text:
(5770) 1987 RY
(5770) 1987 RY là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 9 năm 1987.
(5770) 1987 RY là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 9 năm 1987.

markdown:
# (5770) 1987 RY
**(5770) 1987 RY** là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) nằm ở rìa ngoài của [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được phát hiện bởi [Henri Debehogne](/w/index.php?title=Henri_Debehogne&action=edit&redlink=1) ở [Đài thiên văn La Silla](/wiki/%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_La_Silla) ở [Chile](/wiki/Chile) ngày 12 tháng 9 năm 1987.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5770)_1987_RY&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1068 miss, cp1066 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Bartolomeu Dias
Bartolomeu Dias (phát âm tiếng Bồ Đào Nha: [baɾtuluˈmew ˈdi.ɐʃ]; khoảng 1451 – 29 tháng 5 năm 1500)[1] là một quý tộc Bồ Đào Nha, là một nhà hàng hải tiêu biểu của Kỷ nguyên Khám phá. Năm 1487 ông là người châu Âu đầu tiên vượt qua điểm cực nam của châu Phi.
Dias nhận lệnh của vua João II vào ngày 10 tháng 10 năm 1486 chỉ huy một chuyến hành trình vượt qua cực nam của châu Phi với hi vọng đi tới Ấn Độ. Đoàn thuyền của ông gồm hai chiếc là São Cristóvão (do ông trực tiếp làm thuyền trưởng) và São Pantaleão. Men theo bờ biển Tây Phi, ông vòng qua cực nam của châu Phi và đi một đoạn khá xa, điểm cuối cùng là Kwaiihoek thuộc Nam Phi vào ngày 12 tháng 3 năm 1487, nơi họ dựng một thánh giá bằng đá đánh dấu mốc.[2] Dias muốn tiếp tục cuộc hành trình nhưng thủy thủ đoàn bất bình từ chối.[3] Chính trong chuyến quay lại mà họ phát hiện ra mũi đất cực nam châu Phi, đoàn thuyền của Dias gặp bão tố, ông đã đặt tên cho mũi đất Cực nam Châu Phi này là Mũi Bão Táp (Cabo das Tormentas), nhưng sau này nhà vua đổi tên Mũi Bão Táp thành Mũi Hảo Vọng (Hy vọng tốt đẹp) (Cabo da Boa Esperança). Con đường "Hy vọng" tốt đẹp đến Ấn Độ đã mở ra trước mắt người Bồ Đào Nha.
Sau chuyến hành trình này, ông tham gia vào việc đóng các chiếc tàu São Gabriel và sau đó là tàu São Rafael mà Vasco da Gama dùng để tiếp nối ông, vượt qua Ấn Độ Dương đi tới Ấn Độ năm 1498. Năm 1500, ông tham gia với tư cách thuyền trưởng một tàu trong chuyến du hành tới Ấn Độ lần thứ hai do Pedro Álvares Cabral chỉ huy. Họ đặt chân tới bờ biển Brasil, sau đó quay trở lại phía Ấn Độ. Một trận bão lớn đánh tan bốn chiếc thuyền và tất cả mất tích, bao gồm cả Dias, vào ngày 29 tháng 5 năm 1500. Một con tàu đắm được phát hiện ở ngoài khơi Namibia ban đầu được cho rằng là tàu của Dias, nhưng sau đó người ta phát hiện ra trên tàu có những đồng tiền có niên đại muộn hơn..[4]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Anonymous Narrative, page 61
- ^ Alchin KL, from Elizabethan Era. “Bartholomeu Dias”. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2014.
- ^ "The World's History, Third Edition", by Howard Spoken, Prentice Hall, NJ 2006. page 444
- ^ “Destroços descobertos no Atlântico sul devem ser de barco português”. Publico. Ngày 4 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2008.

markdown:
# Bartolomeu Dias
|Bartolomeu Dias|
|
|
khoảng 1451
[Algarve](/wiki/Algarve), [Vương quốc Bồ Đào Nha](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) [Mũi Hảo Vọng](/wiki/M%C5%A9i_H%E1%BA%A3o_V%E1%BB%8Dng) [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) **Bartolomeu Dias** (phát âm [tiếng Bồ Đào Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha): [[baɾtuluˈmew ˈdi.ɐʃ]](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_Portuguese); khoảng 1451 – 29 tháng 5 năm 1500) là một quý tộc Bồ Đào Nha, là một nhà hàng hải tiêu biểu của [1] [Kỷ nguyên Khám phá](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_kh%C3%A1m_ph%C3%A1). Năm 1487 ông là người châu Âu đầu tiên vượt qua điểm cực nam của châu Phi.
Dias nhận lệnh của vua
[João II](/w/index.php?title=Jo%C3%A3o_II_c%E1%BB%A7a_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha&action=edit&redlink=1) vào ngày 10 tháng 10 năm 1486 chỉ huy một chuyến hành trình vượt qua cực nam của châu Phi với hi vọng đi tới Ấn Độ. Đoàn thuyền của ông gồm hai chiếc là São Cristóvão (do ông trực tiếp làm thuyền trưởng) và São Pantaleão. Men theo bờ biển Tây Phi, ông vòng qua cực nam của châu Phi và đi một đoạn khá xa, điểm cuối cùng là [Kwaiihoek](/w/index.php?title=Kwaiihoek&action=edit&redlink=1) thuộc Nam Phi vào ngày 12 tháng 3 năm 1487, nơi họ dựng một thánh giá bằng đá đánh dấu mốc. Dias muốn tiếp tục cuộc hành trình nhưng thủy thủ đoàn bất bình từ chối. [2] Chính trong chuyến quay lại mà họ phát hiện ra mũi đất cực nam châu Phi, đoàn thuyền của Dias gặp bão tố, ông đã đặt tên cho mũi đất Cực nam Châu Phi này là Mũi Bão Táp ( [[3]](#cite_note-3) *Cabo das Tormentas*), nhưng sau này nhà vua đổi tên Mũi Bão Táp thành Mũi Hảo Vọng (Hy vọng tốt đẹp) ( *Cabo da Boa Esperança*). Con đường "Hy vọng" tốt đẹp đến Ấn Độ đã mở ra trước mắt người Bồ Đào Nha.
Sau chuyến hành trình này, ông tham gia vào việc đóng các chiếc tàu São Gabriel và sau đó là tàu São Rafael mà
[Vasco da Gama](/wiki/Vasco_da_Gama) dùng để tiếp nối ông, vượt qua Ấn Độ Dương đi tới Ấn Độ năm 1498. Năm 1500, ông tham gia với tư cách thuyền trưởng một tàu trong chuyến du hành tới Ấn Độ lần thứ hai do [Pedro Álvares Cabral](/wiki/Pedro_%C3%81lvares_Cabral) chỉ huy. Họ đặt chân tới bờ biển [Brasil](/wiki/Brasil), sau đó quay trở lại phía Ấn Độ. Một trận bão lớn đánh tan bốn chiếc thuyền và tất cả mất tích, bao gồm cả Dias, vào ngày 29 tháng 5 năm 1500. Một con tàu đắm được phát hiện ở ngoài khơi [Namibia](/wiki/Namibia) ban đầu được cho rằng là tàu của Dias, nhưng sau đó người ta phát hiện ra trên tàu có những đồng tiền có niên đại muộn hơn.. [[4]](#cite_note-4)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Bartolomeu_Dias&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bartolomeu_Dias&action=edit§ion=1)] **The Anonymous Narrative, page 61** [^](#cite_ref-1) **Alchin KL, from Elizabethan Era.** [^](#cite_ref-eera_2-0) [“Bartholomeu Dias”](http://www.elizabethan-era.org.uk/bartholomeu-dias.htm). Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2014. **"The World's History, Third Edition", by Howard Spoken, Prentice Hall, NJ 2006. page 444** [^](#cite_ref-3) [^](#cite_ref-4) [“Destroços descobertos no Atlântico sul devem ser de barco português”](http://ml.ci.uc.pt/mhonarchive/archport/msg03261.html). Publico. Ngày 4 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2008.

X-Cache: cp1055 miss, cp1066 miss


text:
Các bản giao hưởng Paris của Haydn
Các bản giao hưởng Paris là các bản giao hưởng được nhà soạn nhạc người Áo Joseph Haydn viết cho thủ đô của quốc gia Pháp sau một lần ghé thăm nước này vào năm 1784. Đây là bộ sáu bản giao hưởng từ bản số 82 đến số 87, được hoàn thành trong 2 năm 1785 và 1786[1]. Các bản giao hưởng này đã bắt đầu cho một giai đoạn sáng tác mới của Haydn: viết âm nhạc cho công chúng. Đây là cũng là nhóm tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn đó. Trong số các bản giao hưởng này nổi bật có:
- Giao hưởng số 82: Con gấu
- Giao hưởng số 83: Con gà mái
- Giao hưởng số 84: In nomine domini
- Giao hưởng số 85: Nữ hoàng

markdown:
# Các bản giao hưởng Paris của Haydn
**Các bản giao hưởng Paris** là các bản giao hưởng được [nhà soạn nhạc](/wiki/Nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c) [người Áo](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%81o) [Joseph Haydn](/wiki/Joseph_Haydn)viết cho [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4)của [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)sau một lần ghé thăm [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc)này vào năm [1784](/wiki/1784). Đây là bộ sáu bản giao hưởng từ bản [số 82](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_82_(Haydn)&action=edit&redlink=1)đến [số 87](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_87_(Haydn)&action=edit&redlink=1), được hoàn thành trong 2 năm [1785](/wiki/1785)và [1786](/wiki/1786) . Các bản giao hưởng này đã bắt đầu cho một giai đoạn sáng tác mới của Haydn: viết [[1]](#cite_note-1) [âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c)cho công chúng. Đây là cũng là nhóm tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn đó. Trong số các bản giao hưởng này nổi bật có: [Giao hưởng số 82](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_82_(Haydn)&action=edit&redlink=1): Con [gấu](/wiki/G%E1%BA%A5u) [Giao hưởng số 83](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_83_(Haydn)&action=edit&redlink=1): Con [gà mái](/w/index.php?title=G%C3%A0_m%C3%A1i&action=edit&redlink=1) [Giao hưởng số 84](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_84_(Haydn)&action=edit&redlink=1): In nomine domini [Giao hưởng số 85](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_85_(Haydn)&action=edit&redlink=1): [Nữ hoàng](/wiki/N%E1%BB%AF_ho%C3%A0ng)

X-Cache: cp1052 miss, cp1066 miss


text:
Etroplus suratensis
Etroplus suratensis là một loài cá trong họ cichlid sống trong môi trường nước ngọt và lợ ở miền nam Ấn Độ và Sri Lanka.[1] Nó cũng có tên gọi khác là karimeen (കരിമീന്) ở Malayalam và koral trong tiếng Bengali.
Ở Ấn Độ, nó phân bố trên khắp Kerala, đặc biệt trong Kerala Backwaters quanh Alleppey, và ở phía tây dọc theo các con sông ở Karnataka, và Andhra Pradesh. Chúng ăn tảo, thực vật và côn trùng.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Thông tin "Etroplus suratensis" trên FishBase, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng tháng 7 năm 2011.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- A Guide to common Marine Fishes of Singapore: Green Chromide.

markdown:
# Etroplus suratensis
|Green chromide|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Perciformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_v%C6%B0%E1%BB%A3c) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cichlidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Etroplus](/wiki/Etroplus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. suratensis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Etroplus suratensis*
(
[Bloch](/w/index.php?title=Marcus_Elieser_Bloch&action=edit&redlink=1), 1790) * là một loài cá trong họ Etroplus suratensis* [cichlid](/w/index.php?title=Cichlid&action=edit&redlink=1)sống trong môi trường nước ngọt và lợ ở miền nam [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)và [Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka). Nó cũng có tên gọi khác là [[1]](#cite_note-fishbase-1) **karimeen**(കരിമീന്) ở [Malayalam](/w/index.php?title=Malayalam&action=edit&redlink=1)và **koral**trong [tiếng Bengali](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bengali).
Ở Ấn Độ, nó phân bố trên khắp
[Kerala](/wiki/Kerala), đặc biệt trong [Kerala Backwaters](/w/index.php?title=Kerala_Backwaters&action=edit&redlink=1) quanh [Alleppey](/w/index.php?title=Alleppey&action=edit&redlink=1), và ở phía tây dọc theo các con sông ở [Karnataka](/wiki/Karnataka), và [Andhra Pradesh](/wiki/Andhra_Pradesh). Chúng ăn [tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o), thực vật và [côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Etroplus_suratensis&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Etroplus_suratensis&action=edit§ion=1)] **Thông tin** [^](#cite_ref-fishbase_1-0) ["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Etroplus&speciesname=suratensis)trên *Etroplus suratensis*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng tháng 7 năm 2011.* [FishBase](/wiki/FishBase)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Etroplus_suratensis&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Etroplus_suratensis&action=edit§ion=2)]
- A Guide to common Marine Fishes of Singapore:
[Green Chromide.](http://habitatnews.nus.edu.sg/guidebooks/marinefish/text/335.htm)

X-Cache: cp1053 miss, cp1066 miss


text:
Họ Người
- Để có thêm diễn giải về thuật ngữ tương tự, xem Hominid. Để xem thêm về họ trong xã hội loài người, xin xem Họ (người)
Họ Người là một họ có danh pháp khoa học Hominidae, tên thông thường trong tiếng Anh: great ape[notes 1] (khỉ dạng người loại lớn), bao gồm trong đó người, tinh tinh, gôrila và đười ươi.
Mục lục
Lịch sử phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Họ này đã được sửa đổi nhiều lần trong vài thập niên gần đây. Ban đầu, nhóm này chỉ bao gồm người và các họ hàng gần đã tuyệt chủng, còn các dạng vượn người loại lớn khác được đưa vào trong một họ riêng, gọi là họ Pongidae. Định nghĩa này hiện vẫn còn được nhiều nhà nhân loại học và những người bình thường sử dụng. Tuy nhiên, định nghĩa này làm cho họ Pongidae trở thành nhóm cận ngành, trong khi hiện nay phần lớn các nhà phân loại học ưa thích các nhóm đơn ngành. Vì thế nhiều nhà sinh học coi họ Hominidae bao gồm cả họ Pongidae (trong vai trò của phân họ Ponginae), hoặc coi họ Pongidae này chỉ chứa đười ươi và các họ hàng đã tuyệt chủng của nó như Gigantopithecus. Phân loại ở đây tuân thủ việc phân chia nhóm theo nguyên tắc đơn ngành.
Con người và những họ hàng gần bao gồm tông người và Gorillini đã tạo nên phân họ Người (xem bên dưới). (Một vài nhà nghiên cứu thậm chí còn xếp cả tinh tinh và khỉ đột vào chung chi Homo với con người.) [2][3][4] Nhưng, chính họ hàng hóa thạch lại có mối liên hệ gần với con người hơn là loài tinh tinh đại diện cho những thành viên gần gũi với loài người, và không cần thiết phải phân thành phân loại hay tông.[5]
Nhiều loại vượn người đã được nghiên cứu để có thể hiểu mối quan hệ giữa người hiện đại và các dạng vượn người khác còn sinh tồn. Một số thành viên tuyệt chủng của họ này như Gigantopithecus, Orrorin, Ardipithecus, Kenyanthropus, các dạng vượn cổ phương nam như Australopithecus và Paranthropus.[6]
Các tiêu chuẩn chính xác về quan hệ thành viên trong phân họ Homininae là không rõ ràng, nhưng họ này nói chung bao gồm các loài nào có sự chia sẻ hơn 97% ADN của chúng với bộ gen của người hiện đại, cũng như biểu lộ khả năng ngôn ngữ và có trí tuệ đơn giản ngoài giới hạn gia đình hay bầy đàn. Thuyết trí tuệ, đưa ra khả năng ước lệ, là một tiêu chuẩn gây tranh cãi để có thể phân biệt được một người trưởng thành trong số các loại vượn người. Con người có khả năng này khi đạt độ tuổi khoảng 4-4,5 năm, trong khi vẫn chưa có điều gì chứng minh (hoặc phản bác) rằng tinh tinh hay khỉ đột có thể có được khả năng này.[7] Điều tương tự cũng xảy ra với một số loài Khỉ Tân Thế giới không thuộc họ Người, ví dụ như là Khỉ mũ.
Tuy nhiên, kể cả khi không có khả năng kiểm tra xem các thành viên cổ xưa của phân họ Homininae (chẳng hạn Homo erectus, Homo neanderthalensis, hay thậm chí là vượn cổ phương nam) có hay không có trí tuệ, vẫn sẽ rất khó để chối bỏ các nét tương tự được quan sát thấy ở những anh em còn sống của chúng. Đười ươi đã cho thấy sự phát triển về văn hóa có thể so sánh với tinh tinh,[8] và một vài người[ai nói?] nói rằng đười ươi cũng có khả năng thỏa mãn các điều kiện của thuyết trí tuệ. Những cuộc tranh luận khoa học này nắm giữ sự quan trọng trong chính trị cho sự ủng hộ của "tính người" của các loài great ape (great ape personhood).
Năm 2002, một chiếc sọ hóa thạch có niên đại 6-7 triệu năm trước có tên do những người phát hiện ra nó đặt là "Toumaï" và về mặt hình thức được phân loại như là Sahelanthropus tchadensis, đã được tìm thấy tại Tchad và nó có lẽ là hóa thạch của vượn người sớm nhất được tìm thấy. Bên cạnh tuổi của nó thì Toumaï - không giống như vượn cổ phương nam đứng thẳng trẻ hơn, với niên đại 3-4 triệu năm trước và có tên gọi là "Lucy" - có khuôn mặt tương đối phẳng và không có phần mũi, hàm nhô rõ như các loại vượn người tiền-Homo khác. Một số nghiên cứu đã thực hiện cho rằng loài mà trước đây không biết này có thể trên thực tế là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại (hoặc ít nhất là họ hàng gần với tổ tiên trực tiếp của người). Những người khác lại cho rằng một hóa thạch là không đủ để có thể kết luận như vậy do nó có thể làm đảo lộn các kết luận của trên 100 năm nghiên cứu của nhân loại học. Một báo cáo về nghiên cứu này đã được xuất bản trong tạp chí Nature vào ngày 11 tháng 7 năm 2002. Trong khi một số nhà khoa học cho rằng nó chỉ là sọ của một con tiền-khỉ đột cái thì những người khác lại gọi nó là hóa thạch trong tông người quan trọng nhất kể từ Australopithecus
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Cây phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Còn tồn tại[sửa | sửa mã nguồn]
- Họ Hominidae: người và các loài vượn người loại lớn khác; các chi và loài tuyệt chủng đã bị loại ra.[1]
- Phân họ Ponginae
- Chi Pongo
- Đười ươi Borneo, Pongo pygmaeus
- Pongo pygmaeus pygmaeus
- Pongo pygmaeus morio
- Pongo pygmaeus wurmbii
- Đười ươi Sumatra, Pongo abelii
- Đười ươi Borneo, Pongo pygmaeus
- Chi Pongo
- Phân họ Homininae
- Tông Gorillini
- Chi Gorilla - gôrila, khỉ đột.
- Gôrila phía tây, Gorilla gorilla
- Gôrila đất thấp phương tây, Gorilla gorilla gorilla
- Gôrila sông Cross, Gorilla gorilla diehli
- Gôrila phía đông, Gorilla beringei
- Gôrila núi, Gorilla beringei beringei
- Gôrila đất thấp phương đông, Gorilla beringei graueri
- Gôrila phía tây, Gorilla gorilla
- Chi Gorilla - gôrila, khỉ đột.
- Tông Hominini
- Chi Pan
- Tinh tinh thông thường, Pan troglodytes
- Tinh tinh trung tâm, Pan troglodytes troglodytes
- Tinh tinh châu Phi, Pan troglodytes verus
- Tinh tinh Nigeria, Pan troglodytes vellerosus
- Tinh tinh phương đông, Pan troglodytes schweinfurthii
- Tinh tinh lùn (bonobo), Pan paniscus
- Tinh tinh thông thường, Pan troglodytes
- Chi Homo
- Người, Homo sapiens sapiens
- Chi Pan
- Tông Gorillini
- Phân họ Ponginae
Hóa thạch[sửa | sửa mã nguồn]
Bổ sung thêm cho các loài và phân loài còn tồn tại trên đây, các nhà khảo cổ học, cổ sinh vật học và nhân loại học đã phát hiện hàng loạt các loài đã tuyệt chủng. Danh sách dưới đây là một số chi của các loài đã phát hiện.[9]
- Phân họ Ponginae[10]
- Tông Sivapithecini†
- Ankarapithecus
- Ankarapithecus meteai
- Sivapithecus
- Sivapithecus brevirostris
- Sivapithecus punjabicus
- Sivapithecus parvada
- Sivapithecus sivalensis
- Sivapithecus indicus
- Gigantopithecus
- Gigantopithecus bilaspurensis
- Gigantopithecus blacki
- Gigantopithecus giganteus
- Ankarapithecus
- Tông Lufengpithecini †
- Lufengpithecus
- Lufengpithecus lufengensis
- Lufengpithecus keiyuanensis
- Lufengpithecus hudienensis
- Lufengpithecus
- Tông Pongini
- Tông Sivapithecini†
- Phân họ Homininae[11][12]
- Pierolapithecus†
- Pierolapithecus catalaunicus
- Udabnopithecus†
- Udabnopithecus garedziensis
- Tông Dryopithecini †
- Oreopithecus (còn tranh cãi về việc phân loại)
- Oreopithecus bambolii
- Nakalipithecus
- Nakalipithecus nakayamai
- Anoiapithecus
- Anoiapithecus brevirostris
- Hispanopithecus
- Hispanopithecus laietanus
- Hispanopithecus crusafonti
- Dryopithecus
- Dryopithecus wuduensis
- Dryopithecus fontani
- Dryopithecus brancoi
- Dryopithecus laietanus
- Dryopithecus crusafonti
- Oreopithecus (còn tranh cãi về việc phân loại)
- Rudapithecus†
- Rudapithecus hungaricus
- Samburupithecus†
- Samburupithecus kiptalami
- Tông Gorillini
- Chororapithecus † (còn tranh cãi về việc phân loại)
- Chororapithecus abyssinicus
- Chororapithecus † (còn tranh cãi về việc phân loại)
- Tông Hominini
- Graecopithecus †[13]
- Graecopithecus freybergi
- Sahelanthropus†
- Sahelanthropus tchadensis
- Orrorin†
- Orrorin tugenensis
- Phân tông Hominina
- Ardipithecus†
- Ardipithecus ramidus
- Ardipithecus kadabba
- Kenyanthropus†
- Kenyanthropus platyops
- Praeanthropus†[14]
- Australopithecus†
- Paranthropus†
- Homo – tổ tiên trực tiếp của con người hiện đại
- Homo gautengensis†
- Homo rudolfensis†
- Homo naledi†
- Homo habilis†
- Homo floresiensis†
- Homo erectus†
- Homo ergaster†
- Homo antecessor†
- Homo heidelbergensis†
- Homo cepranensis†
- Homo helmei†
- Homo palaeojavanicus†
- Homo tsaichangensis†
- Denisova hominin (tên khoa học chưa được đặt)†
- Homo neanderthalensis†
- Homo rhodesiensis†
- Homo sapiens
- Homo sapiens idaltu†
- Homo sapiens cổ xưa (Cro-Magnon)†
- Người hang hươu đỏ † (tên khoa học chưa được đặt; có lẽ là một chủng người hiện đại hoặc là một loài lai[15] giữa người hiện đại và người Denisova[16])
- Ardipithecus†
- Graecopithecus †[13]
- Pierolapithecus†
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Tuyên bố về khỉ dạng người loại lớn
- Tiến trình tiến hóa loài người
- Tiến hóa của Homo sapiens
- Ngôn ngữ của khỉ dạng người loại lớn
- Dự án khỉ dạng người loại lớn
- Danh sách khỉ dạng người loại lớn
- Trí tuệ của khỉ dạng người
- Phân loại Động vật
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ "Great ape" là tên gọi thông thường, không phải tên theo danh pháp khoa học. Cách sử dụng tùy thuộc ngữ cảnh, nó có thể không bao gồm loài người ("loài người và các loài great ape") hoặc có bao gồm loài người ("loài người và các loài great ape khác").
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Groves, Colin (16 tháng 11 năm 2005). Wilson, D. E. và Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, xuất bản lần thứ 3, 181-184, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Groves, Colin (16 tháng 11 năm 2005). Wilson D. E. và Reeder D. M. (chủ biên), biên tập. Mammal Species of the World . Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins. tr. 181–184. ISBN 0-801-88221-4.
- ^ Pickrell, John (20 tháng 5 năm 2003). “Chimps Belong on Human Branch of Family Tree, Study Says”. National Geographic Society. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
- ^ Relationship Humans-Gorillas.
- ^ Watson, E. E. và đồng nghiệp (2001). “Homo genus: a review of the classification of humans and the great apes”. Trong Tobias, P. V. và đồng nghiệp. Humanity from African Naissance to Coming Millennia. Florence: Firenze Univ. Press. tr. 311–323.
- ^ Schwartz, J.H. (1986) Primate systematics and a classification of the order. Comparative primate biology volume 1: Systematics, evolution, and anatomy (ed. by D.R. Swindler, and J. Erwin), pp. 1-41, Alan R. Liss, New York.
- ^ Schwartz, J.H. (2004b) Issues in hominid systematics. Zona Arqueología 4, 360–371.
- ^ Heyes, C. M. (1998). “Theory of Mind in Nonhuman Primates”. Behavioral and Brain Sciences 21 (1): 101–14. PMID 10097012. doi:10.1017/S0140525X98000703. bbs00000546. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ Van Schaik C.P.; Ancrenaz, M; Borgen, G; Galdikas, B; Knott, CD; Singleton, I; Suzuki, A; Utami, SS; Merrill, M (2003). “Orangutan cultures and the evolution of material culture”. Science 299 (5603): 102–105. PMID 12511649. doi:10.1126/science.1078004.
- ^ Haaramo, Mikko (14 tháng 1 năm 2005). “Hominoidea”. Mikko's Phylogeny Archive.
- ^ Haaramo, Mikko (4 tháng 2 năm 2004). “Pongidae”. Mikko's Phylogeny Archive.
- ^ Haaramo, Mikko (14 tháng 1 năm 2005). “Hominoidea”. Mikko's Phylogeny Archive.
- ^ Haaramo, Mikko (10 tháng 11 năm 2007). “Hominidae”. Mikko's Phylogeny Archive.
- ^ Fuss, J; Spassov, N; Begun, DR; Böhme, M (2017). "Potential hominin affinities of Graecopithecus from the Late Miocene of Europe". PLoS ONE. 12 (5).
- ^ Paleodb
- ^ Barras, Colin (14 tháng 3 năm 2012). “Chinese human fossils unlike any known species”. New Scientist. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2012.
- ^ “National Geographic”. National Geographic Society. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2009.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Animal Legal and Historical Center at Michigan State University College of Law, Great Apes and the Law
- Renderings of Hominid Exemplars at the Smithsonian
- Additional information on great apes
- NPR News: Toumaï the Human Ancestor
- Hominid Species at TalkOrigins Archive
- For more details on Hominid species, including excellent photos of fossil hominids
- New Scientist 19 May 2003 – Chimps are human, gene study implies
- Scientific American magazine (April 2006 Issue) Why Are Some Animals So Smart?
- A new mediterranean hominoid-hominid link discovered, Anoiapithecus brevirostris, "Lluc": A unique Middle Miocene European hominoid and the origins of the great ape and human clade Link to graphical reconstruction
- Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).

markdown:
# Họ Người
[Hominidae](/w/index.php?title=Hominidae&redirect=no)) *Để có thêm diễn giải về thuật ngữ tương tự, xem*Hominid *. Để xem thêm về họ trong xã hội loài người, xin xem* [Họ (người)](/wiki/H%E1%BB%8D)
|Hominidae
|
|Thời điểm hóa thạch: 7–0
| ![ Ham-and-handler.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Ham-and-handler.jpg)
![ Ham-and-handler.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Ham-and-handler.jpg)
[con người](/wiki/Con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)( *Homo sapiens*) và một [con tinh tinh](/wiki/Tinh_tinh_th%C3%B4ng_th%C6%B0%E1%BB%9Dng)( *Pan troglodytes*) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *domain*) [Eukaryota](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n)( *Pan paniscus*) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Liên ngành](/wiki/Li%C3%AAn_ng%C3%A0nh)( *superphylum*) [Deuterostoma](/w/index.php?title=Deuterostomes&action=edit&redlink=1) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) *Nhánh* [Craniata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BB%99p_s%E1%BB%8D) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *subphylum*) [Vertebrata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng) [Phân thứ ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *infraphylum*) [Gnathostomata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_quai_h%C3%A0m) [Liên lớp](/wiki/Li%C3%AAn_l%E1%BB%9Bp)( *superclass*) [Tetrapoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%E1%BB%91n_ch%C3%A2n) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Theria](/wiki/Theria) [Phân thứ lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp)( *infraclass*) [Eutheria](/wiki/Eutheria) [Liên bộ](/wiki/Li%C3%AAn_b%E1%BB%99)( *superordo*) [Euarchontoglires](/wiki/Euarchontoglires) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Primates](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Haplorrhini](/wiki/Haplorrhini) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Simiiformes](/wiki/Simiiformes) [Tiểu bộ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_b%E1%BB%99)( *parvordo*) [Catarrhini](/wiki/Ti%E1%BB%83u_b%E1%BB%99_Kh%E1%BB%89_m%C5%A9i_h%E1%BA%B9p) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Hominoidea](/wiki/Si%C3%AAu_h%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) **Hominidae** [Gray](/wiki/John_Edward_Gray), [1825](/wiki/1825) **Họ Người** là một [họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) có danh pháp khoa học **Hominidae**, tên thông thường trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **great ape** (khỉ dạng người loại lớn), bao gồm trong đó [notes 1] [người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di), [tinh tinh](/wiki/Tinh_tinh), [gôrila](/wiki/Kh%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%99t)và [đười ươi](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%B0%C6%A1i).
## Mục lục
## Lịch sử phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=1)] [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) này đã được sửa đổi nhiều lần trong vài thập niên gần đây. Ban đầu, nhóm này chỉ bao gồm [người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) và các họ hàng gần đã [tuyệt chủng](/wiki/Tuy%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng), còn các dạng [vượn người](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%A3n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) loại lớn khác được đưa vào trong một họ riêng, gọi là họ [Pongidae](/wiki/Pongidae). Định nghĩa này hiện vẫn còn được nhiều [nhà nhân loại học](/wiki/Nh%C3%A2n_ch%E1%BB%A7ng_h%E1%BB%8Dc) và những người bình thường sử dụng. Tuy nhiên, định nghĩa này làm cho họ Pongidae trở thành nhóm [cận ngành](/wiki/C%E1%BA%ADn_ng%C3%A0nh), trong khi hiện nay phần lớn các nhà phân loại học ưa thích các nhóm [đơn ngành](/wiki/%C4%90%C6%A1n_ng%C3%A0nh). Vì thế nhiều [nhà sinh học](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) coi họ Hominidae bao gồm cả họ Pongidae (trong vai trò của phân họ [Ponginae](/wiki/Ponginae)), hoặc coi họ Pongidae này chỉ chứa đười ươi và các họ hàng đã tuyệt chủng của nó như *. Phân loại ở đây tuân thủ việc phân chia nhóm theo nguyên tắc đơn ngành. Gigantopithecus*
Con người và những họ hàng gần bao gồm tông
[người](/w/index.php?title=T%C3%B4ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) và [Gorillini](/wiki/Gorillini) đã tạo nên phân họ [Người](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) (xem bên dưới). (Một vài nhà nghiên cứu thậm chí còn xếp cả [tinh tinh](/wiki/Tinh_tinh) và khỉ đột vào chung chi *Homo* với con người.) [[2]](#cite_note-3) [[3]](#cite_note-4) Nhưng, chính họ hàng hóa thạch lại có mối liên hệ gần với con người hơn là loài tinh tinh đại diện cho những thành viên gần gũi với loài người, và không cần thiết phải phân thành phân loại hay tông. [4] [[5]](#cite_note-6)
Nhiều loại vượn người đã được nghiên cứu để có thể hiểu mối quan hệ giữa người hiện đại và các dạng vượn người khác còn sinh tồn. Một số thành viên tuyệt chủng của họ này như
*, Gigantopithecus* *,* [Orrorin](/wiki/Orrorin) *,* [Ardipithecus](/wiki/Chi_V%C6%B0%E1%BB%A3n_%C4%91%E1%BA%A5t) *, các dạng* [Kenyanthropus](/wiki/Kenyanthropus) [vượn cổ phương nam](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%A3n_c%E1%BB%95_ph%C6%B0%C6%A1ng_nam&action=edit&redlink=1)như *và* [Australopithecus](/wiki/Chi_V%C6%B0%E1%BB%A3n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ph%C6%B0%C6%A1ng_nam) *.* [Paranthropus](/wiki/Paranthropus) [[6]](#cite_note-7)
Các tiêu chuẩn chính xác về quan hệ thành viên trong phân họ Homininae là không rõ ràng, nhưng họ này nói chung bao gồm các
[loài](/wiki/Lo%C3%A0i) nào có sự chia sẻ hơn 97% [ADN](/wiki/ADN) của chúng với [bộ gen](/wiki/B%E1%BB%99_gen) của người hiện đại, cũng như biểu lộ khả năng [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) và có [trí tuệ](/wiki/Tr%C3%AD_tu%E1%BB%87) đơn giản ngoài giới hạn gia đình hay bầy đàn. [Thuyết trí tuệ](/w/index.php?title=Thuy%E1%BA%BFt_tr%C3%AD_tu%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), đưa ra khả năng ước lệ, là một tiêu chuẩn gây tranh cãi để có thể phân biệt được một người trưởng thành trong số các loại vượn người. Con người có khả năng này khi đạt độ tuổi khoảng 4-4,5 năm, trong khi vẫn chưa có điều gì chứng minh (hoặc phản bác) rằng tinh tinh hay khỉ đột có thể có được khả năng này. Điều tương tự cũng xảy ra với một số loài [7] [Khỉ Tân Thế giới](/wiki/Kh%E1%BB%89_T%C3%A2n_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)không thuộc họ Người, ví dụ như là [Khỉ mũ](/wiki/Kh%E1%BB%89_m%C5%A9).
Tuy nhiên, kể cả khi không có khả năng kiểm tra xem các thành viên cổ xưa của phân họ Homininae (chẳng hạn
*, Homo erectus* *, hay thậm chí là* [Homo neanderthalensis](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Neanderthal) [vượn cổ phương nam](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%A3n_c%E1%BB%95_ph%C6%B0%C6%A1ng_nam&action=edit&redlink=1)) có hay không có trí tuệ, vẫn sẽ rất khó để chối bỏ các nét tương tự được quan sát thấy ở những anh em còn sống của chúng. Đười ươi đã cho thấy sự phát triển về văn hóa có thể so sánh với tinh tinh, và một vài người nói rằng đười ươi cũng có khả năng thỏa mãn các điều kiện của thuyết trí tuệ. Những cuộc tranh luận khoa học này nắm giữ sự quan trọng trong chính trị cho sự ủng hộ của "tính người" của các loài great ape (great ape personhood). [[8]](#cite_note-9)
Năm
[2002](/wiki/2002), một chiếc sọ [hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch) có niên đại 6-7 triệu năm trước có tên do những người phát hiện ra nó đặt là "Toumaï" và về mặt hình thức được phân loại như là *, đã được tìm thấy tại Sahelanthropus tchadensis* [Tchad](/wiki/Tchad)và nó có lẽ là hóa thạch của vượn người sớm nhất được tìm thấy. Bên cạnh tuổi của nó thì Toumaï - không giống như vượn cổ phương nam đứng thẳng trẻ hơn, với niên đại 3-4 triệu năm trước và có tên gọi là " [Lucy](/wiki/Australopithecus_afarensis)" - có khuôn mặt tương đối phẳng và không có phần mũi, hàm nhô rõ như các loại vượn người tiền- *khác. Một số nghiên cứu đã thực hiện cho rằng loài mà trước đây không biết này có thể trên thực tế là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại (hoặc ít nhất là họ hàng gần với tổ tiên trực tiếp của người). Những người khác lại cho rằng một hóa thạch là không đủ để có thể kết luận như vậy do nó có thể làm đảo lộn các kết luận của trên 100 năm nghiên cứu của* [Homo](/wiki/Chi_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [nhân loại học](/wiki/Nh%C3%A2n_ch%E1%BB%A7ng_h%E1%BB%8Dc). Một báo cáo về nghiên cứu này đã được xuất bản trong tạp chí *Nature*vào ngày [11 tháng 7](/wiki/11_th%C3%A1ng_7)năm [2002](/wiki/2002). Trong khi một số nhà khoa học cho rằng nó chỉ là sọ của một con tiền-khỉ đột cái thì những người khác lại gọi nó là hóa thạch trong [tông](/w/index.php?title=T%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)người quan trọng nhất kể từ *Australopithecus*
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=2)]
### Cây phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=3)]
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Hominidae_chart.svg/400px-Hominidae_chart.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Hominidae_chart.svg/400px-Hominidae_chart.svg.png)
[Hominoidea](/wiki/Hominoidea)(tập trung vào họ Hominidae): sau một sự phân chia ban đầu từ nhánh chính bởi [Hylobatidae](/wiki/Hylobatidae)khoảng 18 triệu năm trước, nhánh [Ponginae](/wiki/Ponginae)tẽ ra, dẫn tới loài đười ươi; sau đó, Homininae tách thành tông [Hominini](/wiki/Hominini)(dẫn tới con người và tinh tinh) và [Gorillini](/wiki/Gorillini)(dẫn tới loài khỉ đột).
### Còn tồn tại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=4)]
- Họ
**Hominidae**: người và các loài vượn người loại lớn khác; các chi và loài tuyệt chủng đã bị loại ra. [[1]](#cite_note-MSW3-1)
- Phân họ
[Ponginae](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%B0%C6%A1i)
- Chi
[Pongo](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%B0%C6%A1i) [Đười ươi Borneo](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%B0%C6%A1i_Borneo), *Pongo pygmaeus* *Pongo pygmaeus pygmaeus* *Pongo pygmaeus morio* *Pongo pygmaeus wurmbii*
-
[Đười ươi Sumatra](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%B0%C6%A1i_Sumatra), *Pongo abelii*
-
- Chi
- Phân họ
[Homininae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)
- Tông
[Gorillini](/wiki/Kh%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%99t)
- Chi
*- gôrila, khỉ đột.* [Gorilla](/wiki/Kh%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%99t) [Gôrila phía tây](/wiki/Kh%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%99t_ph%C3%ADa_t%C3%A2y), *Gorilla gorilla* [Gôrila đất thấp phương tây](/w/index.php?title=G%C3%B4rila_%C4%91%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A5p_ph%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A2y&action=edit&redlink=1), *Gorilla gorilla gorilla* [Gôrila sông Cross](/w/index.php?title=G%C3%B4rila_s%C3%B4ng_Cross&action=edit&redlink=1), *Gorilla gorilla diehli*
-
[Gôrila phía đông](/wiki/Kh%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%99t_ph%C3%ADa_%C4%91%C3%B4ng), *Gorilla beringei* [Gôrila núi](/w/index.php?title=G%C3%B4rila_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1), *Gorilla beringei beringei* [Gôrila đất thấp phương đông](/w/index.php?title=G%C3%B4rila_%C4%91%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A5p_ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), *Gorilla beringei graueri*
-
-
- Chi
- Tông
[Hominini](/wiki/T%C3%B4ng_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)
- Chi
[Pan](/wiki/Tinh_tinh) [Tinh tinh thông thường](/wiki/Tinh_tinh_th%C3%B4ng_th%C6%B0%E1%BB%9Dng), *Pan troglodytes* [Tinh tinh trung tâm](/w/index.php?title=Tinh_tinh_trung_t%C3%A2m&action=edit&redlink=1), *Pan troglodytes troglodytes* [Tinh tinh châu Phi](/w/index.php?title=Tinh_tinh_ch%C3%A2u_Phi&action=edit&redlink=1), *Pan troglodytes verus* [Tinh tinh Nigeria](/w/index.php?title=Tinh_tinh_Nigeria&action=edit&redlink=1), *Pan troglodytes vellerosus* [Tinh tinh phương đông](/w/index.php?title=Tinh_tinh_ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), *Pan troglodytes schweinfurthii*
-
[Tinh tinh lùn](/wiki/Bonobo)(bonobo), *Pan paniscus*
-
- Chi
[Homo](/wiki/Chi_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [Người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di), *Homo sapiens sapiens*
-
- Chi
- Tông
- Phân họ
### Hóa thạch[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=5)]
Bổ sung thêm cho các loài và phân loài còn tồn tại trên đây, các
[nhà khảo cổ học](/wiki/Nh%C3%A0_kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc), [cổ sinh vật học](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_c%E1%BB%95_sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) và [nhân loại học](/wiki/Nh%C3%A2n_ch%E1%BB%A7ng_h%E1%BB%8Dc) đã phát hiện hàng loạt các loài đã tuyệt chủng. Danh sách dưới đây là một số chi của các loài đã phát hiện. [[9]](#cite_note-10)
- Phân họ
[Ponginae](/wiki/Ponginae) [[10]](#cite_note-11)
- Tông Sivapithecini
[†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Ankarapithecus](/w/index.php?title=Ankarapithecus&action=edit&redlink=1) *Ankarapithecus meteai*
-
[Sivapithecus](/wiki/Sivapithecus) *Sivapithecus brevirostris* *Sivapithecus punjabicus* *Sivapithecus parvada* *Sivapithecus sivalensis* *Sivapithecus indicus*
-
[Gigantopithecus](/wiki/Gigantopithecus) *Gigantopithecus bilaspurensis* *Gigantopithecus blacki* *Gigantopithecus giganteus*
-
-
- Tông
[Lufengpithecini](/w/index.php?title=Lufengpithecus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Lufengpithecus](/w/index.php?title=Lufengpithecus&action=edit&redlink=1) *Lufengpithecus lufengensis* *Lufengpithecus keiyuanensis* *Lufengpithecus hudienensis*
-
-
- Tông Pongini
- Tông Sivapithecini
- Phân họ
[Homininae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [[11]](#cite_note-12) [[12]](#cite_note-13) [Pierolapithecus](/wiki/Pierolapithecus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Pierolapithecus catalaunicus*
-
[Udabnopithecus](/w/index.php?title=Udabnopithecus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Udabnopithecus garedziensis*
-
- Tông
[Dryopithecini](/w/index.php?title=Dryopithecini&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *(còn tranh cãi về việc phân loại)* [Oreopithecus](/wiki/Oreopithecus) *Oreopithecus bambolii*
-
[Nakalipithecus](/w/index.php?title=Nakalipithecus&action=edit&redlink=1) *Nakalipithecus nakayamai*
-
[Anoiapithecus](/w/index.php?title=Anoiapithecus&action=edit&redlink=1) *Anoiapithecus brevirostris*
-
[Hispanopithecus](/w/index.php?title=Hispanopithecus&action=edit&redlink=1) *Hispanopithecus laietanus* *Hispanopithecus crusafonti*
-
[Dryopithecus](/wiki/Dryopithecus) [Dryopithecus wuduensis](/w/index.php?title=Dryopithecus_wuduensis&action=edit&redlink=1) [Dryopithecus fontani](/w/index.php?title=Dryopithecus_fontani&action=edit&redlink=1) [Dryopithecus brancoi](/w/index.php?title=Dryopithecus_brancoi&action=edit&redlink=1) *Dryopithecus laietanus* *Dryopithecus crusafonti*
-
-
[Rudapithecus](/w/index.php?title=Rudapithecus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Rudapithecus hungaricus*
-
[Samburupithecus](/w/index.php?title=Samburupithecus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Samburupithecus kiptalami*
-
- Tông
[Gorillini](/wiki/Gorillini) [Chororapithecus](/w/index.php?title=Chororapithecus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1)(còn tranh cãi về việc phân loại) *Chororapithecus abyssinicus*
-
-
- Tông
[Hominini](/wiki/Hominini) [Graecopithecus](/wiki/Graecopithecus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-14) *Graecopithecus freybergi*
-
[Sahelanthropus](/wiki/Sahelanthropus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Sahelanthropus tchadensis*
-
[Orrorin](/wiki/Orrorin) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Orrorin tugenensis*
-
- Phân tông
[Hominina](/wiki/Hominina) [Ardipithecus](/wiki/Ardipithecus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Ardipithecus ramidus* *Ardipithecus kadabba*
-
[Kenyanthropus](/wiki/Kenyanthropus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *Kenyanthropus platyops*
-
[Praeanthropus](/w/index.php?title=Praeanthropus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [[14]](#cite_note-15) [Australopithecus](/wiki/Australopithecus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Paranthropus](/wiki/Paranthropus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *– tổ tiên trực tiếp của* [Homo](/wiki/Homo_(genus)) [con người](/wiki/Con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)hiện đại [Homo gautengensis](/wiki/Homo_gautengensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo rudolfensis](/wiki/Homo_rudolfensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo naledi](/wiki/Homo_naledi) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo habilis](/wiki/Homo_habilis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo floresiensis](/wiki/Homo_floresiensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo erectus](/wiki/Homo_erectus) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo ergaster](/wiki/Homo_ergaster) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo antecessor](/wiki/Homo_antecessor) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo heidelbergensis](/wiki/Homo_heidelbergensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo cepranensis](/wiki/Homo_cepranensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo helmei](/w/index.php?title=Homo_helmei&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo palaeojavanicus](/w/index.php?title=Meganthropus&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo tsaichangensis](/w/index.php?title=Homo_tsaichangensis&action=edit&redlink=1) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Denisova hominin](/wiki/Denisova_hominin)(tên khoa học chưa được đặt) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo neanderthalensis](/wiki/Neanderthal) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo rhodesiensis](/wiki/Homo_rhodesiensis) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Homo sapiens](/wiki/Homo_sapiens) [Homo sapiens idaltu](/wiki/Homo_sapiens_idaltu) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) *(* [Homo sapiens cổ xưa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_c%E1%BB%95_x%C6%B0a) [Cro-Magnon](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Cro-Magnon)) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1) [Người hang hươu đỏ](/wiki/Di_c%E1%BB%91t_hang_H%C6%B0%C6%A1u_%C4%90%E1%BB%8F) [†](/w/index.php?title=%E2%80%A0&action=edit&redlink=1)(tên khoa học chưa được đặt; có lẽ là một chủng người hiện đại hoặc là một loài lai giữa người hiện đại và người Denisova [[15]](#cite_note-Barras2012-16) ) [[16]](#cite_note-NG-17)
-
-
-
-
-
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=6)] [Tuyên bố về khỉ dạng người loại lớn](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_b%E1%BB%91_v%E1%BB%81_kh%E1%BB%89_d%E1%BA%A1ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lo%E1%BA%A1i_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) [Tiến trình tiến hóa loài người](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_tr%C3%ACnh_ti%E1%BA%BFn_h%C3%B3a_lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [Tiến hóa của Homo sapiens](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFn_h%C3%B3a_c%E1%BB%A7a_Homo_sapiens&action=edit&redlink=1) [Ngôn ngữ của khỉ dạng người loại lớn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_c%E1%BB%A7a_kh%E1%BB%89_d%E1%BA%A1ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lo%E1%BA%A1i_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) [Dự án khỉ dạng người loại lớn](/w/index.php?title=D%E1%BB%B1_%C3%A1n_kh%E1%BB%89_d%E1%BA%A1ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lo%E1%BA%A1i_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) [Danh sách khỉ dạng người loại lớn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_kh%E1%BB%89_d%E1%BA%A1ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lo%E1%BA%A1i_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) [Trí tuệ của khỉ dạng người](/w/index.php?title=Tr%C3%AD_tu%E1%BB%87_c%E1%BB%A7a_kh%E1%BB%89_d%E1%BA%A1ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) [Phân loại Động vật](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=7)] **"Great ape" là tên gọi thông thường, không phải tên theo danh pháp khoa học. Cách sử dụng tùy thuộc ngữ cảnh, nó có thể không bao gồm loài người ("loài người và các loài great ape") hoặc có bao gồm loài người ("loài người và các loài great ape khác").** [^](#cite_ref-2)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=8)]
- Groves, Colin (16 tháng 11 năm 2005). Wilson, D. E. và Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, xuất bản lần thứ 3, 181-184, Johns Hopkins University Press.
[ISBN 0-8018-8221-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0801882214).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=9)]
- ^
**a** **ă** [Groves, Colin](/w/index.php?title=Colin_Groves&action=edit&redlink=1)(16 tháng 11 năm 2005). Wilson D. E. và Reeder D. M. (chủ biên), biên tập. [. Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins. tr. 181–184.](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=12100786) *Mammal Species of the World* [ISBN 0-801-88221-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0801882214). **Pickrell, John (20 tháng 5 năm 2003).** [^](#cite_ref-3) [“Chimps Belong on Human Branch of Family Tree, Study Says”](http://news.nationalgeographic.com/news/2003/05/0520_030520_chimpanzees.html). *. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.* [National Geographic Society](/wiki/National_Geographic_Society) [^](#cite_ref-4) [Relationship Humans-Gorillas](http://www.berggorilla.de/english/gjournal/texte/32mensch-gorilla-groves.html). **Watson, E. E. và đồng nghiệp (2001). “Homo genus: a review of the classification of humans and the great apes”. Trong Tobias, P. V. và đồng nghiệp.** [^](#cite_ref-5) *Humanity from African Naissance to Coming Millennia*. Florence: Firenze Univ. Press. tr. 311–323. **Schwartz, J.H. (1986) Primate systematics and a classification of the order. Comparative primate biology volume 1: Systematics, evolution, and anatomy (ed. by D.R. Swindler, and J. Erwin), pp. 1-41, Alan R. Liss, New York.** [^](#cite_ref-6) **Schwartz, J.H. (2004b) Issues in hominid systematics. Zona Arqueología 4, 360–371.** [^](#cite_ref-7) **Heyes, C. M. (1998).** [^](#cite_ref-8) [“Theory of Mind in Nonhuman Primates”](https://web.archive.org/web/20071204144328/http://www.bbsonline.org/documents/a/00/00/05/46/index.html). *Behavioral and Brain Sciences* **21**(1): 101–14. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [10097012](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10097012). [doi](/wiki/DOI): [10.1017/S0140525X98000703](//dx.doi.org/10.1017%2FS0140525X98000703). bbs00000546. [Bản gốc](http://www.bbsonline.org/documents/a/00/00/05/46/index.html)lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Van Schaik C.P.; Ancrenaz, M; Borgen, G; Galdikas, B; Knott, CD; Singleton, I; Suzuki, A; Utami, SS; Merrill, M (2003). “Orangutan cultures and the evolution of material culture”.** [^](#cite_ref-9) *Science* **299**(5603): 102–105. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [12511649](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12511649). [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.1078004](//dx.doi.org/10.1126%2Fscience.1078004). **Haaramo, Mikko (14 tháng 1 năm 2005).** [^](#cite_ref-10) [“Hominoidea”](http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/synapsida/eutheria/primates/hominoidea/hominoidea.html). Mikko's Phylogeny Archive. **Haaramo, Mikko (4 tháng 2 năm 2004).** [^](#cite_ref-11) [“Pongidae”](http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/synapsida/eutheria/primates/hominoidea/pongidae.html). Mikko's Phylogeny Archive. **Haaramo, Mikko (14 tháng 1 năm 2005).** [^](#cite_ref-12) [“Hominoidea”](http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/synapsida/eutheria/primates/hominoidea/hominoidea.html). Mikko's Phylogeny Archive. **Haaramo, Mikko (10 tháng 11 năm 2007).** [^](#cite_ref-13) [“Hominidae”](http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/synapsida/eutheria/primates/hominoidea/hominidae_1.html#hominidae_2). Mikko's Phylogeny Archive. **Fuss, J; Spassov, N; Begun, DR; Böhme, M (2017). "Potential hominin affinities of Graecopithecus from the Late Miocene of Europe". PLoS ONE. 12 (5).** [^](#cite_ref-14) [^](#cite_ref-15) [Paleodb](http://www.paleodatabase.org/cgi-bin/bridge.pl?action=checkTaxonInfo&taxon_no=83058&is_real_user=1) **Barras, Colin (14 tháng 3 năm 2012).** [^](#cite_ref-Barras2012_16-0) [“Chinese human fossils unlike any known species”](http://www.newscientist.com/article/dn21586-chinese-human-fossils-unlike-any-known-species.html). New Scientist. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2012. [^](#cite_ref-NG_17-0) [“National Geographic”](http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/orangutan.html). [National Geographic Society](/wiki/National_Geographic_Society). Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2009.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|
| có một trang [The Animal Legal and Historical Center at Michigan State University College of Law](https://web.archive.org/web/20110413200432/http://www.animallaw.info/great-apes/index.htm), Great Apes and the Law [Renderings of Hominid Exemplars at the Smithsonian](http://www.smithsonianmag.com/science-nature/A-Closer-Look-at-Evolutionary-Faces.html) [Additional information on great apes](http://www.unep.org/grasp/Resources/index.asp) [NPR News: Toumaï the Human Ancestor](http://www.npr.org/programs/atc/features/2002/july/toumai/index.html) [Hominid Species](http://www.talkorigins.org/faqs/homs/species.html)at [TalkOrigins Archive](/w/index.php?title=TalkOrigins_Archive&action=edit&redlink=1) [For more details on Hominid species, including excellent photos of fossil hominids](http://www.modernhumanorigins.net/) *New Scientist*19 May 2003 – Chimps are human, gene study implies *Scientific American*magazine (April 2006 Issue) Why Are Some Animals So Smart?
- A new mediterranean hominoid-hominid link discovered,
*Anoiapithecus brevirostris*, "Lluc": [A unique Middle Miocene European hominoid and the origins of the great ape and human clade](http://www.pnas.org/content/early/2009/06/01/0811730106.abstract) [Link to graphical reconstruction](http://www.elmundo.es/elmundo/2009/06/01/ciencia/1243872357.html) [Human Timeline (Interactive)](http://humanorigins.si.edu/evidence/human-evolution-timeline-interactive)– [Smithsonian](/w/index.php?title=Smithsonian_Institution&action=edit&redlink=1), [National Museum of Natural History](/w/index.php?title=National_Museum_of_Natural_History&action=edit&redlink=1)(August 2016).
|
|
|
|
|Xem thêm
|
|
|


text:
Ibos, Hautes-Pyrénées
Tọa độ: 43°14′03″B 0°00′09″Đ / 43,2341666667°B 0,0025°Đ
Ibos là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 321 mét trên mực nước biển.
Tọa độ: 43°14′03″B 0°00′09″Đ / 43,2341666667°B 0,0025°Đ
Ibos là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 321 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Ibos, Hautes-Pyrénées
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [43°14′03″B 0°00′09″Đ / 43,2341666667°B 0,0025°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ibos,_Hautes-Pyr%C3%A9n%C3%A9es¶ms=43.2341666667_N_0.0025_E_region:FR-65_type:city(3113))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Occitanie](/wiki/Occitanie) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Hautes-Pyrénées](/wiki/Hautes-Pyr%C3%A9n%C3%A9es) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tarbes](/wiki/Tarbes_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [canton de Bordères-sur-l'Échez](/w/index.php?title=Canton_de_Bord%C3%A8res-sur-l%27%C3%89chez&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 321 m/1.053 ft)
1 2(12,70 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(250 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [65226](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=65226-COM)/ [65420](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Ibos** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Hautes-Pyrénées](/wiki/Hautes-Pyr%C3%A9n%C3%A9es) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Occitanie](/wiki/Occitanie) tây nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 321 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ibos,_Hautes-Pyr%C3%A9n%C3%A9es&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ibos,_Hautes-Pyr%C3%A9n%C3%A9es&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


text:
Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum
Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum (tên tiếng Anh: Campus of the University of Da Nang in Kon Tum) - được thành lập ngày 14 tháng 02 năm 2007 - là một thành viên mới trong 7 trường thành viên của Đại học Đà Nẵng. Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum có chức năng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ đại học và sau đại học đa ngành, đa lĩnh vực cho các tỉnh Tây Nguyên và các tỉnh vùng Đông nam Lào, Đông bắc Campuchia. Phân hiệu sẽ từng bước xây dựng nguồn lực, các cơ sở thí nghiệm, thực hành để nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần tích cực vào việc nâng cao hiệu quả lao động xã hội của cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên. Sự ra đời của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là một bước góp phần tích cực vào việc phát triển thương hiệu Đại học Đà Nẵng trên vùng đất Tây Nguyên.
Mục lục
Mục tiêu[sửa | sửa mã nguồn]
- Phát triển cộng đồng: Phân hiệu đào tạo vì sự phát triển cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
- Hợp tác cùng phát triển: Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là thành viên của Đại học Đà Nẵng, coi trọng việc hợp tác với các trường thành viên thuộc Đại học Đà Nẵng. Phân hiệu cũng sẽ hợp tác chặt chẽ với các trường cao đẳng, đại học và các cộng đồng kinh doanh trên vùng đất Tây Nguyên. Tất cả mọi sự hợp tác vì sự phát triển bền vững.
- Thực tế và hữu hiệu: Phân hiệu sẽ thường xuyên tìm hiểu nhu cầu khu vực để xây dựng cơ cấu ngành đào tạo, chương trình học phù hợp với nhu cầu phát triển của Tây Nguyên. Đào tạo nguồn nhân lực có khả năng vận dụng các kiến thức đã học vào việc cải tiến đời sống lao động của cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
Cơ sở vật chất[sửa | sửa mã nguồn]
Toàn bộ cơ sở của Phân hiệu được chia thành hai khu vực:
- Khu vực Giảng đường và Hiệu bộ của Phân hiệu tại 129 Phan Đình Phùng - thành phố Kon Tum với diện tích 1,5 ha.
- Khu vực Ký túc xá sinh viên và khu học tập thể dục, thể thao tại đường Duy Tân - thành phố Kon Tum với diện tích 2,3 ha.
Trong tương lai gần, Phân hiệu sẽ trở thành một môi trường xanh, sạch đẹp với diện tích có thể mở rộng trên 50 ha. Trong khuôn viên các cơ sở, có các giảng đường được trang bị máy tính, projector, kết nối mạng Internet, có các phòng máy để sinh viên có thể học tập theo các chương trình mô phỏng, các mô hình hoá, các trung tâm thí nghiệm, thực hành, có công viên với những bồn hoa trải dài. Ngoài khu vực giảng đường, ký túc xá sẽ có sân thể thao, căn tin, trạm xá...Tất cả tạo nên một quần thể kiến trúc hoàn chỉnh cho môi trường học tập vì sự phát triển của thế hệ tương lai gắn bó với vùng đất Tây Nguyên.
Đội ngũ giảng viên[sửa | sửa mã nguồn]
Là một thành viên của Đại học Đà Nẵng, giảng dạy ở Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum có sự góp sức của các Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ, đội ngũ Giảng viên chính và Giảng viên có kinh nghiệm giảng dạy tốt nhất từ các trường thành viên khác. Sinh viên của Phân hiệu sẽ tiếp cận những phương pháp giảng dạy tiên tiến với những chương trình phù hợp, có tính cập nhật cao. Hơn thế nữa, sinh viên còn có thể truy cập dễ dàng các giáo trình, tài liệu từ học liệu mở của các trường đại học thành viên Đại học Đà Nẵng. Các sinh viên chuyên ngành kỹ thuật học tập ở Phân hiệu, năm cuối có thể được tham gia thực tập trong các phòng thí nghiệm được trang bị những thiết bị hiện đại tại trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng.
Một phương châm chính của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là từng bước xây dựng đội ngũ giảng viên cho mình. Phân hiệu sẽ phát hiện các tài năng gắn bó với vùng đất Tây Nguyên, các sinh viên ở tất cả các trường đại học trong nước được mời gọi và đề nghị họ sau khi tốt nghiệp về làm giảng viên tại trường. Giảng viên của Phân hiệu sẽ có các điều kiện hỗ trợ tốt để học tập, phát triển và làm việc lâu dài ở Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum.
Quy mô và Hệ thống đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Phân hiệu đi vào hoạt động ổn định, sẽ tuyển sinh hàng năm với quy mô từ 400 đến 500 sinh viên hệ chính quy. Dựa trên thế mạnh của Đại học Đà Nẵng - đại học đa ngành trọng điểm quốc gia, Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum sẽ từng bước mở rộng các chuyên ngành đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội của các tỉnh Tây Nguyên.
Hiện nay, Phân hiệu chiêu sinh 14 chuyên ngành đào tạo thuộc 4 trường đại học thành viên của Đại học Đà Nẵng là trường Đại học Bách khoa, trường Đại học Kinh tế, trường Đại học Sư phạm và trường Đại học Ngoại ngữ. Ngoài đào tạo hệ đại học, Phân hiệu sẽ tích cực mở các khoá đào tạo sau đại học nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Tây Nguyên. Dự kiến, các lớp cao học trên vùng đất Tây Nguyên này sẽ được chiêu sinh khoá đầu tiên vào năm học 2007 - 2008 với quy mô 50 học viên của nhiều chuyên ngành đào tạo.
- Các chuyên ngành đào tạo đại học:
- Điện Kỹ thuật
- Công nghệ Thông tin
- Xây dựng Công trình Thuỷ
- Kinh tế Xây dựng và Quản lý Dự án
- Kinh tế Lao động
- Kinh tế Phát triển
- Quản trị Kinh doanh Tổng hợp
- Quản trị Kinh doanh Quốc tế (Ngoại thương)
- Quản trị Kinh doanh Du lịch và Dịch vụ
- Tài chính - Ngân hàng
- Tài chính Doanh nghiệp
- Sư phạm Toán
- Sư phạm Giáo dục Tiểu học
- Cử nhân Tiếng Anh Thương mại
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Đại học Đà Nẵng
- Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng
- Đại học kinh tế, Đại học Đà Nẵng
- Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
- Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
- Cao đẳng Công nghệ, Đại học Đà Nẵng
- Khoa Y Dược, Đại học Đà Nẵng
- Website chính thức của Trường Cao đẳng Công nghệ Thông tin Đà Nẵng
- Website chính thức của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum
- Trang tuyển sinh, Đại học Đà Nẵng
- Website chính thức của Trung tâm Thông tin Học Liệu Đại Học Đà Nẵng
- Website chính thức của Câu lạc bộ Suzucho KarateDo Đại Học Đà Nẵng

markdown:
# Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum
|Đại học Đà Nẵng
|
Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum
|Thành lập||2007|
|Loại hình||Đại học đa ngành|
|Địa chỉ||704 - Phan Đình Phùng,
|[http://www.kontum.udn.vn/](http://www.kontum.udn.vn/) **Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum** (tên [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Campus of the University of Da Nang in Kon Tum*) - được thành lập ngày 14 tháng 02 năm 2007 - là một thành viên mới trong 7 trường thành viên của [Đại học Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng). Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum có chức năng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ [đại học](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc) và sau đại học đa ngành, đa lĩnh vực cho các tỉnh [Tây Nguyên](/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn) và các tỉnh vùng Đông nam [Lào](/wiki/L%C3%A0o), Đông bắc [Campuchia](/wiki/Campuchia). Phân hiệu sẽ từng bước xây dựng nguồn lực, các cơ sở thí nghiệm, thực hành để nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần tích cực vào việc nâng cao hiệu quả lao động xã hội của cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên. Sự ra đời của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là một bước góp phần tích cực vào việc phát triển thương hiệu Đại học Đà Nẵng trên vùng đất Tây Nguyên.
## Mục lục
## Mục tiêu[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=1)]
- Phát triển cộng đồng: Phân hiệu đào tạo vì sự phát triển cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
- Hợp tác cùng phát triển: Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là thành viên của Đại học Đà Nẵng, coi trọng việc hợp tác với các trường thành viên thuộc Đại học Đà Nẵng. Phân hiệu cũng sẽ hợp tác chặt chẽ với các trường cao đẳng, đại học và các cộng đồng kinh doanh trên vùng đất Tây Nguyên. Tất cả mọi sự hợp tác vì sự phát triển bền vững.
- Thực tế và hữu hiệu: Phân hiệu sẽ thường xuyên tìm hiểu nhu cầu khu vực để xây dựng cơ cấu ngành đào tạo, chương trình học phù hợp với nhu cầu phát triển của Tây Nguyên. Đào tạo nguồn nhân lực có khả năng vận dụng các kiến thức đã học vào việc cải tiến đời sống lao động của cộng đồng các dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
## Cơ sở vật chất[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=2)]
Toàn bộ cơ sở của Phân hiệu được chia thành hai khu vực:
- Khu vực Giảng đường và Hiệu bộ của Phân hiệu tại 129 Phan Đình Phùng - thành phố Kon Tum với diện tích 1,5 ha.
- Khu vực Ký túc xá sinh viên và khu học tập thể dục, thể thao tại đường Duy Tân - thành phố Kon Tum với diện tích 2,3 ha.
Trong tương lai gần, Phân hiệu sẽ trở thành một môi trường xanh, sạch đẹp với diện tích có thể mở rộng trên 50 ha. Trong khuôn viên các cơ sở, có các giảng đường được trang bị máy tính, projector, kết nối mạng Internet, có các phòng máy để sinh viên có thể học tập theo các chương trình mô phỏng, các mô hình hoá, các trung tâm thí nghiệm, thực hành, có công viên với những bồn hoa trải dài. Ngoài khu vực giảng đường, ký túc xá sẽ có sân thể thao, căn tin, trạm xá...Tất cả tạo nên một quần thể kiến trúc hoàn chỉnh cho môi trường học tập vì sự phát triển của thế hệ tương lai gắn bó với vùng đất Tây Nguyên.
## Đội ngũ giảng viên[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=3)]
Là một thành viên của Đại học Đà Nẵng, giảng dạy ở Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum có sự góp sức của các
[Giáo sư](/wiki/Gi%C3%A1o_s%C6%B0), [Phó giáo sư](/wiki/Gi%C3%A1o_s%C6%B0), [Tiến sĩ](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9), đội ngũ Giảng viên chính và Giảng viên có kinh nghiệm giảng dạy tốt nhất từ các trường thành viên khác. Sinh viên của Phân hiệu sẽ tiếp cận những phương pháp giảng dạy tiên tiến với những chương trình phù hợp, có tính cập nhật cao. Hơn thế nữa, sinh viên còn có thể truy cập dễ dàng các giáo trình, tài liệu từ học liệu mở của các trường đại học thành viên Đại học Đà Nẵng. Các sinh viên chuyên ngành kỹ thuật học tập ở Phân hiệu, năm cuối có thể được tham gia thực tập trong các phòng thí nghiệm được trang bị những thiết bị hiện đại tại trường [Đại học Bách khoa Đà Nẵng](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_B%C3%A1ch_khoa,_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng).
Một phương châm chính của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum là từng bước xây dựng đội ngũ giảng viên cho mình. Phân hiệu sẽ phát hiện các tài năng gắn bó với vùng đất Tây Nguyên, các sinh viên ở tất cả các trường đại học trong nước được mời gọi và đề nghị họ sau khi tốt nghiệp về làm giảng viên tại trường. Giảng viên của Phân hiệu sẽ có các điều kiện hỗ trợ tốt để học tập, phát triển và làm việc lâu dài ở Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum.
## Quy mô và Hệ thống đào tạo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=4)]
Khi Phân hiệu đi vào hoạt động ổn định, sẽ tuyển sinh hàng năm với quy mô từ 400 đến 500 sinh viên hệ chính quy. Dựa trên thế mạnh của
[Đại học Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) - [đại học đa ngành trọng điểm quốc gia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_tr%E1%BB%8Dng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam), Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum sẽ từng bước mở rộng các chuyên ngành đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội của các tỉnh Tây Nguyên.
Hiện nay, Phân hiệu chiêu sinh 14 chuyên ngành đào tạo thuộc 4 trường đại học thành viên của Đại học Đà Nẵng là trường
[Đại học Bách khoa](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_B%C3%A1ch_khoa,_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), trường [Đại học Kinh tế](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Kinh_t%E1%BA%BF_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), trường [Đại học Sư phạm](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m,_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) và trường [Đại học Ngoại ngữ](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ngo%E1%BA%A1i_ng%E1%BB%AF_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng). Ngoài đào tạo hệ [đại học](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc), Phân hiệu sẽ tích cực mở các khoá đào tạo sau đại học nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Tây Nguyên. Dự kiến, các lớp cao học trên vùng đất Tây Nguyên này sẽ được chiêu sinh khoá đầu tiên vào năm học 2007 - 2008 với quy mô 50 học viên của nhiều chuyên ngành đào tạo.
- Các chuyên ngành đào tạo đại học:
- Điện Kỹ thuật
- Công nghệ Thông tin
- Xây dựng Công trình Thuỷ
- Kinh tế Xây dựng và Quản lý Dự án
- Kinh tế Lao động
- Kinh tế Phát triển
- Quản trị Kinh doanh Tổng hợp
- Quản trị Kinh doanh Quốc tế (Ngoại thương)
- Quản trị Kinh doanh Du lịch và Dịch vụ
- Tài chính - Ngân hàng
- Tài chính Doanh nghiệp
- Sư phạm Toán
- Sư phạm Giáo dục Tiểu học
- Cử nhân Tiếng Anh Thương mại
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_hi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng_t%E1%BA%A1i_Kon_Tum&action=edit§ion=6)] [Đại học Đà Nẵng](http://www.udn.vn/) [Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng](http://dut.udn.vn/) [Đại học kinh tế, Đại học Đà Nẵng](http://www.due.udn.vn/) [Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng](http://www.ued.udn.vn/) [Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng](http://cfl.udn.vn/) [Cao đẳng Công nghệ, Đại học Đà Nẵng](http://www.dct.udn.vn/) [Khoa Y Dược, Đại học Đà Nẵng](http://www.fmp.udn.vn/) [Website chính thức của Trường Cao đẳng Công nghệ Thông tin Đà Nẵng](http://www.cit.udn.vn/) [Website chính thức của Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum](http://www.kontum.udn.vn/) [Trang tuyển sinh, Đại học Đà Nẵng](http://ts.udn.vn/) [Website chính thức của Trung tâm Thông tin Học Liệu Đại Học Đà Nẵng](http://www.lirc.udn.vn/) [Website chính thức của Câu lạc bộ Suzucho KarateDo Đại Học Đà Nẵng](http://karateud.net/)

X-Cache: cp1054 miss, cp1066 miss


text:
Thể loại:Động vật bò sát châu Đại dương
Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
Đ
- ► Động vật bò sát New Caledonia (6 tr.)
- ► Động vật bò sát New Guinea (1 t.l., 7 tr.)
- ► Động vật bò sát New Zealand (19 tr.)
- ► Động vật bò sát Úc (1 t.l., 92 tr.)
Các trang trong thể loại “Động vật bò sát châu Đại dương”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:Động vật bò sát châu Đại dương
## Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
### Đ
- ►
[Động vật bò sát New Caledonia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t_New_Caledonia) (6 tr.)
- ►
[Động vật bò sát New Guinea](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t_New_Guinea) (1 t.l., 7 tr.)
- ►
[Động vật bò sát New Zealand](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t_New_Zealand) (19 tr.)
- ►
[Động vật bò sát Úc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t_%C3%9Ac) (1 t.l., 92 tr.)
## Các trang trong thể loại “Động vật bò sát châu Đại dương”
Thể loại này gồm trang sau.


text:
Thể loại:Do Thái
Bài chính của thể loại này là Người Do Thái.
Bài chính của thể loại này là Do Thái giáo.
Thể loại con
Thể loại này gồm 15 thể loại con sau, trên tổng số 15 thể loại con.
- ► Do Thái giáo (13 t.l., 24 tr.)
- ► Người Do Thái (18 t.l., 45 tr., 1 t.t.)
+
- ► Do Thái theo lục địa (3 t.l.)
- ► Người Do Thái và Do Thái giáo theo quốc gia (1 t.l.)
- ► Do Thái theo thành phố (1 t.l.)
- ► Do Thái theo vùng (4 t.l.)
C
- ► Cộng đồng Do Thái (6 t.l., 7 tr.)
D
L
- ► Lịch sử Do Thái (11 t.l., 12 tr.)
N
- ► Nghiên cứu Do Thái (1 t.l.)
- ► Các ngôn ngữ Do Thái (2 t.l.)
V
- ► Văn hóa Do Thái (13 t.l., 13 tr.)
- ► Văn hóa Do Thái thế tục (1 t.l.)
- ► Vùng đất Israel (6 t.l., 7 tr.)
X
- ► Xã hội Do Thái (5 t.l., 1 tr.)
Các trang trong thể loại “Do Thái”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.

markdown:
# Thể loại:Do Thái
Bài chính của
[thể loại](/wiki/Wikipedia:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)này là **.** [Người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i)
Bài chính của
[thể loại](/wiki/Wikipedia:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)này là **.** [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 15 thể loại con sau, trên tổng số 15 thể loại con.
- ►
[Do Thái giáo](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o) (13 t.l., 24 tr.)
- ►
[Người Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i) (18 t.l., 45 tr., 1 t.t.)
### +
- ►
[Do Thái theo lục địa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Do_Th%C3%A1i_theo_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) (3 t.l.)
- ►
[Người Do Thái và Do Thái giáo theo quốc gia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i_v%C3%A0_Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o_theo_qu%E1%BB%91c_gia) (1 t.l.)
- ►
[Do Thái theo thành phố](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Do_Th%C3%A1i_theo_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) (1 t.l.)
- ►
[Do Thái theo vùng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Do_Th%C3%A1i_theo_v%C3%B9ng) (4 t.l.)
### C
- ►
[Cộng đồng Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Do_Th%C3%A1i) (6 t.l., 7 tr.)
### D
### L
- ►
[Lịch sử Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Do_Th%C3%A1i) (11 t.l., 12 tr.)
### N
- ►
[Nghiên cứu Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_Do_Th%C3%A1i) (1 t.l.)
- ►
[Các ngôn ngữ Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Do_Th%C3%A1i) (2 t.l.)
### V
- ►
[Văn hóa Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C4%83n_h%C3%B3a_Do_Th%C3%A1i) (13 t.l., 13 tr.)
- ►
[Văn hóa Do Thái thế tục](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C4%83n_h%C3%B3a_Do_Th%C3%A1i_th%E1%BA%BF_t%E1%BB%A5c) (1 t.l.)
- ►
[Vùng đất Israel](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Israel) (6 t.l., 7 tr.)
### X
- ►
[Xã hội Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:X%C3%A3_h%E1%BB%99i_Do_Th%C3%A1i) (5 t.l., 1 tr.)
## Các trang trong thể loại “Do Thái”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.

X-Cache: cp1067 miss, cp1066 miss


text:
Thể loại:Mất 278 TCN
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 278 TCN. Xem thêm những người sinh năm 278 TCN.
Các trang trong thể loại “Mất 278 TCN”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 278 TCN. Xem thêm những người sinh năm 278 TCN.
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Mất 278 TCN
|
|[279](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_279_TCN)– [278]– [277](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_277_TCN)– [276](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_276_TCN)– [275](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_275_TCN) [274](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_274_TCN)– [273](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_273_TCN)– [272](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_272_TCN)– [271](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_271_TCN)– [270](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_270_TCN)
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 278 TCN**. Xem thêm [những người sinh năm 278 TCN](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_278_TCN). [Về đầu trang] [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_278_TCN&from=Z)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Mất 278 TCN”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.


text:
Thể loại:Năm sinh thiếu
Các trang trong thể loại “Năm sinh thiếu”
200 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 1.461 trang.(Trang trước) (Trang sau)
(Trang trước) (Trang sau)
A
- Abdurrahim El-Keib
- Abe Teruo
- Antonio Augusto Villareal Acosta
- Aden Hashi Farah
- Ai Khương
- Alexios V Doukas
- Yosepha Alomang
- Thảo luận Thành viên:Alphama/Test2
- Amenhotep I
- Amyntas III của Macedonia
- An Khánh Tự
- An Toàn hoàng hậu
- Anh Bố
- Jeton Anjain
- Randall Arauz
- Arima Haruo
- Víctor Rolando Arroyo Carmona
- Artur da Costa e Silva
- Asakura Tamotsu
- Antiochos XIII Asiaticos
- Oral Ataniyazova
- Iqbal Athas
- Aurelius và Natalia
- Azumi Shiro
B
- Babatha
- Bạch công Thắng
- Lê Công Phước
- Bạch Đầu Đế
- Bách Lý Hề
- Emadeddin Baghi
- Ballu, Sakleshpur
- Bàng Noãn
- Bành Nhạc
- Bành Oánh Ngọc
- Bát Nàn
- Bessus
- Betty Nguyễn
- Bình Nguyên quân
- Bộc Cố Hoài Ân
- Bột Hải Định Vương
- Bột Hải Giản Vương
- Bột Hải Hi Vương
- Bột Hải Khang Vương
- Bột Hải Thành Vương
- Bột Hải Tuyên Vương
- Bột Hải Vũ Vương
- Eileen Kampakuta Brown
- Bùi Bá Kỳ
- Bùi Cầm Hổ
- Bùi Đắc Tuyên
- Bùi Hành Nghiễm
- Bùi Thúy
- Bùi Văn Khuê
- Bùi Viêm
- Edwin Bustillos
- Phù Dư Phong
C
- Cái Diên
- Cam Ninh
- Cảnh Đan
- Cao Anh
- Cao Cầu
- Cao Cừ Di
- Cao Diên Tông
- Cao Khai Đạo
- Cao Kiệt
- Cao Nghênh Tường
- Cao Nhã Chi
- Cao Nhất Công
- Cao Sĩ Đạt
- Cao Thăng Thái
- Cao Tiên Chi
- Cao Trường Cung
- Cao Văn Bổn
- Carinus
- Carl Heinrich von Wedel
- Cát Vinh
- Madi Ceesay
- Pisit Charnsnoh
- Chế Bồng Nga
- Chỉ huy Ramona
- Chiêu Văn
- Chu Ai vương
- Chu An Vương
- Chu Bình Vương
- Chu Cảnh vương
- Chu Chiêu vương
- Chu Công Đán
- Chu Cung vương
- Chu Di vương
- Chu Đạt
- Chu Địch
- Chu Điệu vương
- Chu Đình Nghiêm
- Chu Định vương
- Chu Giản vương
- Chu Hà
- Chu Hiển vương
- Chu Hiếu vương
- Chu Hoàn vương
- Chu Hỗ
- Chu Huề vương
- Chu Huệ vương
- Chu Khang vương
- Chu Khảo vương
- Chu Khoảnh vương
- Chu Khuông vương
- Chu Kính Vương
- Chu Lệ vương
- Chu Liệt Vương
- Chu Linh vương
- Chu Ly Vương
- Chu Mục vương
- Chu Nguyên vương
- Chu Noãn vương
- Chu Thành vương
- Chu Thận Tịnh Vương
- Chu Thiết Hổ
- Chu Trang Vương
- Chu Trinh Định vương
- Chu Tuyên vương
- Chu Tự
- Chu Tư vương
- Chu Tương vương
- Chu U vương
- Chu Uy Liệt Vương
- Chu Văn Tiến
- Chu Vũ vương
- Chu Xa
- Chu Xương (nhà Hán)
- Chu Ý vương
- Chung Ly Muội
- Cổ Công Đản Phủ
- Công chúa Thiên Cực (nhà Lý)
- Công Lưu
- Công Tôn Diễn
- Công Tôn Độ
- Công Tôn Toản
- Cơ Khánh Phủ
- Cơ Quý Hữu
- Cơ Triều
- Tom Cross (biên tập viên)
- Cử Lê Bỉ công
D
- Dã Tốc Cai
- Đại Kiền Hoảng
- Đại Huyền Tích
- Đại Nguyên Nghĩa
- Daniel Kritenbrink
- Bernard Derrida
- Di Tử Hà
- Diêm Hành
- Doãn Tử Tư
- Domenico Ghirlandaio
- Dominique Borella
- Dominique de Villepin
- James W. Douglass
- Dư Hiếu Khoảnh
- Dương Chiếu
- Dương Công Trừng
- Dương Đức Nhan
- Dương Hổ
- Dương Hồng
- Dương Nghi
- Dương Nghiệp
- Dương Phụ Thanh
- Dương Phụng
- Dương Tam Kha
- Dương Tiễn (hoạn quan)
- Dương Tố
Đ
- Đại vương Gia
- Đàm Dĩ Mông
- Đàm Hữu Lượng
- Đan Chu
- Đàn Đạo Tế
- Đào Doãn Địch
- Đáo Ngạn Chi
- Đào Trí Phú
- Đạo Tưởng
- Đạo Viên
- Đạp Đốn
- Đặng Chi
- Đặng Huấn
- Đặng Thị Huệ
- Đậu Thái
- Đậu Vũ
- Điền Hằng
- Điền Khai
- Điền Khất
- Điền Vô Vũ
- Đinh Hạng Lang
- Đinh Kiến
- Đinh Lễ
- Đinh Liễn
- Đinh Liệt
- Đinh Nguyên
- Đinh Phụng
- Đoàn Khắc Nhượng
- Đoàn Nghiệp
- Đoàn Ổi
- Đoàn Thọ

markdown:
# Thể loại:Năm sinh thiếu
|
|![]()
|Đây là một
|. Thể loại này được sử dụng để
Đây là một
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Năm sinh thiếu”
200 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 1.461 trang.(Trang trước) (
[Trang sau](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%C4%83m_sinh_thi%E1%BA%BFu&pagefrom=%C4%90o%C3%A0n+T%C3%B9y#mw-pages))
(Trang trước) (
### A
[Abdurrahim El-Keib](/wiki/Abdurrahim_El-Keib) [Abe Teruo](/wiki/Abe_Teruo) [Antonio Augusto Villareal Acosta](/wiki/Antonio_Augusto_Villareal_Acosta) [Aden Hashi Farah](/wiki/Aden_Hashi_Farah) [Ai Khương](/wiki/Ai_Kh%C6%B0%C6%A1ng) [Alexios V Doukas](/wiki/Alexios_V_Doukas) [Yosepha Alomang](/wiki/Yosepha_Alomang) [Thảo luận Thành viên:Alphama/Test2](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Alphama/Test2) [Amenhotep I](/wiki/Amenhotep_I) [Amyntas III của Macedonia](/wiki/Amyntas_III_c%E1%BB%A7a_Macedonia) [An Khánh Tự](/wiki/An_Kh%C3%A1nh_T%E1%BB%B1) [An Toàn hoàng hậu](/wiki/An_To%C3%A0n_ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu) [Anh Bố](/wiki/Anh_B%E1%BB%91) [Jeton Anjain](/wiki/Jeton_Anjain) [Randall Arauz](/wiki/Randall_Arauz) [Arima Haruo](/wiki/Arima_Haruo) [Víctor Rolando Arroyo Carmona](/wiki/V%C3%ADctor_Rolando_Arroyo_Carmona) [Artur da Costa e Silva](/wiki/Artur_da_Costa_e_Silva) [Asakura Tamotsu](/wiki/Asakura_Tamotsu) [Antiochos XIII Asiaticos](/wiki/Antiochos_XIII_Asiaticos) [Oral Ataniyazova](/wiki/Oral_Ataniyazova) [Iqbal Athas](/wiki/Iqbal_Athas) [Aurelius và Natalia](/wiki/Aurelius_v%C3%A0_Natalia) [Azumi Shiro](/wiki/Azumi_Shiro)
### B
[Babatha](/wiki/Babatha) [Bạch công Thắng](/wiki/B%E1%BA%A1ch_c%C3%B4ng_Th%E1%BA%AFng) [Lê Công Phước](/wiki/L%C3%AA_C%C3%B4ng_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Bạch Đầu Đế](/wiki/B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%A7u_%C4%90%E1%BA%BF) [Bách Lý Hề](/wiki/B%C3%A1ch_L%C3%BD_H%E1%BB%81) [Emadeddin Baghi](/wiki/Emadeddin_Baghi) [Ballu, Sakleshpur](/wiki/Ballu,_Sakleshpur) [Bàng Noãn](/wiki/B%C3%A0ng_No%C3%A3n) [Bành Nhạc](/wiki/B%C3%A0nh_Nh%E1%BA%A1c) [Bành Oánh Ngọc](/wiki/B%C3%A0nh_O%C3%A1nh_Ng%E1%BB%8Dc) [Bát Nàn](/wiki/B%C3%A1t_N%C3%A0n) [Bessus](/wiki/Bessus) [Betty Nguyễn](/wiki/Betty_Nguy%E1%BB%85n) [Bình Nguyên quân](/wiki/B%C3%ACnh_Nguy%C3%AAn_qu%C3%A2n) [Bộc Cố Hoài Ân](/wiki/B%E1%BB%99c_C%E1%BB%91_Ho%C3%A0i_%C3%82n) [Bột Hải Định Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_%C4%90%E1%BB%8Bnh_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Giản Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_Gi%E1%BA%A3n_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Hi Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_Hi_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Khang Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_Khang_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Thành Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_Th%C3%A0nh_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Tuyên Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_Tuy%C3%AAn_V%C6%B0%C6%A1ng) [Bột Hải Vũ Vương](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_V%C5%A9_V%C6%B0%C6%A1ng) [Eileen Kampakuta Brown](/wiki/Eileen_Kampakuta_Brown) [Bùi Bá Kỳ](/wiki/B%C3%B9i_B%C3%A1_K%E1%BB%B3) [Bùi Cầm Hổ](/wiki/B%C3%B9i_C%E1%BA%A7m_H%E1%BB%95) [Bùi Đắc Tuyên](/wiki/B%C3%B9i_%C4%90%E1%BA%AFc_Tuy%C3%AAn) [Bùi Hành Nghiễm](/wiki/B%C3%B9i_H%C3%A0nh_Nghi%E1%BB%85m) [Bùi Thúy](/wiki/B%C3%B9i_Th%C3%BAy) [Bùi Văn Khuê](/wiki/B%C3%B9i_V%C4%83n_Khu%C3%AA) [Bùi Viêm](/wiki/B%C3%B9i_Vi%C3%AAm) [Edwin Bustillos](/wiki/Edwin_Bustillos) [Phù Dư Phong](/wiki/Ph%C3%B9_D%C6%B0_Phong)
### C
[Cái Diên](/wiki/C%C3%A1i_Di%C3%AAn) [Cam Ninh](/wiki/Cam_Ninh) [Cảnh Đan](/wiki/C%E1%BA%A3nh_%C4%90an) [Cao Anh](/wiki/Cao_Anh) [Cao Cầu](/wiki/Cao_C%E1%BA%A7u) [Cao Cừ Di](/wiki/Cao_C%E1%BB%AB_Di) [Cao Diên Tông](/wiki/Cao_Di%C3%AAn_T%C3%B4ng) [Cao Khai Đạo](/wiki/Cao_Khai_%C4%90%E1%BA%A1o) [Cao Kiệt](/wiki/Cao_Ki%E1%BB%87t) [Cao Nghênh Tường](/wiki/Cao_Ngh%C3%AAnh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Cao Nhã Chi](/wiki/Cao_Nh%C3%A3_Chi) [Cao Nhất Công](/wiki/Cao_Nh%E1%BA%A5t_C%C3%B4ng) [Cao Sĩ Đạt](/wiki/Cao_S%C4%A9_%C4%90%E1%BA%A1t) [Cao Thăng Thái](/wiki/Cao_Th%C4%83ng_Th%C3%A1i) [Cao Tiên Chi](/wiki/Cao_Ti%C3%AAn_Chi) [Cao Trường Cung](/wiki/Cao_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Cung) [Cao Văn Bổn](/wiki/Cao_V%C4%83n_B%E1%BB%95n) [Carinus](/wiki/Carinus) [Carl Heinrich von Wedel](/wiki/Carl_Heinrich_von_Wedel) [Cát Vinh](/wiki/C%C3%A1t_Vinh) [Madi Ceesay](/wiki/Madi_Ceesay) [Pisit Charnsnoh](/wiki/Pisit_Charnsnoh) [Chế Bồng Nga](/wiki/Ch%E1%BA%BF_B%E1%BB%93ng_Nga) [Chỉ huy Ramona](/wiki/Ch%E1%BB%89_huy_Ramona) [Chiêu Văn](/wiki/Chi%C3%AAu_V%C4%83n) [Chu Ai vương](/wiki/Chu_Ai_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu An Vương](/wiki/Chu_An_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Bình Vương](/wiki/Chu_B%C3%ACnh_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Cảnh vương](/wiki/Chu_C%E1%BA%A3nh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Chiêu vương](/wiki/Chu_Chi%C3%AAu_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Công Đán](/wiki/Chu_C%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1n) [Chu Cung vương](/wiki/Chu_Cung_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Di vương](/wiki/Chu_Di_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Đạt](/wiki/Chu_%C4%90%E1%BA%A1t) [Chu Địch](/wiki/Chu_%C4%90%E1%BB%8Bch) [Chu Điệu vương](/wiki/Chu_%C4%90i%E1%BB%87u_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Đình Nghiêm](/wiki/Chu_%C4%90%C3%ACnh_Nghi%C3%AAm) [Chu Định vương](/wiki/Chu_%C4%90%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Giản vương](/wiki/Chu_Gi%E1%BA%A3n_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Hà](/wiki/Chu_H%C3%A0) [Chu Hiển vương](/wiki/Chu_Hi%E1%BB%83n_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Hiếu vương](/wiki/Chu_Hi%E1%BA%BFu_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Hoàn vương](/wiki/Chu_Ho%C3%A0n_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Hỗ](/wiki/Chu_H%E1%BB%97) [Chu Huề vương](/wiki/Chu_Hu%E1%BB%81_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Huệ vương](/wiki/Chu_Hu%E1%BB%87_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Khang vương](/wiki/Chu_Khang_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Khảo vương](/wiki/Chu_Kh%E1%BA%A3o_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Khoảnh vương](/wiki/Chu_Kho%E1%BA%A3nh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Khuông vương](/wiki/Chu_Khu%C3%B4ng_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Kính Vương](/wiki/Chu_K%C3%ADnh_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Lệ vương](/wiki/Chu_L%E1%BB%87_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Liệt Vương](/wiki/Chu_Li%E1%BB%87t_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Linh vương](/wiki/Chu_Linh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Ly Vương](/wiki/Chu_Ly_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Mục vương](/wiki/Chu_M%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Nguyên vương](/wiki/Chu_Nguy%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Noãn vương](/wiki/Chu_No%C3%A3n_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Thành vương](/wiki/Chu_Th%C3%A0nh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Thận Tịnh Vương](/wiki/Chu_Th%E1%BA%ADn_T%E1%BB%8Bnh_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Thiết Hổ](/wiki/Chu_Thi%E1%BA%BFt_H%E1%BB%95) [Chu Trang Vương](/wiki/Chu_Trang_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Trinh Định vương](/wiki/Chu_Trinh_%C4%90%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Tuyên vương](/wiki/Chu_Tuy%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Tự](/wiki/Chu_T%E1%BB%B1) [Chu Tư vương](/wiki/Chu_T%C6%B0_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Tương vương](/wiki/Chu_T%C6%B0%C6%A1ng_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu U vương](/wiki/Chu_U_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Uy Liệt Vương](/wiki/Chu_Uy_Li%E1%BB%87t_V%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Văn Tiến](/wiki/Chu_V%C4%83n_Ti%E1%BA%BFn) [Chu Vũ vương](/wiki/Chu_V%C5%A9_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chu Xa](/wiki/Chu_Xa) [Chu Xương (nhà Hán)](/wiki/Chu_X%C6%B0%C6%A1ng_(nh%C3%A0_H%C3%A1n)) [Chu Ý vương](/wiki/Chu_%C3%9D_v%C6%B0%C6%A1ng) [Chung Ly Muội](/wiki/Chung_Ly_Mu%E1%BB%99i) [Cổ Công Đản Phủ](/wiki/C%E1%BB%95_C%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A3n_Ph%E1%BB%A7) [Công chúa Thiên Cực (nhà Lý)](/wiki/C%C3%B4ng_ch%C3%BAa_Thi%C3%AAn_C%E1%BB%B1c_(nh%C3%A0_L%C3%BD)) [Công Lưu](/wiki/C%C3%B4ng_L%C6%B0u) [Công Tôn Diễn](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_Di%E1%BB%85n) [Công Tôn Độ](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_%C4%90%E1%BB%99) [Công Tôn Toản](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_To%E1%BA%A3n) [Cơ Khánh Phủ](/wiki/C%C6%A1_Kh%C3%A1nh_Ph%E1%BB%A7) [Cơ Quý Hữu](/wiki/C%C6%A1_Qu%C3%BD_H%E1%BB%AFu) [Cơ Triều](/wiki/C%C6%A1_Tri%E1%BB%81u) [Tom Cross (biên tập viên)](/wiki/Tom_Cross_(bi%C3%AAn_t%E1%BA%ADp_vi%C3%AAn)) [Cử Lê Bỉ công](/wiki/C%E1%BB%AD_L%C3%AA_B%E1%BB%89_c%C3%B4ng)
### D
[Dã Tốc Cai](/wiki/D%C3%A3_T%E1%BB%91c_Cai) [Đại Kiền Hoảng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Ki%E1%BB%81n_Ho%E1%BA%A3ng) [Đại Huyền Tích](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Huy%E1%BB%81n_T%C3%ADch) [Đại Nguyên Nghĩa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Nguy%C3%AAn_Ngh%C4%A9a) [Daniel Kritenbrink](/wiki/Daniel_Kritenbrink) [Bernard Derrida](/wiki/Bernard_Derrida) [Di Tử Hà](/wiki/Di_T%E1%BB%AD_H%C3%A0) [Diêm Hành](/wiki/Di%C3%AAm_H%C3%A0nh) [Doãn Tử Tư](/wiki/Do%C3%A3n_T%E1%BB%AD_T%C6%B0) [Domenico Ghirlandaio](/wiki/Domenico_Ghirlandaio) [Dominique Borella](/wiki/Dominique_Borella) [Dominique de Villepin](/wiki/Dominique_de_Villepin) [James W. Douglass](/wiki/James_W._Douglass) [Dư Hiếu Khoảnh](/wiki/D%C6%B0_Hi%E1%BA%BFu_Kho%E1%BA%A3nh) [Dương Chiếu](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Chi%E1%BA%BFu) [Dương Công Trừng](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_C%C3%B4ng_Tr%E1%BB%ABng) [Dương Đức Nhan](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c_Nhan) [Dương Hổ](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_H%E1%BB%95) [Dương Hồng](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_H%E1%BB%93ng) [Dương Nghi](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Nghi) [Dương Nghiệp](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Nghi%E1%BB%87p) [Dương Phụ Thanh](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Ph%E1%BB%A5_Thanh) [Dương Phụng](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Ph%E1%BB%A5ng) [Dương Tam Kha](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Tam_Kha) [Dương Tiễn (hoạn quan)](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Ti%E1%BB%85n_(ho%E1%BA%A1n_quan)) [Dương Tố](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%91)
### Đ
[Đại vương Gia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_v%C6%B0%C6%A1ng_Gia) [Đàm Dĩ Mông](/wiki/%C4%90%C3%A0m_D%C4%A9_M%C3%B4ng) [Đàm Hữu Lượng](/wiki/%C4%90%C3%A0m_H%E1%BB%AFu_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Đan Chu](/wiki/%C4%90an_Chu) [Đàn Đạo Tế](/wiki/%C4%90%C3%A0n_%C4%90%E1%BA%A1o_T%E1%BA%BF) [Đào Doãn Địch](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Do%C3%A3n_%C4%90%E1%BB%8Bch) [Đáo Ngạn Chi](/wiki/%C4%90%C3%A1o_Ng%E1%BA%A1n_Chi) [Đào Trí Phú](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Tr%C3%AD_Ph%C3%BA) [Đạo Tưởng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_T%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Đạo Viên](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Vi%C3%AAn) [Đạp Đốn](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1p_%C4%90%E1%BB%91n) [Đặng Chi](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Chi) [Đặng Huấn](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Hu%E1%BA%A5n) [Đặng Thị Huệ](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Th%E1%BB%8B_Hu%E1%BB%87) [Đậu Thái](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADu_Th%C3%A1i) [Đậu Vũ](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADu_V%C5%A9) [Điền Hằng](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81n_H%E1%BA%B1ng) [Điền Khai](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81n_Khai) [Điền Khất](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81n_Kh%E1%BA%A5t) [Điền Vô Vũ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81n_V%C3%B4_V%C5%A9) [Đinh Hạng Lang](/wiki/%C4%90inh_H%E1%BA%A1ng_Lang) [Đinh Kiến](/wiki/%C4%90inh_Ki%E1%BA%BFn) [Đinh Lễ](/wiki/%C4%90inh_L%E1%BB%85) [Đinh Liễn](/wiki/%C4%90inh_Li%E1%BB%85n) [Đinh Liệt](/wiki/%C4%90inh_Li%E1%BB%87t) [Đinh Nguyên](/wiki/%C4%90inh_Nguy%C3%AAn) [Đinh Phụng](/wiki/%C4%90inh_Ph%E1%BB%A5ng) [Đoàn Khắc Nhượng](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_Kh%E1%BA%AFc_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Đoàn Nghiệp](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_Nghi%E1%BB%87p) [Đoàn Ổi](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_%E1%BB%94i) [Đoàn Thọ](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_Th%E1%BB%8D) [Trang sau](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%C4%83m_sinh_thi%E1%BA%BFu&pagefrom=%C4%90o%C3%A0n+T%C3%B9y#mw-pages))


text:
Tin Oo
Đại tướng Tin Oo (sinh 3 tháng 3[1] năm 1927 tại Pathein), (thường được gọi là U Tin Oo) là một tướng về hưu, cựu tổng tư lệnh của Lực lượng Vũ trang Myanma, quân nhân có huy chương cao, nhà hoạt động dân chủ và là Phó Chủ tịch của Liên minh Quốc gia vì Dân chủ ở Myanma.
Sự nghiệp quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Tin Oo gia nhập quân đội ngày 26 tháng 2 năm 1946[2] với quân hàm thiếu úy của Tiểu đoàn Súng trường Myanma. Ông được thăng lên Trung úy vào ngày 7 tháng 1 năm 1947, Đại úy ngày 27 tháng 9 năm 1948 và phục vụ với tư cách sĩ quan điều hành tại Cục Quân huấn Lực lượng Vũ trang. Ngày 22 tháng 6 năm 1949, ông được chuyển đến Tiểu đoàn Súng trường Myanma 1 làm Đại đội trưởng. Ông được thăng hàm Thiếu tá vào ngày 25 tháng 1 năm 1950 và trở thành Tiểu đoàn phó (2IC) thuộc Tiểu đoàn Súng trường Myanma số 1 và quyền tiểu đoàn trưởng vào ngày 27 tháng 11 năm 1951.

markdown:
# Tin Oo
|Tướng Thura Tin Oo|
|
|
Tổng tư lệnh
[Lực lượng Vũ trang Myanma](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Myanma&action=edit&redlink=1)(1974-1976) [Pathein](/wiki/Pathein) [Myanma](/wiki/Myanma) [Tướng](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1)
Sĩ quan chỉ huy, Tây Nam (1963)
Sĩ quan chỉ huy, Trung ương (1964)
Phó Tham mưu trưởng (Lục quân) - (1972)
Tổng tư lệnh, (1974)
[Huy chương Thuya](/w/index.php?title=Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Myanma&action=edit&redlink=1) [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) **Tin Oo** (sinh 3 tháng 3 năm 1927 tại [1] [Pathein](/wiki/Pathein)), (thường được gọi là **U Tin Oo**) là một tướng về hưu, cựu [tổng tư lệnh](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh)của [Lực lượng Vũ trang Myanma](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Myanma&action=edit&redlink=1), quân nhân có huy chương cao, nhà hoạt động dân chủ và là Phó Chủ tịch của [Liên minh Quốc gia vì Dân chủ](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%AC_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7)ở [Myanma](/wiki/Myanma).
## Sự nghiệp quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_Oo&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_Oo&action=edit§ion=1)]
Tin Oo gia nhập
[quân đội](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Myanma&action=edit&redlink=1) ngày 26 tháng 2 năm 1946 với quân hàm [2] [thiếu úy](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_%C3%BAy)của Tiểu đoàn Súng trường Myanma. Ông được thăng lên [Trung úy](/wiki/Trung_%C3%BAy)vào ngày 7 tháng 1 năm 1947, [Đại úy](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C3%BAy)ngày 27 tháng 9 năm 1948 và phục vụ với tư cách sĩ quan điều hành tại Cục Quân huấn Lực lượng Vũ trang. Ngày 22 tháng 6 năm 1949, ông được chuyển đến [Tiểu đoàn Súng trường Myanma 1](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_%C4%91o%C3%A0n_S%C3%BAng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Myanma_1&action=edit&redlink=1)làm Đại đội trưởng. Ông được thăng hàm [Thiếu tá](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C3%A1)vào ngày 25 tháng 1 năm 1950 và trở thành Tiểu đoàn phó (2IC) thuộc [Tiểu đoàn Súng trường Myanma số 1](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_%C4%91o%C3%A0n_S%C3%BAng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Myanma_s%E1%BB%91_1&action=edit&redlink=1)và quyền tiểu đoàn trưởng vào ngày 27 tháng 11 năm 1951.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_Oo&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_Oo&action=edit§ion=2)]
|Tiền nhiệm:
||
|
1974–1976
|Kế nhiệm:
|


text:
Wikipedia:Ngày này năm xưa/06/06
6 tháng 6: Mang chủng (2018); ngày Quốc khánh tại Thụy Điển.
- 1844 – Hiệp hội Thanh niên Cơ Đốc được thành lập tại Luân Đôn, Anh.
- 1859 – Nữ vương Victoria ký văn kiện tách Queensland thành một thuộc địa riêng của Anh từ New South Wales.
- 1884 – Triều Nguyễn và chính quyền Pháp ký kết Hòa ước Giáp Thân, phân Việt Nam làm Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ với các chế độ cai trị khác nhau.
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đồng Minh bắt đầu đổ bộ lên các bãi biển (hình) tại Normandie, Pháp, đây là chiến dịch quân sự đổ bộ lớn nhất trong lịch sử.

markdown:
# Wikipedia:Ngày này năm xưa/06/06
**: 6 tháng 6** [Mang chủng](/wiki/Mang_ch%E1%BB%A7ng)(2018); ngày Quốc khánh tại [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n). [1844](/wiki/1844)– **được thành lập tại** [Hiệp hội Thanh niên Cơ Đốc](/wiki/YMCA) [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), Anh. [1859](/wiki/1859)– [Nữ vương Victoria](/wiki/Victoria_c%E1%BB%A7a_Anh)ký văn kiện tách **thành một thuộc địa riêng của** [Queensland](/wiki/Queensland) [Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh)từ [New South Wales](/wiki/New_South_Wales). [1884](/wiki/1884)– [Triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n)và chính quyền Pháp ký kết **, phân Việt Nam làm** [Hòa ước Giáp Thân](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gi%C3%A1p_Th%C3%A2n_(1884)) [Bắc Kỳ](/wiki/B%E1%BA%AFc_K%E1%BB%B3), [Trung Kỳ](/wiki/Trung_K%E1%BB%B3), [Nam Kỳ](/wiki/Nam_K%E1%BB%B3)với các chế độ cai trị khác nhau. [1944](/wiki/1944)– [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai): Quân đội [Đồng Minh](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Minh)bắt đầu [đổ bộ lên các bãi biển](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Normandie) *(hình)*tại Normandie, Pháp, đây là chiến dịch quân sự đổ bộ lớn nhất trong lịch sử.

X-Cache: cp1066 miss, cp1066 miss


text:
Zapotitlán de Méndez
Zapotitlán de Méndez là một đô thị thuộc bang Puebla, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 5178 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Mexico”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.
Zapotitlán de Méndez là một đô thị thuộc bang Puebla, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 5178 người.[1]

markdown:
# Zapotitlán de Méndez
|Zapotitlán de Méndez|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[México](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Mexico) [Puebla](/wiki/Puebla) [Zapotitlán de Méndez](/w/index.php?title=Zapotitl%C3%A1n_de_M%C3%A9ndez,_Puebla&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Zapotitlán de Méndez** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Puebla](/wiki/Puebla), [México](/wiki/M%C3%A9xico). Năm 2005, dân số của đô thị này là 5178 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Zapotitl%C3%A1n_de_M%C3%A9ndez&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Zapotitl%C3%A1n_de_M%C3%A9ndez&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Mexico”](http://www.statoids.com/ymx.html). Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.