text:
Nguyên Ngọc
Giáo sư Văn Như Cương viết: “Trong kì thi đại học vừa qua, điểm thi môn Sử thấp một cách thảm hại. Nói chung chỉ độ 4% trên điểm trung bình. Nhiều trường có tới 99% điểm dưới trung bình, mà chủ yếu là điểm 0 và điểm 1. Có trường chỉ 1 thí sinh có điểm 5 là cao nhất. Vẫn biết chuyện dạy Sử và học Sử từ trước đến nay đã có nhiều vấn đề nhức nhối, nhưng một kết quả như năm nay thực sự làm cho xã hội xôn xao, và làm đau đầu các nhà quản lí giáo dục, các nhà sử học, các thầy giáo, học sinh và cha mẹ học sinh…”
Thưa giáo sư Cương, ông nhầm rồi! Có một nhà quản lý giáo dục, mà là người đứng đầu, có trách nhiệm lớn nhất trong các nhà quản lý giáo dục, không hề “đau đầu” như giáo sư tưởng và tin. Trái lại, với cái đầu vô cùng thanh thản, hết sức vui vẻ thoải mái, tuyệt đối bình tĩnh, ông ấy nói: “Đấy là chuyện bình thường”. Chuyện nhỏ xíu ấy mà, gì mà rối lên thế! Thậm chí thấp vậy chứ thấp nữa, chẳng hạn toàn bộ thí sinh thi sử đều bị điểm không, cũng chẳng lay chuyển được sự bình tâm của ông, bởi vì ông đã có một phép mầu, ông đã tìm ra một thủ phạm tuyệt đối và tuyệt vời: Thời đại! Chắc như đinh đóng cột và với một sự liều lĩnh khó tin, ông tuyên bố trước những người đối thoại: “Điểm Lịch sử thấp là vấn đề của thời đại. Các bạn hãy nhìn rộng ra nhiều nước, không chỉ ở Việt Nam có hiện tượng ấy… Có những thứ do thời đại, do xu thế phát triển tác động. Nhìn kỹ một chút các bạn sẽ thấy môn lịch sử kém thu hút, điểm Lịch sử thấp không phải chỉ ở Việt Nam, ở châu Á. Đó là chuyện của thời đại, của thế hệ này, do cách mạng khoa học công nghệ, do sự biến đổi, đòi hỏi của thị trường lao động…” Nghĩa là ngoài “thời đại”, ông còn tìm ra thêm được mấy thủ phạm đích đáng nữa, đều là con đẻ của cái “thời đại” chết tiệt kia: “xu thế phát triển”, “thế hệ này”, “cách mạng khoa học công nghệ”, “sự biến đổi đòi hỏi của thị trường lao động” v.v…
Liều lĩnh khó tin, bởi xin hỏi: nhờ ông “nhìn rộng ra” và chỉ cho biết, dù chỉ một ví dụ thôi, với tất cả các thủ phạm như ông đã dễ dàng phát hiện, có nơi nào trên toàn thế giới có kết quả thi môn lịch sử thê thảm như vừa rồi trong nền giáo dục do ông đảm trách trước quốc dân?
Đây là chuyện hết sức nghiêm túc, nên cũng phải nói với nhau rất nghiêm túc.
Trước hết, chính các thứ thời đại, xu thế, thế hệ, cách mạng khoa học công nghệ, biến đổi thị trường lao động… như ông vừa kể lại đòi hỏi hơn bao giờ hết phải coi trọng khoa học xã hội nhân văn, trong đó có sử và môn sử (và cả môn văn nữa, mà kết quả vừa rồi cũng chẳng hay ho hơn mấy). Xin nêu một bằng chứng: chính là đứng trước những vấn đề như vậy, mà cách đây mấy năm trường đại học Harvard nổi tiếng của Mỹ đã rà soát lại toàn bộ chiến lược của họ, và nghiêm khắc nhận ra, mặc dầu đã cố gắng rất nhiều, họ vẫn còn coi trọng chưa đủ các môn xã hội nhân văn và quyết chuyển hướng mạnh mẽ hơn nữa vào các môn ấy. Bởi vì đối với bất cứ xã hội nào, ở bất cứ “thời đại” nào, thời đại phát triển của khoa học kỹ thuật công nghệ thì càng khẩn thiết hơn, chính khoa học xã hội nhân văn là hết sức cần thiết để giữ cái nền bền chắc cho xã hội và con người, cho sự phát triển bền vững, cho con người dẫu có khoa học công nghệ cao đến đâu, vật chất nhiều đến đâu, cũng vẫn còn là con người chứ không phải là những cái máy khô cằn, nhất là những cái máy chỉ biết hau háu làm ra tiền và nhai tiền. Giữ cho nhân loại còn là nhân loại, chứ không là một đống những vật tinh xảo mà vô cảm và vô lương. Một xã hội quay lưng lại với các khoa học xã hội và nhân văn là một xã hội suy đồi. Một nền giáo dục trong thực tế liệt khối C xuống hạng bét, để cho “chuột chạy cùng sào mới vào khối C”, là một nền giáo dục suy đồi. Và bế tắc. Buồn thay đó chính là tình trạng thực của nền giáo dục chúng ta hiện nay. Và đừng nói rằng điều đó không liên quan gì đến tội ác gia tăng trong xã hội, và cả trong học đường, làm nhức nhối toàn xã hội, còn những người đứng đầu ngành giáo dục thì bình chân như vại. Tất nhiên vấn đề ở đây lớn hơn vấn đề giáo dục, lớn hơn vấn đề của ngành giáo dục, nhưng muốn nói gì thì nói, ngành giáo dục phải chịu trách nhiệm chính. Bởi vì nó được sinh ra, xã hội bỏ tiền mồ hôi nước mắt ra nuôi nó, là để nó làm trước hết công việc ấy: giữ cái nền bình ổn lâu dài vững chãi cho xã hội, cho sự tồn tại và phát triển của xã hội. Quả đã đến lúc cần rà soát lại một cách căn bản toàn bộ chiến lược của nền giáo dục này; và câu hỏi căn bản, đầu tiên là: nó định chế ra máy hay đào tạo ra người? Nếu quả nó định đào tạo ra người thì nhất thiết không vì bất cứ lý do gì, vì lý do “thời đại” càng không, có thể để mặc cho khối C lủi thủi như vậy, không thể coi kết quả thảm hại của thi sử năm nay là bình thường. Đấy là thảm họa, bởi vì đấy không chỉ là chuyện kết quả học sử thi sử như thế nào, mà là dấu hiệu con người coi các giá trị tinh thần và nhân văn chẳng còn đáng xu nào! Một thảm họa xã hội!
Mấy hôm nay nhiều người đã bàn tán xôn xao về sự cố này, và nhiều ý kiến đã tập trung vào cách dạy và học sử. Chắc đều đúng. Tuy nhiên hình như cũng chưa đến lõi của vấn đề. Hẳn ai cũng biết trong các môn học ở trường hiện nay, bị học sinh sinh viên chán nhất, ghét nhất, do đó cũng học kém nhất, học một cách đối phó nhất, kết quả tất cũng tệ nhất là môn sử và môn văn – cùng một vài môn khác thuộc cái gọi là “chương trình cứng” – . Vì sao? Rất đơn giản, và chắc cũng không ít người biết rõ nhưng vì lý do này khác đã không nói ra. Thôi thì cho tôi nói thật vậy: vì đó là những môn bị chính trị hóa nhiều nhất, nặng nề nhất! Chính trị chắc chắn không có gì là xấu, trái lại là khác. Rất cần thiết và cũng có thể rất hay. Học chính trị là quá cần thiết chứ, và có thể dạy thật hay nữa. Nhưng sử là sử, văn là văn, chính trị là chính trị, không thể và hoàn toàn không nên lẫn lộn, dùng cái này để làm cái kia, đem cái này làm công cụ cho cái kia. Cũng không phải là “thống soái” để cho tất cả những cái khác, môn khác phải châu vào cúi đầu phục vụ nó. Mỗi cái có chức năng riêng không thể thay thế của nó để làm nên con người ra người. Nói trắng ra, hiện nay người ta chán, ghét học văn, học sử, là vì dạy văn thì có thật sự dạy văn đâu mà là dùng văn để dạy chính trị, chủ yếu để dạy chính trị. Sử cũng hoàn toàn như vậy, không hề khác. Một ví dụ: có lần tôi đã nói với một người hiện có vị trí rất cao trong lãnh đạo đất nước rằng tất cả các đề thi sử tốt nghiệp và thi vào đại học gần 40 năm nay đều chỉ hỏi về lịch sử Việt Nam từ sau năm 1930. Cứ như chỉ từ năm 1930 nước ta mới có cái gọi là lịch sử, còn trước đó … chỉ là tiền sử, là thời man dã, người còn là khỉ vượn gì đó thôi chứ chưa thành người! Ông ấy ngạc nhiên hỏi thật thế sao? Thì anh cứ kiểm tra mà xem, tôi bảo. Không biết sau đó ông ấy có kiểm tra không, nhưng rồi không thấy ông nói gì nữa … Học sử học văn như thế, thú thật đến tôi cũng chán ghét, và đi thi chưa chắc đã được 0,5 điểm như thí sinh tội nghiệp vừa rồi.
Ông Bộ trưởng hỏi: Thì tin học có gì hấp dẫn đâu nào, tại sao người ta vẫn lao vào học? Một là, hấp dẫn quá chứ, ít nhất nó cũng cho ta thấy con người có thể sáng tạo ra những thứ thông mình đến chừng nào, chẳng thú vị sao? Nhưng còn có điều quan trọng hơn: nó không bị chính trị hóa, không dễ gì chính trị hóa nó như văn và sử.
Vậy đó, sự thật! Còn e dè, sợ “nhạy cảm”, tránh né nhau, kiêng sợ những lực lượng vô hình như thần thánh, không dám nói thật ra thì có thay đổi cách học cách dạy đến mấy, khéo sang năm môn sử lại 99,99% dưới điểm 5 cho mà xem. Và văn cũng không hơn đâu. Nhìn thẳng, nói thẳng một lần cho xong đi, để mà còn tiến lên cùng thiên hạ, để có một nền giáo dục thực sự lành mạnh và hiệu quả, đào tạo con người ra người, cho một đất nước thật sự văn minh.
Gần đây giáo sư Ngô Việt Trung, viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, đã nói rất thẳng thắn: Phải tách khoa học ra khỏi thế quyền. Giáo sư Hoàng Tụy thì nói: Phải “thế tục hóa”nền giáo dục của chúng ta. Ai cũng biết cuộc cách mạng về giáo dục ở chấu Âu đưa đến nền giáo dục hiện đại rực rỡ ngày nay, là kết quả tuyệt vời của cuộc đấu tranh thế tục hóa giáo dục, giải phóng giáo dục ra khỏi kìm chế lâu dài của Nhà thờ. Cần hiểu lời Hoàng Tụy trong ý nghĩa đó.
Nhân nói chuyện sử, xin kể điều này: Ở Pháp có một tổ chức do các nhà sử học độc lập lập ra, tên là CVUH (Comité de Vigilance face à l’usage public de l’histoire), có thể dịch là Ủy Ban Cảnh giác đối mặt với việc đưa Lịch ra sử dụng trong Công chúng. Vậy đó, lịch sử luôn rất dễ bị lợi dụng, thậm chí bóp méo, cắt xén, cắt nghĩa tùy tiện bởi các thế lực khác nhau nhằm làm công cụ cho những mục đích phi lịch sử. Ở nhà trường, cảnh giác với lợi dụng này càng phải ráo riết hơn. Học lịch sử tuyệt nhiên cũng không cần nhớ thuộc lòng đến mụ mị bất cứ ngày tháng phiền phức và vô ích nào, khi như lời ông Bộ trưởng, chúng ta đang sống trong “thời đại” này, cái thời đại chỉ cần nhẹ tay nhấp chuột là ra tất cả. Học sử là để có cái mà không bất cứ con chuột hiện đại nào nhấp ra được cho ta: nhận ra được biện chứng lạ lùng và tất yếu của lịch sử, để mà biết làm người cho xứng đáng người, làm công dân độc lập, tự chủ, sáng tạo, đầy trách nhiệm của nước Việt và của thế giới. Đặc biệt hôm nay, khi vận mệnh Tổ quốc một lần nữa lại đứng trước thử thách lớn.
N. N
Meta
Chuyên mục
-
Bài viết mới
- Joseph Nye Joseph Nye bàn về những thay đổi quyền lực toàn cầu
- Cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối TK 19, đầu TK 20: Những nguyên nhân thành bại
- Quá trình duy tân của Nhật Bản
- Phản ứng của Liên Xô với cuộc chiến tranh Ấn Độ – Trung Quốc năm 1962
- TUYÊN BỐ VỀ TRAO TRẢ ĐỘC LẬP CHO CÁC NƯỚC VÀ CÁC DÂN TỘC THUỘC ĐỊA, 1960
- The Most Complex International Borders in the World
- Biên giới Ấn Độ–Bangladesh (Continued): Say goodbye to the weirdest border dispute in the world
- Biên giới Ấn Độ–Bangladesh: Why India and Bangladesh have the world’s craziest border
- CHỦ NGHĨA DUY TÂM CỦA MỘT QUAN NIỆM VỀ LÃNH THỖ
- The changing map of India from 1 AD to the 20th century
Blogs I Follow
Thư viện
- Tháng Mười Hai 2016
- Tháng Chín 2016
- Tháng Một 2016
- Tháng Chín 2015
- Tháng Tám 2015
- Tháng Sáu 2015
- Tháng Năm 2015
- Tháng Hai 2015
- Tháng Một 2015
- Tháng Mười Hai 2014
- Tháng Mười 2014
- Tháng Chín 2014
- Tháng Tám 2014
- Tháng Bảy 2014
- Tháng Sáu 2014
- Tháng Năm 2014
- Tháng Tư 2014
- Tháng Ba 2014
- Tháng Hai 2014
- Tháng Mười Hai 2013
- Tháng Mười Một 2013
- Tháng Mười 2013
- Tháng Chín 2013
- Tháng Tám 2013
- Tháng Bảy 2013
- Tháng Sáu 2013
- Tháng Năm 2013
- Tháng Tư 2013
- Tháng Ba 2013
- Tháng Hai 2013
- Tháng Một 2013
- Tháng Mười Hai 2012
- Tháng Mười Một 2012
- Tháng Mười 2012
- Tháng Chín 2012
- Tháng Tám 2012
- Tháng Bảy 2012
- Tháng Sáu 2012
- Tháng Năm 2012
- Tháng Tư 2012
- Tháng Ba 2012
- Tháng Hai 2012
- Tháng Một 2012
- Tháng Mười Hai 2011
- Tháng Mười Một 2011
- Tháng Mười 2011
- Tháng Chín 2011
- Tháng Tám 2011
- Tháng Bảy 2011
- Tháng Sáu 2011
- Tháng Năm 2011
- Tháng Tư 2011
Bình luận mới nhất

markdown:
Nguyên Ngọc
Giáo sư Văn Như Cương viết: “Trong kì thi đại học vừa qua, điểm thi môn Sử thấp một cách thảm hại. Nói chung chỉ độ 4% trên điểm trung bình. Nhiều trường có tới 99% điểm dưới trung bình, mà chủ yếu là điểm 0 và điểm 1. Có trường chỉ 1 thí sinh có điểm 5 là cao nhất. Vẫn biết chuyện dạy Sử và học Sử từ trước đến nay đã có nhiều vấn đề nhức nhối, nhưng một kết quả như năm nay thực sự làm cho xã hội xôn xao, và làm đau đầu các nhà quản lí giáo dục, các nhà sử học, các thầy giáo, học sinh và cha mẹ học sinh…”
Thưa giáo sư Cương, ông nhầm rồi! Có một nhà quản lý giáo dục, mà là người đứng đầu, có trách nhiệm lớn nhất trong các nhà quản lý giáo dục, không hề “đau đầu” như giáo sư tưởng và tin. Trái lại, với cái đầu vô cùng thanh thản, hết sức vui vẻ thoải mái, tuyệt đối bình tĩnh, ông ấy nói: “Đấy là chuyện bình thường”. Chuyện nhỏ xíu ấy mà, gì mà rối lên thế! Thậm chí thấp vậy chứ thấp nữa, chẳng hạn toàn bộ thí sinh thi sử đều bị điểm không, cũng chẳng lay chuyển được sự bình tâm của ông, bởi vì ông đã có một phép mầu, ông đã tìm ra một thủ phạm tuyệt đối và tuyệt vời: Thời đại! Chắc như đinh đóng cột và với một sự liều lĩnh khó tin, ông tuyên bố trước những người đối thoại: “Điểm Lịch sử thấp là vấn đề của thời đại. Các bạn hãy nhìn rộng ra nhiều nước, không chỉ ở Việt Nam có hiện tượng ấy… Có những thứ do thời đại, do xu thế phát triển tác động. Nhìn kỹ một chút các bạn sẽ thấy môn lịch sử kém thu hút, điểm Lịch sử thấp không phải chỉ ở Việt Nam, ở châu Á. Đó là chuyện của thời đại, của thế hệ này, do cách mạng khoa học công nghệ, do sự biến đổi, đòi hỏi của thị trường lao động…” Nghĩa là ngoài “thời đại”, ông còn tìm ra thêm được mấy thủ phạm đích đáng nữa, đều là con đẻ của cái “thời đại” chết tiệt kia: “xu thế phát triển”, “thế hệ này”, “cách mạng khoa học công nghệ”, “sự biến đổi đòi hỏi của thị trường lao động” v.v…
Liều lĩnh khó tin, bởi xin hỏi: nhờ ông “nhìn rộng ra” và chỉ cho biết, dù chỉ một ví dụ thôi, với tất cả các thủ phạm như ông đã dễ dàng phát hiện, có nơi nào trên toàn thế giới có kết quả thi môn lịch sử thê thảm như vừa rồi trong nền giáo dục do ông đảm trách trước quốc dân?
Đây là chuyện hết sức nghiêm túc, nên cũng phải nói với nhau rất nghiêm túc.
Trước hết, chính các thứ thời đại, xu thế, thế hệ, cách mạng khoa học công nghệ, biến đổi thị trường lao động… như ông vừa kể lại đòi hỏi hơn bao giờ hết phải coi trọng khoa học xã hội nhân văn, trong đó có sử và môn sử (và cả môn văn nữa, mà kết quả vừa rồi cũng chẳng hay ho hơn mấy). Xin nêu một bằng chứng: chính là đứng trước những vấn đề như vậy, mà cách đây mấy năm trường đại học Harvard nổi tiếng của Mỹ đã rà soát lại toàn bộ chiến lược của họ, và nghiêm khắc nhận ra, mặc dầu đã cố gắng rất nhiều, họ vẫn còn coi trọng chưa đủ các môn xã hội nhân văn và quyết chuyển hướng mạnh mẽ hơn nữa vào các môn ấy. Bởi vì đối với bất cứ xã hội nào, ở bất cứ “thời đại” nào, thời đại phát triển của khoa học kỹ thuật công nghệ thì càng khẩn thiết hơn, chính khoa học xã hội nhân văn là hết sức cần thiết để giữ cái nền bền chắc cho xã hội và con người, cho sự phát triển bền vững, cho con người dẫu có khoa học công nghệ cao đến đâu, vật chất nhiều đến đâu, cũng vẫn còn là con người chứ không phải là những cái máy khô cằn, nhất là những cái máy chỉ biết hau háu làm ra tiền và nhai tiền. Giữ cho nhân loại còn là nhân loại, chứ không là một đống những vật tinh xảo mà vô cảm và vô lương. Một xã hội quay lưng lại với các khoa học xã hội và nhân văn là một xã hội suy đồi. Một nền giáo dục trong thực tế liệt khối C xuống hạng bét, để cho “chuột chạy cùng sào mới vào khối C”, là một nền giáo dục suy đồi. Và bế tắc. Buồn thay đó chính là tình trạng thực của nền giáo dục chúng ta hiện nay. Và đừng nói rằng điều đó không liên quan gì đến tội ác gia tăng trong xã hội, và cả trong học đường, làm nhức nhối toàn xã hội, còn những người đứng đầu ngành giáo dục thì bình chân như vại. Tất nhiên vấn đề ở đây lớn hơn vấn đề giáo dục, lớn hơn vấn đề của ngành giáo dục, nhưng muốn nói gì thì nói, ngành giáo dục phải chịu trách nhiệm chính. Bởi vì nó được sinh ra, xã hội bỏ tiền mồ hôi nước mắt ra nuôi nó, là để nó làm trước hết công việc ấy: giữ cái nền bình ổn lâu dài vững chãi cho xã hội, cho sự tồn tại và phát triển của xã hội. Quả đã đến lúc cần rà soát lại một cách căn bản toàn bộ chiến lược của nền giáo dục này; và câu hỏi căn bản, đầu tiên là: nó định chế ra máy hay đào tạo ra người? Nếu quả nó định đào tạo ra người thì nhất thiết không vì bất cứ lý do gì, vì lý do “thời đại” càng không, có thể để mặc cho khối C lủi thủi như vậy, không thể coi kết quả thảm hại của thi sử năm nay là bình thường. Đấy là thảm họa, bởi vì đấy không chỉ là chuyện kết quả học sử thi sử như thế nào, mà là dấu hiệu con người coi các giá trị tinh thần và nhân văn chẳng còn đáng xu nào! Một thảm họa xã hội!
Mấy hôm nay nhiều người đã bàn tán xôn xao về sự cố này, và nhiều ý kiến đã tập trung vào cách dạy và học sử. Chắc đều đúng. Tuy nhiên hình như cũng chưa đến lõi của vấn đề. Hẳn ai cũng biết trong các môn học ở trường hiện nay, bị học sinh sinh viên chán nhất, ghét nhất, do đó cũng học kém nhất, học một cách đối phó nhất, kết quả tất cũng tệ nhất là môn sử và môn văn – cùng một vài môn khác thuộc cái gọi là “chương trình cứng” – . Vì sao? Rất đơn giản, và chắc cũng không ít người biết rõ nhưng vì lý do này khác đã không nói ra. Thôi thì cho tôi nói thật vậy: vì đó là những môn bị chính trị hóa nhiều nhất, nặng nề nhất! Chính trị chắc chắn không có gì là xấu, trái lại là khác. Rất cần thiết và cũng có thể rất hay. Học chính trị là quá cần thiết chứ, và có thể dạy thật hay nữa. Nhưng sử là sử, văn là văn, chính trị là chính trị, không thể và hoàn toàn không nên lẫn lộn, dùng cái này để làm cái kia, đem cái này làm công cụ cho cái kia. Cũng không phải là “thống soái” để cho tất cả những cái khác, môn khác phải châu vào cúi đầu phục vụ nó. Mỗi cái có chức năng riêng không thể thay thế của nó để làm nên con người ra người. Nói trắng ra, hiện nay người ta chán, ghét học văn, học sử, là vì dạy văn thì có thật sự dạy văn đâu mà là dùng văn để dạy chính trị, chủ yếu để dạy chính trị. Sử cũng hoàn toàn như vậy, không hề khác. Một ví dụ: có lần tôi đã nói với một người hiện có vị trí rất cao trong lãnh đạo đất nước rằng tất cả các đề thi sử tốt nghiệp và thi vào đại học gần 40 năm nay đều chỉ hỏi về lịch sử Việt Nam từ sau năm 1930. Cứ như chỉ từ năm 1930 nước ta mới có cái gọi là lịch sử, còn trước đó … chỉ là tiền sử, là thời man dã, người còn là khỉ vượn gì đó thôi chứ chưa thành người! Ông ấy ngạc nhiên hỏi thật thế sao? Thì anh cứ kiểm tra mà xem, tôi bảo. Không biết sau đó ông ấy có kiểm tra không, nhưng rồi không thấy ông nói gì nữa … Học sử học văn như thế, thú thật đến tôi cũng chán ghét, và đi thi chưa chắc đã được 0,5 điểm như thí sinh tội nghiệp vừa rồi.
Ông Bộ trưởng hỏi: Thì tin học có gì hấp dẫn đâu nào, tại sao người ta vẫn lao vào học? Một là, hấp dẫn quá chứ, ít nhất nó cũng cho ta thấy con người có thể sáng tạo ra những thứ thông mình đến chừng nào, chẳng thú vị sao? Nhưng còn có điều quan trọng hơn: nó không bị chính trị hóa, không dễ gì chính trị hóa nó như văn và sử.
Vậy đó, sự thật! Còn e dè, sợ “nhạy cảm”, tránh né nhau, kiêng sợ những lực lượng vô hình như thần thánh, không dám nói thật ra thì có thay đổi cách học cách dạy đến mấy, khéo sang năm môn sử lại 99,99% dưới điểm 5 cho mà xem. Và văn cũng không hơn đâu. Nhìn thẳng, nói thẳng một lần cho xong đi, để mà còn tiến lên cùng thiên hạ, để có một nền giáo dục thực sự lành mạnh và hiệu quả, đào tạo con người ra người, cho một đất nước thật sự văn minh.
Gần đây giáo sư Ngô Việt Trung, viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, đã nói rất thẳng thắn: Phải tách khoa học ra khỏi thế quyền. Giáo sư Hoàng Tụy thì nói: Phải “thế tục hóa”nền giáo dục của chúng ta. Ai cũng biết cuộc cách mạng về giáo dục ở chấu Âu đưa đến nền giáo dục hiện đại rực rỡ ngày nay, là kết quả tuyệt vời của cuộc đấu tranh thế tục hóa giáo dục, giải phóng giáo dục ra khỏi kìm chế lâu dài của Nhà thờ. Cần hiểu lời Hoàng Tụy trong ý nghĩa đó.
Nhân nói chuyện sử, xin kể điều này: Ở Pháp có một tổ chức do các nhà sử học độc lập lập ra, tên là CVUH (Comité de Vigilance face à l’usage public de l’histoire), có thể dịch là Ủy Ban Cảnh giác đối mặt với việc đưa Lịch ra sử dụng trong Công chúng. Vậy đó, lịch sử luôn rất dễ bị lợi dụng, thậm chí bóp méo, cắt xén, cắt nghĩa tùy tiện bởi các thế lực khác nhau nhằm làm công cụ cho những mục đích phi lịch sử. Ở nhà trường, cảnh giác với lợi dụng này càng phải ráo riết hơn. Học lịch sử tuyệt nhiên cũng không cần nhớ thuộc lòng đến mụ mị bất cứ ngày tháng phiền phức và vô ích nào, khi như lời ông Bộ trưởng, chúng ta đang sống trong “thời đại” này, cái thời đại chỉ cần nhẹ tay nhấp chuột là ra tất cả. Học sử là để có cái mà không bất cứ con chuột hiện đại nào nhấp ra được cho ta: nhận ra được biện chứng lạ lùng và tất yếu của lịch sử, để mà biết làm người cho xứng đáng người, làm công dân độc lập, tự chủ, sáng tạo, đầy trách nhiệm của nước Việt và của thế giới. Đặc biệt hôm nay, khi vận mệnh Tổ quốc một lần nữa lại đứng trước thử thách lớn.
N. N
### Meta
### Chuyên mục
-
### Bài viết mới
-
[Joseph Nye Joseph Nye bàn về những thay đổi quyền lực toàn cầu](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/12/07/joseph-nye-joseph-nye-ban-ve-nhung-thay-doi-quyen-luc-toan-cau/)
-
[Cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối TK 19, đầu TK 20: Những nguyên nhân thành bại](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/09/21/cai-cach-o-xiem-va-viet-nam-cuoi-tk-19-dau-tk-20-nhung-nguyen-nhan-thanh-bai/)
-
[Quá trình duy tân của Nhật Bản](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/09/21/qua-trinh-duy-tan-cua-nhat-ban/)
-
[Phản ứng của Liên Xô với cuộc chiến tranh Ấn Độ – Trung Quốc năm 1962](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/01/01/phan-ung-cua-lien-xo-voi-cuoc-chien-tranh-an-do-trung-quoc-nam-1962/)
-
[TUYÊN BỐ VỀ TRAO TRẢ ĐỘC LẬP CHO CÁC NƯỚC VÀ CÁC DÂN TỘC THUỘC ĐỊA, 1960](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/09/03/tuyn-bo-ve-trao-tra-doc-lap-cho-cc-nuoc-v-cc-dn-toc-thuoc-dia-1960/)
-
[The Most Complex International Borders in the World](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/08/04/the-most-complex-international-borders-in-the-world/)
-
[Biên giới Ấn Độ–Bangladesh (Continued): Say goodbye to the weirdest border dispute in the world](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/08/04/bin-gioi-an-dobangladesh-continued-say-goodbye-to-the-weirdest-border-dispute-in-the-world/)
-
[Biên giới Ấn Độ–Bangladesh: Why India and Bangladesh have the world’s craziest border](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/08/04/bin-gioi-an-dobangladesh-why-india-and-bangladesh-have-the-worlds-craziest-border/)
-
[CHỦ NGHĨA DUY TÂM CỦA MỘT QUAN NIỆM VỀ LÃNH THỖ](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/06/14/chu-nghia-duy-tm-cua-mot-quan-niem-ve-lnh-tho-2/)
-
[The changing map of India from 1 AD to the 20th century](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/05/21/the-changing-map-of-india-from-1-ad-to-the-20th-century/)
-
### Blogs I Follow
### Thư viện
[Tháng Mười Hai 2016](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/12/) [Tháng Chín 2016](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/09/) [Tháng Một 2016](https://vanngocthanh.wordpress.com/2016/01/) [Tháng Chín 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/09/) [Tháng Tám 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/08/) [Tháng Sáu 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/06/) [Tháng Năm 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/05/) [Tháng Hai 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/02/) [Tháng Một 2015](https://vanngocthanh.wordpress.com/2015/01/) [Tháng Mười Hai 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/12/) [Tháng Mười 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/10/) [Tháng Chín 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/09/) [Tháng Tám 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/08/) [Tháng Bảy 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/07/) [Tháng Sáu 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/06/) [Tháng Năm 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/05/) [Tháng Tư 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/04/) [Tháng Ba 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/03/) [Tháng Hai 2014](https://vanngocthanh.wordpress.com/2014/02/) [Tháng Mười Hai 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/12/) [Tháng Mười Một 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/11/) [Tháng Mười 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/10/) [Tháng Chín 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/09/) [Tháng Tám 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/08/) [Tháng Bảy 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/07/) [Tháng Sáu 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/06/) [Tháng Năm 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/05/) [Tháng Tư 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/04/) [Tháng Ba 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/03/) [Tháng Hai 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/02/) [Tháng Một 2013](https://vanngocthanh.wordpress.com/2013/01/) [Tháng Mười Hai 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/12/) [Tháng Mười Một 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/11/) [Tháng Mười 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/10/) [Tháng Chín 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/09/) [Tháng Tám 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/08/) [Tháng Bảy 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/07/) [Tháng Sáu 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/06/) [Tháng Năm 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/05/) [Tháng Tư 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/04/) [Tháng Ba 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/03/) [Tháng Hai 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/02/) [Tháng Một 2012](https://vanngocthanh.wordpress.com/2012/01/) [Tháng Mười Hai 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/12/) [Tháng Mười Một 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/11/) [Tháng Mười 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/10/) [Tháng Chín 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/09/) [Tháng Tám 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/08/) [Tháng Bảy 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/07/) [Tháng Sáu 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/06/) [Tháng Năm 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/05/) [Tháng Tư 2011](https://vanngocthanh.wordpress.com/2011/04/)
-
### Bình luận mới nhất

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 1.dca _dca


text:
ANTG, 2:45, 31/07/2009
Thời gian gần đây, tình hình bán đảo Triều Tiên liên tục ở trong tình trạng căng thẳng. Cả phía Triều Tiên và Hàn Quốc, cũng như đồng minh của họ là Mỹ và Nhật Bản đều có những động thái quân sự đẩy mạnh, khiến cho bầu không khí trên bán đảo Triều Tiên bị hâm nóng tột độ, nguy cơ tái diễn một cuộc chiến tranh vốn đã tạm ngưng ở đây suốt hơn nửa thế kỷ (1950- 1953) trở nên cận kề hơn bao giờ hết.
Vậy căn nguyên nào đã khiến cho cuộc chiến này dù tiếng súng đã im, nhưng tàn tro của nó thì vẫn luôn âm ỉ cháy, nhiều lần đẩy bán đảo này đến miệng hố chiến tranh? Thông qua việc tìm hiểu trật tự quan hệ quốc tế có liên quan hồi sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, chúng ta có thể lý giải được phần nào vấn đề này.
“Trật tự hai cực” làm bùng phát cuộc chiến tranh Triều Tiên
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945), quan hệ quốc tế có những thay đổi rõ rệt. Lúc này, hai chủ thể trọng yếu của trật tự thế giới là Mỹ và Liên Xô đã từ chỗ là đồng minh với nhau, chuyển sang quan hệ đối đầu quyết liệt. Lúc này, do có nhiều lợi ích mâu thuẫn, cả Mỹ và Liên Xô đều can dự ở những mức độ khác nhau vào việc giải quyết các vấn đề quốc tế.
Riêng về mặt quân sự, lúc thì nước này ra mặt, lúc thì nước kia ra mặt. Song, phương châm chung là cả Mỹ và Liên Xô đều tối kị đụng đầu trực tiếp. Với phương châm đó, trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, tuy không có cuộc đại chiến trực tiếp giữa hai cường quốc, nhưng cũng đã xảy ra không ít cuộc xung đột quân sự mang tính khu vực ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có phản ánh cuộc đối đầu Xô – Mỹ. Một trong những cuộc xung đột khu vực ở thời kỳ này tiêu biểu phải kể đến là Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953).
Cả Mỹ và Liên Xô đều không muốn để đối thủ của mình nắm trọn vẹn bán đảo Triều Tiên. Chính vì thế, ngay từ khi Chiến tranh thế giới thứ hai chưa kết thúc thì Triều Tiên đã được các nước lớn đưa lên bàn cân. Bằng chứng là việc giải phóng Triều Tiên khỏi phát xít Nhật do cả Mỹ và Liên Xô tiến hành, mỗi cường quốc giải quyết một nửa, lấy vĩ tuyến 38 làm ranh giới phân chia.
Tiếp đó, cả Mỹ và Liên Xô đều có những hoạt động để biến bán đảo Triều Tiên đi theo một quỹ đạo do mình đạo diễn; nếu không được, thì ít nhất cũng phải biến vùng lãnh thổ do mình kiểm soát không thể phát triển theo chiều hướng ngược lại.
Với những hoạt động của Mỹ và Liên Xô, một chế độ theo định hướng tư bản chủ nghĩa đã dần được xác lập ở Nam Triều Tiên và một chế độ theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) đã dần được xác lập ở Bắc Triều Tiên. Mỹ không muốn có một Triều Tiên thống nhất, bởi nếu Triều Tiên thống nhất thì ở bên cạnh hai “người khổng lồ” của hệ thống XHCN là Liên Xô và Trung Quốc thì sớm muộn cả bán đảo Triều Tiên cũng sẽ bị cuốn vào quỹ đạo của chủ nghĩa cộng sản.
Mỹ cũng xác định rằng, Đông Bắc Á có nhiều lợi ích trong chiến lược toàn cầu của mình, mà điểm then chốt là Nam Triều Tiên. Mỹ coi Nam Triều Tiên như là chiếc neo chiến lược đối với sự có mặt của mình trên lục địa châu Á nói chung và khu vực Đông Á nói riêng. Bởi ngoài sự đề phòng Liên Xô, Mỹ còn sợ nếu mất Nam Triều Tiên, thì không chỉ Liên Xô và Trung Quốc, Nhật Bản cũng sẽ là một đối trọng với Mỹ.
Nam Triều Tiên sẽ là một điểm dừng chân của Mỹ ở Đông Á, giúp Mỹ khống chế Liên Xô, Trung Quốc và Nhật Bản. Còn về phía Liên Xô, cũng coi bán đảo Triều Tiên có tầm chiến lược quan trọng. Nếu Nam Triều Tiên được giải phóng thì phạm vi thế lực của Liên Xô sẽ được mở rộng tới sát Nhật Bản, đối thủ kỳ cựu đáng gờm nhất của nước Nga từ cuối thế kỷ XIX.
Hơn nữa cường quốc này cũng không muốn có một “biên giới mềm” của Mỹ ở ngay sát cạnh mình và khống chế cả khu vực vốn nằm trong vùng ảnh hưởng truyền thống của mình. Chính vì thế, Liên Xô xem Nam Triều Tiên thân Mỹ là một cái gai trong mắt và luôn muốn nhổ bỏ nó đi.
Và như vậy, việc chiến tranh nổ ra trên địa bàn chiến lược Triều Tiên không phải là toan tính của riêng phía Liên Xô hay phía Mỹ, mà nó xuất phát từ động cơ chính trị, kinh tế của cả hai bên, nằm trong một không gian chung – đó là cuộc Chiến tranh lạnh.
Triều Tiên đã trở thành một chủ thể hàm chứa khối mâu thuẫn lớn của thời đại (mâu thuẫn giữa hai cực Xô – Mỹ). Chính vì vậy, việc nổ ra cuộc chiến ở đây là điều người ta hoàn toàn có thể dự liệu được.
Vai trò của “cực Mỹ” và “cực Xô” trong diễn biến cuộc chiến tranh Triều Tiên
Ngay sau khi chiến tranh bùng nổ trên bán đảo Triều Tiên (25/6/1950), để tránh can thiệp một cách “thô thiển”, Mỹ đã nhanh chóng đưa vấn đề Triều Tiên ra nghị bàn tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc trong lúc thiếu vắng sự tham dự của đại diện Liên Xô, rồi ngay lập tức lập ra một liên quân đồng minh do mình đứng đầu đến tham chiến tại Triều Tiên.
Sau đó, Mỹ lại đạo diễn cho Liên Hiệp Quốc “bật đèn xanh” cho mình được danh chính ngôn thuận vượt qua vĩ tuyến 38, tiến đến tận sông Áp Lục – giáp ranh với biên giới Trung Quốc… Có thể thấy, trong cuộc chiến tranh này, vai trò của Mỹ có thể nhìn thấy trực tiếp, nhưng còn Liên Xô thì sao?
Liên Xô bề ngoài tỏ ra không đếm xỉa gì đến vấn đề Triều Tiên, coi đó là công việc nội bộ của Triều Tiên. Song trên thực tế Liên Xô luôn tìm mọi cách để xác lập vị thế của mình trên bán đảo Triều Tiên. Biểu hiện trước hết là, cuối năm 1948, khi cho rút hết quân đội của mình về nước, thì Liên Xô vẫn để lại rất nhiều xe tăng và vũ khí đạn dược cho quân đội Bắc Triều Tiên. Đồng thời Liên Xô tích cực xây dựng một lực lượng quân đội mạnh cho Bắc Triều Tiên để đề phòng nguy cơ tấn công từ phía Nam Triều Tiên.
Tới tháng 9/1949, quân đội Bắc Triều Tiên đã có khoảng 90.000 người, trang bị đầy đủ các loại vũ khí nặng, nhẹ. Liên Xô cũng không ngừng “bật đèn xanh” cho Kim Nhật Thành tấn công Nam Triều Tiên khi thời cơ thuận lợi.
Ngày 5 và 12/1/1950, Tổng thống Mỹ Truman tuyên bố vành đai an toàn của Mỹ không bao gồm Nam Triều Tiên và Đài Loan, Mỹ sẽ không dùng hành động quân sự trực tiếp bảo vệ khu vực này, thì Liên Xô đã coi đây là điều kiện thuận lợi để thống nhất Triều Tiên. Liên Xô đã tăng nguồn viện trợ quân sự cho Triều Tiên lên tới 300 triệu rúp và đánh động Bắc Triều Tiên chuẩn bị tiến hành thống nhất lãnh thổ. Tuy thế, Stalin vẫn thận trọng nhắc Kim Nhật Thành chỉ được dùng hình thức phản công khi Nam Triều Tiên tấn công trước.
Đến đầu năm 1950, trước khi chiến tranh Triều Tiên nổ ra, Liên Xô đã viện trợ thêm vũ khí và cử hơn 3.000 cố vấn quân sự sang giúp Bắc Triều Tiên (tính ra trung bình cứ 45 lính Bắc Triều Tiên có 1 cố vấn quân sự Liên Xô). Trung tướng Vaxilev dẫn đầu đoàn cố vấn quân sự Liên Xô đã lập kế hoạch tác chiến, trong đó dự định trong vòng từ ngày 22 đến 27/6/1950 sẽ chiếm xong Nam Triều Tiên.
Trong các bức điện ngày 1 và 6/7, Stalin viết: Liên Xô sẽ “hoàn toàn thỏa mãn yêu cầu của Bắc Triều Tiên về vận chuyển vũ khí và các trang bị quân sự khác”, “sẽ cung cấp toàn diện các loại vũ khí, xe tăng v.v…”.
Viện trợ quân sự của Liên Xô trong năm 1950 lên tới kỷ lục 870 triệu rúp. Nhờ vậy quân đội Bắc Triều Tiên nhanh chóng chiếm gần hết Nam Triều Tiên, trừ khi tới mỏm Pusan tận cùng phía nam mới gặp kháng cự đáng kể. Tuy vậy, Stalin không muốn công khai việc Liên Xô giúp Bắc Triều Tiên về quân sự.
Ông cấm các cố vấn quân sự Liên Xô vượt vĩ tuyến 38 với lý do “không muốn để lại chứng cứ để người ta tố cáo Liên Xô tham dự cuộc chiến tranh này, đây là việc của Kim Nhật Thành”. Vì vậy, khi quân Bắc Triều Tiên bị sa lầy ở Nam Triều Tiên (tháng 7/1950) cần sự cố vấn của chuyên gia quân sự Liên Xô, thì một số cố vấn Liên Xô đã phải cải trang thành các phóng viên để vượt vĩ tuyến 38 xuống giúp Bộ tham mưu mặt trận quân Bắc Triều Tiên.
Sang năm 1951, trước việc quân đội Triều – Trung gặp khó khăn khi phải chống đỡ với không quân Mỹ, Liên Xô đã tiến thêm một bước bằng việc chi viện không quân cho Bắc Triều Tiên. Tuy vậy, Moskva vẫn tìm mọi cách tránh nảy sinh xung đột công khai với Washington. Liên Xô đã cử những phi công ưu tú giả làm khách du lịch và đi tàu sang Trung Quốc.
Các phi công Liên Xô được chọn đều mang một tấm thẻ, bên trên in tên Trung Quốc của mình cũng như những từ ngữ chuyên dùng khi bay bằng tiếng Hán và tiếng Triều Tiên. Ngoài ra, nhằm tránh bị lộ chân tướng, trong quá trình tác chiến, khi liên lạc qua vô tuyến điện, các phi công Liên Xô phải sử dụng tiếng Hán hoặc tiếng Triều Tiên. Không quân Liên Xô dưới vỏ bọc không quân Trung Quốc đã gây nhiều tổn thất cho không quân Mỹ ở Triều Tiên.
Đặc biệt là trận giao chiến ngày 12/4/1951 đã trở thành ngày “Thứ 5 đen tối” trong lịch sử không quân Mỹ. Một vấn đề đặt ra là người Mỹ có biết quân đội Liên Xô đã tham gia vào Chiến tranh Triều Tiên? Câu trả lời là có.
Ngay từ cuối năm 1950, qua các nguồn tin tình báo, Lầu Năm Góc đã kết luận quân Liên Xô đã tham chiến. Các đài chặn thu sóng vô tuyến điện của Mỹ đã ghi lại được nhiều đoạn đối thoại bằng tiếng Nga của các phi công Liên Xô khi tác chiến trên chiến trường Triều Tiên. Phi công Mỹ cũng nhiều lần nhìn thấy những khuôn mặt da trắng trong buồng lái của máy bay quân chí nguyện.
Tuy nhiên, Washington không một lần đề cập tới việc tham chiến của Liên Xô. Bởi Nhà Trắng biết rằng nếu công bố, nhân dân Mỹ sẽ yêu cầu họ phải có hành động trong khi họ không muốn đẩy những cuộc đụng độ với Kremlin tới bờ vực nguy hiểm của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ ba.
Thanh Hải tổng hợp
Nguồn: http://www.baomoi.com/Home/TheGioi/antg.cand.com.vn/Cuoc-chien-tranh-Trieu-Tien-19501953-duoi-goc-do-trat-tu-quan-he-quoc-te/3004679.epi

markdown:
ANTG, 2:45, 31/07/2009
Thời gian gần đây, tình hình bán đảo Triều Tiên liên tục ở trong tình trạng căng thẳng. Cả phía Triều Tiên và Hàn Quốc, cũng như đồng minh của họ là Mỹ và Nhật Bản đều có những động thái quân sự đẩy mạnh, khiến cho bầu không khí trên bán đảo Triều Tiên bị hâm nóng tột độ, nguy cơ tái diễn một cuộc chiến tranh vốn đã tạm ngưng ở đây suốt hơn nửa thế kỷ (1950- 1953) trở nên cận kề hơn bao giờ hết.
Vậy căn nguyên nào đã khiến cho cuộc chiến này dù tiếng súng đã im, nhưng tàn tro của nó thì vẫn luôn âm ỉ cháy, nhiều lần đẩy bán đảo này đến miệng hố chiến tranh? Thông qua việc tìm hiểu trật tự quan hệ quốc tế có liên quan hồi sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, chúng ta có thể lý giải được phần nào vấn đề này.
“Trật tự hai cực” làm bùng phát cuộc chiến tranh Triều Tiên
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945), quan hệ quốc tế có những thay đổi rõ rệt. Lúc này, hai chủ thể trọng yếu của trật tự thế giới là Mỹ và Liên Xô đã từ chỗ là đồng minh với nhau, chuyển sang quan hệ đối đầu quyết liệt. Lúc này, do có nhiều lợi ích mâu thuẫn, cả Mỹ và Liên Xô đều can dự ở những mức độ khác nhau vào việc giải quyết các vấn đề quốc tế.
Riêng về mặt quân sự, lúc thì nước này ra mặt, lúc thì nước kia ra mặt. Song, phương châm chung là cả Mỹ và Liên Xô đều tối kị đụng đầu trực tiếp. Với phương châm đó, trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, tuy không có cuộc đại chiến trực tiếp giữa hai cường quốc, nhưng cũng đã xảy ra không ít cuộc xung đột quân sự mang tính khu vực ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có phản ánh cuộc đối đầu Xô – Mỹ. Một trong những cuộc xung đột khu vực ở thời kỳ này tiêu biểu phải kể đến là Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953).
Cả Mỹ và Liên Xô đều không muốn để đối thủ của mình nắm trọn vẹn bán đảo Triều Tiên. Chính vì thế, ngay từ khi Chiến tranh thế giới thứ hai chưa kết thúc thì Triều Tiên đã được các nước lớn đưa lên bàn cân. Bằng chứng là việc giải phóng Triều Tiên khỏi phát xít Nhật do cả Mỹ và Liên Xô tiến hành, mỗi cường quốc giải quyết một nửa, lấy vĩ tuyến 38 làm ranh giới phân chia.
Tiếp đó, cả Mỹ và Liên Xô đều có những hoạt động để biến bán đảo Triều Tiên đi theo một quỹ đạo do mình đạo diễn; nếu không được, thì ít nhất cũng phải biến vùng lãnh thổ do mình kiểm soát không thể phát triển theo chiều hướng ngược lại.
Với những hoạt động của Mỹ và Liên Xô, một chế độ theo định hướng tư bản chủ nghĩa đã dần được xác lập ở Nam Triều Tiên và một chế độ theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) đã dần được xác lập ở Bắc Triều Tiên. Mỹ không muốn có một Triều Tiên thống nhất, bởi nếu Triều Tiên thống nhất thì ở bên cạnh hai “người khổng lồ” của hệ thống XHCN là Liên Xô và Trung Quốc thì sớm muộn cả bán đảo Triều Tiên cũng sẽ bị cuốn vào quỹ đạo của chủ nghĩa cộng sản.
Mỹ cũng xác định rằng, Đông Bắc Á có nhiều lợi ích trong chiến lược toàn cầu của mình, mà điểm then chốt là Nam Triều Tiên. Mỹ coi Nam Triều Tiên như là chiếc neo chiến lược đối với sự có mặt của mình trên lục địa châu Á nói chung và khu vực Đông Á nói riêng. Bởi ngoài sự đề phòng Liên Xô, Mỹ còn sợ nếu mất Nam Triều Tiên, thì không chỉ Liên Xô và Trung Quốc, Nhật Bản cũng sẽ là một đối trọng với Mỹ.
Nam Triều Tiên sẽ là một điểm dừng chân của Mỹ ở Đông Á, giúp Mỹ khống chế Liên Xô, Trung Quốc và Nhật Bản. Còn về phía Liên Xô, cũng coi bán đảo Triều Tiên có tầm chiến lược quan trọng. Nếu Nam Triều Tiên được giải phóng thì phạm vi thế lực của Liên Xô sẽ được mở rộng tới sát Nhật Bản, đối thủ kỳ cựu đáng gờm nhất của nước Nga từ cuối thế kỷ XIX.
Hơn nữa cường quốc này cũng không muốn có một “biên giới mềm” của Mỹ ở ngay sát cạnh mình và khống chế cả khu vực vốn nằm trong vùng ảnh hưởng truyền thống của mình. Chính vì thế, Liên Xô xem Nam Triều Tiên thân Mỹ là một cái gai trong mắt và luôn muốn nhổ bỏ nó đi.
Và như vậy, việc chiến tranh nổ ra trên địa bàn chiến lược Triều Tiên không phải là toan tính của riêng phía Liên Xô hay phía Mỹ, mà nó xuất phát từ động cơ chính trị, kinh tế của cả hai bên, nằm trong một không gian chung – đó là cuộc Chiến tranh lạnh.
Triều Tiên đã trở thành một chủ thể hàm chứa khối mâu thuẫn lớn của thời đại (mâu thuẫn giữa hai cực Xô – Mỹ). Chính vì vậy, việc nổ ra cuộc chiến ở đây là điều người ta hoàn toàn có thể dự liệu được.
Vai trò của “cực Mỹ” và “cực Xô” trong diễn biến cuộc chiến tranh Triều Tiên
Ngay sau khi chiến tranh bùng nổ trên bán đảo Triều Tiên (25/6/1950), để tránh can thiệp một cách “thô thiển”, Mỹ đã nhanh chóng đưa vấn đề Triều Tiên ra nghị bàn tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc trong lúc thiếu vắng sự tham dự của đại diện Liên Xô, rồi ngay lập tức lập ra một liên quân đồng minh do mình đứng đầu đến tham chiến tại Triều Tiên.
Sau đó, Mỹ lại đạo diễn cho Liên Hiệp Quốc “bật đèn xanh” cho mình được danh chính ngôn thuận vượt qua vĩ tuyến 38, tiến đến tận sông Áp Lục – giáp ranh với biên giới Trung Quốc… Có thể thấy, trong cuộc chiến tranh này, vai trò của Mỹ có thể nhìn thấy trực tiếp, nhưng còn Liên Xô thì sao?
Liên Xô bề ngoài tỏ ra không đếm xỉa gì đến vấn đề Triều Tiên, coi đó là công việc nội bộ của Triều Tiên. Song trên thực tế Liên Xô luôn tìm mọi cách để xác lập vị thế của mình trên bán đảo Triều Tiên. Biểu hiện trước hết là, cuối năm 1948, khi cho rút hết quân đội của mình về nước, thì Liên Xô vẫn để lại rất nhiều xe tăng và vũ khí đạn dược cho quân đội Bắc Triều Tiên. Đồng thời Liên Xô tích cực xây dựng một lực lượng quân đội mạnh cho Bắc Triều Tiên để đề phòng nguy cơ tấn công từ phía Nam Triều Tiên.
Tới tháng 9/1949, quân đội Bắc Triều Tiên đã có khoảng 90.000 người, trang bị đầy đủ các loại vũ khí nặng, nhẹ. Liên Xô cũng không ngừng “bật đèn xanh” cho Kim Nhật Thành tấn công Nam Triều Tiên khi thời cơ thuận lợi.
Ngày 5 và 12/1/1950, Tổng thống Mỹ Truman tuyên bố vành đai an toàn của Mỹ không bao gồm Nam Triều Tiên và Đài Loan, Mỹ sẽ không dùng hành động quân sự trực tiếp bảo vệ khu vực này, thì Liên Xô đã coi đây là điều kiện thuận lợi để thống nhất Triều Tiên. Liên Xô đã tăng nguồn viện trợ quân sự cho Triều Tiên lên tới 300 triệu rúp và đánh động Bắc Triều Tiên chuẩn bị tiến hành thống nhất lãnh thổ. Tuy thế, Stalin vẫn thận trọng nhắc Kim Nhật Thành chỉ được dùng hình thức phản công khi Nam Triều Tiên tấn công trước.
Đến đầu năm 1950, trước khi chiến tranh Triều Tiên nổ ra, Liên Xô đã viện trợ thêm vũ khí và cử hơn 3.000 cố vấn quân sự sang giúp Bắc Triều Tiên (tính ra trung bình cứ 45 lính Bắc Triều Tiên có 1 cố vấn quân sự Liên Xô). Trung tướng Vaxilev dẫn đầu đoàn cố vấn quân sự Liên Xô đã lập kế hoạch tác chiến, trong đó dự định trong vòng từ ngày 22 đến 27/6/1950 sẽ chiếm xong Nam Triều Tiên.
Trong các bức điện ngày 1 và 6/7, Stalin viết: Liên Xô sẽ “hoàn toàn thỏa mãn yêu cầu của Bắc Triều Tiên về vận chuyển vũ khí và các trang bị quân sự khác”, “sẽ cung cấp toàn diện các loại vũ khí, xe tăng v.v…”.
Viện trợ quân sự của Liên Xô trong năm 1950 lên tới kỷ lục 870 triệu rúp. Nhờ vậy quân đội Bắc Triều Tiên nhanh chóng chiếm gần hết Nam Triều Tiên, trừ khi tới mỏm Pusan tận cùng phía nam mới gặp kháng cự đáng kể. Tuy vậy, Stalin không muốn công khai việc Liên Xô giúp Bắc Triều Tiên về quân sự.
Ông cấm các cố vấn quân sự Liên Xô vượt vĩ tuyến 38 với lý do “không muốn để lại chứng cứ để người ta tố cáo Liên Xô tham dự cuộc chiến tranh này, đây là việc của Kim Nhật Thành”. Vì vậy, khi quân Bắc Triều Tiên bị sa lầy ở Nam Triều Tiên (tháng 7/1950) cần sự cố vấn của chuyên gia quân sự Liên Xô, thì một số cố vấn Liên Xô đã phải cải trang thành các phóng viên để vượt vĩ tuyến 38 xuống giúp Bộ tham mưu mặt trận quân Bắc Triều Tiên.
Sang năm 1951, trước việc quân đội Triều – Trung gặp khó khăn khi phải chống đỡ với không quân Mỹ, Liên Xô đã tiến thêm một bước bằng việc chi viện không quân cho Bắc Triều Tiên. Tuy vậy, Moskva vẫn tìm mọi cách tránh nảy sinh xung đột công khai với Washington. Liên Xô đã cử những phi công ưu tú giả làm khách du lịch và đi tàu sang Trung Quốc.
Các phi công Liên Xô được chọn đều mang một tấm thẻ, bên trên in tên Trung Quốc của mình cũng như những từ ngữ chuyên dùng khi bay bằng tiếng Hán và tiếng Triều Tiên. Ngoài ra, nhằm tránh bị lộ chân tướng, trong quá trình tác chiến, khi liên lạc qua vô tuyến điện, các phi công Liên Xô phải sử dụng tiếng Hán hoặc tiếng Triều Tiên. Không quân Liên Xô dưới vỏ bọc không quân Trung Quốc đã gây nhiều tổn thất cho không quân Mỹ ở Triều Tiên.
Đặc biệt là trận giao chiến ngày 12/4/1951 đã trở thành ngày “Thứ 5 đen tối” trong lịch sử không quân Mỹ. Một vấn đề đặt ra là người Mỹ có biết quân đội Liên Xô đã tham gia vào Chiến tranh Triều Tiên? Câu trả lời là có.
Ngay từ cuối năm 1950, qua các nguồn tin tình báo, Lầu Năm Góc đã kết luận quân Liên Xô đã tham chiến. Các đài chặn thu sóng vô tuyến điện của Mỹ đã ghi lại được nhiều đoạn đối thoại bằng tiếng Nga của các phi công Liên Xô khi tác chiến trên chiến trường Triều Tiên. Phi công Mỹ cũng nhiều lần nhìn thấy những khuôn mặt da trắng trong buồng lái của máy bay quân chí nguyện.
Tuy nhiên, Washington không một lần đề cập tới việc tham chiến của Liên Xô. Bởi Nhà Trắng biết rằng nếu công bố, nhân dân Mỹ sẽ yêu cầu họ phải có hành động trong khi họ không muốn đẩy những cuộc đụng độ với Kremlin tới bờ vực nguy hiểm của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ ba.
Thanh Hải tổng hợp
Nguồn:
[http://www.baomoi.com/Home/TheGioi/antg.cand.com.vn/Cuoc-chien-tranh-Trieu-Tien-19501953-duoi-goc-do-trat-tu-quan-he-quoc-te/3004679.epi](http://www.baomoi.com/Home/TheGioi/antg.cand.com.vn/Cuoc-chien-tranh-Trieu-Tien-19501953-duoi-goc-do-trat-tu-quan-he-quoc-te/3004679.epi)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)
Thứ Năm, ngày 11/4/2013
TTXVN (Niu Yoóc 10/4)
Theo “Tạp chí Á-Âu” ngày 1/4, Chính phủ Mỹ mô tả Bắc Triều Tiên như một kẻ khiêu khích và xâm lược làm tăng các mối đe dọa và hành động quân sự trên bán đảo Triều Tiên và tất nhiên họ sử dụng các tuyên bố của Bình Nhưỡng như một bằng chứng về ý đồ phát động chiến tranh.
Nhưng các sự kiện diễn ra hiện nay cũng có thể được coi là sự tiếp tục của chiến lược “trở lại châu Á” của Chính quyền Obama, được mở đầu bằng chuyến thăm Mianma, Thái Lan và Campuchia của Tổng thống tháng 11/2012 – nơi ông cố gắng thiết lập sự hiện diện lớn hơn của quân đội Mỹ xung quanh các nước ở khu vực Biển Đông nhưng không thành công.
Kể từ sau vụ phóng tên lửa 3 tầng tháng 12/2012 và thử nghiệm hạt nhân dưới lòng đất tháng 2/2013 của Bắc Triều Tiên, các mối đe dọa, tuyên bố và hành động khiêu khích quân sự đang leo thang nhanh chóng trên bán đảo Triều Tiên. Đầu tháng 3/2013, Liên hợp quốc thông qua các biện pháp cấm vận mới chống Bắc Triều Tiên, sau đó Bình Nhưỡng tuyên bố có quyền phát động một đòn tấn công phủ đầu nhằm vào lãnh thổ Mỹ. Nhưng Bắc Triều Tiên không phải là nước duy nhất đưa ra những tuyên bố cứng rắn, tân Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye cũng quả quyết Xơun sẽ tấn công mạnh mẽ và trực tiếp đội ngũ lãnh đạo Bắc Triều Tiên nếu bị khiêu khích. Sau đó vài ngày, lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ bắt đầu cuộc diễn tập quân sự với Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ở Hokkaido. Bình Nhưỡng nhanh chóng triển khai lực lượng pháo binh tầm xa và các bệ phóng tên lửa nhiều tầng từ các căn cứ ở đảo Baengnyeon – nơi đã xảy ra nhiều cuộc xung đột trước đây và yêu cầu người dân Hàn Quốc trong khu vực sơ tán. Tổng thống Park quyết định nới lỏng các quy tắc can dự ở vùng biển phía Tây. Sau đó vài ngày, 10.000 binh sĩ Hàn Quốc và hơn 3.000 lính Mỹ bắt đầu cuộc.tập trận chung hàng năm Mỹ-Hàn Quốc mang tên Đại bàng Non trên bán đảo. Các phương tiện truyền thông phương Tây cho biết Bắc Triều Tiên lên án mạnh mẽ và coi cuộc tập trận quân sự này là bất ngờ, nhưng thực tế Bắc Triều Tiên phản đối cuộc diễn tập là hành động khiêu khích không cần thiết mỗi năm. Chỉ vài ngày sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel tuyên bố Lầu Năm Góc tăng cường triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Alaska để chống lại bất cứ mối đe dọa tên lửa nào từ Bắc Triều Tiên. Hơn 10 ngày qua, tình hình leo thang đáng kể do các cuộc diễn tập hải quân của Mỹ và Hàn Quốc ở các vủng biển xung quanh bán đảo Triều Tiên, kể cả các máy bay B-52 của Không quân Mỹ hoạt động trên không phận Hàn Quốc để thực hành huấn luyện đánh bom và ngày 28/3, hai máy bay ném bom chiến lược B-52, loại máy bay tàng hình chở bom hạt nhân hiện đại nhất trong kho vũ khí của Mỹ, tiến hành 2 vụ đánh bom chính xác các mục tiêu chỉ định trong các cuộc diễn tập quân sự.
Hoạt động của quân đội Mỹ được tăng cường trên bán đảo Triều Tiên sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hagel tuyên bố Mỹ rất lo ngại trước những hành động khiêu khích của Bắc Triều Tiên. Để trả đũa, Bắc Triều Tiên cắt đứt các đường dây quân sự nóng với Hàn Quốc và tuyên bố Bắc Triều Tiên trong tình trạng chiến tranh với Hàn Quốc bằng cách hủy bỏ Hiệp định đình chiến. Hai bên cũng cho biết họ là nạn nhân của các cuộc tấn công mạng, từ đó tăng thêm những căng thẳng hiện nay. Theo quan điểm của Bắc Triều Tiên, tình trạng leo thang hiện nay trên bán đảo Triều Tiên bắt nguồn từ Mỹ – nước đã đánh bom Bắc Triều Tiên trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên năm 1950. Hơn 5 triệu người thiệt mạng trong cuộc xung đột này và cuộc chiến tranh năm 1950 cũng được bắt đầu dưới chiêu bài các cuộc diễn tập quân sự giống các cuộc chiến tranh xảy ra gần đây. Có lý do để tin rằng Bắc Triều Tiên coi hành động xâm lược bằng quân sự và các đợt di chuyển lực lượng là mối đe dọa thực sự đối với an ninh của nước này. Nếu ngồi ở Bình Nhưỡng, người ta có thể dễ dàng nhầm lẫn những hành động khiêu khích hiện nay ở Bình Nhưỡng nhằm chuẩn bị cho một cuộc tấn công. Lịch sử và các kịch bản của quân đội Bắc Triều Tiên có xu hướng ủng hộ nhận thức này. Kịch bản “trò chơi” diễn ra trên bán đảo Triều Tiên thông qua những hành động leo thang đang gia tăng rủi ro cho cả hai bên. Vấn đề sẽ làm cho kịch bản này thậm chí rủi ro hơn là các đối thủ của cả hai bên không hiểu nhau do không có mối quan hệ cá nhân nào. Hai bên cũng không có các diễn đàn để tổ chức các cuộc hội đàm nhằm giảm bớt căng thẳng. Nga và Trung Quốc đang kêu gọi hai bên kiềm chế. Thời gian này một số nhà bình luận chính trị Trung Quốc cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm trước những hành động khiêu khích Bắc Triều Tiên. Tất nhiên nhiều người cũng cảm thấy khó hiểu về những hành động hiện nay của Mỹ. Bởi vì tình hình tiếp tục leo thang hơn nữa có thể gây nên những phản ứng sai lầm và dẫn đến một cuộc xung đột quân sự trên bán đảo Triều Tiên hoặc toàn khu vực.
Trước đây, Chính quyền Clinton đã thể hiện sự thông minh và kiềm chế khi quyết định hoãn các cuộc diễn tập quân sự để xoa dịu mối lo ngại của Bình Nhưỡng. Nhưng Chính phủ Mỹ hiện nay không thể hiện sự thông minh như vậy để chấm dứt cuộc khủng hoảng. Vì vậy câu hỏi tiếp theo là liệu kế hoạch diễn tập của Mỹ được dựa trên cơ sở hiểu sai về những hậu quả hay là chủ ý? Nếu xét các sự kiện đang xảy ra trên bán đảo Triều Tiên và triển vọng khu vực, mối lo ngại thực sự của Mỹ có thể là Trung Quốc. Sự leo thang của người Triều Tiên là một cái cớ thích hợp cho Mỹ tăng cường sự hiện diện quân sự ở Đông Á, tại thời điểm khi các chương trình cắt giảm ngân sách của Quốc hội đang hạn chế việc triển khai và hoạt động của các thiết bị quân sự trong khu vực và một số chính phủ như Nhật Bản thậm chí không muốn sự hiện diện của quân đội Mỹ trên lãnh thổ của họ. Tình hình leo thang hiện nay sẽ khích lệ Hàn Quốc tiếp tục quân sự hóa và không có gì ngạc nhiên nếu Nhật Bản được yêu cầu đóng vai trò quân sự lớn hơn nhiều trong khu vực, từ đó tăng sức ép đòi chính phủ sửa đổi hiến pháp. Tình hình leo thang trên bán đảo Triều Tiên sẽ cho phép các thiết bị quân sự của Mỹ được triển khai gần hơn với Trung Quốc và tạo lý do chính đáng cho Chính quyền Obama ngừng cắt giảm chi tiêu quân sự để đối phó với “kẻ thù mới” của Mỹ. Do Mỹ đang chuyển chính sách nội địa sang chủ nghĩa khủng bố trong nước, mối đe dọa quốc tế mới là cần thiết. Và nhà lãnh đạo Kim Châng Un hoàn toàn phù hợp với ý đồ này. Đừng lo ngại Bắc Triều Tiên không có khả năng thực hiện một đòn tấn công đầu tiên vào Mỹ. Cũng như trước đây tại Irắc, các chi tiết có thể bị bưng bít. Nhãn hiệu “đế chế ma quỷ” do Reagan tạo ra, được Bush tiếp tục và sẵn sàng được Chính quyền Obama sử dụng. Tình hình leo thang đang tạo thuận lợi cho Chính quyền Obama, bởi vì ông có thể yêu cầu nhiều ngân sách hơn nữa để tăng cường khả năng quân sự trong thời gian xuất hiện mối đe dọa đối với Mỹ. Nếu được cấp ngân sách, điều này sẽ cho phép phân bổ các nguồn cần thiết để nâng cao hiệu quả của chiến lược trở lại châu Á của Obama. Một trong những điều mỉa mai về chiến lược trở lại châu Á của Obama là chiến lược đang sử dụng các công cụ cũ tương tự của các chính quyền trước đây. Obama, người tự coi mình là nhà kiến tạo hòa bình vĩ đại trong chiến dịch tranh cử năm 2008, đã trở thành kẻ nói khoác.
Tất cả các cam kết và kiềm chế và thậm chí đối thoại với “các kẻ thù” của Mỹ đã bị quên từ lâu. Obama tán thành việc trở thành người theo chủ nghĩa tự do vĩ đại, nhưng những hành động của ông không phù hợp với lời nói và ông không làm được gì trong chính sách đối ngoại ngoài việc tiếp tục học thuyết hành động quân sự mạnh mẽ của bộ đôi Bush-Cheney. Nếu ai có thể
nhận thấy những gì Chính quyền Obama phải đạt được qua tình hình leo thang này, rất khó tìm ra lý do để giải thích. Trò chơi này rất quan trọng cho các mục tiêu chính sách đối ngoại rộng lớn của Chính quyền Obama, đặc biệt khi Tổng thống không tạo được bất cứ sự hiện diện lớn hơn nào của Mỹ trong khu vực ASEAN trong chuyến thăm khu vực của ông vào tháng 11/2012. Chắc chắn Tổng thống Obama sẽ có nhiều người ủng hộ trong ngành công nghiệp quân sự ở Mỹ. Một trong những người hiếu chiến nhất trong số các tướng lĩnh và các tổng thống Mỹ, Dwight D. Eisenhower, đã cảnh báo người dân Mỹ về ảnh hưởng nguy hiểm của nhóm này trong bài diễn văn chia tay. Chiến lược này của Mỹ có thể thực sự phản tác dụng trong việc đem lại cơ hội hòa bình cho bán đảo Triều Tiên. Sự leo thang quân sự đang làm tăng uy tín của nhà lãnh đạo mới của Bắc Triều Tiên và rõ ràng sẽ gia tăng sức mạnh quân sự và chính trị của ông. Ngoài ra, sự khiêu khích của Mỹ có thể thúc đẩy quyết tâm của một số đồng minh kiên quyết ủng hộ Bắc Triều Tiên và thậm chí còn giành được sự thông cảm từ những nước khác. Thực tế ông Kim Châng Un cũng là một nhà lãnh đạo rất trẻ trên thế giới, một trong những hậu quả tiềm tàng của sự leo thang này là các tổng thống trong tương lai sẽ gặp khó khăn trong việc tham gia các cuộc thảo luận trực tiếp với nhà lãnh đạo Bình Nhưỡng, một vấn đề rất cần thiết cho bất kỳ nền hòa bình lâu dài nào trên bán đảo Triều Tiên. Các sự kiện trong vài tuần qua trên bán đảo Triều Tiên có thể nói lên phong cách và các mục tiêu của Chính quyền Obama trong nhiệm kỳ hai này. Trò chơi hiện nay của Mỹ thực sự đầy rủi ro và không chắc chắn. Bắc Triều Tiên đang lên tiếng đe dọa trả đũa để cảnh báo Mỹ về các hậu quả của trò chơi nguy hiểm này. Hãy xem Chính quyền Obama sẽ đạt được bao nhiêu mục tiêu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương qua “chiến lược trò chơi” này.
TTXVN (Cairô 9/4)
Trong một bài viết đăng trên mạng tin “Toàn cầu hóa“, tác giả Symonds Peter cho rằng Mỹ tăng cường hệ thống chống tên lửa đạn đạo ở châu Á-Thái Bình Dương nhằm đe dọa Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên. Tác giả viết: Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel đã thông báo rằng Lầu Năm Góc sẽ tăng thêm số lượng trong hệ thống tên lửa đánh chặn đạn đạo, được triển khai trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương vào khoảng 50% đến năm 2017. Thêm vào đó là 14 tên lửa đánh chặn sẽ được lắp đặt tại Fort Greely ở bang Alaska trong tổng số 26 tên lửa hiện có. Ba tên lửa khác đã được lắp đặt tại bang California.
Hagel đã sử dụng việc thử nghiệm hạt nhân của Bắc Triều Tiên tháng trước và vụ phóng vệ tinh của nước này trong tháng 12/2012 như một lý do cho việc mở rộng các hệ thống tên lửa chống đạn đạo. Ông nói: “Bắc Triều Tiên, đặc biệt gần đây, đã đạt được những tiến bộ trong khả năng của mình và tham gia một loạt các hành động khiêu khích vô trách nhiệm và thiếu thận trọng”. Bình luận này hoàn toàn đáng ngờ. Chính quyền của Tổng thống Obama đang khai thác hạn chế khả năng hạt nhân và tên lửa của Bắc Triều Tiên để biện minh cho việc xây dựng các hệ thống chống tên lửa tinh vi trên toàn khu vực châu Á-Thái Bình Dương nhằm mục đích chủ yếu chống lại kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc. Phản ứng trước các biện pháp trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hồi đầu tháng 3, Bắc Triều Tiên tuyên bố rằng nước này có quyền tự bảo vệ mình, kể cả “một cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu nhằm vào tổng hành dinh của kẻ thù xâm lược”. Tuy nhiên, Chính quyền Obama chỉ cần bác bỏ mối đe dọa. Hagel và không một quan chức nào khác của Lầu Năm Góc gợi ý rằng Bình Nhưỡng thực sự có khả năng để thực hiện một cuộc tấn công vào Oasinhtơn. Ngoài ra, Lầu Năm Góc có kế hoạch mở rộng số lượng tên lửa đánh chặn trước và trong khi khởi động tên lửa của Bắc Triều Tiên và thử nghiệm hạt nhân. Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với tờ “Washington Post” rằng việc mở rộng “đã có kế hoạch trong khoảng 6 tháng”. Nói cách khác, Bắc Triều Tiên chỉ đơn giản là một lý do thuận tiện cho việc thông báo. Hagel cũng thông báo rằng Mỹ sẽ triển khai thêm một hệ thống cảnh báo sớm tại Nhật Bản – một hệ thống rađa X-band tinh vi có khả năng theo dõi các tên lửa đạn đạo. Mỹ đã có một hệ thống được cài đặt ở miền Bắc Nhật Bản và đang có kế hoạch lắp đặt hệ thống thứ hai ở phía Nam của nước này. Tháng 8/2012, Lầu Năm Góc đã làm rò rỉ thông tin chi tiết kế hoạch phòng thủ tên lửa đạn đạo của mình với tờ “Wall Street Journal. Theo báo này, Mỹ cũng đang tìm cách để xây dựng một trạm rađa X-band thứ ba ở Đông Nam Á, có thể ở Philippin. Mỗi hệ thống cảnh báo sớm được bổ sung tăng cường đáng kể khả năng của quân đội Mỹ theo dõi quỹ đạo của tên lửa đạn đạo để tiêu diệt chúng bằng các tên lửa đánh chặn.
Mỹ đang phát triển và xây dựng các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo được phối hợp chặt chẽ với các đồng minh chính ở châu Á, đặc biệt là Nhật Bản. Về dài hạn, ngoài hệ thống tên lửa đánh chặn trên đất liền tại Bắc Mỹ, Mỹ và Nhật Bản còn có hệ thống chống tên lửa trên tàu và đang tìm cách tăng cường năng lực của các tên lửa này. Hải quân Mỹ gần đây đã tăng số lượng tàu khu trục lớp Arleigh Burke trang bị hệ thống phóng tên lửa tại các vùng biển ngoài khơi bán đảo Triều Tiên, trong khuôn khổ các cuộc tập trận chung với Hàn Quốc. Quân đội Mỹ cũng có bệ phóng tên lửa Patriot tại Hàn Quốc. Việc nói rằng Mỹ chi hàng chục tỷ USD cho phòng thủ tên lửa đạn đạo để chống lại các mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên và hệ thống phòng thủ tên lửa đang được xây dựng ở châu Âu để chống lại các mối đe dọa từ Iran là vô lý. Những hệ thống này chủ yếu nhằm vào Trung Quốc và Nga, những nước có khả năng tấn công Mỹ với vũ khí hạt nhân. Phát biểu với tờ “Wall Street Journal” tháng 8/2012, một quan chức Mỹ giấu tên thừa nhận rằng bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo nào nhằm vào Bắc Triều Tiên cũng nhằm vào Trung Quốc, do vị trí địa lý. Quan chức này nói: “Bạn có thể ngăn chặn Bắc Triều Tiên và Trung Quốc, hoặc bạn không thể ngăn chặn một trong hai nước”.
Tuyên bố rằng các hệ thống này hoàn toàn là phòng thủ cũng là lời nói dối. Bất kỳ cuộc tấn công hạt nhân trên quy mô lớn nào của Nga hay Trung Quốc sẽ áp đảo số lượng tên lửa đánh chặn hạn chế của Mỹ. Trái lại, sự phát triển khả năng phòng thủ tên lửa đạn đạo là một thành tố của sự hiếu chiến để bảo vệ cái gọi là “tính ưu việt hạt nhân”, có nghĩa là khả năng khởi động một cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu có thể hủy diệt kẻ thù và khiến đối phương không thể trả đũa. Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ ở châu Á và châu Âu được thiết kế chủ yếu để vô hiệu hóa một loạt đạn tên lửa hạn chế, được bắn bởi một kẻ thù đã bị thiệt hại nặng do một cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu của Mỹ. Đó là lý do tại sao cả Nga và Trung Quốc kịch liệt phản đối việc triển khai các hệ thống chống tên lửa. Tại Bắc Kinh, thông báo của Hagel chỉ làm tăng thêm các cuộc tranh luận trong giới cầm quyền về Bắc Triều Tiên. Một số cơ quan của bộ máy quan liêu của Trung Quốc công khai cho rằng đồng minh của mình, Bình Nhưỡng, đã trở thành một thứ thụ động cần được cắt rời.”
Các nhà phê bình Trung Quốc nhấn mạnh rằng chương trình vũ khí của Bắc Triều Tiên không chỉ cung cấp cho Mỹ và các đồng minh một cái cớ cho việc lắp đặt các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo ở châu Á mà còn có thể tạo ra cho Nhật Bản và Hàn Quốc một lý do để xây dựng vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, Bắc Kinh lâm vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu chế độ Bắc Triều Tiên, phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc về kinh tế, bị sụp đổ, kết quả có thể là một làn sóng tị nạn vào miền Bắc Trung Quốc và có khả năng xuất hiện của một chế độ thân Mỹ trên biên giới phía Bắc của Trung Quốc. Ở giai đoạn này, không có quyết định nào được đưa ra, nhưng việc tăng cường áp lực từ Oashinhtơn làm cho vấn đề cấp bách hơn và bùng nổ.
Mỹ tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo nằm trong khuôn khổ mở rộng “trục đến châu Á” của chính quyền Obama liên quan đến nỗ lực ngoại giao toàn diện khắp khu vực để làm suy yếu ảnh hưởng của Trung Quốc và củng cố một hệ thống các liên minh quân sự nhằm bao vây Trung Quốc. Điều này được kết hợp với chiến lược “tái cân bằng” lực lượng quân sự của Mỹ tại châu Á cũng như trong khu vực để đảm bảo Mỹ có một loạt lựa chọn từ một cuộc phong tỏa hải quân Trung Quốc đến một cuộc chiến tranh hạt nhân trên quy mô lớn.
Bắc Kinh buộc phải trả lời. Trong tháng 1/2013, Tân Hoa Xã, hãng thông tấn chính thức của Trung Quốc, thông báo rằng quân đội nước này đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo đánh chặn trên mặt đất. Tuy nhiên, chuyên gia lực lượng không quân Fu Qianshao nói với các phương tiện truyền thông rằng hệ thống của Trung Quốc vẫn còn ơ trong giai đoạn trứng nước và tụt hậu so với Mỹ. Trong lĩnh vực công nghệ quân sự, cũng như một số lĩnh vực khác, chính quyền của Tổng thống Obama đang kích động một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm làm gia tăng nguy cơ của chiến tranh.
***
TTXVN (Angiê 9/4)
Một số cơ quan tình báo cho rằng những hành động khoa chân múa tay của Bắc Triều Tiên chỉ nhằm mục đích biện minh cho sự có mặt của Mỹ ở châu Á không có lợi cho Trung Quốc.
Lý giải vấn đề này trên tạp chí “Địa chính trị“, ông Alexandre del Valle, nhà địa chính trị học nổi tiếng, cho rằng từ cuối tháng 3/2013, khi nhà độc tài “vĩnh cửu” ở Bình Nhưỡng, Kim Châng Un, đe dọa sẽ đánh đòn hạt nhân vào Hàn Quốc và Mỹ, người ta không loại trừ kịch bản một cuộc “chiến tranh thế giới thứ ba” hay một com chấn động khu vực, cho dù những hành động có tính chất đe dọa, thường là không thể lường trước được, của chế độ Bình Nhưỡng chủ yếu là để nhận được lợi lộc (xóa bỏ các biện pháp trừng phạt, viện trợ lương thực và tài chính của quốc tế…).
Nhưng trong vô vàn những luận thuyết sâu xa lan truyền trên mạng và trong một số cơ quan tình báo, đằng sau tính phi lý bề ngoài của chế độ Bình Nhưỡng là một “liên minh khách quan” giữa một bên là Bắc Triều Tiên độc tài và bên kia là Mỹ và Hàn Quốc.
Theo luận thuyết trên, mối đe dọa nảy sinh từ chế độ Bình Nhưỡng, nước được Trung Quốc hỗ trợ từ năm 1948, có thể được dùng để biện minh cho sự có mặt về quân sự của Mỹ trong khu vực và có thể không mang tính thù địch như người ta tưởng đối với lợi ích của Hàn Quốc, và các căn cứ quân sự của Mỹ cho phép chế độ Xơun hạn chế chi phí quân sự tốn kém của mình. Quả thực người ta không thể phủ nhận rằng Hàn Quốc rất muốn chế độ cộng sản ở miền Bắc sụp đổ, nhưng Hàn Quốc cũng có thể bị tổn thất về kinh tế nếu điều đó xảy ra. Bởi lẽ chi phí để có được sự sụp đổ của chế độ Bình Nhưỡng – và quá trình thống nhất chắc chắn phải được Hàn Quốc chi trả – có thể dao động trong khoảng 500 và 3.000 tỷ USD, đồng thời có thể kìm hãm thực sự tăng trưởng kinh tế của “con rồng” Hàn Quốc, từ đó làm giảm tính cạnh tranh của các doanh nghiệp nước này.
Thêm vào đó là sự cạnh tranh giữa Nhật Bản và Hàn Quốc. Theo ông Alexandre del Valle, cũng là nhà nghiên cứu thuộc Viện Choiseul, Nhật Bản lo sợ kẻ thù Bắc Triều Tiên, thường đe dọa họ về phương diện quân sự, nhưng cũng rất sợ hai miền Triều Tiên thống nhất vì như vậy địch thủ kinh tế chính của mình là Hàn Quốc có thể sẽ nhân đôi sức mạnh địa chính trị của họ. Hơn nữa, sản phẩm của Hàn Quốc, vốn rẻ hơn hàng hóa của Nhật Bản, có thể có được sức cạnh tranh mạnh hơn nữa nhờ nhân công rất rẻ là người Bắc Triều Tiên nghèo khổ. Trong kịch bản đó, Goldman Sachs xếp Hàn Quốc đứng hàng thứ 8 thế giới về kinh tế vào năm 2050, trước cả Đức và Nhật Bản. Hơn nữa, hai miền Triều Tiên thống nhất, với vũ khí nguyên tử, có thể sẽ buộc Nhật Bản phải trang bị vũ khí hạt nhân. Điều này có thể sẽ rất tốn kém đối với Nhật Bản, nước vốn không muốn như vậy do khủng hoảng kinh tế cũng như do phải từ bỏ dần hạt nhân dân sự (kể từ khi xảy ra thảm họa môi trường Fukushima).
Về phần mình, có thể Mỹ chơi trò hai mặt chăng? Một số chuyên gia không loại trừ khả năng Mỹ để mặc Bắc Triều Tiên trong nhiều năm, thậm chí còn giúp nước này có được ngành công nghiệp hạt nhân, đến mức chế độ Bình Nhưỡng không cần Mỹ can thiệp (trái ngược với Irắc…) mà vẫn có được vũ khí nguyên tử. Ông Alexandre del Valle, giảng dạy môn quan hệ quốc tế tại trường Đại học Metz, giải thích vì trên thực tế, Bắc Triều Tiên nằm trong số các “kẻ thù hữu ích” vốn là mối đe dọa có thể được dùng làm cái cớ để Mỹ có mặt về quân sự ở phía Nam Trung Quốc… “Vành đai châu Á hay Vùng ven” – đối mặt với “Vùng trung tâm” mới của Trung Quốc, có thể đóng vai trò không những kiềm chế mối đe dọa Bắc Triều Tiên – vừa là mối nguy hiểm thực sự vừa là cái cớ giúp Mỹ duy trì căn cứ quân sự của mình, mà còn bao vây kẻ thù địa chính trị thực sự của Mỹ: đó là Trung Quốc, đồng minh của Nga trong Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO), liên minh của các cường quốc thuộc Liên Xô trước đây và Trung Quốc, đối trọng với sự bá quyền Mỹ.
Từ đó, trong một số giới mới có ý tưởng điên rồ rằng nhà độc tài trẻ tuổi ở Bắc Triều Tiên, người được nuôi dưỡng trong một thời gian dài tại Thụy Sĩ và được các cơ quan tình báo Mỹ để mắt đến, có thể bị điều khiển từ xa bởi kẻ thù của chính chế độ Bình Nhưỡng… Chắc chắn là luận thuyết này không phù hợp với mục tiêu chủ chốt hiện nay của Oasinhtơn và các đồng minh trong khu vực là thuyết phục Bắc Kinh gây áp lực với Bình Nhưỡng để chế độ độc tài này từ bỏ chiến lược hạt nhân của “kẻ điên rồ”. Một cách chính thức, Oasinhtơn ôm mộng thay thế chế độ Bình Nhưỡng bằng một chế độ khôn ngoan hơn, tuy bắt buộc phải thân Trung Quốc và độc tài, nhưng có thể từ bỏ tham vọng hạt nhân để đổi lấy viện trợ kinh tế và xóa bỏ các biện pháp trừng phạt của quốc tế.
Nhưng một cách không chính thức, các chiến lược gia Mỹ biết Trung Quốc có thể thấy trong đó có hai cái lợi: tránh được một cuộc chiến tranh thế giới giữa Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Mỹ mà trục Trung Quốc – Bắc Triều Tiên chắc chắn sẽ thua, rồi xóa bỏ việc biện minh cho sự có mặt về quân sự của Mỹ trong khu vực về phương diện tinh thần và chiến lược… Kịch bản xoa dịu đó – mà một số nhà lãnh đạo và chiến lược gia Trung Quốc không loại trừ – trên thực tế không thuyết phục được hoàn toàn hay không hề thuyết phục được cả chế độ Bình Nhưỡng – đang ngày càng thoát khỏi sự kiểm soát của Trung Quốc và điều này cũng là hiển nhiên – lẫn Mỹ, nước có thể mất đi tính hợp pháp và cái cớ để biện minh cho việc mình có mặt về quân sự trên bán đảo Triều Tiên.
Trong khi đó, ông Alexandre del Valle, tác giả nhiều cuốn sách về sự yếu kém của các nền dân chủ, vùng Bancăng, Thổ Nhĩ Kỳ và khủng bố Hồi giáo, cho đây có thể là một cuộc chơi hợp lý hơn người ta tưởng của Trung Quốc. Một mặt, Trung Quốc có lợi ích khi bảo vệ đồng minh Bắc Triều Tiên phụ thuộc mà mình có thể gây áp lực, vì chế độ Bình Nhưỡng không thể sống được nếu không có hàng trao đổi và viện trợ của Trung Quốc. Nước này quả thực nhận thấy Bắc Triều Tiên là một con tốt chiến lược và giả bộ không ủng hộ đối tác gây phiền toái này, nhưng luôn phản đối việc thực hiện các biện pháp trừng phạt quốc tế thực sự cứng rắn và có thể khiến chế độ Bình Nhường sụp đổ. Trung Quốc chưa bao giờ muốn, cũng không bao giờ có lợi ích, nếu cắt đứt với Bắc Triều Tiên, nước cho Trung Quốc quản lý một số cơ sở cảng biển của mình và từ đó giúp Trung Quốc có lợi thế thương mại đối với các đối thủ cạnh tranh Nhật Bản và Hàn Quốc. Đối với Trung Quốc, về phương diện chiến lược, Bắc Triều Tiên là một tiền đồn thân Trung Quốc trên đường biên giới Đông-Nam, trước các đồng minh quân sự của Mỹ là Hàn Quốc (nơi có 30.000 lính Mỹ) và Nhật Bản láng giềng. Đồng minh quân sự Bắc Triều Tiên hơn nữa cho phép Trung Quốc “đưa xuống hàng thứ yếu” việc cảnh giới về quân sự đối với phía Đông khu vực Nam Á đế tập trung nhiều hơn vào Đài Loan, một hòn đá tảng khác giữa Mỹ và Trung Quốc.
Nhưng mặt khác, Bắc Kinh hiểu rằng chế độ Bắc Triều Tiên càng đe dọa các đồng minh của Oasinhtơn thì Mỹ càng có cớ để có mặt về quân sự và càng làm gia tăng năng lực quân sự của Nhật Bản và Hàn Quốc. Điều này làm phương hại tới mục tiêu của Trung Quốc là làm sao để đẩy lực lượng của Mỹ ra khỏi châu Á. Do đó, chế độ Bắc Kinh đặc biệt có lợi nếu xóa bỏ được tính chính đáng của sự có mặt của Mỹ do chính người đồng minh Bắc Triều Tiên không thể kiểm soát được của mình tạo ra cho Mỹ… Điều này khiến nhiều người cho rằng nguyên trạng kéo dài từ nhiều năm nay ở khu vực dễ bùng nổ ở vùng Đông Á này, chắc chắn không phải không được tất cả các nước mong muốn, thậm chí có thể còn thuận cho lợi ích của Mỹ trong khu vực… Nhưng chắc chắn là mối đe dọa Bắc Triều Tiên chỉ là “khoa chân múa tay”, không giống như lời đe dọa quân sự hạt nhân của Iran đối với Ixraen vốn là cái cớ để Mỹ thiết lập và duy trì các căn cứ quân sự của mình ở vùng Vịnh Arập-Pécxích… Nhưng làm sao chắc chắn được điều đó? Toàn bộ vấn đề là ở chỗ đó.

markdown:
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)
Thứ Năm, ngày 11/4/2013
*TTXVN (Niu Yoóc 10/4)*
Theo
*“Tạp chí * *Á-* *Âu”* ngày 1/4, Chính phủ Mỹ mô tả Bắc Triều Tiên như một kẻ khiêu khích và xâm lược làm tăng các mối đe dọa và hành động quân sự trên bán đảo Triều Tiên và tất nhiên họ sử dụng các tuyên bố của Bình Nhưỡng như một bằng chứng về ý đồ phát động chiến tranh.
Nhưng các sự kiện diễn ra hiện nay cũng có thể được coi là sự tiếp tục của chiến lược “trở lại châu Á” của Chính quyền Obama, được mở đầu bằng chuyến thăm Mianma, Thái Lan và Campuchia của Tổng thống tháng 11/2012 – nơi ông cố gắng thiết lập sự hiện diện lớn hơn của quân đội Mỹ xung quanh các nước ở khu vực Biển Đông nhưng không thành công.
Kể từ sau vụ phóng tên lửa 3 tầng tháng 12/2012 và thử nghiệm hạt nhân dưới lòng đất tháng 2/2013 của Bắc Triều Tiên, các mối đe dọa, tuyên bố và hành động khiêu khích quân sự đang leo thang nhanh chóng trên bán đảo Triều Tiên. Đầu tháng 3/2013, Liên hợp quốc thông qua các biện pháp cấm vận mới chống Bắc Triều Tiên, sau đó Bình Nhưỡng tuyên bố có quyền phát động một đòn tấn công phủ đầu nhằm vào lãnh thổ Mỹ. Nhưng Bắc Triều Tiên không phải là nước duy nhất đưa ra những tuyên bố cứng rắn, tân Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye cũng quả quyết Xơun sẽ tấn công mạnh mẽ và trực tiếp đội ngũ lãnh đạo Bắc Triều Tiên nếu bị khiêu khích. Sau đó vài ngày, lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ bắt đầu cuộc diễn tập quân sự với Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ở Hokkaido. Bình Nhưỡng nhanh chóng triển khai lực lượng pháo binh tầm xa và các bệ phóng tên lửa nhiều tầng từ các căn cứ ở đảo Baengnyeon – nơi đã xảy ra nhiều cuộc xung đột trước đây và yêu cầu người dân Hàn Quốc trong khu vực sơ tán. Tổng thống Park quyết định nới lỏng các quy tắc can dự ở vùng biển phía Tây. Sau đó vài ngày, 10.000 binh sĩ Hàn Quốc và hơn 3.000 lính Mỹ bắt đầu cuộc.tập trận chung hàng năm Mỹ-Hàn Quốc mang tên Đại bàng Non trên bán đảo. Các phương tiện truyền thông phương Tây cho biết Bắc Triều Tiên lên án mạnh mẽ và coi cuộc tập trận quân sự này là bất ngờ, nhưng thực tế Bắc Triều Tiên phản đối cuộc diễn tập là hành động khiêu khích không cần thiết mỗi năm. Chỉ vài ngày sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel tuyên bố Lầu Năm Góc tăng cường triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Alaska để chống lại bất cứ mối đe dọa tên lửa nào từ Bắc Triều Tiên. Hơn 10 ngày qua, tình hình leo thang đáng kể do các cuộc diễn tập hải quân của Mỹ và Hàn Quốc ở các vủng biển xung quanh bán đảo Triều Tiên, kể cả các máy bay B-52 của Không quân Mỹ hoạt động trên không phận Hàn Quốc để thực hành huấn luyện đánh bom và ngày 28/3, hai máy bay ném bom chiến lược B-52, loại máy bay tàng hình chở bom hạt nhân hiện đại nhất trong kho vũ khí của Mỹ, tiến hành 2 vụ đánh bom chính xác các mục tiêu chỉ định trong các cuộc diễn tập quân sự.
Hoạt động của quân đội Mỹ được tăng cường trên bán đảo Triều Tiên sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hagel tuyên bố Mỹ rất lo ngại trước những hành động khiêu khích của Bắc Triều Tiên. Để trả đũa, Bắc Triều Tiên cắt đứt các đường dây quân sự nóng với Hàn Quốc và tuyên bố Bắc Triều Tiên trong tình trạng chiến tranh với Hàn Quốc bằng cách hủy bỏ Hiệp định đình chiến. Hai bên cũng cho biết họ là nạn nhân của các cuộc tấn công mạng, từ đó tăng thêm những căng thẳng hiện nay. Theo quan điểm của Bắc Triều Tiên, tình trạng leo thang hiện nay trên bán đảo Triều Tiên bắt nguồn từ Mỹ – nước đã đánh bom Bắc Triều Tiên trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên năm 1950. Hơn 5 triệu người thiệt mạng trong cuộc xung đột này và cuộc chiến tranh năm 1950 cũng được bắt đầu dưới chiêu bài các cuộc diễn tập quân sự giống các cuộc chiến tranh xảy ra gần đây. Có lý do để tin rằng Bắc Triều Tiên coi hành động xâm lược bằng quân sự và các đợt di chuyển lực lượng là mối đe dọa thực sự đối với an ninh của nước này. Nếu ngồi ở Bình Nhưỡng, người ta có thể dễ dàng nhầm lẫn những hành động khiêu khích hiện nay ở Bình Nhưỡng nhằm chuẩn bị cho một cuộc tấn công. Lịch sử và các kịch bản của quân đội Bắc Triều Tiên có xu hướng ủng hộ nhận thức này. Kịch bản “trò chơi” diễn ra trên bán đảo Triều Tiên thông qua những hành động leo thang đang gia tăng rủi ro cho cả hai bên. Vấn đề sẽ làm cho kịch bản này thậm chí rủi ro hơn là các đối thủ của cả hai bên không hiểu nhau do không có mối quan hệ cá nhân nào. Hai bên cũng không có các diễn đàn để tổ chức các cuộc hội đàm nhằm giảm bớt căng thẳng. Nga và Trung Quốc đang kêu gọi hai bên kiềm chế. Thời gian này một số nhà bình luận chính trị Trung Quốc cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm trước những hành động khiêu khích Bắc Triều Tiên. Tất nhiên nhiều người cũng cảm thấy khó hiểu về những hành động hiện nay của Mỹ. Bởi vì tình hình tiếp tục leo thang hơn nữa có thể gây nên những phản ứng sai lầm và dẫn đến một cuộc xung đột quân sự trên bán đảo Triều Tiên hoặc toàn khu vực.
Trước đây, Chính quyền Clinton đã thể hiện sự thông minh và kiềm chế khi quyết định hoãn các cuộc diễn tập quân sự để xoa dịu mối lo ngại của Bình Nhưỡng. Nhưng Chính phủ Mỹ hiện nay không thể hiện sự thông minh như vậy để chấm dứt cuộc khủng hoảng. Vì vậy câu hỏi tiếp theo là liệu kế hoạch diễn tập của Mỹ được dựa trên cơ sở hiểu sai về những hậu quả hay là chủ ý? Nếu xét các sự kiện đang xảy ra trên bán đảo Triều Tiên và triển vọng khu vực, mối lo ngại thực sự của Mỹ có thể là Trung Quốc. Sự leo thang của người Triều Tiên là một cái cớ thích hợp cho Mỹ tăng cường sự hiện diện quân sự ở Đông Á, tại thời điểm khi các chương trình cắt giảm ngân sách của Quốc hội đang hạn chế việc triển khai và hoạt động của các thiết bị quân sự trong khu vực và một số chính phủ như Nhật Bản thậm chí không muốn sự hiện diện của quân đội Mỹ trên lãnh thổ của họ. Tình hình leo thang hiện nay sẽ khích lệ Hàn Quốc tiếp tục quân sự hóa và không có gì ngạc nhiên nếu Nhật Bản được yêu cầu đóng vai trò quân sự lớn hơn nhiều trong khu vực, từ đó tăng sức ép đòi chính phủ sửa đổi hiến pháp. Tình hình leo thang trên bán đảo Triều Tiên sẽ cho phép các thiết bị quân sự của Mỹ được triển khai gần hơn với Trung Quốc và tạo lý do chính đáng cho Chính quyền Obama ngừng cắt giảm chi tiêu quân sự để đối phó với “kẻ thù mới” của Mỹ. Do Mỹ đang chuyển chính sách nội địa sang chủ nghĩa khủng bố trong nước, mối đe dọa quốc tế mới là cần thiết. Và nhà lãnh đạo Kim Châng Un hoàn toàn phù hợp với ý đồ này. Đừng lo ngại Bắc Triều Tiên không có khả năng thực hiện một đòn tấn công đầu tiên vào Mỹ. Cũng như trước đây tại Irắc, các chi tiết có thể bị bưng bít. Nhãn hiệu “đế chế ma quỷ” do Reagan tạo ra, được Bush tiếp tục và sẵn sàng được Chính quyền Obama sử dụng. Tình hình leo thang đang tạo thuận lợi cho Chính quyền Obama, bởi vì ông có thể yêu cầu nhiều ngân sách hơn nữa để tăng cường khả năng quân sự trong thời gian xuất hiện mối đe dọa đối với Mỹ. Nếu được cấp ngân sách, điều này sẽ cho phép phân bổ các nguồn cần thiết để nâng cao hiệu quả của chiến lược trở lại châu Á của Obama. Một trong những điều mỉa mai về chiến lược trở lại châu Á của Obama là chiến lược đang sử dụng các công cụ cũ tương tự của các chính quyền trước đây. Obama, người tự coi mình là nhà kiến tạo hòa bình vĩ đại trong chiến dịch tranh cử năm 2008, đã trở thành kẻ nói khoác.
Tất cả các cam kết và kiềm chế và thậm chí đối thoại với “các kẻ thù” của Mỹ đã bị quên từ lâu. Obama tán thành việc trở thành người theo chủ nghĩa tự do vĩ đại, nhưng những hành động của ông không phù hợp với lời nói và ông không làm được gì trong chính sách đối ngoại ngoài việc tiếp tục học thuyết hành động quân sự mạnh mẽ của bộ đôi Bush-Cheney. Nếu ai có thể
nhận thấy những gì Chính quyền Obama phải đạt được qua tình hình leo thang này, rất khó tìm ra lý do để giải thích. Trò chơi này rất quan trọng cho các mục tiêu chính sách đối ngoại rộng lớn của Chính quyền Obama, đặc biệt khi Tổng thống không tạo được bất cứ sự hiện diện lớn hơn nào của Mỹ trong khu vực ASEAN trong chuyến thăm khu vực của ông vào tháng 11/2012. Chắc chắn Tổng thống Obama sẽ có nhiều người ủng hộ trong ngành công nghiệp quân sự ở Mỹ. Một trong những người hiếu chiến nhất trong số các tướng lĩnh và các tổng thống Mỹ, Dwight D. Eisenhower, đã cảnh báo người dân Mỹ về ảnh hưởng nguy hiểm của nhóm này trong bài diễn văn chia tay. Chiến lược này của Mỹ có thể thực sự phản tác dụng trong việc đem lại cơ hội hòa bình cho bán đảo Triều Tiên. Sự leo thang quân sự đang làm tăng uy tín của nhà lãnh đạo mới của Bắc Triều Tiên và rõ ràng sẽ gia tăng sức mạnh quân sự và chính trị của ông. Ngoài ra, sự khiêu khích của Mỹ có thể thúc đẩy quyết tâm của một số đồng minh kiên quyết ủng hộ Bắc Triều Tiên và thậm chí còn giành được sự thông cảm từ những nước khác. Thực tế ông Kim Châng Un cũng là một nhà lãnh đạo rất trẻ trên thế giới, một trong những hậu quả tiềm tàng của sự leo thang này là các tổng thống trong tương lai sẽ gặp khó khăn trong việc tham gia các cuộc thảo luận trực tiếp với nhà lãnh đạo Bình Nhưỡng, một vấn đề rất cần thiết cho bất kỳ nền hòa bình lâu dài nào trên bán đảo Triều Tiên. Các sự kiện trong vài tuần qua trên bán đảo Triều Tiên có thể nói lên phong cách và các mục tiêu của Chính quyền Obama trong nhiệm kỳ hai này. Trò chơi hiện nay của Mỹ thực sự đầy rủi ro và không chắc chắn. Bắc Triều Tiên đang lên tiếng đe dọa trả đũa để cảnh báo Mỹ về các hậu quả của trò chơi nguy hiểm này. Hãy xem Chính quyền Obama sẽ đạt được bao nhiêu mục tiêu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương qua “chiến lược trò chơi” này.
*TTXVN (Cairô 9/4)*
Trong một bài viết đăng trên mạng tin
*“Toàn cầu hóa*“, tác giả Symonds Peter cho rằng Mỹ tăng cường hệ thống chống tên lửa đạn đạo ở châu Á-Thái Bình Dương nhằm đe dọa Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên. Tác giả viết: Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel đã thông báo rằng Lầu Năm Góc sẽ tăng thêm số lượng trong hệ thống tên lửa đánh chặn đạn đạo, được triển khai trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương vào khoảng 50% đến năm 2017. Thêm vào đó là 14 tên lửa đánh chặn sẽ được lắp đặt tại Fort Greely ở bang Alaska trong tổng số 26 tên lửa hiện có. Ba tên lửa khác đã được lắp đặt tại bang California.
Hagel đã sử dụng việc thử nghiệm hạt nhân của Bắc Triều Tiên tháng trước và vụ phóng vệ tinh của nước này trong tháng 12/2012 như một lý do cho việc mở rộng các hệ thống tên lửa chống đạn đạo. Ông nói: “Bắc Triều Tiên, đặc biệt gần đây, đã đạt được những tiến bộ trong khả năng của mình và tham gia một loạt các hành động khiêu khích vô trách nhiệm và thiếu thận trọng”. Bình luận này hoàn toàn đáng ngờ. Chính quyền của Tổng thống Obama đang khai thác hạn chế khả năng hạt nhân và tên lửa của Bắc Triều Tiên để biện minh cho việc xây dựng các hệ thống chống tên lửa tinh vi trên toàn khu vực châu Á-Thái Bình Dương nhằm mục đích chủ yếu chống lại kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc. Phản ứng trước các biện pháp trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hồi đầu tháng 3, Bắc Triều Tiên tuyên bố rằng nước này có quyền tự bảo vệ mình, kể cả “một cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu nhằm vào tổng hành dinh của kẻ thù xâm lược”. Tuy nhiên, Chính quyền Obama chỉ cần bác bỏ mối đe dọa. Hagel và không một quan chức nào khác của Lầu Năm Góc gợi ý rằng Bình Nhưỡng thực sự có khả năng để thực hiện một cuộc tấn công vào Oasinhtơn. Ngoài ra, Lầu Năm Góc có kế hoạch mở rộng số lượng tên lửa đánh chặn trước và trong khi khởi động tên lửa của Bắc Triều Tiên và thử nghiệm hạt nhân. Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với tờ “W
*ashington * *Post*” rằng việc mở rộng “đã có kế hoạch trong khoảng 6 tháng”. Nói cách khác, Bắc Triều Tiên chỉ đơn giản là một lý do thuận tiện cho việc thông báo. Hagel cũng thông báo rằng Mỹ sẽ triển khai thêm một hệ thống cảnh báo sớm tại Nhật Bản – một hệ thống rađa X-band tinh vi có khả năng theo dõi các tên lửa đạn đạo. Mỹ đã có một hệ thống được cài đặt ở miền Bắc Nhật Bản và đang có kế hoạch lắp đặt hệ thống thứ hai ở phía Nam của nước này. Tháng 8/2012, Lầu Năm Góc đã làm rò rỉ thông tin chi tiết kế hoạch phòng thủ tên lửa đạn đạo của mình với tờ *“Wall * *Street * *Journal. *Theo báo này, Mỹ cũng đang tìm cách để xây dựng một trạm rađa X-band thứ ba ở Đông Nam Á, có thể ở Philippin. Mỗi hệ thống cảnh báo sớm được bổ sung tăng cường đáng kể khả năng của quân đội Mỹ theo dõi quỹ đạo của tên lửa đạn đạo để tiêu diệt chúng bằng các tên lửa đánh chặn.
Mỹ đang phát triển và xây dựng các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo được phối hợp chặt chẽ với các đồng minh chính ở châu Á, đặc biệt là Nhật Bản. Về dài hạn, ngoài hệ thống tên lửa đánh chặn trên đất liền tại Bắc Mỹ, Mỹ và Nhật Bản còn có hệ thống chống tên lửa trên tàu và đang tìm cách tăng cường năng lực của các tên lửa này. Hải quân Mỹ gần đây đã tăng số lượng tàu khu trục lớp Arleigh Burke trang bị hệ thống phóng tên lửa tại các vùng biển ngoài khơi bán đảo Triều Tiên, trong khuôn khổ các cuộc tập trận chung với Hàn Quốc. Quân đội Mỹ cũng có bệ phóng tên lửa Patriot tại Hàn Quốc. Việc nói rằng Mỹ chi hàng chục tỷ USD cho phòng thủ tên lửa đạn đạo để chống lại các mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên và hệ thống phòng thủ tên lửa đang được xây dựng ở châu Âu để chống lại các mối đe dọa từ Iran là vô lý. Những hệ thống này chủ yếu nhằm vào Trung Quốc và Nga, những nước có khả năng tấn công Mỹ với vũ khí hạt nhân. Phát biểu với tờ
*“Wall * *Street * *Journal*” tháng 8/2012, một quan chức Mỹ giấu tên thừa nhận rằng bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo nào nhằm vào Bắc Triều Tiên cũng nhằm vào Trung Quốc, do vị trí địa lý. Quan chức này nói: “Bạn có thể ngăn chặn Bắc Triều Tiên và Trung Quốc, hoặc bạn không thể ngăn chặn một trong hai nước”.
Tuyên bố rằng các hệ thống này hoàn toàn là phòng thủ cũng là lời nói dối. Bất kỳ cuộc tấn công hạt nhân trên quy mô lớn nào của Nga hay Trung
Các nhà phê bình Trung Quốc nhấn mạnh rằng chương trình vũ khí của Bắc Triều Tiên không chỉ cung cấp cho Mỹ và các đồng minh một cái cớ cho việc lắp đặt các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo ở châu Á mà còn có thể tạo ra cho Nhật Bản và Hàn Quốc một lý do để xây dựng vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, Bắc Kinh lâm vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu chế độ Bắc Triều Tiên, phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc về kinh tế, bị sụp đổ, kết quả có thể là một làn sóng tị nạn vào miền Bắc Trung Quốc và có khả năng xuất hiện của một chế độ thân Mỹ trên biên giới phía Bắc của Trung Quốc. Ở giai đoạn này, không có quyết định nào được đưa ra, nhưng việc tăng cường áp lực từ Oashinhtơn làm cho vấn đề cấp bách hơn và bùng nổ.
Mỹ tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo nằm trong khuôn khổ mở rộng “trục đến châu Á” của chính quyền Obama liên quan đến nỗ lực ngoại giao toàn diện khắp khu vực để làm suy yếu ảnh hưởng của Trung Quốc và củng cố một hệ thống các liên minh quân sự nhằm bao vây Trung Quốc. Điều này được kết hợp với chiến lược “tái cân bằng” lực lượng quân sự của Mỹ tại châu Á cũng như trong khu vực để đảm bảo Mỹ có một loạt lựa chọn từ một cuộc phong tỏa hải quân Trung Quốc đến một cuộc chiến tranh hạt nhân trên quy mô lớn.
Bắc Kinh buộc phải trả lời. Trong tháng 1/2013, Tân Hoa Xã, hãng thông tấn chính thức của Trung Quốc, thông báo rằng quân đội nước này đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo đánh chặn trên mặt đất. Tuy nhiên, chuyên gia lực lượng không quân Fu Qianshao nói với các phương tiện truyền thông rằng hệ thống của Trung Quốc vẫn còn ơ trong giai đoạn trứng nước và tụt hậu so với Mỹ. Trong lĩnh vực công nghệ quân sự, cũng như một số lĩnh vực khác, chính quyền của Tổng thống Obama đang kích động một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm làm gia tăng nguy cơ của chiến tranh.
***
TTXVN (Angiê 9/4)
Một số cơ quan tình báo cho rằng những hành động khoa chân múa tay của Bắc Triều Tiên chỉ nhằm mục đích biện minh cho sự có mặt của Mỹ ở châu Á không có lợi cho Trung Quốc.
Lý giải vấn đề này trên tạp chí
*“Địa chính trị*“, ông Alexandre del Valle, nhà địa chính trị học nổi tiếng, cho rằng từ cuối tháng 3/2013, khi nhà độc tài “vĩnh cửu” ở Bình Nhưỡng, Kim Châng Un, đe dọa sẽ đánh đòn hạt nhân vào Hàn Quốc và Mỹ, người ta không loại trừ kịch bản một cuộc “chiến tranh thế giới thứ ba” hay một com chấn động khu vực, cho dù những hành động có tính chất đe dọa, thường là không thể lường trước được, của chế độ Bình Nhưỡng chủ yếu là để nhận được lợi lộc (xóa bỏ các biện pháp trừng phạt, viện trợ lương thực và tài chính của quốc tế…).
Nhưng trong vô vàn những luận thuyết sâu xa lan truyền trên mạng và trong một số cơ quan tình báo, đằng sau tính phi lý bề ngoài của chế độ Bình Nhưỡng là một “liên minh khách quan” giữa một bên là Bắc Triều Tiên độc tài và bên kia là Mỹ và Hàn Quốc.
Theo luận thuyết trên, mối đe dọa nảy sinh từ chế độ Bình Nhưỡng, nước được Trung Quốc hỗ trợ từ năm 1948, có thể được dùng để biện minh cho sự có mặt về quân sự của Mỹ trong khu vực và có thể không mang tính thù địch như người ta tưởng đối với lợi ích của Hàn Quốc, và các căn cứ quân sự của Mỹ cho phép chế độ Xơun hạn chế chi phí quân sự tốn kém của mình. Quả thực người ta không thể phủ nhận rằng Hàn Quốc rất muốn chế độ cộng sản ở miền Bắc sụp đổ, nhưng Hàn Quốc cũng có thể bị tổn thất về kinh tế nếu điều đó xảy ra. Bởi lẽ chi phí để có được sự sụp đổ của chế độ Bình Nhưỡng – và quá trình thống nhất chắc chắn phải được Hàn Quốc chi trả – có thể dao động trong khoảng 500 và 3.000 tỷ USD, đồng thời có thể kìm hãm thực sự tăng trưởng kinh tế của “con rồng” Hàn Quốc, từ đó làm giảm tính cạnh tranh của các doanh nghiệp nước này.
Thêm vào đó là sự cạnh tranh giữa Nhật Bản và Hàn Quốc. Theo ông Alexandre del Valle, cũng là nhà nghiên cứu thuộc Viện Choiseul, Nhật Bản lo sợ kẻ thù Bắc Triều Tiên, thường đe dọa họ về phương diện quân sự, nhưng cũng rất sợ hai miền Triều Tiên thống nhất vì như vậy địch thủ kinh tế chính của mình là Hàn Quốc có thể sẽ nhân đôi sức mạnh địa chính trị của họ. Hơn nữa, sản phẩm của Hàn Quốc, vốn rẻ hơn hàng hóa của Nhật Bản, có thể có được sức cạnh tranh mạnh hơn nữa nhờ nhân công rất rẻ là người Bắc Triều Tiên nghèo khổ. Trong kịch bản đó, Goldman Sachs xếp Hàn Quốc đứng hàng thứ 8 thế giới về kinh tế vào năm 2050, trước cả Đức và Nhật Bản. Hơn nữa, hai miền Triều Tiên thống nhất, với vũ khí nguyên tử, có thể sẽ buộc Nhật Bản phải trang bị vũ khí hạt nhân. Điều này có thể sẽ rất tốn kém đối với Nhật Bản, nước vốn không muốn như vậy do khủng hoảng kinh tế cũng như do phải từ bỏ dần hạt nhân dân sự (kể từ khi xảy ra thảm họa môi trường Fukushima).
Về phần mình, có thể Mỹ chơi trò hai mặt chăng? Một số chuyên gia không loại trừ khả năng Mỹ để mặc Bắc Triều Tiên trong nhiều năm, thậm chí còn giúp nước này có được ngành công nghiệp hạt nhân, đến mức chế độ Bình Nhưỡng không cần Mỹ can thiệp (trái ngược với Irắc…) mà vẫn có được vũ khí nguyên tử. Ông Alexandre del Valle, giảng dạy môn quan hệ quốc tế tại trường Đại học Metz, giải thích vì trên thực tế, Bắc Triều Tiên nằm trong số các “kẻ thù hữu ích” vốn là mối đe dọa có thể được dùng làm cái cớ để Mỹ có mặt về quân sự ở phía Nam Trung Quốc… “Vành đai châu Á hay Vùng ven” – đối mặt với “Vùng trung tâm” mới của Trung Quốc, có thể đóng vai trò không những kiềm chế mối đe dọa Bắc Triều Tiên – vừa là mối nguy hiểm thực sự vừa là cái cớ giúp Mỹ duy trì căn cứ quân sự của mình, mà còn bao vây kẻ thù địa chính trị thực sự của Mỹ: đó là Trung Quốc, đồng minh của Nga trong Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO), liên minh của các cường quốc thuộc Liên Xô trước đây và Trung Quốc, đối trọng với sự bá quyền Mỹ.
Từ đó, trong một số giới mới có ý tưởng điên rồ rằng nhà độc tài trẻ tuổi ở Bắc Triều Tiên, người được nuôi dưỡng trong một thời gian dài tại Thụy Sĩ và được các cơ quan tình báo Mỹ để mắt đến, có thể bị điều khiển từ xa bởi kẻ thù của chính chế độ Bình Nhưỡng… Chắc chắn là luận thuyết này không phù hợp với mục tiêu chủ chốt hiện nay của Oasinhtơn và các đồng minh trong khu vực là thuyết phục Bắc Kinh gây áp lực với Bình Nhưỡng để chế độ độc tài này từ bỏ chiến lược hạt nhân của “kẻ điên rồ”. Một cách chính thức, Oasinhtơn ôm mộng thay thế chế độ Bình Nhưỡng bằng một chế độ khôn ngoan hơn, tuy bắt buộc phải thân Trung Quốc và độc tài, nhưng có thể từ bỏ tham vọng hạt nhân để đổi lấy viện trợ kinh tế và xóa bỏ các biện pháp trừng phạt của quốc tế.
Nhưng một cách không chính thức, các chiến lược gia Mỹ biết Trung Quốc có thể thấy trong đó có hai cái lợi: tránh được một cuộc chiến tranh thế giới giữa Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Mỹ mà trục Trung Quốc – Bắc Triều Tiên chắc chắn sẽ thua, rồi xóa bỏ việc biện minh cho sự có mặt về quân sự của Mỹ trong khu vực về phương diện tinh thần và chiến lược… Kịch bản xoa dịu đó – mà một số nhà lãnh đạo và chiến lược gia Trung Quốc không loại trừ – trên thực tế không thuyết phục được hoàn toàn hay không hề thuyết phục được cả chế độ Bình Nhưỡng – đang ngày càng thoát khỏi sự kiểm soát của Trung Quốc và điều này cũng là hiển nhiên – lẫn Mỹ, nước có thể mất đi tính hợp pháp và cái cớ để biện minh cho việc mình có mặt về quân sự trên bán đảo Triều Tiên.
Trong khi đó, ông Alexandre del Valle, tác giả nhiều cuốn sách về sự yếu kém của các nền dân chủ, vùng Bancăng, Thổ Nhĩ Kỳ và khủng bố Hồi giáo, cho đây có thể là một cuộc chơi hợp lý hơn người ta tưởng của Trung Quốc. Một mặt, Trung Quốc có lợi ích khi bảo vệ đồng minh Bắc Triều Tiên phụ thuộc mà mình có thể gây áp lực, vì chế độ Bình Nhưỡng không thể sống được nếu không có hàng trao đổi và viện trợ của Trung Quốc. Nước này quả thực nhận thấy Bắc Triều Tiên là một con tốt chiến lược và giả bộ không ủng hộ đối tác gây phiền toái này, nhưng luôn phản đối việc thực hiện các biện pháp trừng phạt quốc tế thực sự cứng rắn và có thể khiến chế độ Bình Nhường sụp đổ. Trung Quốc chưa bao giờ muốn, cũng không bao giờ có lợi ích, nếu cắt đứt với Bắc Triều Tiên, nước cho Trung Quốc quản lý một số cơ sở cảng biển của mình và từ đó giúp Trung Quốc có lợi thế thương mại đối với các đối thủ cạnh tranh Nhật Bản và Hàn Quốc. Đối với Trung Quốc, về phương diện chiến lược, Bắc Triều Tiên là một tiền đồn thân Trung Quốc trên đường biên giới Đông-Nam, trước các đồng minh quân sự của Mỹ là Hàn Quốc (nơi có 30.000 lính Mỹ) và Nhật Bản láng giềng. Đồng minh quân sự Bắc Triều Tiên hơn nữa cho phép Trung Quốc “đưa xuống hàng thứ yếu” việc cảnh giới về quân sự đối với phía Đông khu vực Nam Á đế tập trung nhiều hơn vào Đài Loan, một hòn đá tảng khác giữa Mỹ và Trung Quốc.
Nhưng mặt khác, Bắc Kinh hiểu rằng chế độ Bắc Triều Tiên càng đe dọa các đồng minh của Oasinhtơn thì Mỹ càng có cớ để có mặt về quân sự và càng làm gia tăng năng lực quân sự của Nhật Bản và Hàn Quốc. Điều này làm phương hại tới mục tiêu của Trung Quốc là làm sao để đẩy lực lượng của Mỹ ra khỏi châu Á. Do đó, chế độ Bắc Kinh đặc biệt có lợi nếu xóa bỏ được tính chính đáng của sự có mặt của Mỹ do chính người đồng minh Bắc Triều Tiên không thể kiểm soát được của mình tạo ra cho Mỹ… Điều này khiến nhiều người cho rằng nguyên trạng kéo dài từ nhiều năm nay ở khu vực dễ bùng nổ ở vùng Đông Á này, chắc chắn không phải không được tất cả các nước mong muốn, thậm chí có thể còn thuận cho lợi ích của Mỹ trong khu vực… Nhưng chắc chắn là mối đe dọa Bắc Triều Tiên chỉ là “khoa chân múa tay”, không giống như lời đe dọa quân sự hạt nhân của Iran đối với Ixraen vốn là cái cớ để Mỹ thiết lập và duy trì các căn cứ quân sự của mình ở vùng Vịnh Arập-Pécxích… Nhưng làm sao chắc chắn được điều đó? Toàn bộ vấn đề là ở chỗ đó.