markdown:
tag:blogger.com,1999:blog-75205426273448178022017-04-22T11:27:25.617-07:00Thư Viện Luật HọcTổng hợp kiến thức về Luật học: Tư vấn luật, tư vấn pháp luật, bài tập Luật học, tài liệu tham khảo Luật học, văn bản Luật, đề thi mẫu LuậtMinh Khánh Bùinoreply@blogger.comBlogger37125tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-61625553415999306762016-08-13T04:39:00.000-07:002016-08-13T04:42:13.014-07:00Điểm và danh dách trúng tuyển của thí sinh dự trường đại học Luật Hà NộiĐiểm và danh dách trúng tuyển của thí sinh dự, xin chúc mừng các bạn!!!

Danh sách các bạn xem bên dưới nhé!!

 Nguồn: http://hlu.edu.vn/tintuc/4473/Thong-bao-ve-quyet-dinh-phe-duyet-diem-trung-tuyen-he-chinh-quy-nam-2016-Truong-Dai-hoc-Luat-Ha-Noi.htmlMusic Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-10990395462321134932016-07-05T01:49:00.000-07:002016-07-05T01:49:34.655-07:00Tổng hợp 147 câu hỏi ôn thi môn Triết học Mac-Lenin (trắc nghiệm)Tổng hợp để thi: 147 câu hỏi ôn tập trắc nghiệm môn triết học Mac-Lenin
Tổng hợp một số câu hỏi thi học phần môn lí luận tại đây
Tổng hợp một số câu hỏi thi học phần môn hiến pháp tại đây

Các bạn chờ load hết trang rồi bấm vào ảnh để xem cho rõ hơn nhé!

Tải bộ tài liệu 147 câu hỏi ôn thi môn Triết học Mac-Lenin (trắc nghiệm)

[

 [full-post]Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-66504033538792799942016-07-02T07:17:00.001-07:002016-07-02T07:17:13.945-07:00BỘ LUẬT URNAMMU - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ

Lâu nay trong hệ thống giáo trình, sách báo khoa học pháp lý về lịch sử pháp luật vẫn thừa nhận Bộ luật Hammurabi ra đời dưới triều đại vua Hammurabi (1728–1686 TCN), ở Lưỡng Hà cổ đại là Bộ luật thành văn đầu tiên cổ xưa nhất của nhân loại. Vấn đề này ít được lật ngược lại bàn thảo và mặc nhiên được thừa nhận chung trong khoa học pháp lý Việt Nam đến nay. Tuy nhiên có một thực tế là khoa học không bao giờ dừng lại, mà luôn phát triển theo thời gian. Vấn đề lịch sử pháp luật cũng không phải là ngoại lệ vì nhiều kết quả nghiên cứu khoa học mới có thể làm thay đổi hoàn toàn một cách nhìn cũ, thậm chí cách nhìn ấy có lúc đã trở thành kinh điển. Vấn đề về Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại có lẽ cũng là một vấn đề như vậy.Câu hỏi đặt ra là liệu Bộ luật Hammurabi có thực sự là Bộ luật cổ xưa nhất hay không? Thời gian gần đây các nhà khảo cổ học và khoa học lịch sử pháp luật thế giới đã chứng minh rằng khẳng định này không còn đúng nữa. Họ đã có đủ bằng chứng để chứng minh được rằng có một Bộ luật khác ra đời sớm hơn – “Bộ luật Urnammu, được ban hành vào khoảng năm 2100 TCN dưới thời trị vì của vua Urnammu, xứ Ur, ở Lưỡng Hà cổ đại”[1] Những gì ta biết về Bộ luật này ngày nay là kết quả của năm công trình khảo cổ học lớn được tiến hành ở các thành phố Nippur, Ur và Sippa. Kết quả của năm cuộc khảo cứu toàn diện này cho phép các nhà khoa học phục dựng lại một phần nội dung của Bộ luật.[2] Theo các nhà khoa học, Bộ luật này có khoảng 40 Điều. Đến nay đã dịch được khoảng 30 Điều trong số đó.[3] Nội dung và ý nghĩa của Bộ luật này vẫn tiếp tục được nghiên cứu bởi nhiều nhà khoa học thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau, đặc biệt là chuyên ngành sử học, luật học, ngôn ngữ học.[4]Cơ sở nào để khẳng định rằng đây là "một Bộ luật thành văn”? dựa trên cơ sở nào đánh giá giá trị của Bộ luật này trong sự so sánh với Bộ luật Hammurabi – một Bộ luật đã trở thành kinh điển? Hay nói cách khác Bộ luật Urnammu có những giá trị gì, có những điểm tương đồng và khác biệt gì về mặt nội dung so với Bộ luật Hammurabi?

BỘ LUẬT URNAMMU - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ

BỘ LUẬT URNAMMU - NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ

1. Về kĩ thuật lập pháp, phạm vi điều chỉnh, mức độ điều chỉnh

Về bố cục, Bộ luật Urnammu được chia khá rõ ràng thành nhóm các điều khoản có nội dung khác nhau, trong đó có 4 lĩnh vực chính là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng. Về mặt hình thức pháp lý, đây là một Bộ luật tổng hợp được xây dựng dưới dạng luật hình.
Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng giống như các Bộ luật khác ở Phương Đông thời kỳ cổ đại đều mang tính hàm hỗn, các qui phạm đều kèm theo chế tài. Hình thức qui phạm của Bộ luật là dưới dạng giả định, nhưng được thể hiện dưới dạng qui định ẩn.[5]
Phạm vi điều chỉnh của Bộ luật là những quan hệ xã hội rộng, bao quát lên toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội như hôn nhân gia đình, ruộng đất, thừa kế tài sản, hợp đồng dân sự, hình sự, tố tụng.
Về mức độ điều chỉnh, thông thường người ta phân biệt thành hai mức độ điều chỉnh pháp luật: cụ thể – chi tiết và khái quát hoá. Bộ luật này về cơ bản áp dụng mức độ điều chỉnh cụ thể, chi tiết.
Giống như Bộ luật Hammurabi, lời nói đầu của Bộ luật này vua Urnammu cũng tuyên bố trách nhiệm của mình với đất nước: “Thần Anu [chúa trời, sáng tạo ra muôn loài] và thần Enil [vị thần tượng trưng cho sự cao thượng, đem đến ấm no, hạnh phúc] đã giao trách nhiệm cho ta - vua Urnammu phải đem đến sự công bằng, ấm no, hạnh phúc cho vùng đất Sume này.”
Ông tuyên bố rằng: “…Tôi không thể biến một đứa trẻ mồ côi thành người giàu có, không thể biến một schekel bạc thành 60 schekel, không thể biến một con cừu thành một con bò kéo…nhưng tôi có thể thiết lập sự công bằng cho vùng đất của người Sume này.”[6] Như vậy có thể thấy rằng mặc dù chỉ là những tuyên bố, nhưng những Bộ luật đầu tiên, sơ khai nhất của nhân loại này đều đã chứa đựng trong đó ít nhiều tính xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là tính giai cấp. Điều này càng được thể hiện rõ ở phần nội dung của Bộ luật với một phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao gồm cả bốn lĩnh vực chủ yếu đó là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng, mà có không ít các qui định trong đó chứa đựng các nội dung rất tiến bộ, nhân đạo nếu đặt trong hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ.
2. Về lĩnh vực luật hình sự

Về hình sự, qui định về tội phạm trong Bộ luật khá đa dạng. Bộ luật qui định các hành vi phạm tội như giết người, cướp, đưa ra bằng chứng giả mạo, ngoại tình…Các hành vi này mặc dù tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội là khác nhau, nhưng chủ thể vi phạm đều chịu một hình phạt hà khắc như nhau đó là hình phạt tử hình. Bên cạnh hình phạt tử hình, Bộ luật cũng có qui định đến những hình phạt khác như tù giam (Điều 3) hoặc phạt tiền (Điều 8, 9, 10).
Một điểm đặc biệt tiến bộ của Bộ luật này, thậm chí tiến bộ hơn cả Bộ luật Hammurabi sau này đó là thay vì hình thức trả thù ngang bằng (lex talionis), người Sume áp dụng hình thức phạt tiền đối với trường hợp cố ý gây thương tích.
Trong Bộ luật Hammurabi nguyên tắc trả thù ngang bằng được áp dụng rất triệt để. Nguyên tắc này chỉ căn cứ vào hậu quả xảy ra trên thực tế để áp dụng trách nhiệm pháp lí, chứ không xét trên phương diện mức độ lỗi và chủ thể thực hiện hành vi vi phạm. Thí dụ, Điều 38 Bộ luật Hammurabi qui định: "Nếu thợ xây nhà mà xây không đảm bảo, nhà đổ, chủ nhà chết thì người thợ xây bị giết." hoặc Điều 39: "Nếu nhà đổ, con của người chủ nhà chết thì con của người thợ xây cũng phải chết theo". Ở Bộ luật Urnammu, đối với những trường hợp gây thương tích (ở Điều 18, 19, 20, 21, 22) thì chỉ áp dụng hình phạt tiền. Thí dụ, Điều 18 Bộ luật Urnammu qui định: “Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel (đơn vị tiền tệ bấy giờ).” hoặc qui định ở Điều 19: “Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.”; Điều 20: “Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.”
3. Về lĩnh vực luật dân sự

Về dân sự, Bộ luật này cũng đã bước đầu đặt ra vấn đề bồi thường tài sản (Điều 31, Điều 32), vấn đề về quyền sở hữu tài sản (Điều 30), hợp đồng thuê mướn (Điều 32). Thí dụ, Điều 30 Bộ luật Urnammu qui định: “Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó sẽ không thuộc về anh ta.” hay Điều 31 qui định: “Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt phải bồi thường.”; Điều 32: “Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.”
Nếu so sánh với Bộ luật Hammurabi ra đời sau này về các chế định dân sự thì có thể thấy Bộ luật Urnammu chưa có nhiều qui định cụ thể, chặt chẽ về hợp đồng, điều kiện của hợp đồng, các điều khoản lĩnh canh ruộng đất hay hợp đồng vay nợ như Bộ luật Hammurabi.[7] Điều này là dễ hiểu vì tại thời điểm ban hành Bộ luật Hammurabi nền kinh tế hàng hóa của Babylon đã rất phát triển, ngược lại kinh tế dưới thời trị vì của vua Urnammu vẫn chỉ chủ yếu là kinh tế nông nghiệp.
4. Về lĩnh vực luật hôn nhân và gia đình

Về hôn nhân và gia đình, Bộ luật Urnammu cũng đã có những qui định nhân đạo bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ. Chẳng hạn như Bộ luật này đã đặt ra qui định cho phép người chồng được quyền ly hôn, nhưng người chồng đó phải nộp cho người vợ một khoản tiền rất lớn. Thí dụ, Điều 9 qui định: “Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel” hay Điều 10 qui định: “Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.”
Tuy nhiên cũng giống như Bộ luật Hammurabi, Bộ luật Urnammu này cũng có nhiều qui định bảo vệ quyền lợi của người đàn ông, người gia trưởng. Thí dụ, Điều 11 Bộ luật qui định: “Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.” ngược lại “nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết và người đàn ông được trả tự do” (Điều 7).
Luật Urnammu có qui định về vật dẫn cưới (Brautpreise/ purchase-price). Đây là khoản tiền hoặc quà tặng bắt buộc mà gia đình chú rể phải đưa cho gia đình cô dâu trước khi cưới.[8] Điều 15. Bộ luật Urnammu qui định: “Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ”.
Bộ luật Hammurabi sau này tại Điều 163 cũng có qui định về vấn đề này:“Trong trường hợp người vợ chết mà không có con thì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng. Người chồng không có quyền với tài sản thừa kế của vợ. Tài sản này khi người phụ nữ qua đời sẽ thuộc về gia đình người vợ.”
Có nhiều quan điểm khác nhau về ý nghĩa của vật dẫn cưới. Có quan điểm cho rằng đây là khoản tiền để hợp pháp hóa hôn nhân và ràng buộc gia đình nhà gái, đảm bảo cho việc hôn nhân được diễn ra. Có quan điểm lại cho rằng đây là khoản tiền để bồi thường cho gia đình nhà gái vì đã nuôi cô gái đến tuổi trưởng thành. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là vì sao trong xã hội Lưỡng Hà cổ đại có tập quán người vợ chết không có con thì phải trả lại vật dẫn cưới cho gia đình nhà chồng, còn tài sản thừa kế lại vẫn thuộc về gia đình người vợ? Nếu căn cứ vào những điều luật kể trên, đặc biệt là qui định ở Điều 163 Bộ luật Hammurabi (“Trong trường hợp người vợ chết mà không có con thì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng.") có thể thấy rằng vật dẫn cưới thực chất không phải là quà để mua người vợ, cũng không phải là tiền hợp pháp hôn nhân, mà là tiền của gia đình người chồng cho gia đình người vợ vì đứa trẻ do người vợ đẻ ra sau này sẽ trở thành người thuộc dòng họ của người đàn ông. Do vậy vật dẫn cưới thực chất có mục đích là vì đứa trẻ, chứ không phải là vì người phụ nữ. Tập quán này nói như tác giả Uwe Wesel là có từ thời kỳ công xã nguyên thủy.[9]
5. Về lĩnh vực tố tụng và thực tiễn xét xử

Bộ luật Urnammu có hai điều khoản qui định về vấn đề thử tội (ordeal).
Điều 13 qui định: “Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông.[10] Nếu anh ta vô tội (không bị chết), anh ta sẽ được tha.” Điều 14 qui định: “Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.”
Điều 2 Bộ luật Hammurabi cũng có qui định tương tự về vấn đề này: “Nếu một người kiện một người khác, bị đơn sẽ phải đi đến một dòng sông và nhảy xuống, nếu anh ta chìm, bị dòng nước cuốn đi, nguyên đơn sẽ được sở hữu nhà của bị đơn. Nhưng ngược lại, nếu anh ta không bị chết chìm, tức là anh ta còn sống sót, thì anh ta được coi là vô tội, nguyên đơn sẽ bị giết chết, và bị đơn sẽ sở hữu nhà của nguyên đơn”.
Ngày nay ta hiểu rằng "Thử tội" (Ordeal) không phải là cách làm khoa học để chứng minh hành vi phạm tội hay chứng minh ai có lỗi. Nhưng nghiên cứu lịch sử cần phải đặt vào hoàn cảnh, thời điểm cụ thể để giải thích. Thực tế, người cổ đại bất lực trước việc giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Giai cấp thống trị, bằng những cách mị dân khác nhau đã khiến người cổ đại tin rằng đấng tối cao đã sáng tạo muôn loài, sáng tạo ra cả nhà nước và luật pháp, nên cũng chỉ có thần thánh mới là người công minh nhất, thần thánh mới là người cho họ biết thế nào nào là đúng, thế nào là sai, thế nào là công bằng hay không công bằng. "Thử tội" bởi thế phản ánh trạng thái thụ động, phản ánh sự bất lực của con người trong việc tìm kiếm sự thật vụ án, cũng như phản ánh sự phó thác của con người cho "thánh thần" định liệu các vụ việc pháp lý.
Về xét xử, những vị tăng lữ thời kỳ này cũng đồng thời là những thẩm phán. Họ chính là những chuyên gia luật đầu tiên trong lịch sử nhân loại.[11] Về địa điểm xét xử, các phiên xét xử được diễn ra công khai ở cổng vào các thành thị, mục đích là để tất cả mọi người đều có thể chứng kiến và tiếp cận với công lý.[12]
Các nhà khảo cổ đã tìm được hai di chỉ khảo cổ học thời kỳ này cho thấy những bằng chứng liên quan đến việc xét xử một vụ án.
Nội dung vụ việc như sau: “Có ba người đàn ông và một người phụ nữ bị kiện. Ba người đàn ông, một người làm nghề cắt tóc, một người làm vườn, một người không có nghề nghiệp cụ thể đã giết một tăng lữ. Sau đó ba người này đã thông báo cho vợ của người bị giết, nhưng người phụ nữ này đã che giấu, không tố giác hành vi giết người của họ.
Khi xét hỏi, người phụ nữ này khai rằng chồng của bà ta (tức là người bị giết) là một người độc ác, thường xuyên đánh đập dã man, đối xử tệ bạc với người vợ này.
Một vị tăng lữ đã đứng ra bào chữa cho chị ta và nói: 'Nếu chồng chị ta đối xử với chị như vậy thì họ không còn là vợ chồng nữa mà là kẻ thù. Nếu là kẻ thù thì tại sao người phụ nữ phải khai người đã giết kẻ thù của mình. Hãy xét xử ba kẻ giết người là đủ rồi, đừng làm oan người vô tội.'
Thẩm phán xét xử cho rằng lập luận của vị tăng lữ kia là có lý. Cuối cùng ba người đàn ông bị kết án xử tử, còn người phụ nữ được tha vì được coi là không có tội.”[13]
Vụ án này cho thấy giữa những gì Bộ luật qui định và thực tiễn xét xử thời kỳ này đã là một khoảng cách rất xa. Bộ luật Urnammu có phạm vi điều chỉnh rộng, nhưng cũng chỉ qui định được những trường hợp có tính điển hình chứ không lường tính hết được các tình huống đa dạng, phức tạp của cuộc sống. Đây cũng là một ví dụ rất rõ cho thấy thẩm phán khi xét xử tha tội cho người phụ nữ không tố giác những kẻ đã giết chồng mình đã không dựa vào Bộ luật, mà dựa trên thực tế, lý lẽ và cả góc nhìn có tính chủ quan của mình.
Một câu hỏi khác đặt ra là cách thức tiến hành, trình tự thủ tục xét xử, cách thức thi hành hình phạt tử hình thực sự đã diễn ra như thế nào, số tiền phạt sẽ được xung công hay để bồi thường cho người bị hại đến nay vẫn là một vấn đề còn bỏ ngỏ. Nếu không đồng ý với phán quyết, liệu đương sự có quyền kháng cáo lại phán quyết của vị thẩm phán này và kiến nghị lên thị trưởng thành phố để xử phúc thẩm hay không? Đây vẫn là vấn đề chưa được khoa học lịch sử pháp luật làm sáng tỏ.
Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng cho thấy một điều khá thú vị là vị trí của “nô lệ” (slave) trong xã hội lúc này khác cơ bản so với nô lệ ở La Mã. Số lượng nô lệ cũng kém xa so với các nhà nước La Mã thời cổ đại sau này. Nếu như trong xã hội La Mã cổ đại, nô lệ không được coi là "người", thì ở Lưỡng Hà cổ đại thời kỳ này nô lệ vẫn có tư do, họ có tài sản riêng, được giao kết hợp đồng (Điều 32), được quyền kết hôn, thậm chí được quyền kết hôn với người tự do (Điều 5).[14] Những điều này là không thể có ở xã hội La Mã cổ đại, đặc biệt là từ thế kỷ thứ 2 SCN trở đi.
Theo kết quả nghiên cứu của khoa học đến nay, Bộ luật Urnamu có thể được coi là Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại. Nội dung và giá trị của Bộ luật này đến nay vẫn tiếp tục được nhiều ngành khoa học tập trung nghiên cứu. Bộ luật này, cùng với Bộ luật Hammurabi không chỉ có giá trị nghiên cứu khoa học pháp lý, mà còn là nguồn cứ liệu lịch sử quí giá để tìm hiểu về nền văn hóa Lưỡng Hà cổ đại – một trong sáu nền văn hóa lớn nhất, phát triển rực rỡ nhất thời kỳ cổ đại của loài người cùng với Ai Cập, Ấn Độ, Trung Quốc, Hy Lạp và La Mã.

 BẢN DỊCH THAM KHẢO TIẾNG VIỆT MỘT VÀI ĐIỀU KHOẢN CỦA BỘ LUẬT URNAMMU

Dưới đây là bản dịch tham khảo Tiếng Việt nội dung một vài điều trong Bộ luật này. Nguồn bản gốc tác giả bản dịch tham khảo từ các tài liệu sau: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer, 1959, S. 105 f.; Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75 f; Martha Tobi Roth, Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor, in: Writings from the Ancient World, Vol 6, Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Claus Wilcke, Der Kodex Urnamma: Versuch einer Rekonstruktion, in: Zvi Abusch (Hrsg.), Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333.

Điều 1. Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử.
Điều 2. Nếu ai phạm tội cướp, người đó cũng sẽ bị xử tử.
Điều 3. Nếu ai phạm tội bắt cóc, người đó sẽ bị tống giam và phải chịu nộp phạt 15 schekel.[15]
[…]
Điều 5. Nếu nô lệ cưới người tự do, nô lệ đó phải trao người con đầu lòng của mình cho người chủ.
Điều 6. Nếu một người phá hoại trinh tiết vợ chưa cưới của người khác thì người đó sẽ bị giết.
Điều 7. Nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết chết và người đàn ông được trả tự do.
Điều 8. Nếu một người đàn ông tự do mà phá hoại trinh tiết người vợ chưa cưới của một người nô lệ khác thì người đó phải nộp phạt 5 schekel.
Điều 9. Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel.
Điều 10. Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.
Điều 11. Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.
[…]
Điều 13. Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông.[16] Nếu anh ta không bị chết, anh ta sẽ được coi là vô tội và được tha bổng.
Điều 14. Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.
Điều 15. Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ.
Điều 17. Nếu nô lệ trốn thoát khỏi thành phố, một người khác đã tìm thấy nô lệ chạy trốn đó trả lại cho chủ cũ thì người chủ đó phải trả cho người này 2 schekel.
Điều 18. Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel.
Điều 19. Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.
Điều 20. Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.
Điều 21. Nếu một người dùng dao cắt mũi người khác, anh ta phải chịu phạt 10 schekel.
Điều 22. Nếu một người làm gẫy răng người khác, người đó sẽ phải trả 2 schekel.
[…]
Điều 24. […] Nếu người đó không có nô lệ, anh ta sẽ phải trả 10 schekel. Nếu không có bạc, anh ta phải trả bằng những tài sản có giá khác của mình.
Điều 25. Nếu vợ nô lệ của một người đàn ông tự do mà so sánh mình với bà chủ, nói lớn tiếng hỗn xược với bà chủ, cô ta sẽ bị đổ một chai muối vào miệng.
[…]
Điều 28. Nếu người làm chứng mà khai man trước tòa sẽ phải trả 15 schekel.
Điều 29. Nếu người làm chứng mà rút lại lời thề thì phải trả tiền bằng giá trị vụ việc đang tranh chấp.
Điều 30.Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó có được sẽ không thuộc về anh ta.
Điều 31. Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt bồi thường tài sản.
Điều 32. Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.

[1] Đọc thêm: Claus Wilcke, Der Kodex Urnammu: Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Martha Tobi Roth, Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor. Writings from the Ancient World. vol 6. Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer, München, 1959, 105 f.; Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19; Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75.
[2] Một vài điều trong đó lần đầu được dịch bởi tác giả Sammuel Kramer (1897–1990) vào năm 1952. Xem: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer,München, 1959, 105 f.
[3] Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19.
[4] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 74.
[5] Qui định ẩn ở đây được hiểu là qui phạm của Bộ luật này về trực quan chỉ bao gồm hai bộ phận là bộ phận giả định và chế tài, bộ phận qui định đã bị ẩn đi. Ví dụ Điều 1của Bộ luật này qui định: “Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử”, thì bộ phận “Nếu ai phạm tội giết người” là bộ phận giả định, còn “người đó sẽ bị xử tử” là bộ phận chế tài.
[6] Falkenstein, Die neusumerischen Gerichtsurkunden, 3. Band, 1956, S. 10 f.
[7] Nguyễn Minh Tuấn, Bộ luật Hammurabi – Bộ luật cổ xưa của nhân loại, Tạp chí Luật học, Số 6/2005, tr. 65–68.
[8] Ngày nay ở nhiều nước vật dẫn cưới (quà cưới) là một qui định bắt buộc. Chẳng hạn như ở các nước đạo Hồi, cô dâu chứ không phải chú rể có nghĩa vụ phải đưa vật dẫn cưới. Ở Nam Phi thì quà cưới do chú rể và họ hàng của cô dâu thỏa thuận không phải bằng tiền mà theo truyền thống là thịt bò, nhà trai phải đưa đến nhà gái. Khi phụ nữ ly hôn, gia đình nhà gái phải trả lại cho nhà trai số thịt bò đó hoặc trả lại tiền.
[9] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77.
[10] Hình thức thử tội (ordeal) trong lịch sử pháp luật thế giới có rất nhiều hình thức, đây là hình thức thử tội bằng nước (ordeal of water). Trong luật Frankish sau này cũng nêu lại hình phạt này, nhưng sau đó được vua Louis the Poious bãi bỏ năm 892 SCN.
[11] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 47.
[12] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 48.
[13] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 79 f.
[14] Claus Wilcke, Der Kodex Urnamma (CU): Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77 f.
[15] Schekel là đơn vị tiền tệ thời kỳ này. Một schekel khoảng 11 gam bạc (Xem:Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13).
[16]Xem Fn. 10.

Nguồn: http://tuanhsl.blogspot.comMusic Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-77216594326185764212016-07-01T07:39:00.002-07:002016-07-01T07:39:33.624-07:00ĐỀ CƯƠNG SƠ BỘ: LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM

 1. Điều kiện ra đời nhà nước Văn Lang – Âu Lạc.
2. Những điểm đặc thù trong quá trình ra đời nhà nước Văn Lang – Âu Lạc.
3. Những di tồn của thời kì dựng nước đối với quá trình xây dựng và phát triển của nhà nước và pháp luật Việt Nam trong tiến trình lịch sử.
4. Các giai đoạn phát triển của chính quyền đô hộ phong kiến Trung Hoa ở Âu Lạc.
5. Nguồn và nội dung của pháp luật thời Bắc thuộc.
6. Đặc điểm của nhà nước và pháp luật Việt Nam thời Bắc thuộc.
7. Hệ quả của thời Bắc thuộc đối với quá trình xây dựng và phát triển của nhà nước và pháp luật phong kiến Việt Nam giai đoạn độc lập tự chủ.
8. Những tư tưởng truyền thống và tư tưởng chính trị - pháp lí cơ bản của nhà nước và pháp luật phong kiến Việt Nam.
9. Địa vị, quyền lực của vua trong nhà nước phong kiến Việt Nam.
10. Bộ máy Nhà nước quân chủ quý tộc thời Lí – Trần.
11. Bộ máy Nhà nước quân chủ quan liêu chuyên chế thời Lê Thánh Tông và Minh Mệnh.
12. Bộ máy Nhà nước lưỡng đầu thời Lê – Trịnh.
13. Bản chất của nhà nước phong kiến Việt Nam.
14. Yếu tố Trung Hoa và yếu tố Đại Việt trong nhà nước phong kiến Việt Nam.
15. Thành tựu lập pháp của trong nhà nước phong kiến Việt Nam.
16. Hệ thống hình phạt trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
17. Chế độ hôn nhân trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
18. Chế độ gia đình trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
19. Chế độ thừa kế trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
20. Chế định hợp đồng trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
21. Đặc điểm pháp luật tố tụng phong kiến Việt Nam.
22. Đặc điểm pháp luật phong kiến Việt Nam.
23. Yếu tố Trung Hoa và yếu tố Đại Việt trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
24. Đặc điểm của chính quyền và pháp luật Việt Nam thời Pháp thuộc.

Câu 2: Đặc thù trong quá trình ra đời nhà nước của người Việt cổ.
Có 3 điểm đặc thù:
1.Nhà nước ra đời trong trạng thái phân hóa xã hội chưa tới mức độ sâu sắc như những nước khác. Nói cách khác, nhà nước ra đời sớm, sớm cả về mặt thời gian và không gian là do 2 yếu tố tự vệ và trị thủy-thủy lợi thúc đẩy .
 -Cuối thời đại Hùng Vương, dân cư tràn xuống chinh phục các vùng đồng bằng châu thổ của các con sông lớn và phát triển nông nghiệp trồng lúa nước nên công cuộc trị thủy-thủy lợi giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
 -Vị trí địa lí của nước ta nằm trên đầu mối của những luồng giao thông tự nhiên nên yếu tố tự vệ chống lại các thế lực đe dọa từ bên ngoài ngày càng trở nên bức thiết.
 -Vai trò thúc đẩy của tự vệ và trị thủy-thủy lợi được thể hiện cụ thể ở 2 mặt sau:
 +Cơ cấu tổ chức trong chế độ công xã nguyên thủy không thể đảm đương nổi công việc lớn lao trị thủy-thủy lợi và tự vệ mà đòi hỏi phải có 1 loại cơ cấu tổ chức mới khác hẳn, đó là nhà nước. Bởi vì nhà nước có những ưu thế cơ bản hơn hẳn tổ chức công xã nguyên thủy: Nhà nước là cơ cấu tổ chức rộng lớn bao trùm toàn xã hội và chặt chẽ nhất, nhà nước có biện pháp đặc trưng là cưỡng chế, có phương tiện tổ chức và quản lí đặc trưng là pháp luật. Vì vậy nhà nước có khả năng huy động lực lượng lớn sức người sức của và tổ chức chỉ đạo 1 cách có hiệu quả công cuộc đấu tranh để tự vệ , công cuộc trị thủy-thủy lợi.
 +Trên con đường hình thành nhà nước, các thủ lĩnh của các cộng đồng dân cư lợi dụng địa vị, chức năng của mình để chiếm đoạt 1 phần của cải do các thành viên đóng góp làm việc công ích thành tài sản riêng, nên việc huy động sức người sức của tổ chức chỉ đạo đấu tranh tự vệ, trị thủy- thủy lợi trở thành cơ hội lớn thuận lợi cho các thủ lĩnh chiếm đoạt tài sản công nâng cao địa vị, quyền hạn, qua đó cũng thôi thúc sự ra đời sớm của nhà nước.
2.Quá trình phân hóa xã hội và hình thành nhà nước diễn ra rất chậm chạp, kéo dài hàng ngàn năm. Nguyên nhân sâu xa và cơ bản nhất chính là chưa có chế độ tư hữu về ruộng đất.
3. Tổ chức nhà nước còn giản đơn, hình thức pháp luật còn sơ khai. Nhà nước và pháp luật còn bảo lưu nhiều tàn dư của chế độ công xã nguyên thủy.
Theo truyền thuyết dân gian và sử sách cổ, đứng đầu nhà nước Văn Lang là Hùng Vương. Nước Văn Lang được chia làm 15 bộ, đứng đầu mỗi bộ là lạc tướng, dưới đó là bồ chính đứng đầu công xã nông thôn. Các danh hiệu này đã phản ánh tiến trình các quý tộc thị tộc chuyển hóa thành các quan chức nhà nước, chức năng xã hội được chuyển hóa thành quyền lực nhà nước.
 Đến thời Âu Lạc thể chế nhà nước hiện hình rõ nét, quyền uy của vua được tăng cường. Trong triều An Dương Vương, giúp việc cho vua vẫn có lạc hầu(tướng văn hoặc tướng võ) thay mặt vua giải quyết công việ trong nước. Lạc tướng đứng đầu bộ, cai quản 1 đơn vị hành chính địa phương. Bồ chính là người đứng đầu công xã nông thôn.
 Pháp luật ra đời từ khi nhà nước xuất hiện. Qua sự phản ánh gián tiếp của truyền thuyết dân gian và sử sách cổ có thể đưa ra giả thuyết nhà nước Văn Lang Âu Lạc có những nguồn gốc và hình thức pháp luật sau:
+tập quán pháp:giữ vai trò chủ đạo và phổ biến nhất. Đó là 1 số tập quán vốn có từ thời nguyên thủy điều chỉnh nhiều lĩnh vực quan hệ xã hội: quan hệ sở hữu, chiếm hữu, sử dụng ruộng đất, quan hệ về trật tự an toàn xã hội…
+ pháp luật khẩu truyền: đó là ý chí của người thống trị đối với xã hội. Hình thức pháp luật khẩu truyền thường được dùng để giải quyết những vụ việc cụ thể hoặc đột xuất như thăng quan bãi chức, xử tội…
Câu 3: Những di tồn của thời kỳ dựng nước đến quá trình phát triển của nhà nước và pháp luật phong kiến Việt Nam
Chính những điều kiện về kinh tế, dân cư, thể chế nhà nước đã dẫn đến sự di tồn
1. Nhà nước:
- Tính giai cấp chưa rõ => tính dân tộc – xã hội chưa cao
- Chức năng: Trị thủy, chống giặc ngoại xâm
- Tự quản: công xã nông thôn
- Cấu trúc nhà nước tập quyền
- Tâm lý pháp luật, tâm lý quyền lực nhà nước: luôn hướng tới cải thiện tư cách của người cầm quyền
2. Pháp luật:
- Nguồn: tập quán, pháp lệnh, khẩu lệnh
- Tôn trọng tập quán
- Chưa có pháp luật thành văn
 Câu 4: Những hệ quả của thời kỳ Bắc thuộc đến quá trình phát triển của nhà nước và pháp luật phong kiến Việt Nam.
Sau khi Triệu Đà đánh bại của An Dương Vương năm 179 trc.CN, nước ta rơi vào thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử-thời kỳ Bắc thuộc. Đến tận năm 938, Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, xác lập nền độc lập dân tộc, chấm dứt hơn 10 thế kỷ đô hộ của các triều đại phong kiến Trung Hoa. Trong suốt hơn 10 thế kỷ đô hộ nước ta, thời kỳ này đã để lại những hệ quả của nó đối với cả nhà nước và pháp luật của nước ta thời kỳ độc lập.

1. Hệ quả đối với nhà nước

a. Kinh tế
- Trong thời kỳ Hùng Vương, lực lượng sản xuất kém phát triển, công cụ lao động còn sơ khai, nền kinh tế chủ yếu trồng lúa nước, đời sống kinh tế chưa phát triển , vẫn còn những tàn dư còn sót lại của chế độ công xã thị tộc. Hình thức sở hữu: công hữu đối với TLSX.
- Thời kỳ Bắc thuộc đã áp đặt quan hệ sản xuất phong kiến vào Âu Lạc, tức là đã áp đặt chế độ sở hữu tư nhân. Tuy nhiên QHSX PK vẫn chưa phát triển vì nó không phù hợp với trình độ của LLSX nước ta thời bấy giờ.
Do vậy, trong xã hội tồn tại song song 2 phương thức sản xuất – PTSX PK và PTSX cổ truyền đòng vai trò chủ đạo. → xuất hiện mầm mỗng PTSX PK → cơ sở xây dựng nền kinh tế nông nghiệp PK sau này.

b. Xã hội
- Mầm mống sản xuất phong kiến : bộ phận, tầng lớp có tiềm năng kinh tế phát triển : cửu tộc, lệnh tộc, hào trưởng. So với thời kỳ Hùng Vương, các giai cấp đã hình thành : g/c thống trị và g/c bị trị → LLSX cho nhà nước độc lập dân tộc đã hình thành.
- Hạn chế : tầng lớp Cựu tộc, lệnh tộc đã PK hóa, họ có uy tín và đóng góp lớn cho phong trào dân tộc nhưng nó cũng ẩn chứa những hiểm hoak → mầm mống của tình trạng cát cứ “loạn 12 sứ quân” sau này.

c. Bộ máy nhà nước
Trong hơn 10 thế kỷ Bắc thuộc đã xây dựng một chính quyền đô hộ theo mô hình phong kiến phương Bắc nhưng chỉ dừng lại ở cấp địa phương → cơ sở g/c thống trị thời kỳ độc lập sau này học tập, tiếp thu, kế thừa xây dựng bộ máy nhà nước → mô hình tính chất Pk vượt trội trên nền tảng KT là mầm mống PK
- Chính quyền PK phương Bắc chưa thể can thiệp vào chính quyền cơ sở trong thực tế vì :
- + PKPB sử dụng phương thức “ Dùng người Việt để trị người Việt”
+ Nhân dân ta đã đấu tranh chống đồng hóa trong suốt thời kỳ này. Yếu tố tự quản, co cụm, chống đồng hóa của các làng xã – Do vậy, sau này khi muốn can thiệp vào địa phương rất khó buộc NNPKVN thời kỳ độc lập phải trao “yếu tố tự trị” cho các làng xã nên việc áp đặt ý chí của nhà nước đối với làng xã rất hạn chế - c/s dung hòa nhà nước với làng xã.
d. Chế độ quan lại
Chính quyền có thể thay đổi tên gọi nhưng đều xây dựng trên nguyên tắc “Tôn quân quyền” và nguyên tắc “chính danh” → đó là lý do giải thích tại sao mà bộ máy NNPK VN thời kỳ độc lập lại sớm hoàn thiện (TK XI – nhà Lê) hơn so với việc hoàn thiện bộ máy NNPK Trung Hoa (đến tận thời nhà Đường).
2. Hệ quả đối với pháp luật
Duy trì 2 nguồn luật
- Luật Việt : giai đoạn đầu nhà Triệu là nhà nước cát cứ của Tần, Hạ cho đến Triệu Đà đã dùng phương thức “ Dùng người Việt để trị người Việt” → các nhà nước PKPB đã sử dụng luật Việt để cai trị
- Luật Hán : nhà Hán đã thực hiện chính sách đồng hóa, thực hiện việc dùng luật Hán với người dân Âu Lạc đã khiến nhân dân ta oán giận, chống đối lại, nảy sinh tâm lý pháp luật “trọng lệ hơn trọng luật”, bàng quang với luật Hán, nhưng cũng nhờ đó đã xuất hiện 1 hình thức pháp luật trước đây chưa từng có là VBQP PL
→ Các nhà nước PKVN thời kỳ độc lập sau này đã có sự tiếp thu, chon lọc những ưu điểm của các nhà nước PKPB.
* Ưu điểm :
- Luật Hán là luật thành văn nên nó đã đưa vào nước ta kỹ thuật xây dựng pháp luật thành văn (VBQP PL). Đây là sự tiếp thu có hcọn lọc và sáng tạo được sử dụng ở các nhà nước PKVN sau này. Đó là hình thức các văn bản luật như : Bộ luật, lệnh, chiếu, chỉ.
- Thừa nhận luật Việt là các tập quán điều chỉnh những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội vì nó gần gũi với đời sống người dân, lại có từ lâu đời nên đã chống lại được sự áp đặt của PLPK Trung Hoa. → Trên cơ sở đó, các nhà nước độc lập sau này đã ban hành pháp luật thực định và thừa nhận các tập quán pháp → có sự kết hợ luật và lệ.
(lệ : có phạm vi hẹp, phù hợp với đời sống xã hội, gần gũi với người dân nhưng hiệu lực pháp lý kém, bị hạn chế)

NGUYÊN NHÂN :
Tại sao lại có các hệ quả của thời kỳ Bắc thuộc đối với nhà nước và pháp luật phong kiến Việt Nam sau này :
- Do thời gian bị đô hộ quá dài (hơn 10 thế kỷ-từ năm 179 tr.CN đến năm 938)
- Trước khi bị thực dân phương Bắc đô hộ, chính trị pháp lý của người Việt rất đơn giản, sơ khai.
- Phù hợp với ý chí của người Việt.
- Tính cởi mở của người cầm quyền - đánh Hán rồi học Hán rồi chống Hán, có sự phân biệt văn minh Hán với người Hán.
Vở ghi:
1.Về nhà nước:
- Mô hình: hoàng đế 1 người
- Ở trung ương: vua, quan lại, phương thức điều hành, nguyên tắc tập quyền, quan chế, quân đội
- Ở địa phương: Bộ máy hành chính nhà nước
- Tư tưởng chính trị pháp lý đạo giáo, nho giáo, phật giáo
Câu 5: Đặc điểm của nhà nước và pháp luật thời kỳ Bắc thuộc.
Câu 6: Đặc điểm của chính quyền đô hộ phong kiến Trung Quốc ở Âu Lạc thời kỳ Bắc thuộc.
Câu 7: Địa vị và quyền lực của nhà vua trong nhà nước phong kiến Việt Nam. (trang 67 giáo trình)
Đứng đầu bộ máy nhà nước, thâu tóm mọi quyền hành bao gồm cả thế quyền và thần quyền.
Nhà vua giữ vị trí là chủ sở hữu tối cao toàn bộ đất đai, tài nguyên khoáng sản trong cả nước. Để khẳng định điều này, nhà vua là người duy nhất có toàn quyền thu thuế ruộng đất; cũng như trong việc phong cấp, thu hồi đất đai, ban phát tài sản…..
Chính quyền lực cao nhất về kinh tế đã khẳng định các quyền lực cao nhất của vua trong việc điều hành, quản lý nhà nước mà không có 1 chức vụ quan lại nào trong bộ máy nhà nước có đặc quyền ấy.
Về mặt chính trị, nhà vua nắm trong tay cả ba quyền : Lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Trong lĩnh vực lập pháp, là người duy nhất có thẩm quyền ban hành luật. Nhà vua là nguồn gốc của pháp luật , ý chí của nhà vua dù thể hiện qua văn bản hay khẩu truyền đều trở thành pháp luật.
Trong lĩnh vực hành pháp, đóng vai trò là người đứng đầu nền hành chính quốc gia. Vua là người quy định chức năng, nhiệm vụ, bổ nhiệm, bãi miễn, điều động tất cả các chức quan từ trung ương đến địa phương; là người đưa quyết định cao nhất và cuối cùng về quản lý hành chính nhà nước. Thông qua toàn bộ hệ thống quan lại do mình trực tiếp bổ nhiệm và điều động, nhà vua quản lý và điều hành được nhà nước một cách toàn diện nhất, chặt chẽ nhất.
Trong lĩnh vực tư pháp, đóng vai trò là 1 vị thẩm phán giữ quyền tài phán cao nhất. Mọi quyết định của Hoàng đế đều có hiệu lực bắt buộc phải thi hành. Đồng thời chỉ có vua mới có quyền đại xá, đặc xá cho tội nhân.
Về mặt quân sự, nhà vua có vai trò là tổng tư lệnh trong quân đội. Nếu như trước đây, dưới thời Lý - Trần, quyền điều động quân đội thuộc về quan Thái uý, thì dưới triều Lê Thánh Tông, quyền đó do nhà vua trực tiếp thâu tóm
Về mặt ngoại giao, Hoàng đế là người đại diện hợp pháp duy nhất cho quốc gia xã tắc trong qua trình bang giao với các nước. Vua là người cử sứ thần đi nước ngoài, tiếp sứ thần các nước và quyết định chính sách ngoại giao.
Không chỉ dừng lại ở đó, nhà vua còn nắm giữ cả thần quyền. Nhà vua nắm quyền sửa đổi phong tục tập quán, giáo hoá dân chúng. vua nắm quyền chủ trì các lễ nghi tôn giáo, tiến hành các lễ tế trời đất. Vua là người đứng đầu bách thần trong cả nước, có quyền phong chức tước cho thần thánh bằng các sắc phong thần), điều động thần thánh (quy định nơi thờ cúng thần thánh).
Ngoài thế quyền và thần quyến, nhà vua còn nắm một số các ưu quyền tuyệt đối : tên huý của vua và một số người thân thích của vua mọi người không được nhắc tới hoặc viết tới; Những gì thuộc về vua khi được nhắc tới phải dùng các phụ từ đặc biệt như : long, thánh, ngọc,..; Chỉ riêng vua mới được mặc y phục màu vàng; Vua được thần thánh hoá. Những ưu quyền này của nhà vua được nhà nước và pháp luật bảo vệ, ai vi phạm sẽ bị trừng trị.
Câu 8: Nội dung cơ bản và quan điểm chính trị pháp lý cơ bản của Nho giáo.
Câu 9: Những biểu hiện và điểm tích cực, hạn chế của nhà nước phong kiến quân chủ quý tộc ở Việt Nam.
Câu 10: Nguyên nhân chuyển biến từ mô hình nhà nước quân chủ quý tộc sang mô hình nhà nước phong kiến quân chủ quan liêu chuyên chế.
Câu 11: Những biểu hiện của nhà nước phong kiến quân chủ quan liêu chuyên chế ở Việt Nam.
Câu 12: Nguyên nhân thiết lập thể chế nhà nước quân chủ lưỡng đầu Lê – Trịnh.
 Có 3 nguyên nhân chính:
- Nguyên nhân sâu xa và có tính chất chủ đạo là tư tưởng chính danh của nho giáo. Nho giáo đã trở thành tư tưởng chính trị chính thống từ đầu Lê sơ. Theo quan điểm nho giáo thời bấy giờ chỉ có triều Lê mới là triều đại chính thống. Nên khi lên cầm quyền, các chúa Trịnh ko thể không duy trì triều Lê.
- Nguyên nhân về mặt lịch sử, thể chế lưỡng đầu đã bước đầu được hình thành từ thời Lê trung hưng, tức giai đoạn Nam triều. Trong đó, bên cạnh vua Lê là Nguyễn Kim oy họ Trịnh nắm thực quyền. Sau khi đánh đổ được nhà Mạc, họ trịnh ko thể ko duy trì vua Lê ở đàng ngoài.
- Do sự tương quan lực lượng giữa các phe phái PK: giữa tập đoàn họ Trịnh và tập đoàn nhà Lê, giữa PK đàng ngoài & PK dàng trong.
Câu 13: Đặc điểm của thể chế nhà nước lưỡng đầu Lê – Trịnh.
Có 4 đặc điểm:
- Chính quyền Lê – Trịnh thể hiện sự hoàn bị, rõ ràng nhất và tiêu biểu về thể chế lưỡng đầu trong lịch sử chế độ phong kiến VN
- Chính quyền Lê – Trịnh là thể chế lưỡng đầu của 2 dòng họ, giữa vua và chúa, giữa đế và vương, kết hợp với nhau trong sự đối trọng vừa hòa hợp vừa mâu thuẫn.
- Thể chế lưỡng đầu vua Lê – chúa Trịnh là cả một hệ thống cơ cấu tổ chức nhà nước chặt chẽ, rõ ràng, trong đó có một số yếu tố đã được luật pháp hóa.
- Nhà nước có nhiều cơ quan và chức quan mới được đặt ra, ngạch quan văn võ có vai trò rất quan trọng, hầu hết các chức vụ chủ chốt từ trung ương đến địa phương được trao cho các võ quan nắm giữ.
Câu 14: Sự kết hợp yếu tố Trung Quốc và Đại Việt trong bộ máy nhà nước phong kiến. (đề cương 2 trang 27)
Câu 15: Hệ thống hình phạt và đặc điểm của hình phạt trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
A. Hệ thống hình phạt:
B. Đặc điểm hình phạt:
1. Tính dã man, tàn bạo.
 Trong Đại Việt sử kí toàn thư có một số ghi chép ít ỏi về PL thời Ngô Đinh tiền Lê theo đó năm 968, Đinh Tiên Hoàng “muốn sử dụng uy chề ngự thiên hạ, bèn đặt vạc dầu lớn ở sân triều, nuôi hổ dữ trong cũi, hạ lệnh rằng: kẻ nào trái phép phải chịu tội bỏ vạc dầu, cho hổ ăn, mọi người đều sợ phục, không ai dám phạm”. Ngoài ra theo Tống sử thời tiền Lê, quan lại “ tả hữu có lỗi nhỏ cũng giết đi hoặc đánh từ 100 roi đến 200 roi. Bọn quan giúp việc gì làm phật ý cũng đánh từ 30 roi đến 50 roi…”
 Đến thời Lý-Trần-Hồ hệ thống hình phạt bao gồm Ngũ hình và các hình phạt bổ sung. Hệ thồng hình phạt trong PL Lý-Trần-Hồ được kế thừa hầu như nguyên vẹn dưới thời nhà Lê với sự ra đời của QTHL và sang đến thời Nguyễn thì hệ thống hình phạt cũng có cơ cấu hầu như không thay đổi được quy định trong HVLL.
 Hình phạt Ngũ hình được các triều đại PKVN áp dụng gồm:
+ Xuy
 Dưới triều đại nhà Lý- Trần- Hồ thì hình phạt này chưa thấy có trường hợp nào được nói tới nhưng nó vẫn nằm trong hệ thống hình phạt ngũ hình.
 Hình phạt này được nêu rất rõ trong QTHL là có 5 bậc từ 10 đến 50 roi. Phạm nhân sẽ bị đánh bằng roi mây nhỏ vào mông.
 Trong HVLL hình phạt này không hề có sự thay đổi so với QTHL và được coi là một hình phạt nhẹ với các cấp độ cũng là 5 bậc từ 10 roi đến 50 roi.
 Với hình phạt này nhằm mục đích làm cho người phạm tội cảm thấy đau đớn, xấu hổ và không có ý định phạm tội lần nữa, hình phạt này vừa có thể áp dụng độc lập(điều 570, 572…QTHL) vừa có thể là hình phạt áp dụng bổ sung cùng với hình phạt tiền và biếm (điều 295,374…QTHL).
 + Trượng
 Các đạo chiếu dưới triều Lý-Trần-Hồ không phản ánh trong hình phạt trượng có mấy bậc cụ thể.
 Trong QTHL quy định trượng có 5 cấp độ từ 60 đến 100 roi. Ở bộ luật này, hình phạt trượng chỉ áp dụng đối với nam giới còn nữ giới thì được đổi thành xuy.
 Còn đối với HVLL cũng quy định trượng có 5 cấp độ song hình phạt này còn được áp dụng với cả nữ giới chỉ trừ trường hợp phạm ngoài tội thập ác, thông gian, trộm cắp thì mới được đổi trượng thành xuy.
 Hình phạt này cũng có thể là một hình phạt độc lập(điều 547,640….QTHL) hoặc cũng có thể là một hình phạt bổ sung cùng tội lưu, đồ và biếm(điều 351,360…QTHL)
+ Đồ
 Loại hình phạt này chỉ được quy định cu thể trong triều Trần Thánh Tông có 2 bậc là bậc nặng thì người bị tội phải làm nô cày ruộng ở Tảo xã, phải cày cấy 3 mẫu ruộng công, nộp 300 thăng thóc rồi bị thích 6 chữ vào mặt, còn bậc nhẹ thì đày làm lính lao thành, thích 4 chữ vào trán và đi phát cỏ ở Thăng Long thành, Phượng thành, bốn sương quân.
 Trong QTHL đồ được quy định có 3 bậc và được phân biệt giữa nam giới và nữ giới:
- Bậc thứ nhất là dịch đinh và dịch phu. Trong trường hợp áp dụng hình phạt này thì nam giới phải chịu 80 trượng còn nữ giới thì phải chịu 50 xuy.
- Bậc thứ hai là tượng phương fbinh và su thất tuỳ với hình phạt dành cho nam và nữ, cùng với hình phạt này thì nam giới còn bị đánh 80 trượng bị thích vào cổ 2 chữ còn nữ giới thì bị đánh 50 xuy và cũng phải thích vào cổ 2 chữ.
- Bậc 3 là chủng điền binh dành cho nam giới và chung thất tỳ dành cho nữ giới, các hình phạt bổ sung là nam giới bị đánh 80 trượng thích vào cổ 4 chữ và đeo xiềng, trong khi đó thì nữ giới bị phạt 50 xuy và thích vào cổ 4 chữ.
 Trong bộ HVLL được chia làm 5 bậc đồ là 1 năm với 60 trượng, 1,5 năm là 70 trượng, 2 năm là 80 trượng, 2,5 năm là 90 trượng và 3 năm là 100 trượng. Khi bị tội này người phạm tội bị quản thúc ở Trấn họ ở và bị bắt phải làm những việc nặng nhọc từ 1 đến 3 năm và trong suốt thời hạn này họ bị xiềng chân. Ngoài ra HVLL còn có quy định nhận đồ là đối với một số tội sẽ được đổi từ 3 bậc lưu sang 4 năm đồ, tạp phạm bị treo cổ, chém được đổi sang 5 đồ.
+ Lưu
 Hình phạt này chỉ được thấy trong đạo chiếu 1044 quy định các quan bỏ trốn thì bị xử tội theo ba bậc lưu, hay một đạo chiếu khác cùng năm là phạt người nào coi lụa mà tham nhũng thì bị xử lưu 10 năm. Còn ngoài ra không có đạo chiếu nào ghi cụ thể bậc trong hình phạt này dưới các triều Lý-Trần-Hồ.
 Dưới triều đại nhà Lê thì lưư gồm có 3 bậc được áp dụng cùng với suy, trượng, thích chữ hoặc đeo xiềng tuỳ vào từng bậc cụ thể: Châu gần, châu ngoài và châu xa.
 HVLL cũng chia thành 3 bậc tuy nhiên chia theo số lý tức là có 2000 lý, 2500 lý và 3000 lý tuỳ vào từng tội.
+ Tử
 Đây là mức hình phạt cao nhất trong Ngũ hình và ở các triều đại PKVN từ Lý-Trần-Hồ đến Lê sơ rồi Triều Nguyễn đều có các hình thức tử hình là giảo và trảm, chém bêu đầu và lăng trì. Các hình thức này đều khiến cho mọi người phạm tội đau đớn về thể xác.
 Ngoài các hình phạt này thì còn có các hình phạt bổ sung như biếm tước. phạt tiền, thích chữ, đeo xiềng, tịch thu tài sản và xung vợ con làm nô tỳ…Các hình thức này thường đi kèm với các hình phạt trong Ngũ hình tuy nhiên cũng có trường hợp là hình phạt độc lập. Có thể thấy rằng các hình phạt này cũng gây đau đớn về mặt thể xác cho con người như đeo xiềng hay thích chữ đồng thời cũng làm cho họ thấy nhục nhã về mặt tinh thần.
2. Hình phạt của PLPK là chế tài chung cho mọi vi phạm thể hiện tính phổ biến của hình phạt.
 Đa số các vi phạm đều sử dụng các chế tài hình sự để áp dụng( khoảng 80% các điều luật đều có sử dụng các chế tài hình sự để xử phạt). Chủ yếu là Ngũ hình ngoài ra còn có phạt tiền, biếm, thích chữ…Điều đó được thể hiện rõ trong hầu hết các vi phạm PL như sau:
 Quan niệm của các nhà làm luật PKVN về hình phạt có phạm vi điều chỉnh khá rộng. Các bộ luật thường có hiệu lực áp dụng trong khoảng thời gian khá dài. Vì vậy, hầu hết các vi phạm trong mọi lĩnh vực qhxh đều phải chịu chế tài hình sự: hình sự, dân sự, hành chính, hôn nhân gia đình, quan chế, tố tụng, thuế, thi cử….
+Thời Ngô-Đinh-tiền Lê, như Đinh Tiên Hoàng tuyên bố “ kẻ nào trái phép phải chịu tội bỏ vạc dầu, cho hổ ăn” thì cứ bất kỳ hành vi trái phép nào sẽ đều có một kết cục xử phạt chung, dù hành vi đó thuộc lĩnh vực dân sự, hành chính hay gia đình.
+Sang thời Lý-Trần-Hồ thì một nguyên tắc cơ bản trong lĩnh vực hình sự là mọi hành vi vi phạm PL đều bị trừng trị bằng hình phạt. Nguyên tắc này khiến hình phạt phổ biến ở khắp mọi lĩnh vực của đới sống. Trong 27 chiếu, lệnh có quy định áp dụng hình phạt trong số các chiếu, lệnh đã thống kê dưới triều Lý, Trần thì có 17 vi phạm thuộc lĩnh vực hình sự, 5 vi phạm thuộc lĩnh vực dân sự, 2 vi phạm thuộc lĩnh vực hôn nhân gia đình, còn lại là những vi phạm thuộc lĩnh vực quản lý hành chính và các lĩnh vực khác.
+Đến thời Lê và Nguyễn hình phạt vẫn là chế tài phổ biến đối với các hành vi vi phạm dù là trong lĩnh vực hình sự hay dân sự, hành chính, hôn nhân gia đình, luân thường đạo lý…
3. Hình phạt trong PLPKVN được quy định một cách cố định hoá, cụ thể hoá và chi tiết hoá trong hầu hết các điều khoản.
Đây là một đặc điểm thể hiện rõ tính cụ thể và phân hoá cao trong PLPKVN về hình phạt áp dụng với người phạm tội. Căn cứ để các nhà làm luật PK cố định hoá, cụ thể hoá, chi tiết hoá hình phạt gắn với từng hành vi phạm tội trong từng điều luật.
+ Dựa vào hậu quả phạm tội.Hậu quả ấy là thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra cho qhxh được PL bảo vệ, tính chất và mức độ hậu quả gây ra càng lớn thì tính chất nguy hiểm cho xh càng cao. Các nhà làm luật PK đã dựa vào căn cứ này để tuyên hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội mà tội phạm thực hiện trên thực tế.
+ Công cụ phương tiện phạm tội để cố định, cụ thể và chi tiết hoá hình phạt.Công cụ và phương tiện phạm tội là đối tượng mà chủ thể của tội phạm sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội của mình. Công cụ phạm tội là dạng cụ thể của phương tiện phạm tội, phương tiện phạm tội càng nguy hiểm thì mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội càng lớn.
+ Căn cứ vào địa vị người phạm tội và người bị hại.PLPK cho rằng quan hệ giữa người phạm tội và nạ nhân xét về địa vị xã hội, địa vị trong dòng họ gia đình theo lễ giáo PK là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến mức độ hình phạt, và tuân theo quy luật : mức độ nguy hiểm và tội phạm tỉ lệ thuận với địa vị nạn nhân và tỉ lệ nghịch với địa vị của chủ thể của tội phạm.
+ Căn cứ vào hoàn cảnh phạm tội. Đây là căn cứ có ý nghĩa quan trọng trong việc dánh giá mức độ nguy hiểm cho xh của hành vi phạm tội, từ đó áp dụng hình phạt hợp lý cho từng tội phạm.
Như vậy trong PLPK hình phạt được quy định một cách cố định, rất cụ thể, tỉ mỉ gắn với từng hành vi phạm tội trong từng điều khoản. Các nhà làm luật miêu tả từng trường hợp phạm tội cùng với tất cả các tình tiết ảnh hưởng đến mức độ hình phạt và mức phạt cho trường hợp phạm tội đó.Mặc dù cứng nhắc. lắm điều luật rườm rà và thể hiện tính khái quát chưa cao trong kỹ thuật lập pháp, song nó có ưu điểm lớn đặc biệt vào thời điểm đó: tính cụ thể và phân hoá cao trong luật.
Câu 16: Nhóm tội thập ác trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
-Tội thập ác là những tội xâm hại đến vương quyền của nhà vua, đến trật tự xã hội của Nho giáo. Bởi vậy, dưới cái nhìn của nhà làm luật phong kiến, thập ác là những trọng tội nguy hiểm nhất, và luôn đi kèm với đó là những hình phạt nghiêm khắc và tàn bạo nhất: " Những kẻ mưu làm phản, mưu làm việc đại nghịch thì xử tội chém bêu đầu, kẻ tòng phạm và thân đảng biết việc ấy đều phải tội chém, vợ con điền sản đều bị tịch thu làm của công... " [ Điều 411 Quốc triều hình luật ]. Do đặc điểm này mà pháp luật phong kiến quy định các tội thập ác không được hưởng nghị giảm theo chế độ bát nghị, không được chuộc tội bằng tiền, không được hưởng chế độ đặc xá, đại xá...
Thập ác bao gồm:
1. Mưu phản: lật đổ nền cai trị của nhà vua, làm xụp đổ xã tắc.
2. Mưu đại nghịch: phá đền đài, lăng tẩm, cung điện của nhà vua.
3. Mưu bạn: phản bội Tổ quốc theo giặc.
4. Ác nghịch: mưu giết hay đánh ông bà, cha mẹ, tôn thuộc.
5. Bất đạo: vô cớ giết nhiều người, cắt tay chân người sống, chế thuốc độc bùa mê, tàn ác, hung bạo...
6. Đại bất kính: lấy trộm các đồ tế trong lăng tẩm, các vật dụng của vua, làm giả ấn vua...
7. Bất hiếu: cáo giác hay chửi rủa ông bà, bố mẹ hay ông bà, bố mẹ chồng. Không phụng dưỡng bố mẹ, tự ý bỏ nhà, tự ý phân chia tài sản, cưới xin khi có tang cha mẹ, vui chơi trong khi tang chế, được tin bố mẹ, ông bà chết không chịu tang hoặc phát tang giả dối.
8. Bất mục: mưu giết hay bán các thân thuộc (cho đến ngũ đại), đánh hoặc cáo giác chồng hay các tôn thuộc (cho đến tam đại).
9. Bất nghĩa:dân giết quan lại sở tại, lính tốt giết quan chỉ huy, học trò giết thầy dạy, vợ không để tang chồng, ăn chơi và tái giá.
10. Nội loạn: tức là tội loạn luân (thông dâm với thân thuộc hay với các thiếp của bố hay của ông).
Câu 17: Phân loại tội phạm và ý nghĩa của việc phân loại tội phạm trong pháp luật phong kiến Việt Nam
Pháp luật phong kiến Việt Nam không trực tiếp quy định phân loại tội phạm cũng như cơ sở thống nhất của sự phân loại tội phạm như luật Hình sự hiện nay. Tuy vậy, nghiên cứu những quy định của các bộ luật trong pháp luật phong kiến ấy cho thấy: Các bộ luật phong kiến Việt Nam cũng có có sự phân loại tội phạm theo các quan niệm của thời bấy giờ, theo các cơ sở (tiêu chí) khác nhau, nhằm mục đích tạo cơ sở pháp lí cho việc phân hóa trách nhiệm hình sự và thực hiện chính sách hình sự của Nhà nước trong việc xây dựng cũng như áp dụng các quy định của luật trong thực tiễn. Các nhà làm luật phong kiến đã rất tiến bộ và đã đưa ra nhiều quan điểm phân loại tội phạm còn được lưu giữ và áp dụng đến ngày nay: Phân loại tội phạm dựa theo hình phạt, phân loại tội phạm dựa theo tính chất nghiêm trọng của quan hệ xã hội bị tội phạm xâm hại và phân loại tội phạm theo lỗi của người phạm tội.
1. Phân loại tội phạm dựa theo hình phạt
a) Nội dung
 Theo quan niệm của luật hình hiện đại, hình phạt là chế tài đặc trưng riêng của luật hình và chỉ áp dụng đối với tội phạm. Nhưng các nhà làm luật phong kiến quan niệm rất rộng về hình phạt. Hình phạt là chế tài phổ biến đối với các hành vi vi phạm dù trong lĩnh vực hình sự hay dân sự , hành chính, hôn nhân gia đình, luân thường đạo lý…. Quan niệm đó làm cho hình phạt trong luật hình phong kiến có tính phổ biến.
 Có thể thấy rằng, hệ thống hình phạt là một trong những yếu tố Trung Hoa trong hệ thống pháp luật phong kiến việt Nam. Nhằm đề cao tính răn đe, ngũ hình được quy định ở ngay Điều 1 của cảc hai bộ luật QTHL và HVLL. Nhóm hình phạt này luôn là nhóm hình phạt chính trong hệ thống pháp luật của các triều đại phong kiến Việt Nam. Chính vì thế, các nhà làm luật phong kiến đã dựa vào nhóm hình phạt này để phân loại tội phạm. Nhóm tội phạm ngũ hình gồm 5 loại: Tội xuy, tội trượng, tội đồ, tội lưu và tội tử.
 Trong luật Hình sự hiện hành của chúng ta hiện nay (bộ luật Hình sự năm 1999), mức hình phạt cũng được coi là một trong những dấu hiệu để phân biệt các loại tội phạm. Tuy nhiên, về vấn đề này vẫn có sự khác nhau giữa các bộ luật phong kiến Việt Nam và bộ luật Hình sự Việt Nam hiện hành:
 Nếu bộ luật Hình sự năm 1999 lấy mức cao nhất của khung hình phạt thì các bộ luật phong kiến Việt Nam lại lấy hình phạt cụ thể là tiêu chí để phân biệt các lọai tội phạm. v
 Nếu bộ luật Hình sự năm 1999 xác định rõ mức độ của tính nguy hiểm cho xã hội trước rồi mới xác định loại và mức chế tài cho từng loại tội (theo Điều 8 - bộ luật hình sự năm 1999 thì tội phạm được phân thành 4 loại tương ứng với 4 mức độ của tính nguy hiểm cho xã hội: ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng) thì các bộ luật phong kiến Việt Nam không có sự xác định rõ các mức độ của tính nguy hiểm cho xã hội của từng loại tội mà quy định trực tiếp: Tội xuy là…, Tội trượng là…, Tội đồ là…, Tội lưu là…, Tội tử là…và gắn với tên của 5 loại tội ấy là 5 hình phạt cụ thể (xuy hình, trượng hình, đồ hình, lưu hình, tử hình : v
- Xuy hình là hình phạt đánh bằng roi, thường áp dụng với các tội nhẹ, chủ yếu làm phạm nhân xấu hổ răn chừa.
- Trượng hình là hình phạt đánh bằng gậy, nặng hơn xuy hình, chỉ áp dụng với đàn ông, đàn bà được thay bằng tội xuy.
- Đồ hình là hình phạt bắt làm tù khổ sai, áp dụng với các tội tương đối nặng như hối lộ, trộm cắp.
- Lưu hình là hình phạt bắt đi lưu đày. Các tội phạm áp dung hình phạt lưu thường là ở mức cao nhất của các tội hối lộ, trộm cắp, nhằm trừng phạt về thân xác, về tinh thần và thông qua đó giáo dục cải tao phạm nhân.
- Tử hình là hình phạt nặng nhất thường là chém hoặc treo cổ, thường áp dụng với nhóm tội thập ác, vừa trừng trị tội phạm, vừa răn đe những kẻ khác.
b) Ý nghĩa
 Với cách phân loại tội phạm dựa trên hình phạt trong các bộ luật phong kiến Việt Nam (thành 5 loại tội phạm) có ý nghĩa rất lớn không chỉ đối với thời kì phong kiến mà đối với cả ngày nay.
Trước hết, nó là căn cứ để quy định tội nặng, tội nhẹ (tội nhẹ như: tội xuy, tội trượng; tội nặng như: tội đồ, tội lưu, tội tử). Và thể hiện rõ quan điểm của các nhà làm luật thời bấy giờ trong việc đánh giá tính nghiêm khắc của từng loại hình phạt cũng như vai trò của hình phạt trong việc xử lí tôi phạm và duy trì trật tự xã hội có lợi cho Nhà nước phong kiến. ü
Và việc phân loại tội phạm thành năm loại như vậy tạo điều kiên rất thuận lợi cho việc áp dụng hình phạt, từng loại tội sẽ có ngay hình phạt tương ứng. Đồng thời, việc quy định tội phạm và những hình phạt áp dụng phần nào đặt nền móng cho những quy định về hình phạt chính và hình phạt bổ sung trong luật hình sự hiện đại. ü
Từ đó, nó là căn cứ để quy định thẩm quyền của các cấp xét xử. Với những tội nhẹ, bản án sơ thẩm cấp Phủ, cấp Huyện có hiệu lực thi hành ngay; nhưng với những tội nặng thì phải chuyển lên cấp trên. ü
Ví dụ: Điều 4 – QTHL quy định: “phàm những người thuộc vào tám điều nghị xét giảm tội, mà phạm vào tử tội thì các quan nghị án phải khai rõ tội trạng và hình phạt nên xử lí thế nào rồi làm thành bản án, dâng lên vua để xét định”.
 Điều 17 – HVLL quy định: “Người phạm tử tội không được ân xá bình thường có ông bà nội, cha mẹ già trên 70 tuổi mà gia đình không có ai lớn từ 16tuổi trở lên thì pháp quan phải điều tra kĩ lưỡng tâu vua quyết định”.
Trên cơ sở phân loại tội phạm theo hình phạt, nó phản ánh chính sách Hình sự của Nhà nước phong kiến. Như trong Điều 6 – QTHKL quy định: “Những người họ Hoàng Hậu nếu ghép vào tội trượng, tội thích chữ vào mặt thì được phép chuộc tiền”. Hay Điều 17 – HVLL quy định: “Nếu tội đồ, lưu mà cha mẹ già yếu không ai nuôi dưỡng thì xử 100 trượng, tội còn thừa thì cho chuộc tội ở nhà nuôi dưỡng cha mẹ”. ü
2. Phân loại tội phạm dựa theo tính chất nghiêm trọng của quan hệ xã hội bị tội phạm xâm hại
a) Nội dung
 Do ảnh hưởng từ luật pháp Trung Hoa, nên tất cả các triều đại phong kiến việt Nam đều tiến hành phân chia tội phạm thành hai nhóm tội là: nhóm tội thập ác và nhóm tội ngoài thập ác. Đây thực ra không phải là cách phân loại trực tiếp tội phạm mà chỉ là kết quả gián tiếp của việc liệt kê 10 loại tội được xem là nguy hiểm nhất đối với chế độ quân chủ cũng như đối với trật tự, kỉ cương, đạo đức xã hội được thừa nhận trong xã hội phong kiến thời bấy giờ. Mười loại tội phạm này đều được quy định tại Điều 2 của QTHL và HVLL với tên gọi là mười tội ác (thập ác). Với việc quy định này, tội phạm đã được phân thành hai loại tội: Loại tội thập ác và loại tội thường.
 Loại tội thập ác (là loại tội điển hình, thể hiện quan điểm Nho giáo) bao gồm 10 nhóm tội khác nhau – những tội đặc biệt nguy hại đối với vương quyền và trật tự xã hội gia đình phong kiến. Đó là: Tội mưu phản, tội mưu đại nghịch, tội mưu chống đối, tội ác nghịch, tội bất đạo, tội đại bất kính, tội bất hiếu, tội bất mục, tội bất nghĩa, tội nội loạn. Trong đó có bốn tội bảo vệ vương quyền (mưu phản, mưu đại nghịch, mưu chống đối, đại bất kính), 5 tội bảo vệ quan hệ hôn nhân gia đình phong kiến (ác nghịch, bất hiếu, bất mục, bất nghĩa, nội loạn) và một tội trừng trị những hành vi phạm tội vô cùng dã man, tàn ác xâm hại nghiêm trọng một trong những tiêu chí đạo đức hàng đầu của đạo Nho (tội bất đạo). Có thể thấy rằng, thập ác tội là chế định thể hiện rõ nhất bản chất giai cấp của pháp luật phong kiến, trật tự xã hội gia đình phong kiến.
 Loại tội thường rất đa dạng và phong phú tùy theo khách thể bị hành vi tội phạm tác động. Đó có thể là: các tội xâm hại an toàn thân thể của vua, xâm phạm sự an toàn, yên tĩnh, nghi lễ của cung phủ hoặc các tội xâm phạm trạt tự công cộng, trật tự quản lí hành chính, thể thức lễ nghi triều đình hoặc các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con người hoặc các tội xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn chế độ xã hội phong kiến hoặc các tội phạm quân sự hoặc các tội xâm phạm chế độ hôn nhân-gia đình phong kiến và các tội tình dục hoặc các tội xâm phạm hoạt động tư pháp (theo QTHL).
Nhưng theo HVLL, các nhóm tội phạm được phân loại mang tính khái quát hơn trong QTHL, gồm 7 nhóm tội bình thường khác: nhóm tội vi phạm chế độ quan chức quản lí hành chính, các vi phạm về dân sự, các vi phạm về tế tự, các tội phạm về quân sự lưu thông, các vi phạm về tư pháp xét xử, các vi phạm về xây dựng, đê điều.
b) Ý nghĩa
 Cách phân loại tội phạm theo tính chất nghiêm trọng của quan hệ xã hội bị tội phạm xâm hại trong các bộ luật phong kiến việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng lúc bấy giờ. Bởi:
Nó là căn cứ để các bộ luật quy định việc áp dụng các nguyên tắc chung: Với nhóm tội thập ác thì không được áp dụng nguyên tắc chiếu cố, nguyên tắc chuộc tội bằng tiền và nguyên tắc miễn giảm trách nhiệm hình sự. Do tính chất nguy hiểm đặc biệt cho xã hội của nhóm tội thập ác nên các quy định trong các bộ luật phong kiến thể hiện chính sách, thái độ trừng trị rất nghiêm khắc của Nhà nước với người phạm tội trong các tội này: như ngoài các hình phạt rất nghiêm khắc quy định ü cho từng loại tội ác, người phạm tội còn phải chịu một loạt các hạn chế bất lợi khác như không được hưởng chế độ bát nghị (Điều 3 – HVLL), không được chuộc tội, không được miễn chịu hình phạt khi có ân xá như khi phạm các tội thường khác.
 Ví dụ: Điều 15 – HVLL quy định: “ phàm phạm 10 ác dù gặp dịp ân xá cũng không được tha”.
 Hay Điều 4 – QTHL đã quy định việc miễn giảm trách nhiệm hình sự cho người thuộc diện bát nghị (tám loại người được giảm tội) nhưng đã loại trừ không cho người phạm tội thập ác được hưởng các chế độ miễn giảm trách nhiệm hình sự như khi phạm các tội thường: “Nếu phạm tội thập ác thì không theo luật này”, hoặc Điều 11, Điều 14, Điều 18 – QTHL.
Phân loại tội phạm theo tầm quan trọng của quan hệ xã hội bị tội phạm xâm hại, có ý nghĩa vô cùng lớn trong việc bảo vệ những chẩn mực phong kiến, những quan hệ xã hội cơ bản như quan hệ Vua – tôi, quan hệ trong gia đình, dòng họ. ü
Và với việc phân loại nhóm tội thập ác và nhóm tội thường, đặc biệt đối với những hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, bất nghĩa với ông bà, cha mẹ, thày cô…có giá trị tham khảo và cần được tiếp tục nghiên cứu, kế thừa nhất là trong điều kiện đạo đức xã hội đã và đang xuống cấp nghiêm trọng hiện nay. Vì thế, nó góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp luật Hình sự hiện nay của Nhà nước ta. ü
3. Phân loại tội phạm theo lỗi của người phạm tội
a) Nội dung
 Nếu căn cứ vào lỗi của người phạm tội, các bộ luật phong kiến Việt Nam phân biệt tội phạm thành tội cố ý và tội do lầm lỡ (do vô ý). Thật ra, các bộ luật phong kiến Việt Nam (cụ thể là QTHL và HVLL) không trực tiếp quy định nội dung của lỗi cố ý và lỗi vô ý, đồng thời cũng không quy định tội cố ý và tội vô ý riêng rẽ khi quy định các tội phạm cụ thể như trong luật Hình sự hiện nay. Nhưng nhiều quy định của các bộ luật phong kiến Việt Nam lại thể hiện được nguyên tắc xử lí có phân biệt của Nhà nước đối với người phạm tội cố ý và người phạm tội vô ý, đặc biệt là trong quy định các tội phạm cụ thể.
 Ngay từ thời Lê, trong QTHL đã có những quy định thể hiện điều này, cụ thể trong Điều 47 – QTHL: “Những người phạm tội tuy tên gọi giống nhau, nhưng phải phân biệt sự phạm tội vì lầm lỡ hay cố ý, phải xét tội nặng nhẹ mà thêm bớt, không nên câu nệ, để hợp với ý nghĩa việc xét xử hình án: “Tha người lầm lỡ không kể tội nặng nhẹ, bắt tội người cố ý không kể tội nhẹ”. Quy định này tuy con rất chung chung nhưng đã thể hiện được quan điểm của các nhà làm luật thời Lê.
 Đến thời Nguyễn, quan điểm này đã được thể hiện rõ nét hơn khi quy định rõ ràng trong các điều luật. Ví dụ như: Tội nô tì đánh gia trưởng Điều 283 – HVLL quy định: “Phàm nô tì đáng gia trưởng bị thương hay không, không chia thủ tùng đều bị chém. Còn giết gia trưởng “cố sát” thì bị xử lăng trì. Nếu chết bởi nô tì sơ ý thì treo cổ, lơ đễnh làm bị thương thì phạt 100 trượng lưu 300 dặm”. Qua đó có thể thấy, tội phạm trong HVLL đã được phân thành tội phạm do cố ý và tội phạm do vô ý.
 Phân loại tội phạm theo lỗi của chủ thể phạm tội cũng là một tiêu chí phân loại tội phạm trong pháp luật Hình sự hiện nay. Nhưng so với pháp luật phong kiến thì pháp luật Hình sự hiện nay quy định về tội do lỗi cố ý và tội do lỗi vô ý vừa khái quát, vừa rõ ràng, vừa cụ thể hơn (Điều 9, Điều10, BLHS 1999), và còn đặt ra vấn đề phân biệt giữa trường hợp có lỗi - phải chịu trách nhiệm hình sự với trường hợp không có lỗi – không phải chịu trách nhiệm hình sự. Còn các bộ luật phong kiến chỉ đặt ra vấn đề phân biệt giữa trường hợp lỗi cố ý và trường hợp vô ý để xác định mức độ trách nhiệm hình sự trong áp dụng cũng như trong việc quy định hình phạt khác nhau ở một số tội phạm cụ thể. Tuy nhiên ở thời bấy giờ, đây cũng là một tiến bộ rất lớn và có ý nghĩa của các nhà làm luật phong kiến khi phân biệt tội cố ý và tội vô ý.
b) Ý nghĩa
 Cách phân loại tội phạm theo lỗi của chủ thể (lỗi vô ý và lỗi cố ý) có ý nghĩa rất lớn trong áp dụng luật. Đó là:
Đây là căn cứ để quyết định hình phạt trong các bộ luật phong kiến Việt Nam. Có thể thấy rằng, tuy phạm cùng một tội, nhưng lỗi cố ý luôn bị phạt nặng hơn lỗi vô ý. ü
Ví dụ: Điều 497 – QTHL quy định: “Trong khi đánh nhau, lỡ đánh lầm phải người xung quanh bị thương hay đến chết thì xử nhẹ hơn tội đánh chết người một bậc”.
 Hay Điều 498 – QTHL quy định: “Vì chơi đùa mà làm người khác bị thương hoặc chết thì xử nhẹ hơn tội đánh bị thương hay chết người hai bậc”.
 Hay Điều 283 – HVLL.
Đây còn là căn cứ để áp dụng một số nguyên tắc chung của pháp luật Hình sự phong kiến. Đó là: Yếu tố lỗi là căn cứ để tăng nặng hay giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Các bộ luật phong kiến Việt Nam quy định xử nặng với các tội cố ý và giảm nhẹ với các tội vô ý ( do lầm lỡ). ü
 Việc phân loại tội phạm thành tội cố ý và tội vô ý cho phép người phạm tội với lỗi vô ý được chuộc tội bằng tiền để phần nào giảm nhẹ sự hà khắc của hình phạt đối với người phạm tội. Nhưng với người phạm tội do lỗi cố ý thì không được chuộc tội bằng tiền.
Ngoài ra, với việc phân biệt phạm tội do lỗi cố ý và phạm tội do lỗi vô ý trong các bộ luật phong kiến Việt Nam, buộc các cơ quan xét xử trong khi áp dụng luật, đặc biệt trong khi xét xử phải phân hóa trách nhiệm hình sự (hình phạt) tương ứng cho trường hợp cố ý phạm tội và vô ý phạm tội. ü
Câu 18: Các nguyên tắc chung trong lĩnh vực hình sự của pháp luật phong kiến Việt Nam. (đề cương 2 trang 17)
Câu 19: Chế độ hôn nhân gia trưởng trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
thực chất của nguyên tắc này là đề cao tuyệt đối uy quyền của người chồng và thừa nhận vị trí lệ thuộc của người vợ. Tinh thần của hàng loạt các quy định PL, đặc biệt là các điều 333, Đ 477,418,482,221,401… QTHL hay Đ164 Hồng đức thiện chính thư… đã cho thấy rằng, trong quan hệ vợ chồng, người vợ phải thực hiện nghĩa vụ nhiều hơn thực hiện quyền. Người vợ không có quyền hành động như chồng, do đó trong trường hợp phạm lỗi giống nhau thì trách nhiệm áp dụng cho vợ và chồng lại khác nhau theo xu hướng nhẹ hoen đối với chồng.
- Biểu hiện của chế độ hôn nhân gia trưởng trong PLPK
+Duy trì và bảo vệ chế độ đa thê.
 điều nàyđược xác lập và duy trì cả bằng PTTQ và PL quan niệm này của Nho giáo nhằm đảm bảo lợi ích của đại gia đình PK, bảo vệ tôn ti trật tự, sự ổn định trong gia đình. Điều 309 QTHL quy định : “ Ai lấy nàng hầu lên làm vợ thì xử tội phạt ”… Quy định này đã thể hiện sự phân biệt vị trí rõ rểttong quan hệ giữa vợ cả, vợ lẽ với nàng hầu,và điều đó có tác dụng ổn định trật tự trong gia đình. Việc thừa nhận chế độ đa thê tất yếu dẫn đến sự phân biệt đối xử, địa vị quyền lợi giữa những người vợ. Dẫn đến sự bất bình đẳng trong hôn nhân, địa vị của vợ cả, thê , thiếp trong gia đình, người vợ bé bao giờ cũng phải chịu thiệt thòi hơn.àVì quyền lợi của gia đình, duy trì sự trường tồn, thịnh vượng của gia đình lên PLPK khuyến khích chế độ đa thê để có gia đình nhiều con cháu. Trật tự được xác lập trước hết là giữa người vợ cả, vợ thứ, thê, thiếp…
+Tồn tại sự phân biệt địa vị trên dưới giữa các chủ thể trong quan hệ hôn nhân gia đình :
Mục đích của PL triều Lê nói riêng và PL PK nói chung là nhằm duy trì và bảo đảm sự hoà thuận trong gia đình theo quan điểm Nho giáo, việc xác lập trật tự hoà thuận trong gia đình phải thông qua luân lí gia đình, kỷ cương trật tự trên dưới một cách rõ ràng, nên sự bất bình đẳng giữa các chủ thể là điều kiện , đồng thời là hệ quả của việc xác lập trật tự đó.
- Sự bất bình đẳng biểu hiện ở các quan hệ sau :
+Yêu cầu chặt chẽ về đạo đức của người vợ khi kết hôn
+Bảo vệ quyền gia trưởng trong gia đình của người chồng.
-Tuyệt đối thuỷ chung với chồng
 - người vợ phải tuân thủ , phục tùng chồng..
- người vợ có nghĩa vụ phải ở với chồng, không được tự ý rời bỏ nhà chồng đi nơi khác…
- Bênh vực quyền của người chồng so với vợ : Trong khi người vợ để tang chồng trong thời gian 3 năm bằng thười gian để tang cha mẹ, với những quy định rất khắt khe, chặt chẽ về tang phục, cách xử sự… trong khi đó PL không có quy định nào về việc để tang vợ của người chồng
 - Trong quan hệ tài sản thì sự phân biệt quyên lợi giữa vợ và chồng được thể hiện
-Trong việc li hôn : Nhà làm luật quy định các duyên cớ li hôn là do lỗi của vợ hoặc chồng
-Có sự phân biệt đối sử với vợ lẽ
-Quan hệ cha mẹ và con được điều chỉnh trên cơ sở mệnh lệnh phục tùng và có sự phân biệt đối xử giữa các con..
Câu 20: Chế độ gia đình gia trưởng trong pháp luật phong kiến Việt Nam.
- Dưới thời Trần, do ảnh hưởng ngày càng tăng của tư tưởng nho giáo nen đã có một số quy định củng cố chế độ gia đình phụ quyền gia trưởng.
- Trong Luật Hồng Đức, sự điều chỉnh và bảo về quan hệ hôn nhân và gia đình trong PLPK là một nội dung rất quan trọng. Hôn nhân không tự do, đa thê và xác lập chế độ gia đình gia trưởng là nguyên tắc cơ bản trong lĩnh vức hôn nhân gia đình của bộ luật.
- Trong QTHL, chế dộ gia đình phụ quyền gia trưởng được thể hiện :
o về quan hệ gia đình : gia đình trong chế dộ PK là gia đình gia trưởng phụ hệ, ở đó quyền định đoạt tài sản gia đình thuộc về người gia trưởng (chồng hoặc che mẹ) còn các thành viên khác (vợ hay con trẻ) khi còn đang chung sống thì không có quyền này,bất kể họ còn là con trẻ hay đã trưởng thành. Đó là một tập quán lâu đời, bền vững và hầu như không được quy định trong luật pháp.
Luật pháp đề cao vị trí gia trưởng của người tôn trưởng trong hệ thống thân tộc như : quyên được tôn trọng, quyền được quyết định những vấn đề quan trọng liên quan đến quyền lợi của dòng họ, quyền được giảm hình phạt ( khi có hành vi phạ tội với thân thuộc bề dưới.) cụ thể :
o Trong xã hội PK, với mục đích bảo về gia đình gia trưởng, quyền lợi của gia đình bao giờ cũng được đặt lên quyên lợi của cá nhân. Nên việc hôn nhân được xác lập là do quyết định của bố mẹ dựa trên cơ sở môn đăng hộ đối là đương nhiên, nam nữ không có quyền quyết định trong việc này. Hơn nữa, tron gquanhệ giữa vợ - chồng, người chồng gần như có quyền tuyệt đối trong gia đình với vợ và con, không được quyền chống lại và phải tuyệt đối tuân thủ.
o người vợ có nghĩa vụ phục vụ chồng : khi về nhà chồng, người vợ phảu tuân theo , vâng lời và tôn trọng mọi quyết đình của chồng
o với con cái
Cha mẹ có quyền trừng phạt con khi chúng phạm lỗi (Đ475 QTHL). Xuất phát từ quyền của người chủ trong gia đình, cha mẹ có quyền dạy bảo và trừng phạt con khi phạm lỗi. Trong giới hạn của quyền gia trưởng, cha mẹ có quyền đánh con, dù có gây thương tích cũn không bị tội. Chỉ khi đánh đập con đến chết mới phải chịu tội. Đ475 “ nếu con cháu phạm lời dạy dỗ mà ông bà cha mẹ đánh chết thì xử tội đồ làm khao đinh.. ” . Quy định này có thể thấy hành vi của cha mẹ đánh con làm cho con chết được xử giảm nhẹ hơn so với hành vi tương tự của con cái đối với cha mẹ. (con sẽ bị xử tội chết nếu có mưu giết ông bà cha mẹ).
Luật pháp còn gián tiếp cho phép cha mẹ có quyền bán con, từ con. Song việc PL cho phép bán con là hạn chế do hành cảnh lịch sử, do điều kiện kinh tế, xã hội nhưng lại là một yêu cầu cấp thiết phù hợp với thực tế. Và mặc dù cho phép cha mẹ từ con khi chúng không nghe lời, khó dạy dỗ. Song PL đòi hỏi việc từ con phải có lí do hợp lí, chính đáng và có chứng cứ rõ ràng
PL còn bảo vệ địa vị của người tôn trưởng : với cương vị là người chủ gia đình, người tôn trưởng có quyền quyết định mọi vấn đề quan trọng liên quan đến quyền lợi của gia đình đồng thời cũng phải chịu trách nhiện về những hành vi của các thành viên trong gia đình. Người tôn trưởng được hưởng những quyền tương đương với người gia trưởng.
o Nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm của người gia trưởng thể hiện ở

Với tư cách là người gia trưởng, người chủ trong gia đình, người chồng càng phải có trách nhiệm với vợ con(đây là một quy định đặc biệt không thể tìm thấy trong các văn bản cổ luật ngoài triều Lê): Đ308 : nếu không có việc quan phải đi xa mà người chồng bỏ lửng vợ con thì bị mất vợ.
Đ309 : nếu chông vì quá say đắm nàng hầu mà thờ ở với vợ và nếu vợ thưa lên quan thì bị xử tội biếm
Người gia trưởng cũng phải gánh vá nghĩa vụ là chịu trách nhiệm khi một tập thể thành viên trong dòng họ phạm tội.
- Trong Hoang Việt luật Lê : (HVLL) nhà Nguyễn
o Bộ luật Gia Long thừa nhận chế độ gia đình cửu tộc và định rõ tang chế ngũ phục trong phần đầu của bộ luật
o Trong chế đọ gia đình phụ hệ, vai trò của người đàn ông luôn được luật pháp bảo vệ. Từ luật triều Lý, Trần , Lê đến triều Nguyễn, quyền gia trưởng từng bứơc được đề cao. Gia trưởng (ông, cha , chồng, trưởng nam) là trụ cột trong gia đình và đại diện cho gia đình trướng công quyền, có những quyền và nghĩa vụ nhất định đối với gia đình.
Đ82, 83, 94,109 quy định về quyền nhân thân , tài sản, quyền quyết định việc hôn nhân của con cái, quyền “ rẫy vợ ” của người gia trưởng. Mọi hành vị mà vợ, con cái xâm hại đến gia trưởng đều bị xử tăng nặng.
Đồng thời HVLL cũng quy định rõ trách nhiệm của người gia trưởn :
 + “ nếu người trong nhà cùng phạm tội thì buộc tội người tôn trưởng ”
 + “ Nếu phụ nữ vi phạm nghi lễ thờ cúng tông miếu thì bắt tội gia trưởng”
 + “ Nhà cửa xây dựng trang trí trái với hình thức quy định thì buộc tồi người gia trưởng” (điều 29,43,156)
 + “ Gia nhân cùng phạm tội che giấu, chỉ buộc tội mình gia trưởng: (Đ358, 269)
 nghĩa vụ dạy bảo vợ của người chồng.à + “ Phàm đàn bà phạm tội trừ gian dâm và tội chết mới bị giam caams, còn những tội khác thì trách phạt rồi giao cho chông y quan cố
�� �Kết luận chung :
Mặc dù PLPK nói chung còn tồn tại sự phân biệt đói xử ( khoảng cách trên dưới) giữa các chủ thể trong gia đình, song đó cũng được coi là một biện pháp mà NN PK triều Lê , Nguyễn nói riêng và NNPK nói chung sử dụng để giữ vững trật tự sự ổn định của gia đình, qua đó đảm bảo sự ổn đình cảu xã hội. Như vậy, bên cacnhj tính dộc đoán trong quyền lực có phần tiêu cực, hạn chế thì PLPK bảo vệ chế độ gia trưởng cũng có những mặt tích cực nhất định mà mục đích lớn nhất là để bảo về và nhằm hổn định xã hội.
Câu 21: Việc ghi nhận quyền của người phụ nữ trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình của pháp luật phong kiến Việt Nam.
Được thể hiện rõ trong QTHL
1, Quyền từ hôn của người con gái:
 QTHL đã có những điều khoản tiến bộ bảo vệ người con gái ngay từ khi chuẩn bị bước chân về nhà chồng. Ở giai đoạn sau khi đính hôn, người con gái được quyền kêu quan trả đồ lễ đã đính hôn khi người con trai bị ác tật hay phạm tội hoặc phá tán gia sản. Tức là người con gái có quyền từ hôn (Điều 322). Người con trai cũng có quyền từ hôn nếu người con gái bị ác tật hay phạm tội. Đây là quan điểm tiến bộ của nhà lập pháp triều Lê cho phép người con gái có quyền từ hôn ngang bằng như con trai. Quy định này khác xa với pháp luật đời Đường chỉ quy định hình phạt cho bên nhà gái, cấm quyền từ hôn của người con gái, nếu người con gái vi phạm thì bị phạt 60 trượng.
Quyền lợi người phụ nữ còn được bảo vệ bằng cách QTHL cấm những hành vi cưỡng hôn, ép hôn: “Những nhà quyền thế mà ức hiếp để lấy con gái kẻ lương dân thì xử tội phạt, biếm hay đồ” (Điều 338). Những tôi tớ của công hầu, công chúa cậy quyền thế bắt ép lấy con gái nhà dân thì bị xử tội đồ, còn chủ nhà dung túng thì tội biếm tuỳ theo việc nặng hay nhẹ (Điều 336). Không những Điều 316 “Các quan ty ở trấn ngoài mà lấy đàn bà con gái ở trong hạt của mình thì xử phạt 70 trượng, biếm ba tư và bãi chức”. Những người cậy quyền thế cưỡng ép phụ nữ kết hôn đều bị pháp luật trừng trị nghiêm minh. Những biện pháp đưa ra để trừng trị đó mục đích là bảo vệ dân lành, tôn trọng nhân phẩm của người phụ nữ đồng thời ngăn ngừa sự lộng hành của tầng lớp quan lại, nhà giàu, có thế lực đe doạ đến quyền lực triều đình
Pháp luật triều Lê rất coi trọng việc đính hôn thể hiện sự trân trọng đề cao giá trị người phụ nữ. Điều 314 quy định: người con gái nhận đồ sính lễ của nhà trai thì đính hôn mới có hiệu lực, việc nhận đồ sính lễ đính hôn phải thực hiện trang trọng với sự có mặt của cha mẹ (người trưởng họ) của hai bên nam nữ. Trong khi đó pháp luật nhà Đường thì quy định việc đính hôn phải làm thành một văn thư phúc đáp lại hôn thư của nhà trai mới có giá trị pháp lý, việc nhận đồ sính lễ chỉ là thứ yếu. Điều này rõ ràng không phù hợp với phong tục tập quán của nước ta.
2, Bộ luật có những quy định ràng buộc trách nhiệm của người chồng đối vối gia đình, qua đó bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người vợ.
Mặc dù thiên về quyền lợi pháp lý của người chồng với tư cách là gia trưởng song Quốc triều hình luật đã có nhiều quy định ràng buộc trách nhiệm của người chồng đối với gia đình, hạn chế quyền tuyệt đối định đoạt của người chồng đối với vợ trong một số trường hợp nhất định. Điều 308 Quốc triều hình luật quy định: Nếu người chồng lơ là không làm tròn bổn phận của người chồng đối với vợ trong thời gian 5 tháng (nếu đã có con thì là 1 năm) thì người vợ được quyền li hôn. Để bảo vệ quyền lợi của người vợ cả, pháp luật còn quy đinh: “...vì quá say đắm nàng hầu mà thờ ơ với vợ thì xử tội biếm (phải có người vợ thưa thì mới bắt tội)” (Điều 309). Đây là một quy định chỉ có trong Quốc triều hình luật mà chưa có trong cổ luật. Những quy định này đã ràng buộc người chồng phải có trách nhiệm với gia đình, đồng thời bảo vệ lợi ích chính đáng của người vợ.
Trong quan hệ vợ chồng, mặc dù giữ quyền gia trưởng, người chồng không được tuỳ tiện đánh đập, đối xử tàn bạo đối với vợ. Hành vi đánh vợ của người chồng vẫn bị xử lý theo pháp luật nhưng với mức phạt thấp hơn ba bậc so với các trường hợp phạm tội thông thường khác. Chồng có ý giết vợ thì chỉ được giảm tội một bậc. Chồng đánh chết vợ là bất mục - một trong mười tội nặng nhất trong xã hội phong kiến (Điều 48)
Quốc triều hình luật có những quy định về hình phạt đối với những người đàn ông khi có hành vi gian dâm hay thông gian. Đoạn 1 Điều 401 quy định: “Gian dâm với vợ người khác thì bị xử tội lưu hay tội chết; với vợ lẽ người khác thì bị giảm một bậc. Với người quyền quý thì sẽ xử cách khác; kẻ phạm tội đều phải nộp tiền tạ như Luật định”. Đối với hành vi thông gian, tức là hành vi ngoại tình đi lại với nhau chứ không phải là bắt được gian dâm nên cách xử lý có nhẹ hơn. Đây là biện pháp đáng để suy nghĩ và có thể tiếp thu trong việc xây dựng pháp luật nhằm loại trừ những hiện tượng ngoại tình và vi phạm chế độ một vợ một chồng còn tồn tại khá phổ biến hiện nay.
3, Người vợ có quyền yêu cầu li hôn theo quy định của pháp luật:
Điểm đặc sắc thể hiện ở việc thừa nhận quyền yêu cầu ly hôn của người vợ. Vấn đề này được thể hiện trong các Điều 423, 424, 425, 426 của Quốc triều hình luật.
Bên cạnh việc quy định các trường hợp chồng được rẫy vợ khi vợ phạm phải một trong bảy điều thất xuất như đã nêu ở trên, pháp luật triều Lê còn quy định ba trường hợp chồng không được bỏ vợ mặc dù vợ phạm phải một trong bảy điều thất xuất, đó là trường hợp “tam bất khứ”. Một là, người vợ để tang nhà chồng 3 năm; hai là, khi lấy nhau nghèo, về sau giàu có; ba là, khi lấy nhau có bà con, lúc bỏ nhau không còn bà con để trở về.
Song song với quyền li hôn của người chồng, Quốc triều hình luật cũng cho phép vợ có quyền yêu cầu li hôn. Đây điểm tiến bộ của QTHL mà các văn bản cổ luật khác không có.
Người vợ có quyền yêu cầu li hôn trong hai trường hợp sau:
Trong trường hợp người chồng không chăm nom, bỏ lửng vợ trong vòng 5 tháng không đi lại, vợ được trình với quan sở tại và xã quan làm chứng thì mất vợ (Điều 308). Tương tự như vậy, bộ luật Gia Long cũng cho phép người vợ được li hôn khi người chồng bỏ phế họ nhưng thời gian người chồng không đi lại với vợ phải là 3 năm. Như vậy, bộ luật nhà Nguyễn là sự thụt lùi trong việc bảo vệ quyền lợi của người vợ.
Theo Điều 333 thì: “Nếu con rể lấy chuyện phi lí mà mắng nhiếc cha mẹ vợ, đem việc thưa qua sẽ cho li dị”. Con rể mắng nhiếc cha mẹ vợ bị coi là bất hiếu nên người vợ có quyền thể hiện thái độ của mình bằng việc yêu cầu li hôn.
Quy định về quyền li hôn hôn của người vợ là điểm độc đáo của pháp luật nhà Lê: “Quy định này không có trong bất kì bộ Luật nào của Trung Quốc, nó chứng minh địa vị tương đối bình đẳng giữa vợ và chồng trong gia đình Việt Nam”.
Pháp luật cũng bảo vệ quyền của người vợ sau khi li hôn. Điều 308 QTHL quy đinh: “...Nếu đã bỏ vợ mà lại ngăn cản người khác lấy vợ cũ thì phải tội biếm”.
Câu 22: Chế độ tài sản giữa vợ và chồng trong bộ Quốc triều hình luật và Hoàng Việt luật lệ.
A. Trong QTHL
Trong suốt 360 năm dài tồn tại, triều đại nhà Lê đã để lại cho hậu thế những thành tựu to lớn trên lĩnh vực pháp luật và điển chế. Trong số các thành tựu đó phải kể đến Quốc triều hình luật – Bộ luật quan trọng, chính thống nhất của Triều Lê. Quốc triều hình luật cũng chính là bộ luật cổ xưa nhất mà chúng ta còn lưu giữ được đầy đủ cho đến ngày nay. Mặc dù chịu ảnh hưởng sâu sắc của triết lí Nho giáo – hệ tư tưởng thống trị trong xã hội thời Lê cũng như ảnh hưởng của các bộ luật Trung Quốc (luật nhà Đường, luật nhà Minh) nhưng nhà làm luật thời Lê đã biết tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo pháp luật Trung Quốc đồng thời kết hợp với các phong tục, tập quán đặc thù của xã hội Việt Nam, hòa nhập chúng với hệ thống pháp luật, tạo nên nét riêng biệt độc đáo của bộ luật. Trong đó phải kể đến chế độ tài sản giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân – một chế định đặc sắc được quy định quy định tương đối cụ thể thể hiện gián tiếp thông qua các điều 374, 375, 376 ở chương Điền sản.
Theo như các quy định tại các điều 374, 375, 376 thì tài sản vợ chồng bao gồm tài sản riêng của mỗi người được thừa kế từ gia đình và tái sản chung vợ chồng cùng làm ra trong thời kỳ hôn nhân. Sự quy định rõ thành phần khối tài sản chung, riêng rõ ràng của vợ chồng là điểm rất tiến bộ và độc đáo của pháp luật nhà Lê và nó vẫn được tiếp thu trong việc xây dựng pháp luật hiện nay. Phản ánh một cách khá trung thực và điều chỉnh một cách hợp lí mối quan hệ giữa vợ và chồng phù hợp với thực tế xã hội Việt Nam, địa vị pháp lí của người vợ được cải thiện hơn hẳn so với các quan niệm Nho giáo qua việc thừa nhận quyền bình đẳng về tài sản giữa vợ và chồng.
Lần đầu tiên, pháp luật công nhận công nhận công lao đóng góp vào vào việc tạo ra tài sản chung của vợ chồng (tài sản vợ chồng làm ra trong thời gian hôn nhân) từ đó công nhận quyền sở hữu của người vợ đối với một nửa tài sản hai vợ chồng làm ra thể hiện qua các quy định tại điều 374: “…Nếu điền sản là của chồng và vợ trước làm ra thì chia làm hai phần, vợ trước và chồng mỗi người một phần, phần của vợ trước thì để riêng cho con, còn phần chồng lại chia như trước. Nếu điền sản là của chồng và vợ sau làm ra, thì cũng chia làm hai phần, chồng và vợ sau mỗi người một phần, phần của chồng thì chia như trước, còn phần của vợ sau thì được nhận làm của riêng…”(1) và điều 375: “…còn điền sản của vợ chồng lẩm thì chia làm hai, vợ chồng mỗi người được một phần; phần của vợ được nhận làm của riêng…”(2). Việc chia đôi khối tài sản chung chứng tỏ rằng sự đóng góp của người vợ vào khối tài sản chung là ngang bằng với người chồng. Sự bình đẳng đó còn thể hiện ở quyền định đoạt tài sản chung. Việc đứng tên đồng chủ thể trong khối tài sản chung là cơ sở để tạo ra các năng lực pháp lý dân sự của người phụ nữ. Pháp luật đòi hỏi phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng trong việc chuyển nhượng tài sản chung cho người khác. “Điều đó được minh chứng qua các bằng chứng là các văn tự bán tài sản có chữ ký của cả vợ chồng hoặc các tờ mẫu văn tự về bán, câm cố, trao đổi các tài sản thực thụ và các điền nô ở thời nhà Lê bao giờ cũng đòi hỏi sự thỏa thuận của cả hai vợ chồng”(1).
Ta thấy rằng pháp luật triều Lê đã có quy định bảo vệ cho quyền lợi của người phụ nữ rất tiến bộ và gần với pháp luật hiện đại – Điều chưa từng có trong pháp luật phong kiến Việt Nam thời Lý – Trần trước đó cũng như triều Nguyễn sau này và cũng không có trong pháp luật phong kiến Trung Quốc mà đặc biệt là nhà Đường là triều đại thịnh trị nhất của Trung Quốc trong lịch sử. Phải thấy được rằng Quốc triều hình luật đã phản ánh một nét tư duy tân kỳ mới lạ chưa từng có trong lịch sử. Vậy tại sao mà một triều đại phong kiến chịu ảnh hưởng rất nhiều của phong kiến Trung Quốc với tư tưởng Nho giáo là chủ đạo lại có thể có những nét sáng tạo độc đáo và tân tiến đến vậy – Điều mà các nhà lập pháp phong kiến phương Đông cũng như phương Tây chưa bao giờ đạt tới được? Đây là một vấn đề thu hút các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa cũng như các nhà nghiên cứu pháp luật.
Thứ nhất, gia đình của người Việt là một nhân tố quan trọng quyết định. Nếu như ở Trung Quốc tồn tại các gia đình đa thế hệ với những dòng họ lớn mà quyền quyết định các việc trọng đại trong gia đình đều đặt trong tay người gia trưởng (thường là trưởng tộc hay người chồng, người cha trong gia đình), vợ chồng trẻ tuổi thường bị phụ thuộc thì ở Việt Nam trên nguyên tắc xây dựng những gia đình lớn nhưng chủ yếu là gia đình nhỏ (3 thế hệ: vợ chồng, các con, cha mẹ), hay gia đình hạt nhân chỉ gồm 2 thế hệ. Do vậy, trong gia đình truyền thống Việt Nam vợ chồng có thể độc lập quyết định những công việc quan trọng như các vấn đề phát sinh trong các quan hệ xã hội hàng ngày hay những vấn đề cần giải quyết bằng tiền bạc. Lúc này vợ chồng cùng đứng ra bàn bạc, cùng giải quyết. Trên cơ sở tôn trọng các tập quán đó của người Việt, pháp luật đã có những quy định thể hiện quyền của người vợ mà quan trọng nhất là quyền quyết định đối với tài sản chung của gia đình.
Thứ hai, chiến tranh cũng đóng vai trò đáng kể tác động đến việc điều chỉnh của pháp luật. Nước Việt ta là một nước nhỏ, thường xuyên phải đối mặt với các cuộc chiến tranh xâm lược từ các thế lực thù địch bên ngoài, đặc biệt là một nước lớn như Trung Quốc vấn thường xuyên dòm ngó mảnh đất Đại Việt màu mỡ. Do vậy, đàn ông phải đi lính bảo vệ đất nước. Số người chết, thương vong không phải là ít. Trong khi đó, chỉ còn phụ nữ, trẻ em và người già ở lại nhà chăm lo việc sản xuất cung cấp lương thảo gửi ra chiến trường đồng thời chăm lo cuộc sống gia đình. Vai trò của người phụ nữ Việt Nam thời kỳ này thật không nhỏ. Thấy được những điều đó, pháp luật triều Lê đã rất công bằng khi thừa nhận vai trò của người phụ nữ trong tài sản chung của gia đình mà có lẽ phần nhiều do họ làm ra.
Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định quyền sở hữu và định đoạt đối với tài sản riêng thể hiện tại điều 376: “vợ chồng đã có con, nếu một người chết trước sau đó con cũng lại chết thì điền sản thuộc về chồng hay vợ…”, nếu vợ chết trước thì “điền sản của vợ chia làm ba, để cho chồng hai phần, cho người họ (người thừa tự) một phần. Cha mẹ còn sống thì chia làm hai, thuộc về cha mẹ một phần, thuộc về chồng một phần, phần của vợ chỉ để nuôi một đời, không được nhận làm của riêng, chồng chết thì phần ấy thuộc về cha mẹ hay người thừa tự. Chồng chết trước thì vợ cũng thế, cải giá thì phải trả lại”.(1) Tài sản riêng của vợ chồng là những tài sản của mỗi bên vợ chồng có trước khi kết hôn, do được thừa kế từ gia đình mỗi người. Đối với những tài sản này, vợ, chồng đều có quyền sở hữu riêng rẽ, mặc dù những tài sản này được quản lí chung bởi vợ chồng và các lợi tức của nó là tài sản chung. Những tài sản này chỉ gộp vào để quản lí chung trong thời kỳ hôn nhân. Người chồng không có quyền chiếm dụng tài sản mà vợ thừa kế từ dòng họ mình và ngược lại.
Sự thừa nhận quyền sở hữu tài sản riêng là một điểm tiến bộ của Quốc triều hình luật mà ta không thể tìm thấy trong pháp luật phong kiến Trung Quốc. Có sự khác biệt đó là do ở Trung Quốc con gái không có quyền thừa kế tài sản mà chỉ có của hồi môn khi đi lấy chồng còn ở Việt Nam thì quyền thừa kế của con tai và con gái là như nhau, thậm chí con gái có thể thừa kế hương hỏa. Để đảm bảo tài sản hương hỏa không bị chuyển giao cho dòng họ khác kho con gái đi lấy chồng, cách tốt nhất là thừa nhận quyền sở hữu đối với tài sản riêng của người vợ. Điều này hoàn toàn phù hợp với phong tục tập quán Việt Nam là tài sản hương hỏa chỉ dùng để thờ cúng tổ tiên nên không thể giao cho người khác họ.
Ở thế kỷ 15 mà nhà lập pháp nước ta đã có tư duy pháp lý thật hợp tình, hợp lý, phù hợp với đạo đức của chế độ phong kiến thời bấy giờ. Theo Vũ Văn Mẫu thì “các tòa án ở Nam việt thường hay căn cứ vào các điều này để phân xử các vụ kiện liên quan đến tài sản của vợ chồng”. Tuy nhiên ta vẫn nhận thấy điểm hạn chế là Quốc triều hình luật đã không quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ về tài sản giữa vợ và chồng. Do sự ảnh hưởng của chế độ gia đình phụ quyền và yếu tố gia đình gia trưởng của Nho giáo và tập quán mà người vợ không có toàn quyền định đoạt tài sản trong gia đình. Trong các giao dịch dân sự người vợ chỉ đứng tên cùng với chồng mà thôi. Việc định đoạt vấn chủ yếu do người chồng, người vợ chỉ được toàn quyền định đoạt khi có sự cho phép của chồng. Pháp luật không can thiệp, vì vậy không có cơ sở để giải quyết tranh chấp. Do đó khi cần thiết phải điều chỉnh bằng các chỉ dụ riêng lẻ, không có tính hệ thống và tính pháp điển hóa cao.
Mặc dù còn tồn tại nhiều hạn chế nhưng việc nhà Lê đã bắt đầu nhận thấy vai trò lớn lao của người phụ nữ trong sản xuất và trong cuộc sống thể hiện trong pháp luật là tấm gương cho việc học tập, nghiên cứu và xây dựng hệ thống pháp luật nước ta hiện nay. Đảm bảo các quyền sở hữu tài sản của người phụ nữ trong hôn nhân và suy rộng ra là đảm bảo các quyền lợi ích của người phụ nữ là yếu tố quan trọng quyết định tính dân chủ, bình đẳng trong xã hội. Uy tín, tinh thần những điều khoản luật Hồng Đức vẫn còn sống mãi trong dân gian. Tuy rằng bộ luật nhà Nguyễn ảnh hưởng sâu đậm ở luật nhà Thanh, nhưng thực tế cho thấy ở xã hội Việt Nam từ thời Lê cho đến về sau này, địa vị người phụ nữ vẫn được bảo vệ, như quyền thừa kế, quyền thờ cúng ông bà với tư cách người vợ, người con gái trong gia đình. Người phụ nữ Việt Nam vẫn luôn luôn giữ được quyền bình đẳng đối với nam giới, tuy nhiều khi không được chính thức. Những quy định tương đối tiến bộ, công nhận cho người phụ nữ trong xã hội phong kiến quyền định đoạt đối với tài sản của mình trong gia đình của bộ luật đã phần nào bảo vệ người phụ nữ trước thái độ “trọng nam khinh nữ”... tiền đề cho việc bảo đảm các quyền lợi của người phụ nữ trước đây và cả sau này nữa.

Câu 23: Quan hệ thừa kế tài sản giữa cha mẹ và các con trong bộ Quốc triều hình luật và Hoàng Việt luật lệ. (trong đề cương 2 trang 19)
Câu 24: Chế định hợp đồng trong bộ Quốc triều hình luật và Hoàng Việt luật lệ. (trong đề cương 2 trang 19)
Câu 25: Pháp luật phong kiến Việt Nam kết hợp yếu tố Trung Quốc và Đại Việt. (đề cương 2 trang 27)
SO SÁNH THỂ CHẾ NHÀ NƯỚC LƯỠNG ĐẦU THỜI TRẦN, HỒ, MẠC

VỚI THỂ CHẾ NHÀ NƯỚC LƯỠNG ĐẦU LÊ-TRỊNH Ở ĐÀNG NGOÀI

Lời mở đầu

Thể chế lưỡng đầu là một nét đặc sắc trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam. Nó được duy trì trong một thời gian tương đối dài, trải qua nhiều triều đại, khởi đầu từ triều Trần, trải qua các triều đại Hồ, Mạc và cuối cùng là thể chế lưỡng đầu Lê-Trịnh ở Đàng Ngoài. Trong quá trình phát triển đó, thể chế lưỡng đầu dần được phát triển với một quy mô tổ chức càng mở rộng và cơ cấu tổ chức ngày càng chặt chẽ. Mặc dù có sự biến đổi qua các triều đại, song ta có thể chia thể chế lưỡng đầu ở Việt Nam thành hai kiểu: thể chế lưỡng đầu thời Trần, Hồ, Mạc và thể chế lưỡng đầu Lê-Trịnh. Hai kiểu thể chế lưỡng đầu này có sự khác nhau cơ bản về nhiều yếu tố cấu thành thể chế đó.
Có rất nhiều khái niệm về thể chế nhà nước dưới các góc độ khác nhau. Xem xét dưới góc độ lịch sử nhà nước và pháp luật có thể hiểu rằng:
- Thể chế nhà nước (còn gọi là thiết chế) là toàn bộ cơ cấu xã hội do pháp luật quy định.
- Thể chế lưỡng đầu là chế độ chính trị trong đó có hai người cùng nắm quyền cai trị đất nước.

A. Những điểm giống nhau:
1. Nhà nước có hai người đứng đầu, cùng điều hành đất nước
Dưới thời Trần, Hồ, Mạc thì hai người đứng đầu nhà nước phong kiến là Thượng hoàng và Hoàng đế (Vua). Đây được xem như là hai vị vua cùng điều hành đất nước trên cơ sở Vua cha nhường ngôi cho con để làm Thượng hoàng nhưng vẫn nắm một số quyền tối cao như quyền giám sát đối với việc trị nước của vua con, thái tử lên ngôi vua và cai trị đất nước dưới sự hướng dẫn, chỉ dạy và giám sát của vua cha.
Thời Lê-Trịnh, hai người đứng đầu là Vua Lê và Chúa Trịnh. Mặc dù về danh phận thì Chúa là người giúp việc cho vua nhưng thực tế công việc điều hành đất nước là do cả vua và chúa cùng phối hợp thực hiện. Thậm chí có những công việc như tổng chỉ huy quân đội, vua Lê giao phó cho Chúa có toàn quyền quyết định mà không cần thông qua nhà vua.

2. Thể chế lưỡng đầu là kết quả của quá trình liên kết lực lượng nhằm duy trì sự ổn định của đất nước.
Dưới thời Trần, Hồ, Mạc, mối liên kết này thể hiện sự đồng lòng nhất trí trong dòng họ trị vì đất nước nhằm giữ vững ngôi vua và tập hợp lực lượng chống ngoại xâm. Nhà Trần, Hồ, Mạc đều đặt việc củng cố ngôi vua và sớm ổn định đất nước lên hàng đầu là do các triều đại này có được ngôi vị bằng con đường phế bỏ triều đại trước và tự lập làm vua. Việc dòng họ của vua đồng lòng để người kế vị sớm lên ngôi hoàng đế chính là nhắm đến việc ngăn chặn những ý định tranh giành ngôi vua và giúp cho vua con học cách điều hành đất nước dưới sự chỉ bảo của vua cha (người thực chất nắm quyền tối cao). Ngoài ra còn phải kể yếu tố tác động từ mối đe doạ xâm lược của phong kiến phương Bắc. Sự phối hợp điều hành đất nước giữa vua và Thượng Hoàng trong hoàn cảnh chiến tranh sẽ giúp công việc thuận lợi hơn và việc hai vua cầm quân chỉ huy đã góp phần động viên tinh thần quân dân đồng lòng chống giặc. Việt Nam sử lược đã ghi nhận vấn đề này dưới thời Trần như sau: “vua tôi hòa hợp, lòng người như một, nhân tài lũ lượt kéo ra” khiến cho “quân nhà Nguyên thua tan nát là sự tất nhiên vậy”.
Thời Lê-Trịnh, nguyên nhân chủ yếu là sự suy yếu của nhà Lê khiến cho cuộc chiến giành quyền lực giữa các phe phái phong kiến diễn ra quyết liệt, đất nước bị chia cắt. Họ Trịnh nổi lên là một thế lực mạnh và việc liên kết giữa Vua Lê với Chúa Trịnh đã tập hợp được lòng dân cùng hướng về vua Lê, qua đó dần dẹp yên được các cuộc tranh đoạt quyền lực, duy trì sự ổn định của đất nước, không để đất nước rơi vào vòng xoáy tranh giành quyền lực để rồi cuối cùng bị ngoại bang nô dịch như giai đoạn cuối Trần-đầu Hồ.

B. Những điểm khác biệt:
1. Mối quan hệ giữa hai người đứng đầu Nhà nước.
Các triều đại Trần, Hồ, Mạc đều là thể chế lưỡng đầu cùng dòng họ, được hình thành chủ yếu trên cơ sở mối quan hệ cha – con (một số ít trường hợp là anh – em), cùng hoà hợp quyền lực. Địa vị của hai vua được coi là không phụ thuộc vào nhau, mặc dù vua con hầu hết đều nghe theo hướng dẫn chỉ bảo của vua cha. Vua cha giúp đỡ vua con trong việc trị nước vì mục tiêu giữ gìn ngôi vị cho dòng họ, không có sự mâu thuẫn quyền lực giữa hai người đứng đầu đất nước. Nếu như vua cha không hài lòng với vua con thì dường như cũng chỉ như một người cha khiển trách con. Hãn hữu chỉ có duy nhất trường hợp Thượng hoàng Trần Nghệ Tông phế truất vua Trần Phế Đề mà lập Thuận Tông lên thay.
Nhưng chính quyền Lê-Trịnh lại là thể chế lưỡng đầu của hai dòng họ là nhà Lê và họ Trịnh. Vua Lê và chúa Trịnh kết hợp với nhau trong sự đối trọng, vừa hoà hợp lại vừa mâu thuẫn. Họ Trịnh nắm hầu hết quyền bính trong tay nhưng vẫn phải dựa vào danh nghĩa vua Lê để sai khiến các quan. Nhà Lê muốn duy trì ngôi vị thì phải dựa vào binh quyền của Chúa Trịnh. Cả vua và chúa đều phải dựa vào nhau để tồn tại và cai trị đất nước, như câu ca dân gian về mối quan hệ đặc biệt Vua Lê-Chúa Trịnh này:
Lê tồn Trịnh tại

Lê bại Trịnh vong

Nhưng bên cạnh đó là sự mâu thuẫn về quyền lực giữa đế quyền của vua và vương quyền của chúa. Năm 1599 Trịnh Tùng buộc vua Lê phải phong cho mình là Đô Nguyên soái Tổng Quốc chính Thượng phụ Bình An vương. Trước đó tước vương chỉ được vua Lê phong cho con cháu trong tôn thất; nay lại phải phá lệ phong cho Trịnh Tùng, cho phép con cháu họ Trịnh được thế tập tước của cha. Đặc biệt chúa Trịnh còn được đặt tên thụy và miếu hiệu cho chúa đời trước, một việc làm thể hiện uy quyền mà xưa nay chỉ nhà vua mới có quyền. Họ Trịnh luôn luôn tìm cách củng cố, tăng cường quyền lực của mình, hạn chế quyền lực của nhà vua đến mức thấp nhất có thể. Khi mâu thuẫn lên đến cao trào, chúa Trịnh còn dựa vào binh quyền của mình để phế lập các Thái tử, thậm chí cả việc phế vua cũ lập vua mới. Không kể đời chúa Trịnh đầu tiên là Trịnh Kiểm còn phải đánh nhau với nhà Mạc và đời chúa cuối cùng là Trịnh Bồng bị lật đổ, chín đời chúa còn lại thì có đến năm lần các chúa Trịnh quyết định việc phế lập vua hoặc phế lập thái tử. Các vua Lê thời này dường như chỉ là những con rối trong tay chúa Trịnh mà thôi.

2. Cơ cấu tổ chức của thể chế lưỡng đầu
Thể chế lưỡng đầu thời Trần, Hồ, Mạc được hình thành là do vua cha tự nguyện sớm truyền ngôi cho con nhằm mục đích duy trì sự ổn định của đất nước. Sự tự nguyện này chỉ là một truyền thống, một tập quán chính trị được duy trì nhờ nó đã phát huy hiệu quả trong hoàn cảnh lịch sử lúc đó. Tuy nhiên, vì chỉ là một tập quán nên nó có thể bị thay đổi và bị loại bỏ. Thời gian ở ngôi Hoàng đế của mỗi vị vua trước khi làm Thượng hoàng không cố định và có khi ngắn hơn thời gian làm Thượng hoàng. Đôi khi có giai đoạn thể chế lưỡng đầu bị cách quãng do không có Thượng hoàng mà chỉ có 1 người đứng đầu duy nhất là vua. Riêng thời Mạc chỉ có vị vua đầu tiên là sớm nhường ngôi cho con để hình thành thể chế lưỡng đầu, các vị vua sau của nhà Mạc đã bỏ không theo tập quán này.
Ngược lại, thể chế lưỡng đầu Lê-Trịnh đã từng bước được luật pháp hoá để trở thành nền tảng pháp lý vững chắc cho sự tồn tại lâu dài và liên tục của nó. Chúa Trịnh là người nắm quyền thực sự trong tay và quyền này được chính thức thừa nhận trong các văn bản của vua Lê, khởi đầu là Sách văn phong với nội dung Vua Lê uỷ quyền chính thức cho Chú Trịnh trong việc cái quản đất nước. Ngoài ra điều này luôn được nhắc đến trong các chiếu lên ngôi của các vua Lê. Ở đó không chỉ nói tới đức độ của các tiên đế mà còn ca ngợi nghiệp trung hưng xã tắc của các tiên vương họ Trịnh, để rồi kết luận: việc trị quốc an dân vua hoàn toàn nhờ cậy Trịnh vương trông coi.
Thể chế lưỡng đầu thời Trần, Hồ, Mạc chỉ được thể hiện qua hai cá nhân đứng đầu nhà nước là Thượng hoàng và Vua. Qua công việc hoạt động của 2 người đứng đầu mà thể chế lưỡng đầu được xác lập. Tuy nhiên chỉ có một cơ cấu tổ chức quan lại duy nhất từ trung ương đến địa phương. Tất cả các cơ quan này cùng giúp việc cho cả Thượng hoàng và Hoàng đế.
Ngược lại, thể chế lưỡng đầu Lê-Trịnh không chỉ thể hiện giữa Vua và chúa mà còn được thể hiện ở các cơ quan trong bộ máy nhà nước. Bắt đầu từ năm 1599, chúa Trịnh Tùng cho lập phủ chúa và các chức quan giúp việc trong phủ. Dần dần các cơ quan giúp việc ở phủ chúa được mở rộng, từ Tam Phiên lên thành Lục Phiên, mỗi Phiên có chức năng và nhiệm vụ tương tự với từng Bộ trong Lục Bộ của triều đình. Như vậy nếu như trước đây các công việc của Bộ nào chỉ do Bộ đó quản lý, đến thời kỳ này được chia ra cho cả Bộ và Phiên tương ứng cùng phụ trách. Đến năm 1751, chúa Trịnh Doanh buộc vua Lê Hiển Tông ban hành sắc dụHiệu đính quan chế. Đến lúc này sự tồn tại của Lục Phiên, với tư cách một cơ quan hoạt động song song với Lục Bộ, đã được chính thức thừa nhận trong một văn bản có tính pháp lý cao nhất của nhà vua.
3. Sự phân định quyền hạn giữa hai người đứng đầu nhà nước và các cơ quan giúp việc có liên quan.
a. Sự tập trung quyền hạn cao độ vào tay một người
Trong thời kỳ Trần, Hồ, Mạc địa vị của hai vua được xem là ngang nhau, giữa hai vua không có quy định pháp luật bắt buộc phải tuân thủ mệnh lệnh của nhau. Tuy nhiên, vua con thường nghe theo hướng dẫn của vua cha giống như một người con chịu sự giáo dục của người cha. Mặt khác, cũng không có sự phân định quyền hạn riêng rẽ giữa Thượng hoàng và Vua. Cả hai vua đều có quyền lực trên mọi lĩnh vực của đất nước, tuy nhiên vua thường không ra mệnh lệnh trái với lệnh của Thượng hoàng và ngược lại.
Trái lại, sự phân định quyền hạn giữa vua Lê và Chúa Trịnh trở thành một đặc điểm quan trọng và chi phối tất cả các đặc điểm khác của thể chế lưỡng đầu này Đặc điểm này được thể hiện rất rõ qua vai trò, địa vị, quyền lực của vua và chúa, của Lục Bộ và Lục Phiên như sau:
Trên danh nghĩa pháp lý, chỉ có vua Lê mới được coi là vị vua độc tôn duy nhất trên toàn cõi Đại Việt và chỉ có vua Lê mới có niên hiệu, còn Trịnh vương chỉ là bầy tôi nhưng là bầy tôi vượt trên tất cả các bầy tôi khác. Quyền lực của chúa tuy được coi là phái sinh từ đế quyền của vua song thực tế lại lấn át hết cả quyền của vua, bao trùm lên hầu hết mọi lĩnh vực: lập pháp, hành pháp, tư pháp, tài chính thuế khoá, quân sự…
- Về lập pháp: không chỉ vua Lê mà cả chúa Trịnh cũng có quyền lập pháp.Trên danh nghĩa vua ban hành các văn bản có tính chất chung chung, còn chúa ban hành các văn bản mang tính tính ứng dụng nêu rõ những trường hợp, đối tượng và công việc áp dụng. Tuy nhiên sự phân định này cũng không rõ ràng, trên thực tế hầu hết các dụ, sắc dụ, hay chỉ, chiếu do vua ban hành đều do phủ chúa chuẩn bị và đưa sang; hoặc những việc xét bên điện vua đều phải chuyển sang phủ chúa để chúa cùng xét. Giáo sĩ người Pháp Marini khi kể lại những điều tai nghe mắt thấy của ông ta ở Đàng ngoài, đã viết: "Chúa ít sang chầu vua, có khi một tháng không chầu được một lần, nên vua Lê uỷ các quan triều sang phủ chúa để trình chúa những việc đã xét bên điện vua, và để chúa cùng quyết định…"
- Trong lĩnh vực hành pháp, vua Lê nắm quyền tuyển bổ, thăng, giáng, ban phẩm hàm cho các chức quan từ tam phẩm trở lên; những chức từ tứ phẩm trở xuống do chúa định đoạt. Về nghi thức, nhà vua là người ra sắc dụ hay chiếu chỉ phê chuẩn tất cả các quyết định, kể cả quyết định của chúa Trịnh. Nhưng trong thực tế, với chức Tổng quốc chính do vua Lê phong, chúa Trịnh tự mình tuyển bổ, thăng giáng, ra lệnh cho các quan mà không thông qua nhà vua. Ngay cả với các chức quan cao cấp thuộc quyền tuyển bổ, thăng giáng của nhà vua cũng không nằm ngoài vòng cương toả của chúa Trịnh. Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục chép: năm 1664 đặt đủ chức Thượng thư trong Lục Bộ thì hai quan Tham tụng và Bồi tụng bên phủ chúa nắm giữ hai chức Thượng thư của Bộ Lại và Bộ Hộ. Như vậy có thể thấy việc bổ nhiệm hai chức quan Thượng thư này (thuộc quyền của vua) vào hai Bộ có chức năng và quyền hạn lớn nhất chịu ảnh hưởng khá lớn từ phủ chúa.
- Về tư pháp: Các vụ án đã được xét xử ở địa phương nhưng còn chống án thì Ngự sử đài của triều đình xét phúc thẩm. Nếu đương sự còn thấy oan ức thì có thể kêu sang phủ chúa – là cấp chung thẩm. Như vậy, về tư pháp, chúa Trịnh mới thực sự có quyền tài phán cao nhất, vua Lê chỉ có chức năng ban bố lệnh đại xá, đặc xá.
- Trong lĩnh vực quân sự: Với chức Đại nguyên soái, chúa Trịnh được vua Lê chính thức công nhận là người đứng đầu quân đội, là tổng chỉ huy quân đội, nắm toàn quyền về việc điều động tướng sĩ, ấn định chính sách quốc phòng. Hầu hết những mệnh lệnh liên quan đến công việc quốc phòng do Chỉ dụ của chúa ban hành. Chẳng hạn như Chỉ dụ nuôi nấng quân sĩ ban hành năm 1662, Chỉ dụ về việc thải lính ban hành năm 1666. Vua Lê chỉ đóng vai trò chủ toạ nghi lễ cho thêm phần trang trọng nhằm động viên tinh thần quân sĩ khi xuất trận hoặc phong tước cho các tướng tá.
- Về tài chính – thuế khoá: chúa Trịnh ngày càng nắm trọn quyền về tài chính, thuế khoá, vua Lê không còn chút quyền gì về phương diện này. Thậm chí chi tiêu của triều đình còn bị Phủ liêu kiểm soát. Chúa quy định cho vua Lê chỉ có 5000 quân túc vệ, 20 chiếc thuyền rồng, 7 thớt voi và được hưởng thuế của 1000 xã. Qua đây ta có thể thấy phạm vi quyền hạn của vua bị thu hẹp lại đến mức nào. Đâu còn là người đứng đầu thiên hạ với uy quyền tối cao: dưới gầm trời này đâu cũng là đất của vua, ai ai cũng là thần dân của vua; vậy mà thực tế chỉ nắm trong tay có 1000 xã. Vương quyền của chúa đã lấn át hết cả đế quyền của vua.
Tuy nhiên chúa Trịnh vẫn để vua nắm một số quyền mang nặng tính nghi lễ và không ảnh hưởng đến thực quyền của chúa như:
- Về ngoại giao, chỉ vua Lê mới có quyền tiếp sứ giả nước ngoài và đứng tên trong các văn thư ngoại giao. Và thực tế quyền hạn của vua cũng chỉ bó gọn trong mấy công việc mang tính nghi lễ, hình thức như vậy. Thực tế, chúa Trịnh mới là người quyết định chính sách ngoại giao và cử sứ thần ra nước ngoài.
- Trong lĩnh vực thần quyền: Vua Lê vẫn được coi là người đứng đầu bách thần trong cả nước, có toàn quyền phong sắc cho thần thánh, và là người duy nhất đứng ra làm chủ lễ tế đàn Nam Giao cáo tế trời đất cầu cho quốc thái dân an. Về phương diện này, chúa không can thiệp nhiều vào vai trò của vua, vì đây là lĩnh vực nhạy cảm trong đời sống tâm linh của quốc gia. Mặt khác nó không làm suy giảm quyền của chúa trong thực tế trị nước.
Qua đó, ta có thể thấy rằng chúa Trịnh nắm hầu hết quyền hành cai trị đất nước, còn vua Lê chỉ tồn tại trên danh nghĩa, rất ít quyền lực. Địa vị, chức, tước và quyền lực của chúa cũng được cha truyền con nối như sự thế tập ngôi báu hư vị của vua. Nó đã trở thành tập quán chính trị bền vững trong thời đó và ảnh hưởng lớn đến toàn bộ cơ cấu, thẩm quyền và mối quan hệ của các cơ quan phụ tá cho vua ở triều đình. Phan Huy Chú đã nhận xét: “Nhà Lê từ thời trung hưng về sau, chúa Trịnh chuyên giữ chính sự, quyền hành về hết phủ chúa, nhà vua chỉ mang hư danh ở trên, gọi là còn phận vị chỉ có khác ở màu áo mặc và nghi vệ mà thôi.”

b. Sự phân định về quyền hạn giữa các cơ quan giúp việc cho hai người đứng đầu.
Triều đình Trần, Hồ, Mạc hầu như chưa có cơ quan chuyên trách cụ thể trong nhiệm vụ giúp việc cho từng người đứng đầu. Người đang chịu sự sai khiến của vua con có thể được vua cha sai khiến.
Tuy nhiên, sang thời Lê-Trịnh, các cơ quan triều đình được tổ chức về cơ bản giống như thời Lê sơ. Còn các cơ quan bên phủ chúa có chức năng, quyền hạn gần giống với các cơ quan bên triều đình: Ngũ phủ Phủ Liêu, Lục Phiên…
Ngũ phủ và Phủ Liêu (hay phủ Chúa) gồm những chức không có phẩm tước định sẵn, do chúa chọn những người thân tín nhất, có quyền hạn cao nhất giúp chúa cai trị đất nước và đặt dưới sự điều khiển trực tiếp của Chúa. Quyền hạn của Ngũ phủ Phủ liêu thao túng toàn bộ quyền hạn của triều đình: Uốn nắn lòng vua, bàn phép trị dân, lựa chọn quan lại, thẩm xét…
Lục Bộ và Lục Phiên là cơ quan cơ bản của triều đình và của Phủ chúa. Chúng thể hiện rõ nhất sự phân định cơ cấu quyền hạn giữa hai bên. Hầu hết chức năng và nhiệm vụ của từng Bộ dần dần được chuyển giao sang Phiên tương ứng bên phủ chúa. Các vấn đề của đất nước được thực tế giải quyết tại Phủ chúa, đây có thể coi là triều đình thứ hai do chúa đứng đầu. Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục viết:“Chính quyền trong nước về hết Lục Phiên, còn Lục Bộ, Lục tự chỉ đặt cho đủ vị mà thôi.”
Đa số các Phiên nắm quyền trên phạm vi cả nước, các Bộ của vua chỉ có tác động trong phạm vi triều đình và tới các quan lại chịu đặc ân của vua mà thôi. Tuy nhiên, riêng Bộ Lễ và Bộ Hình, nhà Chúa vẫn để cho giữ một số nhiệm vụ có tính biểu trưng cho quyền uy của vua nhằm phô trương đế quyền để che mắt thần dân và ngoại quốc. Bộ Lễ vẫn chủ trì các buổi lễ nghi, tế tự trong triều đình và trên cả nước. Bộ Hình được chúa dùng để nhân danh nhà vua ban bố luật pháp về lĩnh vực hình sự nhằm khiến cho dân chúng phục tùng.
Lục Bộ đã vậy, các chức quan còn lại trong triều đình cũng không khác gì. Các quan đứng đầu Lục Phiên đồng thời cũng là người nắm quyền cao nhất ở Lục Bộ. Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục chép: công việc then chốt trong triều đình đều về tay gia thần ở Lục Phiên, mà danh vị quan ở triều đình thường dùng những viên quan trong Phủ liêu để kiêm lãnh, còn chức quan đều đặt có ngạch suông cho đủ vị mà thôi. Đến như Thượng thư, Thị lang nếu không theo về bên phủ chúa thì chỉ là các danh vị hão thì huống gì các chức quan khác, đều là chức quan nhàn tản, không giữ công việc theo với chức phận.
Ở chính quyền địa phương, trên danh nghĩa, phụ thuộc vào cả vua và chúa nhưng thực tế, do chúa có quyền tuyển bổ, thăng giáng quan lại từ tứ phẩm trở xuống nên các quan và chính quyền địa phương hầu như chỉ chịu sự sai khiến của chúa.
Nhờ có sự phân định quyền hạn rõ ràng mà các cơ quan trong bộ máy nhà nước ở cả triều đình và phủ chúa có sự phối hợp hoạt động chặt chẽ, đảm bảo hoàn tất công việc một cách hiệu quả. Lịch triều tạp kỷ chép:"...trong khoảng 1680 đến 1729, nhất là dưới thời hai chúa Trịnh Tùng và Trịnh Cương, kỷ cương được chấn hưng, thưởng phạt thì nghiêm túc mà công minh, trăm quan kính giữ phép tắc chế độ, nhân dân được yên nghiệp làm ăn." Đây chính là nguyên nhân khiến cho chế độ lưỡng đầu Lê-Trịnh tồn tại được trong suốt gần hai thế kỷ trong lịch sử.
Có thể nói quyền lực của chúa Trịnh là rất lớn, đối với nhà Lê thì chúa không lấy nước mà như lấy nước, không làm vua mà lại hơn vua; và có thể tóm tắt quyền hạn và địa vị của chúa Trịnh như câu ca dân gian:
Phi Đế, phi Bá
Quyền khuynh thiên hạ

4. Các chức quan và các cơ quan

Các triều đại Trần, Hồ, Mạc thường chỉ có hai ban là văn ban và võ ban, đến thời này, do chúa Trịnh tin dùng các hoạn quan, nên lập thêm giám ban, và gọi những người này là tín thần. Cách tổ chức quan lại dưới thời Trần, Hồ, Mạc còn khá đơn giản và số lượng chức quan còn ít. Song đến thời Lê-Trịnh, tổ chức bộ máy quan lại đã phát triển cực kỳ đồ sộ. Ngoài những chức quan theo hệ thống phẩm hàm thông thường, chúa Trịnh còn đặt thêm nhiều chức quan mới mà chỉ có bên phủ chúa như: Tham tụng, Bồi tụng, Chưởng phủ sự, Thự phủ sự…
Không chỉ có các chức quan, các cơ quan mới chỉ có bên phủ chúa cũng lần đầu tiên xuất hiện như: Ngũ phủ, Phủ liêu, Lục Phiên…
Lời kết
Như vậy, qua việc nghiên cứu các thể chế lưỡng đầu trong lịch sử phong kiến Việt Nam, chúng ta có thể thấy rõ sự giống nhau và khác nhau của thể chế lưỡng đầu thời Trần, Hồ, Mạc so với thể chế Lê-Trịnh ở Đàng. Có thể nói thiết chế lưỡng đầu là một nét chính trị đặc sắc của Việt Nam ta thời phong kiến. Có lẽ hiếm có ở nơi đâu mà thể chế lưỡng đầu tồn tại lâu dài và từng bước phát triển hoàn thiện lên đến đỉnh cao ở thể chế Lê-Trịnh như ở Việt Nam. Nó là sản phẩm phù hợp với bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ, góp phần duy trì nền độc lập tự chủ và đưa nước Đại Việt xưa lên sánh ngang tầm với các triều đại phong kiến phương Bắc như Nguyễn Trãi đã viết:
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần
Bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên

Mỗi bên hùng cứ một phương…
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-83101474999844105282016-06-29T01:06:00.000-07:002016-06-29T01:06:02.970-07:00CẦN LÀM GÌ KHI BỊ CẢNH SÁT GIAO THÔNG YÊU CẦU DỪNG XE

(Hãy in ra giấy bỏ sẵn vào túi mỗi khi đi xe ra đường)
Hầu hết mọi người khi tham gia giao thông đều đã từng ít nhất một lần phạm lỗi và bị cảnh sát giao thông phạt. Nhưng do chưa có sự hiểu biết sâu sắc về luật an toàn giao thông mà nhiều khi chúng ta không hiểu về những khoản tiền phạt phải đóng.
Khi bị Công an dừng phương tiện, phải hỏi rõ lí do dừng xe, chỉ có 2 trường hợp Công an được dừng xe.
1 – Kiểm tra hành chính
2 – Xử lí lỗi vi phạm.

Nếu kiểm tra hành chính thì nhất thiết phải có chuyên đề, hoặc mệnh lệnh, kế hoạch do trưởng Công an huyện trở lên kí. Nếu xử lí lỗi vi phạm luật giao thông thì bắt buộc Công an phải chứng minh được lỗi vi phạm bằng hình ảnh.
Không bao giờ đưa giấy tờ trước, khi Công an chưa chứng minh được lỗi vi phạm, hãy ghi âm lại hoặc quay phim. Lúc này Công an có thể nói: Chúng tôi sẽ đưa xe về đồn giải quyết.
Lúc đó bạn hãy bình tĩnh đáp trả lại: “Vâng và tôi sẽ kiện các đồng chí tội vu khống và sai luật, cần tôi nhắc lại Điều 3 – Nguyên tắc xử lí VPHC -tại Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 không?”.
Một điều nữa nên nhớ chỉ có CSGT mang thẻ tuần tra (thẻ màu xanh to) mới được dừng xe và xử lí, các Công an khác khi có lệnh điều động hỗ trợ bằng văn bản có hiệu lực. (Chú ý thời hạn văn bản, số người được điều động).
+ Còn nếu Công an gây áp lực hãy gọi đường dây nóng Công an của tỉnh bạn hoặc cao hơn là cục CSGT (trực 24/24) : 06942608 hoặc trực ban tổng cục : 06941224.
+ Bên cạnh đó Điều 3 – điểm D – Luật Xử lý VPHC số 15/2012/QH13 có nêu:
“Người có thẩm quyền xử lí vi phạm hành chính phải chứng minh được hành vi vi phạm hành chính. Cá nhân, tập thể được coi là vi phạm hành chính được tự mình, hoặc đại diện hợp pháp chứng minh là mình không Vi phạm hành chính”. Còn mắt thường các đồng chí cũng như tôi.
Tôi thấy tôi đi đúng luật. Nếu như các đồng chí cảm nhận thế thì có thể nhắc nhở tôi thôi. Để nói tôi vi phạm cần đủ tang chứng, vật chứng chứng minh tôi vi phạm. Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Cứ bình tĩnh, NHÂN DÂN LÀ CHỦ, CÔNG AN LÀ NÔ BỘC.
Chú ý nên ghi âm và nói trước: “Tôi sẽ chấp hành xuất trình đầy đủ giấy tờ nếu các anh làm đúng luật, đề phòng các anh lại bảo là tôi chống người thi hành công vụ”.
Lỗi này bị phạt nặng. Nên phải cảnh giác đừng để gây vào lỗi này. Còn nữa nếu bảo anh không có quyền kiểm tra thì nói rằng: “Đồng chí nhầm rồi, nhân dân có quyền giám sát tất cả các việc làm của mọi đối tượng. Quyền dân chủ, các đồng chí cũng như tôi, là Công an trước hết các đồng chí là công dân, hơn ai hết các đồng chí phải hiểu điều đó”.
Tiếp nữa, Nếu thực sự phạm lỗi (có đầy đủ minh chứng) & CSGT nói: Lỗi này phải phạt 750.000đ. Thì yêu cầu: Các anh công khai biểu mức phạt có hiệu lực. Tôi sẽ nộp theo quy định. Nhiều khi họ nói vống lên để ai đó “đi đêm” 500.000 đồng thay cho làm biên bản nộp phạt 750.000đ, nhưng trên thực tế lỗi đó của bạn chỉ phải nộp 50.000đ hay 100.000đ thôi.
Danh sách đường dây nóng của phòng CSGT:
Hà Giang (0219.3869 142)
Cao Bằng (026.3852 439)
Bắc Kạn (0281.3869 152)
Lạng Sơn (025.3811 294)
Tuyên Quang (027.3821 968)
Lào Cai (020.3869 176)
Lai Châu (0231.3877 027)
Điện Biên (0230.3824 357)
Sơn La (022.3852 393)
Yên Bái (029.3869 339)
Phú Thọ (0210.3952 157)
Vĩnh Phúc (0211.3867 853)
Thái Nguyên (0280.3869 121)
Bắc Giang (0240.3854 789)
Quảng Ninh (033.3789 136)
Hải Phòng (031.3895 827)
Hải Dương (0320.3889 227)
Hưng Yên (0321.3865 306)
Bắc Ninh (0241.3822 415)
Hà Nội (04.39396 886)
Hòa Bình (0218.3869 218)
Hà Nam (0351.3851 021)
Nam Định (0350.3891 026)
Thái Bình (036.3870 281)
Ninh Bình (030.3873 338)
Thanh Hóa (037.3853 085)
Nghệ An (038.3839 222)
Hà Tĩnh (039.3690 680)
Quảng Bình (052.3822 188)
Quảng Trị (053.3890 305)
Thừa Thiên Huế (054.3823 856)
Đà Nẵng (0511.3821 306)
Quảng Nam (0510.3852 577)
Quảng Ngãi (055.3822 883)
Kon Tum (060.3862 459)
Bình Định (056.3822 863)
Phú Yên (057.3847 045)
Gia Lai (059.3869 184)
Khánh Hòa (058.3561 515)
Đắk Lắk (0500.3869 163)
Đắk Nông (0501.3544 499)
Lâm Đồng (063.3241 333)
Ninh Thuận (068.3823 309)
Bình Thuận (062.3858 121)
Bình Phước (0651.3879 924)
Bình Dương (0650.3822 863)
Đồng Nai (061.3826 889)
Tây Ninh (066.3822 000)
Bà Rịa – Vũng Tàu (064.3852 150)
TP Hồ Chí Minh (08.38387 521)
Long An (072.3820 900)
Tiền Giang (073.3899 589)
Bến Tre (075.3829 657)
Vĩnh Long (070.3833 939)
Đồng Tháp (067.3851 054)
An Giang (076.3942 942)
Cần Thơ (0710.3882 226)
Hậu Giang (0711.3952 179)
Trà Vinh (074.3749 227)
Sóc Trăng (079.3617 617)
Bạc Liêu (0781.3822 762)
Kiên Giang (077.3820 114)
Cà Mau (0780.3831 214)
Để giúp bạn đọc trang bị đầy đủ kiến thức về luật an toàn giao thông, bài viết này tổng hợp lại những thông tin về các lỗi vi phạm luật giao thông khi đi xe máy thường gặp và mức xử phạt cụ thể cho từng lỗi đó Theo Nghị định số 171/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ – đường sắt có hiệu lực từ ngày 01/01/2014:
1. Sử dụng ô, điện thoại di động, thiết bị âm thanh: phạt từ 60 – 80 ngàn đồng
2. Vượt đèn đỏ: phạt từ 200 – 400 ngàn đồng.
3. Vượt đèn vàng khi sắp chuyển sang đèn đỏ: phạt từ 100 – 200 ngàn đồng
4. Chuyển làn đường không đúng nơi được phép hoặc không có tín hiệu báo trước: phạt từ 80 – 100 ngàn đồng.
5. Không đi bên phải theo chiều đi của mình; đi không đúng phần đường, làn đường quy định hoặc điều khiển xe đi trên hè phố: phạt từ 200 – 400 ngàn đồng.
6. Quay đầu xe tại nơi cấm quay đầu xe: phạt từ 80 – 100 ngàn đồng
7. Không sử dụng đèn chiếu sáng khi trời tối hoặc khi sương mù, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn: phạt từ 80 – 100 ngàn đồng
8. Chạy quá tốc độ quy định từ 05 km/h đến dưới 10 km/h: phạt từ 100 – 200 ngàn đồng.
9. Người điều khiển, người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mà cài quai không đúng quy cách: phạt từ 100 – 200 ngàn đồng.
10. Chở người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mà cài quai không đúng quy cách: phạt từ 100 – 200 ngàn đồng.
11. Chở 2 người trên xe: phạt từ 100 – 200 ngàn đồng.
12. Chở theo 3 người trở lên trên xe: phạt từ 200 – 400 ngàn đồng.
13. Không giữ khoảng cách an toàn để xảy ra va chạm với xe chạy liền trước hoặc không giữ khoảng cách theo quy định của biển báo hiệu “Cự ly tối thiểu giữa hai xe”: phạt từ 60 – 80 ngàn đồng.
14. Đi vào đường cao tốc không dành cho xe máy: phạt từ 200 – 400 ngàn
15. Không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc người kiểm soát giao thông: phạt từ 200 – 400 ngàn.
16. Điều khiển xe chạy dàn hàng ngang từ 03 xe trở lên: phạt từ 80 – 100 ngàn.
17. Chạy quá tốc độ quy định từ 10 km/h đến 20 km/h: phạt từ 500 ngàn đến 1 triệu.
18. Trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80
miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở: phạt từ 500 ngàn đến 1 triệu.
19. Sử dụng chân chống, vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy: phạt từ 2 triệu đến 3 triệu.
20. Chạy quá tốc độ quy định trên 20 km/h: phạt từ 2 triệu đến 3 triệu.
21. Trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở: phạt từ 2 triệu đến 3 triệu.
Các lỗi liên quan đến giấy tờ, độ tuổi điều khiển xe:
22. Điều khiển xe máy khi chưa đủ 16 tuổi: Phạt cảnh cáo.
23. Từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô từ 50cm3 trở lên. Phạt tiền từ 400.000 đến 600.000.
24. Điều khiển dưới 175cm3 không có GPLX, sử dụng GPLX không do cơ quan có thẩm quyền cấp, GPLX hoặc bị tẩy xóa. Phạt tiền từ 800.000 đến 1.200.000. Đồng thời tịch thu GPLX không hợp lệ.
25. Điều khiển xe từ 175cm3 trở lên không có GPLX, sử dụng GPLX không do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc bị tẩy xóa. Phạt tiền từ 4.000.000 đến 6.000.000. Đồng thời tịch thu GPLX không hợp lệ.
26. Không mang theo Giấy phép lái xe. Phạt tiền từ 80.000 đến 120.000.
27. Không mang theo Giấy đăng ký xe. Phạt tiền từ 80.000 đến 120.000.
28. Điều khiển xe không có Giấy đăng ký xe. Phạt tiền từ 300.000 đến 400.000.
29. Sử dụng Giấy đăng ký xe bị tẩy xóa; Không đúng số khung, số máy hoặc không do cơ quan có thẩm quyền cấp. Phạt tiền từ 300.000 đến 400.000. Đồng thời tịch thu Giấy đăng ký không hợp lệ.
30. Không có hoặc không mang theo Giấy chứng nhận bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới. Phạt tiền từ 80.000 đến 120.000.

Nguồn: Đức Bảo PhạmMusic Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-35822332472459997562016-06-28T07:49:00.002-07:002016-06-28T07:49:51.897-07:00Lịch mượn sách học kì phụ năm 2016 - HLU

Các bạn bấm vào ảnh để xem rõ hơn nhé!Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-45195346179270034832016-06-28T03:30:00.002-07:002016-06-28T03:30:55.565-07:00Các kênh nhạc youtube không bản quyền ( NoCopyrightSounds )

Tổng hợp các kênh youtube cho phép bạn lấy nhạc sử dụng lại với mục đích thương mại

https://www.youtube.com/channel/UCnLgSz7xpHL0mCqTef-nhJA
https://www.youtube.com/channel/UCPSX-g40Ti1c5C7sbGNtGzA
https://www.youtube.com/channel/UC-Fz-lMVZTQJfRqIb57mGiA
https://www.youtube.com/user/NoCopyrightSounds
https://www.youtube.com/channel/UCUI1iyKSk6Punlw-pqyDdzA
https://www.youtube.com/user/RatedmusicOfficial
https://www.youtube.com/user/TheIntroBeats
https://www.youtube.com/user/tobuofficial
https://www.youtube.com/user/ViewMusicNow
https://www.youtube.com/user/PandaeyesEDM
https://www.youtube.com/user/YourRapBeats
https://www.youtube.com/user/MAElectronic
https://www.youtube.com/user/TrapCityMusic
https://www.youtube.com/user/vitalelectronic
https://www.youtube.com/user/MusicVVawe
https://www.youtube.com/channel/UCht8qITGkBvXKsR1Byln-wA
https://www.youtube.com/user/monstafluffmusicTV
https://www.youtube.com/user/MrEdmStation
https://www.youtube.com/user/MMMontageMusic
https://www.youtube.com/user/fazeclanradio
https://www.youtube.com/user/ApproachingNirvana
https://www.youtube.com/user/SwagyTracks
https://www.youtube.com/user/TheK391Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-17980975918657342122016-06-22T01:06:00.001-07:002016-06-22T01:07:02.511-07:00Các cách tốt nhất để đối đầu với những kẻ gièm pha

Chúng ta ai cũng từng gặp những đối tượng này khi ta lập ra và theo đuổi các mục tiêu của mình, bất kể ta ở đâu hay mục tiêu của ta là gì: đó là những kẻ bàn lùi, những kẻ gièm pha, những kẻ chế nhạo ta, nổi giận với ta hoặc bảo ta rằng ta không thể làm được.
Những kẻ gièm pha thực sự là một vấn đề nghiêm trọng, cho dù họ chỉ có vẻ muốn chế giễu công sức của ta chút thôi. Đừng để họ cản trở ta hay thậm chí làm ta chậm bước.

Làm sao để đối đầu với những kẻ gièm pha? Mỗi người sẽ khác nhau, nhưng sau đây là một vài mẹo:

1. Đầu tiên hãy học cách nhận ra họ.

 Đôi khi ta không nhận ra ai đang là một kẻ gièm pha. Họ có thể là một người bạn thân, hoặc người phối ngẫu của ta hoặc một người nào đó ta tin cậy, thành ra khi họ đùa cợt ta hoặc nói điều gì đó không tích cực, ta tin tưởng họ từ tận đáy lòng. Nhưng có sự khác biệt giữa một người có tính thực tế và một người hay bàn lùi. Hãy học cách lắng nghe điều người khác đang nói và quan sát phản ứng của bạn với điều đó. Nếu nó làm bạn nản chí, khiến bạn cảm thấy muốn từ bỏ thì rất có thể người đang nói là một kẻ gièm pha.
2. Hãy xem liệu họ có lập luận vững chắc không.
Như tôi đã nói, đôi khi họ chỉ cố tỏ ra thực tế. Rất có thể họ có lý do chính đáng cho sự phản đối của mình. Hãy lùi lại một bước, hãy suy nghĩ một cách khách quan xem có đúng là họ nêu lên một trở ngại thực tế cần phải vượt qua không, và nếu đúng, hãy tính kế để vượt qua nó. Rất hiếm khi trở ngại đó không thể vượt qua nổi. Nếu bạn đủ mong muốn, bạn sẽ tìm được một giải pháp. Nào, nếu họ không có lập luận vững chắc, thì hãy đọc tiếp nhé.

3. Hãy diệt ngay bất cứ suy nghĩ tiêu cực nào mà họ nhét vào đầu bạn.
 Những kẻ gièm pha có cách nhét vào đầu bạn những suy nghĩ tiêu cực của họ. Đột nhiên có một hạt giống hoài nghi trong bạn. Mà cái hạt giống ấy có thể nảy mầm, vươn cao thành một cây hoài nghi đại thụ, với những cái rễ có thể xé toạc nền móng các mục tiêu của bạn. Hãy chặn đứng những suy nghĩ tiêu cực càng sớm càng tốt. Đẩy chúng ra và thay vào đó bằng những suy nghĩ tích cực. Đừng để chúng đánh bại bạn.

4. Hãy nhận thức rằng luôn có những kẻ gièm pha, và hãy để họ trôi tuột khỏi bạn giống nước đổ lá môn.
 Trong đời mỗi con người chúng ta, sẽ có ít nhất một kẻ gièm pha, nếu không phải là nhiều hơn. Bạn không thể nào hoàn toàn tránh được họ. Nhưng bạn không cần phải lắng nghe họ. Hãy chỉ mỉm cười và để cho họ nói. Những lời lẽ của họ không thể cản bước bạn. Họ không thể ảnh hưởng đến bạn nếu bạn lờ đi lời lẽ của họ.

5. Đương đầu với họ, và kéo họ về phe bạn.
 Đôi khi kẻ gièm pha là một người thân của bạn, người mà bạn không thể lờ đi được. Nếu thế, cách tốt nhất là tranh thủ sự giúp đỡ của người này thay vì chiến đấu chống lại họ. Hãy làm điều này càng sớm càng tốt. Hãy bảo họ rằng mục tiêu này rất quan trọng với bạn, và bạn không thể làm được nếu họ không giúp bạn. Hãy bảo họ rằng bạn biết họ có những nghi ngại, nhưng bạn thực sự cần họ thể hiện sự tích cực và hỗ trợ bạn. Họ có thể là đồng minh tốt nhất của bạn thay vì là kẻ gièm pha tệ hại nhất.

6. Hãy cười với họ.
Đôi khi người ta cảm thấy không thoải mái khi bạn thay đổi, cho nên để giải tỏa cái sự bực dọc này, họ sẽ pha trò hoặc trêu bạn. Việc này nhằm vào sự khó chịu của họ hơn là nhằm vào bạn. Họ không biết làm gì khác để đối đầu với sự thay đổi của bạn. Hãy nhận ra điều đó và hãy chỉ cười thôi. Nếu bạn coi điều họ nói như một câu đùa thiện ý, đôi khi bạn tước được vũ khí của họ. Họ rất có thể sẽ tiếp tục trêu chọc bạn, nhưng không còn căng thẳng nữa và cũng chẳng còn ảnh hưởng nhiều đến bạn nếu bạn cứ cười thôi.

7. Hãy sẵn sàng biện bác, và nói rõ với họ.
Đôi khi người ta chỉ đơn giản là nghe chưa ra. Rất có thể họ hiểu lầm về điều bạn đang làm. Hãy biết rõ tất cả các lập luận của họ cũng như các lý luận có thể có nói chung và sẵn sàng biện bác lại. Hãy tự nghiên cứu và nắm thật rõ vấn đề. Rồi hãy cố gắng mở mắt cho kẻ gièm pha. Nếu bạn làm đúng, với một thái độ chân thành và tích cực, bạn có thể thực sự khiến người ta lắng nghe, và có lẽ thậm chí khiến họ thay đổi suy nghĩ. Nếu không, ít nhất thì bạn cũng hiểu biết nhiều hơn và bạn không để những lập luận của họ tạo ra nghi ngờ trong tâm trí bạn.

8. Hãy đảm bảo bạn nhận thức rõ rằng bạn đang làm điều tốt.
Đôi khi bạn chẳng thể làm gì được. Bạn không thể lôi kéo họ, bạn không thể né tránh họ, bạn không thể cười với họ. Thế thì bạn phải lờ họ đi thôi, và hãy luôn tự nhủ rằng khi bạn đạt được mục tiêu của mình, đó sẽ là phần thưởng của bạn cho sự nhẫn nại đối với kẻ gièm pha này.

Một lần nữa, tôi phải nhắc bạn rằng sẽ luôn có những kẻ gièm pha trong đời bạn. Nhưng họ chỉ là một trong số những trở ngại mà bạn phải vượt qua để vươn tới mục tiêu của mình. Trở ngại thì lúc nào cũng có, nhưng nếu bạn suy nghĩ tích cực, và tìm kiếm giải pháp thì bạn có thể đánh bại chúng (hoặc lôi kéo chúng theo bạn).
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-42625010439397853372016-06-14T19:17:00.001-07:002016-06-14T19:17:12.671-07:00Bài tập tình huống Luật Hình sự

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG LUẬT HÌNH SỰ<o:p></o:p>

Tình huống 1:<o:p></o:p>

X và P rủ nhau đi săn thú rừng, khi đi X và P mỗi người mang theo khẩu súng săn tự chế. Hai người thoả thuận người nào phát hiện có thú dữ, trước khi bắn sẽ huýt sáo 3 lần, nếu không thấy phản ứng gì sẽ bắn. Sau đó họ chia tay mỗi người một ngả. Khi X đi được khoảng 200 mét, X nghe có tiếng động, cách X khoảng 25 mét. X huýt sao 3 lần nhưng không nghe phản ứng gì của P. X bật đèn soi về phía có tiếng động thấy có ánh mắt con thú phản lại nên nhằm bắn về phía con thú. Sau đó, X chạy đến thì phát hiện P đã bị trúng đạn nhưng chưa chết hẳn. X vội đưa P đến trạm xá địa phương để cấp cứu, nhưng P đã chết trên đường đi.<o:p></o:p>

1. Xác định tội danh của X? (5 điểm)<o:p></o:p>

2. Giả sử P không chết chỉ bị thương, tỷ lệ thương tật là 29%, X có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Tại sao? (2 điểm)
<o:p></o:p>

1. Xác định tội anh của X?<o:p></o:p>

Căn cứ vào tình huống đã cho thì X phạm tội vô ý làm chết người theo khoản 1 Điều 98 BLHS năm 1999, sửa đổi bổ sung 2009 quy định: “Người nào vô ý làm chết người thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm”<o:p></o:p>

Phân tích CTTP của tội vô ý làm chêt người ta thấy X trong tình huống trên đã thỏa mãn những dấu hiệu của tội này, đó là:<o:p></o:p>

*Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội vô ý làm chết người là chủ thể thường, là người có năng lực TNHS và đạt độ tuổi luật định. Trong khuôn khổ của tình huống đã cho thì là người có đủ năng lực TNHS và đạt độ tuổi luật định.<o:p></o:p>

*Khách thể của tội phạm: Khách thể của tội vô ý làm chết người là quyền nhân thân, đây là một trong những khách thể quan trọng nhất được luật hình sự bảo vệ. Đó là quyền sống quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng. Đối tượng của tội này là những chủ thể có quyền được tôn trọng và bảo vệ về tính mạng. Đó là những người đang sống, những người đang tồn tại trong thế giới khách quan với tư cách là con người – thực thể tự nhiên và xã hội. Như vậy, trong tình huống trên X tước đoạt tính mạng của P, xâm phạm tới quan hệ nhân thân được luật hình sự bảo vệ.<o:p></o:p>

*Mặt khách quan của tội phạm:<o:p></o:p>

- Hành vi khách quan của tội phạm: Người phạm tội có hành vi vi phạm quy tắc an toàn. Đó là những quy tắc nhằm bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe cho con người. Những quy tắc đó thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có thể đã được quy phạm hóa hoặc có thể là những quy tắc xử sự xã hội thông thường đã trở thành những tập quán sinh hoạt, mọi người đều biết và thừa nhận. Trong tình huống trên thì X và P rủ nhau đi săn thú rừng và hai người thỏa thuận người nào phát hiện có thú dữ, trước khi bắn sẽ huýt sáo 3 lần nếu không thấy phản ứng gì thì sẽ bắn. Sau đó X lên phía đồi còn P xuống khe cạn. Và khi X nghe thấy có tiếng động, đã X huýt sáo 3 lần nhưng không nghe thấy phản ứng gì của P. X bật đèn soi về phìa có tiếng động thấy có ánh mắt con thú phản lại nên nhằm bắn về phía con thú. Sau đó, X xách súng chạy đến thì phát hiện là P đã bị trúng đạn nhưng chưa chết hẳn. X vội vã đưa P đi đến trạm xá địa phương nhưng P đã chết trên đường đi cấp cứu. Như vậy, hành vi của X do không cẩn thận xem xét kỹ lưỡng trong khi đi săn nên đã để đạn lạc vào người P làm cho P chết.<o:p></o:p>

- Hậu quả của tội phạm: Hành vi vi phạm nói trên phải đã gây ra hậu quả chết người. Hậu quả này là dấu hiệu bắt buộc của CTTP. Trong tình huống trên thì hành vi của X đã gây ra hậu quả làm cho P chết.<o:p></o:p>

 - Quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm: QHNQ giữa hành vi vi phạm và hậu quả đã xảy ra là dấu hiệu bắt buộc của CTTP. Người có hành vi vi phạm chỉ phải chịu TNHS về hậu quả chết người đã xảy ra, nếu hành vi vi phạm của họ đã gây ra hậu quả này hay nói cách khác là giữa hành vi vi phạm của họ và hậu quả chết người có QHNQ với nhau.Trong tình huống trên thì hậu quả chết người của P là do hành vi của X gây ra. Đò là X nhằm bắn về phía con thú nhưng đã bắn sang P, hậu quả là làm cho P chết, như vậy nguyên nhân P chết là do hành vi bắn súng của X vào người P.<o:p></o:p>

* Mặt chủ quan của tội phạm: Trong trường hợp này, X phạm tội vô ý làm chết người với lỗi vô ý vì quá tự tin. Bởi vì X tuy thấy hành vi của mình có thể ra hậu quả làm chết người nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra nên vẫn thực hiện và đã gây ra hậu quả chết người đó.<o:p></o:p>

-Về lí trí: X nhận thức tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình, thể hiện ở chỗ thấy trước hậu quả làm chết người do hành vi của mình có thể gây ra nhưng đồng thời lại cho rằng hậu quả đó không xảy ra. Như vậy, sự thấy trước hậu quả làm chết người ở đây thực chất chỉ là sự cân nhắc đến khả năng hậu quả đó xảy ra hay không và kết quả người phạm tội đã loại trừ khả năng hậu đó quả xảy ra.<o:p></o:p>

-Về ý chí: X không mong muốn hành vi của mình sẽ gây ra cái chết cho P, nó thể hiện ở chỗ, sự không mong muốn hậu quả của X gắn liền với việc X đã loại trừ khả năng hậu quả xảy ra. X đã cân nhắc, tính toán trước khi hành động, thể hiện ở chỗ X đã huýt sáo như thỏa thuận với P và chỉ đến khi không nghe thấy phản ứng gì của P, X mới nhằm bắn về phía có ánh mắt con thú nhưng hậu quả là đã bắn chết P. Và khi X xách súng chạy đến thì phát hiện P đã bị trúng đạn nhưng chưa chết hẳn, X đã vội đưa P đến trạm xá địa phương để cấp cứu, nhưng P đã chết trên đường đi. Điều này đã chứng tỏ X không mong muốn hậu quả chết người xảy ra. Như vậy, hình thức lỗi của X trong trường hợp trên là lỗi vô ý vi quá tự tin.<o:p></o:p>

Ngoài ra, trong trường hợp này X đã đủ năng lực TNHS và đạt độ tuổi luật định sẽ bị phạt hành chính vì sử dụng vũ khí cấm tại khoản 3 Điều 13 Nghị định số 73/2010/NĐ – CP quy định về sử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự xã hội.<o:p></o:p>

2. Giả sử P không chết chỉ bị thương, tỷ lệ thương tật là 29%, X có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Tại sao?<o:p></o:p>

X không phải chịu trách nhiệm hình sự.<o:p></o:p>

Theo nội dung tình huống của đề bài và hậu quả là P bị thương, với tỷ lệ thương tật là 29%. Thì hành vi của X là đã vô ý gây thương tích cho P với lỗi vô ý vì quá tự tin. Và căn cứ vào khoản 1 Điều 108 BLHS năm 1999, sửa đổi bổ sung 2009 quy định: “Người nào vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.”<o:p></o:p>

 Vậy, với hậu quả P không chết chỉ bị thương, tỷ lệ thương tật 29%, thì X không phải chịu TNHS nhưng X sẽ bị xử phạt hành chính về hành vi của mình theo Nghị Quyết 03/2006 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.à<o:p></o:p>

Tình huống 2: A, B, K uống rượu say, đi loạng choạng và ngã ở dọc đường, H và Q phát hiện chị B cùng với hai người bạn nằm bên đường. Thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng, H và Q lấy đi toàn bộ tài sản trị giá 10 triệu đồng. Gần sáng cơn say hết, chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an. A, B, K uống rượu say, đi loạng choạng và ngã ở dọc đường, H và Q phát hiện chị B cùng với hai người bạn nằm bên đường. Thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng, H và Q lấy đi toàn bộ tài sản trị giá 10 triệu đồng. Gần sáng cơn say hết, chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an.<o:p></o:p>

Hỏi: Hành vi của H, Q cấu thành tội gì? Tại sao?<o:p></o:p>

Về vụ án này có các ý kiến sau đây về tội danh của H và Q:<o:p></o:p>

- 1. H và Q phạm tội cướp tài sản;<o:p></o:p>

- 2. H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản;<o:p></o:p>

- 3. H và Q phạm tội trộm cắp tài sản.<o:p></o:p>

Hỏi: Hành vi của H, Q cấu thành tội gì? Tại sao?<o:p></o:p>

Về vụ án này có các ý kiến sau đây về tội danh của H và Q:<o:p></o:p>

- 1. H và Q phạm tội cướp tài sản;<o:p></o:p>

- 2. H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản;<o:p></o:p>

- 3. H và Q phạm tội trộm cắp tài sản.<o:p></o:p>

1.  Ý kiến H và Q phạm tội cướp tài sản: ý kiến này là sai, vì các tình tiết của vụ án không đủ yếu tố cấu thành tội cướp tài sản<o:p></o:p>

Khoản 1 Điều 133 BLHS quy định về tội cướp tài sản như sau: “Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm”.<o:p></o:p>

Tội cướp tài sản là “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhắm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

a. Khách thể tội cướp tài sản:<o:p></o:p>

Hành vi cướp tài sản xâm hại đồng thời hai quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ. Đó là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu. Bằng hành vi phạm tội của mình, người phạm tội cướp tài sản xâm phạm trước hết đến thân thể, đến tự do của con người để qua đó có thể xâm phạm được sở hữu.<o:p></o:p>

 Trong tình huống trên, H và Q thấy chị B và hai người bạn say rượu nằm mê mệt bên đường, lại thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng nên H và Q lấy đi toàn bộ tài sản của chị B trị giá 10 triệu đồng. Như vậy, trong tình huống này, H và Q không xâm hại đến thân thể, đến tự do của chị B và hai người bạn hay nói cách khác là không xâm phạm đến quan hệ nhân thân. H và Q chỉ xâm hại đến quan hệ sở hữu của chị B. Như vậy, trong tình huống này, H và Q không xâm hại đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm hại đến quan hệ sở hữu của chị B.<o:p></o:p>

 b. Hành vi khách quan của tội cướp tài sản:<o:p></o:p>

Theo quy định của điều luật có 3 dạng hành vi khách quan được coi là hành vi khách quan của tội cướp tài sản. Đó là: Hành vi dùng vũ lực; hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc; hành vi làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được để nhằm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

Hành vi dùng vũ lực là hành vi mà người phạm tội đã thực hiện, tác động vào cơ thể của nạn nhân như: đấm, đá, bóp cổ, trói, bắn, đâm chém… Hay có thể nói một cách khái quát là hành vi dùng sức mạnh vật chất nhằm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

Hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc là hành vi dùng lời nói hoặc hành động nhằm đe dọa người bị hại nếu không đưa tài sản thì vũ lực sẽ được thực hiện ngay. Vũ lực đe dọa sẽ thực hiện có thể sẽ nhằm vào chính người bị đe dọa nhưng cũng có thể nhằm vào người khác có quan hệ thân thuộc với người bị đe dọa. Để xác định dấu hiệu đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc, ta thấy ngay tức khắc là ngay lập tức không chần chừ, khả năng xảy ra là tất yếu nếu người bị hại không giao tài sản cho người phạm tội. Khả năng này không phụ thuộc vào lời nói hoặc hành động của người phạm tội mà nó tiềm ẩn ngay trong hành vi của người phạm tội. Đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc cũng có nghĩa là nếu người bị hại không giao tài sản hoặc không để cho người phạm tội lấy tài sản thì vũ lực sẽ được thực hiện.<o:p></o:p>

Hành vi khác làm cho người khác lâm vào tình trạng không thể chống cự được là hành vi không phải dùng vũ lực, cũng không phải là đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc nhưng lại làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được. Để xác định hành vi này, trước hết xuất phát từ phía người bị hại phải là người bị tấn công, nhưng không phải bị tấn công bởi hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc mà bị tấn công bởi hành vi khác. Như vậy, hành vi khác mà nhà làm luật quy định trong cấu thành trước hết nó phải là hành vi tấn công người bị hại, mức độ tấn công tới mức người bị hại không thể chống cự được. Ví dụ như bỏ thuốc ngủ vào cốc nước cho người bị hại uống làm cho người đó ngủ say, bị mê mệt không biết gì sau đó mới chiếm đoạt tài sản của người bị hại…<o:p></o:p>

Trong tình huống trên, H và Q không có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hay có hành vi nào khác làm cho chị B và hai người bạn lâm vào tình trạng không thể chống cự được. Chị B và hai người bạn lâm vào tình trạng không thể chống cự được là do uống quá nhiều rượu nên say, việc chị B và hai người bạn lâm vào tình trạng không nhận thức, không chống cự được không có lỗi của H và Q. Vì vậy, trong tình huống này H và Q chỉ chiếm đoạt tài sản của chị B.<o:p></o:p>

Như vậy, căn cứ vào những phân tích trên, căn cứ vào khách thể và mặt khách quan của tội phạm ta thấy, H và Q không có đủ những dấu hiệu để cấu thành tội cướp tài sản. Vì vậy ý kiến cho rằng H và Q phạm tội cướp tài sản là sai.<o:p></o:p>

2. Ý kiến H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản: ý kiến này cũng sai vì các tình tiết không cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 137 BLHS. Qua thực tiễn xét xử có thể hiểu: Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là lợi dụng chủ tài sản không có điều kiện ngăn cản công nhiên chiếm đoạt tài sản của họ.<o:p></o:p>

Đặc điểm nổi bật của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là người phạm tội ngang nhiên lấy tài sản trước mắt người quản lý tài sản mà họ không làm gì được (không có biện pháp nào ngăn cản được hành vi chiếm đoạt của người phạm tội hoặc nếu có thì biện pháp đó cũng không đem lại hiệu quả, tài sản vẫn bị người phạm tội lấy đi một cách công khai). Tính chất công khai, trắng trợn của hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản thể hiện ở chỗ người phạm tội không giấu giếm hành vi phạm tội của mình , trước, trong hoặc ngay sau khi bị mất tài sản, người bị thiệt hại biết ngay người lấy tài sản của mình (biết mà không thể giữ được).<o:p></o:p>

Do đặc điểm riêng của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản, nên người phạm tội chỉ có một hành vi khách quan duy nhất là “chiếm đoạt”, nhưng chiếm đoạt bằng hình thức công khai, với thủ đoạn lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản hoặc lợi dụng vào hoàn cảnh khách quan như: thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh… Mặc dù tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là tội phạm chưa được các nhà nghiên cứu khoa học nghiên cứu nhiều, nhưng qua thực tiễn xét xử chúng ta có thể thấy một số trường hợp công nhiên chiếm đoạt tài sản như sau:<o:p></o:p>

 - Người phạm tội lợi dụng sơ hở, vướng mắc của người quản lý tài sản để công nhiên chiếm đoạt tài sản của họ;<o:p></o:p>

- Người phạm tội lợi dụng hoàn cảnh khách quan như: thiên tai, hỏa hoạn, bị tai nạn, đang có chiến sự để chiếm đoạt tài sản. Những hoàn cảnh cụ thể này không do người có tài sản gây ra mà do hoàn cảnh khách quan làm cho họ lâm vào tình trạng không thể bảo vệ được tài sản của mình, nhìn thấy người phạm tội lấy tài sản mà không làm gì được.<o:p></o:p>

 Trong tình huống trên, H và Q đã lợi dụng lúc chị B và hai người bạn say rượu nằm mê mệt bên đường nên đã chiếm đoạt tài sản của chị B. Trong trường hợp nếu chị B và hai người bạn không hẳn bị mê mệt mà vẫn có thể nhìn thấy hành vi chiếm đoạt tài sản của H và Q nhưng do quá say nên họ không thể ngăn cản hành vi của H và Q thì H và Q có thể bị cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. Nhưng trong tình huống có ghi rõ “… H và Q phát hiện chị B cùng với hai người bạn đang say nằm mê mệt bên lề đường. Thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng, H và Q lấy đi toàn bộ tài sản trị giá 10 triệu đồng. Gần sáng cơn say hết, chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an…”, như vậy trong khi H và Q đang thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, chị B và hai người bạn không hề biết và nhìn thấy hành vi của H và Q, phải đến sáng hôm sau chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an. Như vậy, hành vi của H và Q không thể là công nhiên mà có hành vi lén lút, hành vi của H và Q chỉ có thể bị coi là công nhiên khi chị B hoặc hai người bạn của chị B tỉnh giấc nhận thấy chị B bị chiếm đoạt tài sản nhưng do quá say nên không có khả năng chống cự và H và Q vẫn công khai, trắng trợn lấy số nữ trang trên người chị B. Tính chất công khai, trắng trợn tuy không phải là hành vi khách quan, nhưng nó lại là một đặc điểm cơ bản, đặc trưng đối với tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. Công nhiên chiếm đoạt tài sản trước hết là công nhiên với chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản, sau đó là công nhiên đối với mọi người xung quanh. Tuy nhiên, đối với người xung quanh, người phạm tội có thể có những thủ đoạn gian dối, lén lút để tiếp cận tài sản, nhưng khi chiếm đoạt, người phạm tội vẫn công khai, trắng trợn.<o:p></o:p>

Từ những phân tích trên, ta thấy H và Q không có đủ các dấu hiệu cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, ý kiến H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là sai.<o:p></o:p>

3. Ý kiến H và Q phạm tội trộm cắp tài sản: ý kiến này đúng, vì đủ yếu tố cấu thành tội trộm cắp tài sản.<o:p></o:p>

Tội trộm cắp tài sản được quy định tại Điều 138 BLHS. Điều 138 không mô tả những dấu hiệu của tội trộm cắp tài sản mà chỉ nêu tội danh. Qua thực tiễn xét xử có thể hiểu: Tội trộm cắp tài sản là hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản của người khác.<o:p></o:p>

Đặc điểm nổi bật của tội trộm cắp tài sản là người phạm tội lén lút (bí mật) lấy tài sản mà chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản không biết mình bị lấy tài sản, chỉ sau khi mất họ mới biết mình bị mất tài sản.<o:p></o:p>

a. Khách thể của tội trộm cắp tài sản:<o:p></o:p>

Khách thể của tội trộm cắp tài sản không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu.<o:p></o:p>

Trong tình huống trên, H và Q không hề xâm hại đến quan hệ nhân thân của chị B và hai người bạn mà chỉ có hành vi xâm phạm đến tài sản của chị B, cụ thể là lấy đi toàn bộ số nữ trang bằng vàng của chị B.<o:p></o:p>

b. Hành vi khách quan:<o:p></o:p>

Do đặc điểm của tội trộm cắp tài sản, nên người phạm tội chỉ có một hành vi khách quan duy nhất là “chiếm đoạt”, nhưng chiếm đoạt bằng hình thức lén lút, với thủ đoạn lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của người quản lý tài sản, không trông giữ cẩn thận hoặc lợi dụng vào hoàn cành khách quan khác như chen lấn, xô đẩy, nhằm tiếp cận tài sản để thực hiện hành vi chiếm đoạt mà người quản lý tài sản không biết<o:p></o:p>

Để xác định hành vi trộm cắp tài sản và phân biệt tội trộm cắp với một số tội phạm khác gần kề, chúng ta có thể có một số dạng trộm cắp tài sản có tính chất đặc thù như sau:<o:p></o:p>

- Người phạm tội dùng những thủ đoạn gian dối tiếp cận tài sản để đến khi có điều kiện sẽ lén lút chiếm đoạt tài sản của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản;<o:p></o:p>

 - Người phạm tội lợi dụng chỗ đông người, chen lấn xô đẩy để chiếm đoạt tài sản của người khác;<o:p></o:p>

 - Người phạm tội lợi dụng người quản lý tài sản không có mặt ở nơi để tài sản hoặc người tài sản không trực tiếp quản lý nên đã chiếm đoạt. Đặc trưng hành vi chiếm đoạt của tội trộm cắp tài sản là dấu hiệu lén lút. Lén lút là dấu hiệu có nội dung trái ngược với dấu hiệu công khai ở các tội xâm phạm sở hữu khác, dấu hiệu này vừa chỉ đặc điểm khách quan của hành vi chiếm đoạt vừa chỉ ý thức chủ quan của người thực hiện hành đó. Hành vi chiếm đoạt có đặc điểm khách quan là lén lút và ý thức chủ quan của người thực hiện cũng là lén lút. Hành vi chiếm đoạt được coi là lén lút nếu được thực hiện bằng hình thức mà hình thức đó đó có khả năng không cho phép chủ tài sản biết có hành vi chiếm đoạt khi có hành vi này xảy ra. Ý thức chủ quan của người phạm tội là lén lút nếu khi thực hiện hành vi chiếm đoạt người phạm tội có ý thức che giấu hành vi đang thực hiện của mình. Việc che giấu này chỉ đòi hỏi với chủ tài sản, đối với những người khác, ý thức chủ quan của người trộm cắp tài sản vẫn là công khai. Nhưng trong thực tế, ý thức chủ quan của người phạm tội trong phần lớn vẫn là lén lút, che giấu đối với người khác.<o:p></o:p>

Trong tình huống trên, H và Q đã lợi dụng lúc chị B và hai người bạn say rượu nằm mê mệt bên đường nên đã chiếm đoạt tài sản của chị B. Ta thấy trong tình huống có ghi rõ: “… H và Q phát hiện chị B cùng với hai người bạn đang say nằm mê mệt bên lề đường. Thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng, H và Q lấy đi toàn bộ tài sản trị giá 10 triệu đồng. Gần sáng cơn say hết, chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an…” . Để xác định hành vi phạm tội của H và Q trong tình huống này ta cần xác định “tại thời điểm mất tài sản, chủ tài sản có biết hay không” là vấn đề cần thiết phải làm rõ, bởi nó liên quan đến bản chất của hành vi chiếm đoạt. Trong tình huống này, chị B là chủ tài sản, do bị say rượu nằm mê mệt bên đường nên trong khi bị H và Q chiếm đoạt tài sản không hề biết mình bị chiếm đoạt tài sản. Phải đến sáng hôm sau tỉnh giấc chị B mới biết mình bị mất tài sản. Như vậy, dấu hiệu “thời điểm mất tài sản” là mốc thời gian, xác định việc tài sản đã bị chiếm đoạt và không nằm trong vòng kiểm soát của chủ tài sản nữa. Tại thời điểm này, chủ tài sản (chị B) không biết việc mình bị mất tài sản và đây chính là hệ quả của hành vi “lén lút”. Bởi chỉ có “lén lút” mới làm chủ tài sản không biết mình bị mất tài sản. Mặt khác trị giá tài sản bị các đối tượng chiếm đoạt là 10 triệu đồng, thỏa mãn dấu hiệu được nêu trong điều 138 , BLHS (từ hai triệu đồng trở lên ). Hành vi của H và Q được thực hiện do lỗi cố ý. Mục đích cuối cùng của H và Q là mong muốn chiếm đoạt tài sản của trị B, cụ thể là số nữ trang bằng vàng trên người của chị B.<o:p></o:p>

 Với sự liên hệ qua lại giữa các dấu hiệu này, giúp chúng ta dễ dàng tìm ra điểm đặc trưng của tội “Trộm cắp tài sản”, từ đó ta có cơ sở để quyết định H và Q phạm tội trộm cắp tài sản. Như vậy, căn cứ vào những phân tích trên, căn cứ vào khách thể và mặt khách quan của tội phạm ta thấy, H và Q có đủ những dấu hiệu để cấu thành tội trộm cắp tài sản. Vì vậy, ý kiến cho rằng H và Q phạm tội trộm cắp tài sản là đúng.<o:p></o:p>

Tình huống 3: A là chủ kiêm lái xe chở xăng dầu. A ký hợp đồng với công ty X vận chuyển dầu chạy máy cho công ty. Sau vài lần vận chuyển, A đã học được thủ đoạn lấy bớt dầu vẫn chuyển của công ty X như sau:<o:p></o:p>

Khi nhận được dầu A chạy xe tới điểm thu mua dầu của B và nhanh chóng rút dầu ra bán cho B mỗi lần 200 lít. Sau đó A đổ đầy nước vào chiếc thùng phuy không mang sẵn đúng 200 lít. Đến địa điểm giao hàng, chiếc xe được cân đúng trọng lượng quy định nên được nhập dầu vào kho. Trong thời gian chờ đợi cân trọng lượng của xe sau khi giao dầu, A đã bí mật đổ hết số nước đã chất lên xe để khi cân chỉ còn đúng trọng lượng của xe.<o:p></o:p>

Bằng thủ đoạn trên A đã nhiều lần lấy dầu được thuê vận chuyển với tổng trị giá là 100 triệu đồng thì bị phát hiện.<o:p></o:p>

a. Anh (chị) hãy xác định tội danh cho hành vi của A?<o:p></o:p>

b. B có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tiêu thụ dầu của A không? Nếu có thì tội danh cho hành vi của B là gì?<o:p></o:p>

a.1.Trường hợp 1: Hành vi của A cấu thành Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản( Điều 140 BLHS) :<o:p></o:p>

“1. Người nào có một trong những hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ một triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới một triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:<o:p></o:p>

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người<o:p></o:p>

khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó;<o:p></o:p>

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người<o:p></o:p>

khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.<o:p></o:p>

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:<o:p></o:p>

a) Có tổ chức;<o:p></o:p>

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;<o:p></o:p>

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;<o:p></o:p>

d) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ trên năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng<o:p></o:p>

e) Gây hậu quả nghiêm trọng.<o:p></o:p>

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:<o:p></o:p>

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;<o:p></o:p>

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.<o:p></o:p>

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân:<o:p></o:p>

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;<o:p></o:p>

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.<o:p></o:p>

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm và bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản hoặc một trong hai hình phạt này.”<o:p></o:p>

 Về dấu hiệu pháp lý:<o:p></o:p>

 Điều 140 BLHS quy định tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản bao gồm 2 trường hợp:<o:p></o:p>

- thứ nhất, bằng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn, chiếm đoạt tài sản của người khác đã được giao cho mình trên cơ sở hợp đồng vay mượn, thuê,…<o:p></o:p>

- thứ hai, sử dụng tài sản của người khác đã được giao cho mình trên cơ sở hợp đồng vay, mượn, thuê,… vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.<o:p></o:p>

* Chủ thể của tội phạm:<o:p></o:p>

 Ngoài những điều kiện về tuổi và phải có năng lực trách nhiệm hình sự, tội này đòi hỏi chủ thể phải là những người đã được chủ tài sản tín nhiệm giao cho khối lượng tài sản nhất định. Cơ sở giao tài sản là hợp đồng, việc giao và nhận tài sản là hoàn toàn ngay thẳng. Chủ tài sản do tín nhiệm đã giao tài sản để người được giao sử dụng, bảo quản, vận chuyển, gia công hoặc sửa chữa,… tài sản.<o:p></o:p>

Trong đề bài đã cho, vì A ký hợp đồng vận chuyển dầu nên A chắc chắn đã có bằng lái ô tô bởi vậy có thể khẳng định rằng A có đủ điều kiện về tuổi và có năng lực trách nhiệm hình sự, Trong đề cũng nêu rõ “A ký hợp đồng với công ty X vận chuyển dầu chạy máy cho công ty”, như vậy A đã được công ty X tín nhiệm, giao cho việc vận chuyển dầu chạy máy. Nếu công ty X là doanh nghiệp tư nhân thì A không có trách nhiệm quản lý tài sản, mà chỉ có trách nhiệm vận chuyển, như vậy A không có dấu hiệu chủ thể đặc biệt của tội tham ô đó là có chức vụ, quyền hạn quản lý đối với tài sản được giao.<o:p></o:p>

* Mặt khách quan của tội phạm:<o:p></o:p>

 Hành vi phạm tội:D<o:p></o:p>

Hành vi phạm tội của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là hành vi chiếm đoạt toàn bộ hay một phần tài sản đã được giao trên cơ sở hợp đồng đã được ký kết giữa chủ tài sản và người có hành vi chiếm đoạt.<o:p></o:p>

Hành vi chiếm đoạt ở đây là những hành vi không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết. Những hành vi đó là những hành vi không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết:<o:p></o:p>

- Không trả lại tài sản bằng thủ đoạn bỏ trốn hoặc bằng thủ đoạn gian dối ( như giả tạo bị mất, đánh tráo tài sản rút bớt tài sản,… ) hoặc<o:p></o:p>

- Không trả lại được tài sản do không có khả năng vì đã sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp ( như dùng vào việc buôn lậu, buôn bán hàng cấm hay đánh bạc, ….)<o:p></o:p>

 Ví dụ như vụ việc xảy ra tại Việt Trì trong khoảng tháng 1 và tháng 2 năm 2008: Xuất phát từ mối quan hệ quen biết giữa Nguyễn Thị Lộc (phố Đoàn<o:p></o:p>

Kết, phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì) với các chị Lê Thị Kiều Vân (phố Thọ Mai, phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì) và Lê Thị Kiều Dung (phường Vân Cơ, thành phố Việt Trì), trong khoảng thời gian tháng 1 và tháng 2 năm 2008, Nguyễn Thị Lộc đã vay tiền của chị Vân và chị Dung với tổng số tiền là 2,1 tỷ đồng để dùng vào mục đích kinh doanh đóng tàu thủy và làm nhà riêng. Sau khi vay được số tiền trên, Nguyễn Thị Lộc lại không dùng đúng mục đích như cam kết. Vì hám lợi, Nguyễn Thị Lộc lại dùng toàn bộ số tiền trên vào việc đánh bạc với hình thức ghi lô, đề mà Lộc tự nhận là thư ký ghi đề cho một chủ đề ở Hà Nội dẫn đến thua lỗ toàn bộ khoản tiền vay. Lộc đã lạm dụng lòng tin của chị Vân và chị Dung, dùng số tiền vay được vào mục đích bất hợp pháp đó là ghi lô đánh bạc.<o:p></o:p>

 Hành vi gian dối của A đã được miêu tả kỹ trong đề bài “Khi nhận được dầu A chạy xe tới điểm thu mua dầu của B và nhanh chóng rút dầu ra bán cho B mỗi lần 200 lít. Sau đó A đổ đầy nước vào chiếc thùng phuy không mang sẵn đúng 200 lít. Đến địa điểm giao hàng, chiếc xe được cân đúng trọng lượng quy định nên được nhập dầu vào kho. Trong thời gian chờ đợi cân trọng lượng của xe sau khi giao dầu, A đã bí mật đổ hết số nước đã chất lên xe để khi cân chỉ còn đúng trọng lượng của xe”.Ban đầu sau khi nhận được dầu thật, A bí mật đem bán,sau đó A đổ nước vào thùng với khối lượng tương đương, đem tới công ty nhập kho, cuối cùng đổ nước đi và ra khỏi kho dầu.<o:p></o:p>

 A đã lợi dụng sự tín nhiệm của công ty X để kiếm lừa dối, chiếm dụng lượng dầu mỗi lần vận chuyển. Giữa A và công ty X đã có hợp đồng vận chuyển “A ký hợp đồng với công ty X vận chuyển dầu chạy máy cho công ty”. A đã có hành vi gian dối, tráo đổi tài sản, cụ thể là đổi dầu bằng nước.<o:p></o:p>

 Đối tượng của hành vi chiếm đoạt:D <o:p></o:p>

 Đối tượng của hành vi chiếm đoạt trong tội này là những tài sản đã được giao ngay thẳng cho người phạm tội trên cơ sở hợp đồng, trong đề bài đối tượng của hợp đồng chính là 200 lít dầu mỗi lần A được thuê vận chuyển.<o:p></o:p>

Hậu quả:D<o:p></o:p>

 Hậu quả của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là thiệt hại về tài sản mà cụ thể là giá trị tài sản bị chiếm đoạt. Theo khoản 1 Điều 140 – BLHS thì giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ 1 triệu đồng trở lên mới cấu thành tội phạm, còn nếu tài sản bị chiếm đoạt dưới 1 triệu đồng thì phải kèm theo điều kiện gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm mới cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 Trong đề bài đã cho thì hậu quả của hành vi chiếm đoạt của A đã quá rõ ràng, tổng trị giá tài sản mà A đã chiếm đoạt phi pháp có giá trị là 100 triệu đồng, thỏa mãn Điểm d- Khoản 2- Điều 140 BLHS “ Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ trên năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng”<o:p></o:p>

* Khách thể của tội phạm:<o:p></o:p>

 Khách thể của tội phạm của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản luôn là tài sản, giống như các tội có tính chất chiếm đoạt khác, tuy nhiên, tội phạm này không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu, đây là điểm khác biệt so với các tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhắm chiếm đoạt tài sản, tội cướp giật tài sản. Trong cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản không quy định những thiệt hại về tính mạng, sức khỏe là tình tiết định khung hình phạt. Vì vậy, nếu sau khi đã chiếm đoạt được tài sản mà người phạm tội bị đuổi bắt, có hành vi chống trả để tẩu thoát, gây chết người hay gây thương tích, hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác thì tùy trường hợp người phạm tội còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người hoặc tội cố ý gây thương tích, hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.<o:p></o:p>

 Trong bài làm thì khách thể của tội phạm chính là lượng dầu mà A đã chiếm đoạt được sau nhiều lần thực hiện hành vi gian dối, tổng tài sản chiếm đoạt trị giá 100 triệu đồng.<o:p></o:p>

* Mặt chủ quan của tội phạm:<o:p></o:p>

 Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý, mục đích của người phạm tội là chiếm đoạt được tài sản, mục đích cũng là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 Trong trường hợp đề ra thì lỗi của A là lỗi cố ý trực tiếp. Về lý trí, A nhận thức rõ hành vi chiếm đoạt dầu máy của công ty X sẽ gây thiệt hại về tài sản cho công ty, thấy trước hậu quả của hành vi chiếm đoạt trên. Về ý chí, A mong muốn hậu quả phát sinh, A mong chiếm được số dầu trên để đem bán kiếm lợi nhuận.<o:p></o:p>

 Khi phân tích đề bài rất có thể có sự nhầm lẫn, cho rằng hành vi của A cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vì vậy ở đây em xin phân biệt rõ. Giữa tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội lạm dụng chiếm đoạt tài sản có 1 điểm khác nhau cơ bản đó là thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt, nếu như A trước khi ký hợp đồng vận chuyển dầu cho công ty X đã có ý định chiếm đoạt tài sản thì chắc chắn A phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, còn nếu sau khi A có được lượng dầu một cách hợp pháp ( thông qua hợp đồng vận chuyển) mới nảy sinh ý định chiếm đoạt thì hành vi của A cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Có thể thấy trong đề nêu rằng “Sau vài lần vận chuyển, A đã học được thủ đoạn lấy bớt dầu vẫn chuyển của công ty X” mặt khác, hợp đồng vận chuyển dầu nhiều lần thì thường là hợp đồng vận chuyển dài hạn, nên ý định phạm tội của A có thể coi là phát sinh sau khi ký được hợp đồng. Tuy nhiên, nếu ý định này phát sinh trước khi ký hợp đồng, hoặc hợp đồng vận chuyển dầu được ký mỗi lần trước khi vận chuyển thì hành vi của A cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

Về cơ bản thì khung hình phạt của A là không thay đổi “ bị phạt tù từ 2 đến 7 năm”.<o:p></o:p>

a.2.Trường hợp 2: Hành vi của A cấu thành tội tham ô tài sản ( Điều 278 – BLHS):<o:p></o:p>

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:<o:p></o:p>

a) Gây hậu quả nghiêm trọng;<o:p></o:p>

b) Đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm;<o:p></o:p>

c) Đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục A Chương này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.<o:p></o:p>

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:<o:p></o:p>

a) Có tổ chức;<o:p></o:p>

b) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm;<o:p></o:p>

c) Phạm tội nhiều lần;<o:p></o:p>

d) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;<o:p></o:p>

đ) Gây hậu quả nghiêm trọng khác.<o:p></o:p>

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười lăm năm đến hai mươi năm:<o:p></o:p>

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;<o:p></o:p>

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng khác.<o:p></o:p>

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:<o:p></o:p>

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;<o:p></o:p>

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác.<o:p></o:p>

5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm, có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.<o:p></o:p>

Về dấu hiệu pháp lý:<o:p></o:p>

* Chủ thể của tội phạm:<o:p></o:p>

Chủ thể của tội tham ô là chủ thể đặc biệt: chỉ những người mang dấu hiệu chủ thể đặc biệt đó làm dấu hiệu có chức vụ quyền hạn quản lý tài sản mới có thể là chủ thể của tội này, những người không có chức vụ quyền hạn chỉ có thể là đồng phạm tham ô với vai trò là người xúi giục, tổ chức hay giúp sức.<o:p></o:p>

Chủ thể của tội tham ô là người có trách nhiệm quản lý tài sản, trách nhiệm này có thể có được do có chức vụ hoặc do đảm nhiệm những chức trách công tác nhất định, trách nhiệm quản lý tài sản cần được phân biệt với trách nhiệm bảo vệ đơn thuần của người làm công việc bảo vệ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước hay hợp tác xã. Người có chức vụ quyền hạn là người do bổ nhiệm,do bầu cử ,do hợp đồng hoặc do hình thức khác có hưởng lương hoặc ko hưởng lưong được giao thực hiện nhiệm vụ nhất định có quyền hạn. Cho nên ở đây A thông qua hợp đồng đã được công ty X giao cho nhiệm vụ và quyền hạn trong việc vận chuyển xăng dầu. A được đảm nhiệm công việc có tính độc lập đó là công việc tạo ra cho ngừoi được giao (tuy ko có trách nhiệm quản lí tài sản) mối quan hệ cũng như trách nhiệm với khối lượng tài sản nhất định trong khoảng thời gian nhất định.Ở đây công ty X đã giao cho anh A một mình vận chuyển chuyển chuyến hàng, ko có người áp tải.(Trong trường hợp những thùng dầu A chở được một cơ quan dùng dây chì buộc lại với nhau thì cơ quan đó mới là người quản lý tài sản, và khi đó A phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản như đã nêu ở phần a.1).<o:p></o:p>

Khi A có trách nhiệm quản lý lượng dầu máy thì A là người có thẩm quyền, bởi vậy A thỏa mãn dấu hiệu chủ thể đặc biệt của tội tham ô tài sản.<o:p></o:p>

*Về mặt khách quan :<o:p></o:p>

Người phạm tội có hành vi chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý bằng thủ đoạn lợi dụng chức vụ quyền hạn.<o:p></o:p>

Hành vi phạm tội của tội tham ô trước hết là hành vi chiếm đoạt, đối tượng của hành vi chiếm đoạt là những tài sản mà người phạm tội được giao quển lý, người phạm tội đã lợi dụng trách nhiệm quản lý tài sản được giao mà chiếm đoạt tài sản mình đang quản lý. Người phạm tội tham ô có thể dùng những thủ đoạn khác nhau để chiếm đoạt được tài sản, xét đến cùng thì những thủ đoạn đó thực chất đều là sử dụng chức vụ quyền hạn được giao như phương tiện, điều kiện để có thể dễ dàng biến tài sản được giao thành tài sản của mình.<o:p></o:p>

Trong vụ án đề ra, hành vi của A là hành vi gian dối, với những thủ đoạn đã phân tích như trong phần a.1.<o:p></o:p>

* Khách thể của tội phạm<o:p></o:p>

Khách thể của tội tham ô tài sản là những quan hệ xã hội xã hội chủ nghĩa đảm bảo sự hoạt động đúng đắn và uy tín của cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Hoạt động đúng đắn của các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội là hoạt động theo đúng các quy định của Hiến pháp và pháp luật.<o:p></o:p>

Hành vi của A đã<o:p></o:p>

Về mặt chủ quan của tội phạm không có gì khác biệt so với phần a.1.<o:p></o:p>

Điểm khác biệt giữa Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và Tội tham ô chính là dấu hiệu về chủ thể. Nếu như A có trách nhiệm quản lý tài sản thì hành vi của A cấu thành tội tham ô tài sản.<o:p></o:p>

Hành vi của A thỏa mãn Điểm d Khoản 2 Điều 278 BLHS về tội tham ô tài sản.<o:p></o:p>

b. B có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tiêu thụ dầu của A.<o:p></o:p>

Việc B có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không thì có thể chia ra những trường hợp như sau:<o:p></o:p>

b.1.Thứ nhất, nếu B hoàn toàn không biết gì về hành vi chiếm đoạt của A, không biết số dầu A bán cho mình là bất hợp pháp, và không có bất kỳ thỏa thuận nào với A thì B không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tiêu thụ dầu của A. Trong cấu thành của mọi vi phạm pháp luật thì yếu tố lỗi là yếu tố không thể thiếu. Lỗi là thái độ tâm lý của con người đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội của mình và đối với hậu quả do hành vi đó gây ra được biểu hiện dưới hình thức cố ý hoặc vô ý. Trong trường hợp thứ nhất này, B không hề có lỗi trong việc tiêu thụ dầu của A, hoàn toàn ngay tình, bởi vậy nên B không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tiêu thụ dầu của A.<o:p></o:p>

b.2.Thứ hai, nếu B hoàn toàn biết được số dầu mình mua của A là do A chiếm đoạt được một cách phi pháp, nhưng giả vờ như không biết,giữa A và B không hề có sự hứa hẹn hay thỏa thuận nào, B do ham lợi vẫn cố tình tiêu thụ dầu thì hành vi của B thỏa mãn cấu thành Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có ( Điều 250 BLHS)<o:p></o:p>

- Về mặt khách quan của tội phạm, hành vi của B là hành vi tiêu thụ dầu máy mà biết được đó là lượng dầu A chiếm được do phạm tội, tuy nhiên giữa A và B không có bất kỳ sự thỏa thuận nào.<o:p></o:p>

- Về mặt chủ quan, B nhận thức rõ hành vi tiêu thụ dầu máy mà A chiếm đoạt được một cách phi pháp là nguy hiểm cho xã hội, lượng dầu rất lớn ( 200 lít dầu mỗi lần) nhưng do ham lợi nhuận, B vẫn cố tình tiêu thụ số dầu đó, B nhận thức được rõ ràng hậu quả của hành vi của mình. Lỗi của B là lỗi cố ý.<o:p></o:p>

Như vậy hành vi của B sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 250 BLHS - Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.<o:p></o:p>

b.3.Thứ ba, nếu giữa B và A có sự thỏa thuận trước với nhau (ví dụ như A chiếm đoạt dầu để B tiêu thụ, dầu sẽ được bán cho B với giá thấp hơn giá thị trường 5%, B đảm bảo nguồn cầu cho A,.. ), A phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản thì hành vi của B cấu thành Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Điều 140 – BLHS với vai trò đồng phạm của A.<o:p></o:p>

+ Về mặt khách quan :<o:p></o:p>

- Đồng phạm đòi hỏi có ít nhất 2 người tham gia thực hiện tội phạm và họ có đủ điều kiện chủ thể của tội phạm, cả A và B đều đủ điều kiện chủ thể,<o:p></o:p>

-Những người đồng phạm cùng tham gia thực hiện một tội phạm, với một trong 4 hành vi : thực hiện tội phạm hoặc tổ chức thực hiện tội phạm hoặc xúi giục người khác thực hiện tội phạm hoặc giúp sức người khác thực hiện tội phạm. A và B cùng tham gia thực hiện tội phạm, A lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt dầu máy, B phụ trách tiêu thụ.<o:p></o:p>

+ Về mặt chủ quan: cả A và B đều cố ý thực hiện hành vi phạm tội, A chiếm đoạt, B tiêu thụ giúp, vì giữa hai người đã có sự thỏa thuận với nhau nên họ còn biết và mong muốn sự cố ý tham gia của người đồng phạm kia.<o:p></o:p>

- Về lý trí, A biết rõ hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt dầu máy là trái pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội, B cũng biết rõ hành vi tiêu thụ dầu của mình là gây nguy hiểm cho xã hội. Hai người cũng biết rõ hành vi cố ý của người kia.<o:p></o:p>

- Về ý chí, tất nhiên cả hai người này mong muốn có hoạt động chung, và cùng mong muốn để cho hậu quả phát sinh, bởi vì nếu A chiếm đoạt được dầu thì rất cần có nơi tiêu thụ, B cũng muốn kiếm được thêm tiền vì hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, tuy nguy hiểm nhưng chắc chắn đem lại lợi nhuận cao hơn so với bình thường.<o:p></o:p>

Trường hợp đồng phạm của A và B là đồng phạm giản đơn, cả 2 người tham gia với vai trò đồng thực hành nếu phân chia theo dấu hiệu khách quan. Còn nếu chia theo dấu hiệu chủ quan thì trường hợp đồng phạm của họ là đồng phạm có dự mưu, nghĩa là đã có sự bàn bạc, thỏa thuận từ trước để thực hiện hành vi chiếm đoạt và tiêu thụ dầu nhiều lần ( tổng trị giá tài sản lên tới 100 triệu).<o:p></o:p>

Đối với trường hợp đồng phạm giản đơn này, theo nguyên tắc chịu trách nhiệm chung về toàn bộ tội phạm, thì A và B đều bị truy tố, xét xử về cùng 1 tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, theo điểm d khoản 2.<o:p></o:p>

b.4. Thứ tư nếu nếu giữa B và A có sự thỏa thuận trước với nhau, A phạm tội tham ô tài sản, thì hành vi của B cấu thành Tội tham ô tài sản với vai trò đổng phạm.<o:p></o:p>

Về mặt chủ quan thì không có gì khác biệt so với trường hợp thứ ba nêu trên.<o:p></o:p>

Về mặt khách quan :<o:p></o:p>

- Đồng phạm đòi hỏi có ít nhất 2 người tham gia thực hiện tội phạm và họ có đủ điều kiện chủ thể của tội phạm, cả A và B đều đủ điều kiện chủ thể,<o:p></o:p>

-Những người đồng phạm cùng tham gia thực hiện một tội phạm, với một trong 4 hành vi : thực hiện tội phạm hoặc tổ chức thực hiện tội phạm hoặc xúi giục người khác thực hiện tội phạm hoặc giúp sức người khác thực hiện tội phạm.<o:p></o:p>

 Trong đề bài ra thì A đóng vai trò người thực hành của tội tham ô, hành vi của A là lợi dụng quyền hạn quản lý tài sản bằng hành vi gian dối đã chiếm đoạt lượng dầu với tổng trị giá 100 triệu, còn B đóng vai trò người giúp sức,hành vi của B là tiêu thụ dầu giúp A.<o:p></o:p>

Như vậy B phải chịu trách nhiệm hình sự về tội tham ô tài sản với vai trò người giúp sức. Ngoài ra B cũng có thể là người xúi giục hoặc người tổ chức.<o:p></o:p>

Tình huống 4: A là quốc tịch Canada. A có hành vi phạm tội giết người trên lãnh thổ Việt Nam và bị bắt tại Anh. Hoi:<o:p></o:p>

 a. Hành vi phạm tội của A có bị xử theo Bộ luật Hình Sự Việt Nam không?<o:p></o:p>

 b. Giả định A là người thuộc đối tượng được đặc miễn ngoại giao thì hành vi của A có bị coi là tội phạm không?<o:p></o:p>

 c. Hãy cho biết quan điểm cá nhân về quy định tại Điều 5 Bộ luật hình sự Việt Nam.<o:p></o:p>

 a. Về nguyên tắc thì A bị xử lý theo Bộ luật hình sự Việt Nam theo khoản 1 điều 5 bộ luật hình sự Việt Nam: Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.<o:p></o:p>

 Tuy nhiên do A là người Canada nên việc xử lý A phải căn cứ vào khoản 2 điều 5 của bộ luật hình sự. Nếu A là đối tượng thuộc khoản 2, điều 5 bộ luật hình sự thì vấn đề trách nhiệm hình sự của A được giải quyết bằng con đường ngoại giao: Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước CHXHCN Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước CHXHCN Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.<o:p></o:p>

 Như vậy câu trả lời chính xác là có thể.<o:p></o:p>

 b. Dù A là người thuộc đối tượng được đặc miễn ngoại giao thì hành vi của A vẫn bị coi là tội phạm.<o:p></o:p>

 Hành vi của A là tội phạm theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam vì nó thoả mãn những đặc điểm của tội phạm:<o:p></o:p>

 + Tính nguy nguy hiểm cho xã hội<o:p></o:p>

 + Tính có lỗi<o:p></o:p>

 + Tính trái pháp luật hình sự<o:p></o:p>

 + Tính chịu hình phạt<o:p></o:p>

 Hành vi của A là tội phạm tuy nhiên do A ( chủ thể của tội phạm) thuộc đối tượng được đặc miễn ngoại giao nên vấn đề trách nhiệm hình sự của A được giải quyết bằng con đường ngoại giao theo quy định tại khoan 2, điều 5 Bộ luật hình sự Việt Nam: Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.<o:p></o:p>

 c. Quan điểm của cá nhân em về quy định tại điều 5 bộ luật hình sự Việt Nam.<o:p></o:p>

 Điều 5 của bộ luật hình sự Việt Nam quy định về : Hiệu lực của bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.<o:p></o:p>

 1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước cộng hoà xã hội chủ nghĩ Việt Nam.<o:p></o:p>

 2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quýêt bằng con đường ngoại giao.<o:p></o:p>

 Quan điểm cá nhân em cho rằng điều 5 quy định về hiệu lực của bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một điều luật đúng hợp lý vừa thể hiện được tính nghiêm khắc vừa có sự kết hợp hài hoà với những thông lệ ngoại giao và tập quán quốc tế điều đó nói lên rằng Việt Nam rất tôn trọng những điều ước, điều khoản mà mình đã ký kết, đây là một điều kiện rất quan trọng để chúng ta ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới. Tuy vậy không vì điều đó mà việc thực hiện pháp chế bị ảnh hưởng mà trái lại điều luật này đã quy định rất rõ là mọi hành vi phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam đều được áp dụng thoe bộ luật này.<o:p></o:p>

 Bên cạnh sự đúng đắn và hợp lý đó em còn thấy rằng để thực hiện được điều luật này phải có một chính quyền đủ mạnh và phải có sự phối hợp giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Vì một khi nhà nước mình không đủ mạnh để gây áp lực và quốc gia khác không hợp tác thì không thể xử lý được một hành vi phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà bị bắt ở nước ngoài khi mình yêu cầu dẫn độ về nước để xử lý theo bộ luật hình sự Việt Nam mà không được nước đó chấp nhận.<o:p></o:p>

 Một ví dụ điển hình năm 2001 Lý Tống dùng máy bay từ Thái Lan xâm phạm vào lãnh thổ Việt Nam rải truyền đơn rồi tẩu thoát về Thái Lan sau đó bị bắt, nhà nước ta đã yêu cầu phía Thái Lan dấn độ Lý Tống về Việt Nam để xử lý theo bộ luật hình sự Việt Nam nhưng không được phía Thái Lan chấp nhận. Nên hành vi tội phạm mà Lý Tống thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam nhưng vẫn không bị xư lý theo Bộ luật hình sự Việt Nam.<o:p></o:p>

 Như vậy ta thấy để thực hiện triệt để được điều luật nay cần phải có một nhà nước mạnh và sự cần thiết phải tiến hành ký kết các hiệp ước tương trợ tư pháp giữa các quốc gia./<o:p></o:p>

Tình huống 5: Lợi dụng lúc gia đình B ngủ trưa không đóng cửa, A lẻn và nhà B lấy chiếc xe đạp mini Nhật ( trị giá khoảng hai triệu đồng). A dắt xe ra đến sân thì bị anh B phát hiện và đuổi theo giằng lại, A dùng chân đạp mạnh vào người anh B làm anh ngã ra sân. A vội lên xe và đạp ra ngoài đường để tẩu thoát nhưng đã bị mọi người bắt giữ. Anh B ngã chỉ bị xây xước. Về việc phạm tội của A có quan điểm cho rằng:<o:p></o:p>

 a. A phạm tội trộm cắp tài sản với tình tiết hành hung tẩu thoát (điểm d khoản 2 Điều 138 BLHS)<o:p></o:p>

 b. A phạm tội cướp tài sản<o:p></o:p>

 Theo anh (chị) quan điểm nào đúng và giải thích tại sao?<o:p></o:p>

 1. Với tình huống như đã mô tả ở trên theo em A phạm tội cướp tài sản theo điều 133 BLHS.<o:p></o:p>

 2. Giải thích:<o:p></o:p>

 Tội cướp tài sản là dùng vũ lực hoặc đe doa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 a. Dấu hiệu pháp lý của tội cướp tài sản (133 BLHS)<o:p></o:p>

 * Khách thể của tội này là: xâm phạm đến quyền sở hữu (chiếm hữu, sử dụng, định đoạt), xâm phạm đến tính mạng, sức khoẻ của người khác. Như vậy, tội “Cướp tài sản” xâm phạm đồng thời hai quan hệ được luật hình sự bảo vệ là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu.<o:p></o:p>

 * Mặt khách quan của tội phạm:<o:p></o:p>

 Theo quy định của điều luật, có 3 dạng hành vi khách quan được coi là hành vi phạm tội của tội cướp tài sản. Đó là: + Hành vi dùng vũ lực; + Hành vi đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc; + Hành vi làm cho người khác lâm vào tình trạng không thể chống cự được. Cả ba hành vi trên đều có mục đích nhằm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 * Chủ thể của tội cướp tài sản là chủ thể thường chỉ đòi hỏi có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định.<o:p></o:p>

 * Mặt chủ quan của tội pham:<o:p></o:p>

 + Lỗi của người phạm tội cướp tài sản là lỗi cố ý.<o:p></o:p>

 + Mục đích của tội cướp tài sản là chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 b. Đối chiếu và tình huống trên ta thấy mặc dù ý định ban đầu của A là thực hiện hành vi trộm cắp nhưng từ lúc A dắt xe ra bị B phát hiện và giữ lại, A dùng chân đạp mạnh và người B, làm B ngã và A đã lên xe và đạp ra ngoài đường để tẩu thoát hành vi này đã đủ cấu thành tội cướp tài sản và lúc này tội trộm cắp tài sản đã chuyển hóa thành tội cướp tài sản, đây chính là hành vi dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản. Kể cả trong trường hợp A đã chiếm đoạt được chiếc xe đạp bằng thủ đoạn của tội trộm cắp nhưng ngay sau đó đã bị phát hiện và A đã tấn công lại B bằng những thủ đoạn của tội cướp nhằm giữ bằng được chiếc xe đạp đã chiếm đoạt trước đó thì vấn bị xử tội cướp tài sản. Hành vi tấn công B ( dùng chân đạp mạnh vào người B làm B ngã và lên xe và đạp ra ngoài đường để tẩu thoát không thể được coi là tình tiết hành hung để tẩu thoát theo điểm d khoản 2 điều 138 BLHS được vì trường hợp hành hung để tẩu thoát là người phạm tội đã có hành vi dùng sức mạnh chống trả lại việc bắt giữ để tẩu thoát. Mục đích của việc chống trả là nhằm để tẩu thoát chứ không phải nhằm mục đích giữ bằng được tài sản vừa mới chiếm đoạt được. Mà theo mô tả trên thì A tấn công B không phải nhằm mục đích tẩu thoát mà nhằm mục đích giữ bằng được chiếc xe đạp vì vậy đây là hành vi dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản nên tội trộm cắp đã chuyển hoá thành tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

 Trích: Thông tư liên tịch của Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ngày 25 tháng 12 năm 2001 về việc Hướng dẫn áp đụng một số quy định tại chương XIV "Các tội xâm phạm sở hữu" của Bộ luật hình sự năm 1999:<o:p></o:p>

 “6. Khi áp đụng tình tiết "hành hung để tẩu thoát" (điểm đ khoản 2 Điều 136; điểm a khoản 2 Điều 137; điểm đ khoản 2 Điều 138 BLHS) cần chú ý:<o:p></o:p>

 6.1. Phạm tội thuộc trường hợp "hành hung để tẩu thoát" là trường hợp mà người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài sản, nhưng bị phát hiện và bị bắt giữ hoặc bị bao vây bắt giữ thì đã có những hành vi chống trả lại người bắt giữ hoặc người bao vây bắt giữ như đánh, chém, bắn, xô ngã... nhằm tẩu thoát.<o:p></o:p>

 6.2. Nếu người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài sản, nhưng đã bị người bị hại hoặc người khác giành lại, mà người phạm tội tiếp tục dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc tấn công người bị hại hoặc người khác nhằm chiếm đoạt cho được tài sản, thì trường hợp này không phải là "hành hung để tẩu thoát" mà đã có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội cướp tài sản”.<o:p></o:p>

 Trong tình huống trên, mặc dù A cho là lên xe đạp để tẩu thoát nhưng xe đạp là xe của ông D, việc A tẩu thoát cùng với xe đạp của người bị hại phải bị coi là chiếm đoạt tài sản chứ không thể coi là A “mượn tạm” để tẩu thoát. Ai thực hiện hành vi phạm tội xong cũng đều có mục đích tẩu thoát. Nhưng trong trường hợp này, mục đích của A không chỉ đơn thuần là tẩu thoát mà còn là chiếm đoạt.<o:p></o:p>

 Như vậy, qua sự phân tích và căn cứ vào hướng dẫn trên ta khẳng định rằng A phạm tội cướp tài sản theo điều 133 BLHS, (do tội Cướp tài sản là tội có cấu thành hình thức nên tội phạm đã hoàn thành từ khi A dùng chân đạp vào B để lấy cho bằng được chiếc xe), chứ không phải tội trộm cắp tài sản với tình tiết “hành hung để tẩu thoát” (điểm d khoản 2 điều 138 BLHS).<o:p></o:p>

 Theo em, thì thực chất, cái mà chúng ta gọi là “chuyển hoá” chẳng qua là đã bỏ đi một tội cho người phạm tội. Khi A lén vào nhà B dắt xe ra, A đã thực hiện hết các hành vi có thể có trong tội Trộm cắp tài sản, nhưng chưa ra khỏi phạm vi kiểm soát của B (chưa ra khỏi nhà) thì bị phát hiện nên A phạm tội chưa đạt (đã hoàn thành). Tính nguy hiểm của hành vi này được thu hút vào hành vi Cướp tiếp theo nên chúng ta gọi là chuyển hoá thành tội “Cướp tài sản”./.<o:p></o:p>

  Tình huống 6: A bị lôi kéo tham gia vào tổ chức phản động trong nước. Khi thấy tính hình xã hội có nhiều biến động, để gây thêm thanh thế của tổ chức, thu hút sự chú ý của dư luận trong và ngoài nước, A nhận nhiệm vụ ném lựu đạn vào nhà chủ tịch huyện K (huyện giáp biên giới) nhằm giết chết ông K và làm suy yếu chính quyền.<o:p></o:p>

 A ném lựu đạn vào nhà nhưng lựu đạn không nổ. Sau đó A bị bắt.<o:p></o:p>

Hỏi:<o:p></o:p>

 1. Hay xác định các khẳng định sau là đúng hay sai và giải thích tại sao?<o:p></o:p>

 a. A phạm tội giết người?<o:p></o:p>

 b. Tội phạm do A thực hiện ở giai đoạn tội phạm hoàn thành?<o:p></o:p>

 2. Phân tích sự khác nhau giữa tội khủng bố và tội giết người?<o:p></o:p>

 1. Hay xác định các khẳng định sau là đúng hay sai và giải thích tại sao?<o:p></o:p>

 a. A phạm tội giết người?<o:p></o:p>

Sai.<o:p></o:p>

 Nếu xét các dấu hiệu cảu mặt khách quan thì hành vi của A cũng tương tự tội giết người. Đối với tội giết người, mục đích không phải là dấu hiệu bắt buộc, dấu hiệu định tội nhưng nếu giết người có mục đích làm suy yếu chính quyền nhân dân thì đã thỏa mãn CTTP tội khủng bố. Hành vi của A không đơn thuần chỉ là hành vi giết một con người cụ thể mà hành vi của A để gây thêm thanh thế cho tổ chức, thu hút sự chú ý của dư luận trong và ngoài nước, từ đó nhằm làm suy yếu chính quyền. Mặt khác, K là một chủ tịch huyện, với vai trò cán bộ nhà nước, lại ở giáp biên giới, nơi thường bị các lực lượng thù địch lợi dụng chống phá. Như vậy, xét về tính chất nguy hiểm cho xã hội thì hành vi của A là đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm đến an ninh quốc gia. Chính vì thế, A không phạm tội giết người mà là phạm tội khủng bố theo điều 84 BLHS . <o:p></o:p>

b. Tội phạm do A thực hiện ở giai đoạn tội phạm hoàn thành?<o:p></o:p>

Sai.<o:p></o:p>

 Về căn cứ pháp lý, CTTP tội khủng bố là CTTP vật chất, là CTTP có các dấu hiệu của mặt khách quan là hành vi, hậu quả và mối quan hệ giữa hành vi và hậu quả.<o:p></o:p>

 Mặt khác, tội khủng bố có 2 loại hậu quả:<o:p></o:p>

 Hậu quả trực tiếp: chết người, thương tích, tự do thân thể bị tước đoạt hoặc bị hạn chế. Đây chính là dấu hiệu bắt buộc của tội khủng bố, và nó hoàn thành khi hậu quả trực tiếp xảy ra. Hậu quả này là phương tiện để người phạm tội đạt được kết quả suy yếu chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Hậu quả gián tiếp: thông qua hậu quả trực tiếp, người phạm tội có thể làm suy yếu chính quyền. Tuy nhiên hậu quả này không phải là dáu hiệu bắt buộc của CTTP tội khủng bố.<o:p></o:p>

 Xét về lý luận, CTTP vật chất hoàn thành khi hậu quả đã xảy ra, xét với tội khủng bố tức là cả 2 hậu quả đều xảy ra. Tuy nhiên, rất khó để xác định, thậm chí là không thể xác định được chính quyền đã suy yếu hay chưa, nếu suy yếu thì nó ở mức độ nào, và nhà nước cũng không thể công bố kết quả ra được vì nguyên nhân chính trị. . . Như vậy tội khủng bố hoàn thành khi hậu quả trực tiếp xảy ra.<o:p></o:p>

 Xét vào vụ án trên, A đã có hành vi ném lựu đạn vào nhà với ý muốn giết chết K, nên hành vi của A không thể là hành vi quy định tại khoản 3 điều 84: “đe dọa xâm phạm tính mạng” mà là hành vi quy đinh tại khoản 1 nhưng ở giai đoạn phạm tội chưa đạt vì hậu quả chết người chưa xảy ra.<o:p></o:p>

 2. Phân tích sự khác nhau giữa tội khủng bố và tội giết người?<o:p></o:p>

a. Khái niệm:<o:p></o:p>

 - Tội khủng bố: là hành vi xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm tính mạng , sức khỏe, tự do thân thể của cán bộ, công chức hoặc công dân nhằm chống chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Được quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 điều 84 BLHS.<o:p></o:p>

 - Tội giết người: là hành vi cố ý tước đoạt trái pháp luật tính mạng người khác.<o:p></o:p>

 Được quy đinh tại khoản 1, 2, 3 điều 93 BLHS.<o:p></o:p>

b. Phân tích sự khác nhau:<o:p></o:p>

 * Khách thể của tội phạm<o:p></o:p>

 Tội khủng bố xâm phạm: sự vững mạnh của chính quyền nhân dân, xâm phạm an ninh đối ngoại - đe dọa đến quyền cơ bản nhất của quốc gia, thông qua việc xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tự do thân thể của con người.<o:p></o:p>

 Đối tượng tác động của tội khủng bố thường là những cán bộ cốt cán, những thành viên tích cực trong các hoạt động xã hội, những công dân có đóng góp nhiều trong hoạt động quản lý nhà nước, quản lý xã hội và cũng có thể là người nước ngoài nhằm gây khó khăn cho quan hệ đối ngoại của Việt Nam.<o:p></o:p>

 Tội giết người xâm phạm đến quyền sống – quyền cơ bản nhất, quan trọng nhất của con người.<o:p></o:p>

 Đối tượng tác động của tội giết người có thể là bất kì ai có quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng, đó là những con người cụ thể, đang tồn tại trong thế giới khách quan.<o:p></o:p>

 * Mặt khách quan của tội phạm<o:p></o:p>

 - Hành vi: <o:p></o:p>

Hành vi khách quan của tội giết người là hành vi tước đoạt trái pháp luật tính mạng của người khác – xâm phạm đến tính mạng của một hay những con người cụ thể.<o:p></o:p>

 Đối với tội khủng bố, ngoài hành vi xâm phạm đến tính mạng còn có hành vi xâm phạm đến sức khỏe, tự do thân thể của con người. Đó có thể là giết người (khoản 1), cố ý gây thương tích, bắt giữ (khoản 2), dọa giết hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần như dọa đốt nhà, dọa tố cáo. . . (khoản 3).<o:p></o:p>

- Hậu quả:<o:p></o:p>

 Tội giết người chỉ gây ra một loại hậu quả, đó là hậu quả chết người (hậu quả trực tiếp) và hậu quả đó là dấu hiệu bắt buộc trong CTTP tội giết người, nói cách khác, tội giết người hoàn thành khi hậu quả chết người xảy ra.<o:p></o:p>

 Tội khủng bố có thể gây ra 2 loại hậu quả: <o:p></o:p>

 Hậu quả trực tiếp: có thể là chết người, thương tích, tự do thân thể bị tước đoạt hoặc bị hạn chế. Đây chính là dấu hiệu bắt buộc của tội khủng bố, và nó hoàn thành khi hậu quả trực tiếp xảy ra. Hậu quả này là phương tiên để người phạm tội đạt được kết quả suy yếu chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Hậu quả gián tiếp: thông qua việc xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tự do thân thể của cán bộ, công chức hay công dân, người phạm tội có thể làm suy yếu chính quyền. Tuy nhiên hậu quả này không phải là dáu hiệu bắt buộc của CTTP tội khủng bố, nguyên nhân ngoài tính chất đặc biệt nguy hiểm của tội khủng bố còn có thể là rất khó để xác định chính quyền đã suy yếu hay chưa, ở mức độ nào, và nhà nước cũng không thể công bố kết quả ra được. . . <o:p></o:p>

 *Mặt chủ quan của tội phạm<o:p></o:p>

- Lỗi:<o:p></o:p>

 Cùng là lỗi cố ý nhưng tội khủng bố được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Nguời phạm tội nhận thức được tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi mà mình thực hiện, thấy được hậu quả (thiệt hại về tính mạng, sức khỏe của người khác) nhưng mong muốn hậu quả đó xảy ra (nhằm làm suy yếu chính quyền nhân dân) .<o:p></o:p>

 Ngoài lỗi cố ý trực tiếp, tội giết người còn được thực hiện với lỗi cố ý gián tiếp, tuy rằng nhận thức được và thấy trước hậu quả có thể xảy ra nhưng người phạm tội lại để mặc cho hậu quả xảy ra, có ý thức chấp nhận hậu quả xảy ra .<o:p></o:p>

- Mục đích:<o:p></o:p>

 Mục đích, không phải là dấu hiệu bắt buộc trong CTTP tội giết người, nó không có ý nghĩa trong việc định tội mà có ý nghĩa trong việc định khung hình phạt hoặc định hình phạt.<o:p></o:p>

 Chống chính quyền nhân dân là dấu hiệu bắt buộc trong các tội xâm phạm an ninh quốc gia. Cụ thể đối với tội khủng bố mục đích là làm suy yếu chính quyền. Sỡ dĩ quy định như thế là vì các tội xâm phạm an ninh quốc gia có tích chất nguy hiểm đặc biệt, ý chí ngông cuồng cao độ, nhằm chống lại nhà nước, muốn thay đổi chế độ xã hội, chính vì thế phải có chính sách hình sự đặc biệt hơn các tội phạm thông thường. Hơn thế nữa, các tội xâm phạm an ninh quốc gia nói chung và tội khủng bố nói riêng, các tình tiết của vụ án rất giống các loại tội phạm khác, chính vì thế mục đích của người phạm tội mới thể hiện rõ bản chất phạm tội của họ.<o:p></o:p>

 * Chủ thể của tội phạm<o:p></o:p>

 Chủ thể của tội phạm là người có năng lực TNHS, đạt độ tuổi luật định và đã thực hiện hành vi phạm tội cụ thể. <o:p></o:p>

 Thấy rằng “người có năng lực TNHS” và “đã thực hiện hành vi phạm tội cụ thể”, cả 2 tội đều giống nhau, áp dụng điều 12 BLHS, ta dễ dàng nhận thấy rằng:<o:p></o:p>

 Chủ thể của tội khủng bố điều 84 BLHS, có thể là người từ 14 tuổi đối với khoản 1, khoản 2, còn đối với khoản 3 thì là 16 tuổi trở lên. Đối với tội giết người, chủ thể luôn là người từ 14 tuổi trở lên, cả khoản 1 lẫn khoản 2. <o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

 Tóm gọn lại như sau:<o:p></o:p>

Tiêu chí<o:p></o:p>

phân biệt<o:p></o:p>

Tội khủng bố (Đ. 84 BLHS)<o:p></o:p>

Tội giết người (Đ. 93 BLHS)<o:p></o:p>

Khách thể của tội phạm<o:p></o:p>

 -Đối tượng<o:p></o:p>

- sự vững mạnh của chính quyền nhân dân<o:p></o:p>

- thường là những người có tầm quan trọng<o:p></o:p>

-quyền sống của con người.<o:p></o:p>

-conngười, bất kì ai, đang sống<o:p></o:p>

Mặt khách quan của tội phạm<o:p></o:p>

- hành vi: xâm hại ngoài tính mạng còn : sức khỏe, tự do thân thể. . .<o:p></o:p>

- hậu quả:+ trực tiếp: chết người, thương tích,. . . <o:p></o:p>

 + gián tiếp: suy yếu chính quyền<o:p></o:p>

- hành vi: xâm hại tính mạng.<o:p></o:p>

- hậu quả: chết người.<o:p></o:p>

Mặt chủ quan của tội phạm<o:p></o:p>

- lỗi: + lỗi cố ý trực tiếp<o:p></o:p>

- mục đích: làm suy yếu chính quyền nhân dân ( dấu hiệu bắt buộc ) <o:p></o:p>

- lỗi cố ý bao gồm: +trực tiếp<o:p></o:p>

 +gián tiếp<o:p></o:p>

- mục đích: không bắt buộc.<o:p></o:p>

Chủ thể của tội phạm<o:p></o:p>

-tuổi: + 14 trở lên đối với K1, K2<o:p></o:p>

 + 16 tuổi trở lên đối với K3<o:p></o:p>

- tuổi: từ 14 tuổi trở lên.<o:p></o:p>

   Tình huống 7: Trên đường đi uống rượu về, H và Q phát hiện ra chị B cùng với hai người bạn đang say rượu nằm mê mệt bên lề đường. Thấy chị B đeo nhiều nữ trang bằng vàng, H và Q lấy đi toàn bộ tài sản trị giá 10 triệu đồng. Gần sáng khi cơn say đã hết chị B tỉnh giấc mới biết mình bị mất tài sản và đi báo công an. Về vụ án này có các ý kiến sau đây về tội danh của H và Q :<o:p></o:p>

 a. H và Q phạm tội cướp tài sản;<o:p></o:p>

 b. H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản;<o:p></o:p>

 c. H và Q phạm tội trộm cắp tài sản.<o:p></o:p>

Anh (chị) hãy xác định ý kiến nào đúng, ý kiến nào sai và giải thích rõ tại sao?<o:p></o:p>

 d. Giả thiết rằng ngoài việc chiếm đoạt tài sản H và Q còn có hành vi giao cấu với chị B thì bị chị này phát hiện và kêu cứu, sợ bị lộ H và Q đã bóp cổ làm chị B chết thì H và Q có phải chịu TNHS về hành vi của mình hay không? Nếu có tội thì tội danh cho hành vi của H và Q là gì? Căn cứ pháp lý?<o:p></o:p>

a. H và Q phạm tội cướp tài sản là khẳng định sai vì:<o:p></o:p>

 Theo Điều 133 BLHS năm 1999 quy định : Tội cướp tài sản dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 Ta khắng định như vậy là dựa vào dấu hiệu pháp lý sau:<o:p></o:p>

 * Khách thể của tội phạm: hành vi cướp tài sản xâm hại đồng thời hai quan hệ xã hội đó là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu. Sự xâm hại một trong hai quan hệ này đều chưa thể hiện được hết bản chất nguy hiểm của hành vi cướp tài sản, nên cả hai quan hệ này đều chưa thể hiện được hết bản chất nguy hiểm của hành vi cướp tài sản. Do vậy cả hai quan hệ xã hội bị xâm hại đều được coi là khách thể trực tiếp của tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

 Ở đây H và Q không có bất kỳ hành vi nào là dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hay hành vi khác để đạt được mục đích chiếm đoạt tài sản mà H, Q chỉ thực hiện 1 hành vi duy nhất là lấy tài sản trên người chị B khi biết chị đang trong tình trạng say rượu.<o:p></o:p>

 * Mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp, biết hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn làm và mong muốn cho hậu quả xảy ra. Bên cạnh việc cố ý thực hiện hành vi phạm tội thì người phạm tội còn có mục đích chiếm đoạt tài sản.<o:p></o:p>

 Mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu thuộc mặt chủ quan của tội cướp tài sản. Việc giữ tài sản vừa chiếm đoạt được cũng được coi là dạng đặc biệt của mục đích chiếm đoạt. Như vậy, những hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hay làm cho người khác bị tấn công không thể chống cự được nhằm mục đích giữ tài sản vừa chiếm đoạt được cũng bị coi là cấu thành tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

 Lỗi của H, Q là lỗi cố ý trực tiếp. Khi thực hiện hành vi phạm tội cả H, Q đều biết mình có hành vi nguy hiểm cho xã hội là xâm phạm quan hệ sở hữu nhưng vẫn làm và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra. Khi thấy B và bạn của chị trong tình trạng say rượu H, Q đã không tốn chút công sức nào để chiếm đoạt được tài sản.<o:p></o:p>

 Về dấu hiệu mục đích: Khi sử dụng rượu hay các chất kích thích khác thường gây ra sự hưng phấn trong cơ thể nên con người dễ thực hiện những hành vi nằm ngoài sự kiểm soát của bản thân.Trong tình huống này H, Q không hề có sự bàn bạc, thỏa thuận hay rủ nhau uống rượu vào để lợi dụng chất kích thích đi phạm tội. Việc phạm tội nằm ngoài ý chí chủ quan của H, Q. Chỉ khi vô tình nhìn thấy trên người chị B đeo nhiều nữ trang mà chị và các bạn đang ở trong tình trạng say mềm không còn biết gì nữa, không có khả năng phòng vệ nên H, Q mới nảy sinh ý định lấy tài sản.<o:p></o:p>

 Như vậy căn cứ trên đã chứng tỏ H, Q không phạm tội cướp tài sản theo Đ133BLHS năm 1999.<o:p></o:p>

Câu 2: H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là kh¼ng định sai vì:<o:p></o:p>

 Theo luật hình sự Việt Nam thì công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi lợi dụng sơ hở, vướng mắc của người quản lý tài sản để lấy tài sản một cách công khai.<o:p></o:p>

 * Mặt khách quan của tội phạm: Do đặc điểm riêng của tội này nên người phạm tội chỉ có một hành vi khách quan duy nhất là “chiếm đoạt” nhưng bằng hình thức công khai với thủ đoạn lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản hoặc lợi dụng vào hoàn cảnh khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh…<o:p></o:p>

 Tính chất công khai, trắng trợn tuy không phải là hành vi khách quan nhưng lại là một đặc điểm cơ bản đối với tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. Công nhiên chiếm đoạt tài sản trước hết là công nhiên với chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản, sau đó là công nhiên với mọi người xung quanh.<o:p></o:p>

 Ta thấy về hành vi phạm tội, thì hành vi chiếm đoạt tài sản là hành vi có tính chất chiếm đoạt. Đây là dấu hiệu bắt buộc đòi hỏi người phạm tội phải có hành vi chiếm đoạt. Như vậy hành vi chiếm đoạt không còn là mục đích hành động mà phải được thực hiện trong thực tế.<o:p></o:p>

 Ở trường hợp này cả H và Q đã có hành vi chiếm đoạt là lấy tài sản của chị B, dấu hiệu chiếm đoạt ở đây mới nhìn có vẻ rất công khai nhưng thực tế lại không như vậy. Việc chiếm đoạt tài sản của H và Q đối với chị B được thực hiện một cách từ từ, từ khi bắt đầu cho tới khi kết thúc hành vi phạm tội, chính hành vi này đã làm cho ta lầm tưởng rằng H và Q không có ý định che giấu hành vi phạm tội của mình. Tuy vậy cả H và Q đều có hành vi che giấu việc thực hiện tội phạm. H và Q có công nhiên đối với tài sản nhưng lại có hành vi che giấu với chủ sở hữu tài sản là chị B và mọi người xung quanh mà cụ thể ở đây là những người bạn của chị B. Việc chiếm đoạt tài sản của H và Q không công khai nhưng do hoàn cảnh khách quan thuận lợi là trời tối vắng vẻ, chị B và những người bạn đều trong tình trạng say không biết gì đang xảy ra nên không có điều kiện ngăn cản. Vì vậy nên sau khi chiếm đoạt được tài sản H và Q đã không cần nhanh chóng lẩn trốn.<o:p></o:p>

 * Mặt chủ quan của tội phạm: Cũng như đối với tội trộm cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, tội cưỡng đoạt tài sản thì tội công nhiên chiếm đoạt tài sản cũng được thực hiện do lỗi cố ý. Mục đích của người phạm tội là mong muốn chiếm đoạt được tài sản.<o:p></o:p>

 Mục đích chiếm đoạt tài sản của người phạm tội bao giờ cũng có trước khi thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Khác với tội xâm phạm sở hữu khác thì người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản không thể có mục đích chiếm đoạt tài sản trong hoặc sau khi thực hiện hành vi chiếm đoạt vì hành vi chiếm đoạt đã bao gồm cả mục đích của người phạm tội. Vì vậy mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu bắt buộc của chủ thể tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, ngoài mục đích chiếm đoạt tài sản thì người phạm tội còn có thể có mục đích khác cùng với mục đích chiếm đoạt hoặc chấp nhận mục đích chiếm đoạt của người đồng phạm khác.<o:p></o:p>

 Như trên đã phân tích thì H và Q thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp và không có mục đích chuẩn bị phạm tội từ trước, hành vi phạm tội hoàn toàn là do điều kiện khách quan mang lại. Việc chiếm đoạt tài sản đã có chủ của H và Q được tiến hành khi họ biết chị B và những người bạn của chị đều trong tình trạng hạn chế về năng lực hành vi không có điều kiện để ngăn cản. Mặc dù chính lúc này chị B phải có đủ điều kiện và có thể kêu cứu để ngăn chặn kịp thời hành vi phạm tội của H và Q.<o:p></o:p>

 Như vậy H và Q không phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo Điều 137 BLHS năm 1999.<o:p></o:p>

Câu 3: H và Q phạm tội trộm cắp tài sản là khẳng định đúng vì:<o:p></o:p>

 Tội trộm cắp tài sản là hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản đang có chủ.<o:p></o:p>

 Ta thấy hành vi phạm tội của H và Q đã thỏa mãn các dấu hiệu được quy định trong cấu thành tội phạm của tội trộm cắp tài sản, cụ thể là:<o:p></o:p>

 * Chủ thể của tội phạm: Đối với tội trộm cắp tài sản thì chủ thể của tội phạm cũng giống như đối với các tội xâm phạm sở hữu khác đều là chủ thể thường tức là đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự (Điều13 BLHS)và đạt độ tuổi luật quy định (Điều12 BLHS).<o:p></o:p>

 Ở đây đề bài không nêu H và Q có dấu hiệu hạn chế về năng lực hành vi, mắc bệnh tâm thần… và độ tuổi nên ta mặc nhiên coi H và Q đã đủ tuổi và không ở trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự.<o:p></o:p>

 * Khách thể của tội phạm: Khách thể của tội trộm cắp tài sản cũng tương tự như những tội có tính chất chiếm đoạt khác, nhưng tội trộm cắp tài sản không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu. Đây cũng là một điểm khác với các tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, tội cướp giật tài sản,®Æc điểm này được thể hiện trong cấu thành tội trộm cắp tài sản. Điều luật không quy định thiệt hại về tính mạng, sức khỏe là tình tiết định khung hình phạt vì vậy nếu sau khi đã chiếm đoạt được tài sản người phạm tội bị đuổi bắt có hành vi chống trả để tẩu thoát gây chết người, gây thương tích thì tùy từng trường hợp mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội trên.<o:p></o:p>

 Trong trường hợp đề bài nêu thì H và Q cũng chỉ có hành vi xâm phạm đến quan hệ sở hữu. Vì khi lấy tài sản thì chủ sở hữu tài sản là chị B và các bạn của chị đang trong tình trạng say, không có điều kiện để ngăn cản hành vi phạm tội của H và Q, hơn nữa khi đó trời lại tối và vắng vẻ. Do đó cả H và Q không có ý định hay hành vi nào nhằm đối phó lại chị B và những người xung quanh.<o:p></o:p>

 * Mặt khách quan của tội phạm: Do đặc điểm của tội trộm cắp tài sản, nên người phạm tội chỉ có hành vi duy nhất là “chiếm đoạt” nhưng chiếm đoạt bằng hình thức lén lút. Với thủ đoạn lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của người quản lý tài sản. Hành vi chiếm đoạt của tội trộm cắp tài sản có hai dấu hiệu phân biệt với hành vi chiếm đoạt của những tội khác đó là dấu hiệu lén lút và dấu hiệu tài sản đang có chủ.<o:p></o:p>

 Lén lút là dấu hiệu có nội dung trái ngược với dấu hiệu công khai. Nó vừa chỉ đặc điểm khách quan của hành vi chiếm đoạt vừa chỉ ý thức chủ quan của người thực hiện hành vi đó. Hành vi chiếm đoạt có đặc điểm là lén lút và ý thức chủ quan của người thực hiện cũng là lén lút.<o:p></o:p>

 Hành vi chiếm đoạt được coi là lén lút nếu được thực hiện bằng hình thức mà nó có khả năng không cho phép chủ tài sản biết. Ý thức chủ quan của người phạm tội là lén lút nếu khi thực hiện hành vi chiếm đoạt người phạm tội có ý thức che dấu hành vi phạm tội.<o:p></o:p>

 Tài sản là đối tượng của tội trộm cắp tài sản là tài sản đang có chủ. Hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản ở tội này phải là hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản đang có chủ. Đó là tài sản đang ở trong sự chiếm hữu của người khác, nghĩa là đang nằm trong sự chi phối về mặt thực tế của chủ tài sản hoặc người có trách nhiệm và tài sản đang còn nằm trong khu vực quản lý, bảo quản của chủ tài sản.<o:p></o:p>

 Xét về khách quan, chỉ những tài sản trên mới là đối tượng của tội trộm cắp tài sản. Xét về chủ quan, người phạm tội khi thực hiện hành vi phạm tội cũng biết tài sản chiếm đoạt có đặc điểm đang có chủ.<o:p></o:p>

 Vì đặc điểm nổi bật của tội trộm cắp tài sản là người phạm tội lén lút (bí mật) lấy tài sản mà chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản không biết mình bị lấy tài sản, chỉ sau khi mất họ mới biết mình bị mất tài sản. Ở đây H và Q đã có hành vi lén lút mà không công khai. Sự lén lút trong việc phạm tội thể hiện ở việc lợi dụng chủ sở hữu đang trong tình trạng say rượu không biết gì để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của chủ tài sản là chị B.Vì say mềm nên chị B và hai người bạn không hề biết bị H và Q lấy mất tài sản, chỉ sau khi tỉnh rượu thì họ mới biết là mình bị mất tài sản và đi báo công an.<o:p></o:p>

 Tính chất lén lút của hành vi trộm cắp tài sản còn thể hiện ở chỗ người phạm tội che giấu hành vi phạm tội của mình. Lén lút đối lập với công khai, trắng trợn. Tuy nhiên lén lút không phải là đặc trưng duy nhất của tội trộm cắp tài sản mà trong nhiều trường hợp người phạm tội cũng lén lút để thực hiện mục đích khác như lẻn vào nhà người khác để đặt mìn nhằm giết hại những người trong gia đình của họ, lẻn vào phòng ngủ của phụ nữ để thực hiện việc hiếp dâm…vì vậy khi nói đến trộm cắp tài sản thì không thể không đi kèm với hành vi chiếm đoạt tài sản, nếu lén lút mà không chiếm đoạt tài sản thì không phải là trộm cắp tài sản.<o:p></o:p>

 Ở đây H và Q đã lén lút lấy đi số nữ trang của chị B trị giá 10 triệu đồng, tuy công khai với tài sản nhưng cả H và Q đều có hành vi lén lút với chủ tài sản là chị B và những người xung quanh nhằm che giấu hành vi phạm tội của mình.<o:p></o:p>

 * Mặt chủ quan của tội phạm: Tội trộm cắp tài sản được thực hiện với lỗi cố ý. Mục đích của người phạm tội là mong muốn chiếm đoạt được tài sản.<o:p></o:p>

 Mục đích chiếm đoạt tài sản của người phạm tội bao giờ cũng có trước khi thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Vì vậy có thể nói mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu bắt buộc của chủ thể tội này. Tuy nhiên, ngoài mục đích chiếm đoạt tài sản người phạm tội còn có thể có mục đích khác.<o:p></o:p>

 Khi trên đường về phát hiện ra chị B và những người bạn của chị do say rượu không biết gì đang nằm mê mệt bên lề đường và trên người chị B có đeo nhiều nữ trang bằng vàng có giá trị nên H và Q đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản. Tuy không có chủ định,bàn bạc từ trước và việc phạm tội cũng hoàn toàn là do điều kiện khách quan mang lại nhưng lỗi mà H và Q thực hiện là lỗi cố ý chiếm đoạt tài sản đang có chủ sở hữu.<o:p></o:p>

 Từ những phân tích trên chứng tỏ hành vi phạm tội của H và Q đã đủ dấu hiệu cấu thành tội trộm cắp tài sản theo Điều 138 BLHS năm 1999.<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

 Tình huống 8: T, H, K là cựu sĩ quan của chính quyền Sài gòn có sự thù ghét mất mãn với chính quyền mới. Thấy hoạt động chống phá chính quyền trong nước gặp nhiều khó khăn cần có sự dúp đỡ của nước ngoài. T, H, K đã liên hệ với  một tổ chức phản động ở nước ngoài. Theo thoả thuân, tổ chức phản động nước ngoài sẽ đón cả bọn tại hải phận quốc tế. T, H, K thuê A ngư dân dùng thuền đưa bọn chúng ra hải phân quốc tế với giá 15 cây vàng. Biết rõ mục đích chống chính quyền của chúng nhưng do tham tiền nên A vẫn chở bọn chúng đi<o:p></o:p>

 Hỏi:<o:p></o:p>

 Câu 1: các khẳng định sau đây đúng hay sai giải thích<o:p></o:p>

a.  T, H,K phạm tội nhằm lật đổ chính quyền nhân dân?<o:p></o:p>

b.  Tội phạm do T, H, K thực hiên ở giai đoạn phạm tội hoàn thành?<o:p></o:p>

c.  A là người đồng phạm<o:p></o:p>

Câu 2: Phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhâ dân.<o:p></o:p>

 Câu 1:<o:p></o:p>

a.  T, H, K có phạm tội nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

Theo điều 79 BLHS năm 1999 quy định: “ Người nào hoạt đông, thành lập, tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân thỉ bị phạt tù như sau:<o:p></o:p>

1. Người tổ chức người xúi dục, người hoạt động đắc lực hoặc gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười hai đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.<o:p></o:p>

2. Người đồng phạm khác thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.”<o:p></o:p>

 Ta thấy hành vi của T, H, K đã có đủ dấu hiệu cấu thành tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Khách thể của tội này là xâm phạm sự tồn tại cuả chính quyền nhân dân. Thấy hoạt động chống chính quyền trong nước gặp nhiều khó khăn cần có sự tiếp sức của nước ngoài T, H, K đã liên hệ với một tổ chức phản động nước ngoài như vây về mặt khách quan thì K, H, T đã tham gia vào tổ chức phản động của nước ngoài nhằm tạo thêm sức mạnh để tiến tới hoạt động nhằm lật đổ chính quyền mới.<o:p></o:p>

 Mặt chủ quan của tội phạm được thực hiện với hình thức lỗi cố ý trực tiếp mục đích của T, H, K là lật đổ chính quyền nhân dân. mặc dù nhận thức được hành vi của mình, thấy rõ được hậu quả của hành vi đó có mức độ nguy hiểm cao ngây ra hoặc có khả năng gây ra thiệt hại cho các quan hệ xã hội thuộc lĩnh vực an ninh quốc gia, tức là sức mạnh và sự tồn tại của chế độ nhà nước, chế độ xã hội, lợi ích cơ bản của dân tộc, sự đoàn kết thống nhất của toàn dân,an toàn chung xét trên quy mô quốc gia nhưng chúng vấn thực hiện và mong muốn cho hậu quả xẩy ra, hậu quả xẩy ra là hoàn toàn phù hợp với mục đích của chúng<o:p></o:p>

 Chủ thể của tội hoạt động nhăm lật đổ chính quyền nhân dân là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định.<o:p></o:p>

 Khoản 1 điều 12 BLHS năm 1999 quy định về tuổi chiụu trách nhiệm hình sự “ Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm về mọi loại tội phạm”. Tại khoản 1 điều 13 quy định về tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự “ Người nào thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự, đối với những người này phải áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.”. Căn cứ vào hai điều luật này ta thấy T,H, K là cựu sĩ quan của chính quyền Sài gòn nên đã đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và không trong tình trạng khôg có năng lực trách nhiệm hình sự. Khi thực hiện hành vi phạm tội T, H, K đã đủ điều kiện là chủ thể của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân đân.<o:p></o:p>

 Qua sự phân tích trên ta thấy tội phạm mà T, H, K thực hiện là tôị hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

  b. Tội phạm do T, H, K thực hiện ở giai đoạn tội phạm hoàn thành.<o:p></o:p>

 Biểu hiện cụ thể của hành vi tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân rất đa dạng phong phú. Có thể nhận lời tham gia dưới hình thức thoả thuân miện, cũng có thể bằng hình thức văn bản như viết đơn, cam đoan xin gia nhập tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân… một người được coi là tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân khi nhân lời tham gia tổ chức đó, không cần xét đến đã làm lễ kết nạp, ăn thề hay chưa, có tên trong danh sách tổ chức hay không, hoặc đã tiến hành những hoạt động tội phạm cụ thể theo sự phân công, chỉ đạo của tổ chức hay chưa. Như vậy sự tham gia ở đây là sự tự nguyện, nhận thức được tính chất phạm tội của tổ chức còn các trường hợp khác do bị cưỡng bức, lừa bịp hoặc do bị lạc hậu về nhận thức nên đã nhận lời tham gia tổ chức thì phải xem xét đánh giá điều kiện hoàn cảnh của từng trường hợp<o:p></o:p>

 Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân có cấu thành tội phạm cắt xén tức là chỉ có dấu hiệu hành vi mà không có dấu hiệu hậu quả. cấu thành tội phạm cắt xén khác với cấu thành tội phạm hình thức là dấu hiệu hành vi trong cắt xén không phải là sự phản ảnh chính hành vi phạm tội mà là hành vi “hoạt động” nhằm thực hiện hành vi đó, hành vi phạm tội của loại tội có cấu thành tội phạm cắt xén phản ảnh.<o:p></o:p>

 Trong cấu thành tội phạm của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân dấu hiệu hành vi phản ảnh tất cả những hoạt động nhằm thành lập hoặc tham gia tổ chức – có mục đích lật đổ chính quyền chứ không phản ảnh chính hành vi thành lập hoặc tham gia là hai loại hành vi phạm tội của loại tội này. Vì vậy tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân được coi là hoàn thành từ thời điểm người phạm tôi thực hiện hoạt động thành lập hoặc tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Tổ chức phạm tội có thể hoàn thành hoặc chưa hoàn thành người tham gia tổ chức có những hành động cụ thể theo kế hoạch của tổ chức hoặc chưa có hành động cụ thể gì, điều đó chỉ có giá trị trong đánh gía mức độ phạm tội, để quyết định hình phạt và hình thức xử lý tương xứng chứ không có giá trị trong xác định cấu thành tội phạm hay không, khi có hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức thì tội phạm được xác định là hoàn thành.<o:p></o:p>

 Ở đây T, H, K có sự thù ghét bất mãn với chính quyền nhân dân, thấy hoạt động chống phá trong nước gặp nhiều khó khăn cần sự tiếp sức của tổ chức phản động nước ngoài K, T, H đã lên hệ với tổ chức phản động nước ngoài và theo thoả thuận tổ chức phản động nước ngoài sẽ đón cả bọn tại hải phận quốc tế như vậy mặc dù T, H, K chưa có hành động cụ thể nhưng bọn chúng đã có hành vi liên hệ với tổ chức phản động nước ngoài để tìm sự dúp đỡ và đã trốn ra nước ngoài để thuận lợi hơn cho việc hoạt động nhằm chống phá chính quyền nhân dân. Vì vậy tội phạm do T, H, K thực hiện ở giai đoạn tội phạm đã hoàn thành<o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

c. A là người đồng pham.<o:p></o:p>

 Tại khoản 1 điều 20 BLHS năm 1999 quy định “ Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm”. Đồng phạm là một hình thức phạm tội đặc biệt thể hiện quy mô và tính chất nguy hiểm hơn của tội phạm như tinh vi hơn xảo quyệt hơn táo bạo và liều lĩnh hơn có bàn bạc và lên kế hoạch…hơn so với tội phạm riêng rẽ.<o:p></o:p>

 Về mặt khách quan đồng phạm có hai dấu hiệu:<o:p></o:p>

 Thứ nhất là phải có ít nhất từ hai người trở lên và những người này có đủ điều kiện về chủ thể của tội phạm.<o:p></o:p>

 Thứ hai là những người đồng phạm phải cùng tham gia vào một tội phạm sự tham gia này thể hiện một trong 4 hành vi là Tổ chức, thực hành, xúi dục và dúp sức, tương ứng với bốn hành vi đó là có bốn lại người đồng pham.<o:p></o:p>

 Về mặt chủ quan tội phạm được thực hiện do đồng phạm phải là tội cố ý. Những người đồng phạm đều cố ý thực hiện tội phạm hoặc biết và mong muốn sự cố ý của người khác khi cùng thực hiên tội phạm. về lý trí mọi người đồng phạm đều nhận thức rõ hành vi của mình và của người khác trong vụ đồng phạm là nguy hiểm cho xã hội và cùng thấy trước được hậu quả của hành vi đó họ đều ý thức được hành vi của minh là môt bộ phận, một mắt xích trong quá trình thực hiện vụ đồng phạm, hành động của người này là điều kiện là tiền đề cho hành động của người kia và cho tất cả những đồng phạm khác. Về mặt ý chí mọi đồng phạm đều mong muốn hậu quả xẩy ra hoặc có ý để mặc cho hậu quả xẩy ra. Trong trường hợp này A đóng vai trò là người dúp sức. Khoản 2 điều 20 quy định “ người dúp sức là người tạo ra những điều kiện về vật chất hay tinh thần cho việc thực hiện tội phạm”<o:p></o:p>

 T, H, K đã thuế A là ngư dân dùng thuyền đưa bọn chúng ra hải phận quốc tế với giá mười lăm cây vàng biết rõ mục đích chống chính quyền của T, H, K nhưng A do tham lam nên vẫn chở bọn chúng trốn đi. Hành vi dúp sức qua hành động của A đã tạo điều kiện thuận lợi dễ dàng cho vịêc thực hiên tội phạm của T, H, K. Ở đây A không có cùng mục đích hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân với T, H, K nhưng vì động cơ cá nhân, tham tiền nên biết rõ A vẫn chấp nhận mục đích và tạo điều kiện vật chất bằng cách dùng thuyền đưa bọn chúng ra hải phân quốc tế. Về mặt lý trí A nhận thức rõ hành vi của mình trong vụ đồng phạm là nguy hiểm và có thể thấy trước hậu quả là T, H, K trốn thoát ra nước ngoài kết hợp với tổ chức phản động nước ngoài sẽ có những hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Đối với A hậu quả chính quyền nhân dân có bị lật đổ hay không A không quan tâm, cải mà A quan tâm chỉ là mười lăm cây vàng mà T, H, K dùng để thuê A chở bọn chúng trốn thoát.<o:p></o:p>

 Như vậy trong vụ này A là người đồng phạm đóng vai trò là người dúp sức.<o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

  Câu 2: Phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Theo quy định của điều luật mục đích của tội phạm là nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, thay đổi chế độ chính trị, chế độ kinh tế và xã hội đã được hiến pháp ghi nhận. Để đạt được mục đích đó người phạm tội đã tiến hành thành lâp, tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, xâm hại đến những quan hệ xã hội được luật hính sự bảo vệ là sự tồn tại sự vững mạnh của nhà nước của chế độ xã hội chủ nghĩa. Vì vậy khách thể trực tiếp của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân thể hiên đầy đủ tính chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm này là sự tồn tại, sự vững mạnh của nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.<o:p></o:p>

 * Về mặt khách quan: Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân thể hiện ở những hành vi sau:<o:p></o:p>

 a. Thành lập tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Hoạt động thành lập do người tổ chức tiến hành, chính hoạt động thành lập của người tổ chức dẫn đến tổ chức phạm tội được hình thành tồn tại và phát triển nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Hoạt động thành lập tổ chức có thể được thực hiện dưới các hình thức cụ thể sau:<o:p></o:p>

 - Khởi xướng và thành lập tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân đề ra chủ trương, phương hướng kế hoach hoạt động sau khi tổ chức phạm tội được thành lập.<o:p></o:p>

 - Tuy không khởi xướng việc thành lập tổ chức nhưng trực tiếp đứng ra thành lập tổ chức tuyên truyền lôi kéo người khác tham gia vào tổ chức phạm tội<o:p></o:p>

 - Bàn bạc thảo luận về việc thành lập tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, phân công nhau tiến hành những hoạt động cần thiết cho tổ chức phạm tội ra đời.<o:p></o:p>

 - Soạn thảo cương lĩnh, điều lệ hoặc vạch ra phương hướng, kế hoạch hoạt động của tổ chức phạm tội.<o:p></o:p>

 Một tổ chức được thành lập nhằm lật đổ chính quyền nhân dân có thể đã soạn thảo được cương lĩnh điều lệ cũng có thể chỉ là thoả thuận miệm nội dung quan trọng chính là mục đích lật đổ chính quyền nhân dân của tổ chức phạm tội. Hành vi thành lập tổ chức thường xuất hiện khi tổ chức phạm tội chưa ra đời hoặc trong quá trình hình thành tổ chức. Trong một số trường hợp hành vi này xuất hiện khi tổ chức phạm tội đã được thành lập thâm chí đã tan rã cơ bả về cơ cấu tổ chức.<o:p></o:p>

 b. Tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân:<o:p></o:p>

 Đây là hành vi của những người gia nhập tổ chức phạm tội khi nhận thức được tính chất, mục đích hoạt động của tổ chức đó là lật đổ chính quyền nhân dân. Một người bị quy kết là tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân khi người đó nhận thức được rằng tổ chức mà mình tham gia là tổ chức phạm tội có mục đích lật đổ chính quyền nhân dân mà vẫn tham gia với bất kì vai trò nào trong tổ chức đó. Biểu hiên cụ thể của hành vi tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân rất phong phú và đa dạng. Có thể là nhận lời tham gia dưới hình thức thoả thuận miệng cũng có thể bằng văn bản như viết đơn cam đoan xin gia nhập tổ chức…một người bị coi là tham gia vào tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân khi nhận lời tham gia tổ chức đó mà không cần xét đến lễ kết nạp ăn thề hay chưa, có tên trong danh sách tổ chức hay không hoặc đã tiến hành hoạt động tội pham cụ thể theo sự phân công chỉ đạo của tổ chức hay chưa. Như vậy sự tham gia ở đây là tự nguyện, nhận thức được tính chất phạm tội của tổ chức còn các trường hợp bị cưỡng bức, lừa bịp hoặc lạc hậu về nhận thức nên đã nhận lời tham gia tổ chức thì phải xem xét đánh giá điều kiện hoàn cảnh thực tế cụ thể của từng trường hợp để kết luận.<o:p></o:p>

 - Nếu hoàn toàn bị lừa bịp không nhận thức được tính chất và mục đích của tổ chức nhưng sau đó đã nhận thức được mục đích của tổ chức là hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân nhưng vẫn không từ bỏ tổ chức đó thì phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.<o:p></o:p>

 Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân được coi là hoàn thành từ thời điểm người phạm tội thực hiện hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức nhăm lật đổ chính quyền nhân dân. Tổ chức phạm tội có thể đã hoàn thành hoặc chưa hoàn thành người tham gia tổ chức có thể đã có hoạt động tội phạm cụ thể theo kế hoạch của tổ chức hoắc chưa có hoạt động cụ thể gì điều đó chỉ có gía trị trong việc đánh giá mức độ phạm tội, để quyết định hình phạt và hình thức xử lý tương xứng chứ không có gía trị trong việc cấu thành tội phạm. Khi có hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức thì tội phạm đã được xác định là hoàn thành.<o:p></o:p>

 * Chủ thể của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiêm hình sự và đạt độ tuổi lật định.<o:p></o:p>

 * Mặt chủ quan của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân được đặc trưng bởi hình thức lỗi cố ý trực tiếp và mục đích nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Người nào thành lập hoặc tham gia vào tổ chức phạm tội nhưng không nhằm mục đích lật đổ chính quyền nhân dân thì không phải chịu trách nhiêm hình sự về tội này. Khả năng và thực lực của tổ chức không phải là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội phạm của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Thực tiến đấu tranh chống loại tội này cho thấy bọn tội phạm thường tập hợp lực lượng chuẩn bị vũ khí chờ thời cơ thuận lợi sẽ tiến hành lật đổ chính quyền nhân dân. Song cũng không ít trường hợp chúng manh động liều lĩnh chỉ có vài tên đã dùng vũ lực, chống phá chính quyền nhân dân. Cần phải xuất phát từ nguyên tắc rất cơ bản là phải bảo vệ an toàn tuyệt đối sự vững mạnh của chính quyền nhân dân vì thế không phải chờ khi những người phạm tội có hoạt động cụ thể nhằm lật đổ chính quyền nhân dân mới quy kết là phạm tội.<o:p></o:p>

 Tình huống 9: C mua đc 2kg côcain. C thuê Kchuyển số côcain này đến thị xã X cho một người tên là H với tiền công là 20 triệu đồng. Biết là hàng cấm nhưng đang cần tiền nên K đồng ý. Trên đường vận chuyển, vì lo sợ nên K có thái độ lấm lét khi cảnh sát kiểm tra giấy tờ xe và K đã bị đội đặc nhiệm bắt giữ cùng tang vật là gói hàng 2 kg côcain. K thành khẩn khai báo sự việc. Số hàng do K vận chuyển được đưa đi giám định. Kết quả giám định cho biết đó là chất ma tuý giả. Cơ quan điều tra cũng xác định được C mua lầm số hàng nói trên của một người tên là P. Mở rộng điều tra, cơ quan điều tra cũng xác định được rằng P biết số côcain bán cho C là giả nhưng P vẫn bán cho C.<o:p></o:p>

Anh (chị) hãy:<o:p></o:p>

1. Xác định tội danh cho hành vi của C, K và P.<o:p></o:p>

2. Giả thiết rằng trên đường vận chuyển, biết được giá trị của ma tuý, K đã lấy khoảng 50 gam giấu đi và đánh tráo bằng 50 gam bột trắng (ma tuý) giả. Trong trường hợp này K có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình không, tại sao?<o:p></o:p>

3. Số ma tuý lấy được, K dùng để thanh toán tiền công sửa chữa nhà vệ sinh cho thợ xây là anh S thì K có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi này không, tại sao?<o:p></o:p>

1.<o:p></o:p>

Xác định tội danh cho hành vi của C, K và P.<o:p></o:p>

à Xác định tội danh cho hành vi của C.<o:p></o:p>

v  Để xác định tội danh cho hành vi của C, ta xem xét các dấu hiệu cơ bản sau:<o:p></o:p>

 - Khách thể:<o:p></o:p>

·  Hành vi của C đã xâm phạm tới chế độ quản lý của nhà nước về việc cất giữ vận chuyển trao đổi chất ma túy (côcain). Cho dù số côcain C mua là giả thì C vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Thông tư liên tịch số 17 ngày 24 tháng 12 năm 2007 của Bộ công an - Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao – Toà án nhân dân Tối cao - Bộ tư pháp : “Nếu chất được giám định không phải là chất ma túy hoặc không phải là tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy, nhưng người thực hiện hành vi ý thức rằng chất đó là chất ma túy hoặc chất đó là tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy, thì tùy hành vi phạm tội cụ thể mà truy cứu trách nhiệm hình sự người đó theo tội danh quy định tại khoản 1 của điều luật tương ứng đối với các tội phạm về ma túy”. Số côcain mà C mua là giả nhưng khi mua nó trong ý thức chủ quan của mình C vẫn tin rằng số côcain đó là thật. Trường hợp này là sai lầm về khách thể.<o:p></o:p>

·  Đối tượng: Côcain là một loại chất ma túy (theo Nghị Định số 67/2001/NĐ-CP, ngày 01/10/2001 của Chính phủ ban hành các danh mục chất ma túy và tiền chất ma túy). Bên cạnh đó, đối với tội mua bán thì không cần biết số lượng ma túy là bao nhiêu, chỉ cần có mục đích mua bán thì sẽ phạm tội mua bán trái phép chất ma túy.<o:p></o:p>

-Mặt khách quan:<o:p></o:p>

 C mua được 2 kg côcain của P và C đã thuê K chuyển số côcain này đến thị xã X cho H là 20 triệu đồng. Như vậy, trong vụ án này, trước hết ta xác định được chắc chắn rằng là C có hành vi mua côcain trái phép.<o:p></o:p>

- Mặt chủ quan:<o:p></o:p>

 C có lỗi cố ý trực tiếp. Thể hiện ở việc C nhận thức được côcain là ma túy bị nhà nước cấm lưu thông nhưng C vẫn có hành vi mua 2kg côcain này và thuê K vận chuyển đến thị xã X cho H với tiền công rất lớn 20 triệu đồng. Tóm lại, C nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn mong muốn thực hiện đến cùng tội phạm.<o:p></o:p>

 - Chủ thể:<o:p></o:p>

 Chỉ cần C có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định.<o:p></o:p>

 Số lượng 2kg côcain mà C mua là rất lớn (>100gram) nên theo khoản 4 điều 194, C phạm tội trong trường hợp trong trường hợp này là tội đặc biệt nghiêm trọng nên chỉ cần C đủ 14 tuổi trở nên là C phải chịu truy cứu trách nhiệm hình sự (theo quy định tại điều 12 BLHS). <o:p></o:p>

v  Tuy nhiên, như đã trình bày, ta chỉ mới xác định được C có hành vi mua côcain, chứ chưa biết C cómục đích bán hay không. Phải làm rõ được mục đích của C thì mới có thể định tội chính xác được.<o:p></o:p>

 Việc xác minh C có mục đích bán hay không, là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng.Tuy nhiên, việc xác định mục đích của người mua trái phép chất ma túy có nhằm mục đích bán trái phép cho người khác hay không chỉ phức tạp trong trường hợp chất ma túy có số lượng nhỏ.Còn trong trường hợp của C, C đã mua 2kg côcain số lượng côcain rất lớn thì mục đích của C mua về để bán là dễ dàng chứng minh được. Bởi thường thì không ai mua 2kg côcain về sử dụng dần cả.<o:p></o:p>

 Tuy vậy ta vẫn phải chia thành hai trường hợp tương ứng với mục đích của C có phải là nhằm mua bán trái phép chất ma tuý hay không:<o:p></o:p>

Ø  Trường hợp 1: <o:p></o:p>

  Chứng minh được mục đích mua bán trái phép chất ma tuý của C.<o:p></o:p>

Ở trường hợp này thì hành vi của C là hành vi mua bán trái phép chất ma túy. Hành vi mua bán trái phép chất ma túy là hành vi trao đổi trái phép chất ma túy dưới bất kí hình thức nào.<o:p></o:p>

Ø  Trường hợp 2: <o:p></o:p>

  Không chứng minh được mục đích bán trái phép chất ma túy của C.<o:p></o:p>

Trong trường hợp này, C có thể có nhiều mục đích khác. Tùy từng mục đích cụ thể mà có thể khẳng định hành vi của C là hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy hoặc thậm chí là sản xuất trái phép chất ma tuý.<o:p></o:p>

Hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy là hành vi cất giữ trái phép chất ma túy trong người, trong nhà hoặc ở nơi nào nào đó, không kể thời gian bao lâu.<o:p></o:p>

Hành vi sản xuất trái phép chất ma tuý là hành vi tham gia vào quá trình tạo ra chất ma tuý dưới bất kì hình thức nào. Quá trình này có thể gồm nhiều công đoạn khác nhau và được tiến hành với các phương pháp, quy trình cũng như với các phương tiện, thiết bị khác nhau. Người phạm tội có thể có hành vi tham gia vào một giai đoạn hoặc toàn bộ quá trình. <o:p></o:p>

à Xác định tội danh cho hành vi của K.<o:p></o:p>

 Để xác định tội danh cho hành vi của K, ta cũng cần xem xét các dấu hiệu cơ bản.<o:p></o:p>

v  Các dấu hiệu về khách thể, chủ thể và thái độ lỗi của tội phạm mà K thực hiện cũng tương tự như C.<o:p></o:p>

v  Về hành vi khách quan:<o:p></o:p>

 Có thể thấy ngay: Hành vi của K là hành vi vận chuyển trái phép chất ma tuý.<o:p></o:p>

 Hành vi vận chuyển trái phép chất ma tuý là hành vi chuyển dịch bất hợp pháp chất ma tuý từ nơi này đến nơi khác, từ vị trí này sang vị trí khác, từ người này sang người khác, từ quốc gia này sang quốc gia khác.. bằng bất kì phương thức nào (trừ hình thức chiếm đoạt) nhưng đều không nhằm mục đích mua bán.<o:p></o:p>

 Như vậy, khái niệm vận chuyển trái phép chất ma tuý được dùng ở đây có nội hàm rộng hơn khái niệm vận chuyển hàng hoá thông thường. Vận chuyển trái phép chất ma tuý có thể giống với vận chuyển hàng hoá từ nơi này đến nơi khác trong một cự ly nhất định với phương tiện là ôtô, xe đạp, xe máy, tàu thuỷ, máy bay.., nhưng cũng có thể chỉ là hành vi chuyển dịch từ vị trí này sang vị trí khác trong một không gian chật hẹp như từ gầm giường sang giá sách, từ túi người này sang túi người khác trong một phòng, thậm chí từ túi này sang túi khác của cùng một người.<o:p></o:p>

 Xét hành vi của K: K dùng xe (không rõ là xe máy hay ôtô) để vận chuyển 2kg côcain đến thị xã X cho một người tên H theo thoả thuận với C. Như vậy hành vi của K đúng là hành vi vận chuyển trái phép ma tuý.<o:p></o:p>

v  Về mặt chủ quan:<o:p></o:p>

- Cùng là hành vi vận chuyển trái phép chất ma tuý, nhưng với những thái độ lỗi khác nhau của người phạm tội thì có thể cấu thành những tội phạm khác nhau. Đặc biệt ở đây, K đóng vai trò vận chuyển thuê cho C, nởi vậy không thể không xét tới mối liên hệ về ý chí giữa hành vi của C và hành vi của K.<o:p></o:p>

- Cụ thể ở trường hợp này như sau:<o:p></o:p>

1. Nếu vận chuyển ma tuý với mục đích mua bán chất ma tuý này thì người có hành vi vận chuyển bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma tuý.<o:p></o:p>

2. Nếu vận chuyển ma tuý cho người khác mà biết rõ mục đích mua bán ma tuý của người mà mình nhận vận chuyển hộ thì người có hành vi vận chuyển bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma tuý với vai trò giúp sức.<o:p></o:p>

3. Nếu vận chuyển ma tuý hộ người khác, không nhằm mục đích mua bán, cũng không biết rõ mục đích của người mà mình nhận vận chuyển hộ thì người có hành vi vận chuyển bị truy cứu trách nhiệm hình sự tội vận chuyển trái phép chất ma tuý.<o:p></o:p>

à Dựa vào tình tiết của vụ án, ta có thể loại ngay trường hợp 1. Bởi lẽ: C là người đã giao cho K 2kg côcain đó và thuê K vận chuyển đến cho H với tiền công thoả thuận là 20 triệu đồng. Như vậy, rõ ràng K chỉ vận chuyển thuê chứ không phải mua bán với C hay H.<o:p></o:p>

à Tuy nhiên, do các tình tiết không nêu rõ K có biết được mục đích nhờ vận chuyển của C là mua bán chất ma tuý hay không, nên ta phải chia làm hai trường hợp ứng với hai trường hợp 2. và 3. nói trên cùng những tội danh tương ứng.<o:p></o:p>

v  Kết luận:<o:p></o:p>

 K có thể phạm tội vận chuyển trái phép chất ma tuý, hoặc đồng phạm tội mua bán trái phép chất ma tuý với vai trò giúp sức.<o:p></o:p>

à Xác định tội danh cho hành vi của P.<o:p></o:p>

v  Theo Thông tư liên tịch số 17 ngày 24 tháng 12 năm 2007 Bộ công an - Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao – Toà án nhân dân Tối cao - Bộ tư pháp: “Trường hợp một người biết là chất ma túy giả nhưng làm cho người khác tưởng là chất ma túy thật nên mua bán, trao đổi… thì người đó không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm về ma túy mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 BLHS, nếu thỏa mãn các dấu hiệu khác nữa trong cấu thành tội phạm của tội này”.<o:p></o:p>

v  Như vậy, ta cần xét xem hành vi của P có thoả mãn các dấu hiệu pháp lý cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo điều 139 BLHS hay không.<o:p></o:p>

- Khách thể:<o:p></o:p>

·  Khách thể của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là quan hệ sở hữu. Hành vi lừa đảo của P là nhằm thiết lập quan hệ sở hữu đối với tài sản chiếm đoạt.<o:p></o:p>

·  Đối tượng của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là tài sản. Đối tượng tác động của hành vi của P cũng là tài sản (số tiền tương ứng với giá trị 2kg côcain mà C trả cho P).<o:p></o:p>

- Mặt khách quan:<o:p></o:p>

·  Hành vi tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản bao gồm hành vi lừa dối và hành vi chiếm đoạt:<o:p></o:p>

§ Hành vi lừa dối là điều kiện để hành vi chiếm đoạt có thể xảy ra, còn hành vi chiếm đoạt là mục đích và là kết quả của hành vi lừa dối;<o:p></o:p>

§ Hành vi lừa dối là hành vi cố ý đưa ra thông tin không đúng sự thật nhằm để người khác tin đó là sự thật.<o:p></o:p>

§ Trong trường hợp này ta thấy mặc dù biết là côcain là giả nhưng P vẫn bán cho C. Như vậy, rõ ràng P đã lừa dối C.<o:p></o:p>

·  Hành vi chiếm đoạt trong tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có hai hình thức thể hiện cụ thể:<o:p></o:p>

§ Nếu tài sản bị chiếm đoạt đang trong sự chiếm hữu của chủ tài sản thì hình thức thể hiện cụ thể của hành vi chiếm đoạt là hành vi nhận tài sản của người bị lừa dối. Vì đã tin vào thông tin của người phạm tội nên người bị lừa dối đã giao nhầm tài sản.<o:p></o:p>

§ Nếu tài sản bị chiếm đoạt đang ở trong sự chiếm hữu của người phạm tội thì hình thức thể hiện cụ thể của hành vi chiếm đoạt là hành vi giữ lại tài sản đáng lẽ phải giao cho người bị lừa dối. Vì đã tin vào thông tin của người phạm tội nên người bị lừa dối đã nhận nhầm tài sản hoặc không nhận.<o:p></o:p>

§ Trong trường hợp này, tài sản bị chiếm đoạt là số tiền tương ứng với giá trị của 2kg côcain mà C đã trả cho P. P đã giao hàng cho C chứng tỏ P đã nhận tiền của C. Từ đó cho thấy P đã thực hiện hành vi chiếm đoạt.<o:p></o:p>

- Chủ thể:<o:p></o:p>

 Theo Điều 12 BLHS, P sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản nếu P từ đủ 14 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.<o:p></o:p>

- Mặt chủ quan:<o:p></o:p>

 Người phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết mình có hành vi lừa dối và mong muốn hành vi lừa dối đó có kết quả để có thể chiếm đoạt được tài sản.<o:p></o:p>

 Xét lỗi của P, ta thấy P biết mình có hành vi lừa dối C và mong muốn hành vi lừa dối đó có kết quả để chiếm đoạt được tài sản do đó P có lỗi cố ý trực tiếp.<o:p></o:p>

v  Từ những phân tích trên, ta khẳng định hành vi của P cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. <o:p></o:p>

2.<o:p></o:p>

Trên đường vận chuyển, biết được giá trị của ma tuý, K đã lấy khoảng 50 gam giấu đi và đánh tráo bằng 50 gam bột trắng (ma tuý) giả. Trong trường hợp này K có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình không, tại sao?<o:p></o:p>

v  Hành vi K lấy khoảng 50g côcain rồi đánh tráo bằng 50g bột trắng (ma túy giả) thì K phải chịu trách nhiệm hình sự về tội chiếm đoạt chất ma túy. Cụ thể hơn: hành vi của K là hành vi chiếm đoạt chất ma tuy bằng thủ đoạn lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt ma túy của người khác.<o:p></o:p>

- Hành vi chiếm đoạt chất ma tuý là hành vi chuyển chất ma tuý của người khác thành của mình bằng bất kì thủ đoạn nào.<o:p></o:p>

- Hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản:<o:p></o:p>

·  Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của người khác là vay mượn thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.<o:p></o:p>

·  Việc chuyển giao tài sản từ người bị hại sang người phạm tội xuất phát từ một đồng hợp pháp như vay, mượn, thuê tài sản.<o:p></o:p>

·  Ý định chiếm đoạt tài sản nảy sinh sau khi nhận được tài sản, sau đó người phạm tội có hành vi chiếm đoạt tài sản do mình quản lý với những thủ đoạn như: lừa dối, bỏ trốn khồn thanh toán, không trả lại tài sản…<o:p></o:p>

- Xét trong hành vi của K, ta thấy:<o:p></o:p>

·  Việc chuyển giao ma túy từ C sang K là một hợp đồng thuê vận chuyển, như vậy nếu không tính đối tượng của hợp đồng là vật cấm thì có thể coi đây là một hợp đồng hợp pháp.<o:p></o:p>

·  Sau khi nhận được tài sản, do nhận thấy giá trị của ma túy nên K đã nảy sinh ý định chiếm đoạt ma túy của C.<o:p></o:p>

·  K đã thực hiện hành vi chiếm đoạt ma túy của C: K lấy khoảng 50g côcain rồi đánh tráo bằng 50g bột trắng (ma túy giả).<o:p></o:p>

·  K chiếm đoạt được của C 50g Côcain. Theo Thông tư …thì chiếm đoạt … thì coi là phạm tội chiếm đoạt ma túy của người khác. Ở đây K chiếm đoạt 50g Côcain, như vậy đã thỏa mãn dấu hiệu định lượng của CTTP tội chiếm đoạt chất ma tuý.<o:p></o:p>

v  Như vậy, từ sự phân tích trên có thể khẳng định hành vi của K đã cấu thành tội chiếm đoạt ma túy của người khác với thủ đoạn lạm dụng tín nhiệm. K phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình theo điều 194 BLHS với tình tiết tăng nặng thuộc điểm c khoản 3 Điều 194. <o:p></o:p>

3.<o:p></o:p>

Số ma túy lấy được K đã dùng để thanh toán tiền công sửa chữa nhà vệ sinh cho thợ xây là anh S thì K có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi này không? Tại sao?<o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

v  Nếu K dùng số ma túy lấy được để thanh toán tiền công sửa chữa nhà vệ sinh cho thợ xây là anh S thì K phải chịu trách nhiệm hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy.<o:p></o:p>

Ø  Khái niệm:<o:p></o:p>

 Hành vi mua bán trái phép chất ma túy là hành vi trao đổi trái phép chất ma túy dưới bất cứ hình thức nào. Chất ma túy của người có được để bán không phụ thuộc vào chất ma túy đó từ đâu mà có, thật hay giả, số lượng nhiều hay ít…<o:p></o:p>

Ø  Các dấu hiệu cấu thành tội phạm của tội này:<o:p></o:p>

- Khách thể: Người phạm tội xâm phạm đến chế độ quản lý chất ma túy của Nhà nước ở tất cả các khâu của quá trình quản lý.<o:p></o:p>

- Mặt khách quan: Đó là hành vi mua bán được thể hiện dưới những hình thức như mua bán theo nghĩa thông thường, tàng trữ để bán, vận chuyển để bán, xin để bán, mua để bán, dùng chất ma túy đổi lấy tài sản khác, dùng tài sản khác đổi lấy ma túy để bán…<o:p></o:p>

- Mặt chủ quan: Lỗi cố ý trực tiếp<o:p></o:p>

- Chủ thể: Đạt độ tuổi luật định và có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình.<o:p></o:p>

Ø  Đối chiếu với trường hợp này ta nhận thấy dù thực tế số ma túy mà K chiếm đoạt được là ma túy giả nhưng K vẫn tin chắc rằng đó là ma túy thật và ý thức được sự nguy hiểm của hành vi đó.<o:p></o:p>

 Như vậy, xét về:<o:p></o:p>

- Mặt khách quan: K dùng chất ma túy mà K tin chắc là ma túy thật để thanh toán cho một công việc mà K đã yêu cầu người khác thực hiện mà cụ thể là tiền công xây dựng nhà vệ sinh của anh S. Như vậy K có hành vi mua bán chất ma túy<o:p></o:p>

- Mặt chủ quan: Vì tin chắc chất mà mình trao đổi là ma túy nên K biết hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn cố ý thực hiện. Do vậy lỗi của K ở đây là lỗi cố ý trực tiếp<o:p></o:p>

- Khách thể: Căn cứ vào những hành vi trên của K thì K đã xâm phạm chế độ quản lý chất ma túy của Nhà nước<o:p></o:p>

- Chủ thể: K được mặc định là có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự.<o:p></o:p>

Vậy, K phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình mà cụ thể ở đây chịu trách nhiệm hình sự về tội mua bán chất ma túy.<o:p></o:p>

v  Ngoài ra, trong từng trường hợp mà hành vi K đã thực hiện có thể định tội như sau:<o:p></o:p>

Ø  Nếu K chiếm đoạt chất ma túy và ngay sau đó dùng nó để thanh toán cho anh S thay cho tiền công xây dựng nhà vệ sinh thì K phạm tội chiếm đoạt, mua bán trái phép chất ma túy quy định tại Điều 194.<o:p></o:p>

Ø  Nếu K chiếm đoạt chất ma túy, cất giữ ma túy một thời gian sau đó mới đem thanh toán cho anh S để thay tiền công xây dựng nhà vệ sinh thì K phạm tội chiếm đoạt, tàng trữ và mua bán trái phép chất ma túy quy định tại Điều 194.<o:p></o:p>

Tình huống 10: Vì muốn có tiền tiêu xài, A nảy sinh ý định chiếm đoạt chiếc xe đạp của B, A đến gặp B ( là người quen) ngỏ ý mượn xe để đèo người thân ra bến xe ô tô. B tin tưởng và giao xe đạp cho A ( chiếc xe đạp trị giá 700.000 đồng). A đạp xe ra chợ để bán nhưng không được liền đem về nhà. Đợi mãi không thấy A trả xe, 2 ngày sau, B đến nhà A để đòi xe. Đến ngõ nhà A, B thấy A dắt xe đạp của mình từ trong nhà đi ra, B chạy đến đưa tay ngăn lại và nói: “ trả tao xe đây, mượn gì mà mãi không trả”. A không trả lời mà lên xe định đạp xe đi, B liền giữ lại và tiếp tục đòi trả xe, A liền rút con dao găm giấu trong người ra, gí sát vào mặt B quát: “Tao vừa giết người trên phố về đây. Biết điều buông ngay xe ra, không tao đâm chết”. B sợ, rời tay khỏi ghi đông xe đạp. A nhảy lên xe phóng đi. Sau đó B tố cáo với cơ quan công an về hành vi của A. Một thời gian sau, A bị bắt.”<o:p></o:p>

Về vụ án này có các quan điểm sau:<o:p></o:p>

1.  A phạm tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

2.  A phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tình tiết tăng nặng định khung hình phạt “hành hung để tẩu thoát”.<o:p></o:p>

3.  A phạm tội cướp tài sản thuộc trường hợp chuyển hóa từ lừa đảo thành cướp.<o:p></o:p>

Anh (chị ) hãy cho biết:<o:p></o:p>

a.  Các quan điểm trên có quan điểm nào đúng không? Tại sao?<o:p></o:p>

b.  Nếu các quan điểm trên đều sai thì quan điểm của nhóm anh ( chị ) cho rằng A phạm tội gì? Hãy phân tích rõ?<o:p></o:p>

 Đó là: tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (điều 139) và tội cướp tài sản (điều 133)<o:p></o:p>

Để làm rõ quan điểm này trước tiên phải hiểu rõ dấu hiệu pháp lý của 2 tội này:<o:p></o:p>

1.Tội cướp tài sản ( điều 133)<o:p></o:p>

Điều 133-BLHS 1999 chỉ rõ tội cướp tài sản là hành vi “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đọat tài sản”.<o:p></o:p>

Ngay trong điều luật đã quy định rõ hành vi khách quan của tội này bao gồm 3 hành vi, đó là: hành vi dùng vũ lực (dùng sức mạnh đè bẹp sự phản kháng của nạn nhân như bóp cổ, xô ngã…), đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc (gí sát dao vào cổ dọa giết…đặc biệt phải chứng minh được sự đe dọa này khiến cho nạn nhân tin rằng nếu không tin vào sự đe dọa của người phạm tội thì sự đe dọa đó sẽ trở thành hiện thực) hoặc có hành vi khác làm cho người tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được (cho nạn nhân uống thuốc ngủ hay là đánh thuốc mê nạn nhân hoặc các hành vi khác.) nhằm chiếm đoạt tài sản. Những hành vi này đều có khả năng đè bẹp hoặc làm tê liệt sự kháng cự của nạn nhân nên đó là những hành vi không thể thiếu trong cấu thành tội cướp tài sản. Chỉ cần người phạm tội có 1 trong 3 hành vi kể trên thì tội cướp tài sản đã hoàn thành chứ không cần quan tâm tới người phạm tội có chiếm đoạt được tài sản hay không.<o:p></o:p>

Tội cướp tài sản xâm hại cùng một lúc 2 quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ. Đó là quan hệ sở hữu và quan hệ nhân thân. Chủ thể của tội phạm là người từ 14 tuổi trở lên (vì tội này là tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng) và có năng lực TNHS.<o:p></o:p>

Người phạm tội cướp tài sản thực hiện tội phạm với lỗi cố ý trực tiếp. Nghĩa là người phạm tội biết rõ hành vi của mình nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn mong muốn chiếm đoạt được tài sản. Trong cấu thành tội cướp tài sản, mục đích là dấu hiệu bắt buộc. Mục đích của tội này có thể là nhằm chiếm đoạt được tài sản hoặc nhằm giữ lại tài sản. Nếu người phạm tội “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hay các hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được” mà không nhằm 1 trong 2 mục đích nêu trên thì không thuộc trường hợp quy định tại điều 133-BLHS<o:p></o:p>

2. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (điều 139)<o:p></o:p>

Điều 139-BLHS 1999 quy định tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi “bằng thủ đoạn gian dối chiếm đọat tài sản của người khác có giá trị từ 500.000 đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 500.000 đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị…”<o:p></o:p>

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản chỉ cấu thành tội này khi thỏa mãn 1 trong các dấu hiệu sau:<o:p></o:p>

-  Tài sản chiếm đoạt có giá trị từ 500.000 đồng trở lên<o:p></o:p>

-  Nếu dưới 500.000 đồng thì:<o:p></o:p>

+ Phải gây hậu quả nghiêm trọng<o:p></o:p>

+ Hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt mà còn vi phạm<o:p></o:p>

+ Hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản chưa được xóa án tích mà còn vi phạm <o:p></o:p>

Dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội này là hành vi chiếm đoạt bằng thủ đoạn gian dối. Ý định chiếm đoạt tài sản có trước khi người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội. Thủ đoạn gian dối trong trường hợp này được hiểu là người phạm tội đưa ra những thông tin giả mong muốn người chủ sở hữu hoặc người có trách nhiệm quản lý tin đó là sự thật mà giao tài sản cho mình. Thủ đoạn gian dối là cơ sở để người phạm tội thực hiện hành vi chiếm đoạt. Nếu người phạm tội dùng thủ đoạn gian dối mà không nhằm chiếm đoạt tài sản thì không phạm tội này.<o:p></o:p>

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoàn thành khi người phạm tội chiếm đoạt được tài sản. Có 2 trường hợp được gọi là “chiếm đoạt được”. Thứ nhất, nếu tài sản bị chiếm đoạt đang trong sự chiếm hữu của chủ sở hữu hoặc người có trách nhiệm quản lý tài sản thì chỉ “chiếm đoạt được” khi tài sản đã nằm trong tay người phạm tội nghĩa là người phạm tội đang trực tiếp chiếm hữu, quản lý tài sản. Thứ hai, nếu tài sản đang trong sự chiếm hữu của người phạm tội thì chỉ “chiếm đoạt được” khi người phạm tội dùng thủ đoạn gian dối (thông báo sai, giao nhầm, giao thiếu tài sản…) để giữ lại tài sản mình đang chiếm giữ và người chủ sở hữu đã tin vào hành vi gian dối đó nên đã nhận nhầm tài sản hoặc không nhận tài sản.<o:p></o:p>

Quay trở lại tình huống việc định tội A là lừa đảo chiếm đọat tài sản theo quy định tại điều 139-BLHS là có cơ sở.<o:p></o:p>

Thứ nhất, về hành vi khách quan, A đã dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản là chiếc xe đạp của B trị giá 700.000 đồng. Hành vi của A đã thỏa mãn hành vi cấu thành của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn gian dối mà A sử dụng ở đây là A giả vờ mượn xe của B đề chở người quen ra bến ôtô. Nhưng kì thực không phải vậy, A chỉ lợi dụng lòng tốt của B để chiếm đoạt tài sản của B mà thôi: “vì muốn có tiền tiêu xài, A nảy sinh ý định chiếm đoạt chiếc xe đạp của B”. Còn B là người quen của A nên đã tin A, không một chút nghi ngờ B đã tự nguyện giao tài sản của mình là chiếc xe đạp cho A trị giá 700.000đ. Như vậy mục đích hành động của A là nhằm để B tin và giao tài sản đã trở thành hiện thực. Căn cứ vào khoản 1 Điều 139, hành vi của A đã thỏa mãn cấu thành của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và thực tế đã hoàn thành khi B giao tài sản cho A.<o:p></o:p>

Về mặt chủ quan, A thực hiện tội phạm với lỗi cố ý, nghĩa là A biết hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt nhất là A mong muốn thực hiện được hành vi chiếm đoạt tài sản. Mục đích của A là chiếm đoạt được tài sản của B và mục đích này có trước khi A thực hiện tội phạm. Động cơ thúc đẩy ở đây là “vì muốn có tiền tiêu xài”. Tuy nhiên, nó không phải là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành này. Bài tập tình huống này không quy định độ tuổi hay năng lực trách nhiệm hình sự nhưng chúng ta có thể mặc nhiên thừa nhận khi A thực hiện tội phạm A đã đạt dộ tuổi luật định và đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Hành vi phạm tội của A đã xâm phạm đến quan hệ sở hữu của B đối với chiếc xe đạp – một quan hệ sở hữu được luật hình sự bảo vệ.<o:p></o:p>

Các yếu tố về khách thể, chủ thể, mặt khách quan, mặt chủ quan đều thoả mãn cấu thành của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 139 BLHS, nên việc định tội cho A là có cơ sở.<o:p></o:p>

Vừa phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì 2 ngày sau A lại phạm tội “cướp tài sản” theo quy định tại Điều 133. Việc định tội cho A dựa trên một số căn cứ pháp lý sau đây:<o:p></o:p>

- Hành vi của A đã thỏa mãn hành vi khách quan của tội cướp tài sản. Đó là hành vi “đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc”. Ở đây A “rút dao găm giấu trong người gí sát vào mặt và quát tao vừa giết người trên phố về đây…”. Hành vi “lấy dao gí sát vào mặt” ta có thể hiểu là hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc vì nếu B không buông tay ra khỏi chiếc xe đạp để A đi thì việc dùng dao đâm chết B có nhiều nguy cơ xảy ra liền ngay sau đó.<o:p></o:p>

- Hành vi “đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc” của A không nhằm chiếm đoạt tài sản (vì chiếc xe đạp đã nằm trong sự chiếm hữu của A) mà nhằm giữ lại chiếc xe đạp đã chiếm đoạt được. Mặc dù điều luật không quy định mục đích của hành vi “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc…” nhằm giữ lại tài sản nhưng thực tiễn xét xử thừa nhận rằng mục đích giữ lại tài sản cũng được coi là mục đích của tội cướp tài sản. Như vây, chỉ cần người phạm tội “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc…” nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc giữ lại tài sản cũng thuộc Điều 133. A có hành vi “đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc” để giữ lại tài sản do đó hành vi của A đã thoả mãn dấu hiệu khách quan của tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

Hành vi phạm tội cùng một lúc xâm hại đến hai quan hệ: quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu của B. A thực hiện với lỗi cố ý, A thỏa mãn dấu hiệu chủ thể của tội cướp tài sản. Như vậy việc định tội cướp tài sản cho A là có cơ sở pháp lý.<o:p></o:p>

Từ các phân tích trên thì nhóm em kết luận A phạm 2 tội là: tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo điều 139-BLHS và tội cướp tài sản theo điều 133-BLHS<o:p></o:p>

II. Các quan điểm khác xung quanh vụ án:<o:p></o:p>

Xung quanh tình huống trên còn nhiều quan điểm gây tranh cãi:<o:p></o:p>

Quan điểm thứ nhất cho rằng A chỉ phạm tội cướp tài sản (điều 133). Quan điểm này cho rằng chỉ hành vi thực hiện sau mới cấu thành tội phạm, đó là tội cướp tài sản; còn hành vi thực hiện trước không cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (điều 139) vì A mượn xe B đi tiêu thụ nhưng không tiêu thụ được nên không có cơ sở để chứng minh A có ý định chiếm đoạt tài sản. Quan điểm này không hợp lý, bởi lẽ theo tình tiết của bài tập tình tiết của bài tập thì ý định phạm tội của A đã quá rõ ràng “vì muốn có tiền tiêu xài, A nảy sinh ý định chiếm đoạt xe đạp của B” còn việc A có tiêu thụ được hay không không quan trọng. Việc A không tiêu thụ được đó là do nguyên nhân khách quan chứ không phải là mong muốn chủ quan của A. Nếu chỉ căn cứ vào thực tế xảy ra mà không căn cứ vào mong muốn chủ quan của người phạm tội và từ đó không định tội cho hành vi phạm tội của họ là đã “bỏ lọt tội phạm”. Ở đây A mong muốn chiếm đoạt được tài sản của B, mong muốn tiêu thụ được tài sản đó. Điều đó đã chứng tỏ ý định phạm tội của A đã rõ ràng nên việc không định tội cho hành vi của A là đã bỏ lọt tội phạm, vi phạm nguyên tắc pháp chế.<o:p></o:p>

Quan điểm thứ hai thì cho rằng: A phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tình tiết tăng nặng định khung hình phạt “hành hung để tẩu thoát”. Việc đánh giá như thế này cũng không chính xác. Thứ nhất, trong các điều khoản quy định tại điều 139 thì không có tình tiết nào có tên là “hành hung để tẩu thoát”, nên việc định tội cho A là phạm tội chiếm đoạt tài sản với tình tiết tăng nặng định khung là “ hành hung để tẩu thoát” không có căn cứ pháp lý.<o:p></o:p>

Giả sử, điều luật có quy định “hành hung để tẩu thoát” là một tình tiết định khung thì trong trường hợp này A cũng không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tình tiết định khung “hành hung để tẩu thoát”. Bởi lẽ: Theo hướng dẫn tại tiểu mục 6.1 Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT TANDTC- VKSNDTC- BCA- BTP thì “hành hung để tẩu thoát” là “trường hợp mà người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc đã chiếm đọat được tài sản nhưng chưa bị phát hiện và bị bắt giữ thì đã có những hành vi chống trả lại người bắt giữ hoặc người bao vây bắt giữ như đánh, chém, xô, ngã…nhằm tẩu thoát”. Dù thực tế trong trường hợp người phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản thì chỉ coi là “hành hung để tẩu thoát” khi ngay sau việc chiếm đoạt họ bị phát hiện và họ đã chống lại nhằm tẩu thoát. Hay nói cách khác ở đây tội phạm tuy đã hoàn thành nhưng hành vi đó chưa kết thúc về mặt thực tế. Trong bài tập tình huống A đã chiếm đoạt được xe đạp của B, 2 ngày sau B mới phát hiện ra và A đã đe dọa dùng ngay vũ lực. Ở đây hành vi phạm tội của A đã kết thúc về mặt pháp lý (tội phạm đã hoàn thành) và mặt thực tế (tội phạm kết thúc) nên không thể có việc “hành hung để tẩu thoát” được. Với lại mục đích của A ở đây là dùng vũ lực không chỉ nhằm mục đích tẩu thoát mà còn giữ bằng được tài sản đã chiếm đoạt. Thể hiện ở việc khi B chạy đến đòi xe, A còn thời gian rút dao ra và gí sát vào mặt B đe dọa…sau đó lên xe đạp đi. Điều đó càng làm rõ thêm quan điểm cho rằng A phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tình tiết định khung hình phạt “hành hung để tẩu thoát” là không có cơ sở.<o:p></o:p>

Quan điểm khác cho rằng A phạm tội cướp tài sản thuộc trường hợp chuyển hóa từ lừa đảo thành cướp. Việc định tội này cũng chưa chính xác. Đầu tiên chúng ta phải hiểu thế nào là trường hợp chuyển hóa từ tội có tính chất chiếm đoạt sang cướp?<o:p></o:p>

Theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 01/1989 Hội đồng thẩm phán ngày 19/04/1989 hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS về việc chuyển hóa từ một số hình thức chiếm đoạt thành cướp tài sản quy định: “Thực tiễn xét xử cho thấy các Tòa án đã định tội không thống nhất đối với các trường hợp kẻ phạm các tội chiếm đoạt như cướp giật, công nhiên chiếm đoạt, trộm cắp…đã dùng vũ lực để chiếm đoạt bằng được tài sản hoặc để tẩu thoát. Nhiều Tòa án coi trường hợp trên là cướp tài sản. Ngược lại, nhiều Tòa án lại cho rằng việc dùng vũ lực chỉ là tình tiết tăng nặng của việc chiếm đoạt chứ không kết tội kẻ phạm tội về tội cướp tài sản…Nay cần thống nhất:<o:p></o:p>

a)  Nếu là trường hợp do chưa chiếm đoạt được tài sản mà kẻ phạm tội dùng vũ lực hay đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hòng để chiếm đoạt bằng được tài sản thì cần định tội cướp tài sản.<o:p></o:p>

b)  Nếu là trường hợp kẻ phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản nhưng chủ tài sản hoặc người khác đã lấy lại được tài sản đó hoặc đang giành giật tài sản trong tay kẻ phạm tội mà kẻ phạm tội dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc thì cần định tội cướp.<o:p></o:p>

c)  Nếu việc dùng vũ lực (hoặc đe dọa dùng vũ lực) là nhằm để tẩu thoát (kể cả tẩu thoát cùng tài sản đã chiếm đoạt được), thì không kết án kẻ phạm tội về tội cướp tài sản…<o:p></o:p>

Theo tình thần của Nghị quyết 01/1989 của HĐTP nêu trên trong trường hợp kẻ phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản (trong tội phạm trước) thì chỉ định tội cướp khi chủ tài sản hoặc người khác lấy lại được tài sản đó hoặc đang giành giật mà kẻ phạm tội dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc…Để chủ sở hữu hoặc người khác “lấy lại được” hay “đang giành giật” thì đòi hỏi hành vi “lấy lại được hoặc đang giành giật” phải xảy ngay sau khi tội phạm hoàn thành. Nghĩa là mặc dù tội phạm thực hiện trước đó đã hoàn thành nhưng hành vi phạm tội đó chưa kết thúc trên thực tế. Hay nói cách khác tội phạm hoàn thành nhưng chưa kết thúc. Có như vậy việc định tội cướp mới có cơ sở.<o:p></o:p>

Ở đây tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản đã hoàn thành được 2 ngày chủ sở hữu B mới giành giật lại tài sản và người phạm tội A đã đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc cũng không thể coi là trường hợp chuyển hóa từ lừa đảo thành cướp được.<o:p></o:p>

Theo phân tích ở trên thì việc định tội cho A là tội cướp tài sản hay tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tình tiết định khung là “hành hung để tẩu thoát” hay là tội cướp tài sản thuộc trường hợp chuyển hóa từ lừa đảo thành cướp đều chưa thuyết phục.<o:p></o:p>

Tình huống 11: Vì ghen tuông, A có ý định giết B. A rủ B đi chơi, đến chỗ vắng, A rút dao đâm B ba nhát. Tưởng rằng B đã chết, A bỏ đi. Do được phát hiện và cấp cứu kịp thời, B đã được cứu sống. Toà án xác định A phạm tội giết người theo khoản 2 Điều 93 BLHS. Hỏi:<o:p></o:p>

1. Căn cứ vào khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với tội giết người.<o:p></o:p>

2. Hành vi phạm của A thuộc giai đoạn phạm tội nào? Giải thích tại sao.<o:p></o:p>

3. Hãy chỉ ra đối tượng tác động của tội phạm và công cụ phạm tội trong vụ án.<o:p></o:p>

4. Giả sử A mới đâm B một nhát, thấy B bị thương, máu ra nhiều A sợ quá bỏ đi không tiếp tục đâm B đến chết, B bị thương tích với tỉ lệ thương tật là 21%. A có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

5. Giả sử A đâm B ba nhát, tưởng rằng B đã chết, A bỏ đi nhưng do được phát hiện và cấp cứu kịp thời B đã được cứu sống. Toà án áp dụng khoản 2 điều 93 BLHS tuyệt hình phạt đối với A là 13 năm tù thì hình phạt Toà quyết định đối với A có đúng không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

6. Giả sử A là người nước ngoài đang là nhân viên làm thuê cho một công ty liên doanh ở Hà Nội. Hành vi nói trên của A xảy ra ở Hà Nội thì A có bị xử lí theo luật Hình sự Việt Nam không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

 1.Căn cứ vào khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với tội giết người:<o:p></o:p>

 Tội phạm tuy có chung một số dấu hiệu nhưng những hành vi phạm tội khác nhau thì có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội khác nhau. Do có sự khác nhau này mà vấn đề phân loại tội phạm đã được đặt ra. Việc phân biệt các loại tội phạm có ý nghĩa nhiều đối với việc áp dụng các quy định của BLHS và còn có ý nghĩa đối với cả việc áp dụng một số quy định của ngành luật liên quan đến vấn đề trách nhiệm hình sự như luật tố tụng hình sự…<o:p></o:p>

 Để xác định hành vi phạm tội thuộc loại tội phạm nào, ta chỉ cần căn cứ vào mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội đó. Theo khoản 3 Điều 8 BLHS năm 1999 thì: “Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù. Tội phạm nghiên trọng là tội pham mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù. Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù. Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình”.<o:p></o:p>

 Điều 93 BLHS năm 1999 quy định: “Tội giết người:<o:p></o:p>

 1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đếm hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:<o:p></o:p>

 a) Giết nhiều người;<o:p></o:p>

 b) Giết phụ nữ mà biết là có thai;<o:p></o:p>

 d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;<o:p></o:p>

 đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;<o:p></o:p>

 e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại phạm một tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng;<o:p></o:p>

 g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;<o:p></o:p>

 h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;<o:p></o:p>

 i) Để thực hiện tội phạm một cách man rợ;<o:p></o:p>

 k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;<o:p></o:p>

 l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;<o:p></o:p>

 m) Thuê giết hoặc giết người thuê;<o:p></o:p>

 n) Có tính chất côn đồ;<o:p></o:p>

 o) Có tổ chức;<o:p></o:p>

 p) Tái phạm nguy hiểm;<o:p></o:p>

 q) Vì động cơ đê hèn;<o:p></o:p>

2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 điều này, thì bị phạt tù từ bảy đến mười lăm năm.<o:p></o:p>

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ một năm đến năm năm”.<o:p></o:p>

 Đối chiếu tội giết người được quy định từ khoản 1 đến khoản 3 của Điều 93 BLHS năm 1999 với khoản 3 Điều 8 BLHS năm 1999 ta có:<o:p></o:p>

- Khoản 1 Điều 93 BLHS năm 1999 quy định mức cao nhất của khung hình phạt là đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình nên tội phạm quy định tại khoản 1 Điều 93 BLHS năm 1999 thuộc loại tội đặc biệt nghiêm trọng.<o:p></o:p>

- Khoản 2 Điều 93 BLHS năm 1999 quy định mức cao nhất của khung hình phạt là đến mười lăm năm tù nên tội phạm quy định tại K2Đ93BLHS năm 1999 thuộc loại tội rất nghiêm trọng.<o:p></o:p>

- Khoản 3 Điều 93 BLHS là quy định về hình phạt bổ sung nên không phân loại tội phạm.<o:p></o:p>

 Chúng ta có thể nhận thấy rõ, các quy định về tội giết người tại Điều 93 BLHS năm 1999 không quy định về loại tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng mà chỉ quy định về loại tội rất nghiêm trọng, và đặc biệt nghiêm trọng. Bởi tính chất và mức độ nguy hiểm của loại tội phạm này cho xã hội là vô cùng lớn nên pháp luật phải trừng trị nghiêm khắc những người phạm tội, nhằm hạn chế tội phạm xảy ra. <o:p></o:p>

 2. Hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội nào? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

 Các giai đoạn thực hiện tội phạm là các mức độ thực hiện tội phạm cố ý, bao gồm chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và tội phạm hoàn thành:<o:p></o:p>

 + Chuẩn bị phạm tội: là giai đoạn trong đó người phạm tội có hành vi tạo ra những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện tội phạm nhưng chưa bắt đầu thực hiện tội phạm đó.<o:p></o:p>

 + Phạm tội chưa đạt: là cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội.<o:p></o:p>

 + Tội phạm hoàn thành: là trường hợp hành vi phạm tội đã thoả mãn hết các dấu hiệu được mô tả trong Cấu thành tội phạm (CTTP).<o:p></o:p>

 Ở đây, A không những đã tạo ra điều kiện cần thiết cho việc thực hiện tội phạm đó là rủ B đi chơi mà A còn dùng dao đâm ba nhát vào B, tức là A đã thực hiện tội phạm. Vậy hành vi của A không phải thuộc giai đoạn chuẩn bị phạm tội. Do B được phát hiện và đi cấp cứu kịp thời, hậu quả chết người chưa xảy ra, mà tội giết người là tội có CTTP vật chất, nên hành vi của A cũng không thuộc giai đoạn tội phạm hoàn thành. Xét các dấu hiệu của trường hợp phạm tội chưa đạt:<o:p></o:p>

 Thứ nhất: người phạm tội đã bắt đầu thực hiện tội phạm: A đã thực hiện hành vi rút dao đâm B ba nhát.<o:p></o:p>

 Thứ hai: người phạm tội không thực hiện được tội phạm đến cùng, nghĩa là hành vi của họ chưa thoả mãn hết các dấu hiệu (thuộc mặt khách quan) của CTTP: A đã đâm B ba nhát nhưng B không chết mà chỉ bị thương.<o:p></o:p>

 Thứ ba: người phạm tội không thực hiện tội phạm được đến cùng là do những nguyên nhân ngoài ý muốn của họ. Bản thân người phạm tội vẫn muốn tội phạm hoàn thành: A có ý định giết B nên dùng dao đâm B ba nhát, tưởng B đã chết nên A mới bỏ đi nhưng B được phát hiện và cứu sống kịp thời nên không chết, đó là điều ngoài ý muốn của A.<o:p></o:p>

 Vậy, hành vi phạm tội của A đã thoả mãn cả ba dấu hiệu trên, do đó có thể kết luận hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt.<o:p></o:p>

 Hơn nữa khoa học pháp lý còn chia phạm tội chưa đạt thành hai loại: phạm tội chưa đạt đã hoàn thành và phạm tội chưa đạt chưa hoàn thành. Phạm tội chưa đạt đã hoàn thành là người phạm tội đã thực hiện đầy đủ những hành vi mà họ cho là cần thiết để gây ra hậu quả, nhưng vì nguyên nhân khách quan hậu quả đó không xảy ra. Phạm tội chưa đạt chưa hoàn thành là trường hợp người phạm tội vì nguyên nhân khách quan, chưa thực hiện hết hành vi mà họ cho là cần thiết để gây ra hậu quả nên hậu quả không xảy ra. Trong trường hợp này, A đâm B ba nhát và tưởng B đã chết nên A mới bỏ đi, nhưng B đã được cứu chữa kịp thời nên B không chết. A đã thực hiện hết các hành vi cần thiết để gây ra hậu quả chết người và A tin rằng hậu quả sẽ xảy ra là cái chết của B nhưng B lại không chết, việc B còn sống là do nguyên nhân khách quan, nằm ngoài ý muốn của A. Bởi vậy, hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt đã hoàn thành.<o:p></o:p>

 3.Hãy chỉ ra đối tượng tác động của tội phạm và công cụ phạm tội trong vụ án.<o:p></o:p>

* Đối tượng tác động của tội phạm:<o:p></o:p>

 Đối tượng tác động của tội phạm là bộ phận của khách thể của tội phạm, bị hành vi phạm tội tác động đến để gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ.<o:p></o:p>

 Quan hệ xã hội tồn tại dưới dạng cấu trúc gồm ba phần: chủ thể QHXH, khách thể QHXH, nội dung QHXH. Trong khoa học luật hình sự, các bộ phận này của xã hội được coi là đối tượng tác động của tội phạm.<o:p></o:p>

 Bất cứ tội phạm nào cũng đều tác động làm biến đổi tình trạng của những đối tượng tác động cụ thể. Sự làm biến đổi tình trạng này là phương thức gây thiệt hại cho QHXH. Luật hình sự Việt Nam bảo vệ cho các QHXH thông qua việc bảo đảm tình trạng bình thường cho các bộ phận cấu thành của các QHXH đó. Sự bảo vệ các đối tượng tác động cụ thể luôn luôn có ý nghĩa bảo vệ các bộ phận của QHXH và qua đó bảo vệ toàn bộ QHXH.<o:p></o:p>

 Trong tình huống này, hành vi phạm tội của A là trực tiếp tấn công và gây tổn hại cho thân thể, sức khoẻ của B. Vì thế có thể khẳng định rằng đối tượng tác động của hành vi phạm tội của A chính là con người, cụ thể là B. <o:p></o:p>

 * Công cụ, phương tiện phạm tội:<o:p></o:p>

 Công cụ, phương tiện phạm tội là những đối tượng được người phạm tội sử dụng để tác động đến đối tượng tác động của tội phạm, gây thiệt hại cho khách thể. Trong vụ án này, công cụ, phương tiện phạm tội của A chính là con dao mà A đã chuẩn bị và thực hiện hành vi đâm B nhằm mục đích tước đi tính mạng của B.<o:p></o:p>

4. Giả sử A mới đâm B một nhát, thấy B bị thương, máu ra nhiều, A sợ quá bỏ đi không tiếp tục đâm B đến chết. B bị thương tích với tỷ lệ thương tật là 21%. A có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

 Nếu trong vụ án, A mới đâm B một nhát rồi thấy B bị thương máu ra nhiều, A sợ quá tự ý bỏ đi mà không đâm B đến chết, thì A phạm tội thuộc trường hợp tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội, tức là A không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội định phạm là tội giết người (theo quy định của điều 19 BLHS).<o:p></o:p>

Tuy nhiên, để kết luận A có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không cần xét các yếu tố cấu thành tội phạm trong dấu hiệu hành vi của A.<o:p></o:p>

 Về khách thể của tội phạm, như trên đã nêu, hành vi của A xâm hại trực tiếp đến quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khoẻ của B. Về chủ thể của tội phạm: là A, có năng lực trách nhiệm hình sự, có khẳ năng nhận thức được hành vi của mình và khả năng chịu trách nhiệm hình sự. Mặt khách quan của tội phạm bao gồm: hành vi đâm B của A, hậu quả là thương tích của B với tỉ lệ thương tật là 21%, công cụ phạm tội là con dao A dùng để đâm B…Mặt chủ quan của tội phạm bao gồm lỗi cố ý của A, mục đích muốn giết B của A và động cơ phạm tội là do ghen tuông với B. Hành vi của A cấu thành tội phạm “Cố ý gây thương tích” được quy định tại Điều 104 BLHS: “1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:<o:p></o:p>

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;<o:p></o:p>

b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;<o:p></o:p>

c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;<o:p></o:p>

d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;<o:p></o:p>

đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;<o:p></o:p>

e) Có tổ chức;<o:p></o:p>

g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;<o:p></o:p>

h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;<o:p></o:p>

i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;<o:p></o:p>

k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.<o:p></o:p>

2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.<o:p></o:p>

3. Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.<o:p></o:p>

4. Phạm tội dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân”.<o:p></o:p>

Như vậy trong trường hợp này, A không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội định phạm là tội giết người, nhưng do hành vi của A cấu thành tội Cố ý gây thương tích nên A phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này theo Điều 104 BLHS. <o:p></o:p>

 5. Giả sử A đâm B ba nhát, tưởng rằng B đã chết, A bỏ đi nhưng do được phát hiện và cấp cứu kịp thời, B đã được cứu sống. Toà án áp dụng khoản 2 Điều 93 BLHS tuyên hình phạt đối với A là 13 năm tù thì hình phạt Toà án quyết định đối với A có đúng không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

 Quyết định của Toà án đối với A là không chính xác. Bởi vì:<o:p></o:p>

Theo khoản 2 Điều 93 BLHS quy định: “Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 điều này, thì bị phạt tù từ bảy đến mười lăm năm”. Tuy nhiên trong trường hợp này, hành vi phạm tội của A thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt đã hoàn thành (đã trình bày ở ý 2 của đề bài) . Mà theo Khoản 3 Điều 52 BLHS thì: “ Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, thì chỉ có thể áp dụng các hình phạt này trong các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định”. Đối chiếu với khoản 2 Điều 93 BLHS, mức phạt tù cao nhất là mười lăm năm nên hình phạt mà Toà án quyết định đối với A không được quá ba phần tư của mức mười lăm năm, tức không được quá khoản 11 năm 2 tháng (134 tháng tù). Vậy, trong trường hợp này, Toà án áp dụng khoản 2 Điều 93 BLHS tuyên hình phạt đối với A là 13 năm tù (156 tháng tù) thì hình phạt Toà án quyết định đối với A là không đúng, vì nó vượt quá mức ba phần tư hình phạt mà khoản 2 điều 93 BLHS quy định.<o:p></o:p>

6. Giả sử A là người nước ngoài đang là nhân viên làm thuê cho một công ty liên doanh ở Hà Nội. Hành vi nói trên của A xảy ra ở Hà Nội thì có bị xử lý theo pháp luật Việt Nam không? Giải thích rõ tại sao.<o:p></o:p>

 Điều 5 Bộ luật hình sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định về hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam:<o:p></o:p>

1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.<o:p></o:p>

2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao”. Như vậy, theo nguyên tắc lãnh thổ nói trên, đạo luật hình sự Việt Nam có hiệu lực tuyệt đối với mọi hành vi phạm tội được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam dù người thực hiện tội phạm là công dân Việt Nam, người nước ngoài hay là người không quốc tịch. Nguyên tắc lãnh thổ chỉ có biệt lệ đối với người nước ngoài được hưởng quyền đặc miễn tư pháp theo luật quốc tế. Thông thường, những người được hưởng quyền đặc miễn tư pháp là những người đứng đầu nhà nước, các thành viên của chính phủ, những người đứng đầu các cơ quan ngoại giao, các thành viên của đoàn ngoại giao như đại sứ, tham tán đại sứ, bí thư, tuỳ viên…Theo tục lệ quốc tế thì vợ hoặc chồng, con chưa thành niên của những người kể trên cũng được hưởng quyền đặc miễn tư pháp.<o:p></o:p>

 Căn cứ theo tình huống bài tập và A chỉ là người nước ngoài đang là nhân viên làm thuê cho một công ty liên doanh ở Hà Nội không thuộc khoản 2 Điều 5 của Bộ luật Hình sự tức không được miễn trừ ngoại giao, cũng không nằm trong trường hợp được miễn trừ trách nhiệm hình sự nên A phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh giết người như mọi công dân Việt Nam khác về hành vi của mình thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam.<o:p></o:p>

Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-28974173795777031412016-06-13T21:28:00.001-07:002016-06-13T21:28:06.289-07:00HÃNG LUẬT HÀ NỘI LAW ( hanoilaw firm) TUYỂN THỰC TẬP SINH

HÃNG LUẬT HÀ NỘI LAW( hanoilaw firm) TUYỂN THỰC TẬP SINH

Điều kiện đăng ký thực tập:
-Là sinh viên Luật đang học năm 3 hoặc năm cuối của các cơ sở đào tạo luật.
-Năng động, có đủ điều kiện sức khỏe và thời gian thực tập theo quy định của HaNoi Law
-Nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm, ham học hỏi
-Có máy tính xách tay

Mô tả công việc:
-Tư vấn pháp luật, hỗ trợ khách hàng qua email
-Nghiên cứu hồ sơ vụ việc thực tế dưới sự hướng dẫn của luật sư, chuyên viên pháp lý
-Quản lý website của công ty
-Các công việc khác dưới sự hướng dẫn của chuyên viên pháp lý

HỒ SƠ BAO GỒM
-CV
-Đơn xin thực tập
-Lý lịch tự thuật
-Bản sao CMTND + Thẻ sinh viên
-Các văn bằng chứng chỉ khác nếu có.
Hạn nộp hồ sơ: 30/6/2016
MỌI THẮC MẮC VÀ HỒ SƠ GỬI VỀ ĐỊA CHỈ hanoiluat.01@gmail.com
Địa chỉ: Tầng 19 - Tòa nhà trụ sở chính Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Đô thị (UDIC) - 27 Huỳnh Thúc Kháng - Đống Đa - Hà NộiMusic Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-60707627864236300392016-06-11T11:11:00.000-07:002016-06-11T11:12:00.734-07:00Đề thi công pháp K38 Sưu tầm div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">

 Đề 1:
1. Phân tích đặc trưng cơ bản của Luật Quốc tế
2. Định nghiã. Đặc điểm. Phân loại cơ quan tài phán Quốc Tế
Hỏi thêm: 1.So sánh tòa án với trọng tài. 2. So sánh quyền năng chủ thể luật quốc tế của quốc gia với tổ chức quốc tế. 3. Quyền ưu đãi mĩên trừ của cơ quan đại diện ngoại giao. 4. Các trường hợp mất Quốc tịch. ví dụ 1 bên ct là VN 1 bên là phi Chính phủ thì có đc LQT đchinh ko hay sao ấy. T hóng dc cô Thuận hỏi 2 câu là: So sánh công ước Luật biển 1958 với 1982. Rồi quỳên quá cảnh trong eo biển quốc tế
đề số 2: cấu thành quốc gia và đặc tính chính trị pháp lý - so sánh căn cứ xác định và hình thức thực hiện TNPLQT chủ quan và khách quan
Đề 3: 1. Phân tích hình thức, phương pháp và hệ quả pháp lý của công nhận QT.
2. Phân tích bộ phận cấu thành và quy chế pháp lý của vùng Nội thủy.
Câu hỏi phụ: Làm thế nào để phân biệt đc công nhận dejure và defacto
có phải tất cả các quốc gia đều có các bộ phận cấu thành là vịnh thiên nhiên, cửa sông, bãi đậu tàu, vịnh và vùng nước ls, cảng biển k
Nêu ngoại lệ của trường hợp vào nội thủy của 1 quốc gia phải xin phép
đề 4 là phân tích các loại quy phạm plqt vs so sánh 2 loại trách nhiệm plqt chủ quan khách quan
đề 5
1. cơ sở, nội dung của mối liên hệ LQT và LQG
2. quyền ưu đãi miễn trừ dành cho Nv ngoại giao và gđ theo CƯ Viên 1963
hỏi thêm ngoại lệ của pacta sunt sevanda, VC ngoại giao có đc hưởng quyền bất kha xp thân thể ở nước cử đại diện ko, tại sao tv gia đình cũng được hưởng ưu đãi miễn trừ blah blah, t còn hóng đc thầy hỏi 1 bạn câu:xác định đường cơ sở như thế nào, đường cơ sở của VN từ đâu đến đâu(VN xác định theo đg cơ sở thẳng, gồm 10 đoạn 11 điểm từ A1 Hòn Nhạn quần đaỏ THổ Chu đến A11 đảo Cồn Cỏ)
Đề 6:
1. So sánh quy chế pl vùng đặc quyền kt và vùng thềm lục địa
2. Trình bày các hành vi thể hiện sự ràng buộc của quốc gia vs điều ước quốc tế
Hỏi phụ: tầm 10 11 câu j đấy
Chế độ pháp lý cho ng nc ngoài
So sánh ưu đãi miễn trừ của viên chức ngoại giao, lãnh sự
Cơ quan nào phê chuẩn, phê duyệt Điều ước qte
Biên giới quốc gia trên biển giáp vs các quốc gia nào
Trình bày bảo lưu điều ước...
Đề 7: 1-phân tích định nghĩa ĐƯQT theo cưv 1969. 2- ptích các cách xđ đường cơ sở theo cưlb 1982
Đề 8: 1.So sánh quy chế pháp lý vùng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế. 2. Đn, đặc điểm, phân loại cơ quan tài phán quốc t ế. Ph ụ: công nhận, nguyên tắc cơ bản lqt, miễn TNPLQT
Đề 9: 1: vấn đề bảo lưu điều ước quốc tế
2: nội dung của nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia và ngoại lệ của nguyên tắc
đê 10. Câu1: trình bày khái niệm, yếu tô cấu thành, con đường hình thành tập quan qt. câu2: so sánh cách xác định biên giới qgia trên biển và bộ.
Đề 11
1. Mqhe giữa nguồn cơ bản và nguồn bổ trợ
2. So sánh quy chế pháp lý của nội thủy và lãnh hải theo công ước luật biển một 9 tám 2
Hỏi phụ: tại sao qg ven biển k thực hiện quỳên tài phán hs, dân sự đối với các sự việc xảy ra trên tàu? Nêu ví dụ nguồn bổ trợ làm sáng rõ nguồn cơ bản? Nêu mgh giữa tập quán qt và đưqt? Đg cơ sở của Việt Nam xác định theo pp nào? Căn cứ vào đâu?
Đề 12 nguyên tắc cấm dùng vũ lực và đe dọa dùng vũ lực
Cách xđ và quy chế pháp lý thềm lục địa
Hỏi thêm: tự vệ hợp pháp nghĩa là gì
Việc tập trận ở vùng giáp biên giới trên bộ có phải đe dọa dùng vũ lực ko
So sánh vùng đặc quyền kt và thềm lục địa
Vẽ sơ đồ xác định các vùng. vấn đề nga can thiệp quân sự ở syria có phải ngoại lệ ntac cấm dùng vũ lực....ko và phần không khí bên trên phấn nước phía trên thềm lục địa là ko phận gì.
đề 13.
1câu là: ngtac tận tâm thiện chí+ngoại lệ.
2là: ngtac xác định và quy chế PLy vùng nước quần đảo của quốc gia quần đảo.
Đề 14:
1.về nội dung, ngoại lệ ngtắc cấm dùng vũ lực;
2.và cách xác định, quy chế pháp lí của lãnh hải
T vào cô Ngân nhé, hỏi thêm:
1. Các điều kiện để việc tạm đình chỉ quyền đi qua ko gây hại đc coi là hợp pháp?
2. Đối với tàu đi từ nội thủy ra lãnh hải, tàu đi từ lãnh hải vào nội thủy, và tàu chỉ đi qua lãnh hải mà k vào nội thủy, thì quyền tài phán của QG ven biển có giống nhau ko?
3. Tại sao lãnh hải là lãnh thổ QG, nằm ngay bên trong đường BGQG, mà vẫn tồn tại quyền qua lại vô hại?
4. Việc tồn tại quyền qua lại vô hại ngay tại vùng nước nằm sát đường BG như vậy có làm mất đi bản chất của đường BG hay ko?
Đề 15:so sánh quyền miễn trừ CQNG, CQLS tl ok.. Nguyên tắc tận tâm, thiện chí tl thiếu......
Đề 16. Quy chế pháp lý biển quốc tế. Quyền ưu đãi miễn trừ cho viên chức ngoại giao và các thành viên. Hỏi phụ là so sánh cơ quan ngoại giao và cơ quan lãnh sự. Cách xác định đường cơ sở và nhiều râu ria khác. - vùng đặc quyền kt có phải lãnh thổ quốc gia ven biển không?
- có mấy pp xác định đường cơ sở, VN sử dụng pp nào?
- so sánh quyền ưu đãi miễn trừ dành cho viên chức ngoại giao và với viên chức lãnh sự.
- người thân viên chức ngoại giao là công dân nước tiếp nhận có được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ không.
- ngoại lệ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ quốc gia khác.
Đề 17.
1. So sánh quyền ưu đãi miễn trừ của thành viên cơ quan ngoại giao và thành viên cơ quan lãnh sự.
2. Trình bày định nghĩa và các đặc điểm của quốc tích.
Hỏi phụ: quyền miễn trừ hải quan của thành viên cq ngoại giao và ls khác j nhau? TH ngoại lệ? Quy định quốc tích cho tàu thuyền có ý ngĩa gì? Luật quốc tịch VN 2008 có cho phép công dân có nhiều quốc tịch hay không?,...
Đề 18.
Cơ sở xác định, hình thức thể hiện trách nhiệm pháp lý khách quan.
Các trường hợp chấm dứt hiệu lực của điều ước quốc tế. Phụ: Có sự kiện gây thiệt hại và mqh nhân quả nhưng luật chưa có quy định thì sao? cho ví dụ.
Tại sao TNPLKQ chỉ có TN vật chất?
Có phải khi psinh ĐƯQT mới điều chỉnh cùng 1 vấn đề với ĐƯQT cũ thì ĐƯQT cũ đương nhiên mất hiệu lực do dk thay thế?
Đường cơ sở thông thường, thẳng , công nhận quốc gia, quyền năng chủ thể của qg.
đề 19 :
1. cách thức huởng quốc tịch.
2. so sánh thiết chế trọng tài quốc tế với thiết chế tòa án quốc tế.
Đề 20: 1- so sánh quyền năng chủ thể lqt của quốc gia và tổ chức qt. 2_ ptích chức năng, phương thức xác lập thẩm quyền của tòa án công lý qtế.
Đề 21: 1.quyền ưu đãi miễn trừ của viên chức lãnh sự
2. Đn, đ2, phân loại tranh chấp quốc tế.
Phụ: so sánh vs quyền ưu đãi miễn trừ của viên chức ngoại giao
- phương pháp giải quyết tranh chấp qt
- đặc điểm đặc trưng của việc giải quyết tcqt ( sự thoả thuận )
- xác định thềm lục địa, so sánh cách xác định cư 1982 vs 1958 =='
- việc quy định qgia có thể lựa chọn các cách xác định có gây ra tình trạng tuỳ tiện áp dụng các ngtac k?! điều kiện gia đình lãnh sử được hưởng quyền ưu đãi. so sanh tranh chấp quốc tế và tranh chấp tính chất quốc tế
Đề 22.
1. Phân biệt tôi phạm quốc tế với tội phạm có tính chất quốc tế
2. So sánh quy chế pháp lý nội thủy - lãnh hải
Đề 23.
1. Đn, đặc điểm quốc tịch
2.so sánh bg bộ, bg biển.
Đề 24:
1. Nguyên nhân, hậu quả và biện pháp giải quyết TH người ko QT
2. Cách xđ và QCPL vùng Nội thủy
Phụ:
+ tàu thuyền vào Nội thủy phải xin phép ntn? Có TH nào ko cần xin phép ko? Cơ sở nào?
+ Người ko QT nằm ngoài PL QG phải ko? họ đc hưởng những quyền nào? Văn kiện nào? Quy định tại đâu?
+ Đường cơ sở xđ ntn? ĐIỀU KIỆN của đường cơ sở?
Câu hỏi phụ rất là bá đạo, gần như ko có trong đề cương, lời khuyên là đọc kĩ CƯLB, CƯ Viên,...
Vấn đề TNPLQT khách quan chủ quan hỏi rất nhiều, Lãnh sự Ngoại giao nữa
1 số câu hỏi phụ của các bạn xung quanh
+ Phân biệt tàu Quân sự và tàu Dân sự
+ Cách xđ Đường cơ sở có đoạn có đảo ngay sát và dọc theo hướng bờ biển, Ngay sát và dọc theo hướng bờ biển ntn?
+ Quá cảnh và quyền đi lại trong lãnh hải
+ Tại sao ko có TN phi vật chật trong TNPLQT khách quan?
đề 25. Câu 1: cách xđịnh và quy chế pháp lý của vùng tiếp giáp lãnh hải. Câu 2: nội dung hợp tác phòng chống tpqt. T vào cô hạnh, cô này hỏi xoáy lắm. T hỏi khá kĩ và sâu. 1 số câu hỏi phụ: quốc gia khác có quyền gì trong vùng tiếp giáp? Quyền tự do đi lại là gì? Phân định thẩm quyền xét xử tp quốc tế là gì? Dẫn độ tội phạm là gì? Dẫn độ là quyền hay nghĩa vụ của quốc gia? Trong trường hợp nào? Trưong hợp nào ko dẫn độ? 2 quốc gia quy định 2 loại tội khác nhau thì có được dẫn độ ko? Đuqt có hiệu lực đối với quốc gia thứ 3. T hiểu hết các câu hỏi nhưng diễn đạt hơi kém nên chăc điểm ko cao. Kinh nghiệm là phải chuẩn bị 1 loạt các câu hỏi phụ liên quan đến câu hỏi chính để còn đáp trả nhanh
đề 26 câu 1 là so sánh cq ngoại giao lãn sự và câu 2 :Các phương thức giải quyết tranh chấp trong khuôn khổ Liên Hợp Quốc
Đề 27: 1) Phân tích khái niệm đặc điểm và phân loại cơ quan tài phán qte
2) So sánh Điều ước quốc tế theo luật kí kết gia nhập và thực hiện Đuqt 2005 với thoả thuận qte theo Pháp lệnh 2007
1 vài ý trả lời câu: phân biệt ĐƯQT theo qđ của Luật ký kết, gia nhập và thực hiện điều ước 2005 vs THỎA THUẬN QUỐC TẾ theo pháp lệnh... năm 2007.
- chủ thể: Quốc gia (chủ thể luật qt) / cơ quan nhà nc ( bộ, vksndtc, tandtc...)
- nội dung: lquan đến lĩnh vực chính trị/ lquan đến các lĩnh vực khác như văn hóa, xã hội,..
- đưqt cần phê chuẩn, phê duyệt đối đvs đưqt cần phê chuẩn, phê duyệt theo qđpl/ thỏa thuận ko cần.
Còn 1,2 ý thì phải t ko nhớ rõ lắm (phạm vi điêu chỉnh). Các cậu xem thêm ở pháp lệnh ý. T vào câu này nhưng trả lời theo đề cương trên group nên bị mất điểm
đề 28 là câu 56: chức năng và phương thức xác lập thẩm quyền của toà án luật biển quốc tế +câu 58 đề cương: phân tích căn cứ xác định và hình thức thể hiện TNPLQT chủ quan
Đề 29. Trình tự ký kết điều ước quốc tế. Phân tích nguyên nhân hậu quả pháp lý và bp khắc phục tình trạng người k quốc tịch.
đề 30:
1. Phân tích các điều kiện điều ước quốc tế có hiệu lực với quốc gia thứ 3 2. Phân biệt các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế với các nguyên tắc chuyên ngành của luật quốc tế
Đề 31: 1. Định nghĩa và đặc điểm quốc tịch
2. Phương pháp xác định đường cơ sở theo Công ước luật biển 1982. Hỏi thêm: điểm giống nhau giữa phương pháp đường cơ sở thẳng và cơ sở thông thường ; các trường hợp được miễn trách nhiệm pháp lý quốc tế..
đề 32 :
1. mối quan hệ giữa điều ước quốc tế và tập quán quốc tế và
2. các trường hợp mất quốc tịch
Đề 33
1, Khái niệm,yếu tố cấu thành,con đường hình thành TQQT
2, Phân tích các bộ phận cấu thành và quy chế pháp lý của nội thủy,...
Đề 34:
1. Nêu quyền miễn trừ đối với cơ quan đại diện ngoại giao?
2: Nêu cách xác định, quy chế pháp lý của vùng nước quần đảo?
Hỏi phụ: so sánh quyền miễn trừ của lãnh sự với ngoại giao, vùng nc quanh quần đảo có là nội thủy ko, so sánh quy chế pháp lý vùng thềm lục địa với vùng đặc quyền kinh tế.......
1. Trình bày vấn đề pháp lý trở lại quốc tịch
2. Phân tích nguyên tắc không dẫn độ tội phạm chính trị
3. Tại sao tnpl khách quan không có TNPVC
4. Đi vào là như nào, đi qua không gây hại là như nào
5. Phân tích mqh tqt và đuqt. Cho ví dụ quy phạm jus cogens làm hủy bỏ đuqt (tqqt)
Hỏi phụ; Quốc gia nước tiếp nhận có nghĩa vụ gì để đảm bảo quyền bất khả xâm phạm về tài sản, trụ sở? Quần đảo là gì? khái niệm quốc gia quần đảo? Vùng nước phía trong đường cơ sở của qgqd là gì? Quy phạm mệnh lệnh tuỳ nghi khác nhau như thế nào? trường hợp nào quy phạm mệnh lệnh bị thay đổi, quy phạm tuỳ nghi có bị thay đổi ko? Quy phạm mệnh lệnh và các nguyên tắc của luật quốc tế khác nhau như thế nào? Cách xác định thềm lục địa? thềm lục địa và vùng Đqkt vùng nào thuộc chủ quyền? trách nhiệm pháp lý quốc tế đặt ra khi nào?
Đề 35 :
Phân tích mối quan hệ giữa ĐƯQT và TQQT
Các trg hợp mất quốc tịch
Đề 36 : Câu 1. Trình bày định nghĩa, đặc điểm,phân loại tổ chứ quốc tế liên CP. Câu 2 là so sánh quy chế pháp lý vùng nội thủy & lãnh hải theo quy định của Công ước. câu hỏi phụ: tsao toà án qt ko có thẩm quyền đương nhiên nhưng toà án qg lại có; nêu chức năng của Toà án công lý qt LHQ; liệu qg ko là thành viên LHQ có đc Toà án ClQt LHQ gq tranh chấp ko... :))

Xem cụ thể tại https://www.facebook.com/groups/1403469516534530/permalink/1709142169300595/Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-29589288641697511752016-06-05T13:46:00.002-07:002016-06-05T13:46:33.523-07:00Câu chuyện cười về làm văn - Trở thành nhân vật trong Lão Hạc
Này kể chuyên đi vào lòng người ahihi. Hãy trở thành một nhân vật trong tác phẩm Lão Hạc của nhà văn Nam cao kẻ lại cuộc đời bi kịch của nhân vật Lão Hạc

Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-74599041093563945762016-06-05T08:20:00.001-07:002016-06-05T08:56:26.790-07:0050 câu trắc nghiệm thương mại quốc tế

50 câu trắc nghiệm thương mại quốc tế kèm theo đáp án (. Kinh tế nghiên cứu về thị trường, các công thức về xuất nhập khẩu ). Các khẳng định có dấu màu đỏ là Đúng nhé.

1. Lợi ích từ chuyên môn hóa và thương mại quốc tế là:
a. Tiêu dùng lớn hơn khả năng sản xuất
b. Hiệu quả tiêu dùng tăng
c. Hiệu quả sản xuất tăng
d. a, b đều đúng
e. a,c đều đúng
2. TMQT ko bao gồm:
a. Xuất khẩu hàng hóa
b. Đầu tư nước ngoài
c. Gia công cho nước ngoài
d. B,c đều đúng
3. Chính sách TMQT của 1 nước nhằm
a. Phân bổ nguồn lực có hiểu quả hơn
b. Bảo hộ sản xuất trong nước
c. Điều chỉnh TMQT
d. a, b đều đúng
e. a,b, c đều đúng
4. Theo D. Ricardo, trong trường hợp lợi thế cân bằng thì:
a. Không có mậu dịch giữa 2 quốc gia vì ko có nhu cầu trao đổi
b. Không có mậu dịch giữa 2 quốc gia vì ko xác định đc lợi thế so sánh
c. Vẫn có hiệu lực giữa 2 quốc gia nhờ vào tính hiệu quả theo quy mô
d. a,b đúng
5. yếu tố hình thành năng lực cạnh tranh 1 quốc gia theo mô hình kim cương ko
bao gồm
a. điều kện về yếu tố sản xuất
b. điều kiện về cầu
c. điều kiện về cung
d. các ngành hỗ trợ và ngành có liên quan
e. a,b,c,d đều sai
6. trong quá trình thực tiễn, hoạt động ngoại thương phải chú trọng thuộc tính
a. giá trị của hàng hóa
b. giá trị sử dụng của hàng hóa
c. cả a, b đều đúng
d. cả a,b,c đều sai
7. khi tính hiệu quả KT- XH của hoạt động ngoại thương, kết quả ko bao gồm
a. lương của người lao động
b. tiền thuế
c. tiền trợ cấp
d. cả a,b, c đều đúng
8. trong giai đoạn 2001- 2005 nhóm hàng XK có tốc độ tăng trưởng cao nhất
bao gồm
a. nhóm hàng nhiên liệu, khoáng sản
b. nhóm hàng nông, lâm thủy sản
c. nhóm hàng công nghiệp và thủ công mỹ nghệ
d. a,b,c đều sai
9. chính sách quản lý xuất khẩu bao gồm
a. chính sách quản lý nguồn hàng
b. chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng
c. chính sách hoàn thiện về thể chế và xúc tiến TM
d. a,b,c sai
10.việc quản lý bằng hạn nghạch thuế quan khác với hạn ngạch NK ở chỗ
a. không làm tăng giá sản phảm
b. không tạo lợi nhuận siêu ngạch cho nhà nhập khẩu
c. ko hạn chế số lượng nhập khẩu
d. cả a,b,c đều đúng
11.mặt hàng ko thuộc diện quản lý bằng hạn ngạch thuế quan của VN hiện nay
là :
a. đường
b. sữa
c. thuốc lá nguyên liệu
d. cả 4 câu trên đều sai
12.biện pháp quản lý nhập khẩu tương đương thuế quan bao gồm
a. việc xác định giá tính thuế
b. phí, phụ phí
c. việc quy định giá
d. cả a,b, c
13.cho các dữ liệu sau: quốc gia nhập khẩu sản phẩm A với pw= 100$/ 1 sp thuế
NK trong nước là 40%. Giá bán trong nước sẽ là:
a. 160
b. 140
c. 130
d. Cả a,b,c đều sai
14. Tỉ giá hối đoái của chính thức của Việt Nam tăng thì trong ngắn hạn
a. XK giảm, NK tăng
b. XK tăng, NK giảm
c. XK và NK tăng
d. XNK chuyển biến ko đáng kể
e. Cả 4 câu trên đầu sai
15.Chính sách trợ giá XK sẽ dẫn đến
a. Tăng lợi nhuận cho nhà XK
b. Tăng nguồn thu cho nhà nước
c. Nguy cơ bị nước khác kiện
d. a,b đúng
e. a,c đúng
16.Chiến lược sản xuất hướng về XK được sử dụng phổ biến trong chiến lược
phát triển ngoại thương của các nước hiện nay vì:
a. giúp đạt tốc độ tăng trưởng nhanh
b. giảm sự lệ thuộc của quốc gia với bên ngoài
c. cải thiện cán cân thanh toán
d. a,b đều đúng
e. a,c đều đúng
17.quỹ hỗ trợ XK của Việt Nam hiện nay không thực hiện
a. cấp tín dụng hỗ trợ XK
b. bảo lãnh tín dụng XK
c. bào hiểm tín dụng XK
d. các câu trên đều sai
18. thị trường này là thị trường trọng tâm tại khu vực Bắc Mỹ, có GDP lớn bằng
6 nước G7 cộng lại, XK trên 1000 tỉ USD, NK trên 1500 tỉ USD , nhu cầu đa
dạng, công nghệ nguồn
a. Canada
b. Mexiko
c. Hoa kỳ
d. Braxin
19.Tại sao nói Mỹ là thị trường đa dạng và tương đối dễ tính
a. Là 1 thị trường lớn, sức mua cao
b. Đa chủng tộc, mức sống rất khác nhau
c. Thu nhập bình quân đầu người cao
d. Dân số đông
20.Một trong những quy định của Mỹ đối với hàng nhập khẩu: nếu nước XK
thực hiện trợ cấp đối với hàng XK thì hàng hóa đó sẽ:
a. Đánh thuế chống bán phá giá
b. Đánh thuế đối kháng
c. Cấm nhập khẩu
d. Cấp hạn nghạch NK cao
21.Biện pháp Mỹ dùng đề kiểm soát hàng NK trong 1 thời gian nhất định là:
a. Thuế
b. Hạn ngạch
c. Đưa ra các tiêu chuẩn đánh giá
d. Cấm NK 1 số hàng nhất định
22. Mức thuế Mỹ áp dụng cho nhóm hàng café, gia vị, chè, thủy sản là
a. 10%
b. 0.1%
c. 0%
d. 1%
23.Các DN muốn tăng sức XK sang thị trường Mỹ thì nên tham gia vào chuỗi
sản xuất kinh doanh của:
a. Các công ty quốc gia
b. Các công ty xuyên quốc gia
c. Các công ty liên doanh
d. Các công ty quốc doanh
24.Thị trường trọng tâm tại Châu Đại Dương là
a. Australia
b. New Zealand
c. A,c đêu đúng
d. a, b đều sai
25.hàng hóa VN xuất hiện chủ yếu trên khu vực Châu Phi chủ yếu là nhờ:
a. Xuất khẩu trực tiếp
b. Qua trung gian
c. Buôn lậu
d. Hàng xách tay
26.Thị trường có sức tiêu thụ khá và cũng là thị trường trọng điểm tại khu vực
Châu Phi là:
a. Bắc phi
b. Tây phi
c. Nam phi
d. Đông phi
27.Thị trường trọng điểm tại khu vực Nam Á là:
a. Pakistan
b. Băngladet
c. Iran
d. ấn độ
28.vấn đề trọng yếu của nền kinh tế thị trường là:
a. chất lượng SP
b. tìm kiếm thị trường
c. đa dạng hóa sp
d. cạnh tranh
29.công cụ quan trọng nhất để chiếm lĩnh thị trường nước ngoài là:
a. cạnh tranh
b. thương hiệu mạnh
c. các biện pháp đẩy mạnh XK
d. giá cả
30.mục đích của biện pháp đẩy mạnh hỗ trợ XK là nhằm hỗ trợ mở mang sản
xuất hàng hóa với …….tạo điều kiện cho người ta cạnh tranh tự do trên thị
trường ngoài nước
a. chi phí thấp
b. chi phí cao
d. Hàn quốc
44.VN gia nhập diễn đàn hợp tác Châu Á- Thái bình dương vào năm
nào( APEC):
a. 1996
b. 1997
c. 1998
d. 1999
45.Hiệp định thương mại song phương VN- Hoa kỳ được ký kết vào năm nào?
a. 1998
b. 2000
c. 2002
d. 2004
46.Thị trường NK lớn nhất của Việt Nam:
a. Trung quốc
b. Nhật
c. Mỹ
d. Đài loan
47.Tổng kim ngạch XK của VN ( 2006) đứng thứ mấy trong khu vực Đông Nam
á( 11 nước)
a. 2
b. 4
c. 6
d. 8
48.Xu hướng hiện nay của trợ cấp là:
a. trợ cấp trực tiếp tăng, gián tiếp giảm
b. trợ cấp trực tiếp giảm, gián tiếp tăng
c. cả 2 cùng tăng
d. cả 2 cùng giảm
49.hiện nay VN đang áp dụng chế độ tỉ giá hối đoái
a. cố định
b. thả nổi
c. thả nổi tự do
d. thà nổi có quản lý
e. khung tỉ giá
f. cố định khả năng bị điều chỉnh
50.theo luật thuế GTGT hiện hành thì khi XK hàng hóa phải nộp thuế
a. 10%
b. 5%
c. 0%
d. Tất cả đều sai

Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-69320798095794390992016-06-05T03:00:00.000-07:002016-06-05T03:00:17.710-07:00Liệu tồi hơn có thực sự tốt hơn?

Ngày nay bạn có thể nghĩ rằng Steve Martin là một danh hài bẩm sinh– nhân vật trung tâm của những bộ phim tuyệt vời như Parenthood và Father of the Bride. Nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Sự nghiệp của Steve đã tiến những bước dài vào đầu những năm 80. Tại thời điểm đó, tôi không nghĩ có bất kỳ danh hài nào khám phá ra những góc cạnh hài hước theo cách giống như Steve Martin đã làm. Tôi mãi mãi sẽ nhớ về cuốn sách Cruel Shoes như một xúc cảm tuổi niên thiếu. Đó là một bộ sưu tập các truyện ngắn rất kỳ lạ. Ở tuổi non trẻ đó, tôi chắc chắn chưa từng bao giờ đọc bất cứ điều gì giống như nó. Thật khó để giải thích. Bạn hãy tự đọc và cảm nhận. Dưới đây là nội dung đầy đủ một truyện ngắn cùng tên Cruel Shoes (tạm dịch là đôi giày ác nghiệt):

Anna quyết định cô phải có một đôi giày mới vào ngày hôm nay, và Carlo đã giúp cô thử mọi đôi giày trong cửa hàng của anh. Carlo nói một cách mệt mỏi, “Vâng, đó là tất cả mọi đôi giày có ở đây.”

“Ồ, anh phải có thêm một đôi nữa …”

“Không, không còn đôi nào cả … Vâng, chúng tôi có đôi giày ác nghiệt (cruel shoes), nhưng không ai muốn…”

Anna ngắt lời, “Ồ vâng, cho tôi xem đôi giày ác nghiệt đó!”

Carlo nhìn tỏ vẻ hoài nghi. “Không, Anna, cô không hiểu, cô sẽ thấy, đôi giày ác nghiệt là…”

“Lấy nó cho tôi!”

Carlo đi vào căn phòng phía sau một lúc, sau đó trở lại với một chiếc hộp đựng giày bình thường. Anh mở nắp và lấy ra một cặp giày gớm ghiếc màu đen và trắng. Nhưng chúng không phải là một cặp giày đen và trắng bình thường; cả hai đều dành cho chân bên trái, một chiếc có góc phải lần lượt được chia thành các ngăn riêng biệt và trỏ các ngón chân theo những hướng khác nhau. Chiếc giày còn lại có độ dài 6 inch và được uốn cong vào phía trong giống như một chiếc ghế xích đu với một lưỡi dao lam để giữ chân đúng vị trí. Carlo nói ngập ngừng, “… Bây giờ cô đã thấy tại sao…nó không thích hợp cho con người…”

“Hãy đi nó vào chân của tôi.”

“Nhưng…”

“Hãy đi nó vào chân của tôi ngay!”

Carlo biết rằng tất cả mọi lời khuyên can đều vô ích. Anh quỳ xuống trước mặt cô và cố nhét chân của cô ta vào đôi giày đó.

Những tiếng la hét thất thanh vang lên.

Anna bò đến tấm gương và đưa bàn chân đẫm máu của mình ra để có thể nhìn thấy trong gương.

“Tôi thích đôi giày này.”

Cô trả tiền cho Carlo và kéo lê ra khỏi cửa hàng để đi xuống phố.

Sau ngày hôm đó, người ta lại nghe lỏm thấy Carlo nói với một vị khách hàng mới, “Vâng, đó là tất cả đôi giày có ở nơi này. Trừ khi, tất nhiên, bạn muốn thử đôi giày ác nghiệt (cruel shoes).”

Câu chuyện rất vui, phải không bạn, nhưng cũng khá bối rối– bạn cảm thấy mơ hồ và không thoải mái trong khi cười với câu chuyện Cruel Shoes. Cái cảm giác ngượng ngịu đó là điều làm cho sự hài hước của Steve có tính chất lật đổ và kích động suy nghĩ. Trước đây tôi đã trích dẫn niềm đam mê suốt đời của mình với sự hài hước dạng lật đổ của tạp chí Mad Magazine, và tôi muốn giữ thương hiệu của Steve Martin cũng ngang ngửa như vậy. Tôi còn nhớ rõ nội dung bộ phim The Jerk mà mình đã xem vào năm 1979. Tôi chỉ có thể hiểu được một nửa nội dung bộ phim vào thời điểm đó, nhưng một nửa tôi đã hiểu đó giúp thay đổi suy nghĩ trong tôi rất nhiều. Tôi đã dần dần giải mã được tài năng thiên phú trong bộ phim của Steve Martin từ lúc đó.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tạp chí Smithsonian Magazine, Steve giải thích một số triết lý đằng sau những vở hài kịch độc đáo của ông. Đó là một bài viết tuyệt vời, nhưng một đoạn nổi bật nhất là:

Vào cuối mỗi show diễn ban đêm của tôi tại Troubadour, tôi đứng trên sân khấu và lấy ra 5 quả chuối. Tôi bóc vỏ chúng, đặt một quả trên đầu mình, trong mỗi túi áo một quả và nắm chặt trong mỗi bàn tay một quả. Sau đó, tôi đọc những dòng cuối cùng của phần đánh giá tồi (bad review) mới nhất mà khán giả dành cho tôi: “Vở diễn tuần này của diễn viên hài Steve Martin … 25 phút thường lệ của ông đã thất bại trong việc thiết lập bất kỳ hình ảnh nào để làm cho khán giả nhớ về ông hay vở diễn của ông ta.” Sau đó, tôi bước xuống khỏi sân khấu.

Sự chắc chắn trong công việc đã làm tăng cường hành động của tôi. Tôi đã học được một bài học rằng: rất dễ để trở nên tuyệt vời. Mỗi nghệ sĩ đều có một đêm khi mà mọi thứ đều thăng hoa. Những đêm đó là tình cờ: giống như bạn ăn may trong trò đánh bài poker, bạn có thể thấy chúng xuất hiện theo thời gian. Cái khó là trở nên tốt, luôn tốt, ngày này qua ngày khác, không quan trọng về ảnh hưởng của hoàn cảnh.

Steve cứ khăng khăng rằng sự tuyệt vời không phải là một cái gì đó bạn có thể dựa vào, hoặc thậm chí là một cái gì đó bạn nên phấn đấu, và điều đó đã tạo ra ảnh hưởng sâu sắc đối với tôi. Sự tuyệt vời là quá khó, quá trừu tượng, quá nản lòng. Việc trở nên tốt– lúc nào cũng tốt– là mục tiêu thật sự, và rằng cần phải làm việc chăm chỉ và kỷ luật. Trở nên tốt– là một cái gì đó cụ thể bạn có thể xắn tay áo lên và thực hiện. Hãy quên sự tuyệt vời đi. Thậm chí liệu chúng ta có thể định nghĩa tuyệt vời là gì không? Giống như Steve Martin, bạn trở nên tuyệt vời thông qua việc cố gắng bản thân để luôn luôn tốt, đêm này qua đêm khác, chỗ này qua chỗ khác, lúc này đến lúc khác.

Triết gia Voltaire trước đây cũng đã từng nói tốt hơn là kẻ thù của tốt (better is the enemy of good); lời khuyên của Steve về cơ bản là: tuyệt vời là kẻ thù của tốt. Nó không hẳn là một thông điệp về phát triển phần mềm, nhưng nó gợi cho tôi nhớ về thuật ngữ tồi hơn thì tốt hơn, ít nhất là từ chỗ tôi đang ngồi. Có một câu chuyện thú vị đằng sau thuật ngữ kinh điển mà tôi đã bình luận về nó trong một bài viết của mình trước đây. Sau khi tiến hành một chút nghiên cứu, tôi thấy Richard Gabriel đã viết một bài rất chi tiết giải thích về lịch sử hình thành của thuật ngữ: tồi hơn thì tốt hơn (worse is better):

Khái niệm gọi là “tồi hơn thì tốt hơn” rất đúng trong việc làm phần mềm (và có lẽ nó cũng đúng trong các lĩnh vực khác nữa), đó là sẽ tốt hơn để bắt đầu với một sự sáng tạo tối thiểu và phát triển nó khi cần thiết. Christopher Alexander có thể gọi đây là “sự phát triển dần dần”. Và sau đây là câu chuyện về sự hình thành của khái niệm này.

Từ năm 1984 cho đến năm 1994 tôi có một công ty chuyên lập trình bằng Lisp có tên là “Lucid, Inc.” Năm 1989 là năm mà các doanh nghiệp lập trình bằng Lisp không phát triển được tốt, một phần vì các công ty AI (trí tuệ nhân tạo) trở nên bết bát và một phần vì những công ty AI đã bắt đầu đổ lỗi cho Lisp và sự yếu kém của nó đối với sự thất bại của lĩnh vực AI. Một ngày mùa xuân năm 1989, khi tôi đang ngồi trong phòng khách Lucid với một số các hacker, và có ai đó đã hỏi tôi tại sao tôi lại nghĩ rằng người ta tin rằng C và Unix đều tốt hơn so với Lisp. Tôi cười và trả lời, “bởi vì, vâng, tồi hơn thì tốt hơn”. Chúng tôi cười phá lên vì câu nói đó một lúc lâu cho đến khi tôi cố gắng tạo ra một cuộc tranh luận về lý do tại sao một cái gì đó rõ ràng tệ hại lại có thể là tốt.

Tất nhiên, ý tưởng đó được hình thành và đủ tốt để phát triển dần theo thời gian. Tôi hoàn toàn đồng ý, và tôi nghĩ rằng lịch sử đã mang bài học này ra gấp trăm lần. Nhưng ngay cả vị tác giả của nó, Richard Gabriel, cũng không thể quyết định liệu tồi hơn có thực sự là tốt hơn. Ông ta đã viết một loạt các bài viết nêu ra những quan điểm vừa tán thành và phản đối trong nhiều năm qua, ông ta có sự do dự, cho thấy cả hai bên “tồi” và “tốt hơn” được đo bằng nhau:

Lisp: Good News, Bad News, How to Win Big (original “Worse is Better” talk, 1991)
Worse Is Better is Worse (pdf, 1991)
Is Worse Really Better? (pdf, 1992)
Models of Software Acceptance: How Winners Win (pdf presentation, 1995)
Money Through Innovation Reconsidered (pdf, 1995)
Back to the Future: Is Worse (Still) Better? (pdf, 2000)
Back to the Future: Worse (Still) is Better! (pdf, 2000)

Tuyên bố cuối cùng của Richard về vấn đề này là một chút né tránh: bạn hãy tự quyết định cho chính mình. Tôi không chắc chắn liệu tồi hơn có là tốt hơn hay không. Về mặt cá nhân, tôi nghiêng theo lời khuyên của Steve Martin ở đây: phấn đấu để được luôn tốt, và sự tuyệt vời sẽ tự chăm sóc lấy chính nó.

Bài viết được dịch từ blog Coding Horror bởi vinacode.net
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-44738064255940531842016-06-05T02:54:00.000-07:002016-06-05T02:54:01.200-07:00Việt Nam lọt top 20 quốc gia quân sự mạnh nhất thế giới

Theo bảng xếp hạng mới đây do Global Fire Power công bố, Việt Nam đứng thứ 17 trong số 126 quốc gia có lực lượng vũ trang mạnh nhất thế giới.

Danh sách xếp hạng trên của Global Fire Powerdựa trên hơn 50 yếu tố để xác định Chỉ số sức mạnh Power Index (PwrIndx) của một quốc gia, với PwrIndx lý tưởng là 0,0000. Điều này có nghĩa nước nào có PwrIndx càng thấp thì xếp hạng càng cao.

Các quốc gia Mỹ, Nga và Trung Quốc theo thứ tự tiếp tục giữ vững ba vị trí dẫn đầu. Xếp ở vị trí thứ tư là Ấn Độ. Kế đến lần lượt là Pháp, Anh, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức và Italy. Hàn Quốc đã ra khỏi top 10, đứng thứ 11. Năm ngoái, sức mạnh quân sự Hàn Quốc xếp thứ 7.

Trong khi đó, Việt Nam đứng thứ 17/126, trên cả Thái Lan, Malyasia, Úc.

Viet Nam lot top 20 quoc gia quan su manh nhat the gioi - Anh 1

10 quốc gia dẫn đầu thế giới về sức mạnh quân sự. (Ảnh chụp lại Global Fire Power)

Viet Nam lot top 20 quoc gia quan su manh nhat the gioi - Anh 2

Việt Nam đứng ở vị trí thứ 17 trong số 126 quốc gia có quân sự mạnh nhất thế giới. (Ảnh chụp lại Global Fire Power)

Bảng xếp hạng không chỉ đơn thuần dựa trên tổng số lượng vũ khí có sẵn của một quốc gia mà tập trung vào sự đa dạng các loại vũ khí. Vũ khí hạt nhân không được đưa vào xem xét nhưng nếu quốc gia nào có sức mạnh hạt nhân được công nhận hoặc đang trong trạng thái hoài nghi đều sẽ được ưu ái.

Các yếu tố địa lý, năng lực hậu cần, tài nguyên thiên nhiên sẽ ảnh hưởng đến thứ hạng cuối cùng. Nhân lực có sẵn là một yếu tố xem xét quan trọng. Các quốc gia đông dân có xu hướng xếp hạng cao hơn.

Các quốc gia không có biển bao quanh sẽ không nhận “điểm trừ” do thiếu hải quân. Các cường quốc hải quân sẽ nhận “điểm trừ” nếu thiếu sự đa dạng trong các thiết bị quân sự. Các đồng minh khối NATO cũng được ưu ái “nhẹ” do sự chia sẻ các nguồn lực chung dựa trên lý thuyết.

Global Fire Power bắt đầu hoạt động vào năm 2006. Đây là một trang chuyên đánh giá sức mạnh quốc phòng của các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, bảng xếp hạng của Global Fire Power chỉ mang giá trị tham khảo.

BẢO ANH- baomoi.comMusic Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-21271566340997272172016-06-04T02:48:00.004-07:002016-06-04T02:49:00.104-07:00Bộ câu hỏi ôn tập môn Tố tụng Hình sự có gợi ý trả lời

Trước đây Bài tập Luật học đã chia sẻ một số đề cương tham khảo ôn tập như:Một số bài tập Tố tụng Hình sự tham khảo ( có đáp án ), Bộ Câu Hỏi Tình Huống Vấn Đáp Môn Luật Hiến Pháp Việt Nam... các bạn có thể xem các đề cương được chia sẻ tại đây. Hôm nay mình xin chia sẻ bộ đề cương ôn tập môn Tố tụng Hình sự ( hình như của K37 HLU thì phải ).

BÀI TẬP TUẦN SÔ 1

Tài liệu chỉ mang tính chất tham khảo!

Bài 1: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Không chỉ cơ quan tiến hành tố tụng có quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn.-
Trả lời: đúng, bộ đội biên phòng, kiểm lâm cũng có quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn trong 1 số trường hợp, hơn nữa bắt người trong trường hợp quả tang thì ai cũng có quyền bắt!
b. Chỉ cơ quan điều tra, viện kiểm sát có quyền thu thập chứng cứ.
Trả lời: Sai, căn cứ điều 65- Tòa án cũng có quyền
Bài 2: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng có thể không bị tạm giam
Trả lời: Đúng, căn cứ điều 88, phụ nữ có thai, người già yếu….
b. Không chỉ Tòa án mới có quyền xử lý vật chứng.
Trả lời: đúng, căn cứ điều 76, còn nhiều cơ quan khác như VKS, cơ quan điều tra
Bài 3: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Tạm giam có thể được áp dụng đối với phụ nữ có thai.
Trả lời: đúng, khoản 2 điều 88
b. Vật chứng được sử dụng làm công cụ, phương tiện phạm tội có thể không bị tịch thu, sung quỹ Nhà nước.
Trả lời: Đúng, điểm b, khoản 2 điều 76
Bài 4: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Tạm giam không áp dụng đối với bị can là phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi trong mọi trường hợp. trả lời, Sai, khoản 2 điều 88
b. Trong mọi trường hợp, người có nhược điểm về tâm thần không được tham gia tố tụng hình sự với tư cách là người làm chứng. trả lời, sai, căn cứ điểm b, khoản 2 điều 55, bị nhược điểm về tâm thần mà có khả năng nhận thức được những tình tiết về vụ án và khai báo đúng đắn thì vẫn được làm ng làm chứng.
Bài 5: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Trong mọi trường hợp, người đã ra lệnh tạm giam có quyền thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp tạm giam.
Trả lời: sai, căn cứ điều 80, điều 88, điều 94 thì thủ trưởng cơ quan điều tra có quyền ra lệnh tạm giam nhưng việc hủy bỏ thì phải do VKS quyết định.
b. Có thể dùng lời khai nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ để kết tội họ- trả Lời: Đúng, nếu nó phù hợp với những chứng cứ khác, chỉ không được dùng lời khai của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất kết tội thui!
Bài 6: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Trong mọi trường hợp, Thẩm phán không được ra lệnh bắt bị cáo để tạm giam- Trả lời : Sai, căn cứ điều 80- Thẩm phán là chánh án thì vô tư
b. Người bị thiệt hại do hành vi phạm tôi gây ra có thể không tham gia tố tụng với tư cách là người bị hại.- trả lời, đúng, k phải ng bị hại thì tham gia với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
Bài 7 : Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Tạm giữ chỉ được áp dụng với người chưa bị khởi tố hình sự.-trả lời, sai, căn cứ điều 86 thì có tạm giữ ng bị truy nã, mà bắt người bị truy nã thì có thể nó đã bị khởi tố rồi!
b. Người bị hại phải khai báo trung thực những tình tiết mà mình biết về vụ án.- Có thẻ tử trối khai báo nếu có lý do chính đáng, khoản 4 điều 51
Bài 8: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Chỉ được bắt bị can để tạm giam vào ban ngày.- Đúng, khoản 3 điều 80, không có ngoại lệ! nếu có thắc mắc thì liên hệ với t để đc giải đáp!
b. Vật chứng là kim khí quý, đá quý không được bảo quản tại Cơ quan tiến hành tố tụng hình sự. –Đúng, điểm b, khoản 2 điều 75, không có ngoại lệ kể cả trong trường hợp bất khả kháng thì khắc phục xong vẫn phải chuyển đi.
Bài 9: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Viện trưởng Viện kiểm sát không có quyền ra lệnh bắt khẩn cấp
b. Trong mọi trường hợp, người bào chữa có quyền tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can- Sai, khoản 1 điều 58
Bài 10: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao? Câu này t làm kì trước, được 8đ, ai muốn tham khảo thì liên hệ!

a. Trong mọi trường hợp, việc thay đổi Thẩm phán là Chánh án tòa án do Chánh án Tòa án cấp trên trực tiếp quyết định. Sai, thay đổi thẩm phán là chánh án tòa án mà thay đổi tại phiên tòa do HĐXX quyết định, khoản 2 điều 46
b. Không được dùng làm chứng cứ những tình tiết do người làm chứng trình bày nếu họ không giải thích được vì sao biết các tình tiết đó. Đúng, khoản 2 điều 67!
Bài 11: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra có quyền ra quyết định khởi tố bị can.-đúng, căn cứ điều 34
b. Nội dung kết luận giám định có thể được sử dụng để xác định căn cứ đình chỉ vụ án hình sự.- đúng, căn cứ vào điều 107, 169- khi mà kết luận giám định cho thấy vụ án thuộc các trường hợp đình chỉ vụ án quy định tại điều 107.
Bài 12: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Quyền bào chữa của bị can chỉ được thực hiện trong giai đoạn điều tra, truy tố. –theo quan điểm của t là Sai, mặc dù bị can là người đã bị khởi tố về mặt hình sự cho đến khi kết thúc tư cách bị can là khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử của tòa án, tuy nhiên trong giai đoạn chuẩn bị xét xử thì bị can vẫn tồn tại tư cách bị can, do đó bị can vẫn được thực hiện quyền bào chữa của mình với tư cách bị can chứ k phải với tư cách bị cáo.
b. Các tình tiết ghi trong biên bản hoạt động điều tra, xét xử có thể không được sử dụng làm chứng cứ trong tố tụng hình sự.- Đúng, vì “Chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định mà Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Toà án dùng làm căn cứ để xác định có hay không có hành vi phạm tội, người thực hiện hành vi phạm tội cũng như những tình tiết khác cần thiết cho việc giải quyết đúng đắn vụ án” nếu những tình tiết đó không cần thiết cho việc giải quyết vụ án hoặc những tình tiết đó không liên quan gì đến vụ án.
14: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Viện kiểm sát tiến hành tố tụng trong mọi giai đoạn của tố tụng hình sự.
b. Trong mọi trường hợp, người giám định do Tòa án trưng cầu không được từ chối tiến hành giám định.
Bài 15: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Người đã bị khởi tố về hình sự có thể bị bắt trong trường hợp khẩn cấp-đúng,
b. Người bảo chữa cho bị cáo là người chưa thành niên có quyền kháng cáo bản án của Tòa án cả trong trường hợp bị cáo không đồng ý với việc kháng cáo đó.
Bài 16: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Trong mọi trường hợp, người thực hiện hành vi phạm tội phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do mình gây ra.- sai, vì có các trường hợp ng phạm tội không bị phát hiện, hoặc hết thời hiệu truy cứu, ng phạm tội chết …. Điều 107
b. Lệnh bắt bị cáo để tạm giam không cần phê chuẩn của VKS trước khi thi hành. – Đúng, căn cứ điều 50 và điều 80, lệnh bắt bị cáo để tạm giam là do tòa án quyết định, không cần VKS phê chuẩn cũng như VKS không có quyền phê chuẩn
Bài 17: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Tất cả những người tham gia tố tụng có quyền và lợi ích pháp lý liên quan đến vụ án đều có quyền đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng.-sai, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan k có quyền thay đổi người tiến hành tố tụng. điều 54
b. Biện pháp ngăn chặn tạm giam chỉ áp dụng đối với người đã bị khởi tố về hình sự. Đúng, căn cứ điều 88 thì chỉ áp dụng biện pháp tạm giam đối với bị can, bị cáo (là ng đã bị khởi tố về hình sự).
Bài 18: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Người bảo chữa có thể tham gia tố tụng trước khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự.-đúng, có thể tham gia từ khi có quyết định tạm giữ, điều 58
b. Chỉ Cơ quan điều tra mới có trách nhiệm xác định sự thật của vụ án.-Sai, căn cứ điều 10
Bài 19: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Trong mọi trường hợp, bị can đã thành niên thì không cần chỉ định người bào chữa cho họ.-Sai, vẫn phải chỉ định trong trường họp người đã thành niên nhưng có nhược điểm về thể chất hoặc tinh thần mà k mời ng bào chữa, điều 57
b. Trong mọi trường hợp, không được bắt bị can để tạm giam vào ban đêm.- Đúng, căn cứ khoản 3 điều 80!
Bài 20: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Tất cả những người tiến hành tố tụng đều có quyền thu thấp chứng cứ. sai, Thư kí tòa án thì thu thập chứng cứ cái nông nỗi gì!
b. Viện kiểm sát có quyền hủy bỏ mọi quyết định tạm giam trái pháp luật.sai, quyết định tạm giam của Tòa án thì VKS không có quyền hủy bỏ, việc hủy bỏ do chánh án tòa án quyết định, điều 177
Bài 21: Khẳng định sau đây đúng hay sai, vì sao?

a. Quyền bào chữa của bị can có thể được thực hiện trong các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm vụ án hình. (cần chú ý tư cách bị can không tồn tại trong giai đoạn xét xử mà chỉ có trong giai đoạn chuẩn bị xét xử thui)!
b. Người bị hại có quyền kháng cáo theo hướng có lợi cho bị cáo- Đúng, luật không cấm!

 Cá nhân tuần 2- Tố tụnghình sự

1. Chỉ viện kiểm sát mới có quyền luận tội bị cáo.

Trả lời: Đúng, xuất phát từ chức năng và nhiệm vụ của VKS ( quyền công tố và giám sát hoạt động tư pháp), việc luận tội là một trong những hoạt động cần thiết để thực hiện việc công tố của VKS. Quyền này ghi nhận tại điểm đ, khoản 1 điều 37 và điều 217 BLTTHS 2003.
2. Khi nói lời sau cùng tại phiên tòa sơ thẩm, bị cáo được trình bày thêm các tình tiết của vụ án. Trả lời: đúng, căn cứ điều 220,- rõ ràng rùi nên k ý kiến gì thêm.

3. Viện kiểm sát có quyền hủy bỏ quyết định đình chỉ điều tra của Cơ quan điều tra.

Trả lời: đúng, căn cứ điểm đ, khoản 2 điều 36- khi quyết định này không có căn cứ pháp luật, khoản 5 điều 112, khoản 4 điều 164- thẩm quyền thuộc về Viện trưởng, phó viện trưởng VKS.
4. Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội ít nghiêm trong chỉ là tòa án nhân dân cấp huyện.

trả lời, sai: căn cứ khoản 1,2 điều 170- đối với các tội nêu ở khoản 1 thì dù là ít nghiêm trọng thì thẩm quyền cũng k thuộc cấp huyện mà thuộc tòa cấp tỉnh, tòa cấp quân khu, ngoài ra một số vụ án ít nghiêm trọng thuộc cấp huyện thì tòa án cấp trên vẫn có thể lấy lên để xét xử.
5. Kiểm sát viên thực hành quyền công tố tại phiên tòa không có quyền ra quyết định đình chỉ vụ án

trả lời, Đúng- căn cứ điều 37 thì kiểm sát viên không có quyền ra quyết định đình chỉ vụ án. (còn ở tòa KSV có quyền gì thì mọi ng tự tìm hiểu).
6. Trong mọi trường hợp, hội đồng xét xử sơ thẩm không được ra bản án nếu kiểm sát viên rút toàn bộ quyết định truy tố tại phiên tòa.

trả lời, Sai, căn cứ khoản 1,2 điều 222
7. Viện kiểm sát không chỉ có quyền truy tố các bị can đã được Cơ quan điều tra đề nghị truy tố.

trả lời: đúng, vì: căn cứ điều 112,113,114- Cơ quan điều tra thực hiện việc điều tra theo yêu cầu của VKS, và gửi kết quả điều tra cho VKS, còn việc VKS truy tố ai là quyền của VKS.
8. Tòa án cấp sơ thẩm phải trả hồ sơ cho Viện kiểm sát khi thấy vụ án không thuộc thẩm quyền xét xử của mình.

Trả lời, Sai, điều 174
9. Trong mọi trường hợp nếu xác định vụ án không thuộc thẩm quyền của mình VKS phải chuyển vụ án cho Viện kiểm sát cấp trên.

Trả lời, Sai, căn cứ khoản 4 điều 166
10. Không chỉ người bào chữa được Tòa án yêu cầu chỉ định bào chữa cho bị cáo chưa thành niên mới có quyền kháng cáo cho bị cáo.

 trả lời, Đúng, căn cứ điều 231
11. Trong trường hợp vụ án không thuộc thẩm quyền điều tra của mình, cơ quan điều tra phải ra quyết định chuyển vụ án cho Cơ quan điều tra khác.

Trả lời, sai, điều 116- kiến nghị với VKS
12. Trong mọi trường hợp khi bị can mắc bệnh tâm thần, Thẩm phán phải ra quyết định tạm đình chỉ vụ án.

Trả lời, Sai, xem xét trên 3 khía cạnh:
Thứ nhất, căn cứ vào giai đoạn tố tụng, theo như đề đề cập là tư cách bị can, tư cách bị can xuất hiện trong các giai đoạn điều tra, truy tố, và chuẩn bị xét xử và thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ là khác nhau.
Thứ hai, trên khía cạnh thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ vụ án( trong giai đoạn chuẩn bị xét xử thì thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ vụ án phải là thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa chứ không phải thẩm phán nào cũng có quyền đó).
Thứ 3, việc mắc bệnh tâm thần đó phải có chứng nhận của hội đồng giám đinh pháp y.

13. Trong mọi trường hợp, nếu người bị hại tự nguyện rút yêu cầu khởi tố trong giai đoạn điều tra, vụ án phải bị đình chỉ.

Trả lời, Sai, căn cứ điều 105
14. Kiểm sát viên tiến hành tố tụng tại phiên tòa phúc thẩm có thể là kiểm sát viên của Viện kiểm sát đã kháng nghị.

Trả lời: đúng, điều 245, ai không hiểu thì inbox mình giải thích
15. Trong mọi trường hợp, nếu phát hiện việc điều tra có vi phạm thủ tục tố tụng, Thẩm phán phải ra quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung.

Trả lời, sai, chỉ ra quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung khi phát hiện vi phạm “nghiêm trọng” thủ tục tố tụng .- thế nào là vi phạm ngiêm trọng thủ tục tố tụng xem trong thông tư liên tich 01/2010/
16. Không chỉ Hội đồng xét mới có quyền xét hỏi tại phiên tòa.

Trả lời, đúng, khoản 2 điều 207
17. Viện kiểm sát không có quyền truy tố bị can đã được Cơ quan điều tra đình chỉ điều tra.

Trả lời, Sai, VKS thích thì hủy quyết định đình chỉ điều tra đó và truy tố bình thường.( trong trường hợp quyết định đình chỉ đó không có căn cứ pháp luật).
18. Hội đồng xét xử sơ thẩm có thể xét xử vụ án nếu người bào chữa vắng mặt.

trả lời, Đúng, nếu không thuộc trường hợp bắt buộc phải có người bào chữa, bị cáo không mời người bào chữa. điều 190.
19. Cơ quan cảnh sát điều tra không có quyền điều tra tất cả các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp quy định tại Bộ luật hình sự.

trả lời: đúng, điều 110
20. Bản án của Tòa án cấp phúc thẩm khi tuyên án làm chấm dứt tư cách bị cáo.

21. Trong tố tụng hình sự, Kiểm sát viên có quyền tiến hành một số hoạt động điều tra.

Trả lời, Đúng, khoản 2 điều 112
22. Hội đồng xét xử phúc thẩm không có quyền xem xét phần bán án sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật.

trả lời, Sai căn cứ điều 235, 240, 241
23. Cơ quan điều tra trong quân đội nhân dân có thể điều tra các tội phạm do người ngoài quân đội thực hiện.

trả lời đúng, người ngoài quân đội phạm tội có liên quan đến quân đội, ví dụ ăn trộm tài sản của quân đội chẳng hạn. đọc pháp lệnh tổ chức tòa án quân sự 2002 và điều 110 luật tths.
24. Thời hạn kháng cáo đối với bản án sơ thẩm có thể không tính từ ngày tuyên án.

Trả lời, Đúng, khoản 2 điều 234
25. Viện kiểm sát có quyền hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự không có căn cứ của HĐXX.

Trả lời, sai , VKS chưa đủ trình.
Trả lời: khẳng đinh trên là SAI vì những lý do sau:
Thứ nhất về tính hợp pháp, căn cứ vào khoản 3 điều 109 Bộ Luật tố tụng hình sự 2003 có quy định cụ thể rõ ràng như sau: “3. Trong trường hợp quyết định khởi tố vụ án hình sự của Hội đồng xét xử không có căn cứ thì Viện kiểm sát kháng nghị lên Tòa án cấp trên”. Như vậy có thể thấy, dù Viện kiểm sát có thấy quyết định khởi tố vụ án hình sự của Hội đồng xét xử là không có căn cứ, nhưng cũng không được phép tự mình hủy bỏ quyết định đó mà chỉ có quyền kháng nghị quyết định khởi tố vụ án hình sự của Hội đồng xét xử lên tòa án cấp trên.
Thứ hai về tính hợp lý, khi đọc đến khoản 3 điều 109 Bộ Luật tố tụng hình sự 2003 hẳn sẽ có người đặt ra câu hỏi rằng: Tại sao đối với quyết định khởi tố vụ án hình sự không có căn cứ của Cơ quan điều tra, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm,..thì Viện kiểm sát có quyền ra quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố đó, còn đối với quyết định khởi tố vụ án hình sự không có căn cứ của Hội đồng xét xử thì Viện kiểm sát lại chỉ có quyền kháng nghị lên tòa án cấp trên mà thôi? Xin trả lời rằng không phải ngẫu nhiên mà nhà làm luật lại quy định như vậy, tất cả đều có những lý do hợp lý riêng, chúng ta cần để ý đến một trong những nguyên tắc cơ bản trong pháp luật tố tụng hình sự đó là nguyên tắc “bảo đảo hiệu lực của bản án và quyết định của Tòa án” , mọi Bản án và quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành và phải được cơ quan, tổ chức và mọi công dân tôn trọng. Cá nhân, cơ quan, tổ chức hữu quan trong phạm vi trách nhiệm của mình phải nghiêm chỉnh bản án, quyết định của Tòa án và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc chấp hành đó.[1]Nguyên tắc này đã đảm bảo cho việc xét xử độc lập của Hội đồng xét xử, và cũng như bảo đảm cho nguyên tắc “không ai có quyền can thiệp vào công việc xét xử của Hội đồng xét xử”. Mà như chúng ta đã biết việc ra quyết định khởi tố vụ án hình sự thuộc thẩm quyền của Hội đồng xét xử chỉ xảy ra khi đang xét xử tại phiên tòa mà thôi.[2]
Thứ ba, có câu hỏi đặt ra là tại sao lai kháng nghị lên Tòa án cấp trên mà không kháng nghị chính Tòa án đó để Tòa án đó xem xét? Câu trả lời cũng là để đảm bảo các nguyên tắc trong pháp luật tố tụng hình sự, nguyên tắc được đảm bảo ở đây là nguyên tắc “giám đốc việc xét xử” theo đó Tòa án cấp trên giám đốc việc xét xử của Tào án cấp dưới.[3]
26. Chỉ Viện kiểm sát mới có quyền ra hạn điều tra.
Trả lời: khẳng định trên là ĐÚNG, vì những lý do sau:
Thứ nhất về tính hợp pháp, căn cứ vào khoản 2 điều 119 Bộ Luật hình sự thì “Trong trường hợp cần gia hạn điều tra do tính chất phức tạp của vụ án thì chậm nhất là mười ngày trước khi hết hạn điều tra, Cơ quan điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát gia hạn điều tra”, như vậy có thể thấy trong trường hợp cần thiết phải ra hạn điều tra thì Cơ quan điều tra cũng không được trực tiếp ra hạn điều tra mà phải kiến nghị đến Viện kiểm sát để Viện kiểm sát xem xét và ra quyết định ra hạn điều tra. Có thể thấy rõ là luật chỉ quy định là Cơ quan điều tra yêu cầu chỉ “Viện kiểm sát” chứ không hề có quy định thêm bất kì cơ quan nào khác.
Thứ hai, căn cứ vào khoản 3, 4, 5 điều 119 Bộ Luật tố tụng hình sự quy định về thẩm quyền ra hạn điều tra thì:
“3. Thẩm quyền gia hạn điều tra của Viện kiểm sát được quy định như sau:
a) Đối với tội phạm ít nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra. Trong trường hợp vụ án được thụ lý để điều tra ở cấp tỉnh, cấp quân khu thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra;
b) Đối với tội phạm nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai. Trong trường hợp vụ án được thụ lý để điều tra ở cấp tỉnh, cấp quân khu thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai;
c) Đối với tội phạm rất nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra lần thứ nhất; Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ hai. Trong trường hợp vụ án được thụ lý để điều tra ở cấp tỉnh, cấp quân khu thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai;
d) Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai; Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát quân sự trung ương gia hạn điều tra lần thứ ba.
4. Trong trường hợp vụ án được thụ lý để điều tra ở cấp trung ương thì việc gia hạn điều tra thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát quân sự trung ương.
5. Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng mà thời hạn gia hạn điều tra đã hết, nhưng do tính chất rất phức tạp của vụ án mà chưa thể kết thúc việc điều tra thì Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể gia hạn thêm một lần không quá bốn tháng.
Đối với tội xâm phạm an ninh quốc gia thì Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền gia hạn thêm một lần nữa không quá bốn tháng”.
Như vậy chúng ta có thể thấy Luật quy định rất rõ ràng rằng loại tội phạm nào thì ra thời gian gia hạn như thế nào? Số lần gia hạn như thế nào? Và cũng chỉ quy định Viện kiểm sát cấp nào sẽ ra quyết định gia hạn điều tra trong những trường hợp nào mà không hề quy định có thêm một cơ quan nào khác có thẩm quyền gia hạn điều tra.[4]Như vậy, chỉ có Viện kiểm sát mới có thẩm quyền ra hạn điều tra.
Thứ ba về tính hợp lý, sở dĩ pháp luật tố tụng hình sự lại quy định chỉ có Viện kiểm sát có quyền ra hạn điều tra là vì:
Để đảm bảo tính đồng bộ trong hoạt động giữa các cơ quan, mỗi cơ quan tiến hành tố tụng sẽ có những hoạt động đặc thù riêng của mình. Trong đó Viện kiểm sát được biết đến với hai hoạt động chính là kiểm sát và công tố. Việc quy định thẩm quyền gia hạn điều tra cũng là để thực hiện nhiệm vụ kiểm sát của Viện kiểm sát, chỉ những vụ án nào cần thiết phải gia hạn điều tra thì Viện kiểm sát mới ra quyền định gia hạn điều tra, qua việc Cơ quan điều tra gửi yêu cầu gia hạn điều tra đối với vụ án đó, Viện kiểm sát cần kiểm tra và giám sát xem vụ án đó có cần thiết phải gia hạn điều tra hay không? Cơ quan điều tra có thực hiện đúng với quy định của pháp luật hay không? Viện kiểm sát cần phải xem xét cụ thể và sẽ đưa ra quyết định của mình. Việc quy định chỉ Viện kiểm sát mới có quyền gia hạn điều tra là để tránh việc chồng chéo thẩm quyền, nếu ai cũng có thẩm quyền ra hạn điều tra thì sẽ gây ra rắc rối, và không thống nhất trong công việc giải quyết vụ án một cách nhanh chóng và kịp thời nhất.

27. Viện kiểm sát không có quyền khởi tố bị can.

Trả lời, Sai, khoản 1 điều 112
28. Có thể triệu tập người không kháng cáo tham gia phiên tòa phúc thẩm.

trả lời, Đúng, khoản 2 điều 245
29. Khi tiến hành điều tra, nếu xác định vụ án có đồng phạm khác thì Cơ quan điều tra phải ra quyết định bổ sung quyết định khởi tố bị can.

Trả lời, Sai, ra quyết định khởi tố bị can. Điều 126 ( chỉ ra quyết định sửa đổi quyết đinh khởi tố bị can khi có căn cứ xác định hành vi phạm tội của bị can không phạm vào tội đã bị khởi tố hoặc còn hành vi phạm tội khác).
30. Trong mọi trường hợp, VKS rút toàn bộ kháng nghị trước khi mở phiên tòa phúc thẩm, việc xét xử phúc thẩm phải bị định chỉ.

31. Hội đồng xét xử phúc thẩm có thể sửa bán án theo hướng tăng nặng nếu có kháng cáo theo hướng đó.

Trả lời: Đúng, vì câu hỏi là “có thể”- có thể sửa theo hướng tăng nặng nếu- có căn cứ tăng nặng, có kháng cáo tăng nặng của người bị hại điều 249
32. Người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên tự nguyện rút yêu cầu khởi tố trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ trong mọi trường hợp.

sai.
33. Công dân chỉ được tố giác tội phạm với cơ quan tiến hành tố tụng.

 Sai, điều 101
34. Không phải là mọi tình tiết mới được phát hiện đều là căn cứ kháng nghi tái thẩm.

Đúng, chỉ những tình tiết mới được phát hiện mà có khả năng làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật điều 290.

[1]Xem điều 22 Bộ Luật Tố tụng hình sự 2003
[2]Xem khoản 1 điều 104 Bộ Luật Tố tụng hình sự 2003
[3]Xem điều 21 Bộ Luật Tố tụng hình sự 2003
[4] Do Viện kiểm sát hoạt động theo cơ chế thủ trưởng chế, do đó Viện trưởng Viện kiểm sát là người đứng đầu Viện kiểm sát. Chính vì vậy Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao là người đứng đầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thẩm quyền ra hạn điều tra trong một số trường hợp cũng không được coi là trường hợp khác, cơ quan khác có quyền ra hạn điều tra được.Trong trường hợp này ta có thể nói rằng Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao là người đứng đầu trong ngành kiểm sát, do đó thẩm quyền của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao thì cũng là nằm trong phạm vi thẩm quyền của Viện kiểm sát.Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-71298856680574792662016-06-03T10:27:00.003-07:002016-06-03T10:27:39.869-07:00Tổng hợp ôn tập môn Mỹ học

Đây là bài tổng hợp môn Mỹ học dành cho các bạn chuẩn bị thi môn này nhé, chưa được đầy đủ lắm. Tài liệu này được bạn Xuân Việt Vũ tổng hợp. Hãy like bài viết để cám ơn bạn ấy đã dành thời gian tổng hợp lại các bài viết để chúng ta có tài liệu để học tập. Bản word này dài 41 trang , các bạn tải xuống tại đây nhé

Contents

Hội họa hiện thực
Giới thiệu nghệ sĩ piano V.Horowitz và bản nhạc giấc mơ (traumerei) của R.Schumann”.
Thể loại tổ khúc - Srul Irving Glick
Đề bài số 06
Khái niệm
“ hình tượng nghệ thuật” và những nét đặc trưng của nó
Giới thiệu nghệ sĩ Yo – Yo Ma và bản nhạc Humoresque Op. 101, No. 7 của A.Dvorak
J.S.Bach
TỔ KHÚC (SUITE) Tác giả: Charles Camille Saint-Saëns
CANON IN D
Ave maria và Serenade Tác giả: Schubert
Cái “cao cả” là gì ???
CHOPIN
Vai trò của nghệ thuật trong việc hình thành nhân cách”
BÀI TẬP CÁ NHÂN
Đề bài: giới thiệu và bình luận tác phẩm Air on the G string của J.S.Bach
ĐỀ BÀI: Giới thiệu thể loại concerto và bình luận bản piano concerto số 1 của tchaikovski
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-75677452208663520702016-06-03T07:24:00.000-07:002016-06-03T07:24:11.083-07:00 Luật sư lên tiếng về đề thi HLU

Tranh luận từ hình thức đến nội dung

Đề thi hết học phần, môn Kỹ năng chung về Tư vấn pháp luật của Trung tâm Tư vấn Pháp luật, ĐH Luật Hà Nội vừa mới đây gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi.

Cụ thể, tình huống trong đề thi này được viết dưới dạng một bài thơ: "Anh A, trong tâm trạng rất bất ổn, yêu cầu tư vấn về vụ việc vừa xảy ra tại nhà". Nội dung vụ việc mà anh A trình bày dưới dạng bài thơ.

Nội dung được tóm tắt như sau: Anh A vì cai sữa cho con đã bôi lọ dung dịch màu vàng lên “gò bồng đảo” của vợ rồi đi làm. Sau đó, anh mới phát hiện mình lấy nhầm lọ thuốc cực độc:

"Ba đã giết con rồi
Hốt hoảng lẫn rối bời
Anh A. liền tức tốc
Phóng vội xe về nhà"
Tuy nhiên, khi trở về, anh rất bất ngờ với tình huống xảy ra:
"Nhìn thấy từ… xa xa
Nhà đông người qua lại
Người thì hô cấp cứu
Kẻ bảo… nó chết rồi
Ôi! Ba giết con rồi
Anh A khuỵu trước cổng
Như phép tiên… rồi bỗng
Đứa bé từ trong nhà
Rẽ đám đông chạy ra
Ôm chầm lấy người cha
Hổn hển… mách rằng là
Chú hàng xóm.. gần nhà
Chết trong kia, ba ạ."

Ngay sau khi được đăng tải trên MXH, đề thi này nhận được tranh luận trái chiều. Bên cạnh những ý kiến cho rằng đây là một bước đột phá trong phong cách ra đề mới lạ, đột phá gây nhiều hứng thú, bớt căng thẳng trong quá trình làm bài, thì không ít những ý kiến cho rằng bài thơ đã không phù hợp với một đề thi, đặc biệt là đề thi Luật.

Bạn đọc Nguyễn Qúy A. cho rằng: "Đã là luật thì cái gì cũng phải rõ ràng, thông tin cần chính xác, tuy nhiên dạng một bài thơ này có lẽ không ổn lắm, làm mất đi sự nghiêm túc." Đồng quan điểm với A, anh Hoàng Hải Đ. cho rằng "Kiến thức của người cử nhân chẳng lẽ lại nôm na thế thôi sao! Tôi rất ngạc nhiên cách ra đề này."

Không chỉ bất ngờ trước hình thức ra tình huống trong đề thi bằng thơ của trường Luật, một số ý kiến còn cho rằng nội dung của tình huống đề thi không phù hợp.

"Công nhận rằng tình huống luật đưa ra trong đề thi là đặc sắc. Thế nhưng, lại nói về những bất cấp xã hội một cách công khai và hiển nhiên như vậy thì có phù hợp với đạo đức và tâm lý của người Việt ta không?", bạn đọc Nguyễn Trang Th. đặt câu hỏi.

"Điều đó là tốt"

Trao đổi thêm với PV về tình huống và cách ra đề thi mới lạ này của ĐH Luật Hà Nội, LS Phạm Công Út - Đoàn LS TPHCM cho rằng đó là một cách ra đề khá thú vị.

"Tôi thấy rằng ở đây, đề thi của trường dí dỏm quá, những vụ án thì thường rất khô khan, khô như ngói ấy. Bằng biện pháp làm mềm câu chuyện đi thành thi ca hay những mẩu truyện ngắn dễ đi vào tâm thức con người, khiến người ta thoải mái hơn khi nhập tâm vào một cái đề thi, hoặc một câu chuyện pháp lý. Điều đó rất tốt".

Tuy nhiên, theo luật sư, sợ rằng việc thi ca hóa những câu chuyện pháp lý nhưng sợ rằng nó ít thôi. Tuy nhiên, việc ra đề bằng thơ không có tác hại trong việc làm méo mó pháp luật, hay làm thiếu tính nghiêm túc.

"Đó là một bài thơ hàm chứa đầy đủ sự kiện pháp lý, hàm chứa một câu chuyện cần phải xử lý dưới mặt pháp lý nhưng làm mềm đi thôi.", ông Út nói thêm.

Theo phunuonline.com.vn
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-62355150418851563362016-06-03T02:50:00.001-07:002016-06-03T02:50:04.894-07:00Ngày 4 tháng sáu miền Bắc có mưa dông.

Khoảng đêm và sáng 4/6, khối không khí lạnh từ phía bắc tăng cường xuống Bắc Bộ gây mưa rào và dông trên diện rộng.

Trung tâm khí tượng thủy văn trung ương cho biết, ở phía Bắc đang duy trì một rãnh áp thấp có trục vào khoảng 25-28 độ vĩ Bắc.

Dự báo, do ảnh hưởng của không khí lạnh nén rãnh áp thấp nên trong các ngày 04 và 05/6 ở các tỉnh phía đông Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và rải rác có dông. Lượng mưa phổ biến từ 20-70 mm, có nơi trên 80 mm. Trong cơn dông có khả năng xảy ra tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.

Hà Nội từ gần sáng và ngày 04/6 có mưa, mưa vừa, có nơi mưa to và dông. Lượng mưa 20-40 mm. Nhiệt độ dao động trong khoảng thấp nhất là 26 độ C - cao nhất là 36 độ C.

Do ảnh hưởng của vùng áp thấp nóng phía tây phát triển và mở rộng về phía đông nam, 3 ngày qua, nắng nóng cục bộ đã bao phủ toàn miền Bắc và các tỉnh Trung Bộ.

Ngày hôm nay (3/6), miền Bắc vẫn tiếp tục có nắng nóng trên diện rộng. Tuy nhiên cường độ nóng bức suy giảm so với ngày hôm trước, với nhiệt độ cao nhất dao động từ 35-38 độ C, có nơi cao hơn 38 độ C. Hà Nội có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất 37-39 độ C.

Các tỉnh Trung Bộ có nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 36-39 độ C, có nơi trên 40 độ C. Thời gian có nhiệt độ trên 35 độ C khoảng từ 10 - 18h.

Khả năng cao đợt nắng nóng này kéo dài hết ngày 3/6 ở khu vực Bắc Bộ đến Thanh Hóa. Từ ngày 5/6 nắng nóng sẽ dịu dần ở các tỉnh Trung Bộ.

Theo http://kenh14.vn/
Music Albumhttps://plus.google.com/116177221261338529837noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520542627344817802.post-56437749685162208082016-06-02T17:05:00.002-07:002016-06-02T17:05:44.882-07:00Gần 100 câu hỏi ôn tập Công pháp Quốc tế ( câu hỏi và trả lời tham khảo )

Hôm trước Thư viện Luật học có chia sẻ Đề Cương Ôn Tập Môn Tập Công Pháp Quốc Tế ( Có Đáp Án) và BỘ CÂU HỎI THI VẤN ĐÁP CÔNG PHÁP QUỐC TẾ (HẾT HỌC PHẦN K38) . hôm nay Thư viện Luật xin chia sẻ bộ bài tập Gần 100 câu hỏi ôn tập Công pháp Quốc tế ( câu hỏi và trả lời tham khảo ).

 MỤC LỤC<o:p></o:p>

 <o:p> </o:p>

I. Các đặc trưng cơ bản của LQT.. 4<o:p></o:p>

1. Luật quốc tế có thực sự là luật không? vai trò của LQT như thế nào?. 4<o:p></o:p>

2. Hãy phân tích những đặc trưng của LQT về phương pháp xây dựng luật và so sánh với luật quốc gia. 4<o:p></o:p>

3. Hãy phân tích những đặc trưng của LQT về các biện pháp đảm bảo thi hành luật và so sánh với luật quốc gia. 5<o:p></o:p>

4. Hãy phân tích những đặc trưng của LQT về các chế tài và so sánh với luật quốc gia. 5<o:p></o:p>

5. Có những loại chủ thể nào của LQT? Hãy giải thích các thực thể sau có phải là chủ thể của LQT không: cá nhân, tổ chức quốc tế phi chính phủ và công ty đa quốc gia?. 5<o:p></o:p>

6. Phân tích quy định của Công ước Montevideo về điều kiện để trở thành một quốc gia. 8<o:p></o:p>

7. Nêu các đặc tính pháp lý của quốc gia. So sánh quyền năng chủ thể của các tổ chức quốc tế với các quốc gia. 9<o:p></o:p>

II. Nguồn của LQT.. 11<o:p></o:p>

8. Hãy giải thích khái niệm nguồn của LQT (phân biệt với nghĩa của từ “nguồn” trong ngôn ngữ thông thường). Cho ví dụ minh họa về nguồn của một số ngành luật quốc tế cụ thể. 11<o:p></o:p>

9. Phân tích ý nghĩa của Điều 38 Quy chế TAQT. Khi nào Điều 38 được áp dụng?. 11<o:p></o:p>

10. Phân tích nội dung Điều 38 Quy chế TAQT về nguồn chính thức(cơ bản) và nguồn bổ trợ của LQT. 12<o:p></o:p>

11. So sánh TQQT với ĐUQT, phân tích mối quan hệ giữa hai loại nguồn này. 16<o:p></o:p>

12. Khái niệm nguồn bổ trợ của LQT được hiểu như thế nào? Nghị quyết của Đại hội đồng LHQ có được quy định là nguồn bổ trợ của LQT không?. 19<o:p></o:p>

13. Tập quán quốc tế là gì? Việc xác định TQQT được dựa trên những yếu tố cơ bản nào?. 19<o:p></o:p>

14. Phân tích các yếu tố vật chất góp phần hình thành một TQQT. 20<o:p></o:p>

15. Opinio juris là gì và liên quan như thế nào đến việc xác định TQQT?. 21<o:p></o:p>

III. Các nguyên tắc cơ bản (NTCB) của LQT.. 22<o:p></o:p>

16. Khái niệm các NTCB của LQT. Trình bày khái quát về các NTCB của LQT (nguồn, liệt kê danh sách các nguyên tắc theo quy định của các văn kiện quốc tế). 22<o:p></o:p>

17. Phân tích nguyên tắc bình đẳng chủ quyền (nguồn, nội dung của nguyên tắc, mối quan hệ với các nguyên tắc khác, ví dụ minh họa). 22<o:p></o:p>

18. Phân tích nguyên tắc cấm đe dọa sử dụng vũ lực và sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế (nguồn, nội dung của nguyên tắc, mối quan hệ với các nguyên tắc khác, ví dụ minh họa). 23<o:p></o:p>

19. Phân tích nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia (nguồn, nội dung của nguyên tắc, mối quan hệ với các nguyên tắc khác, ví dụ minh họa). 25<o:p></o:p>

20. Phân tích nguyên tắc hòa bình giải quyết tranh chấp (nguồn, nội dung của nguyên tắc, mối quan hệ với các nguyên tắc khác, ví dụ minh họa). 27<o:p></o:p>

IV. Luật ĐUQT.. 29<o:p></o:p>

21. Khái niệm và nguồn của Luật ĐUQT; Khái niệm ĐUQT theo Công ước Viên 1969 về Luật ĐUQT (dưới đây viết tắt là “CU Viên 1969”). 29<o:p></o:p>

22. Phân tích nguyên tắc tự nguyện bình đẳng trong quá trình ký kết ĐUQT. Nguyên tắc này có ảnh hưởng quan trọng như thế nào đối với ngành luật ĐUQT?. 29<o:p></o:p>

23. Bạn hiểu gì về nguyên tắc ĐUQT phải có nội dung phù hợp với NTCB của LQT? Cho ví dụ minh họa. CU Viên 1969 quy định gì liên quan đến vấn đề này?. 30<o:p></o:p>

24. Giải thích và phân tích nguyên tắc pacta sunt servanda. 30<o:p></o:p>

25. Trình bày các bước thông thường trong trình tự đàm phán ký kết ĐUQT và ý nghĩa của các bước này. 32<o:p></o:p>

26. Ký kết khác với phê chuẩn ĐUQT như thế nào? Tại sao sau khi ký kết các quốc gia có thể còn phải phê chuẩn ĐUQT?. 35<o:p></o:p>

27. Khi nào quốc gia gia nhập một ĐUQT? Ý nghĩa của gia nhập trong trình tự đàm phán ký kết ĐUQT?. 36<o:p></o:p>

28. Hai giai đoạn xây dựng quy phạm LQT được thể hiện như thế nào trong trình tự đàm phán ký kết ĐUQT?. 36<o:p></o:p>

29. Thời điểm có hiệu lực của ĐUQT được xác định như thế nào? Phân biệt với thời điểm có hiệu lực của ĐUQT với từng quốc gia. 36<o:p></o:p>

30. Khái niệm bảo lưu ĐUQT và các trường hợp không được phép bảo lưu. 37<o:p></o:p>

31. Phân tích hậu quả pháp lý của bảo lưu, chấp thuận bảo lưu và phản đối bảo lưu theo quy định của CU Viên 1969. 38<o:p></o:p>

32. Phân tích các quy định của CU Viên 1969 về hiệu lực của ĐUQT. 39<o:p></o:p>

33. Trình bày các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu lực của ĐUQT theo quy định của CU Viên 1969. 40<o:p></o:p>

34. Phân tích các quy định của CU Viên 1969 về giải thích ĐUQT. 41<o:p></o:p>

V. Luật TCQT.. 43<o:p></o:p>

35. Phân tích mục đích tôn chỉ của LHQ (Điều 1 và Lời nói đầu Hiến chương LHQ). Hãy bình luận, LHQ có đạt được mục đích đó trên thực tế không?. 43<o:p></o:p>

36. Trình bày các nguyên tắc hoạt động của LHQ (Điều 2 Hiến chương LHQ). So sánh với các nguyên tắc cơ bản của LQT. 44<o:p></o:p>

37. Cơ cấu tổ chức, chức năng và quyền hạn của Đại Hội Đồng LHQ (Chương IV Hiến chương LHQ, Điều 9, 10, 11, 12). Phân biệt chức năng ĐHĐ với chức năng của HĐBA trong lĩnh vực gìn giữ hoà bình và an ninh quốc tế?. 48<o:p></o:p>

38. Phân tích quy định về thủ tục thông qua quyết định của Đại Hội Đồng LHQ (Điều 18). Những quyết định nào của ĐHĐ có tính ràng buộc pháp lý?. 48<o:p></o:p>

39. Cơ cấu tổ chức, chức năng và quyền hạn của Hội Đồng Bảo An LHQ (Chương V Hiến chương LHQ, Điều 23, 24, 25, 26; tham khảo khái quát các chương VI, VII, VIII). 48<o:p></o:p>

40. Phân tích quy định về thủ tục thông qua quyết định của Hội Đồng Bảo An LHQ (Điều 27). Cơ chế quyền phủ quyết ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động của HĐBA?. 50<o:p></o:p>

41. Quyền hạn của HĐBA trong trường hợp hoà bình và an ninh quốc tế bị phá hoại (Chương VII). Phân tích ý nghĩa của Điều 39 HC LHQ. 52<o:p></o:p>

42. Khái niệm “hoà bình và an ninh quốc tế” được hiểu như thế nào? Sự phát triển trong cách tiếp cận khái niệm này và những tác động đến thực tiễn hoạt động của HĐBA. 53<o:p></o:p>

43. Phân tích các biện pháp cưỡng chế theo quy định của điều 41, Chương VII, Hiến chương LHQ. Bình luận về vị trí và tính hiệu quả so với các biện pháp khác theo quy định của chương VII. 53<o:p></o:p>

44. Phân tích các biện pháp cưỡng chế theo quy định của điều 42, Chương VII, Hiến chương LHQ. Bình luận về vị trí và tính hiệu quả so với các biện pháp khác theo quy định của chương VII. 54<o:p></o:p>

VI. Dân cư, nhân quyền. 55<o:p></o:p>

45. Trình bày khái niệm, các đặc trưng quyền con người và sự phát triển của luật quốc tế bảo vệ quyền con người. 55<o:p></o:p>

46. Phân biệt quyền con người và quyền công dân, ý nghĩa của sự phân biệt này. 55<o:p></o:p>

47. Phân tích ý nghĩa tầm quan trọng của bộ luật quốc tế về quyền con người. 56<o:p></o:p>

48. Hệ thống văn kiện của luật quốc tế bảo vệ quyền con người đề cập đến những vấn đề gì? Nêu một số những văn kiện quan trọng. 56<o:p></o:p>

49. Cơ chế dựa trên Hiến chương Liên hợp quốc và cơ chế dựa trên công ước là gì? sự khác nhau của hai cơ chế này?. 56<o:p></o:p>

50. Cách thức giám sát việc thực thi các công ước quyền con người của Liên hợp quốc. 57<o:p></o:p>

51. Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc là gì? tại sao cơ quan này được thành lập. 57<o:p></o:p>

52. Phân tích ý nghĩa, tầm quan trọng của cơ chế báo cáo quốc gia trong các công ước quyền con người của Liên hợp quốc. Báo cáo quốc gia về quyền con người cần nêu được những nội dung chính gì? 58<o:p></o:p>

53. Đảng, Nhà nước Việt Nam có quan điểm như thế nào về quyền con người? Việt Nam đã thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ quyền con người như thế nào?. 58<o:p></o:p>

54. Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thành lập Cơ quan liên chính phủ về quyền con người của các nước ASEAN. Trong việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền tại khu vực ASEAN, Việt Nam đã đóng góp như thế nào?. 59<o:p></o:p>

VII. Luật biển quốc tế. 60<o:p></o:p>

55. Trình bày quá trình pháp điển hoá của luật quốc tế về biển. 60<o:p></o:p>

56. Trình bày quy chế pháp lý của nội thuỷ theo luật biển quốc tế và những quy định của pháp luật Việt Nam. So sánh với quy chế pháp lý của lãnh hải?. 61<o:p></o:p>

57. Trình bày quy chế của lãnh hải theo quy định của luật biển quốc tế. 61<o:p></o:p>

58. Trình bày quy chế pháp lý của vùng đặc quyền kinh tế. So sánh với quy chế pháp lý của thềm lục địa? 62<o:p></o:p>

59. Trình bày quy chế pháp lý của thềm lục địa. 63<o:p></o:p>

60. Trình bày quy chế pháp lý của biển cả. 64<o:p></o:p>

61. Trình bày quy chế pháp lý của Vùng. 64<o:p></o:p>

62. Trình bày quy chế pháp lý của quốc gia quần đảo. 64<o:p></o:p>

63. Trình bày quy chế pháp lý của đảo. 65<o:p></o:p>

64. Trình bày quy chế pháp lý của Vịnh. 65<o:p></o:p>

65. Trình bày các phương pháp vạch đường cơ sở để tính chiều rộng lãnh hải và thực tiễn của Việt Nam 66<o:p></o:p>

VIII. Ngoại giao- lãnh sự.. 68<o:p></o:p>

66. Hãy trình bày về chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan quan hệ đối ngoại và liên hệ với các cơ quan quan hệ đối ngoại của Việt Nam.. 68<o:p></o:p>

67. Cơ quan đại diện ngoại giao được thiết lập theo những trình tự và thủ tục như thế nào? So sánh với cơ quan đại diện lãnh sự. 68<o:p></o:p>

68. Hãy trình bày về hàm, cấp ngoại giao theo quy định của Công ước Viên năm 1961?. 69<o:p></o:p>

69. Quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao được quy định dựa trên cơ sở những học thuyết nào? Phân tích ý nghĩa lịch sử, lý luận và thực tiễn của các học thuyết đó. 69<o:p></o:p>

70. So sánh những điểm giống và khác nhau giữa quyền ưu đãi miễn trừ giành cho trụ sở cơ quan đại diện ngoại giao và trụ sở cơ quan lãnh sự. 70<o:p></o:p>

71. So sánh những điểm giống và khác nhau giữa quyền ưu đãi miễn trừ giành cho viên chức ngoại giao và lãnh sự. 70<o:p></o:p>

I. Các đặc trưng cơ bản của LQT<o:p></o:p>

1.  Luật quốc tế có thực sự là luật không? vai trò của LQT như thế nào?<o:p></o:p>

 LQT ko phải là luậttheo nghĩa quốc gia. Vì: Nó là hệ thống qppl, do các quốc gia xây dựng trên cơ sở đàm phán thỏa thuận. Khi có chủ thể vi phạm, không có cơ quan giám sát, cơ quan thi hành luật, không có cq xét xử có thẩm quyền bắt buộc.<o:p></o:p>

 *Vai trò của lqt:<o:p></o:p>

· Công cụ nhân tố quan trọng bảo vệ hòa bình an ninh quốc tế nhằm bảo vệ lợi íchcủa mỗi chủ thể lqt trong qhqt.<o:p></o:p>

· Nền tảng điều chỉnh các mối quan hệ quốc gia.Có thể dự đoán các xu hướng.<o:p></o:p>

· Có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển văn minh nhân loại, thúc đẩy cộng đồng quốc tế phát triểntheo hướng ngày càng văn minh.<o:p></o:p>

· Thúc đẩy việc phát triển quan hệ hợp tác quốc tế đặc biệt là quan hệ kinh tế quốc tế trong bối cảnh hiện nay.<o:p></o:p>

 *Đánh giá vai trò :<o:p></o:p>

§ Giữa các nước có nhiều sự điều chỉnh quan hệ thông qua lqt. ( thương mại, viễn thông)<o:p></o:p>

§ Nhiều khi người ta không đánh giá cao vai trò của lqt là do họ tập trung những vấn đề lqt không làm được, lĩnh vực lqt chưa phát huy được hiệu quả( an ninh, sử dụng vũ lực)<o:p></o:p>

2.  Hãy phân tích những đặc trưng của LQT về phương pháp xây dựng luật và so sánh với luật quốc gia.<o:p></o:p>

 Sự hình thành LQT khác với trình tự xây dựng LQG, bởi vì việc hình thành luật quốc tế là quá trình mang tính chất tự nguyện của các quốc gia, thể hiện ở sự tự điều chỉnhquan hệ lập pháp mà các quốc gia tiến hành theo phương thức thỏa thuận công khai bằng quan hệ điều ước hoặc mặc nhiên thừa nhận quy tắc xử sự trong tập quán. <o:p></o:p>

  Tính tự điều chỉnh trong hoạt động xây dựng luật quốc tế thông qua 2 giai đoạn:<o:p></o:p>

· Giai đoạn thỏa thuận của quốc gia về nội dung quy tắc .<o:p></o:p>

· Giai đoạn thỏa thuận công nhận tính ràng buộccủa các quy tắc đã được hình thành.<o:p></o:p>

 Việc tạo ra hai giai đoạn này không nhằm tạo ra ý chí tối cao, duy nhất mà là sự tự nguyện thảo thuận của các quốc gia dựa trên nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền.<o:p></o:p>

 So sánh với LQG:<o:p></o:p>

 Khi tiến hành LQT thiếu vắng cơ quan lập pháp(LQG có cquan xây dựng luật là Quốc hội), hệ thống lập pháp mà các cơ quan tiến hành theo phương thức thỏa thuận công khai. Việc hình thành LQT là quá trình tự nguyện của các quốc gia, thể hiện ở sự tự điều chỉnh bằng quan hệ điều ước hoặc mặc nhiên thừa nhận quy tắc xử sự trong tập quán Qt.<o:p></o:p>

3.  Hãy phân tích những đặc trưng của LQT về các biện pháp đảm bảo thi hành luật và so sánh với luật quốc gia.<o:p></o:p>

 Khái niệm: <o:p></o:p>

 Thực thi luật quốc tế là quá trình các chủ thể áp dụng cơ chế hợp pháp và phù hợp để đảm bảo các quy định của luật quốc tế được thi hành và được tôn trọng đầy đủ trong đời sống quốc tế.<o:p></o:p>

 Đây là quá trình chủ thể luật quốc tế, thông qua các cơ chế quốc tế và quốc gia (do luật quốc tế quy định) để thực thi các quyền và nghĩa vụ pháp luật quốc tế. Quá trình này được tiến hành bằng nhiều hoạt động pháp lý có liên quan với nhau trong yêu cầu chung là đảm bảo lợi ích riêng của từng chủ thểphù hợp với lợi ích chung của cả cộng dồng, hướng đến phát triển và ngày càng hoàn thiện luật quốc tế. <o:p></o:p>

 +) Chủ thể của LQT áp dụng nhiều cách thức, biện pháp để bảo đảm thi hành luật như: sử dụng đi�

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: blogger-renderd

Cache-Control: public, must-revalidate, proxy-revalidate, max-age=1

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: application/atom+xml; charset=UTF-8