text:
thời đại mới
TẠP CHÍ
NGHIÊN CỨU & THẢO LUẬN
Số 17 -
Tháng 11/2009
Biển Đông hòa bình hay nổi sóng?*
Nguyễn Trung
Hà Nội, Việt Nam
*Tham luận đọc tại hội thảo
“South China Sea in the Vietnamese
Context”, Yale University, 18 tháng 11 năm 2009.
*Tham luận đọc tại hội thảo
“South China Sea in the Vietnamese
Context”, Yale University, 18 tháng 11 năm 2009.
*Tham luận đọc tại hội thảo
“South China Sea in the Vietnamese
Context”, Yale University, 18 tháng 11 năm 2009.
I.
Đặt vấn đề
Biển Đông (East Sea) là tên gọi của Việt Nam cho “South China Sea” (tên
gọi thông thường của tiếng Anh), là một biển phụ của Thái Bình Dương, rộng
khoảng 3,5 triệu km2. Đấy cũng là biển lớn nhất trong năm đại dương. Biển
Đông được bao bọc bởi mười nước và vùng lãnh thổ, gồm Việt Nam, Trung Quốc,
Philippin, Inđônêxia, Brunây, Malaixia, Xinhgapo, Thái Lan, Campuchia và Đài
Loan.
Biển Đông có hàng trăm quần đảo, các đảo nhỏ, các bãi đá ngầm, giàu tài
nguyên khoáng sản và thủy sản. Biển Đông có vị trí chiến lược ở Đông Á và
Đông Nam Á, có các tuyến thương mại quốc tế quan trọng giữa Ấn Độ Dương và
Thái Bình Dương – trong đó đặc biệt eo biển Malacca - một trong các tuyến
hàng hải thương mại lớn nhất của thế giới. Ngoài ra cần lưu ý Biển Đông còn
là vùng kinh tế trực tiếp của khoảng 300 triệu cư dân các nước tại đây.
Vì rất nhiều lý do lịch sử để lại, nhất là những ký kết có nhiều điểm sau
này gây tranh cãi giữa các cường quốc liên quan đến kết thúc chiến tranh thế
giới II, những diễn biến lịch sử tại khu vực này trong những năm sau đó cũng
như trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, đồng thời cũng vì những mâu thuẫn
hiện tại về các lợi ích kinh tế, chính trị và chiến lược của các nước có
liên quan trong vùng, ngày nay những tranh chấp trên Biển Đông rất phức tạp.
Trong suốt thời gian từ sau chiến tranh thế giới II đến nay, đã xảy ra không
ít xung đột vũ trang, đánh chiếm đảo và nhiều hành động tranh chấp khác
trong vùng biển này, tình hình thậm chí nhiều khi rất căng thẳng.
Đặc biệt nghiêm trọng là biến cố năm 1956 khi Trung Quốc và Đài Loan đã dùng
vũ lực chiếm một số đảo phía Tây quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, năm 1974
chiếm toàn bộ các đảo phía Đông của quần đảo Hoàng Sa, năm 1988 chiếm thêm 6
điểm và một số bãi đá ngầm của quần Trường Sa. Trung Quốc thường xuyên có
nhiều hoạt động tàn sát hoặc ngược đãi ngư dân Việt Nam, ngăn cản sự hợp tác
của các công ty nước ngoài trong việc nghiên cứu và khai thác tài nguyên
trên lãnh hải và thềm lục địa của Việt Nam.
Tranh chấp hiện có giữa các quốc gia trong vùng là:
·
Tranh chấp chủ quyền Hoàng Sa
giữa Việt Nam và Trung Quốc, Đài Loan.
·
Tranh chấp chủ quyền toàn bộ
hay một phần Trường Sa giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines,
Malaysia và Brunei.
·
Tranh chấp các vùng biển giữa
Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia.
·
Liên quan đến những tranh chấp
kể trên là tranh chấp trên hàng loạt vấn đề hệ trọng khác giữa các quốc gia
trong vùng về lãnh thổ, lãnh hải, thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế,
không phận và không gian trên Biển Đông...
Trong quá trình xảy ra
những tranh chấp kể trên, với các bằng chứng lịch sử không thể tranh cãi,
Việt Nam đã nhiều lần khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo
Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, lãnh hải Việt Nam, vùng đặc quyền kinh tế,
và thềm lục địạ nằm ngoài phạm vi 200 hải lý tính từ đường cơ sở của Việt
Nam theo đúng Công ước về Luật biển năm 1982 (UNCLOS - sau đây gọi tắt là
Luật biển Quốc tế năm 1982). Ngày 06-05-2009 Việt Nam đã đệ trình Ủy ban
Ranh giới thềm lục địa của Liên hợp quốc để khẳng định lập trường nói trên
của mình.
Do các cuộc lấn chiếm
đảo bằng vũ lực và nhiều tranh chấp quyết liệt của Trung Quốc, đặc biệt là
do yêu sách của Trung Quốc về cái gọi là “vùng lưỡi bò” chiếm khoảng 80%
diện tích toàn Biển Đông, tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc trên Biển
Đông hiện nay là nhạy cảm nhất, nóng bỏng nhất. Kể từ khi bình thường hóa
quan hệ Việt – Trung năm 1990, quan hệ giữa hai nước vẫn từng thời kỳ lại
nổi lên những tranh chấp căng thẳng trên biển đảo, kể cả sau khi đã hoàn
thành việc phân định vịnh Bắc Bộ (25-12-2000).
Đáng chú ý là sau khi
hoàn thành việc cắm mốc biên giới trên bộ tháng 12-2008 (theo Hiệp định biên
giới Việt – Trung ký kết 1999), mặc dù phía Trung Quốc nhiều lần chính thức
cam kết tìm kiếm những giải pháp hòa bình, họ vẫn tiếp tục gây những căng
thẳng mới đối với Việt Nam trên Biển Đông, dù phía Việt Nam đã tự kiềm chế
hết mức.
Trên đây là tóm tắt
tình hình Biển Đông liên quan đến Việt Nam diễn ra cho đến nay.
Một giải pháp hòa bình
cho các tranh chấp tại Biển Đông, thỏa hiệp được tối đa các nước có liên
quan trong vùng và được cùng nhau chấp nhận, sẽ là điều rất đáng mong muốn.
Song hiện nay và có lẽ còn rất lâu, thậm chí rất rất lâu nữa, mong muốn này
mới có thể trở thành hiện thực. Khi nào đạt được giải pháp ấy sẽ là vấn đề
của thời gian, của tương lai. Đứng trước thực tế như vậy, từng nước nói
riêng và tất cả các nước trong vùng nói chung cần lựa chọn gì cho Biển Đông:
Biển của hòa bình, hay nổi sóng?
Đấy là câu hỏi được đặt
ra, không cho phép chờ đợi.
Dưới đây, xin
trình bầy một số suy nghĩ chung quanh câu hỏi này, với tính cách là một công
dân trong khu vực, không đại diện cho ai ngoài chính bản thân người viết.
II. Biển
Đông hôm nay ở trong một thế giới khác với hôm qua
Một
là, cuộc khoảng kinh tế thế
giới hiện nay, đặc biệt tại quốc gia đầu tàu là Mỹ, dẫn tới sự suy yếu của
toàn bộ các nền kinh tế phương Tây và tác động đến mọi nền kinh tế khác trên
thế gới. Cuộc khủng hoảng này kết thúc giai đoạn phát triển năng động nhất
của thế giới phương Tây kể từ sau chiến tranh thế giới II – giai đoạn phát
triển trong bối cảnh hệ thống xã hội chủ nghĩa sụp đổ và trong thế thượng
phong của chủ nghĩa tân tự do. Giai đoạn phát triển năng động ấy ấn tượng
đến mức người ta đã nghĩ đến sự cáo chung của lịch sử (điển hình là Francis
Fukuyama), được hiểu là chủ nghĩa tân tự do và mô hình của nó là tồn tại duy
nhất vì nó duy nhất đúng!
Câu hỏi lớn mà cuộc
khủng hoảng này đặt ra là: Kinh tế thế giới rồi đây sẽ phải đi theo hướng
nào? Câu trả lời vẫn còn ở phía trước.
Hai là,
song song với hiện tượng trên, nước Mỹ, với sự tham gia của các đồng minh của
họ, đã làm và đã đạt được gì trong chiến lược toàn cầu dưới hai nhiệm kỳ của
tổng thống Bush? Thực tế cho thấy kết quả cuối cùng là vai trò và ảnh hưởng của
Mỹ với tính cách là siêu cường duy nhất nói riêng, và của thế giới phương Tây
nói chung đã giảm sút đáng kể: về vị thế quốc tế, về so sánh thực lực, về các
giá trị, về mô hình phát triển v.v.
Hai vấn đề vừa nêu trên
buộc Mỹ và phương Tây phải chấp nhận những thay đổi lớn chưa từng có. Thắng cử
của tổng thống Obama, của thủ tướng Nhật Hatoyama và nhiều hiện tượng chính trị
và kinh tế khác ở các nước phương Tây khẳng định thực tế này.
Ba là,
trong tình hình thế giới nói trên, các cường quốc Trung Quốc, Nga, Ấn-độ - và
một phần nào nữa là một số nền kinh tế đang nổi lên ở châu Mỹ La-tinh, tiếp tục
mạnh lên. Đặc biệt trong thập kỷ vừa qua Trung Quốc ngày càng củng cố và
phát huy vị thế của mình với tính cách là “công xưởng thế giới”, là chủ nợ lớn
nhất thế giới, và bây giờ đang đi rất nhanh trên con đường trở thành cường quốc
quân sự.
Tác động cộng hưởng của 3
hiện tượng vừa trình bày trên phải chăng đã chấm dứt thời kỳ hậu chiến tranh
lạnh – mà điểm nổi bật là Mỹ từ vị thế siêu cường vượt trội, để chuyển dần sang
một cục diện quốc tế đa cực, trước mắt là cục diện một siêu đa cường? Ở mức độ
nhất định trên phương diện kinh tế, sự suy yếu của đồng USD cùng với sự nổi lên
của một số đồng tiền khác cũng góp phần tạo nên cục diện quốc tế nói trên.
Như vậy, phải chăng Biển
Đông đang bước vào một thế giới với địa kinh tế và địa chính trị rất khác so với
trước?
Nói riêng về khu vực Biển
Đông trong bản đồ địa chính trị thế giới hiện nay, còn phải lưu ý đến câu hỏi:
Sức mạnh kinh tế và quân sự tại chỗ của Trung Quốc và sự suy giảm thực lực và
ảnh hưởng của Mỹ phải chăng là hai yếu tố khiến cho khu vực địa lý này đã tiềm
tàng xu thế lưỡng cực? Nếu thực trạng này được xác nhận, Biển Đông và các quốc
gia trong vùng sẽ có thêm nhiều vấn đề phức tạp mới.
Trong quá khứ, các nước nhỏ
trong khu vực Đông Nam Á đã tích lũy được cho mình không ít những kinh nghiệm và
những cái giá phải trả cho cái thế lưỡng cực thời kỳ chiến tranh lạnh trước kia,
nhất là thời kỳ ấy tại khu vực này vẫn có các cuộc chiến tranh nóng cục bộ. Khác
chăng hiện nay xu thế lưỡng cực có thể hình thành tại vùng Đông Nam Á hiện nay
không có hoặc chưa có cục diện chiến tranh lạnh, nhưng những vấn đề xu thế lưỡng
cực ngày nay đặt ra cho các nước nhỏ trong khu vực này có lẽ sẽ cùng chung một
hệ quả: các nước nhỏ luôn luôn phải gánh chịu tác động giành giật giữa hai cực.
Không loại trừ khả năng trong bối cảnh mới này quyền lực bao gồm cả quyền lực
mềm Trung Quốc có thể giành thêm một lợi thế nào đó – nhất là ảnh hưởng của
Trung Quốc đối với các nước chậm phát triển hơn trong khu vực. Trước mắt Trung
Quốc đang muốn đẩy mạnh sử dụng đồng nhân dân tệ trong thương mại song phương
tại đây để mở rộng ảnh hưởng của mình – nhất là đối với các nước kém phát triển
hơn trong vùng.
III.
Trung Quốc đang đi quá nhanh trên con
đường trở thành siêu cường, hay chỉ vì ảnh hưởng của Mỹ giảm sút nhanh?
Xét riêng về mặt địa chính
trị, câu hỏi này được đặt ra không đơn thuần chỉ liên quan đến tốc độ chuyển
dịch tư thế chính trị hiện nay của hai nước này trên thế giới.
Thực chất của câu hỏi này
đụng chạm đến phương thức “đi” của hai quốc gia quan trọng nhất này – nước lớn
và đông dân nhất thế giới và chẳng bao lâu nữa sẽ có quy mô kinh tế lớn thứ hai
thế giới, và nước hiện nay vẫn từng và vẫn còn đứng trước nó! Tốc độ trước hết
và chủ yếu chỉ là kết quả chạy đua giữa hai nước, còn phương thức đi của hai
nước thì lại tác động đến toàn thể thế giới còn lại.
Nói thô
thiển, phương thức đi của một bên dẫn đến việc trở thành công xưởng thế giới và
chủ nợ lớn nhất thế giới, với những
phương thức đối với bên trong là gần như phát triển với bất cứ giá nào, còn đối
với bên ngoài thì điểm nổi bật là chủ nghĩa thực dân mới của Trung Quốc được
thừa nhận là thành công hơn chủ nghĩa thực dân mới của các nước thực dân cũ...
Tuy nhiên, tại các nước Trung Quốc đến, cũng bắt đầu xuất hiện sự phản kháng
nhất định của nhân dân sở tại. Trong khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay, có
nhiều ý kiến coi kinh tế Trung Quốc là một điểm sáng vì tính năng động của nó và
thừa nhận: Trung Quốc đang kiếm lợi tốt nhất trong cuộc khủng hoảng kinh tế thế
giới hiện nay.
Phương thức đi của bên kia
– tiêu biểu là cuộc chiến tranh Iraq. Có thể nhận xét khái quát: Tính chính đáng
của cuộc chiến tranh này không có sức thuyết phục, kết cục cuộc chiến tranh này
đem lại nhiều tổn thất và gánh nặng cho người dân các nước Iraq, Mỹ và đồng
minh, đồng thời khiến cho quyền lực Mỹ suy giảm nhanh. Ngày nay ảnh hưởng Mỹ bị
thu hẹp rõ rệt, nước Mỹ phải chấp nhận thay đổi trên các phương diện kinh tế,
chính trị và ngoại giao. Đương nhiên sự phá sản của chủ nghĩa tân tự do trong
kinh tế Mỹ cũng góp phần quan trọng vào thực trạng này. Tham gia vào kết cục
hiện nay của nước Mỹ phải chăng còn có sự ngạo mạn của quyền lực trong hai nhiệm
kỳ thời tổng thống Bush: cái gì tốt cho Mỹ sẽ tốt cho các nước khác, quy một số
nước vào “trục ma quỷ”... Sự ngạo mạn này sẽ dẫn nước Mỹ và thế giới đi tới
đâu, nếu giả thiết rằng tổng thống Bush đạt được các mục tiêu trong chiến tranh
Iraq? Trong tranh cử, không phải ngẫu nhiên Obama đặt vấn đề nước Mỹ phải xem
lại mình và phải thay đổi và cho rằng có thể thay đổi. Tuy nhiên, câu hỏi “Mỹ có
thể thay đổi được hay không, thay đổi như thế nào?” vẫn ở phía trước. Kinh
nghiệm lịch sử từ xưa đến nay chưa cho thấy một đế chế nào có thể tự thay đổi.
Nhưng có lẽ Mỹ có thể thay đổi, lý do là đến nay Mỹ mới chỉ là siêu cường chứ
chưa phải là đế chế, nghĩa là vẫn chưa có cái Pax Americana trên thế giới!
Nói thẳng thắn, hai phương
thức “đi” của hai bên như vậy gây ra rất nhiều hậu quả tai hại cho chính nhân
dân nước họ và cho thế giới còn lại. Cả hai phương thức đi như vậy góp phần
riêng của nó vào cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay, để lại nhiều hệ quả
chính trị khác mà thế giới còn lại đang phải gánh chịu. Đây là những vấn đề rất
đáng được mổ xẻ để rút ra những kết luận cho những điều cần tránh cho thế giới
trong hiện tại và tương lai.
Tổng thống
Obama tại
phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp
quốc ngày 23-10-2009 tuyên bố:
“...đã
đến lúc thế giới phải chuyển sang một hướng mới. Chúng ta phải dấn
thân vào một thời đại tiếp cận mới dựa trên quyền lợi chung và cùng
tôn trọng nhau...”.
Tại
diễn đàn
Đối thoại chiến lược và kinh
tế Mỹ - Trung (khai mạc phiên đầu
tiên tại Washington ngày 27-09-2009 tổng thống Obama còn cho rằng “mối quan
hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ định hình cho thế kỷ 21.” Nếu nước Mỹ định
biến những lời nói thành việc làm có lợi cho thế giới, chắc chắn sẽ phải xem lại
phương thức “đi” của mình trong suốt thời kỳ hậu chiến tranh lạnh.
Trong điện
chúc mừng phiên họp đầu tiên của diễn đàn Mỹ - Trung nói trên, Chủ tịch Hồ Cẩm
Đào viết: “Cả Trung Quốc và Mỹ gánh vác trên vai trách nhiệm quan trọng về
những vấn đề trọng đại liên quan đến hòa bình và sự phát triển của nhân loại.”
Chắc chắn sẽ có nhiều câu hỏi hóc búa đặt ra đối với sự cam kết này, liệu Trung
Quốc sẽ trả lời được? Từ những gì đang diễn ra ở Tân Cương liên kết với những
gì diễn ra trên Biển Đông trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc đưa ra các
câu trả lời có sức thuyết phục thật không dễ. Hơn nữa Trung Quốc hiện nay đang
có lực lượng quân sự - bao gồm cả hải quân – mạnh nhất tại Biển Đông, mạnh áp
đảo so với toàn bộ lực lượng của tất cả các nước trong vùng cộng lại. Mặc dù
đang trong thời bình ngân sách quốc phòng Trung Quốc vẫn liên tục tăng mạnh.
Riêng trên Biển Đông, Việt Nam đã có kinh nghiệm năm 1988, sau đó Philippines đã
có kinh nghiệm năm 1995 về tiềm năng quân sự của Trung Quốc...
Trong khi chưa có các câu
trả lời rõ ràng và thuyết phục mà thiện chí trên thế giới mong đợi, điều rõ hơn
là Trung Quốc sắp tới sẽ có ảnh hưởng chi phối ngày càng lớn đối với thế giới.
Sự thật rõ ràng này lại đặt ra những câu hỏi
mới.
Dù sao, liên quan đến tốc
độ cũng phải nói: Trung Quốc vừa qua đã “đi lên” rất nhanh, trong đó có
nguyên nhân Mỹ “đi xuống” rất nhanh. Ở Mỹ hiện nay có không ít ý kiến mổ xẻ
hiện tượng “cuộc chay đua Mỹ - Trung” – xin tạm gọi như vậy - đang diễn ra này.
Câu chuyện ngụ ngôn ngày xưa về cuộc chạy thi giữa thỏ và rùa gợi lên nhiều băn
khoăn cho ngày nay.
Hiện tượng
“tốc độ” như vậy rất nhạy cảm với Biển Đông, vì hiện tượng này kích thích xu thế
lưỡng cực tại đây. Trong bối cảnh đi xuống của Mỹ, xu thế này nói lên điều gì?
Liệu có xuất hiện tình huống các nước nhỏ trong khu vực Biển Đông có thể lại rơi
vào thế trở tay không kịp chăng? Như vậy Biển Đông có thể kém ổn định hơn trước
về một số phương diện nào đó? Báo chí Trung Quốc có không ít tiếng nói cho rằng
hiện nay là thời cơ tốt nhất đánh chiếm thêm một số đảo trên Biển Đông. Tiếng
nói cực đoan hơn thì cho đây là cơ hội vàng của Trung Quốc “giải quyết” dứt điểm
vấn đề Biển Đông! Trong khi đó Trung Quốc gần đây tiếp tục chính thức khẳng định
yêu sách vùng “lưỡi bò”!
IV.
Phát triển hòa bình
và siêu cường
Là bậc thầy
của sự lắt léo trong ngôn ngữ ngoại giao, mấy năm gần đây lãnh đạo Trung Quốc đã
thay cụm từ trỗi dậy hòa bình bằng cụm từ phát triển hòa
bình để nói về chiến lược của mình. Việc thay đổi cách diễn đạt như vậy
nhằm xoa dịu lo ngại của nhiều người trên thế giới, trước hết của các nước láng
giềng. Tuy vậy, siêu cường đang hình thành Trung Quốc hiện là một trong những đề
tài thời sự nóng bỏng trên thế giới và trong khu vực Đông Nam Á.
Chắc chắn vẫn
còn một khoảng cách khá xa giữa siêu cường đang hình thành là Trung Quốc và siêu
cường đang tồn tại là Mỹ. Có không ít ý kiến cho rằng vì những giá trị riêng của
Trung Quốc, vì Trung Quốc là nước của Đảng Cộng Sản Trung Quốc, v.v... nên rất
khó cho Trung Quốc có thể giành lấy vai trò lãnh đạo thế giới. Hơn nữa dân
chủ là xu thế ngày càng mạnh ở mọi quốc gia – kể cả ở Mỹ. Song dân chủ lại là
gót chân Achile của Trung Quốc, và có lẽ chính điều này – chứ không phải khoảng
cách phát triển so với Mỹ – đang loại trừ hay là ít nhất đẩy lùi ra xa khả năng
xuất hiện một Pax Sinica. Vả lại, nếu Pax Americana chỉ là chuyện không tưởng,
thì làm sao có được Pax Sinica. Thế giới ngày nay quá chật, quá nhiều vấn đề
chung của toàn thể cộng đồng quốc tế, nhân loại ngày càng có nhiều giá trị chung
có lẽ đến mức không còn chỗ cho bất kỳ một đế chế nào.
Tuy nhiên với nghĩa nào đó,
thế giới trong thế kỷ 21 này đang có siêu cường 1, siêu cường 2, siêu cường 3...
với nhiều điều phiền toái mới. Ngay ở Mỹ đã xuất hiện câu hỏi: Liệu thế giới có
quay lại thời kỳ chiến tranh lạnh? Liệu nước Mỹ có trở lại chủ nghĩa bảo thủ?..
Hiển nhiên
Biển Đông tiềm tàng xu thế lưỡng cực. Vì thế dễ hiểu: Người dân các nước
trong khu vực Biển Đông nhìn cục diện thế giới mới đang hình thành này với con
mắt có lẽ cảnh giác hơn so với nhiều nơi khác trên thế giới.
Điều cần lưu ý là các nước
trong khu vực Biển Đông là láng giềng của cái công xưởng thế giới.
Các nước Biển Đông có nhiều cơ hội làm ăn với cái công xưởng thế giới,
đồng thời cũng trực tiếp chịu sức nóng và mọi phế thải khác cái công xưởng
thế giới này phả ra chung quanh – từ các sản phẩm kém chất lượng, hàng
nhập lậu, đến những tác động của quyền lực mềm... Lịch sử cái công xưởng
thế giới này kể từ khi thai nghén và ra đời có nhiều sự kiện cho thấy nó
đã trải qua những thời kỳ phát triển với bất cứ giá nào – từ cách mạng văn hóa,
đến Thiên An Môn, Tây Tạng, Tân Cương, tập trung phát triển miền duyên hải...
Lịch sử cái công xưởng thế giới này có không ít các trường hợp nó
hành xử theo quan điểm mục tiêu biện minh cho biện pháp – trong kinh tế bắt đầu
từ chuyện “mèo trắng mèo đen”, trong đối ngoại có cuộc chiến tranh 17-02-1979,
sự thâm nhập vào châu Phi, châu Mỹ Latinh.., và nhiều ví dụ khác nữa...
Một điều đáng
lưu ý khác: Năm này qua năm khác có không ít các đánh giá, các dự báo về nguy cơ
khủng hoảng hay thậm chí sụp đổ của nền kinh tế Trung Quốc. Những đánh giá hay
dự báo này lúc thì viện dẫn hệ thống ngân hàng Trung Quốc yếu kém, lúc thì nêu
lên những căng thẳng ở nông thôn, tình trạng ô nhiễm môi trường, lúc thì nêu ra
tình trạng quan liêu tham nhũng, nguy cơ phân hóa và nguy cơ phân rã... Cho dù
những đánh giá hay dự báo này có nhiều dữ liệu làm căn cứ, song hầu như đã bỏ
qua một thực tế: Về nhiều mặt Trung Quốc còn là một thế giới của chính nó, nghĩa
là Trung Quốc có nhiều khả năng độc đoán tập trung nguồn lực và sức mạnh để giải
quyết một vấn đề cấp bách nào đó khi cần thiết. Khả năng này của Trung Quốc lớn
hơn so với nhiều nước khác. Thực tế này giải thích tại sao khi cần thiết
Trung Quốc có thể, dám thực thi và thực thi được những biện pháp rất cực đoan
như đã biết, mặc dù nội trị Trung Quốc đang tồn tại nhiều vấn đề nan giải. Thực tế này cũng giải
thích tại sao bất chấp các đánh giá, các dự báo bi quan như thế cái công
xưởng thế giới này vẫn đang tiếp tục hành trình của nó trên đường trở
thành một siêu cường – mặc dù nó có đến đích được hay không, đến như thế nào vẫn
là câu chuyện ở phía trước.
Song trước sau
vẫn xin nhấn mạnh: cái thế giới Trung Quốc này vẫn cần thế giới
nếu không hơn thì cũng không kém các cường quốc khác. Thế giới cũng thừa nhận
Trung Quốc có vai trò của một cường quốc đang lên ngày càng quan trọng trên mọi
lĩnh vực trong đời sống của trái đất này. Trung Quốc có khả năng lớn và trách
nhiệm lớn góp phần mình vào những vấn đề có liên quan đến hòa bình, an ninh và
phát triển của thế giới. Trên thực tế, mặc dù có thực tâm hay không hoặc vì
một lợi ích riêng nào đó, Trung Quốc đã cùng với cộng đồng quốc tế làm nhiều
việc trong những vấn đề chung như chống khủng bố, vấn đề vũ khí nguyên tử của
Bắc Triều Tiên, hợp tác trong chống khủng hoảng kinh tế thế giới...
Trung Quốc hiện nay vẫn chủ
trương tiếp tục tích lũy sức mạnh, tránh đụng độ, ra sức tăng cường ảnh hưởng
của mình. Nhìn chung, Trung Quốc tranh thủ hòa bình để tạo thuận lợi cho sự phát
triển của chính mình, tiếp tục tìm kiếm hợp tác, đồng thời tạo cơ hội mở rộng
quyền lực mềm như đang diễn ra ở khắp các châu lục. Trên nhiều phương diện,
Trung Quốc biết mình còn nhiều điểm yếu nên tiếp tục giấu mình, chưa vội tranh
giành vai trò lãnh đạo thế giới.
Nói ngắn gọn: Trung Quốc
vẫn còn trong giai đoạn cần thời gian để mạnh thêm, để các đối thủ của mình tiếp
tục yếu đi. Song đi liền với cách tiếp cận hòa bình bình này, thường xuyên là
các bước đi “nóng” (hot perfomances) để mở rộng quyền lực “cứng” của mình
– nhất là đối với các nước láng giềng, đặc biệt là ở Đông Nam Á – nơi so sánh
lực lượng tại chỗ nghiêng hẳn về Trung Quốc. Điều kiện để có những “bước đi
nóng” là khi xuất hiện các cơ hội cho phép; giới hạn của những “bước đi nóng” là
củng cố và không được phá vỡ mục tiêu trở thành siêu cường của Trung Quốc. Nhiều
thập kỷ nay cho thấy Trung Quốc là bậc thầy của cách tiếp cận nhiều chiều như
vậy đối với thế giới đương đại, thu hoạch được những kết quả ngày càng lớn. Thực
tế này ngày càng thách thức tất cả các đối thủ của Trung Quốc, đồng thời uy hiếp
nghiêm trọng các nước nhỏ chung quanh.
Bình luận
trên nhật báo Giải phóng quân Nhân dân (Trung Quốc) ngày 12-03-2009, đại tá Giải phóng quân Trung Quốc Hoàng Thôn Luận
(một nhà báo có tên tuổi) viết:
“...Quyền lợi quốc gia của Trung Quốc vượt xa ra ngoài biên cương lãnh thổ, vùng
trời, vùng biển của Trung Quốc, bao gồm cả các vùng đại dương bao la nơi các tàu
chở dầu của Trung Quốc qua lại, cũng như không gian vũ trụ… Quyền lợi quốc gia
Trung Quốc mở rộng đến đâu, sứ mệnh của lực lượng vũ trang của chúng ta (Trung
Quốc) được mở rộng đến đấy!.. Đứng trước nhiệm vụ lịch sử mới, lực lượng vũ
trang của chúng ta (Trung Quốc) không chỉ bảo vệ biên giới lãnh thổ, mà còn phải
bảo vệ biên giới quyền lợi quốc gia của chúng ta.”
[1]
“...Quyền lợi quốc gia của Trung Quốc vượt xa ra ngoài biên cương lãnh thổ, vùng
trời, vùng biển của Trung Quốc, bao gồm cả các vùng đại dương bao la nơi các tàu
chở dầu của Trung Quốc qua lại, cũng như không gian vũ trụ… Quyền lợi quốc gia
Trung Quốc mở rộng đến đâu, sứ mệnh của lực lượng vũ trang của chúng ta (Trung
Quốc) được mở rộng đến đấy!.. Đứng trước nhiệm vụ lịch sử mới, lực lượng vũ
trang của chúng ta (Trung Quốc) không chỉ bảo vệ biên giới lãnh thổ, mà còn phải
bảo vệ biên giới quyền lợi quốc gia của chúng ta.”
[1]
Người dân trong khu vực Biển Đông rất quan tâm đến những hiện tượng đã xảy ra
trong khu vực của mình và được khái quát lại thành quan điểm nêu trong phát ngôn
này: Người dân khu vực Biển Đông không muốn biển của mình nổi sóng!
V. Đi tới một
Biển Đông hòa bình
Đông Nam Á hiện nay là khu vực kinh tế phát triển năng động trong bối cảnh chung
của sự phát triển năng động toàn châu Á. Các nước ASEAN – trong đó có Việt Nam –
ý thức sâu sắc điều này.
Mặc dù còn rất nhiều việc phải làm, mặc dù còn xa cái đích trở thành một cộng
đồng kinh tế hoàn chỉnh, song đã có nhiều nỗ lực của các nước thành viên làm cho
ASEAN ngày nay trở thành một thực thể, một tổ chức có vị thế kinh tế, chính trị
ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế. ASEAN ngày nay đang mang lại cho các nước
thành viên của mình những điều kiện không thể thiếu cho sự nghiệp phát triển của
mỗi nước, do đó sự hợp tác mọi mặt giữa các nước thành viên ngày càng gia tăng.
Trên thực tế ASEAN đã trở thành một trong các yếu tố quyết định gìn giữ hòa bình
và an ninh cho tất cả các nước thành viên và toàn khu vực. Chính thực tế này
đang ngày càng nâng cao và hoàn thiện tính cộng đồng của tổ chức này.
ASEAN với
tính cách như vậy trở thành một đối tác quan trọng của của tất cả các tổ chức
kinh tế, chính trị, văn hóa ở phạm vi quốc tế và các khu vực và với nhiều nước
trên thế giới - đặc biệt là với tất cả các cường quốc và các nền kinh tế lớn.
Các diễn đàn của ASEAN như ARF, ASEAN + 3, ASEAN + 1 (trong đó có Trung Quốc)..,
các hình thức hợp tác kinh tế, chính trị, văn hóa đang diễn ra với tất cả những
đối tác này trở thành yếu tố không thể thiếu cho hòa bình, phát triển và an ninh
của khu vực và góp phần quan trọng vào hòa bình, hợp tác và phát triển của thế
giới nói chung.
Đặc biệt
trong những năm gần đây có nhiều nỗ lực lớn của tất cả các quốc gia liên quan
đẩy mạnh hợp tác trong các khung khổ ASEAN + 3, ASEAN + 1. vân... vân... Đang có
nhiều nỗ lực hướng sự hợp tác này đi tới một dạng cộng đồng kinh tế nào đó bao
gồm các nước ASEAN và các nền kinh tế quan trọng trong khu vực. Đơn giản là sự
phát triển năng động của châu Á nói chung và đòi hỏi mở rộng quan hệ hợp tác của
từng nước riêng lẻ đặt ra yêu cầu này. Tình hình hiện nay có thể cho phép kết
luận: Sự phát triển này càng mạnh, sẽ càng có nhiều khả năng củng cố hòa bình
và an ninh trong khu vực; khả năng nổi sóng trên Biển Đông sẽ khó hơn hay bị đẩy
lùi.
Còn nhiều trở ngại lớn trên con đường hoàn thiện cộng đồng ASEAN vì lợi ích của
chính mình và vì đòi hỏi hợp tác với thế giới bên ngoài. Trước hết phải kể đến
tình trạng phát triển không đồng đều của các nền kinh tế các nước thành viên, vì
tính đồng dạng của các nền kinh tế này (do đó khó liên kết bổ sung cho nhau), và
một vài nước thành viên còn có một số vấn đề nội trị. Trở ngại lớn nhất của các
nước ASEAN không phải là cái nghèo và khoảng cách phát triển lớn so với thế giới
bên ngoài (ngoại trừ Singapore là trường hợp đặc biệt), mà là khả năng khắc phục
những yếu kém còn nhiều mặt hạn chế - do nhiều yếu tố lịch sử và văn hóa của
những nước này.
Nói thẳng thắn, ý chí mạnh mẽ của các nước thành viên ASEAN trở thành một cộng
đồng mạnh còn là điều đáng mong muốn. Đặc biệt ở nhiều nước ASEAN kinh tế thị
trường, nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự còn ở mức thấp, có nơi rất thấp, có
nơi những khái niệm này còn là điều xa lạ. Tình trạng này là nguyên nhân dẫn tới
thiếu, vắng dân chủ, kìm hãm nghiêm trọng những quốc gia này trên con đường phát
triển của mình. Chính tình trạng lạc hậu này cùng với tệ nạn tham nhũng, đồng
minh với sự can thiệp và lũng đoạn từ bên ngoài, đang là kẻ thù nguy hiểm của
sự phát triển trong số đông các nước ASEAN. Song cái khó nhất là dân chủ chỉ có
thể là kết quả của phát triển, chứ không phải của áp đặt!
Tuy nhiên, có thể khẳng định sự thống nhất ý chí của các nước thành viên ASEAN
vì một cộng đồng hoàn chỉnh ngày càng cao. Đây là điều cần được các nước thành
viên nuôi dưỡng, cổ vũ. Hiện tại và trong tương lai ý chí thống nhất này mới là
yếu tố quyết định. Thế giới đang có một ASEAN ngày càng tự tin hơn, có ý chí dựa
vào chính mình nhiều hơn. Cục diện thế giới thế kỷ 21 cũng đang đòi hỏi phải có
một ASEAN là đối tác có trọng lượng quan trọng trong khu vực của mình cũng như
trong hội nhập toàn cầu.
ASEAN có trong tay mình các phương tiện để duy trì hòa bình cho Biển Đông, hy
vọng ASEAN biết vận dụng chúng một cách hữu hiệu. Sự hợp tác của thế giới bên
ngoài với ASEAN cho một Biển Đông của hòa bình có ý nghĩa rất quan trọng.
Kết thúc tham luận, xin lưu ý:
Nhìn vào bức tranh thế giới
toàn cảnh trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21, chúng ta thấy: Trung quốc tiến,
phương Tây lùi (trước hết là Mỹ); trong không gian giữa 2 thế lực đối cực này
lực hút của chúng tác động quyết liệt vào thế giới còn lại với tất cả sự cọ xát,
giằng xé và bạo lực. Những tranh chấp tại Biển Đông tự nó đã đủ phức tạp và đang
trở nên nhạy cảm hơn trong bối cảnh quốc tế hiện tại (in the present
international constellation). Đừng quên rằng khát vọng của loài người ngày nay
là hòa bình, phát triển bền vững, về tự do, dân chủ, quyền con người, về bảo vệ
môi trường. Quan niệm cho rằng trái đất là ngôi nhà chung của thế giới đang trở
thành những nhận thức có giá trị, ngày càng trở nên sâu sắc và phổ cập.
Đấy là thách thức mỉa mai
của lịch sử?
Tháng 11, 2009
Nguyễn Trung
Chú thích
[1]
Xem
Willy Lam (2009)
Tài liệu tham khảo
1.
WiWilliam Inboden,
2009, “What Is
Power? And how much of it does
America have?”, American Interest, tháng 11-12.
http://www.the-american-interest.com/article.cfm?piece=690
Robert Kagan, 2003, Of Paradise and Power – America and Europe in the new World Order”,
New York: Alfred A. Knopf.
Willy Lam,
2009, China's quasi-superpower diplomacy: Prospects and pitfalls, Washington
D.C.: The Jamestown Foundation
Lê
Minh Nghĩa, 2007, “Những
vấn đề về chủ quyền lãnh thổ giữa Việt Nam và các nước láng giềng”, Thời Đại
Mới, số 12.
http://www.tapchithoidai.org/ThoiDai12/200712_LeMinhNghia.htm
Khadija Sharife, 2009, “China's New Colonialism”. Foreign
Policy, tháng 9
http://www.foreignpolicy.com/articles/2009/09/25/chinas_new_colonialism
Robert Sutter:
“The Obama administration and US Policy in Asia” http://www.amazon.com/Obama-administration-policy-President-Barack/dp/B002PYOMMQ
© Thời Đại Mới
Trở về trang chủ Thời Đại Mới
28-11-09

markdown:
|
|
Biển Đông hòa bình hay nổi sóng?*
Nguyễn Trung
Biển Đông (East Sea) là tên gọi của Việt Nam cho “South China Sea” (tên gọi thông thường của tiếng Anh), là một biển phụ của Thái Bình Dương, rộng khoảng 3,5 triệu km2. Đấy cũng là biển lớn nhất trong năm đại dương. Biển Đông được bao bọc bởi mười nước và vùng lãnh thổ, gồm Việt Nam, Trung Quốc, Philippin, Inđônêxia, Brunây, Malaixia, Xinhgapo, Thái Lan, Campuchia và Đài Loan.
Biển Đông có hàng trăm quần đảo, các đảo nhỏ, các bãi đá ngầm, giàu tài nguyên khoáng sản và thủy sản. Biển Đông có vị trí chiến lược ở Đông Á và Đông Nam Á, có các tuyến thương mại quốc tế quan trọng giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương – trong đó đặc biệt eo biển Malacca - một trong các tuyến hàng hải thương mại lớn nhất của thế giới. Ngoài ra cần lưu ý Biển Đông còn là vùng kinh tế trực tiếp của khoảng 300 triệu cư dân các nước tại đây.
Vì rất nhiều lý do lịch sử để lại, nhất là những ký kết có nhiều điểm sau này gây tranh cãi giữa các cường quốc liên quan đến kết thúc chiến tranh thế giới II, những diễn biến lịch sử tại khu vực này trong những năm sau đó cũng như trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, đồng thời cũng vì những mâu thuẫn hiện tại về các lợi ích kinh tế, chính trị và chiến lược của các nước có liên quan trong vùng, ngày nay những tranh chấp trên Biển Đông rất phức tạp. Trong suốt thời gian từ sau chiến tranh thế giới II đến nay, đã xảy ra không ít xung đột vũ trang, đánh chiếm đảo và nhiều hành động tranh chấp khác trong vùng biển này, tình hình thậm chí nhiều khi rất căng thẳng.
Đặc biệt nghiêm trọng là biến cố năm 1956 khi Trung Quốc và Đài Loan đã dùng vũ lực chiếm một số đảo phía Tây quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, năm 1974 chiếm toàn bộ các đảo phía Đông của quần đảo Hoàng Sa, năm 1988 chiếm thêm 6 điểm và một số bãi đá ngầm của quần Trường Sa. Trung Quốc thường xuyên có nhiều hoạt động tàn sát hoặc ngược đãi ngư dân Việt Nam, ngăn cản sự hợp tác của các công ty nước ngoài trong việc nghiên cứu và khai thác tài nguyên trên lãnh hải và thềm lục địa của Việt Nam.
Tranh chấp hiện có giữa các quốc gia trong vùng là:
· Tranh chấp chủ quyền Hoàng Sa giữa Việt Nam và Trung Quốc, Đài Loan.
· Tranh chấp chủ quyền toàn bộ hay một phần Trường Sa giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia và Brunei.
· Tranh chấp các vùng biển giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia.
· Liên quan đến những tranh chấp kể trên là tranh chấp trên hàng loạt vấn đề hệ trọng khác giữa các quốc gia trong vùng về lãnh thổ, lãnh hải, thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế, không phận và không gian trên Biển Đông...
Trong quá trình xảy ra
những tranh chấp kể trên
Do các cuộc lấn chiếm đảo bằng vũ lực và nhiều tranh chấp quyết liệt của Trung Quốc, đặc biệt là do yêu sách của Trung Quốc về cái gọi là “vùng lưỡi bò” chiếm khoảng 80% diện tích toàn Biển Đông, tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc trên Biển Đông hiện nay là nhạy cảm nhất, nóng bỏng nhất. Kể từ khi bình thường hóa quan hệ Việt – Trung năm 1990, quan hệ giữa hai nước vẫn từng thời kỳ lại nổi lên những tranh chấp căng thẳng trên biển đảo, kể cả sau khi đã hoàn thành việc phân định vịnh Bắc Bộ (25-12-2000).
Đáng chú ý là sau khi hoàn thành việc cắm mốc biên giới trên bộ tháng 12-2008 (theo Hiệp định biên giới Việt – Trung ký kết 1999), mặc dù phía Trung Quốc nhiều lần chính thức cam kết tìm kiếm những giải pháp hòa bình, họ vẫn tiếp tục gây những căng thẳng mới đối với Việt Nam trên Biển Đông, dù phía Việt Nam đã tự kiềm chế hết mức.
Trên đây là tóm tắt tình hình Biển Đông liên quan đến Việt Nam diễn ra cho đến nay.
Một giải pháp hòa bình cho các tranh chấp tại Biển Đông, thỏa hiệp được tối đa các nước có liên quan trong vùng và được cùng nhau chấp nhận, sẽ là điều rất đáng mong muốn. Song hiện nay và có lẽ còn rất lâu, thậm chí rất rất lâu nữa, mong muốn này mới có thể trở thành hiện thực. Khi nào đạt được giải pháp ấy sẽ là vấn đề của thời gian, của tương lai. Đứng trước thực tế như vậy, từng nước nói riêng và tất cả các nước trong vùng nói chung cần lựa chọn gì cho Biển Đông: Biển của hòa bình, hay nổi sóng?
Đấy là câu hỏi được đặt ra, không cho phép chờ đợi.
Dưới đây, xin trình bầy một số suy nghĩ chung quanh câu hỏi này, với tính cách là một công dân trong khu vực, không đại diện cho ai ngoài chính bản thân người viết.
Câu hỏi lớn mà cuộc khủng hoảng này đặt ra là: Kinh tế thế giới rồi đây sẽ phải đi theo hướng nào? Câu trả lời vẫn còn ở phía trước.
Hai vấn đề vừa nêu trên buộc Mỹ và phương Tây phải chấp nhận những thay đổi lớn chưa từng có. Thắng cử của tổng thống Obama, của thủ tướng Nhật Hatoyama và nhiều hiện tượng chính trị và kinh tế khác ở các nước phương Tây khẳng định thực tế này.
Tác động cộng hưởng của 3 hiện tượng vừa trình bày trên phải chăng đã chấm dứt thời kỳ hậu chiến tranh lạnh – mà điểm nổi bật là Mỹ từ vị thế siêu cường vượt trội, để chuyển dần sang một cục diện quốc tế đa cực, trước mắt là cục diện một siêu đa cường? Ở mức độ nhất định trên phương diện kinh tế, sự suy yếu của đồng USD cùng với sự nổi lên của một số đồng tiền khác cũng góp phần tạo nên cục diện quốc tế nói trên.
Như vậy, phải chăng Biển Đông đang bước vào một thế giới với địa kinh tế và địa chính trị rất khác so với trước?
Nói riêng về khu vực Biển Đông trong bản đồ địa chính trị thế giới hiện nay, còn phải lưu ý đến câu hỏi: Sức mạnh kinh tế và quân sự tại chỗ của Trung Quốc và sự suy giảm thực lực và ảnh hưởng của Mỹ phải chăng là hai yếu tố khiến cho khu vực địa lý này đã tiềm tàng xu thế lưỡng cực? Nếu thực trạng này được xác nhận, Biển Đông và các quốc gia trong vùng sẽ có thêm nhiều vấn đề phức tạp mới.
Trong quá khứ, các nước nhỏ trong khu vực Đông Nam Á đã tích lũy được cho mình không ít những kinh nghiệm và những cái giá phải trả cho cái thế lưỡng cực thời kỳ chiến tranh lạnh trước kia, nhất là thời kỳ ấy tại khu vực này vẫn có các cuộc chiến tranh nóng cục bộ. Khác chăng hiện nay xu thế lưỡng cực có thể hình thành tại vùng Đông Nam Á hiện nay không có hoặc chưa có cục diện chiến tranh lạnh, nhưng những vấn đề xu thế lưỡng cực ngày nay đặt ra cho các nước nhỏ trong khu vực này có lẽ sẽ cùng chung một hệ quả: các nước nhỏ luôn luôn phải gánh chịu tác động giành giật giữa hai cực. Không loại trừ khả năng trong bối cảnh mới này quyền lực bao gồm cả quyền lực mềm Trung Quốc có thể giành thêm một lợi thế nào đó – nhất là ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các nước chậm phát triển hơn trong khu vực. Trước mắt Trung Quốc đang muốn đẩy mạnh sử dụng đồng nhân dân tệ trong thương mại song phương tại đây để mở rộng ảnh hưởng của mình – nhất là đối với các nước kém phát triển hơn trong vùng.
Xét riêng về mặt địa chính trị, câu hỏi này được đặt ra không đơn thuần chỉ liên quan đến tốc độ chuyển dịch tư thế chính trị hiện nay của hai nước này trên thế giới.
Thực chất của câu hỏi này đụng chạm đến phương thức “đi” của hai quốc gia quan trọng nhất này – nước lớn và đông dân nhất thế giới và chẳng bao lâu nữa sẽ có quy mô kinh tế lớn thứ hai thế giới, và nước hiện nay vẫn từng và vẫn còn đứng trước nó! Tốc độ trước hết và chủ yếu chỉ là kết quả chạy đua giữa hai nước, còn phương thức đi của hai nước thì lại tác động đến toàn thể thế giới còn lại.
Phương thức đi của bên kia – tiêu biểu là cuộc chiến tranh Iraq. Có thể nhận xét khái quát: Tính chính đáng của cuộc chiến tranh này không có sức thuyết phục, kết cục cuộc chiến tranh này đem lại nhiều tổn thất và gánh nặng cho người dân các nước Iraq, Mỹ và đồng minh, đồng thời khiến cho quyền lực Mỹ suy giảm nhanh. Ngày nay ảnh hưởng Mỹ bị thu hẹp rõ rệt, nước Mỹ phải chấp nhận thay đổi trên các phương diện kinh tế, chính trị và ngoại giao. Đương nhiên sự phá sản của chủ nghĩa tân tự do trong kinh tế Mỹ cũng góp phần quan trọng vào thực trạng này. Tham gia vào kết cục hiện nay của nước Mỹ phải chăng còn có sự ngạo mạn của quyền lực trong hai nhiệm kỳ thời tổng thống Bush: cái gì tốt cho Mỹ sẽ tốt cho các nước khác, quy một số nước vào “trục ma quỷ”... Sự ngạo mạn này sẽ dẫn nước Mỹ và thế giới đi tới đâu, nếu giả thiết rằng tổng thống Bush đạt được các mục tiêu trong chiến tranh Iraq? Trong tranh cử, không phải ngẫu nhiên Obama đặt vấn đề nước Mỹ phải xem lại mình và phải thay đổi và cho rằng có thể thay đổi. Tuy nhiên, câu hỏi “Mỹ có thể thay đổi được hay không, thay đổi như thế nào?” vẫn ở phía trước. Kinh nghiệm lịch sử từ xưa đến nay chưa cho thấy một đế chế nào có thể tự thay đổi. Nhưng có lẽ Mỹ có thể thay đổi, lý do là đến nay Mỹ mới chỉ là siêu cường chứ chưa phải là đế chế, nghĩa là vẫn chưa có cái Pax Americana trên thế giới!
Nói thẳng thắn, hai phương thức “đi” của hai bên như vậy gây ra rất nhiều hậu quả tai hại cho chính nhân dân nước họ và cho thế giới còn lại. Cả hai phương thức đi như vậy góp phần riêng của nó vào cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay, để lại nhiều hệ quả chính trị khác mà thế giới còn lại đang phải gánh chịu. Đây là những vấn đề rất đáng được mổ xẻ để rút ra những kết luận cho những điều cần tránh cho thế giới trong hiện tại và tương lai.
Tổng thống
Obama tại
phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp
quốc ngày 23-10-2009 tuyên bố:
“...
“mối quan
hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ định hình cho thế kỷ 21.” Nếu nước Mỹ định
biến những lời nói thành việc làm có lợi cho thế giới, chắc chắn sẽ phải xem lại
phương thức “đi” của mình trong suốt thời kỳ hậu chiến tranh lạnh.
Trong điện
chúc mừng phiên họp đầu tiên của diễn đàn Mỹ - Trung nói trên, Chủ tịch Hồ Cẩm
Đào viết:
Trong khi chưa có các câu trả lời rõ ràng và thuyết phục mà thiện chí trên thế giới mong đợi, điều rõ hơn là Trung Quốc sắp tới sẽ có ảnh hưởng chi phối ngày càng lớn đối với thế giới. Sự thật rõ ràng này lại đặt ra những câu hỏi mới.
Dù sao, liên quan đến tốc
độ cũng phải nói:
Chắc chắn vẫn
còn một khoảng cách khá xa giữa siêu cường đang hình thành là Trung Quốc và siêu
cường đang tồn tại là Mỹ. Có không ít ý kiến cho rằng vì những giá trị riêng của
Trung Quốc, vì Trung Quốc là nước của Đảng Cộng Sản Trung Quốc, v.v... nên rất
khó cho Trung Quốc có thể giành lấy vai trò lãnh đạo thế giới.
Tuy nhiên với nghĩa nào đó, thế giới trong thế kỷ 21 này đang có siêu cường 1, siêu cường 2, siêu cường 3... với nhiều điều phiền toái mới. Ngay ở Mỹ đã xuất hiện câu hỏi: Liệu thế giới có quay lại thời kỳ chiến tranh lạnh? Liệu nước Mỹ có trở lại chủ nghĩa bảo thủ?..
Hiển nhiên Biển Đông tiềm tàng xu thế lưỡng cực. Vì thế dễ hiểu: Người dân các nước trong khu vực Biển Đông nhìn cục diện thế giới mới đang hình thành này với con mắt có lẽ cảnh giác hơn so với nhiều nơi khác trên thế giới.
Điều cần lưu ý là các nước
trong khu vực Biển Đông là láng giềng của
đồng thời cũng trực tiếp chịu sức nóng và mọi phế thải khác cái công xưởng thế giới, này phả ra chung quanh – từ các sản phẩm kém chất lượng, hàng
nhập lậu, đến những tác động của quyền lực mềm... Lịch sử cái công xưởng
thế giới kể từ khi thai nghén và ra đời có nhiều sự kiện cho thấy nó
đã trải qua những thời kỳ phát triển với bất cứ giá nào – từ cách mạng văn hóa,
đến Thiên An Môn, Tây Tạng, Tân Cương, tập trung phát triển miền duyên hải...
Lịch sử cái công xưởng
thế giới này này có không ít các trường hợp nó
hành xử theo quan điểm mục tiêu biện minh cho biện pháp – trong kinh tế bắt đầu
từ chuyện “mèo trắng mèo đen”, trong đối ngoại có cuộc chiến tranh 17-02-1979,
sự thâm nhập vào châu Phi, châu Mỹ Latinh.., và nhiều ví dụ khác nữa... cái công xưởng thế giới
Một điều đáng
lưu ý khác: Năm này qua năm khác có không ít các đánh giá, các dự báo về nguy cơ
khủng hoảng hay thậm chí sụp đổ của nền kinh tế Trung Quốc. Những đánh giá hay
dự báo này lúc thì viện dẫn hệ thống ngân hàng Trung Quốc yếu kém, lúc thì nêu
lên những căng thẳng ở nông thôn, tình trạng ô nhiễm môi trường, lúc thì nêu ra
tình trạng quan liêu tham nhũng, nguy cơ phân hóa và nguy cơ phân rã... Cho dù
những đánh giá hay dự báo này có nhiều dữ liệu làm căn cứ, song hầu như đã bỏ
qua một thực tế: Về nhiều mặt Trung Quốc còn là một thế giới của chính nó, nghĩa
là Trung Quốc có nhiều khả năng độc đoán tập trung nguồn lực và sức mạnh để giải
quyết một vấn đề cấp bách nào đó khi cần thiết. Khả năng này của Trung Quốc lớn
hơn so với nhiều nước khác.
Song trước sau
vẫn xin nhấn mạnh:
Trung Quốc hiện nay vẫn chủ trương tiếp tục tích lũy sức mạnh, tránh đụng độ, ra sức tăng cường ảnh hưởng của mình. Nhìn chung, Trung Quốc tranh thủ hòa bình để tạo thuận lợi cho sự phát triển của chính mình, tiếp tục tìm kiếm hợp tác, đồng thời tạo cơ hội mở rộng quyền lực mềm như đang diễn ra ở khắp các châu lục. Trên nhiều phương diện, Trung Quốc biết mình còn nhiều điểm yếu nên tiếp tục giấu mình, chưa vội tranh giành vai trò lãnh đạo thế giới.
Nói ngắn gọn: Trung Quốc
vẫn còn trong giai đoạn cần thời gian để mạnh thêm, để các đối thủ của mình tiếp
tục yếu đi. Song đi liền với cách tiếp cận hòa bình bình này, thường xuyên là
các bước đi “nóng” (
Người dân trong khu vực Biển Đông rất quan tâm đến những hiện tượng đã xảy ra trong khu vực của mình và được khái quát lại thành quan điểm nêu trong phát ngôn này: Người dân khu vực Biển Đông không muốn biển của mình nổi sóng!
Đông Nam Á hiện nay là khu vực kinh tế phát triển năng động trong bối cảnh chung của sự phát triển năng động toàn châu Á. Các nước ASEAN – trong đó có Việt Nam – ý thức sâu sắc điều này.
Mặc dù còn rất nhiều việc phải làm, mặc dù còn xa cái đích trở thành một cộng đồng kinh tế hoàn chỉnh, song đã có nhiều nỗ lực của các nước thành viên làm cho ASEAN ngày nay trở thành một thực thể, một tổ chức có vị thế kinh tế, chính trị ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế. ASEAN ngày nay đang mang lại cho các nước thành viên của mình những điều kiện không thể thiếu cho sự nghiệp phát triển của mỗi nước, do đó sự hợp tác mọi mặt giữa các nước thành viên ngày càng gia tăng. Trên thực tế ASEAN đã trở thành một trong các yếu tố quyết định gìn giữ hòa bình và an ninh cho tất cả các nước thành viên và toàn khu vực. Chính thực tế này đang ngày càng nâng cao và hoàn thiện tính cộng đồng của tổ chức này.
Đặc biệt
trong những năm gần đây có nhiều nỗ lực lớn của tất cả các quốc gia liên quan
đẩy mạnh hợp tác trong các khung khổ ASEAN + 3, ASEAN + 1. vân... vân... Đang có
nhiều nỗ lực hướng sự hợp tác này đi tới một dạng cộng đồng kinh tế nào đó bao
gồm các nước ASEAN và các nền kinh tế quan trọng trong khu vực. Đơn giản là sự
phát triển năng động của châu Á nói chung và đòi hỏi mở rộng quan hệ hợp tác của
từng nước riêng lẻ đặt ra yêu cầu này. Tình hình hiện nay có thể cho phép kết
luận:
Còn nhiều trở ngại lớn trên con đường hoàn thiện cộng đồng ASEAN vì lợi ích của chính mình và vì đòi hỏi hợp tác với thế giới bên ngoài. Trước hết phải kể đến tình trạng phát triển không đồng đều của các nền kinh tế các nước thành viên, vì tính đồng dạng của các nền kinh tế này (do đó khó liên kết bổ sung cho nhau), và một vài nước thành viên còn có một số vấn đề nội trị. Trở ngại lớn nhất của các nước ASEAN không phải là cái nghèo và khoảng cách phát triển lớn so với thế giới bên ngoài (ngoại trừ Singapore là trường hợp đặc biệt), mà là khả năng khắc phục những yếu kém còn nhiều mặt hạn chế - do nhiều yếu tố lịch sử và văn hóa của những nước này.
Nói thẳng thắn, ý chí mạnh mẽ của các nước thành viên ASEAN trở thành một cộng đồng mạnh còn là điều đáng mong muốn. Đặc biệt ở nhiều nước ASEAN kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự còn ở mức thấp, có nơi rất thấp, có nơi những khái niệm này còn là điều xa lạ. Tình trạng này là nguyên nhân dẫn tới thiếu, vắng dân chủ, kìm hãm nghiêm trọng những quốc gia này trên con đường phát triển của mình. Chính tình trạng lạc hậu này cùng với tệ nạn tham nhũng, đồng minh với sự can thiệp và lũng đoạn từ bên ngoài, đang là kẻ thù nguy hiểm của sự phát triển trong số đông các nước ASEAN. Song cái khó nhất là dân chủ chỉ có thể là kết quả của phát triển, chứ không phải của áp đặt!
Tuy nhiên, có thể khẳng định sự thống nhất ý chí của các nước thành viên ASEAN vì một cộng đồng hoàn chỉnh ngày càng cao. Đây là điều cần được các nước thành viên nuôi dưỡng, cổ vũ. Hiện tại và trong tương lai ý chí thống nhất này mới là yếu tố quyết định. Thế giới đang có một ASEAN ngày càng tự tin hơn, có ý chí dựa vào chính mình nhiều hơn. Cục diện thế giới thế kỷ 21 cũng đang đòi hỏi phải có một ASEAN là đối tác có trọng lượng quan trọng trong khu vực của mình cũng như trong hội nhập toàn cầu.
ASEAN có trong tay mình các phương tiện để duy trì hòa bình cho Biển Đông, hy vọng ASEAN biết vận dụng chúng một cách hữu hiệu. Sự hợp tác của thế giới bên ngoài với ASEAN cho một Biển Đông của hòa bình có ý nghĩa rất quan trọng.
Kết thúc tham luận, xin lưu ý:
Nhìn vào bức tranh thế giới toàn cảnh trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21, chúng ta thấy: Trung quốc tiến, phương Tây lùi (trước hết là Mỹ); trong không gian giữa 2 thế lực đối cực này lực hút của chúng tác động quyết liệt vào thế giới còn lại với tất cả sự cọ xát, giằng xé và bạo lực. Những tranh chấp tại Biển Đông tự nó đã đủ phức tạp và đang trở nên nhạy cảm hơn trong bối cảnh quốc tế hiện tại (in the present international constellation). Đừng quên rằng khát vọng của loài người ngày nay là hòa bình, phát triển bền vững, về tự do, dân chủ, quyền con người, về bảo vệ môi trường. Quan niệm cho rằng trái đất là ngôi nhà chung của thế giới đang trở thành những nhận thức có giá trị, ngày càng trở nên sâu sắc và phổ cập.
Đấy là thách thức mỉa mai của lịch sử?
Tháng 11, 2009
Chú thích
Tài liệu tham khảo
1.
“What Is
Power? And how much of it does
America have?”,
Robert Kagan, 2003,
Willy Lam, 2009, China's quasi-superpower diplomacy: Prospects and pitfalls, Washington D.C.: The Jamestown Foundation
Lê
Minh Nghĩa, 2007,
Khadija Sharife, 2009, “China's New Colonialism”.
Robert Sutter:
© Thời Đại Mới
28-11-09


text:
THÔNG TIN MUA BÁN HỒ SƠ MỜI THẦU
Đăng nhập
Liên hệ
English
.
Giới thiệu
Các gói thầu
Tải hồ sơ mời thầu
Kết quả đấu thầu
Đăng ký thành viên
Hướng dẫn sử dụng
THÔNG BÁO
Các lĩnh vực khác
An toàn lao động
Thiết bị thí nghiệm & KH
Sơn, dung môi
Nhiên liệu
Thiết bị y tế
Phương tiện vận tải
Địa vật lý
Vận tải biển
Công nghệ thông tin
Xây dựng cơ bản
Khai thác
Khoan
THÔNG BÁO ĐẤU THẦU
Tư vấn công trình BVMT- ĐH : TTAT/003/17-DV
Thời gian bán HSMT từ ngày:24/03/2017 9:00:00 SA đến 13/04/2017 9:00:00 SA
Giá hồ sơ: 100.000 đồng
Bên mời thầu: Trung tâm An toàn
Tư vấn công trình BVMT- ĐH : TTAT/002/17-DV
Thời gian bán HSMT từ ngày:24/03/2017 9:00:00 SA đến 13/04/2017 9:00:00 SA
Giá hồ sơ: 100.000 đồng
Bên mời thầu: Trung tâm An toàn
Kiểm tra, bảo dưỡng và kiểm định bè cứu sinh Viking – XNK-06/17
Thời gian bán HSMT từ ngày:23/03/2017 8:00:00 SA đến 04/04/2017 9:00:00 SA
Giá hồ sơ: 100000
Bên mời thầu: XN Khí
Thông báo
Tư vấn về công trình BVMT (21/03/2017 3:19:19 CH)
Mời chào tổ chức hội nghị (28/11/2016 7:44:20 SA)
Thông báo gia hạn thời điểm đóng thầu gói thầu XNKSG-0273/16 (24/11/2016 3:30:42 CH)
Từ 08 giờ 00, ngày 09 tháng 11 năm 2016 đến trước 13 giờ 30, ngày 21 tháng 11 năm 2016 (trong giờ hành chính) (09/11/2016 10:07:15 SA)
Gói thầu XNKSG-0259/16- Máy tách bùn cho giàn Tam Đảo -03 (10/10/2016 11:18:36 SA)
Gói thầu XNKSG-0233/06- Vật tư tiêu hao vận hành các hệ thống thiết bị tàu, các máy nén khí và máy điều hòa giàn Tam Đảo -01 năm 2016 (05/10/2016 10:20:31 SA)
Gói thầu XNKSG-0193/16 -Phụ tùng sửa chữa van hằng nhiệt giàn Tam Đảo -01 (15/08/2016 1:56:42 CH)
Phụ tùng cho các hệ thống phát hiện và báo động cháy, báo khí trên các công trình biển (29/07/2016 2:45:01 CH)
THÔNG BÁO GIA HẠN GÓI THẦU Phụ tùng hệ thống truyền thanh thông báo Gai-Tronics (26/07/2016 9:19:29 SA)
Gói thầu XNKSG-0122/16- Mua dầu mỡ nhớt chuyên dụng năm 2016 (25/07/2016 4:11:45 CH)
Vietsovpetro Mail
PetroVietnam
Vietsovpetro Web
Về đầu trang
VIETSOVPETRO J.V.
105 Le Loi Street, Vung Tau City Vietnam
Tel: +84.64.3839 871
Fax: +84.64.3839857

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
Tải bản đầy đủ
Y - Dược
Điều dưỡng
Phương pháp nghiên cứu bệnh chứng
PHƢƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU BỆNH CHỨNG
1
Mục tiêu
•
•
•
•
Trình bày được định nghĩa của nghiên cứu
bệnh chứng
Trình bày được các bước thiết kế nghiên cứu
bệnh-chứng và tính toán các chỉ số đo lường
kết hợp
Trình bày được các sai số trong nghiên cứu
bệnh-chứng
Trình bày được các ưu nhược điểm của nghiên
cứu bệnh chứng
2
Các thiết kế NC
NC can thiệp
NC quan sát
NC mô tả
NC phân
tích
Can thiệp Thử nghiệm
cộng đồng thực địa
NC bệnh
chứng
NC tương Nghiên cứu
quan
trưường hợp
Thử nghiệm
lâm sàng
NC thuần
tập
NC cắt
ngang
Ngẫu nhiên
có đối
chứng
…
….
Ngẫu nhiên
không đối
chứng
3
Định nghĩa
• Là một nghiên cứu quan sát phân tích được
xuất phát từ 2 nhóm người: nhóm có bệnh
(nhóm chủ cứu) và nhóm không có bệnh
(nhóm đối chứng), sau đó ngược theo dòng thời
gian xác định tiền sử phơi nhiễm trong quá khứ.
4
Đặc điểm
• Là một nghiên cứu dọc
• Chỉ có thể là một nghiên cứu hồi cứu
• Xuất phát từ bệnh chứ không phải từ phơi
nhiễm
5
Sơ đồ thiết kế NC BC
Thời gian
hướng điều tra
Bắt đầu với:
Phơi
Phơi nhiễm
nhiễm
bệnh
(những người có
CÓbệnh)
BỆNH
Không phơi
phơi nhiễm
Không
nhiễm
Phơi nhiễm
nhiễm
Phơi
chứng
(những người không
có bệnh)
KHÔNG
BỆNH
Quần
Quần
thể
thể
Không phơi nhiễm
Không phơi nhiễm
6
Bảng 2x2
Chủ động
chọn
Có bênh
vào
nghiêncứu
Không bệnh
Cộng
Có phơi
nhiễm
a
b
a+b
Không phơi
nhiễm
c
d
c+d
Cộng
a+c
b+d
a+b+c+d
(N)
Khai thác
Sau khi chọn
7
Phân tích số liệu
Phiên giải kết quả
• + Tỷ suất chênh (Odds Ratio - OR):
• (Tỷ số giữa chênh của phơi nhiễm trong nhóm bệnh và chênh của
phơi nhiễm trong nhóm chứng)
•
OR = (a/c : b/d) =
ad
--------bc
• Ý nghĩa của các giá trị của OR: OR có thể bằng 1, lớn hơn 1 hoặc
nhỏ hơn 1.
•
+ Nếu OR > 1: YTNC có liên quan đến bệnh.
•
+ Nếu OR = 1: YTNC không có liên quan đến bệnh.
•
+ Nếu OR < 1: YTNC có tác dụng bảo vệ.
8
Ví dụ: Nc bệnh - chứng về ảnh hƣởng của hút thuốc lá
đến ung thƣ phổi
Hậu quả
Cộng
Ung thƣ phổi
Không ung thƣ phổi
Hút thuốc lá
1350
1296
2646
Không hút thuốc lá
7
61
68
Cộng
1357
1357
2714
9
Ví dụ: Nc bệnh - chứng về ảnh hƣởng của hút thuốc lá
đến ung thƣ phổi
Hậu quả
Cộng
Ung thƣ phổi
Không ung thƣ phổi
Hút thuốc lá
1350
1296
2646
Không hút thuốc lá
7
61
68
Cộng
1357
1357
2714
ad
OR =
bc
9,1
(1350).(61)
=
(1296).(7)
=
Nhận xét: Tỷ lệ ung thưư phổi ở những ngưười hút thuốc lá cao gấp 9,1 lần so
10
với những ngưười không hút thuốc lá
Tuân thủ điều trị và một số yếu tố
liên quan
Nội dung
Tuổi
OR
95% CI
20 - 29
1
-
30 - 39
1,99
1,1 – 3,6
40 – 49
1,8
0,9 – 3,6
≥ 50
3,4
1,3 – 8,5
Phác đồ điều
1C
1
-
trị ARV
1D
1,7
1,0 – 3,1
E1
1,3
0,7 – 2,3
E2
1,8
1,2 – 2,6
Khác
0,6
0,2 – 2,2
11
ĐỊNH NGHĨA BỆNH, CHỌN NHÓM BỆNH
VÀ NHÓM ĐỐI CHỨNG
Xác định bệnh:
• Bệnh phải có tiêu chuẩn chẩn đoán rõ ràng, cụ thể, dễ
hiểu, dễ thống nhất - chuẩn vàng (Gold standard):
• Ví dụ: + Chẩn đoán uốn ván sơ sinh có 3 tiêu chuẩn cơ
bản:
– 2 ngày đầu sau khi sinh trẻ bú và khóc bình thường
– Khởi phát từ ngày thứ 3 - 28
– Bỏ bú, cứng hàm, co cứng, có thể giật
Chọn nhóm bệnh:
• Bệnh nhân đang điều trị tại một hay nhiều bệnh viên
trong khoảng thời gian nhất định.
• Tất cả người có bệnh ở trong một quần thể, không
gian, thời gian nhất định.
12
• Chọn nhóm đối chứng:
• Giống nhóm bệnh về nhiều mặt (tuổi, giới, không
gian, thời gian...) chỉ khác là ???
• Có thể chọn trong số những BN khác của BV,
những người không mắc bệnh trong quần thể
• Không chọn những người có thể thay đổi tình trạng
phơi nhiễm với YTNC vào trong nhóm chứng.
• Số nhóm chứng: thường là một nhóm bệnh một
nhóm chứng.
• Có thể chọn nhiều nhóm chứng cho một nhóm
bệnh khi nhóm định chọn có nhiều khả năng
chênh lệch về phơi nhiễm.
13
Sai chệch
•
•
•
•
Sai chệch lựa chọn (selection bias )
sai chệch quan sát (observation bias)
Sai chệch nhớ lại (recall bias)
Sai chệch phân loại
14
Ƣu điểm của
nghiên cứu bệnh chứng
• Thực hiện tương đối nhanh, ít tốn kém hơn so với các
nghiên cứu phân tích khác.
• Đặc biệt thích hợp với những bệnh có thời kỳ ủ bệnh
kéo dài.
• Thích hợp khi nghiên cứu các bệnh hiếm.
• Cho phép kiểm định một giả thuyết đã được hình thành
từ nghiên cứu cắt ngang.
15
Nhƣợc điểm của
nghiên cứu bệnh chứng
•
•
•
•
Khó lựa chọn nhóm đối chứng
Dễ gặp sai số nhớ lại
Không tính được tỷ lệ mắc bệnh.
Không thích hợp với phơi nhiễm hiếm.
16
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình lý thuyết Dịch tễ học, Trƣờng Đại học Y
Hà Nội, Nhà xuất bản Y học 2013.
2. Dịch tễ học Y hoc, Trƣờng Đại học Y Hà Nội, Nhà
xuất bản Y học 1993
3. Dịch tễ học đại cƣơng, Trƣờng Đại học Y Hà Nội,
Nhà xuất bản Y học 1993
4. giang86hmu@gmail.com
17
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!
18
Tài liệu liên quan
Phương pháp nghiên cứu kinh tế
Nghiên Cứu Marketing - Tổng Quan Về Phương Pháp Nghiên Cứu
phương pháp nghiên cứu khoa học
Tiết 29: Phương pháp nghiên cứu di truyền người
Bài 10: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN Ở NGƯỜI VÀ ỨNG DỤNG TRONG Y HỌC(Tiết 22)
Phương pháp nghiên cứu khoa học
phương pháp nghiên cứu khoa học
phương pháp nghiên cứu di truyền người
phương phap nghien cuu cua Menden
Tiet 29 Phuong phap nghien cuu di truyen nguoi
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(886.09 KB) - Phương pháp nghiên cứu bệnh chứng
Tải bản đầy đủ ngay
×

Connection: close

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Truyện Tranh Online
Trang chủ
Thể Loại
Action
(2510)
Adult
(329)
Adventure
(1306)
Comedy
(3518)
Cooking
(2)
Drama
(1808)
Ecchi
(1150)
Fantasy
(1564)
Gender Bender
(262)
Harem
(583)
Historical
(503)
Horror
(588)
Josei
(199)
Manhua
(766)
Manhwa
(399)
Martial Arts
(415)
Mature
(400)
Mecha
(90)
Music
(0)
Mystery
(728)
One Shot
(931)
Psychological
(463)
Romance
(3186)
School Life
(2144)
Sci-fi
(596)
Seinen
(1096)
Shoujo
(1816)
Shoujo-ai
(234)
Shounen
(1934)
Shounen-ai
(251)
Slice of Life
(1124)
Soft Yaoi
(149)
Soft Yuri
(130)
Sports
(230)
Supernatural
(1641)
Tragedy
(417)
Anime
(133)
Comic
(362)
Doujinshi
(280)
Live action
(57)
Magic
(128)
manga
(509)
Nấu Ăn
(18)
Smut
(186)
Tạp chí truyện tranh
(47)
Trap (Crossdressing)
(41)
Trinh Thám
(23)
Truyện scan
(148)
Video Clip
(3)
VnComic
(138)
Webtoon
(231)
Incest
(1)
Yaoi
(79)
Xuyên Không
(66)
Truyện Full
Truyện Con Gái
Truyện Con Trai
Truyện Đọc
Truyện Tranh Online
›
Thau Tinh Di Gioi Ban
Đánh dấu
Thâu Tinh Dị Giới Bản
Tác giả
:
Tiểu Tùng
,
Châu Hồng Tân
Nhóm dịch
: a3manga
Thể loại
:
Action
,
Drama
,
Fantasy
,
Manhua
,
Mystery
,
Romance
,
Shoujo
,
Shounen
,
Supernatural
,
Xuyên Không
Số chương
:
20
Tình trạng
:
FULL
Lần đọc
:
67758
Like
:
Đọc chương 1
Đọc chương cuối
Đọc chương 1
Đọc chương cuối
Nội dung truyện Thâu Tinh Dị Giới Bản:
Phần tiếp theo
Thâu Tinh Cửu Nguyệt Thiên
Loading...
Loading...
Danh sách chương "Thâu Tinh Dị Giới Bản"
1.
Thâu tinh dị giới bản – chap 1
2.
Thâu tinh dị giới bản – chap 2
3.
Thâu tinh dị giới bản – chap 3
4.
Thâu tinh dị giới bản – chap 4
5.
Thâu tinh dị giới bản – chap 5
6.
Thâu tinh dị giới bản – chap 6
7.
Thâu tinh dị giới bản – chap 7
8.
Thâu tinh dị giới bản – chap 8
9.
Thâu tinh dị giới bản – chap 9
10.
Thâu tinh dị giới bản – chap 10
11.
Thâu tinh dị giới bản – chap 11
12.
Thâu tinh dị giới bản – chap 12
13.
Thâu tinh dị giới bản – chap 13
14.
Thâu tinh dị giới bản – chap 14
15.
Thâu tinh dị giới bản – chap 15
16.
Thâu tinh dị giới bản – chap 16
17.
Thâu tinh dị giới bản – chap 17
18.
Thâu tinh dị giới bản – chap 18
19.
Thâu tinh dị giới bản – chap 19
20.
Thâu tinh dị giới bản – chap 20
Truyện đã đánh dấu
Xem...
Truyện bạn vừa đọc
Xem...
Loading...
Truyện Mới Update
Coffee And Vanilla
Thể loại:
Romance
,
Shoujo
,
Smut
Tác giả:
Akegami Takara
Hào Môn Đệ Nhất Thịnh Hôn
Thể loại:
Manhua
,
Romance
,
Shoujo
Tinh Mộng Thần Tượng
Thể loại:
Drama
,
Manhua
,
Romance
,
Shoujo
Anh Là Phiền Phức Của Em
Thể loại:
Comedy
,
Manhua
,
Romance
,
School Life
,
Shoujo
,
Sports
Chiêm Cốt Sư
Thể loại:
Fantasy
,
Manhua
,
Romance
,
Shoujo
,
Supernatural
Sự Cám Dỗ Xấu Xa
Thể loại:
Comedy
,
Manhua
,
Romance
,
Shoujo
Truyện Hay
1
Cô Dâu Thủy Thần - Habaek-Eui Shinbu
Đọc: 934855
2
Akatsuki no Yona
Đọc: 923528
3
Black Bird
Đọc: 870084
4
Honey x Honey Drop
Đọc: 867269
5
Untouchable
Đọc: 863663
6
Tinh Mộng Thần Tượng
Đọc: 844432
7
L-DK
Đọc: 669382
8
Kaichou wa Maid-sama!
Đọc: 641235
9
Chuyện Của Họ
Đọc: 636427
10
Vampire Knight
Đọc: 617354
Loading...
ThichTruyenTranh.com
Liên kết
Đọc Truyện
Free Manga
Free Novels
Truyện Tranh
Từ Khóa
SStudy
Household Affairs
Red Storm
Bleach
Contact
Facebook
Google Plus
Tumblr
Wattpad
Copyright ©2014 ThichTruyenTranh.com. All Rights Reserved
Tiểu Kiều

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: __cfduid=dfa5a45851ce2be0a35fa9510943325431490561652; expires=Mon, 26-Mar-18 20:54:12 GMT; path=/; domain=.thichtruyentranh.com; HttpOnly

Server: cloudflare-nginx


text:
Vào miệt tiêu phương Nam, tôi đã gặp cánh chim sau mùa di trú ấy. Đó là Khổng Văn Đương, người viết bài thơ tình nổi tiếng “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”, người mới được trả lại quyền tác giả bài thơ từng gây xôn xao dư luận. Đương của ngày nào, của cách đây 43 năm đã bay sang trời Âu, du học ở Rumani sau khi tốt nghiệp cấp III Long Châu Sa của tỉnh Phú Thọ (khoá 1962 - 1965). Số phận đã chia chúng tôi thành hai ngả, người du học nước ngoài, người học đại học trong nước rồi vào bộ đội. Đằng đẵng ngót nửa thế kỷ, số phận lại cho chúng tôi gặp nhau, khi tôi vào phương Nam, tại miệt tiêu giáp ranh tỉnh Bình Dương và Bình Phước, khi cả hai đã xong một đời công tác (đã nghỉ hưu), tóc muối tiêu, cùng dắt hai bà vợ đi cùng.
Tình xuyên quốc gia… đứt gánh
Chúng tôi thuộc lớp người nâng niu kỷ niệm. Tuổi thành người vỡ tan và chiến bại cứ thiêng liêng chẳng thời gian và nước mắt nào xoá nổi. Ra khỏi chặng đời tẻ nhạt đầy ganh đua của đám thư lại thời bình, như một nhà văn lão làng Việt Nam hoài cảm, ngoảnh lại mới thấy thấm cái giá phải trả của chuỗi ngày tập im để đổi lấy sự yên ổn, càng thấy lấp lánh sáng lên chút bụi vàng kỷ niệm của tuổi học trò. Người ta bảo gặm nhấm kỷ niệm là dấu hiệu của tuổi xế chiều, nhưng làm sao quên nổi những ngày đẹp đẽ, tin tưởng, cuồng nhiệt của tuổi 20. Chúng tôi ôm nhau trong miền thiêng kỷ niệm. Ơn trời, ngọn lửa ấy vẫn còn.
Nếu ngọn lửa nguội tắt, hoặc trơn nhẽo bàn tay hờ hững như những con sứa thiếu sinh khí, hoặc mờ đục cái nhìn âm u vô hồn, thì còn gì để nói. Kỷ niệm không như những đồng tiền nhét ví, sau gặp gỡ là phung phí tiêu đến sạch trơn. Khổng Văn Đương đã kể về mình, về vụ yêu đương đầu đời trên đất Ban Căng khi còn là sinh viên du học ở Rumani cùng tập thơ “Tình quê hương” gồm hơn 100 bài thơ của anh đã bị “tổ chức” (hồi ấy) tịch thu, có thể bị cho vào lửa, bởi đã cả gan yêu một cô gái nước ngoài tên là Valentina khi cả nước đang hồi chiến tranh khốc liệt, khi cái chết không từ bất cứ ai mà bọn Đương lại được gửi ra nước ngoài, được chăm sóc như những hạt giống quý, khi đất nước đã dùng đến những hạt gạo trên sàng là lớp sinh viên trong nước cứ hăng hái theo nhau ra mặt trận. Và Đương đã kịp nhận ra nguy cơ nếu không chấm dứt cuộc yêu đương động trời với cô gái có mái tóc nâu màu hạt dẻ, có cặp mắt xanh mênh mông trời Hắc Hải thì sẽ bị trục xuất về nước. Anh đã chọn kết cục ngoài mong muốn là chôn chặt mối tình với Valentina. Còn Valentina của anh đã buồn bã đến phát điên. Lần cuối anh trốn đến Brasov thăm nàng là một ngày buồn thê thảm. Valentina tiều tụy nằm trên giường, ánh mắt vô hồn. Thấy anh, nàng bật dậy, ôm chặt lấy, nức nở kêu tên anh, hôn rối rít trong tràn trề nước mắt. Có thể đó là một ngày buồn nhất trong thời trai trẻ của Đương.
Rồi nàng gửi cho anh môt bức thư đầy bi thiết, đầy oán hận. Nhận thư nàng, anh vô cùng đau đớn và trống vắng. Rồi một chiều tháng 3.1969, chỉ còn một mình bên của sổ, ngoài trời tuyết dày đặc trắng xoá, anh đem thư nàng ra đọc lại. Trong cồn cào nhớ thương và xót hận, Đương đã viết một mạch bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”, mô phỏng toàn bộ nỗi niềm ai oán, giận hờn và khao khát của nàng trong bức thư kia.
“Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng
Tìm không thấy chỉ thấy trời im lặng”
… Đó là câu thơ mở đầu của dằng dặc cuộc kiếm tìm vô vọng, khi trèo đỉnh Các Pát, khi bàn chân xa lắc tím trời Âu, khi nhức nhối rì rầm dòng Đanuýp, khi dào dạt sóng vỡ Biển Đen… Nữ hoàng tình yêu Valentina của anh đã tìm anh khắp bán đảo Ban Căng, còn anh thì buộc lòng phải trốn chạy. Rồi ngày chia ly đã đến. Ngày 17.6.1971, kết thúc khoá học, các anh lên tàu liên vận từ Bucaret về nước, nàng mảnh mai trong bộ áo pul da trời, váy trắng ướp đầy vạt nắng, chới với vẫy, như cố níu lấy đoàn tàu, giàn giụa nước mắt tiễn biệt, vô vọng, chia ly, khiến thêm một lần trái tim kẻ chạy trốn (là Đương) rỉ máu.
Bài thơ sẽ rơi vào im lặng, sẽ mãi mãi bị người ta gán tên tác giả là Onga Becgon - nữ nhà thơ Nga nổi tiếng (1910- 1975), nếu như năm 1990, Nhà xuất bản Văn hoá không cho ấn hành cuốn sách “Almanach người đẹp và phái đẹp”, trong đó có mục “Những bài thơ tình hay của thế giới và Việt Nam” đã in bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” ghi tên tác giả là Onga Becgon! Thơ in từ 1990, mãi tới bảy năm sau, người đứt ruột đẻ ra nó là Khổng Văn Đương mới gửi thư tới Nhà xuất bản, yêu cầu xin được đính chính, rồi sự việc rơi vào im lặng. Đương, chàng lãng tử làm thơ cũng chẳng mấy quan tâm nữa.
Cho tới ngày 17- 11- 2004, Báo Văn nghệ công an đã nhận được lá thư của Khổng Văn Đương nhờ gửi tới Trung tâm quyền tác giả Việt Nam thuộc Hội nhà văn Việt Nam, đề nghị hai vấn đề. Một là, xin tiến hành thủ tục theo Luật bảo hộ quyền tác giả của bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” là của Khổng Văn Đương. Hai là, xin Trung tâm cho in lại bài thơ theo bản gốc được tác giả chép tay gửi kèm. Đương không nhằm bảo hộ quyền lợi vật chất (nhuận bút) mà chỉ xin bảo hộ một điều duy nhất là tránh tam sao thất bản, và đồng ý cho bất kỳ ai cũng có quyền sao chép, sử dụng bài thơ vào mục đích tuyên truyền văn hoá lành mạnh.
Sự rụt rè của Đương một lần nữa khiến dư luận rộ lên và trở thành đề tài cuốn hút của báo chí. Để rồi, chính những bạn bè cùng du học với anh, những cựu sinh viên một thời sống ở Ban Căng, coi tác giả bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” như một người hùng, từng truyền nhau chép tay bài thơ này, đã lên tiếng khẳng định: Khổng Văn Đương đích thực là tác giả bài thơ tình nổi tiếng ấy.
Khúc vĩ thanh có hậu
Tôi ôm chặt Đương, khi Thượng đế cho chúng tôi được gặp lại nhau. Bên bà vợ yêu từng là sinh viên tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội năm 1971, Đương thì thào vào tai tôi rằng, sau vụ yêu đương ấy, Đương bị khai trừ ra khỏi Đoàn thanh niên. Về nước, sau những thăng trầm, mặc cảm, Đương đã qua những chặng đường gập ghềnh, kể cả tình yêu lẫn sự nghiệp. Năm 1980, Đương được kết nạp vào Đảng. Nhiều năm là chiến sỹ thi đua cấp ngành, cấp thành phố, Đương đã thành Đảng uỷ viên của Đảng bộ Tổng công ty Dược Việt Nam, và suýt thành anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, nếu như không xảy ra trục trặc riêng tư gia đình. Và Thượng đế đã cho anh một cơ hội may mắn nữa. Đó là tháng 7.1979, trong dịp được Tổng công ty Dược Việt Nam cử đi công tác tại Tiệp Khắc, Đương đã gặp lại Valentina, người con gái mà Chúa đã trao cho anh trong chiều bão tuyết tại Bucaret năm 1967, khi nàng 17 tuổi, khi anh còn là chàng sinh viên khoa Hoá tại trường Đại học Bách khoa Georgiu Dej Bucaret Rumani. Nhận được tin Đương, nàng đã cùng chồng và đứa con trai kháu khỉnh có mặt tại Tiệp Khắc thăm anh. Ông chồng người Đức phúc hậu của Valentina đã trao trả nàng cho Đương một tuần. Suốt tuần, mặt trời lại hực nắng Ban Căng. Nàng vẫn xinh đẹp, nồng nàn và hạnh phúc, không như Đương lo lắng. Đó là khúc vĩ thanh có hậu cho tuổi trẻ và tình yêu bị chia lìa, cả khi đôi trẻ đã quỳ lạy, van xin để có được tình yêu không biên giới.
“Con lạy tạ Giê su ban phép lạ
Cho nước Người hết ly biệt chia phôi
Hai chúng con quỳ trước Người đa tạ
Xin hoà tan làm một, ngàn đời”…
Bây giờ, tình yêu và nụ hôn đầu đời đã thuộc về cõi thăm thẳm. Chúa đã an bài, bù cho Đương một người vợ dịu dàng, xinh đẹp, khi họ đã qua chặng thứ hai của hạnh phúc, cùng dắt nhau bước sang tuổi lục tuần. Chúng tôi cùng vợ chồng Đương rời Thành phố Hồ Chí Minh theo quốc lộ 13 về thăm miệt vườn trang trại của gia đình anh, của các em trai anh ở cuối tỉnh Bình Dương, nơi trước đây hoang vu những khu rừng bị Mỹ rải chất độc hoá học, nơi giờ đây đang sôi động nhịp sống công nghiệp hoá, đô thị hoá với tốc độ ngựa phi đứng đầu cả nước. Vợ Đương là người đa cảm, nhân ái, tự trọng, gốc Huế, thân mẫu thuộc dòng dõi Tôn nữ.
Chị ngồi im trước khúc nhôi dằng dặc đầu đời của chồng, không can thiệp vào cuộc hàn huyên sôi nổi của chồng với khách. Chị đã về quê chồng, lội ruộng, gánh gạch xây lại mộ tổ một nhánh họ Khổng của Đương ở Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ. Họ hàng có bà lặng lẽ theo dõi chị, xếp cho chị gánh gạch thật nặng, thử sức nàng dâu tóc ngắn xem có gánh nổi không. Chị đã gánh và lội vững vàng trên con bờ ruộng bị xén vạt chỉ còn nhỏ bằng hai hàng lúa ấy. Cũng trong lần về quê ấy, vợ chồng Đương đã hiến một số tiền không nhỏ cùng nội tộc xây lại nhà thờ tổ tiên, hỗ trợ làng xã một số việc công đức khác. Còn ở Bình Dương, các em trai đã được Đương đầu tư mỗi người một trang trại mênh mông mấy chục ngàn mét vuông. Đương còn chu cấp lập quỹ hưu riêng cho cô em gái và một số người thân trong nội tộc từ quê vào định cư lập nghiệp tại Bình Dương mỗi tháng đều đặn vài trăm ngàn đồng. Cả khi Đương cho chú em trai hơn chục triệu đồng ăn Tết, nhưng anh chàng đã nướng gọn trong cuộc rong chơi, chọi gà và em ún, khiến vợ chồng Đương lúc đầu tỏ ra thất vọng. Nhưng khi nghe chú em út là Khổng Văn Cường, một sĩ quan Công binh ở Bình Dương đã về mất sức nay làm Chủ tịch xã Tân Long, huyện Phú Giáo phân bua và lý sự vui rằng, tiền bác cả cho bác hai cốt để tìm được niềm vui, nay bác dùng vào cuộc vui thì cũng chả nên phàn nàn nữa. Đương gật gù cho qua, còn bà vợ tốt nhịn của anh thì chắc gì đã đồng ý với kiểu lý sự “ huề cả làng” đó. Vâng, dù có là tiền núi, tiền lương thiện chắt chiu từ mồ hôi nước mắt mà cứ hào phóng thương nhau như thế thì đến Bụt cũng phải xót xa.
Xin hãy đọc lại tập thơ bị “tịch thu” ngày trước
Nửa tháng sau cuộc gặp gỡ ở miệt tiêu nam bộ, đúng hẹn, tôi đã nhận được tập thơ của Đương chép lại theo trí nhớ rút từ hơn 60 bài thơ trong tập “Tình quê hương” anh viết từ năm 1963 đến 1971. Tập thơ bị tịch thu ở Bucarets năm xưa cùng với ngót 90 bài thơ thất lạc khác, gom lại còn 15 bài cả thảy. Tập thơ chia làm 3 phần: Quê nghèo, Bucarets, và Valentina. Sáu bài trong phần Quê nghèo là nỗi thương mẹ, thương em, là tình yêu mơ mộng tuổi học trò sau dịp những học sinh cuối cấp trường Long Châu Sa chúng tôi vượt bến đò Gành, sang Cổ Tiết, vào hang Gió, đi lao động trồng sắn cạnh nông trường Vạn Xuân thuộc huyện Tam Nông bên kia sông Hồng. Tôi thì mê mải ngắm nhìn những quả bứa, quả ngoã lần đầu tiên trong đời được đặt chân vào rừng. Còn Đương biết đâu đã gặp một cô nàng xinh đẹp. Hoặc một chiều trên sông Lô, cậu học trò đa cảm đã cảm ánh mắt long lanh giữa bồng bềnh thơ thới sóng xuôi mà thơ phú. Đương giỏi toán, trong nhóm toán được trường chọn đi thi khu vực cùng với Tạ Văn Lâu và Nguyễn Văn Sứ của lớp 10A. Lâu, nghe nói đã chết đuối ở đầm Con Lợn, nơi ẩn chứa nhiều dấu tích của văn hoá Sơn Vi. Còn Sứ đi Trung Quốc, sau cách mạng văn hoá, trở về nước học tiếp đại học, thành kỹ sư đóng tầu. Sứ hiền lành mà lận đận. Một người giỏi toán mà không giỏi tính.
Đến nay, con nguời gầy gò này vẫn thuộc làu nhiều chương hồi của Tam Quốc diễn nghĩa, vẫn say sưa các định lý toán học, vẫn lơ lửng trên trời mà quên mất định lý lớn nhất của cuộc đời là phải biết hạ cánh xuống mặt đất để làm ăn, để sống. Vợ Sứ đã không chịu nổi cái nghi ngơ ấy, đã lặng lẽ về quê mua áo mới tặng mẹ chồng, rồi bật khóc chào bà cụ rồi chia tay, để lại cho anh hai đứa con gái. Ngờ đâu, 43 năm trước, khi còn học lớp 10 cùng nhau, Đương đã viết bài thơ “Chiều trung du”, đến bây giờ, có những câu thơ còn đứng được nhờ cảm quan văn học và cái nhìn khác biệt.
“Đồng lúa sương mờ như giăng sữa
Mái tranh khói lượn tựa đuôi diều
Lất phất mưa xuân rơi bụi phấn
Bâng khuâng lòng nhớ một câu Kiều”.
Câu thơ Đạm Thanh sớm linh ứng vào một đời đào hoa ngay từ năm 19 tuổi, chớm Xuân.
Sót lại trong phần Bucarets còn 4 bài. “Đông châu Âu” lung linh tuyết rơi, nghe tiếng gà gáy, nhớ quê da diết; “Thu vàng” lá rụng, muốn kéo thời gian ngược chiều; “Quê người” được tin đôi mắt sông Lô năm xưa theo người sang sông, buồn muốn khóc….
Nhưng hơn cả nỗi buồn nhớ là tình yêu cháy bỏng trào dâng nỗi tuyệt vọng dồn vào Valentina, chất chứa suốt 5 bài thơ từ “Hắc hải đêm hè”, “Brasov” đến “ Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”. Cuối cùng là “Tự ngẫm” đầy đau khổ.
“Sáu năm ở đất Ban Căng
Vì yêu để nợ ngàn năm đất này”.
Và “Cầu siêu xin biến kiếp người
Thành tơ hồng quấn, ngàn đời vào nhau”.
Đáng nói là khi tịch thu và cho huỷ tập thơ ấy của Đương liệu các nhà tổ chức có biết lẫn trong những bài thơ tình cháy bỏng có cả những bài thơ có lửa, qua thời lửa cháy, qua thời xa vắng và ấu trĩ vẫn không tắt “Valentina - Tình yêu thế kỷ”. Xin trích ra những đoạn, không nhằm bênh vực, bởi mọi sự đã qua. Cái thời cả nước lâm trận, cả nước lạc quan, chỉ được phép tin tưởng, không được phép hoài nghi, thì mỗi sinh linh đất Việt đều có một nỗi đau phải vượt qua, kể cả người trong nước và người tu nghiệp ở nước ngoài. Mỗi người một nỗi đau, chỉ đến bây giờ mới nói ra. Thời ấy cả nước làm thơ, thơ không thể ngoài cuộc, kể cả thơ của những người đang khốn khổ yêu đương ở nước ngoài.
"Em có hiểu tình Anh chứa chan
Nhưng quê anh chinh chiến điêu tàn
Giặc Mỹ đến ném bom rải thảm
Giết trẻ em tàn phá dân làng
Anh sẽ về Việt Nam chiến đấu
Hiến thân mình bảo vệ quê hương
Và mang theo tình em yêu dấu
Đi cùng anh ra khắp chiến trường
Em sẽ khóc thương em vĩnh biệt
Một dòng sông nước mắt tuôn trào
Thân dù chết. Tình yêu không chết
Sống muôn đời như trăng như sao”
Bây giờ, khi đã sang chiều của một đời người trải nghiệm, sau từng ấy năm đoạn tuyệt thơ, tự ngẫm thơ là địa hạt đầy mạo hiểm, dính vào là tai vạ, hơn thế nếu cứ mãi chung nhau một giọng điệu thì thơ sẽ tụt lùi, Khổng Văn Đương người có ba nốt ruồi tròn xếp thành hàng ngang ở xương đòn gánh lại…cầm bút...làm thơ. Phải chăng thơ là điểm đỗ cuối cùng của một đời người, cả người đào hoa lẫn người trận mạc. Anh viết bài “Về quê” đề ngày 5/4/2008, trong dịp về quê thăm Tứ Xã mới đây. Ùa về những kỷ niệm xa vời của quê cha đất mẹ, nhưng cũng canh cánh một nỗi lo thường trực khi
“Làng quê ta giờ đất chật, người sinh sôi chen vào nhau đông nghịt
Bầu trời chẳng còn trong, chỉ mờ mờ khói sương axit
Ôi làng xưa mà ta khắc vào tim
Và hồn quê trong quá khứ đâu tìm…
Xây dựng lại những ngôi đình làng che mát các em thơ
Nơi các cụ già bàn việc làng, việc nước, làm thơ”.
Không chỉ mơ màng đau đáu trong thơ, Khổng Văn Đương đã làm được việc đúng với lòng mình. Anh muốn gửi về quê chút tiền dành dụm được để cùng quê hương xây lại ngôi đình, như một số người con của Tứ Xã còn nặng lòng thương nhớ cái tổ ấm đã nâng cánh đàn chim bay khắp bốn phương trời, trong đó có anh, một cánh chim đã đỗ ở phương Nam sau mùa di trú.
Cao Văn Định
Nguồn: VieTimes
0 comments:
Post a Comment

markdown:
Vào miệt tiêu phương Nam, tôi đã gặp cánh chim sau mùa di trú ấy. Đó là Khổng Văn Đương, người viết bài thơ tình nổi tiếng “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”, người mới được trả lại quyền tác giả bài thơ từng gây xôn xao dư luận. Đương của ngày nào, của cách đây 43 năm đã bay sang trời Âu, du học ở Rumani sau khi tốt nghiệp cấp III Long Châu Sa của tỉnh Phú Thọ (khoá 1962 - 1965). Số phận đã chia chúng tôi thành hai ngả, người du học nước ngoài, người học đại học trong nước rồi vào bộ đội. Đằng đẵng ngót nửa thế kỷ, số phận lại cho chúng tôi gặp nhau, khi tôi vào phương Nam, tại miệt tiêu giáp ranh tỉnh Bình Dương và Bình Phước, khi cả hai đã xong một đời công tác (đã nghỉ hưu), tóc muối tiêu, cùng dắt hai bà vợ đi cùng.
![]()
*Khổng Văn Đương (bên phải)* **Tình xuyên quốc gia… đứt gánh**
Chúng tôi thuộc lớp người nâng niu kỷ niệm. Tuổi thành người vỡ tan và chiến bại cứ thiêng liêng chẳng thời gian và nước mắt nào xoá nổi. Ra khỏi chặng đời tẻ nhạt đầy ganh đua của đám thư lại thời bình, như một nhà văn lão làng Việt Nam hoài cảm, ngoảnh lại mới thấy thấm cái giá phải trả của chuỗi ngày tập im để đổi lấy sự yên ổn, càng thấy lấp lánh sáng lên chút bụi vàng kỷ niệm của tuổi học trò. Người ta bảo gặm nhấm kỷ niệm là dấu hiệu của tuổi xế chiều, nhưng làm sao quên nổi những ngày đẹp đẽ, tin tưởng, cuồng nhiệt của tuổi 20. Chúng tôi ôm nhau trong miền thiêng kỷ niệm. Ơn trời, ngọn lửa ấy vẫn còn.
Nếu ngọn lửa nguội tắt, hoặc trơn nhẽo bàn tay hờ hững như những con sứa thiếu sinh khí, hoặc mờ đục cái nhìn âm u vô hồn, thì còn gì để nói. Kỷ niệm không như những đồng tiền nhét ví, sau gặp gỡ là phung phí tiêu đến sạch trơn. Khổng Văn Đương đã kể về mình, về vụ yêu đương đầu đời trên đất Ban Căng khi còn là sinh viên du học ở Rumani cùng tập thơ “Tình quê hương” gồm hơn 100 bài thơ của anh đã bị “tổ chức” (hồi ấy) tịch thu, có thể bị cho vào lửa, bởi đã cả gan yêu một cô gái nước ngoài tên là Valentina khi cả nước đang hồi chiến tranh khốc liệt, khi cái chết không từ bất cứ ai mà bọn Đương lại được gửi ra nước ngoài, được chăm sóc như những hạt giống quý, khi đất nước đã dùng đến những hạt gạo trên sàng là lớp sinh viên trong nước cứ hăng hái theo nhau ra mặt trận. Và Đương đã kịp nhận ra nguy cơ nếu không chấm dứt cuộc yêu đương động trời với cô gái có mái tóc nâu màu hạt dẻ, có cặp mắt xanh mênh mông trời Hắc Hải thì sẽ bị trục xuất về nước. Anh đã chọn kết cục ngoài mong muốn là chôn chặt mối tình với Valentina. Còn Valentina của anh đã buồn bã đến phát điên. Lần cuối anh trốn đến Brasov thăm nàng là một ngày buồn thê thảm. Valentina tiều tụy nằm trên giường, ánh mắt vô hồn. Thấy anh, nàng bật dậy, ôm chặt lấy, nức nở kêu tên anh, hôn rối rít trong tràn trề nước mắt. Có thể đó là một ngày buồn nhất trong thời trai trẻ của Đương.
Rồi nàng gửi cho anh môt bức thư đầy bi thiết, đầy oán hận. Nhận thư nàng, anh vô cùng đau đớn và trống vắng. Rồi một chiều tháng 3.1969, chỉ còn một mình bên của sổ, ngoài trời tuyết dày đặc trắng xoá, anh đem thư nàng ra đọc lại. Trong cồn cào nhớ thương và xót hận, Đương đã viết một mạch bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”, mô phỏng toàn bộ nỗi niềm ai oán, giận hờn và khao khát của nàng trong bức thư kia.
“Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng
Tìm không thấy chỉ thấy trời im lặng”
… Đó là câu thơ mở đầu của dằng dặc cuộc kiếm tìm vô vọng, khi trèo đỉnh Các Pát, khi bàn chân xa lắc tím trời Âu, khi nhức nhối rì rầm dòng Đanuýp, khi dào dạt sóng vỡ Biển Đen… Nữ hoàng tình yêu Valentina của anh đã tìm anh khắp bán đảo Ban Căng, còn anh thì buộc lòng phải trốn chạy. Rồi ngày chia ly đã đến. Ngày 17.6.1971, kết thúc khoá học, các anh lên tàu liên vận từ Bucaret về nước, nàng mảnh mai trong bộ áo pul da trời, váy trắng ướp đầy vạt nắng, chới với vẫy, như cố níu lấy đoàn tàu, giàn giụa nước mắt tiễn biệt, vô vọng, chia ly, khiến thêm một lần trái tim kẻ chạy trốn (là Đương) rỉ máu.
Bài thơ sẽ rơi vào im lặng, sẽ mãi mãi bị người ta gán tên tác giả là Onga Becgon - nữ nhà thơ Nga nổi tiếng (1910- 1975), nếu như năm 1990, Nhà xuất bản Văn hoá không cho ấn hành cuốn sách “Almanach người đẹp và phái đẹp”, trong đó có mục “Những bài thơ tình hay của thế giới và Việt Nam” đã in bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” ghi tên tác giả là Onga Becgon! Thơ in từ 1990, mãi tới bảy năm sau, người đứt ruột đẻ ra nó là Khổng Văn Đương mới gửi thư tới Nhà xuất bản, yêu cầu xin được đính chính, rồi sự việc rơi vào im lặng. Đương, chàng lãng tử làm thơ cũng chẳng mấy quan tâm nữa.
Cho tới ngày 17- 11- 2004, Báo Văn nghệ công an đã nhận được lá thư của Khổng Văn Đương nhờ gửi tới Trung tâm quyền tác giả Việt Nam thuộc Hội nhà văn Việt Nam, đề nghị hai vấn đề. Một là, xin tiến hành thủ tục theo Luật bảo hộ quyền tác giả của bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” là của Khổng Văn Đương. Hai là, xin Trung tâm cho in lại bài thơ theo bản gốc được tác giả chép tay gửi kèm. Đương không nhằm bảo hộ quyền lợi vật chất (nhuận bút) mà chỉ xin bảo hộ một điều duy nhất là tránh tam sao thất bản, và đồng ý cho bất kỳ ai cũng có quyền sao chép, sử dụng bài thơ vào mục đích tuyên truyền văn hoá lành mạnh.
Sự rụt rè của Đương một lần nữa khiến dư luận rộ lên và trở thành đề tài cuốn hút của báo chí. Để rồi, chính những bạn bè cùng du học với anh, những cựu sinh viên một thời sống ở Ban Căng, coi tác giả bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng” như một người hùng, từng truyền nhau chép tay bài thơ này, đã lên tiếng khẳng định: Khổng Văn Đương đích thực là tác giả bài thơ tình nổi tiếng ấy.
**Khúc vĩ thanh có hậu**
Tôi ôm chặt Đương, khi Thượng đế cho chúng tôi được gặp lại nhau. Bên bà vợ yêu từng là sinh viên tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội năm 1971, Đương thì thào vào tai tôi rằng, sau vụ yêu đương ấy, Đương bị khai trừ ra khỏi Đoàn thanh niên. Về nước, sau những thăng trầm, mặc cảm, Đương đã qua những chặng đường gập ghềnh, kể cả tình yêu lẫn sự nghiệp. Năm 1980, Đương được kết nạp vào Đảng. Nhiều năm là chiến sỹ thi đua cấp ngành, cấp thành phố, Đương đã thành Đảng uỷ viên của Đảng bộ Tổng công ty Dược Việt Nam, và suýt thành anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, nếu như không xảy ra trục trặc riêng tư gia đình. Và Thượng đế đã cho anh một cơ hội may mắn nữa. Đó là tháng 7.1979, trong dịp được Tổng công ty Dược Việt Nam cử đi công tác tại Tiệp Khắc, Đương đã gặp lại Valentina, người con gái mà Chúa đã trao cho anh trong chiều bão tuyết tại Bucaret năm 1967, khi nàng 17 tuổi, khi anh còn là chàng sinh viên khoa Hoá tại trường Đại học Bách khoa Georgiu Dej Bucaret Rumani. Nhận được tin Đương, nàng đã cùng chồng và đứa con trai kháu khỉnh có mặt tại Tiệp Khắc thăm anh. Ông chồng người Đức phúc hậu của Valentina đã trao trả nàng cho Đương một tuần. Suốt tuần, mặt trời lại hực nắng Ban Căng. Nàng vẫn xinh đẹp, nồng nàn và hạnh phúc, không như Đương lo lắng. Đó là khúc vĩ thanh có hậu cho tuổi trẻ và tình yêu bị chia lìa, cả khi đôi trẻ đã quỳ lạy, van xin để có được tình yêu không biên giới.
“Con lạy tạ Giê su ban phép lạ
Cho nước Người hết ly biệt chia phôi
Hai chúng con quỳ trước Người đa tạ
Xin hoà tan làm một, ngàn đời”…
Bây giờ, tình yêu và nụ hôn đầu đời đã thuộc về cõi thăm thẳm. Chúa đã an bài, bù cho Đương một người vợ dịu dàng, xinh đẹp, khi họ đã qua chặng thứ hai của hạnh phúc, cùng dắt nhau bước sang tuổi lục tuần. Chúng tôi cùng vợ chồng Đương rời Thành phố Hồ Chí Minh theo quốc lộ 13 về thăm miệt vườn trang trại của gia đình anh, của các em trai anh ở cuối tỉnh Bình Dương, nơi trước đây hoang vu những khu rừng bị Mỹ rải chất độc hoá học, nơi giờ đây đang sôi động nhịp sống công nghiệp hoá, đô thị hoá với tốc độ ngựa phi đứng đầu cả nước. Vợ Đương là người đa cảm, nhân ái, tự trọng, gốc Huế, thân mẫu thuộc dòng dõi Tôn nữ.
Chị ngồi im trước khúc nhôi dằng dặc đầu đời của chồng, không can thiệp vào cuộc hàn huyên sôi nổi của chồng với khách. Chị đã về quê chồng, lội ruộng, gánh gạch xây lại mộ tổ một nhánh họ Khổng của Đương ở Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ. Họ hàng có bà lặng lẽ theo dõi chị, xếp cho chị gánh gạch thật nặng, thử sức nàng dâu tóc ngắn xem có gánh nổi không. Chị đã gánh và lội vững vàng trên con bờ ruộng bị xén vạt chỉ còn nhỏ bằng hai hàng lúa ấy. Cũng trong lần về quê ấy, vợ chồng Đương đã hiến một số tiền không nhỏ cùng nội tộc xây lại nhà thờ tổ tiên, hỗ trợ làng xã một số việc công đức khác. Còn ở Bình Dương, các em trai đã được Đương đầu tư mỗi người một trang trại mênh mông mấy chục ngàn mét vuông. Đương còn chu cấp lập quỹ hưu riêng cho cô em gái và một số người thân trong nội tộc từ quê vào định cư lập nghiệp tại Bình Dương mỗi tháng đều đặn vài trăm ngàn đồng. Cả khi Đương cho chú em trai hơn chục triệu đồng ăn Tết, nhưng anh chàng đã nướng gọn trong cuộc rong chơi, chọi gà và em ún, khiến vợ chồng Đương lúc đầu tỏ ra thất vọng. Nhưng khi nghe chú em út là Khổng Văn Cường, một sĩ quan Công binh ở Bình Dương đã về mất sức nay làm Chủ tịch xã Tân Long, huyện Phú Giáo phân bua và lý sự vui rằng, tiền bác cả cho bác hai cốt để tìm được niềm vui, nay bác dùng vào cuộc vui thì cũng chả nên phàn nàn nữa. Đương gật gù cho qua, còn bà vợ tốt nhịn của anh thì chắc gì đã đồng ý với kiểu lý sự “ huề cả làng” đó. Vâng, dù có là tiền núi, tiền lương thiện chắt chiu từ mồ hôi nước mắt mà cứ hào phóng thương nhau như thế thì đến Bụt cũng phải xót xa.
**Xin hãy đọc lại tập thơ bị “tịch thu” ngày trước**
Nửa tháng sau cuộc gặp gỡ ở miệt tiêu nam bộ, đúng hẹn, tôi đã nhận được tập thơ của Đương chép lại theo trí nhớ rút từ hơn 60 bài thơ trong tập “Tình quê hương” anh viết từ năm 1963 đến 1971. Tập thơ bị tịch thu ở Bucarets năm xưa cùng với ngót 90 bài thơ thất lạc khác, gom lại còn 15 bài cả thảy. Tập thơ chia làm 3 phần: Quê nghèo, Bucarets, và Valentina. Sáu bài trong phần Quê nghèo là nỗi thương mẹ, thương em, là tình yêu mơ mộng tuổi học trò sau dịp những học sinh cuối cấp trường Long Châu Sa chúng tôi vượt bến đò Gành, sang Cổ Tiết, vào hang Gió, đi lao động trồng sắn cạnh nông trường Vạn Xuân thuộc huyện Tam Nông bên kia sông Hồng. Tôi thì mê mải ngắm nhìn những quả bứa, quả ngoã lần đầu tiên trong đời được đặt chân vào rừng. Còn Đương biết đâu đã gặp một cô nàng xinh đẹp. Hoặc một chiều trên sông Lô, cậu học trò đa cảm đã cảm ánh mắt long lanh giữa bồng bềnh thơ thới sóng xuôi mà thơ phú. Đương giỏi toán, trong nhóm toán được trường chọn đi thi khu vực cùng với Tạ Văn Lâu và Nguyễn Văn Sứ của lớp 10A. Lâu, nghe nói đã chết đuối ở đầm Con Lợn, nơi ẩn chứa nhiều dấu tích của văn hoá Sơn Vi. Còn Sứ đi Trung Quốc, sau cách mạng văn hoá, trở về nước học tiếp đại học, thành kỹ sư đóng tầu. Sứ hiền lành mà lận đận. Một người giỏi toán mà không giỏi tính.
Đến nay, con nguời gầy gò này vẫn thuộc làu nhiều chương hồi của Tam Quốc diễn nghĩa, vẫn say sưa các định lý toán học, vẫn lơ lửng trên trời mà quên mất định lý lớn nhất của cuộc đời là phải biết hạ cánh xuống mặt đất để làm ăn, để sống. Vợ Sứ đã không chịu nổi cái nghi ngơ ấy, đã lặng lẽ về quê mua áo mới tặng mẹ chồng, rồi bật khóc chào bà cụ rồi chia tay, để lại cho anh hai đứa con gái. Ngờ đâu, 43 năm trước, khi còn học lớp 10 cùng nhau, Đương đã viết bài thơ “Chiều trung du”, đến bây giờ, có những câu thơ còn đứng được nhờ cảm quan văn học và cái nhìn khác biệt.
“Đồng lúa sương mờ như giăng sữa
Mái tranh khói lượn tựa đuôi diều
Lất phất mưa xuân rơi bụi phấn
Bâng khuâng lòng nhớ một câu Kiều”.
Câu thơ Đạm Thanh sớm linh ứng vào một đời đào hoa ngay từ năm 19 tuổi, chớm Xuân.
Sót lại trong phần Bucarets còn 4 bài. “Đông châu Âu” lung linh tuyết rơi, nghe tiếng gà gáy, nhớ quê da diết; “Thu vàng” lá rụng, muốn kéo thời gian ngược chiều; “Quê người” được tin đôi mắt sông Lô năm xưa theo người sang sông, buồn muốn khóc….
Nhưng hơn cả nỗi buồn nhớ là tình yêu cháy bỏng trào dâng nỗi tuyệt vọng dồn vào Valentina, chất chứa suốt 5 bài thơ từ “Hắc hải đêm hè”, “Brasov” đến “ Em đi tìm anh trên bán đảo Ban Căng”. Cuối cùng là “Tự ngẫm” đầy đau khổ.
“Sáu năm ở đất Ban Căng
Vì yêu để nợ ngàn năm đất này”.
Và “Cầu siêu xin biến kiếp người
Thành tơ hồng quấn, ngàn đời vào nhau”.
Đáng nói là khi tịch thu và cho huỷ tập thơ ấy của Đương liệu các nhà tổ chức có biết lẫn trong những bài thơ tình cháy bỏng có cả những bài thơ có lửa, qua thời lửa cháy, qua thời xa vắng và ấu trĩ vẫn không tắt “Valentina - Tình yêu thế kỷ”. Xin trích ra những đoạn, không nhằm bênh vực, bởi mọi sự đã qua. Cái thời cả nước lâm trận, cả nước lạc quan, chỉ được phép tin tưởng, không được phép hoài nghi, thì mỗi sinh linh đất Việt đều có một nỗi đau phải vượt qua, kể cả người trong nước và người tu nghiệp ở nước ngoài. Mỗi người một nỗi đau, chỉ đến bây giờ mới nói ra. Thời ấy cả nước làm thơ, thơ không thể ngoài cuộc, kể cả thơ của những người đang khốn khổ yêu đương ở nước ngoài.
"Em có hiểu tình Anh chứa chan
Nhưng quê anh chinh chiến điêu tàn
Giặc Mỹ đến ném bom rải thảm
Giết trẻ em tàn phá dân làng
Anh sẽ về Việt Nam chiến đấu
Hiến thân mình bảo vệ quê hương
Và mang theo tình em yêu dấu
Đi cùng anh ra khắp chiến trường
Em sẽ khóc thương em vĩnh biệt
Một dòng sông nước mắt tuôn trào
Thân dù chết. Tình yêu không chết
Sống muôn đời như trăng như sao”
Bây giờ, khi đã sang chiều của một đời người trải nghiệm, sau từng ấy năm đoạn tuyệt thơ, tự ngẫm thơ là địa hạt đầy mạo hiểm, dính vào là tai vạ, hơn thế nếu cứ mãi chung nhau một giọng điệu thì thơ sẽ tụt lùi, Khổng Văn Đương người có ba nốt ruồi tròn xếp thành hàng ngang ở xương đòn gánh lại…cầm bút...làm thơ. Phải chăng thơ là điểm đỗ cuối cùng của một đời người, cả người đào hoa lẫn người trận mạc. Anh viết bài “Về quê” đề ngày 5/4/2008, trong dịp về quê thăm Tứ Xã mới đây. Ùa về những kỷ niệm xa vời của quê cha đất mẹ, nhưng cũng canh cánh một nỗi lo thường trực khi
“Làng quê ta giờ đất chật, người sinh sôi chen vào nhau đông nghịt
Bầu trời chẳng còn trong, chỉ mờ mờ khói sương axit
Ôi làng xưa mà ta khắc vào tim
Và hồn quê trong quá khứ đâu tìm…
Xây dựng lại những ngôi đình làng che mát các em thơ
Nơi các cụ già bàn việc làng, việc nước, làm thơ”.
Không chỉ mơ màng đau đáu trong thơ, Khổng Văn Đương đã làm được việc đúng với lòng mình. Anh muốn gửi về quê chút tiền dành dụm được để cùng quê hương xây lại ngôi đình, như một số người con của Tứ Xã còn nặng lòng thương nhớ cái tổ ấm đã nâng cánh đàn chim bay khắp bốn phương trời, trong đó có anh, một cánh chim đã đỗ ở phương Nam sau mùa di trú.
*Cao Văn Định* *Nguồn: VieTimes*
## 0 comments:
## Post a Comment

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE