text:
Uruguay
Uruguay (tiếng Tây Ban Nha: República Oriental del Uruguay) là một quốc gia tại Nam Mỹ. Nước này tiếp giáp với Brasil ở phía bắc, Argentina ở phía tây (qua sông Uruguay) và tây nam qua Río de la Plata, với Đại Tây Dương ở phía đông nam. Đây là quốc gia độc lập có diện tích nhỏ thứ hai ở Nam Mỹ sau Suriname.
Colonia del Sacramento, một trong số những khu định cư châu Âu lâu đời nhất ở Uruguay được thành lập bởi Bồ Đào Nha. Tây Ban Nha chiếm Montevideo vào đầu thế kỉ 18 và họ dựng lên thành phố ở đó. Uruguay nổi dậy dành độc lập vào những năm 1811–1828 từ ba nước Tây Ban Nha, Argentina, Brasil. Đó là một nền dân chủ lập hiến, nơi tổng thống giữ cả hai vai trò đứng đầu nhà nước và chính phủ.
Uruguay là một trong số những nền kinh tế phát triển ở Nam Mĩ, với GDP cao, đứng hàng thứ 50 về chất lượng sống tên thế giới. Nền kinh tế dựa vào nông nghiệp (chiếm 10% GDP và đứng thứ nhất về xuất khẩu).Theo Tổ chức Minh bạch quốc tế, Uruguay là nước ít tham nhũng nhất châu Mĩ Latin (cùng với Chile).[1]
Năm 2007, Uruguay là nước đầu tiên ở châu Mĩ Latin thực hiện kết hợp dân sự giữa những người đồng tính.
Mục lục
- 1 Từ nguyên
- 2 Lịch sử
- 2.1 Sự thực dân hóa
- 2.2 Đấu tranh giành độc lập khỏi Tây Ban Nha những năm 1811-1814
- 2.3 Liên bang Liga 1814-1820
- 2.4 Sự chiếm đóng của Brasil 1821 - 1830
- 2.5 "Guerra Grande" 1839–1852
- 2.6 Chiến tranh giữa liên minh Triple
- 2.7 Xã hội và sự phát triển kinh tế đến năm 1890
- 2.8 Thế kỉ 20
- 2.9 Kỉ nguyên hiện đại
- 3 Địa lí
- 4 Khí hậu
- 5 Tỉnh thành
- 6 Kinh tế
- 7 Nông nghiệp
- 8 Chính trị
- 9 Giao thông vận tải
- 10 Tôn giáo
- 11 Externi liên kết
- 12 Tham khảo
Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Từ tiếng Tây Ban Nha República Oriental del Uruguay dịch sang tiếng Việt là Cộng hoà Đông Uruguay. Đó là do nước này có vị trí địa lí ở phía đông sông Uruguay. Từ Uruguay trong tiếng Guaraní nghĩa là con sông nơi mà loài chim đang sống.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Sự thực dân hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Người Tây Ban Nha khám phá ra Uruguay vào đầu thế kỷ 16 nhưng gặp phải sự kháng cự của thổ dân rồi lại bị người Bồ Đào Nha gây khó dễ khiến Uruguay trở thành chiến trường giữa hai đế quốc, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Trong những năm 1669 - 1671, Bồ Đào Nha lập đồn lũy ở Colonia del Sacramento hầu kiểm soát khu vực này. Trong khi đó Tây Ban Nha cũng tìm đưa dân đến lập nghiệp, chống lại dân Bồ Đào Nha từ Brasil lấn xuống.
Triều đình Tây Ban Nha cho thành lập Montevideo vào đầu thế kỷ 18 làm căn cứ quân sự rồi sau thị trấn này phát triển thành một hải cảng quan trọng cạnh tranh với Buenos Aires bên Argentina. Vào những năm 1806 - 1807, trong khi bên Âu châu Anh và Pháp lâm chiến thì ở Nam Mỹ cuộc chiến chống Napoleon cũng cuốn Anh, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha vào vòng binh lửa nhằm khống chế hai thị trấn chính là Montevideo và Buenos Aires. Quân Anh chiếm được Montevideo vào năm 1807 nhưng không bao lâu thì quân Tây Ban Nha tái chiếm được.
Đấu tranh giành độc lập khỏi Tây Ban Nha những năm 1811-1814[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1811, José Gervasio Artigas, anh hùng dân tộc của Uruguay, đứng đầu một cuộc cách mạng chống lại Tây Ban Nha, đánh bại họ vào ngày 18 tháng 5 tại trận Las Piedras và ông tuyên bố thành lập liên bang Liga vào năm 1814.
Liên bang Liga 1814-1820[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 1815 - 1820, Uruguay là trung tâm chính trị của Liên bang Liga hay Liên bang của những người tự do. Tuy nhiên, sự tăng trưởng và uy tín của nó làm cho Đế quốc Bồ Đào Nha ở Brasil sợ hãi (vì chính thể cộng hòa của nó). Tháng 8 năm 1816, Bồ Đào Nha tấn công các tỉnh miền Đông (Uruguay) với ý định tiêu diệt nền cộng hòa ở đây. Nhờ ưu thế về quân sự, quân Bồ Đào Nha chiếm Montevideo vào ngày 20 tháng 1 năm 1817. Quân của Artigas rút về đấu tranh ở nông thôn đấu tranh trong ba năm tiếp theo. Cuối cùng, quân Bồ Đào Nha đánh bại Artigas trong trận Tacuarembó.
Sự chiếm đóng của Brasil 1821 - 1830[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1821, các tỉnh miền Đông (Uruguay) bị sáp nhập vào Brasil (như là một phần của Vương quốc Bồ Đào Nha). Đế chế Brasil được độc lập từ 1822. Ba năm sau, ba mươi ba tỉnh do Juan Antonio Lavalleja đứng đầu tuyên bố độc lập ngày 25 tháng 8 năm 1825 dưới sự bảo trợ của Liên hiệp các tỉnh Rio de la Plata (nay là Argentina).
Điều này đã dẫn đến cuộc chiến tranh Brasil-Argentina kéo dài 500 ngày. Nhưng không bên nào đạt được thế thượng phong, do vậy, hai nước Brasil, Argentina kí kết Hiệp ước Montevideo theo đó công nhận nhà nước Uruguay độc lập. Hiến pháp đầu tiên được thông qua ngày 18 tháng 7 năm 1830.
"Guerra Grande" 1839–1852[sửa | sửa mã nguồn]
Quang cảnh chính trị ở Uruguay đã trở thành phân chia giữa hai bên, các bảo thủ Blancos ("da trắng") và các tự do Colorados ("Quỷ đỏ"). Các Colorados được dẫn đầu bởi Fructuoso Rivera và đại diện lợi ích kinh doanh của Montevideo; các Blancos đã được lãnh đạo bởi Manuel Oribe, người chăm sóc lợi ích của nông nghiệp nông thôn và thúc đẩy bảo hộ. Hai nhóm lấy tên của họ từ màu sắc của các băng tay mà họ mặc. Các bên Uruguay đã trở thành gắn liền với chiến tranh phe phái chính trị tại nước láng giềng Argentina. Các Colorados ủng hộ tự do lưu vong Argentina Unitarios, nhiều người đã lấy tị nạn tại Montevideo, trong khi tổng thống Blanco Manuel Oribe là một người bạn thân của người cai trị Argentina Manuel de Rosas. Oribe đã phía Rosas khi hải quân Pháp phong tỏa Buenos Aires năm 1838. Điều này dẫn các Colorados và Unitarios lưu vong để tìm kiếm sự ủng hộ của Pháp chống lại Oribe, và vào ngày ngày 15 Tháng Sáu 1838, một đội quân dẫn đầu là Rivera Colorado lãnh đạo lật đổ tổng thống, người đã bỏ chạy tới Argentina. Các Unitarians Argentina đã thành lập một chính phủ lưu vong tại Montevideo và, với sự khuyến khích Pháp bí mật, Rivera tuyên chiến Rosas năm 1839. Cuộc xung đột kéo mười ba năm và trở thành được gọi là "Grande Guerra" ("Đại chiến"). Trong năm 1840, một đội quân Unitarios lưu vong đã cố gắng xâm lược miền bắc Argentina từ Uruguay, nhưng họ đã thành công rất ít. Trong tháng 12 năm 1842, Tổng thống Joaquín Suárez chính thức bãi bỏ chế độ nô lệ. Hai tháng sau, một đội quân người Argentina đã trượt khỏi Uruguay thay mặt của Oribe. Họ tịch thu nhất của đất nước nhưng không có vốn. Các cuộc bao vây của Montevideo, bắt đầu từ tháng 2 năm 1843, sẽ chín cuối năm và chụp thế giới tưởng tượng của các. Alexandre Dumas so sánh nó với một mới Trojan War. Những người Uruguay bao vây kêu gọi người nước ngoài cư trú để được giúp đỡ và một quân đoàn Pháp và một người Ý đã được hình thành. thứ hai là do lưu vong Giuseppe Garibaldi, người đã làm việc như một giáo viên toán học tại Montevideo khi chiến tranh nổ ra.
Garibaldi cũng làm người đứng đầu của hải quân Uruguay. Ông đã tham gia vào nhiều hành động nổi tiếng trong chiến tranh, đặc biệt là trong trận San Antonio, trong đó dành cho ông một danh tiếng trên toàn thế giới như là một nhà lãnh đạo du kích dữ dội. Cuộc phong tỏa của Argentina với Montevideo không hiệu quả như Rosas thường cố gắng không can thiệp với vận chuyển quốc tế về mảng sông. Nhưng năm 1845, khi vào Paraguay đã bị chặn, Anh và Pháp liên minh chống lại Rosas, thu giữ hạm đội của mình và bắt đầu một cuộc phong tỏa của Buenos Aires, trong khi Brasil tham gia chống lại Argentina.
Rosas đạt thỏa thuận hòa bình với Anh và Pháp vào năm 1849 và 1850. Người Pháp đã đồng ý rút quân đoàn của mình nếu Rosas di tản quân đội Argentina từ Uruguay. Oribe vẫn duy trì một cuộc bao vây lỏng lẻo với thủ đô. Năm 1851, những người Argentina Caudillo Justo José de Urquiza quay lưng lại với Rosas và ký kết một hiệp ước với Unitarios lưu đày, các Colorados Uruguay và Brazil chống lại ông. Urquiza vượt qua thành Uruguay, đánh bại Oribe và dỡ bỏ cuộc bao vây với Montevideo. Ông sau đó đã lật đổ Rosas ở trận Caseros ngày 3 tháng hai năm 1852. Với thất bại này, Rosas sống lưu vong, Guarra Grande cuối cùng đã kết thúc.
Chiến tranh giữa liên minh Triple[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1855, cuộc xung đột mới nổ ra giữa các bên. Nó đạt đỉnh cao trong thời gian chiến tranh của Liên minh Triple. Năm 1863, Colorado chung Venancio Flores tổ chức một cuộc nổi dậy vũ trang chống lại tổng thống Blanco, Bernardo Prudencio Berro. Flores đã giành sự ủng hộ từ Brasil và, thời gian này, Argentina đã cung cấp ông với quân đội và vũ khí, trong khi Berro thực hiện một liên minh với các nhà lãnh đạo Paraguay Francisco Solano López. Khi chính phủ của Berro bị lật đổ trong năm 1864 với sự giúp đỡ của Brazil, López sử dụng nó như là một lý do để tuyên chiến với Uruguay. Kết quả là cuộc chiến tranh của Liên minh Triple, một cuộc xung đột năm năm, trong đó Uruguay, quân đội Brasil và Argentina, Paraguay đã chiến đấu, và đó Flores cuối cùng thắng, nhưng chỉ ở mức giá của sự mất 95% quân của riêng mình. Flores đã không tận hưởng của mình chiến thắng Pyrrhic cho lâu dài. Năm 1868, ông bị giết trong cùng một ngày như là đối thủ của ông Berro.
Cả hai bên đã mệt mỏi của sự hỗn loạn này. Năm 1870, họ đã đi đến một thỏa thuận để xác định các lĩnh vực ảnh hưởng: các Colorados sẽ kiểm soát Montevideo và khu vực ven biển, các Blancos sẽ cai trị nội địa với bất động sản nông nghiệp của mình. Ngoài ra, Blancos đã được trả nửa triệu đô la để bồi thường cho họ mất cổ phần của họ ở Montevideo. Nhưng Caudillo tâm lý rất khó để xóa từ Uruguay và tiếp tục hoạt động chính trị mà đỉnh cao là cuộc cách mạng của Lances (Revolución de las Lanzas) (1870-1872), và sau này với các cuộc nổi dậy của Aparicio Saravia, người đã bị thương tại trận Masoller (1904).
Xã hội và sự phát triển kinh tế đến năm 1890[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi kết thúc Guerra Grande có một sự gia tăng mạnh số lượng người nhập cư, nhiều nhất là từ Italy và Tây Ban Nha. Số lượng người nhập cư đã tăng từ 48% dân số trong 1860 lên 68% năm 1868. Trong thập niên 1870, một 100,000 người châu Âu tiếp tục đến, để đến năm 1879 khoảng 438.000 người đã sống ở Uruguay, một phần tư trong số họ trong Montevideo. Năm 1857, ngân hàng đầu tiên đã được mở cửa, ba năm sau đó, một hệ thống kênh đào đã được bắt đầu xây dựng, dòng điện tín đầu tiên được thành lập, và các liên kết đường sắt được xây dựng giữa các thành phố và nông thôn.
Nền kinh tế nhìn thấy sự tăng trưởng mạnh sau khi "Guerra Grande" kết thúc, trên tất cả trong chăn nuôi và xuất khẩu. Giữa năm 1860 và 1868, số lượng cừu tăng 3-17.000.000. Lý do cho sự gia tăng này nằm ở trên tất cả trong các phương pháp cải tiến chăn nuôi của những người nhập cư châu Âu.
Montevideo đã trở thành một trung tâm kinh tế lớn của khu vực. Nhờ bến cảng tự nhiên của nó, nó trở thành một nơi trung chuyển hàng hóa từ Argentina, Brasil và Paraguay. Các thị xã Paysandú và Salto, cả trên sông Uruguay, cũng có kinh nghiệm phát triển tương tự.
Thế kỉ 20[sửa | sửa mã nguồn]
Uruguay phát triển tăng tốc trong phần sau của thế kỷ 19 cũng như số ngày càng tăng của người nhập cư thành lập doanh nghiệp và mua đất. Một phần thông qua nỗ lực của họ, cừu đã được giới thiệu để gặm cỏ cùng với gia súc, trang trại được rào, và những con bò và cừu được nhập khẩu để cải thiện chăn nuôi. Thu nhập từ len (mà đã trở thành việc xuất khẩu hàng đầu vào năm 1884), da, và thịt bò khô khuyến khích người Anh đầu tư xây dựng đường sắt và cũng đã giúp hiện đại hóa Montevideo, đáng chú ý trong các tiện ích công cộng và hệ thống giao thông vận tải, mà qua đó khuyến khích nhập cư bổ sung.
Năm 1876, các lực lượng vũ trang Uruguay đã qua của chính phủ, và hỗ trợ bởi thông tin liên lạc được cải thiện, bắt đầu thiết lập vững chắc hơn trong kiểm soát đất nước. Tuy nhiên, công cuộc hỗ trợ cho chế độ dần dần phai nhạt vì sự tàn bạo và tham nhũng của một số nhà lãnh đạo của nó, và một chính phủ dân sự Colorado trở lại cầm quyền vào năm 1890.
Blanco nhu cầu của một vai trò lớn hơn trong chính phủ leo thang thành cuộc Cách mạng năm 1897, do Aparicio Saravia, kết thúc khi tổng thống Colorado, Juan Idiarte Borda, đã bị giết bởi một sát thủ không liên kết với các Blancos. Mặc dù các cuộc xung đột giữa Colorados và Blancos vẫn tiếp tục cản trở sự phát triển kinh tế, theo dân số của Uruguay năm 1900 đã lên đến một triệu tăng 13 lần so với mức của năm 1830. Các nhà lãnh đạo Colorado José Batlle y Ordóñez được bầu làm tổng thống năm 1903. Năm sau các Blancos đã dẫn đầu một cuộc nổi dậy nông thôn, và tám tháng chiến đấu đẫm máu xảy ra sau đó trước khi Saravia bị giết chết trong trận chiến và lực lượng chính phủ đã nổi lên giành chiến thắng. Năm 1905 các Colorados thắng cuộc bầu cử lập pháp lần đầu tiên trong suốt phần lớn trong 30 năm qua, và sự ổn định trong nước cuối cùng đã đạt được.
Batlle, người đã trở thành một anh hùng Colorado, đã dùng sự ổn định của quốc gia và phát triển thịnh vượng kinh tế để viện cải cách lớn, bao gồm gia tăng sự can thiệp của nhà nước trong các vấn đề kinh tế. Chính quyền của ông đã giúp mở rộng chăn thả gia súc, giảm sự phụ thuộc của quốc gia nhập khẩu và vốn nước ngoài, cải thiện điều kiện lao động thông qua những cải cách sâu rộng đến xã hội, và mở rộng giáo dục. Ngoài ra Batlle bãi bỏ án tử hình, cho phép phụ nữ để tiến hành thủ tục ly dị, tăng cường các quyền của trẻ em sinh ra ngoài giá thú, và giảm các ảnh hưởng chính trị của Giáo hội Công giáo La Mã, phản ánh xu hướng phát triển theo hướng tự do hóa xã hội và thế tục tại Uruguay.
Batlle đã có hai nhiệm kỳ (1903-1907 và 1911-1915), trong đó để bắt đầu chính sách của ông, nhưng ông nhận ra rằng chương trình của mình có thể bị đảo ngược bởi một tổng thống trong tương lai hoặc độc tài, ông đã thúc đẩy một cuộc cải cách hiến pháp để kết thúc nhiệm kỳ tổng thống và thay thế bằng một số nhiều điều hành, các colegiado. kế hoạch táo bạo của Batlle chia Colorados và hồi sinh Blanco phe đối lập, và năm 1916 các colegiado bị đánh bại trong cuộc bầu cử đầu tiên của nước bằng cách bỏ phiếu kín. Batlle giữ lại một số lượng đáng kể uy tín và hỗ trợ, tuy nhiên, trong đó cho phép ông ta tấn công một thỏa hiệp là một phần giải cứu các colegiado, do đó, trong hiến pháp ban hành vào năm 1918, trách nhiệm điều hành được phân chia giữa tổng thống và một Hội đồng Hành chính Quốc gia.
Một chính quyền đồng thuận nổi lên với các chính sách đã được thận trọng hơn so với sáng tạo, ngoại trừ trong pháp luật về xã hội. mức sống cao hơn được hỗ trợ bởi một nền kinh tế nông trại đó đã ngừng phát triển, một tiến thoái lưỡng nan ẩn do giá xuất khẩu cao của cuối thập niên 1920. Năm 1930, Uruguay được chọn là nơi tổ chức đầu tiên của bóng đá World Cup. Mặc dù qui mô của giải nhỏ hơn rất nhiều so với các cuộc thi của ngày hôm nay, sự kiện cung cấp niềm tự hào quốc gia khi đội chủ nhà đã giành giải đấu trên nước láng giềng Argentina.
Trong cuối thập niên 1950, một phần vì làm giảm nhu cầu tại các thị trường thế giới cho các sản phẩm nông nghiệp, Uruguay đã bắt đầu gặp phải vấn đề kinh tế, bao gồm lạm phát, thất nghiệp hàng loạt, và dốc thả một trong mức sống cho người lao động Uruguay. Điều này dẫn đến tình trạng bất ổn quân sự cho sinh viên và lao động.
Năm 1950 cũng chứng kiến Uruguay giành chiến thắng thứ hai World Cup, đánh bại Brazil 2-1 trong trận chung kết của cuộc thi để có vị trí trong nhóm vô địch, một sự kiện được gọi là Maracanazo. Một phong trào du kích đô thị được gọi là Tupamaros hình thành trong đầu những năm 1960, lần đầu tiên tham gia vào các hoạt động phản đối Robin Hood loại, như cướp ngân hàng và phân phối tiền cho người nghèo, và cố gắng đối thoại chính trị. Theo chính quyền cấm hoạt động chính trị của họ và cảnh sát trở nên ngột ngạt, các Tupamaros đã lên công khai đấu tranh vũ trang, tham gia vào cuộc xung đột trực tiếp với cảnh sát và bắt cóc các quan chức tham nhũng và nhận thức kẻ thù. [11] Hoa Kỳ Văn phòng An Toàn Công Cộng (OPS) đã bắt đầu hoạt động tại Uruguay vào năm 1965. Văn phòng Mỹ An Toàn Công Cộng cảnh sát Uruguay đào tạo và thông minh trong lập chính sách và kỹ thuật interrogration.
Tổng thống Jorge Pacheco tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào năm 1968, tiếp theo là tiếp tục đình chỉ quyền tự do dân sự vào năm 1972 bởi người kế nhiệm ông, Tổng thống Juan María Bordaberry, người mang trong quân đội để chống lại các du kích MLN, do Raúl Sendic. Sau khi đánh bại các Tupamaros, việc thu giữ quyền lực quân sự năm 1973. Một nhà nước quân luật được hiệu quả sử dụng để tiêu diệt các MLN (Phong trào giải phóng quốc gia). Thủ trưởng MLN đã bị cô lập trong nhà tù. Bordaberry cuối cùng đã được gỡ bỏ từ chủ tịch phụ trách "của mình" trong năm 1976. Ông là thành công đầu tiên của Alberto Demicheli. Sau đó một hội đồng quốc gia được lựa chọn bởi chính phủ quân sự được bầu Aparicio Méndez.
Năm 1980, lực lượng quân đội đề xuất một sự thay đổi trong hiến pháp sẽ được thông qua với một trưng cầu dân ý. Các "Không" cho những cải cách hiến pháp đã giành được bỏ phiếu với 57,2% số phiếu, hiển thị các unpopularity của chính phủ trên thực tế, mà sau này được tăng tốc bởi một cuộc khủng hoảng kinh tế. Năm 1981, Tổng Gregorio Álvarez nắm chức tổng thống.
Năm 1984, cuộc biểu tình lớn chống lại quyền quân sự nổ ra. Sau một cuộc tổng đình công 24 giờ, cuộc đàm phán đã bắt đầu và lực lượng vũ trang công bố một kế hoạch quay trở lại quy luật dân sự. cuộc bầu cử quốc gia đã được tổ chức vào năm 1984; Colorado Đảng lãnh đạo Julio María Sanguinetti thắng cử tổng thống và, sau khi tạm ngắn gọn của Tổng thống Rafael Addiego Bruno, phục vụ 1985-1990. Các Sanguinetti đầu tiên chính quyền triển khai thực hiện cải cách kinh tế và dân chủ hợp nhất các năm tiếp theo của đất nước dưới sự cai trị quân sự. Tuy nhiên, Sanguinetti không bao giờ ủng hộ những tuyên bố nhân quyền, và chính phủ của ông đã không truy tố các phiến quân, khủng bố, các nhà lãnh đạo quân sự hoặc những người đã bị buộc tội giết người và tra tấn. Thay vào đó, ông chọn cho một lựa chọn hòa bình hơn, ký kết một hiệp ước ân xá gọi là tiếng Tây Ban Nha "Ley de Amnistia".
Kỉ nguyên hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]
Sanguinetti cải cách kinh tế, tập trung vào việc thu hút thương mại và vốn nước ngoài, đạt được một số thành công và ổn định nền kinh tế. Để thúc đẩy hòa giải dân tộc và tạo điều kiện cho sự trở lại của luật dân sự dân chủ, bảo đảm Sanguinetti phê duyệt công cộng bằng phổ thông đầu phiếu của một cuộc đại xá gây tranh cãi cho các nhà lãnh đạo quân sự bị cáo buộc vi phạm nhân quyền dưới chế độ quân sự và tăng tốc việc phát hành các cựu du kích.
Đảng Quốc gia của Luis Alberto Lacalle thắng cuộc bầu cử tổng thống năm 1989 và phục vụ 1990-1995. Tổng thống Lacalle thực hiện kết cấu chính và cải cách kinh tế theo đuổi tự do hóa hơn nữa các chế độ thương mại, bao gồm bao gồm nội dung của Uruguay trong Khối thị trường chung Nam Mỹ(MERCOSUR) trong năm 1991. Mặc dù tăng trưởng kinh tế trong nhiệm kỳ của Lacalle, điều chỉnh và nỗ lực tư nhân kích động chống đối chính trị, và một số cải cách đã được đảo ngược bằng cách trưng cầu dân ý.
Trong cuộc bầu cử năm 1994, cựu Tổng thống Sanguinetti giành một thuật ngữ mới, mà chạy từ năm 1995 đến tháng 3 năm 2000. Vì không có đảng duy nhất có đa số tại Đại hội, Đảng Quốc gia đã tham gia với Sanguinetti của Đảng Colorado trong một chính phủ liên minh. Chính phủ tiếp tục cải cách kinh tế Sanguinetti của Uruguay và hội nhập MERCOSUR. cải cách quan trọng khác là nhằm cải thiện hệ thống bầu cử, an sinh xã hội, giáo dục, và an toàn công cộng. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định cho hầu hết các kỳ hạn của Sanguinetti cho đến khi giá cả hàng hóa thấp và khó khăn kinh tế tại các thị trường xuất khẩu chính của nó gây ra một cuộc suy thoái vào năm 1999, trong đó có tiếp tục vào năm 2002. Các cuộc bầu cử quốc gia năm 1999 đã được tổ chức theo một hệ thống bầu cử mới được thành lập theo một sửa đổi hiến pháp năm 1996. Bầu cử sơ bộ trong tháng tư đã quyết định ứng cử viên tổng thống duy nhất cho mỗi bên, và cuộc bầu cử quốc gia ngày 31 tháng 10 xác định đại diện trong cơ quan lập pháp. Vì không có ứng cử viên tổng thống đã nhận được một đa số trong cuộc bầu cử tháng mười, một dòng chảy đã được tổ chức trong tháng mười một. Trong dòng chảy này, ứng cử viên Đảng Colorado Jorge Batlle, hỗ trợ bởi sự hỗ trợ của Đảng Quốc gia, đánh bại Mặt trận Rộng ứng cử viên Tabare Vázquez.
Các Colorado và Quốc gia thành viên liên minh tiếp tục lập pháp của họ, không bên nào giành tự như nhiều chỗ ngồi là 40% của mỗi nhà giành chiến thắng liên minh Mặt trận rộng. Các liên minh chính thức kết thúc vào tháng mười một năm 2002, khi Bộ trưởng Blancos rút khỏi nội các, mặc dù Blancos tiếp tục hỗ trợ trên hầu hết các vấn đề Colorados.
Các năm nhiệm kỳ của Batlle được đánh dấu bởi tình trạng suy thoái kinh tế và sự không chắc chắn, đầu tiên với sự mất giá năm 1999 của Brazil thực sự, sau đó với các dịch lở mồm long móng (aftosa) trong thịt bò khu vực trọng điểm của Uruguay vào năm 2001, và cuối cùng với các chính trị và kinh tế sụp đổ của Argentina. Thất nghiệp tăng lên gần hai mươi phần trăm, tiền lương thực giảm, đồng peso đã mất giá và tỷ lệ đói nghèo của Uruguay đạt gần bốn mươi phần trăm. Những điều kiện kinh tế xấu đi góp phần vào chuyển ý kiến công chúng đối với thị trường tự do đã thông qua chính sách kinh tế của chính quyền và người tiền nhiệm của nó Batlle, dẫn đến từ chối phổ biến thông qua các đề xuất để tư nhân hoá của công ty dầu khí nhà nước trong năm 2003 và của công ty nhà nước trong nước năm 2004.
Năm 2004 Uruguayans được bầu làm tổng thống Tabaré Vázquez, trong khi cho Mặt trận Rộng (liên minh của chủ nghĩa xã hội, cộng sản, Tupamaros, cựu cộng sản và dân chủ xã hội) một đa số tại cả hai viện của Quốc hội. Chính phủ mới được bầu, trong khi cam kết tiếp tục thanh toán nợ nước ngoài của Uruguay, cũng đã hứa sẽ thực hiện một vụ tai nạn công ăn việc làm chương trình để tấn công những vấn đề phổ biến rộng rãi của nghèo đói và thất nghiệp. Trong thời chính quyền cựu Tổng thống Vazquez Juan Maria Bordaberry và Tổng Gregorio Alzarez sẽ được tống giam đối với vi phạm nhân quyền cam kết trong thập niên 1970 '. Điều tra bắt đầu sau khi xuất bản cuốn sách "Los Años Oscuros 1967-1987" của Northamerican sử Scott Myers.
Trong năm 2009 Mặt trận Rộng dành cho cuộc bầu cử lần thứ hai. Còn lại liên minh duy trì phần lớn trong cả hai ngôi nhà của Nghị viện và José Mujica nổi lên làm Tổng thống mới của Uruguay. Được gọi là "El Pepe", (sinh ngày 20 tháng năm 1935) Mujica là một chính trị gia Uruguay và cựu du kích chiến đấu, một thành viên của Mặt trận Rộng (liên minh cánh tả) và Tổng thống Uruguay hiện hành. Ông đã sống khắc khổ trên một trang trại ở ngoại ô Montevideo, thủ đô của đất nước. Mujica đã được Bộ trưởng Bộ Chăn nuôi, Nông nghiệp, Thủy sản và 2005-2008 và một Thượng nghị sĩ sau đó. Ông đã giành được cuộc bầu cử tổng thống và nhậm chức làm Tổng thống vào ngày 01 tháng 3 năm 2010.
Địa lí[sửa | sửa mã nguồn]
Lãnh thổ của Uruguay bao gồm 176.220 km 2 diện tích đất liền và 142.999 km 2 diện tích sông, biển, và các đảo có thẩm quyền tài phán. Uruguay là nước độc lập có diện tích nhỏ thứ hai ở Nam Mỹ sau Suriname. Địa hình chủ yếu là đồng bằng, đồi thấp. Điểm cao nhất ở trong nước là Cerro Catedral cao 514 m trong phạm vi đồi Sierra Carapé.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Khí hậu của Uruguay là khí hậu ôn đới có đủ bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông. Nó nhận không khí địa cực vào mùa đông, không khí nhiệt đới từ Brasil vào mùa hè. Do vậy, nếu không có núi che chở như một rào cản thì thời tiết dễ bị thay đổi đột ngột.
Tỉnh thành[sửa | sửa mã nguồn]
Uruguay bao gồm 19 sở. Các sở đầu tiên được thành lập từ năm 1816 và gần đây nhất Flores được thành lập vào năm 1885.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Uruguay là nền kinh tế chủ yếu dựa vào thương mại, đặc biệt là xuất khẩu nông sản, khiến cho trong nước dễ bị biến động giá cả hàng hóa.
Chăn nuôi bò, cừu trở thành ngành kinh tế chủ yếu thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp chế biến để xuất khẩu (len, hàng dệt, thịt và ngành da thú). Ngành trồng trọt gồm có: ngũ cốc, mía, cây ăn quả.
Kinh tế gặp nhiều khó khăn do nợ nước ngoài chồng chất. Là nước thành viên của tổ chức Mercosur, Uruguay bị lấn át bởi hai nước láng giềng khổng lồ Brasil và Argentina. Thâm hụt cán cân mậu dịch gia tăng.
Mặc dù nông nghiệp chỉ chiếm 9% GDP, nhưng nông phẩm chiếm hơn 50% hàng xuất khẩu. Urugoay đứng đầu Mỹ Latinh và thứ 6 thế giới về xuất khẩu lúa gạo. Công nghiệp chủ yếu là chế biến nông sản (thịt, sản phẩm da thuộc, len…). Từ giữa thập kỷ 80 của thế kỷ 20, Urugoay theo mô hình kinh tế tự do mới, giảm được lạm phát và thâm hụt ngân sách, cân đối xuất nhập khẩu. Urugoay là một trong những nước có điều kiện và chính sách lao động tự do nhất ở châu Mỹ.
Từ năm 1999, kinh tế Urugoay suy thoái, một nguyên nhân lớn là do tác động của việc phá giá tiền tệ của Brasil làm giảm sức cạnh tranh của hàng hoá Urugoay và ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế Argentina. Tháng 6 năm 2002, chính phủ quyết định thả nổi đồng pê xô, đồng đô la Mỹ tăng giá 60% so với nội tệ, giúp cho hàng hoá xuất khẩu của Urugoay tăng sức cạnh tranh nhưng cũng gây ra đổ vỡ tín dụng, khủng hoảng hệ thống ngân hàng, làm giảm sức mua của người tiêu dùng và tăng lạm phát từ 4% (2001) lên tới 26% (2002).
Urugoay có môi trường đầu tư tốt, hệ thống pháp lý mạnh và thị trường tài chính mở cửa. Chiến lược của chính phủ hiện nay là kích thích tăng trưởng dựa trên việc đẩy mạnh xuất khẩu sang các nước bạn hàng truyền thống trong khối Mercosur, EU và Bắc Mỹ. Với châu Á, Urugoay có quan hệ thương mại với Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia và Indonesia... Urugoay xuất hàng truyền thống như thịt bò, lúa gạo, len, cá, da thuộc và đồ da; nhập khẩu máy móc, hoá chất, nhiên liệu, hàng tiêu dùng, quần áo...
Nông nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Uruguay. Hiện nay, nông nghiệp đóng góp 11% GDP của Uruguay và là nguồn thu ngoại hối chính, đưa Uruguay lên ngang tầm các nước có số lượng nông sản xuất khẩu khác như Brasil, Argentina, New Zealand.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Uruguay là một nền cộng hòa dân chủ. Tổng thống giữ cả hai vai trò đứng đầu nhà nước và chính phủ. Tổng thống giữ quyền hành pháp. Quốc hội, gòm thượng viện và hạ viện giữ quyền lập pháp. Bộ tư pháp nắm quyền tư pháp.
Đảng Colorado và các bên khác đã đấu tranh giành quyền lực trong suốt phần lớn lịch sử Uruguay. Tuy nhiên, vào cuộc bầu cử năm 2004, một mặt trận rộng đã được thành lập gồm liên minh của Tupamaros, cộng sản, Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo trong số những người được bầu vào quốc hội. Tabare Vazquez được bầu làm Tổng thống.
Hiến pháp đầu tiên của Uruguay được thông qua vào năm 1830, sau Hiệp ước Montevideo theo đó thành lập nhà nước Uruguay.
Uruguay là nước đứng thứ 25 trong Chỉ số nhận thức tham nhũng.
Hiến pháp Uruguay cho phép sử dụng trưng cầu dân ý để thay đổi luật pháp và hiến pháp.
Giao thông vận tải[sửa | sửa mã nguồn]
Đường bộ[sửa | sửa mã nguồn]
Đường quốc lộ kết nối Montevideo và các thành phố lớn khác trong nước. Đường cao tốc chính dẫn tới những vùng biên giới. Những con đường nhỏ khác không được trải nhựa nối các trang trại và thị trấn nhỏ. Đường sá phát triển mạnh sau khi Khối thị trường chung Nam Mỹ được thành lập vào những năm 1990. Hầu hết hàng hóa vận chuyển trong nước được chuyên chở bằng đường bộ chứ không phải đường sắt.
Đường sắt[sửa | sửa mã nguồn]
Mạng lưới đường sắt hầu hết đều đã cũ (mua của Anh từ Chiến tranh thế giới thứ nhất) trừ một đường nhỏ chạy từ Montevideo đi San José, qua các thành phố Las Piedras và Canelones.
Đường thủy[sửa | sửa mã nguồn]
Cảng biển chủ yếu ở Montevideo, Tàu thuyền di chuyển trong nội địa có các kích thước khác nhau, một dịch vụ tàu cánh ngầm kết nối Buenos Aires với Montevideo và Colonia del Sacramento qua Rio de Plata.
Hàng không[sửa | sửa mã nguồn]
Một sân bay quốc tế nằm gần khu nghỉ mát bãi biển Carrasco một khoảng 21 km từ trung tâm thành phố Montevideo. Các hãng hàng không thuộc sở hữu của chính phủ, Primeras Líneas Uruguayas de Navegación Aérea (PLUNA), liên kết các điểm đến Montevideo với một số sân bay quốc tế.
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Uruguay không có tôn giáo chính thức của nhà nước, nhà thờ và nhà nước được chính thức tách ra, và tự do tôn giáo được đảm bảo.[2] Một cuộc khảo sát năm 2008 của Viện Nacional de Estadística của Uruguay cho thấy Công giáo Rôma là tôn giáo chính, với 45,7% dân số tin theo, 9,0% là Kitô hữu khác ngoài Công giáo, 0,6% là Thuyết duy linh hoặc Umbandists (một tôn giáo bản địa), và 0,4% là người Do Thái giáo, 30,1% cho biết họ có tin tưởng vào một vị thần, nhưng không thuộc tôn giáo nào, trong khi 14% là người vô thần hoặc bất khả tri.[3]
Giới quan sát chính trị xem Uruguay quốc gia thế tục nhất ở châu Mỹ.[4] Uruguay thế tục hóa bắt đầu với vai trò tương đối nhỏ của nhà thờ trong thời kỳ thuộc địa, so với các bộ phận khác của đế quốc Tây Ban Nha. Sau khi độc lập, ý tưởng chống đối ảnh hưởng của tôn giáo đối với chính quyền lan rộng tới Uruguay, đặc biệt là từ Pháp, tiếp tục làm xói mòn ảnh hưởng của nhà thờ đối với chính phủ.[5] Năm 1837, hôn nhân dân sự đã được công nhận và năm 1861 nhà nước tiếp quản các hoạt động của các nghĩa trang nhân dân vốn do nhà thờ đảm trách. Trong năm 1907, ly hôn đã được hợp pháp hóa và năm 1909, tất cả các chương trình giáo dục giảng dạy tôn giáo đã bị cấm tại tất cả các trường công lập nhà nước. Dưới ảnh hưởng của các cải cách tự do, do nhà lãnh đạo Colorado José Batlle y Ordóñez (1903-1911) đề xướng, một bản Hiến pháp mới đã được ban hành năm 1997 đã tách hoàn toàn ảnh hưởng của nhà thờ đối với nhà nước.[6]
Theo khảo sát chính thức gần đây nhất khoảng 58,1% dân số Uruguay xác định mình là Kitô giáo (47% Công giáo La Mã, Tin Lành 11,1%), và khoảng 40,89% dân số không xưng tôn giáo (23,2% "tin vào Thiên Chúa nhưng không có tôn giáo", 17,2% là người vô thần), 0,6% là tín đồ của các tôn giáo châu Phi khác, 0,5% là người Do Thái giáo, và 0,4% theo tôn giáo khác.[7]
Có khoảng 2,3 triệu người Công giáo Rôma trong cả nước. Có 9 giáo phận trực thuộc tổng giáo phận Montevideo; Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Uruguay hiện nay lag Tổng giám mục Nicolas Cotugno Fanizzi, người được bổ nhiệm vào tháng 12 năm 1998. Các vị thánh bảo trợ của Uruguay là Maria, hiện được tôn kính tại Vương Cung Thánh Đường Nhà thờ Florida.[8]
Hồi giáo ở Uruguay ước tính có từ 300 đến 400 người, đại diện cho 0,01 phần trăm dân số. Có hai trung tâm Hồi giáo, tại Montevideo.[9]
Hiện nay, có từ 20.000-25.000 người Do Thái giáo sống ở Uruguay, với 95% cư trú tại Montevideo. Có một cộng đồng nhỏ ở Paysandú. Khoảng 75% trong số đó là nhánh Do Thái giáo Ashkenazi và 11% thuộc nhánh Sephardi. Đến năm 2003, có 20 giáo đường Do Thái, nhưng chỉ có sáu trong số đó tổ chức các buổi lễ Shabbat hàng tuần.
Đức tin Bahá'í được truyền bá đến Uruguay bởi Abdu'l-Baha, một trong những người đứng đầu tôn giáo này trong năm 1916.[10] Hội đồng tin thần Bahá'í địa phương đầu tiên tại Montevideo được bầu vào năm 1942. Năm 1961, Hội đồng tinh thần Bahá'í Uruguay được thiết lập và tới năm 1963 đã có ba Hội đồng tinh thần Bahá'í địa phương. Năm 2001 có khoảng 4.000 tín đồ Baha'is tại Uruguay và đến năm 2005, đã tăng lên 7.300 người.[11]
Externi liên kết[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Transparency.org
- ^ Bureau of Western Hemisphere Affairs. "Background Note: Uruguay". US Department of State. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2011.
- ^ http://www3.ine.gub.uy/anda4/ddibrowser/
- ^ “University of Minnesota, Morris”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ “The Uruguay Government is fascinating”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Uruguay”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ "Extended National Household Survey, 2006: Religion" (PDF) (in Spanish). National Institute of Statistics.
- ^ “Montevideo (Archdiocese) [Catholic”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Uruguay”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Bahá'í Reference Library”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Uruguay”. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.

markdown:
# Uruguay
|República Oriental del Uruguay
|
Cộng hòa Đông Uruguay
Oriental Republic of Uruguay
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|Khẩu hiệu|
|
|Libertad o Muerte
(
|Quốc ca|
|
|
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Tổng thống](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Uruguay&action=edit&redlink=1)
•
[Phó tổng thống](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Uruguay&action=edit&redlink=1) [Tabaré Vázquez](/wiki/Tabar%C3%A9_V%C3%A1zquez) [Danilo Astori](/wiki/Danilo_Astori) [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Montevideo](/wiki/Montevideo) [34°53′N, 56°10′T](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Uruguay¶ms=34_53_S_56_10_W_type:country(176.220)) [Montevideo](/wiki/Montevideo) [hạng 90](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)-3; [mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8): - (UTC-2) [hạng 131](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 156](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2005) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2003) [hạng 46](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Peso Uruguay](/w/index.php?title=Peso_Uruguay&action=edit&redlink=1)(
)
[UYU] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.uy](/wiki/.uy) **Uruguay** ( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *República Oriental del Uruguay*) là một quốc gia tại [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). Nước này tiếp giáp với [Brasil](/wiki/Brasil) ở phía bắc, [Argentina](/wiki/Argentina) ở phía tây (qua [sông Uruguay](/wiki/S%C3%B4ng_Uruguay)) và tây nam qua [Río de la Plata](/wiki/S%C3%B4ng_La_Plata), với [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) ở phía đông nam. Đây là quốc gia độc lập có diện tích nhỏ thứ hai ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9) sau [Suriname](/wiki/Suriname). [Colonia del Sacramento](/wiki/Colonia_del_Sacramento), một trong số những khu định cư châu Âu lâu đời nhất ở Uruguay được thành lập bởi [Bồ Đào Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha). [Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) chiếm Montevideo vào đầu thế kỉ 18 và họ dựng lên thành phố ở đó. Uruguay nổi dậy dành độc lập vào những năm 1811–1828 từ ba nước Tây Ban Nha, Argentina, Brasil. Đó là một nền [dân chủ lập hiến](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%B1_do), nơi tổng thống giữ cả hai vai trò đứng đầu [nhà nước](/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) và [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7).
Uruguay là một trong số những nền kinh tế phát triển ở Nam Mĩ, với
[GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) cao, đứng hàng thứ 50 về [chất lượng sống](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) tên thế giới. Nền kinh tế dựa vào [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) (chiếm 10% [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) và đứng thứ nhất về xuất khẩu).Theo [Tổ chức Minh bạch quốc tế](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Minh_b%E1%BA%A1ch_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), Uruguay là nước ít tham nhũng nhất [châu Mĩ Latin](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh) (cùng với [Chile](/wiki/Chile)). [[1]](#cite_note-Transparency-1)
Năm 2007, Uruguay là nước đầu tiên ở
[châu Mĩ Latin](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh) thực hiện [kết hợp dân sự](/wiki/K%E1%BA%BFt_h%E1%BB%A3p_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) giữa những người đồng tính.
## Mục lục
[1 Từ nguyên](#T.E1.BB.AB_nguy.C3.AAn) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2.1 Sự thực dân hóa](#S.E1.BB.B1_th.E1.BB.B1c_d.C3.A2n_h.C3.B3a) [2.2 Đấu tranh giành độc lập khỏi Tây Ban Nha những năm 1811-1814](#.C4.90.E1.BA.A5u_tranh_gi.C3.A0nh_.C4.91.E1.BB.99c_l.E1.BA.ADp_kh.E1.BB.8Fi_T.C3.A2y_Ban_Nha_nh.E1.BB.AFng_n.C4.83m_1811-1814) [2.3 Liên bang Liga 1814-1820](#Li.C3.AAn_bang_Liga_1814-1820) [2.4 Sự chiếm đóng của Brasil 1821 - 1830](#S.E1.BB.B1_chi.E1.BA.BFm_.C4.91.C3.B3ng_c.E1.BB.A7a_Brasil_1821_-_1830) [2.5 "Guerra Grande" 1839–1852](#.22Guerra_Grande.22_1839.E2.80.931852) [2.6 Chiến tranh giữa liên minh Triple](#Chi.E1.BA.BFn_tranh_gi.E1.BB.AFa_li.C3.AAn_minh_Triple) [2.7 Xã hội và sự phát triển kinh tế đến năm 1890](#X.C3.A3_h.E1.BB.99i_v.C3.A0_s.E1.BB.B1_ph.C3.A1t_tri.E1.BB.83n_kinh_t.E1.BA.BF_.C4.91.E1.BA.BFn_n.C4.83m_1890) [2.8 Thế kỉ 20](#Th.E1.BA.BF_k.E1.BB.89_20) [2.9 Kỉ nguyên hiện đại](#K.E1.BB.89_nguy.C3.AAn_hi.E1.BB.87n_.C4.91.E1.BA.A1i)
-
[3 Địa lí](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.AD) [4 Khí hậu](#Kh.C3.AD_h.E1.BA.ADu) [5 Tỉnh thành](#T.E1.BB.89nh_th.C3.A0nh) [6 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [7 Nông nghiệp](#N.C3.B4ng_nghi.E1.BB.87p) [8 Chính trị](#Ch.C3.ADnh_tr.E1.BB.8B) [9 Giao thông vận tải](#Giao_th.C3.B4ng_v.E1.BA.ADn_t.E1.BA.A3i) [10 Tôn giáo](#T.C3.B4n_gi.C3.A1o) [11 Externi liên kết](#Externi_li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt) [12 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=1)]
Từ tiếng Tây Ban Nha
*República Oriental del Uruguay* dịch sang tiếng Việt là *Cộng hoà Đông Uruguay*. Đó là do nước này có vị trí địa lí ở phía đông [sông Uruguay](/wiki/S%C3%B4ng_Uruguay). Từ *Uruguay* trong [tiếng Guaraní](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Guaran%C3%AD) nghĩa là con sông nơi mà loài chim đang sống.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=2)]
### Sự thực dân hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=3)]
Người Tây Ban Nha khám phá ra Uruguay vào đầu
[thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16) nhưng gặp phải sự kháng cự của thổ dân rồi lại bị người Bồ Đào Nha gây khó dễ khiến Uruguay trở thành chiến trường giữa hai [đế quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c), [Bồ Đào Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) và [Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha). Trong những năm [1669](/wiki/1669) - [1671](/wiki/1671), Bồ Đào Nha lập đồn lũy ở Colonia del Sacramento hầu kiểm soát khu vực này. Trong khi đó Tây Ban Nha cũng tìm đưa dân đến lập nghiệp, chống lại dân Bồ Đào Nha từ Brasil lấn xuống.
Triều đình Tây Ban Nha cho thành lập
[Montevideo](/wiki/Montevideo) vào đầu [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) làm căn cứ quân sự rồi sau thị trấn này phát triển thành một [hải cảng](/wiki/C%E1%BA%A3ng) quan trọng cạnh tranh với [Buenos Aires](/wiki/Buenos_Aires) bên [Argentina](/wiki/Argentina). Vào những năm [1806](/wiki/1806) - [1807](/wiki/1807), trong khi bên Âu châu Anh và Pháp lâm chiến thì ở Nam Mỹ cuộc chiến chống Napoleon cũng cuốn Anh, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha vào vòng binh lửa nhằm khống chế hai thị trấn chính là [Montevideo](/wiki/Montevideo) và [Buenos Aires](/wiki/Buenos_Aires). Quân Anh chiếm được Montevideo vào năm [1807](/wiki/1807) nhưng không bao lâu thì quân Tây Ban Nha tái chiếm được.
### Đấu tranh giành độc lập khỏi Tây Ban Nha những năm 1811-1814[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=4)]
Năm 1811,
[José Gervasio Artigas](/wiki/Jos%C3%A9_Gervasio_Artigas), anh hùng dân tộc của Uruguay, đứng đầu một cuộc cách mạng chống lại Tây Ban Nha, đánh bại họ vào ngày 18 tháng 5 tại [trận Las Piedras](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Las_Piedras&action=edit&redlink=1) và ông tuyên bố thành lập [liên bang Liga](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_bang_Liga&action=edit&redlink=1) vào năm 1814.
### Liên bang Liga 1814-1820[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=5)]
Từ năm 1815 - 1820, Uruguay là trung tâm chính trị của
*Liên bang Liga* hay *Liên bang của những người tự do*. Tuy nhiên, sự tăng trưởng và uy tín của nó làm cho [Đế quốc Bồ Đào Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) ở Brasil sợ hãi (vì chính thể cộng hòa của nó). Tháng 8 năm 1816, Bồ Đào Nha tấn công các tỉnh miền Đông (Uruguay) với ý định tiêu diệt nền cộng hòa ở đây. Nhờ ưu thế về quân sự, quân Bồ Đào Nha chiếm Montevideo vào ngày 20 tháng 1 năm 1817. Quân của Artigas rút về đấu tranh ở nông thôn đấu tranh trong ba năm tiếp theo. Cuối cùng, quân Bồ Đào Nha đánh bại Artigas trong [trận Tacuarembó](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Tacuaremb%C3%B3&action=edit&redlink=1).
### Sự chiếm đóng của Brasil 1821 - 1830[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=6)]
Năm 1821, các tỉnh miền Đông (Uruguay) bị sáp nhập vào
[Brasil](/wiki/Brasil) (như là một phần của Vương quốc Bồ Đào Nha). [Đế chế Brasil](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Brasil) được độc lập từ 1822. Ba năm sau, ba mươi ba tỉnh do [Juan Antonio Lavalleja](/w/index.php?title=Juan_Antonio_Lavalleja&action=edit&redlink=1) đứng đầu tuyên bố độc lập ngày [25 tháng 8](/wiki/25_th%C3%A1ng_8) năm 1825 dưới sự bảo trợ của [Liên hiệp các tỉnh Rio de la Plata](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_c%C3%A1c_t%E1%BB%89nh_Rio_de_la_Plata&action=edit&redlink=1) (nay là Argentina).
Điều này đã dẫn đến cuộc
[chiến tranh Brasil-Argentina](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Brasil-Argentina&action=edit&redlink=1) kéo dài 500 ngày. Nhưng không bên nào đạt được thế thượng phong, do vậy, hai nước Brasil, Argentina kí kết [Hiệp ước Montevideo](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Montevideo&action=edit&redlink=1) theo đó công nhận nhà nước Uruguay độc lập. Hiến pháp đầu tiên được thông qua ngày [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7) năm 1830.
### "Guerra Grande" 1839–1852[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=7)]
|Bài này
|là một bản dịch thô từ ngôn ngữ khác. Đây có thể là kết quả của máy tính hoặc của người chưa thông thạo cả ngôn ngữ. Xin hãy giúp
Quang cảnh chính trị ở Uruguay đã trở thành phân chia giữa hai bên, các bảo thủ Blancos ("da trắng") và các tự do Colorados ("Quỷ đỏ"). Các
[Colorados](/w/index.php?title=Colorados&action=edit&redlink=1) được dẫn đầu bởi [Fructuoso Rivera](/w/index.php?title=Fructuoso_Rivera&action=edit&redlink=1) và đại diện lợi ích kinh doanh của Montevideo; các [Blancos](/w/index.php?title=Blancos&action=edit&redlink=1) đã được lãnh đạo bởi [Manuel Oribe](/w/index.php?title=Manuel_Oribe&action=edit&redlink=1), người chăm sóc lợi ích của nông nghiệp nông thôn và thúc đẩy bảo hộ. Hai nhóm lấy tên của họ từ màu sắc của các băng tay mà họ mặc. Các bên Uruguay đã trở thành gắn liền với chiến tranh phe phái chính trị tại nước láng giềng Argentina. Các Colorados ủng hộ tự do lưu vong Argentina Unitarios, nhiều người đã lấy tị nạn tại Montevideo, trong khi tổng thống Blanco Manuel Oribe là một người bạn thân của người cai trị Argentina Manuel de Rosas. Oribe đã phía Rosas khi hải quân Pháp phong tỏa Buenos Aires năm 1838. Điều này dẫn các Colorados và Unitarios lưu vong để tìm kiếm sự ủng hộ của Pháp chống lại Oribe, và vào ngày ngày 15 Tháng Sáu 1838, một đội quân dẫn đầu là Rivera Colorado lãnh đạo lật đổ tổng thống, người đã bỏ chạy tới Argentina. Các Unitarians Argentina đã thành lập một chính phủ lưu vong tại Montevideo và, với sự khuyến khích Pháp bí mật, Rivera tuyên chiến Rosas năm 1839. Cuộc xung đột kéo mười ba năm và trở thành được gọi là "Grande Guerra" ("Đại chiến"). Trong năm 1840, một đội quân Unitarios lưu vong đã cố gắng xâm lược miền bắc Argentina từ Uruguay, nhưng họ đã thành công rất ít. Trong tháng 12 năm [1842](/wiki/1842), Tổng thống [Joaquín Suárez](/w/index.php?title=Joaqu%C3%ADn_Su%C3%A1rez&action=edit&redlink=1) chính thức bãi bỏ [chế độ nô lệ](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B4_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1). Hai tháng sau, một đội quân người Argentina đã trượt khỏi Uruguay thay mặt của Oribe. Họ tịch thu nhất của đất nước nhưng không có vốn. Các cuộc bao vây của Montevideo, bắt đầu từ tháng 2 năm 1843, sẽ chín cuối năm và chụp thế giới tưởng tượng của các. Alexandre Dumas so sánh nó với một mới Trojan War. Những người Uruguay bao vây kêu gọi người nước ngoài cư trú để được giúp đỡ và một quân đoàn Pháp và một người Ý đã được hình thành. thứ hai là do lưu vong Giuseppe Garibaldi, người đã làm việc như một giáo viên toán học tại Montevideo khi chiến tranh nổ ra.
Garibaldi cũng làm người đứng đầu của hải quân Uruguay. Ông đã tham gia vào nhiều hành động nổi tiếng trong chiến tranh, đặc biệt là trong trận San Antonio, trong đó dành cho ông một danh tiếng trên toàn thế giới như là một nhà lãnh đạo du kích dữ dội. Cuộc phong tỏa của Argentina với Montevideo không hiệu quả như Rosas thường cố gắng không can thiệp với vận chuyển quốc tế về mảng sông. Nhưng năm 1845, khi vào Paraguay đã bị chặn, Anh và Pháp liên minh chống lại Rosas, thu giữ hạm đội của mình và bắt đầu một cuộc phong tỏa của Buenos Aires, trong khi Brasil tham gia chống lại Argentina.
Rosas đạt thỏa thuận hòa bình với Anh và Pháp vào năm 1849 và 1850. Người Pháp đã đồng ý rút quân đoàn của mình nếu Rosas di tản quân đội Argentina từ Uruguay. Oribe vẫn duy trì một cuộc bao vây lỏng lẻo với thủ đô. Năm 1851, những người Argentina Caudillo Justo José de Urquiza quay lưng lại với Rosas và ký kết một hiệp ước với Unitarios lưu đày, các Colorados Uruguay và Brazil chống lại ông. Urquiza vượt qua thành Uruguay, đánh bại Oribe và dỡ bỏ cuộc bao vây với Montevideo. Ông sau đó đã lật đổ Rosas ở trận Caseros ngày 3 tháng hai năm 1852. Với thất bại này, Rosas sống lưu vong,
[Guarra Grande](/wiki/Guarra_Grande) cuối cùng đã kết thúc.
### Chiến tranh giữa liên minh Triple[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=8)]
Năm 1855, cuộc xung đột mới nổ ra giữa các bên. Nó đạt đỉnh cao trong thời gian
[chiến tranh của Liên minh Triple](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_Triple&action=edit&redlink=1). Năm 1863, Colorado chung Venancio Flores tổ chức một cuộc nổi dậy vũ trang chống lại tổng thống Blanco, [Bernardo Prudencio Berro](/w/index.php?title=Bernardo_Prudencio_Berro&action=edit&redlink=1). Flores đã giành sự ủng hộ từ Brasil và, thời gian này, Argentina đã cung cấp ông với quân đội và vũ khí, trong khi Berro thực hiện một liên minh với các nhà lãnh đạo Paraguay Francisco Solano López. Khi chính phủ của Berro bị lật đổ trong năm 1864 với sự giúp đỡ của Brazil, López sử dụng nó như là một lý do để tuyên chiến với Uruguay. Kết quả là cuộc chiến tranh của Liên minh Triple, một cuộc xung đột năm năm, trong đó Uruguay, [quân đội Brasil](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Brasil&action=edit&redlink=1) và Argentina, Paraguay đã chiến đấu, và đó Flores cuối cùng thắng, nhưng chỉ ở mức giá của sự mất 95% quân của riêng mình. Flores đã không tận hưởng của mình chiến thắng Pyrrhic cho lâu dài. Năm 1868, ông bị giết trong cùng một ngày như là đối thủ của ông Berro.
Cả hai bên đã mệt mỏi của sự hỗn loạn này. Năm 1870, họ đã đi đến một thỏa thuận để xác định các lĩnh vực ảnh hưởng: các Colorados sẽ kiểm soát Montevideo và khu vực ven biển, các Blancos sẽ cai trị nội địa với bất động sản nông nghiệp của mình. Ngoài ra, Blancos đã được trả nửa triệu đô la để bồi thường cho họ mất cổ phần của họ ở Montevideo. Nhưng
[Caudillo](/w/index.php?title=Caudillo&action=edit&redlink=1) tâm lý rất khó để xóa từ Uruguay và tiếp tục hoạt động chính trị mà đỉnh cao là cuộc cách mạng của Lances (Revolución de las Lanzas) (1870-1872), và sau này với các cuộc nổi dậy của Aparicio Saravia, người đã bị thương tại [trận Masoller](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Masoller&action=edit&redlink=1) (1904).
### Xã hội và sự phát triển kinh tế đến năm 1890[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=9)]
Sau khi kết thúc
*Guerra Grande* có một sự gia tăng mạnh số lượng người nhập cư, nhiều nhất là từ [Italy và Tây Ban Nha](/w/index.php?title=Italy_v%C3%A0_T%C3%A2y_Ban_Nha&action=edit&redlink=1). Số lượng người nhập cư đã tăng từ 48% dân số trong 1860 lên 68% năm 1868. Trong thập niên 1870, một 100,000 người châu Âu tiếp tục đến, để đến năm 1879 khoảng 438.000 người đã sống ở Uruguay, một phần tư trong số họ trong Montevideo. Năm 1857, [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) đầu tiên đã được mở cửa, ba năm sau đó, một hệ thống [kênh đào](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o) đã được bắt đầu xây dựng, dòng điện tín đầu tiên được thành lập, và các liên kết đường sắt được xây dựng giữa các thành phố và nông thôn.
Nền kinh tế nhìn thấy sự tăng trưởng mạnh sau khi "Guerra Grande" kết thúc, trên tất cả trong chăn nuôi và xuất khẩu. Giữa năm 1860 và 1868, số lượng cừu tăng 3-17.000.000. Lý do cho sự gia tăng này nằm ở trên tất cả trong các phương pháp cải tiến chăn nuôi của những người nhập cư châu Âu.
Montevideo đã trở thành một trung tâm kinh tế lớn của khu vực. Nhờ bến cảng tự nhiên của nó, nó trở thành một nơi trung chuyển hàng hóa từ
[Argentina](/wiki/Argentina), [Brasil](/wiki/Brasil) và [Paraguay](/wiki/Paraguay). Các thị xã [Paysandú](/wiki/Paysand%C3%BA) và [Salto](/w/index.php?title=Salto&action=edit&redlink=1), cả trên sông Uruguay, cũng có kinh nghiệm phát triển tương tự.
### Thế kỉ 20[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=10)]
Uruguay phát triển tăng tốc trong phần sau của thế kỷ 19 cũng như số ngày càng tăng của người nhập cư thành lập doanh nghiệp và mua đất. Một phần thông qua nỗ lực của họ, cừu đã được giới thiệu để gặm cỏ cùng với gia súc, trang trại được rào, và những con bò và cừu được nhập khẩu để cải thiện chăn nuôi. Thu nhập từ len (mà đã trở thành việc xuất khẩu hàng đầu vào năm 1884), da, và thịt bò khô khuyến khích người Anh đầu tư xây dựng đường sắt và cũng đã giúp hiện đại hóa Montevideo, đáng chú ý trong các tiện ích công cộng và hệ thống giao thông vận tải, mà qua đó khuyến khích nhập cư bổ sung.
Năm 1876, các lực lượng vũ trang Uruguay đã qua của chính phủ, và hỗ trợ bởi thông tin liên lạc được cải thiện, bắt đầu thiết lập vững chắc hơn trong kiểm soát đất nước. Tuy nhiên, công cuộc hỗ trợ cho chế độ dần dần phai nhạt vì sự
[tàn bạo](/w/index.php?title=T%C3%A0n_b%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) và [tham nhũng](/wiki/Tham_nh%C5%A9ng) của một số nhà lãnh đạo của nó, và một [chính phủ dân sự](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) Colorado trở lại cầm quyền vào năm [1890](/wiki/1890).
Blanco nhu cầu của một vai trò lớn hơn trong chính phủ leo thang thành cuộc Cách mạng năm 1897, do
[Aparicio Saravia](/w/index.php?title=Aparicio_Saravia&action=edit&redlink=1), kết thúc khi tổng thống Colorado, [Juan Idiarte Borda](/w/index.php?title=Juan_Idiarte_Borda&action=edit&redlink=1), đã bị giết bởi một sát thủ không liên kết với các Blancos. Mặc dù các cuộc xung đột giữa Colorados và Blancos vẫn tiếp tục cản trở sự phát triển kinh tế, theo dân số của Uruguay năm 1900 đã lên đến một triệu tăng 13 lần so với mức của năm 1830. Các nhà lãnh đạo Colorado José Batlle y Ordóñez được bầu làm tổng thống năm 1903. Năm sau các Blancos đã dẫn đầu một cuộc nổi dậy nông thôn, và tám tháng chiến đấu đẫm máu xảy ra sau đó trước khi Saravia bị giết chết trong trận chiến và lực lượng chính phủ đã nổi lên giành chiến thắng. Năm 1905 các Colorados thắng cuộc bầu cử lập pháp lần đầu tiên trong suốt phần lớn trong 30 năm qua, và sự ổn định trong nước cuối cùng đã đạt được.
Batlle, người đã trở thành một anh hùng Colorado, đã dùng sự ổn định của quốc gia và phát triển thịnh vượng kinh tế để viện cải cách lớn, bao gồm gia tăng sự can thiệp của nhà nước trong các vấn đề kinh tế. Chính quyền của ông đã giúp mở rộng chăn thả gia súc, giảm sự phụ thuộc của quốc gia nhập khẩu và vốn nước ngoài, cải thiện điều kiện lao động thông qua những cải cách sâu rộng đến xã hội, và mở rộng giáo dục. Ngoài ra Batlle bãi bỏ án
[tử hình](/wiki/T%E1%BB%AD_h%C3%ACnh), cho phép phụ nữ để tiến hành thủ tục [ly dị](/wiki/Ly_h%C3%B4n), tăng cường các quyền của trẻ em sinh ra ngoài giá thú, và giảm các ảnh hưởng chính trị của [Giáo hội Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), phản ánh xu hướng phát triển theo hướng tự do hóa xã hội và thế tục tại Uruguay.
Batlle đã có hai nhiệm kỳ (1903-1907 và 1911-1915), trong đó để bắt đầu chính sách của ông, nhưng ông nhận ra rằng chương trình của mình có thể bị đảo ngược bởi một tổng thống trong tương lai hoặc độc tài, ông đã thúc đẩy một cuộc cải cách hiến pháp để kết thúc nhiệm kỳ tổng thống và thay thế bằng một số nhiều điều hành, các colegiado. kế hoạch táo bạo của Batlle chia Colorados và hồi sinh Blanco phe đối lập, và năm 1916 các colegiado bị đánh bại trong cuộc bầu cử đầu tiên của nước bằng cách bỏ phiếu kín. Batlle giữ lại một số lượng đáng kể uy tín và hỗ trợ, tuy nhiên, trong đó cho phép ông ta tấn công một thỏa hiệp là một phần giải cứu các colegiado, do đó, trong hiến pháp ban hành vào năm 1918, trách nhiệm điều hành được phân chia giữa tổng thống và một Hội đồng Hành chính Quốc gia.
Một chính quyền đồng thuận nổi lên với các chính sách đã được thận trọng hơn so với sáng tạo, ngoại trừ trong pháp luật về xã hội. mức sống cao hơn được hỗ trợ bởi một nền kinh tế nông trại đó đã ngừng phát triển, một tiến thoái lưỡng nan ẩn do giá xuất khẩu cao của cuối thập niên 1920. Năm 1930, Uruguay được chọn là nơi tổ chức đầu tiên của bóng đá World Cup. Mặc dù qui mô của giải nhỏ hơn rất nhiều so với các cuộc thi của ngày hôm nay, sự kiện cung cấp niềm tự hào quốc gia khi đội chủ nhà đã giành giải đấu trên nước láng giềng Argentina.
Trong cuối thập niên 1950, một phần vì làm giảm nhu cầu tại các thị trường thế giới cho các sản phẩm nông nghiệp, Uruguay đã bắt đầu gặp phải vấn đề kinh tế, bao gồm
[lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t), [thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p) hàng loạt, và dốc thả một trong mức sống cho người lao động Uruguay. Điều này dẫn đến tình trạng bất ổn quân sự cho sinh viên và lao động.
Năm 1950 cũng chứng kiến Uruguay giành chiến thắng thứ hai World Cup, đánh bại Brazil 2-1 trong trận chung kết của cuộc thi để có vị trí trong nhóm vô địch, một sự kiện được gọi là Maracanazo. Một phong trào du kích đô thị được gọi là Tupamaros hình thành trong đầu những năm 1960, lần đầu tiên tham gia vào các hoạt động phản đối Robin Hood loại, như cướp ngân hàng và phân phối tiền cho người nghèo, và cố gắng đối thoại chính trị. Theo chính quyền cấm hoạt động chính trị của họ và cảnh sát trở nên ngột ngạt, các Tupamaros đã lên công khai đấu tranh vũ trang, tham gia vào cuộc xung đột trực tiếp với cảnh sát và bắt cóc các quan chức tham nhũng và nhận thức kẻ thù. [11] Hoa Kỳ Văn phòng An Toàn Công Cộng (OPS) đã bắt đầu hoạt động tại Uruguay vào năm 1965. Văn phòng Mỹ An Toàn Công Cộng cảnh sát Uruguay đào tạo và thông minh trong lập chính sách và kỹ thuật interrogration.
Tổng thống Jorge Pacheco tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào năm 1968, tiếp theo là tiếp tục đình chỉ
[quyền tự do dân sự](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_do_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) vào năm 1972 bởi người kế nhiệm ông, Tổng thống Juan María Bordaberry, người mang trong quân đội để chống lại các du kích MLN, do Raúl Sendic. Sau khi đánh bại các Tupamaros, việc thu giữ quyền lực quân sự năm 1973. Một nhà nước quân luật được hiệu quả sử dụng để tiêu diệt các MLN (Phong trào giải phóng quốc gia). Thủ trưởng MLN đã bị cô lập trong nhà tù. Bordaberry cuối cùng đã được gỡ bỏ từ chủ tịch phụ trách "của mình" trong năm 1976. Ông là thành công đầu tiên của Alberto Demicheli. Sau đó một hội đồng quốc gia được lựa chọn bởi chính phủ quân sự được bầu Aparicio Méndez.
Năm 1980, lực lượng quân đội đề xuất một sự thay đổi trong hiến pháp sẽ được thông qua với một trưng cầu dân ý. Các "Không" cho những cải cách hiến pháp đã giành được bỏ phiếu với 57,2% số phiếu, hiển thị các unpopularity của chính phủ trên thực tế, mà sau này được tăng tốc bởi một cuộc khủng hoảng kinh tế. Năm 1981, Tổng Gregorio Álvarez nắm chức tổng thống.
Năm 1984, cuộc biểu tình lớn chống lại quyền quân sự nổ ra. Sau một cuộc
[tổng đình công](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_%C4%91%C3%ACnh_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) 24 giờ, cuộc đàm phán đã bắt đầu và lực lượng vũ trang công bố một kế hoạch quay trở lại quy luật dân sự. cuộc bầu cử quốc gia đã được tổ chức vào năm 1984; Colorado Đảng lãnh đạo Julio María Sanguinetti thắng cử tổng thống và, sau khi tạm ngắn gọn của Tổng thống Rafael Addiego Bruno, phục vụ 1985-1990. Các Sanguinetti đầu tiên chính quyền triển khai thực hiện cải cách kinh tế và dân chủ hợp nhất các năm tiếp theo của đất nước dưới sự cai trị quân sự. Tuy nhiên, Sanguinetti không bao giờ ủng hộ những tuyên bố nhân quyền, và chính phủ của ông đã không truy tố các phiến quân, khủng bố, các nhà lãnh đạo quân sự hoặc những người đã bị buộc tội giết người và tra tấn. Thay vào đó, ông chọn cho một lựa chọn hòa bình hơn, ký kết một hiệp ước ân xá gọi là tiếng Tây Ban Nha "Ley de Amnistia".
### Kỉ nguyên hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=11)]
Sanguinetti cải cách kinh tế, tập trung vào việc thu hút thương mại và vốn nước ngoài, đạt được một số thành công và ổn định nền kinh tế. Để thúc đẩy hòa giải dân tộc và tạo điều kiện cho sự trở lại của luật dân sự dân chủ, bảo đảm Sanguinetti phê duyệt công cộng bằng phổ thông đầu phiếu của một cuộc
[đại xá](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_x%C3%A1&action=edit&redlink=1) gây tranh cãi cho các nhà lãnh đạo quân sự bị cáo buộc [vi phạm nhân quyền](/wiki/Vi_ph%E1%BA%A1m_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) dưới chế độ quân sự và tăng tốc việc phát hành các cựu du kích.
Đảng Quốc gia của Luis Alberto Lacalle thắng cuộc bầu cử tổng thống năm 1989 và phục vụ 1990-1995. Tổng thống Lacalle thực hiện kết cấu chính và cải cách kinh tế theo đuổi tự do hóa hơn nữa các chế độ thương mại, bao gồm bao gồm nội dung của Uruguay trong
[Khối thị trường chung Nam Mỹ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%91i_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_chung_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1)(MERCOSUR) trong năm 1991. Mặc dù tăng trưởng kinh tế trong nhiệm kỳ của Lacalle, điều chỉnh và nỗ lực tư nhân kích động chống đối chính trị, và một số cải cách đã được đảo ngược bằng cách trưng cầu dân ý.
Trong cuộc bầu cử năm 1994, cựu Tổng thống Sanguinetti giành một thuật ngữ mới, mà chạy từ năm 1995 đến tháng 3 năm 2000. Vì không có đảng duy nhất có đa số tại Đại hội, Đảng Quốc gia đã tham gia với Sanguinetti của Đảng Colorado trong một chính phủ liên minh. Chính phủ tiếp tục cải cách kinh tế Sanguinetti của Uruguay và hội nhập MERCOSUR. cải cách quan trọng khác là nhằm cải thiện hệ thống bầu cử, an sinh xã hội, giáo dục, và an toàn công cộng. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định cho hầu hết các kỳ hạn của Sanguinetti cho đến khi giá cả hàng hóa thấp và khó khăn kinh tế tại các thị trường xuất khẩu chính của nó gây ra một cuộc suy thoái vào năm 1999, trong đó có tiếp tục vào năm 2002. Các cuộc bầu cử quốc gia năm 1999 đã được tổ chức theo một hệ thống bầu cử mới được thành lập theo một sửa đổi hiến pháp năm 1996. Bầu cử sơ bộ trong tháng tư đã quyết định ứng cử viên tổng thống duy nhất cho mỗi bên, và cuộc bầu cử quốc gia ngày 31 tháng 10 xác định đại diện trong cơ quan lập pháp. Vì không có ứng cử viên tổng thống đã nhận được một đa số trong cuộc bầu cử tháng mười, một dòng chảy đã được tổ chức trong tháng mười một. Trong dòng chảy này, ứng cử viên Đảng Colorado Jorge Batlle, hỗ trợ bởi sự hỗ trợ của Đảng Quốc gia, đánh bại Mặt trận Rộng ứng cử viên Tabare Vázquez.
Các Colorado và Quốc gia thành viên liên minh tiếp tục lập pháp của họ, không bên nào giành tự như nhiều chỗ ngồi là 40% của mỗi nhà giành chiến thắng liên minh Mặt trận rộng. Các liên minh chính thức kết thúc vào tháng mười một năm 2002, khi Bộ trưởng Blancos rút khỏi nội các, mặc dù Blancos tiếp tục hỗ trợ trên hầu hết các vấn đề Colorados.
Các năm nhiệm kỳ của Batlle được đánh dấu bởi tình trạng suy thoái kinh tế và sự không chắc chắn, đầu tiên với sự mất giá năm 1999 của Brazil thực sự, sau đó với các dịch lở mồm long móng (aftosa) trong thịt bò khu vực trọng điểm của Uruguay vào năm 2001, và cuối cùng với các chính trị và kinh tế sụp đổ của Argentina. Thất nghiệp tăng lên gần hai mươi phần trăm, tiền lương thực giảm, đồng peso đã mất giá và tỷ lệ đói nghèo của Uruguay đạt gần bốn mươi phần trăm. Những điều kiện kinh tế xấu đi góp phần vào chuyển ý kiến công chúng đối với thị trường tự do đã thông qua chính sách kinh tế của chính quyền và người tiền nhiệm của nó Batlle, dẫn đến từ chối phổ biến thông qua các đề xuất để tư nhân hoá của công ty dầu khí nhà nước trong năm 2003 và của công ty nhà nước trong nước năm 2004.
Năm 2004 Uruguayans được bầu làm tổng thống
[Tabaré Vázquez](/wiki/Tabar%C3%A9_V%C3%A1zquez), trong khi cho Mặt trận Rộng (liên minh của chủ nghĩa xã hội, cộng sản, Tupamaros, cựu cộng sản và dân chủ xã hội) một đa số tại cả hai viện của Quốc hội. Chính phủ mới được bầu, trong khi cam kết tiếp tục thanh toán nợ nước ngoài của Uruguay, cũng đã hứa sẽ thực hiện một vụ tai nạn công ăn việc làm chương trình để tấn công những vấn đề phổ biến rộng rãi của nghèo đói và thất nghiệp. Trong thời chính quyền cựu Tổng thống Vazquez Juan Maria Bordaberry và Tổng Gregorio Alzarez sẽ được tống giam đối với vi phạm nhân quyền cam kết trong thập niên 1970 '. Điều tra bắt đầu sau khi xuất bản cuốn sách "Los Años Oscuros 1967-1987" của Northamerican sử Scott Myers.
Trong năm 2009 Mặt trận Rộng dành cho cuộc bầu cử lần thứ hai. Còn lại liên minh duy trì phần lớn trong cả hai ngôi nhà của Nghị viện và
[José Mujica](/wiki/Jos%C3%A9_Mujica) nổi lên làm Tổng thống mới của Uruguay. Được gọi là "El Pepe", (sinh ngày 20 tháng năm 1935) Mujica là một chính trị gia Uruguay và cựu du kích chiến đấu, một thành viên của Mặt trận Rộng (liên minh cánh tả) và Tổng thống Uruguay hiện hành. Ông đã sống khắc khổ trên một trang trại ở ngoại ô Montevideo, thủ đô của đất nước. Mujica đã được Bộ trưởng Bộ Chăn nuôi, Nông nghiệp, Thủy sản và 2005-2008 và một [Thượng nghị sĩ](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi%E1%BB%87n) sau đó. Ông đã giành được cuộc bầu cử tổng thống và nhậm chức làm Tổng thống vào ngày [01 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3) năm 2010.
## Địa lí[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=12)]
Lãnh thổ của Uruguay bao gồm 176.220 km
2 diện tích đất liền và 142.999 km 2 diện tích sông, biển, và các đảo có thẩm quyền tài phán. Uruguay là nước độc lập có diện tích nhỏ thứ hai ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9) sau [Suriname](/wiki/Suriname). Địa hình chủ yếu là đồng bằng, đồi thấp. Điểm cao nhất ở trong nước là [Cerro Catedral](/w/index.php?title=Cerro_Catedral&action=edit&redlink=1) cao 514 m trong phạm vi đồi *Sierra Carapé*.
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=13)]
Khí hậu của Uruguay là khí hậu ôn đới có đủ bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông. Nó nhận không khí
[địa cực](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BB%B1c) vào mùa đông, không khí nhiệt đới từ [Brasil](/wiki/Brasil) vào mùa hè. Do vậy, nếu không có núi che chở như một rào cản thì thời tiết dễ bị thay đổi đột ngột.
## Tỉnh thành[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=14)]
Uruguay bao gồm 19
[sở](/wiki/S%E1%BB%9F). Các sở đầu tiên được thành lập từ năm 1816 và gần đây nhất [Flores](/wiki/Flores) được thành lập vào năm [1885](/wiki/1885).
|Sở||Diện tích (km
|2) |Dân số||Thủ phủ|
|- 1
|[Artigas](/w/index.php?title=Artigas,_Uruguay&action=edit&redlink=1) [Canelones](/w/index.php?title=Canelones&action=edit&redlink=1) [Canelones](/w/index.php?title=Canelones&action=edit&redlink=1) [Cerro Largo](/wiki/Cerro_Largo) [Melo](/w/index.php?title=Melo&action=edit&redlink=1) [Colonia](/wiki/Colonia) [Colonia del Sacramento](/wiki/Colonia_del_Sacramento) [Durazno](/w/index.php?title=Durazno&action=edit&redlink=1) [Durazno](/w/index.php?title=Durazno&action=edit&redlink=1) [Flores](/wiki/Flores) [Trinidad](/wiki/Trinidad,_Uruguay) [Florida](/wiki/Florida) [Florida](/w/index.php?title=Florida,_Uruguay&action=edit&redlink=1) [Lavalleja](/w/index.php?title=Lavallejat&action=edit&redlink=1) [Minas](/w/index.php?title=Minas,_Uruguay&action=edit&redlink=1) [Maldonado](/w/index.php?title=Maldonado&action=edit&redlink=1) [Maldonado](/wiki/Maldonado_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)) [Montevideo](/wiki/Montevideo) [Montevideo](/wiki/Montevideo) [Paysandú](/wiki/Paysand%C3%BA) [Paysandú](/wiki/Paysand%C3%BA) [Río Negro](/w/index.php?title=R%C3%ADo_Negrot&action=edit&redlink=1) [Fray Bentos](/w/index.php?title=Fray_Bentos&action=edit&redlink=1) [Rivera](/wiki/Rivera) [Rivera](/wiki/Rivera) [Rocha](/w/index.php?title=Rocha&action=edit&redlink=1) [Rocha](/w/index.php?title=Rocha&action=edit&redlink=1) [Salto](/w/index.php?title=Saltot&action=edit&redlink=1) [Salto](/w/index.php?title=Salto,_Uruguay&action=edit&redlink=1) [San José](/wiki/San_Jos%C3%A9_(t%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Uruguay)) [San José de Mayo](/w/index.php?title=San_Jos%C3%A9_de_Mayo&action=edit&redlink=1) [Soriano](/w/index.php?title=Sorianot&action=edit&redlink=1) [Mercedes](/w/index.php?title=Mercedes,_Uruguay&action=edit&redlink=1) [Tacuarembó](/w/index.php?title=Tacuaremb%C3%B3&action=edit&redlink=1) [Tacuarembó](/w/index.php?title=Tacuaremb%C3%B3&action=edit&redlink=1) [Treinta y Tres](/w/index.php?title=Treinta_y_Tres&action=edit&redlink=1) [Treinta y Tres](/w/index.php?title=Treinta_y_Tres&action=edit&redlink=1)
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=15)]
Uruguay là nền kinh tế chủ yếu dựa vào thương mại, đặc biệt là xuất khẩu nông sản, khiến cho trong nước dễ bị biến động giá cả hàng hóa.
Chăn nuôi bò, cừu trở thành ngành kinh tế chủ yếu thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp chế biến để xuất khẩu (
[len](/wiki/Len), hàng dệt, thịt và ngành da thú). Ngành trồng trọt gồm có: ngũ cốc, mía, cây ăn quả.
Kinh tế gặp nhiều khó khăn do nợ nước ngoài chồng chất. Là nước thành viên của tổ chức
[Mercosur](/wiki/Mercosur), Uruguay bị lấn át bởi hai nước láng giềng khổng lồ [Brasil](/wiki/Brasil) và [Argentina](/wiki/Argentina). Thâm hụt cán cân mậu dịch gia tăng.
Mặc dù
[nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) chỉ chiếm 9% [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba), nhưng nông phẩm chiếm hơn 50% hàng xuất khẩu. Urugoay đứng đầu [Mỹ Latinh](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh) và thứ 6 [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) về xuất khẩu [lúa gạo](/wiki/L%C3%BAa). [Công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) chủ yếu là chế biến nông sản ( [thịt](/wiki/Th%E1%BB%8Bt), sản phẩm da thuộc, [len](/wiki/Len)…). Từ giữa thập kỷ 80 của [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), Urugoay theo mô hình [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) tự do mới, giảm được [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) và [thâm hụt ngân sách](/wiki/Th%C3%A2m_h%E1%BB%A5t_ng%C3%A2n_s%C3%A1ch), cân đối xuất nhập khẩu. Urugoay là một trong những nước có điều kiện và chính sách lao động tự do nhất ở [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9).
Từ năm
[1999](/wiki/1999), [kinh tế Urugoay](/w/index.php?title=Kinh_t%E1%BA%BF_Urugoay&action=edit&redlink=1) suy thoái, một nguyên nhân lớn là do tác động của việc phá giá tiền tệ của [Brasil](/wiki/Brasil) làm giảm sức cạnh tranh của hàng hoá Urugoay và ảnh hưởng của khủng hoảng [kinh tế Argentina](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_Argentina). [Tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) năm [2002](/wiki/2002), chính phủ quyết định thả nổi đồng pê xô, đồng [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) tăng giá 60% so với nội tệ, giúp cho hàng hoá xuất khẩu của Urugoay tăng sức cạnh tranh nhưng cũng gây ra đổ vỡ tín dụng, khủng hoảng hệ thống [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng), làm giảm sức mua của người tiêu dùng và tăng [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) từ 4% (2001) lên tới 26% (2002).
Urugoay có môi trường đầu tư tốt, hệ thống pháp lý mạnh và thị trường tài chính mở cửa. Chiến lược của
[chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) hiện nay là kích thích tăng trưởng dựa trên việc đẩy mạnh xuất khẩu sang các nước bạn hàng truyền thống trong khối [Mercosur](/wiki/Mercosur), [EU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) và [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9). Với [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), Urugoay có quan hệ thương mại với [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), [Singapore](/wiki/Singapore), [Malaysia](/wiki/Malaysia) và [Indonesia](/wiki/Indonesia)... Urugoay xuất hàng truyền thống như [thịt bò](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_b%C3%B2), [lúa gạo](/wiki/L%C3%BAa), [len](/wiki/Len), [cá](/wiki/C%C3%A1), da thuộc và đồ da; nhập khẩu máy móc, hoá chất, nhiên liệu, hàng tiêu dùng, quần áo...
## Nông nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=16)]
Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Uruguay. Hiện nay, nông nghiệp đóng góp 11%
[GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) của Uruguay và là nguồn thu [ngoại hối](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%91i) chính, đưa Uruguay lên ngang tầm các nước có số lượng [nông sản](/wiki/N%C3%B4ng_s%E1%BA%A3n) xuất khẩu khác như [Brasil](/wiki/Brasil), [Argentina](/wiki/Argentina), [New Zealand](/wiki/New_Zealand).
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=17)]
Uruguay là một nền
[cộng hòa dân chủ](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7). Tổng thống giữ cả hai vai trò đứng đầu nhà nước và chính phủ. Tổng thống giữ quyền [hành pháp](/wiki/Quy%E1%BB%81n_h%C3%A0nh_ph%C3%A1p). [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i), gòm [thượng viện](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi%E1%BB%87n) và [hạ viện](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n) giữ quyền [lập pháp](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1). [Bộ tư pháp](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_t%C6%B0_ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) nắm quyền [tư pháp](/wiki/T%C6%B0_ph%C3%A1p). [Đảng Colorado](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Colorado&action=edit&redlink=1) và các bên khác đã đấu tranh giành [quyền lực](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) trong suốt phần lớn lịch sử Uruguay. Tuy nhiên, vào cuộc bầu cử năm 2004, một [mặt trận rộng](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_r%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) đã được thành lập gồm liên minh của [Tupamaros](/w/index.php?title=Tupamaros&action=edit&redlink=1), [cộng sản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_c%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n), [Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Thi%C3%AAn_ch%C3%BAa_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) trong số những người được bầu vào [quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i). [Tabare Vazquez](/w/index.php?title=Tabare_Vazquez&action=edit&redlink=1) được bầu làm [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng). [Hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p) đầu tiên của Uruguay được thông qua vào năm [1830](/wiki/1830), sau [Hiệp ước Montevideo](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Montevideo&action=edit&redlink=1) theo đó thành lập nhà nước Uruguay.
Uruguay là nước đứng thứ 25 trong
[Chỉ số nhận thức tham nhũng](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_nh%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A9c_tham_nh%C5%A9ng). [Hiến pháp Uruguay](/w/index.php?title=Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Uruguay&action=edit&redlink=1) cho phép sử dụng [trưng cầu dân ý](/wiki/Tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD) để thay đổi luật pháp và hiến pháp.
## Giao thông vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=18)]
### Đường bộ[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=19)] [Đường quốc lộ](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) kết nối [Montevideo](/wiki/Montevideo) và các thành phố lớn khác trong nước. [Đường cao tốc](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cao_t%E1%BB%91c) chính dẫn tới những vùng biên giới. Những con đường nhỏ khác không được trải nhựa nối các trang trại và [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) nhỏ. Đường sá phát triển mạnh sau khi [Khối thị trường chung Nam Mỹ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%91i_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_chung_Nam_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) được thành lập vào những năm 1990. Hầu hết hàng hóa vận chuyển trong nước được chuyên chở bằng [đường bộ](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_giao_th%C3%B4ng) chứ không phải [đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray).
### Đường sắt[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=20)]
Mạng lưới đường sắt hầu hết đều đã cũ (mua của Anh từ
[Chiến tranh thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) trừ một đường nhỏ chạy từ [Montevideo](/wiki/Montevideo) đi [San José](/wiki/San_Jos%C3%A9), qua các thành phố [Las Piedras](/w/index.php?title=Las_Piedras&action=edit&redlink=1) và [Canelones](/w/index.php?title=Canelones&action=edit&redlink=1).
### Đường thủy[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=21)]
Cảng biển chủ yếu ở
[Montevideo](/wiki/Montevideo), Tàu thuyền di chuyển trong nội địa có các kích thước khác nhau, một dịch vụ tàu cánh ngầm kết nối [Buenos Aires](/wiki/Buenos_Aires) với [Montevideo](/wiki/Montevideo) và [Colonia del Sacramento](/wiki/Colonia_del_Sacramento) qua Rio de Plata.
### Hàng không[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=22)]
Một sân bay quốc tế nằm gần khu nghỉ mát bãi biển Carrasco một khoảng 21 km từ trung tâm thành phố Montevideo. Các hãng hàng không thuộc sở hữu của chính phủ, Primeras Líneas Uruguayas de Navegación Aérea (PLUNA), liên kết các điểm đến Montevideo với một số sân bay quốc tế.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=23)]
Uruguay không có tôn giáo chính thức của nhà nước, nhà thờ và nhà nước được chính thức tách ra, và tự do tôn giáo được đảm bảo.
Một cuộc khảo sát năm 2008 của Viện Nacional de Estadística của Uruguay cho thấy [2] [Công giáo Rôma](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma)là tôn giáo chính, với 45,7% dân số tin theo, 9,0% là [Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu)khác ngoài Công giáo, 0,6% là Thuyết duy linh hoặc Umbandists (một tôn giáo bản địa), và 0,4% là người [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o), 30,1% cho biết họ có tin tưởng vào một vị thần, nhưng không thuộc tôn giáo nào, trong khi 14% là người [vô thần](/wiki/V%C3%B4_th%E1%BA%A7n)hoặc [bất khả tri](/wiki/B%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A3_tri). [[3]](#cite_note-3)
Giới quan sát chính trị xem Uruguay quốc gia thế tục nhất ở châu Mỹ.
Uruguay thế tục hóa bắt đầu với vai trò tương đối nhỏ của nhà thờ trong thời kỳ thuộc địa, so với các bộ phận khác của [4] [đế quốc Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha). Sau khi độc lập, ý tưởng chống đối ảnh hưởng của tôn giáo đối với chính quyền lan rộng tới Uruguay, đặc biệt là từ [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), tiếp tục làm xói mòn ảnh hưởng của nhà thờ đối với chính phủ. Năm 1837, hôn nhân dân sự đã được công nhận và năm 1861 nhà nước tiếp quản các hoạt động của các nghĩa trang nhân dân vốn do nhà thờ đảm trách. Trong năm 1907, ly hôn đã được hợp pháp hóa và năm 1909, tất cả các chương trình giáo dục giảng dạy tôn giáo đã bị cấm tại tất cả các trường công lập nhà nước. Dưới ảnh hưởng của các cải cách tự do, do nhà lãnh đạo Colorado José Batlle y Ordóñez (1903-1911) đề xướng, một bản Hiến pháp mới đã được ban hành năm 1997 đã tách hoàn toàn ảnh hưởng của nhà thờ đối với nhà nước. [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6)
Theo khảo sát chính thức gần đây nhất khoảng 58,1% dân số Uruguay xác định mình là
[Kitô](/w/index.php?title=Kit%C3%B4&action=edit&redlink=1) giáo (47% [Công giáo La Mã](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_La_M%C3%A3), [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) 11,1%), và khoảng 40,89% dân số không xưng tôn giáo (23,2% "tin vào Thiên Chúa nhưng không có tôn giáo", 17,2% là người vô thần), 0,6% là tín đồ của các tôn giáo châu Phi khác, 0,5% là người Do Thái giáo, và 0,4% theo tôn giáo khác. [[7]](#cite_note-7)
Có khoảng 2,3 triệu người Công giáo Rôma trong cả nước. Có 9
[giáo phận](/wiki/Gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn) trực thuộc [tổng giáo phận](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn) [Montevideo](/wiki/Montevideo); Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Uruguay hiện nay lag [Tổng giám mục](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c) Nicolas Cotugno Fanizzi, người được bổ nhiệm vào tháng 12 năm 1998. Các vị thánh bảo trợ của Uruguay là Maria, hiện được tôn kính tại Vương Cung Thánh Đường Nhà thờ Florida. [[8]](#cite_note-8) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) ở Uruguay ước tính có từ 300 đến 400 người, đại diện cho 0,01 phần trăm dân số. Có hai trung tâm Hồi giáo, tại Montevideo. [[9]](#cite_note-9)
Hiện nay, có từ 20.000-25.000 người
[Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o) sống ở Uruguay, với 95% cư trú tại Montevideo. Có một cộng đồng nhỏ ở [Paysandú](/wiki/Paysand%C3%BA). Khoảng 75% trong số đó là nhánh Do Thái giáo Ashkenazi và 11% thuộc nhánh Sephardi. Đến năm 2003, có 20 [giáo đường Do Thái](/wiki/Gi%C3%A1o_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_Do_Th%C3%A1i), nhưng chỉ có sáu trong số đó tổ chức các buổi lễ Shabbat hàng tuần.
Đức tin
[Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) được truyền bá đến Uruguay bởi Abdu'l-Baha, một trong những người đứng đầu tôn giáo này trong năm 1916. Hội đồng tin thần Bahá'í địa phương đầu tiên tại Montevideo được bầu vào năm 1942. Năm 1961, Hội đồng tinh thần Bahá'í Uruguay được thiết lập và tới năm 1963 đã có ba Hội đồng tinh thần Bahá'í địa phương. Năm 2001 có khoảng 4.000 tín đồ Baha'is tại Uruguay và đến năm 2005, đã tăng lên 7.300 người. [10] [[11]](#cite_note-11)
## Externi liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=24)]
|
|
|Bộ phận của
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Uruguay&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uruguay&action=edit§ion=25)] [^](#cite_ref-Transparency_1-0) [Transparency.org](http://www.transparency.org/news_room/in_focus/cpi_2008/cpi_table) **Bureau of Western Hemisphere Affairs. "Background Note: Uruguay". US Department of State. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2011.** [^](#cite_ref-2) [^](#cite_ref-3) [http://www3.ine.gub.uy/anda4/ddibrowser/](http://www3.ine.gub.uy/anda4/ddibrowser/) [^](#cite_ref-4) [“University of Minnesota, Morris”](http://www.morris.umn.edu/academics/laas/). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-5) [“The Uruguay Government is fascinating”](http://www.explore-uruguay.com/uruguay-government.html#.UcP-0DuBkhs). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-6) [“Uruguay”](http://countrystudies.us/uruguay/43.htm). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. **"Extended National Household Survey, 2006: Religion" (PDF) (in Spanish). National Institute of Statistics.** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-8) [“Montevideo (Archdiocese) [Catholic”](http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmovi.html). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-9) [“Uruguay”](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2007/90270.htm). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-10) [“Bahá'í Reference Library”](http://reference.bahai.org/en/t/ab/TDP/tdp-6.html). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-11) [“Uruguay”](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2001/5721.htm). Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
lias
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈlɑɪ.əs/
Danh từ
[
sửa
]
lias
/ˈlɑɪ.əs/
(
Địa lý,ddịa chất
)
Bậc
liat
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=lias&oldid=1402005
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Esperanto
Français
Bahasa Indonesia
Ido
Nederlands
Norsk bokmål
Português
Русский
Svenska
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 16:10 ngày 2 tháng 1 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giao lưu trực tuyến: Phòng và trị bệnh giun sán bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao luu truc tuyen Phong va tri benh giun san ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giao lưu trực tuyến: Phòng và trị bệnh giun sán ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.
Online exchanges: Prevention and treatment worm
Prof. Kim Dung, Hanoi, Doan Thi Hanh Nguyen, Vietnam, Professor Hien, Dang Thi Cam Thach-Malaria Parasite-Insect Center national, fascioliasis, how to, City University of Medicine and Pharmacy, stool, cysticercosis, tropical diseases, how, infection, large
From the 27 provinces and cities who are infected with large liver, so far, has spread to liver fluke 45 provinces and cities. In addition to liver fluke disease, tens of millions of people in Vietnam are also infected with one or more different types of parasitic worms by the data of the Malaria-Name ...
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Viết phản hồi

markdown:
|
|
Người bị nhiễm sán lá gan thường bị đau tức vùng gan, sốt, gầy sút, ngứa nổi mẩn, rối loạn tiêu hóa. Ấu trùng sán lá gan thường gây ra những ổ áp-xe nhỏ trong gan, vì thế, dễ bị chẩn đoán nhầm.
Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới các biến chứng xuất huyết, thiếu máu nặng, vỡ bao gan và tử vong.
Ngoài bệnh sán lá gan đã và đang lan ra ở nhiều tỉnh, thành, hàng chục triệu người Việt Nam cũng đang mang trong bụng mình nhiều loại giun, sán khác nhau... Người dân cần phải làm như thế nào để phòng và trị bệnh này?
Nhằm giải đáp những thắc mắc nêu trên, tòa soạn
Nhưng lưu ý cũng có người không có triệu chứng gì cả, nhưng khi đi khám tổng quát, xét nghiệm máu thì phát hiện nhiễm sán lá gan lớn. Nhưng thường thì bệnh xảy ra ở những vùng mà bệnh đang lưu hành, chủ yếu là ở miền Trung nước ta, kế đến là miền Bắc. Miền Nam chưa phát hiện một trường hợp nào.
Làm sao biết mình bị nhiễm bệnh sán lá gan?
Vệ sinh cá nhân, vệ sinh thực phẩm (ăn chín uống sôi) là cách để hạn chế ký sinh trùng xâm nhập vào người.
Để phát hiện bệnh sán lá gan nhỏ, xét nghiệm thông thường nhất là xét nghiệm phân để tìm trứng sán lá gan nhỏ trong phân.
Con trai của chị 4 tuổi nếu muốn tẩy giun thì nên cho cháu làm xét nghiệm phân để phát hiện xem cháu nhiễm loại giun nào để có hướng dẫn điều trị cụ thể theo loại giun đó.
Có ghi nhận tử vong, nhưng chưa xác định chết vì sán hay kết hợp với một vài bệnh lý khác.
Bệnh có thể nhiễm vào trẻ em cũng như người lớn, nếu có ăn rau sống mọc dưới nước rửa không rạch. Đã ghi nhận một trường hợp trẻ 17 tháng tuổi bị nhiễm.
2 bệnh này có thuốc điều trị khác nhau.
Đã có thuốc đặc hiệu để điều trị sán lá gan nhỏ và sán lá gan lớn. Còn khỏi nhanh hay chậm lại tuỳ thuộc từng bệnh nhân.
Vệ sinh cá nhân và thực phẩm ( ăn chín uống sôi) là cách phòng ngừa. Chỉ điều trị khi nào phát hiện bệnh thông qua việc thử máu hay phân cho kết quả dương tính.
Có hai loại sán lá gan: sán lá gan lớn và sán lá gan nhỏ. Nếu muốn biết bạn bị nhiễm sán lá gan lớn bạn xem mình có các triệu trứng sau không?
1. Đau bụng vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải.
2.có sốt thất thường không rõ nguyên nhân, bạn nên đến cơ sở y tế làm siêu âm, xét nghiệm công thức máu. Sau đó sẽ làm xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể sán lá gan lớn trong máu. Nếu siêu âm có ổ tổn thương ở gan, công thức máu có bạch cầu ái toan tăng. ELISA dương tính thì bạn là người bị nhiễm sán lá gan lớn.
Nếu bạn muốn đi xét nghiệm sán lá gan lớn bạn có thể đến các cơ sở sau:
1. Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng Trung Ương.
2.Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng Quy Nhơn.
3. Bệnh viẹn Nhiệt đới TPHCM.
4.Bệnh viện đa khoa các tỉnh sau: Khánh Hòa, Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Nam và Bệnh viện khu vực Bắc Quảng Nam.
Việc xét nghiệm để xác định sán lá gan không ảnh hưởng tới sức khoẻ.
The
Các triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân nhiễm sán lá gan lớn:
Sốt: có thể sốt cao liên tục hoặc sốt thành cơn, có thể có những bệnh nhân chỉ cảm thấy gai rét hoặc có những bệnh nhân không có sốt.
Đau hạ sườn phải hoặc đau vùng thượng vị lan sang hạ sườn phải. Có bệnh nhân chỉ đau âm ỉ nhưng có bệnh nhân đau thành cơn dữ dội, cá biệt có những bệnh nhân chỉ cảm thấy hơi tức ở vùng gan.
Khi có các biểu hiện này bạn nên đi khám để được xác định cụ thể. Vì 2 dấu hiệu này cũng có thể gặp trong một số bệnh khác nữa.
Nếu đang nghi là sán lá gan thì nên đi kiểm tra để xác định. Tốt nhất là tới khoa khám bệnh chuyên ngành của Viện Sốt rét, 245 Lương Thế Vinh, để khám và tư vấn.
Con gái chị 15 tuổi hay bị đau bụng, đau là do nhiều nguyên nhân, đau bụng do giun chỉ là một trong các nguyên nhân đó, vì vậy chị nên cho cháu đi xét nghiệm để biét chắc chắn.
Thuốc tẩy giun có nhiều loại tốt, nhưng muốn có hiệu quả thì phải biết mình nhiễm loại giun gì để có liều lượng chính xác cho loại giun đó.
Theo con số ước tính điều tra của Viện trong vòng 15 năm trở lại đây cho thấy số người nhiễm giun đũa là 60 triệu người, giun tóc là 40 triệu, giun móc là 20 triệu (có 60-70% số người được điều tra) có nhiễm phối hợp từ 2-3 loại giun. Theo thống kê của WHO bệnh giun sán trong khu vực Đông Nam Á và trên thế giới có đến 1,4 tỷ người nhiễm giun đũa, giun tóc giun móc là 1,3 tỷ. Bệnh sán lá gan, la sphổi, sán dây là 40 triệu người. và có những quốc gia như Nhật, Malaysia đã đưa vấn đề phòng chống giun sán thành luật.
Việt Nam đã đưa ra chiến lược phòng chống giun sán cho từng loại giun, sán khác nhau tại cộng đồng. Tuy nhiên kinh phí rất lớn nên việc tìm nguồn kinh phí đầu tư thực hiện không phải là dễ dàng.
Do tập quán ăn uống, sinh hoạt như: uống nước lã, ăn rau sống, ăn thịt lơn, thịt bò tái, ăn gỏi cá sẽ bị nhiễm các bệnh giun sán. Nếu những vùng có tập quán dùng phân tươi để tưới rau màu, phóng uế bừa bãi ra ngoài môi trường trứng giun sán sẽ phát tán ra môi trường đó là điều kiện tốt cho giun sán phát triển và người dân sống ở khu vực đó có tỷ lệ người nhiễm giun, sán cao.
Nếu nuôi lợn thả rong, người dân dùng nước sinh hoạt ở các nguồn bị ô nhiễm do trâu bò tắm, phóng uế rất dễ bị nhiễm các bệnh sán truyền lây giữa người và gia súc.
Ăn gỏi cá
Ăn sống các loại rau mọc dưới nước như: rau ngổ, rau cần, rau muống...
|
|
Việt Báo
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Giao lưu trực tuyến: Phòng và trị bệnh giun sán**
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public