố hương. Ngày kia, nàng đến hoa viên thưởng hoa giải buồn, nhìn thấy hoa Mẫu Đơn, Nguyệt Quý nở rộ, nghĩ rằng mình bị nhốt trong cung, uổng phí thanh xuân, lòng không kìm được, buông lời than thở: "Hoa à, hoa à! Ngươi mỗi năm mỗi tuổi đều có lúc nở, còn ta đến khi nào mới có được ngày ấy?". Lời chưa dứt lệ đã tuôn rơi, nàng vừa sờ vào hoa, hoa chợt thu mình, lá xanh cuộn lại. Nào ngờ, nàng sờ phải là loại hoa trinh nữ (cây xấu hổ). Lúc này, có một cung nga nhìn thấy, người cung nga đó đi đâu cũng nói cho người khác nghe việc ấy. Từ đó, mọi người gọi Dương Ngọc Hoàn là "tu hoa".
Truyền kỳ về Dương Quý phi đã đi vào rất nhiều thơ ca của nhiều thế hệ. Thi hào Lý Bạch có ba bài Thanh bình điệu ca tụng sắc đẹp của Ngọc Hoàn. Bài đầu tiên:
Thi sĩ Bạch Cư Dị có bài Trường hận ca nổi tiếng kể về chuyện tình giữa bà và Đường Huyền Tông.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích và tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă 兩千年中西曆轉換
- ^ Cựu Đường thư, vol. 51.
- ^ Nay là ngoại ô thành phố Tây An- tỉnh Thiểm Tây
- ^ tức Thiểm Tây
- ^ Xưa là Đông Đô của nhà Đường, nay thuộc tỉnh Hà Nam
- ^ Tương đương 115 kilôgam hiện nay
- ^ Có sách chép là Phạm Dương
- ^ 兩千年中西曆轉換
- ^ 兩千年中西曆轉換
- ^ Tân Đường thư, quyển 76, liệt truyện 1
- ^ Trong mộ không có thi thể
- ^ Xưa là Trường An, kinh đô nhà Đường
- Cựu Đường thư, vol. 51.
- Tân Đường thư, vol. 76.
- Tư trị thông giám, quyển 215, 216, 217, 218.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Hình ảnh Dương Quý Phi trên internet
- The Yang Kwei-fei story Dương quý phi và Trường Hận Ca trong Truyện kể Genji

markdown:
# Dương quý phi
[Dương Quí Phi](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Qu%C3%AD_Phi&redirect=no))
|Dương quý phi
|
楊貴妃
|Tu Hoa mỹ nhân|
|
|![]()
[Lý Mạo](/w/index.php?title=L%C3%BD_M%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) [Đường Huyền Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng) [Nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Dương Nguyên Diễn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Nguy%C3%AAn_Di%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1) [26 tháng 6](/wiki/26_th%C3%A1ng_6), [719](/wiki/719) [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [15 tháng 7](/wiki/15_th%C3%A1ng_7), [756](/wiki/756)(37 tuổi)
Mã Ngôi Dịch,
[Hàm Dương](/wiki/H%C3%A0m_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Hàm Dương](/wiki/H%C3%A0m_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)
(chỉ là mộ gió)
**Dương quý phi** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 楊貴妃, [26 tháng 6](/wiki/26_th%C3%A1ng_6), [719](/wiki/719) – [15 tháng 7](/wiki/15_th%C3%A1ng_7), [756](/wiki/756) ), còn được gọi là [1] **Dương Thái Chân**(楊太真) , là một [[2]](#cite_note-2) [phi tần](/wiki/Phi_t%E1%BA%A7n)rất được yêu quý của [Đường Huyền Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng)Lý Long Cơ. Dương quý phi được xếp vào một trong *của* [Tứ đại mỹ nhân](/wiki/T%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BA%A1i_m%E1%BB%B9_nh%C3%A2n) [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c), có sắc đẹp được ví là *Tu hoa*(羞花), khiến hoa thu mình lại vì hổ thẹn.
Câu chuyện về tình duyên giữa Dương Quý phi và Đường Huyền Tông thường được nhắc đến với khung cảnh ước lệ, xa hoa tột đỉnh của giai đoạn
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) đang thịnh thế. Sự yêu chiều một cách thái quá đối của Huyền Tông đối với Dương Quý phi là nguyên nhân khiến người đời cho rằng nhà Đường đều do Quý phi mà suy vong.
Sắc đẹp của Dương quý phi được ghi nhận là khá tròn trịa và đầy đặn, thường được so sánh một cách đối lập với
[Triệu Phi Yến](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Phi_Y%E1%BA%BFn) [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), với câu *Hoàn phì Yến sấu* (環肥燕瘦). Phi Yến được biết đến nhẹ như chim [yến](/wiki/Y%E1%BA%BFn), có thể đứng trên lòng bàn tay người, còn Dương Quý phi lại nổi tiếng vì sự đẫy đà, tròn trịa có phần mập mạp, sắc da mịn màng diễm lệ.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=1)]
Dương quý phi tên thật là
**Dương Ngọc Hoàn** (楊玉環), sinh ngày [26 tháng 6](/wiki/26_th%C3%A1ng_6) năm [719](/wiki/719), tại Thục Quận (nay là [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4) – tỉnh [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn)), nguyên quán Bồ Châu . Bà là con út trong số bốn người con gái của một vị quan tư hộ đất Thục Chân. Gia đình này nguyên gốc ở một quận Hòa Âm thuộc Trung Đông [3] , có tổ tiên là [[4]](#cite_note-4) [Dương Uông Chi](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_U%C3%B4ng_Chi&action=edit&redlink=1)(楊汪之), một hậu duệ hoàng tộc [nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y).
Cha là
[Dương Nguyên Diễn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Nguy%C3%AAn_Di%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1) (楊元璬), thuộc dòng khá giả vì tổ phụ từng làm [thứ sử](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%E1%BB%AD) tại quận Kim. Xuất thân trong gia đình quan lại, cùng gia quyến sống ở [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn), từ nhỏ Dương Ngọc Hoàn được học [hát](/wiki/H%C3%A1t), [múa](/wiki/M%C3%BAa). Đến năm 10 tuổi, cha mẹ mất, Ngọc Hoàn mới đến [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng) , sống với nhà bác ruột, [5] [Dương Huyền Diễn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Huy%E1%BB%81n_Di%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1)(楊玄璬).
Năm
[733](/wiki/733), khi 14 tuổi, [Võ huệ phi](/w/index.php?title=V%C3%B5_hu%E1%BB%87_phi_(%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1), một phi tần đang đắc sủng của Đường Huyền Tông, chọn Ngọc Hoàn làm vương phi của hoàng tử thứ 18 của Đường Minh Hoàng là Thọ Vương [Lý Mạo](/w/index.php?title=L%C3%BD_M%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) (李瑁), Dương Ngọc Hoàn trở thành **Thọ Vương phi** (壽王妃). Thọ vương Lý Mạo tính nhút nhát, thích ngắm mỹ nhân. Dương Ngọc Hoàn làm Thọ Vương phi được ba năm, nhưng chuyện [chăn gối](https://vi.wiktionary.org/wiki/ch%C4%83n_g%E1%BB%91i) chưa bao giờ có vì Lý Mạo còn nhỏ.
## Thái Chân nương tử[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=2)]
Đời
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), Đường Minh Hoàng tức Huyền Tông là một hoàng đế trị vì lâu hơn cả. Các [phi tần](/wiki/Phi_t%E1%BA%A7n) được hoàng đế sủng ái sinh cả thảy 59 người con, trong số đó có 30 trai và 29 gái. Phi tần được ông sủng ái nhất là [Võ huệ phi](/w/index.php?title=V%C3%B5_hu%E1%BB%87_phi_(%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1). Huệ phi sinh được 7 con, nhưng 3 bị chết từ khi còn nhỏ. Năm [737](/wiki/737), Huệ phi qua đời, Huyền Tông buồn rầu, ngày nhớ đêm thương, lập đài Tập Linh để cầu siêu cúng vái cho vong hồn Huệ phi được sớm siêu thăng. Nội giám thấy ông vậy bèn tìm đủ mọi cách làm cho hoàng đế nguôi buồn. Nhưng bao nhiêu cung tần mỹ nữ cũng không làm Huyền Tông khuây khỏa.
Một hôm
[Cao Lực Sĩ](/wiki/Cao_L%E1%BB%B1c_S%C4%A9) đi qua phủ Thọ vương thấy Ngọc Hoàn là giai nhân tuyệt sắc, tinh thông ca vũ bèn nghĩ rằng có lẽ mỹ nhân này thay được Võ Huệ Phi. Nhân buổi hầu vua, Cao Lực Sĩ mật tấu với Huyền Tông, truyền đưa Dương Ngọc Hoàn vào Tập Linh đài để trông coi đèn nhang sớm hôm cầu nguyện cho Võ huệ phi. Do đó, Ngọc Hoàn phải vào cung Hoa Thanh đến đài Tập Linh làm sãi, lấy đạo hiệu là **Thái Chân** (太真). Cao Lực Sĩ lại chọn gả con gái của [Vi Chiêu Huấn](/w/index.php?title=Vi_Chi%C3%AAu_Hu%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1) (韋昭訓) để thay Ngọc Hoàn làm Thọ vương phi. Xem như xuất gia là thay đổi đời người, không còn là vương phi của Thọ vương Lý Mạo nữa.
Huyền Tông sủng ái Dương Ngọc Hoàn, từ đó dần quên đi Huệ phi.
## Dương Quý phi[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=3)]
Năm
[745](/wiki/745), Huyền Tông lập nàng làm quý phi, lại thụy phong Dương Huyền Diễn làm Binh bộ thượng thư. Ba người chị của Ngọc Hoàn cũng được phong làm phu nhân là Hàn quốc phu nhân, Quốc quốc phu nhân và Tần quốc phu nhân. Hàng tháng, hoàng đế cho xuất của kho 30 vạn quan tiền cho mỗi vị phu nhân, 10 vạn quan tiền mua sắm tư trang phấn sáp. Anh trai của Quý phi là Dương Xuyên được phong làm [tể tướng](/wiki/T%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) và được đổi tên là [Dương Quốc Trung](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Qu%E1%BB%91c_Trung&action=edit&redlink=1).
Huyền Tông say đắm Dương quý phi, chiều chuộng nàng hết mực. Như cuộc đi tắm suối của nàng tại
[Hoa Thanh Trì](/w/index.php?title=Hoa_Thanh_Tr%C3%AC&action=edit&redlink=1) mỗi lần tốn hàng vạn bạc của quốc khố và làm chết hàng trăm mạng người, hoàng đế cũng thẳng tay, không chút tiếc rẻ. Dương Quý Phi đã đẹp lại có tài gẩy [tì bà](/wiki/%C4%90%C3%A0n_t%E1%BB%B3_b%C3%A0), giỏi về âm nhạc. Nàng lại đặt được nhiều khúc hát và điệu múa làm cho Huyền Tông càng thích thú say sưa hơn. Nàng nổi tiếng với điệu múa *Hồ hoàn vũ*, là điệu múa xuất phát từ [người Hồ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%E1%BB%93).
Người hầu hạ trong viện của Quý phi có đến hơn 100. Các đại thần bên ngoài muốn được Huyền Tông trọng dụng đều chủ động dâng lễ vật quý cho Quý phi. Nhiều người được thăng tiến bằng con đường này. Trong hậu cung của Huyền Tông, từ khi Dương Quý phi xuất hiện thì các phi tần khác đều rất khó được ân hạnh nữa.
Dương quý phi được mô tả là tính nết ương ngạnh, nhiều lần đắc tội và xung đột với Huyền Tông. Tháng 2 âm lịch năm 750, sau một lần xung đột, Quý phi bị đuổi khỏi cung. Nhưng nhờ một hoạn quan cầu xin làm Huyền Tông hối hận, triệu Quý phi về và sủng ái hơn trước. Từ đó ông sa vào tửu sắc và hoang dâm, sủng ái Dương quý phi quá mức, bắt đầu bỏ bê việc nước.
Huyền Tông gặp Dương quý phi lúc tuổi đã ngoài 50, cơ thể suy nhuợc vì trải qua những thú vui sắc dục thái quá. Hoàng đế nhờ
[An Lộc Sơn](/wiki/An_L%E1%BB%99c_S%C6%A1n) dâng một thứ linh đan gọi là "Trợ tình hoa" giúp có nhiều sức khỏe để được hòa hợp vui say cùng Dương Quý Phi.
Sau thời thịnh trị Khai Nguyên, Đường Huyền Tông cao tuổi, sa vào hưởng lạc, không còn nhiệt tình với chính sự, lại thích theo đuổi thuật trường sinh bất lão. Huyền Tông giao toàn quyền triều chính cho tể tướng Lý Lâm Phủ, hưởng lạc cùng Dương quý phi trong cung cấm. Lý Lâm Phủ tự mình cầm quyền trong suốt 19 năm, hãm hại nhiều người trung lương, thi hành chính sách nhân sự ngăn cản các tướng có tài vào triều đắc dụng, trở thành một tác nhân gây ra
[loạn An Sử](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_An_S%E1%BB%AD).
## Tư thông với An Lộc Sơn[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=4)]
Huyền Tông tin dùng
[An Lộc Sơn](/wiki/An_L%E1%BB%99c_S%C6%A1n) cho giữ phần chỉ huy nửa lực lượng quân sự của triều đình. An Lộc Sơn là người [Liễu Thành](/wiki/Li%E1%BB%85u_Th%C3%A0nh), tên thật là An Rokhan, người dân tộc [Túc Đặc](/wiki/Sogdiana). Lộc Sơn nguyên mang họ Khang, nhưng sau đó bà mẹ cải giá với An Diên Yểm nên lấy họ An. Lộc Sơn là phiên âm tiếng Hán của chữ Lushi, theo tiếng bản tộc có nghĩa là "ánh sáng".
Lộc Sơn đầu quân làm tướng nhà Đường, nhờ chiến đấu dũng cảm và tỏ ra trung thành nên nhanh chóng được thăng tiến. Từ năm 740 đến năm 751, An Lộc Sơn được thăng từ đô đốc Doanh châu lên Tiết độ sứ ba trấn Phạm Dương, Hà Đông và Bình Lư, nắm toàn bộ vùng đông bắc Trung Quốc khi đó.
Tuy có trí thông minh nhưng Lộc Sơn luôn tỏ ra vụng về ngốc nghếch khiến
[Đường Huyền Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng) rất tin tưởng và nhận ông làm con nuôi. Dương Quý Phi trở thành mẹ nuôi của Lộc Sơn, dù kém ông 16 tuổi. Tuy nhiên chính từ lúc ra vào triều kiến vua Đường, Lộc Sơn và Dương Quý Phi bắt đầu có quan hệ lén lút nhưng Huyền Tông không hề nghi ngờ mà càng thêm tín nhiệm Lộc Sơn. An Lộc Sơn to béo bụng phệ, theo sử sách ghi lại thì người nặng tới 330 cân . Huyền Tông thấy vậy hỏi, Lộc Sơn lại mau miệng đáp rằng bụng to vì mang lòng trung với vua Đường. Huyền Tông nghe thế lại càng tin Lộc Sơn. [6]
Bấy giờ, anh trai Dương Ngọc Hoàn là
[Dương Quốc Trung](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Qu%E1%BB%91c_Trung&action=edit&redlink=1) nắm giữ toàn quyền binh lực. Sau khi lên đến bậc [thượng thư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%C6%B0) và hai con trai là Đốt và Huyên sánh duyên cùng hai quận chúa Vạn Xuân và Diên Hòa, Dương Quốc Trung lại càng kiêu hãnh, tự đắc, có ý định phản nghịch. Dương Quốc Trung và An Lộc Sơn cùng tranh giành sự ân sủng của Đường Huyền Tông nên nảy sinh mâu thuẫn ngày càng gay gắt. Thấy An Lộc Sơn như cái gai trước mắt nên định mưu hại. An Lộc Sơn biết được nên bỏ trốn.
Ngày
[Giáp Tý](/wiki/Gi%C3%A1p_T%C3%BD) (16) tháng 11 năm [Ất Mùi](/wiki/%E1%BA%A4t_M%C3%B9i) (tức [16 tháng 12](/wiki/16_th%C3%A1ng_12) năm [755](/wiki/755)), với danh nghĩa *"phụng mật chiếu hoàng đế thảo phạt Dương Quốc Trung"*, An Lộc Sơn khởi binh từ [Ngư Dương](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) đánh thẳng vào kinh đô [7] [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An), chính thức phản lại nhà Đường. Binh triều đại bại.
Vào
[mùa hạ](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) năm [756](/wiki/756), quân của An Lộc Sơn tiến về [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An) . Trước tình thế nguy cấp, thái tử Lý Hanh tự lên ngôi ở núi Linh Vũ, tức là [8] [Đường Túc Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%BAc_T%C3%B4ng)và vọng tôn Đường Minh Hoàng làm [Thái thượng hoàng](/wiki/Th%C3%A1i_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_ho%C3%A0ng). Trong khi các cánh quân được vua con Túc Tông cử đi đánh Lộc Sơn là [Lý Quang Bật](/wiki/L%C3%BD_Quang_B%E1%BA%ADt), [Quách Tử Nghi](/wiki/Qu%C3%A1ch_T%E1%BB%AD_Nghi)đang thắng liên tiếp, giành lại nhiều đất đai ở phía đông nằm sau lưng An Lộc Sơn thì Huyền Tông lại mắc sai lầm lớn ở mặt trận phía tây. Thương hoàng bắt tướng [Kha Thư Hàn](/w/index.php?title=Kha_Th%C6%B0_H%C3%A0n&action=edit&redlink=1)người trấn giữ ải Đồng Quan, cửa ngõ kinh thành Tràng An, phải xuất quân đánh Lộc Sơn. Trong khi đó các tướng muốn phòng thủ phải chờ quân của Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật đánh về. Kha Thư Hàn buộc phải ra quân, kết quả đại bại, 20 vạn quân bị giết, Hàn bị Sơn bắt sống. Quân Phiên ào ạt tiến vào Tràng An.
## Mã Ngôi Dịch[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=5)]
Đường Huyền Tông và Dương quý phi cùng một số quần thần phải bỏ kinh thành chạy vào đất
[Thục](/wiki/Th%E1%BB%A5c). Ngày 14 tháng 7 năm 756 , mọi người đến Mã Ngôi thì tướng sĩ không chịu đi nữa, vì lương thực đã hết, quân sĩ khổ nhọc mà Dương Quốc Trung và cả gia quyến đều no đủ sung sướng, nên họ nổi lên chống lại. Dương Quốc Trung ra lệnh đàn áp nhưng bị loạn quân giết chết. Lòng căm phẫn đối với họ Dương chưa tan, loạn quân bức vua đem thắt cổ Dương Quý Phi thì họ mới chịu phò vua. Vì họ cho rằng Quý Phi là mầm sinh đại loạn, thậm chí còn nghi ngờ Dương Quý Phi sẽ trở thành một [9] [Võ hậu](/wiki/V%C3%B5_T%E1%BA%AFc_Thi%C3%AAn)thứ hai gây họa cho nhà Đường.
Binh sĩ tâu:
*Quốc Trung mưu phản, không nên để Quý Phi hầu hạ ở bên bệ hạ nữa, xin bệ hạ vì quốc pháp mà cắt bỏ tình riêng.*
Huyền Tông do dự, vào bên trong. Lát sau, cuối đầu đi ra. Kinh Triệu doãn
[Triệu Tư Lục](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_T%C6%B0_L%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) cùng [Vi Ngạc](/w/index.php?title=Vi_Ng%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) đều khuyên ông phải thuận theo tình thế. Ông nói với Cao Lực Sĩ: *Quý Phi ở trong thâm cung, sao biết được Quốc Trung mưu phản?*.
Cao Lực Sĩ nói:
*Quý Phi quả thật vô tội, nhưng nay tướng sĩ đã giết Quốc Trung rồi, mà Quý Phi còn sống bên cạnh bệ hạ, tướng sĩ đâu có yên lòng? Xin bệ hạ suy xét kỹ lại. Tướng sĩ được yên lòng, tức bệ hạ được bình an.*
Ngày
[15 tháng 7](/wiki/15_th%C3%A1ng_7) , Huyền Tông không còn cách nào, đành ban cho Quý phi một dải lụa trắng, cho Cao Lực Sĩ thắt cổ Quý Phi [1] . Huyền Tông đau xót, cũng không dám chứng kiến cảnh ấy. Lúc chết Dương Quý Phi 38 tuổi. Sau khi chết, xác Quý Phi chỉ là chôn vội ven đường, sau đó binh lính hành quân tiếp. [[10]](#cite_note-10)
Có thuyết nói rằng Dương Quý Phi may mắn thoát chết và bỏ sang sống tại
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cho đến khi mất ở tuổi 60. Điều này hoàn toàn là không thể, vì hoàng đế sai hoạn quan Cao Lực Sĩ xiết cổ chết Dương Quý Phi, còn phải đem thi thể cho quan lính kiểm tra, nên không thể có chuyện trốn thoát sang Nhật định cư được.
Có thuyết thì cho rằng nàng đã sang Hàn Quốc (xưa gọi là
[Cao Ly](/wiki/Cao_Ly)), hay lưu lạc trong dân gian. Nhưng phim ảnh đã dựa vào thuyết trên để hư cấu thêm, như phim Dương Quý Phi bí sử cũng làm như vậy, khiến các nhà sử học Trung Quốc rất bất bình, cho rằng lịch sử bị bóp méo, giới trẻ sẽ không hiểu được sự thật lịch sử Trung Quốc nữa. Các nhà tâm lý học thì phân tích rằng những giả thuyết cho rằng Dương Quý Phi không chết cũng xuất phát từ tâm lý ngưỡng mộ chuyện tình lãng mạn của họ, được thơ văn ca tụng, tâng bốc, đồng thời cũng là ước mơ kết thúc có hậu của người dân.
An Lộc Sơn chiếm được
[Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An), ra lệnh cho quân lính đốt phá kinh đô, tàn sát nhân dân.
Sau đó, An Lộc Sơn bị con của mình là Khánh Tự giết chết. Bộ tướng
[Sử Tư Minh](/wiki/S%E1%BB%AD_T%C6%B0_Minh) lại giết Khánh Tự, sau đó Sử Tư Minh lại bị con mình là [Sử Triêu Nghĩa](/wiki/S%E1%BB%AD_Tri%E1%BB%81u_Ngh%C4%A9a) giết chết khiến các bộ tướng lần lượt hàng [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng). Túc Tông khôi phục sự nghiệp, rước vua cha Minh Hoàng trở về Trường An.
## Mộ gió[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=6)]
Năm
[757](/wiki/757), sau khi Dương Quý Phi chết 2 năm, [Đường Túc Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%BAc_T%C3%B4ng) dẹp loạn xong. Sau khi qua trạm dịch Mã Ngôi, Thượng hoàng sai tìm di thể của Dương Quý Phi để cải táng nhưng lúc đó di thể đã mục nát thối rữa, không thể nhận ra được, chỉ còn một túi gấm bên cạnh vẫn tỏa hương thơm. Thượng hoàng bèn giữ lấy, đem về và thường xuyên ngắm nhìn, như thể Quý phi còn sống. Thái Thượng Hoàng Đường Minh Hoàng cho người xây lại mộ cho Dương quý phi, nhưng vì không tìm được thi thể, nên chỉ xây mộ gió để tưởng niệm. [11]
Hiện tại mộ của Dương Quý Phi ở tỉnh
[Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y), cách thành phố [Tây An](/wiki/T%C3%A2y_An) 60 km , trở thành điểm tham quan, du lịch, di sản văn hoá cấp tỉnh. [12]
Các du khách thường nghe theo truyền thuyết kể rằng, đất xung quanh nấm mộ của Dương Quý Phi trắng đặc biệt, có tác dụng làm trắng da, nên du khách đến viếng mộ thường lấy ít đất xung quanh đem về thoa mặt. Nay để tránh phá hoại di tích, ban quản lý đã cho rào lại xung quanh khu mộ, và cấm du khách lấy đất về. Thực chất, đây chỉ là mộ gió, xác của Dương Quý Phi bị chôn vội trên đường đi lánh nạn, nên vài năm sau đã không tìm lại được tung tích. Do đó, chỉ xây mộ gió tại khu vực bị xử tử để tưởng niệm mà thôi.
## Vẻ đẹp trong thơ ca[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=7)]
Theo sử sách, vào đời Đường, phụ nữ được cho là đẹp, hấp dẫn thì phải tròn trịa, mập mạp. Trong tục ngữ, thành ngữ tiếng Hoa ngày nay vẫn còn câu:
*Yến sấu Hoàn phì* (燕瘦環肥) hay *Hoàn phì Yến sấu* (環肥燕瘦). Tức là *Yến ốm Hoàn mập*, Yến là chỉ người đẹp thời Hán: [Triệu Phi Yến](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Phi_Y%E1%BA%BFn), Hoàn là chỉ Dương Ngọc Hoàn thời Đường, ý câu thành ngữ là mỗi người một vẻ đẹp khác nhau. Thực sự tranh vẽ Dương Quý Phi đời trước chỉ phù hợp với thẩm mỹ thời Đường khác thời nay rất nhiều.
Ngọc Hoàn có sắc đẹp được ví là "tu hoa", nghĩa là khiến hoa phải xấu hổ.
*Sau khi vào cung, Ngọc Hoàn tư niệm cố hương. Ngày kia, nàng đến hoa viên thưởng hoa giải buồn, nhìn thấy hoa Mẫu Đơn, Nguyệt Quý nở rộ, nghĩ rằng mình bị nhốt trong cung, uổng phí thanh xuân, lòng không kìm được, buông lời than thở: "Hoa à, hoa à! Ngươi mỗi năm mỗi tuổi đều có lúc nở, còn ta đến khi nào mới có được ngày ấy?". Lời chưa dứt lệ đã tuôn rơi, nàng vừa sờ vào hoa, hoa chợt thu mình, lá xanh cuộn lại. Nào ngờ, nàng sờ phải là loại* [hoa trinh nữ](/wiki/C%E1%BB%8F_trinh_n%E1%BB%AF)(cây xấu hổ). Lúc này, có một cung nga nhìn thấy, người cung nga đó đi đâu cũng nói cho người khác nghe việc ấy. Từ đó, mọi người gọi Dương Ngọc Hoàn là "tu hoa".
Truyền kỳ về Dương Quý phi đã đi vào rất nhiều thơ ca của nhiều thế hệ. Thi hào
[Lý Bạch](/wiki/L%C3%BD_B%E1%BA%A1ch) có ba bài *Thanh bình điệu* ca tụng sắc đẹp của Ngọc Hoàn. Bài đầu tiên:
|
||
|
Thi sĩ
[Bạch Cư Dị](/wiki/B%E1%BA%A1ch_C%C6%B0_D%E1%BB%8B) có bài [Trường hận ca](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_h%E1%BA%ADn_ca) nổi tiếng kể về chuyện tình giữa bà và Đường Huyền Tông.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Chú thích và tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=9)]
- ^
**a** **ă** [兩千年中西曆轉換](http://www.sinica.edu.tw/ftms-bin/kiwi1/luso.sh?lstype=2&dyna=%AD%F0&king=%A5%C8%A9v&reign=%A4%D1%C4_&yy=15&ycanzi=&mm=6&dd=14&dcanzi=) [^](#cite_ref-2) *,* [Cựu Đường thư](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C6%B0) [vol. 51](http://www.sidneyluo.net/a/a16/051.htm). **Nay là ngoại ô thành phố** [^](#cite_ref-3) [Tây An](/wiki/T%C3%A2y_An)- tỉnh [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y) **tức** [^](#cite_ref-4) [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y) **Xưa là Đông Đô của nhà Đường, nay thuộc tỉnh** [^](#cite_ref-5) [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam) **Tương đương 115 kilôgam hiện nay** [^](#cite_ref-6) **Có sách chép là Phạm Dương** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-8) [兩千年中西曆轉換](http://www.sinica.edu.tw/ftms-bin/kiwi1/luso.sh?lstype=2&dyna=%AD%F0&king=%A5%C8%A9v&reign=%A4%D1%C4_&yy=10&ycanzi=&mm=1&dd=20&dcanzi=) [^](#cite_ref-9) [兩千年中西曆轉換](http://www.sinica.edu.tw/ftms-bin/kiwi1/luso.sh?lstype=2&dyna=%AD%F0&king=%A5%C8%A9v&reign=%A4%D1%C4_&yy=15&ycanzi=&mm=6&dd=13&dcanzi=) [^](#cite_ref-10) [Tân Đường thư](/wiki/T%C3%A2n_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C6%B0), quyển 76, liệt truyện 1 **Trong mộ không có thi thể** [^](#cite_ref-11) **Xưa là** [^](#cite_ref-12) [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An), kinh đô nhà Đường *,* [Cựu Đường thư](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C6%B0) [vol. 51](http://www.sidneyluo.net/a/a16/051.htm). *,* [Tân Đường thư](/wiki/T%C3%A2n_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C6%B0) [vol. 76](http://www.sidneyluo.net/a/a17/076.htm). *, quyển* [Tư trị thông giám](/wiki/T%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [215](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7215), [216](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7216), [217](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7217), [218](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7218).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%BD_phi&action=edit§ion=10)] [Hình ảnh Dương Quý Phi trên internet](http://images.google.com.vn/images?q=Yang+Guifei&svnum=10&hl=vi&lr=&sa=G&imgsz=) [The Yang Kwei-fei story](http://www.taleofgenji.org/yang_kwei-fei.html)Dương quý phi và *Trường Hận Ca*trong [Truyện kể Genji](/wiki/Truy%E1%BB%87n_k%E1%BB%83_Genji)
|
|
|
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss


text:
Francis Asbury
Francis Asbury (/æzbəri/, 20 tháng 8, 1745 – 31 tháng 3, 1816) là người thành lập, phát triển, và là một trong hai Giám mục đầu tiên của Giáo hội Giám nhiệm Giám lý (Methodist Episcopal Church) tại Hoa Kỳ.
Tháng 10 năm 1771, chàng thanh niên trẻ tuổi từ giã nước Anh để đến Mỹ. Trong suốt 45 năm, Asbury cống hiến đời mình cho công cuộc xây dựng hội thánh còn non trẻ trên vùng đất mới. Ông du hành - phần lớn trên lưng ngựa - hàng ngàn dặm, tìm đến những cụm dân cư sống rải rác ở vùng biên địa.
Asbury đóng góp tích cực cho sự phát triển của phong trào Giám Lý tại Mỹ như là một phần trong cuộc Đại Thức tỉnh. Trong suốt đời mình, ông thành lập trường học mặc dù gia cảnh khó khăn khiến ông không thể tiến xa trong học vấn. Ông cũng phát triển mạng lưới Trường Chúa Nhật dạy trẻ em học đọc, viết, và làm toán.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Francis Asbury sinh tại Hansworth, gần Birmingham, Anh Quốc trong một gia đình lao động là tín hữu Giám Lý (Methodist). Cậu bé Francis phải bỏ học trước khi được 12 tuổi để theo học nghề thợ rèn, đến 14 tuổi Francis bắt đầu quan tâm đến đức tin Cơ Đốc. Khi 18 tuổi Asbury trở nên một truyền đạo địa phương, và được phong chức mục sư lúc 22 tuổi. Năm 1771, Asbury tình nguyện sang Mỹ.
Phát triển hội thánh tại Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 10 năm 1771, Asbury đến Philadelphia, khi ấy số tín hữu Giám Lý trên đất Mỹ chỉ có khoảng 600 người. Trong vòng vài ngày sau khi đặt chân lên tân thế giới, Asbury khởi sự làm việc cật lực. Đó là thời điểm khởi đầu cho một thời kỳ kéo dài 45 năm hoạt động không mệt mỏi của Asbury để gieo trồng đức tin Giám Lý trên vùng đất mới.
Khi cuộc chiến giành độc lập bùng nổ năm 1776, Asbury là mục sư Giám Lý duy nhất ở lại trên đất Mỹ. Suốt trong giai đoạn này, Asbury theo đuổi lập trường trung lập trong các vấn đề chính trị; do đó bị buộc phải ẩn mình trong vài tháng để khỏi phải ký vào bản tuyên thệ khước từ trung thành với vương quyền Anh, và để tránh gia nhập quân đội Mỹ. Khi ấy nhiều người xem ông "là kẻ thù, đáng bị bắt giữ". Sau khi người Mỹ dành độc lập, Asbury được phục hồi danh dự và tiếp tục thi hành mục vụ.
Năm 1784, John Wesley bổ nhiệm Asbury và Thomas Coke làm đồng quản nhiệm các hoạt động của Giáo hội Giám nhiệm Giám lý tại Mỹ. Sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của Giáo hội Giám nhiệm Giám lý. Vào này Lễ Giáng sinh Asbury được phong chức chấp sự, ngày hôm sau trưởng lão, đến ngày 27 tháng 12 năm 1784, ông được tấn phong Giám mục, như lời Coke thuật lại, "Chúng tôi phải vội vàng, có nhiều việc phải làm trong một thời gian ngắn." Sáu tháng sau, Coke trở về Anh. Trong 32 năm kế tiếp, Asbury là nhà lãnh đạo của toàn thể tín hữu Giám Lý trên toàn nước Mỹ.[1]
Vào cuối thập niên 1700, 95% người Mỹ sống rải rác trong những cụm dân cư ít hơn 2.500 người nên thường ít có cơ hội tiếp xúc với các giáo hội và giới chức sắc. Asbury cho thành lập các giáo hạt, bổ nhiệm các truyền đạo du hành, và gởi họ đến thuyết giảng và cử hành thánh lễ, nhất là ở những vùng thôn quê hẻo lánh.[1]
Giống Wesley, Asbury đi ra tìm kiếm cơ hội rao giảng phúc âm bất cứ nơi nào có thể: công sở, hàng quán, hãng xưởng, đồng ruộng, quảng trường, tóm lại bất kỳ nơi nào có người chịu tụ họp lại để nghe ông thuyết giáo. Asbury du hành trên lưng ngựa trung bình 6.000 dặm mỗi năm, mỗi ngày đều giảng dạy hoặc chủ tọa các buổi hội họp hoặc hội nghị. Dưới sự lãnh đạo của Asbury, hội thánh phát triển từ số thành viên 1.200 người lên đến 214.000 người với 700 mục sư. Khi bùng nổ cuộc Nội chiến, số tin hữu Giám Lý tại Mỹ đã lên đến hơn 1,5 triệu người.
Không chỉ là nhà lãnh đạo tôn giáo thành công trong giai đoạn quyết định của lịch sử nước Mỹ, Asbury còn được nhìn nhận là một nhà thuyết giáo xuất chúng. Người viết tiểu sử Asbury, Ezra Squier Tipple, đã viết,
Nếu rao giảng phúc âm với thẩm quyền của người được Thiên Chúa sai phái...nếu có nhận thức sâu sắc về sự hiện hữu vĩnh cửu của Thiên Chúa - Đấng Kêu gọi, Đấng Xức dầu, Đấng Phán xét - và thể hiện nhận thức ấy trong các bài thuyết giáo khiến người nghe phải kinh hãi, tan chảy trong sự khiếp sợ, và ngã đổ như những người chết; nếu một người như thế xứng đáng được gọi là nhà thuyết giáo vĩ đại, thì Asbury là một nhà thuyết giáo vĩ đại."
Asbury căm ghét chế độ sở hữu nộ lệ, ông thỉnh cầu George Washington ban hành luật chống chế độ nô lệ. Ông viết: "Lòng tôi đau xót khi nhìn thấy cách cư xử của một số tín hữu Giám Lý, họ ra chợ, trả giá để thuê mướn nô lệ, rồi hành hạ và bỏ đói họ."[1]
Tính cách[sửa | sửa mã nguồn]
Asbury dị ứng với danh vọng, càng không quan tâm đến việc xây dựng hình ảnh cá nhân.[2] Sau 23 năm sống trên đất Mỹ và 10 năm phục vụ trong cương vị giám mục, ông mới chịu nhượng bộ lời yêu cầu của một người bạn, James McCannon, để người ta vẽ chân chung cho ông.
Đôi lúc Asbury cũng khá bi quan, nghĩ rằng mình là "một nhà tiên tri báo hung tin".[3] Ông thích nếp sống giản dị và thường khi đắm mình trong sự trầm mặc. Theo nhận xét của những người quen biết Asbury, ông là người rất nhạy cảm. Nhật ký của ông ghi lại những thất bại và sai sót trong mục vụ hơn là những thành tựu. Ông thường thiếu kiên nhẫn đối với những ai trì hoãn không chịu sớm chu toàn bổn phận.
Asbury có thói quen dậy sớm vào lúc 5 giờ sáng để suy ngẫm Kinh Thánh. Nhiều người xem Asbury là "một trong số những người khôn ngoan nhất và có tầm nhìn sâu rộng nhất trong thời của ông."[4]
Vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]
- Ngôi nhà thuở thiếu thời của Asbury, the Bishop Asbury Cottage, ở Sandwell, Anh Quốc, nay là viện bảo tàng.
- Trường đại học Giám nhiệm Giám lý đầu tiên mang tên Đại học Cokesbury (1785 – 1796) để vinh danh Asbury và Thomas Coke.
- Có ít nhất sáu ngôi trường mang tên Asbury:
- Trường Tiểu học Giám Lý Asbury tại Lai King, Hong Kong.
- Đại học Asbury và Chủng viện Thần học Asbury tại Wilmore, Kentucky.
- Đại học DePauwn ở Greencastle, Indiana (lúc đầu có tên Indiana Asbury College).
- Trường Tiểu học Francis Asbury, tại Hampton, Virginia.
- Trường Trung học Asbury, Marshall County, Alabama.
- James A. Bradley, một người tiếp nhận đức tin Giám Lý, đặt tên thị trấn do ông thành lập trên bờ biển New Jersey là Asbury Park.
- Năm 1921, một pho tượng của Asbury được đặt tại Washington, D. C.
- Nhà thờ Giám Lý đầu tiên ở bắc Trung Hoa xây dựng năm 1870 mang tên Asbury, nay là Nhà thờ Chongwenmen.
- Đại lộ Asbury ở Evanston, Illinois - Đại học Northwestern tọa lạc tại đây - được thành lập bởi những tín hữu Giám Lý.
- Trong thập niên 1830, những tín hữu Giám Lý đến Hạt Dubuque, Iowa, và thành lập một thị trấn. Họ đã chọn tên Asbury để đặt cho thị trấn này.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Francis Asbury, Methodist on Horseback - Christianity Today.
- ^ Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 75
- ^ Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 77
- ^ Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 167
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Encyclopedia Britannica
- Midnight Rider for the Morning Star an historical novel (ISBN 978-0-915143-10-8) by Mark Alan Leslie, available at bookstores or through http://www.francisasburysociety.com/midnightrider.htm
- The official Francis Asbury web site. Contains an A-Z index of places and people mentioned in his journals.
- Trailblazin' Bishop: The Francis Asbury Story. A one-man play on the life of Francis Asbury.
- Francis Asbury biographical sketch on Find-A-Grave

markdown:
# Francis Asbury
|Francis Asbury|
|Sinh||
|
Hamstead Bridge,
[31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3), [1816](/wiki/1816)(70 tuổi)
Spotsylvania,
[Virginia](/wiki/Virginia), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) **Francis Asbury** (/æzbəri/, [20 tháng 8](/wiki/20_th%C3%A1ng_8), [1745](/wiki/1745) – [31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3), [1816](/wiki/1816)) là người thành lập, phát triển, và là một trong hai [Giám mục](/wiki/Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c) đầu tiên của [Giáo hội Giám nhiệm Giám lý](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Gi%C3%A1m_nhi%E1%BB%87m_Gi%C3%A1m_l%C3%BD&action=edit&redlink=1) ( *Methodist Episcopal Church*) tại Hoa Kỳ.
Tháng 10 năm 1771, chàng thanh niên trẻ tuổi từ giã nước Anh để đến Mỹ. Trong suốt 45 năm, Asbury cống hiến đời mình cho công cuộc xây dựng hội thánh còn non trẻ trên vùng đất mới. Ông du hành - phần lớn trên lưng ngựa - hàng ngàn dặm, tìm đến những cụm dân cư sống rải rác ở vùng biên địa.
Asbury đóng góp tích cực cho sự phát triển của
[phong trào Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) tại Mỹ như là một phần trong cuộc [Đại Thức tỉnh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Th%E1%BB%A9c_t%E1%BB%89nh). Trong suốt đời mình, ông thành lập trường học mặc dù gia cảnh khó khăn khiến ông không thể tiến xa trong học vấn. Ông cũng phát triển mạng lưới [Trường Chúa Nhật](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%BAa_Nh%E1%BA%ADt) dạy trẻ em học đọc, viết, và làm toán.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=1)]
Francis Asbury sinh tại
[Hansworth](/w/index.php?title=Hansworth&action=edit&redlink=1), gần [Birmingham](/wiki/Birmingham), [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) trong một gia đình lao động là tín hữu [Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) ( *Methodist*). Cậu bé Francis phải bỏ học trước khi được 12 tuổi để theo học nghề thợ rèn, đến 14 tuổi Francis bắt đầu quan tâm đến [đức tin Cơ Đốc](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_tin_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o). Khi 18 tuổi Asbury trở nên một truyền đạo địa phương, và được phong chức mục sư lúc 22 tuổi. Năm [1771](/wiki/1771), Asbury tình nguyện sang [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3).
## Phát triển hội thánh tại Mỹ[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=2)]
Tháng 10 năm 1771, Asbury đến
[Philadelphia](/wiki/Philadelphia), khi ấy số tín hữu Giám Lý trên đất Mỹ chỉ có khoảng 600 người. Trong vòng vài ngày sau khi đặt chân lên tân thế giới, Asbury khởi sự làm việc cật lực. Đó là thời điểm khởi đầu cho một thời kỳ kéo dài 45 năm hoạt động không mệt mỏi của Asbury để gieo trồng đức tin Giám Lý trên vùng đất mới.
Khi cuộc chiến giành độc lập bùng nổ năm
[1776](/wiki/1776), Asbury là [mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0) Giám Lý duy nhất ở lại trên đất Mỹ. Suốt trong giai đoạn này, Asbury theo đuổi lập trường trung lập trong các vấn đề chính trị; do đó bị buộc phải ẩn mình trong vài tháng để khỏi phải ký vào bản tuyên thệ khước từ trung thành với vương quyền Anh, và để tránh gia nhập quân đội Mỹ. Khi ấy nhiều người xem ông "là kẻ thù, đáng bị bắt giữ". Sau khi người Mỹ dành độc lập, Asbury được phục hồi danh dự và tiếp tục thi hành mục vụ.
Năm
[1784](/wiki/1784), [John Wesley](/wiki/John_Wesley) bổ nhiệm Asbury và [Thomas Coke](/w/index.php?title=Thomas_Coke&action=edit&redlink=1) làm đồng quản nhiệm các hoạt động của Giáo hội Giám nhiệm Giám lý tại Mỹ. Sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của [Giáo hội Giám nhiệm Giám lý](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Gi%C3%A1m_nhi%E1%BB%87m_Gi%C3%A1m_l%C3%BD&action=edit&redlink=1). Vào này Lễ Giáng sinh Asbury được phong chức chấp sự, ngày hôm sau trưởng lão, đến ngày [27 tháng 12](/wiki/27_th%C3%A1ng_12) năm 1784, ông được tấn phong Giám mục, như lời Coke thuật lại, "Chúng tôi phải vội vàng, có nhiều việc phải làm trong một thời gian ngắn." Sáu tháng sau, Coke trở về Anh. Trong 32 năm kế tiếp, Asbury là nhà lãnh đạo của toàn thể tín hữu Giám Lý trên toàn nước Mỹ. [[1]](#cite_note-fras-1)
Vào cuối
[thập niên 1700](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1700), 95% người Mỹ sống rải rác trong những cụm dân cư ít hơn 2.500 người nên thường ít có cơ hội tiếp xúc với các giáo hội và giới chức sắc. Asbury cho thành lập các giáo hạt, bổ nhiệm các truyền đạo du hành, và gởi họ đến thuyết giảng và cử hành thánh lễ, nhất là ở những vùng thôn quê hẻo lánh. [[1]](#cite_note-fras-1)
Giống Wesley, Asbury đi ra tìm kiếm cơ hội rao giảng phúc âm bất cứ nơi nào có thể: công sở, hàng quán, hãng xưởng, đồng ruộng, quảng trường, tóm lại bất kỳ nơi nào có người chịu tụ họp lại để nghe ông thuyết giáo. Asbury du hành trên lưng ngựa trung bình 6.000 dặm mỗi năm, mỗi ngày đều giảng dạy hoặc chủ tọa các buổi hội họp hoặc hội nghị. Dưới sự lãnh đạo của Asbury, hội thánh phát triển từ số thành viên 1.200 người lên đến 214.000 người với 700 mục sư. Khi bùng nổ cuộc
[Nội chiến](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3), số tin hữu Giám Lý tại Mỹ đã lên đến hơn 1,5 triệu người.
Không chỉ là nhà lãnh đạo tôn giáo thành công trong giai đoạn quyết định của lịch sử nước Mỹ, Asbury còn được nhìn nhận là một nhà thuyết giáo xuất chúng. Người viết tiểu sử Asbury, Ezra Squier Tipple, đã viết,
Nếu rao giảng phúc âm với thẩm quyền của người được
[Thiên Chúa]sai phái...nếu có nhận thức sâu sắc về sự hiện hữu vĩnh cửu của Thiên Chúa - Đấng Kêu gọi, Đấng Xức dầu, Đấng Phán xét - và thể hiện nhận thức ấy trong các bài thuyết giáo khiến người nghe phải kinh hãi, tan chảy trong sự khiếp sợ, và ngã đổ như những người chết; nếu một người như thế xứng đáng được gọi là nhà thuyết giáo vĩ đại, thì Asbury là một nhà thuyết giáo vĩ đại."
Asbury căm ghét chế độ sở hữu
[nộ lệ](/w/index.php?title=N%E1%BB%99_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), ông thỉnh cầu [George Washington](/wiki/George_Washington) ban hành luật chống chế độ nô lệ. Ông viết: "Lòng tôi đau xót khi nhìn thấy cách cư xử của một số tín hữu Giám Lý, họ ra chợ, trả giá để thuê mướn nô lệ, rồi hành hạ và bỏ đói họ." [[1]](#cite_note-fras-1)
## Tính cách[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=3)]
Asbury dị ứng với danh vọng, càng không quan tâm đến việc xây dựng hình ảnh cá nhân.
Sau 23 năm sống trên đất Mỹ và 10 năm phục vụ trong cương vị giám mục, ông mới chịu nhượng bộ lời yêu cầu của một người bạn, James McCannon, để người ta vẽ chân chung cho ông. [2]
Đôi lúc Asbury cũng khá bi quan, nghĩ rằng mình là "một nhà tiên tri báo hung tin".
Ông thích nếp sống giản dị và thường khi đắm mình trong sự trầm mặc. Theo nhận xét của những người quen biết Asbury, ông là người rất nhạy cảm. Nhật ký của ông ghi lại những thất bại và sai sót trong mục vụ hơn là những thành tựu. Ông thường thiếu kiên nhẫn đối với những ai trì hoãn không chịu sớm chu toàn bổn phận. [3]
Asbury có thói quen dậy sớm vào lúc 5 giờ sáng để suy ngẫm
[Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh). Nhiều người xem Asbury là "một trong số những người khôn ngoan nhất và có tầm nhìn sâu rộng nhất trong thời của ông." [[4]](#cite_note-4)
## Vinh danh[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=4)]
- Ngôi nhà thuở thiếu thời của Asbury,
*the Bishop Asbury Cottage*, ở Sandwell, [Anh Quốc](/wiki/Anh_Qu%E1%BB%91c), nay là viện bảo tàng.
- Trường đại học Giám nhiệm Giám lý đầu tiên mang tên Đại học Cokesbury (1785 – 1796) để vinh danh Asbury và Thomas Coke.
- Có ít nhất sáu ngôi trường mang tên Asbury:
- Trường Tiểu học Giám Lý Asbury tại Lai King,
[Hong Kong](/wiki/Hong_Kong).
- Đại học Asbury và Chủng viện Thần học Asbury tại Wilmore,
[Kentucky](/wiki/Kentucky).
- Đại học DePauwn ở Greencastle,
[Indiana](/wiki/Indiana)(lúc đầu có tên *Indiana Asbury College*).
- Trường Tiểu học Francis Asbury, tại Hampton,
[Virginia](/wiki/Virginia).
- Trường Trung học Asbury, Marshall County,
[Alabama](/wiki/Alabama).
- Trường Tiểu học Giám Lý Asbury tại Lai King,
- James A. Bradley, một người tiếp nhận đức tin Giám Lý, đặt tên thị trấn do ông thành lập trên bờ biển New Jersey là
[Asbury Park](https://en.wikipedia.org/wiki/Asbury_Park,_New_Jersey).
- Năm 1921, một pho tượng của Asbury được đặt tại
[Washington, D. C.](/wiki/Washington,_D._C.)
- Nhà thờ Giám Lý đầu tiên ở bắc
[Trung Hoa](/wiki/Trung_Hoa)xây dựng năm 1870 mang tên Asbury, nay là Nhà thờ Chongwenmen.
- Đại lộ Asbury ở Evanston,
[Illinois](/wiki/Illinois)- Đại học Northwestern tọa lạc tại đây - được thành lập bởi những tín hữu Giám Lý.
- Trong thập niên 1830, những tín hữu Giám Lý đến Hạt Dubuque,
[Iowa](/wiki/Iowa), và thành lập một thị trấn. Họ đã chọn tên Asbury để đặt cho thị trấn này.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=5)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** **â** [-](http://www.christianitytoday.com/history/special/131christians/asbury.html) *Francis Asbury, Methodist on Horseback* [Christianity Today](/wiki/T%E1%BA%A1p_ch%C3%AD_Christianity_Today). **Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 75** [^](#cite_ref-2) **Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 77** [^](#cite_ref-Duren.2C_William_Larkin_1928._Pg_77_3-0) **Duren, William Larkin. 1928. Francis Asbury, Founder of American Methodism and Unofficial Minister of State, New York: The Macmillan Company. Pg 167** [^](#cite_ref-4)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Francis_Asbury&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Francis_Asbury&action=edit§ion=7)] *Encyclopedia Britannica* *Midnight Rider for the Morning Star*an historical novel ( [ISBN 978-0-915143-10-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780915143108)) by Mark Alan Leslie, available at bookstores or through [http://www.francisasburysociety.com/midnightrider.htm](http://www.francisasburysociety.com/midnightrider.htm) [The official Francis Asbury web site.](http://www.francisasbury.org/)Contains an A-Z index of places and people mentioned in his journals. [. A one-man play on the life of Francis Asbury.](http://www.francisasbury.com/) *Trailblazin' Bishop: The Francis Asbury Story* [Francis Asbury](http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=6562477)biographical sketch on [Find-A-Grave](/w/index.php?title=Find-A-Grave&action=edit&redlink=1)

X-Cache: cp1065 miss, cp1054 miss


text:
HMS Hostile (H55)
HMS Hostile (H55) là một tàu khu trục lớp H được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào giữa những năm 1930. Trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha vào các năm 1936–1939, nó trải qua một phần lớn thời gian tại vùng biển Tây Ban Nha thực thi chính sách cấm vận vũ khí mà Anh và Pháp áp đặt cho các bên xung đột trong thành phần Hạm đội Địa Trung Hải. Nó được chuyển đến Freetown, Sierra Leone vào tháng 10, 1939 để truy lùng các tàu cướp tàu buôn Đức ở Nam Đại Tây Dương cùng Lực lượng K. Hostile tham gia trận Narvik thứ nhất trong Chiến dịch Na Uy vào tháng 4, 1940 và trận Calabria vào tháng 7. Đang khi di chuyển từ Malta đến Gibraltar, con tàu bị hư hại nặng do trúng mìn ngoài khơi mũi Bon thuộc eo biển Sicily vào ngày 23 tháng 8, 1940, nó bị tàu chị em HMS Hero đánh đắm sau đó.
Mục lục
Thiết kế và chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Hostile có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn 1.340 tấn Anh (1.360 t), và lên đến 1.859 tấn Anh (1.889 t) khi đầy tải. Nó có chiều dài chung 323 foot (98,5 m), mạn thuyền rộng 33 foot (10,1 m) và độ sâu của mớn nước là 12 foot 5 inch (3,8 m). Nó được dẫn động bởi hai turbine hơi nước Parsons truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất 34.000 mã lực càng (25.000 kW), cho phép nó đạt tốc độ tối đa 36 hải lý một giờ (67 km/h; 41 mph). Hơi nước được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước Admiralty. Hostile có thể mang theo tối đa 470 tấn Anh (480 t) dầu đốt, cho phép một tầm hoạt động tối đa 5.530 hải lý (10.240 km; 6.360 mi) ở tốc độ 15 hải lý một giờ (28 km/h; 17 mph). Thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 137 sĩ quan và thủy thủ trong thời bình,[1] nhưng tăng lên đến 146 người trong thời chiến.[2]
Con tàu được trang bị bốn khẩu pháo QF 4,7 inch (120 mm) Mk. XII L/45 trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích phòng không, Hostile có hai khẩu đội súng máy 0,5 in (13 mm) Mk.III bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng trên mặt nước dành cho ngư lôi 21 in (530 mm).[1] Một đường ray thả mìn sâu và hai máy phóng được trang bị; ban đầu nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng được tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu.[3]
Hostile được đặt hàng vào ngày 13 tháng 12, 1934 trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1934. Nó được đặt lườn vào ngày 27 tháng 2, 1935 tại xưởng tàu của hãng Scotts Shipbuilding & Engineering Company ở Greenock, Scotland; được hạ thủy vào ngày 24 tháng 1, 1936 và hoàn tất vào ngày 10 tháng 9, 1936 với chi phí 253.382 Bảng Anh, không tính đến các thiết bị do Bộ Hải quân Anh cung cấp như vũ khí, đạn dược và thiết bị thông tin liên lạc.[4]
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi nhập biên chế, Hostile được phân về Chi hạm đội Khu trục 2 trực thuộc Hạm đội Địa Trung Hải, và đã tuần tra tại vùng biển Tây Ban Nha trong năm 1937 để thực thi chính sách cấm vận vũ khí đến các bên xung đột trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Nó trải qua một đợt đại tu tại Gibraltar từ ngày 17 tháng 11 đến ngày 15 tháng 12, 1937, rồi tiếp nối hoạt động tuần tra tại vùng biển Tây Ban Nha trong năm 1938 và 1939. Sau khi cuộc xung đột kết thúc, Hostile được tái trang bị tại Xưởng tàu Sheerness từ ngày 31 tháng 5 đến ngày 26 tháng 7, 1939. Nó quay trở lại Địa Trung Hải, và đang ở tại Malta khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9, 1939.[5]
Đến tháng 10, Hostile được chuyển đến Freetown, Sierra Leone để truy lùng các tàu cướp tàu buôn Đức tại Nam Đại Tây Dương cùng Lực lượng K. Nó cùng các tàu chị em HMS Hardy, HMS Hasty và HMS Hereward đã gặp gỡ tàu chiến-tuần dương HMS Renown, tàu sân bay HMS Ark Royal và tàu tuần dương hạng nhẹ HMS Neptune vào ngày 17 tháng 12. Chúng được tiếp nhiên liệu tại Rio de Janeiro, Brasil trước khi tiếp tục đi đến cửa sông Río de la Plata, đề phòng trường hợp chiếc thiết giáp hạm bỏ túi Đức Admiral Graf Spee tìm cách thoát khỏi Montevideo, Uruguay, nơi nó tạm thời tị nạn sau khi bị hư hại trong trận River Plate.[6] Hostile được đại tu tại Xưởng tàu Chatham từ ngày 26 tháng 1 đến ngày 29 tháng 3, 1940, rồi gia nhập trở lại Chi hạm đội Khu trục 2, giờ đây được điều động về Hạm đội Nhà. Trong trận Narvik thứ nhất vào ngày 10 tháng 4, nó đối đầu với tàu khu trục Đức Z17 Diether von Roeder, gây hư hại nặng cho đối thủ khi bắn trúng ít nhất năm lần; Hostile bị bắn trả trúng một phát, nhưng chỉ bị hư hại nhẹ. Nó hộ tống tàu chị em HMS Hotspur bị hư hại nặng đến căn cứ sửa chữa được lập tạm thời tại Flakstadøya thuộc quần đảo Lofoten.[7] Sau đó nó hộ tống một thời gian ngắn cho thiết giáp hạm HMS Warspite trước khi quay trở về Rosyth để sửa chữa từ ngày 27 tháng 4 đến ngày 4 tháng 5.[8] Con tàu quay lại vùng biển Na Uy một thời gian ngắn, nơi nó lại hộ tống cho Warspite, trước khi được điều động trở lại Hạm đội Địa Trung Hải vào giữa tháng 5.[8]
Vào ngày 9 tháng 7, Hostile tham gia trận Calabria trong thành phần hộ tống cho các tàu chiến lớn của Lực lượng C, và đã đối đầu bất thành với các tàu khu trục Ý, và không bị hư hại.[9] Cùng với tàu chị em HMS Hero và các tàu khu trục HMS Nubian và HMS Mohawk, nó được lệnh đi đến Gibraltar vào ngày 22 tháng 8 để gia nhập Lực lượng H. Trên đường đi, Hostile trúng phải một quả mìn vào sáng sớm ngày 23 tháng 8 ngoài khơi mũi Bon làm vỡ lườn tàu. Vụ nổ làm thiệt mạng năm người và bị thương ba người khác. Mohawk cứu vớt những người sống sót trong khi Hero phóng hai quả ngư lôi đánh đắm nó ở tọa độ Tọa độ: 36°53′00″B 11°19′00″Đ / 36,8833°B 11,3167°Đ.[8]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Whitley 1988, tr. 109
- ^ English 1993, tr. 89, 102
- ^ English 1993, tr. 141
- ^ English 1993, tr. 102–103
- ^ English 1993, tr. 109–110
- ^ Rohwer 2005, tr. 11
- ^ Haarr 2009, tr. 342–343, 352
- ^ a ă â English 1993, tr. 110
- ^ Rohwer 2005, tr. 32
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- English, John (1993). Amazon to Ivanhoe: British Standard Destroyers of the 1930s. Kendal, England: World Ship Society. ISBN 0-905617-64-9.
- Haarr, Geirr H. (2009). The German Invasion of Norway, April 1940. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-1-59114-310-9.
- Rohwer, Jürgen (2005). Chronology of the War at Sea 1939-1945: The Naval History of World War Two . Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 1-59114-119-2.
- Whitley, M. J. (1988). Destroyers of World War Two. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-326-1.

markdown:
# HMS
*Hostile* (H55)
|
|![]()
Tàu khu trục HMS
*Hostile*(H55) trên đường đi sau khi hoàn tất, [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10), [1936](/wiki/1936) ![ Naval Ensign of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg/50px-Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Naval Ensign of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg/50px-Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg.png)
*Hostile*(H55) [13 tháng 12](/wiki/13_th%C3%A1ng_12), [1934](/wiki/1934) [Scotts Shipbuilding & Engineering Company](/w/index.php?title=Scotts_Shipbuilding_%26_Engineering_Company&action=edit&redlink=1), [Greenock](/w/index.php?title=Greenock&action=edit&redlink=1), [Scotland](/wiki/Scotland) [Bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh) [27 tháng 2](/wiki/27_th%C3%A1ng_2), [1935](/wiki/1935) [24 tháng 1](/wiki/24_th%C3%A1ng_1), [1936](/wiki/1936) [10 tháng 9](/wiki/10_th%C3%A1ng_9), [1936](/wiki/1936) [mũi Bon](/w/index.php?title=M%C5%A9i_Bon&action=edit&redlink=1) [23 tháng 8](/wiki/23_th%C3%A1ng_8), [1940](/wiki/1940), bị [HMS](/wiki/HMS_Hero_(H99))đánh đắm *Hero* [Lớp tàu khu trục H](/wiki/L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_G_v%C3%A0_H) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
1.859 tấn Anh (1.889 t) (đầy tải)
[Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [turbine hơi nước](/wiki/Turbine_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)hộp số [Parsons](/w/index.php?title=Parsons_Marine_Steam_Turbine_Company&action=edit&redlink=1);
3 ×
[nồi hơi ống nước](/w/index.php?title=N%E1%BB%93i_h%C6%A1i_%E1%BB%91ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1)Admiralty;
2 × trục;
công suất 34.000
[shp](/wiki/M%C3%A3_l%E1%BB%B1c#M.C3.A3_l.E1.BB.B1c_c.C3.A0ng)(25.000 [kW](/w/index.php?title=Kil%C3%B4watt&action=edit&redlink=1)) [hải lý một giờ](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C3%BD_tr%C3%AAn_gi%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1)(67 [km/h](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_tr%C3%AAn_gi%E1%BB%9D); 41 [mph](/w/index.php?title=D%E1%BA%B7m_Anh_tr%C3%AAn_gi%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1)) [nmi](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C3%BD)(10.240 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t); 6.360 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) ở tốc độ 15 hải lý một giờ (28 km/h; 17 mph)
đầy đủ:
146 (thời chiến)
và xử lý:
[ASDIC](/w/index.php?title=ASDIC&action=edit&redlink=1) [QF 4,7 in (120 mm) Mk IX](/w/index.php?title=QF_4,7_inch_Mark_IX&action=edit&redlink=1)(4×1);
× súng máy
[Vickers 0,5 inch (12,7 mm)](/w/index.php?title=S%C3%BAng_m%C3%A1y_Vickers.50&action=edit&redlink=1)(2×4);
8 × ống phóng
[ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) [21 in (530 mm)](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Anh_21_inch&action=edit&redlink=1)(2×4);
20 ×
[mìn sâu](/wiki/M%C3%ACn_s%C3%A2u)(1 đường ray & 2 máy phóng) **HMS Hostile (H55)** là một [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) [lớp H](/wiki/L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_G_v%C3%A0_H)được [Hải quân Hoàng gia](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) [Anh Quốc](/wiki/Anh_Qu%E1%BB%91c)chế tạo vào giữa [những năm 1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930). Trong cuộc [Nội chiến Tây Ban Nha](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha)vào các năm [1936](/wiki/1936)– [1939](/wiki/1939), nó trải qua một phần lớn thời gian tại vùng biển [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)thực thi chính sách cấm vận vũ khí mà Anh và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)áp đặt cho các bên xung đột trong thành phần [Hạm đội Địa Trung Hải](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_Anh_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Nó được chuyển đến [Freetown](/wiki/Freetown), [Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone)vào [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10), [1939](/wiki/1939)để truy lùng các [tàu cướp tàu buôn](/w/index.php?title=T%C3%A0u_c%C6%B0%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_bu%C3%B4n&action=edit&redlink=1) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3)ở Nam [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng)cùng [Lực lượng K](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_K&action=edit&redlink=1). *Hostile*tham gia [trận Narvik thứ nhất](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Narvik&action=edit&redlink=1)trong [Chiến dịch Na Uy](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Na_Uy)vào [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_4), [1940](/wiki/1940)và [trận Calabria](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Calabria&action=edit&redlink=1)vào [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_7). Đang khi di chuyển từ [Malta](/wiki/Malta)đến [Gibraltar](/wiki/Gibraltar), con tàu bị hư hại nặng do trúng [mìn](/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%C3%B4i)ngoài khơi [mũi Bon](/w/index.php?title=M%C5%A9i_Bon&action=edit&redlink=1)thuộc [eo biển Sicily](/w/index.php?title=Eo_bi%E1%BB%83n_Sicily&action=edit&redlink=1)vào ngày [23 tháng 8](/wiki/23_th%C3%A1ng_8), [1940](/wiki/1940), nó bị tàu chị em [HMS](/wiki/HMS_Hero_(H99))đánh đắm sau đó. *Hero*
## Mục lục
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=1)] *Hostile* có [trọng lượng choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) tiêu chuẩn 1.340 tấn Anh (1.360 t), và lên đến 1.859 tấn Anh (1.889 t) khi đầy tải. Nó có chiều dài chung 323 foot (98,5 m), mạn thuyền rộng 33 foot (10,1 m) và độ sâu của mớn nước là 12 foot 5 inch (3,8 m). Nó được dẫn động bởi hai [turbine hơi nước](/wiki/Turbine_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Parsons](/w/index.php?title=Parsons_Marine_Steam_Turbine_Company&action=edit&redlink=1) truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất 34.000 [mã lực càng](/wiki/M%C3%A3_l%E1%BB%B1c#M.C3.A3_l.E1.BB.B1c_c.C3.A0ng) (25.000 kW), cho phép nó đạt tốc độ tối đa 36 [hải lý một giờ](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C3%BD_tr%C3%AAn_gi%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1) (67 km/h; 41 mph). Hơi nước được cung cấp bởi ba [nồi hơi ống nước](/w/index.php?title=N%E1%BB%93i_h%C6%A1i_%E1%BB%91ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) Admiralty. *Hostile* có thể mang theo tối đa 470 tấn Anh (480 t) [dầu đốt](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_%C4%91%E1%BB%91t&action=edit&redlink=1), cho phép một tầm hoạt động tối đa 5.530 [hải lý](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C3%BD) (10.240 km; 6.360 mi) ở tốc độ 15 hải lý một giờ (28 km/h; 17 mph). Thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 137 sĩ quan và thủy thủ trong thời bình, nhưng tăng lên đến 146 người trong thời chiến. [1] [[2]](#cite_note-2)
Con tàu được trang bị bốn khẩu
[pháo QF 4,7 inch (120 mm) Mk. XII L/45](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_4,7_inch_QF_Mark_XII&action=edit&redlink=1) trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích [phòng không](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_ph%C3%B2ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), *Hostile* có hai khẩu đội [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) [0,5 in (13 mm) Mk.III](/w/index.php?title=S%C3%BAng_m%C3%A1y_Vickers.50&action=edit&redlink=1) bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) bốn nòng trên mặt nước dành cho [ngư lôi 21 in (530 mm)](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Anh_21_inch&action=edit&redlink=1). Một đường ray thả [1] [mìn sâu](/wiki/M%C3%ACn_s%C3%A2u)và hai máy phóng được trang bị; ban đầu nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng được tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu. [[3]](#cite_note-3) *Hostile* được đặt hàng vào ngày [13 tháng 12](/wiki/13_th%C3%A1ng_12), [1934](/wiki/1934) trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1934. Nó được đặt lườn vào ngày [27 tháng 2](/wiki/27_th%C3%A1ng_2), [1935](/wiki/1935) tại xưởng tàu của hãng [Scotts Shipbuilding & Engineering Company](/w/index.php?title=Scotts_Shipbuilding_%26_Engineering_Company&action=edit&redlink=1) ở [Greenock](/w/index.php?title=Greenock&action=edit&redlink=1), [Scotland](/wiki/Scotland); được hạ thủy vào ngày [24 tháng 1](/wiki/24_th%C3%A1ng_1), [1936](/wiki/1936) và hoàn tất vào ngày [10 tháng 9](/wiki/10_th%C3%A1ng_9), [1936](/wiki/1936) với chi phí 253.382 [Bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh), không tính đến các thiết bị do Bộ Hải quân Anh cung cấp như vũ khí, đạn dược và thiết bị thông tin liên lạc. [[4]](#cite_note-4)
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=2)]
Sau khi nhập biên chế,
*Hostile* được phân về Chi hạm đội Khu trục 2 trực thuộc [Hạm đội Địa Trung Hải](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_Anh_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), và đã tuần tra tại vùng biển [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) trong năm [1937](/wiki/1937) để thực thi chính sách cấm vận vũ khí đến các bên xung đột trong cuộc [Nội chiến Tây Ban Nha](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha). Nó trải qua một đợt đại tu tại [Gibraltar](/wiki/Gibraltar) từ ngày [17 tháng 11](/wiki/17_th%C3%A1ng_11) đến ngày [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12), [1937](/wiki/1937), rồi tiếp nối hoạt động tuần tra tại vùng biển Tây Ban Nha trong năm [1938](/wiki/1938) và [1939](/wiki/1939). Sau khi cuộc xung đột kết thúc, *Hostile* được tái trang bị tại [Xưởng tàu Sheerness](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_t%C3%A0u_Sheerness&action=edit&redlink=1) từ ngày [31 tháng 5](/wiki/31_th%C3%A1ng_5) đến ngày [26 tháng 7](/wiki/26_th%C3%A1ng_7), [1939](/wiki/1939). Nó quay trở lại Địa Trung Hải, và đang ở tại [Malta](/wiki/Malta) khi [Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) nổ ra vào [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_9), [1939](/wiki/1939). [[5]](#cite_note-5)
Đến
[tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10), *Hostile* được chuyển đến [Freetown](/wiki/Freetown), [Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone) để truy lùng các [tàu cướp tàu buôn](/w/index.php?title=T%C3%A0u_c%C6%B0%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_bu%C3%B4n&action=edit&redlink=1) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3) tại [Nam Đại Tây Dương](/w/index.php?title=Nam_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) cùng [Lực lượng K](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_K&action=edit&redlink=1). Nó cùng các tàu chị em [HMS Hardy](/wiki/HMS_Hardy_(H87)), [HMS](/wiki/HMS_Hasty_(H24))và *Hasty* [HMS](/wiki/HMS_Hereward_(H93))đã gặp gỡ *Hereward* [tàu chiến-tuần dương](/wiki/T%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn-tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng) [HMS](/wiki/HMS_Renown_(1916)), *Renown* [tàu sân bay](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay) [HMS](/wiki/HMS_Ark_Royal_(91))và *Ark Royal* [tàu tuần dương hạng nhẹ](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9) [HMS](/wiki/HMS_Neptune_(20))vào ngày *Neptune* [17 tháng 12](/wiki/17_th%C3%A1ng_12). Chúng được tiếp nhiên liệu tại [Rio de Janeiro](/wiki/Rio_de_Janeiro), [Brasil](/wiki/Brasil)trước khi tiếp tục đi đến cửa sông [Río de la Plata](/wiki/R%C3%ADo_de_la_Plata), đề phòng trường hợp chiếc [thiết giáp hạm bỏ túi](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_b%E1%BB%8F_t%C3%BAi&action=edit&redlink=1)Đức [tìm cách thoát khỏi](/wiki/Admiral_Graf_Spee_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Admiral Graf Spee* [Montevideo](/wiki/Montevideo), [Uruguay](/wiki/Uruguay), nơi nó tạm thời tị nạn sau khi bị hư hại trong [trận River Plate](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_River_Plate&action=edit&redlink=1). [[6]](#cite_note-6) *Hostile*được đại tu tại [Xưởng tàu Chatham](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_t%C3%A0u_Chatham&action=edit&redlink=1)từ ngày [26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1)đến ngày [29 tháng 3](/wiki/29_th%C3%A1ng_3), [1940](/wiki/1940), rồi gia nhập trở lại Chi hạm đội Khu trục 2, giờ đây được điều động về [Hạm đội Nhà](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A0_Anh_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Trong [trận Narvik thứ nhất](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Narvik&action=edit&redlink=1)vào ngày [10 tháng 4](/wiki/10_th%C3%A1ng_4), nó đối đầu với tàu khu trục Đức [, gây hư hại nặng cho đối thủ khi bắn trúng ít nhất năm lần;](/w/index.php?title=Z17_Diether_von_Roeder_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_%C4%90%E1%BB%A9c)&action=edit&redlink=1) *Z17 Diether von Roeder* *Hostile*bị bắn trả trúng một phát, nhưng chỉ bị hư hại nhẹ. Nó hộ tống tàu chị em [HMS](/wiki/HMS_Hotspur_(H01))bị hư hại nặng đến căn cứ sửa chữa được lập tạm thời tại *Hotspur* [Flakstadøya](/w/index.php?title=Flakstad%C3%B8ya&action=edit&redlink=1)thuộc [quần đảo Lofoten](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Lofoten&action=edit&redlink=1). Sau đó nó hộ tống một thời gian ngắn cho [[7]](#cite_note-7) [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) [HMS](/wiki/HMS_Warspite_(03))trước khi quay trở về *Warspite* [Rosyth](/w/index.php?title=Rosyth&action=edit&redlink=1)để sửa chữa từ ngày [27 tháng 4](/wiki/27_th%C3%A1ng_4)đến ngày [4 tháng 5](/wiki/4_th%C3%A1ng_5). Con tàu quay lại vùng biển [[8]](#cite_note-e0-8) [Na Uy](/wiki/Na_Uy)một thời gian ngắn, nơi nó lại hộ tống cho *Warspite*, trước khi được điều động trở lại Hạm đội Địa Trung Hải vào giữa [tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_5). [[8]](#cite_note-e0-8)
Vào ngày
[9 tháng 7](/wiki/9_th%C3%A1ng_7), *Hostile* tham gia [trận Calabria](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Calabria&action=edit&redlink=1) trong thành phần hộ tống cho các tàu chiến lớn của Lực lượng C, và đã đối đầu bất thành với các tàu khu trục [Ý](/wiki/%C3%9D), và không bị hư hại. Cùng với tàu chị em [9] [HMS](/wiki/HMS_Hero_(H99))và các tàu khu trục *Hero* [HMS](/wiki/HMS_Nubian_(F36))và *Nubian* [HMS](/wiki/HMS_Mohawk_(F31)), nó được lệnh đi đến Gibraltar vào ngày *Mohawk* [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8)để gia nhập [Lực lượng H](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_H&action=edit&redlink=1). Trên đường đi, *Hostile*trúng phải một quả mìn vào sáng sớm ngày [23 tháng 8](/wiki/23_th%C3%A1ng_8)ngoài khơi [mũi Bon](/w/index.php?title=M%C5%A9i_Bon&action=edit&redlink=1)làm vỡ lườn tàu. Vụ nổ làm thiệt mạng năm người và bị thương ba người khác. *Mohawk*cứu vớt những người sống sót trong khi *Hero*phóng hai quả ngư lôi đánh đắm nó ở tọa độ [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [36°53′00″B 11°19′00″Đ / 36,8833°B 11,3167°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=HMS_Hostile_%28H55%29¶ms=36.8833_N_11.3167_E_source:kolossus-fiwiki). [[8]](#cite_note-e0-8)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=3)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** **ă** [Whitley 1988](#CITEREFWhitley1988), tr. 109 [^](#cite_ref-2) [English 1993](#CITEREFEnglish1993), tr. 89, 102 [^](#cite_ref-3) [English 1993](#CITEREFEnglish1993), tr. 141 [^](#cite_ref-4) [English 1993](#CITEREFEnglish1993), tr. 102–103 [^](#cite_ref-5) [English 1993](#CITEREFEnglish1993), tr. 109–110 [^](#cite_ref-6) [Rohwer 2005](#CITEREFRohwer2005), tr. 11 [^](#cite_ref-7) [Haarr 2009](#CITEREFHaarr2009), tr. 342–343, 352
- ^
**a** **ă** **â** [English 1993](#CITEREFEnglish1993), tr. 110 [^](#cite_ref-9) [Rohwer 2005](#CITEREFRohwer2005), tr. 32
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=5)]
- English, John (1993).
*Amazon to Ivanhoe: British Standard Destroyers of the 1930s*. Kendal, England: World Ship Society. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-905617-64-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-905617-64-9).
- Haarr, Geirr H. (2009).
*The German Invasion of Norway, April 1940*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-59114-310-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-59114-310-9).
- Rohwer, Jürgen (2005).
*Chronology of the War at Sea 1939-1945: The Naval History of World War Two*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-59114-119-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-59114-119-2).
- Whitley, M. J. (1988).
*Destroyers of World War Two*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-326-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-326-1).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=HMS_Hostile_(H55)&action=edit§ion=6)]
|
|

X-Cache: cp1053 miss, cp1054 miss


text:
Jenčice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jenčice là một làng thuộc huyện Litoměřice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Jenčice là một làng thuộc huyện Litoměřice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Jenčice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Jenčice|
|—
|![ Kostalov view to SE 541.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Kostalov_view_to_SE_541.jpg/250px-Kostalov_view_to_SE_541.jpg)
![ Kostalov view to SE 541.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Kostalov_view_to_SE_541.jpg/250px-Kostalov_view_to_SE_541.jpg)
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Jencice LT CZ.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Jencice_LT_CZ.png/250px-Jencice_LT_CZ.png)
![ Jencice LT CZ.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Jencice_LT_CZ.png/250px-Jencice_LT_CZ.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Ústecký](/wiki/%C3%9Ast%C3%AD_nad_Labem_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Litoměřice](/wiki/Litom%C4%9B%C5%99ice_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Jenčice** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Litoměřice](/wiki/Litom%C4%9B%C5%99ice_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Ústecký](/wiki/%C3%9Ast%C3%AD_nad_Labem_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Jen%C4%8Dice&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Jen%C4%8Dice&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.


text:
Köprübaşı, Trabzon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Köprübaşı là một huyện thuộc tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 244 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 5866 người[1], mật độ 24 người/km².
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Districts of Turkey”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- “Geonames Database”. Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.

markdown:
# Köprübaşı, Trabzon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Köprübaşı|
|— Huyện —|
|
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/23px-Flag_of_Turkey.svg.png)
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Trabzon](/wiki/Trabzon_(t%E1%BB%89nh)) 2(94 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(60/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [EEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+3](/wiki/UTC%2B3)) **Köprübaşı** là một [huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) thuộc tỉnh [Trabzon](/wiki/Trabzon_(t%E1%BB%89nh)), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Huyện có diện tích 244 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 5866 người , mật độ 24 người/km². [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Districts of Turkey”](http://www.statoids.com/yro.html). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&action=edit§ion=2)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%C3%B6pr%C3%BCba%C5%9F%C4%B1,_Trabzon&action=edit§ion=3)] [“Geonames Database”](http://geonames.nga.mil/ggmagaz/). [Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_%C4%90%E1%BB%8Ba_kh%C3%B4ng_gian_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.
|
|