markdown:
# Thông tư 11/2003/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội
Chia sẻ: Phạm Vân Sơn | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:28
lượt xem 4
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2009/20090819/vanson/80x100/03000501.jpg)
##
Thông tư 11/2003/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Thông tư 11/2003/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội về việc sửa đổi, bổ sung Thông tư 11/2002/TT-BLĐTBXH ngày 12/6/2002 của Bộ LĐTBXH về thực hiện một số điều của NĐ 41/2002/NĐ-CP ngày 11/4/2002 của Chính phủ về chính sách đối với lao động dôi dư do sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Thông tư 11/2003/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội
- v¨n phßng quèc héi c¬ së d÷ liÖu luËt viÖt nam LAWDATA Th«ng t cña Bé lao ®éng - Th¬ng binh vµ x· héi Sè 11/2003/TT-BL§TBXH ngµy 22 th¸ng 5 n¨m 2003 Híng dÉn söa ®æi, bæ sung Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12/6/2002 cña Bé Lao ®éng- Th ¬ng binh vµ X· héi vÒ thùc hiÖn mét sè ®iÒu cña NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ngµy 11/4/2002 cña ChÝnh phñ vÒ chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d do s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp nhµ níc Thùc hiÖn NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ngµy 11/4/2002 cña ChÝnh phñ vÒ chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d do s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp nhµ níc (sau ®©y viÕt t¾t lµ NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP), NghÞ ®Þnh sè 03/2003/N§-CP ngµy15/1/2003 cña ChÝnh phñ vÒ viÖc ®iÒu chØnh tiÒn l- ¬ng, trî cÊp x· héi vµ ®æi míi mét bíc c¬ chÕ qu¶n lý tiÒn l¬ng (sau ®©y viÕt t¾t lµ NghÞ ®Þnh sè 03/2003/N§-CP), C«ng v¨n sè 328/CP-§MDN ngµy 21/3/2003 cña ChÝnh phñ vÒ viÖc ¸p dông NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ®èi víi doanh nghiÖp thùc hiÖn giao doanh nghiÖp cho tËp thÓ ngêi lao ®éng, sau khi cã ý kiÕn cña c¸c Bé, ngµnh cã liªn quan vµ Tæng Liªn ®oµn Lao ®éng ViÖt Nam, Bé Lao ®éng-Th ¬ng binh vµ X· héi híng dÉn söa ®æi, bæ sung Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12/6/2002 nh sau: 1. Söa ®æi, bæ sung ®iÓm 2 môc I nh sau: “2. C¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p c¬ cÊu l¹i theo quy ®Þnh t¹i ®iÓm 1 nªu trªn (kÓ c¶ ®¬n vÞ phô thuéc doanh nghiÖp h¹ch to¸n ®éc lËp khi chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn) ®îc c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt hoÆc x¸c nhËn ph¬ng ¸n s¾p xÕp l¹i lao ®éng do c¬ cÊu l¹i trong giai ®o¹n tõ ngµy 26/4/2002 (thêi ®iÓm cã hiÖu lùc thi hµnh NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP) ®Õn hÕt ngµy 31/12/2005. §èi víi c¸c doanh nghiÖp bÞ gi¶i thÓ, ph¸ s¶n th× lÊy ngµy c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh phª duyÖt ph¬ng ¸n gi¶i thÓ hoÆc ngµy tuyªn bè ph¸ s¶n doanh nghiÖp cã hiÖu lùc thi hµnh nhng ph¶i trong thêi gian tõ ngµy 26/4/2002 ®Õn hÕt ngµy 31/12/2005”. 2. Söa ®æi, bæ sung ®iÓm 3 môc I nh sau: “3. C¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt ph¬ng ¸n c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp lµ c¬ quan cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh thµnh lËp, tæ chøc l¹i, s¸p nhËp, hîp nhÊt; quyÕt ®Þnh chuyÓn ®æi vµ ®a d¹ng ho¸ së h÷u, qu¶n lý, ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. §èi víi doanh nghiÖp bÞ gi¶i thÓ, ph¸ s¶n kh«ng duyÖt ph¬ng ¸n c¬ cÊu l¹i mµ c¨n cø quyÕt ®Þnh phª duyÖt ph¬ng ¸n gi¶i thÓ hoÆc tuyªn bè ph¸ s¶n doanh nghiÖp cña c¬ quan cã thÈm quyÒn. Riªng ®èi víi C«ng ty cæ phÇn ®îc chuyÓn ®æi tõ doanh nghiÖp nhµ n- íc cã thêi gian ho¹t ®éng kh«ng qu¸ 12 th¸ng kÓ tõ ngµy ® îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp (sau ®©y viÕt t¾t lµ C«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng) do Héi ®ång Qu¶n trÞ c«ng ty quyÕt ®Þnh ph¬ng ¸n c¬ cÊu l¹i theo §iÒu lÖ cña c«ng ty vµ cã x¸c nhËn cña c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh chuyÓn doanh nghiÖp nhµ
- 2 níc thµnh C«ng ty cæ phÇn. Tr êng hîp doanh nghiÖp nhµ níc chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn theo quyÕt ®Þnh cña Thñ tíng ChÝnh phñ th× c¬ quan x¸c nhËn lµ Bé, ngµnh ®èi víi doanh nghiÖp Bé, ngµnh Trung ¬ng qu¶n lý; Uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ¬ng ®èi víi doanh nghiÖp ®Þa ph¬ng qu¶n lý; Héi ®ång qu¶n trÞ Tæng c«ng ty 91 ®èi víi doanh nghiÖp do Tæng C«ng ty qu¶n lý”. 3. Bæ sung ®iÓm 6 vµo môc I nh sau: “6. Thêi ®iÓm tuyÓn dông ®èi víi ngêi lao ®éng theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 2 NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ®îc quy ®Þnh cô thÓ nh sau: - §èi víi ngêi lao ®éng lµm viÖc liªn tôc trong c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp nhµ níc th× thêi ®iÓm tuyÓn dông ®îc tÝnh tõ ngµy b¾t ®Çu lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc. - Trêng hîp ngêi lao ®éng cã thêi gian kh«ng lµm viÖc trong c¬ quan, doanh nghiÖp nhµ níc th× thêi ®iÓm tuyÓn dông ®îc tÝnh lµ thêi ®iÓm tuyÓn dông lÇn cuèi cïng lµm viÖc liªn tôc trong c¬ quan, doanh nghiÖp nhµ níc. VÝ dô: Bµ NguyÔn ThÞ A cã qu¸ tr×nh lµm viÖc nh sau: - Giai ®o¹n 1: Ngµy 20/6/1976 ®îc tuyÓn dông vµo lµm viÖc (lÇn ®Çu tiªn) trong doanh nghiÖp nhµ níc vµ lµm viÖc liªn tôc ®Õn ngµy 20/6/1992. - Giai ®o¹n 2: Ngµy 1/7/1992 ®îc tuyÓn dông vµo lµm viÖc trong doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi vµ lµm viÖc liªn tôc ®Õn ngµy 15/9/ 1995. - Giai ®o¹n 3: Ngµy 25/10/1995 ®îc tuyÓn dông vµo lµm viÖc trong doanh nghiÖp nhµ níc vµ lµm viÖc liªn tôc ®Õn ngµy doanh nghiÖp nµy thùc hiÖn c¬ cÊu l¹i vµ cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc. Nh vËy, thêi ®iÓm tuyÓn dông vµo khu vùc nhµ n íc cña Bµ nguyÔn ThÞ A ®îc tÝnh thêi ®iÓm tuyÓn dông lÇn cuèi cïng lµ ngµy 25/10/1995”. 4. Söa ®æi, Bæ sung tiÕt a ®iÓm 1 môc II nh sau: “a. Ngêi lao ®éng ®ñ 55 tuæi ®Õn díi 60 tuæi ®èi víi nam, ®ñ 50 tuæi ®Õn díi 55 tuæi ®èi víi n÷, cã thêi gian ®ãng b¶o hiÓm x· héi ®ñ 20 n¨m trë lªn ®îc nghØ hu, kh«ng ph¶i trõ phÇn tr¨m l¬ng hu do nghØ hu tríc tuæi theo quy ®Þnh cña §iÒu lÖ B¶o hiÓm x· héi, ngoµi ra cßn ®îc hëng thªm c¸c kho¶n trî cÊp sau: a.1. §îc trî cÊp 03 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®ang hëng cho mçi n¨m (®ñ 12 th¸ng) nghØ hu tríc tuæi. Trêng hîp cã th¸ng lÎ ®îc tÝnh trî cÊp nh sau: + NÕu ®ñ 6 th¸ng trë xuèng ®îc trî cÊp 01 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã); + NÕu trªn 6 th¸ng ®Õn díi 12 th¸ng ®îc trî cÊp 02 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã). a.2. Trî cÊp 05 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®ang hëng cho 20 n¨m ®Çu c«ng t¸c cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi.
- 3 a.3. Tõ n¨m thø 21 trë ®i, cø mçi n¨m c«ng t¸c cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi ®îc trî cÊp 1/2 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp lu¬ng (nÕu cã). Tr- êng hîp cã th¸ng lÎ ®îc tÝnh theo nguyªn t¾c trªn 6 th¸ng ®ùîc tÝnh lµ mét n¨m, ®ñ 6 th¸ng trë xuèng kh«ng ®îc tÝnh. Thêi gian ®Ó tÝnh c¸c kho¶n trî cÊp hëng thªm theo quy ®Þnh t¹i a2, a3 tiÕt a ®iÓm 1 môc nµy ®îc c¨n cø vµo thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi (kÓ c¶ thêi gian lµm viÖc trong khu vùc nhµ níc ®îc coi lµ ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi) theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ ®îc tÝnh ®Õn ngµy cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc. TiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP lµ tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô vµ phô cÊp l¬ng quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 26/CP ngµy 23/5/1993 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh t¹m thêi chÕ ®é tiÒn l¬ng míi trong c¸c doanh nghiÖp, NghÞ ®Þnh sè 25/CP ngµy 23/5/1993 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh t¹m thêi chÕ ®é tiÒn l¬ng míi cña c«ng chøc, viªn chøc hµnh chÝnh sù nghiÖp vµ lùc l îng vò trang. Trêng hîp ngêi lao ®éng cha chuyÓn xÕp l¬ng th× thùc hiÖn chuyÓn xÕp l¬ng theo quy ®Þnh t¹i c¸c NghÞ ®Þnh nªu trªn. C¸c kho¶n phô cÊp ®îc tÝnh (nÕu cã) bao gåm: Phô cÊp chøc vô, phô cÊp khu vùc. §èi víi c«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng, tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®îc tÝnh t¹i thêi ®iÓm doanh nghiÖp ®îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp. Møc l¬ng tèi thiÓu lµm c¨n cø ®Ó tÝnh c¸c kho¶n trî cÊp cho ®èi t îng quy ®Þnh t¹i tiÕt a ®iÓm 1 môc nµy lµ møc l¬ng tèi thiÓu do ChÝnh phñ quy ®Þnh (hiÖn nay lµ 290.000 ®ång/th¸ng). VÝ dô 1: ¤ng NguyÔn V¨n A c«ng nh©n söa ch÷a « t«, t¹i thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc ®· ®ñ 56 tuæi 4 th¸ng; cã thêi gian ®ãng b¶o hiÓm x· héi lµ 25 n¨m 8 th¸ng; hÖ sè l¬ng cÊp bËc ®ang hëng 2,84 (bËc 6, nhãm møc l¬ng II, thuéc thang l¬ng A.1 c¬ khÝ, ®iÖn, ®iÖn tö - tin häc); phô cÊp khu vùc 0,5; tiÒn l¬ng tèi thiÓu 290.000 ®ång/th¸ng. ¤ng A ®îc hëng chÕ ®é nh sau: + Tû lÖ l¬ng hu ®îc tÝnh: - 15 n¨m ®Çu tÝnh b»ng 45%; - Tõ n¨m thø 16 ®Õn n¨m thø 26 lµ 11 n¨m (25 n¨m 8 th¸ng ® îc tÝnh lµ 26 n¨m theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 01/2003/N§-CP ngµy 9/1/2003. (11 n¨m x 2% = 22%); - Tû lÖ % l¬ng hu lµ: 45% + 22% = 67%. + TiÒn trî cÊp do vÒ hu tríc tuæi: - TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng 1 th¸ng: 290.000 ®ång x (2,84 + 0,5) = 968.600 ®ång - Sè th¸ng l¬ng ®îc hëng chÕ ®é trî cÊp: NghØ hu tríc tuæi 3 n¨m 8 th¸ng: (3 n¨m x 3 th¸ng/n¨m + 2 th¸ng) = 11 th¸ng
- 4 Cã 20 n¨m ®Çu c«ng t¸c cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi= 5 th¸ng Tõ n¨m thø 21 trë ®i cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi= 3 th¸ng (5 n¨m 8 th¸ng tÝnh thµnh 6 n¨m x 1/2) Céng 19 th¸ng - Sè tiÒn ®îc nhËn trî cÊp: 18.403.400 ®ång (968.600 ®ång/th¸ng x 19 th¸ng)”. 5. Söa ®æi, bæ sung tiÕt c ®iÓm 1 môc II nh sau: “c. Ngêi lao ®éng d«i d kh«ng thuéc ®èi tîng quy ®Þnh t¹i tiÕt a vµ tiÕt b ®iÓm 1 nªu trªn, thùc hiÖn chÊm døt hîp ®ång lao ®éng vµ h ëng chÕ ®é nh sau: c.1. Trî cÊp mÊt viÖc lµm ®îc tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc, cø mçi n¨m (®ñ 12 th¸ng) ®îc trî cÊp 01 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®ang hëng nhng thÊp nhÊt còng b»ng 2 th¸ng tiÒn l¬ng, phô cÊp l¬ng ®ang hëng. c.2. §îc trî cÊp thªm 01 th¸ng tiÒn l¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®ang hëng cho mçi n¨m (®ñ 12 th¸ng) thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc vµ ®îc trî cÊp mét lÇn víi møc 5 (n¨m) triÖu ®ång. Thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc nhµ níc, bao gåm: Thêi gian ngêi lao ®éng thùc tÕ lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp nhµ níc; c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc, ®¬n vÞ sù nghiÖp nhµ níc, ®¬n vÞ thuéc lùc lîng vò trang ®îc hëng l¬ng tõ nguån ng©n s¸ch Nhµ níc (sau ®©y gäi chung lµ trong khu vùc nhµ níc); Mäi thêi gian cã hëng l¬ng tõ nguån doanh nghiÖp nhµ níc, ng©n s¸ch Nhµ níc, hëng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi (thêi gian ®µo t¹o, c«ng t¸c, nghØ èm ®au, thai s¶n....); Thêi gian lµm viÖc theo h×nh thøc nhËn kho¸n s¶n phÈm, khèi lîng c«ng viÖc trong thêi gian nµy mµ doanh nghiÖp cã tr¶ l¬ng vµ cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi cho ngêi lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §èi víi c«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng th× thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc tÝnh ®Õn ngµy ®îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp. Thêi gian ®îc hëng chÕ ®é trî cÊp mÊt viÖc lµm lµ tæng thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc ®îc (céng dån) vµ tÝnh tõ thêi ®iÓm b¾t ®Çu lµm viÖc lÇn ®Çu tiªn ®Õn thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc. Trong tæng thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ n íc ph¶i trõ thêi gian ngêi lao ®éng ®· nhËn trî cÊp mÊt viÖc lµm, trî cÊp th«i viÖc, chÕ ®é xuÊt ngò hoÆc phôc viªn. NÕu thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc cã th¸ng lÎ ®îc quy ®Þnh nh sau: + Díi 1 th¸ng kh«ng ®îc tÝnh; + Tõ ®ñ 1 th¸ng ®Õn díi 7 th¸ng ®îc tÝnh b»ng 6 th¸ng thùc tÕ lµm viÖc + Tõ ®ñ 7 th¸ng ®Õn díi 12 th¸ng ®îc tÝnh b»ng 1 n¨m thùc tÕ lµm viÖc.
- 5 c.3. Trî cÊp mét lÇn ®i t×m viÖc lµm lµ 6 (s¸u) th¸ng tiÒn l ¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®ang hëng. NÕu cã nhu cÇu häc nghÒ th× ®îc häc nghÒ miÔn phÝ tèi ®a lµ 6 th¸ng. C¬ së häc nghÒ do Së Lao ®éng - Th¬ng binh vµ X· héi chØ ®Þnh. Ngoµi c¸c chÕ ®é quy ®Þnh t¹i c1, c2, c3 tiÕt c ®iÓm 1 môc nµy, ng êi lao ®éng cßn ®îc hëng chÕ ®é chê nghØ hu; b¶o lu thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi; hëng trî cÊp b¶o hiÓm x· héi mét lÇn theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. TiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®èi víi ngêi lao ®éng theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 3, §iÒu 4 NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ®îc ¸p dông theo quy ®Þnh t¹i tiÕt a ®iÓm 1 môc II cña Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH. §èi víi c«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng th× tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng (nÕu cã) ®îc tÝnh t¹i thêi ®iÓm doanh nghiÖp ®îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp. Møc l¬ng tèi thiÓu lµm c¨n cø tÝnh chÕ ®é ®èi víi c¸c ®èi tîng nªu t¹i tiÕt c ®iÓm 1 vµ ®iÓm 2 môc II Th«ng t 11/2002/TT-L§TBXH, ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 6 NghÞ ®Þnh sè 03/2003/N§-CP ngµy 15/1/2003 cña ChÝnh phñ vÒ viÖc ®iÒu chØnh tiÒn l¬ng, trî cÊp x· héi vµ ®æi míi mét bíc c¬ chÕ qu¶n lý tiÒn l¬ng, quy ®Þnh cô thÓ nh sau: - Trî cÊp mÊt viÖc lµm cho sè thêi gian lµm viÖc tríc ngµy 1/1/2003, ®îc tÝnh theo møc l¬ng tèi thiÓu 210.000 ®ång/th¸ng. - Trî cÊp mÊt viÖc lµm cho sè thêi gian lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 trë ®i ®îc tÝnh møc l¬ng tèi thiÓu lµ 290.000 ®ång/th¸ng; trî cÊp ®i t×m viÖc lµm, 70% tiÒn l¬ng cho nh÷ng th¸ng cßn l¹i cha thùc hiÖn hÕt hîp ®ång lao ®éng ®· giao kÕt, ®îc tÝnh møc l¬ng tèi thiÓu lµ 290.000 ®ång/th¸ng. Trêng hîp cã th¸ng lÎ ®îc tÝnh theo quy ®Þnh t¹i tiÕt c ®iÓm 1 môc II Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ®· ®îc söa ®æi, bæ sung cho tõng giai ®o¹n. VÝ dô 4: ¤ng NguyÔn V¨n D c«ng nh©n söa ch÷a ®Çu tÇu ho¶ vµ toa xe, t¹i thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc ®· ®ñ 54 tuæi; cã thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc lµ 30 n¨m 7 th¸ng (trong ®ã tÝnh tõ ngµy 1/1/2003 cã 1 n¨m 2 th¸ng); cã hÖ sè l¬ng 3,05 (bËc 6 nhãm møc l¬ng III, thang l¬ng A.1 c¬ khÝ, ®iÖn, ®iÖn tö, tin häc). ¤ng D ®îc hëng chÕ ®é nh sau: - TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tríc ngµy 1/1/2003. 210.000 ®ång x 3,05= 640.500 ®ång TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tõ ngµy 1/1/2003 290.000 ®ång x 3,05= 884.500 ®ång - TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003 lµ 29 n¨m 5 th¸ng, tÝnh quy ®æi th¸ng lÎ lµ 29 n¨m 6 th¸ng thùc tÕ lµm viÖc. 640.500 ®/th¸ng x 29,5 th¸ng= 18.894.750 ®ång TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 lµ 1 n¨m 2 th¸ng, tÝnh quy ®æi th¸ng lÎ lµ 1 n¨m 6 th¸ng thùc tÕ lµm viÖc.
- 6 884.500 ®ång/th¸ng x 1,5 th¸ng = 1.326.750 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm: 20.221.500 ®ång (18.894.750 ®ång + 1.326.750 ®ång) - TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003. 640.500®/th¸ng x 29,5 th¸ng = 18.894.750 ®ång TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 884.500 ®ång/th¸ng x 1,5 th¸ng = 1.326.750 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc: 20.221.500 ®ång (18.894.750 ®ång + 1.326.750 ®ång)) - TiÒn trî cÊp mét lÇn: 5.000.000 ®ång - TiÒn trî cÊp ®i t×m viÖc lµm: 884.500 ®/th¸ng x 6 th¸ng = 5.307.000 ®ång Tæng sè tiÒn ®îc nhËn: 50.750.000 ®ång (20.221.500 ® + 20.221.500 ® + 5.000.000 ® + 5.307.000 ® ). - §îc hëng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. VÝ dô 5: ¤ng NguyÔn V¨n E c«ng nh©n x©y dùng ®êng giao th«ng t¹i thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc ®· ®ñ 54 tuæi; cã thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc lµ 27 n¨m 7 th¸ng (trong ®ã tÝnh tõ ngµy 1/1/2003 cã 2 n¨m 3 th¸ng); cã hÖ sè l¬ng 3,45 (bËc 7, nhãm møc l¬ng II, thang l¬ng A.6 x©y dùng c¬ b¶n). ¤ng E ®· hëng chÕ ®é trî cÊp mÊt viÖc lµm lµ 15 n¨m. ¤ng E ®îc hëng chÕ ®é nh sau: - TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tríc ngµy 1/1/2003 210.000 ®ång x 3,45 = 724.500 ®ång TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tõ ngµy 1/1/2003 290.000 ®ång x 3,45 = 1.000.500 ®ång - Thêi gian thùc tÕ lµm viÖc ®îc hëng chÕ ®é trî cÊp: 27 n¨m 7 th¸ng - 15 n¨m = 12 n¨m 7 th¸ng - TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003. 724.500 ®ång/th¸ng x 10,5 th¸ng = 7.607.250 ®ång TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003. 1.000.500 ®ång x 2,5 th¸ng = 2.501.250 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm: 10.108.500 ®ång (7.607.250 ®ång + 2.501.250 ®ång) - TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003 724.500 ®ång/th¸ng x 10,5 th¸ng = 7.607.250 ®ång
- 7 TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 1.000.500 ®ång x 2,5 th¸ng = 2.501.250 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp thªm theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc: 10.108.500 ®ång (7.607.250 ®ång + 2.501.250 ®ång). - TiÒn trî cÊp mét lÇn lµ: 5.000.000 ®ång - TiÒn trî cÊp ®i t×m viÖc lµm lµ: 1.000.500 ®ång x 6 th¸ng = 6.003.000 ®ång - Tæng sè tiÒn ®îc nhËn: 31.220.000 ®ång (10.108.500 ® + 10.108.500 ® + 5.000.000 ® + 6.003.000 ® ). - §îc hëng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh hiÖn hµnh . c.4. Ngêi lao ®éng cßn thiÕu tèi ®a 05 n¨m tuæi nghØ hu theo quy ®Þnh cña Bé LuËt Lao ®éng (nam ®ñ 55 tuæi ®Õn díi 60 tuæi, n÷ ®ñ 50 tuæi ®Õn díi 55 tuæi) vµ ®· ®ñ 15 n¨m ®ãng b¶o hiÓm x· héi trë lªn mµ ch a nhËn trî cÊp b¶o hiÓm x· héi mét lÇn, theo quy ®Þnh t¹i ®iÓm d Kho¶n 3 §iÒu 3 NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP, nay quy ®Þnh cô thÓ nh sau: + §îc hëng chÝnh s¸ch theo quy ®Þnh t¹i c1 c2 tiÕt c ®iÓm1 môc II cña Th«ng t sè 11/2002/ TT-BL§TBXH ®· ®îc söa ®æi, bæ sung. + §îc ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi hµng th¸ng víi møc 15% tiÒn l ¬ng cho ®Õn khi ®ñ tuæi nghØ hu theo quy ®Þnh (60 tuæi ®èi víi nam, 55 tuæi ®èi víi n÷) th× hëng l¬ng hu hµng th¸ng theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. TiÒn l¬ng lµm c¨n cø ®ãng b¶o hiÓm x· héi lµ tiÒn l ¬ng lµm c¨n cø ®ãng b¶o hiÓm x· héi tríc thêi ®iÓm nghØ viÖc, bao gåm: TiÒn l ¬ng cÊp bËc, chøc vô, phô cÊp chøc vô, phô cÊp khu vùc, hÖ sè chªnh lÖch b¶o l u l- ¬ng ®îc tÝnh theo møc l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc quy ®Þnh t¹i thêi ®iÓm nép b¶o hiÓm x· héi. + Thêi gian ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc. + Hå s¬, thñ tôc ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi thùc hiÖn theo h íng dÉn cña B¶o hiÓm x· héi ViÖt Nam. + Trong thêi gian tù ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi, nÕu ng êi lao ®éng bÞ chÕt th× th©n nh©n ®îc hëng chÕ ®é tö tuÊt theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. VÝ dô 6: ¤ng NguyÔn V¨n F c«ng nh©n x©y l¾p cÇu t¹Þ thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc ®· ®ñ 57 tuæi; cã thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc 17 n¨m 6 th¸ng (trong ®ã tÝnh tõ 1/1/2003 cã 6 th¸ng); cã hÖ sè l¬ng 3,05 (bËc 6, nhãm møc l¬ng III A.6 x©y dùng c¬ b¶n); phô cÊp khu vùc 0,4. ¤ng F thuéc ®èi tîng ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi cho ®Õn khi ®ñ tuæi nghØ hu (®ñ 60 tuæi) ®îc gi¶i quyÕt chÕ ®é nh sau: - TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tríc ngµy 1/1/2003 210.000 ®ång x ( 3,05 + 0,4 ) = 724.500 ®ång TiÒn l¬ng cÊp bËc vµ phô cÊp l¬ng mét th¸ng tõ ngµy 1/1/2003 290.000 ®ång x ( 3,05 + 0,4 ) = 1.000.500 ®ång
- 8 - TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003 724.500 ®ång/th¸ng x 17 th¸ng = 12.316.500 ®ång TiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 1.000.500 ®ång x 0,5 th¸ng = 500.250 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp mÊt viÖc lµm: 12.816.750 ®ång (12.316.500 ® + 500.250 ®) - TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tr íc ngµy 1/1/2003 724.500 ®ång/th¸ng x 17 th¸ng = 12. 316.500 ®ång TiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ lµm viÖc tõ ngµy 1/1/2003 1.000.500 ®ång x 0,5 th¸ng = 500.250 ®ång Tæng sè tiÒn trî cÊp thªm tÝnh theo thêi gian thùc tÕ: 12.816.750 ®ång (12.316.500 ® + 500.250 ®) - TiÒn trî cÊp mét lÇn lµ: 5.000.000®ång - Tæng sè tiÒn ®îc nhËn lµ: 30.633.500 ®ång (12.816.750 ® + 12.816.750 ® + 5.000.000 ®) - ¤ng F ph¶i ®ãng tiÕp b¶o hiÓm x· héi 3 n¨m (36 th¸ng); møc ®ãng b¶o hiÓm x· héi hµng th¸ng: 1.000.500 ®ång x 15% = 150.075 ®ång”. 6. Söa ®æi, bæ sung bíc 2 tiÕt b ®iÓm 1 môc IV nh sau: “Bíc 2. X¸c ®Þnh sè lao ®éng cÇn sö dông vµ lao ®éng d«i d nh sau: - §èi víi doanh nghiÖp gi÷ 100% vèn Nhµ níc vµ doanh nghiÖp nhµ níc chuyÓn thµnh C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn: x¸c ®Þnh sè lao ®éng cÇn sö dông trªn c¬ së ph ¬ng ¸n s¶n xuÊt-kinh doanh, c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, m¸y mãc thiÕt bÞ, ®Þnh møc lao ®éng theo híng doanh nghiÖp ph¸t triÓn vµ cã l·i, ®îc c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt; sè lao ®éng cßn l¹i lµ sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông; - §èi víi doanh nghiÖp thùc hiÖn b¸n, kho¸n kinh doanh vµ cho thuª doanh nghiÖp th× sè lao ®éng cÇn sö dông lµ sè lao ®éng theo tho¶ thuËn gi÷a hai bªn (b¸n vµ mua, kho¸n vµ nhËn kho¸n, cho thuª vµ thuª) ®îc ghi trong hîp ®ång b¸n, kho¸n hoÆc cho thuª doanh nghiÖp; sè lao ®éng cßn l¹i lµ sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông; - §èi víi doanh nghiÖp thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ trong giai ®o¹n tõ ngµy 26/4/2002 ®Õn hÕt ngµy 31/12/2005 th× sè lao ®éng cÇn sö dông c¨n cø vµo ph¬ng ¸n cæ phÇn ho¸ ®· ®îc c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt, sè lao ®éng cßn l¹i lµ sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông; - §èi víi C«ng ty cæ phÇn ®îc chuyÓn ®æi tõ doanh nghiÖp Nhµ níc cã thêi gian ho¹t ®éng kh«ng qu¸ 12 th¸ng kÓ tõ ngµy ® îc cÊp giÊy chøng nhËn
- 9 ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp, khi thùc hiÖn c¬ cÊu l¹i nÕu cã ngêi lao ®éng tõ doanh nghiÖp nhµ níc chuyÓn sang kh«ng bè trÝ ®îc viÖc lµm th× ®îc x¸c ®Þnh lµ lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông; - §èi víi doanh nghiÖp thùc hiÖn s¸p nhËp, hîp nhÊt th× sè lao ®éng cÇn sö dông c¨n cø vµo ph¬ng ¸n s¸p nhËp, hîp nhÊt ®· ®îc c¬ quan cã thÈm quyÒn phª duyÖt, sè lao ®éng cßn l¹i lµ sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông; - §èi víi doanh nghiÖp thùc hiÖn h×nh thøc giao doanh nghiÖp cho tËp thÓ ngêi lao ®éng th× sè lao ®éng cÇn sö dông lµ sè lao ®éng hiÖn cã cña doanh nghiÖp, trõ nh÷ng ngêi tù nguyÖn chÊm døt hîp ®ång lao ®éng vµ ®- îc Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn doanh nghiÖp hoÆc Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn l©m thêi hoÆc nÕu kh«ng cã Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn l©m thêi th× ngêi ®îc §¹i héi c«ng nh©n viªn chøc bÇu lµm ®¹i diÖn x¸c ®Þnh sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông. Sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông ®· x¸c ®Þnh t¹i bíc 2 nªu trªn ®- îc ph©n lµm 2 lo¹i: Sè lao ®éng ®îc tuyÓn dông tríc ngµy 21/4/1998 lµ lao ®éng d«i d ®îc thùc hiÖn chÕ ®é theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 41/2002/ N§-CP; sè lao ®éng tuyÓn dông tõ ngµy 21/4/1998, ®îc thùc hiÖn chÕ ®é theo quy ®Þnh cña Bé luËt Lao ®éng; - §èi víi c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn gi¶i thÓ, ph¸ s¶n th× toµn bé sè lao ®éng trong danh s¸ch cña doanh nghiÖp ®îc tuyÓn dông tríc ngµy 26/4/2002 ®îc thùc hiÖn chÝnh s¸ch theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP. Sè lao ®éng tuyÓn dông tõ ngµy 26/4/2002 ®îc gi¶i quyÕt chÕ ®é theo quy ®Þnh cña Bé luËt Lao ®éng ”. 7. Söa ®æi, bæ sung c1 tiÕt c ®iÓm 1 môc IV nh sau: “c.1. Ký quyÕt ®Þnh cho tõng ngêi lao ®éng d«i d nghØ viÖc theo c¸c nhãm chÝnh s¸ch ®· ®îc quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP vµ ®îc thèng nhÊt mét thêi ®iÓm theo mÉu sè 6 kÌm theo Th«ng t nµy; QuyÕt ®Þnh Ýt nhÊt lµ 3 b¶n: 1 b¶n göi cho ngêi lao ®éng, 1 b¶n lu t¹i doanh nghiÖp, 1 b¶n göi c¬ quan b¶o hiÓm x· héi”. 8. Söa ®æi, bæ sung tiÕt d ®iÓm 1 môc IV nh sau: “d. Gi¶i quyÕt chÕ ®é ®èi víi ngêi lao ®éng. - Tr¸ch nhiÖm cña doanh nghiÖp. + C¨n cø QuyÕt ®Þnh nghØ viÖc, gi¶i quyÕt ®Çy ®ñ vµ ®óng thêi h¹n quy ®Þnh c¸c kho¶n trî cÊp ®èi víi ngêi lao ®éng d«i d; + CÊp phiÕu häc nghÒ miÔn phÝ mét lÇn cho ngêi lao ®éng cã nhu cÇu häc nghÒ (mÉu sè 12 kÌm theo Th«ng t nµy). + Lµm ®Çy ®ñ hå s¬, thñ tôc gi¶i quyÕt chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; + Ghi râ lý do nghØ viÖc vµ c¸c quyÒn lîi ®· gi¶i quyÕt vµo sæ lao ®éng vµ tr¶ l¹i ®Çy ®ñ hå s¬ cho ngêi lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
- 10 + Trong thêi h¹n 7 ngµy (ngµy lµm viÖc) kÓ tõ ngµy nhËn ®îc kinh phÝ tõ Quü hç trî lao ®éng d«i d , doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tr¶ trùc tiÕp, mét lÇn t¹i doanh nghiÖp cho ngêi lao ®éng c¸c kho¶n trî cÊp theo ph¬ng ¸n ®· ®- îc phª duyÖt. Trêng hîp ngêi lao ®éng kh«ng thÓ trùc tiÕp ®Õn nhËn c¸c kho¶n trî cÊp th× ®îc uû quyÒn cho ngêi kh¸c nhËn kho¶n trî cÊp nµy theo quy ®Þnh cña Bé luËt D©n sù. Trêng hîp ngêi lao ®éng bÞ chÕt sau thêi ®iÓm ký quyÕt ®Þnh nghØ viÖc (thêi ®iÓm cã hiÖu lùc thi hµnh) mµ cha ký nhËn sè tiÒn ®îc hëng th× doanh nghiÖp chuyÓn sè tiÒn nµy cho ngêi qu¶n lý di s¶n cña ngêi chÕt theo quy ®Þnh cña Bé LuËt D©n sù ”. 9. Söa ®æi, bæ sung tiÕt a ®iÓm 2 môc IV nh sau “a. Ngêi lao ®éng d«i d cã nhu cÇu häc nghÒ ®· ®îc cÊp phiÕu häc nghÒ miÔn phÝ th× ph¶i nép hå s¬ häc nghÒ t¹i c¬ së d¹y nghÒ ®· ®îc Së Lao ®éng - Th¬ng binh vµ X· héi chØ ®Þnh. Thêi h¹n nép hå s¬ häc nghÒ trong thêi h¹n 12 th¸ng kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc”. 10. Söa ®æi, bæ sung mÉu sè 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 nh sau: - MÉu sè 1 bæ sung mét cét: “ngµy, th¸ng, n¨m b¾t ®Çu lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc) tríc cét sè 6; bæ sung néi dung cét 2: § îc tuyÓn dông tríc ngµy 21/4/1998 hoÆc 26/4/2002 ®èi víi doanh nghiÖp gi¶i thÓ, ph¸ s¶n; h íng dÉn ghi mÉu bæ sung néi dung: Thêi ®iÓm s¾p xÕp ë c¸c mÉu ® îc ghi ngµy th¸ng n¨m doanh nghiÖp tiÕn hµnh x©y dùng ph¬ng ¸n s¾p xÕp l¹i lao ®éng do c¬ cÊu l¹i”. - MÉu sè 2 PhÇn híng dÉn ghi biÓu bá néi dung: “T¹i thêi ®iÓm s¾p xÕp ®îc ghi ngµy tr×nh hå s¬ phª duyÖt ph¬ng ¸n c¬ cÊu l¹i”. - MÉu sè 3 bæ sung hai cét sau cét 5: “Mét cét ghi tæng thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc tríc ngµy 1/1/2003; Mét cét ghi tæng thêi gian thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc tõ ngµy 1/1/2003”. - MÉu sè 4 bæ sung néi dung: “hoÆc x¸c nhËn ®èi víi C«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng”. - MÉu sè 5 bæ sung: “ngµy, th¸ng, n¨m phª duyÖt cña c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn”. - MÉu sè 6 söa ®æi, bæ sung §iÒu 1: “- Thêi ®iÓm tÝnh chÕ ®é tÝnh ®Õn ngµy... th¸ng... n¨m (lÊy theo ngµy ký quyÕt ®Þnh nghØ viÖc; bæ sung vµo §iÒu 4: QuyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc thi hµnh tõ ngµy ký. C¸c ¤ng (Bµ) trëng.... Tæ chøc, kÕ to¸n tµi vô vµ ¤ng (Bµ)...... chÞu tr¸ch nhiÖm thi hµnh quyÕt ®Þnh nµy.”. - MÉu 7, 8, 9, 10 tªn biÓu ®îc söa ®æi, bæ sung côm tõ “t¹i thêi ®iÓm cã quyÕt ®Þnh nghØ viÖc ngµy... th¸ng... n¨m.... 200....”. - MÉu sè 9: Söa ®æi, bæ sung cét 6: “Cét 6 ® îc ghi sè n¨m thùc tÕ lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc sau khi ®· quy ®æi th¸ng lÎ vµ ®îc chia lµm hai cét. Mét cét tÝnh tríc ngµy 1/1/2003; mét cét tÝnh tõ ngµy 1/1/2003 trë ®i”.
- 11 - MÉu sè 10: söa ®æi, bæ sung cét 6 nh cét sè 6 cña mÉu 9. 11. Th«ng t nµy cã hiÖu lùc thi hµnh sau 15 ngµy kÓ tõ ngµy ®¨ng c«ng b¸o, c¸c chÕ ®é quy ®Þnh t¹i Th«ng t nµy ®îc ¸p dông tõ ngµy 1 th¸ng 1 n¨m 2003. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nÕu cã g× víng m¾c, ®Ò nghÞ c¸c Bé, Ngµnh vµ ®Þa ph¬ng ph¶n ¸nh vÒ Bé Lao ®éng-Th ¬ng binh vµ X· héi ®Ó nghiªn cøu gi¶i quyÕt.
- MÉu sè 1: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng-Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi, bæ sung Tªn c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn Tªn doanh nghiÖp Danh s¸ch ngêi lao ®éng cã tªn trong doanh nghiÖp t¹i thêi ®iÓm s¾p xÕp l¹i ngµy..... th¸ng ..... n¨m 200...... STT Hä vµ tªn Chøc danh c«ng Tr×nh ®é HiÖn ®ang Thêi ®iÓm tuyÓn Thêi ®iÓm HÖ sè l¬ng N¬i ë viÖc ®ang lµm chuyªn m«n thùc hiÖn lo¹i dông vµo KVNN nghØ viÖc ®ang hëng hiÖn nghiÖp vô hîp ®ång lao (ngµy, th¸ng, (ngµy, th¸ng, nay ®éng n¨m) n¨m) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 I §îc tuyÓn dông tríc ngµy 21/4/1998 hoÆc 26/4/2002 1 Vò ThÞ A C.N tiÖn, bËc thî T.C kü thuËt, A 20/3/1973 2/5/1995 2,84 6/7 ngµnh tiÖn II §îc tuyÓn dông tõ ngµy 21/4/1998 hoÆc 26/4/2002 2 §inh thÞ A kÕ to¸n viªn, bËc §H kinh tÕ, B 1/2/1975 3/8/1998 2,02 2/8 ngµnh kÕ to¸n Ngµy... th¸ng... n¨m 200... Ngêi lËp biÓu Thñ trëng ®¬n vÞ (ký tªn) (ký tªn,®ãng dÊu)
- Híng dÉn: ghi mÉu sè 1: Thêi ®iÓm s¾p xÕp ë c¸c mÉu ®îc ghi ngµy th¸ng n¨m doanh nghiÖp tiÕn hµnh x©y dùng ph ¬ng ¸n s¾p xÕp lao ®éng do c¬ cÊu l¹i. Cét 2: §èi víi DN s¾p xÕp l¹i th× ghi ngµy 21/4/1998; ®èi víi DN gi¶i thÓ, ph¸ s¶n ghi 26/4/2002. Cét 4: NÕu lµ viªn chøc th× ghi tr×nh ®é ®µo t¹o vµ ngµnh chuyªn m«n, nÕu lµ c«ng nh©n th× ghi nghÒ vµ bËc thî. Cét 5: NÕu thuéc lo¹i hîp ®ång lao ®éng (viÕt t¾t lµ H§L§) kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n ® îc ghi ký hiÖu (A); x¸c ®Þnh thêi h¹n tõ 1 ®Õn 3 n¨m ®îc ghi ký hiÖu (B); díi 1 n¨m hoÆc b»ng miÖng ® îc ghi ký hiÖu (C); tuyÓn dông theo chÕ ®é biªn chÕ Nhµ n íc, nhng cha chuyÓn sang ký hîp ®ång lao ®éng duùoc ghi ký hiÖu (D), Cét 6: Ghi ngµy, th¸ng, n¨m b¾t ®Çu tham gia vµo khu vùc nhµ níc. Cét 7; Ghi ngµy... th¸ng... n¨m.. nghØ viÖc cho c¸c ®èi tîng ®ang nghØ viÖc nhng cha chÊm døt quan hÖ lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Cét 8 : Ghi tæng hÖ sè l¬ng bao gåm c¶ phô cÊp chøc vô vµ phô cÊp khu vùc (nÕu cã). Cét 9: Ghi cô thÓ ®Þa chØ tõ sè nhµ trë lªn, ®iÖn tho¹i (nÕu cã) . 13
- MÉu sè 2: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng-Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi, bæ sung Tªn c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn Tªn doanh nghiÖp Danh s¸ch ngêi lao ®éng cÇn sö dông theo yªu cÊu s¶n xuÊt kinh doanh t¹i thêi ®iÓm s¾p xÕp l¹i ngµy... th¸ng.... n¨m 200... STT Hä vµ tªn Sè thø tù ë biÓu Th¸ng n¨m sinh Dù kiÕn bè trÝ chç lµm viÖc sau khi Thêi gian ®· ®ãng sè 1 s¾p xÕp l¹i lao ®éng BHXH (n¨m, th¸ng) Nam N÷ 1 2 3 4 5 6 7 01 02 03 Ngµy... th¸ng... n¨m 200... Ngêi lËp biÓu Thñ trëng ®¬n vÞ (ký tªn) (ký tªn,®ãng dÊu) Híng dÉn ghi mÉu sè 2: Cét 3: §îc lÊy sè th tù ë mÉu sè 1, Cét 7: §îc ghi n¨m, th¸ng ®· ®ãng BHXH ( vÝ dô: ®· ®ãng 22 n¨m 4 th¸ng, ®ùoc ghi 22,4) 14
- MÉu sè 3: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng-Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi, bæ sung Tªn c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn Tªn doanh nghiÖp.... Danh s¸ch ngêi lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông t¹i thêi ®iÓm s¾p xÕp l¹i ngµy... th¸ng... n¨m 200.... STT Hä vµ tªn Sè thø ngµy, th¸ng, Tæng thêi gian thùc tÕ Tæng thêi gian thùc Thêi gian ®· Ghi tù ë n¨m sinh lµm viÖc trong KVNN tr- tÕ lµm viÖc trong ®ãng b¶o hiÓm chó biÓu 1 íc ngµy 1/1/2003 KVNN tõ ngµy x· héi (n¨m) 1/1/2003 (n¨m) (n¨m) Nam N÷ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 I §èi tîng thùc hiÖn theo N§ sè 41/2002/N§-CP 1 2 II §èi tîng thùc hiÖn theo Bé luËt Lao ®éng 1 2 Ngµy... th¸ng... n¨m 200... Ngêi lËp biÓu Thñ trëng ®¬n vÞ (ký tªn) (ký tªn,®ãng dÊu) Híng dÉn ghi mÉu sè 3 Cét 6 vµ 7 : §èi víi CTCP ho¹t ®éng trong 12 th¸ng chØ tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ®îc cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh theo LuËt Doanh nghiÖp. 15
- MÉu sè 4: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng - Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi bæ sung Tªn doanh céng hoµ x· héi chñ nghÜa viÖt nam nghiÖp: §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc ..., ngµy... th¸ng.... n¨m 200.... Sè....../ V/v §Ò nghÞ phª duyÖt ph¬ng ¸n s¾p xÕp lao ®éng do c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp KÝnh göi: ........................................................ ......................................................... Thùc hiÖn NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ngµy11 th¸ng 4 n¨m 2002 cña ChÝnh phñ vÒ chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d do s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp Nhµ níc vµ Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng-Th¬ng binh vµ X· héi, ®· ®îc söa ®æi, bæ sung vÒ h- íng ®Én thùc hiÖn mét sè ®iÒu cña NghÞ ®Þnh nªu trªn, (tªn doanh nghiÖp) ®Ò nghÞ (tªn c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn) xem xÐt phª duyÖt hoÆc x¸c nhËn (®èi víi C«ng ty cæ phÇn ho¹t ®éng trong 12 th¸ng) ph ¬ng ¸n s¾p xÕp lao ®éng do c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp Nhµ níc. (cã hå s¬ kÌm theo mÉu sè 1, 2, 3, 5) Thñ trëng ®¬n vÞ (Ký tªn,®ãng dÊu) N¬i nhËn: - Nh trªn, - Lu phßng Tæ chøc.
- MÉu sè 5: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-BL§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng - Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi bæ sung Tªn c¬ quan nhµ níc cã thÈm quyÒn Tªn doanh nghiÖp Ph¬ng ¸n s¾p xÕp lao ®éng do c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp 1/ Nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu: - Tªn doanh nghiÖp:........................................................... - Thµnh lËp ngµy........th¸ng ........ n¨m ........... - §Þa chØ:.............................................................................. - NhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh:.............................. - ThuËn lîi:.......................................................................... - Khã kh¨n:.......................................................................... - H×nh thøc s¾p xÕp l¹i:(vÝ dô: chuyÓn thµnh C«ng ty cæ phÇn). 2/ Ph¬ng ¸n s¾p xÕp lao ®éng: a- ph©n lo¹i lao ®éng tríc khi s¾p xÕp. - Tæng sè lao ®éng (sau ®©y viÕt t¾t L§) cã tªn trong doanh nghiÖp:......ngêi, trong ®ã n÷.....ngêi. Chia ra: + Sè L§ ký hîp ®ång L§ (sau ®©y viÕt t¾t H§L§) kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n..... ngêi. + Sè L§ ký H§L:§ cã thêi h¹n tõ 1 ®Õn 3 n¨m................. ngêi. + Sè L§ ký H§L§ mïa vô, theo c«ng viÖc < 1 n¨m.......... ngêi. + Sè L§ cha thùc hiÖn ký kÕt H§L§............................... ngêi. b- Ph©n lo¹i lao ®éng t¹i thêi ®iÓm s¾p xÕp l¹i: - Sè L§ cÇn sö dông theo yªu cÇu s¶n xuÊt - kinh doanh... ng êi, trong ®ã n÷... ngêi. - Sè L§ nghØ hu theo quy ®Þnh cña Bé LuËt Lao ®éng.... ngêi. - Sè L§ hÕt thêi h¹n ký kÕt H§L§.................................... ngêi. - Sè L§ d«i d......... ngêi, trong ®ã n÷............................. ngêi. Chia ra: + Sè L§ thùc hiÖn theo NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP...... ngêi. + Sè L§ thùc hiÖn theo Bé luËt Lao ®éng.......................... ngêi.
- Ngµy... th¸ng... n¨m 200... Ngµy... th¸ng... n¨m 200... Ngêi lËp biÓu Phª duyÖt cña c¬ quan nhµ Thñ trëng ®¬n vÞ níc cã thÈm quyÒn (Ký tªn) (Ký tªn, ®ãng dÊu) (Ký tªn, ®ãng dÊu)
- MÉu sè 6: Ban hµnh kÌm theo Th«ng t sè 11 /2002/TT-BL§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002 cña Bé Lao ®éng - Th¬ng binh vµ X· héi ®· ®îc söa ®æi, bæ sung Tªn doanh nghiÖp Céng hoµ x· héi chñ nghÜa viÖt nam §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc Sè:..../Q§-....... .... ngµy... th¸ng.....n¨m 200... quyÕt ®Þnh cña gi¸m ®èc........................................ V/v gi¶i quyÕt nghØ viÖc hëng chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d do s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp Nhµ níc gi¸m ®èc .............................................................. C¨n cø Bé luËt Lao ®éng ngµy 23 th¸ng 5 n¨m 1994; LuËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña Bé luËt Lao ®éng ngµy 02 th¸ng 4 n¨m 2002. C¨n cø NghÞ ®Þnh sè 41/2002/N§-CP ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 2002; C¨n cø QuyÕt ®Þnh sè.... cña c¬ quan cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh vÒ chøc n¨ng, quyÒn h¹n, bé m¸y tæ chøc cña doanh nghiÖp; Theo ®Ò nghÞ cña trëng.......... tæ chøc lao ®éng. quyÕt ®Þnh §iÒu1: ¤ng (Bµ)...................... sinh, ngµy....... th¸ng....... n¨m....... - Quª qu¸n:............................................................................................ - N¬i ë hiÖn nay:.................................................................................... - N¬i ë khi vÒ nghØ :............................................................................... - NghÒ, chuyªn m«n ®µo t¹o:................................................................. - Chøc danh c«ng viÖc ®ang lµm:.......................................................... - NghØ viÖc ®îc hëng chÕ ®é (vÝ dô: nghØ hu tríc tuæi) theo chÝnh s¸ch gi¶i quyÕt lao ®éng d«i d do s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp nhµ níc. - Thêi ®iÓm tÝnh chÕ ®é tÝnh ®Õn ngµy.... th¸ng.... n¨m.....(lÊy theo ngµy ký quyÕt ®Þnh nghØ viÖc). - Thêi gian lµm viÖc trong khu vùc Nhµ níc.... n¨m.... th¸ng. - Thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi...... n¨m.... th¸ng. - HÖ sè tiÒn l¬ng ®ang hëng.... hÖ sè, phô cÊp l¬ng... tæng céng hÖ sè l¬ng ®îc hëng....... - Møc l¬ng tèi thiÓu.......... ®ång.
- § iÒu 2: C¸c chÕ ®é ®îc hëng khi nghØ viÖc (ghi cô thÓ tõng lo¹i chÕ ®é): 1.... (VÝ dô: Trî cÊp 3 th¸ng l¬ng cÊp bËc, phô cÊp l¬ng ®ang hëng cho1 n¨m nghØ hu tríc tuæi); 2. ........................ - ¤ng (Bµ) thuéc sè thø tù ë biÓu sè....... kÌm theo Th«ng t sè 11/2002/TT-L§TBXH ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 2002. - QuyÒn lîi b¶o hiÓm x· héi ® îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh hiÖn hµnh: (ghi cô thÓ hëng tõng lo¹i chÕ ®é (vÝ dô: nghØ viÖc chê hu, b¶o lu thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi.......) §iÒu 3: Ngêi lao ®éng trùc tiÕp lÜnh t¹i phßng kÕ to¸n tµi vô cña doanh nghiÖp. §iÒu 4: QuyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc thi hµnh kÓ tõ ngµy ký. §iÒu 5: C¸c «ng(bµ) Trëng....... Tæ chøc, KÕ to¸n tµi vô vµ «ng(bµ)...... chÞu tr¸ch nhiÖm thi hµnh QuyÕt ®Þnh nµy. Gi¸m ®èc................... (ký tªn, ®ãng dÊu) N¬i nhËn: - Nh §iÒu 5, - Lu VP, hå s¬ ®¬ng sù
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Công văn 1482/LĐTBXH-BTXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
255 |
79
-
Công văn 2259/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
1 p |
299 |
59
-
Thông tư 19/2009/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
67 p |
482 |
53
-
Công văn 1264/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
172 |
36
-
Công văn 1461/LĐTBXH-LĐ của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
3 p |
194 |
32
-
Công văn 1617/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
265 |
31
-
Công văn 1589/LĐTBXH-BHXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
175 |
26
-
Công văn 1388/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
158 |
24
-
Công văn 1550/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
1 p |
159 |
17
-
Thông tư 12/2009/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
8 p |
214 |
16
-
Công văn 1504/LĐTBXH-VL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
2 p |
174 |
16
-
Công văn 1387/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
181 |
14
-
Quyết định 589/QĐ-BLĐTBXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
6 p |
181 |
13
-
Công văn 1611/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
201 |
12
-
Công văn 1342/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
2 p |
182 |
11
-
Thông tư 13/2006/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
12 p |
86 |
7
-
Công văn 1513/LĐTBXH-LĐTL của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội
1 p |
155 |
6
-
Công văn 470/LĐTBXH/BHXH của Bộ Lao Động thương và Xã hội
2 p |
55 |
1

Set-Cookie: TLDEVNamespace=5sc7b8q10ua1tsbta2sg0s9341; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Văn hoá và tộc người - 4
Chia sẻ: Ba Trinh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:93
lượt xem 106
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20090727/batrinh/80x100/van_hoa_va_toc_nguoi_4_981_79.jpg)
##
Văn hoá và tộc người - 4
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Cơ cấu tổ chức của làng Việt cổ truyền ở Bắc Bộ. Tìm hiểu làng Việt cổ truyền, dù cố tình tự hạn chế lại trong vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ, và chủ yếu trong phạm vi cho phép của tài liệu điền dã dân tộc học, là một con đường dài, trên đó tôi đang cố đi nốt chặng đầu: chặng tập hợp tài liệu. Trong hoàn cảnh ấy, không thể đưa ra một mô thức chung, càng không thể trình bày những biến thể khác nhau tại những khu vực khác nhau....
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Văn hoá và tộc người - 4
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI “D©n chñ lµng - x·” §Æt mÊy ch÷ “d©n chñ lµng - x·” vµo ngoÆc kÐp, v× ®©y kh«ng ph¶i lµ d©n chñ theo nghÜa thöêng dïng, kh«ng ph¶i lµ mét biÓu hiÖn, ch¼ng h¹n, cña chÕ ®é chÝnh trÞ ra ®êi tõ cuéc c¸ch m¹ng tö s¶n bªn ¢u - Mü. Còng cã thÓ nghÜa r»ng “d©n chñ lµng - x·” lµ dÊu tÝch, dï mê nh¹t th«i, cßn sãt l¹i tõ thêi c«ng x· n«ng th«n: thÓ chÕ nµy vÉn tån t¹i c¸ch ®©y chöa l©u, döíi mét d¹ng cßn dÔ nhËn ra, trong mét sè x· héi ë ta, vÝ nhö nhiÒu téc Thöîng cö tró däc Tröêng S¬n vµ trªn T©y Nguyªn. Nhöng nÒn “d©n chñ lµng - x·” s¾p bµn ®©y lµ mét ®Æc ®iÓm cña mét téc ngöêi ViÖt (hay Kinh) trong thêi rÊt gÇn ta (tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m), t«i muèn nãi téc ngöêi chñ thÓ(1) mµ nÕp sèng ®· ph¸t triÓn kh¸ cao. Cho nªn viÖc cÇn lµm tröíc cã lÏ lµ nh¾c l¹i vµi nhËn xÐt mµ ngöêi viÕt ®· cã dÞp ®öa ra, quanh c¬ cÊu kinh tÕ vµ x· héi cña lµng ViÖt gäi lµ “cæ truyÒn”(2) ë B¾c Bé. XÐt cho cïng, tÊt c¶ nh÷ng g× s¾p tr×nh bµy Ýt nhiÒu ®· ®öîc nãi lªn tõ tröíc råi(3). Nhöng, trong tröêng hîp nµy, nh¾c l¹i chuyÖn cò, döíi mét d¹ng cã phÇn míi, chÝnh lµ nh»m t« cho 363
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI ®Ëm h¬n c¸i mµ t«i muèn gäi lµ nÒn “d©n chñ lµng - x·”. Sau ®©y lµ mÊy nhËn xÐt më ®Çu 1. Qu¸ tr×nh tö h÷u hãa ruéng ®Êt c«ng ë B¾c Bé diÔn ra qu¸ chËm ch¹p Cø b¸m vµo sö viÕt cò, th× ®iÒu cô thÓ biÕt ®öîc tröíc tiªn, mµ cã liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh võa nãi, lµ sù kiÖn nµy: trong thÕ kû XII, döíi triÒu Lý, c¸c vua ThÇn T«ng vµ Anh T«ng ®· bèn lÇn xuèng chiÕu, nh»m gi¶i quyÕt c¸c cuéc tranh chÊp ruéng ®Êt tö, hay ®öa ra mét thÓ thøc quy ®Þnh viÖc mua b¸n ruéng ®Êt gi÷a tö nh©n vµ tö nh©n(4). Qua c¸c thÕ kû sau, cßn mét sè sù kiÖn kh¸c còng cã liªn quan ®Õn ®Êy(5). Nhöng ph¶i chê ®Õn gi÷a thÕ kû XVIII th× míi cã mét chÝnh quyÒn ®Çu tiªn chñ trö¬ng ®¸nh thuÕ c¶ vµo ruéng ®Êt tö: chÝnh quyÒn cña chóa TrÞnh(6). Vµ ®Õn ®Çu thÕ kû sau (thÕ kû XIX), qua nh÷ng ®Þa b¹ Gia Long cßn sãt l¹i ®Õn nay, th× phÇn lín ruéng ®Êt cña ®a sè x· ViÖt ë B¾c Bé, ®Æc biÖt trªn tam gi¸c ch©u s«ng Hång ®· lµ ruéng ®Êt tö. Thùc ra, bÊy giê ruéng ®Êt c«ng ®©u ®· mÊt h¼n: vÊn ®Ò nµy chØ ®öîc hoµn toµn gi¶i quyÕt dÇn döíi thêi cña chóng ta, qua cuéc c¶i c¸ch ruéng ®Êt (1953 - 56)(7). NÕu ta vò ®o¸n chän thÕ kû XII lµm mèc ®Çu vµ ®Çu thÕ kû XIX lµm mèc cuèi cho qu¸ tr×nh tö h÷u ho¸ ruéng ®Êt c«ng ë B¾c Bé(8), th× ph¶i nãi r»ng qu¸ tr×nh Êy ®· diÔn ra mét c¸ch qu¸ ö chËm ch¹p: h¬n s¸u thÕ kû. Trong tröêng hîp nöíc Anh ch¼ng h¹n, hÇu hÕt ®Êt trång trät ®· tõ c«ng biÕn thµnh tö trong vßng cã mét thÕ kû . TÊt nhiªn, ë ®©y cã søc xóc t¸c m¹nh cña tõng líp tö s¶n Anh míi h×nh thµnh nhöng ®· ho¹t ®éng ngo¹i thö¬ng. §iÒu kiÖn ®ã hoµn toµn v¾ng mÆt ë nöíc ta trong suèt h¬n s¸u thÕ kû nãi trªn. Theo t«i, cã thÓ xem ®Êy lµ nguyªn nh©n chÝnh khiÕn cho qu¸ tr×nh tö h÷u ruéng ®Êt c«ng ë B¾c Bé diÔn 364
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI ra theo mét tèc ®é chËm ch¹p ®Õn thÕ. 2. HiÖn töîng ph©n ho¸ giai cÊp hiÖn lªn qu¸ nh¹t nhßa Cã thÓ nghÜ r»ng ®Êy chØ lµ hÖ qu¶ cña ®iÒu võa nãi qua nhËn xÐt thø nhÊt. DiÔn ®¹t cho ng¾n gän t×nh h×nh kinh tÕ – x· héi cña n«ng th«n ViÖt ë B¾c Bé ngay tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, tèt nhÊt lµ b»ng mét vµi con sè ®öîc s¬ kÕt qua C¶i c¸ch ruéng ®Êt: Tõ c¸c sè liÖu trªn, Ýt nhÊt cã thÓ läc ra hai ®iÒu, nãi cho ®óng h¬n lµ hai mÆt kh¸c nhau cña mét hiÖn töîng chung: 365
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI - Tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, ®a sè hé n«ng d©n trong hÇu hÕt lµng ViÖt ë B¾c Bé ®· thùc sù lµm chñ ruéng ®Êt. C¸c hé ®Þa chñ, nghÜa lµ thuéc thµnh phÇn bãc lét, ®· ®µnh! C¸c hé trung n«ng, vèn c¬ b¶n kh«ng bãc lét ai nhöng kh«ng bÞ ai bãc lét, còng vËy. §Õn nh÷ng hé bÇn n«ng, tøc nh÷ng hé bÞ bãc lét, còng cã ruéng ®Êt tö (xem l¹i c¸c sè liÖu trªn). Cã ®iÒu ®Êt tö cña bÇn n«ng qu¸ Ýt (mçi hé chØ n¾m tõ vµi sµo ®Õn mét mÉu), nªn tõng hé, ngoµi viÖc trùc canh ruéng ®Êt tö cña m×nh (vµ höëng toµn bé kÕt qu¶ lao ®éng Êy) cßn ph¶i chÞu bÞ bãc lét: lÜnh canh cña nh÷ng ngöêi thõa diÖn tÝch, thöêng lµ ®Þa chñ, vµ nép t« cho hä (nép nöa tæng sè thu ho¹ch). Nhö vËy, hÇu hÕt mäi hé trong lµng, dï bãc lét hay bÞ bãc lét, ®Òu lµ chñ ruéng ®Êt(11); - DÇu vËy, trong n«ng th«n ViÖt ë B¾c Bé tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, kh«ng mÊy ai n¾m ®öîc trong tay mét diÖn tÝch tö h÷u tö¬ng ®èi lín: tuyÖt ®¹i ®a sè hé ®Þa chñ (86%) cã nhiÒu nhÊt lµ mçi hé 20 mÉu (chöa ®Çy bÈy hÐcta). Cïng thêi, t×nh h×nh ë Nam Bé kh¸c h¼n thÕ, mµ nguyªn nh©n chÝnh, theo t«i lµ chÝnh s¸ch cña c¸c chóa NguyÔn trong qu¸ tr×nh lÊn chiÕm miÒn ®Êt nay lµ Nam Bé (tõ gi÷a thÕ kû XVII ®Õn gi÷a thÕ kû XVIII)(12). TÊt nhiªn, cßn ph¶i chê tµi liÖu vµ sè liÖu cña c¸c nhµ nghiªn cøu lµm viÖc t¹i chç. Dï sao, cã thÓ nãi ngay mét ®iÒu: tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, hiÖn töîng ph©n hãa giai cÊp n«ng th«n Nam Bé, ®Æc biÖt ë miÒn T©y, ®· næi lªn rµnh rµnh. BÊy giê, diÖn tÝch tö h÷u cña mét “®iÒn chñ” võa ph¶i th«i(13), ë vïng nay lµ tØnh Long An, còng trªn döíi 100 hÐc-ta (300 mÉu B¾c Bé)(14). Cßn phÇn lín nh÷ng ngöêi lÜnh canh cña “®iÒn chñ”, nghÜa lµ ®¹i ®a sè n«ng d©n, l¹i “kh«ng m¶nh ®Êt c¾m dïi”, (nÕu cã thÓ dïng l¹i ë ®©y c¸ch nãi ®ã cña ngöêi n«ng d©n B¾c Bé)*. Trong khi Êy, nhö ta ®· biÕt, diÖn tÝch tö h÷u cña tuyÖt ®¹i ®a sè hé ®Þa chñ cïng thêi ë B¾c Bé chØ biÕn ®éng chöa ®Çy 5 mÉu 366
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI ®Õn 20 mÉu (chöa ®Çy 2 hÐcta ®Õn chöa ®Çy 7 hÐcta), cßn bÇn n«ng, thµnh phÇn bÞ bãc lét, còng cã mçi hé Ýt nhÊt vµi sµo ruéng ®Êt tö, chÝnh v× thÕ, v× hiÖn töîng võa kÓ trªn, víi hai mÆt kh¸c nhau cña nã, mµ t«i muèn gäi mäi hé tö h÷u ë n«ng th«n B¾c Bé tröíc C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, tõ bÇn n«ng qua trung n«ng, lªn ®Þa chñ, lµ nh÷ng hé “tiÓu n«ng tö h÷u”. * * * Nh÷ng “tiÓu n«ng tö h÷u”, víi mçi hé chót Ýt ruéng ®Êt tö, sèng cïng nhau trong mét lµng, nhöng tõng hé l¹i ®eo ®uæi mét th©n phËn riªng. Thêi gian cña ngöêi n«ng d©n lµ mét vßng trßn khÐp kÝn cø ®Òu ®Òu quay, hÕt xu©n - h¹ - thu - ®«ng l¹i xu©n - h¹ - thu - ®«ng... Trong vßng quay tuÇn tù vµ trÔ n¶i ®ã, tõng hé “tiÓu n«ng tö h÷u” cã tö¬ng lai riªng cña m×nh, mét tö¬ng lai thöêng ë trong thÕ kh«ng ®ång nhÊt ®öîc, thËm chÝ m©u thuÉn víi con ®öêng ph¸t triÓn cña hé kh¸c, dï chØ v× diÖn tÝch h÷u h¹n cña ruéng ®Êt lµng(15). ChÝnh v× thÕ mµ c¸c hé “tiÓu n«ng tö h÷u” cïng lµng, trong quan hÖ qua l¹i víi nhau, ®Òu chÊp nhËn mét øng xö hai mÆt: bÒ ngoµi th× “xëi lëi”, nhöng bªn trong l¹i lu«n phßng ngõa s½n, khi cÇn th× “mãc m¸y” nhau, b¾t ®Çu x¶y ra xung ®ét l¹i “gÇm gÌ” nhau ra mÆt. Tuy nhiªn, ®Êy còng l¹i lµ mét t×nh thÕ ®· gãp c«ng ®Çu ®Ó n¶y sinh ra c¸ tÝnh ®Ëm nÐt cña tõng ngöêi ViÖt ë n«ng th«n B¾c Bé “cæ truyÒn”, mµ ®Õn nay ta vÉn cßn c¶m nhËn ®öîc qua ca dao, lêi h¸t, c¶ qua th¬ n«m cña NguyÔn Du, Cao B¸ Qu¸t... Tröíc mét biÓn n«ng d©n ®Æc biÖt nhö thÕ, víi mçi hé mét sè ruéng ®Êt vµ mét th©n phËn biÖt lËp, víi mçi ngöêi mét nhËn thøc hÑp hßi nhöng ®Ëm ®µ vÒ c¸i “t«i” cña m×nh, c¬ cÊu tæ chøc cña lµng x·(16) ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, nÕu muèn vËn hµnh trªn sù ®ång t×nh tö¬ng ®èi cña mäi ngöêi, ph¶i võa lµm trßn 367
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI tr¸ch nhiÖm do bé m¸y nhµ nöíc bªn trªn giao phã, ®ång thêi l¹i ph¶i ®¸p øng mét sè nhu cÇu cña ngöêi “tiÓu n«ng tö h÷u”. Kh«ng tÝnh ®Õn c¸c tr¸ch nhiÖm tõ trªn ¸p xuèng, chØ nh»m vµo nh÷ng nhu cÇu võa nãi cña n«ng d©n, cã thÓ kÓ l¹i rÊt v¾n t¾t nhö sau: - Nhu cÇu quan hÖ huyÕt thèng: ®ã lµ nhiÖm vô cña c¸c “hä”(17); - Nhu cÇu cñng cè quan hÖ hµng xãm l¸ng giÒng: ®ã lµ nhu cÇu cña c¸c “ngâ” “xãm”(18). Ta sÏ cßn trë l¹i vÊn ®Ò nµy; - Nhu cÇu t¹o mét thÕ b×nh ®¼ng, dï chØ vÒ h×nh thøc, gi÷a mäi “tiÓu n«ng tö h÷u” cïng lµng - x·: ®ã lµ nhiÖm vô cña c¸c “gi¸p”, tæ chøc mµ c¸ch s¾p xÕp ngöêi dùa thuÇn trªn løa tuæi cña nh÷ng thµnh viªn(19). Ta còng sÏ cßn quay l¹i c©u chuyÖn nµy, víi nhiÒu chi tiÕt h¬n; - Vµ cuèi cïng, nh÷ng nhu cÇu riªng cña tõng c¸ nh©n: ®ã lµ nhiÖm vô cña c¸c “phe”, mµ t«i t¹m xem lµ nh÷ng “c©u l¹c bé”, qua ®ã b¹n bÌ th©n tù nguyÖn häp nhau ®Ó chÌ chÐn vµ bµn “viÖc lµng - viÖc nöíc”; cña c¸c “phöêng”, trong ®ã nh÷ng ngöêi cïng nghÒ (ngoµi nghÒ n«ng) tËp häp l¹i, chñ yÕu v× môc ®Ých tö¬ng trî; vµ c¸c “héi”, nh÷ng tæ chøc vui ch¬i tù nguyÖn, dï lµ ho¹t ®éng h¸t chÌo hay häc vâ(20). CÇn thÊy râ mét ®iÒu: Trong c¬ cÊu tæ chøc cña lµng - x· ViÖt “cæ truyÒn” ë Trung Bé, tÝnh tõ §Ìo Ngang trë vµo(21), vµ ë Nam Bé, ta gÆp l¹i mét sè tªn gäi ®· gÆp ë B¾c Bé: hä, xãm, gi¸p. Nhöng ngo¹i trõ tröêng hîp cña tæ chøc hä ra, cßn th× cïng tªn kh«ng nhÊt thiÕt lµ cïng néi dung; - Lµng - x· ë miÒn Trung còng ®öîc chia thµnh nhiÒu xãm, nhöng tæ chøc xãm ë ®©y chØ lµ mét ph©n cÊp vÒ hµnh chÝnh cña x·: “Trïm xãm”, trong tröêng hîp nµy, lµ trî thñ cña 368
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI “lý tröëng”, ®Æc biÖt trong c«ng viÖc thu thuÕ, mµ lý tröëng, nhö ai nÊy ®Òu biÕt, lµ ngöêi cÇm ®Çu bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp x·. Còng vËy, “Êp” vµ “tröëng Êp” ë Nam Bé. Trong khi ®ã, ngâ vµ xãm ë B¾c Bé l¹i kh«ng liªn quan g× ®Õn c«ng viÖc hµnh chÝnh (ngo¹i trõ c¸c cuéc c¶i c¸ch cña Ph¸p vµo nh÷ng n¨m 20 cña thÕ kû nµy). ë ®©y, ®Þa vùc cña khu cö tró lµng - x· ®öîc ph©n thµnh nhiÒu xãm, trong mét sè tröêng hîp mçi xãm l¹i bao gåm mét sè ngâ. Tröíc nh÷ng c¶i c¸ch võa nãi trªn cña Ph¸p, “tröëng ngâ” vµ “tröëng xãm” kh«ng ph¶i lµ nh÷ng chøc danh hµnh chÝnh, kh«ng trùc tiÕp liªn quan ®Õn “lý tröëng” vµ bé m¸y hµnh chÝnh do «ng cÇm ®Çu. Tr¸i l¹i c¸c chñ hé chia phiªn nhau, mçi ngöêi mét n¨m, ®Ó qu¶n lý tæ chøc mäi hé cïng cö tró trong mét ngâ, mét xãm (c¸c tæ chøc Êy còng ®öîc gäi lµ ngâ vµ xãm). Néi dung sinh ho¹t cña tõng ngâ hay xãm lµ gãp tiÒn ®Ó ®Òu kú cóng thæ thÇn ngâ, thæ thÇn xãm, vµ cïng nhau ¨n uèng khi ®· cóng xong. Cßn môc ®Ých cã thÓ läc ra tõ ®Êy (tõ viÖc thê thÇn ®Êt cña ngâ, cña xãm) lµ thöêng xuyªn cñng cè quan hÖ l¸ng giÒng, tøc mèi d©y g¾n bã víi nhau mét sè hé vèn quen biÕt nhau nhiÒu, v× ®· nhiÒu ®êi céng cö trªn mét m¶nh ®Êt nhá; - T«i chöa nghe nãi cã tæ chøc gi¸p ë n«ng th«n Nam Bé. Cßn trªn ®Êt miÒn Trung (mét lÇn n÷a, l¹i tõ §Ìo Ngang trë vµo), ®Æc biÖt ë Thõa Thiªn ngµy nay, thØnh tho¶ng ta l¹i gÆp, qua ®iÒu tra håi cè, mét x· ®öîc ph©n thµnh nhiÒu gi¸p. Nhöng nÕu nhö tæ chøc gi¸p ë lµng - x· B¾c Bé kh«ng cã ®Þa vùc vµ ch¼ng liªn quan g× mÊy ®Õn bé m¸y hµnh chÝnh, th× gi¸p ë Thõa Thiªn cã ®Þa vùc râ rµng, vµ chØ lµ mét ph©n thÓ cña x·: n»m trong lµng x·, mçi x· bao gåm hai - ba xãm, vµ “trïm gi¸p” chØ lµ trî thñ cña lý tröëng. Löu ý r»ng ngay trªn ®Êt B¾c Bé, t¹i mét x· ven biÓn mµ cö d©n thuÇn sèng b»ng ngö nghiÖp, gi¸p l¹i y hÖt nhö tæ chøc cïng tªn ë Thõa Thiªn: còng lµ mét ph©n thÓ 369
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI cña x·, còng cã ®Þa vùc. Ch÷ gi¸p, vµo mét thêi xa xöa, vèn chØ lµ mét tæ chøc hµnh chÝnh ë cÊp thÊp(22), mµ ®· lµ tæ chøc hµnh chÝnh th× ph¶i cã ®Þa vùc. Cã thÓ ngê r»ng khi cÊp hµnh chÝnh nãi trªn kh«ng cßn n÷a, ch÷ gi¸p dÇn dÇn ®öîc sö dông ®Ó chØ mét tæ chøc kh¸c h¼n: kh«ng ®Þa vùc, kh«ng chÞu phô thuéc vµo bé m¸y hµnh chÝnh. §iÒu cßn l¹i lµ cho ®Õn nay t«i chöa gÆp tæ chøc Êy ë ®©u kh¸c trong c¸c vïng cö tró cña ngöêi ViÖt ngoµi n«ng th«n B¾c Bé “cæ truyÒn”. Trë l¹i víi mäi tæ chøc ®· kÓ trªn (ngâ vµ xãm, hä, gi¸p, phe, héi, phöêng), mµ hÇu hÕt (ngo¹i trõ hä) chØ cã mÆt trong lµng - x· ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, ta thÊy chóng ph« ra Ýt nhÊt còng hai nÐt chung trong c¸ch vËn hµnh: - Tröíc hÕt, tõng tæ chøc, v× ®eo ®uæi mét môc ®Ých riªng, nªn cã sinh ho¹t riªng cña m×nh, kh«ng liªn quan g× ®Õn tæ chøc kh¸c. Gi¸p ch¼ng h¹n, kh«ng chi phèi mµ còng kh«ng phô thuéc vµo ngâ, xãm, hä, phe, héi, hay phöêng. Ngay c¶ ngâ vµ xãm, tuy lµ hai tæ chøc theo ®uæi mét môc ®Ých chung (cñng cè quan hÖ l¸ng giÒng), dï ë nh÷ng cÊp kh¸c nhau (v× xãm to h¬n vÒ mÆt ®Þa vùc, mçi xãm gåm cã mét sè ngâ) nhöng kh«ng v× vËy mµ tõng ngâ phô thuéc vµo mét xãm. Nguyªn t¾c tËp trung, vèn lµ nguyªn t¾c chi phèi c¸ch vËn hµnh cña bé m¸y nhµ nöíc ë ta qua mäi thêi, kh«ng cã chç ®øng ë ®©y; - Mét nÐt chung n÷a lµ c¬ quan hµnh chÝnh ë cÊp x· hÇu kh«ng nhóng tay vµo sinh ho¹t c¸c tæ chøc ®ang bµn. Kh«ng cã g× khã hiÓu l¾m. Tõng c¸ nh©n nam giíi sèng trong lµng - x·, mµ ®· ®Õn tuæi thµnh niªn, lµ thµnh viªn chÝnh thøc cña mét hä, mét ngâ, mét xãm, mét gi¸p vµ nÕu cã nhu cÇu th× cã thÓ vµo mét phe, mét héi hay mét phöêng. B¶y tæ chøc c¶ th¶y, nhöng cã thÓ nãi ë ®©u còng chØ cã bÊy nhiªu con ngöêi cô thÓ ®Êy th«i. Muèn rµng buéc tõng c¸ nh©n vµo mét nÕp sèng chung, lµng - x· nµo 370
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI còng cã riªng cho m×nh mét “hö¬ng öíc”, v¨n b¶n quy ®Þnh mét sè nhiÖm vô vµ ®iÒu cÊm ®o¸n mµ mäi d©n trong lµng ph¶i tu©n thñ, còng nhö trong tröêng hîp khen thöëng hay trõng ph¹t ®èi víi tõng ngöêi cã c«ng hay ph¹m téi. Cã thÓ t¹m xem v¨n b¶n Êy lµ dÊu tÝch cña tËp qu¸n ph¸p (tøc ph¸p luËt b¾t nguån tõ tËp qu¸n)(23) vèn vËn hµnh trong nhiÒu céng ®ång sèng döíi thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n, thËm chÝ sau ®ã Ýt nhiÒu. Dï sao, tröíc mét c¸ nh©n ®¸ng thöëng hay ph¶i ph¹t, bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp x· phèi hîp víi mét sè c¸c cô cã uy tÝn trong lµng - x·, dï hä ®øng trong hay ngoµi bé m¸y võa nãi(24), ®Ó thi hµnh nh÷ng ®iÒu kho¶n trong hö¬ng öíc quy ®Þnh, hoµn toµn kh«ng ®¶ ®éng g× ®Õn hä, ngâ, xãm, gi¸p, phe, héi mµ ®ö¬ng sù lµ thµnh viªn. Cø thÕ, c¸c tæ chøc phi hµnh chÝnh Êy cø ®Òu ®Òu vËn hµnh mét c¸ch ®éc lËp, kh«ng liªn quan g× ®Õn nhau, ®· ®µnh, mµ cã thÓ nãi ngoµi vßng cö¬ng táa cña chÝnh quyÒn cÊp x·. Nh×n vµo ®Êy, nhÊt lµ vµo sù thiÕu v¾ng cña chóng (mét lÇn n÷a, ngo¹i trõ tæ chøc hä) ë Trung vµ Nam Bé thêi tröíc, t«i cho r»ng ta ®ang ®øng tröíc ®Æc thï vÒ tæ chøc mét x· héi “tiÓu n«ng tö h÷u”, trong ®ã c¸c hé, v× kh«ng qu¸ xa c¸ch nhau vÒ ®iÒn s¶n vµ vÒ quyÒn lµm ngöêi, ®Òu ®ßi hái kh«ng khÝ b×nh ®¼ng trong sinh ho¹t céng ®ång, dï cho hä ®· bÞ ®Æt tõ l©u döíi ¸p lùc trùc tiÕp cña bé m¸y nhµ nöíc trung ö¬ng tËp quyÒn. Trong Ýt nhÊt lµ mét tröêng hîp (tröêng hîp gi¸p), x· héi Êy kh«ng ngÇn ng¹i gi÷ l¹i trong lßng nã mét dÊu tÝch d©n chñ ®äng l¹i tõ thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n ®· ch×m vµo dÜ v·ng. Nhöng chuyÖn ®ã, ta sÏ bµn sau. * * * Riªng bé m¸y thuÇn hµnh chÝnh ë cÊp x· còng gîi nªn hai nhËn xÐt cã phÇn ngöîc chiÒu nhau: 1. M« h×nh tiÕp thu tõ c«ng x· n«ng th«n(25) 371
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI VÒ mÆt h×nh thøc, chØ vÒ mÆt h×nh thøc th«i, nã l¹i lÆp l¹i m« h×nh cña bé m¸y qu¶n lý lµng trong thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n xöa. Qua tõng téc ngöêi, tõ ch©u Phi ®Õn ch©u ¸, ch©u §¹i Dö¬ng, ch©u Mü, bé m¸y qu¶n lý Êy biÕn ®éng rÊt nhiÒu vÒ chi tiÕt. Nhöng, dï ë ®©u, th× lâi cèt cña nã l¹i kh¸ thèng nhÊt, vµ cã thÓ ®öîc m« h×nh hãa b»ng h×nh vÏ ba h×nh trßn ®ång t©m: - Vßng nhá trung t©m (I) lµ tï tröëng lµng (hay tröëng lµng th× còng thÕ), ngöêi cÇm ®Çu c¸c hé trong lµng thi hµnh nh÷ng quyÕt ®Þnh cña c¸c b« l·o; - Vßng trßn ë gi÷a (II) lµ tËp thÓ c¸c b« l·o (hay c¸c “giµ lµng”, nhö mét sè c¸c nhµ v¨n chuyªn viÕt vÒ T©y Nguyªn thöêng gäi), bé phËn gåm nh÷ng ngöêi ®µn «ng ®· ®¹t ®Õn mét tuæi giµ nhÊt ®Þnh (tïy tËp qu¸n cña tõng téc ngöêi), tøc nh÷ng ngöêi ®öîc toµn céng ®ång xem lµ giµu kinh nghiÖm nhÊt vÒ s¶n xuÊt vµ x· héi (trªn bèi c¶nh mét cuéc sèng n«ng nghiÖp l¹c hËu, h¬n thÕ n÷a, ngöng ®äng). Cßn nhiÖm vô cña tËp thÓ nµy lµ ®Ò ra nh÷ng “chÝnh s¸ch” vµ “biÖn ph¸p” (nÕu cã thÓ dïng ë ®©y nh÷ng danh tõ hiÖn ®¹i nhö thÕ), mµ tröëng lµng ph¶i cïng d©n lµng thùc hiÖn; - Vßng lín ë ngoµi cïng (III) lµ cuéc häp cña d©n lµng (thöêng ®öîc ®¹i diÖn bëi c¸c chñ hé), qua ®ã tröëng lµng ®em cung c¸ch thi hµnh ra xin ý kiÕn cña c¸c giµ lµng, vµ nÕu cÇn th× xin ý kiÕn cña mäi ngöêi cã mÆt vÒ nh÷ng vÊn ®Ò gay cÊn mµ chÝnh c¸c giµ lµng còng kh«ng d¸m quyÕt ®Þnh. 372
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI Tõ m« h×nh phæ biÕn ®ã, c¸i næi bËt lªn trªn hÕt lµ tÝnh d©n chñ réng r·i to¸t ra tõ c¸ch qu¶n lý lµng trong thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n. Nhöng ë ®©y, ®iÒu khiÕn ta ng¹c nhiªn lµ döíi søc nÆng cña mét nhµ nöíc trung ö¬ng tËp quyÒn chñ yÕu vËn hµnh b»ng b¹o lùc, bé m¸y hµnh chÝnh cÊp c¬ së (cÊp x·) trong n«ng th«n “cæ truyÒn” ViÖt ë B¾c Bé vÉn lÆp l¹i, dï chØ trªn h×nh thøc, m« h×nh ba vßng trßn ®ång t©m võa tr×nh bµy: - Vßng trßn nhá ë trung t©m (I) lµ bé phËn “lý dÞch” do lý tröëng cÇm ®Çu, mµ nhiÖm vô chÝnh lµ thi hµnh, ®èi víi tõng hé vµ tõng ngöêi d©n trong x· do nã qu¶n, mäi lÖnh tõ triÒu ®×nh bªn trªn ¸p xuèng (th«ng qua c¸c cÊp quan l¹i trung gian); - Vßng trßn ë gi÷a (II) lµ “héi ®ång kú môc” (hay “kú dÞch”), thöêng gåm nh÷ng ngöêi cã ®iÒn s¶n, cã “phÈm hµm” (nh÷ng töíc vÞ do triÒu ®×nh ban cÊp, hay do x· b¸n cho nh÷ng ngöêi s½n tiÒn). Ýt nhÊt còng trªn lý thuyÕt, héi ®ång nµy cã tr¸ch nhiÖm gãp ý kiÕn cho lý tröëng vµ c¸c lý dÞch kh¸c, ®Ó hä hoµn thµnh lÖnh trªn; - Vßng lín ë ngoµi cïng (III) lµ cuéc häp “d©n hµng x·”: sau khi nghe ý kiÕn cña héi ®ång kú môc, lý dÞch triÖu tËp mäi chñ hé trong x· ra “®×nh”, ®Ó phæ biÕn lÖnh trªn, vµ c¸ch thi hµnh lÖnh. 2. Sù bÊt lùc cña m« h×nh Êy Cã ®iÒu lµ m« h×nh ba vßng trßn ®ång t©m võa tr×nh bµy, vèn ®äng l¹i tõ thêi xa xöa, kh«ng cßn ph¸t huy ®öîc chÊt d©n chñ cña c«ng x· n«ng th«n n÷a: - Tröíc hÕt v× lµng ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, tõ l©u råi, tõ khi tho¸t khái ngh×n n¨m B¾c thuéc, ®· dÇn dÇn bÞ hót ngµy 373
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI cµng chÆt vµo bé m¸y cai trÞ cña mét nhµ nöíc c¬ b¶n ®öîc x©y dùng theo mÉu trung ö¬ng tËp quyÒn kiÓu Trung Hoa. Vµ ®Õn cuèi Lª - ®Çu NguyÔn, th× nhiÖm vô chñ yÕu cña c¬ quan hµnh chÝnh cÊp x· chØ cßn lµ thi hµnh c¸c mÖnh lÖnh triÒu ®×nh, ®öîc cô thÓ hãa qua c¸c “tr¸t” (hay chØ thÞ, nÕu nãi nhö ngµy nay) cña c¸c cÊp quan thÊp nhÊt. Trong khi ®ã, tõng lµng cßn sèng trong thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n (nhö lµng cña mét sè téc Thöîng ë T©y Nguyªn, vµo thêi chöa xa) l¹i ®éc lËp, Ýt nhÊt còng tù trÞ ®èi víi mäi lµng kh¸c, do ®ã bé m¸y qu¶n lµng thuÇn ch¨m lo nh÷ng viÖc riªng cña lµng m×nh, kh«ng ph¶i quy chiÕu vµo mÖnh lÖnh cña mét cÊp nµo cao h¬n lµng: viÖc kinh tÕ (vÝ nhö hµng n¨m chia l¹i ®Êt canh t¸c cho tõng hé); ®¹o lý (trõng ph¹t c¸c hµnh ®éng vi ph¹m tËp qu¸n ph¸p); x· héi (gi¶i quyÕt m©u thuÉn gi÷a c¸c hé cïng lµng); t«n gi¸o (tiÕn hµnh c¸c nghi lÔ céng ®ång); ngo¹i giao (quyÕt ®Þnh g©y chiÕn hay liªn minh víi c¸c lµng kh¸c…). Tãm l¹i, mçi lµng sèng trong thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n lµ mét nöíc riªng, dï cho chÕ ®é thñ lÜnh lín bao trïm lªn nhiÒu lµng cã thÓ ®· xuÊt hiÖn(26). Cßn tõng lµng ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, còng nhö ë Trung Bé vµ Nam Bé, chØ lµ ph©n thÓ cña mét nöíc gåm hµng ngh×n, hµng v¹n lµng, vµ bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp thÊp nhÊt, cÊp x·, ph¶i phô thuéc, cã thÓ nãi lµ trùc tiÕp, vµo bé m¸y nhµ nöíc ®öîc ¸p ®Æt lªn mäi lµng; - Bªn c¹nh thÇn th¸i chung ®ã cña lµng - x· ViÖt kh¾p ba miÒn, c¬ quan hµnh chÝnh cña x· ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé l¹i ph« ra mét ®Æc ®iÓm riªng, mµ cã lÏ ta khã lßng gÆp l¹i ë Trung Bé vµ Nam Bé: bé m¸y ®öîc m« h×nh b»ng ba vßng trßn ®ång t©m, trong mét sè tröêng hîp, kÓ c¶ thi hµnh lÖnh cña nhµ nöíc bªn trªn, cã lóc chØ cßn vËn hµnh mét c¸ch töîng tröng n÷a th«i. Lý do cña hiÖn töîng ®ã, kÓ ra, còng râ. Gi÷a mét biÓn “tiÓu n«ng tö h÷u”, víi mçi ngöêi mét c¸i “t«i” biÖt lËp, héi ®ång kú 374
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI môc, vèn bao gåm nh÷ng c¸ nh©n cã uy thÕ nhÊt trong ®¸m tiÓu n«ng nãi trªn (v× cã ®iÒn s¶n, cã phÈm hµm, “cã måm - cã mÐp”), kh«ng ®ñ c¬ së ®Ó ho¹t ®éng mét c¸ch tö¬ng ®èi kh¸ch quan v× quyÒn lîi chung cña toµn d©n, nhö tËp thÓ c¸c giµ lµng: c¸c cuéc häp cña héi ®ång, nhÊt lµ khi ph¶i bµn lµm sao thu cho ®ñ sè thuÕ tõ trªn ¸p xuèng, thöêng lµ nh÷ng buæi c·i v· kh«ng døt, qua ®ã tõng ngöêi viÖn ®ñ cí ®Ó cè ®Èy qua c¸c hé kh¸c mét phÇn g¸nh nÆng sÏ ®Ì lªn hé m×nh, do ®ã héi häp Ýt khi ®i ®Õn nh÷ng kÕt luËn døt kho¸t. Cßn buæi sinh ho¹t cña d©n hµng x·, th× nh÷ng tay “cã quyÒn ¨n - quyÒn nãi”, hay cã måm - cã mÐp, l¹i tiÕp tôc, tröíc mét sè ngöêi ®«ng h¬n, c¸c cuéc c·i v· diÔn ra bªn trong héi ®ång kú môc. Trong khi ®ã “d©n ®en” (gåm nh÷ng ngöêi kÐm uy thÕ nhÊt, v× nghÌo mµ kh«ng cã phÈm hµm) chØ biÕt l¾ng nghe, cã thÓ nãi lªn ®iÒu g× ®Ó tù b¶o vÖ th× còng thöa göi cho “ph¶i phÐp”. Cµng thÕ, khi mäi chñ hé, ®¹i diÖn cho toµn x·, héi häp ngoµi ®×nh, dï ®Ó nghe lÖnh trªn, hay ®Ó bµn mét viÖc nµo kh¸c cã liªn quan ®Õn sinh ho¹t céng ®ång (tæ chøc tÕ lÔ, ch¼ng h¹n): trong tröêng hîp ®ã, ai nÊy ®Òu ph¶i ngåi theo thø bËc trªn döíi râ rµng, tõng thø bËc phô thuéc vµo “h¹ng”(27) cña tõng ngöêi, ®iÒu cÇn nhÊn m¹nh ë ®©y lµ tÝnh v« hiÖu (tö¬ng ®èi th«i) cña bé m¸y hµnh chÝnh cÊp c¬ së trong n«ng th«n ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé. HiÖn töîng Êy ®©u cã g× l¹ ë miÒn B¾c, mét x· héi “tiÓu n«ng tö h÷u”, nhöng lµ chuyÖn hiÕm thÊy ë Trung Bé, miÒn ®Êt trªn ®ã ruéng ®Êt c«ng cßn chiÕm öu thÕ m·i ®Õn gÇn ®©y, vµ ë Nam Bé, n¬i ®Çu tiªn trªn ®Êt nöíc ta ®· chøng kiÕn viÖc x· héi ph©n hãa thµnh giai cÊp rµnh rµnh. TÊt nhiªn, nhö ®· cã dÞp nãi råi, cßn ph¶i chê ý kiÕn cña nh÷ng nhµ nghiªn cøu lµm viÖc t¹i chç. Tãm l¹i, sau nhiÒu thÕ kû tö h÷u hãa ruéng ®Êt vµ ph©n hãa giai cÊp, nhiÒu tæ chøc cña lµng ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé 375
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI vÉn gi÷ l¹i, cho c¬ quan hµnh chÝnh n»m trong lßng nã, m« thøc ba vßng trßn ®ång t©m cña bé m¸y qu¶n lµng trong thÓ chÕ c«ng x· ë n«ng th«n. Cã thÓ t×m nguyªn nh©n cña sù tån ®äng nµy trong t×nh tr¹ng kh«ng triÖt ®Ó cña cuéc ph©n hãa võa nãi. MÆt kh¸c, chÌo chèng gi÷a v« vµn m©u thuÉn nhá, thöêng th× ngÊm ngÇm nhöng còng nhiÒu khi bét ph¸t, gi÷a nh÷ng hé “tiÓu n«ng tö h÷u” bÞ buéc chÆt mçi hé vµo mét th©n phËn riªng, bé m¸y hµnh chÝnh Êy, mµ m« thøc tæ chøc chØ thÝch hîp víi quan hÖ chñ yÕu lµ b×nh ®¼ng gi÷a nh÷ng con ngöêi sèng trong chÕ ®é c«ng h÷u cña thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n, nhiÒu khi ®Ó lé ra nçi bÊt lùc cña m×nh, cã tröêng hîp kh«ng vËn hµnh ®öîc n÷a, kÓ c¶ lóc bÞ ®Æt trong t×nh thÕ ph¶i ®¸p øng ngay nh÷ng ®ßi hái cña nhµ nöíc trªn cao. * * * §Õn ®©y, hiÖn lªn mét c©u hái thóc b¸ch: b»ng c¸ch nµo bé m¸y hµnh chÝnh qu¶n x· ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé vöît lªn l¸ ch¾n ®· tr×nh bµy, ®Ó thöêng xuyªn lµm trßn nhiÖm vô ®èi víi nhµ nöíc trung ö¬ng tËp quyÒn mµ nã lµ cÊp c¬ së ë n«ng th«n? Lêi ®¸p tõ ®iÒn d·: b»ng c¸ch sö dông tæ chøc gi¸p (®· nãi ®Õn qua mét phÇn trªn). Mµ gi¸p l¹i lµ dÊu tÝch kh¸ râ nÐt cña mét tæ chøc vèn vËn hµnh trong sinh ho¹t céng ®ång lµng thuéc thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n, c¸i mµ d©n téc häc öíc gäi lµ tæ chøc c¸c líp tuæi (organisaion des classes d’©ge). Muèn tho¸t khái nh÷ng h¹n chÕ cña mét tæ chøc ®· lçi thêi, mµ l¹i tho¸t b»ng dÊu tÝch cña chÝnh c¬ cÊu Êy... kÓ còng l¹! ChÝnh v× vËy mµ tröíc khi ®éng ®Õn gi¶i ph¸p töëng chõng ®Çy m©u thuÉn ®ã kh«ng thÓ kh«ng ®i vµo tæ chøc võa nªu lªn. Tõ nhiÒu téc ë ch©u Phi, qua ch©u ¸ ®Õn ch©u §¹i Dö¬ng, råi ch©u Mü, nhöng chñ yÕu lµ ë ch©u Phi ®en, tæ chøc Êy cßn cã 376
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI mÆt c¸ch ®©y chöa l©u, nªn ®öîc c¸c nhµ d©n téc häc ghi chÐp kh¸ kü. Nãi chung, nã gom l¹i mäi thµnh viªn nam giíi cña mét lµng, tõ buæi s¬ sinh cho ®Õn lóc chÕt. Trong mét sè tröêng hîp, n÷ giíi còng cã mÆt, nhöng nam vµ n÷ tËp hîp l¹i thµnh hai tæ chøc riªng, mçi bªn ®Òu cã nh÷ng quy t¾c kh¸c phï hîp víi giíi tÝnh cña m×nh. Ngo¹i trõ nhiÒu dÞ biÖt nhá gi÷a c¸c téc ngöêi, cã thÓ läc ra, tõ tæ chøc c¸c líp tuæi nãi chung, mét nguyªn t¾c vËn hµnh ®ång nhÊt, mµ ngöêi tr×nh bµy xin nh¾c l¹i thµnh mÊy ®iÓm t¸ch nhau, cho nã râ: - §êi cña mçi thµnh viªn, “tõ buæi s¬ sinh cho ®Õn lóc chÕt”, ®öîc ph©n thµnh nhiÒu chÆng ®öêng, mµ d©n téc häc öíc gäi lµ nh÷ng líp tuæi (hay løa tuæi còng ®öîc, cho hîp víi tiÕng ta); - Tõ mét løa tuæi thÊp cho ®Õn cao h¬n tiÕp ngay sau, tõng con ngöêi ®öîc mäi ngöêi träng h¬n, nhöng còng chÞu tr¸ch nhiÖm cao h¬n tröíc céng ®ång. ViÖc chuyÓn tõ løa tuæi nµy lªn løa tuæi kia ®öîc ®¸nh dÊu b»ng nghi lÔ, mµ d©n téc häc öíc gäi lµ c¸c lÔ chuyÓn tiÕp (rites de passage). Trong sè c¸c lÔ ®ã, quan träng nhÊt thöêng lµ lÔ chuyÓn ngöêi ®· ®Õn tuæi thµnh niªn, cã thÓ t¹m nãi lµ, tõ cö¬ng vÞ “dù bÞ” lªn “chÝnh thøc”: cã tröêng hîp nã bao gåm c¶ mét lo¹t nh÷ng thö th¸ch cam go cã thÓ g©y chÕt chãc cho ngöêi thô lÔ; - Løa tuæi cao nhÊt, tøc ®öîc träng väng nhÊt, lµ løa nh÷ng ngöêi mµ tËp qu¸n cña céng ®ång xem lµ ®· ®Õn tuæi giµ. §Êy còng lµ løa nh÷ng ngöêi g¸nh tr¸ch nhiÖm cao nhÊt: cã ch©n trong tËp thÓ c¸c giµ lµng, ®Ó bµn b¹c vµ quyÕt ®Þnh mäi viÖc quan träng cña céng ®ång, mµ tröëng lµng ph¶i cïng d©n lµng thùc hiÖn. Nhö vËy, tæ chøc c¸c løa tuæi, dï vËn hµnh ngoµi c¸c ho¹t ®éng cña bé m¸y qu¶n lý lµng, vÉn liªn quan chÆt chÏ ®Õn sù h×nh thµnh cña bé m¸y Êy(28). 377
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI Tæ chøc gi¸p trong lßng tõng x· ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé lËp l¹i gÇn y nguyªn tõng ®iÓm kÓ trªn, tuy ë møc nh¹t h¬n: - §êi cña nh÷ng thµnh viªn nam giíi trong c¸c gi¸p thuéc mét x· còng ®öîc chia thµnh nhiÒu løa tuæi, cô thÓ lµ ba løa: tõ lóc míi sinh ra ®êi cho ®Õn tuæi 18, mµ ta cã thÓ t¹m gäi lµ løa tuæi vÞ thµnh viªn; tõ 18 ®Õn 50 tuæi, løa nh÷ng thµnh viªn chÝnh thøc cña gi¸p, mµ ngöêi ta gäi lµ “®inh”; tõ 50 tuæi trë lªn, løa tuæi giµ, tøc c¸c “b«”, c¸c “l·o”, hay c¸c “cô”; - Lín lªn trong lßng gi¸p tõ n¨m nµy qua n¨m kh¸c, tõng ngöêi ngµy cµng ®öîc céng ®ång vÞ nÓ h¬n, mµ ®öîc träng nhÊt lµ nh÷ng ai ®· ngåi trªn “chiÕu c¸c cô”. ChuyÓn tõ løa tuæi thÊp lªn løa tuæi cao h¬n, còng ph¶i th«ng qua nghi lÔ (“lªn ®inh”, “lªn l·o”), tuy ®¬n gi¶n h¬n nhiÒu so víi c¸c lÔ tö¬ng tù trong tæ chøc thùc thô; - C¸c cô lµ nh÷ng ngöêi ®öîc träng väng nhÊt, nhö võa nãi, cho nªn, ngoµi chiÕu riªng dµnh cho hä trong c¸c dÞp häp gi¸p (thöêng ®Ó ¨n uèng), “tröëng gi¸p” hay “gi¸p tröëng”, còng gäi lµ “cai gi¸p” hay “c©u ®ö¬ng”(29), cßn ph¶i “tr×nh c¸c cô” mäi viÖc quan träng trong sinh ho¹t néi bé cña gi¸p, tröíc khi ®em ra bµn réng tröíc c¸c thµnh viªn, cho dï ®Êy cã khi chØ lµ h×nh thøc(30). Ph©n cuéc ®êi thµnh nhiÒu chÆng ®öêng, cµng chuyÓn qua c¸c chÆng sau con ngöêi cµng ®öîc tËp thÓ v× nÓ, ®ã lµ mét biÓu hiÖn cña l·o quyÒn (gÐrontocratie), ®Æc thï cña hÇu hÕt mäi x· héi bÞ cÇm ch©n trong mét nÒn kinh tÕ ngöng ®äng. Nhöng ®ång thêi nã còng nãi lªn thÕ b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh viªn trong céng ®ång cßn ë løa tuæi thÊp, A ph¶i nghe lêi d¹y dç cña ngöêi giµ, trong sè ®ã cã cô B, ch¼ng h¹n; nhöng A l¹i biÕt r»ng, khi cßn trÎ nhö m×nh hiÖn nay, B còng tõng nhÊt nhÊt nghe lêi c¸c 378
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI cô cao niªn thêi Êy, vµ mét ngµy kia, khi b¶n th©n m×nh ®· ®Õn tuæi B giê ®©y, th× lêi m×nh nãi ra còng sÏ ®öîc løa trÎ tu©n thñ(31). ThÕ b×nh ®¼ng ®ã, cïng víi l·o quyÒn ¸n ®»ng tröíc nã, hoµn toµn phï hîp víi quyÒn c«ng h÷u vÒ ®Êt trång trät, nÒn t¶ng cña mäi lµng cßn sèng trong thÓ chÕ c«ng x· ë n«ng th«n. Nhöng lµng x· ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, vèn ®· trë thµnh mét biÓn “tiÓu n«ng tö h÷u”, vÉn gi÷ l¹i thÕ b×nh ®¼ng Êy trong tæ chøc gi¸p! Vang väng tõ mét qu¸ khø xa x«i, nhöng chöa ch×m h¼n trong quªn l·ng? Cã thÓ l¾m, nhÊt lµ khi qu¸ tr×nh tö h÷u ho¸ ruéng ®Êt c«ng ®· diÔn ra theo mét tèc ®é qu¸ chËm, vµ sù ph©n hãa giai cÊp , kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh Êy, l¹i qu¸ nh¹t nhßa. Dï sao c¸c gi¸p trong lµng - x·, tuy c¬ b¶n cßn gi÷ ®öîc c¸ch vËn hµnh cña tæ chøc c¸c løa tuæi, mµ vÉn ®Ó lé ra mét sè kh¸c biÖt, so víi tæ chøc trªn. ChÝnh v× thÕ t«i xem gi¸p chØ cßn lµ dÊu tÝch cña tæ chøc Êy n÷a th«i. Sau ®©y lµ nh÷ng kh¸c biÖt chÝnh: - §èi víi tõng ngöêi lÇn löît tr¶i qua n¨m th¸ng vµ c¸c løa tuæi trong gi¸p, lßng v× nÓ ngµy cµng cao cña tËp thÓ chØ chñ yÕu ®öîc biÓu hiÖn trong sinh ho¹t hµng gi¸p. GÇn nhö dÊu Ên töîng tröng, thÕ th«i. Bªn ngoµi gi¸p, trong cuéc sèng hµng ngµy réng lín h¬n gi÷a lµng - x·, ®Þa vÞ cña tõng ngöêi, tõng hé, ®öîc quy ®Þnh bëi nh÷ng tiªu chuÈn kh¸c, phï hîp h¬n víi mét tËp thÓ nh÷ng “tiÓu n«ng tö h÷u” vèn bÞ ®Æt tõ l©u döíi søc khèng chÕ cña mét nhµ nöíc trung ö¬ng tËp quyÒn: ®ã lµ møc giµu cã (mµ biÓu hiÖn chÝnh lµ diÖn tÝch ruéng ®Êt tö h÷u cña tõng hé), phÈm hµm (do Nhµ nöíc ban cÊp), chøc vô trong lµng - x· (thöêng gÇn víi phÈm hµm). Vµ trïm lªn c¸c tiªu chuÈn Êy lµ h¹ng quy cho tõng ngöêi, mµ biÓu hiÖn thÊy râ nhÊt lµ chç ngåi ®Þnh cho tõng h¹ng, mçi khi häp d©n lµng x· ngoµi ®×nh; - C¸c cô rÊt ®öîc träng väng trong sinh ho¹t hµng gi¸p. Nhöng nÕu nhö ngöêi ®· ®Õn tuæi giµ (trong lßng tæ chøc c¸c løa 379
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI tuæi) ®ö¬ng nhiªn ph¶i cã ch©n trong tËp thÓ c¸c giµ lµng (thuéc tæ chøc qu¶n lý lµng cña thÓ chÕ c«ng x· n«ng th«n), th×, tr¸i l¹i, kh«ng ph¶i ngöêi nµo ®· lªn l·o (trong lßng gi¸p) còng ®ång thêi lµ ñy viªn cña Héi ®ång kú môc (thuéc c¬ quan hµnh chÝnh trong n«ng th«n ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé). Nãi mét c¸ch kh¸c, gi¸p ViÖt kh«ng liªn quan ®Õn sù h×nh thµnh cña bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp x·, do ®ã kh«ng t¸c ®éng ®öîc lµ bao lªn nh÷ng quyÕt ®Þnh cña bé m¸y Êy; - H¬n thÕ n÷a, kh¸c h¼n c¸c giµ lµng, ngöêi võa lªn l·o bÞ töíc ngay mét quyÒn lîi kinh tÕ vèn thiÕt th©n: tõ lÇn qu©n ph©n c«ng ®iÒn - c«ng thæ tiÕp sau, cô kh«ng cßn ®öîc chia mét “®Çu ruéng c«ng”, nhö cô tõng ®öîc höëng tõ thuë míi lªn ®inh cho ®Õn lóc nµy. Tãm l¹i, gi¸p ViÖt “cæ truyÒn” ë B¾c Bé, tuy râ rµng lµ dÊu tÝch tæ chøc c¸c løa tuæi, vÉn kh¸c tæ chøc Êy ë chç kh«ng cßn g©y ®öîc t¸c dông ®¸ng kÓ lªn toµn bé sinh ho¹t cña céng ®ång lµng m¹c n÷a: ë ®©y, h¹ng cña tõng ngöêi míi ®ãng vai chuÈn mùc chung. Kh«ng khÝ sinh ho¹t hµng gi¸p cã thÓ tháa m·n phÇn nµo thiªn höíng ngãng vÒ d©n chñ cña tõng ngöêi “tiÓu n«ng tö h÷u”, nhöng kh«ng cßn kh¶ n¨ng ¸p ®Æt l·o quyÒn, vµ thÕ b×nh ®¼ng nÊp sau quyÒn ®ã lªn c¸c tæ chøc kh¸c cña lµng - x·, ®Æc biÖt lªn bé m¸y hµnh chÝnh. Ph¶i ch¨ng v× thÕ mµ trong c¸ch nãi cña ngöêi n«ng d©n ViÖt B¾c Bé, tuy ®· cã thµnh ng÷ lªn l·o, ngöêi ta cßn biÓu hiÖn còng ý ®ã b»ng hai ch÷ “ra l·o”? “Ra” nãi ®©y lµ ra khái viÖc lµng - viÖc nöíc, v× trõ mét sè ngöêi s½n uy thÕ (do cã ®iÒn s¶n lín, cã phÈm hµm, cã måm - cã mÐp), cßn ®a sè c¸c cô thöêng gi÷ th¸i ®é “mò ni che tai”. * * * Mét tæ chøc xem chõng v« hiÖu tröíc c¸c m©u thuÉn lµng 380
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI m¹c, bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp x· sö dông nã nhö thÕ nµo ®Ó tho¸t ra ngoµi c¸c cuéc c·i v· trong héi ®ång kú môc vµ cuéc häp d©n hµng x·, hßng lµm trßn kÞp h¹n c¸c nhiÖm vô (®Æc biÖt c¸c nhiÖm vô thu thuÕ) ®èi víi c¸c nhµ nöíc bªn trªn. Lêi ®¸p còng tõ ®iÒn d·: mÆt ®öîc sö dông chÝnh lµ kh«ng khÝ b×nh ®¼ng mµ gi¸p t¹o ra ®öîc trong néi bé cña nã. Ta biÕt råi, kh«ng khÝ Êy hÇu bÞ viÒn l¹i trong khu sinh ho¹t hµng gi¸p, kh«ng táa ®öîc mÊy nçi ra cuéc sèng hµng ngµy réng lín h¬n cña lµng - x·. Dï sao, mçi khi gi¸p häp, thµnh viªn nµo ®èi víi tõng ngöêi cã mÆt, còng øng xö theo ®óng quy t¾c d©n chñ cña l·o quyÒn, lu«n tá ý t«n träng vÞ nµo cao tuæi h¬n m×nh qua lêi ¨n tiÕng nãi, mµ kh«ng tÝnh ®Õn ®iÒn s¶n, chøc vô phÈm hµm cña ngöêi Êy. Ta còng biÕt r»ng, kh«ng khÝ d©n chñ ®ã, miÔn chØ lµ ®Æc tÝnh sinh ho¹t hµng gi¸p, miÔn kh«ng in dÊu Ên cña nã lªn c¸c tæ chøc kh¸c, l¹i rÊt phï hîp víi t©m lý chung cña mét x· héi “tiÓu n«ng tö h÷u”, trong ®ã c¸c c¸ nh©n kh¸c nhau l¹i kh«ng qu¸ xa c¸ch nhau vÒ ®iÒn s¶n còng nhö vÒ quyÒn lµm ngöêi. Nãi mét c¸ch kh¸c, tröíc lµng - x· tõng ngöêi cè thñ trong quyÒn lîi cña hé m×nh, vµ thê ¬ víi quyÒn lîi cña hé kh¸c; nhöng ®Õn gi¸p th× ai ai còng vui vÎ lµm trßn nhiÖm vô, v× ®ã lµ quy ®Þnh cña tuæi t¸c, ai ai còng ph¬i bÇy lßng t«n träng cña m×nh ®èi víi ngöêi cao tuæi h¬n. Sö dông ®Æc thï võa nãi, bé phËn lý dÞch, mµ ngöêi ®øng ®Çu lµ lý tröëng, ®öa ra tröíc c¸c gi¸p nh÷ng vÊn ®Ò ®ang bÕ t¾c. Ph¶i nãi ngay r»ng ®öa ra nhö thÕ kh«ng ph¶i ®Ó råi lý dÞch nhÊt nhÊt tu©n theo quyÕt ®Þnh cña c¸c gi¸p. Mµ ®öa vÊn ®Ò ra, tho¹t tiªn gi÷a lý dÞch vµ c¸c cai gi¸p, sau ®ã tröíc mäi thµnh viªn cña tõng gi¸p, lµ nh»m lµm cho ai nÊy, kÓ c¶ nh÷ng kÎ tröíc ®ã ®· chñ ®éng g©y c·i v· tröíc héi ®ång kú môc hay cuéc häp d©n hµng x·, cã ®iÒu kiÖn bµn b¹c l¹i trong kh«ng khÝ ªm ¶ 381
- VÙN HOAÁ VAÂ TÖÅC NGÛÚÂI h¬n cña gi¸p. TÊt nhiªn, kh«ng ph¶i v× vËy mµ c¸c m©u thuÉn ®· chÊm døt ®öîc. Nhöng chÊt b×nh ®¼ng vµ träng l·o cña sinh ho¹t hµng gi¸p cã kh¶ n¨ng lµm cho mäi ngöêi dÇn dÇn ®i ®Õn chç “s©n siu”(32) lÉn nhau (nhÊt lµ trong tröêng hîp ph©n bæ thuÕ). Ch¾c ch¾n kh«ng mÊy ai hoµn toµn võa lßng. Dï sao c¸c cuéc häp nµy còng t¹o ra ®öîc mét thÕ tho¶ hiÖp nµo ®Êy gi÷a c¸c chñ hé trong x·. BÊy giê, lý tröëng míi ®öa quyÕt ®Þnh (cã thÓ ®· ®öîc chØnh lý phÇn nµo qua ý kiÕn cña c¸c gi¸p) ra tröíc d©n hµng x·, cho mäi hé thi hµnh. Sau khi ®· lµm viÖc mét c¸ch mÒm máng ®Õn thÕ víi c¸c gi¸p, giê ®¹t ®öîc sù ®ång t×nh cña ®a sè c¸c ngöêi trong lµng - x· ®èi víi c¸c quyÕt ®Þnh cuèi cïng råi, bé phËn lý dÞch, nÕu cÇn, cã thÓ ¸p dông mét sè biÖn ph¸p m¹nh nh»m ®èc thóc tõng hé thùc hiÖn vÒ phÇn m×nh quyÕt ®Þnh nãi trªn. Trong tröêng hîp thu thuÕ ch¼ng h¹n, lý tröëng cã thÓ cho trãi suèt ngµy ë ngoµi ®×nh mét tay võa ¨n nãi bõa b·i tröíc ®«ng ngöêi, nh»m däa non nh÷ng hé ®ang chÇn chõ, chöa muèn lµm trßn nhiÖm vô cña m×nh. Nãi ®©u xa, néi nh÷ng håi trèng dµi liªn tiÕp vang c¶ ngµy trong lµng qua suèt vô thuÕ cã thÓ ®öîc xem lµ thø ¸p lùc tinh thÇn ®èi víi mäi hé… Nh÷ng biÖn ph¸p m¹nh Êy kh«ng cã g× l¹, b¹o lùc, nãi cho cïng, vèn ®Æc tröng cña mäi lo¹i chÝnh quyÒn, nhÊt lµ tõ khi bé m¸y hµnh chÝnh ë cÊp x· ph¶i thi hµnh mÖnh lÖnh tõ trªn ¸p xuèng cña mét nhµ nöíc trung ö¬ng tËp quyÒn(33). §iÒu ®¸ng löu ý ë ®©y lµ lý dÞch kh«ng tù cho phÐp m×nh dïng biÖn ph¸p m¹nh ®èi víi bÊt kú ai trong lµng - x·, cµng kh«ng thÓ ®èi víi nh÷ng ngöêi cã ®iÒn s¶n, cã phÈm hµm, chÝ Ýt còng ®öîc nhiÒu ngöêi bªnh vùc: cã trãi ai ®ã ngoµi ®×nh ®Ó lµm gö¬ng cho mäi ngöêi, th× lý tröëng còng nh»m vµo mét d©n ®en, ®· thÕ l¹i tø cè v« th©n, kh«ng hä hµng, kh«ng n¬i nö¬ng tùa... Ngoµi ra, tiÕng 382
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Trầu cau trong đời sống văn hóa dân tộc (phần 2)
11 p |
653 |
231
-
Văn hoá và tộc người - 3
139 p |
253 |
144
-
Chợ Việt Nam - Nét văn hoá dân tộc Việt
6 p |
360 |
143
-
Tập tiểu luận Văn hóa và con người - Nguyễn Trần Bạt
274 p |
350 |
139
-
XUNG ĐỘT VĂN HÓA VÀ BẢO VỆ BẢN SẮC DÂN TỘC VIỆT NAM
8 p |
369 |
118
-
Văn hóa và tộc người: Cơ cấu tổ chức của làng Việt cổ truyền ở Bắc Bộ
139 p |
544 |
116
-
Ebook Di sản văn hóa dân tộc trong tín ngưỡng và tôn giáo ở Việt Nam: Phần 1 – Chu Quang Trữ
52 p |
128 |
71
-
Văn hóa ẩm thực người Tày,
2 p |
150 |
44
-
Văn hóa học và ý thức giá trị con người
9 p |
133 |
39
-
Ebook Văn hóa và con người Việt Nam trong đổi mới và hội nhập Quốc tế: Phần 1
240 p |
67 |
35
-
Ebook Văn hóa và con người Việt Nam trong đổi mới và hội nhập Quốc tế: Phần 2
208 p |
60 |
30
-
Ebook Bản sắc văn hóa dân tộc Mảng: Phần 1 - Ngọc Hải
81 p |
46 |
18
-
Văn học và tộc người
79 p |
48 |
10
-
Thổ Nhĩ Kỳ - Lịch sử, Văn hóa và Phong tục - 4
7 p |
52 |
10
-
Tiếp cận văn hóa các tộc người Việt Nam bằng con đường nghiên cứu so sánh truyện kể dân gian
17 p |
24 |
4
-
Xu hướng biến đổi văn hóa các tộc người thiểu số ở Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay - Nguyễn Văn Mạnh
7 p |
18 |
4
-
Chủ đề 2: Văn hóa các dân tộc Việt Nam
28 p |
7 |
3

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=bi26umc9vbmcpghn80iufnmjc4; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Báo cáo quản lí công tác đoàn
**Báo cáo quản lí công tác đoàn**
-
"Báo cáo tổng kết công tác đoàn" tổng kết lại công tác đoàn trong nhiệm kỳ vừa qua và đề ra phương hướng, nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ tới. Mời các bạn cùng xem qua tài liệu để tham khảo cách trình và soạn thảo báo cáo trong công tác đoàn.
8p
bsbuivanhai
28-09-2009
2183
194
Download
-
Sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường phụ thuộc rất nhiều vào nhân tố như môi trường kinh doanh, trình độ quản lý của các nhà doanh nghiệp đặc biệt là trình độ quản lý tài chính . Để có những hiểu biết về các vấn đề trên đòi hỏi sự học tập không ngừng của những sinh viên ngành kinh tế –những nhà quản trị tương lai – chúng em hiện nay .
71p
elirabetter
30-09-2009
590
288
Download
-
Doanh nghiệp là những đơn vị kinh tế phải luôn luôn sáng tạo để đứng vững trên thị trường. Muốn vậy, các nhà doanh nghiệp phải biết sử dụng các công cụ quản lí tài chính sao cho phù hợp cho từng công đoạn sản xuất kinh doanh để đạt hiệu quả cao nhất.
68p
camelia89
14-01-2012
53
18
Download
-
[Đề tài " Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đoán đọc ảnh trong thành lập bản đồ bằng công nghệ ảnh số"](http://tailieu.vn/doc/de-tai-cac-giai-phap-nang-cao-hieu-qua-cong-tac-doan-doc-anh-trong-thanh-lap-ban-do-bang-cong-nghe-1127704.html)
Cùng với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của công nghệ thông tin. Công nghệ xử lí ảnh số đang được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực hiện chỉnh, cập nhật và thành lập mới các loại bản đồ đặc biệt là bản đồ địa hình.
82p
bigstar19
24-02-2012
118
41
Download
-
Doanh nghiệp là những đơn vị kinh tế phải luôn luôn sáng tạo để đứng vững trên thị trường. Muốn vậy, các nhà doanh nghiệp phải biết sử dụng các công cụ quản lí tài chính sao cho phù hợp cho từng công đoạn sản xuất kinh doanh để đạt hiệu quả cao nhất.
66p
tiendungtb3003
09-03-2010
504
395
Download
-
[Đề tài luận văn tốt nghiệp “Tổ chức công tác hạch toán nguyên vật liệu ở công ty Cổ phần may Hồ Gươm”](http://tailieu.vn/doc/de-tai-luan-van-tot-nghiep-to-chuc-cong-tac-hach-toan-nguyen-vat-lieu-o-cong-ty-co-phan-may-ho-guom-32430.html)
Doanh nghiệp là những đơn vị kinh tế phải luôn luôn sáng tạo để đứng vững trên thị trường. Muốn vậy, các nhà doanh nghiệp phải biết sử dụng các công cụ quản lí tài chính sao cho phù hợp cho từng công đoạn sản xuất kinh doanh để đạt hiệu quả cao nhất.
77p
thainhatquynh
03-07-2009
424
234
Download
-
[Báo cáo tốt nghiệp- Những biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh KonTum trong giai đoạn hiện nay](http://tailieu.vn/doc/bao-cao-tot-nghiep-nhung-bien-phap-quan-ly-cong-tac-boi-duong-doi-ngu-giao-vien-tieu-hoc-tinh-kontu-217826.html)
Xét về bản thân hoạt động giáo dục, thì nguồn nhân lực giáo dục nói chung và trong đó đội ngũ nhà giáo lại là một trong các nhân tố đảm bảo cho sự nghiệp đổi mới và phát triển giáo dục. Nói cách khác, phẩm chất và năng lực của đội ngũ giáo viên đóng vai trò quan trọng trong công cuộc đổi mới giáo dục.
72p
hongha1980
23-06-2010
264
100
Download
-
Tham khảo luận văn - đề án 'luận văn: một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại công ty vinco', luận văn - báo cáo, tài chính - kế toán - ngân hàng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
50p
nhanma1311
09-12-2012
150
81
Download
-
Với sự quan tâm chỉ đạo của Ban Giám Hiệu nhà trường cũng như sự giúp đỡ tận tình của Giáo viên hướng dẫn thực tập đã giúp đoàn thực tập chúng em hoàn thành tốt công tác giảng dạy thực tập năm 3.
30p
vanchuongks
25-03-2011
1560
185
Download
-
Trong chiến lược phát triển kinh tế -xã hội của đất nước, cùng với việc đẩy mạnh phát triển các nghành kinh tế mũi nhọn, Đảng và nhà nước ta đã đặc biệt chú trọng phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo .Giáo dục -đào tạo cùng với khoa học và công nghệ được xem là quốc sách hàng đầu trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước.
35p
hongha1980
23-06-2010
383
124
Download
-
Doanh nghiệp là những đơn vị kinh tế phải luôn luôn sáng tạo để đứng vững trên thị trường. Muốn vậy, các nhà doanh nghiệp phải biết sử dụng các công cụ quản lí tài chính sao cho phù hợp cho từng công đoạn sản xuất kinh doanh để đạt hiệu quả cao nhất.
71p
tukhuyen123
21-07-2012
80
40
Download
-
[Luận văn: Nghiên cứu các loại hình bảo hiểm mới phát sinh trong giai đoạn kinh tế hội nhập và đa dạng hóa loại hình lao động](http://tailieu.vn/doc/luan-van-nghien-cuu-cac-loai-hinh-bao-hiem-moi-phat-sinh-trong-giai-doan-kinh-te-hoi-nhap-va-da-dan-811986.html)
Tham khảo luận văn - đề án 'luận văn: nghiên cứu các loại hình bảo hiểm mới phát sinh trong giai đoạn kinh tế hội nhập và đa dạng hóa loại hình lao động', luận văn - báo cáo, kinh tế - thương mại phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
79p
muaythai7
30-08-2011
83
19
Download
-
NGỮ VĂN 8...BÀI 13: DẤU NGOẶC ĐƠN. VÀ DẤU HAI CHẤM.. KIỂM TRA BÀI CŨ.1.Giữa các vế câu trong câu ghép thường có. quan hệ về ý nghĩa như thế nào ?. Giữa các vế câu của câu ghép thường có quan. hệ về ý nghĩa khá chặt chẽ; đó là các quan hệ. nguyên nhân, điều kiện, tương phản, tăng. tiến, lựa chọn, bổ sung, tiếp nối, đồng thời,. giải thích...2. Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các. vế câu trong câu ghép sau:.
27p
binhminh_11
07-08-2014
140
15
Download
-
BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 8.. Kiểm tra bài cũ..a/ Thế nào là cấp độ khái quát của. nghĩa từ ngữ?. (Ghi nhớ, SGK tr 10).b/ Cho các từ: cây, cỏ, hoa.Hãy tìm các từ ngữ có phạm vi nghĩa. hẹp hơn “cây, cỏ, hoa” và từ ngữ có. nghĩa rộng hơn 3 từ đó?.. I. TÌM HIỂU CHUNG:..1. Trường từ vựng:. a. Ví dụ: Đoạn văn tr 21. b. Nhận xét:.. b. Nhận xét:....- Các từ in đậm: mặt, da, mắt gò má,. đùi, cánh tay, đầu, miệng.- Nét nghĩa chung: Chỉ bộ phận của cơ.
18p
anhtrang_99
07-08-2014
126
9
Download
## CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
[Báo cáo đại hội chi đoàn](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-dai-hoi-chi-doan.html) [Báo cáo quản trị marketing](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-quan-tri-marketing.html) [Công tác quản lý nhà nước](http://tailieu.vn/tag/cong-tac-quan-ly-nha-nuoc.html) [Báo cáo thực tập công nghệ thông tin](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-thuc-tap-cong-nghe-thong-tin.html) [Báo cáo tài chính công](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-tai-chinh-cong.html) [Báo cáo quản trị](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-quan-tri.html) [Báo cáo đánh giá tác động môi trường](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-danh-gia-tac-dong-moi-truong.html) [Báo cáo khoa học công nghệ](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-khoa-hoc-cong-nghe.html) [Quản lý công tác báo chí xuất bản](http://tailieu.vn/tag/quan-ly-cong-tac-bao-chi-xuat-ban.html) [Công tác quản lý](http://tailieu.vn/tag/cong-tac-quan-ly.html) [Báo cáo tài chính công ty](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-tai-chinh-cong-ty.html) [Báo cáo quản trị chiến lược](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-quan-tri-chien-luoc.html) [Báo cáo quản trị nhân sự](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-quan-tri-nhan-su.html) [Báo cáo thực tập công trình](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-thuc-tap-cong-trinh.html) [Báo cáo thực tập quản lí nhà hàng](http://tailieu.vn/tag/bao-cao-thuc-tap-quan-li-nha-hang.html) [Công tác quản lý thu thuế](http://tailieu.vn/tag/cong-tac-quan-ly-thu-thue.html) [Động viên trong công tác quản trị](http://tailieu.vn/tag/dong-vien-trong-cong-tac-quan-tri.html) [Phân tích báo cáo tài chính công ty](http://tailieu.vn/tag/phan-tich-bao-cao-tai-chinh-cong-ty.html) [Quản trị công tác xã hội](http://tailieu.vn/tag/quan-tri-cong-tac-xa-hoi.html) [Ý nghĩa công tác bảo hộ lao động](http://tailieu.vn/tag/y-nghia-cong-tac-bao-ho-lao-dong.html)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=i24hq5flm3oj2kek4dibsv1k96; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Cách thiết kế windows form
**Cách thiết kế windows form**
-
Các "lát gạch" Live Tiles giúp cho người dùng có thể theo dõi mọi thông tin mà mình quan tâm trên Internet một cách chủ động thay vì phải sử dụng cách truyền thống là thông qua trình duyệt.
3p
bibocumi12
28-10-2012
23
3
Download
-
Mục tiêu : hiểu được cách thiết kế và lập trình Windows Form. Tập tin Program.cs: chọn tập tin khởi động đầu tiên. Lưu ý : trước khi làm bài tập thì nên Delete Form1, tạo Form mới và đặt tên theo yêu cầu Bài tập. Cách thực hiện: Trong cửa sổ Solution Explorer, Click chuột phải vào Form1 - Delete Sau đó Click chuột phải trên MyProject - Add - Windows Form.
18p
thienthanoze
17-01-2011
741
249
Download
-
Với dịch vụ Google Docs, bạn có thể tạo ra form liên hệ bằng ứng dụng SpreadSheet và các ý kiến phản hồi của khách truy cập được lưu trữ trong một trang bảng tính. - Tạo form Đầu tiên, bạn truy cập vào địa chỉ http:// docs.google.com rồi đăng nhập bằng tài khoản Google. Trong trang hiện ra, bạn bấm Create New, chọn Form.
3p
bibocumi35
21-03-2013
60
6
Download
-
Thiết kế form bằng visual studio. net cho phép chúng ta thiết kế giao diện ứng dụng trực quan bằng cách kéo thả các điều khiển. Bạn có thể điều chỉnh vị trí các điều khiển, thiết lập các thuộc tính thông qua cửa sổ thuộc tính, và tạo các điều kiện cho các điều khiển
14p
ruavanguom
17-10-2012
69
21
Download
-
Là một cấu trúc dữ liệu mô tả cách thức, đối tượng thực hiện của một Activity -Là cầu nối giữa các Activity : ứng dụng Android thường bao gồm nhiều Activity, mỗi Activity hoạt động độc lập với nhau và thực hiện những công việc khác nhau. Intent chính là người đưa thư, giúp chúng ta triệu gọi cũng như truyền các dữ liệu cần thiết để thực hiện một Activity từ một Activity khác.
5p
phuoctam55
23-08-2011
24
3
Download
-
Thiết kế Form bằng Visual Studio .NET cho phép chúng ta thiết kế giao diện ứng dụng trực quan bằng cách kéo thả các điều khiển. Bạn có thể điều chỉnh vị trí các điều khiển, thiết lập các thuộc tính thông qua cửa sổ thuộc tính, và tạo các sự kiện cho các điều khiển.
13p
minhquanmq
01-11-2013
29
3
Download
-
Tạo ra các ứng dụng chạy trên máy để bàn có cài đặt.NET Framework 2.0, sử dụng không gian System.Windows.Forms, thiết kế giao diệ trực quan sử dụng Visual Studio 2005 IDE Mục tiêu : hiểu được cách thiết kế và lập trình Windows Form. Tập tin Program.cs: chọn tập tin khởi động đầu tiên.
130p
ninhnd
21-03-2012
731
318
Download
-
.NET Framework là một platform mới làm đơn giản việc phát triển ứng dụng trong môi trường phân tán của Internet. .NET Framework được thiết kế đầy đủ để đáp ứng theo quan điểm sau: Để cung cấp một môi trường lập trình hướng đối tượng vững chắc, trong đó mã nguồn đối tượng được lưu trữ và thực thi một cách cục bộ. Thực thi cục bộ nhưng được phân tán trên Internet, hoặc thực thi từ xa....
125p
giang2546
07-10-2011
210
95
Download
-
Xây dựng ứng dụng Windows Forms cơ bản Thiết kế giao diện form, bổ sung các control vào form, làm quen với cách xây dựng ứng dụng GUI (Graphical User Interface). Thiết kế các xử lý cho các button. Sử dụng các common dialog: FontDialog, ColorDialog… Xử lý sự kiện bàn phím: KeyUp/ KeyDown
5p
vudung75
20-04-2011
158
66
Download
-
Kế thừa là ta tận dụng lại những gì đã có, những ưu điểm của form hay lớp cha. Trong thiết kế form thì thực ra lớp form của ta kế thừa từ lớp cha là System.Windows.Forms.Form. Việc kế thừa một form ta có hai cách làm, đó là bạn có thể viết bằng mã chương trình như sau: Public Class Form1 : Inherits System.Windows.Forms.Form
10p
lethuan5hp
09-08-2011
93
15
Download
-
Model: là những gì liên quan đến dữ liệu của ứng dụng. Model sẽ chịu trách nhiệm thao tác trực tiếp với database như truy xuất, cập nhật, thêm mới. Model sẽ lấy thông tin và trả về cho View, nó cũng sẽ chịu trách nhiệm thông báo cho Controller những thay đổi dữ liệu nếu có. View: View sẽ chịu trách nhiệm hiển thị thông tin. Ta có thể xem View như các trang web, hoặc các form trong ứng dụng windows.
30p
zero22hero
05-11-2012
120
66
Download
-
Rất dễ dàng tạo một PDF form bằng cách sử dụng mô đun Adobe® LiveCycle Designer tích hợp sẵn trên Adobe Acrobat® 7.0 Professional cho Windows. Bạn có thể chuyển đổi bất kỳ file PDF thành form nhập liệu với nhiều kiểu dữ liệu và định dạng. Ở chế độ thiết kế nâng cao có thể sử dụng script để tăng thêm các chức năng cho PDF forrm
5p
lemona
18-08-2011
132
15
Download
-
Quay trở lại với thiết kế hình thức trong các dự án Windows Forms Hộp thoại. Kéo một điều khiển Button từ hộp công cụ và thả nó bên dưới nút Open và thiết lập các thuộc tính của nó như sau:Thiết lập Tên để btnSave. Thiết lập Neo lên trên, phải. Ấn định địa điểm 349, 43. Thiết lập Text to Save.
72p
myngoc9
18-10-2011
26
8
Download
-
Chương 13 Lập trình với C# Phần này sẽ giới thiệu chi tiết về cách viết các chương trình .NET, bao gồm Windows Forms và Web Forms. Ngoài ra, chúng ta sẽ khảo sát thêm về cách tương tác với cơ sở dữ liệu (Database) và các dịch vụ Web (Web Services). Quan điểm về kiến trúc .NET là tạo sự dễ dàng, thuận tiện khi phát triển các phần mềm theo tính hướng đối tượng. Với mục đích này, tầng trên cùng của kiến trúc .NET được thiết kế để bao gồm hai phần: ASP.
12p
yukogaru
28-07-2010
155
43
Download
-
Nhiệm vụ thông minh tính năng tạo ra mã liên kết với báo cáo kiểm soát CrystalReportViewer. Trong suốt hướng dẫn này, bạn có thể xem trước các báo cáo theo ba cách: Trong các thiết kế nhúng Crystal Reports, với các nút Preview mới trong Crystal Reports cho Visual Studio 2005. Trong Windows Form, với dữ liệu giả.
56p
myngoc6
07-10-2011
50
15
Download
-
10,2 Hiển thị một báo cáo được tạo ra Bản báo cáo không làm tôi rất nhiều trong thiết kế tốt chế độ. Làm thế nào để đi về xem báo cáo? Kỹ thuật Bạn có thể xem một báo cáo trong một vài cách khác nhau. Bạn có thể xem một báo cáo hoặc sử dụng một Form hay Windows Form một Web
6p
luvpro
06-08-2010
45
5
Download
## CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
[Thiết kế cơ sở dữ liệu](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-co-so-du-lieu.html) [Tiêu chuẩn thiết kế](http://tailieu.vn/tag/tieu-chuan-thiet-ke.html) [Lập trình Window Form](http://tailieu.vn/tag/lap-trinh-window-form.html) [Thiết kế đô thị](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-do-thi.html) [Thiết kế quảng cáo](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-quang-cao.html) [Thiết kế flash](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-flash.html) [Thiết kế hệ thống mạng](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-he-thong-mang.html) [Thiết kế sản phẩm](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-san-pham.html) [Tiêu chuẩn thiết kế chợ](http://tailieu.vn/tag/tieu-chuan-thiet-ke-cho.html) [Tiêu chuẩn thiết kế điện](http://tailieu.vn/tag/tieu-chuan-thiet-ke-dien.html) [Tiêu chuẩn thiết kế đường](http://tailieu.vn/tag/tieu-chuan-thiet-ke-duong.html) [Tiêu chuẩn thiết kế cầu](http://tailieu.vn/tag/tieu-chuan-thiet-ke-cau.html) [Thiết kế dự án](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-du-an.html) [Hợp đồng thiết kế](http://tailieu.vn/tag/hop-dong-thiet-ke.html) [Thiết kế mạng](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-mang.html) [Thiết kế mạng lan](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-mang-lan.html) [Thiết kế trang web](http://tailieu.vn/tag/thiet-ke-trang-web.html) [Cách thiết kế web](http://tailieu.vn/tag/cach-thiet-ke-web.html) [Cách thiết kế website](http://tailieu.vn/tag/cach-thiet-ke-website.html) [Lập trình windows form](http://tailieu.vn/tag/lap-trinh-windows-form.html)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=deqhj7k3lr8tski3edrke231m7; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Catalysts
**Catalysts**
-
Cathalyst 4006 có 2 port Gigabit Ehthernet và một băng thông 32-Gbps full-duplex cung cấp nối kết giữa supervisor engine và switch module. Những port Gigabit Ethernet có thể gắn được bất kì loại shortwave (SX), longwave/long-haul(LX/LH) hay extended range (ZX) GBIC. Catalyst 4006 cấu hình chuẩn có 6 slot có khả năng hot-swap. Slot 1 được phục vụ cho suppervisor engine để cung cấp khả năng switching và khả năng quản lý. Slot 2 đến slot 6 dùng cho các switching module khác...
58p
timgikhongbiet
29-05-2009
637
312
Download
-
This book covers switching from the basics to advanced features, such as multilayer switching, as they pertain to Cisco's Catalyst products. Because of the rapidly changing Catalyst product line, I was unable to include all the latest products. However, I am sure that this is one of the most up-to-date reference materials available.
0p
phongthinh
07-08-2009
127
55
Download
-
The Catalyst 2900 Series XL and Catalyst 3500 Series XL Software Configuration Guide is for the network manager responsible for configuring the Catalyst 2900 series XL and Catalyst 3500 series XL switches, hereafter referred to as the switches. Before using this guide, you should be familiar with the concepts and terminology of Ethernet and local area networking. This guide provides information about configuring and troubleshooting a switch or switch clusters.
360p
phongthinh
07-08-2009
116
35
Download
-
Learn to use the new Flash Catalyst to create rich Internet applications Adobe Flash Catalyst enables you to take designs from Photoshop and Illustrator and convert them into rich Flash-based applications—without writing or even understanding one line of code. It may sound too good to be true, but this helpful reference shows you how to leverage the Flash skills you already have in order to convert your ideas into functioning applications. You’ll explore everything from the basics of the Flex framework to using Flash Builder to complete conversion of an application....
603p
titatu_123
09-03-2013
38
9
Download
-
Introduction: The term NEMCA refers to nonfaradaic electrochemical modiﬁcation of catalytic activity. The NEMCA effect is also known as electrochemical promotion or electrochemical promotion of catalysis (EPOC) or electropromotion. It is the effect observed on the rates and selectivities of catalytic reactions taking place on electronically conductive catalysts deposited on ionic (or mixed ionic–electronic) supports upon application of electric current or potential (typically 72 V) between the catalyst and a second (counter or auxiliary) electrode also deposited on the same support. ...
19p
congdat261
06-12-2010
51
8
Download
-
Ideal for web designers, this book introduces Flash Catalyst basics with detailed step-by-step instructions and screenshots that illustrate every part of the process. You’ll learn hands-on how to turn your static design or artwork into working user interfaces that can be implemented in Flash Builder or Adobe AIR. Import files from Photoshop, Illustrator, or Fireworks Convert your artwork into interactive components and apply specific actions Create animated transitions between the web pages in your project Test interactive components and transitions while you work...
74p
titatu_123
01-03-2013
36
4
Download
-
[FCC catalysts with different zeolite crystallite sizes: acidity, structural properties and reactivity](http://tailieu.vn/doc/fcc-catalysts-with-different-zeolite-crystallite-sizes-acidity-structural-properties-and-reactivit-1572708.html)
Two FCC catalysts with a 60m average size, prepared with different crystallite sizes (0.4 and 0.9m), are studied in terms of total acidity, energy of ammonia desorption, specific surface area, relative amount of Brönsted and Lewis acid sites, crystallite and particle size, and micropore size distribution.
17p
tuananhhumg
04-11-2013
21
3
Download
-
The alternative fuels that are derived from non-fossil source are very promising fuels for the future. Catalytic cracking of vegetable oil sludge is an advanced method for obtaining of bio- fuels. The huge waste in the vegetable oil manufacture could be converted to bio-fuel. Cracking of vegetable oil sludge by HY catalyst using MAT5000 instrument is a precious method for studying this catalytic cracking reaction. By catalytic cracking, the LPG gas, gasoline product, LCO and HCO products are also formed of vegetable oil sludge.
7p
uocvong04
24-09-2015
9
3
Download
-
[Recovery of useful lighter fuels from petroleum residual oil by oxidative cracking with steam using iron oxide catalyst](http://tailieu.vn/doc/recovery-of-useful-lighter-fuels-from-petroleum-residual-oil-by-oxidative-cracking-with-steam-using--1572713.html)
In petroleum industry, it is desirable to produce lighter hydrocarbons such as gasoline, kerosene and gas–oil from unused heavy oils. Thus we have developed zirconia-supporting iron oxide catalysts View the MathML source to decompose petroleum residual oil (atmospheric distilled residual oil) with steam.
6p
tuananhhumg
04-11-2013
34
2
Download
-
[Production of ketones from sewage sludge over zirconia-supporting iron oxide catalysts in a steam atmosphere](http://tailieu.vn/doc/production-of-ketones-from-sewage-sludge-over-zirconia-supporting-iron-oxide-catalysts-in-a-steam-at-1572716.html)
Recovering useful hydrocarbons from sewage sludge using zirconia-supporting iron oxide catalysts was investigated. Zirconia has activity for decomposing water molecules to generate active oxygen and hydrogen species.
6p
tuananhhumg
04-11-2013
16
2
Download
-
Polymers present a class of materials that play a role of importance growing in catalysis. Polymeric catalysts based on polypropylene-polyacrylic acid (PP-APA) were prepared by the two methods: co-polymerization in the presence of transition metal ions (Cu(II), Fe(III), Co(II), Mn(II)…) and soaking method. Their catalytic activity was determined by oxidation reactions of ions S2- and hydroquinone by molecular oxygen in normal condition.
5p
uocvong04
24-09-2015
17
2
Download
-
[Preparation, characterization and application of heterogeneous solid base catalyst for biodiesel production from soybean oil](http://tailieu.vn/doc/preparation-characterization-and-application-of-heterogeneous-solid-base-catalyst-for-biodiesel-pro-1675440.html)
Preparation, characterization and application of heterogeneous solid base catalyst for biodiesel production from soybean oil has many contents: Preparation of catalyst, haracterization of the catalys, ransesterification of soybean oil and chemicalanalyses, creening of catalyst, atalyst characterizations, fluence of the transesterification reactionconditions,...
9p
cscpubka
05-05-2014
35
1
Download
-
Router và Switch catalyst và những thiết bị kết nối mạng Lan/ Wan. Với những thiết bị này người quản trị có thể xây dựng những cấu hình quản trị được lưu trên phần cứng thiết bị. Giới thiệu về Cisco Catalyst, Giới thiệu hệ điều hành Cisco IOS, Một số cấu hình cơ bản Cisco Router.
9p
vanlidochanhxg
10-10-2010
390
200
Download
-
Trong phần này các bạn sẽ được tìm hiểu về phương pháp cấu hình Spanning Tree Protocol (STP) trên port-based VLANs thực hiện trên Catalyst Switch 2960. Switch có thể dùng một trong hai giao thức PVST+ dựa trên chuẩn IEEE 802.1D hoặc giao thức rapid-PVST+ dựa trên chuẩn IEEE 802.1w.
9p
daohuongthon
21-01-2010
306
86
Download
-
Tài liệu đào tạo Chuyển mạch – Cisco Switch trình bày tổng quan về Cisco Catalyst Switch, cấu hình Vlan trong Cisco Catalyst Switch, Vlan TrunkingProtocol (VTP), Inter - Vlan routing. Mời bạn cùng tham khảo.
103p
quocnhan1984
16-10-2014
57
21
Download
-
enzymes are powerful biological catalysts that are essential for the proper maintenance and propagation of any organism. these properties make them excellent candidates as therapeutic targets to combat diseases of either genetic or pathogenic origin. in this regard, one goal of molecular medicine is to develop and implement effective agents that can modulate the activity of various enzymes involved in essential biological pathways. the process of developing and characterizing these small molecules, i.e., rational drug design, often requires a priori knowledge of the enzyme in question....
29p
sinh_30
27-09-2010
81
14
Download
-
Abstract Red mud is a residue in the production of alumina by the Bayer process. It contains oxides of iron and titanium, and has been shown to be active in sulfided form as hydrogenation catalyst. The evolution of sulfided red mud activity and selectivity with reaction time was studied for the hydrogenation of a light fraction of an anthracene oil.
15p
tudoia
06-04-2011
69
10
Download
-
Tham khảo tài liệu 'giáo trình hình thành thông điệp định tuyến và báo lỗi tcpip trong cấu hình catalyst switch p2', công nghệ thông tin, quản trị mạng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
6p
phuoctam31
22-06-2011
49
8
Download
-
In order to secure the energy supply to an increasing population and at the same time limit the damage to Earth, i.e. avoiding a fatal climate change as a result of anthropogenic emissions of greenhouse gases (primarily CO2), immediate action is necessary. This includes reducing the energy consumption, increasing the energy conversion efficiency, and using renewable energies. The transport sector is the one most dependent on fossil energy and it stands for a significant part of the energy consumption in the world.
103p
phinzin1
30-07-2013
41
8
Download
-
Over the past decade the topic of energy and environment has been acknowledged among many people as a critical issue to be solved in 21st century since the Kyoto Protocol came into effect in 1997. Its political recognition was put forward especially at Heiligendamm in 2007, when the effect of carbon dioxide emission and its hazard in global climate were discussed and shared universally as common knowledge.
450p
xrzc1-1
18-09-2013
51
7
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=tud264okksp5gj38bm7unob8a1; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly